Le débat d'actualité permet aux groupes qui n'ont pas déposé de question de prendre la parole, s'ils le souhaitent, au maximum pour deux minutes. Je rappelle le Règlement: deux minutes pour l'intervenant, cinq minutes de réponse pour le gouvernement et deux minutes de réplique par orateur.
Mijnheer de minister, sinds 1 juli 2019 worden postbodes van bpost ingeschakeld om de verblijfsvoorwaarden te controleren van mensen die een IGO-uitkering krijgen. Het gaat om een contract, afgesloten tussen de Federale Pensioendienst en bpost. We ontvingen midden januari een advies van de Gegevensbeschermingsautoriteit, de vroegere Privacycommissie. Daarin staat dat men niet ziet op welke rechtsgrond men bpost kan toestaan om van de gerechtigde van een IGO-uitkering, in het kader van de bovengenoemde controle van daadwerkelijk verblijf, zijn identiteitskaart te eisen. De wet bepaalt dat alleen de overheid en ambtenaren de overlegging van een identiteitskaart kunnen eisen en geeft de Koning de bevoegdheid om te bepalen welke. Bpost en zijn medewerkers zijn geen overheid of ambtenaren in de zin van dit artikel. De autoriteit gaat verder dat uit het KB van 24 april 2014 tot regeling van de postdienst blijkt dat bpost enkel het recht heeft om de identiteit van personen te controleren in het kader van zijn dienstverlening met betrekking tot de aangetekende zendingen. De autoriteit acht dat het aan de Federale Pensioendienst en bpost is om bijgevolg deze nieuwe controleprocedure te analyseren in het licht van die vragen. We vernamen al van minster Bacquelaine dat hij de vraag van de Gegevensbeschermingsautoriteit ook intern aan het onderzoeken is bij de Federale Pensioendienst. We hebben vernomen dat u dit ook doet binnen uw eigen juridische dienst. Mijnheer de minister, wat is het oordeel van uw juridische dienst over het advies? Bent u van plan om het KB aan te passen? Zijn er aanpassingen nodig op het niveau van de Federale Pensioendienst? Bovendien, is het sop de kool waard? Wij hebben geen inzage hoeveel het contract met bpost waard is. We kunnen dit niet vergelijken met eventuele uitkeringen die terecht worden uitgekeerd of terug afgenomen worden. Het blijft heel moeilijk om hierop onze parlementaire controle uit te oefenen en deze maatregel te evalueren. Dit is dan ook een vraag die onbeantwoord blijft.
Monsieur le président, monsieur le ministre, comme vous le savez, le contrôle des séniors bénéficiant de la GRAPA par les facteurs suscite de nombreuses interpellations et positions au sein de la société. C'est notre cas, nous vous avons déjà interpellé à ce sujet en commission. Ma collègue Evita Willaert a également interpellé votre collègue Daniel Bacquelaine, ministre des pensions. Je voudrais vous interroger par rapport à l'avis rendu le 17 janvier par l'Autorité de protection des données, qui estime concernant cette mesure mise en place depuis juillet 2019 qu'elle "ne perçoit pas quelle base légale peut habiliter bpost à requérir du bénéficiaire de la GRAPA sa carte d'identité dans le cadre du contrôle de résidence effective précité". Vous avez réagi dans la foulée dans la presse en disant, et là c'est vous que je cite: "Notre service juridique va examiner l'avis de l'Autorité de protection des données afin de vérifier si les éléments sur lesquels elle se base sont corrects. Si c'est le cas, il y aura soit des amendements à l'arrêté royal, soit des changements au niveau du SFP, le Service fédéral des Pensions". J'aimerais connaître aujourd'hui l'avis de votre service juridique sur la question et la manière dont vous comptez réagir à cet avis. Comptez-vous suspendre le contrôle effectué par les facteurs ou modifier l'arrêté royal? Je me joins aussi à la demande de ma collègue Willaert par rapport au contrat commercial de bpost: il est important que nous puissions disposer des chiffres. Nous avons, en tant que parlementaires, reçu une partie du contrat, mais pas la partie chiffrée, contenant le coût. Je peux comprendre que ce contrat contient des clauses confidentielles: nous pourrions éventuellement recevoir ces chiffres via une consultation restreinte ou autre, organisée par le président de la commission. Afin de nous permettre d'avoir une réflexion plus globale sur les contrôles des bénéficiaires de la GRAPA, il nous faut connaître le coût de ces contrôles pour la collectivité et nous y avons droit en tant que parlementaires. Je vous remercie.
Je ne vois pas Mme Vindevoghel, mais on me dit qu'elle va arriver. Si d'autres collègues ou groupes souhaitent s'exprimer, ils peuvent le faire pendant deux minutes – un orateur par groupe. Y a-t-il d'autres demandes d'intervention sur la GRAPA? (…) : (…)
Mijnheer de minister, bij de inkomensgarantie-uitkering voor 75-plussers met een erg laag pensioen, gaat het om ongeveer 110.000 mensen. Vaak gaat het hier om alleenstaande vrouwen die geen volledig pensioen hebben opgebouwd. Een derde van deze mensen is ouder dan 80 jaar. De betrokkenen zijn zeer ongerust over de controles en voelen zich geviseerd. Het gaat om een erg kwetsbare groep van ouderen die zelfs met de IGO niet boven de armoedegrens raakt. Hun recht wordt al enkele jaren aan steeds meer voorwaarden onderworpen en hun bewegingsvrijheid wordt nu nog sterker beperkt met de scherpe controles. Sinds juli is er een strenge controle ingevoerd, waardoor de vrijheid van mensen met een IGO om naar het buitenland te reizen, maar ook om zich binnen België te verplaatsen, sterk is ingeperkt. Elke verplaatsing naar het buitenland en elk verblijf in België van meer dan drie weken moeten ze voortaan aan de Pensioendienst melden. Als dat niet gebeurt, dan kan de uitkering voor een maand worden geschorst. De Pensioendienst sloot hiervoor een contract af met bpost. Een postbode van bpost komt nu minstens eenmaal per jaar langs op een willekeurige datum. Wanneer men de deur niet opent, dan komt de postbode binnen de 21 dagen nog twee keer langs. Als men dan weer niet thuis is of de deur niet opent bij deze verdere bezoeken, dan steekt de postbode een verblijfsbewijs met een begeleidende brief in de brievenbus. Dit moet men dan binnen de vijf werkdagen laten ondertekenen op het gemeentehuis om het vervolgens te versturen naar de Pensioendienst. Dat is dus een zeer korte periode om ervoor te zorgen dat de IGO niet opgeschort wordt. We krijgen nu heel veel meldingen van postmannen en –vrouwen die de controles moeten uitvoeren maar hiervoor geen gedegen opleiding kregen. De werknemers op het terrein kennen vaak het verschil niet tussen een aangetekende zending en een IGO-controle. Mijnheer de minister, op welke manier worden deze postmannen en –vrouwen door bpost op de hoogte gebracht met betrekking tot de IGO-controle? Krijgen ze hiervoor een opleiding? Voor het afleveren van een aangetekend schrijven krijgen ze 80 seconden. Hoeveel tijd krijgt een postbode voor het uitvoeren van een IGO-controle?
Monsieur le ministre, ce n'est pas le premier débat que nous avons, mais c'était davantage avec le ministre des Pensions. Notre groupe, par mon intermédiaire, a souhaité solliciter l'avis de l'Autorité de protection des données car nous nous posons des questions, par exemple sur la manière dont bpost a connaissance de l'identité des bénéficiaires de la GRAPA et de leur adresse principale. Ce dispositif est-il nécessaire et sa base légale est-elle proportionnée au regard de l'objectif poursuivi? Qui est responsable du traitement des données? Toutes les garanties légales sont-elles respectées? L'avis est bien connu. L'Autorité dit que le SFP doit traiter ce problème de données. Quelles conclusions tirez-vous de cet avis? Vous êtes responsable de la protection de la vie privée. Comptez-vous suspendre l'arrêté royal et le mécanisme? Comptez-vous suspendre le contrôle de fait? Pourrait-on, par un système de data room, prendre connaissance de l'intégralité du contrat conclu entre le SFP et bpost?
Dank u voor al uw vragen. Het is inderdaad niet de eerste keer dat we hierover spreken. Ik wil heel duidelijk stellen dat ik spreek over een inkomensgarantie voor ouderen (IGO). Dat is een uitkering, geen pensioen. Het IGO dient ertoe om een aantal mensen via de bijstand te kunnen bijstaan. Dat zijn mensen die vandaag een laag pensioen krijgen. De enige voorwaarde om een IGO te kunnen krijgen, is dat de betreffende persoon op het Belgisch grondgebied verblijft. Ik hoop dat we het op zijn minst met elkaar eens zijn dat controles nodig zijn. Anders kan elke Europeaan naar België komen, een IGO aanvragen, terugvliegen en voor de rest van zijn leven de IGO ontvangen. Dat wil niemand. Vandaag gebeuren de controles per brief. Mensen moeten die brief invullen, laten afstempelen op het gemeentehuis en dan terugsturen. Dat is de vroegere situatie. Dit wil zeggen dat mensen ouder dan 85 of 90 jaar die een brief krijgen, naar het gemeentehuis moeten gaan, de brief moeten laten afstempelen en dan moeten terug opsturen. Dat is het oude systeem. Het systeem dat sinds een aantal maanden in voege is, laat de postbode langskomen, die aan de betreffende mensen de brief aanbiedt; daarbij identificeren de mensen zich aan de hand van hun identiteitskaart, net zoals bij een normale aangetekende brief. Als dit correct gebeurt, worden die mensen aangegeven in het systeem als aanwezig en is het probleem opgelost. Dan wordt de IGO toegekend en niet ingetrokken. Eigenlijk is het systeem, zeker voor oudere mensen, veel gemakkelijker geworden. Als iemand toch een aantal keren niet thuis is, wordt er effectief een brief achterlaten, en wordt het vroegere systeem weer van toepassing. Het principe van controles dat vandaag in voege is, is een veel socialer, gebruiksvriendelijker, klantgerichter systeem dan het vroegere systeem. Dat lijkt mij een stap vooruit. Ik hoop dat we het ook daarover allemaal eens kunnen zijn? Er is al een aantal keren gediscussieerd over de vraag of er voldoende rechtsgrond is om deze opdracht vanuit de Pensioendienst toe te kennen aan bpost. Il y a eu une demande envers l'Autorité de protection des données, mais je pense que cette dernière a été informée de manière incomplète. En outre, elle a refusé d'entendre les arguments de bpost, ce que je déplore vraiment. Je pense qu'il faut entendre les deux côtés. L'avis rendu est basé sur des informations impartiales car la description de l'Autorité ne correspond pas à ce qui se passe réellement du côté de bpost. Wat zegt de Gegevensbeschermingsautoriteit? Ten eerste, de wettelijke basis. Er zijn verschillende manieren om gegevens uit te wisselen tussen de Federale Pensioendienst en bpost, om bpost toe te laten de postbedeling effectief aan de juiste persoon te bezorgen. Daar lijkt er ons geen enkel probleem om dit contractueel te regelen of zelfs in het kader van de publieke doelstelling, die ook een gegevensverwerkingsgrond is van de GDPR. Op dat vlak is er qua wettelijke basis absoluut geen enkel probleem. Ten tweede zegt de Gegevensbeschermingsautoriteit dat de postbode niet alleen controleert aan de hand van de identiteitskaart of het effectief de persoon betreft aan wie de briefwisseling wordt bezorgd, maar ook moet nagaan of het document juist is. Dat is natuurlijk niet waar. Het enige wat de postbode doet, is kijken of het aangetekend schrijven effectief aan de juiste persoon wordt afgeleverd. Op dat moment kan de persoon zelfs weigeren zijn identiteitskaart te tonen. De postbode zal dan noteren dat de correspondentie niet werd afgeleverd en systematisch wordt dan doorgegeven aan de Federale Pensioendienst dat de briefwisseling niet kon worden bezorgd. Zo werkt het systeem in de realiteit en ik zie dus op geen enkel vlak een probleem met deze procedure. Dit is exact wat in de media is verschenen en wat recent nog door minister Baquelaine werd bevestigd. Wij scharen ons, ten eerste, absoluut achter dit systeem omdat het volgens ons veel socialer, duidelijker, transparanter en gemakkelijker is voor mensen die een IGO krijgen. Ten tweede hoop ik dat, nu we een aantal elementen hebben kunnen geven die we ook zullen bezorgen aan de Gegevensbeschermingsautoriteit, die laatste, na te beschikken over alle nodige informatie, haar advies zal herzien en zal inzien dat er eigenlijk geen enkel probleem is met de GDPR. Mocht dat toch zo zijn, dan zijn we van plan om eventueel de nodige koninklijke of ministeriële besluiten aan te passen. Wij denken echter dat dit niet het geval is en we hebben onze redenering ook bezorgd aan de Gegevensbeschermingsautoriteit. Dat is in het kort de situatie van vandaag en tevens het standpunt van de heer Baquelaine en van mijzelf.
