Mijnheer de minister, het Rekenhof heeft enkele maanden geleden een auditrapport bekendgemaakt over de werking van de Kruispuntbank van Ondernemingen. Op basis van de aanbevelingen in dat auditrapport, stel ik u deze vraag. U hebt in uw beleidsnota en naar aanleiding van eerdere vragen over de Kruispuntbank van Ondernemingen gezegd dat u er een performant instrument van wil maken dat door iedereen op eenvoudige, transparante manier geconsulteerd kan worden, en dit over de verschillende overheidsniveaus heen, zowel federaal als gewestelijk. Ik wel enkele van de bemerkingen van het Rekenhof specifiek aanhalen. Het Rekenhof stelt vast dat het organisatorisch en institutioneel kader vooralsnog niet voldoende garanties biedt voor een kwaliteitsvolle werking van de KBO. Zo moeten ondernemingen vaak verschillende organisaties contacteren om gegevens in het systeem te kunnen invoeren. De huidige regelgeving definieert strikt welke gegevens in de KBO zitten, wie ze invoert, en wie ze rechtzet. Een soepeler reglementering zou de beheersdienst meer ruimte bieden om de organisatie van de KBO en de kwaliteit van de gegevens te verbeteren. Ook worden volgens het Rekenhof de elektronische invoertoepassingen vooralsnog te weinig gebruikt. Zij zouden maximaal ontwikkeld moeten worden, en het gebruik ervan zou gestimuleerd of zelfs verplicht moeten worden. De audit toont verder aan dat de federale en regionale overheidsdiensten en instellingen heel wat alternatieve informatiebronnen gebruiken omdat de informatie via de KBO niet tijdig of niet volledig beschikbaar is. Dankzij de KBO zijn de administratieve lasten voor de ondernemingen wel verminderd, maar nog niet volledig weggenomen, zo blijkt uit het rapport. Volgens de audit is dit deels de verantwoordelijkheid van de ondernemingen zelf. Als hun gegevens in de KBO niet overeenstemmen met de werkelijkheid, kunnen overheidsbedrijven het only-onceprincipe niet toepassen. Een betere KBO kan dus efficiëntiewinsten voor de overheid genereren. Dat is op zich niets nieuws. U hebt er ook in eerdere uiteenzettingen en in uw nota’s en verklaringen al terecht op gewezen dat er nog winsten te boeken zijn. U hebt ook geantwoord op de aanbevelingen van het Rekenhof en een reactie gegeven op het rapport van dat hof. De regering wil inzetten op de optimalisatie van de KBO. Ze wil de opdrachten van de KBO versterken zodat ze de enige administratieve gesprekspartner wordt voor kmo’s en voor de Gewesten. Voor de CD&V is het belangrijk om tot een uniek ondernemersloket te kunnen komen en de data van de ondernemingen zo eenvoudig mogelijk te kunnen houden. We hebben dat ook aangehaald bij de bespreking van de beleidsnota en tijdens eerdere uiteenzettingen. Wat is de huidige stand van zaken in het optimaliseren van de werking en van de kwaliteit van de KBO en in het creëren van het unieke ondernemersloket om te vermijden dat gegevens via verschillende toegangen worden ingevoerd en er alternatieve bronnen ontstaan? Op welke manier zult u aan de slag gaan met de doelstellingen die het Rekenhof heeft geformuleerd? Welke concrete stappen hebt u al gezet? Wat is de verdere planning op het vlak van de optimalisatie?
Mevrouw Smaers, zoals reeds onderstreept, versterken we de opdrachten van de KBO zodat die uitgroeit tot de enige authentieke bron voor ondernemingsinformatie. Dat is heel duidelijk de doelstelling die geformuleerd is. Met dit project dat in het verlengde ligt van het regeerakkoord, worden de bestaande processen binnen de KBO vereenvoudigd en dit vertrekkende vanuit het standpunt van de eindgebruiker. U hebt terecht de onderneming al vermeld als eindgebruiker. Voor de ondernemer moeten de toekomstige nieuwe processen om zich in te schrijven of om wijzigingen in de KBO aan te brengen, beantwoorden aan de criteria van administratieve vereenvoudiging en efficiëntieverhoging via die digitalisering. Als bijkomende doelstelling wordt de kwaliteit van die gegevens in de KBO verder verbeterd om er een performant en toegankelijk instrument van te maken en natuurlijk ook het gebruik ervan te verhogen. Voor het verwezenlijken van die doelstellingen worden tijdens deze legislatuur heel duidelijk een aantal prioriteiten gesteld. Ik zal ze even opnoemen. Een eerste prioriteit is gedurende dit beleidsjaar prioriteit geven aan het ontlasten van de griffies van de rechtbanken van koophandel door de afbouw van hun taken inzake de indiening van de aktes, zowel de onderhandse als de authentieke, van vennootschappen en van rechtspersonen. Die taken zullen worden overgeheveld naar de notarissen en de ondernemingsloketten en zullen op een digitale manier worden uitgevoerd. Voor de neerlegging van documenten opgesteld door de rechtbanken, onder andere geschillen inzake faillissementen en gerechtelijke reorganisatie, zal de betrokken rechtbank met dito griffie zijn rol blijven vervullen. De tweede prioriteit bestaat erin dat de gegevens in de Kruispuntbank van Ondernemingen volledig tegenstelbaar worden gemaakt aan derden. De publicatie van het uittreksel van de neergelegde akte in de bijlage van het Belgisch Staatsblad zal vervangen worden door een publicatie op de website van de KBO. Dat is ook een heel belangrijke stap vooruit. Naast de optimalisatie van de KBO wordt het nodige gedaan om een officiële digitale communicatie toe te laten. Zo zullen er stappen gezet worden opdat elke onderneming gecontacteerd kan worden op een betrouwbaar officieel elektronisch adres. Zoals aangegeven in het auditrapport, hebben de kwaliteitsacties van de beheersdienst van de KBO effect en zullen die worden voortgezet. In het bijzonder gaat het dan over, ten eerste, de verbetering van anomalieën die door de onderneming zelf of door een betrokken derde gemeld worden, ten tweede, specifieke kwaliteitsacties die hetzij op eigen initiatief, hetzij op vraag van andere administraties opgezet worden, ten derde, ambtshalve doorhaling van foutieve adressen, en ten slotte het opleiden en informeren van initiatoren en gegevensbeheerders.
Mijnheer de minister, bedankt voor uw antwoord. Ik merk dat er werk wordt gemaakt van die optimalisatie en vereenvoudiging door één gegevensbron voor ondernemingen en één uniek loket, zoals we dat voor ogen hadden. Ik dank u daarvoor. Ik neem aan dat het Rekenhof en vele anderen die werkzaamheden verder zullen opvolgen.
Mevrouw de voorzitter, mijnheer de minister, verschillende verzekeringsmaatschappijen willen in de toekomst, mits goedkeuring van de bestuurder, een elektronisch toestel dat het rijgedrag nauwkeurig meet, plaatsen in wagens. Er zal worden gemeten hoe snel men rijdt, hoe sportief men rijdt, hoe men optrekt en afremt en hoe vaak men zijn richtingaanwijzers en claxon gebruikt. In samengaan met het gps-signaal kan dan worden nagegaan wat voor type chauffeur men is. De verzekeraars willen deze gegevens dan gebruiken bij het bepalen van de premie of om bepaalde voordelen te kunnen geven. Omdat dat nieuw is in ons land moeten wij voordat het systeem wordt uitgerold duidelijkheid scheppen voor de consumenten op het vlak van privacy en algemene consumentenrechten. Recent hebben wij in de pers nog een aantal voorbeelden gezien die aantonen dat het een fenomeen is dat meer en meer opkomt. Indien de rijstijl van een chauffeur niet overeenstemt met de rijstijl die verwacht wordt bij een bepaalde premie, mag de verzekeringsmaatschappij de verzekering dan eenzijdig stoppen? Indien een bestuurder overstapt naar een andere verzekeringsmaatschappij, mag de nieuwe maatschappij dan gebruikmaken van de geregistreerde rijstijlgegevens van de vorige verzekeraar om de premie te bepalen? Met andere woorden, wordt het schadeverleden meegedeeld aan de nieuwe verzekeraar? Hoe lang mag een verzekeraar dergelijke gegevens bijhouden? Wat is de procedure indien een bestuurder de gegevens van de meettoestellen betwist?
Mevrouw de voorzitter, mijnheer Klaps, eerst en vooral wil ik onderstrepen dat de consument steeds de vrije keuze moet hebben over het al dan niet meedelen van zijn of haar gegevens. Voor concrete vragen over de bescherming van de privacy verwijs ik u naar staatssecretaris Tommelein. Hij zal graag antwoorden op uw vragen over de bescherming van de privacy. Het bepalen van de premie van de verzekering en de modaliteiten ervan behoort tot de contractuele vrijheid. Het gebruik van een apparaat dat het rijgedrag registreert laat een zekere risicoanalyse toe die het mogelijk maakt om een veilig rijgedrag te belonen door de premie te differentiëren of kortingen toe te kennen. Ik ben tevreden vast te stellen dat de sector zoekt naar nieuwe tariefstructuren om klanten in het algemeen een goede polis te kunnen aanbieden. Overeenkomstig de verzekeringswet moet de verzekeraar in zijn aanbod duidelijk en begrijpelijk de segmenteringcriteria vermelden die zullen worden gehanteerd om te bepalen wanneer er sprake is van veilig rijgedrag en recht op een meer gunstig tarief. Het moet objectief meetbaar, verifieerbaar en tegenspreekbaar zijn. Bij de overdracht van gegevens tussen maatschappijen is het belangrijk te onderstrepen dat dit slechts mogelijk is wanneer de cliënt hiervoor zijn of haar uitdrukkelijke toestemming heeft gegeven. Voor de bewaartermijn van documenten, waaronder de gegevens van de cliënten, verwijs ik naar een rondzendbrief van de FSMA van 1 september 2015 waarin een termijn van minimum vijf jaar wordt vastgesteld. Wanneer de verzekeraar beslist om de overeenkomst ingevolge een gewijzigd risico op te zeggen, is hij wettelijk verplicht om zijn beslissing te motiveren. In het geval van betwisting is er op de eerste plaats de klachtendienst van de verzekeraar zelf. De verzekeringsnemer kan zich ook rechtstreeks wenden tot de ombudsman van de verzekering of het geschil gerechtelijk aanhangig maken.
Mijnheer de minister, ik meen dat het inderdaad belangrijk is dat de vrije keuze gewaarborgd blijft. In dat verband zitten wij volledig op dezelfde lijn. Ook met betrekking tot de overdracht van gegevens naar een nieuwe verzekeringsmaatschappij rijst automatisch de vraag of het schadeverleden dat via een attest wordt overgemaakt noodzakelijk is om de nieuwe premie te kunnen bepalen. Men zou in die logica kunnen meegaan en zeggen dat, als die gegevens er zijn, men deze mee overdraagt. Ik ben blij vast te stellen dat dit voorlopig niet zo is, tenzij de consument daarmee akkoord gaat. Dan is er uiteraard geen probleem. Alleen, stel dat men een polis bij maatschappij X heeft en men stapt over naar maatschappij Y en men zegt dat men zijn gegevens niet kenbaar wil maken, dan mag dit niet als een soort van verdachtmaking worden ervaren bij de nieuwe maatschappij en op die manier voor problemen zorgen. Ik ben ervan overtuigd dat Assuralia, waarmee u veelvuldig overlegt, of het nu gaat over hypothecaire kredieten of over andere zaken, dit mee in de gaten houdt en dat het momenteel goed zit. Ik denk wel dat dit een aandachtspunt is dat wij moeten blijven opvolgen. De tendens zal zich volgens mij immers alleen maar versterken.
Mijnheer de minister, de wet van 21 november 1989 stelde dat alle voertuigen die autonoom kunnen rijden, ongeacht de snelheid, motorrijtuigen zijn en verplicht verzekerd moeten worden. Mijn vraag dateert van november, al even geleden dus. Vorige week konden we echter lezen dat de verzekeringswetgeving hieromtrent aangepast moet worden en dat er wel rekening moet worden gehouden met de snelheid van het voertuig om een verzekering al dan niet te verplichten. De FOD Economie heeft daar ook een studiedag over gehouden. Naar aanleiding van een schriftelijke vraag van ongeveer driekwart jaar geleden over deze problematiek zei u dat er ook voor ongevallen met elektrische fietsen met trapassistentie voldoende dekking is. Dit risico wordt immers gedekt door de familiale aansprakelijkheidsverzekering waarover 90 % van de Belgische bevolking beschikt. Daarom wou ik eens horen van waar die ommekeer komt om de wetgeving dan toch te herzien. Wat zijn de conclusies van die studiedag van de FOD Economie? Wat zijn de concrete plannen? Wat gaat u veranderen? Voor welke types voertuigen plant u deze wijzigingen?
Collega Klaps, uw vraag dateert van een tijdje geleden, naar aanleiding van die studienamiddag. U weet dat de wet betreffende de verplichte aansprakelijkheidsverzekering inzake motorvoertuigen uitlegt wat men moet verstaan onder een motorrijtuig. Uit deze definitie blijkt duidelijk dat motorrijtuigen rijtuigen zijn die door een mechanische kracht kunnen worden gedreven. In de toelichting omtrent deze definitie wordt verder verduidelijkt dat deze mechanische kracht de kracht omvat die door een motor wordt voortgebracht en de kracht die voortgebracht wordt langs andere mechanische weg, met uitzondering van de eigen spierkracht. Die valt daar niet onder. In mijn antwoord op de schriftelijke vraag waarnaar u verwijst werd inderdaad vermeld dat de familiale aansprakelijkheidsverzekering het gebruik van fietsen met trapassistentie dekt. Als de ondersteuning immers alleen wordt geleverd als men zelf mee trapt, dan is er geen sprake van een motorrijtuig. Vele mensen met een elektrische fiets dachten al dat men hen nog eens bijkomend op kosten ging jagen. Ik heb mijn toespraak er nog eens bijgehaald om er zeker van te zijn dat ik mezelf niet tegenspreek. Ik heb op de studiedag waarnaar u verwijst uitdrukkelijk gesteld dat de snelheid en het vermogen van deze fietsen verre van zwak zijn. De snelheid en het vermogen zijn echter geen criteria om te bepalen of de verschillende categorieën van elektrische fietsen onder de verplichting van de beroepsaansprakelijkheid autoverzekering vallen. Er is dus geen verzekeringsplicht en al zeker geen plotse ommekeer van mijn standpunt. Ik ben daar heel gevoelig voor. Zoals u in mijn beleidsnota kon lezen, ben ik van mening dat er nood is aan een wetgevend kader voor nieuwe vervoersmiddelen. Er is dringend een update nodig voor de wet inzake aansprakelijkheidsverzekering voor motorrijtuigen die onder meer rekening houdt met de evolutie in de rechtspraak. De studiedag van de FOD Economie was voornamelijk bedoeld om het ruimere publiek te laten kennismaken met deze nieuwe vervoersmiddelen en de uitdagingen die zij verzekeringstechnisch met zich meebrengen. Ik kan u de presentatie en de toespraken bezorgen. Ze staan ook op de website van de FOD Economie. Ik hoop dat ik me niet heb tegengesproken. Het is duidelijk dat we de wetgeving moeten moderniseren en in overeenstemming brengen met de nieuwste technologische evoluties.
