Reiníciase a sesión co punto 6, de preguntas para a resposta oral do presidente da Xunta de Galicia. Pregunta ao Sr. presidente da Xunta de Galicia de D. José Luis Méndez Romeu, do G.P. dos Socialistas de Galicia, sobre as políticas que está a seguir o Goberno galego en relación coas demandas de servizos públicos da cidadanía
Para formular a pregunta ten a palabra o señor Méndez Romeu.
Señor presidente, hai algúns meses este grupo censurou o seu apoio a unha modificación retrógrada da Lei de interrupción do embarazo. Vostede dixo aquí que buscaría un consenso. Como sempre, faltou á verdade. Sen consenso, agora queren sacrificar as mulleres de 16 e 17 anos. Onde antes había liberdade con obriga de informar, agás en supostos taxados, agora haberá dependencia absoluta da vontade dos pais; un notable retroceso das liberdades. ¿Sabe vostede que o 90 % das mulleres de 16 e 17 anos que interrompen o seu embarazo acoden acompañadas dos seus pais ou titores? É un exemplo relevante de integración familiar cando se respecta a liberdade das mulleres. O 10 % restante non pode acudir por razóns ideolóxicas, morais, relixiosas, penais, por desentendemento do problema ou pola súa propia seguridade diante dunha situación de previsible violencia. Son familias con problemas de desamparo familiar, desestruturadas, cos pais en prisión, con riscos de malos tratos, con enfermidades invalidantes, con pais abertamente contrarios ou con pais que renuncian a coñecer e a acompañar as súas fillas. Agora vostedes propoñen que 120 mulleres novas cada ano en Galicia dependan do criterio patriarcal para interromper o embarazo. Inevitablemente, moitas delas abortarán na clandestinidade, sen protección xurídica, sen asistencia cualificada, con risco da súa vida. Sempre hai quen explota as situacións de necesidade. Son mulleres que poden contraer matrimonio e autorizar, sen tutela, amputacións, tratamentos de quimioterapia, ligaduras de trompas, pero non poden interromper o embarazo. Poden traballar dez horas diarias, teñen responsabilidade penal, poden testar, poden conducir ciclomotores, pero non poden decidir sobre a súa maternidade. Vostede prefire que 120 mulleres poidan ser explotadas cada ano en condicións intolerables de clandestinidade e con risco vital antes que defender unha norma que leva anos funcionando a plena satisfacción; unha norma que ten conseguido, señorías, reducir ano a ano o número de abortos que se practican en España tamén en mulleres novas. ¿Séntese vostede orgulloso con esta modificación? ¿Cre realmente que é un impulso da mellora da liberdade desas mulleres ou que polo contrario estamos diante dunha opresión inxustificada baseada no tributo que vostedes teñen que pagar?
Moitas grazas, señor Méndez Romeu. Ten a palabra o presidente da Xunta.
Moitas grazas, señora presidenta. Señorías, o Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia formúlame esta pregunta que leo textualmente: "¿que pensa?, ¿cales son as súas políticas?, ¿está satisfeito das demandas dos servizos públicos da cidadanía de Galicia?". Señoría, esta é a pregunta que vostede formula na Xunta de Portavoces e que a min se me notifica para respostarlle, por iso permítame que, por respecto á Cámara, lle resposte. Señoría, sobre os servizos públicos, esta mesma semana –o pasado luns– tivemos ocasión, co vicepresidente da Xunta, o presidente do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia e o fiscal, de entregar aos cidadáns de Ourense –da cidade e da provincia– un novo edificio xudicial de 18 millóns de euros, con 12.000 metros cadrados, onde van traballar xuíces, fiscais, secretarios e tamén ata 200 persoas da Administración de Xustiza, [[Murmurios.]] e onde 1.000 cidadáns de Ourense irán diariamente a este servizo público. Señoría, acreditamos que en materia de xustiza levamos, nestes cinco anos de goberno, investido máis que durante os trece anos anteriores dende que se transferiu a xustiza a Galicia. [[Aplausos.]] No ámbito do Servizo Galego de Saúde, señoría, este mesmo luns –esta mesma semana– presentamos o balance dos profesionais do Sergas –36.000–, dende o ano 2010 ao ano 2014, e aí acreditabamos que neste ano 2015 o 50 % dos galegos irán a un novo hospital, ou a un hospital reformado ou a un centro de saúde novo na súa área de influencia. E no ano 2016 serán o 70 % dos galegos os que poderán ir a un novo hospital público, a un hospital reformado ou a un centro de saúde na súa área de influencia. Acreditamos que os profesionais do Sergas fixeron 300.000 consultas máis que no ano 2009 e 28.000 intervencións cirúrxicas máis que no ano 2009, e, por certo, que hai 90.000 persoas esperando menos nas consultas dos hospitais. Sen saír desa mesma semana, en materia de servizos públicos, sacamos para matriculación nada máis e nada menos que 20.500 prazas de garderías públicas, 500 prazas máis que o ano pasado, e, por certo, case 4.000 prazas máis que no ano 2009. Comprenderá, señoría, que estes tres exemplos desta mesma semana acreditan que non só durante a crise fomos quen de manter os servizos públicos, senón que fomos capaces de mellorar os servizos públicos. Xa sei, señoría, que a vostede non lle interesan os servizos públicos, [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] a pesar de que pregunta por eles. Vostede pregúntame por unha lei sobre a que este Parlamento non ten ningunha competencia, e dá algúns datos sorprendentes, o primeiro, que o 90 % das nenas de 16 anos acoden cos seus pais cando toman a decisión da interrupción voluntaria do embarazo...,
Vaia rematando, por favor, presidente.
...o 90 %, acaba de dicilo vostede. E hai outro dato que vostede non dá: que durante catorce anos o Partido Socialista Obreiro Español impedía ás menores sen autorización dos seus pais interromper o embarazo, e que durante vinte e cinco anos en España todos –o Partido Socialista e mais nós– estabamos de acordo en que as menores tiñan que solicitar autorización aos pais... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Señor Méndez Romeu, se quere ser vostede o señor Sánchez, dáme a sensación de que se equivoca vostede de Cámara. Moitas grazas, señoría.
Moitas grazas, presidente. Réplica do señor Méndez Romeu.
Grazas, señora presidenta. Para 120 mulleres cada ano os servizos públicos van ser inexistentes. Vostede condena e sacrifica 120 mulleres novas cada ano, simplemente porque as quere facer vítimas, para satisfacer a facción máis cavernaria da sociedade. Esa caverna que vostedes representan e á que lle teñen que ofrecer literalmente un tributo de sangue, como no Medievo, á que lle teñen que sacrificar as vidas e o futuro de moitas mulleres novas, porque vostedes asumiron compromisos unilaterais que non están respaldados... Señor Feijóo, preste algunha atención porque vexo que disto sabe pouco... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] E non están respaldados nin polas mulleres deste país nin polas persoas novas, e van en contra, precisamente, da tendencia en Europa. ¿Que lles diría vostede, señor Feijóo, a esas mulleres que reciben malos tratos na súa infancia e non teñen a onde acudir, ou que foron obxecto de violencia sexual e, polo tanto, non poden falar cos seus pais, ou que simplemente non teñen comunicación familiar, que están condenadas á clandestinidade e que teñen que engadir, á desgraza de vivir nunha familia desestruturada, non poder tomar unha decisión autónoma, e que van ser vítimas estatísticas da covardía política do Partido Popular? Foi vostede, señor Feijóo, quen aludiu aquí a que se comprometían a buscar unha solución de consenso, porque vostede –e por iso lle falo aquí– é membro da dirección nacional do seu partido. Vostede está na toma de decisións que vai levar a todas estas mulleres á marxinación, e vai ser un tristísimo espectáculo ver como ducias de mulleres deputadas populares van facer táboa rasa do seu discurso da igualdade para ceibarse nas febles entre as febles. Vai ser moi triste comprobar que a partir de agora todos os abortos clandestinos que se produzan con todas as consecuencias serán responsabilidade de vostedes, que prefiren ter vítimas antes que afrontar e convencer esa facción ultramontana da que vostedes dependen. Defendan unha lei que foi un avance e non cedan diante de presións que son, ademais, absolutamente minoritarias.
Moitas grazas. Ten a palabra o presidente da Xunta.
Mire, señoría, interesante este debate. [[Murmurios.]] Vou seguir falando dos servizos públicos de Galicia, porque me dá a sensación de que vostede non quere falar do que me pregunta. Mire, señoría, este mesmo ano 2015 –levamos cincuenta días–, ademais de entregar un edificio xudicial, [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] ademais de acreditar que fomos quen de facer máis actividade asistencial que nunca e ademais de acreditar que fomos quen de crear máis prazas públicas de garderías que nunca...,
Señora Acuña, ten unha chamada á orde.
...neste ano 2015, [[Murmurios.]] ademais, nestes primeiros cincuenta días, decidimos ampliar a tecnoloxía sanitaria do Sergas no maior contrato nos últimos vinte e cinco anos, [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] 88 millóns de euros de tecnoloxía hospitalaria. E, ademais, nestes primeiros cincuenta días empezamos a obra de ampliación do hospital do Salnés. Xa sei que a vostede iso non lle preocupa...
Señora Acuña, segunda chamada á orde, e sabe o que significa a terceira.
...pero, por se acaso lle preocupara a pregunta que me fixo, quero dicirlles a todos os galegos que este ano imos ampliar 2.000 novas prazas de atención domiciliaria para os dependentes. [[Aplausos.]] E ademais, señoría, imos plantexar un incremento do 45 % [[A señora Gallego Calvar pronuncia palabras que non se perciben.]] dos obradoiros de emprego que adxudicamos o próximo mes de marzo...
Señora Gallego, ten unha chamada á orde.
Señoría, crin que cando me falaban de servizos públicos me ían falar, por exemplo, do hospital de Lugo, cousa da que falan noutros sitios, pero aquí calan, probablemente porque saben que cando vostedes fixeron o edificio do hospital de Lugo o deixaron vacío e agora está funcionando. [[Murmurios.]] Cando vostedes fixeron o edificio do hospital de Lugo non había sala de hemodinámica, e agora hai sala de hemodinámica, [[Murmurios.]] cando o fixeron non tiñan previsto poñer radioterapia, e agora se está comprando o acelerador, cando o fixeron non tiñan previsto poñer medicina nuclear, e agora se vai poñer medicina nuclear. Señoría, a credibilidade de vostedes cos servizos públicos é cero, moi semellante á credibilidade da pregunta que me acaba de formular. Pero, señor Méndez Romeu, di vostede que nós imos sacrificar 120 nenas en Galicia. ¿Quere dicirme que os pais e as nais desas 120 nenas están dispostos a sacrificar as súas fillas? [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] ¿Quere dicirlles a 120 pais de Galicia que son uns irresponsables porque non están dispostos a autorizar ás súas fillas a exercer o dereito de que a lei poderá confiar nos seus pais? [[Murmurios.]] [[A señora Gallego Calvar pronuncia palabras que non se perciben.]] Señor Méndez Romeu, señor Méndez Romeu...
¡Señora Gallego! Perdoe, presidente; perdoe, presidente.
Eu respondo, señoría...
Perdoe, presidente, perdoe. Señora Gallego, faga o favor. Continúe, presidente.
Señorías, o Partido Socialista Obreiro Español acaba de anunciar que hai 120 pais e nais en Galicia que son uns irresponsables, [[Protestas.]] [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] e que o que queren é condenar as súas nais e as súas fillas a non cumprir ese plantexamento. [[Aplausos.]] Pero, señor Sánchez..., perdón, señor Méndez Romeu..., [[Risos.]] mire, vostede durante nada máis e nada menos que dezaseis anos estivo de concelleiro na corporación da Coruña...,
Vaia rematando, presidente.
...esa corporación da Coruña era absolutamente antiabortista. [[Murmurios.]] No Congreso dos Deputados votaban en contra do Partido Socialista, ao que pertencían, [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] e agora, señorías, descubrimos que un membro da corporación da Coruña antiabortista se converte nun deputado abortista e de aborto libre e tamén das persoas menores de idade. Señoría, eu creo máis nos pais e nas nais desas fillas ca en vostede. Moitas grazas, señoría.
Moitas grazas, presidente. Moitas grazas. Acumúlanse as seguintes preguntas. Pregunta ao Sr. presidente da Xunta de Galicia de D. Francisco Xesús Jorquera Caselas, do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, sobre a actuación que vai levar a cabo o Goberno galego ante o sufrimento das persoas enfermas de hepatite C Pregunta ao Sr. presidente da Xunta de Galicia de Dª Yolanda Díaz Pérez, do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, sobre o prazo previsto polo Goberno galego para garantir a dispensación dos novos fármacos existentes a todas as persoas afectadas de hepatite C
Señor Jorquera, ¿para que quere a palabra? [[O señor Jorquera Caselas pronuncia palabras que non se perciben.]] Pois dígame, por favor, o artigo que entende que está vulnerado na cuestión de orde. Sabe que o artigo 77...
O 155.5.
¿Perdón?xdzx
155.5.
O 155.5 non ten nada que ver. Di: "Cando unha pregunta fose cualificada como urxente, a súa inclusión na orde do día requirirá a comunicación á Xunta de Galicia con 48 horas de antelación...". ¿Que ten que ver este punto coa pregunta que estamos a...?
No Regulamento cada grupo parlamentar ten dereito a formular unha pregunta ao presidente. Diso deriva un debate específico con ese grupo parlamentar. O feito de que se acumulen... Non hai ningún precedente nesta lexislatura, pese a que en moitas ocasións os grupos parlamentarios formulamos preguntas sobre o mesmo tema. E, desde o noso punto de vista, é un intento de aplicar xa, e con efecto retroactivo...,
Xa está, señor Jorquera.
...os recortes que se nos pretenden impoñer ao Grupo Parlamentar do BNG e de AGE.
Ben, supoño que é sobre o mesmo... Señora Díaz.
Señora presidenta, queremos formalizar a nosa máis respectuosa queixa co modo de dirixir esta Cámara. [[Murmurios.]] Vostede está...
Silencio.
Señora Prado, tranquilícese. Está desnaturalizando a sesión de control, señora presidenta. Esta non é unha pregunta máis. Desnaturalízaa, e mestura a propia función do Parlamento co Executivo. Está facendo o que lle di o señor Feijóo.
Señora Díaz, xa entendín a súa protesta.
E, dende logo, que conste a nosa protesta. Imos quedar neste pleno por respecto aos doentes e ás súas familias, que queren que formulemos esta pregunta...,
Moitas grazas, señora Díaz.
...pero vostede non está en condicións...
Moitas grazas. Señora Díaz, xa non ten a palabra. Ben, non é a primeira vez que se acumulan preguntas, e vostedes sábeno. [[Murmurios.]] En calquera caso, é unha potestade da Presidencia da Cámara, á que lle atribúen a moderación dos debates. Por tanto, non vou pedir permiso... [[Interrupcións.]] Non, non; non vou pedir permiso, simplemente vou facer uso das miñas potestades na moderación dos debates. [[Murmurios.]] Polo tanto, o que lles pido é que fagan a súa pregunta. Señor Jorquera... [[Murmurios.]] Señor Jorquera, ten a palabra para facer a súa pregunta.
Moitas grazas, señora presidenta. "Señor Feijóo, diríxome a vostede en nome dun colectivo de persoas que vivimos angustiadas pola certeza de padecer unha enfermidade mortal; unhas persoas plenamente conscientes de que o tempo corre na nosa contra, de que o noso estado de saúde tende irremisiblemente a empeorar cada día que pasa. A algunhas vímolas morrer impotentes tras meses de espera por un tratamento que non chegou a tempo; outras levan ata un ano e dous transplantes de agónica agarda". ¿Sóalle, señor Feijóo? Así comeza a carta aberta enviada polos afectados a todos os deputados do Grupo Popular; tamén a vostede, señor Feijóo. O acontecido no último pleno foi unha mostra máis da insensibilidade do seu goberno ante o sufrimento destas persoas. "Só nos queda o dereito a morrer", chegou a dicir desesperada unha doente despois de que vostedes votasen en contra de algo tan elemental como que o acceso ás novas terapias se produza de acordo co criterio dos médicos especialistas. Que se dispoñan todos os recursos que sexan precisos para a atención aos casos de tratamento urxente e que a terapia cos novos fármacos se dispense nas farmacias hospitalarias a aqueles doentes aos que lles sexa prescrita polos seus médicos especialistas. Porque estamos, señor Feijóo, a falar de vidas, estamos a falar de persoas que nalgúns casos están no corredor da morte por non poder acceder ás novas terapias. E, como dixo un afectado, non se poden tramitar as solicitudes coma se fosen licenzas de obra, porque estamos a falar de persoas, señor Feijóo. Mais hoxe, afortunadamente, acendeuse unha luz ao final do túnel. A loita dos doentes, dos médicos, de toda a sociedade está empezando a dar os seus froitos. As recomendacións dos expertos inclúen as reivindicacións que vostedes, para vergoña de todos, votaron en contra neste Parlamento. Pero de momento estas recomendacións para o novo plan estratéxico son só un borrador, o Goberno central aínda ten que asumilo e que aplicalo, as comunidades aínda teñen que aprobalo no consello interterritorial e despois pór en marcha os protocolos para desenvolvelo. Por iso hoxe, señor Feijóo, ten vostede unha preciosa oportunidade para rectificar, e por iso, desta volta, en vez dunha pregunta en nome do Grupo Parlamentar do BNG, o que lle formulo é unha petición; unha petición pensando na saúde, na vida dos doentes. Desta volta non permaneza impasíbel ante o sufrimento destas persoas. Poña todos os medios para que de inmediato se apliquen as medidas que recomenda a propia comisión de expertos asesora do plan estatal. Grazas.
Moitas grazas, señor Jorquera. Ten a palabra, para formular a súa pregunta, a señora Díaz.
Grazas, señora presidenta. Bos días, señor Feijóo. Eu, nesta ocasión, voulle formular varias preguntas, aínda que quedo circunscrita á pregunta central que teño rexistrada hai sete días para que vostede veña hoxe preparado. As preguntas son ben doadas de responder. A primeira, señor Feijóo, é: ¿cal é o prezo que ten a vida humana para o presidente da Xunta de Galicia? ¿Cal é o seu valor? Señor Feijóo, conteste a esta Cámara. Díganos cal, segundo vostede, é o prezo que debe de ter unha vida. En segundo lugar, señor Feijóo, non sei se vostede coñece o que lle pasou a Pedro Morales. Morreu xustamente nos días nos que discutiamos nesta Cámara dúas iniciativas, unha de AGE e outra do Bloque, nas que instabamos a que subministrasen estes fármacos ás persoas que o precisan. Señor Feijóo, ¿pode dicirlles aos galegos e ás galegas por que morreu? ¿Pode explicarnos que lle pasou? ¿Pode dicirnos canta máis xente ten que morrer para que vostede acceda a subministrar eses fármacos que aínda hoxe non chegan? En terceiro lugar, señor Feijóo, voulle falar dun ser humano de carne e óso; xa lle falei –e falamos nesta Cámara e saíu en todos os medios de comunicación do Estado–: Eugenio Leira. É un ferrolán que está véndonos nesta ocasión. Dúas veces transplantado, xa ten cirrose. Aprobóuselle o seu fármaco o día 10 de febreiro, señor Feijóo. Aínda non ten á súa disposición o medicamento. ¿Eugenio Leira, señor Feijóo, ten que morrer para que lle poida chegar o seu tratamento? ¿Que vai facer vostede respecto de Eugenio Leira e de todos os eugenios leiras que están á espera de recibir ese tratamento? Unha cuarta pregunta que tamén é moi fácil, señor Feijóo, para que vostede nos responda: ¿por que o seu grupo parlamentario, liderado por dous deputados, o señor Santalices e o señor Centeno, lles mentiu ás persoas que se reuniron con eles, aos doentes e ás súas familias? Mentiron cando dixeron que vostedes, o Partido Popular, ían votar a favor das iniciativas que aquí se discutían. ¿Por que lle mentiron á cidadanía? Señor Feijóo, unha pregunta máis: ¿vostede comparte o criterio da presidenta desta Cámara –e semella que o do Partido Popular– de ter tratado como criminais os doentes e as súas familias cando foron expulsados de maneira vil desta Cámara, defendendo os seus dereitos, mesmo abocando a morrer e a ter que vir aquí nesas condicións para que finalmente os seus deputados e deputadas premeran o botón dicindo que non lles subministraban ese tratamento? E finalmente unha reflexión, señor Feijóo: a grandeza dos homes e das mulleres de altura política percíbese xustamente nos momentos difíciles. Nós somos conscientes de que o pasado pleno era un momento difícil, pero vostede non estivo á altura da Presidencia da Xunta de Galicia. Vostede foi un covarde político coa súa ausencia, non tivo nin sequera a sensibilidade...
Vaia rematando, por favor.
...para estar escoitando aquí as familias e as persoas que están en situación gravísima e que a día de hoxe non teñen o seu tratamento. Señor Feijóo, respóndanos á pregunta central e a estas cinco que lle formulamos.
Ten a palabra o presidente da Xunta.
Moitas grazas, señora presidenta. Señorías, os dous grupos parlamentarios presentan unha idéntica pregunta e, en consecuencia, por respecto aos grupos parlamentarios, parece razoable primeiro escoitar cales son os matices da pregunta para poder facer unha contestación conxunta, como fixemos, por certo, noutra ocasión cando os dous grupos parlamentarios preguntaban sobre a interrupción voluntaria do embarazo. Quero dicirlle, señor Jorquera, que, efectivamente, a asociación á que vostede se refire presentou unha carta neste grupo parlamentario o 16 de febreiro –á que vostede facía referencia–, e foi contestada polos médicos –por certo, o médico portavoz de sanidade e deputado don Miguel Santalices e mais Aurelio Núñez– aos catro días, onde se concretaba o contido e alcance do que agora vou intentar resumir. Señoría, o primeiro que teño que plantexar –supoño que vostede, polo menos vostede, si mo concederá– é que a preocupación que vostede ten é unha preocupación compartida polo grupo maioritario, por este goberno e polo presidente. Supoño que vostede si acepta este plantexamento, e refírome a vostede e ao seu grupo. Señoría, porque, ademais de ser presidente da Xunta ou de formar parte do Goberno ou do grupo parlamentario, son un galego máis; é dicir, un cidadán máis que sabe perfectamente que hai determinadas patoloxías que non teñen cura, que hai outras patoloxías que teñen cura se se collen a tempo, e que hai outras patoloxías e enfermidades raras descoñecidas que nin sequera sabemos diagnosticalas e, efectivamente, moito menos tratalas de forma axeitada. Por iso, señoría, ante a situación actual que se está plantexando, non en España, senón no mundo, o que fixeron todos os conselleiros de Sanidade de España e o ministro de Sanidade de España foron dúas cuestións: primeiro, por unanimidade de todas as comunidades autónomas –incluídas aquelas onde gobernan os nacionalistas–, plantexar que serán os criterios dos expertos con base en evidencias científicas os que decidan os tratamentos –primeiro acordo–; e, segundo, aprobar un plan nacional para tratar, protocolizar e acreditar estes tratamentos en función das doenzas deses pacientes. Eses dous criterios adoptámolos por unanimidade en toda España, e estou convencido de que vostede pensará que os nacionalistas cataláns e vascos teñen unha sensibilidade parecida á súa; estou convencido de que os socialistas tamén terán unha sensibilidade parecida á nosa. E por iso todos os conselleiros de Sanidade no Sistema nacional de saúde xa adoptaron estes dous criterios. En segundo lugar, señoría, efectivamente, vostede plantéxame unha cousa: se imos implementar de forma inmediata os consellos do comité científico. A resposta é que si, de forma inmediata, para a súa tranquilidade e sobre todo para a tranquilidade dos pacientes que nos poidan estar observando. Si, de forma inmediata. E imos tratar, si, de forma inmediata, a todos e cada un dos pacientes que sinale ese comité de expertos. Polo tanto, señoría, imos actuar de forma inmediata en Galicia de acordo cos criterios que se asentan para toda España. Quero tranquilizalo e comprometerme a iso. Señoría, ¿que é o que estamos intentando facer? O que se fixo sempre cando hai unha dificultade que sobrepasa os criterios dun médico en particular, dun servizo en particular ou dun hospital en particular, que é facer un plan nacional e que isto se vexa polos mellores científicos e polos mellores médicos de todo o país. Por iso, ¿os pacientes que cumpran os criterios terán a medicación que necesitan? A resposta é que si. E, por iso, cando se empezou a falar disto no ano 2012, o Servizo Galego de Saúde creou unha comisión de expertos, que, por certo, son os únicos que deciden os tratamentos. E nesa comisión de expertos, señoría, hai oito membros: un, que non vota, que é o secretario; seis médicos do Sistema galego de saúde; e unha subdirectora de Farmacia do Sergas. Polo tanto, un funcionario e seis facultativos: dous especialistas en medicina interna dedicados ao transplante hepático, un especialista en medicina interna dedicado a infectoloxía, dous especialistas de aparello dixestivo dedicados a hepatoloxía e un farmacéutico hospitalario especializado en enfermidades víricas. Estes son os que deciden os medicamentos, señoría. Estou convencido de que vostede crerá que estes médicos están decidindo os medicamentos que o persoal necesita, que os enfermos necesitan. E non asumen ningún tipo de directriz, primeiro, porque non a habería, e, segundo, porque, se houbera algunha directriz política, estes médicos terían renunciado a esa comisión da que forman parte dende o ano 2012. E por iso en Galicia estamos a tratar 1.000 persoas aproximadamente cos fármacos que sinala a comunidade científica. E por iso tanto dende o ano 2012 ata onte, 23 de febreiro, estaban aceptados 975 tratamentos, o 98 % dos solicitados. E, en relación cos tratamentos novos, estaban autorizados o 98 % tamén dos tratamentos solicitados. Señoría, como pode observar, non é o Sergas nin é ningún funcionario do Sergas nin é ningún médico adicado á política sanitaria, son os médicos de Galicia os que deciden os tratamentos dos pacientes de Galicia. E por iso, señoría, paréceme sorprendente que vostede –supoño que non intencionadamente– se considere un experto. Eu non o son; [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] dende logo, os deputados non receitamos, os que receitan son os médicos. E o que si lle digo como deputado desta Cámara é que asumirei todas as decisións dos médicos, tanto do Sistema nacional de saúde como, por suposto, as do Servizo Galego de Saúde. Señorías, como creo que isto é o suficientemente serio...,
Vaia rematando, por favor.
...voulle trasladar claramente que é o que me preocupa aos afectados: que todos os afectados galegos terán os tratamentos de acordo cos criterios médicos e as evidencias científicas e que adoptaremos de forma inmediata todas as decisións do plan nacional que se está aprobando no Consello Interterritorial de Saúde.
Remate, por favor.
E, por certo, señoría, respecto doutro comentario dunha deputada sobre unha persoa que está pendente dese tratamento e que acepta que tivo dous transplantes hepáticos, está clarísimo, señoría, os galegos consideran –os médicos galegos– que era susceptible dun transplante hepático, e non se lle fixo un, fixéronselle dous...
Moitas grazas, presidente.
Se o que estamos plantexando, señoría, [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] é unha cuestión torticeramente economicista, quero dicirlle que un transplante hepático ten un custo no sistema nacional do Servizo Galego de Saúde moi superior a calquera tipo de tratamento. Señoría, se vostede quere xogar tamén cos transplantados de fígado, é que vostede non ten corazón. Moitas grazas.
Réplica do señor Jorquera Caselas.
Mire, señor Feijóo, se hai que dar as grazas porque a unha persoa que o necesita se lle faga un transplante hepático, é que, desde logo, algo moi serio está fallando. [[Aplausos.]] [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Mire, eu gustaría de crer que aquí, a todos os aquí presentes, ante todo o que nos preocupa é salvar vidas, ante todo o que nos preocupa é a saúde das persoas e poñer todos os medios para asegurar o dereito á saúde. Pero, ¿cal é o problema, señor Feijóo? Que a súa credibilidade nesta cuestión é a mesma que ten vostede co asunto Pemex: primeiro vai a México a negociar a venda de Barreras a Pemex, e agora Pemex anuncia que Barreras queda sen carga de traballo. ¡Marabilloso negocio! Pero permítame que lle lembre varias cousas: se os expertos recomendan que se dispensen os novos fármacos aos doentes en fase II e en fase III é porque agora non se fai, señor Feijóo; prescríbense só os novos fármacos aos enfermos en situación máis grave, e, ademais, a Xunta de Galiza estableceu restricións a maiores das establecidas a nivel de Estado. Se os expertos recomendan que sexan as farmacias hospitalarias as que distribúan os medicamentos seguindo estritos criterios médicos é porque agora non se fai, señor Feijóo. Se o señor Alonso di do financiamento que xa o resolveremos desde o Goberno, que para iso estamos, é porque até agora imperan criterios económicos, señor Feijóo. Puxeron vostedes prezo ás vidas, estableceron un límite de gasto para salvar vidas, 125 millóns de euros en todo o Estado, cando resulta que só en Galiza hai 40.000 afectados. Mire, señor Feijóo, vostedes renunciaron a poñerse a carón dos doentes, preferiron non contrariar o Goberno central, e agora a presión social, con eleccións ás portas, fai que celebren como un triunfo o mesmo polo que hai quince días votaron vostedes en contra. Señor Feijóo, non xogue cos doentes, concrete os seus compromisos. Di que vai poñer todos os medios para aplicar de inmediato estas medidas, pero segue amparándose nunha subcomisión, cando quen tiña que prescribir, señor Feijóo, son os médicos especialistas. Concrete se vai aplicar estas medidas, con cantos cartos, con que orzamentos e en que prazos, porque os doentes non poden esperar, señor Feijóo, o tempo xoga na súa contra. Moitas grazas.