Mijnheer de minister, ik meen dat u niet helemaal op de hoogte bent van het vroegere verloop van de procedure. U zegt immers dat mensen van 85 of 90 jaar nu niet meer naar het gemeentehuis moeten gaan omdat de postbode komt kijken of ze thuis zijn en of alles wel in orde is. Vroeger stopten de controles echter als men 80 jaar werd. Mensen van 80 jaar en ouder werden toen gewoon met rust gelaten. Dat is mijn eerste punt. Ten tweede, toen het ging over het vragen van de identiteitskaart, reduceerde u dat eigenlijk tot het afleveren van een brief. Als iemand geschorst wordt, dan gaat de Federale Pensioendienst echter terug tot het moment waarop de postbode die persoon voor de eerste keer niet thuis heeft aangetroffen. Dat element, de postbode die deze persoon niet thuis aantreft, wordt dus gebruikt in wat men een maatschappelijk onderzoek zou kunnen noemen om het moment van schorsing te bepalen. Het gaat daar dus wel degelijk over meer dan alleen het vragen van de identiteitskaart in het kader van een briefwisseling. Hier worden immers grote gevolgen aan gekoppeld, tot het verliezen van de uitkering toe. Daar heb ik tot nu toe geen antwoord op gekregen van u. Het is nochtans een fundamentele vraag die iedereen zich stelt, ook de Gegevensbeschermingsautoriteit en de meer dan veertig organisaties die hiertegen protesteren. Wij krijgen daar nog steeds geen antwoord op. Het is dus niet zo kort en simpel als u zonet aangaf in uw antwoord. Wij zullen deze maatregel blijven bestrijden omdat we ervan overtuigd zijn dat men met een bazooka op een mug schiet. Er valt bij andere mensen in dit land veel meer te halen dan bij deze meest kwetsbare groep gepensioneerden.
Monsieur le ministre, votre réponse est un peu… Si je dis "décevante", vous ne serez pas surpris. Un avis est donné; vous dites qu'ils n'ont pas compris, qu'on va leur demander un nouvel avis et que ce sera en ordre. Je comprends votre réponse comme cela. À quoi cela sert-il d'avoir des autorités indépendantes, composées de spécialistes et d'experts qui suivent cela de près? C'est vraiment répondre à côté! Il y a un vrai problème sur le terrain. Nous l'avons tous dit. Le fait que cela soit les facteurs, cela ne va pas! Aujourd'hui, un énorme stress est causé à des personnes qui n'osent plus aller ouvrir leur porte au facteur. Nous ne pouvons pas vivre dans une telle société! Nous recevons de tels témoignages. Vous pouvez souffler ou regarder au ciel! Hier, une manifestation réunissait 150 personnes et 40 organisations. Il faut pouvoir répondre au problème. Les facteurs effectuent ce contrôle, car contrôle il y a. Pourquoi? Ils doivent regarder la carte d'identité. À partir du moment où la carte d'identité est correcte ou ne l'est pas, ils prennent une décision de partir ou pas. Mais cette décision a un impact, puisque après, la personne n'aura plus la GRAPA si elle est absente plus de trois fois. Cela est considéré comme une sanction. C'est cela, la difficulté. Oui, il y a une conséquence à l'avis pris par le facteur. Certes, à la fin, la personne peut toujours se rendre à la maison communale. Mais auparavant, c'est quand même le facteur qui prend une décision qui amène à cela. On ne peut pas nier le fait qu'il y ait une forme de contrôle. Si nous disons qu'il est normal qu'il y ait ce contrôle, nous estimons qu'il faut le repenser totalement. Ici, c'est complètement disproportionné. C'est effectivement tuer une mouche avec un bazooka. Surtout, c'est faire jouer aux facteurs un rôle qu'ils ne veulent pas jouer et qui est complètement contre-productif par rapport au rôle sociétal qu'ils ont pour nos concitoyens. Sur le contrat, vous n'avez pas répondu. Je pense que le coût du contrôle est quand même important dans ce débat, si on veut repenser le contrôle dans son intégralité.
Mijnheer de minister, er zijn enkele vragen waarop u helemaal niet geantwoord hebt. Zo hebt u geen duidelijk antwoord gegeven over de opleiding van de postmannen. Ten tweede, hoeveel tijd krijgen die mensen voor zo'n bezoek? Gisteren was ik aanwezig bij de actie. Daar heeft men getoond dat iemand met een beperking, iemand die in een rolstoel zit of met krukken loopt, slechts 68 seconden krijgt om naar beneden te komen voor het in ontvangst nemen van die brief. Hoe zal dat verlopen? De postmensen hebben nu al bijna geen tijd om alles te doen wat ze moeten doen. Wat zal er daarmee gebeuren? U hebt dus helemaal niet geantwoord op de vraag naar de tijd die de postbodes krijgen voor deze taak.
Mijnheer de minister, ik vind ook dat u op een aantal zaken niet antwoordt, onder andere over de tijd en de opleiding van postbodes. Ten eerste zou ik willen benadrukken dat in het vroegere controlesysteem 80-plussers niet werden gecontroleerd. Het klopt dus helemaal niet dat 95-jarigen vroeger naar het gemeentehuis moesten gaan. Ten tweede, ik betreur dat u zegt dat de Gegevensbeschermingsautoriteit u verkeerd begrepen heeft. Ik weet dat zo niet. In de nieuwe procedure komt de postbode een eerste keer langs, maar laat hij niets achter. De tweede keer komt hij langs binnen een termijn van 21 dagen en opnieuw laat hij niks achter. Pas de derde keer laat hij iets in de brievenbus achter om te laten weten dat hij al drie keer is langsgekomen. Dan kan u met dat briefje binnen de vijf dagen naar het gemeentehuis gaan om uw verblijfsvoorwaarden te laten bevestigen. Dan hebt u vijf dagen om uw verblijfsbewijs te sturen naar de Federale Pensioendienst. Als u dat niet doet, omdat u bijvoorbeeld in het ziekenhuis ligt – dat gebeurt – dan wordt uw IGO geschorst tot de dag van de eerste controle van de postbode. Dat betekent dat de uitkering van kwetsbare senioren, waarvan ze echt afhankelijk zijn om te overleven, wordt geschorst op basis van een vaststelling van een postbode, zonder dat die mensen zich daar bewust van zijn en zonder te weten wanneer die postbode precies voor de eerste keer is langsgekomen. Net dat maakt senioren zo angstig. Daarom durven ze niet meer naar de markt gaan, daarom durven ze nog met moeite buitenkomen. Ze denken namelijk dat ze die eerste controle zullen missen. Volgens mij heeft de Gegevensbeschermingsautoriteit gelijk. Dit is niet enkel in strijd met de privacy, maar ook strijdig met het Handvest van de sociaal verzekerde. Dat zegt namelijk dat de sociaal verzekerde eerst gehoord moet worden vooraleer er zo'n beslissing wordt genomen. De desbetreffende persoon moet zich kunnen verdedigen. Het kan eigenlijk ook maar nadat er een maand tussen is, en niet twee keer vijf dagen. Die controleprocedure moet zeker aangepast worden. Dat neemt echter niet weg dat er binnen alle redelijkheid andere controlemanieren gevonden kunnen worden om te controleren of de verblijfsvoorwaarden voor de IGO nageleefd worden.
Monsieur le ministre, j'ai le sentiment que nous revivons, avec ce contrôle des bénéficiaires de la GRAPA, le même débat que nous avons eu, lors de la précédente législature, sur le data matching des factures d'électricité. L'image du bazooka pour tuer la mouche était déjà utilisée. Toute cette montagne de procédures est en train de s'effondrer. Vous nous dites de l'Autorité de protection des données, qui dépend de vous et que vous avez mise en place, qu'elle est mal informée, et que ses informations sont partiales. On ne peut pas mettre en place une autorité extérieure et la critiquer lorsque l'avis qu'elle rend ne va pas dans le sens du gouvernement. Cette affirmation est assez grave. Pour les personnes, le fait que les facteurs ne puissent pas laisser d'avis de passage dès le premier et le deuxième passage me pose problème. Finalement, les gens se sentent assignés à résidence. Même circuler dans leur pays, pour voir leurs enfants ou pour des raisons de soins de santé à recevoir, peut les exposer à être injustement sanctionnés par ce mécanisme. Je pense comme d'autres qu'il faudra le revoir. Le débat n'est pas clos et nous aurons des auditions, en commission des Affaires sociales, et d'autres débats.
Je vais clore ce premier débat d'actualité. À moins que vous n'ayez des réponses complémentaires, monsieur le ministre?
Monsieur le président, il y a encore des éléments que je pourrais ajouter.
Je ne savais pas que vous aviez encore le souhait de répondre.
L'Autorité ne dépend pas de moi. Elle dépend du Parlement. Elle est indépendante. Je trouve bizarre qu'elle ait refusé d'entendre l'autre partie. Nous avons eu des débats en profondeur, avec M. Vanden Burre et d'autres, spécifiquement autour de recours à l'Autorité, où c'était parole contre parole. Ici, je pense que la moindre des choses serait d'entendre chacun et de regarder les différentes informations qui sont mises à la disposition du Service fédéral des Pensions et de bpost. Dat is een eerste element: de Gegevensbeschermingsautoriteit moet dit in alle onafhankelijkheid beoordelen. Ik heb ook een ander petje, namelijk dat van minister van Privacy. Er moet daarbij natuurlijk wel procedureel voor gezorgd worden dat er woord en wederwoord is en dat men zich baseert op correcte informatie. Als daarin zaken staan die pertinent onjuist zijn en niet overeenkomen met de praktijk, maar ook niet met de wettelijke basis die wordt gevolgd, heb ik daar vragen bij. Ik zei het reeds in mijn antwoord, als de GBA uiteindelijk tot het oordeel komt dat een wettelijke basis veranderd of aangepast moet worden, zal ik dat samen met collega Bacquelaine ook doen. Ik kom tot een tweede element. Omdat heel het systeem van de controle op de IGO niet fundamenteel verschillend is van het afleveren van een recommandé, is er extra informatie gegeven aan de postbodes over de inhoud en de verwachting. Er is echter geen extra opleiding gebeurd, omdat de procedure exact dezelfde is, met dezelfde timing, met de 80-secondenregel. Op dat vlak is er informatie gegeven aan de postbodes, er is duidelijk gemaakt waarover het gaat, maar het gaat over dezelfde procedure en hetzelfde kader als bij de afgifte van een recommandé. Ten slotte stellen wij nu reeds een aantal maanden vast dat er veel minder schorsingen zijn. Men kan dan wel zeggen dat heel het systeem op de schop moet, aangezien de mensen vroeger niet werden gecontroleerd. Ik vind het wel logisch dat er controles zijn, ik vind het wel logisch dat alle mensen die een IGO krijgen, de mogelijkheid hebben om gecontroleerd te worden. Er loopt nu een evaluatie, georganiseerd door minister Bacquelaine. Die zal misschien meer diepgaand kunnen antwoorden op een aantal vragen, zoals over het bedrag dat deze controle opbrengt. Ik laat het aan collega Bacquelaine om daarop te antwoorden na afronding van de evaluatie. Ik heb alle elementen die belangrijk zijn in het contract en in de relatie met bpost proberen te duiden. Ik hoop dat ik op alle vlakken een antwoord heb kunnen geven.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, sinds de aankondiging van het transformatieplan door ex-CEO Dominique Leroy is het nog altijd onrustig bij Proximus. Er hebben al heel wat acties plaatsgevonden. Er staan effectief heel wat jobs op de helling, er zullen veel banen verdwijnen. Dat gebeurt ondanks de goede prestaties van het bedrijf Proximus en ondanks het feit dat het dividend hoog is. De werknemers hebben daar niet zo veel aan, want het gaat om bedrijfswinsten die niet meer in het bedrijf en in de werkmens geïnvesteerd kunnen worden. Investeringen zijn dan ook broodnodig. De telecommarkt is een snel veranderende wereld, waardoor werknemers vaak extra ondersteuning nodig hebben in de vorm van opleiding en vorming gedurende hun carrière. Mensen vragen ook meer opleiding en begeleiding. Proximus echter ontslaat werknemers en neemt tegelijk mensen aan om openstaande vacatures op te vullen. Wat is er mis met de omscholing van werknemers? Het transformatieplan omvat, naast een ontslagronde, ook minder verloven, minder loon en een gemakkelijker ontslag voor de werknemers die achterblijven bij Proximus. De klantendienst wordt louter gezien als een kostenpost in plaats van als dienstverlening voor Proximusklanten. Klanten die bellen voor een probleem, zullen geholpen worden vanuit het buitenland. Is dat de wijze waarop wij onze Belgische tewerkstellingsgraad zullen optrekken? Wij vragen ons dus af hoe het staat met dat transformatieplan. Mijnheer de minister, hoeveel Proximuswerknemers hebben zich ondertussen aangemeld voor een vrijwillig vertrek? Ligt dat aantal binnen de verwachtingen? In welke diensten ligt het aantal vrijwillige vertrekkers het hoogst? Zullen naakte ontslagen dankzij voldoende vrijwillig vertrek nog vermeden kunnen worden? Indien het aantal vrijwillige vertrekkers hoger ligt dan het aantal beschikbare plaatsen, hoe zal dan worden bepaald wie er wel en wie niet mag vertrekken? Hoe staat het ondertussen met de nieuwe aanwervingen? Hoeveel openstaande vacatures zijn er momenteel voor externen?