Ik geef u het voordeel van de twijfel. We moeten deze problematiek blijvend bekijken. Sommige elektrische fietsen zijn begrensd op 25km/u of 30km/u. Sommigen rijden ook 45km/u, wat sneller is dan sommige bromfietsen. Door de steeds verdere uitrol van nieuwe fietspaden en fietsostrades zijn er steeds meer elektrische fietsen, bijvoorbeeld op de drukke momenten in het woonwerkverkeer. In Antwerpen zien we al files op de fietspaden die bijna even lang zijn als de autofiles. Het is het vervoersmiddel van de toekomst, maar we moeten er zeker van zijn dat de familiale verzekering dat blijft dekken. Negentig procent van de Belgische bevolking heeft een familiale verzekering. We moeten ze niet verplichten, maar we moeten toch nog eens duidelijk maken dat het veel meer is dan een verzekering die dient wanneer de hond de postbode bijt of wanneer de kinderen tijdens het voetbal een ruit breken. Ze is veel ruimer en heel nuttig voor een relatief kleine kostprijs. Het zou interessant zijn om dat bijvoorbeeld door Assuralia nog eens te laten benadrukken.
Mevrouw de voorzitter, mijnheer de minister, deze vraag werd al enige tijd geleden ingediend en betreft de voortgang en voorstelling van aanvullende indicatoren, naast de gekende economische indicatoren, zoals het bbp, om geluk en levenskwaliteit te kunnen meten. Doordat de vragen zo lang blijven hangen, werden de antwoorden automatisch gegeven. Twee weken geleden kregen wij immers van het Federaal Planbureau de toelichting bij het werkstuk dat het over die aanvullende indicatoren heeft gemaakt. Wij konden toen van gedachten wisselen en een debat voeren. Dat was heel nuttig en ik wil nogmaals het Federaal Planbureau en uw diensten feliciteren. Dit is immers een heel goede aanvulling op wat wij kenden. Ook de Nationale Bank heeft die indicatoren ondertussen in haar rapport opgenomen. Wij hebben twee weken geleden in de commissie gedebatteerd over de vraag of dat aantal aanvullende indicatoren een goede zaak is. Op dat vlak zal het Federaal Planbureau nog wat werk moeten doen. Het Planbureau zei zelf dat dit een work in progress is en dat het zoveel mogelijk kracht zal proberen geven aan die aanvullende indicatoren en nagaan welke de belangrijkste zijn om de levenskwaliteit te meten. Ik neem aan dat er tegen het volgend rapport van het Federaal Planbureau nog wel wat evoluties zullen zijn, maar het voorwerp van mijn vraag is bij deze achterhaald.
Mevrouw de voorzitter, mevrouw Smaers, het is dus soms een voordeel wanneer iets trager gaat. Uit respect voor uw vraag wil ik nogmaals onderstrepen dat het uitgestippeld tijdspad strikt wordt gevolgd en dat er geen obstakels opdoken die de publicatie hebben vertraagd. U hebt de toelichting van het rapport gehoord. Ten tweede werden tijdens de voorbereiding van dit rapport de bevoegde overheidsdiensten en het maatschappelijke middenveld geraadpleegd over het ontwerprapport via respectievelijk de interdepartementale commissie duurzame ontwikkeling en de federale raad voor duurzame ontwikkeling. Deze raadpleging leidde tot verscheidene verbeteringen en een validatie van de gekozen thema’s en indicatoren. Ik heb begrepen dat u dat document al geraadpleegd hebt. Het staat trouwens ook op de website van het Planbureau. Wat het overleg met de diensten van Eurostat en de OESO betreft, zijn de werkzaamheden rond de aanvullende indicatoren vooruitgeholpen door de regelmatige participatie van het Planbureau aan de werkgroep Europe 2020 and SD-indicators van Eurostat en door een vergadering met de diensten van de OESO, die werken aan de welzijnsindicatoren. Het Federaal Planbureau heeft eveneens verschillende rapporten van Eurostat en van de OESO gebruikt in verband met indicatoren voor welzijn en levenskwaliteit.
Monsieur le ministre, ce sont des questions du mois de décembre! Avouez que cela ne va pas! Je ne préside pas cette commission mais, en commission de l'Infrastructure, je me fâche avec les ministres, sinon, les questions des parlementaires, qui sont quand même importantes pour eux, n'ont plus de sens. Il faudrait essayer de venir nous voir tous les mois et demi. Cette question date du 7 décembre. Cela vaut la peine!
C'est à vous d'organiser le travail de la commission.
Nous le dirons au président. M. Klaps et moi insistons.
Ter verdediging van de minister kan ik toch aanhalen dat de vragen in principe al geagendeerd stonden op de vorige commissievergadering, waarbij de minister vragen is komen beantwoorden. Toen werd het laat, omdat er veel en lange vragen werden gesteld. Door tijdsgebrek werden toen een aantal vragen doorgeschoven naar vandaag. Inderdaad, we zitten in onze commissie met zeer veel onderwerpen. Ik ben ervan overtuigd dat de minister veel vaker zou willen komen. We hebben in de commissie dikwijls zeer lange vergaderingen over andere thema’s, waardoor we inderdaad voor sommige ministers bij momenten wat te weinig tijd hebben. Ik hoor collega Calvo suggereren dat we de commissie moeten splitsen. Ik denk dat we dat zeker kunnen bekijken en dat we daar niet a priori tegen zijn, integendeel.
Mijnheer de minister, banken promoten voor hun bankagenten, maar ook voor makelaars, vaak samenwerking met een preferente verzekeringsmaatschappij. Om die promotie kracht bij te zetten, wordt in commissiebarema’s vaak in extra vergoedingen voorzien. Steeds meer dienen deze extra vergoedingen als compensatie voor verhoogde bankkosten en niet als extra bonus, waardoor agenten en makelaars meer geneigd zijn hierop in te gaan. Bent u van mening dat de hoogte van bankcommissies beïnvloed mag worden door de verzekeringsproductie bij een preferente partner? Is dat niet in tegensprak met het makelaarsstatuut, dat zou moeten garanderen dat onafhankelijk verzekeringsadvies wordt gegeven?
Mevrouw de voorzitter, collega’s, collega Klaps, de situatie die u beschrijft is bekend en wordt door de FSMA opgevolgd. Noch deze laatste noch de minister zijn bevoegd om het bedrag van de vergoedingen te bepalen. Dit maakt het voorwerp uit van overeenkomsten tussen partijen. Deze overeenkomsten kunnen echter niet tot gevolg hebben dat de onafhankelijkheid van de makelaar in het gedrang wordt gebracht. Dit punt werd door de FSMA aangekaart in haar rondzendbrief van 6 april 2014 betreffende de wijziging van de wet van 27 maart 1995 en de uitbreiding van de MiFID-gedragsregels voor de verzekeringssector. Ik zal u het citaat bezorgen, liever dan het voor te lezen, want dat heeft weinig zin. Tenzij u aandringt, dan wil ik het natuurlijk wel voorlezen. Mijn conclusie luidt dat de FSMA ter attentie van de betrokken partijen, met inbegrip van Febelfin, heeft benadrukt dat zij in het kader van haar controles bijzondere aandacht zal besteden aan dit thema.
Mijnheer de minister, ik vraag u niet om heel de tekst voor te lezen, dat is niet de bedoeling van deze commissie. De problematiek is wel belangrijk, want dit gaat een stap verder dan wij tot nu toe gewend waren. Voor bankagenten is het al heel lang de praktijk dat bijvoorbeeld de IT-kosten worden begroot op een bepaald bedrag, dat dan kan worden terugverdiend door bepaalde commerciële resultaten te behalen in het bankagentschap. Daar kan op zich niks of weinig op tegen zijn. Indien echter een soort kruisbestuiving met de verzekeringsproductie wordt gemaakt, komen wij op een hellend vlak terecht. Het wordt desgevallend moeilijk. Voor een bankagent die tegelijk verzekeringsmakelaar is, is het al moeilijk om aan de druk te weerstaan om bij de verzekeringsmaatschappij van de principale of preferente partner te werken. Indien dan de conditionering ook nog eens een kruisbestuiving wordt, lopen wij het reële gevaar dat het advies niet meer onafhankelijk is. Dat is echter precies de meerwaarde van het makelaarsstatuut. Aan dat probleem moeten wij de volle aandacht schenken. Ik ben blij dat u antwoordt dat de FSMA het dossier met heel veel aandacht bekijkt. Het gesprek met de sector moet echter verder gaan. Er moet ook grondig worden bekeken of wij een dergelijke praktijk moeten laten bestaan.
La question n° 7982 de Mme Dierick est reportée. Nous n’avons pas de nouvelles de M. Gilkinet pour poser sa question n° 8012. M. Klaps, excusez-moi. Vous pouvez poser votre question n° 7916.
Mevrouw de voorzitter, mijnheer de minister, deze vraag gaat over de verbonden verzekeringsagenten, daarnet ging het over de makelaars. Het is een problematiek waarover ik u in het verleden ook reeds bevraagd heb, namelijk de definitie van verbonden verzekeringsagenten, ingevoerd door het koninklijk besluit van 21 februari 2014. Deze definitie zorgt in de praktijk voor problemen omdat exclusieve verzekeringsagenten in de feiten toch met andere verzekeringsmaatschappijen mogen samenwerken dan diegene waarmee ze een exclusiviteitcontract hebben. Dit kan zijn doordat de maatschappij een bepaalde verzekering niet aanbiedt en zijn agent de vrijheid geeft om voor zijn klant een passende verzekering te zoeken bij een andere maatschappij. Dit gebeurt dan meestal via de zogeheten huismakelaar, die voor 100 % dochter is van de groep. Maar er zijn nog andere situaties waarbij een maatschappij zijn verbonden agent meer vrijheid geeft. Een tijdje geleden zei u reeds dat de gesprekken liepen en dat men een oplossing aan het zoeken was tussen de FSMA en de betrokken beroepsverenigingen. Dit is dus een eenvoudige opvolgvraag. Wat is de stand van zaken in dat overleg? Zijn er reeds concrete stappen gezet in de nieuwe overeenkomst? Is er reeds zicht op een totaalakkoord?
Mevrouw de voorzitter, collega Klaps, de FSMA voert permanent een constructieve dialoog met de representatieve beroepsverenigingen uit de verzekeringssector, namelijk Assuralia, Feprabel, BZB, FVB en BVDM, in het kader dat u hebt geschetst, maar waar ook andere thema’s naar voren worden gebracht. De discussies over de moeilijkheden die worden aangehaald met betrekking tot de hoedanigheid van verbonden verzekeringsagent worden tevens voortgezet. De FSMA heeft oplossingen voorgesteld die zoveel mogelijk rekening houden met de verschillende situaties die in de praktijk kunnen gebeuren. De belangen tussen de diverse beroepsverenigingen zijn niet steeds gelijklopend, wat een vergelijk tussen deze beroepsverenigingen bemoeilijkt. Tegelijkertijd startte de FSMA enkele maanden geleden met inspectiecampagnes, die niet alleen verkennend zijn en die als doel hebben te meten in welke mate de gedragsregels op het terrein worden toegepast en die tevens pedagogisch zijn. Deze inspecties hebben tevens betrekking op de controle op de regels aangaande het statuut, met inbegrip van problematiek van de verbonden agenten.
Zij geven duidelijk een overzicht van de verschillende situaties die aanwezig zijn op het terrein. De diversiteit van deze situaties werd met de betrokken beroepsverenigingen opnieuw besproken. De discussies bevinden zich in een finale fase. De FSMA bevestigt mij dat zij in de loop van de volgende weken een voorstel van aanpak zal kunnen bezorgen. Dat zal aanpassingen vergen aan de bestaande wetgeving. Wij zullen dat meenemen in het ontwerp tot omzetting van de richtlijn verzekeringsbemiddeling. Deze richtlijn werd vorige maand gepubliceerd. Als u weet dat de omzetting moet gebeuren tegen 23 februari 2018, hebben wij wel wat tijd. Maar zoals daarnet met de hypothecaire leningen moeten wij niet wachten tot de deadline. Ik denk dat wij daar moeten aan werken. Die datum van 23 februari 2018 mogen wij zeker niet afwachten. De omzettingswerkzaamheden starten.
Mijnheer de minister, ik ben blij te horen dat wij blijkbaar in een finale fase zitten. De signalen die uit de sector komen zijn soms nogal tegengesteld. Ik ben nogal bezorgd of dat akkoord nog wel bereikt kan worden. Want als iedereen op zijn standpunt blijft, wordt het moeilijk om nog tot iets te komen. Die groep van verbonden agenten hebben vandaag, met het huidige KB, inderdaad een probleem. Wij moeten dus zeker niet wachten tot 2018 om daar iets aan te doen. Ik denk dat die verbonden agenten in een situatie zitten waar zij zelf zeer weinig aan kunnen doen. De bank waar ze bankagent zijn, kiest het ene jaar voor preferente partner x en het volgende jaar voor partner y en daarna nog een andere. Men heeft daar natuurlijk een aantal polissen lopen. Ik denk dat dit met de huidige definitie heel problematisch is. Wij moeten proberen om daaraan te verhelpen. Als men er niet uitgeraakt met de verschillende beroepsverenigingen en het FSMA denk ik dat wij vanuit het Parlement een initiatief moeten nemen, vanuit uw kabinet of vanuit de commissie. Wij moeten aldus rechtszekerheid proberen te geven aan die verschillende types van verzekeringstussenpersonen. Dat is heel belangrijk. Als het FSMA, terecht, heel zwaar controleert op allerlei vormelijkheden, moeten zij ook de mogelijkheid hebben om in regel te zijn met deze vormelijkheden. Anders gaan wij in een straatje zonder eind terechtkomen. Ik kijk samen met u uit naar de communicatie van het FSMA de komende weken. Als die er niet is, moeten wij zelf met een initiatief komen.