Réplica da señora Díaz Pérez.
Señor Feijóo, agora entendemos a acumulación da resposta: tennos medo a responder, e particularmente a esta voceira –si, señor Feijóo, tranquiliño, tranquilo–, pero vai ter que responder no seu momento. Mire, señor Feijóo, preguntas clariñas que tamén lle queremos formular. A primeira pregunta é por que a conselleira de Sanidade do noso país non se rebelou diante desa decisión que adoptou daquela a señora Ana Mato decidindo ela, unilateralmente, que o prezo negociado coa farmacia ía ser de 25.000 euros, cando sabe, señor Feijóo –e, se non o sabe, que llo asesoren, igual que nos fan a nós–, que o tratamento custa como mínimo para cada doente 45.000 euros, porque ten que estar asociado con outros dous máis. Se isto é así, señor Feijóo, facendo unha rápida previsión, hai aproximadamente 40.000 persoas afectadas en Galiza, a razón de 45.000 euros por doente, isto é máis ou menos 1.800 millóns de euros; é dicir, máis da metade do orzamento de sanidade. Señor Feijóo, ¿por que o Partido Popular se pregou aos intereses das farmacéuticas? ¿Por que o Partido Popular, sabendo que non hai innovación tecnolóxica nin científica, que estamos a tratar unha molécula –por certo, cunha empresa que xa nos estafou coa gripe aviar, coa gripe A e co Tamiflú–, non produciu este medicamento como xenérico? Iso era o que tiña que facer se fora un home de Estado: defender o seu país, defender a xente e non poñerse en mans das farmacéuticas. O que acaba de dicir vostede é unha falsidade. Voulle ler os nomes dos homes que forman parte desa comisión por arriba, fíxese, todos con conflitos de intereses gravísimos, señor Feijóo. Mire: Agustín Albillos, Alfonso Moreno, Javier Crepo, María Buti, Antonio Andreu. Todos eles, particularmente os últimos, señor Feijóo, están patrocinados por esa empresa que se chama Gilead. Señor Feijóo, contéstenos: ¿por que morreu Pedro Morales? ¿Que vai pasar cos eugenios leiras que aínda non teñen o tratamento, que aínda que o teñen aprobado? ¿Van mudar a súa política farmacolóxica e deixar de facer negocio para as farmacias ou van defender os intereses da xente deste país? E, se pode, se non nos ten medo, señor Feijóo, respóndanos a Alternativa Galega de Esquerda, se é que vostede é un valente, como semella que di por aí.
Moitas grazas, señora Díaz. Ten a palabra o presidente da Xunta.
Señor Jorquera, cordialmente, vostede dime que non xogue cos pacientes, e ademais fálame de Pemex. Non sei se este é o lugar. Si lle digo que os floteis se están facendo, que os 14 remolcadores están adxudicados a Armón e que os buques de baixo calado se farán. [[Aplausos.]] Polo tanto, señoría, tranquilidade sobre Pemex. A min o que me preocupa non é Pemex, porque cumpre e está cumprindo os seus compromisos, moi a pesar de vostedes. O que me preocupa é este asunto. Por iso, cando vostede me di que hai medicamentos que hai que ir recoller aos hospitais, señor Jorquera, moitísimos, moitísimos; todos os medicamentos oncolóxicos se retiran nos hospitais. A hormona de crecemento, señoría, autorízase por unha comisión de expertos, ¡a hormona de crecemento! ¿De que me está falando?, ¿de que hai medicamentos de uso hospitalario e de que vostede cre que con iso se restrinxen e non se cumpren os criterios? ¿Vostede vai inventar agora a farmacia hospitalaria no Sistema nacional de Saúde? Pero, señor Jorquera, mire, ¿sabe canto dedicamos os galegos aos pacientes de VIH ao ano? 35 millóns de euros, e son 4.000 pacientes [[Murmurios.]] ¿Vostede cre que nós estamos diminuíndo as capacidades farmacoterapéuticas dos pacientes galegos [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] cando dedicamos isto? Señoría, ¿sabe canto dedicamos aos medicamentos oncolóxicos para os cancros do sangue, as leucemias? 78 millóns de euros ao ano. ¿Cre vostede que nós estamos escatimando recursos para os pacientes galegos? ¿Sabe canto dedicamos, señoría, á diabetes? 66 millóns de euros ao ano. Todas estas cifras, os medicamentos oncolóxicos para os cancros de sangue e a diabetes [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] , son superiores ao que pode custar o tratamento da hepatite C. ¿A que nos quere levar?, ¿a dicir que nós non imos dar tratamento por cuestións económicas cando estamos dando tratamentos superiores para menos pacientes...
Silencio, por favor.
...con maior gasto sanitario? Señoría, iso é unha insidia que non lle podo aceptar. [[Aplausos.]] Señorías, agora resulta que en Galicia non estamos dando tratamentos á xente. Todos os que son necesarios e os que os médicos prescriben. ¡Todos! Señoría, fomos a primeira comunidade autónoma en vacinar os rapaces...
Señora Prado, ten unha chamada á orde.
...da vacina contra o neumococo –a primeira comunidade autónoma de España–; somos a primeira comunidade autónoma en utilizar o láser de holmium para os problemas de próstata –a primeira comunidade de España– e somos a primeira comunidade de España nunha nova técnica para o cancro de pulmón –a primeira comunidade de España–. E por iso, señoría, ¿de que me está a falar? Volvo reiterarlle: a todos os enfermos... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] que os médicos llelo prescriban terán ese tratamento, cos criterios que se sinalen para toda España, e, por suposto, Galicia estará á cabeza. Señorías, volvo reiterar determinadas cuestións que acabo de escoitar da man da teoría "esquerda radical en España". Fala das multinacionais, pero, señora Díaz, se vostede é a lexítima representante da multinacional norteamericana que está intentando presionar todos os gobernos de Europa con este custo dun tratamento. ¡Se vostede está facéndolle ese xogo a esa multinacional norteamericana, señoría! ¿A que xenérico se refire vostede?, ¿aos xenéricos que están producindo en Andalucía? ¿Podemos comprar eses xenéricos onde vostedes gobernan? Señoría, ¿é que acaso os pacientes andaluces teñen un tratamento distinto aos pacientes galegos –e vostedes estiveron no Goberno ata que os botaron–? Pero, señora Díaz, ¿é que acaso os pacientes en Asturias, o presidente de Asturias, apoiado por vostedes, está dando unha resposta distinta á que estou dando eu? Non, porque é un presidente responsable e porque supoño que Izquierda Unida de Asturias é responsable. Lamentablemente, señoría, non podo dicir o mesmo ca vostede. O que si lle podo asegurar, señoría, é que nós votamos en contra da PNL por unha razón obvia, porque vostedes non querían aceptar que son os médicos os que receitan [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] e non querían aceptar que era esa comisión de médicos os que sinalaban os protocolos, nin as prioridades. Señoría, a prioridade é a fibrose en estadio IV; a segunda, a fibrose en estadio III, e chegaremos á fibrose ata o estadio II. Dígame que estado en Europa está plantexando estas propostas; dígame un, señoría, dígame un, un socialdemócrata incluído. ¿Hai algún que vaia cubrir con esta cobertura os pacientes de hepatite C? ¿Hai algún estado en Europa, señoría? ¿Ou é que acaso resulta que cando vostedes gobernan miran para outro lado e agora interesa mirar de fronte? Niso coincidimos, señoría, en mirar a enfermidade de fronte e en buscar unha solución, con independencia do seu custo económico. É ao que me comprometo nesta Cámara en nome do Goberno e en nome do grupo parlamentario maioritario. [[Aplausos.]] Señorías, este goberno só ten un criterio, o criterio dos médicos, e ese criterio dos médicos ampara, polos seus principios bioéticos e polos seus principios deontolóxicos, todos os pacientes en Galicia, en función da súa patoloxía, do seu estadio e do protocolo que se aprobe. Señoría, permítame que lea simplemente un parágrafo dun dos mellores médicos que tivo o Sistema de saúde galego, publicado en La Voz de Galicia o pasado domingo: "Hay que tener en cuenta que aún con el mismo diagnóstico cada enfermo es distinto, y, por lo tanto, la aplicación de una terapia debe variar de acuerdo con cada caso". Engade: "En la historia de la medicina moderna, siempre hubo tribunales de expertos que decidieron a quién tratar o cómo tratar una enfermedad determinada" –o señor Diz-Lois–. Eu estou de acordo co señor Diz-Lois.
Remate, por favor.
¿Vostede cre, señora Díaz, que este médico, o señor Diz-Lois, é un aparato das multinacionais? Señora Díaz, se non ten respecto ao presidente, polo menos teña respecto aos médicos de Galicia.
Remate, presidente, por favor.
O que si lle podo asegurar, señora Díaz, é que eu non vou entrar nas súas descualificacións, estou acostumado. Mire, señoría, isto non é Venezuela, pódollo asegurar. Aquí hai unha boa sanidade para todos, aquí non se deteñen os alcaldes democráticos, aquí hai liberdade de prensa. E, polo tanto, señoría, o seu paradigma de Venezuela aquí...
Moitas grazas, presidente.
...non se aplica, aquí haberá fármacos para todos os pacientes; nin sequera no país que vostede admira hai fármacos para doenzas leves. Moitas grazas, señoría.
¿Para que quere a palabra, señor Núñez? ¿Perdón?, ¿que alusións? É que non escoitei... Perdón... [[A señora Díaz Pérez pronuncia palabras que non se perciben.]] A ver, señora Díaz... Ten vostede un minuto, un minuto para... [[Murmurios.]] ¡Un minuto! [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Señor Núñez, ten a palabra.
Perdón, sóbrame o minuto. Eu mantiven, efectivamente, co señor Santalices, unha reunión cos enfermos. En primeiro lugar, presentaron un manifesto, polo que dificilmente podiamos dicir que iamos votar que si. En segundo lugar, quedamos en estudar e debater o documento co grupo parlamentario, como non podía ser doutro xeito. E, en terceiro lugar, confirmóuselle unha entrevista coa conselleira. Esa foi a reunión, e nada máis.
Moitas grazas, señor Núñez. Continuamos... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[A señora Díaz Pérez pronuncia palabras que non se perciben.]] As cuestións de orde non xeran debate, señora Díaz. Continuamos coa orde do día, coas proposicións non de lei... [[A señora Díaz Pérez pronuncia palabras que non se perciben.]] As cuestións de orde non abren debate, señora Díaz. Proposición non de lei do G.P. de Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de Dª Yolanda Díaz Pérez e Dª Eva Solla Fernández, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación coa situación de parálise na que se atopan as obras na residencia de persoas maiores de Caranza, en Ferrol
A esta proposición non de lei presentouse unha emenda do Grupo Mixto.
Polo Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda ten a palabra a señora Solla Fernández.
Semella que xa rematou o importante. Ou non sei se tampouco lles importaba, porque, sinceramente, a resposta deu bastante vergoña. Eu estábao pasando mal aí, de costas, polas persoas enfermas de hepatite C que están escoitando desde as súas casas esta vergoñenta resposta, xogando ao "e ti máis" cando estamos falando de vidas humanas. [[Aplausos.]] É realmente desprezable. [[Murmurios.]] Tranquilícense, non pasa nada, sigan vostedes na súa liña.
Silencio, por favor.
Si, xa, xa vexo...
Señora Solla, non dialogue e céntrese na cuestión, por favor.
O 7 de novembro do pasado ano...
Silencio, por favor. Ten a palabra a señora Solla. [[O señor Fajardo Recouso pronuncia palabras que non se perciben.]] Señor Fajardo, está a piques da segunda chamada á orde. Señora Solla, ten... [[Murmurios.]] Señora Solla, ten a palabra. Por favor, continúe, que ten parado o tempo. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Señora Solla, continúe, por favor.
Non me estraña, despois do que acaba de pasar. En fin... O 7 de novembro do pasado ano a miña compañeira Yolanda e mais eu estivemos visitando as instalacións da residencia de persoas maiores de Caranza, logo dun permiso da Consellería de Benestar. Na visita fomos atendidas correctamente pola dirección do centro e acompañadas polos representantes e polas representantes dos traballadores e traballadoras. Por certo, hai que dicir que a partir dese día comezaron a poñer restricións ás nosas visitas aos centros da Consellería de Benestar, probablemente causa das denuncias públicas –vía medios de comunicación– do noso grupo da situación de deterioración da meirande parte dos centros dependentes da Consellería de Benestar –os públicos, claro, que son os que deixamos deteriorarse–. A situación observada a verdade é que foi consecuencia –entendemos no noso grupo– de anos de deixadez no mantemento, de anos de deterioración dun centro que ten corenta anos. Certo é que a residencia é antiga, pero ben certo é que a deterioración é evidente que tamén é resultado de aprazar as melloras necesarias durante moitísimo tempo. E ademais este centro acolle cada vez máis residentes con máis graos de dependencia e con cada vez máis necesidades. As señoras Mosquera e Mato, conselleiras de Sanidade e Benestar, en xullo visitaron o centro prometendo unhas melloras polas que as persoas residentes, traballadoras e traballadores, aínda están a agardar. O único que fixeron foi ir ao centro a sacar unha foto totalmente surrealista, cando a señora Mato apenas pisou case ningún dos centros de dependentes e de maiores e de menores, case ningún dos centros dependentes da súa Consellería de Benestar. Pura propaganda, cando dende os centros nos din e poñen en relevancia que esta señora non se está a dirixir, non está a mostrar interese por practicamente ningún dos centros públicos. E mesmo a miña compañeira e mais eu asistimos a como os traballadores e traballadoras nos dicían que eramos as primeiras parlamentarias que accedían ás instalacións en moitos anos, ¡en moitos anos! Temos aquí unha foto marabillosa de propaganda institucional e, mentres tanto, o centro segue nas condicións nas que está. En xaneiro de 2014 licitaban unhas obras –hai máis dun ano– por 1,6 millóns de euros; obras que non se iniciaron ata o verán coa demolición das plantas sexta e sétima, e, por conseguinte, co traslado recoñecido pola Consellería de polo menos 37 persoas residentes. Posteriormente, as obras son paralizadas sen explicación ningunha por parte da Consellería en agosto, e non foi ata decembro, ata a comisión parlamentaria –onde Alternativa Galega de Esquerda exixiu responsabilidades por parte da Consellería–, que se dignaron en dar algún tipo de explicación. A explicación que se deu dende a Consellería foi un imprevisto dun desnivel entre teitos encofrados que precisaba dun aumento de creto da empresa adxudicataria, e esta dicía que era inasumible facelo co orzamento que propuña a Xunta de Galicia. Nesa comisión a señora secretaria xeral deixaba entrever que era posible que tivesen que voltar sacar o concurso se non había acordo, tal e como parece que aconteceu. Finalmente, o concurso está suspendido e habería que iniciar novamente o procedemento, froito da incompetencia da Consellería de Benestar. Por moito que se queiran escudar na lexislación, a realidade é que a Xunta é responsable por, primeiro, plantexar un orzamento ridículo para as melloras dun centro totalmente destrozado que conta con corenta anos de existencia, e, segundo, por non ser quen de chegar a un acordo e de resolver administrativamente o problema suscitado coa empresa. A situación real é que quen paga os pratos rotos, coma sempre, e esta incompetencia son fundamentalmente as persoas residentes, traballadores e traballadoras, e as familias das persoas residentes. A situación do centro é insostible. No exterior pódese ver xa como está o centro: obras paralizadas –unha situación que realmente non debera de ter ningún centro público da Consellería de Benestar–, alumeado en mal estado, como nos din os traballadores e traballadoras, que estas farolas en mal estado provocan mesmo cortes eléctricos cando chove forte provocando que salten as alarmas do centro e que ademais se pechen automaticamente as portas de entrada...; unha situación de inseguridade que, ademais, se acompaña e é especialmente perigosa cando, como xa denunciamos en decembro, temos bloqueada a escaleira de emerxencias. E a señora secretaria xeral o que dixo foi que iso formaba parte do plan de obras. Non sei eu en que obra se bloquea a saída de incendios dun centro residencial. Claro, debe ser que iso estaba totalmente planificado, deixar sen unha saída de emerxencias este centro. A situación do centro é absolutamente insostible: buratos nos teitos, como este. Hai bastantes, sobre todo na planta onde están as persoas con máis necesidades de dependencia, e nas paredes, humidades, zonas onde non entra luz, que a única luz que hai non é natural, son lámpadas, e o peor, os perigos reais: hai chans levantados como este –aquí non se aprecia excesivamente ben–, baldosas rotas e un evidente perigo de caídas para as persoas residentes, que moitas se desprazan con andadores, con cadeiras de rodas ou que teñen unha mobilidade reducida ou limitada. Dende logo, é unha vergoña que este goberno teña así os nosos maiores e as nosas maiores, nun centro que, ademais, é público e, polo tanto, é da súa responsabilidade. Hai deficiencias moi graves tamén na equipación eléctrica, mobiliario totalmente obsoleto, portas por onde non caben as camas e as camillas –é que é un suma e segue continuo–, dificultades para mover as duchas de encamados, falta de material, falta de espazo, comen e pasan o día nas mesmas salas... Ou sexa, unha situación que eu non desexaría para ningún dos meus familiares, dende logo; todos os días da semana, do mes, do ano pasando o día nas mesmas salas. Non se pode ter así as nosas persoas maiores. Deberían ter vostedes, ou debería ter o Goberno galego, decencia suficiente para dar a cara ante esta situación. O Goberno debe aclarar por que mantén esta situación e deixar de agocharse detrás de supostos problemas administrativos, porque aquí hai tamén responsabilidades políticas. E cando temos unha situación onde hai 8 milleiros de persoas agardando por unha praza residencial pública e 2 milleiros delas na provincia da Coruña, esta situación non é de recibo. A residencia estaba moi deteriorada e moitos dos servizos, evidentemente, necesitaban grandes melloras. Pero é que agora, un ano despois, a situación non só non mellorou, senón que aínda empeorou: dúas plantas pechadas, traslados de residentes, buratos nos teitos, etc., toda a situación que acabo de describir. Polo tanto, pedimos que se asuman responsabilidades políticas; pedimos que se garanta a seguridade. Non se pode ter unha escaleira de incendios, a única saída de emerxencia do centro, pechada. ¿Que vai acontecer se, desgraciadamente, sucede un accidente? Poderían dicírnolo aquí tamén os señores e as señoras do Partido Popular.
Vaia rematando, por favor.
Non poden vostedes obrigar as persoas maiores dependentes a convivir con humidades, con buratos, con teitos rotos, con chans levantados; é inhumano. Teñen que tramitar xa e levar a cabo as obras con carácter de urxencia. Polo tanto, hoxe non pedimos aclaracións administrativas, que é o que sucedeu na comisión dese mes de decembro, exiximos responsabilidades políticas e que as obras comecen dunha vez. Esta situación é insostible e hai que actuar xa.
Intervención dos grupos parlamentarios. Polo Grupo Mixto ten a palabra a señora Martínez García.
Grazas, presidenta. Bo día a todas e a todos. Eu, antes de empezar a falar deste tema, teño que dicir que sempre quedo abraiada da frivolidade do presidente cando fala de temas tan sensibles e tan humanos. Encantaríame –e eu recomendaríalle– que se mirase a si mesmo para ver como pode afectar a súa frivolidade ás persoas que están padecendo situacións, e como nos afecta ao resto. Realmente é alarmante a frivolidade do presidente. E xa vou entrar en materia para falar da situación precaria na que está a Residencia de Maiores de Caranza, que afecta gravemente os cidadáns que están nunha situación de dependencia; unha preocupación e unha reivindicación constante por parte da representación social e da representación sindical de Ferrol. Hai unha política por parte da propia Xunta que está dirixida a ocultar a grave situación con anuncios como que se van acometer medidas que logo non se concretan nunca, ou impedindo que os representantes da cidadanía poidan acceder aos lugares denunciados para comprobar in situ o que acontece. A primeira destas actitudes recibe o nome de propaganda e a segunda de incapacidade para xestionar. Nunca se pode impedir a función dos representantes, nunca se pode impedir exercer a soberanía popular. Hai obras interrompidas debido a que os técnicos se percataron de que había que remodelar o proxecto debido a necesidades técnicas que non se deron a coñecer. A Consellería de Traballo dicía en agosto que os técnicos tiñan de prazo ata setembro para entregar a nova redacción do proxecto. A día de hoxe aínda está sen redactar. Paralizan sen ningún tipo de xustificación as obras e, ademais, no que se refire ao sexto e ao sétimo piso, con capacidade para 14 residentes, están totalmente paralizados; co cal, 28 prazas que están pechadas. Pero tamén a praza de enfermería tan só se ocupa con 9 pacientes cando ten capacidade para 30. Polo tanto, estamos vendo non só o mal estado en que está a residencia, senón a infrautilización que se está facendo da mesma; polo que deducimos que é unha infrautilización premeditada e que a interacción dos traballos implica e deixa sen unha data a mellora do sistema contraincendios do centro –algo que é importante nunha residencia onde as persoas teñen problemas de mobilidade–, as condicións de accesibilidade destas persoas e a substitución total dunha rede eléctrica obsoleta que constitúe un auténtico perigo de incendio. É dicir, temos aí unha auténtica bomba, pero á Xunta non parece que lle urxa solucionar este problema. Provocan situacións denunciadas pola representación social, como o traslado de residentes a lugares a máis de 100 quilómetros; co cal, os separan das súas familias, dos seus afectos, causándolles graves depresións que moitas veces reducen a súa esperanza de vida. Moitas persoas, neste tempo, que estaban catalogadas como válidas, pasan a engrosar a lista de dependentes. ¿E a que se dedica o Goberno galego? –preguntámonos–, ¿a favorecer as condicións necesarias para a creación de emprego de calidade? Pois parece, ante os datos de desemprego e precariedade, que non. ¿A coidar os dependentes? Vese que non. Onte falabamos do que pasa coa Residencia do Doral. ¿A aprobar políticas de fomento da natalidade? Ante os datos de despoboamento e baixa fecundidade, parece que tampouco. ¿Á atención á infancia? Evidentemente non, cos datos de pobreza infantil que temos no noso país. ¿A defender os sectores produtivos? Parece que non, ante a situación de industria, agro e pesca. ¿A mellorar as condicións de vida das persoas en desemprego? Parece que tampouco. ¿A coidar da saúde dos galegos e das galegas? Ante isto, parece que tampouco. ¿Que fai o Goberno galego, ademais de publicidade e propaganda? A min gustaríame que nalgún momento nos contestara. Presentamos esta emenda para completar un pouco a iniciativa pedindo que se dea unha explicación dos maiores que foron trasladados fóra, que se poñan á disposición as 191 prazas das persoas maiores e que se depuren as responsabilidades en relación co retraso que ten este centro e coas condicións nas que se mantén dende hai tanto tempo. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Ten a palabra a señora Adán Villamarín.
Grazas, presidenta. Despois dunha sesión de control ao Goberno, de preguntas ao presidente, que realmente foi dura para todos e todas os que aquí estamos, escoitamos a un Feijóo sen humanidade. Teño que dicilo porque, ademais, imos tratar unha iniciativa que tamén ten moito que ver coas persoas, e non soamente con cuestións, con trámites administrativos. Eu creo que as área de benestar, de sanidade, de educación para este goberno son unhas áreas que sobran ou que non se queren ter presentes. Escoitámolo e ademais están os vídeos, está o Diario de Sesións deste Parlamento, para que a historia, dende logo, xulgue a cadaquén e o que se di neste Parlamento. Respecto desta iniciativa, dúas cuestións. Efectivamente, xa foi exposto pola deputada propoñente a situación na que se está nesta residencia; unha residencia de máis de corenta anos, con necesidade dunha transformación integral, que ademais dá servizo a toda unha área que comprende 200.000 persoas e na que é a única residencia pública; co cal, significa que hai unha ratio menor da que debería haber de servizos en toda a comarca de Ferrol, Eume e Ortegal. O proxecto de reforma integral desta residencia, que supoñía 5,5 millóns de euros, aprobado a finais de 2008, foi asumido co cambio de goberno de 2009 por parte do Partido Popular, mais despois, no 2013, transformouse non nunha reforma integral deses 5,5 millóns, senón nunha reforma parcial de 1,4 millóns. En maio de 2013, a instancia desta deputada, contestou a propia secretaria xeral que ían iniciarse as obras e que se ían poñer en marcha con esa contía de máis dun millón de euros. Efectivamente, púxose en marcha –xa foi explicado–, e neste momento a situación é de paralización e de persoas nunhas condicións de coidado infrahumanas nesta residencia. Dende logo, nós cremos que hai que asumir responsabilidades políticas, que non soamente é unha cuestión técnica. A decisión de reducir orzamento de 5,5 millóns a 1.400.000 é unha decisión non técnica, senón unha decisión política, que significa que a residencia estea nesta situación. Dende logo que imos apoiar esta iniciativa. Tamén dende o Grupo Municipal do BNG no Concello de Ferrol se presentaron mocións semellantes. Seguiremos demandando que esta residencia cumpra todos os canons de seguridade. Mais hai unha reflexión que está no fondo desta iniciativa e no fondo da situación que vive esta residencia: ¿por que o Goberno galego está deixando deteriorar todos os servizos públicos, e nomeadamente as residencias públicas de maiores, e está potenciando as residencias privadas e os seus concertos? ¿Que beneficio busca con iso e por que non aposta polo público e o deixa deteriorar e por que aposta polo privado? Creo que vostedes saben responder perfectamente esta pregunta. Nada máis.
Grupo Socialista. Ten a palabra a señora Sestayo Doce.
Grazas, presidenta. En primeiro lugar, esta deputada pide o seu amparo, señora presidenta, toda vez que lle foi denegado o acceso á residencia de Caranza –a que xa teño visitado en diferentes ocasións–, cando se pediu –e consta así por escrito– autorización para a visita do centro público e se recordou a devandita autorización con 24 horas de antelación. A directora do centro prohibiu o acceso a esta deputada e a dúas delegadas sindicais dicindo que ela non tiña ningún problema, senón que recibía instrucións da Consellería –do que hai numerosos testigos– e da delegación territorial e, polo tanto, que non podía someterse a problemas cos seus xefes. Di que, por suposto, por ela podería pasar, pero, por parte da Consellería, non. Polo tanto, señora presidenta, pido o seu amparo ao ser denegado o acceso a un representante público a un centro público. Efectivamente, a residencia de Caranza estaba orzada no Goberno bipartito –esta si é herdanza– e foi paralizada, como todo, polo Partido Popular dentro do Goberno de Núñez Feijóo. Unha residencia que non obedece, dende logo, ás prioridades do Partido Popular, ao que, como viamos, cando se lle pregunta por enfermos ou por afectados de hepatite C, fala de cifras, e cando se fala do dereito ao aborto e do dereito a decidir das mulleres, fala de cemento. Polo tanto, é obvio que a Residencia da Terceira Idade de Caranza non é unha prioridade para o Partido Popular. Pero o certo é que a residencia de Caranza, como se contaba hoxe, é un centro público fundamental para a atención ás persoas máis vulnerables e ás persoas maiores. Esta residencia foi, segundo teño rexistrado –teño rexistrado en hemeroteca–, polo menos anunciada sete veces pola conselleira dona Beatriz Mato e dúas polo señor Feijóo, ademais de por outros representantes do Partido Popular. Esta residencia é un dos trece compromisos adquiridos polo Goberno do señor Feijóo en campaña electoral do 2009 e por suposto segue paralizada, se non, non estariamos aquí debatendo. Existen dúas plantas pechadas, a sexta e a sétima. Na quinta, os maiores quéixanse de frío, e, por certo, aos maiores –o que xa denunciamos neste grupo parlamentario– ata se lles recortou incluso o menú das ceas. Podemos dicir que os maiores toman ás sete da tarde ou ás sete e media unha lata de sardiñas e pataca cocida –teño que dicilo porque así mo pediron maiores desa residencia– e non poden tomar nada ata o día seguinte. Chans que están rotos, non se pode camiñar co andador nas diferentes plantas, existen goteiras, existe frío, entra auga e frío polas ventás... Isto é o que está acontecendo na residencia de Caranza. Fóra, como xa sinalaba a señora Solla, existen farolas que orixinan, coa auga –será que vivimos en Levante–, curtocircuítos que, á vez, pechan as entradas, a entrada dos maiores, e a entrada do centro; bloquean as entradas do centro e o portalón de saída da residencia de Caranza. Esta é a situación dun centro público, e, cando a oposición se interesa, o que se fai é –como sempre, esa transparencia do Partido Popular– prohibir a entrada. Non se preocupan de se os maiores están atendidos, de se as persoas que levan toda a súa vida cotizando para ter unha vellez en condicións dignas co que se atopan é coa insensibilidade do Goberno, que acaba de dar a súa peor faciana coas respostas do Partido Popular, coas respostas do señor Feijóo. Isto é o que está acontecendo en Caranza, señorías, isto é o que está acontecendo en Ferrol, unha terra xa que parece... Dicíame un traballador da residencia que preguntara no Parlamento galego se o que están facendo vostedes con Ferrol obedece a algún tipo de experimento sociolóxico para ver que capacidade de aguante ten a xente...,
Vaia rematando, por favor.