Monsieur le ministre, en janvier 2019, la direction de Proximus annonçait la suppression de 1 900 emplois – même si ce chiffre sera ramené plus tard à 1 300 – ainsi que l’engagement de 1 250 personnes en parallèle. La phase de négociations a débuté en juin dernier, avec de nombreux blocages entre la direction et les syndicats. Un plan de départ à la retraite anticipée pour les plus de 58 ans a été mis sur la table ainsi que des conditions spéciales pour les départs volontaires. Le 28 janvier dernier, un accord social a été conclu entre la direction, le syndicat chrétien et le syndicat libéral. Les représentants du personnel auraient obtenu que tous les candidats à un départ volontaire dont l'emploi est menacé par le licenciement collectif pourront quitter l'entreprise. Ceci concerne un peu plus de 1 300 personnes, dont un tiers éligibles à la prépension. En théorie, les licenciements secs seraient donc évités. Monsieur le ministre, confirmez-vous ces chiffres de demandes de départs volontaires? Quelles seront les conditions de ces départs? Confirmez-vous que les licenciements secs seront évités? Qu'en sera-t-il de la mobilité interne en termes de réorientations et de requalifications? Des embauches sont-elles toujours prévues en parallèle? Si oui, combien? De quels profils s'agira-t-il?
Mijnheer de voorzitter, collega's, na de communicatie van het Fit-for-Purposeplan heeft men heel uitgebreid de tijd genomen voor sociaal overleg. Dat sociaal overleg is een aantal weken geleden ook positief afgerond en sindsdien is de rust binnen het bedrijf wel teruggekeerd. Heel wat mensen zijn immers ingegaan op de voorstellen die Proximus heeft gedaan inzake vrijwillig vertrek. In het kader van het transformatieplan Fit for Purpose bestond bijvoorbeeld de mogelijkheid voor werknemers ouder dan 58 om het bedrijf tegen betaling te verlaten tot hun wettelijke pensioenleeftijd. Dat is geen nieuw plan, het bestond al. In het kader daarvan heeft men een aantal mensen gevraagd om te vertrekken. Dat vrijwillig vertrek heeft er eigenlijk voor gezorgd dat het overtal in veel van de getroffen domeinen opgelost werd. De mensen die vandaag blijven, konden dus een aantal weken geleden al worden gerustgesteld, vlak na het afsluiten van het sociaal akkoord. Dat succes speelt in verschillende domeinen. Zo zijn er bijvoorbeeld heel wat mensen uit de callcenters op dat vrijwillig vertrek ingegaan. Tous les membres du personnel qui se sont portés volontaires dans les domaines concernés peuvent effectivement partir. Quasiment toutes les demandes peuvent être honorées. Pour une très petite minorité des domaines impactés, Proximus passe à la phase de requalification et d'offre d'emplois internes. Cela permettra de réduire au maximum le nombre de départs forcés. Il est clair qu'on investit plus que jamais dans des emplois en interne. Proximus investit pour l'instant dans des initiatives déjà lancées ou de nouvelles initiatives pour les différents groupes, incluant des travailleurs impactés et touchés par le plan Fit for Purpose. Er zijn dus interne herkwalificatieprojecten met mogelijkheden inzake interne mobiliteit. Daarnaast gaat het ook over workshops naar de arbeidsmarkt en zelfstandige activiteiten die ontwikkeld kunnen worden. Tevens is er in outplacementbegeleiding voorzien. Verder is er een tussenkomst in trainingsprogramma's en zijn er interne jobbeurzen in de verschillende regio's waar tot vandaag al meer dan 800 externe opportuniteiten bij 15 verschillende werknemers werden aangeboden. Er wordt dus echt geïnvesteerd om de mensen die vertrekken te begeleiden. Tegelijkertijd wordt er geïnvesteerd in interne tewerkstelling en mobiliteit. Proximus is ondertussen ook blijven aanwerven in domeinen die niet getroffen worden door het transformatieplan. Initieel wordt er natuurlijk gefocust op de herscholingstrajecten voor interne jobs om een maximaal aantal medewerkers intern te kunnen heroriënteren naar meer toekomstgerichte jobs. Die begeleidingsmaatregelen worden uitgerold terwijl men in andere deeldomeinen blijft aanwerven. Dès que les résultats de ces différents efforts seront connus, Proximus relancera également le recrutement externe dans différents domaines et dans les emplois d'avenir, mais je ne dispose pas encore de chiffres précis aujourd'hui. Het is duidelijk dat het Fit-for-Purposeplan duidelijk zijn effect heeft gehad op het terrein. Het vrijwillig vertrek is volledig ingevuld en er wordt heel wat geïnvesteerd in interne heroriëntering en begeleiding van de mensen die vertrekken. Dat zijn ook de redenen waarom de rust in het bedrijf is teruggekeerd en men de blik op de toekomst kan richten om Proximus een performant bedrijf te laten blijven.
Mijnheer de minister, dat is niet wat er leeft op de werkvloer, want ik hoor heel andere dingen van de werknemers. Men creërt nu een derde soort jobs die slechter betaald worden. De vakbondsmensen hebben hier zelf nog verklaard dat het armoedejobs worden. Dat is momenteel een grote zorg voor het personeel van Proximus. Ik ken een voorbeeld van iemand die interim bij Proximus ging werken voor een brutoloon van 10,77 euro. Is dat het soort jobs dat men bij het overheidsbedrijf Proximus gaat creëren? Ik ben even gaan kijken op de site van de VDAB en ik zag dat er nu al heel veel posten vrijkomen om nieuwe jobs te creëren bij Proximus. Aan de ene kant gooit men dus mensen buiten om aan de andere kant nieuwe jobs te creëren die slechter worden betaald, met slechtere arbeidsomstandigheden. Mijnheer de minister, als dat de toekomst is van een overheidsbedrijf, dan is dat niet wat wij willen.
Monsieur le ministre, merci pour votre réponse. Si je comprends bien, vous ne pouvez pas encore confirmer qu'il n'y aura pas de licenciements secs. On se dirige apparemment vers un nombre très limité. On espère qu'il n'y aura aucun licenciement. Je pense que c'était le premier objectif à court terme du plan social. Pour le reste, pour les autres emplois créés, il faut qu'ils le soient dans des conditions acceptables. Nous continuerons à suivre ce dossier de près. J'entends également qu'une enquête de satisfaction a été menée récemment au sein du personnel. Je poserai une autre question à ce sujet également. Mais cela pourra donner une idée objective de l'ambiance actuelle au sein de l'entreprise. Tous ces éléments doivent être mis en parallèle pour suivre la situation de près. Nous y reviendrons.
Monsieur le ministre, depuis le 1er mai 2019, dans le cadre de la réforme du droit des sociétés, les entreprises peuvent octroyer un droit de vote double aux actionnaires qui conservent leurs actions nominatives durant deux ans. Ce droit vaut pour les entreprises cotées en bourse. Ce mécanisme devrait permettre de fidéliser les actionnaires, mais également de favoriser ceux qui ont une vision à long terme de la société et de ses objectifs au détriment d’une approche plus spéculative, à court terme. Bref, l’objectif est de favoriser l’actionnariat stable des sociétés. Le droit de vote double est un des moyens pouvant favoriser l’ancrage belge des entreprises concernées, raison pour laquelle nous avions soutenu cette mesure à l'époque. Au vu de leur structure, plusieurs entreprises sont particulièrement susceptibles d’avoir recours à ce mécanisme, par exemple Lotus Bakeries, Melexis, Orange Belgique, Roularta, Sioen ainsi que Proximus. En outre, ce système est particulièrement intéressant lorsque le principal actionnaire de ces entreprises détient plus de 50 % des voix. L’entreprise Sioen, par exemple, a récemment annoncé que le double droit de vote était inscrit à l’ordre du jour de son conseil d’administration. Par contre, Proximus n’a pas encore réagi. L'entreprise Proximus compte-t-elle mettre en œuvre ce nouveau droit des actionnaires? Si oui, selon quelles modalités? Quel en sera le timing? Si non, pourquoi?
Monsieur Vanden Burre, merci pour cette question. Le nouveau Code des sociétés permet en effet aux entreprises d'accorder un droit de vote double aux actionnaires qui conservent leurs actions nominatives pendant plus de deux ans. Cependant, cette décision doit être prise par l'assemblée générale des actionnaires et doit donc être approuvée par l'actionnaire majoritaire – c'est-à-dire, dans le cas de Proximus, l'État belge. Le conseil d'administration attend la formation d'un nouveau gouvernement avant d'entamer cette discussion. De toute évidence, il s'agit d'une décision assez lourde. Celle-ci incombera au prochain gouvernement. Par ailleurs, je persiste à dire que, pour l'instant, je suis le UBO (bénéficiaire effectif) de Proximus. J'espère que, dans le futur, ce sera la SFPI. Prendre des décisions stratégiques pour nos actions dans les différentes entités revêt plus de sens. Cela objectiverait aussi la discussion sur la façon et le cas dans lequel nous pouvons activer l'action avec un vote double dans le futur.
Monsieur le ministre, je vous remercie pour votre réponse. Je pense que c'est effectivement un débat à mener dans le cadre d'hypothétiques négociations gouvernementales. En tout cas, nous restons tout à fait favorables au droit de vote double et soutenons cette mesure. Quant à la SFPI, je pense que c'est une piste intéressante. Nous en avons déjà débattu ici. À voir concrètement comment nous pourrions appliquer cela. Nous sommes en tout cas ouverts à cette discussion.
Les questions nos 55002060C et 55002408C de M. Emir Kir sont transformées en questions écrites.
Monsieur le président, j'ai répondu à la question n° 55002179C de M. Jan Spooren dans le cadre du débat d'actualité.
Monsieur le ministre, des bruits couraient quant à une éventuelle fermeture du bureau de poste de Frasnes-lez-Buissenal. En effet, il m'était revenu que la direction de bpost avait indiqué aux agents chargés des travaux préparatoires à la distribution du courrier et des paquets qu'ils seraient amenés à travailler à Ath dans un avenir proche. Suite à mon intervention, la commune de Frasnes a réagi en vous citant: il n'y aurait pas de fermeture complète du bureau de Frasnes. Si vous la confirmez, c'est une bonne nouvelle. Vous auriez également indiqué que cette réorganisation n'aurait pas d'impact sur la qualité des services. Les travailleurs et la population se posent toutefois encore des questions. On parle de regroupement de services, ce qui signifie un déplacement des facteurs, qui perdront au minimum une heure de leur temps sur la route. Leur temps de route sera-t-il bien comptabilisé dans leur temps de travail? Prévoyez-vous des engagements supplémentaires afin de combler le temps qui sera perdu en trajets pour chaque facteur ou devront-ils encore faire mieux en moins de temps? Si les services sont regroupés, le bureau de poste restera-t-il à l'endroit actuel à la place de l'Hôtel de Ville? Il s'agit d'un très grand bâtiment pour n'y maintenir qu'un guichet. Est-il prévu que le bureau déménage? Si oui, où ira-t-il et quid du bâtiment existant? Enfin, dans un contexte de restructurations, les horaires d'ouverture seront-ils maintenus ou une diminution est-elle prévue?