De vraag nr. 7982 van mevrouw Dierick is uitgesteld. La question n° 8031 de Mme Fonck est transformée en question écrite.
Au moins deux collègues sont présents. Les questions des autres collègues sont sans objet. Mme Grovonius est en mission à l'étranger. Je donne pour commencer la parole à Mme Cassart.
Monsieur le président, monsieur le ministre, le Traité transatlantique (TTIP) a déjà fait couler beaucoup d'encre, surtout concernant les supposés effets pervers et négatifs, tels que l'arrivée du poulet chloré dans nos assiettes – c'est l'image première que beaucoup ont donnée – ou la privatisation de nos services publics. Or, si la Commission européenne, sous mandat du Parlement européen, négocie ce traité avec les États-Unis, c'est dans le but d'amener de la croissance en Europe en simplifiant les échanges transatlantiques, via l'élimination des barrières tarifaires et non tarifaires. C'est un but noble qui, pourtant, semble ne pas convaincre au vu des peurs véhiculées auprès des citoyens. Pourtant, selon le rapport d'une étude d'impact du Traité transatlantique, la Belgique tirerait son épingle du jeu. C'est une bonne nouvelle dont je me réjouis évidemment! Une bonne nouvelle, certes, mais à nuancer. En effet, certains secteurs seraient favorablement impactés tandis que d'autres risqueraient d'en souffrir. Il faut donc rester prudent. Les études d'impact sont des exercices difficiles à mener. D'autres études seront encore publiées qui renforceront ou non les résultats de cette première étude. Je serai évidemment vigilante. Si je me réjouis de l'impact positif que le TTIP aura sur certains secteurs de notre économie selon cette étude, je plaide pour un accompagnement des secteurs qui seraient lésés par le Traité. Il faut réfléchir, dès aujourd'hui, à des aides spécifiques en faveur de ces secteurs, de façon à ce qu'ils ne souffrent pas des impacts négatifs. Selon cette étude, la Belgique sortirait globalement gagnante du TTIP. Il faut alors s'en réjouir et non pas cultiver les peurs au sein de la population. Il importe d'informer clairement les citoyens, afin qu'ils comprennent que le TTIP n'est pas un cheval de Troie mais bien une opportunité sans précédent de créer de la croissance. Pour éliminer la psychose, le gouvernement se doit d'être le plus transparent possible et de fournir une information objective, qui rassurera les citoyens par rapport aux messages réducteurs et à la peur véhiculée par certains. Monsieur le ministre, au vu des résultats de l'étude, qui pointe notamment les secteurs qui souffriront du TTIP, est-il encore possible à l'heure actuelle de revenir sur ces points éventuellement déjà négociés afin d'éviter l'impact négatif sur ces secteurs? Dans le cas contraire, réfléchissez-vous à des mesures d'aide spécifiques à ces secteurs qui seraient vraisemblablement affectés? Qu'envisagez-vous pour soutenir le secteur agricole, en concertation avec le ministre Borsus? Quelles aides envisagez-vous pour soutenir les exportations des PME belges vers les États-Unis? Dans la foulée du TTIP, qu'en est-il de l'impact du traité négocié avec le Canada, dont on parle beaucoup moins? La Belgique en bénéficiera-t-elle? Si oui, comment? Croyez-moi, monsieur le ministre, je prends ce dossier avec des pincettes. C'est un dossier difficile. C'est un dossier dans lequel la vérité n'a pas toujours été dite et des craintes et des peurs non fondées ont été véhiculées. Ma question se base sur une étude et je souhaitais vous entendre à ce sujet. Je sais que demain, en séance plénière, il y aura un débat important sur ce TTIP. Mais je pense que remettre la vérité au centre du débat et fournir la correcte information est indispensable.
Chacun pourra effectivement s'exprimer demain et donner son point de vue sur cet important traité.
Mijnheer de minister, ook mijn vraag handelt over impactstudies over het TTIP en de gevolgen voor onze eigen Belgische economie. De aanleidingen om de onderhandelingen te starten en te voeren, ook vanuit ons land, waren groei, meerwaarde en de beperking van invoerrechten waar nodig. In het verdrag zullen er ook bepalingen over invoerrechten en unieke standaarden worden opgenomen. Er waren diverse aanleidingen – wij kennen die allemaal – om de onderhandelingen over het verdrag te starten en te voeren. Het laatste half jaar werd in de media en via de publieke opinie heel veel informatie verspreid over de mogelijk zeer negatieve gevolgen van het TTIP. Het TTIP zou niet goed zijn en er kwam heel veel protest tegen, vanuit verschillende actiegroepen en comités. Zij hebben constant de informatie verspreid dat die wederzijdse meerwaarde voor onze economieën, arbeidsmarkten, tewerkstelling en groei niet zou worden bereikt. Recentelijk verscheen een impactstudie van de AmCham EU, the American Chamber of Commerce EU, waarin de impact voor de verschillende EU-lidstaten wordt bekeken. Uit de studie bleek dat er alvast ook voor ons land heel wat positieve effecten te verwachten zijn. Zo verwacht men een permanente stijging van het bbp met 1,1 %, een exportstijging naar de VS met 27 % en een lichte daling van de consumentenprijzen met 0,1 %. Voor ons land, met zijn open economie, waarin wij zeer afhankelijk zijn van export, is het goed nieuws dat door het verdrag een exportstijging naar een van onze belangrijkste handelspartners kan worden verwacht. Uit de studie blijkt dus dat er positieve resultaten mogen worden verwacht. Ik vind het nuttig en nodig om ook dat element in het debat te brengen en niet alleen te reageren vanuit een bekommernis over TTIP die wij allemaal hebben en die wij in het oog moeten houden. Ook de mogelijke positieve effecten moeten in het licht worden gesteld, tegenover vrees, actie en protest tegen de onderhandelingen over het TTIP. Mijnheer de minister, hebt u al kennis genomen van die impactstudie? Kunt u achter de conclusies uit die studie staan? Zult u al dan niet zelf nog een impactstudie laten uitvoeren door de FOD Economie? Ook daar is namelijk sprake van. Kunnen wij nog een eigen impactstudie verwachten? Worden er op Europees niveau, ook door de Europese Unie, nog impactstudies van die aard gedaan? Wat kan daar eventueel voor ons land uit gehaald worden?
J'ai omis de préciser que la question n° 9174 de Mme Vanessa Matz était retirée.
Monsieur le président, chères collègues, le premier élément est l'analyse d'impact. De vraag van mevrouw Smaers ging over de impactanalyse die wij zelf hebben aangekondigd. Je peux vous dire que nous avons décidé de nommer le bureau Ecorys pour analyser les chiffres et l'impact du TTIP sur le marché belge. Die impactstudie zal klaar zijn. Het eindrapport moet worden afgeleverd in september 2016. Dan wordt ze ook gepubliceerd. De vragen van de andere collega’s gingen over de selectiecriteria. Die zijn allemaal volgens de regels van de kunst verlopen. Ecorys heeft in deze materie ervaring. Zij zal de studie uitvoeren en wel vóór september 2016. Het toezicht op de uitvoering van deze studie is in handen van de internationale afdeling van de Algemene Directie Economische Analyses en Internationale Economie van de FOD Economie. Er zal tevens een opvolgingscomité worden opgericht, bestaande uit vertegenwoordigers van diverse betrokken directies van de FOD Economie. Alle federale administraties en administraties van de deelstaten zullen ten slotte regelmatig van het verloop van de werkzaamheden in kennis worden gesteld via de interministeriële economische inspectie van de FOD Economie. Onze eigen impactstudie zal zeker op tijd worden afgerond. Collega Smaers verwees naar de studie van AmCham over de impact van TTIP op de lidstaten. Die is gepubliceerd en kreeg ook wat aandacht. Wij hebben daar kennis van genomen en wij hebben de conclusies van die studies doorgenomen. De analyse is nog niet afgerond. Dankzij de impactstudie zullen we de resultaten voor België in de studie van AmCham al dan niet kunnen bevestigen, verfijnen of bijstellen. Ecorys, die de door ons bestelde studie zal uitvoeren, kreeg van de Europese Commissie de opdracht om de impactstudie inzake duurzame ontwikkeling, de Sustainability Impact Assessments, voor het TTIP uit te voeren. Deze werkzaamheden zijn gebaseerd op de economische analyse van het Center for Economic Policy Research, verschenen in september 2013. De Sustainability Impact Assessments breiden het onderzoek uit naar andere gebieden, zoals de milieu- en sociale effecten en de effecten van het akkoord op de mensenrechten. Deze impactstudie is momenteel nog aan de gang. Pour finaliser ce premier élément de l'analyse d'impact, je suis convaincu qu'avec des facts and figures, des informations objectives, on peut discuter sur beaucoup d'éléments pour soutenir ou non le TTIP pour la Belgique. Ik begrijp dat er morgen al een discussie plaatsvindt. Behalve die van AmCham, zijn er nog geen studies. Op het vlak van sociale- en milieueffecten wordt de studie van de Europese Commissie heel interessant. Madame Cassart-Mailleux, pour moi il est important de souligner que l'on doit discuter sur la base de chiffres objectifs. Dire que ceci est positif et ceci est négatif … Lorsque l'impact pour certains secteurs n'est pas positif, lorsqu'ils ne bénéficient pas de l'accord TTIP, on doit chercher des mesures pour les soutenir. On ne sait pas quand on va clôturer les négociations entre les États-Unis et l'Europe: fin 2016 ou en 2017. Pour ma part, je reste calme. Je soutiendrai le débat sur la base des rapports qui sont pour moi très importants car ils stimulent la discussion.
Je remercie le ministre qui me donne une réponse cohérente et complète, et qui reste prudent. Je le rejoins. Nous devons tous être prudents dans ce dossier. L'étude est arrivée; il faut analyser les chiffres et évoluer. Comme je l'ai dit d'emblée dans ma question, il faut donner une information correcte. Le débat aura lieu demain en séance plénière. Nous aurons encore le temps et l'occasion, monsieur le ministre, d'en reparler en commission et dans d'autres débats d'ici la fin de l'année, mais je vous remercie encore pour le caractère complet de votre réponse.
Mijnheer de minister, bedankt voor uw antwoord. Ik denk dat het inderdaad correct is om ook nog vanuit België een eigen impactstudie te laten uitvoeren. In afwachting van die resultaten kunnen we op economisch vlak niet veel zeggen. Nogmaals, ik vind wel dat we alle zaken in het debat moeten kunnen inbrengen. Vanuit België wordt er dan ook terecht naar een objectieve economische impactstudie gevraagd. Ik vind het ook goed en nodig dat niet alleen de negatieve elementen in de ether worden gebracht, maar ook de mogelijke groei, temeer omdat wij een exportland zijn. In het kader van die onderhandelingen moeten wij waakzaam zijn, maar dat is volgens mij al meermaals gezegd. Wij moeten het traject blijven volgen en daarbij zowel waakzaam als realistisch zijn, en alle facetten, ook de positieve, moeten we daarbij durven zien.
Monsieur le président, monsieur le ministre, cela fait longtemps que le problème se pose: de moins en moins de distributeurs sont disponibles sur le territoire. La presse a pointé du doigt, au mois de décembre dernier, le fait qu'à Molenbeek, il ne reste plus que deux distributeurs de billets pour 26 000 habitants! C'est très peu! Garantir l'accessibilité de l'argent mis en dépôt dans une banque fait partie des obligations minimales du secteur bancaire vis-à-vis de ses clients. Non seulement aujourd'hui, ceux-ci doivent payer pour pouvoir retirer leur argent à partir d'un certain nombre de retraits effectués, mais, en outre, il devient impossible de retirer son argent, dont on sait en plus qu'il ne rapporte rien. Monsieur le ministre, quelle est votre position concernant cette problématique? N'est-ce pas un service minimum de permettre aux habitants de pouvoir aisément retirer de l'argent dans leur commune? Comment les banques justifient-elles la fermeture des agences dans ces quartiers? Avez-vous des informations via votre administration? Il y a quelques années déjà, je me suis battue pour lutter contre l'absence de distributeurs et pour ouvrir les self-banques à toutes les cartes. C'est une réussite que nous avons pu atteindre grâce aux débats dans ce parlement et aux menaces envers le secteur bancaire. Le problème est que les self-banques ouvrent de 9 h à 16 h. Pensez-vous réévaluer l'accord passé avec le secteur bancaire au sujet des retraits de billets? Ne serait-ce pas l'occasion pour vous de renégocier la présence obligatoire de distributeurs, par commune par exemple? Le nombre de retraits gratuits semble insuffisant au regard du montant des retraits annuel (environ 4 000 euros par possesseur de carte). Une renégociation semble nécessaire. Pouvons-nous compter sur vous sur ce point? Monsieur le ministre, allez-vous rouvrir un grand débat avec le secteur pour permettre aux gens de retirer leur argent gratuitement et d'avoir des distributeurs et des self-banques dans leur commune?