...porque, efectivamente, non existe nin un só compromiso cumprido. Pero cando deixamos a maiores pasar frío, pasar fame, pasar inseguridade e a resposta é bloquear a entrada á representante pública, atopámonos coas peores medidas da dereita. Vostedes verán como queren gobernar este país, señorías. Creo que a súa insensibilidade é infinita. Nada máis e moitas grazas.
Grupo Parlamentario Popular. Ten a palabra a señora Rodríguez Arias.
Moitas grazas, señora presidenta. Bo día aos deputados e ás deputadas. Creo que é fundamental, en primeiro lugar, aclarar de que estamos falando, porque, despois de escoitar as voceiras, parece ser que o que está acontecendo na residencia de Caranza é unha trama da Xunta de Galicia para non levar a cabo a reforma desta residencia de maiores. E o único que está acontecendo coas obras de reforma da residencia de Caranza é que hai unha empresa concesionaria que incumpriu o contrato de adxudicación, e vostedes sábeno. Miren, ¿a que se dedica o Goberno galego? Dende logo, penso que non é correcto dicir que se dedica a facer fotos, porque en novembro de 2013 o que fixo o Goberno galego foi adxudicar o expediente de contratación das obras da residencia de Caranza por un importe superior a 1,4 millóns de euros e un prazo de execución de 16 meses. En xaneiro de 2014 asínase o contrato coa empresa adxudicataria; en marzo de 2014 inícianse as obras de reforma da residencia de Caranza, en xullo de 2014, cando as obras xa se tiñan iniciado, a dirección da obra informa a Consellería de Traballo e Benestar de que aparecen diversas incidencias na obra que motivan unha modificación do proxecto; incidencias das que vostedes teñen información puntual, porque, ademais, na Comisión 5ª a dirección xeral veu dar conta a todos os deputados desa comisión de cales eran esas incidencias. En agosto de 2014 suspéndense as obras mentres non se aproba o modificado da obra, para poder solucionar esas incidencias que apareceron nas obras. En outubro de 2014 preséntase o proxecto modificado, que implica un incremento do orzamento de 116.973 euros e tres meses de aumento no prazo de execución da obra. En novembro de 2014 a empresa adxudicataria presenta alegacións ao proxecto modificado cunha proposta de incrementar os prezos, que implicaría superar o límite legal do 10 % do contrato establecido para os proxectos modificados; ou sexa, incumprir a lei. E en decembro de 2014 os técnicos da Consellería emitiron un informe sobre as alegacións do contratista onde ratifican que os prezos propostos son inaceptables e fóra da legalidade. Polo tanto, quero aclarar que a Xunta de Galicia o que fixo foi xestións para acadar un acordo para a empresa concesionaria, pero vostedes saben que non foi posible, e, ante a falla de acordo coa empresa adxudicataria, o que fai a Consellería é resolver o expediente de contratación de obra, que foi notificada ao contratista, e proceder á apertura dun novo procedemento de contratación. Polo tanto, vostedes saben perfectamente que estamos ante un incumprimento dun contrato de adxudicación das obras da Residencia de Maiores de Caranza por parte da empresa concesionaria e que non estamos falando dunha trama da Xunta de Galicia para non levar a cabo estas obras. Polo tanto, nós consideramos que esta é unha cuestión fundamental. Asumimos o punto número 3 da súa iniciativa, señora Solla, para instar a Xunta de Galicia a que adopte as medidas oportunas que permitan a inmediata reanudación das obras e o seu remate no máis breve prazo de tempo posible, porque consideramos que o fundamental desta iniciativa é o punto número 3. Por iso, se vostede o permite, o Grupo Parlamentario Popular votará a favor dese punto. E, por último, vou aclarar que aquí se acusa a Xunta de Galicia de que non dá explicacións oportunas sobre o que está acontecendo na residencia, pero, por outro lado, dúas deputadas subiron a este estrado dicindo que a Xunta de Galicia veu á Comisión 5ª dar explicacións sobre o que estaba pasando na residencia en relación coas obras. Ademais, a xefatura territorial ofreceu, ofrece e ofrecerá información puntual aos usuarios, aos familiares dos usuarios e aos traballadores do centro. E ademais din que a Xunta está prohibindo a entrada de deputadas a este centro de maiores. A min gustaríame aclarar que a deputada do Grupo de Alternativa Galega de Esquerda e vostede mesmo, señora Solla, fixeron a solicitude como a tiñan que facer e visitaron sen problema ningún o centro de Caranza, ¿si ou non? Hai outra deputada deste Parlamento, a señora Sestayo, que quere ir ao centro e chama por teléfono unha hora antes. [[A señora Sestayo Doce pronuncia palabras que non se perciben.]] Entenderá que ese non é o procedemento...
Silencio, por favor.
...para entrar...
¡Silencio, por favor!
...nunha residencia pública. Polo tanto, señora Sestayo, se quere, fale coa señora Solla e coa señora Díaz e poderanlle explicar como hai que facer para solicitar a visita a un centro de maiores. Grazas.
Moitas grazas. [[A señora Sestayo Doce pronuncia palabras que non se perciben.]] Ten a palabra a señora Solla para a réplica.
Grazas, presidenta. ¡Home!, señora deputada do Partido Popular, non sei se somos nós agora, Alternativa Galega de Esquerda, o Goberno e temos que dar nós os permisos para visitar as residencias públicas. ¡Isto xa me parece surrealista! Non é responsabilidade nosa informar outro grupo, é a responsabilidade do Goberno informar ese grupo; ou sexa, que isto xa é o "apaga e vamos". En primeiro lugar, quero dicir que non temos problema ningún en aceptar a emenda do Grupo Mixto, entre outras cousas porque xa na iniciativa se piden esas responsabilidades e xa se pediu tamén en comisión a contestación sobre eses traslados dos doentes. Entón, non temos a verdade é que maior problema. Tamén quero agradecer o apoio dos grupos. E, voltando ao Partido Popular, ¡home!, eu non sei, en ningún momento falei de ningún tipo de trama. Probablemente vostedes de trama saben moito, pero eu pediríalle que neste caso tivese un pouco de altura e un pouco de seriedade, porque estamos falando de persoas maiores que están nunha situación absolutamente inaceptable nunha residencia pública e que xa estaban nesta situación inaceptable cando hai un ano vostedes iniciaron esa licitación, porque vostedes xa tiñan que ter iniciada unha licitación para unha reforma dende que chegaron ao Goberno e non o fixeron, e neste momento a situación é aínda moito peor tamén pola súa responsabilidade política. Eu díxeno na miña intervención. ¡Mágoa que traian sempre as intervencións preparadas! Eu non solicitaba aquí que vostede explicase nin datas nin trámites administrativos. Exiximos responsabilidades políticas porque, alén das responsabilidades administrativas das que vostedes, igual que na comisión, se queren agochar detrás, hai responsabilidades políticas, e é responsabilidade do Goberno ter orzado un orzamento miserento para todas as obras que había que facer neste centro e é responsabilidade do Goberno chegar a un acordo e buscar a fórmula administrativa para que estas obras non estean paralizadas e un ano despois a situación non sexa mala, senón que sexa peor, e de inseguridade para os residentes e para as persoas traballadoras. Polo tanto, un pouco de seriedade, porque eu xa nomeei na miña intervención a comparecencia. Esa comparecencia deuse por unha pregunta de AGE, e non foi ata decembro cando as obras levaban paralizadas ata agosto. Exiximos responsabilidades políticas. As obras teñen que empezar xa, e non sei se a vostedes lles gustaría ter algún familiar nesta situación: chans levantados, risco de caída, risco de incendio, non hai saída de emerxencias... ¿Que van facer coa saída de emerxencias? Teñen vostedes ás traballadoras e traballadores da Consellería de Benestar nunha situación tremenda, sen descansos, e aínda por riba agora tamén sen seguridade nalgúns centros. Deberían visitar vostedes máis os centros da Consellería de Benestar, cousa que non fai a señora Mato.
Moitas grazas. [[A señora Sestayo Doce pide a palabra.]] Vostede estivo no debate, señora Sestayo; polo tanto, non ten a palabra. [[A señora Sestayo Doce pronuncia palabras que non se perciben.]] ¡Vostede estivo no debate e non ten a palabra! Imos continuar coas proposicións non de lei... [[A señora Sestayo Doce pronuncia palabras que non se perciben.]] ¡Señora Sestayo! Chámoa á orde, faga o favor de sentar. Ten unha chamada á orde. [[A señora Sestayo Doce pronuncia palabras que non se perciben.]] Señora Sestayo, ten unha chamada á orde. [[A señora Sestayo Doce pronuncia palabras que non se perciben.]] ¡Señora Sestayo! Señora Sestayo, ou senta ou ten unha segunda chamada á orde. [[A señora Sestayo Doce pronuncia palabras que non se perciben.]] Segunda chamada á orde, e xa sabe o que significa a terceira. Faga o favor. Continuamos coas proposicións non de lei. [[A señora Sestayo Doce pronuncia palabras que non se perciben.]] ¡Señora Sestayo! ¡Señora Sestayo! Faga o favor de sentar. Señora Sestayo, se a chamo á orde por terceira vez abandona o hemiciclo, vostede verá. [[A señora Sestayo Doce pronuncia palabras que non se perciben.]] Non, é o que quere vostede. [[O señor Gallego Lomba pronuncia palabras que non se perciben.]] E o señor Gallego ten unha chamada á orde por acompañante. [[Protestas.]] Proposición non de lei do G.P. dos Socialistas de Galicia, sobre a actuación que debe levar a cabo o Goberno galego en relación con calquera proxecto de construción dunha planta de xestión e tratamento de residuos no concello de Pontevedra
A esta proposición presentouse unha emenda por parte do Grupo Parlamentario do Partido Popular. [[O G.P. Popular de Galicia, a través do seu portavoz e por iniciativa do deputado Santiago Freire Abeijón, ao abeiro do disposto no artigo 161.2 e concordantes do Regulamento da Cámara, presenta ante a Mesa a seguinte emenda a esta proposición non de lei.Débese substituír o texto da parte resolutiva polo que segue a continuación:"O Parlamento de Galicia insta á Xunta de Galicia a non participar na promoción de calquera proxecto para a construción dunha planta de xestión e tratamento de residuos no Concello de Pontevedra que non teña o apoio da corporación municipal e/ou suscite amplo rexeitamento veciñal".]] .
Ten a palabra a señora Vilán Lorenzo.
Grazas, presidenta. Bo día. Señorías, a verdade é que a primeira palabra que teño escrita no meu discurso é a palabra democracia, e vén ao pelo a palabra democracia para o que acabamos de vivir. En democracia hai dúas cousas que son imperdoables: viciar os discursos e deixar de ser coherentes. Pois, en xestión de residuos, os socialistas estamos ben orgullosos de ser transparentes e coherentes no noso discurso, tanto que elaboramos, cando gobernamos, un Plan de xestión de residuos do 2007 ao 2017, baseado na xerarquía europea, que respectamos de maneira absoluta. Estamos a favor da reciclaxe, avogamos pola compostaxe. Non estamos a favor da incineración. Cando o Partido Popular voltou ao Goberno no ano 2008 elaborou o seu propio Plan de xestión de residuos 2009-2010-2020, e cinco anos despois está caduco, como todo o que vén do Partido Popular. Os socialistas entendemos que necesitamos un cambio na xestión de residuos baseado nos principios de democracia, transparencia e diálogo, no que só o rexeito vaia a Sogama, e con solucións ambientais conxuntas, alternativas e punteiras en solucións técnicas, e sempre respectando a xerarquía europea da Directiva do ano 2008. Ao fío deste plan caduco, no ano 2011, alá polas eleccións municipais, o presidente Feijóo foi ao Irixo para falar dunha segunda Sogama no sur de Galicia. E esa segunda Sogama vén aquí, no Plan de xestión de residuos, na súa liña estratéxica número 9, que se chama "Planificación de plantas da rede de plantas de tratamento". Este plan di que non se fixa unha zonificación específica e pechada para o tratamento primario da fracción orgánica selectiva, déixao en man dos municipios ou das mancomunidades, e fala de oito plantas de compostaxe para toda Galicia, unha delas cunha capacidade de 40.000 toneladas, cunha superficie de 20.500 metros cadrados, que correspondería a unha situada no complexo de tratamento de residuos urbanos do sur. É importante quedar con estes tres datos. No documento de inicio de modificación do Plan de xestión de residuos do Partido Popular –este que está aquí–, na súa páxina 2, respecto desta liña estratéxica número 9, na actuación 9.5, Tratamento da fracción resto, nova planta de valorización enerxética –repito, nova planta de valorización enerxética–, contempla a construción dun complexo de tratamento de residuos urbanos do sur composto de tres plantas: unha de compostaxe, unha de selección de envases lixeiros e unha terceira de tratamento de fracción de restos, con dúas liñas: unha liña de selección de envases previa á valorización enerxética –é dicir, incineración–, ao tempo que se adecua o residuo para a súa combustión –é dicir, incineración–; e unha segunda liña de valorización enerxética: incineración no sur de Galicia. Esta última planta dará tratamento –pono aquí, non o invento eu, é un documento público– a aquela fracción resto que no poida ser absorbida pola compostaxe. Non é un texto calquera, é o Plan de xestión de residuos do Partido Popular. Esta idea dunha segunda Sogama no sur de Galicia xorde ou semella xurdir a mediados do ano pasado. En realidade, xa no ano 2013 unha técnica da Deputación de Pontevedra firmaba un informe de 18 folios sobre as plantas de compostaxe en Galicia, e dicía que esta planta de 40.000 toneladas, 20.500 metros cadrados, podería ser aproveitada no futuro polo Servizo Provincial de Tratamento e Xestión de Residuos. E chega o ano 2014 e, de maneira absolutamente sorpresiva, a Deputación de Pontevedra –polo tanto, o Partido Popular– e o Concello de Pontevedra –polo tanto, o BNG– firman un protocolo de tres folios –tres folios–, público –porque se publicou no Boletín Oficial da Provincia–, que recolle promover a instalación dun servizo intermunicipal mancomunado de recollida, transporte e tratamento de residuos domésticos e xestión dos puntos limpos. Repito: recollida, transporte e tratamento de residuos domésticos de toda a provincia. E di que a Deputación e o Concello de Pontevedra teñen grande interese na instalación dun centro de tratamento de residuos cos maiores avances e as maiores garantías medioambientais. Preguntámonos: ¿será ese centro de tratamento o que o Plan de xestión de residuos denomina complexo de tratamento de residuos urbanos do sur? A planta á que se refire este protocolo ten, aproximadamente, unha capacidade de 34.000 toneladas. Pregunto: ¿será esa capacidade de 34.000 toneladas a mesma desa planta de compostaxe integrada no complexo de tratamento dos residuos urbanos do sur? E o protocolo recolle a obriga do Concello de Pontevedra de poñer á disposición da Deputación de Pontevedra os terreos necesarios para implantar a dita planta, así como as edificacións anexas que fosen necesarias. Non sabemos cales van ser esas edificacións anexas necesarias, nin para que, porque, por suposto, o protocolo non o pon. O mínimo de hectáreas para esa planta será de dúas, é dicir, 20.000 metros cadrados. Terán algo que ver eses 20.000 metros cadrados cos 20.500 metros cadrados dos que fala o Plan de xestión de residuos. Pois a conclusión parece que pode ser que sexa así, porque neste ano, o día 27 de xaneiro, chegou a conselleira de Medio Ambiente a Pontevedra dando a súa bendición a esta nova planta, que enmarcaba –dixo– "xunto a outros proxectos que promove o Goberno galego, como a ampliación de Sogama: valorización enerxética, combustión, 34.000 toneladas aproximadas fronte a 40.000, 20.000 metros cadrados fronte a 20.500 metros cadrados, centro de tratamento de residuos fronte ao complexo de tratamento de residuos urbanos do sur...". Demasiadas preguntas que xorden en canto a este pacto –entendemos difícil de asumir– entre o BNG e o Partido Popular, cando o Partido Popular se opoñía á planta de compostaxe no Morrazo, cando o Partido Popular ten un presidente, que é o señor Louzán, que non se caracteriza por ser un home –eufemisticamente– demasiado ecoloxista, xa que é un home que encheu a provincia de Pontevedra de campos de herba sintética, que non ten demasiado que ver nin co medio ambiente nin co ecoloxismo, [[Murmurios.]] e sobre todo cando esta falla de transparencia, esa escuridade dun protocolo que ten tres folios –¡tres folios!– pesa demasiado para entender a democracia. Hai demasiadas coincidencias neses datos que veño explicando por un lado e, polo outro, xa sabemos cales suelen ser –estamos acostumados– os resultados das coincidencias cando o Partido Popular anda polo medio: ou ben os enganos no Irixo cos postos de traballo, 250 postos de traballo que prometeu o presidente Feijóo naquel momento, e esta vez con esa manipulación e vicio no discurso, dicindo que se trata dunha planta de compostaxe cando en realidade se trata dun centro de tratamento de residuos que conterá unha liña de valorización enerxética –é dicir, unha incineradora– e un centro de tratamento que vai ter varias plantas; a primeira, unha planta de compostaxe, coa que, efectivamente, os socialistas estamos de acordo, porque somos coherentes, somos transparentes e temos un modelo para a xestión dos residuos. Da emenda proposta falarei ao final. Plantexamos esta proposición non de lei para que o Goberno ou ben abandone ou ben non participe nesta nova Sogama do sur que se pretende instalar en Pontevedra. Grazas.
Grazas, señora Vilán. Grupo Parlamentario Popular, señor Freire.
Grazas, presidente. Bos días, señores deputados e señoras deputadas. Señora Vilán, resulta sorprendente escoitala mesturar o ecoloxismo cos campos de céspede artificial; é, dende logo, unha proposta curiosa. Eu recomendaríalle que llelo explicase aos usuarios deses campos de céspede artificial. Ademais, curiosamente, diríalle que ese mesmo modelo o aplicou, por exemplo, o ex presidente da Deputación da Coruña, o señor Salvador Fernández Moreda, en moitos municipios da provincia da Coruña, e así o están a aplicar tamén outros presidentes de deputación. [[Murmurios.]] Por tanto, creo que hai que ser un pouquiño máis congruente á hora de facer comparacións dese estilo. [[Murmurios.]] Ben, señorías, corresponde ás entidades locais como servizo obrigatorio a recollida, o transporte e o tratamento dos residuos domésticos. É preciso que teñamos isto claro para entender o que hoxe estamos a debater. Estas corporacións locais están lexitimadas para impoñer o sistema de xestión que consideren máis axeitado. E, señora Vilán, eu diríalle que non veña aquí responsabilizar a Xunta de Galicia da ubicación elixida para a instalación desta planta de compostaxe. Hai que ter en conta que, despois de escoitala a vostede, a percepción que temos é que vostedes, segundo o modelo de compostaxe, o interpretan dun xeito distinto cando son residuos da aldea a cando son residuos da capital, e tamén interpretan este modelo e teñen unha percepción distinta dependendo de se se trata dunha ubicación na aldea ou unha ubicación na capital. Se é un modelo válido será válido nos dous casos e se é un modelo non axeitado será non axeitado nos dous casos, pero non pode ser que cando está asentado nunha aldea sexa válido e cando está asentado na capital pois non sirva. O seu discurso, dende logo –vostede falaba de congruencia–, non coincide cos seus actos. E o que é certo é que o Plan de residuos urbanos de Galicia 2010-2020 establece uns obxectivos de recollida selectiva xerais e uns obxectivos de calidade do material. E para iso establécense unhas necesidades de construción de oito plantas e uns determinados investimentos en infraestruturas. Pero o que si é certo é que este Plan de xestión de residuos evita establecer unha zonificación específica e pechada para o tratamento primario desta fracción, e deixa nas mans daqueles municipios ou mancomunidades que queiran iniciar esta recollida a decisión de onde deben situarse, da zona de influenza e tamén a capacidade das plantas de tratamento necesarias para poder levar a cabo o dito tratamento. E con isto preténdese, fundamentalmente, alcanzar a máxima descentralización, especialmente relevante no caso da fracción orgánica, onde a distancia percorrida ata a planta debería ser a mínima posible, dando así ao mesmo tempo cumprimento aos criterios de eficiencia, de proximidade e de autosuficiencia, de forma que cada zona dispoña das súas propias instalacións de tratamento destes residuos. Por tanto, os concellos poderán contar co apoio doutros ámbitos administrativos de rango superior, como está a ser o caso a través da Deputación de Pontevedra, en canto á parte técnica, en canto á parte de infraestruturas e tamén en canto á parte de financiamento. E eu diríalle, señora Vilán, que, con base no anterior, o Goberno da Xunta ten a obriga de apoiar calquera iniciativa para a xestión de residuos orgánicos que contribúa a alcanzar os obxectivos establecidos nese Plan de xestión de residuos 2010-2020, e as lexislacións estatal e europea na materia así o indican tamén, incluso incluíndo esta proposta para a creación dunha planta de compostaxe en Pontevedra, impulsada –repito, señora Vilán– polo Goberno municipal de Pontevedra –do que o seu grupo forma parte, aínda que claramente se evidencia unha importante discrepancia no seo dese Goberno á hora de elixir o modelo de xestión de residuos– xunto coa Deputación Provincial, que o que está facendo é contribuíndo a que se poida materializar esta infraestrutura. Por tanto, eu pregaríalle que non traslade un debate interno do actual Goberno bipartito de Pontevedra aquí, e que moitas das súas preguntas que vostede formulaba hai un momento quen debería responderllas son os membros do Goberno bipartito de Pontevedra e quizais o propio alcalde. Ademais, eu advertiríalle, señora Vilán, da gravidade de instar o Goberno da Xunta a discriminar un concello, neste caso o de Pontevedra, e os seus cidadáns na dotación de infraestruturas para a prestación dun servizo básico como é a xestión de residuos. E ademais diríalle que respecte a autonomía municipal e a súa decisión neste sentido. Pero nós somos conscientes de que aquelas instalacións que xeren un amplo rexeitamento veciñal...
Remate, por favor.
...ou que non dispoñan do visto bo da corporación municipal pois loxicamente non deben prosperar, e nese sentido vai a nosa emenda. Por tanto, señora Vilán, cómpre manifestar a falta de coherencia mostrada polo Partido Socialista de Galicia a este respecto, dado que nesta Cámara o seu grupo parlamentario ten presentadas diversas iniciativas nas que segaba este tipo de tratamento e as instalacións nas que se fai uso do mesmo. E a proposta de hoxe –perdóeme que lle diga– non serve senón para poñer en evidencia e de manifesto o desconcerto e a falta de modelo do Partido Socialista con respecto á xestión de residuos domésticos...,
Remate.
...ao igual que noutros moitos ámbitos. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Freire. Grupo Parlamentario Mixto, señora Martínez.
Ben, a creación dunha planta de compostaxe pon enriba da mesa modelos alternativos á incineración. Coa compostaxe obtense compost, que é un bo fertilizante; é unha alternativa a un tratamento do lixo convencional co obxectivo da redución dos inconvenientes ambientais que a incineración provoca. É fundamental para este proceso a separación dos residuos en orixe e pode incorporar ademais restos derivados da propia limpeza forestal, o que permitiría manter coidado o noso monte e reducir o risco de incendios forestais. A separación en orixe reduce o impacto, ademais o impacto ambiental, provocado polo transporte dos residuos e evita o uso doutros fertilizantes artificiais, moitas veces contaminantes. Na utilización do compost debe asegurarse un mercado para o produto que axude a sufragar os custos e cumprir coa emisión medioambiental. Polo tanto, cremos que é posible, ademais, crear un valor engadido na venda do propio compost, non só na súa produción. A planta de compostaxe é unha industria onde se tratan residuos orgánicos con tratamentos biolóxicos en condicións controladas. Polo tanto, estamos falando dunha industria que trata o lixo, pero é unha industria, non se trata só de almacenar lixo ou de queimalo. Ten varias fases: recepción, preparación previa e mestura; a descomposición, que se fai entre 60 e 70 graos e dura catro ou seis semanas; a maduración; e o postratamento. E tamén hai tres condicionantes ambientais que o regulan: o oxíxeno, entre o 15 e o 21 %; unha temperatura, entre 45 e 65 graos; e unha humidade, entre o 45 e o 55 %. Polo tanto, é un proceso controlado e seguro. Un sistema de xestión e tratamento do lixo eficaz pasa pola descentralización e a comercialización del. Non se pode seguir pensando nun tratamento do lixo centralizado, porque non é efectivo. E aí practicamente todos os estudos sobre os temas de tratamento de lixo o que recomendan é facer un tratamento do lixo selectivo e máis preto de onde se produce. Se houbera achegas financeiras da Xunta e do Estado, todos os concellos poderían asumir accións na redución do lixo, mellorando os sistemas de contedores e recollida selectiva, participando nas xestións das plantas comarcais e de transferencia, mellorando o funcionamento e, se é o caso, colocando puntos limpos ou abrindo novos puntos limpos, e creando mancomunidades de xestión e de tratamento do lixo. Pódese facilitar, e ademais edúcase a poboación na separación do lixo. E moitos concellos que están facendo tratamento de lixo dunha maneira ambientalmente sostible o que fan, ademais de información aos cidadáns, é repartir tamén entre os cidadáns o material necesario para cada tipo de lixo, para que sexan capaces de facer unha selección eficaz. Por iso, eu non vou apoiar esta proposición non de lei, porque ademais fala de que non se cree ningunha, ou sexa, de seguir centralizando o lixo. Non entendo a proposta do Partido Socialista, non a entendo porque di que ningunha no concello de Pontevedra –non sei se é que noutros concellos si pero no de Pontevedra non–. Non sei pero, dende logo, eu aposto pola reciclaxe, eu aposto porque o tratamento do lixo non se centralice e eu aposto porque a vía da compostaxe sexa unha das vías que se implanten para o futuro como unha medida moito máis segura ambientalmente. Polo tanto, o meu voto non vai ser favorable. Moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, señora Pontón.