Madame Dedonder, le plan stratégique de bpost doit lui permettre de s'adapter – en rendant son organisation plus efficace – à l'évolution de la baisse des volumes, notamment en générant des économies d'échelle en termes d'infrastructure, sans pour autant affecter la qualité du service à la population. C'est clairement le but. C'est pourquoi bpost a décidé de réaménager le réseau de distribution en créant soixante mail centers servant de plaque tournante dans une zone composée de plusieurs communes. Ils organisent la collecte et la distribution du courrier et des colis, chaque jour ouvrable. Les bureaux de distribution sont donc progressivement regroupés au sein de ces mail centers. Cette réorganisation obéissant à une stratégie de longue durée est en cours depuis 2013. Dans le courant du mois de mars, le bureau de distribution de Frasnes sera regroupé avec le mail center d'Ath. Ensuite, les travaux préparatoires à la distribution du courrier et des colis de la première commune seront donc effectués à cet endroit. Il s'agit d'une réorganisation interne. La collecte et la distribution quotidienne du courrier ainsi que la livraison des journaux seront et resteront garanties dans tout le pays – y compris donc à Frasnes. Bref, le réaménagement des bureaux de distribution n'affectera pas le réseau des points de service. Il va sans dire également que bpost continue de respecter les dispositions réglementaires qui visent à garantir une présence postale sous forme d'au moins un bureau de poste dans chaque commune du pays. À ce stade, les services au guichet – y compris chez bpost Banque – restent installés à Frasnes, place de l'Hôtel de Ville, n° 2.
Monsieur le ministre, je n'ai pas obtenu de réponse à toutes mes questions, mais vous m'avez confirmé le maintien de l'emplacement du bureau. Cependant, je n'ai pas reçu de réponse par rapport (…)
Si vous insistez, vous recevrez peut-être un complément de réponse.
Non, vous m'avez donné la réponse quant à ça. Si des changements surviennent dans les horaires d'ouverture ou si nous gardons le bureau pour un guichet, qu'adviendra-t-il de l'entièreté du bâtiment car celui-ci est énorme. Donc, je me pose quand même des questions. Si vous m'affirmez que rien ne change, ne bouge, que les horaires ne varieront pas, je serai satisfaite.
Vous confirmez, monsieur le ministre?
Non, je n'ai pas la réponse à cette question. Je ne suis pas en mesure de répondre directement à ces questions, mais à ce stade, les services au guichet et bpost banque ne changent pas. Mais je n'ai pas de réponses pour vos questions suivantes, mais si vous le souhaitez, je poserai ces questions à bpost.
Dans ce cas, je veux bien une réponse écrite sur les détails. Je vous remercie.
Uit een praktijktest is gebleken dat poststukken gefrankeerd met neppostzegels even goed door bpost bezorgd worden als die met de reguliere postzegels. Nochtans ging het hier niet over nagemaakte postzegels, maar in sommige gevallen zelfs over brieven die gefrankeerd werden met stickertjes die op fruit hangen. Uit de test bleek dat 8 op de 10 brieven gefrankeerd met nepzegels op hun bestemming aankwamen, soms zelfs met de snelheid van een priorzegel. Ook wordt steeds vaker vastgesteld dat poststukken niet afgestempeld worden afgeleverd bij de bestemmeling en dat de postzegels dus hergebruikt kunnen worden. Alles wijst op een probleem met de postsorteermachines. Dit wordt echter ontkend door bpost, dat menselijke fouten aanwijst als oorzaak. Wat is nu juist de oorzaak van het probleem? Welke maatregelen werden reeds getroffen of zullen getroffen worden om dit probleem ten gronde aan te pakken? Welke sancties worden effectief toegepast op onvoldoende of foutief gefrankeerde poststukken? Over hoeveel gevallen ging het in 2019? Welk inkomensverlies betekent het niet afstempelen van postzegels per jaar naar schatting?
Ik kan vaststellen dat België redelijk gezond eet. Er worden blijkbaar heel wat kiwi's gegeten om dan de stickers te gebruiken om op brieven te plakken. Dit is natuurlijk een serieuze aangelegenheid. Zoals u weet, is het namaken van zegels of het gebruiken van nagemaakte zegels opgenomen in het Strafwetboek. Daar staan wel wat sancties op. Het is wel zo dat de post automatisch wordt gesorteerd, gecontroleerd en afgestempeld. Zendingen die niet door die automatische controle geraken, worden vervolgens manueel nagekeken en afgestempeld. Het is natuurlijk niet uitgesloten dat daar een menselijke fout gebeurt, zeker als het gaat om piekmomenten. Op het moment dat die brieven werden verstuurd, werden ongeveer 7 miljoen zendingen per dag verwerkt. Dan kan een menselijke fout niet worden uitgesloten. Als er toch onvoldoende of foutief gefrankeerde post wordt ontdekt, wordt er gevraagd aan de afzender om de resterende frankeerwaarde en ook de bijkomende kosten daarvan te betalen. Indien het adres van de afzender niet op de zending vermeld staat of niet in België is gelegen, zal de postbode een bericht achterlaten met het verzoek om de frankeerwaarde en bijkomende kosten te gaan betalen. Bij gebrek aan betaling van de frankeerwaarde of andere kosten zal die zending niet kunnen worden uitgereikt. Indien de zending na opening nog steeds niet aan de afzender kan worden bezorgd, zal de zending worden vernietigd, na een termijn die ingaat vanaf de afgifte bij bpost en die zes maanden bedraagt voor aangetekende zendingen en zendingen met aangegeven waarde en drie maanden voor andere zendingen. Er zijn evenwel geen precieze cijfers bekend over het aantal gevallen of over het inkomstenverlies dat hiermee gepaard zou gaan. Bpost haalt er met de automatische controles toch nog altijd de meeste fouten uit.
Bedankt, mijnheer de minister, voor uw antwoord. Vorige week is nog een postzegel van de koninklijk familie uitgetest en die is opnieuw aangekomen. Dit moet echt goed opgevolgd worden. Menselijke fouten kunnen echter altijd gebeuren.
Monsieur le président, monsieur le ministre, au cours de la dernière audition en commission, lors de la discussion avec le nouveau CEO de Proximus, M. Boutin, il y avait une certaine confusion concernant le diplôme dont dispose ce dernier. Cette confusion n'a fait que grandir depuis lors. Proximus est encore une entreprise publique à ce jour, il est donc crucial d'assurer la transparence sur la procédure de recrutement du nouveau CEO. Proximus a indiqué que le malentendu venait de l'équipe de communication concernée et qu'il ne s'agissait pas d'une erreur que M. Boutin aurait glissée intentionnellement dans son propre CV. Si M. Boutin n'a pas menti dans son CV, dans tous les cas il ne s'est pas donné beaucoup de peine pour corriger cette information erronée sur son parcours. En effet, il est indiqué depuis 2017 sur le site web de Proximus, qu'il disposait d'un Executive MBA. Nous demandons une transparence complète autour du recrutement de M. Boutin. Des mesures ont-elles été prises depuis lors, par Proximus ou par vous en tant que ministre compétent, de façon à lever les doutes qui planent sur le diplôme que possède M. Boutin? Si oui, lesquelles? Pouvez-vous fournir aux membres de la commission de la Chambre le CV complet de M. Boutin, ainsi qu'un rapport détaillé de la procédure de recrutement de Guillaume Boutin pour le poste de CEO de Proximus? Allez-vous demander au conseil d'administration de réaliser cette tâche aussi rapidement que possible? Ne vaudrait-il pas mieux que l'État, en tant que premier actionnaire de Proximus, joue un rôle plus important dans la nomination du nouveau CEO? Ne serait-il pas logique que l'actionnaire principal ait son mot à dire dans la désignation de la personne qui dirige l'entreprise, a fortiori lorsque ladite entreprise doit fournir un service public? Merci.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, ik kom nogmaals terug op deze kwestie. Ik heb de CEO van Proximus een heel simpele vraag gesteld tijdens de commissie waarin hij zich kwam voorstellen. Tot mijn grote verbazing bleek die vraag eigenlijk niet zo simpel te zijn. De man, die eerder een uur lang op een heel rustige manier voluit en vrijuit praatte, keek opeens alle kanten op, stotterde en zei dat dit een heel simpele zaak was. Er blijkt een probleem te zijn met de informatie die hij op zijn cv heeft gezet. Recent kwam immers nog aan het licht dat hij niet alleen onjuiste informatie gaf over zijn Executive MBA, maar ook over zijn stage bij Roland Berger. Hij had geschreven dat hij daar een strategic consultant was, maar nu blijkt het om een stage te gaan. Ik heb tijdens mijn studentenjaren frisco's van IJsboerke verkocht op het strand. Ik zal op mijn cv niet zetten dat ik een strategic consultant in marketing and sales van een internationaal ijsbedrijf was.
(…)
Dat is net het punt. Van mij zult u het niet geloven, bij hem zijn wel veel mensen in zijn foute informatie meegegaan. Stefaan De Clerck, voorzitter van de raad van bestuur, zei dat de heer Boutin werd uitgekozen omdat hij internationale strategische ervaring heeft. Dat heeft natuurlijk meegespeeld. Ik wil van u weten wat er nog niet klopt aan dat cv. Wij weten dat hij geen Executive MBA heeft en dat hij geen strategic consultant was, maar wel een stagiair. Hoe kan dat allemaal? Welke headhunterbureaus werden hiervoor aangesteld? Hoe kan het dat zij dit allemaal over het hoofd hebben gezien? Ik heb ook gevraagd naar een onafhankelijk onderzoek om heel dat cv grondig uit te spitten. Hoe staat u daar tegenover?
Monsieur le président, monsieur le ministre, lors de l'audition du nouveau CEO de Proximus, Guillaume Boutin, et plus précisément lors de l'échange relatif à son CV, j'avais également été surpris. Je considère évidemment qu'un CV est fondamental dans le cadre d'un recrutement, surtout lorsqu'il s'agit d'une entreprise publique importante, leader en Belgique dans son domaine. Toutefois, si le CV n'est finalement qu'un élément du parcours professionnel, l'expérience emmagasinée compte tout autant. À la suite de cet échange, Le Vif/L’Express, en décembre dernier, a étudié le dossier et, selon un de ses articles, M. Boutin ne serait pas titulaire d'un master en administration des affaires de HEC Paris ni d'un Executive MBA de l'INSEAD, comme stipulé au départ dans un communiqué de Proximus. En effet, M. Boutin aurait plutôt suivi, au sein de l'institut, une formation plus courte destinée aux managers de Vivendi, où il travaillait à l'époque. M. Boutin a répondu en commission que ce n'était effectivement pas un Executive MBA mais plutôt une sorte de MBA pour les dirigeants de Vivendi, un programme de formation pour les personnes à fort potentiel. Proximus a déclaré que son nouveau CEO n'a pas menti sur son CV, mais qu'il s'agirait plutôt d'une erreur d'interprétation commise par son département de communication. Proximus affirme, par ailleurs, que les diplômes du nouveau CEO ont été contrôlés par un cabinet de chasseur de têtes. Plus récemment, un autre article du Vif/L’Express a relevé une nouvelle zone d’ombre concernant le CV de M. Boutin. Le document indique, pour l’année 1999, une expérience de consultant en stratégie au sein du cabinet Roland Berger. Mais cette première expérience professionnelle serait en fait un stage de fin d'études de trois mois. Cette différence pose évidemment question. Selon moi, ce qui importe ici, c'est la transparence et le fait de communiquer des données exactes. Monsieur le ministre, je souhaiterais, dès lors, que vous fassiez la clarté sur ce sujet. Je pense sincèrement que Proximus a d'autres enjeux et défis à traiter que celui-là. Cela dit, on ne peut non plus accepter de potentiels mensonges ou faits erronés dans la sélection du nouveau CEO ou dans ce qui a été déclaré par l'entreprise. Monsieur le ministre, je vous demande de clarifier les choses une fois pour toutes.
Mijnheer de minister, wij zijn benieuwd naar uw antwoord.