Monsieur le président, madame Lalieux, les banques ont effectivement pour tâche de fournir un service minimum en matière d'accessibilité des distributeurs automatiques de billets de banque. Elles doivent aussi veiller à une correcte répartition géographique et à une bonne disponibilité des distributeurs automatiques surtout dans les régions rurales. Depuis février 2004, il existe en effet un gentlemen's agreement, approuvé par le Conseil des ministres, entre les représentants de l'Association belge des banques et les ministres compétents de l'époque pour l'Économie et la Protection des consommateurs. Cet accord prévoit, entre autres, la possibilité pour les clients des banques d'effectuer, dans le cadre de la gestion globale de leurs comptes, un nombre raisonnable de retraits gratuits à tous les guichets. Ce nombre raisonnable a été fixé à 24 en Belgique. Toutes les banques ne facturent pas non plus les retraits dépassant ce chiffre. L'opportunité de réévaluer cet accord doit être examinée dans une réflexion plus globale qui tienne compte des effets engendrés par des initiatives comme l'augmentation possible des frais que les banques imposent à leurs clients pour les comptes à vue. Cette question doit être analysée dans le contexte plus général du prix et de son évolution dans ce service bancaire de base. En ce qui concerne le nombre de distributeurs, on peut constater, depuis la fin 2010, une augmentation annuelle moyenne de plus de 1 % par an pour l'ensemble de la Belgique. Le secteur bancaire m'a ainsi communiqué des chiffres sur le nombre d'agences bancaires pour la Région de Bruxelles-Capitale. Il y avait ainsi 428 agences dans cette Région pour 6 410 dans le pays. Cependant, dans les grandes villes comme Bruxelles, de nombreux lieux publics (stations de métro, gares, etc.) disposent de guichets automatiques où le service au client est assuré. La Belgique dispose en moyenne de 1 304 distributeurs automatiques de billets pour un million d'habitants. Elle se situe ainsi au-dessus de la moyenne européenne qui est de 960 distributeurs automatiques de billets pour un million d'habitants. Dans la mesure où mon administration n'a pas connaissance de plaintes ou de problèmes majeurs en la matière, il n'y a pas de raison d'imposer une norme sur la disponibilité minimale des distributeurs automatiques. Cependant, les banques doivent avoir une communication claire pour ce qui concerne les fermetures des distributeurs, quant aux alternatives proposées et leur stratégie de mise en place de distributeurs en tenant compte de leur obligation d'offrir un service bancaire minimum à la population. Monsieur le président, je tiens à la disposition de Mme Lalieux un document reprenant les chiffres et les statistiques.
Monsieur le ministre, je propose que ce document soit joint à votre réponse.
Monsieur le président, monsieur le ministre, je vous remercie pour votre réponse. Auparavant, on pouvait faire passer des propositions des parlementaires. Mais les temps ont bien changé. Toujours est-il qu'à une certaine époque, j'avais déposé une proposition sur le service de base qui avait été retenue. Cela dit, parler de moyenne ne veut rien dire. Selon la SNCB et les parlementaires, y compris du CD&V, en moyenne, la ponctualité est respectée. Ce n'est en tout cas pas ce que pensent tous ceux qui ont à subir le retard de leur train Par ailleurs, je vous rappelle que la troisième des plus grandes communes de Bruxelles dispose de deux distributeurs alors que dans la ville de Bruxelles où j'habite, on en trouve tous les deux pas en raison du nombre de touristes. Ce faisant, il ne doit pas être question de moyenne, mais d'une juste répartition pour que chaque citoyen, qu'il vive en zone rurale ou densément peuplée, puisse avoir accès à un distributeur. Si les distributeurs sont rares, ces derniers se trouvent rapidement dépourvus d'argent, comme c'est notamment le cas le week-end. Vous avez dit que le gentlemen's agreement datait de 2004. Nous sommes en 2016. Les choses ont évolué en douze ans, monsieur le ministre! Ce gentlemen's agreement doit donc être réévalué. Et qu'on ne vienne pas me parler d'une augmentation de la tarification! Vous saisissez, semble-t-il, souvent l'Observatoire des prix. Je voudrais savoir où en sont les études. Peut-être pourriez-vous le saisir pour ce qui concerne la tarification bancaire et le gentlemen's agreement. Je vous invite, en tout cas, à faire pression sur les banques pour qu'il n'y ait pas d'augmentation tarifaire. Il y a aujourd'hui une comparabilité entre les banques. C'est important. Vous devez revoir ce gentlemen's agreement: douze ans, cela fait près de trois législatures! Monsieur le ministre, essayez de vous saisir de cela avant 2019. Ce serait bien!
Je vais considérer que l'incident est clos même si le problème reste posé.
Mme Leen Dierick a demandé que sa question n° 8097 soit reportée. Il en est de même pour les questions jointes nos 8107 et 8747 ainsi que pour la question n° 8108 de Mme Fabienne Winckel. Mme Van Camp demande que sa question n° 8275, jointe à la question n°9751 de Mme Caroline Cassart-Mailleux, soit transformée en question écrite
Mijnheer de minister, er is al enige tijd een consumentenakkoord gesloten, dat ik nog eens bij de hand genomen heb en dat destijds fel werd bediscussieerd met de leveranciers op de gas- en elektriciteitsmarkt. Desondanks zijn er nog altijd wanpraktijken of onduidelijkheden, die de wereld uit moeten worden geholpen. Recent nog werd in een reportage een aantal wanpraktijken aan de kaak gesteld. Ik ergerde mij zelf bijvoorbeeld vorige week nog behoorlijk aan de communicatie van Electrabel aan zijn klanten over de taks op zonnepanelen, wat toch op gespannen voet leeft met de werkelijke invulling van wat aan de overkant de Turteltaks heet. Er zijn dus argumenten om het consumentenakkoord te updaten en om in de complexe marktomgeving van gas en elektriciteit de consument nog meer te versterken. Ik begrijp dat u een evaluatie van het consumentenakkoord zou willen uitvoeren en dat er een nieuwe versie in opmaak is. Bij veel marktpartijen, zeker bij de nieuwe spelers, is er een grote bereidheid om zich in te schakelen in zo’n oefening. Ik wil uw ambitie, met name een update van het consumentenakkoord, dan ook steunen. Ik heb echter wel een paar vragen. Eventueel kunnen wij later nog in gesprek treden over een aantal punten die in een nieuw consumentenakkoord een plek verdienen. Komt er een evaluatie van het consumentenakkoord? Ik heb begrepen van wel. U kunt vandaag voor de nodige duidelijkheid zorgen. Binnen welke termijn en op welke manier zal de evaluatie gebeuren? Welke en hoeveel inbreuken op het bestaande consumentenakkoord zijn er vastgesteld in 2013, 2014 en 2015? Wat zijn de meest voorkomende inbreuken? Hieraan gekoppeld, wat zijn uw prioriteiten bij een eventuele bijsturing van het consumentenakkoord? Het is een uitdaging om de consument te versterken en om de mobiliteit op de elektriciteits- en gasmarkt verder aan te zwengelen, maar ook om een heel duidelijke boodschap te geven aan een aantal minder sympathieke spelers op de markt.
Monsieur le président, monsieur le vice-premier ministre, l'accord "Le consommateur dans le marché libéralisé de l'électricité et du gaz" a été conclu à la suite des négociations menées entre les représentants des organisations de consommateurs, les autorités régulatoires et le ministre de l'Économie. Cet accord vise à protéger les consommateurs contre d'éventuelles pratiques abusives ou informations trompeuses dans leurs relations avec les fournisseurs. Les dispositions mises en œuvre sous la précédente législature sont intégralement entrées en vigueur le 1er avril 2014. Une évaluation de l'accord du consommateur a été inscrite dans l'accord du gouvernement fédéral: "Au plus tard en 2016, l'accord des consommateurs actuel sera évalué. Le gouvernement fournira toujours un délai de mise en œuvre adéquat pour de nouvelles mesures". Par conséquent, monsieur le ministre, quelles sont les améliorations en faveur du consommateur que vous comptez inscrire dans cet accord? Quand cet accord sera-t-il modifié? Contraindrez-vous les fournisseurs d'énergie à convertir les contrats dormants de fourniture d'énergie en nouveaux contrats à l'échéance du premier, afin de renforcer la transparence au bénéfice des consommateurs?
Monsieur de Lamotte, je vous remercie pour votre concision. Certaines questions entrent ainsi dans les temps requis.
Mijnheer de voorzitter, collega’s, mijnheer Calvo en mijnheer de Lamotte, ik geef misschien eerst informatie die u al weet, maar die misschien toch interessant is om even mee te geven. Selon les données récoltées par la CREG, il y aurait environ 2,4 millions de contrats dormants. Er zijn 2,4 miljoen slapende contracten. Ik wil een eerste evaluatie van het actuele energieakkoord heel binnenkort afronden. Voor die evaluatie heb ik een inbreng gevraagd aan alle regulatoren, aan de ombudsdienst voor energie, aan de FOD Economie en aan Test Aankoop. De evaluatie van Test Aankoop zal ik hopelijk eind volgende week ontvangen. Ik heb Test Aankoop afgelopen week bij mij ontvangen, onder meer voor een onderhoud over het hypothecair krediet. Wij hebben echter ook over voormelde problematiek gesproken, omdat wij Test Aankoop al een tijdje geleden een evaluatie hadden gevraagd. Zij hebben mij beloofd dat men mij die stante pede zou bezorgen. Ik heb afgelopen week trouwens ook met mevrouw Marghem over de materie gesproken, om er zeker van te zijn dat wij allemaal op dezelfde golflengte zitten. Ik wil natuurlijk niet anticiperen. Je ne veux pas anticiper et tirer des conclusions prématurées ou provisoires en ce qui concerne la problématique des contrats dormants. De conclusies die uit de evaluatie voortkomen, zullen aan de energieleveranciers worden voorgelegd en de basis vormen voor overleg over mogelijke aanpassingen en verbeteringen. De toute évidence, je veux clôturer ce dossier le plus rapidement possible. Ik wens het dossier zo snel mogelijk af te ronden. Het is ook aan te bevelen om eventuele besluiten van het overleg te communiceren, zodat we kunnen oordelen over de te nemen initiatieven om de consumenten aan te zetten vaker prijzen te vergelijken en desgevallend van leverancier te veranderen. Mijnheer Calvo, mijnheer de Lamotte, ik heb een aantal concrete cijfers voor u. Over het aantal inbreuken kan ik u mededelen dat in 2015 30 processen-verbaal van waarschuwing en pro justitia werden uitgeschreven. In 2013 en 2014 waren dat er respectievelijk acht en vier. De opdracht die ik begin 2015 aan de inspectiediensten heb gegeven, om nauwer op de sector toe te zien, heeft dus, alleen al op cijfermatig gebied, gevolgen gehad. De meest courante inbreuken waarvan de Economische Inspectie momenteel meldingen ontvangt, houden verband met de verkoop op afstand, de verkoop buiten verkoopruimte of ongewenste berichten. Pour conclure, je souhaite travailler le plus vite possible à l'évaluation de l'accord des consommateurs. J'ai demandé à Test-Achats de m'envoyer leur vision au plus vite. J'espère qu'au cours des prochaines semaines, nous pourrons travailler sur la base de tous ces éléments de manière à avoir une vision très claire et envisager une éventuelle adaptation de l'accord. Op die manier komen wij tegemoet aan de vragen die de leden hier hebben gesteld.
Mijnheer de minister en vice-eersteminister, uw antwoord bevestigt wat ik al had begrepen, namelijk dat u een evaluatie maakt en zelfs afrondt. Dat zou u meteen kunnen brengen tot de suggestie een hoorzitting te organiseren, wat echter praktisch gezien misschien niet de meest evidente piste is. Ik zou dus een heel praktisch alternatief willen suggereren. Is het met name niet mogelijk de input van de verschillende stakeholders op het huidige consumentenakkoord met de commissarissen te delen. Toen u nog aan de overkant zat, is daarover heel veel debat geweest en zelfs nog hier in deze zaal, indien ik mij niet vergis, toen de verbrekingsvergoeding is afgeschaft. Er was toen een heel grote parlementaire betrokkenheid. Hoe breder de consumentenbescherming op de energiemarkt gedragen is, hoe beter. Ik zou u dus willen vragen de evaluatie ter beschikking van het Parlement te stellen. Misschien moeten behalve de evaluatie van het consumentenakkoord nog andere wetgevende initiatieven worden genomen. Wie weet? Ik zou daar alvast op willen aandringen.
Monsieur le ministre, je vous remercie pour cette réponse. Je suis évidemment tout à fait intéressé par les conclusions que vous tirerez de l'évaluation et surtout par les perspectives pour le futur. Comment cette évaluation sera-t-elle traduite dans les faits? La défense du consommateur nécessite effectivement que l'on puisse développer des changements positifs pour celui-ci, notamment sur le prix de l'énergie car il y a beaucoup de contrats dormants.
Monsieur le président, monsieur le ministre, la problématique des bancs solaires ne vous est pas inconnue. Je vous ai d'ailleurs déjà interrogé à ce sujet l'année dernière. Les risques liés à l'utilisation des bancs solaires et quant à cette utilisation incontrôlée sont importants. Beaucoup d'utilisateurs ne les connaissent pas, alors qu'ils peuvent développer, dans le pire des cas, des cancers de la peau, mais aussi d'autres maladies de la peau. Le SPF Économie mène des contrôles auprès d'exploitants de centres de bronzage. Des actions ont également été menées au niveau européen démontrant des problèmes dans tous les États membres, bien qu'il n'existe pas de règle harmonisée à ce niveau. Monsieur le ministre, vous m'avez assuré travailler sur tous les aspects, afin de trouver des solutions qui permettent aux clients d'être en sécurité et aux exploitants de travailler dans de bonnes conditions. Vous m'avez dit discuter avec le secteur car une bonne concertation prévaut dans ce domaine. Monsieur le ministre, quel est l'état d'avancement de vos discussions avec le secteur des centres de bronzage? Quel est le résultat des contrôles organisés en 2015 par le SPF Économie? Vous ne disposiez pas de statistiques comparatives des pays de l'Union européenne lorsque je vous ai interrogé l'année dernière. En disposez-vous aujourd'hui? Envisagez-vous de mettre en place un système de labellisation qui – vous me le disiez l'année dernière – n'existe pas encore?