Moitas grazas, señor presidente. Eu, en primeiro lugar, quería empezar dicindo que como galega me sinto moi orgullosa da xestión que vén facendo o BNG no Concello de Pontevedra. E precisamente hoxe que é noticia, porque recolleuse no día de onte o premio que a ONU lle concedeu a esta cidade polo seu modelo de desenvolvemento urbano e sustentábel. Un éxito dun Goberno arroupado por moitos veciños e veciñas. Desde logo, para nós, e eu como galega pois síntome moi orgullosa, e como nacionalista, porque demostra como o nacionalismo é unha alternativa de futuro de gobernos ao servizo do pobo aplicando políticas diferentes. Eu pensaba no pleno de hoxe que certamente isto debe de preocupar moito a algúns partidos porque, como veremos, converten o pleno do Parlamento de Galiza nun pleno no que Pontevedra ten un protagonismo que realmente é importante, como veremos ao longo da sesión. Quero tamén dicir que desde o BNG saudamos e acollemos que o Concello de Pontevedra poña en marcha alternativas á incineración. E creo que este punto é moi importante, porque aquí fíxosenos unha lectura do Plan de xestión de residuos como se iso fora o plan que se está presentando en Pontevedra, cando é unha proposta de planta de compostaxe que elaborou o propio concello. Por certo, con apoio de asociacións ecoloxistas, con apoio das federacións veciñais, porque supón aplicar a normativa vixente que hai neste momento. É certo, o Plan de xestión de residuos sólidos urbanos que hai en Galiza está obsoleto. Está obsoleto porque, entre outras cousas, temos unha lexislación en materia de residuos que supera as previsións que aparecen no propio plan. E é que na lexislación en materia de residuos o que se nos di é que como mínimo o 50 % en peso das fraccións que son reciclábeis teñen que destinarse á reutilización e á reciclaxe. Os últimos datos de Galiza que temos dinnos que estamos no 12 %, é dicir, que para chegar ao 50 % ten que poñer en marcha iniciativas que permitan compostar. E non se pode chegar aos requisitos que están estabelecidos na lei se non se poñen en marcha iniciativas que permitan compostar a fracción orgánica do lixo. Polo tanto, creo que sería interesante neste debate que o PP e o PSOE nos dixeran se realmente están por cumprir a lexislación en materia de residuos ou encubertamente o que se está defendendo aquí é que Sogama siga sendo a única alternativa que hai, e, polo tanto, encubertamente defendendo a incineración. Creo que isto sería moi importante que o souberamos todos e todas. Polo tanto, a min, sinceramente, non deixa de sorprenderme que o Partido Socialista, que teoricamente di que defendía a compostaxe, veña a este Pleno do Parlamento dicir que non se leven adiante plantas de compostaxe. Por certo, a ubicación non foi proposta polo concello, foi proposta, por unanimidade, pola comunidade de montes; polo tanto, estaría tamén moi ben que se nos aclararan e que non se dixeran cousas que non respondan á realidade. E tamén que o Partido Popular se nos clarificara aquí, porque nos últimos días vimos noticias que o que parece é que hai –hai que dicilo así– case unha guerra soterrada dentro do Partido Popular, ¿non? O martes, o PP di publicamente que non apoia a planta de compostaxe; hoxe, ante este debate di que o PP apoiará a planta de compost se consegue o respaldo da corporación e dos veciños. Algo que, por certo, vostedes saben que ten, porque isto votouse na corporación municipal. Polo tanto, estaría ben tamén que o Partido Popular nos aclarara cal é a súa posición, que é o que defende, se van votar aquí en contra do que votaron no concello, que é realmente o que hai de fondo, cal é a guerra encuberta que hai ou cales son os problemas que teñen. En todo caso, nós hoxe aquí non imos apoiar esta iniciativa, porque o que nos propón o Partido Socialista é que colaboremos en seguir incumprindo a normativa en materia de residuos. Entendemos que algunhas outras iniciativas que vimos aquí, que querían que Sogama xestionara todos os residuos do país, pois no fondo parece que vostedes son presos desa política de Sogama e da incineración, por moito que se veña aquí defender outro tipo de cuestión. E, desde logo, tamén fariamos unha chamada á responsabilidade, porque estamos falando de algo moi importante. E é curioso que se queiran poñer pedras e atrancos cando hai unha entidade municipal que está promovendo e facendo o que non se fai desde a Xunta de Galiza para cumprir co que di a normativa sobre residuos. Realmente, eu penso que hoxe o mellor que podía facer o Partido Socialista era retirar esta iniciativa. Moitas grazas.
Grazas, señora Pontón. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, señor Sánchez.
Ben, eu creo que o Concello de Pontevedra é un concello exemplar en moitas das políticas que leva desenvolto nestes anos, que é un concello que está moi por riba da media dos concellos deste país, pero creo que tamén, como calquera concello, se debe de poder cuestionar, pedir información e criticar. Evidentemente, iso é o que eu creo. Non se pode poñer por diante unha xestión, que moita xente recoñece e que en moitos casos tamén nós asumimos, pero tamén hai cuestións que se deben de contrastar con xente que non pensa do mesmo xeito. Nós non imos apoiar esta proposta, explicareino, e o noso voto vai ser a abstención. Nós estamos a favor de que se empece a descentralizar o tratamento do lixo neste país, estamos a favor de que se empece a cumprir, dunha vez por todas, cos mandatos europeos de facer compostaxe e de cumprir coa xerarquía de tratamento do lixo. O que si que entendemos son certas dúbidas pola falta de información que ata o momento hai –ata o momento, o que se aprobou é un protocolo de tres follas, no que se di no primeiro punto que se vai estudar a viabilidade dunha planta de tratamento–, dúbidas que se nos xeran a nós: Nós cremos que esa descentralización debe de ser comarcalización. Polo tanto, cando se fala dunha planta de tratamento provincial, cremos que non é o camiño, cremos que debe de ir á comarca. Pode ser que no proxecto que se nos presente sexa unha planta de tratamento para a comarca de Pontevedra e os concellos do arredor, pode ser. Polo de agora hai unha dúbida que non está respondida, e se cadra é porque hai unha fase posterior onde se explicará. Nós apoiaremos todas aquelas plantas de tratamento que signifiquen comarcalización, reducir os desprazamentos dos residuos orgánicos ao máximo, e ese ámbito para nós non é o provincial. Hai unhas dúbidas tamén non contestadas, que seguramente se contestarán noutra fase, que son as condicións urbanísticas dos terreos, a ocupación da planta sobre a superficie dos terreos. Esas son dúbidas que nós temos e que, seguramente, se nos solventarán. O protocolo si que reflicte que é unha planta provincial que en principio vai recibir –en principio– o lixo e os residuos de vinte concellos. Para nós iso non sería o modelo ideal. Fálase de 34.000 toneladas. Fálase de que o Concello pon os terreos e a Deputación fai a obra. Ben, dito todo isto, nós cremos que a proposta é demasiado prematura; nós cremos que esas incógnitas se deben de desvelar nos próximos pasos que se dean. Cremos que hai que vixiar para que sexa coherente co que aquí todos vimos dicindo na oposición: a descentralización, o cumprimento estrito da xerarquía do tratamento do lixo, a sustentabilidade a partir da redución dos desprazamentos, conseguir compost. Eu creo que, correctamente deseñada e baixo estes principios, a compostaxe non é unha actividade prexudicial. Pero si que cremos que nós vixiaremos, cremos que tamén na proposta se escapa un pouco do ámbito do que é o Parlamento, cremos que a Xunta de Galicia en ningún caso pode dicir que non vai apoiar ningunha planta de tratamento no concello de Pontevedra, cremos que iso non é afortunado. Polo tanto, si que esperamos que se defina mellor este proxecto, que se dea información, que se nos dea información sobre as condicións urbanísticas da ubicación escollida, que se nos dea información da vocación de ser comarcal ou de ser provincial ou non, etc., etc. E, polo tanto, esa é a explicación de por que nós non imos apoiar esta iniciativa. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Sánchez. Grupo autor da proposición non de lei, señora Vilán.
Grazas, presidente. Comezo polo Partido Popular e pola súa emenda, que non imos aceptar porque, á marxe da oposición veciñal ou do apoio da corporación municipal, o que non aceptamos os socialistas é a defensa dunha liña de incineración, de valorización enerxética, dentro dun complexo de tratamento, que é o que vén no protocolo firmado polo propio Partido Popular e polo BNG. Estamos realmente sorprendidos de que sexa unha persoa, o voceiro de Medio Ambiente, quen defenda esta emenda, da que foi autor efectivamente, cando o candidato á alcaldía de Pontevedra, que é deputado nesta Cámara e que onte remitiu unha nota de prensa aos medios de comunicación –que saíu hoxe na prensa– precisamente sobre esta noticia, non tivese a valentía de saír hoxe aquí e falar de cal é a súa proposta. Con relación ao que nos di AGE, efectivamente, afondamos en que non é unha planta de carácter comarcal, non se proxecta unha planta comarcal, proxéctase unha planta de carácter provincial. Tanto é así que o Concello de Salceda de Caselas, que non é comarca de Pontevedra, está adherido, por exemplo, dentro deses mínimo de vinte e un concellos que veñen no protocolo. Con relación ao que nos di o BNG e ao que nos di o Grupo Mixto, reitero: os socialistas avogamos pola reciclaxe, pola compostaxe. Non estamos en contra da compostaxe, estamos en contra da incineración nun lugar de Galicia que non sexa a propia planta de Sogama; estamos en contra de encher Galicia con incineradoras. E iso é, na liña estratéxica número 9, no protocolo firmado polo BNG e polo PP, o que vén expresamente nese protocolo, vén que se fala dun centro de tratamento e xestión de residuos provincial. Por certo, eu tamén estou orgullosa de como é o Concello de Pontevedra. Efectivamente, non estou satisfeita porque no concello de Pontevedra hai 9.000 parados, e por algo haberá 9.000 parados, pero ese Concello de Pontevedra, ese modelo de cidade do Concello de Pontevedra, é tamén labor dos socialistas. De feito, se non fose polos socialistas, habería un goberno do Partido Popular dende hai [[Murmurios.]] bastantes anos. O que eu me pregunto é por que a federación máis importante de federacións veciñais en Pontevedra se opón a esta planta de compostaxe. Por certo, eu tamén estou orgullosa da Canicouva, que coñezo persoalmente, porque son do pueblo que está xustamente ao lado. E o que máis me sorprende é que por alguén que vén aquí queixarse nesta Cámara da falta de democracia do Partido Popular se me diga a min persoalmente, e ao Grupo Parlamentario Socialista, que temos que retirar unha iniciativa, cando nós en ningún momento lle pedimos a ningún grupo parlamentario que retire as súas iniciativas, porque respectamos a autonomía de cada grupo parlamentario e, por suposto, respectamos a democracia. Grazas.
Grazas, señora Vilán. Proposición non de lei do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de D. Antón Sánchez García, sobre a demanda polo Goberno galego ao Goberno central da suspensión do proxecto denominado Autovía A-57. Tramo: Vilaboa-A Ermida
Seguinte proposición da Alternativa Galega de Esquerda, sobre a demanda polo Goberno galego ao Goberno central da suspensión do proxecto denominado "Autovía A-57. Tramo: Vilaboa-A Ermida". A esta proposición non de lei presentáronse dúas emendas: unha do Grupo Parlamentario Socialista e outra do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego.
Para a defensa desta proposición non de lei ten a palabra o señor Sánchez.
Ben, hai un erro no enunciado da PNL, é a "A-57". Esta é unha proposición non de lei coherente co discurso que nós vimos tendo nesta lexislatura sobre a burbulla e o despilfarro en infraestruturas de dubidoso interese xeral. Así o defendemos cando se falou da variante de Portosín, na que se querían gastar 40 millóns de euros para unha circunvalación nun núcleo de 600 habitantes; así o defendemos en proxectos como a A-76, e así o imos defender hoxe. O Consello de Ministros autorizou o 24 de decembro a celebración do contrato de obras da autovía A-57, no tramo Vilaboa-A Ermida. Trátase, seica, do primeiro tramo da futura autovía A-57, infraestrutura da que se di que será a grande alternativa de gran capacidade á estrada N-550 en Pontevedra. Dise tamén que xunto cos tramos da Ermida-Pilarteiros e Pilarteiros-Barro, e conexión coa AP-9 en Curro, constituirá a futura circunvalación de Pontevedra. O presuposto de licitación do tramo, de 6,48 quilómetros, é de 86,31 millóns de euros, aos que haberá que sumar expropiacións e contratos menores. Os traballos desenvolveranse no ámbito metropolitano da cidade de Pontevedra, percorrendo os concellos de Pontevedra e Vilaboa, destacando o seu paso polos núcleos da Ermida, Pintos, Valadares, Pumariño, Bértola e O Outeiro. É un tramo dun proxecto máis amplo que debera chegar a ser unha autovía de 64 quilómetros, que custará, de levarse a cabo, máis de mil millóns de euros: a A-57, que se nos vende como unha alternativa á autoestrada AP-9. O que non se nos di dende o Ministerio de Fomento é o custo social e ambiental que terá a construción desta autoestrada. Dividirá en dous pobos como o de Pintos ou o de Marcón, onde os veciños se atoparán con noiros de ata sesenta metros, o equivalente a un edificio de dezasete pisos, que lle impedirán comunicarse coa casa situada xusto en fronte. Terá un impacto paisaxístico enorme, terá un impacto sobre o hábitat natural enorme. E cremos que, sobre todo, cuestiona a continuidade dun modelo que para nós forma parte do pasado, un modelo despilfarrador e insustentable. Tampouco se nos di, e nin se fai unha análise de que a AP-9, a autoestrada que pretende substituír a A-57, leva seis anos perdendo tráfico, co que corremos o perigo de que haxa que rescatar esta autoestrada con diñeiro público. As concesionarias neste país ao final nunca perden, teñan máis ou menos tráfico. O Foro Económico de Galicia acaba de publicar un estudo de propostas económicas. E entre as medidas incluídas atópase a necesidade de realizar un estudo rigoroso de custo-beneficio para as infraestruturas que superen os 5 millóns de presuposto. Evidentemente, cando se fai esta proposta é porque chegan á conclusión de que o pasado recente está cheo de infraestruturas que supuxeron un despilfarro que lastra o benestar social. Un despilfarro que lastra o benestar social porque se prioriza a construción destas infraestruturas fronte ao gasto noutros apartados, que nós cremos máis acaídos para estes tempos. Cada infraestrutura debe de facer un estudo custo-beneficio, estudando tamén o custo de oportunidade. É dicir, un proceso participativo e de debate de por que gastamos 100 millóns nunha autovía e non gastamos, por exemplo, 100 millóns en ter trens de cercanías entre Vigo-Pontevedra ou Ferrol-A Coruña. ¿Como é posible que neste país sigamos falando de proxectos de autovías millonarios cando non temos trens de cercanías que custarían bastante menos? Non podemos permitir que se despilfarren os cartos públicos deste xeito mentres se recortan dereitos básicos. É necesario, ao noso modo de ver, un cambio radical nesta toma de decisións, que implique que galegos e galegas, pontevedreses e pontevedresas, poidan opinar se é mellor gastar 86 millóns en seis quilómetros de autovía ou se deberían de dedicarse a outras prioridades. ¿Como se pode dicir –como escoitamos onte– que o Sistema universitario público é insustentable e, sen embargo, apoiamos sen pestanexar que se gasten 6 millóns de euros en seis quilómetros de autovía, cunha dubidosísima utilidade social? ¿Como se pode escatimar na dispensación de medicamentos para enfermos de hepatite C e apoiamos seis quilómetros por 100 millóns? Véndese, ademais, esta autovía como se fose unha circunvalación a Pontevedra. E non é certo, é unha vía rápida de catro carrís que non vai cumprir con esa función. Tecnicamente e nos planos vese que non vai ser a solución para a circunvalación de Pontevedra. Ademais, agora que a Deputación e o Concello acaban de licitar xa a rolda leste, que si vai rodear a cidade por esa zona e que mellora o acceso ao Hospital de Montecelo. Por iso preguntamos: ¿cando chegará a austeridade á definición das infraestruturas? ¿Cando chegará a participación real da xente na definición das súas prioridades? ¿En que quere esa xente priorizar o gasto de 100 millóns de euros?, ¿nunha autovía máis ou quere investilo en sanidade, en educación, en traballo, en servizos sociais, etc.? ¿Por que non se lle dá a palabra á xente? Hai que reflexionar tamén sobre o significado de "progreso" neste país, onde xa non se pode falar dun "déficit de infraestruturas", senón dunha "irracionalidade nas infraestruturas". As críticas das infraestruturas ecoloxicamente insustentables xa empezan a vir de quen menos te esperas. Lin unhas declaracións de Andrés Precedo Ledo –que tampouco é sospeitoso–, nas que falaba de que as autoestradas e urbanizacións dispersas xeradoras de fortes emisións de CO2 e alto consumo enerxético son solucións do pasado. Lamenta o atraso na implantación da intermodalidade e as redes metropolitanas de ferrocarril ou tranvía, mentres seguimos construíndo autovías que, ademais de impactaren sobre a paisaxe, proxectan un modelo obsoleto. Ata este señor, ata a Comisión Europea fixo un informe no mesmo sentido, de que existiu neste país unha burbulla de infraestruturas de transporte. O crecemento das grandes infraestruturas viarias, ferroviarias, aeroportuarias, portuarias, etc., foi espectacular nestes últimos anos, pero iso non serviu para ter uns bos servizos proxectados con racionalidade. Non convén esquecer tampouco a relación entre esta burbulla das infraestruturas sen sentido coa corrupción. Algo terá que ver co despropósito das nosas infraestruturas no noso país. Temos tres aeroportos sen coordinar; dous portos exteriores a oito quilómetros de distancia e sen definir as súas conexións ferroviarias; liñas de AVE que competirán cos tres aeroportos; autovías deseñadas para aumentar aínda encima a demanda de mobilidade individual en transporte, cunha demanda inflada intencionadamente para que soportemos dende os orzamentos públicos durante décadas mentres recortamos no básico. ¿Como é posible que se fale de melloras e de que teñamos todos os galegos e galegas unha autovía a menos de quince minutos, cando non temos ese tren de cercanías, moito máis barato, moito máis sustentable e moito máis rendible socialmente? Ese é o sentido da nosa iniciativa. É unha iniciativa que é coherente co que vimos defendendo, queremos racionalidade no gasto en infraestruturas, non queremos máis negocio para as grandes empresas construtoras de infraestruturas, non o queremos. E por iso reclamamos que se paralice este proxecto e que se utilicen estes recursos para outras prioridades que nós consideramos acaídas para o novo tempo, para un novo tempo onde a sustentabilidade, a loita contra o cambio climático, a redución da mobilidade teñen que xogar un papel primordial. Temos que deixar de regalarlles cartos ás grandes empresas e empezar a gastar o diñeiro nas prioridades da xente. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Sánchez. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, señora Pontón.
Moitas grazas, señor presidente. Desde o Bloque Nacionalista Galego compartimos a necesidade de dotar de racionalidade os investimentos que se fan, e moi particularmente os investimentos en infraestruturas. De feito, lembro que foi este grupo nesta lexislatura quen, por exemplo, cuestionou tamén algunhas das infraestruturas que se ían facer, cuestionou ese modelo privatizador das infraestruturas e propuxo alternativas e solucións en relación con este ámbito. E, sobre todo, porque cremos que sempre, non só porque haxa crise económica, os cartos públicos deben de utilizarse con rigor, pensando no interese xeral e non pensando en intereses particulares. E tamén sabemos que, efectivamente, ese tipo de criterios non xogaron sempre no ámbito galego. E tamén entendemos que todo este tipo de procesos de infraestruturas en Galiza teñen un impacto social, un impacto ambiental, un impacto mesmo persoal moi importante por como nós ocupamos o territorio. Efectivamente, este tipo de particularidades e afección que se fai a moitos núcleos, a moitos espazos e mesmo a vivendas, pois é lóxico, lexítimo que esas persoas defendan ese tipo de cuestións. E entendemos que tamén as administracións deben de ser sensibles e, polo tanto, na planificación de infraestruturas que se faga dentro do noso país, este tipo de cuestións deben de terse moi en consideración. Porque é evidente que non é o mesmo planificar unha infraestrutura en Castela, que ten núcleos de poboación moi compactos, que en Galiza, en que temos o territorio ocupado nunha parte moi importante. Porén, dito isto telegraficamente, porque isto daría para un debate con moita maior profundidade, tamén é evidente que non defendemos unha foto fixa das nosas infraestruturas e que hai necesidades que en determinados momentos é necesario atender, sempre e cando respondan a unha lóxica, a unha racionalidade e, polo tanto, teñan unha xustificación desde o punto de vista social. Unha das cuestións que nós ponderamos tamén á hora de valorar a oportunidade ou non de infraestruturas é a seguranza viaria. E aquí, efectivamente, fíxose mención e fíxose relación cun aspecto, e é que temos unha AP-9 que se converte nunha barreira para moitísimas persoas polas elevadas peaxes que ten. E isto o que está significando é que unha parte moi importante dese tráfico se está derivando cara a outro tipo de vías. Discutiremos nesta Cámara algunhas alternativas tamén sobre o problema de que de repente todo o tráfico pesado se queira obrigalo a circular pola AP-9. Pero está claro que hai un problema, e, en concreto, na N-550, de que hai unha cantidade moi importante de tráfico pesado que está indo cara a ese tipo de vías e que está ocasionando un problema, por tanto, de seguranza en núcleos de poboación nos que viven moitas persoas que están soportando tamén este tráfico. É certo tamén que Pontevedra é a única cidade do Estado, de todo o Estado español, que a estas alturas aínda non ten unha circunvalación. E supoño, señorías, que, alén doutro tipo de consideracións, entenderemos que contar cunha circunvalación para unha cidade como Pontevedra non é unha cuestión menor. E é máis, diriamos que o que habería que preguntarse é como puido ser que durante todos estes anos esta obra leve un atraso tan importante. Porque, realmente, estamos a falar dunha infraestrutura que vén sendo reclamada por todas as forzas políticas, sociais, sindicais e económicas da cidade desde o ano 1998. Todas, por certo, excepto o Partido Popular, que mesmo constituíron unha plataforma, que era Plataforma 5 de xuño, onde o que se facía era unha reclamación vinculada con esa circunvalación polos problemas de seguranza viaria. Hai tamén unha previsión de que cando iso se faga unha parte da infraestrutura da nacional pois vai ser agora unha obra que se pode integrar como unha vía urbana convencional e, polo tanto, tamén nese ámbito aplicar medidas. E, polo tanto, nós entendemos que hai tamén criterios lóxicos importantes que ponderar nese debate. Tamén desde o BNG lamentamos que o Ministerio de Fomento non fose moito máis permeable ás demandas que se teñen realizado en relación co impacto desa obra, e que mesmo hai poucos meses rexeitara iniciativas que foron acordadas no Pleno do Concello de Pontevedra para evitar e minimizar o impacto social, o impacto ambiental e, polo tanto, a plasmación práctica desta infraestrutura. Polo tanto, nós o que defendemos na nosa emenda é que as obras se fagan, efectivamente, con diálogo, con consenso, atendendo ao menor impacto social e ambiental, e que, polo tanto, isto sexa unha cuestión que se teña en consideración na tramitación dunha infraestrutura que pensamos que con racionalidade hai argumentos de peso como para dicir se cumpre ou non coa finalidade e co fin que ten que ter, que é de que teña unha utilidade pública para os cidadáns, tendo o menor impacto ambiental, persoal e social, que creo que todos e todas nunca debemos de minusvalorar. Moitas grazas.
Grazas, señora Pontón. Grupo Parlamentario Socialista, señora Gallego.
Moitas grazas, señor presidente. Bos días, señoras e señores deputados. Señor Sánchez, desde o Grupo Parlamentario Socialista témoslle presentado unha emenda de substitución á súa iniciativa por moitas razóns. Eu creo que algunha delas xa as acaba de expoñer agora tamén a señora Pontón na súa intervención cando falaba da cidade de Pontevedra, e eu subscribo perfectamente esa intervención nese senso. Pero hai que falar tamén doutro concello que está concernido nesta alternativa á AP-9, que é o concello de Vilaboa –do que eu son natural– e que está sufrindo e soportando as consecuencias da crise económica, que leva a que milleiros de condutores acotío deixen de empregar a AP-9 e se despracen a través da N-550 e da N-554, que literalmente atravesan todos os núcleos de poboación do concello de Vilaboa, co que temos incrementado o tráfico de maneira moi notoria na N-554 en máis de quince mil vehículos. E iso está derivando evidentemente en problemas para a cidadanía e en inseguridade viaria e en incremento tamén das taxas de sinistralidade. A verdade é que os socialistas estamos de acordo en que se constrúa esta autovía, estamos de acordo en que se constrúa non só esta primeira fase, senón tamén a segunda, porque consideramos que Vigo e Pontevedra teñen que ter unha alternativa libre de peaxe para comunicarse entre si. Dicíame o meu compañeiro, o señor Losada –agora antes de saír á tribuna–, que Vigo e Pontevedra son as únicas cidade e capital de provincia –de máis de 100.000 habitantes, evidentemente– que non están en toda España conectadas cunha vía libre de peaxe. E ese é o motivo principal polo que defendemos a construción desta autovía. Defendémolo por iso, defendémola para evitar a inseguridade viaria que supón a situación que hai no día de hoxe. E tamén a defendemos sendo conscientes de que nun momento de crise económica hai que priorizar as infraestruturas que hai que construír. E que tamén nun momento no que se pretende incentivar a economía, a construción deste tipo de infraestruturas, neste caso desta, que é absolutamente necesaria, pode axudar tamén ao crecemento económico e activar a economía. E somos perfectamente conscientes de que este tipo de infraestruturas xeran sempre problemas na cidadanía. Desde o Concello de Vilaboa, desde o Goberno do Concello de Vilaboa, fomos desde o primeiro día absolutamente colaboradores con todos os veciños e veciñas que tiñan algún problema ou que lle afectaba dalgunha maneira a construción desta infraestrutura. Tanto é así que foi o propio concello –e non seguramente en moitos sitios pasa isto– o que axudou os veciños e veciñas a que presentasen as súas alegacións, e o propio concello tamén presentou as súas. Non estamos ao cen por cento satisfeitos coa acollida destas alegacións, non foron todas atendidas; hai algunhas, como a raqueta que ao noso xuízo debera de comunicar esta autovía coa N-550 e coa N-554, que aínda non foi admitida polo Ministerio de Fomento. A pesar diso o que queremos hoxe é que se inicie de inmediato a construción desta autovía. Evidentemente, tendo en conta as alegacións que presentou ese concello, que foi o primeiro que se puxo á fronte na defensa dos intereses dos seus veciños e dos intereses xerais do concello. E seguiremos insistindo en que estas alegacións sexan tidas en conta. En Vilaboa estamos acostumados a pelexar coas distintas administracións para que as infraestruturas que nos atravesan se fagan de xeito que teñan en conta as nosas preocupacións, os nosos recursos naturais, o noso patrimonio. Ímolo seguir facendo porque, afortunadamente, temos un goberno que está por encima de todo atento aos intereses das veciñas e dos veciños, e tamén atento e compatibilizando os intereses xerais do país. E por iso a emenda que lle presentamos, señor deputado, é para que se inicie xa a construción da A-57, neste tramo Vilaboa-A Ermida, pero tamén que se atendan e que se respecten as alegacións presentadas polo Concello de Vilaboa e, en particular, a conexión –como lle dicía– coa N-550. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Gallego. Grupo Parlamentario Mixto, señora Martínez.
Bo día de novo. A Plataforma de afectados pola A-57 denuncia a afectación nas zonas da Ermida, Pintos, Tomeza e Vilaboa, que se verán prexudicadas pola deterioración irreparable do ámbito e polo impacto severo do patrimonio artístico e etnográfico nos seus dous extremos: ao sur, en Vilaboa, sobre o Camiño de Santiago e a vía romana XIX, e ao norte, no lugar de Pintos, sobre o Camiño real de Ribadavia. Outro motivo de preocupación é o problema do abastecemento de auga e a degradación dos acuíferos e das minas. Non obstante, non serán os únicos afectados por esta prescindible obra, xa que todo o ecosistema se verá afectado. En realidade, é un corredor sen entradas nin saídas e sen conectar as parroquias polas que pasa. Na súa cega aposta polas grandes infraestruturas para o transporte e o motor, o que se pretende é facer é un negocio para as grandes construtoras e unha ruína para o conxunto da sociedade. O trazado da A-57 pretende unir Pontevedra e Vigo cunha autovía sen peaxe. O seu primeiro tramo, de seis quilómetros, entre Vilaboa e A Ermida é un exemplo: 84 millóns de euros sen contar expropiacións e unha tramitación absolutamente irregular, co comezo das expropiacións antes de ter aprobado o estudo do impacto ambiental. Un impacto ambiental inaceptable que destrúe o monte da Fracha e afecta hábitats de especies protexidas e ameazadas e numerosas minas de auga. A circunvalación de Pontevedra, en realidade, non é tal, pois a veciñanza debe percorrer sete quilómetros pola N-505 para chegar a Vilaboa antes de tomar esa infraestrutura. Pontevedra, por outra parte, xa ten unha circunvalación: a autoestrada AP-9. Esa autoestrada de peaxe xa debería de ser unha autovía gratuíta porque é a verdadeira circunvalación de Pontevedra. Se se construíra a A-57 sería previsible que esta restara gran cantidade de tráfico á AP-9, co cal poderiamos toparnos con que temos unha autovía a A-57 e teñamos que rescatar a autoestrada AP-9. Polo tanto, queda outra vez demostrado o gasto innecesario que se pretende facer. Galicia conta actualmente con máis de cen quilómetros de vías de alta capacidade, moi por riba da media europea. O conxunto da humanidade afrontamos dous grandes retos: o cambio climático e a superación do pico do petróleo coa consecuente fin da era do petróleo barato. Polo tanto, o primeiro que temos que facer é optimizar o uso do que xa temos. Denúncianse impactos sociais e ambientais e un inadmisible sobrecusto innecesario. O máis sensato sería acelerar a revisión da autoestrada que ter unha carretera nacional, unha autovía e unha autoestrada todo xunto en dez quilómetros. As estradas convencionais mentres tanto están en plena degradación do firme e da sinalización. Esa construción supoñerá a afección directa de polo menos tres ríos de grandes volumes e outros de menor volume, afectando numerosas poboacións de anfibios e afectando tamén o LIC de San Simón por alteración das augas que desembocan nesta zona, onde se topan as aves que forman parte deste LIC. Presenta, ademais, unha elevada poboación de xabarís e outros mamíferos como o lobo ou o poni galego. Non se entende, pois, o gasto nun proxecto irreflexivo cando se están deixando de investir en investigación, en sanidade ou en educación, que deberían de ser sectores prioritarios no seu investimento. O traxecto entre Vilaboa e A Ermida, de pouco máis de seis quilómetros, parte un monte pola metade, afecta o nacemento dun río, unha decena de captacións de auga, un castro, o Camiño de Santiago, outras vías históricas, e nin sequera conecta as parroquias que atravesa entre si. A afección é maior no lugar de Pintos, que se parte con taludes de 60 metros e toca cincuenta puntos de auga; queda comprometido o castro da Farexa, o Camiño de Santiago, a Ruta histórica dos arrieiros a Ribadavia e a flora e a fauna locais. Os técnicos do propio Goberno de Pontevedra recoñecen que provoca un dano ambiental demasiado alto para proseguir con esta obra. Polo tanto, nós seguimos apostando polo transporte público colectivo, polo transporte de ría, polo transporte en tren de proximidade, e deixarse de vías de alta capacidade que non solucionan o problema dos galegos e das galegas e que, sen embargo, supoñen un tremendo gasto que non se gasta noutras cousas moito máis importantes, como pode ser a educación ou a sanidade, incluído o tratamento dos pacientes con hepatite C. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario Popular, señor Gómez Alonso. [[Pausa.]] Déanlle voz ao escano do señor Gómez Alonso. Grazas.