Mijnheer de voorzitter, ik heb kennisgenomen van de vragen die verschillende leden van de comissie hebben gesteld. Ik heb ze ook naar Proximus doorgestuurd. Op basis van de informatie die ik heb ontvangen, kan ik de volgende verduidelijkingen geven over het cv van de nieuwe CEO, Guillaume Boutin. Na een bachelordiploma in de wetenschappen behaalde de heer Boutin een ingenieursdiploma in telecommunicatie aan Télécom SudParis in 1997 en een diploma aan de Haute École in Parijs, met name Programme Grande École, in 1999. In de loop van zijn professionele loopbaan heeft de heer Boutin verschillende opleidingen en aanvullende cursussen gevolgd. Pour répondre aux questions plus spécifiques sur le parcours de M. Boutin, comme il l'a confirmé en commission parlementaire en décembre dernier, M. Boutin n'est pas titulaire d'un diplôme d'Executive MBA de l'INSEAD mais a bien suivi un programme de formation Executive spécifique pour des cadres d'entreprise à haut potentiel organisé pour Vivendi par l'INSEAD à Paris. Cette formation de l'INSEAD est officiellement connue sous le nom de Customer-Specific Program (CSP): Building the future. Vivendi a d'ailleurs confirmé que l'intitulé et la qualification utilisés par M. Boutin dans son curriculum vitae papier détaillé, c'est-à-dire Executive MBA for Vivendi high potential leaders, sont tout à fait conformes à la réalité. En 2017, le département Communication de Poximus avait erronément abrégé le titre mentionné dans le curriculum vitae de M. Boutin en Executive MBA sur le site web de Proximus. Cette erreur a entre-temps été corrigée en décembre 2019 en ajoutant le nom exact du programme suivi. Vivendi a également confirmé que ce programme, qui est de niveau Executive MBA mais non diplômant, s'est étalé sur dix-huit mois. Le programme comprend trois semaines à Fontainebleau sur le campus de l'INSEAD et deux learning expeditions d'une semaine chacune, l'une en Corée et au Japon et l'autre à Los Angeles et San Francisco. Bovendien heeft de heer Boutin een gerenommeerde extra opleiding gevolgd in Londen aan de Marketing Academy met de naam High Selective Program for Top European CMO's. Na zijn studie aan de HEC in Parijs deed de heer Boutin zijn eerste professionele ervaring op in een consultancybureau. Zoals gebruikelijk is in Frankrijk, is hij begonnen via een stage voor aanwerving. Dat wil zeggen dat hij drie à vier maanden als betaalde stagiair in de functie van strategisch consultant heeft gewerkt met een aanwervingscontract in de hand. Hij besloot echter de baan in kwestie niet aan te nemen en niet als consultant door te gaan. Hij besloot daarentegen aan de slag te gaan bij de start-up InStranet, die begin 2000 in de Verenigde Staten werd opgericht. Ik wil heel duidelijk stellen dat met het oog op het aanstellen van een nieuwe CEO alle diploma's en ook de ervaringen die de heer Boutin heeft meegegeven, door executive searcher Russell Reynolds zijn nagetrokken. Dezelfde controles zijn in 2017 al eens gebeurd door een andere executive searcher bij zijn aanwerving als chief consumer market officer. Tijdens zijn gesprekken en zijn evaluaties heeft de heer Boutin nooit de minste twijfel laten bestaan over zijn diploma's en over zijn beroepservaring. De informatie die aan het benoemingscomité werd verstrekt, was dus ook altijd correct. Het benoemingscomité heeft zijn beslissing dus op een correcte lezing van het profiel van de heer Boutin gebaseerd. Inzake de verwijzing van sommige leden naar een eventueel optreden van de regering in de benoeming van de gedelegeerd bestuurder van Proximus wil ik iedereen er toch nog eens aan herinneren dat ik altijd de striktste corporate governance in acht heb genomen en dat het dus de raad van bestuur toekomt om de gedelegeerd bestuurder te benoemen, wat in onderhavig geval ook is gebeurd. Het is dus duidelijk voor mij dat op basis van de door Proximus verstrekte gegevens de competenties en de integriteit van de heer Boutin in geen geval in twijfel kunnen worden getrokken. Voor mij is de zaak dan ook gesloten.
Monsieur le ministre, dans le cas d'une entreprise publique, nous demandons un maximum de transparence. Si un ouvrier ou un employé de Proximus agissait de la sorte, il serait sanctionné! Ici, je ne vois pas de sanction, ce qui me désole pour les travailleurs de Proximus.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, ik hoor uw woorden, maar ik neem daarmee nog altijd geen genoegen. Feit blijft immers dat er informatie op zijn cv staat of stond die niet helemaal juist is. Indien iemand niet de volledig juiste informatie kan geven of ergens een leugentje om bestwil geeft, is dat een probleem. Het gaat hier om een overheidsbedrijf. Intellectuele capaciteiten en universitaire diploma's zijn uiteraard heel belangrijk. Op het vlak van aspecten zoals eerlijkheid, oprechtheid en integriteit, zeker in een overheidsbedrijf, moeten wij een voortrekkersrol spelen, niet alleen voor het hele land maar ook voor de werknemers en alle aandeelhouders. Ik neem dus akte van het antwoord van Proximus, maar betreur wel de gang van zaken.
Monsieur le ministre, je prends acte de votre réponse. Je pense qu'on aurait pu s'épargner cette controverse, qui n'a réussi qu'à installer le doute. L'avenir de Proximus et les défis qui l'attendent méritent autre chose. Je reste surpris par le fait que ces informations se soient retrouvées sur le curriculum vitae. Passons à autre chose!
Monsieur le ministre, en réponse à une question du 6 mars 2018, Alexander De Croo indiquait que Proximus avait commencé à tester de nouvelles technologies afin d’améliorer la connexion internet des habitants en zone rurale, en combinant les réseaux fixes et mobiles ou en se servant d'une cabine de rue desservie par faisceaux hertziens au lieu de fibres optiques. En juin 2016, l’opérateur Proximus avait également lancé un projet expérimental visant à permettre à ses clients de la commune de Frasnes-lez-Anvaing de tester une technologie qui augmenterait les vitesses de leur internet fixe en zone rurale. Cette technologie innovante, développée en Belgique, était une première mondiale. Le ministre avait également indiqué lors d’une séance d’information à l’hôtel de ville de Frasnes que, grâce au déploiement de la fibre par liaison aérienne, le taux de couverture de la population atteindrait 72 % en 2019. Il me revient que des travaux ont bien été entrepris. Pour certains habitants, il s’agit d’une véritable révolution. Pour d’autres, en revanche, les cabines ont bien été installées, mais n’ont pas toutes été raccordées. De plus, certains citoyens m’indiquent qu’une fois l'installation terminée, l’usager ne peut jouir de la connexion à haut débit que s’il prend contact avec l’opérateur. Originaire de Tournai, je peux vous certifier que bon nombre d’habitants ne disposent pas encore d’une connexion internet à haut débit. Du reste, cela constitue un frein au développement économique de cette entité faisant partie de l’Eurométropole Lille-Courtrai-Tournai. Monsieur le ministre, pouvez-vous m’indiquer le taux de couverture à haut débit par commune en Wallonie picarde? Frasnes-lez-Anvaing dispose-t-elle bien à présent d’un taux de couverture de 72 %, comme le ministre De Croo l'avait promis dans la presse en 2018? Quand les Frasnois peuvent-ils espérer jouir d’un taux de couverture total? Pourriez-vous me communiquer un état des lieux des travaux qu’il reste à accomplir dans chaque commune de Wallonie picarde, afin que l’ensemble de la population dispose d’une connexion à haut débit? Enfin, quand pouvons-nous espérer que cette région jouisse d’une couverture totale?
Chère collègue, fin 2016, dans une communication faite au marché au sujet de son projet Fiber for Belgium, Proximus a annoncé vouloir investir 3 milliards d'euros en 10 ans pour déployer la fibre optique dans notre pays. Proximus est également en train de déployer la fibre optique dans 13 villes et communes. Il est à noter également que Proximus dispose d'un vaste réseau de fibres allant jusqu'aux armoires de rue. La couverture nationale du réseau VDSL de Proximus atteint aujourd'hui plus de 95 % des foyers. En ce qui concerne les zones d'habitat plus dispersé, toutes les pistes sont explorées avec les acteurs sur place, afin d'améliorer la couverture à très haut débit au travers de nouvelles technologies comme la solution Tessares qui permet de combiner le réseau fixe avec le réseau mobile. Proximus ne fournit pas publiquement de données détaillées par commune. Ceci étant dit, je peux vous indiquer que la couverture VDSL de la Wallonie picarde atteint environ 95 %, ce qui correspond à la moyenne nationale. Pour la couverture VDSL de Frasnes-Lez-Anvaing, sur la base des informations fournies par Proximus, je peux vous confirmer qu'elle dépasse actuellement bien les 72 % annoncés en 2018. Des projets supplémentaires sont en route. Je peux vous donner plus de détails si vous voulez. J'en viens à votre remarque quant au délai entre les travaux de raccordement des ROP et la connexion des clients. Proximus précise que ce délai existe effectivement. Il est de plusieurs mois entre le moment où l'armoire de rue est placée et le moment où les équipements sont activés dans cette armoire. Il faut poser la fibre vers cette armoire, en assurer la réception et raccorder le tout au réseau électrique. Il faut procéder au placement et à l'activation des équipements. Tout cela doit encore avoir lieu. Une fois que les équipements sont actifs, il peut encore se passer un certain temps avant que les clients soient effectivement contactés. Les actions au niveau des armoires activées sont en effet regroupées. En tout état de cause, malgré les efforts déployés par les opérateurs pour améliorer la couverture du réseau à large bande, une couverture à 100 % est difficile, voire impossible à atteindre, surtout dans les zones plus reculées. Il est à noter aussi que Proximus poursuit bien entendu également les investissements dans ses réseaux mobiles afin de répondre à l'évolution des besoins de ses clients, notamment en poursuivant l'extension de la couverture en général et de la couverture 4G en particulier. Au-delà de ces développements, Proximus procèdera également aux investissements nécessaires pour faire face à la croissance exponentielle des différents besoins et à la nouvelle génération de la 5G. Cela reste un point très important pour l'entreprise.
Monsieur le ministre, je vous remercie pour ces explications. Si vous avez plus de détails, merci de me les communiquer. Je veux vous rendre attentif à la digitalisation à tout prix - mais je crois que vous savez de quoi il s'agit. On voit des banques qui suppriment des services et qui renvoient leurs clients à leur ordinateur. Il faut donc qu'ils disposent de la connexion la plus adéquate.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, in de voorbije maanden was er heel wat te doen over het geldautomatenpark in ons land. Er sluiten uiteraard meer geldautomaten dan dat er openen. Ik wil specifiek vragen welke rol bpost in dat verband opneemt. In de aflopende beheersovereenkomst tussen de federale overheid en bpost was er voor bpost een belangrijke sociale rol weggelegd. Met name voor geldautomaten werd bpost ertoe verplicht om in elke gemeente waar er geen geldautomaat van een klassieke bank voorhanden was, een geldautomaat te installeren. Onlangs bleek dat de grote banken zich voor het beheer van geldautomaten zullen groeperen, wat ik een goede zaak vind. Bpost sluit zich in dat verband aan in een soort van joint venture van kleinere banken, waartoe onder andere ook Argenta, Crelan en VDK behoren. Volgens mij ziet het er dus naar uit dat bpost zich in een volgende te onderhandelen beheersovereenkomst zal verschuilen achter die joint venture en zich bijgevolg zal onttrekken aan zijn unieke dienstverlenende verplichting die bpost onder de aflopende beheersovereenkomst droeg. Mijnheer de minister, is mijn beschouwing verkeerd? Zal een en ander in de nieuw te onderhandelen beheersovereenkomst met bpost anders ingeschat worden? Welke verplichtingen zal bpost dienen na te komen ten aanzien van zijn sociaal dienstbetoon, zijn sociale rol ten aanzien van de samenleving in het kader van het beheer van geldautomaten in het veranderende geldautomatenlandschap?
Mijnheer de voorzitter, mijnheer De Spiegeleer, ik wil vooreerst onderstrepen dat bpost in het kader van het beheerscontract altijd al zijn verplichtingen met betrekking tot de installatie van geldautomaten stipt en correct is nagekomen. Vorige maand werd er nog een geldautomaat geïnstalleerd, van vier automaten is de installatie in voorbereiding en nog vijf automaten staan in de planning. Dat wordt dus wel zeer correct en juist opgevolgd. Het samenwerkingsverband met die andere financiële instellingen heeft daar absoluut geen impact op. Men blijft dat gewoon opvolgen. Uw laatste vraag ging over een volgend beheerscontract. Ik veronderstel dat een volgende regering daar werk van zal maken. Ik acht het op dit moment niet wijs dat ik daarover nu een uitspraak zou doen. Wat daar in zou moeten staan, laat ik graag aan een volgende regering over.