Monsieur le président, chère collègue, je répondrai dans les deux langues car Mme Van Camp a également déposé une question sur le même sujet. Ten eerste, ik heb de Economische Inspectie opdracht gegeven om meer controles te doen dan voorheen. Ik wil daarop geen concreet cijfer plakken, want de effectiviteit hangt niet alleen af van de aantallen maar ook van de gerichte aard van de onderzoeken. Er zal ook veel strenger worden opgetreden als een te hoge straling wordt vastgesteld, door de getolereerde foutenmarge drastisch te verlagen. Madame Cassart, le résultat le plus concret de la concertation avec le secteur, c'est qu'actuellement, la nouvelle fédération professionnelle FeBelSol, créée l'année dernière, procède à des mystery shoppings. Une trentaine de rapports de visites ont été transmis à l'Inspection économique. De vaststellingen in die rapporten lopen heel sterk gelijk met de vaststellingen van de Economische Inspectie. Ook tijdens de mystery shopping werden ernstige tekorten vastgesteld: minderjarigen en personen met huidtype 1 worden onterecht toegelaten, de duurtijd van de eerste sessie wordt niet beperkt, het huidtype wordt niet bepaald. De mystery shopping die FeBelSol organiseert, gebeurt volgens mij op een ernstige wijze en de rapporten van de mystery shopper bieden voor de inspectie nuttige informatie voor het verrichten van onderzoeken. Volgens de cijfers die de Economische Inspectie mij heeft verstrekt, werden vorig jaar 65 onderzoeken gevoerd. Au total, 357 infractions ont été constatées. In meer dan een op de tien gevallen werd overgegaan tot een tijdelijke inbeslagneming. Je ne dispose pas de statistiques comparatives. Je veux en premier lieu que les centres de bronzage belges respectent les règles. Ter informatie, als gevolg van de strengere en meer gerichte aanpak werden vorige week drie centra verzegeld. Bij de bepaling van het bedrag van de voorgestelde transactie wordt rekening gehouden met het geheel van de vaststellingen en met onder andere het aantal regels dat niet is gevolgd, en de ernst van de inbreuken. Elk onderzoek wordt dus afzonderlijk geëvalueerd. Het koninklijk besluit van 10 april 2014 legt de minimale en maximale bedragen van transacties vast en wijst de ambtenaren aan die zij kunnen voorstellen. Volgens de voorlopige gegevens over het werkjaar 2015 werden 51 transacties voorgesteld. De bedragen ervan gaan van 75 euro tot 3 650 euro. Ik onderzoek momenteel hoe via de KBO uitbaters van zonnebanken beter kunnen worden geïdentificeerd en zich verplicht moeten inschrijven met een specifieke NACE-code. Je suis confiant: les contrôles plus sévères et les actions de FeBelSol pourront conduire à une amélioration significative de la situation. Dans ces circonstances, je n'envisagerai pas de mettre en place un système de labellisation. In het economisch recht is het niet gebruikelijk dat kosten voor onderzoeken naar de betrokken economische sectoren worden verrekend. De betrokken controleambtenaren voeren ook andere onderzoeken inzake veiligheid. De administratie kan mij geen exact cijfer geven over de personeelskosten. Specifiek kan ik wel zeggen dat de aankoopprijs van gespecialiseerde meetapparatuur om de straling van zonnebanken na te gaan, ongeveer 40 000 euro bedroeg. Jaarlijks wordt de apparatuur gekalibreerd, hetgeen gemiddeld 7 500 euro aan kosten met zich meebrengt. Voilà pour ce qui concerne ma réponse. J'ai donné également des informations concernant la question de Mme Van Camp, qui n'est pas présente aujourd'hui.
Je remercie le ministre pour sa réponse et je sais que ce dossier n'est pas simple. Il est parfois intéressant d'avoir des statistiques, mais ici nous n'en avons pas. Le SPF Économie doit avoir toute la possibilité de faire son travail. Il faut pouvoir citer en exemple les centres de bronzage qui font très bien leur boulot. Il faut pouvoir pénaliser les autres. C'est à cette tâche que s'attelle le SPF Économie. Je souhaite vraiment que la législation soit maintenue et que vous soyez vigilants concernant ces abus.
Monsieur le président, monsieur le ministre, l'année passée, je vous avais interrogé concernant le guichet unique pour la médiation afin de savoir où en était le chantier du Service fédéral de médiation pour le consommateur, si une hausse du nombre de dossiers avait été enregistrée et si vous disposiez de statistiques concernant les différents secteurs. Vous m'aviez répondu que l'entrée en vigueur du Livre XVI du Code du droit économique avait été postposée au 1er juin 2015 afin de permettre au Service de médiation pour le consommateur de se préparer tout à fait au démarrage effectif à cette date. Monsieur le ministre, pouvez-vous me confirmer la bonne entrée en vigueur de ce Livre du Code de droit économique ainsi que le bon démarrage du Service de médiation pour le consommateur? Pouvez-vous me dire si d'éventuels problèmes ont été rencontrés? Suite à l'instauration de ce guichet unique et après plus de six mois, pouvez-vous me dire si vous avez constaté une augmentation du nombre de dossiers traités? Pouvez-vous me donner une comparaison statistique des dossiers traités sur la période du 1er juin 2015 au 31 décembre 2015 du guichet unique par rapport à la somme des dossiers traités par les six services de médiation avant la création de ce guichet unique? Disposez-vous de statistiques concernant les différents secteurs? Quels secteurs sont les plus concernés par une demande de règlement alternatif des litiges?
Monsieur le président, madame Cassart, le Livre XVI du Code du droit économique est entièrement entré en vigueur au 1er juin 2015. Depuis cette date, le Service de médiation pour les consommateurs est à la disposition des consommateurs et entreprises. Le déménagement des services de médiation n'a pas encore eu lieu suite au retard des travaux d'aménagement des locaux qui leur sont destinés. Ces travaux seront achevés dans les jours à venir. J'espère que les locaux seront très vite disponibles. En sept mois, 2 921 demandes d'un règlement extrajudiciaire ont été introduites. Bien que cette période soit assez courte, il semble que le nombre mensuel de demandes soit plutôt en progression. Nous verrons si cette évolution se confirme. À l'heure actuelle, je ne dispose pas encore de l'information relative aux activités de 2015 des six services de médiation. Pour information, au cours de l'année 2014, ces six services avaient reçu 27 658 demandes. En 2015, le Service de médiation a transmis 625 demandes d'un règlement extrajudiciaire à d'autres entités qualifiées. De ce chiffre, 131 demandes étaient destinées à l'un des six services de médiation que vous visez. Les secteurs les plus concernés pour les demandes d'un règlement extrajudiciaire sont les articles électroniques liés à l'information et à la communication, les services d'entretien de logement, les articles d'entretien de logement, les meubles et les gros appareils électroménagers. Chacun de ces cinq secteurs est responsable de plus 5 % des demandes. Ainsi, plus de quatre demandes sur dix concernent ces cinq secteurs.
Monsieur le ministre, je vous remercie pour cette réponse complète. Je n'ai rien à ajouter.
De voorzitter. Dat is een belangrijk onderwerp, mevrouw Smaers.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, ik kom terug op een vraag die vorig jaar in deze commissie werd gesteld naar aanleiding van de Dag van de Mantelzorg en uw aankondiging dat verzekeringsondernemingen in de toekomst een mantelzorgverzekering zouden kunnen aanbieden aan mantelzorgers. Ondertussen zijn er heel wat maanden verstreken. Mijn vraag dateert van begin januari 2016. Wat is de stand van zaken op het vlak van het aanbieden van de mantelzorgverzekering en het overleg dat u daarover met de sector van de verzekeringsmaatschappijen hebt gehad? Vorig jaar hebt u aangekondigd dat het mogelijk moet zijn dat lichamelijke ongevallen, schade aan onder meer medische toestellen en burgerlijke aansprakelijkheid verzekerd kunnen worden via de mantelzorgverzekering. Ook een rechtsbijstandverzekering zou in het pakket kunnen worden aangeboden. Volgens mijn gegevens zouden er drie verzekeraars een ontwerppolis hebben aangeboden om de mantelzorgverzekering effectief te kunnen voorleggen. Wat is de stand van zaken in het overleg met de mantelzorgverenigingen over het beschikbaar maken van de private verzekering voor mantelzorgers? Zullen de mantelorganisaties tussenkomen in de premies voor geregistreerde mantelzorgers? Zo ja, voor hoeveel? Die discussie werd vorig jaar nog gevoerd, maar daarover was toen nog geen duidelijkheid. Ook belangrijk om weten is wat ongeveer de kostprijs zal zijn voor de mantelzorger. Zijn er grote verschillen tussen de aangeboden polissen? Zo ja, wat zijn die verschillen? Ik dacht dat er drie polissen waren, maar misschien zijn dat er ondertussen meer. Wanneer zal de mantelzorgverzekering beschikbaar zijn voor de mantelzorger?
Mijnheer de voorzitter, u zei terecht dat dit een zeer belangrijke problematiek is. Wij zijn daar al een tijdje mee bezig. Vorig jaar hebben wij samen met de organisaties die actief zijn in de mantelzorg en de verzekeringsmaatschappijen veelvuldig vergaderd om een verzekering op maat van de mantelzorgers op de markt te brengen. Ondertussen heeft ook de nationale Hoge Raad voor Personen met een Handicap een positienota uitgebracht waarin zij pleit voor een verzekering voor mantelzorgers. Er zijn drie verzekeraars die een polis hebben ontwikkeld, met name KBC, Belfius Insurance en Ethias Verzekeringen. Op 10 november vorig jaar heeft er op mijn kabinet een vergadering plaatsgevonden tussen de mantelzorgorganisaties en voornoemde verzekeringsondernemingen. Tijdens dit onderhoud hebben de verzekeringsondernemingen de kans gekregen om hun verzekeringspakket uit de doeken te doen en konden de mantelzorgorganisaties ook vragen stellen. Beide partijen waren zeer positief over dit onderhoud. Nu is het aan hen om samen te zitten met de verzekeringsonderneming van hun keuze en om de laatste concrete afspraken te maken rond het sluiten van de polis. Er zijn reeds mantelzorgorganisaties die te kennen hebben gegeven te willen tussenkomen in de premie. Welke organisaties dit zullen doen en voor hoeveel zij zullen tussenkomen in de premies behoort tot hun beleidsbeslissing. De verzekeringspakketten van de verschillende verzekeraars verschillen onderling licht in prijs, maar ook in dekking en in administratieve ondersteuning. Het komt de mantelzorg-organisaties toe om te zien welke verzekering het best aan hun specifieke noden voldoet en wat zij dan kunnen onderschrijven. Sinds mijn laatste interventie waarbij ik de mantelzorgorganisaties in contact bracht met de verzekeraars die een mantelzorgverzekering aanbieden, werd er door de mantelzorgverenigingen zelf werk verricht om effectief een polis te sluiten. Enkele van de grootste mantelzorgorganisaties onderhandelen concreet met een verzekeraar. De lopende discussies omvatten onder meer de hoogte van de premie en het al dan niet dekken van de problematiek die zich afspeelt tussen inwonende gezinsleden. De organisaties hopen, afhankelijk van de uitkomst van de lopende onderhandelingen, tegen de zomer van dit jaar een polis te kunnen sluiten. Een mantelzorgverzekering zou dan vanaf het jaar 2017 aangeboden kunnen worden aan de mantelzorgers. Voorlopig worden de onder-handelingen met de verzekeraars echter nog afgewacht. Ik denk dat wij ter zake een belangrijke katalysatorfunctie hebben gespeeld door drie verzekeringsmaatschappijen een product te laten uitwerken. Wij hebben beide partijen maximaal bij elkaar gebracht, om er zeker van te zijn dat de producten beantwoorden aan wat de mantelzorgorganisaties voor ogen hadden. Nu komt het beide partijen toe om een vergelijk te vinden. Mocht er om een of andere reden nog een ernstig probleem rijzen, dan moeten wij dat opnieuw ter hand nemen, maar ik heb er goede verwachting in dat er tegen de zomer van dit jaar polissen zullen kunnen worden gesloten en dat, zoals collega Smaers gevraagd heeft, die verzekering in 2017 effectief aangeboden kan worden aan de mantelzorgers zelf.
Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord en alvast ook voor uw bemiddellende rol en voor het werk dat u op dat vlak hebt verricht. Ik begrijp dat het nu een kwestie is van het vinden van overeenkomsten over de prijs, enkele bepalingen en wellicht ook clausules in de verzekeringspolissen zelf. De zaak zou dus bijna rond moeten zijn, althans tegen de zomer. Ik hoop met u dat dit tegen de zomer zeker zal kunnen gebeuren, zodat de mantelzorgverzekering effectief kan worden aangeboden.
Mijnheer de minister, zoals u wellicht weet, zijn er vele regels over de wijze waarop overeenkomsten moeten worden aangegaan en uitgevoerd, zeker in het consumentenrecht. Minder regels zijn er over de wijze waarop overeenkomsten kunnen worden opgezegd. Uitzonderingen zijn specifieke sectoren als energie en telecom. U weet dat wij wat telecom betreft vorige legislatuur de wet gewijzigd hebben. Men kan een contract nu na 6 maanden zonder kosten opzeggen, op dezelfde manier als het is aangegaan. Dat kan zelfs via sms, als het contract via sms werd aangegaan. Dit geldt ook voor nummeroverdracht naar een andere provider. Dat kan via sms, mail of whatever. In de meeste andere sectoren is dat helaas niet het geval. Met name voor bepaalde abonnementen op goederen of diensten leidt dit vaak tot scheve situaties waar drempels gecreëerd worden voor het opzeggen. Dat moet bijvoorbeeld gebeuren via een aangetekende zending of via telefonisch opzeggen. Ik heb daar zelf ook ervaring mee. Er zijn kranten die men enkel via een bepaald telefoonnummer kan opzeggen. Men belt daar dan naar, krijgt een halfuur een wachtmuziekje te horen, en daarna komt er een vriendelijke dame aan de lijn die zegt dat men eigenlijk naar een ander nummer moet bellen. En dan kan men naar een ander muziekje luisteren. Heel tof allemaal, maar zulke drempels zijn eerder inspiratie voor de mensen van Basta, die daar ooit een leuk programma over gemaakt hebben. In Nederland daarentegen, geldt een algemene wet die stelt dat een overeenkomst op dezelfde manier moet kunnen worden beëindigd als de manier waarop zij werd aangegaan. Vandaar mijn vragen, mijnheer de minister. In hoeverre hebt u zicht op de drempels die gecreëerd worden voor het opzeggen van contracten inzake goederen of diensten? Ik heb het dan niet over de financiële drempels, zoals bij fitnessabonnementen, maar over de administratieve drempels. Wat is uw visie hierop? Hebt u ervaring met het Nederlandse systeem? Hebt u dat bekeken of doen bekijken door uw administratie? Ziet u de mogelijkheid soortgelijke regels in te voeren in ons rechtssysteem?