Moitas grazas, señor presidente. Señorías, está claro que unha vez escoitados os voceiros do Grupo Mixto e da AGE temos dous modelos completamente enfrontados. O señor Sánchez acusa o modelo do Partido Popular dun modelo desfasado, dun modelo de política de infraestruturas viarias que se atopa pois inmerso nunha burbulla. Isto asóciao a corrupción dun xeito libre e gratuíto, pero el saberá o que di, o que fai e as probas que ten. E despois, aínda por riba, fai demagoxia dicindo que o que se inviste aí non se inviste en temas tan serios como o que hoxe se falou, como é o tema da hepatite C. A nós o que si nos chama a atención é a obsesión que ten Alternativa Galega de Esquerda de paralizar proxectos construtivos que son vitais para o desenvolvemento económico deste país. Comezaron coa vía de alta capacidade Tui-A Guarda. Para que vostedes o entendan, esta ten tres treitos e pedíannos a anulación do treito dous, cando estaba en servizo o un e se vai pór en execución o treito tres, e pedíannos a anulación do treito dous. Pois, francamente, se vostedes esa é a política que teñen dificilmente van poder plantexar cando menos unha alternativa sensata que lles voten os cidadáns deste país. E agora pídennos que anulemos o treito un da autovía A-57. E claro isto é porque eles non cren nas vantaxes das políticas viarias de infraestruturas. Nós si estamos absolutamente convencidos de que aquelas políticas viarias de infraestruturas que foron ben planificadas son rendibles para os cidadáns de Galicia, xeran cohesión territorial, xeran vertebración territorial e melloran a competitividade das nosas empresas e, o máis importante, son ferramentas indispensables para a mobilidade dos nosos cidadáns. E se nos centramos no que acontece na área metropolitana de Vigo, señor Sánchez, é indiscutible que a área metropolitana de Vigo necesita alternativas para mellorar a penetración no que é a área máis poboada do noso país. Vostede fala de que a A-57 é un despilfarro, pois a A-57 é precisamente unha desas solucións que se plantexaron xa dende hai moitos anos para mellorar a accesibilidade e a penetración na área máis poboada no noso país, e tamén das que maiores problemas ten de tráfico, de atascos e de colapsos –como vostede sabe– na ponte de Rande. Polo tanto, nós temos absolutamente claro que a A-57 é unha autovía perfectamente necesaria para conectar e mellorar a accesibilidade da área metropolitana de Vigo. E vostede tamén debe ter en conta que a AP-9, por moito que vostede ou algúns grupos a descualifiquen, é a arteria principal de Galicia, e desa arteria principal de Galicia sae todo unha rede mallada que é indispensable para mellorar a mobilidade dos galegos. Aí temos a autovía do Salnés, a autovía da Barbanza, a AP-53, as autoestradas de Carballo e Baiona, a vía Ártabra, Santiago-Brión, incluso as nosas dúas grandes autovías de conexión coa Meseta chegan á AP-9. Polo tanto, estamos a falar da AP-9 como a autoestrada que é a rede arterial principal que comunica toda Galicia e sobre a cal se planifican todas as infraestruturas. E cando vostedes falan de despilfarros, debería vostede de conseguir o Plan Vigo Íntegra que se aprobou no anterior Goberno bipartito, que si que era un exemplo de despilfarro. Mire, máis de cinco mil alegacións recibiu este Plan Vigo Íntegra; evidentemente, nós paralizámolo. Pero había máis de 2.000 millóns de euros en investimentos en redes viarias na área metropolitana e prevía máis de setenta actuacións. Isto si que era un despilfarro, señor Sánchez. E cando vostede fala e critica a A-57 utiliza argumentos que son erróneos, e dígollo con todo o respecto. Porque, mire, esta autovía non é a autovía dos 1.000 millóns de euros, a única autovía dos 1.000 millóns de euros que hai en Galicia é a A-76; esta autovía custa 686 millóns de euros. E non son 64 quilómetros, son 59; e non é para unir Pontevedra-Vigo, é Pontevedra-O Confurco, é dicir, O Porriño; é para mellor os accesos por outra área de penetración da cidade de Vigo. Que me sorprende que vostede agora estea tan preocupado pola quebra da AP-9, o cal é unha especulación que fai Alternativa Galega de Esquerda cando se poñen servizos de autovía libre de peaxe. No tocante ás alegacións, eu estou disposto a darlle unha copia do Boletín Oficial do Estado publicado o 23 de xullo de 2014, onde se argumentan todas as alegacións presentadas polos veciños do Concello de Vilaboa en torno ao impacto ambiental deste treito un sobre ese concello e sobre as reclamacións que eles presentan. Están perfectamente argumentadas, e gran parte delas –como lle dixo a señora Gallego– están tomadas en conta na declaración de impacto ambiental. Pero voulle dicir algo máis para rematar. Nós durante moitos anos trouxemos e defendemos neste Parlamento e no territorio moitas plataformas de afectados pola que nosoutros denominados a "ditadura das infraestruturas". Se aínda segue habendo xente que está preocupada polo grao de afección do impacto da execución destas obras, nós estamos dispostos a sentarnos con eles e intermediar co Ministerio de Fomento...
Remate, por favor,.
...para chegar a solucións de consenso. ¿E sabe por que o facemos, señor Sánchez? Porque nós sempre estivemos en contra da ditadura dos trazados. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Gómez Alonso. Grupo autor da proposición non de lei, señor Sánchez. [[Pausa.]] Déanlle voz ao escano do señor Sánchez, por favor.
Señor Gómez Alonso, non me vai dar tempo de falar da capacidade de penetración, e mire que o sinto, ¡eh! Por iso si que se confrontan dous modelos, señor Gómez Alonso; aí teño que darlle a razón. Alguén ten que dicir aquí o que se está analizando xa dende fóra, e é analizar o que aconteceu neste país nos últimos vinte e cinco anos en materia de infraestruturas. Alguén ten que dicir o despilfarro que supuxo e, evidentemente, a interrupción da corrupción como elemento central para poder levar a cabo todo este roubo á cidadanía. Porque é certo, señor Gómez Alonso, que se se gasta en tres aeroportos –dos cales ningún ten conexión ferroviaria–, en dous portos exteriores –que están a oito quilómetros e non teñen definida a conexión ferroviaria–, se se despilfarran autovías –que non teñen demandas suficientes–, é evidente que se deixa de gastar noutras cuestións que si que son importantes para a xente. Claro que si, os recursos son finitos, e por iso se se gasta nun lado non se gata no outro. Dicimos: non é unha circunvalación. Tecnicamente é imposible que os cidadáns de Pontevedra vaian utilizar este proxecto como circunvalación. Dende calquera punto teñen como mínimo que percorrer seis quilómetros para entrar nesta vía de alta capacidade, non é unha circunvalación. Por outra banda, resulta que agora hai que construír alternativas á AP-9. Moi ben, primeiro, regalámoslle a AP-9 a unha empresa, que saca moitas plusvalías de venderlla sen ningunha obra de mellora a unha empresa americana, e agora resulta que para solucionar iso temos que construír paralelamente a dez quilómetros unha autovía para que poidan ir gratis os cidadáns. ¿E por que na AP-9 teñen que pagar peaxes?, ¿por que non se fai a AP-9 libre de peaxes? ¿Non sería unha solución ambientalmente moito máis respectuosa, socialmente moito máis xusta? ¿Ou é que consideran vostedes que este modelo é racional e sustentable? Iso non o cre ninguén. Voces que teñen que entrar neste Parlamento xa están analizando que isto é un modelo insustentable, que vai contra a cidadanía. Unha cidadanía, por exemplo, os membros da plataforma Salvemos A Fracha, que están sós cando os gobernos fan oídos xordos ás súas demandas, sós, porque non se escoitan. As alegacións do procedemento de avaliación ambiental non é un proceso participativo; esa xente ten dereito a dicir en que quere gastar os seus cartos. Porque din: Vigo e Pontevedra son as únicas cidades que non teñen unha conexión libre de peaxe. Tamén Vigo, Pontevedra, A Coruña e Ferrol son as únicas agrupacións urbanas dese tamaño que non teñen tren de cercanías en todo o Estado español. Tampouco teñen, e é moito máis barato poñer cercanías na Coruña e Ferrol que só este proxecto de autoestrada. Con estes recursos teriamos trens de cercanías que conectaran Ferrol-A Coruña e Pontevedra-Vigo. Non se quere simplemente porque, evidentemente, detrás hai intereses, hai intereses e complicidades entre os gobernos e as empresas. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Sánchez. Proposición non de lei do G.P. Mixto, por iniciativa de Dª María Consuelo Martínez García, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación co concerto sanitario asinado polo Sergas con Povisa e as medidas de extinción de emprego previstas pola dirección do centro
A esta proposición non de lei presentáronse emendas dos grupos parlamentarios dos Socialistas de Galicia e de AGE.
Ten a palabra a señora Martínez García.
Ben, aínda que o expediente de regulación de emprego presentado en Povisa foi retirado pola dirección da empresa o venres día 20, manteño esta iniciativa porque si están enriba da mesa novos despedimentos con data 13 de marzo. Polo tanto, simplemente, como había tantas ilegalidades nese ERE, tiveron que cambialo, e agora pretenden facer outra reestruturación. A reestruturación do cadro de persoal que Povisa pretendía levar a cabo ten contradicións coas cláusulas do concerto sanitario Sergas-Povisa e co Acordo básico pola saúde na área sanitaria de Vigo. O 1 de setembro de 2014 asinouse un novo concerto singular entre Povisa e o Servizo Galego, como mínimo ata o ano 2022, que garante a súa carga de traballo durante estes anos. O 22 de xaneiro de 2015, tres meses e medio despois da sinatura do concerto, a dirección de Povisa presenta un ERE ao comité de empresa, cun total de 56 despedimentos. A primeira extinción é unha extinción colectiva de contratos por causas económicas, porque estima unha baixada de facturación do sector público para o exercicio do 2015 de 4.758.000 euros por mor do concerto asinado co Sergas. Esta extinción afectaba a todo o persoal de limpeza, 14 mulleres, á atención telefónica e ao control de visitas, e a 10 persoas do servizo de fisioterapia con contrato indefinido; 34 despedimentos por causas económicas derivadas do novo concerto. Porque, ademais, o que pretende facer Povisa é despedir estas 34 persoas e subcontratar estes servizos, incluída a fisioterapia, onde pretendía despedir a 10 fisioterapeutas con contrato indefinido, ir eliminando seis contratos de prácticas que ten e subcontratar con empresas externas incluso os tratamentos. Polo tanto, ese texto incumpre o concerto, porque entre as prestacións que figuran no concerto está a medicina física e a rehabilitación. E no apartado de hospitalización en réxime de internamento, tamén se garante no concerto que Povisa será a que poña os servizos hoteleiros básicos. Na estipulación vixésimo novena, cesión e subcontratación de servizos, di que Povisa non poderá acordar con terceiros a cesión de dereitos e obrigas derivadas do concerto sen autorización expresa da administración contratante, que parece que non a tiña. Incumpre, ademais, os artigos 226.2, 227.1, 227.2.a) 228.1 do Real decreto lei 3/2011, polo que se aproba o Texto refundido da Lei de contratos do sector público, que constitúe unha infracción estipulada no artigo 227.3 do mencionado real decreto. A segunda medida, a reestruturación da dotación e quenda de celadores e auxiliares por causas organizativas, supuña o despedimento de doce contratos indefinidos por modificación da quenda baseada na falta de carga de traballo e no cumprimento da sentenza do Tribunal Superior de Galiza do 26 de decembro de 2013; é dicir, máis dun ano despois de incumprir a sentenza, pretende utilizar a sentenza para despedir o persoal. Povisa quedará tan só con 24 celadores para todo o hospital, incluíndo urxencias, quirófanos, queimados ou UCI. As áreas hospitalarias afectadas son: hospitalización médica, cirurxía e oncohematoloxía. O cadro de persoal de Povisa descendeu xa en máis de 100 persoas nos últimos catro anos, pasando dos 1.480 traballadores e traballadoras no ano 2010 a 1.370 actuais, despois de varios despedimentos colectivos. [[Murmurios.]] Por favor, presidenta, resúltame imposible...
Si, si, ten vostede razón. Baixen o ton, por favor.
Grazas. Esa perda de persoal súmase á histórica escaseza do persoal en Povisa, á que debemos engadirlle, ademais, a perda de xornadas que se agochan tras o cambio obrigatorio de xornadas a tempo completo a xornadas a tempo parcial baixo ameaza de despedimento. Así, das 190 auxiliares que traballan en Povisa, só 27 teñen xornada completa; dos 36 celadores, só 8 traballan a xornada completa. Esta medida incumpre os termos establecidos no concerto no capítulo II, "Prestacións sanitarias que debe realizar Povisa", pois di que debe de ter os coidados de enfermería necesarios para a adecuada atención dos pacientes. Ademais, supón a modificación substancial das condicións de traballo para o persoal non afectado polo ERE. A outra medida, a extinción dos tres contratos do Servizo de Arquivo Clínico, supón o peche do arquivo; igual que a extinción de sete contratos da área de recepción do hospital, que supón o peche do Servizo de Secretaría Clínica. Povisa incumpre, ademais, as seguintes estipulacións do concerto: "Capítulo II: Povisa debe de cumprir todas as normas, instrucións, programas e criterios establecidos polo Sergas relativos aos servizos incluídos no obxecto deste concerto. Deberá cumprir as disposicións e normas de aplicación establecidas polo Sergas para os seus propios centros". Isto non o cumpre Povisa. Execución do concerto: "Ten que ter os mesmos obxectivos que os centros do Sergas, nos que se inclúe definir unha política de persoal aliñada coas necesidades do sistema e dos profesionais, unha eficacia asistencial e de xestión de recursos". E, ademais, no acordo de xestión recóllese que os indicadores de calidade deben de ser exactamente os mesmos que os do Sergas. Ademais, incumpre o Acordo básico pola saúde na área sanitaria de Vigo, asinado no ano 2006 entre a Consellería de Sanidade, os sindicatos CIG, Comisións e UGT, a Confederación de Empresarios, a Universidade de Vigo e a propia Povisa, onde se fala do compromiso de mantemento do emprego na área sanitaria de Vigo, tanto no sector privado-concertado como no sector público, reducindo a temporalidade laboral, apostando polo emprego estable e de calidade. Algo que, evidentemente, Povisa leva anos incumprindo; incumprindo, non, senón levando todo o camiño en contra. O concerto con Povisa debe garantir, ademais, a actividade de calidade necesaria para manter o emprego actual, di ese acordo. No ano 2006, a partir dese acordo, Povisa será a única responsable do incremento de plantilla, pero o que si é certo é que a Consellería ten unha responsabilidade directa sobre o número de traballadores que había no ano 2006, que se comprometeu a manter esa plantilla e non o está cumprindo. Polo tanto o acordo de 2006 impide que se siga a reducir a plantilla de Povisa por debaixo do cadro de persoal que había no ano 2006. Ademais, incumpre tamén o Real decreto 1.483/2012, ao non aportar as contas anuais dos dous últimos exercicios económicos, entregando só os datos do ano 2013, mentres que o ERE se basea nas contas do 2014. Tamén incumpre o capítulo X sobre penalidades, incumprimentos moi graves, como é non cubrir todas as quendas co persoal necesario, pois, como teño denunciado máis dunha vez, en Povisa hai quendas, hai momentos, nos que os servizos quedan cun só profesional a cargo de todo o servizo. Incumpre tamén a estipulación vixésimo primeira, porque Povisa queda obrigada a cumprir todo en materia laboral mentres que a Consellería di que non ten ningún tipo de responsabilidade. Como acabo de dicir, non é certo en canto á plantilla que había no ano 2006. Polo tanto, presentamos unha iniciativa para que se paralice este ERE. E aínda que xa está paralizado, si que queremos que se vote para enviarlle a Povisa os incumprimentos que ten, o que pode e o que non pode facer, que ten que cumprir todos os puntos do concerto, que ten que cumprir cos mínimos de calidade e de xestión establecidos para o Sergas, tal como di no concerto, e que está obrigada a manter un cadro de persoal que nunca sexa inferior ao do ano 2006, cando neste momento é inferior e, ademais, como dixen, máis do 80 % da plantilla de auxiliares e celadores se atopa cunha xornada a tempo parcial. Tamén pedimos que, de persistir Povisa nestas medidas de incumprimento reiterado de sentenzas firmes, de despedimentos colectivos, e de non cumprir cos mínimos de calidade establecidos polo concerto, se apliquen as sancións que están establecidas no propio capítulo X do concerto; que ademais recalca que ten consideración de incumprimento moi grave non dispoñer de medios materiais e humanos necesarios para a correcta prestación do servizo, algo comprobado, porque eu mesma lle entreguei á conselleira en man os documentos que acreditan que os servizos quedan sen persoal durante determinadas horas do día. Outro incumprimento moi grave é a desviación de persoas atendidas a outros servizos con fins de lucro, como é o que pretende facer coa subcontratación dos servizos de limpeza, de recepción, de control de visitas e, cómo non, de fisioterapia, que é a que máis clama ao ceo, porque ese xa é un tratamento sanitario que non pode en ningún caso ser subcontratado. Non se pode permitir. E o que lle pido ao Partido Popular é que vote a favor desta proposición non de lei para impedir que Povisa siga facendo un negocio coa sanidade, un negocio lucrativo. A sanidade non é un negocio, esperamos o apoio do Partido Popular.
Polo Grupo da Alternativa Galega de Esquerda, a señora Solla.
Grazas, presidenta. Ben, estamos cansas e cansos de ter que, por enésima vez, traer temas sobre Povisa calquera dos grupos da oposición, por mor da tolerancia aos incumprimentos que fai a empresa por parte deste Goberno. Está claro que a aposta da Alternativa Galega de Esquerda quedou clara desde un inicio para a saúde das galegas e galegos, que é unicamente a sanidade pública. Pero, alén diso, todos os grupos estamos permanentemente denunciando incumprimentos. Cando non son laborais, son de listas de espera, son de ratios de persoal, son de acceso aos servizos sanitarios que non cobre o centro, etc. Parece que imos ter que seguir traendo a debate a Povisa, porque o Goberno parece que segue ou ten intención de seguir mirando cara a outro lado. Señora Martínez, anunciámoslle obviamente que imos apoiar esta proposición non de lei. Parécenos que a Xunta de Galicia continúa dando as costas aos traballadores e traballadoras do centro, permitindo que esta perpetuamente practique ERE, recortes de xornadas, despedimentos, recortes de dereitos, mentres a Consellería non só non a reprende nin tampouco exixe o cumprimento da legalidade, senón que aínda por riba lle renovan o concerto polo máximo permitido por lei, un concerto millonario que non sabemos na práctica canto vai custar. Falábase de 90 millóns de euros, porque a maiores do propio concerto hai que pagar a farmacia, hai que pagar os servizos que non están contidos, etc. E, mentres, indemnízase, como o pasado ano, con 6 millóns de euros por esa sobreatención de doentes, mentres a empresa ten uns beneficios, como en 2013, que ascenderon a 11,3 millóns de euros. En 2014, obviamente, como se dixo aquí, non o sabemos, porque non dan os datos. Afirman que están sen auditar. Non sabemos se é certo ou non. Esta é a política da Xunta de Galicia en materia sanitaria, recortar o público e paralelamente beneficiar as empresas privadas. E mirar, obviamente, cara a outro lado, cando, unha vez máis, traballadores e traballadoras están mirando como os seus dereitos laborais e os seus postos de traballo perigan, esta vez ameazados e ameazadas con ese ERE que finalmente foi retirado. A pesar de que, xa digo, estamos de acordo, presentamos unha emenda, ante esa retirada do ERE, para intentar complementar a iniciativa. Porque o motivo desa retirada non foi que a Xunta velase polos dereitos laborais de sanitarios e sanitarias do centro, non foi retirada porque a empresa se replantexase, recapacitase, e pensase que hai que respectar estes dereitos, senón que efectivamente estaba mal plantexado, non tiña os fundamentos necesarios e non tiveron máis remedio que retiralo. Pero a advertencia é obviamente que pensan seguir coas medidas de recortes en recursos humanos, por iso presentamos unha emenda que, en primeiro lugar, plantexa que se impidan máis despedimentos. Porque as ratios, como se dixo aquí, son xa penosas e non obedecen ao que se está exixindo ao Servizo Galego de Saúde, a empresa vai practicar novos recortes de persoal e, ademais, aquí a Xunta hoxe debería comprometerse, a través do grupo que sostén a Xunta de Galicia, o Grupo Popular, a respectar esa plantilla. E, en segundo lugar, hai que velar polos dereitos contidos nese convenio colectivo, porque está claro que tampouco van parar neste aspecto e van voltar tentar recortar, recolléndose a convenios á baixa –como poden ser os convenios provinciais–, para facilitar a perda de dereitos e de capacidade adquisitiva. As ameazas están sobre a mesa. Xa as coñecemos e seguen deixando que se perpetúen sen facer absolutamente nada por parte da Consellería. Nós consideramos que xa está ben, que o 80 % da asistencia deste centro é asistencia pública. Estánselle a entregar moitos millóns que tiñan que estar a adicarse á nosa sanidade pública. Eses 90 millóns de euros por ano, en dez anos, fíxense vostedes, daban para construír polo menos un par de hospitais. E aínda así parece que ten patente de corso para despedir e recortar, ameazando con supostas perdas económicas. Xa basta, polo tanto, de permitir o lucro desta empresa a custa da saúde das galegas e galegos. Neste sentido, ademais, a maiores da emenda, a pesar de que non sexa aceptada, imos tamén apoiar a proposición non de lei.
Polo Grupo Socialista, o señor Losada.
Grazas, señora presidenta. Señorías, a verdade é que onte pola tarde-noite tiven un pequeno shock político, e esta mañá tiven outro. E empezo por unha frase textual –vouna dicir en castelán porque foi pronunciada en castelán–: "No vuelva usted aquí a hacer y a decir nada; ha sido patético". Isto foi dito polo presidente do Goberno de España, o señor Mariano Rajoy, ao líder do partido máis votado da oposición, votado polos cidadáns, e mostra perfectamente os tics autoritarios... E estou sendo suave –para evitarlle problemas fundamentalmente á Presidencia– no que penso desta valoración política. Entendo perfectamente que se opuxeran á Educación para a cidadanía, enténdoo perfectamente. O concepto de democracia, pois, bueno, é un concepto que se mama, e tense, que non se compra; e, cando non o tes, non hai maneira posible, nin intelectual nin mercantil, de compralo. E hoxe o señor presidente da Xunta de Galicia dixo unha cousa absolutamente ignominiosa porque nos veu dicir que os enfermos de VIH lle resultaban moi caros a esta Comunidade Autónoma. [[Murmurios.]] Dixo iso, dixo que 35 millóns de euros... [[Aplausos.]] Do que non falou é dos recortes brutais na asistencia sociosanitaria a eses enfermos nin de como os comités antisida de todas as cidades de Galicia están literalmente pedindo nas portas polos recortes. [[Murmurios.]] Iso foi o que dixo. [[Murmurios.]] ¿Como que non dixo iso? ¡Claro que dixo iso! Dixo que custaban 35 millóns de euros, coma se fora unha esmola, coma se fora unha dádiva do Goberno da Xunta de Galicia. Ou, polo menos... [[Interrupcións.]] –¿déixame, señor deputado?–, así o entendeu este deputado; [[Murmurios.]] desde logo, así o entendeu este deputado. [[Murmurios.]] E gustaríame que llelo foran explicar aos traballadores sociais e aos médicos –e xa non digamos aos enfermos– que traballan cos enfermos de VIH nesta comunidade autónoma e neste país. Gustaríame que vostedes, e vostede que se alporiza tanto, dera a cara e fora contárllelo; gustaríame. Non sei se é sanitario ou non, pero gustaríame que fora contárllelo. Mire, Povisa é unha historia longa, forma parte da historia da discriminación sistemática da área sanitaria de Vigo en relación con outras áreas sanitarias de Galicia. No ano 2010, cando aínda era conselleira a señora Farjas –que agora volve aparecer como star system, en plan Hollywood, nas presentacións da Consellería de Sanidade–, o Grupo Socialista avanzou unha hipótese que se está a cumprir: os contactos da Consellería de Sanidade con grandes grupos hospitalarios españois para que se fixeran cargo de Povisa e da súa xestión. E, a cambio diso, daríanlle exactamente a xestión dos anillos radiolóxicos, de laboratorios, etc. do futuro novo hospital –logo privado– de Vigo. E había –como ben dixo a señora Martínez– un acordo do ano 2006 asinado polo Sergas, por todos os sindicatos e polos traballadores e traballadoras da sanidade pública para defender un modelo no que, efectivamente, non se perderan empregos no sistema sanitario global, pero que o hospital de Vigo fose o centro referencial fundamental. Isto todo voou polos aires a partir do ano 2009 –e vostedes sábeno–; o único que fixeron foi encollelo e bautizalo; iso si, puxéronlle o nome cando aínda non había nin sequera feitas as explanadas do futuro hospital e gastaron centos de miles de euros en propaganda sobre o novo hospital público de Vigo –que todo o mundo sabe que non o é–. E esta estratexia –que é unha estratexia de longo prazo e que é unha estratexia non inocente, sen ningunha dúbida– ten que ver cunha discriminación clara na área sanitaria de Vigo e ten que ver tamén –e hai que dicilo– coa traxectoria profesional da actual conselleira de Sanidade deste goberno. Ten que ver con ese hospital máis pequeno e privado, que converte a Povisa non nun hospital complementario, senón nun hospital referencial de 150.000 persoas; ten que ver coa saída de actividades médicas de alta especialización da zona norte da provincia cara a Santiago. O cal significa menos fondos para Vigo e sobre todo significa que o número de pacientes tratados é menor; polo tanto, a eficiencia, máis alá da capacidade dos profesionais, é menor; significa, cos dramas sistemáticos que hai nas urxencias, coa decadencia física imperdonable do Hospital do Meixoeiro... ¡Que lástima que o santuario da Virxe da Barca, que se lle puxo o teito en tres meses, non estivera no monte do Meixoeiro de Vigo! Se foran tan rápidos arreglando hospitais como retellando igrexas, de verdade que a poboación de Vigo atendida no Hospital do Meixoeiro llelo agradecería.
Vaia rematando, señor Losada.
Vou rematando, señora presidenta. E, efectivamente, ocorre o mesmo cos laboratorios, eses que prometían a esas empresas como cebo. E a proba do laboratorio vouna dar porque eu creo que é de tal escándalo financeiro... Mire, en decembro de 2014 a conselleira anuncia que gastará no laboratorio 43,6 millóns de euros; o 29 de xaneiro do 2015 –un mes despois–...,
Hai que ir rematando, señor Losada.
...19,9 millóns de euros, a metade; e o 21 de febreiro, no BOE, 33,8 millóns de euros. Esta é, sen ningunha dúbida, a planificación económica. Presentamos unha emenda. En todo caso, imos apoiar a iniciativa, independentemente da decisión do Grupo Mixto. Nada máis e moitas grazas.
Polo Bloque Nacionalista, a señora Prado.