Mijnheer de minister, ik vind uw antwoord zeer duidelijk. Ik heb nooit mijn twijfel uitgedrukt over het naleven van de aflopende beheersovereenkomst. Mijn bezorgdheid betreft vooral de te onderhandelen beheersovereenkomst, waaraan u zich uiteraard en begrijpelijk onttrekt. In dit kader vind ik het dan een beetje vreemd dat over het befaamde kranten- en tijdschriftencontract al wel werd onderhandeld tussen bpost en de overheid. Of niet? Hebben zij dat dan niet toegewezen gekregen?
Er is een verlenging gebeurd, maar er is geen nieuw contract tot stand gekomen.
De verlenging van de sociale rol in het kader van geldautomaten kon ook gebeurd zijn.
De minister van Economie heeft het contract verlengd omdat er anders geen krantenbedeling meer was. Als u geen krantenbedeling meer wil, moet u dat gewoon zeggen.
Nee, dat zeg ik niet. Dat maakte ook deel uit van de beheersovereenkomst. Dat stond daarin. Dat is een beetje het complexe van deze materie, dat de minister van Economie daar een andere rol in speelt.
Mijnheer de minister, deze vraag is wat gedateerd, aangezien wij ondertussen al een storm verder zijn. Bij de vorige storm Ciara werd gecommuniceerd dat het schip Life Passion, dat ijzererts aan boord had, zich in een gevaarlijke situatie bevond. Op 18 januari had zich een explosie voorgedaan in de Franse territoriale wateren. Eén bemanningslid raakte gewond en werd per helikopter geëvacueerd. Het schip voer door naar de Belgische territoriale wateren. Het Maritiem Reddings- en Coördinatiecentrum meldde, twee weken nadat het schip op 31 kilometer voor de Oostendse kust voor anker lag, dat het nauwlettend in het oog werd gehouden door onze autoriteiten. Het schip bevond zich twee weken in Belgische territoriale wateren en werd bijgestaan door de SIRIUS, de nieuwste aanwinst van de Vlaamse DAB Vloot. Experts waren aan boord om de situatie nauwlettend in het oog te houden. Het is vreemd dat het twee weken heeft geduurd vooraleer over de toestand van dat schip werd gecommuniceerd. Al dan niet toevallig gebeurde die communicatie samen met de aankondiging van de storm van 9 februari. Het schip voer daarom op 8 februari onder begeleiding naar het estuarium van de Westerschelde, ter hoogte van Borssele, in de Nederlandse territoriale wateren. Die stap was logisch, want daar zou het schip beter beschermd zijn tegen het aangekondigde noodweer. Wat ik vooral vreemd vind, is dat het schip op zondagochtend 9 februari de haven van Gent binnenvoer en kon worden gelost. Mij lijkt het alsof die storm de zaak letterlijk en figuurlijk heeft versneld. Mijnheer de minister, ik heb de volgende vragen omtrent de communicatie. U zult beter weten dan ik dat de territoriale wateren een heel complex dossier vormen. Hoe en wanneer verliep de communicatie met de DAB Vloot van de Vlaamse overheid, met de Franse en Nederlandse overheden en met de bevolking, vooral dan via de gouverneur van West-Vlaanderen, die hierbij in theorie toch betrokken partij was? Leed de aan te leveren eindbestemming economische schade? Ik denk dat die vraag echter vervalt, aangezien het niet om ArcelorMittal bleek te gaan.
Mijnheer De Spiegeleer, het incident betrof inderdaad een probleem met de veiligheid aan boord van het betrokken schip, zonder dat het incident ooit een bedreiging vormde voor het marien milieu of de scheepvaart. Er was op dat moment dus ook geen noodzaak om over te gaan tot een dringende evacuatie van de bemanning, aangezien omgaan met incidenten inzake de lading tot de basistraining van elke zeevarende behoort, die ook is opgelegd door de International Maritime Organization. Een echte multidisciplinaire coördinatie van een interventie op zee was dus niet nodig, zodat ook het Algemeen Nood- en Interventieplan Noordzee niet werd geactiveerd. Om die reden werd het incident door de bevoegde diensten van de Vlaamse overheid, samen met het betrokken schip, beheerd, waarbij de dienst Marien Milieu en de DG Scheepvaart over de evolutie van de situatie en de genomen maatregelen op de hoogte werden gehouden om indien nodig input te kunnen geven. De afhandeling van het incident verliep dus volledig volgens de afspraken die werden gemaakt binnen de structuur Kustwacht. Ik geef u wat meer concrete informatie over de communicatie en hoe zij is verlopen, eerst met de Vlaamse overheid en rechtstreeks naar de DAB Vloot. Het incidentenrapport laat zien dat het MRCC in Oostende op 20 januari 2020 door CROSS Gris-Nez, de Franse bevoegde autoriteit, werd ingelicht over een incident aan boord van het cargoschip voor de Franse kust, waarbij inderdaad een bemanningslid per helikopter moest worden geëvacueerd ten gevolge van een explosie in een werklokaal. Het MRCC werd eveneens geïnformeerd dat er volgens de evaluatie van een inspectieteam met de lading die aan boord was, geen problemen waren en dat de schade aan het schip bijzonder miniem was en dus de integriteit van het schip niet was aangetast. Het schip had Gent als bestemming. Vervolgens heeft het MRCC de VTS-radarcentrale Zeebrugge, de Gemeenschappelijke Nautische Autoriteit (GNA), het Loodswezen, het MIK, de DG Scheepvaart en de dienst Marien Milieu op de hoogte gebracht. Diezelfde dag kreeg de Life Passion, na overleg tussen het MRCC en de GNA, de instructie om voor anker te gaan op een veilige afstand ten noorden van het ankergebied Westhinder. Het vaartuig heeft aldus nooit de territoriale wateren van België betreden. Het Vlaams Gewest zelf heeft beslist over de inzet van de SIRIUS. Omdat het schip in Belgisch zeegebied aangekomen was en het beheer van het incident door de Belgische overheid werd overgenomen, zijn er geen verdere interacties met de Franse autoriteiten meer geweest. De Nederlandse overheid, onder andere de Veiligheidsregio Zeeland, werd via de GNA wel betrokken om de modaliteiten en de voorwaarden voor de transit van de Life Passion via Nederlandse wateren naar North Sea Port Gent gezamenlijk te bepalen. Er is ook nooit een gevaar voor de bevolking geweest. Dat is ook essentieel om mee te geven. De leidende autoriteiten hebben het mediabeheer zelf op zich genomen. Op het moment dat het duidelijk was dat het schip aan de veiligheidsvoorwaarden zou voldoen om de haven van Gent binnen te varen is er een persbericht gepubliceerd op 4 februari 2020. Dat is de communicatie die op dat moment heeft plaatsgevonden. Buiten het leveren van de lading is er geen enkele economische impact geweest.
Mijnheer de minister, ik dank u voor het verhelderend antwoord. Eind goed, al goed.
Mijnheer de minister, het nieuwe distributiemodel bij bpost is reeds deels in werking in verschillende postkantoren, maar reeds voordat het in alle postkantoren operationeel is, ontstonden er problemen. De sorteermachine kan het verschil niet maken tussen priorzegels en non-priorzegels. De nieuwe priorzegels kunnen door de sorteermachine gelezen worden, maar de oudere priorzegels niet. Het gevolg is dat prior- en non-priorbestellingen nog vaak gemengd aankomen bij de postbodes, die de zendingen dan nog eens afzonderlijk dienen te sorteren. Dat is een enorm verlies van tijd en energie. Wanneer de machine deels haar werk doet, dienen non-priorbrieven apart gestockeerd te worden, met plaatsgebrek tot gevolg. Hoe zal het probleem dat de sorteermachine de prior- en non-priorzegels niet kan scheiden, opgelost worden en tegen wanneer? Hoe zult u de stockageproblemen oplossen in de sorteercentra? Hoe zullen de postbodes die zelf hun tijd moeten steken in het sorteren, worden ontlast?
Mijnheer de voorzitter, ik ben een beetje verrast door de vraag, want daaruit blijkt dat er toch heel wat misverstanden en verwarring bestaan over de werking van de machine. Ik zal proberen een aantal elementen te geven, die de situatie, die niet problematisch is, wat kunnen verduidelijken. Er is effectief een verschil tussen een prior- en een non-priorzegel. Op 1 januari 2019 werd het onderscheid tussen prior- en non-priorzendingen uitgerold. Om dat te realiseren, werden op 1 januari twee nieuwe priorpostzegels geïntroduceerd, één voor de gewone zendingen en één voor de rouwbrieven. Alle andere zegels werden de facto non-prior. Het sorteerproces werkt als volgt. In de sorteercentra worden de priorbrieven van de non-priorbrieven gescheiden. Dat proces is reeds sinds vorig jaar van toepassing en dat functioneert naar behoren. Sinds 1 januari 2020 voerde bpost dan voor de zakelijke administratieve post ook een onderscheid tussen prior en non-prior in. De klanten geven de prior- en non-priorzendingen gescheiden af. Er is dus absoluut geen probleem in de sorteercentra, want de nodige stockagezones zijn in de vijf sorteercentra in het land vandaag reeds beschikbaar. De postbode zelf hoeft ook geen onderscheid te maken tussen prior en non-prior. Hij kan de klanten gewoon bedienen op basis van de sortering. Er was natuurlijk wel een testfase, waarbij er in een aantal distributiekantoren operationele tests in het kader van een nieuw distributiemodel uitgevoerd werden. In die testfase moest het nieuwe distributiemodel gesimuleerd worden, met dagelijkse distributie van priorzendingen en distributie van non-priorzendingen op maandag en woensdag of dinsdag en donderdag. De voorgesorteerde uitreikingsrondes moesten dus manueel herschikt en aan het nieuwe distributiemodel aangepast worden. Het betrof toen 115 rondes. Voor dat extra werk in de testfase was er effectief bijkomende ondersteuning voor de betrokken kantoren. Vandaag zie ik echter niet waar het probleem eigenlijk zou kunnen schuilen.
Mijnheer de minister, dank u voor het antwoord. Er rijst echter wel degelijk een probleem. Ik heb vrijdag nog een postkantoor bezocht dat deel uitmaakte van de test en de post komt nog steeds gemengd aan, want de sorteermachine kan de oude priorzegels niet lezen. De nieuwe zegels zijn voorzien van een code die de oude niet hebben. Het kwam trouwens bijna tot een staking in het sorteercentrum, omdat er niet genoeg stockage was. Als het systeem in maart algemeen van toepassing wordt, vraag ik mij af hoe men het probleem zal oplossen.
Monsieur le président, monsieur le ministre, en novembre 2018, les travailleurs de bpost avaient fait grève pendant cinq jours. Cette grève avait notamment eu pour résultat l'octroi d'écochèques à tous les travailleurs de l'entreprise. Au début du mois de février 2020, tous et toutes ont bien reçu le paiement de ces écochèques. Toutefois, les facteurs et factrices ont reçu sur leur compte un montant erroné. Nous avons reçu des messages de postiers qui, dans certains cas, avaient reçu le double du montant normal. D'autres se sont rendus au magasin, en toute confiance, pour encaisser leurs écochèques électroniques en achetant des produits bio, mais ont appris à la caisse que leur carte avait été bloquée. Ils n'ont donc rien pu acheter du tout avec les écochèques qu'ils avaient obtenus. Les travailleurs concernés affirment ne pas avoir été informés par bpost que leur carte était bloquée et se sont donc tous retrouvés coincés à la caisse, déconcertés. Certains ont laissé leurs produits dans le magasin, d'autres les ont payés avec leur carte bancaire personnelle. Monsieur le ministre, est-il vrai que les travailleurs de bpost ont reçu un montant incorrect d'écochèques électroniques? Si oui, comment cela a-t-il pu se produire et ce problème était-il généralisé? Les travailleurs de bpost ont-ils été immédiatement informés de l'erreur? Si oui, de quelle manière bpost l'a-t-elle fait? Certains travailleurs de bpost ont-ils reçu trop d'écochèques sans le savoir et les ont-ils dépensés? Si oui, que doivent faire ces travailleurs maintenant? bpost réclamera-t-elle ces montants? bpost a-t-elle de ce fait subi un quelconque préjudice économique, étant donné qu'elle emploie quelque 34 000 personnes?