Het gebeurt dat ondernemingen via allerlei formele vereisten het de consument moeilijk maken om een einde aan een abonnement te maken. De Economische Inspectie krijgt daarover een beperkt aantal meldingen. Vorig jaar waren dat er 179 die verband hielden met het beëindigen van contracten. Een aantal meldingen heeft specifiek betrekking op opzeggingen. Dat kan nog niet worden gepreciseerd. Wij moeten voor de toekomst misschien eens bekijken hoe wij beter kunnen aflijnen waarover het exact gaat, of de problematiek die u schetst daarin is opgenomen en hoe groot die problematiek in die groep is. Het is voor de consument van belang. Ik ben het met u eens dat het voor de consument belangrijk is dat hij of zij zijn opzegrecht op een soepele manier kan uitoefenen en dat hij of zij, indien dit nodig zou zijn, over de nodige bewijsstukken van de opzeg kan beschikken. Contractuele bepalingen die deze principes belemmeren kunnen wel degelijk via een aantal wettelijk bepalingen worden bestreden. Ik geef ze u even mee. Ten eerste, het Wetboek van Economisch Recht verbiedt bedingen die ertoe strekken de bewijsmiddelen waarop de consument een beroep kan doen op ongeoorloofde wijze te beperken. Bedingen die een bepaalde kennisgeving als enige geldige opzegwijze naar voren schuiven kunnen op die basis onrechtmatig worden bevonden. Ten tweede, het belemmeren van de consument in de uitoefening van zijn rechten kan ook via de bepaling inzake oneerlijke, in casu agressieve, handelspraktijken worden tegengegaan. Afhankelijk van de omstandigheden kan het immers gaan om een ongepaste beïnvloeding die de vrijheid van handelen van de gemiddelde consument aanzienlijk kan beperken. Ten derde, het huidig wettelijk kader is al strikt. Het aantal problemen dat wordt gemeld is beperkt. Op basis van uw vraag en uw ervaringen heb ik wel aan de Economische Inspectie gevraagd om deze problematiek extra onder de aandacht te brengen en te kijken hoe groot dit probleem is. Misschien zal blijken dat de instrumenten waarover wij nu beschikken onvoldoende zijn. Ik zal ook vragen om het Nederlandse systeem te bekijken. Het is interessant om te leren uit ervaringen in andere landen, ook met betrekking tot de wetgeving. Dus ik zal vragen om te bekijken hoeveel klachten men specifiek over deze materie heeft binnengekregen. Ik zal ook vragen om te bekijken hoe het in andere landen zit. Ik zal uw voorbeeld van Nederland meegeven. Ik zal met deze elementen dan bekijken of initiatieven ter zake nodig zijn.
Mijnheer de minister, het is altijd interessant om te leren uit andere ervaringen. Wij moeten niet altijd het warm water opnieuw uitvinden. Het aantal klachten was inderdaad vrij beperkt. De meeste mensen dienen niet zo snel een klacht in. Als men al een uurtje naar wachtmuziek heeft geluisterd, gaat men ook niet zo snel een klacht indienen, laat staan als men eerst nog naar het postkantoor moet lopen om een en ander te regelen om dan een klacht in te dienen. Dat doet men niet zo snel. Het kan inderdaad een optie zijn om aan de Economische Inspectie te vragen om ruchtbaarheid te geven aan de mogelijkheid om een klacht in te dienen als men vindt dat het niet soepel genoeg gaat, als men vindt dat de wet overtreden wordt. Het zou volgens mij voorts ook niet oninteressant zijn als de Economische Inspectie, naast het reactief opvolgen van klachten, ook af en toe proactief een beperkte steekproef bij de meeste diensten doet. De voorwaarden voor abonnementen zijn meestal gewoon op de website te vinden. Als men kijkt naar hoe men kan opzeggen en naar de algemene voorwaarden, kan men al veel leren. Uiteraard is er een verschil tussen theorie en praktijk. Men weet niet wat er na een eenvoudig telefoontje achteraf nog volgt. Daarvoor moet men opletten. Het kan interessant zijn om die zaken te bekijken.
Vraag nummer 8560 van mevrouw Kitir is ingetrokken.
Mijnheer de minister, in de commissie voor het Bedrijfsleven werden u vorig jaar enkele vragen gesteld in verband met de brouwerijcontracten. Er werd gesteld dat de brouwerijcontracten wurgcontracten zouden zijn voor diegenen die zo’n contract ondertekend hebben. U gaf meermaals aan in november 2015 een oplossing te willen bereiken. Uiteindelijk werd op de valreep van het vorige jaar, meer bepaald op 21 december 2015, een gedragscode voor goede relaties tussen de brouwers, de drankenhandelaars en de horecasector gesloten tussen de Belgische brouwers, FeBeD, Horeca Vlaanderen, Horeca Wallonië en Horeca Brussel. Deze code moest op 1 maart 2016 in werking treden. Er staan een aantal heel goede zaken in deze gedragscode. Zo moet diegene die een horecazaak wenst op te starten aan een aantal voorwaarden voldoen en eerst ook een opleiding volgen. Ook is er een zekere versoepeling van de producten die men vrij mag aanbieden en is er een opsomming van wat als een verboden clausule of praktijk aanzien wordt. De sectororganisaties en beroepsverenigingen die geen partner zijn bij de gedragscode kunnen steeds aangemoedigd worden om zich vrijwillig aan te sluiten bij de gedragscode. Ik heb hierover enkele vragen. Ten eerste, hoeveel procent van de Belgische markt is nu afgedekt met deze gedragscode? Ten tweede, welke Belgische sectororganisaties en beroepsverenigingen waren geen partner bij deze gedragscode en kunnen zich vrijwillig aansluiten? Buitenlandse organisaties zijn niet aangesloten bij deze gedragscode. Hoeveel en welke buitenlandse organisaties hebben in deze sector contracten met uitbaters van horecagelegenheden? Welke instanties houden toezicht op de naleving van deze gedragscode?
Collega Janssen, ik hoop dat u zeer enthousiast bent dat wij erin geslaagd zijn de wurgcontracten in deze sector uit de wereld te helpen. Dat was toch de bedoeling. U hebt een aantal vragen over de dekking en de impact op het terrein die hopelijk zeer groot zal zijn. De belangrijkste spelers uit de betrokken sectoren zijn de ondertekenaars van de gedragscode. Het gaat zoals u weet om Horeca Vlaanderen, Horeca Wallonië, Horeca Brussel, de Federatie van Belgische brouwers die de meerderheid van de Belgische brouwers omvat en FeBeD dat 700 drankenhandelaars vertegenwoordigt. Als u vraagt of de sector daarmee helemaal is afgedekt, dan is dat een heel interessante vraag maar ze is moeilijk te beantwoorden. Onze inschatting is dat we hiermee meer dan 60 % van de betrokkenen in de sector hebben gevat. Ik wil onderlijnen dat de gedragscode momenteel enkel van toepassing is op drankafnameovereenkomsten en niet op concessies die door steden en gemeenten worden gegeven voor bijvoorbeeld kantines en sportzalen. Dat is iets waaraan wij verder zullen werken. Ik zal dan ook de steden en gemeenten aanschrijven om erop aan te dringen dat zij zich aansluiten bij die gedragscode. Het zou immers jammer zijn mochten wij in de privésector de wurgcontracten hebben opgelost, maar dat de overheden van dit land, zeker de steden en gemeenten, zich daarbij niet zouden aansluiten. Hierdoor zal een nog groter deel van de horecasector kunnen genieten van de bescherming van de gedragscode. De beroepsverenigingen en sectororganisaties die geen partner zijn van deze code kunnen zich, net zoals individuele ondernemingen, aansluiten. Dit geldt eveneens voor buitenlandse ondernemingen. Momenteel lopen er onderhandelingen met Nederlandse en Luxemburgse brouwers over hun aansluiting bij de gedragscode. Dat is een tweede actie die wij ondernemen. De betrokken sectoren zullen een verzoeningscommissie oprichten die zal toezien op de naleving en interpretatie van de gedragscode. Die commissie is samengesteld uit vertegenwoordigers van de drie betrokken sectoren – brouwers, drankenhandelaars en horeca. Diezelfde drie sectoren zullen een onafhankelijke en onpartijdige voorzitter aanduiden. Geschillen over de toepassing van de gedragscode in individuele contracten zullen in de toekomst worden voorgelegd aan de verzoeningscommissie. Die commissie zal daarover bij unanimiteit uitspraken kunnen doen. Praktische modaliteiten van de commissie en haar werking zullen worden uitgewerkt door de ondertekenaars van de gedragscode en als addendum bij de gedragscode worden gevoegd.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, ik vind het een heel goede zaak dat u ook de steden en gemeenten zult aanschrijven, want ik denk dat daar ook wel een hartig woordje met sommige gemeenten moet worden gesproken. De onderhandelingen met Nederlandse en Luxemburgse brouwerijen lijkt mij ook een goede zaak, maar ik denk niet dat zij zich vrijwillig zullen engageren om toe te treden. Ik zal in de toekomst een vraag stellen over de stand van zaken. Ik denk dat een verzoeningscommissie een heel goede zaak is. Conflicten kunnen best onderling worden opgelost en de hogere overheid moet daarvoor niet worden ingeschakeld.
Vraag nr. 8631 van mevrouw Hufkens is omgezet in een schriftelijke vraag. Je n’ai pas de nouvelles de M. Vanden Burre et je ne le vois pas, donc sa question n° 8635 devient sans objet. La question n° 8644 de M. de Lamotte est reportée. La question n° 8746 de Mme Winckel est reportée. Vraag nr. 8888 van mevrouw Van Camp wordt omgezet in een schriftelijke vraag. Vraag nr. 9010 van mevrouw Vanheste is uitgesteld. Vraag nr. 9024 van de heer Janssens is uitgesteld. La question n° 9118 de Mme Caprasse est reportée.
De bel-me-niet-meer-lijst zorgt ervoor dat je geen ongewenste reclame meer ontvangt via de telefoon. Bedrijven en organisaties halen je telefoonnummer en naam uit hun belbestanden en zullen je niet meer bellen voor hun producten, diensten of speciale promoties. De bel-me-niet-meer-lijst werd vorig jaar verplicht gemaakt voor alle operatoren en heeft sindsdien enorm aan populariteit gewonnen. Meer dan 918 000 mensen schreven zich al in. We mochten vernemen dat reeds 1794 klachten zijn binnengekomen van mensen die zich hadden ingeschreven en toch nog ongewenste commerciële telefoontjes bleven ontvangen. In 297 gevallen werd een onderzoek ingesteld. Ondanks de zware straffen die kunnen worden uitgesproken, blijken er toch hardleerse bedrijven tussen te zitten, die zich niet aan afspraken wensen te houden. Mijn vragen aan u zijn dan ook de volgende. Welke zijn deze hardleerse bedrijven? Waarom werd er in 1794 gevallen geen onderzoek ingesteld? Hoeveel onderzoeken werden er doorgegeven aan het parket? Is daar al een uitspraak over gedaan? Hoeveel minnelijke schikkingen werden er uitgevoerd en wat waren de boetes?
Ik hoop dat de heer Janssen begrijpt dat ik natuurlijk de vertrouwelijkheid van de strafrechterlijke procedures moet eerbiedigen. Gezien de scheiding der machten en het geheim van het onderzoek kan ik de namen van de betrokken bedrijven die het voorwerp uitmaakten van strafrechterlijke procedures niet vrijgeven. Er kan niet altijd tot een onderzoek worden overgegaan omdat de oproepen vaak uit het buitenland afkomstig zijn, omdat de melder het telefoonnummer niet kent of omdat de melding te onvolledig is. Maar er lopen dus wel strafrechterlijke onderzoeken en oproepen uit het buitenland stellen wat extra problemen. Wat de aantallen betreft, kan ik u meedelen dat er vijf pro justitia’s werden verzonden naar het parket. Daarover werd nog geen uitspraak gedaan. Er werden vier transacties ter betaling voorgesteld, waarvan een transactie ten bedrage van 3000 euro reeds betaald werd aan de Economische Inspectie. De lijst heeft dus een groot succes. We volgen het ook op en het parket onderneemt ook de nodige acties.
Dat was een duidelijk antwoord. Ik heb geen verdere vragen.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, ondertussen kent u de richtlijn over het auteursrecht wellicht al uit het hoofd. U bent daarover al een paar keer ondervraagd. U weet dus dat artikel 2 een exclusief reproductierecht toekent aan auteurs, uitvoerende kunstenaars, producenten en omroeporganisaties en dat in artikel 5, tweede lid, een aantal optionele uitzonderingen op dat exclusief reproductierecht zijn opgesomd, die de lidstaten al dan niet kunnen invoeren. In lid a heeft de wetgever het onder meer over de reproductie op papier, dus de gekende reprografie, door eender wie, op voorwaarde dat de rechthebbenden een billijke compensatie ontvangen. Lid b heeft het over reproductie op eender welke drager door een natuurlijk persoon voor privégebruik, zijnde in de volksmond de thuiskopieën, mits opnieuw de rechthebbenden een billijke compensatie ontvangen. Lid 3 c van datzelfde artikel voorziet opnieuw in een optionele uitzondering op het reproductierecht voor de lidstaten. Ik citeer: “… uitsluitend als toelichting bij het onderwijs of ten behoeve van het wetenschappelijk onderzoek …”, dus mits bronvermelding en zonder commercieel doel. Wat opvalt, is dat bij laatstgenoemd citaat geen sprake is van een billijke vergoeding of billijke compensatie. Die noodzakelijkheid is dus niet in de Europese richtlijn opgenomen. Ze is daarin facultatief, wat trouwens ook blijkt uit overweging 36 van die richtlijn. Mijnheer de minister, daarom heb ik de hiernavolgende vragen. Ten eerste, ik weet niet of u hierop nog een zicht heeft, maar waarom heeft België destijds voor de reproductiehandelingen van lid 3a van de richtlijn een verplichte billijke compensatie opgelegd, hoewel ze niet verplicht was? Wat waren de overwegingen ter zake? Op basis van welke argumenten werd die keuze gemaakt? In welke mate zijn die argumenten vandaag nog geldig? Die vraag komt naar voren, zeker in de wetenschap dat de uitzondering voor het onderwijs sterk beperkt is en wetende welke handelingen zich in het onderwijs voltrekken. Zeker in de onderzoekscentra worden vooral wetenschappelijke peer reviewed papers gereproduceerd. Het gaat om papers waarvan de auteur meestal een betaalde wetenschapper is. De peer review gebeurt opnieuw door een betaalde wetenschapper. Wij kunnen ons dat afvragen, zeker gezien het feit dat een universiteit of hogeronderwijsinstelling betaalt voor het abonnement, ook nog eens betaalt voor elke publicatie die iemand doet en ook nog eens betaalt om een hoop annexes af te kopen. Wij kunnen ons daarbij een aantal vragen stellen. Mijnheer de minister, in welke mate zijn die argumenten om ter zake een billijke compensatie op te leggen, vandaag nog geldig?