Moi bo día a todos e a todas. É evidente que a situación da sanidade pública en Galiza non fai máis que empeorar coas medidas do Partido Popular. Efectivamente, hoxe foi especialmente doloroso escoitar o presidente da Xunta como quería dar a entender que a atención sanitaria aos galegos e galegas é froito dunha bondade súa, dunha prebenda, e que responde perfectamente ao que están a facer. Pero se a situación en xeral da sanidade en Galiza é mala, é certo que na área sanitaria de Vigo é especialmente gravosa. A estas alturas coido que xa está máis que confirmado que a están a usar –a área sanitaria– como banco de probas das privatizacións do Partido Popular. Cando falamos de Povisa, falamos de dúas cuestións: falamos primeiro de que as actuacións na área sanitaria levadas a cabo pola Xunta de Galiza en mans do Partido Popular todas foron no camiño de seguir mantendo o concerto con Povisa –todas as decisións que foron tomando, desde a redución do hospital a outras moitas, son exclusivamente para ter que seguir mantendo ese concerto con Povisa– e, por outro lado, é a visualización do desmantelamento por parte da Consellería da situación laboral. É unha exemplificación de como a Xunta de Galiza entrega recursos públicos e abandona logo os traballadores das empresas ás que lles entrega eses servizos públicos. Efectivamente, o 1 de setembro o Servizo Galego de Saúde volveu formalizar un concerto con Povisa, e dixeron a bombo e platillo que ese concerto significaba a viabilidade da empresa, que significaba a estabilidade laboral dos traballadores e traballadoras, mais atopámonos con que en xaneiro deste ano 2015 a empresa presentou un ERE que hai escasos días retiraron. Todo indica esa retirada xustificada teoricamente por unha falta de documentación, mais o que segue encima da mesa é que as intencións da empresa de seguir atacando os dereitos laborais dos traballadores e traballadoras que alí desenvolven a súa actividade segue en pé. Segue mantendo o discurso da contención do gasto, o discurso da provisión de perdas, o discurso da perda de doentes; discurso que logo se contradí coa petición de licenza municipal para a ampliación da planta adicada especialmente á atención á asistencia privada e discurso que non lles está a colar ás traballadoras e traballadores. Mais, en todo caso, un ERE plantexado para tentar seguir presionando a traballadores e traballadoras; un ERE que eu, dende logo, creo que non tiña tampouco unha intencionalidade de intentar tumbar por enésima vez un convenio colectivo que xa os xulgados lle dixeron que non podía tumbar máis que a empresa, e persiste. Mais, como dixo a propoñente da iniciativa, a ameaza dos despedimentos segue vixente. Causas obxectivas, produtivas ou de organización seguen sendo frases pronunciadas pola empresa para intentar xustificar despedimentos. A empresa mantén que seguirá tomando medidas. Non deron explicación de por que retiraron o ERE, máis alá desa xustificación de documentación, nin que medidas van tomar nin cantas van tomar. Pero o que si ten claro todo o cadro de persoal é que seguen coa idea de tomar medidas en contra dos traballadores. Eu desde aquí quero parabenizar os traballadores e traballadoras de Povisa, especialmente o seu comité de empresa, por manterse e defender firmemente a situación dos seus postos de traballo, por ter feito unha actuación contundente de manter un mínimo de calidade e de postos de traballo nesta empresa, a pesar de que por parte da mesma unha e outra vez os teñan sometido a unha situación laboral realmente deplorable. E, ao mesmo tempo que quero parabenizar e parabenizo os traballadores e traballadoras, quero denunciar aquí máis unha vez a incomprensible actuación da Consellería, que, diante dunha empresa que recibe máis de 600 millóns de euros do erario público unha e outra vez fai agresións constantes aos traballadores da mesma e mantense impasible. O presidente da Xunta desentendeuse en declaracións públicas, a conselleira desentendeuse en declaracións públicas, poñen aí unha coletilla...
Ten que rematar, señora Prado.
...–remato xa, señora presidenta– no concerto de que será a empresa a que teña que fiscalizar iso, esquecéndose de que o Goberno galego ten competencias en materia de sanidade e competencias en materia laboral. Co cal, apoiamos esta iniciativa e, dende logo, agardamos un cambio na Consellería a respecto da súa actuación con esta empresa.
E agora si, o señor Santalices, polo Grupo Popular.
Grazas, señora presidenta. Bos días a todos e a todas. Bueno, claramente aquí hai dúas posturas enfrontadas: hai unha postura deste lado que está a favor do peche do hospital Povisa e hai unha postura deste lado que non o está ao peche do hospital de Povisa. Porque nós cremos –e así o dixemos sempre– na complementariedade dos servizos, sobre todo cando son servizos de hospitais avalados con calidade. ¡Alá vostedes co seu discurso! Se o seu discurso é querer pechar Povisa, ben, sigan vostedes con ese... Si, si, vostede poderá dicir... Aquí é o que se acaba de expresar. Do ERE non imos falar. ERE tumbado, non procede a discusión. O que deberiamos é de felicitarnos de que non haxa un ERE. Houbo un acordo básico pola saúde, na área de Vigo, firmado no 2006 por unha conselleira socialista, por todos los sindicatos e por todos los empresarios. Ese acordo dicía o que dicía, e vostede aquí fixo referencia. Ese acordo dicía que se apostaba tamén pola colaboración público-privada. ¿Como que non? ¡Eu sei ler, sei ler! ¡Iso dicíao, eh!. E aquí estanse mantendo os postos de traballo. Desde aquela, 143 traballadores máis. Mire, eu xa sei que vostede pensa que eu teño grandes accións en Povisa. Teño moitas máis das que pensa vostede, xa llo vou dicir, ¡moitas máis! Non me veña dicir a min o que aquí se refrendou. Claramente 143 postos de traballo máis. Deixen de transmitirlles o que non vai ser posible. O Sergas non vai asumir os traballadores de Povisa, ¡nunca!, ¡non o pode facer! Povisa acábase de enfrontar a un proceso de libre elección de hospital, e o resultado é o que foi, 4.000 persoas decidiron cambiar. E Povisa sabe que o seu financiamento sae, porque é un financiamento per cápita, 540 euros, de aí deriva a súa financiación. Povisa é un hospital de calidade acreditado polo Sergas. Ten un período de acreditación máis longo incluso que algún propio hospital do Sergas, teno por catro anos. Eu non vou consentir nunca que vostedes digan que Povisa non ten calidade. Povisa ten calidade, porque... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Pero vostede está dicindo que en Povisa non se presta unha atención de calidade homologable a calquera dos hospitais do Sergas, por iso ten un sector de poboación que cubre, que é un sector asignado. Ademais, se vostede non está de acordo –e vostede é moi amiga diso, e dubida diso–, xa sabe onde ten que ir: aos tribunais. Pero hai que ter coidado. Eu o que nunca faría é facer público aquí o que fixo vostede. Unha cousa que existe no Sergas, que é para evitar os erros dos médicos e das enfermeiras, facelo público. Porque o gran traballo do [...] é precisamente que iso non se faga público. Polo tanto, eu pediríalle que sobre isto tivera algo de reflexión. Ademais, paréceme que Povisa merece que en principio se fale del cunha casuística normal. ¿Coñécese ou non se coñece o concerto? Estivemos discutindo aquí, durante dous plenos, se se coñece o concerto ou non. ¿Coñécese o concerto? Vostedes apostaron que non se coñecía o concerto. Agora parece que o concerto xa se coñecía, o que pasa é que non se sabía buscar; ese é outro problema que a min me suele pasar ás veces, pero non faría eu esa afirmación. Polo tanto, sobre o tema de Povisa as nosas posturas son claras. Nós, complementariedade. Sanidade pública con asistencia sanitaria privada, acreditada e de calidade. Ese é o noso modelo, non temos ningún problema. O acordo básico, pola área de saúde, así foi referendado: colaboración público-privada. Nós respectamos ese acordo, creo que foi un bo acordo, e ademais vese que non o tocamos, que é desde o ano 2006. E, señor Losada, ¡home!, non é moi ético que vostede aproveite a conxuntura de que está presidindo a señora Soneira para facer o que acaba de facer. Eu iso non o faría nunca. Vostede aproveitou aquí esa conxuntura para facer un discurso que eu non vou cualificar nin se é un discurso patético ou antitético ou antipático, non me vou meter nese tipo de discursos. O que si me parece é que vostede fixo un discurso demagoxicamente perigoso. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Si, si, vostede acaba de dicir aquí... Ao mellor vostede é o único de toda a sala que entendeu mal. O presidente dixo claramente unhas partidas destinadas á asistencia de determinadas patoloxías. Pero o presidente dixo: está garantido o acceso a todos os tratamentos dos pacientes que o necesiten. Iso é o que dixo o presidente. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] Si, si, eu estiven... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Interrupcións.]] Si, si, eu estiven neste pleno e o presidente...
Señor Gallego, por favor.
...dixo claramente que aqueles pacientes que con criterio médico necesiten os tratamentos, teranos. Non saquen vostedes outra conclusión. Eu teño falado aquí moitísimas veces... [[Interrupcións.]] Mire, mire, perdoe, eu teño falado aquí moitísimas veces de que un transplante cardíaco pode custar 20 millóns de pesetas. ¿Que significa iso?...
Señor Losada, por favor.
...¿que eu estou en contra dos transplantes cardíacos? ¿Quéreme dicir vostede a min que eu estou en contra dos transplantes cardíacos? ¡Home, por favor!, non me...
Señor Losada, ¡por favor! Señor Santalices, vaia rematando.
Eu xa remato. O seu discurso, como eu non o quero cualificar con ningunha desas cousas, vou terminar cunha broma. A ver se o seu discurso pode entrar dentro do libro que publicará –se permiten que se publique– o amado líder. É vostede un mal imitador do amado líder cada vez que fai algún discurso. A ver se algunha vez llo deixan publicar alí. Pero o que fixo hoxe aquí, ese discurso, certamente, a min pareceume, desde logo, fóra de ton. Nada máis, señora presidenta.
Señor Losada, ¡por favor! Señor Gallego. Antes de darlle a palabra para o debate da seguinte proposición non de lei, simplemente aclararlle ao señor Santalices que a conxuntura consiste... ¡Ah, perdón, perdón! Aproveito para dicilo. A conxuntura, neste caso, da Presidencia circunstancial simplemente é presidir, e non castrar a capacidade que ten ningún deputado de expresar a súa posición política. Nada máis. [[Aplausos.]] Para pechar este debate nesta proposición non de lei, e posicionarse sobre as emendas, ten a palabra a señora Martínez.
Ben, señor Santalices, aquí ninguén pediu que o Sergas asuma o persoal de Povisa. Pídese que a Consellería cumpra coa súa obriga e obrigue a Povisa a cumprir todos os termos do concerto, incluídos os parámetros de calidade, que deben ser como os do Sergas. Por certo, teremos que pedir ese estudo onde a Consellería, para darlle o concerto, comproba que os parámetros de calidade de Povisa son iguais que os do Sergas. Ademais tamén sabemos que o Acordo de xestión 2015, aínda non está asinado. Polo tanto, Povisa está traballando sen obxectivos ningúns e sen ningún control da Consellería. Tamén lle pedimos que se obrigue a Povisa a cumprir a lei –todas as leis, porque incumpre varias–, as sentenzas firmes dos tribunais superiores, que tampouco as está cumprindo, e o Acordo da área sanitaria de Vigo, que tampouco se cumpre. Ademais, falaba vostede de que Povisa agora ten 143 traballadores máis que no ano 2006. Señor Santalices, ¡por favor! ¡Entérese das cousas e non fale pola voz da dirección de Povisa. Acábolle de ler a plantilla e a cantidade de persoal que pasaron a tempo parcial, con contratos de 4 horas, contratos de 20 ou 30 horas. ¡Esa é a plantilla de Povisa! Pero ¿de que está vostede a falar? ¡de verdade! E dime ademais, en plan acusación, que se son amiga de ir aos tribunais. Señor Santalices, ir aos tribunais é un dereito de todos e todas. Polo tanto, non pode acusar a ninguén de amiguismo por ir aos tribunais. E en canto ao de facer os fallos públicos, eu non vou calar cando sei que hai neglixencias médicas en calquera hospital, dáme igual que se chame Povisa, que se chame Xeral Cíes, Meixoeiro ou como se chame. A nosa obriga é vir aquí e denunciar onde non se está prestando unha calidade asistencial axeitada aos pacientes. E voulle dicir por que o digo Mire, ¿canto nos custan as indemnizacións de Povisa? Este mes Povisa tivo que pagarlle indemnización a un paciente do Morrazo tras unha intervención no Hospital Povisa. Ano 2014, outra indemnización do Sergas polo falecemento dun paciente tras unha intervención en Povisa. Ano 2011, outra condena ao Sergas a indemnizar a unha familia do Morrazo por un paciente que ingresou en Povisa, déuselle a alta e faleceu no seu domicilio. Ano 2010, outra indemnización do Sergas, por culpa de Povisa, a unha veciña de Gondomar que por neglixencia médica queda cunha hemiplexía e unha afasia motora. Ese é o resultado da calidade asistencial que se está dando en Povisa. E son só algúns dos exemplos. A Xunta está obrigada a garantir un acceso en igualdade, a todos os galegos e galegas, a unha sanidade igual para todos, cos mesmos parámetros de calidade, e iso é o que se pide nesta iniciativa. Povisa ten que entender que non pode facer negocio coa sanidade. A sanidade é un dereito, se quere facer negocio, o que ten que facer é seguir cos barcos, e non meterse nos hospitais. Que faga negocio cos gaseiros, que faga negocio cos seus barcos, pero que se deixe de facer negocio coa saúde das persoas que van alí. Povisa non pode asinar ademais...
Ten que rematar, señora Martínez.
...un concerto millonario, que se acaba de asinar, para achacarlle ao concerto a necesidade de seguir despedindo xente. O que pasa é que perde pacientes. E perde pacientes porque non presta unha calidade asistencial axeitada. E segundo vai despedindo xente e empeorando as condicións laborais, irá mermando a calidade asistencial e seguirá perdendo pacientes. Ese é o problema...
Señora Martínez, ten que rematar e ten que posicionarse sobre as emendas.
...de Povisa. Polo tanto –xa remato– non se trata só dunha reivindicación cara aos dereitos dos traballadores de Povisa, senón tamén dos das persoas pacientes, que son atendidas en Povisa, pola calidade asistencial. Nada máis. Soamente dicir que acepto as emendas dos dous grupos que complementan a iniciativa. Proposición non de lei do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de Dª Ana Belén Pontón Mondelo, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego para garantir a titularidade e uso civil do Panteón de Galegos Ilustres, así como difundir a súa historia, significado e relevancia como patrimonio de Galicia
Para a defensa da iniciativa, ten a palabra a señora Pontón.
Moitas grazas, señora presidenta. "A la hora de cerrar nuestra edición, 4 de la tarde, nos aseguran que el excelentísimo señor arzobispo, de acuerdo con varios capitulares cuyos nombres haremos públicos oportunamente, ha negado la licencia para predicar la oración en el acto fúnebre..." [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] Eu creo que é mellor falar fóra, máis que nada...
Señora Pontón, xa me encargo eu de chamar á orde á sala.
Non o poño en dúbida, señora presidenta. Volvo empezar, por se non se escoitou, porque estou segura de que isto vai ser fundamental para o debate. "A la hora de cerrar nuestra edición, 4 de la tarde, nos aseguran que el excelentísimo señor arzobispo, de acuerdo con varios capitulares cuyos nombres haremos públicos oportunamente, ha negado la licencia para predicar la oración, en el acto fúnebre en honor de Rosalía de Castro, encargada al canónigo señor Portal. Dícennos nuestros corresponsales que una comisión del Comité Regionalista y otras personas visitaron al señor arzobispo y le suplicaron encarecidamente que revocase la orden estrechísima de non conceder a la poetisa católica, cantora de la Virgen de la Barca, del admirable Pórtico de la Gloria, de Santa Escolástica, del cementerio de Iria y de las campanas, todos los honores de la Iglesia en un simple funeral con elogio, como se concede a todas las personas, aunque profanas, ilustres." Este é un texto que está rescatado por Francisco Rodríguez no seu libro Rosalía, estranxeira na súa patria, que recolle o que pasou co traslado dos restos de Rosalía ao Panteón de Galegos Ilustres. Traslado que –como saben as súas señorías– supón o fito inaugural para que logo outros acabaran sendo depositados neste espazo, que a aquela altura era un espazo titularidade do Concello de Santiago de Compostela. Lémbrannos neste texto, e tamén nas crónicas, como non só a Igrexa católica, senón tamén os poderes públicos daquel momento, intentaron boicotear por todos os medios que Rosalía puidera estar enterrada neste panteón. Hai crónicas que tamén indican como o propio gobernador intentou que se prohibira a exhumación dos restos de Rosalía. Mesmo as crónicas tamén nos contan como, seguramente, os problemas de ter que pactar co Arcebispado toda a cerimonia que se puido facer alí foi o motivo polo que Murguía non participou na comitiva que depositou os restos de Rosalía. Unha última cita sobre esta cuestión, que me parece relevante para o debate que imos ter hoxe, e que tamén é unha crónica de como se celebrou este evento, di: "Doña Rosalía de Castro será, sin duda, la primera dama que se entierra en esta capilla gratuitamente, contra el parecer de los administradores de la Iglesia, y sólo por la voluntad unánime de todo el pueblo de Galicia, que la aclama y la venera, y a la cual no pudo sobreponerse nadie." Dicíalle, señoría, que isto é interesante porque forma parte da historia deste país, e é unha nota relevante para que sexamos conscientes do esperpento que é que, máis de cen anos despois, Rosalía acabe estando nun espazo que, cunha sentenza absolutamente insólita, volve ser titularidade da Igrexa. Igrexa que intentou por todos os medios que Rosalía non puidera estar nese espazo porque, certamente, na súa obra hai unha crítica moi importante ao papel que xogaba a Igrexa católica. Nós entendemos que a situación que se vive neste momento en relación co Panteón de Galegos Ilustres é unha situación anómala, esperpéntica e que debería de ser claramente merecente dunha actuación, por parte dos poderes públicos, á altura da relevancia que ten ese panteón, no que hai personalidades tan ilustres como Rosalía e Castelao, que forman parte xa –digamos– do imaxinario colectivo do noso pobo e que, polo tanto, son tamén un símbolo de Galiza. Nós cremos, desde o BNG, que é unha aberración que un panteón que naceu sendo un espazo laico, un espazo civil, estea hoxe tutelado pola Igrexa católica. Porque, en todo caso, a tutela sobre os restos non lle corresponde a ela, senón que debería de ser unha tutela realizada desde o ámbito público. Cremos que é mesquiña a actuación dos poderes eclesiásticos neste caso, mais tamén nos parece aberrante a posición que leva mantendo a Xunta de Galiza en relación con este asunto, quen, a pesar de ter instrumentos de negociación, de diálogo e de acordo para poder reverter esta situación, se pregou clarisimamente aos intereses da Igrexa. De feito, nós denunciamos no seu momento neste Parlamento que ese convenio non era a solución para garantir un trato digno ao Panteón de Galegos Ilustres, e o tempo estanos dando a razón. Eu non sei cantas das súas señorías visitaron nos últimos tempos o panteón. Verán que é inaccesible pola súa porta principal. Verán que en moitas ocasións non se pode acceder ao mesmo. Verán, ou puideron ver, se tiveron preocupación por este asunto, como mesmo se fixeron exposicións nese espazo que provocaron que a capela na que están os restos de Rosalía estivera inundada por bancos e, polo tanto, se cometera un atropelo que nós cremos que desde o punto de vista da dignidade non é tolerable. E saberán tamén vostedes que se vai cumprindo aquilo de que a Igrexa empeza a impoñer a censura sobre que tipo de actos se poden realizar neste panteón. O ano pasado vimos como, por exemplo, a unha organización xuvenil, a Galiza Nova, que leva máis de dez anos facendo homenaxes en recordo a Rosalía e a Castelao, o 24 de xullo se lle impedía o acceso a ese panteón con escusas que, desde logo, a nós nos parece que non son de recibo e que poñen de manifesto como a Igrexa está actuando –tamén neste caso co amparo da Xunta de Galiza– censurando que actividades se poden facer nese espazo e que actividades non. Desde o BNG seguimos defendendo que a sede que ten o Panteón de San Domingos de Bonaval é a sede para o panteón por tradición, por historia, por simbolismo, polo que representa para nós. Mais que, desde logo, deben de establecerse garantías para que este sexa un espazo laico, de uso civil, onde non pode haber ningún tipo de censura nin de tutela por parte dos poderes eclesiásticos á hora de decidir quen pode acudir ou non a ese espazo, e, sobre todo, debe de modificarse a ocultación que se fai sobre ese feito e sobre o simbolismo que ten para o noso propio país. Levamos, ao longo destes anos, provocando debates diferentes neste Parlamento. Propuxemos que se modificara ese convenio, propuxemos que a Xunta actuara para realmente chegar a un acordo, e cremos que se demostra que hai instrumentos que o Goberno galego podería empregar para que realmente se buscara unha solución óptima neste caso. Mais vemos como hai deixadez e permisividade con que se siga poñendo unha lousa contra un espazo que para nós é relevante. Por iso nesta data, que é unha data simbólica, mais cremos que precisamente por ese simbolismo cobra maior valor, traemos a debate neste Parlamento que instemos a Xunta de Galiza a que utilice os medios que legalmente pode utilizar para restituír a titularidade pública do panteón, e un deses medios é a expropiación do uso. Escollemos esta fórmula por algo que pensamos e razoamos, non porque se nos ocorrera neste momento. A expropiación do uso é algo que legalmente se pode facer, só se necesita a declaración de utilidade pública e de interese social. Este espazo é un ben de interese cultural e, polo tanto, está constatada esa cuestión. Hai tamén feitos que demostran como a propia Igrexa vulnerou os principios que rexen para os bens de interese cultural. É evidente que para a nosa identidade colectiva hai un interese social en que os nosos símbolos nacionais estean tratados á altura do que merece Galiza. Pensamos que neste momento non é de recibo o trato que lle estamos dando a un dos nosos símbolos nacionais. Sobradamente eu diría que no caso da propia Rosalía de Castro, na que cremos que este día 24, onte, se demostrou como o pobo galego está moito máis alá e, desde logo, moito máis á altura do valor da nosa escritora que a propia Xunta de Galiza, que temos que lamentar que simplemente sexa convidada en actos que organicen outros, que non promova nin tan sequera que nos centros escolares sexa oficialmente o día de Rosalía e, polo tanto, que se promova, que se traballe...
Vaia rematando, por favor.
...en todos os centros escolares, e que simplemente aproveite esa data para seguir con palabras ocas que, en todo caso, aínda está por ver se teñen algo de veracidade. Cremos, señorías, que aprobar esta iniciativa sería un acto de dignidade colectiva para o noso país, para Rosalía, para Castelao, para Asorey, para todos os que están enterrados neste panteón, porque cremos que un símbolo deste país, en pleno século XXI, non pode estar baixo a tutela da Igrexa católica, non pode estar situado nuns parámetros que nos devolven ao século XIX. Vostedes saberán onde queren estar, se no século XXI, cun espazo laico e civil, ou no século XIX, cunha nova lousa sobre Rosalía. Moitas grazas.
Moitas grazas. Intervención dos grupos parlamentarios. Grupo Mixto, señora Iglesias Sueiro.
Bo día a todas e a todos. Moitas grazas, presidenta. Ao mellor Rosalía de Castro, como era filla dun cura, recibe este trato por parte da Igrexa católica. Eu outra cousa non ma podo explicar. Bonaval converteuse nun simbólico lugar da memoria da galeguidade desde que o 25 de maio de 1891 se inaugurou o coñecido como Panteón de Galegos Ilustres, co traslado desde Padrón dos restos da nosa escritora Rosalía de Castro; filla dun cura, recórdolles. A Bonaval acudiu Curros en 1904 para facerlle ofrenda á muller que con Cantares Gallegos fundou a literatura galega contemporánea. Á muller que, nunha situación moi adversa, soubo reivindicar a lingua galega e, asemade, a dignidade das galegas como pobo. A Bonaval acudiron nacionalistas e galeguistas no franquismo para honraren as figuras da Patria alí presentes, como o seguiron a facer na xeira autonómica. A Bonaval acudiron e acoden os gobernos autonómicos para realizar diversos actos. E tamén os escritores e as escritoras acudiron para velar no Panteón a forxadores da patria da lingua como Uxío Novoneira ou Manuel María. A sorprendente sentenza xudicial –¡con la Iglesia hemos topado! que lle outorgou ao Arcebispado compostelán a propiedade da igrexa de Bonaval non pode acabar con esta tradición e converter o edificio nunha igrexa parroquial, ¡como se houbera poucas en Santiago, por favor!, onde, unha vez que se estableza o horario de ritos da seita católica, xa seica se poderá contratar persoal de tipo voluntario para vixiar o acceso. Mentres tanto, quen o queira visitar non ten máis que solicitalo. Parece ser que non é así, que hai moitas dificultades. Sería desexable que, se chega a ser unha igrexa parroquial, o Arcebispado compostelán asuma o innegable valor simbólico e desenvolva o culto dos ritos da seita unicamente en lingua galega, cousa que seguro que non vai facer. Pero tamén, á marxe de cal sexa o propietario, cómpre desbloquear a situación do panteón, que debería ser tutelado polo Parlamento de Galiza. Cómpre, señores deputados, crear un padroado ou órgano similar do panteón, onde estean representadas, entre outras institucións, a Real Academia Galega, o Consello da Cultura Galega, o Museo do Pobo Galego, xunto con fundacións como a Rosalía de Castro, Brañas e Castelao, e persoeiros de diversos eidos científicos. Un dos labores urxentes dese padroado debería ser a redacción dun regulamento protocolario para establecer os valores cívicos, artísticos ou científicos que teñen que cumprir as mulleres e os homes que poden estar en Bonaval. Somos moitas, de verdade que somos moitas, as que desexamos ir un día a Bonaval para gozar dun auténtico panteón da memoria da galeguidade. O Grupo Mixto vai apoiar esta iniciativa. Máis nada. Moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra o señor Ron Fernández.
Bo día a todos e a todas. Como non podía ser doutra maneira, Alternativa Galega de Esquerda vai apoiar esta iniciativa. Non me vou adentrar na historia, loxicamente xa retratada e ben retratada polas persoas que me precederon, e si falar do que é unha actitude –para nós– de desprezo da Xunta de Galiza capitaneada por Núñez Feijóo. Desprezo porque sabemos perfectamente que –se un colle a hemeroteca parlamentar–, en efecto, aquí xa se presentou unha proposición non de lei por parte do propio Bloque Nacionalista Galego, no 2011, que tivo o voto negativo do PP e a abstención do PSdeG porque daquela se xustificaba que estaba no horizonte unha proposición de lei apadriñada polo Consello da Cultura Galega. Tiven ocasión de ler e de analizar a memoria xustificativa da proposta de lei do Panteón de Galicia e, realmente, contén absolutamente os elementos necesarios para, polo menos, ter algo sobre o que discutir, sobre o que avanzar, para que, en efecto, o Panteón de Galicia –o que eles chamaban Panteón de Galicia, Panteón de Galegos Ilustres– se converta nun deses símbolos que ten Galicia; un símbolo que debe figurar no Estatuto de autonomía de Galicia, onde figura a bandeira, o escudo e o himno. Outro deses símbolos debera de ser o panteón. Desde logo, o panteón, como se di perfectamente tanto na iniciativa como na proposta de lei que traía aquí o Consello da Cultura Galega, cumpre cunhas misións fundamentais, e a primeira delas é servir de depositario e custodio da memoria colectiva do pobo galego. Ademais tamén, por outra banda, serve de instrumento de recoñecemento e gratitude colectiva cara ás persoas que son honradas no mesmo por teren destacado polos seus méritos. Por outro lado, a memoria destas persoas e dos seus feitos serve de estímulo ás xeracións presentes para tratar de emular e superar os logros dos seus devanceiros. Polo tanto, a misión dese panteón que debera figurar no Estatuto de Galicia non pode estar en mans da Igrexa. Non pode estar en mans da Igrexa a nosa memoria colectiva. Ese espazo –como xa se dixo– comezou sendo no seu momento inicial, en 1891, un espazo laico, un espazo de uso civil, un espazo de encontro, aínda que, loxicamente, revestido da relixiosidade dos momentos que tiña daquela. Pero, desde logo, o que é un elemento patrimonial que reúne, que aglutina e que serve de espazo da memoria do pobo galego non debe estar, loxicamente, en mans da Igrexa, que sabemos perfectamente que levou a cabo diferentes procesos de intitulación usurpando espazos públicos de toda Galicia, e non podemos permitir que, por riba, usurpe e se leve o que é patrimonio público de todos os galegos e galegas. Non entendemos por que daquela se xustificaba a negativa e a abstención tendo no horizonte esta proposta de lei, e que a esta proposta de lei mesmo Núñez Feijóo manifestara o seu apoio o 13 de marzo de 2012. Nós preguntámonos que pasa aquí, cando se di que se apoia, como se apoiaba a publicidade institucional, que chegaría unha lei, unha proposta de lei, a este Parlamento e non chegou, de tal xeito que o propio Ramón Villares o 5 de xaneiro de 2014, nunha entrevista de radio, deixaba mostra do que el chamaba entre melancolía e tristeza porque os informes consultivos...
Vaia rematando, por favor.
...do Consello da Cultura Galega non se tiveran en conta, e sobre todo manifestaba a súa tristeza pola parálise que sufría o informe e a proposta de lei sobre o Panteón de Galicia. Polo tanto, nós pedimos que lles fagan caso polo menos aos órganos cos que se dota o Goberno de Galicia, aos órganos que posúe a cultura galega, para defendela. E, desde logo, reclamamos que o uso dese espazo, que é de todos e de todas, sexa público, sexa laico e sexa civil e que non estea en mans, loxicamente, das decisións sectarias e sempre censoras da Igrexa católica. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Socialista, señor Caamaño.