Monsieur D'Amico, à la suite d'une erreur dans le fichier de commande, les bénéficiaires d'écochèques au sein de bpost ont reçu un montant erroné. La situation, en ce qui concerne les montants disponibles, a été rectifiée rapidement. bpost a, pour sa part, communiqué de manière large, à plusieurs reprises, à travers les différents canaux de communication disponibles au sein de l'entreprise. Quelques dizaines de personnes sont dans ce cas. Leur situation sera régularisée au moment du prochain chargement d'écochèques. bpost n'a pas subi de préjudice économique. Les attributaires peuvent tous bénéficier du montant initialement chargé. La validité des écochèques a également été prolongée de quinze jours à partir de la mise à disposition effective.
Monsieur le ministre, je vous remercie pour ces informations.
Mijnheer de minister, bpost maakt al enkele jaren gebruik van dataloggers in zijn voertuigen, naar eigen zeggen vooral om de chauffeurs op een milieuverantwoorde manier te laten rijden. Zo zouden de dataloggers de bestuurders waarschuwen indien zij te snel accelereren of meer brandstof dan gemiddeld verbruiken.
De dataloggers kunnen echter veel meer meten dan de snelheid en het brandstofverbruik. Dataloggers kunnen ook worden gebruikt om de voertuigen, waaronder ook fietsen en bromfietsen, in realtime op te sporen en te volgen via gps-signalen. De bpost-werknemers maken zich zorgen om hun privacy tijdens hun werk wanneer zij gebruikmaken van een voertuig dat uitgerust is met een datalogger. Het ontbreekt hun vaak aan degelijke informatie omtrent het gebruik van die dataloggers. Hoeveel voertuigen, inclusief fietsen en bromfietsen, zijn er momenteel in gebruik bij bpost en hoeveel daarvan zijn er uitgerust met een datalogger of een gelijkaardig systeem? Heeft bpost plannen om het systeem van datalogging bij voertuigen uit te breiden? Zo ja, welk model zal er worden geïnstalleerd? Zullen die dataloggers ook voertuigen kunnen lokaliseren en volgen? Hoe garandeert bpost de naleving van de wet van 8 december 1992 tot bescherming van de persoonlijke levensfeer? Kunnen bpost-werknemers een datalogger weigeren zonder daar professionele nadelen van te ondervinden? Hoeveel kost de installatie, inclusief de aankoopprijs, van een datalogger? Door wie wordt die uitgevoerd? Worden ook de bedrijfswagens die door bpost ter beschikking gesteld worden aan kaderleden, managementsleden en directieleden uitgerust met een datalogger om zo het brandstofverbruik en andere parameters te controleren?
De datalogger is op dit moment geïnstalleerd in ongeveer 2.700 van de 9.100 bestelwagens. Op termijn zullen alle bestelwagens met dit systeem worden uitgerust. Ik moet u wel zeggen dat de invoering van de datalogger in alle transparantie werd besproken met en gevalideerd door de sociale partners en werd onderworpen aan een beoordeling in het kader van de GDPR. Dat zijn belangrijke elementen die in uw vraag ontbreken. Er is geen liveopvolging van de voertuigen. Er zijn wel track-en-tracedata die alleen toegankelijk zijn voor een beperkt aantal personen en ook alleen opvraagbaar zijn en ter beschikking komen na een gerechtvaardigde aanvraag, zoals de omstandigheden van een ongeval, de betwisting van een boete of met de goedkeuring van de betrokken bestuurder. De bpost-werknemers kunnen het systeem niet weigeren omdat het gaat over professionele ritten en niet over privéritten. Bedrijfswagens die ook privé kunnen worden gebruikt, worden niet met een datalogger uitgerust. Er is ook geen systeem van bestraffing. Bestuurders met een mindere rijstijl worden geïnformeerd, gesensibiliseerd of eventueel naar een bijkomende interne rijopleiding gestuurd. De opvolging daarvan is in het belang van de postman, want dan hebben zij een betere en veiligere rijstijl dan voorheen. De installatie gebeurt door externe firma's. De kostprijs daarvan is een onderdeel van contracten tussen bpost en de betrokken firma's. Dit wordt niet meegedeeld vanwege de vertrouwelijkheid. Dit zijn toch elementen die tegemoetkomen aan de vragen die u hebt gesteld.
Mijnheer de minister, u hebt nog niet geantwoord op de vraag hoe het zit met de bedrijfswagens van de directieleden. Wij horen van het personeel dat men niet goed weet hoe het systeem in elkaar zit. Misschien is dit wel met de vakbondsorganisaties besproken, maar het personeel weet weinig over de werking ervan.
Hierover is zeer veel interne communicatie geweest. Bedrijfswagens die ook privé worden gebruikt, worden niet met een datalogger uitgerust.
Monsieur le ministre, les instances dirigeantes de bpost ont été profondément remaniées ces dernières semaines et le seront encore dans les semaines à venir. Cette situation est née notamment de la désignation d’un nouveau CEO pour l’entreprise mais aussi de décisions internes qui ont amené nombre de membres du comité exécutif soit à quitter l’entreprise soit à occuper de nouvelles fonctions. Monsieur le ministre, pouvez-vous préciser la répartition linguistique des membres du comité exécutif de bpost et préciser si le prescrit légal est respecté en la matière? Pouvez-vous préciser le rôle linguistique des N-2 du CEO de bpost avec une ventilation entre les cadres exerçant une responsabilité en Belgique et à l’étranger? Enfin, pouvez-vous préciser, en les distinguant, le rôle linguistique des N-3 du CEO pour les deux grandes unités opérationnelles belges Mail et Retail?
Monsieur Delizée, votre question fait référence à la loi du 21 mars 1991 portant réforme de certaines entreprises publiques économiques, qui prévoit ce qui suit. Dans les entreprises publiques autonomes dont les tâches de service public couvrent l'ensemble du Royaume, le conseil d'administration et le comité de direction comptent autant de membres d'expression française que d'expression néerlandaise, à l'exception du président. Les membres du conseil d'administration qui ne sont pas nommés par le Roi ne sont pas pris en compte pour la parité linguistique. La composition actuelle du conseil d'administration de bpost respecte ce prescrit légal. Parmi les administrateurs nommés par l'État figurent trois francophones et trois néerlandophones. Le comité de direction, au sens de la loi de 1991, respecte également le prescrit légal. Il est composé de l'administrateur délégué, qui le préside, et de deux autres membres, un néerlandophone et un francophone. Une telle règle n'est pas prévue concernant la composition du comité exécutif du groupe, qui comprend un francophone et sept néerlandophones.
Monsieur le ministre, je vous remercie pour vos réponses. Je n'ai pas une balance de pharmacien en tête, je dis simplement qu'il faut essayer de respecter les équilibres linguistiques à tous les niveaux. Il y a ce qui est légal et il y a d'autres niveaux pour lesquels les règles sont différentes, mais je demande un respect de l'équilibre.
Monsieur le Ministre, ma question concerne la gestion des colis par bpost. Nous avons auditionné M. Van Gerven il y a quelques semaines, au début de l'année. La croissance exponentielle du marché des colis nous est apparue. Elle semble d'ailleurs garantir un avenir à l’entreprise publique autonome bpost. Nous nous en réjouissons. Lors de cet échange, il est aussi apparu que l'État avait ouvert, voici quelques années, le centre de tri de Bruxelles. C'était un investissement très important. Vu la croissance du nombre de colis, ce centre semblerait déjà trop petit et travaillerait déjà en pleine capacité pour absorber la croissance continue de ce produit. Par ailleurs, nous savons que des adaptations et d'importants aménagements et investissements sont réalisés au centre de tri d'Anvers pour le moderniser. C'est très bien. Il faut se doter des outils nécessaires pour faire face à ce marché du colis. Ma question concerne la situation en Wallonie. Le centre de tri de Charleroi a été réactivé. Ce centre de tri est relativement obsolète. Il ne répond peut-être plus aux besoins actuels et doit être modernisé. Des investissements sont-ils prévus par bpost pour pérenniser un centre de tri pour les colis en Wallonie? Est-ce à Charleroi ou ailleurs? Suivant quel calendrier ces aménagements seraient-ils réalisés?
Monsieur le président, monsieur Delizée, comme vous le savez, le marché du e-commerce et le volume de paquets à distribuer est en constante augmentation, ces dernières années. La plupart des grands acteurs de ce marché expédient leurs paquets à partir des pays voisins. Par conséquent, bpost est en train d'adapter les différentes installations de tri, de manière continue, afin de répondre à ces évolutions du volume de paquets expédiés en fonction de leur provenance. Dans ce contexte, outre l'optimisation de l'utilisation du centre de tri de Neder-over-Heembeek mis en service en 2017, les sites d'Anvers et de Charleroi permettent à bpost d'absorber la croissance des volumes et, en particulier, les pics de volume autour des fêtes de fin d'année. Ces deux sites font partie intégrante de la stratégie de l'entreprise en matière de paquets. Afin de faire face aux pics d'activité en fin d'année, bpost prévoit aussi l'ajout d'un équipement de tri supplémentaire sur les sites d'Anvers et de Bruxelles dans le courant de l'année 2020. Et, en fonction de l'évolution du marché et des différents volumes, d'autres investissements sont prévus pour les années futures dans l'ensemble des sites de l'entreprise. Cette analyse est encore en cours.
Monsieur le ministre, je vous remercie pour cette réponse qui ne me rassure pas totalement, dans le sens où il faut une répartition équilibrée des investissements et il faut des outils modernes, opérationnels, efficients dans les trois Régions du pays. J'entends bien que des aménagements ont déjà été réalisés dans les centres de Bruxelles et d'Anvers et que d'autres aménagements sont à venir. Mais, pour Charleroi ou la Wallonie, des investissements sont-ils prévus afin de mettre en place un centre de tri moderne et opérationnel? C'est là l'objet de ma question et il me semble que vous n'y avez pas répondu. Le cas échéant, dans quel calendrier, cela se réaliserait-il?
Monsieur Delizée, je pense avoir répondu avec ma dernière phrase. Il faut voir la stratégie de bpost à long terme. Cela dépend aussi des différents volumes qui nécessitent vraiment ce type d'investissements. Si le volume de ce type de colis est en train d'augmenter, il faut clairement investir et c'est ce que fait bpost. Les investissements suivent les besoins du marché. Les volumes sont déterminants pour ce type d'investissements.
Monsieur le ministre, comme je le disais, je ne suis nullement rassuré par votre réponse.
Monsieur le ministre, Il semble que l’entreprise publique bpost ait décidé de revoir complètement sa politique de livraison avancée de courrier, mieux connue dans le jargon sous le vocable de "liasse directe". Le prix demandé pour bénéficier du maintien de ce service semble augmenter fortement. Il est question d'un prix quadruplé ou quintuplé par rapport à la situation actuelle. Cela suscite des interrogations. Monsieur le ministre, qu'en est-il de cette évolution? Une décision a-t-elle déjà été formellement prise? Quelles seraient les motivations qui auraient amené à cette décision? Pouvez-vous confirmer que selon les estimations, plus de 90 % desdites liasses devraient disparaître? C'est l'information dont je dispose, mais je vous demande de la confirmer ou de l'infirmer. En fonction des réponses précédentes, pouvez-vous préciser combien d’emplois disparaîtraient au fil des réorganisations consécutives à cette décision? C'est le plus inquiétant.
Monsieur Delizée, pour des raisons organisationnelles historiques, bpost utilisait un système de tournée avancée en plus de ses tournées habituelles, ces "liasses directes" auxquelles vous faites référence. Il y avait beaucoup de courrier et il fallait décharger les tournées des facteurs. Le courrier de clients qui recevaient des volumes importants était préparé à part et envoyé directement chez eux, généralement en début de journée. Actuellement, il n'est plus nécessaire d'avoir ces tournées avancées, en raison de la diminution des volumes de courrier. Cette question est actuellement à l'étude et fera aussi l'objet d'une proposition dans le cadre des procédures internes à l'entreprise. Avec la diminution de ce type de courrier, il faut voir s'il y a encore la nécessité de proposer un tel service.
Monsieur le ministre, vous dites que l'entreprise va peut-être aller dans cette direction. C'est à l'étude, donc cela implique qu'aucune décision n'a été formellement prise. J'aurais alors demandé les motivations. Vous nous dites que c'est lié au volume de courrier. Je crains néanmoins que les prix deviennent prohibitifs pour ce système tel qu'il existe aujourd'hui, et que cela ait un impact sur l'emploi au sein de bpost pour l'avenir. Je continuerai de m'en inquiéter.