Mijnheer Dedecker, dit is een dossier waar wij nog veel plezier aan zullen beleven. Daar was u zich ook al van bewust, en ik meer dan ooit, omdat wij volop bezig zijn te bekijken hoe wij in hemelsnaam op een goede manier daaruit kunnen geraken, rekening houdend met uitspraken waarover u ook al in het verleden vragen gesteld hebt. Iedereen – ook uitgevers en scholen – is daar zeer druk mee begaan, maar ik vermoed dat u ook met heel wat van die actoren contact hebt of dat zij met u contact hebben gezocht of nog zullen zoeken. Wij zijn daar dus volop mee bezig, maar ik zal proberen om nu al, met enige voorzichtigheid, een antwoord op uw vragen te geven. Hoe komt het dat België in het verleden in uitzonderingen daarop heeft voorzien? België had op het ogenblik van de omzetting van de richtlijn, in mei 2005, reeds een uitzondering voor reprografie die beperkt was tot de reproductie op papier van artikelen en foto’s of tot reproducties van korte fragmenten van werken, boeken of tijdschriften enzovoort, en die van toepassing was op sectoren als bedrijven, administraties en op onderwijs. Artikel 8, eerste lid, punt 2, van het koninklijk besluit van 30 oktober 1997 kent aan het onderwijs wel een gunsttarief toe. Het geïndexeerde tarief bedraagt 0,0256 euro, in plaats van het standaardtarief van 0,034 euro, per kopie van een beschermd werk, gemaakt aan de hand van een apparaat dat door een onderwijsinstelling of door een instelling voor openbare uitlening wordt gebruikt. Er werd destijds beslist om die uitzondering en vergoeding te behouden. Wat zullen wij doen? Wij zijn er volop mee bezig, maar de vraag is of het niet redelijk zou zijn om een vergoeding verschuldigd door het onderwijs voor handelingen die worden gedekt onder uitzondering op het auteursrecht volledig af te schaffen. In mijn beleidsnota gaf ik al aan dat een vereenvoudiging van de uitzonderingen en vergoedingsstelsels van de onderwijssector absoluut noodzakelijk is, gezien de huidige complexiteit. De onderwijsinstelling is maar een deel van de problematiek van de reprografieheffing. We moeten juridisch sluitend, toekomstgericht en evenwichtig werken. Enerzijds zijn er diegenen aan wie wij niets mogen vragen. Anderen willen datgene wat zij in het verleden hebben ontvangen, blijven ontvangen. We zullen de juiste actie, visie en juridische coherentie moeten aanhouden. Ik kan er niet te lang meer mee wachten. We zullen snel moeten landen. Dan kunnen wij dat hier uitgebreid bespreken.
Mijnheer de minister, bedankt voor uw enthousiaste antwoord. Het onderwijs heeft inderdaad een gunsttarief verkregen. Dat geldt op microniveau, zijnde een tarief per pagina. Op macroniveau stellen wij vast dat de onderwijssector alleen verantwoordelijk is voor de helft van het totale bedrag aan evenredig geïnde vergoedingen, zijnde per kopie en niet de heffing op het apparaat. Dat weegt op de budgetten van onze scholen, hogescholen en universiteiten. Dat weet u ongetwijfeld van uw partijgenote en goede collega. Zij heeft de nodige financiële uitdagingen. Overleg in deze kan interessant zijn. Ik kijk uit naar uw verdere initiatieven die, zoals u zegt spoedig, de angel uit het probleem zullen halen. De angel zit er al heel lang. Hij zat er al voor uw verhuis naar het federale niveau en werd nog iets dieper geduwd door het Europees Hof. Ik kijk ernaar uit.
La question n° 9234 de M. Sébastian Pirlot est transformée en question écrite. En l'absence de M. Georges Dallemagne, sa question n° 9814 devient sans objet. La question n° 9237 de M. David Clarinval est reportée. Monsieur le ministre, je pense que nous allons encore examiner trois questions de M. Klaps et trois autres de Mme Lalieux. Si chacun tient son temps de parole, c'est jouable.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, wij kunnen vandaag op verschillende manieren betalingen uitvoeren. Cash, debetkaart, creditkaart, online en mobiel zijn maar enkele vormen en de mogelijkheden worden steeds ruimer. Nog niet zo lang geleden werd contactloos betalen met de bankkaart geïntroduceerd, zowel via credit- als debetkaart. Op deze manier kan men betalen door de bankkaart dicht bij de bankkaartlezer te houden, zonder dat men deze erin moet steken. Dit kan doordat de meeste nieuwe bankkaarten worden of zullen worden uitgerust met een Near Field Communication chip (NFC). Ook de aanpassing van de meeste kaartlezers is reeds gebeurd in de grootste winkelketens. Banken die reeds dat systeem aanbieden, kiezen ervoor om contactloos betalen van lage bedragen – meestal maximum 25 euro – toe te laten zonder dat de pincode moet worden ingegeven. Indien het bedrag hoger is en de klant contactloos wil betalen, zal hij alsnog de pincode moeten ingeven. Hetzelfde geldt indien opeenvolgende betalingen via contactloos betalen een maximum bedrag – 50 euro – overschrijden. Een snelle en eenvoudige manier van betalen kunnen wij alleen maar toejuichen, maar dan moet het systeem wel sluitend zijn. In Nederland heeft de consumentenbond een test uitgevoerd om na te gaan of het mogelijk is mensen te bestelen via hun bankkaart met NFC-chip. Dit deden ze door een mobiel betaalapparaat aan te vragen en dit te gebruiken om door zakken en handtassen van mensen heen betalingen uit te voeren waarvan zij geen weet hadden. Het is van cruciaal belang dat de gebruikers van deze bankkaarten kunnen vertrouwen op een sluitend systeem, want anders loopt het fout. Mijnheer de minister, ik verneem graag het volgende van u: Zijn er in België al gevallen gemeld van zakkenrollen via een bankaart met NFC-chip? Kunt u de consument garanderen dat het gebruik van contactloze bankkaarten veilig is? Hoe verloopt een eventuele klacht over een onterechte debitering? Bij een klassieke transactie is er de pincode. Als die pincode wordt ingegeven, gaat men ervan uit dat de klant dat zelf heeft gedaan, want hij is daarvoor verantwoordelijk. Als er geen pincode niet wordt gebruikt, hoe kan een klant dan aantonen dat een verrichting onterecht is?
Febelfin, die we hebben geraadpleegd naar aanleiding van uw vraag, heeft ons meegedeeld niet op de hoogte te zijn van klachten. Ook de Economische Inspectie van de FOD Economie heeft tot op heden geen specifieke klachten daarover ontvangen. Er bestaan contactloze kaarten zonder geheime code, ‘no pin’, maar ook met een geheime code. De veiligheid van transacties zonder pincode berust op een aantal beschermingsmaatregelen toegepast door de sector. Zo is bijvoorbeeld het maximumbedrag van betaling zonder pin door middel van een contactloze kaart vastgesteld op 25 euro. Wanneer de gecumuleerde waarde van opeenvolgende betalingen 50 euro bedraagt, moet de cliënt een betaling uitvoeren met het gebruik van een pincode alvorens opnieuw een transactie te kunnen doen zonder pin. Febelfin benadrukt dat contactloze kaarten zonder pincode slechts worden aangeboden door een heel beperkt aantal banken. Het uitgangspunt moet zijn dat de overschakeling naar contactloos betalen resulteert in een snellere en efficiëntere vorm van betaling voor de consument en voor de handelaar. Tegelijkertijd moet erover gewaakt worden dat de veiligheid en de privacy van de klant en van zijn financiële gegevens gegarandeerd worden. Ook de cliënt moet een normale voorzichtigheid aan de dag leggen bij het bewaren en gebruiken van zijn kaart. Als een verrichting aanleiding geeft tot betwisting, moet de cliënt onverwijld contact opnemen met zijn bank of aangeduide derde om de kaart te laten blokkeren. Er bestaan kaarten met contact zowel met als zonder pincode. Contactloze kaarten kunnen ook met of zonder pincode zijn. Overeenkomstig de wettelijke regels van boek 7 van het Wetboek Economisch Recht gelden in alle gevallen dezelfde regels. Wanneer een gebruiker ontkent dat hij toestemming heeft gegeven voor de uitvoering van een betalingsverrichting of aanvoert dat de betalingsverrichting niet correct is uitgevoerd, moet zijn bank het bewijs leveren dat de verrichting geauthenticeerd is, op de juiste manier werd geregistreerd en geboekt en niet door een technische storing of enig ander falen werd beïnvloed. Het feit dat het kaartgebruik is geregistreerd, betekent niet automatisch dat de kaarthouder de transactie heeft toegestaan. Bij betwisting is de bank aansprakelijk voor de verliezen vanaf het moment van kennisgeving van verlies of diefstal door de kaarthouder, tenzij de bank kan aantonen dat de kaarthouder grove nalatigheid of fraude te verwijten valt.
Mijnheer de minister, de beveiligingsmaatregelen zijn vandaag wat zij zijn. De praktijk zal moeten uitwijzen hoe het bij betwistingen zal gaan. Het is voor een bank toch bijna onmogelijk te bewijzen dat een klant een transactie gedaan heeft. Wanneer er aan de kassa van een supermarkt 20 euro betaald wordt, wordt er geen identiteit of pincode geregistreerd. Het zal dus een welles-nietesspelletje worden. De sector zal dus angstvallig in de gaten houden hoe het aantal betwistingen zal evolueren en hoe hij daarin kan ingrijpen. Ik begrijp echter dat de sector er voorlopig gerust op is. Dan ik ook, natuurlijk.
Mijnheer de minister, personen die drie keer werden geweigerd of het zeer hoge voorstel hebben gekregen van vijfmaal de minimumpremie, kunnen aankloppen bij het tariferingsbureau Auto. Uit nieuwe cijfers van het tariferingsbureau blijkt dat tussen 1 november 2014 en 31 oktober 2015 33 310 bestuurders een aanvraag hebben ingediend om alsnog een autoverzekering BA te bekomen. Dat is een stijging van 27,4 % ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder en het hoogste aantal aanvragen sinds de oprichting. Om en bij de 90 % van de personen kreeg ook effectief een voorstel van verzekeringstarief aangeboden. 24 000 bestuurders of 80 % ging uiteindelijk in op het voorstel. Mijnheer de minister, kunt u mij vertellen of de stijging te wijten is aan de groeiende bekendheid van het tariferingsbureau, of zijn verzekeraars strenger geworden? Om welke reden krijgt 10 % van de aanvragers zelfs geen tarief voorgesteld? Worden deze mensen dan uitgesloten van het autoverkeer of is nog in een andere oplossing voorzien?
De toename van de aanvragen kan onder meer worden toegeschreven aan de verslechterde economische situatie, waardoor verzekeringsondernemingen een strikter acceptatie- en opzeggingsbeleid voeren. De toename van het aantal dossiers met wanbetaling is een teken hiervan. Bovendien zullen veel verzekeraars in het kader van de nieuwe solvencyverplichtingen hun eigen vermogen moeten versterken, wat ertoe zal leiden dat zij zullen streven naar een betere rendabiliteit. Het bureau moet in principe aan alle aanvragers een tarief voorstellen en biedt dus een oplossing voor alle aanvragers die een motorrijtuig moeten besturen. De premie wordt uiteraard afgestemd op het risico dat aan het profiel van de aanvrager beantwoordt. Alleen wanneer het dossier onvolledig blijft, de aanvrager geen rijbewijs heeft dat in België geldig is, het voertuig niet gehomologeerd is of er medische aanwijzingen zijn dat de aanvrager niet in staat is om het voertuig te besturen, kan het bureau geen tarifering voorstellen.
Dank u wel voor dat duidelijk en volledig antwoord.
Mijnheer de minister, u herinnert zich nog dat in september vorig jaar handelaars meer dan een week moesten wachten op de doorstorting van betalingen door een technisch defect bij betalingsverwerker Atos Worldline. Hierdoor kwam de liquiditeit van verschillende handelaars in het gedrang. Dit is een situatie die zich in de toekomst niet meer mag voordoen. U hebt toen aan de Nationale Bank gevraagd een audit uit te voeren, maar u wilde ook een stap verder gaan door een wetsontwerp voor te leggen dat de toezichthouder, de Nationale Bank, meer instrumenten geeft om in de toekomst harder te kunnen optreden indien er zich opnieuw zo’n situatie zou voordoen. Op hetzelfde moment waren er onderhandelingen aan de gang tussen Atos Worldline en de handelsfederaties om garanties te bekomen voor de toekomst alsook een compensatie voor de geleden schade. Wij hebben dat destijds nog besproken in de plenaire vergadering. Deze onderhandelingen zijn ondertussen reeds enkele maanden achter de rug en hebben een oplossing opgeleverd waarmee alle partijen schijnbaar tevreden zijn. Omdat de gesprekspartners tot een algemeen akkoord zijn gekomen, had ik graag het volgende van u vernomen. Is de audit die u aan de Nationale Bank hebt gevraagd reeds afgerond en wat is hiervan de uitkomst? Bent u nog steeds van plan een wetsontwerp voor te leggen, ondanks het bestaande akkoord tussen Atos Worldline en de handelsfederaties?
Mijnheer de voorzitter, het is reeds een tijdje geleden dat die incidenten bij Atos Worldline plaatsvonden en laten wij hopen dat het nog lang zal duren voor er nieuwe problemen zijn. U hebt gelijk, er is toen, in oktober 2015 naar aanleiding van de incidenten bij Atos Worldline door de Nationale Bank van België, die als toezichthouder op de betalingsinstellingen moet reageren, een auditproces gestart met betrekking tot Atos Worldline. Dat auditproces is afgerond. Aangezien deze audit onder de wettelijke bepalingen van geheimhouding door de bank valt, meer bepaald artikel 35 van de wet van 22 februari 1998 tot vaststelling van het organiek statuut van de bank, kan het resultaat ervan door de bank alleen gedeeld worden met Atos Worldline en niet met andere partijen. Ik ben er dus zelf ook niet van op de hoogte wat daarvan het resultaat is, maar ik heb wel begrepen dat het afgerond is. Dat is evenwel voor de bank en de toezichthouder. De Nationale Bank moet haar werk doen en ik ga ervan uit dat zij dat ook schitterend heeft gedaan. Het tweede deel is echter nog belangrijker. Er is inderdaad nood aan een wet die de stabiliteit en de continuïteit van het retailbetaalverkeer in België strakker reguleert. Dat is belangrijk. Ik heb toen aan de Nationale Bank gevraagd een voorstel uit te werken. Dat voorstel – dat is weer goed nieuws – zal eerstdaags klaar zijn. In principe kan het dus niet lang meer duren. Als ik het heb ontvangen, zal ik natuurlijk overleg plegen met minister Van Overtveldt, aangezien de bevoegdheden van de Nationale Bank en die van de regering moeten worden gerespecteerd. Ik ben immers niet de enige bevoegde minister. Ik zal hierover dus overleg plegen wanneer ik het voorstel heb ontvangen van de Nationale Bank en dan kunnen wij daarover spreken, want het valt niet onder artikel 35 van de wet van 22 februari 1998.