Bos días, presidenta. Señorías, unha das pezas claves no discurso de investidura do presidente Feijóo era, precisamente, a promesa de que iamos ter neste Parlamento un proxecto de lei sobre o Panteón de Galegos Ilustres. Como moitas, moitas promesas, daquel discurso de investidura, como a política industrial, como a defensa da cultura, como os servizos públicos e a mellora da súa calidade, como tantas e tantas cousas, avanzaron co paso do tempo cara atrás, como os cangrexos, e pouco a pouco quedaron en palabras levadas polo vento que xa ninguén identifica. A nós como Grupo Parlamentario Socialista xa nos sorprendeu que se tomase esa iniciativa como unha iniciativa gobernamental e non como unha iniciativa institucional, é dicir, de todos; propoñer un escenario para que fora este Parlamento, a través non dun proxecto de lei senón dunha proposición de lei, tal e como aquí se di, que propuña tamén no seu día o Consello da Cultura Galega naquel borrador...; que a través dun diálogo concertado e previo chegásemos a un escenario de confluencia política para atender unha realidade de natureza institucional. Este é o proceder parlamentario, sensato, daquel que busca o consenso, non do que di unha cousa e pretende xustamente a contraria: non acadar ese consenso e cubrir un día e despois facer o que pretende. Pero, neste tempo pasado, non só ocorreu isto no prazo institucional, nese plano xa non digo da política efectiva que un goberno lexitimamente debe facer, senón de respecto de todas as institucións de Galicia; comezaron noutros lados onde goberna o Partido Popular: primeiro recortaron competencias, despois quixeron rebaixar os parlamentos. Nalgúns xa o acadaron, baixar a importancia dos órganos institucionais das diversas entidades que conforman unha autonomía, e en Galicia non o facemos mediante reformas directas, senón que o facemos deixando morrer as cousas; un estilo moi particular da dereita no noroeste español. Lembro soamente algúns datos que teñen que ver coa política institucional, non coa política partidaria, co respecto á dignidade da Comunidade Autónoma galega. Hai tres anos que está aprobada por este Parlamento unha lei de televisión. Non soubemos máis nada, sen noticias de grupo. Hai dous anos que practicamente o Valedor do Pobo está cuberto transitoriamente polo vicevaledor. Parece que a ninguén lle importa esta situación dende o Goberno da Xunta de Galicia. Hai dous anos que faleceu o presidente do Consello de Contas –suposto taxado na lei para cubrir o órgano–, e seguimos agardando saber algo diso. E dende o discurso de investidura o Grupo Parlamentario Socialista e os demais grupos desta Cámara agardamos saber algo sobre ese anunciado proxecto de lei. Quero recordar que a situación na que se encontra o Panteón de Galegos Ilustres e a de San Domingos é ben coñecida. Foi expropiado no seu día por Mendizábal, correspondeulle a titularidade ao Concello da cidade de Compostela, e foi precisamente unha demanda presentada polo Arcebispado –sobre todo por un arcebispo que ten problemas cos metros cadrados, incluso nos que se quere xubilar; necesita 300 para poder xubilarse en Madrid– a que gañou, efectivamente, un preito ante o Tribunal Supremo, alegando, entre outras cousas –e cito elementos que están neses autos–, que a igrexa non era conventual, que tiña vida propia distinta do convento de San Domingos, e proba diso era a misa anual que se daba en favor de Rosalía de Castro. É lexítimo utilizar case todo como dereito de defensa, pero polo menos debían poder confesar esta pequena argumentación xurídica a ver se alguén máis superior lla perdoa. E esa foi a situación...
Vaia rematando.
...–si, aínda quedan, do meu tempo, corenta e sete segundos, presidenta, vounos aproveitar– ...
Non, aviso cun minuto.
Grazas. E esa é a situación na que nos encontramos. O Grupo Parlamentario Socialista sempre tivo a vontade de solventar os problemas e as cuestións institucionais de modo institucional e por iso a primeira vez que se plantexou isto como proposición de lei e o tivemos abstivémonos no noso voto. Mais hoxe consideramos que non estamos en condicións de seguir agardando o que non vai acontecer, probablemente, e, polo tanto, como esta iniciativa o que propón é incoar un procedemento non de expropiación [...] senón, como se especificou moi ben, de expropiación de uso, e cremos que esa é unha forma de poder chegar a acordos cos titulares da Igrexa e, polo tanto, de ter unha porta para abrir un proceso de negociación, nós imos apoiar esta iniciativa para que nese tempo tamén exista a posibilidade por parte da Xunta de Galicia de convocar os grupos parlamentarios e dicirnos que outras propostas pode ter. Tamén estaremos abertos a ese tipo de solucións; o que non queremos é seguir deixando pasar a lexislatura, como está a acontecer, e que mentres tanto as institucións de Galicia –e esta é unha, aínda que o sexa simbólica– esmorezan día a día coma se ninguén fixese nada en relación con elas. Moitas grazas, presidenta.
Grazas, señor Caamaño. Grupo Popular, señor Baamonde.
Moitas grazas, señora presidenta. Moi bo día, señorías. É certo que todos os pobos necesitan os símbolos como elemento de preservación da súa identidade. Estamos a falar de San Domingos de Bonaval e, como ben apuntaba o señor Ron, trátase dun espazo que se está a converter nunha especie de símbolo de Galicia, como así solicitaron expresamente os profesores Barreiro Fernández e Ramón Villares. Nosoutros cremos que falar de Bonaval partindo da confrontación e da exclusión, como algúns portavoces fixeron aquí, da distracción, como fixeron outros, non axuda a configurar o seu concepto como elemento de integración e de sentido colectivo que deben ter os símbolos. Por iso nosoutros imos abordar a cuestión falando dende a prudencia, falando dende o respecto e buscando, a partir desta proposta, o consenso necesario de todos os grupos da Cámara. Non é posible reproducir a historia de San Domingos de Bonaval neste escaso tempo de que dispoñemos, aínda que permítaseme facer unha aclaración: non é certo que fose sempre un espazo laico e que todos os que están alí enterrados o sexan porque era un espazo laico. Non se debe confundir a falta de culto coa laicidade, e ademais algúns dos que alí están soterrados si que tiñan unha profunda fe cristiana. Do que se trata é de resolver a situación, e para resolver a situación hai que partir do momento actual, que vén determinado por esa sentenza do Tribunal Supremo que outorga a titularidade á Igrexa católica. A sentenza pode ser cualificada de insólita ou non, pódese estar de acordo con ela ou non, pero si que crea unha realidade de iure e de facto que é absolutamente insoslayable e que ten que converterse en punto de partida para a solución do problema. O que nos propón o Bloque Nacionalista na súa iniciativa é acudir á expropiación dese espazo. Ben, nosoutros entendemos que San Domingos de Bonaval debe ser un espazo para a integración, a dignificación e o respecto; un espazo para amosar a sensibilidade coa historia de Galicia e coas figuras senlleiras de Galicia que alí están soterradas. Polo tanto, un espazo aberto a todos, sexan laicos ou non, sexan cristiáns ou non. Por esa razón, nosoutros, que cremos que si é imprescindible o consenso arredor de algo que tende a converterse en símbolo de Galicia, cremos que a forma axeitada de buscar o consenso non é a fórmula de exclusión que propón o Bloque Nacionalista Galego, senón buscar o consenso arredor do proxecto de lei redactado polo Consello da Cultura con intervención do Museo do Pobo Galego, da Real Academia Galega e das fundacións Brañas, Rosalía e Castelao; proxecto co que, por certo, en anteriores debates sobre esta mesma materia, tamén se mostraba conforme o Partido Socialista por boca do seu deputado o señor Cerviño, o que pasa é que co Partido Socialista nunca se sabe cando vai, nunca se sabe cando vén e nunca se sabe onde está. Nosoutros non participamos da idea da expropiación, porque nos parece, en primeiro lugar, un proceso complexo, que nos devolve aos tempos de confrontación longa, probablemente de resultado impredicible, e porque, ademais, cremos que un espazo que debe ser de unión e de encontro dificilmente pode nacer para arrancar o consenso da confrontación e da liorta. Cremos que máis importante que a titularidade é a dispoñibilidade do espazo en favor da comunidade social dos galegos e das galegas para a honra da súa historia; por certo, ocorre noutros sitios: aí están Os Inválidos, Westminster ou a Igrexa da Santa Croce, sen que se plantexen especiais problemas a ese respecto. Non cremos que se deba de excluír a Igrexa católica da resolución do problema, en primeiro lugar, porque é a titular do espazo; en segundo lugar, porque ninguén pode esconder nin ocultar a enorme transcendencia e representación da Igrexa na historia de Galicia. Apoiamos o consenso arredor da proposta do Consello da Cultura, que pode ser matizada, mellorada...
Vaia rematando, por favor.
...e, loxicamente, estudada e abordada de diversas maneiras, señor Caamaño, pero defendemos que é a solución máis axeitada, en primeiro lugar, porque parte do consenso e da superación, e, en segundo lugar, porque permite resolver o problema do actual espazo e da consideración da laicidade a través da creación dun espazo plural, que, por un lado, abrangue a parte onde están soterrados os persoeiros incluídos hoxe en San Domingos de Bonaval, pero, por outra parte, permite crear un espazo absolutamente laico anexo a ese panteón. E tamén porque permite resolver o problema do uso do panteón creando un espazo de consenso a través da tutela do Consello da Cultura...,
Remate, por favor.
...pero dependente dun padroado do Parlamento e integrando, polo tanto, Consello da Cultura, Parlamento, Xunta de Galicia, Concello de Santiago e sociedade civil. Non podemos apoiar por iso a iniciativa do Bloque Nacionalista Galego porque está en contra...
Moitas grazas, señor Baamonde.
...do que propón o propio Consello da Cultura, pero si avogamos polo consenso, ofrecémonos a el e tomamos a palabra do señor Ron e do seu grupo de buscar ese consenso –eu non digo que teña que ser exactamente como está...
Moitas grazas, señor Baamonde. Remate, por favor.
...na proposta do Consello da Cultura–, e nesa oferta de consenso non nos imos encontrar na liorta, na exclusión e na confrontación. Máis nada e moitas grazas.
Grupo autor da proposición non de lei, ten a palabra a señora Pontón.
Moitas grazas, señora presidenta. Empezo por agradecer aos grupos que mostraran o seu apoio a esta iniciativa e por lamentar que o Partido Popular nunca teña vontade por solucionar ningún problema e veña aos debates mesmo deformando as propostas que facemos. Nós hoxe aquí estamos falando da expropiación do uso, legalmente posible, economicamente viable e, desde logo, unha mostra de vontade por solucionar un problema que existe. ¿Que nos di o Partido Popular? Que non teñen vontade para facer nada porque estamos falando da exclusión. Miren, hai pouco tempo viamos un titular do 15 de novembro de 2013: "A Xunta ameaza con expropiar o uso de todas as fincas non cultivadas". É dicir, que isto é algo legalmente posible, e mesmo a Xunta de Galiza noutro tipo de casos si que fixo mención a este tipo de instrumentos porque están en función do interese público. Polo tanto, non demonicemos figuras que están no noso ordenamento xurídico. E, xa digo, deliberadamente falamos do uso e non da propiedade, e aquí non hai vontade nin tan sequera por ter a tutela sobre os restos que están alí. E por iso se produce un debate que xa tivemos aquí noutras ocasións, e penso que o mellor é deitar e poñer as cousas claras, como nós xa temos feito. Hai unha proposta que é para crear o Panteón de Galiza, que non é unha solución á situación que neste momento ten o Panteón de Galegos Ilustres, e o que nos di esa proposta é que se busque un espazo en Santiago de Compostela para poñer placas. Desde o BNG temos dúbidas de que o problema deste país sexa, a nivel cultural, ter un espazo onde poñer placas. Cremos que hai outras urxencias en materia de cultura. Mais, agora ben, ¿vostedes queren falar sobre a titularidade do Panteón de Galegos Ilustres, si ou non? ¿Preocúpalles si ou non que ese espazo, que é un espazo que no noso imaxinario colectivo, a pesar de todos os atrancos que hai, é un espazo singular, un símbolo deste país, onde están representadas algunhas das personalidades máis importantes, incluída Rosalía de Castro –incluída Rosalía de Castro, fundadora da nosa literatura contemporánea, a nosa escritora máis universal–, que sexa de tutela pública ou queren seguir poñéndolle a lousa de que a Igrexa católica decide? Está claro que se fai verdade que vostedes nunca teñen vontade por solucionar nada e que están absolutamente cómodos e cómodas con esta situación, porque non lles importa este país nin os seus símbolos nin a súa lingua nin a súa cultura, porque trouxemos moitas iniciativas a este Parlamento de contido diferente e sempre votaron en contra. Remato, señorías, simplemente tamén cunha cita que creo que hoxe se fai verdade neste Parlamento, as palabras que lle dedicou Curros a Rosalía de Castro nun poema –do que vou ler só unha parte– que di: "O valor, o carácter, as ideas,/ fala, costume... son "lendas douradas"/, ¿de qué coör serán ¡ay! as alleas /que nos fan ler a couces e pancadas?/ Mais dorme Rosalía mentres tanto/ nas almas míngoa a fe i a duda medra./ ¡Quén sabe si, deste recinto santo,/ non quedará mañá pedra con pedra!/ ¡Quen sabe si esta tumba, nese día/ chegará a ser, tras bélicas empresas,/ taboleiro de yankee mercería/ ou pesebre de bestas xaponesas". Está claro cal é o final.
Moitas grazas, señora Pontón. Proposición non de lei do G.P. Popular de Galicia, sobre a actuación que debe levar a cabo o Goberno galego en relación coa rede de saneamento e os sistemas de depuración dos concellos que verten á ría de Pontevedra
A esta proposición presentáronse emendas do Grupo Parlamentario Socialista e do Bloque Nacionalista Galego.
Ten a palabra, para formulala, don Jacobo Moreira Ferro.
Moi bos días, señorías. Grazas, señora presidenta. Antes unha deputada reclamaba a miña presenza aquí neste estrado, e tildábame de falta de valentía. Non é falta de valentía. No Grupo Popular somos 41 deputados, señoría, e temos que repartirnos o traballo. ¡Que lle vou facer! [[Murmurios.]] [[Risos.]] Moi bos días. A ría de Pontevedra no ano 2001 foi declarada zona sensible. Esta figura de protección impón, ademais dos condicionantes establecidos sobre calidade dos vertidos ás rías, un especial control dos nutrientes que poden chegar dende as súas costas. ¿Isto en que se traduce? Tradúcese en que esta zona, que ten unhas limitacións adicionais ás dunha zona normal, é sometida a un especial control por parte das administracións competentes e da mesma Unión Europea. Ademais, hai que ter en conta que existen na ría cinco zonas de produción marisqueira (polígonos GAL) clasificadas polo Intecmar coa letra B, indicativa da calidade microbiolóxica das augas para a cría de moluscos. Mellorar ou incluso manter esa clasificación que permita a extracción de marisco implica sen dúbida ningunha estritas limitacións, tamén sobre a carga microbiolóxica que chega á ría. Polo tanto, estas maiores restricións conlevan un escenario de maior risco de incumprimento, polo que as administracións competentes teñen que asumir un maior reto en materia de saneamento e depuración. No ano 2006, a Xunta de Galicia e o Goberno local de Pontevedra acordaron que a explotación da EDAR de Praceres, que dá servizo aos concellos de Pontevedra, Marín, parte de Poio e tamén parte de Vilaboa, pasase a depender económica e tecnicamente da Administración autonómica. Nese momento Augas de Galicia comeza a participar na xestión de parte do sistema de saneamento destes concellos. Esta EDAR data na súa parte máis antiga do ano 1990, e, pese á realización de varias obras de mellora, hai que dicir que o seu funcionamento actualmente non é eficiente. O principal motivo da falla de eficiencia da planta radica na importante achega de augas limpas que chegan desde as redes ao sistema de saneamento, redes que xestionan os concellos. O estado precario destas redes, cuxos principais elementos datan de hai máis de vinte anos, motiva que os caudais que chegan á EDAR sexan desproporcionadamente altos. Trátase, polo tanto, de redes antigas, que non foron renovadas coa debida periodicidade, nas que non se realiza ningún tipo de control na xestión de caudais e que ademais presentan grandes infiltracións de augas limpas. Esta situación presenta dúas problemáticas principalmente: en primeiro lugar, que a actual EDAR non consegue tratar de xeito adecuado as augas residuais, dado que os seus tratamentos están deseñados para recibir maiores concentracións de contaminación e menores caudais. A isto hai que unir os elevados requisitos de calidade que exixe a rede de Pontevedra, por ser declarada zona sensible, como antes comentei. En segundo lugar, a envellecida depuradora require de actuacións de mellora que non poden ser proxectadas ou deseñadas tendo en conta as actuais achegas. Deben, polo tanto, proxectarse cos datos de entrada dende unha rede que sexa eficiente, que non é actualmente, e que estea en bo estado, para maximizar así a eficacia do investimento na EDAR e reducir os custos de explotación. É dicir, o problema é que estamos saturando unha depuradora que recibe augas que non precisan ser tratadas, porque en moitos casos son augas limpas mezcladas con augas fecais, e isto, ao final, prexudica o resultado da depuración. Ambos os dous problemas apuntan á realización dun necesario diagnóstico das redes de saneamento a partir do cal se propoñan actuacións concretas para a mellora das mesmas. A Xunta de Galicia neste eido penso que ten unha experiencia que ofrecer, adquirida doutros estudos de plans similares, como, por exemplo, o Plan de saneamento local da ría de Arousa ou o do Burgo, para así poder colaborar cos concellos do sistema de saneamento de Pontevedra, Marín, Poio e Vilaboa no diagnóstico e na planificación de actuacións de mellora que eviten vertidos sen depurar á bacía vertente e á propia ría e permitan o deseño da ampliación e mellora da EDAR de Praceres. A tarefa de mantemento e renovación da rede non é unha competencia da Xunta, senón que é unha competencia das entidades locais, polo que Augas de Galicia non pode estudar a rede municipal sen o consentimento e a colaboración dos gobernos locais. De aí o motivo desta proposición non de lei que hoxe traemos aquí, que solicita que a Xunta de Galicia empece a traballar en busca de solucións; pero, para iso, precisa a colaboración e implicación dos concellos para que lle dean información do estado das súas redes. Non obstante, a oferta de colaboración da Xunta de Galicia, fundamentada na urxencia de actuar no saneamento da ría, non debe supor un novo desentendemento por parte dos concellos das súas obrigas competenciais, que, no exercicio desas competencias, se poden financiar coas taxas, como se están financiando, para o mantemento do servizo. O caso máis rechamante é o do Concello de Pontevedra, que, dende que a Xunta asumiu en 2006 a explotación da depuradora, ingresou máis de 25 millóns de euros –¡25 millóns de euros!–, cos que esa administración ben podería ter renovado a día de hoxe máis de 100 quilómetros de colectores urbanos. Tamén ten relevancia o feito de que Pontevedra é a única gran cidade de Galicia que necesita da colaboración técnica e económica da Xunta para realizar as súas competencias en depuración; algo difícil de entender nun concello con case 70 millóns de euros de orzamento. E do mesmo xeito, con respecto a Poio, aproximadamente a metade da súa poboación está conectada tamén á depuradora de Praceres, polo que as súas augas residuais tamén teñen que terse en conta neste estudo, e a súas redes tamén, e o resto do Concello de Poio sencillamente non trata as súas augas residuais por non poder dispor de ningunha depuradora no seu termo municipal e por ser tecnicamente inviable a conexión desta parte da poboación ao sistema da rede de Pontevedra e Marín. Para dar solución a esta grave situación, a Xunta, como sabe o concello de Poio, ten preparados os proxectos para poder executar unha EDAR que trate as augas da poboación de Poio, actualmente desconectada. Agora é o concello, ou debería de ser o concello, o titular das infraestruturas hidráulicas do seu termo municipal, quen debe de pór á disposición de Augas de Galicia os terreos necesarios para a execución destas obras. E non se pode xogar co futuro de toda unha ría, co futuro de miles de persoas que viven do marisqueo, do turismo, que están preocupados, que propoñen solucións e que só atopan concellos que non asumen as súas competencias, que miran para outro lado e que non traballan coa responsabilidade que exixe o saneamento da ría. Hai que traballar con responsabilidade, buscando solucións, asumindo retos e buscando financiamento necesario para levalos a cabo. Señorías, gobernar é tomar decisións, e o novo período operativo de fondos europeos 2014-2020 é a última oportunidade para resolver completamente o saneamento da ría de Pontevedra. Todos temos que ser conscientes disto, e as administracións implicadas teñen que traballar conxuntamente para isto. O Partido Socialista presentou unha emenda na que insta o Goberno galego a que antes de que remate o ano 2015 se proceda ao saneamento integral da ría de Pontevedra, aportando solucións inmediatas para a depuración de todos os concellos que verten nela. Cabe preguntarse por que non piden xa directamente que se sanee integramente a ría no primeiro semestre do ano 2015 –¡xa que estamos!– porque a dificultade de facelo antes de final de 2015, de facelo en tres meses, é sencillamente a mesma. É totalmente imposible, e o Partido Socialista penso que é ou debería de ser consciente desta dificultade. Polo tanto, aquí o importante e relevante é que os concellos de Poio e de Pontevedra non teñen aportado os terreos para facer estas depuradoras. É unha petición, polo tanto, que o Partido Socialista coñece que é de imposible cumprimento. E, en canto ao saneamento da ría, señorías, iso está in situ, implícito nesta iniciativa, pero, para determinar qué é o que hai que facer para o saneamento da ría, creo que o lóxico, primeiro, é estudar e coñecer en que situacións se encontran as redes municipais. De aí o sentido desta PNL. E o Bloque Nacionalista Galego presenta unha emenda de engádega que propón solucionar de inmediato os problemas de capacidade e funcionamento da EDAR de Praceres. Pois niso estamos, señorías; niso estamos, pero antes hai que facer un estudo previo. Solicitan tamén executar as obras comprometidas para o saneamento do río Gafos. Ben, isto é moi sinxelo: con que o Concello de Pontevedra faga ben un proxecto, o financiamento está aí por parte da Xunta de Galicia dende hai máis de dous ou tres anos. E o problema non é que non haxa recursos, senón que non se sabe facer un proxecto. [[Murmurios.]] Por outra parte, piden tamén o cumprimento efectivo do convenio asinado co Concello de Marín. Xa se está facendo. Estase executando o convenio. Marín hai que dicir que é o único concello que está facendo os deberes. Nós preguntamos cal é a alternativa, posto que propoñen modificar ese convenio co Concello de Marín, pero non din como queren instalar o novo colector. E solicitan tamén iniciar a EDAR de Raxó no lugar que se considere máis acaído, conforme os requisitos técnicos, con diálogo e consenso coas autoridades municipais e a veciñanza afectada. Eu penso que no Bloque Nacionalista Galego son uns auténticos malabaristas. ¿E o lugar máis acaído cal é?, ¿é Pampaído?...,
Vaia rematando, por favor.
...porque o BNG de Sanxenxo non está de acordo; o BNG de Poio, si. Polo tanto, eu pregúntome cal é o lugar máis acaído para o BNG. E agora vostedes preguntaranme: ¿para que BNG?, ¿para o BNG do Parlamento?, ¿para o BNG de Poio?, ¿para o BNG de Sanxenxo? [[Murmurios.]] Señorías, parece ser que o discurso do BNG é "uno y trino", e mantén un discurso bastante pouco –moi pouco– atinado. Solicitamos, en definitiva, señorías, o apoio a esta iniciativa para permitir definir as actuacións, co fin último no que creo que todos estamos de acordo: o fin último é lograr o saneamento integral da ría de Pontevedra. Nada máis e moitas grazas, presidenta.
Moitas grazas. Intervención dos grupos parlamentarios. Polo Bloque Nacionalista Galego ten a palabra a señora Pontón Mondelo.
Moitas grazas, señora presidenta. Creo que son as catorce cero dous minutos, e penso que podemos dar por inaugurada a campaña electoral do Partido Popular e o pistoletazo de saída para o candidato do PP. ¡Noraboa!, fixo vostede aquí unha intervención que, desde logo, creo que augura que o Partido Popular vai seguir moito tempo na oposición en Pontevedra. [[Aplausos.]] [[Murmurios.]] Reláxense, estamos no Parlamento, e podemos... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Mentres non nos censuren desde a Mesa podemos expresarnos...
Silencio, por favor.
Brincadeiras á parte, estamos a falar dun tema moi serio, por iso me sorprende a frivolidade coa que vostede vén aquí falar da situación da ría de Pontevedra. Hoxe non imos falar do problema de contaminación causado por unha empresa, que claramente o Partido Popular quere consolidar alí, como é Ence, que é un grave problema desde o punto de vista ambiental, senón que imos falar dos problemas de depuración e saneamento. E, fínxense, facémolo despois de que haxa unha ameaza de que vai haber unha sanción por parte da Unión Europea polo problema de contaminación desta ría, facémolo despois de que o PP votara neste Parlamento en contra de medidas de depuración e de saneamento –non só nestes plenos, senón, por exemplo, no debate de emendas, onde nós vimos reclamando fondos para sanear e depurar as rías– e cunha iniciativa que realmente é dun alcance moi relevante. Non sei se as súas señorías puideron ver que, fronte a un problema grave de contaminación, de empeoramento da calidade das augas da ría, recoñecida pola propia Augas de Galiza, o PP o que nos propón é que se estuden os sistemas de saneamento e depuración da ría de Pontevedra, porque parece ser que hai un problema, e é que Augas de Galiza non sabe como está o saneamento nos concellos –acaba de dicirnos o voceiro do PP– de Pontevedra e de Poio. ¡Que casualidade, vén aquí facerlles oposición aos gobernos municipais do BNG! Realmente, permítanme dicírllelo, paréceme un pouco irresponsábel que, ante unha situación desta gravidade, o partido Popular, que está gobernando na Xunta de Galiza, que ten competencias directas nesta materia, veña aquí tirar balóns fóra, que é o que fixo vostede, e sobre todo dicirnos que o problema é un estudo. Eu pregúntome: ¿como fixo, entón, Augas de Galiza o Plan hidrolóxico Galicia-costa, que está neste momento na súa fase de tramitación? ¿Fan plans sen estudar? ¿Gastan moitos euros en facer ese tipo de plans e non saben que pasa na ría? Pregúntolle tamén ao señor Moreira como é posible, entón, que, por exemplo, no proceso e na documentación que hai no Concello de Marín, en relación con esa actuación que se vai facer de saneamento, apareza que Augas de Galiza ten un estudo sobre todo o problema que hai na depuradora de Praceres e todo o problema que ten a rede de saneamento de Marín e que de repente agora o problema sexa estudar e estudar e estudar máis a situación? Por certo, un estudo que non se facilita e que Augas de Galiza ten secuestrado non sabemos por que. Ao mellor é porque sinala que hai un problema e unha irresponsabilidade grande por parte da Xunta de Galiza en relación co seu saneamento. Nós, efectivamente, dicimos: ¿queren estudar? Estuden. Pero hai que facer algo máis que estudar. Hai que actuar, porque neste momento temos localizados problemas e hai responsabilidades directas da Xunta de Galiza. Mire, vir aquí dicir que no Concello de Pontevedra non saben executar un proxecto de saneamento, cando debe ser un dos concellos que máis saneamento ten, [[Aplausos.]] é unha burla absoluta aos propios técnicos e técnicas municipais do Concello, que tamén supoño que vostede respectará, por moito que haxa un goberno que, por decisión do pobo de Pontevedra, teña un alcalde do Bloque Nacionalista Galego. Imaxino que ata aí poderemos chegar e que isto nos dá a medida...
Vaia rematando, por favor.
...da falta de rigor e de seriedade coa que vostedes asumen este tema. Está claro que o que non quere o Partido Popular é actuar e que seguimos no desleixo en relación coa situación que teñen neste momento as nosas rías. Mire, a ría de Pontevedra ten un problema moi grave de depuración e de saneamento. Hai centos de postos de traballo que se están perdendo pola irresponsabilidade do Partido Popular, que é quen ten as competencias en depuración. Por certo, o canon de saneamento cóbrano os concellos, pero creo que o xestiona Augas de Galiza. Polo tanto, exíxalle ao seu goberno que cumpra os compromisos que ten e non veña aquí facer florituras que, en todo caso, só serven para titulares de prensa pero que non solucionan o problema de fondo. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Socialista, señora Vilán Lorenzo.