Nous avons eu, il y a quelque temps, un échange avec le CEO de bpost, M. Van Gerven. Au cours de cet échange, il a été question des acquisitions réalisées au cours de son mandat. Si l'on additionne les montants, on arrive à un milliard d'euros. Tout le débat portait sur l'apport de ces acquisitions pour l'entreprise. Il s'agit d'une somme importante, à l'heure où l'entreprise devra investir pour faire face, notamment, à l'évolution du marché des colis. Cette matière relève peut-être plus d'une question écrite mais je me demandais si nous pouvions disposer de la liste exhaustive de ces acquisitions pendant le mandat de l'actuel administrateur délégué. La question était donc aussi de savoir en quoi ces acquisitions ont apporté un résultat positif à l'entreprise. D'un côté, il y a des dépenses à hauteur d'un milliard. De l'autre, il y a des recettes année après année. Peut-être pouvez-vous également nous donner des perspectives pluriannuelles et nous en dire plus sur le rapport entre les acquisitions réalisées et les produits que la Poste a engrangés et peut espérer engranger.
Merci pour vos questions. La stratégie de bpost est de faire face à la forte baisse des volumes de courrier classique en maximisant les différentes opportunités. À cette fin, bpost a acquis plusieurs entreprises afin d'accélérer sa transformation mais aussi de jouer un rôle important sur le marché de l'e-commerce et l'e-logistics. Durant le mandat de M. Van Gerven, ces acquisitions ont représenté une dépense de 938 millions d'euros mais, comme vous le savez, il est souvent très difficile de mesurer la contribution de ces acquisitions au résultat final. Ces investissements portent sur des années et le résultat ne se fait parfois sentir qu'après cinq ou dix ans. Je dispose ici d'une liste plus précise des acquisitions réalisées sous le mandat de M. Van Gerven, mais il reste très difficile d'identifier ce que ces acquisitions ont apporté au résultat financier final. Je vous transmettrai la liste.
Monsieur le président, il serait bon de joindre cette liste au rapport de notre commission. Merci beaucoup. Cette question est centrale car il s'agit de sommes très importantes. Dans les comptes de résultats, des chiffres donnent certainement des produits. Ces entreprises doivent donner des produits. J'admets que ces résultats ont un caractère pluriannuel et qu'il est difficile de l'évaluer. Autant pour l'inventaire des acquisitions, vous nous donnez une réponse, autant sur la question de la balance entre produits et charges, je reste sur ma faim.
Monsieur le ministre, il y a quelques semaines, plusieurs citoyens n’auraient pas reçu leur courrier à Schaerbeek. Je l'ai vu sur les réseaux sociaux et via des messages. Un groupe Facebook s'est créé autour de ce sujet. Plusieurs quartiers de Schaerbeek ne recevraient pas leur courrier. Selon les informations que j'ai reçues, seuls les colis qui comportent un numéro de suivi auraient été distribués. Il existerait une situation particulièrement compliquée au centre de tri bruxellois de bpost, qui empêcherait son bon fonctionnement. Cette situation met dans l’embarras de nombreuses personnes. On parle de plusieurs jours, voire semaines, avant que ces citoyens aient pu recevoir leur courrier. Pensons à des courriers particulièrement importants et urgents tels qu'attestations, médicaments, etc. Y a-t-il des problèmes spécifiques dans le tri ou la distribution des courriers et colis dans la zone mentionnée, c'est-à-dire certains quartiers de Schaerbeek? Quelles en sont les causes? Comment la situation pourra-t-elle évoluer et se résoudre?
Cher collègue, le centre de courrier de Schaerbeek a en effet connu quelques difficultés ces dernières semaines en raison de divers facteurs. Ceux-ci sont la période du pic de fin d'année, le volume en paquets qui s'est fortement accru, mais aussi un absentéisme de loin supérieur au niveau normal. Cela a causé des problèmes, en particulier pour six tournées de distribution, où la distribution d'une partie du courrier a pris du retard. La situation en matière de courrier a été normalisée début janvier. Il a fallu attendre fin janvier pour que ce soit le cas pour les paquets. En plus de ce problème général, un incident s'est produit, à la suite duquel la livraison des envois enregistrés a été retardée sur une tournée de distribution en particulier. Ce retard a été rattrapé jeudi et vendredi derniers déjà. À l'heure actuelle, la situation est entièrement normalisée.
Monsieur le ministre, tant mieux si les choses sont normalisées. Nous avions reçu de nombreux messages. Nous pourrons rassurer nos concitoyens. Merci.
Mijnheer de minister, bpost heeft de verzending van brieven en pakjes naar China voor onbepaalde tijd opgeschort wegens transportproblemen als gevolg van het coronavirus. Dat heeft het postbedrijf zelf bekendgemaakt in onze media. Bpost vraagt klanten om hun brieven en pakjes naar China voorlopig niet af te geven in de postkantoren of postpunten. Het bedrijf volgt de situatie op de voet en zal zijn klanten informeren zodra de verzendingen kunnen worden hervat. Als gevolg van het coronavirus worden steeds meer vluchten richting China gestaakt, wat voor heel wat problemen zorgt bij postbedrijven. Voor pakjes en brieven afkomstig uit China, blijft bpost de uitreiking verzekeren, aldus bpost. Ik heb de proef op de som genomen en de klantendienst van bpost gebeld, eerst als particulier gebruiker en daarna als bedrijfsleider. Als particulier kon ik niet eens iemand bereiken op de klantendienst, want men behandelt er enkel vragen over het traceren van pakjes en brieven. Toen ik me voordeed als bedrijfsleider, waarvoor ik een ander telefoonnummer moest vormen, kreeg ik wel heel snel de nodige info te pakken met betrekking tot de huidige situatie inzake het versturen van pakjes en brieven naar China. Ik vroeg de medewerkster van bpost op welke manier ik toch nog een pakje naar China kon versturen. Zij stuurde mij door naar de concurrentie, die wel nog leveringen richting China behandelt. Mijnheer de minister, hoe verklaart u dat particulieren veel moeilijker tot helemaal niet aan degelijke informatie bij bpost geraken met betrekking tot het verzenden van pakjes en brieven, terwijl bedrijven vrijwel meteen een medewerker van de klantendienst aan de lijn krijgen en zo kunnen worden geholpen? Hoe verklaart u dat bpost momenteel pakjes noch brieven vanuit België naar China verstuurt, terwijl de concurrentie dat tot op vandaag wel nog kan en ook doet? Hoeveel pakjes en brieven liggen er momenteel te wachten om door bpost naar China te worden verstuurd? Worden de verzenders ingelicht en gecompenseerd voor het ongemak? Kan het economisch verlies van bpost ten gevolge van de leveringsproblemen tussen België en China al worden ingeschat?
Mevrouw Vindevoghel, ik kan begrijpen dat u deze vraag stelt; het maakt de communicatie met uw moederpartij natuurlijk niet gemakkelijker. Alle gekheid op een stokje, de situatie is natuurlijk wel ernstig. Wij zien op het terrein dat vanwege het aantal geannuleerde vluchten van en naar China, bpost verplicht wordt om de pakjes die verzonden worden naar China, op te schorten, sinds 15 februari. Aan de klanten werd effectief gevraagd om brieven en pakjes naar China voorlopig niet af te geven in de postkantoren of postpunten. Vandaar ook die communicatie van bpost. De situatie wordt op de voet gevolgd en er wordt bekeken wat er nog kan veranderen. Voor pakjes en brieven die afkomstig zijn uit China, blijft de gewone uitreiking wel verzekerd. Vooral de schrapping van heel wat operationele vluchten van en naar China bemoeilijkt enorm de operationele kracht om verzendingen uit te voeren. Dat is trouwens niet alleen voor België; heel wat Europese landen, onder andere Duitsland, Zweden, Spanje en Denemarken, hebben daar enorm veel last van. Het gaat over een structureel tekort aan transportcapaciteit. Bpost alleen al heeft nood aan 1,5 ton per dag. Dat is toch relatief veel. Het kan natuurlijk altijd dat kleinere operatoren er wel in slagen om kleinere pakketten te laten leveren. Dat kan altijd. Voor het volume van bpost zijn er echter geen operationele vluchten beschikbaar op het moment. Het aantal zendingen dat door de beslissing niet kan getransporteerd worden, kan ik u niet meegeven. Dat is vertrouwelijk, want daaruit kan men afleiden hoeveel postvolume bpost tussen België en China behandelt. Ik zei het daarjuist reeds, klanten, privépersonen en bedrijven, werden op de hoogte gebracht. Er was een persmededeling. Ook via postkantoren en PostPunten wordt de informatie verspreid. Het gaat over een geval van overmacht, er is dus niet in een compensatie voorzien. Het verlies voor bpost kan op het moment nog niet worden ingeschat, omdat het niet duidelijk is hoelang de opschorting van de trafiek zal duren.
Mijnheer de minister, ik vind het jammer dat er een verschil gemaakt wordt tussen particulieren en bedrijfsleiders. Een bedrijfsleider wordt aan de telefoon direct geholpen, terwijl een particulier, die daar bijvoorbeeld familie heeft, niet zo gemakkelijk geholpen wordt.
Monsieur le président, monsieur le ministre, tous les droits TV, ou devrais-je plutôt dire les droits média, liés au football ont été attribués à Eleven Sports. Cette chaîne sportive possède ainsi des droits exclusifs de diffusion de matchs de division 1A, 1B, de la coupe de Belgique, de la Supercoupe et du football féminin, pour les cinq saisons à venir. Actuellement, Eleven Sports possède déjà trois chaînes de langue néerlandaise et trois de langue française, qui sont accessibles sur les petits écrans des ménages belges par le biais de bouquets payants proposés par des opérateurs traditionnels tels que Telenet, Proximus, Orange, VOO et TV Vlaanderen. Il y aura davantage de chaînes à l'avenir. Les opérateurs mentionnés payent Eleven Sports pour diffuser des programmes sportifs. Eleven Sports a besoin de Telenet et de Proximus pour que leurs programmes arrivent dans les salons des ménages belges. Eleven Sports allègue qu'il est aussi intéressant pour les opérateurs de pouvoir proposer dans leur offre des matchs de football belges. Si Eleven Sports se met à diffuser un jour ses émissions par le biais de Telenet et Proximus, cela ne changera pas grand chose aux yeux des consommateurs. Les amateurs de football paieront directement leur abonnement football à Proximus, comme ils le font déjà maintenant. De quel montant s'agira-t-il? Ce n'est pas clair. Actuellement il faut payer 29,95 euros par mois pour Play Sports de Proximus et 16,99 euros par mois pour Proximus Sports. Ces tarifs seront-ils encore valables lors des prochaines saisons de football? Combien de matchs de football féminin Play Sports de Proximus a-t-il diffusé en 2019? Combien de matchs de football féminin Proximus diffusera-t-il en 2020? Proximus investira-t-il sur ce plan et pour quelles raisons? Combien Proximus Play Sports et Proximus Sports comptent-ils d'abonnés? Étaient-ils dans le vert en 2019? Si oui, combien de bénéfices ont-ils généré et ces mêmes chiffres seront-ils atteints dans les prochaines années? Quelles sont les prévisions sur ce plan? Enfin, les émissions sportives et celles de football en particulier représentent-elles un pilier stratégique important de Proximus TV? Combien souhaite-t-on investir dans les émissions sportives? Merci.
Mijnheer D'Amico, in het Nederlands zegt men dat voetbal de belangrijkste bijzaak in het leven is, dus ik vind het goed dat daarover een vraag wordt gesteld. Proximus heeft mij gezegd dat het nota neemt van de beslissing van de Pro League om de mediarechten aan Eleven Sports toe te kennen. In afwachting van het nieuwe seizoen 2020-2021, dat in de zomer zal starten, blijft Proximus alle wedstrijden van de Jupiler Pro League en de Proximus League uitzenden, maar ook de Champions League, de beste internationale voetbalcompetities en competities in het basketbal, wielrennen, tennis, hockey en vele andere sporten. Pour ce qui concerne votre question particulière sur le football féminin, Proximus m'a indiqué avoir diffusé au cours des derniers mois sur Proximus Sports notamment quelques matchs des Red Flames, la finale féminine de la coupe de Belgique, la finale féminine de l'UEFA Champions League, ainsi que quelques matchs de l'équipe féminine d'Anderlecht au sein de l'UEFA Champions League. Ils ont donc tout de même fait un effort à cet égard. En ce qui concerne les informations précises que vous demandez au sujet des tarifs qui seront appliqués pour l'offre de football, du nombre d'abonnés et d'autres chiffres, elles relèvent de la liberté commerciale de cette entreprise et sont aussi, par nature, confidentielles.
Merci pour ces informations.
Chers collègues, nous avons épuisé l'ordre du jour. Merci monsieur le ministre de vous être prêté à l'exercice.