Mijnheer de minister, ik heb een auditrapport ontdekt dat u niet kunt inzien. Dat is op zich al mooi. Ik kan natuurlijk moeilijk iets zeggen over een voorstel dat nog in opmaak is. Ik begrijp dat de situatie op dit moment volstaat, maar dat sluit uiteraard niet uit dat er zich in de toekomst nog problemen voordoen. Wij zullen het ontwerp samen met u bekijken en ervoor zorgen dat de eerste doelstelling gehandhaafd blijft, met name dat zoiets niet meer gebeurt in de sector.
Vraag nr. 9304 van mevrouw Vanheste wordt uitgesteld. Vraag nr. 9323 van de heer Van Quickenborne vervalt, aangezien hij niet aanwezig is. Vraag nr. 9470 van de heer de Lamotte wordt uitgesteld.
Monsieur le ministre, depuis l’entrée en vigueur de la réglementation MiFID, il est interdit de pratiquer les surcommissions qui créent un véritable conflit d’intérêts entre les courtiers et les assurés. Elles avaient pour effet de gonfler les prix au préjudice des assurés, car elles étaient répercutées par l’assureur sur les primes. Cependant, il semble que les courtiers et assureurs les aient réintégrées dans des modalités de rémunérations sous d’autres formes, soit par l’augmentation des commissionnements de base, soit par des conventions d’indemnisation spécifiques pour des apports de portefeuille (une rémunération pour apport de clientèle). Il en résulte que les courtiers sont incités à déplacer régulièrement des risques, sans raison autre que de percevoir ces rémunérations one shot au détriment des assurés, cela va sans dire. Monsieur le ministre, le système des honoraires pratiqués aux Pays-Bas par exemple, semble beaucoup plus équitable et juste dès lors que le courtier a tout intérêt à choisir l’assureur en fonction de l’assuré et non en fonction de sa propre commission. Ne pensez-vous pas qu’il faudrait privilégier ce mode de rémunération des courtiers? Les rémunérations one shot pour apport de clientèle ne devraient-elles pas être interdites car assimilées à des surcommissions?
Madame Lalieux, la réglementation MiFID contient différentes règles destinées à mieux protéger le consommateur en veillant à ce que ses intérêts soient adéquatement pris en compte. Parmi celles-ci figurent notamment les règles concernant toute rémunération perçue ou payée par un prestataire de services d'intermédiation en assurances et celles relatives à la gestion des conflits d'intérêt. Les règles relatives aux rémunérations perçues ou payées par un prestataire de services d'intermédiation en assurances impliquent notamment que ses rémunérations ne peuvent pas porter atteinte aux intérêts du client et qu'elles doivent améliorer la qualité du service fourni à ce client. La gestion des conflits d'intérêts implique entre autres, pour les prestataires de services d'intermédiation en assurances, d'identifier les situations pouvant causer des conflits d'intérêts et de prendre les mesures nécessaires pour qu'ils ne se posent pas au préjudice du client. En relation avec les préoccupations que vous révélez, il convient de noter que la directive sur la distribution d'assurances, récemment adoptée, renforce les règles existantes en prévoyant que les États membres veillent à ce que les distributeurs de produits d'assurances ne soient pas rémunérés ou n'évaluent les préférences de leur personnel d'une façon qui aille à l'encontre de leurs obligations d'agir au mieux des intérêts de leurs clients. En particulier, un distributeur de produits d'assurances ne prend aucune disposition sous forme de rémunération d'objectifs de ventes ou autres pouvant l'encourager, lui ou son personnel, à recommander un produit d'assurance particulier à un client alors que le distributeur de produits d'assurances pourrait proposer un autre produit qui correspondrait mieux aux besoins du client. En Belgique comme aux Pays-Bas, un courtier d'assurances, sur la base des règles existantes, se doit donc de choisir l'assureur en fonction de l'assuré et non en fonction de commissions. Pour le surplus des mesures de niveau 2, actes délégués, elles sont attendues à la Commission européenne tant dans la mise en œuvre de la directive MiFID 2, que de la directive IDD, il est effectivement souhaitable d'adopter une approche européenne en la matière.
Je vous remercie. Donc, si j'ai bien compris, vous ne niez pas qu'il existe un système d'apport en clientèle qui a remplacé les surcommissions, qui sont interdites par MiFID 1. Si j'ai bien compris, il y aura une nouvelle directive 'assurances' et MiFID 2 qui interdira toutes ces pratiques et copiera un peu le modèle hollandais. Cette directive est déjà adoptée et publiée semble-t-il… Il reste à la transposer en droit belge. J'espère qu'il ne faudra pas attendre deux ans pour cette transposition parce qu'il y a bel et bien des difficultés dans le cadre d'un transfert des commissions par ailleurs et par la suite, le produit proposé ne correspond pas au client. Donc je vous attends mais si vous ne vous dépêchez pas, je déposerai une proposition de loi.
Chers collègues, je vous propose de traiter les deux questions restantes parmi les collègues présents, à savoir celles de Mme Lalieux et de M. Klaps. Il est à noter que la question n° 9632 de Mme Lalieux est retirée car elle traite du même objet que celle qu'elle va poser maintenant.
Monsieur le président, monsieur le ministre, ma question est d'actualité car nous sommes dans le débat sur les crédits hypothécaires. Il y a peu, il y a eu de la publicité concernant l'emprunt hypothécaire. Lors de l'adoption de votre projet de loi au gouvernement, vous déclariez dans un communiqué de presse: "Conclure un crédit hypothécaire pour l'achat d'une maison n'est pas une chose simple à faire. Je veux que le consommateur soit mieux informé. À la suite de la nouvelle réglementation, le consommateur pourra plus facilement comparer les conditions des différents prêts auprès de différentes banques." Or, un mois plus tard, la banque digitale de BNP Paribas Fortis démarre un marché de prêts hypothécaires en ligne via Hello Bank! Les conditions de conclusion de ces contrats hypothécaires sont plus que contestables: taux fixe et durée imposée, un délai de quinze jours pour l'acceptation, impossibilité de négocier. Entre l'introduction de la demande et l'acceptation de la banque ne s'écoulent que quelques minutes. Tout cela ne joue pas en faveur des consommateurs et peut leur faire croire qu'ils auront un meilleur taux en ne passant pas par une agence bancaire! Cela devient soudain un prêt impulsif sans délai de réflexion. Monsieur le ministre, qu'en est-il des obligations à la suite de la nouvelle législation dans cette nouveauté et du suivi de règles MiFID que vous venez de citer? Ne faudrait-il pas alerter vos services afin que des contrôles et des actions soient mis en place? BNP Paribas Fortis souligne la "simplicité" et la "facilité" de cette offre. N'est-ce pas justement cela qui est contestable? Comme vous le souligniez, s'engager dans un emprunt hypothécaire n'est pas une décision qui peut être prise à la légère.
Monsieur le président, madame Lalieux, à l'heure actuelle, la loi existante en matière de crédit hypothécaire n'offre que peu de moyens d'action pour l'Inspection économique. En effet, jusqu'à présent, aucune disposition particulière réglementant la publicité des offres de crédit hypothécaire n'existe. L'Inspection pourrait se baser sur les dispositions du Code de droit économique relatives aux pratiques professionnelles déloyales à l'égard des consommateurs, en ce compris la publicité, et plus spécifiquement sur les dispositions en matière de pratiques commerciales trompeuses. Dans le cadre du projet de loi que j'ai déposé, toute communication publicitaire et commerciale relative à des contrats de crédit devra être loyale, claire et non trompeuse. Je n'ai pas encore examiné votre projet mais je suis convaincu que vous avez la même philosophie. Tout comme en matière de crédit à la consommation, le projet de loi que j'ai déposé prévoit, comme vous l'avez constaté, des dispositions strictes en matière de publicité pour les offres de crédit hypothécaire. Ce projet de loi interdit toute communication publicitaire et commerciale pour un contrat de crédit axée spécifiquement sur la mise en valeur de la facilité et de la rapidité avec lesquelles le crédit peut être obtenu. Je suis convaincu que vous êtes, à présent, très positive à l'égard du projet de loi qui est sur la table.
Monsieur le ministre, je suis convaincue qu'il y a de bonnes choses dans le projet de loi. Il n'y en a pas suffisamment, mais il y a bien évidemment de bonnes choses. Je n'ai jamais dit le contraire. Tant mieux s'il y a la possibilité que le SPF Économie, l'Inspection économique soit le bras armé. Ils travaillent très bien sur ces problématiques de publicité déloyale. Mais ici, c'est bien pire. Il s'agit de signer un prêt hypothécaire par internet. Ce n'est pas que de la publicité. Un prêt hypothécaire est obtenu par internet. Je crois que vous devriez peut-être les saisir par rapport à cela. Je ne vois pas comment ils peuvent respecter toutes les règles MiFID en quinze jours. Sans doute que le SPF Économie peut agir. Il n'y a pas de contact personnalisé. On rentre ses données et, dans l'heure, ils répondent oui ou non. Je pense que cela va plus loin que la publicité.
De laatste vraag, maar niet de minste, is de vraag van collega Klaps. Mijnheer Klaps, kunt u uw vraag beknopt stellen?
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, uw kabinet heeft samen met het kabinet van minister Borsus een wetsontwerp uitgewerkt om de onrechtvaardigheid die bestond tussen architecten en aannemers, op het vlak van de verzekeringsplicht, weg te werken. Dat is een stap in de goede richting. Voorheen waren architecten namelijk verplicht om een verzekering te sluiten die hun aansprakelijkheid, met inbegrip van de tienjarige aansprakelijkheid, waarborgt, in tegenstelling tot de aannemers, die daartoe niet verplicht waren. Er bestaan echter nog sterke twijfels over het wetsontwerp dat nu op tafel ligt. Het terugschroeven van de verzekeringsplicht tot de gesloten ruwbouw en onroerende goederen bestemd voor woning, zal volgens de architecten leiden tot scheeftrekkingen in het beroep. Architecten in de schoolbouw zullen bijvoorbeeld niet meer verplicht zijn om zich te verzekeren tegen aansprakelijkheid. Ook de hoofdelijke gehoudenheid van de architect tot betaling van de schulden die de aansprakelijkheid van de aannemer met zich mee zou brengen, terwijl dit vice versa niet het geval is, zorgt voor kritiek op het wetsontwerp. Voorts zijn er ook nog vraagtekens bij de controle op de naleving van de verzekeringsplicht. Mijnheer de minister, omdat het voor zowel architecten, aannemers, consumenten als gebruikers van gebouwen belangrijk is dat er een sluitend wetsontwerp wordt opgesteld, zou ik u willen vragen of u al kennis genomen hebt van bovenvermelde en eventueel andere punten van kritiek. Zijn er nog gesprekken gepland met de sector om het wetsontwerp te optimaliseren? Zo ja, waar en wanneer? Zo niet, waarom niet? Wanneer zal er een definitief ontwerp aan het Parlement worden voorgelegd?
Mijnheer de voorzitter, collega’s, er bestaan dossiers waarvan men aanvoelt dat er bloed, zweet en tranen geleverd moeten worden. Het dossier van de reprografie is zo’n dossier, ook het dossier van de hypothecaire lening, dat wij daarnet besproken hebben, en het dossier dat wij nu aankaarten hoort daar ook bij. Collega Klaps, ik kan u bevestigen dat ik heel wat opmerkingen, suggesties en kritieken van veel stakeholders heb ontvangen en geanalyseerd. Er is heel wat overleg gepleegd. Ik maak mij evenwel geen illusies, als wij een ontwerp van wetgeving indienen, zal ook iedereen in deze commissie heel wat mails en reacties krijgen. Zover zijn wij echter nog niet. Aangezien de verschillende stakeholders tegengestelde belangen hebben, zal het u niet verbazen dat hun suggesties en opmerkingen moeilijk te verzoenen zijn. Ook inzake de bevoegdheid van mijn collega, minister Borsus, hebben wij gezocht naar een evenwicht in de belangen. Wij denken — ik ben voorzichtig, want in deze periode loopt ook de beurs Batibouw — dat wij nu een evenwicht hebben gevonden dat een antwoord biedt op de huidige discriminatie tussen architecten en aannemers inzake de tienjarige aansprakelijkheid. De regeling beperkt tegelijk de kostprijs van de verzekering, zowel voor de sector als voor de consument. Wij kunnen niet uitgebreid op de problematiek ingaan, maar daarvoor zullen wij nog tijd genoeg hebben. In Frankrijk is de kostprijs op een bepaald moment de pan uitgerezen. Ik hoop in de loop van de volgende weken, samen met de heer Borsus, het wetsontwerp te kunnen afronden en voor te leggen aan de Ministerraad. Wij zullen onze visie in de volgende dagen duidelijk maken. Ik ga ervan uit dat wij ook in commissie over het wetsontwerp zeer interessante gesprekken zullen voeren, en misschien een hoorzitting, mijnheer de voorzitter, maar dat is uw verantwoordelijkheid.
Wij zullen zien.
Mijnheer de minister, ik zal het ontwerp afwachten en de discussie, al dan niet met hoorzittingen, dan inhoudelijk voeren.
En ce qui concerne l'organisation des travaux, les questions auxquelles il n'a pas été répondu à partir de la question n° 9569 (point 44 de l'ordre du jour) sont reportées. Je vous propose de consacrer toute la journée du 15 mars à notre commission parce que je pense que la matinée ne suffira pas pour le projet, vu l'épaisseur du dossier. Je pense que nous travaillerons jusqu'à 18 heures, si vous pouvez rester jusqu'à cette heure-là. Je propose qu'après le projet, on place les questions restantes s'il nous reste du temps avant 18 heures. Cela étant dit, la séance est levée.