Grazas, presidenta. Bo día de novo. A iniciativa que presenta o deputado do Partido Popular ten unhas cantas frases, uns cantos textos, que consideramos acertados. Concordamos –porque son puras obviedades– respecto da situación da ría de Pontevedra. Todos estariamos de acordo ata que di que considera que é necesario que, para a consecución do saneamento efectivo da ría, previamente é necesaria unha análise exhaustiva e detallada dos problemas a nivel local en canto á rede de saneamento e depuración existentes. Con relación a esta previa análise, non concordamos en absoluto, e son varios os motivos polos que non concordamos. Primeiro, porque esta iniciativa é claramente electoralista, dun deputado que é candidato á alcaldía, que en decembro votaba en contra do saneamento da ría e que agora vén cunha iniciativa, en febreiro, pedindo o saneamento da ría. Non nos parece serio; como mínimo, é pouco serio, porque a ría é zona sensible dende o ano 2001, efectivamente, e dende o ano 2001 o Partido Popular –se non me equivoco– leva gobernando en Galicia case dez anos. Iso quere dicir que durante catorce anos esta EDAR en Praceres non é eficiente. Pero é que dende o 2006 a xestión da depuradora de Praceres é de Augas de Galicia; polo tanto, responsabilidade da Xunta de Galicia. Vostede acaba de dicir aquí que ultimamente non funciona de maneira adecuada, o que quere dicir que algunha responsabilidade terán vostedes, que non será responsabilidade dos demais. Tamén porque en 2008 estaban todas as depuradoras planificadas e licitadas, excepto dúas, e unha, curiosamente, era a de Poio-Sanxenxo. Non só verte parte de Poio na ría de Pontevedra, na EDAR de Praceres, senón que tamén verte parte de Sanxenxo na EDAR de Praceres e, polo tanto, á ría de Pontevedra; e hoxe aínda están a esperar a solución do Partido Popular. Vostedes o que teñen que facer é a depuradora para Poio e para Sanxenxo. E non é verdade que existan proxectos, porque esta deputada estivo en Augas de Galicia, pediunos por escrito, e o único proxecto que hai sobre a EDAR de Poio-Sanxenxo é o proxecto que fixo un dos nosos deputados na actualidade cando era conselleiro de Medio Ambiento. É o único proxecto que hai sobre a depuradora, sobre a EDAR, para Poio e Sanxenxo; non existe ningún máis. Moléstese vostede en ir a Augas de Galicia e en miralo antes de vir aquí dicir cousas que non son certas. Tamén porque alá polo ano 2009 o ex conselleiro de Medio Ambiente do Partido Popular dicía que, como o Partido Socialista o fixera tan mal, era necesario chequear toda a herencia que viña do Goberno bipartito, e que xustamente naquel momento, hai seis anos, lle tocaba o turno ao saneamento e á depuración das rías galegas. Pois seis anos despois estamos igual: non hai chequeo ningún, polo visto hai que pedir esa previa análise de novo. E agora vén un deputado, candidato á alcaldía de Pontevedra, e pide esa análise exhaustiva. De novo seis anos sen chequeo e de novo volvémolo pedir. Como mínimo, non é serio. Ademais, xustamente cando viñeron os eurodeputados visitar a ría de Pontevedra, veu un eurodeputado pontevedrés de pro, o señor Millán Mon, pero non veu á ría de Pontevedra porque, curiosamente, non a debeu considerar prioritaria. Para vostedes é prioritaria, pero para Millán Mon non o é. Pois tamén é, como mínimo, bastante sorprendente. Ademais, por último, o xoves da semana pasada nesta Cámara, na Comisión 2ª –na que vostede non estaba–, o presidente de Augas de Galicia dixo expresamente que a Xunta ten feito –abro comiñas– "grandes estudos para o Plan de saneamento local das rías, e que a ría de Pontevedra terá unha situación especial dentro dos fondos Feder 2014-2020" –pecho comiñas–. Iso quere dicir que non hai que afondar en ningún grande estudo porque xa está feito, e iso son verbas concretas do presidente de Augas de Galicia. A culpa non é dos concellos. Non é serio vir aquí e botarlles a culpa aos concellos, fundamentalmente porque, en todo caso, o Concello de Sanxenxo –que tamén verte en parte á ría de Pontevedra– aquí non está.
Vaia rematando, por favor.
E vostede bótalle a culpa a todo o mundo menos a este. Deixen de pedir estudos que xa terían que existir –e, se non existen, a responsabilidade é súa– e empecen a gobernar. Por iso nós lles pedimos un compromiso real coa nosa emenda. Empecen a gobernar e non lles boten a culpa a todos os concellos que verten á ría de Pontevedra. Grazas.
Moitas grazas. Grupo Mixto, señora Iglesias.
Moitas grazas. Bos días de novo. Esta é unha desas iniciativas do Partido Popular que, de non saber que as súas artífices son adultas e xente instruída, poderiamos pensar que a súa autoría corresponde a alguén que carece do máis mínimo decoro e coñecemento do asunto a tratar. O outro día, o señor Rueda increpou unha parlamentaria coa expresión de "tiene más cara que un piano", que constou en acta por non ser ofensiva, segundo o criterio do presidente do Parlamento. Pois ben, señores do PP e señoras, teñen vostedes máis cara que un piano. [[Aplausos.]] Traen vostedes esta iniciativa, moi publicitada polos medios subvencionados polo Goberno para que traten de "notición" toda canta xenialidade parlamentar se lles ocorra. Traen vostedes esta iniciativa –repito– na que non din absolutamente nada, rien de rien, para resolver o terrible problema ambiental da ría de Pontevedra, despois de ter rexeitado –como ben dixo a parlamentaria anterior– non hai moito unha iniciativa similar doutro grupo parlamentar. Claro, empeza o período electoral, hai que poñer en marcha a maquinaria electoralista, coa axuda dos medios afíns. É que, por non haber, non hai nin se contemplan medidas concretas que respondan á proposta de sanción da Unión Europea que denuncia o deficiente saneamento da ría no eixo Bueu-Marín, Pontevedra-Poio; proposta contida nun informe dado a coñecer o mes de decembro pasado. Galicia recibiu máis de 25.000 millóns de euros de fondos europeos para o suposto obxectivo de acometer un saneamento real das rías. Pero a realidade non lle gusta nada á Unión Europea, porque esa realidade amosa unha xestión indebida de tales fondos, traducida nun aumento imparable da contaminación das rías, segundo recolle o informe. A construción de redes unitarias que contaminan augas fluviais e, por tanto, as rías, ao mesturalas con augas residuais; un conxunto de depuradoras deficitarias, cando non ineoperativas; a ausencia de interconexións que permitan transvasar auga contaminada dunha depuradora ás outras en caso de avaría; a ausencia total de predepuración de augas industriais; a falla de mantemento das redes xerais; os erros na instalación de colectores; e as fallas nos bombeos non parecen formas axeitadas de conseguir mellora ningunha. A orixe deste despropósito está, segundo o Goberno, na inexistente [[Interrupcións.]] –rogo silencio, por favor–...
Señora Iglesias.
É que...
Señora Iglesias, non se preocupe, vostede siga, que son eu...
É que non me deixan. Están aí interrompendo.
Bueno... Non, perdón... Vostede concéntrese no que está a dicir.
...pero implacable privatización do saneamento e no abastecemento de augas, que provoca que os concellos e a Administración pública se desentendan das súas obrigas e as empresas concesionarias incumpran os seus contratos en materia de construción de infraestruturas e canalización ou mesmo de posta en funcionamento de fases de depuración, por exemplo, o tratamento terciario bacteriolóxico instalado con fondos públicos pola propia Xunta de Galicia na EDAR de Cangas. Os criterios economicistas que marcan a empresa privada tradúcense en fallas de inversión en mantemento e en inoperatividade puntual de sistemas de bombeo e depuración de augas residuais. A todo isto hai que engadir o grave impacto ambiental das obras realizadas incorrecta ou neglixentemente para aforrar cartos en tuberías e sistemas de bombeo, e tamén, e por suposto, a irresponsable, irrefreable e frenética especulación urbanística, sen respectar a Lei de costas...
Vaia rematando.
...e deseñada por riba das previsións demográficas. Ben, mañá seguro... Teño que rematar. Xa non me queda tempo, ¿verdade?...
Non, quédalle pouquiño.
Bueno, pois quero rematar dicindo que mañá seguro que sairá nos medios afíns ao Goberno, nos medios subvencionados, que a iniciativa do PP foi aprobada, pero co que si non contará é cos votos da deputada do Grupo Mixto. Moitas grazas. Xa acabei.
Moitas grazas, señora Iglesias. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra o señor Fajardo Recouso. [[Murmurios.]] Prego silencio, por favor.
Bo día a todos e a todas. Un ás veces aprende cousas neste Parlamento. Claro, eu non saía do meu asombro cando onte, no Boletín do Estado, aparecían aquelas cousas que teñen que aprender os nenos na asignatura de relixión, algo absolutamente asombroso que non debería estar nun boletín. Dicía, por exemplo, que había que valorar o encontro co resucitado. Esa é unha verdade; aquí o PP quere que a cidadanía de Pontevedra atope o resucitado, o señor Moreira, que vén a esta Cámara tomarnos o pelo, e, á parte, a incumprir outros dous mandamentos que di ese boletín. O mandamento di: "...distinguir que autoridade está ao servizo da verdade". Polo tanto, non pode vostede vir aquí mentir se vostede rexe esa asignatura que defende o Partido Popular. Porque plantexa vostede algo: que hai que facer un estudo para ver as necesidades para o saneamento da ría de Pontevedra. ¿Como é posible que, se non hai ese estudo e non coñecemos esas necesidades, en agosto de 2011 prometesen que no 2015 estaría saneada a ría de Pontevedra? Non só iso. Dixeron que ían acometer isto con 850 millóns de euros. ¿Onde están? ¿Que é o que fixeron? ¿Como é posible que vostede veña aquí presentar esta iniciativa cando en agosto de 2011 dixeron que en 2015 estaría solucionado e que ademais porían encima da mesa 850 millóns de euros? Ademais, un partido que pon esas ensinanzas relixiosas no boletín debería de ser fiel á verdade e, polo tanto, saber cal é o problema da ría de Pontevedra. ¿O problema da ría de Pontevedra é o saneamento ou as continuas agresións sobre a ría que se fan co beneplácito do Partido Popular? ¿Non pasa nada coas agresións medioambientais das industrias? ¿Non pasa nada con decenas de sentenzas en contra e, por exemplo, coa sentenza do porto de Marín? ¿Non pasa nada coa sentenza que di que é ilegal a ubicación da depuradora de Praceres? ¿Non pasa nada con todas as sentenzas que son responsabilidade, entre outros, do Partido Popular? ¡É que parece que nos queren vostedes tomar o pelo! ¿Como se pode vir aquí a plantexar unha iniciativa que, por certo, non di nada do que vostede plantexou desde este atril? Vostede falou de todo menos do que di a iniciativa. A iniciativa é tan insulsa como dicir que hai que facer un estudo e que xa veremos despois dese estudo o que hai que facer. Nós témolo claro; o que hai que facer é tomar en serio o saneamento das rías, o que hai que facer é non ter unha visión curtopracista da situación das rías galegas e o que hai que facer é investir onde hai que investir. Decenas, centos de millóns de euros chegaron a este país para o saneamento integral das rías no conxunto. A día de hoxe o único que temos é a sanción gravísima que vaiamos ter da Unión Europea pola situación das rías. Pero, á parte, vostede obvia realidades, dime que hai algunhas zonas B na ría de Pontevedra. ¿E as zonas C? ¿Non coñece vostede que hai zonas C de marisqueo? ¿Non coñece vostede que se perderon o 40 % dos postos de traballo no marisqueo na ría de Pontevedra? ¿Non o coñece? ¿Iso de quen é responsabilidade? ¿Quen leva gobernando practicamente toda a etapa democrática en Galicia? ¿De quen é a responsabilidade legal do control das rías? ¿Quen ten esas competencias? A Xunta de Galicia. Vostedes foron incapaces de facer minimamente un esforzo para sanear as rías. E nós dámoslle unha saída: o que teñen que facer é un tratamento real dos residuos. O primeiro que deberían vostedes coñecer é que dúas de cada tres depuradoras das que hai en Galicia están actuando de forma deficiente; o que teñen que coñecer vostedes é que o 60 % dos residuos que se producen nas rías galegas non chega a ningunha depuradora. Polo tanto, aí é onde temos que actuar. Pero vostedes non só non actúan sobre iso, senón que permiten agresións brutais á ría. ¿Como se entende que vostede me diga aquí que hai que actuar sobre o saneamento da ría de Pontevedra e Augas de Galicia autorizase o vertido íntegro dos colectores da EDAR hai un mes á ría de Pontevedra? Simplemente para solucionar un problema e unha avaría no emisario vostedes permitiron que se botasen directamente todas esas cantidades de refugallos á ría de Pontevedra, e non pasou nada, resulta que non hai responsabilidades. ¿Resulta que ninguén vai compensar os mariscadores que perderon cantidades importantes de negocio por esa decisión política? Alguén me terá que explicar como se compatibilizan eses feitos reais de agresión directa por decisións políticas do Partido Popular á ría de Pontevedra con esta insulsa proposta. A verdade é que como proposta de saneamento valeu para pouco a súa intervención, pero como mitin de candidato valeu para menos. E, claro, iso fai afirmar ao señor Feijóo, cando presentou os candidatos de Ourense e de Vigo, que poñía os mellores candidatos. Non dixo nada do de Pontevedra. Fale con el, polo menos, porque parece ser que nin o presidente o considera un bo candidato para Pontevedra.
Polo Grupo Parlamentario autor da proposición non de lei ten a palabra o señor Moreira Ferro.
Grazas, señora presidenta. Señorías, coñezo moi ben a realidade de Pontevedra; coñezo moitos veciños, moitos deles que viven a menos de dous quilómetros do centro de Pontevedra e que non teñen saneamento; están á beira dunha estrada nacional e non teñen saneamento, teñen fosas sépticas, e no verán desbordan as fosas sépticas por diante das súas casas. Eu coñezo ben a realidade. Invitaríaos a que vostedes coñeceran tamén a realidade destes veciños, que pagan impostos como os que máis, pero que non teñen servizos básicos. Son servizos básicos e non os teñen. ¿Como están as redes locais? Pois supoño que un concello debería saber como están as súas redes locais. Disto trata esta iniciativa; se non se informa, non se pode facer un estudo nin un diagnóstico. Incluso o Concello de Pontevedra parece non sabelo, porque tiña un millón de euros, e segue tendo un millón de euros da Xunta de Galicia enriba da mesa para facer un proxecto. Resulta que fan un proxecto que contempla uns caudais irreais, moi por baixo dos superiores, dos reais, porque, cando chove, mezclan pluviais e fecais e a depuradora non dá abasto. Esa é a realidade da depuradora. A depuradora non vai tan mal como parece, o problema é o que se manda á depuradora, que non se separan pluviais e fecais. Polo tanto, diso se trata, de que se faga un estudo e se contemple separar todo iso. O Concello de Pontevedra fixo un proxecto erróneo que houbo que botar abaixo. Houbo que resolver un contrato xa adxudicado para facelo, e aínda a día de hoxe a ver se pronto xa se remata ese proxecto e está ben feito e o millón de euros segue aí esperando polo Concello de Pontevedra. Os técnicos claro que son bos; os técnicos son bos, o que pasa é que os técnicos están mal dirixidos politicamente. Esa é a realidade do Concello de Pontevedra, señorías. E o Concello de Pontevedra, á parte de todas as licenzas das redes, ten 45 puntos de vertido que non están autorizados ás bacías, aos ríos e á ría de Pontevedra. Esa é a realidade, non a invento eu, senón que está documentado nun estudo técnico feito por Augas de Galicia que vostedes teñen á súa disposición, como tiven eu á miña disposición ese informe. Por outra banda, señorías, non quero esquecer tampouco os millóns de euros que leva investido a Xunta de Galicia en facer, en darlle ao Concello de Pontevedra o que ten que facer o Concello de Pontevedra, porque é a súa competencia, que é facer saneamento local, rede de saneamento, e xa van dous convenios cun investimento que supera os 11 millóns de euros. Señorías, cando un hospital ou un centro médico recibe un enfermo, creo que o lóxico e primeiro é que os facultativos diagnostiquen que é o que lle pasa a ese enfermo para logo poder adoptar a solución. Vostedes aquí son os facultativos, pero vostedes non queren estudar para ver que problema ten a rede de saneamento de Pontevedra e Poio; así é difícil atopar solución. Está claro, señorías, que ningún dos partidos da oposición ten o máis mínimo interese en sanear a ría de Pontevedra. Eu laméntoo..., [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] o que si espero é que se dean conta de que temos a última oportunidade de que...
Silencio, por favor.
....os Fondos 14-20 da Unión Europea, e de que entre todos xuntos deberiamos traballar para solucionar isto. Nada máis e moitas grazas. [[Aplausos.]] Votación das proposicións non de lei
Imos pasar á votación das proposicións non de lei. Comezamos coa primeira das proposicións, que é a do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia, por iniciativa da señora Acuña, que xa dixo que non aceptaba a emenda da Alternativa Galega de Esquerda. Votación da Proposición non de lei do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de Dª María Remedios Quintas Álvarez e tres deputados/as máis, sobre as medidas que debe adoptar a Xunta de Galicia en materia de emprego e apoio ás mulleres traballadoras. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 23; votos en contra, 41. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta proposición.
Votamos a proposición do Grupo Parlamentario Popular de Galicia, por iniciativa do señor Santalices, que entendo que non acepta as emendas presentadas. Votación da Proposición non de lei do G.P. Popular de Galicia, por iniciativa de D. Miguel Ángel Santalices Vieira e sete deputados/as máis, sobre a actuación que debe levar a cabo o Goberno galego en relación coa aprobación da oferta pública de emprego correspondente ao exercicio de 2015. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 41; votos en contra, 26; abstencións, 6. O resultado da votación é positivo. En consecuencia, queda aprobada esta proposición.
Votamos a proposición do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa da señora Solla, que entendo que acepta a emenda do Grupo Mixto. Hai unha petición do grupo parlamentario de votación por puntos. ¿Non acepta a votación por puntos? [[Negación.]] Polo tanto, votamos a iniciativa coa emenda do Grupo Mixto. Votación do texto transaccionado da Proposición non de lei do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de Dª Yolanda Díaz Pérez e Dª Eva Solla Fernández, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación coa situación de parálise na que se atopan as obras na residencia de persoas maiores de Caranza, en Ferrol. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 32; votos en contra, 41. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta proposición.
Votamos a proposición do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia, á que se presentou unha emenda do Grupo Popular, que entendo que non acepta. Polo tanto, votamos a proposición. Votación da Proposición non de lei do G.P. dos Socialistas de Galicia, sobre a actuación que debe levar a cabo o Goberno galego en relación con calquera proxecto de construción dunha planta de xestión e tratamento de residuos no concello de Pontevedra. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 16; votos en contra, 50; abstencións, 6. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta proposición.
Votamos a proposición do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de don Antón Sánchez, que entendo que non acepta as emendas presentadas. Votación da Proposición non de lei do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de D. Antón Sánchez García, sobre a demanda polo Goberno galego ao Goberno central da suspensión do proxecto denominado Autovía A-57. Tramo: Vilaboa-A Ermida Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 9; votos en contra, 64. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta proposición.
Votamos a proposición do Grupo Parlamentario Mixto, por iniciativa da señora Martínez, que dixo que aceptaba as emendas do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda e do Grupo Socialista. Votación do texto transaccionado da Proposición non de lei do G.P. Mixto, por iniciativa de Dª María Consuelo Martínez García, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación co concerto sanitario asinado polo Sergas con Povisa e as medidas de extinción de emprego previstas pola Dirección do centro. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 32; votos en contra, 41. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta proposición.
Votamos a proposición do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa da señora Pontón Mondelo, á que non se presentaron emendas. Votación da Proposición non de lei do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de Dª Ana Belén Pontón Mondelo, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego para garantir a titularidade e o uso civil do Panteón de Galegos Ilustres, así como difundir a súa historia, significado e relevancia como patrimonio de Galicia. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 32; votos en contra, 41. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta proposición.
Votamos, por último, a proposición do Grupo Parlamentario Popular de Galicia, que entendo que non acepta as emendas presentadas. Votación da Proposición non de lei do G.P. Popular de Galicia, sobre a actuación que debe levar a cabo o Goberno galego en relación coa rede de saneamento e os sistemas de depuración dos concellos que verten á ría de Pontevedra. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 41; votos en contra, 25; abstencións, 7. O resultado da votación é positivo. En consecuencia, queda aprobada esta proposición. Modificación da orde do día
Unha vez aprobadas as proposicións non de lei, continuamos co desenvolvemento da orde do día, co punto 5, de interpelacións. Simplemente quero comentar un tema. ¿Quere vostede a palabra, señor Méndez Romeu, para comentalo?
Señora presidenta, este grupo, de acordo co Goberno, e por causas sobrevidas, solicita o adiamento da súa interpelación.
Moitas grazas, señor Méndez Romeu. [[O señor Jorquera Caselas pide a palabra.]] ¿Si, señor Jorquera, para que quere a palabra? Déanlle voz ao escano do señor Jorquera.
Para solicitar, dado que o único que queda por debater son dúas interpelacións e as preguntas ao Goberno, e para que os debates desta Cámara transcendan á sociedade, que as dúas interpelacións que quedan se substancien pola tarde. O señor conselleiro ten que vir pola tarde porque ten preguntas pola tarde. Tivo coñecemento da orde do día desta sesión plenaria desde a Xunta de Portavoces do martes da semana pasada. Co cal, creo que tería tempo de examinar as preguntas. Polo tanto, fago esa petición...,
Moitas grazas, señor Jorquera.
...se realmente queremos que este Parlamento non sexa unha caixa pechada e teñan conexión os debates realmente coa sensibilidade da sociedade.
Señor Jorquera, eu agradezo que me axude vostede á ordenación da orde do día do pleno, pero sorpréndeme moitísimo este plantexamento, que coido que é a primeira vez que o escoito. Eu entendo que, de acordo coas previsións que temos no pleno, imos continuar neste momento coa interpelación, que é a do Grupo do Bloque Nacionalista Galego, en concreto a do seu grupo, por iniciativa da señora Pontón Mondelo. Imos facela agora porque penso que é un horario axeitado e que está aquí tamén o conselleiro. Interpelación de Dª Ana Belén Pontón Mondelo, do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, sobre a valoración do Goberno galego dos últimos datos publicados polo Instituto Galego de Estatística en relación co uso da lingua galega e as actuacións previstas ao respecto
Ten a palabra, para formular a súa interpelación, a señora Pontón Mondelo. [[A señora Pontón Mondelo reproduce unha gravación a través do seu teléfono móbil.]] Señora Pontón, faga o favor... Señora Pontón, a tribuna é para falar, pero non é para escoitar nin música nin vídeos nin cintas nin nada. Entón, polo tanto, agradeceríalle que pechara o móbil e que, por favor... O seu tempo continúa. Polo tanto, vostede mesma verá.
Señora presidenta, isto non é nin unha cinta nin unha canción, é o SOS que en teoría lanzou o Titanic no día do seu afundimento. Un SOS, señorías, que hoxe reproducimos aquí...
Silencio, por favor.
Aínda que a vostedes lles faga graza, reproducímolo aquí como símbolo do SOS que está lanzando a lingua galega, que realmente está nunha situación dramática. Lamento que o señor presidente prefira ir comer que atender a un debate sobre unha das cuestións centrais deste país [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] ...
Silencio, por favor. Señora Pontón, continúe. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] ¡Silencio, por favor!
Eu pediría que non se poñan nerviosos. Se os deputados e deputadas estamos nesta Cámara, creo que unha das obrigas do presidente é tamén, á parte de vir votar, estar nos debates que son transcendentes para o futuro deste país. [[Aplausos.]] Deberían de recordarlle que o Goberno ten que asistir ás sesións deste Parlamento, sobre todo cando estamos falando dun tema tan relevante para nós, galegos e galegas, que temos unha lingua propia que está na peor situación da súa historia. Somos a única lingua de todo o Estado español que perde falantes. Non sei se isto, señorías, os fai reflexionar. Non sei se isto ao novo conselleiro lle provoca algún tipo de sensación negativa ou vai seguir instalado nese discurso absolutamente irreal de que non pasa nada e que a Xunta de Galiza xa está facendo todo o que tiña que facer. Voulle ler, señor conselleiro, se o murmurio mo permite, os datos e as valoracións que literalmente fai o Instituto Galego de Estatística en relación co uso do galego. Uso habitual. En 2003 o 31,2 % dos galegos habitualmente fala sempre en galego. Esta porcentaxe é moi similar á do ano 2008, pero 12 puntos inferior á rexistrada hai dez anos. A porcentaxe de poboación que fala máis galego que castelán diminuíu 6,44 puntos respecto do ano 2008, ata situarse no 20,29 %. Algo máis do 26 % dos residentes en Galicia falan sempre en castelán, 6 puntos porcentuais máis que en 2008. O uso do galego é desigual dependendo da idade da poboación. Entre os rapaces e rapazas de 5 a 14 anos, o 13,20 % habitualmente fala en galego, o 11 % máis en galego que en castelán e o 74,88 % restante utiliza sempre o castelán ou máis o castelán que o galego. E, finalmente, e penso que este dato lle debería de preocupar, señor conselleiro, no 2003, entre a poboación menor de quince anos, a porcentaxe dos que sabe falar pouco ou nada en galego increméntase ata un 22,70 %. Estes, señor conselleiro, son os datos que nos din que non hai igualdade para a lingua galega. É máis, fíxese, o Instituto Galego de Estatística di que, entre a poboación menor de quince anos, a porcentaxe dos que sabe falar pouco ou nada en galego se incrementa ata o 22,70 % no noso país. É dicir, que temos unha parte da nosa mocidade que non domina a lingua galega, polo tanto, é unha falacia poder falar de igualdade cando realmente neste país o que se está producindo, como consecuencia dunhas políticas que se aplicaron nos últimos anos, é que unha parte da poboación non coñece a lingua propia de Galiza. Non sei, señor conselleiro, se vai seguir instalado na mentira de que aquí non pasa absolutamente nada e que a Xunta de Galiza non ten ningunha responsabilidade. Preguntámoslle, señor conselleiro, se considera que laminar o galego no ensino infantil non ten ningún tipo de consecuencia; se considera que eliminar o requisito do coñecemento do galego para poder acceder á función pública e, polo tanto, respectar o dereito a ser atendido en galego non ten ningunha consecuencia; se considera vostede que retirar todo o apoio real a que existan medios escritos en lingua galega non ten ningún tipo de consecuencias; se considera vostede que o desleixo ou a discriminación flagrante, evidente e recoñecida do galego na xustiza, do galego na sanidade, do galego no ámbito das novas tecnoloxías, non ten ningún tipo de consecuencia para o proceso de normalización. Realmente, señor conselleiro, desde o BNG temos o convencemento de que vostedes son conscientes de que faltan á verdade cando din que a situación está ben e que a política que levou adiante a Xunta de Galiza non ten ningún tipo de consecuencias, que isto é un problema individual, porque sabe vostede que hai moitos ámbitos a nivel social, nos que hai un mandato claro de actuación, que a Xunta de Galiza ten posibilidades de facelo e que non fixo nada. ¿Pode respondernos, señor conselleiro, como valora vostede que durante todos estes anos non se aplicara nin unha soa das medidas contidas nese Plan xeral de normalización lingüística que aprobou e votou este Parlamento por unanimidade? Que dez anos despois da súa aprobación sigan tendo vixencia moitas das medidas que están aí é a maior acusación de que non se fixo o que se tiña que facer nese ámbito. ¿Pode vostede afirmar que o que fixo o Goberno do Partido Popular no ámbito do ensino con ese decreto da vergoña, con ese decreto contra o galego que prohíbe que se ensinen determinadas materias na nosa lingua, non ten nada que ver neses datos de que unha parte da nosa poboación non saiba falar con fluidez na nosa lingua? ¿Cal é a valoración que vostede fai desta situación? Gustarianos saber que entende o señor conselleiro que é poder vivir en galego e respectar os dereitos dos galegos e das galegas falantes. Cremos, desde logo, que existe un ámbito moi importante de actuación onde non se está actuando, por exemplo no respecto á nosa toponimia, no respecto daqueles aspectos que son centrais para que se cumpra o que a legalidade vixente di e para que se cumpra ese mandato establecido no propio estatuto, na propia Lei de normalización lingüística, de que hai que superar a discriminación e a marxinación do galego en moitos ámbitos sociais. Dinnos vostedes que a súa principal arma é agora a persuasión, e nós o que lle preguntamos é cal cre vostede que van ser os resultados desta táctica. Temos, desde logo, un balanzo lamentable en relación coa situación do idioma. Nin melloraron o marco legal, a pesar de que levamos trinta anos cunha lei que ten moitas carencias, nin aplicaron o Plan xeral de normalización lingüística que vostedes –o Partido Popular– promoveron e que aprobamos por unanimidade neste Parlamento, e ao único que se dedicaron é a poñerlle atrancos e paus nas rodas á exigua e cativa situación e ás poucas políticas de normalización lingüística que se tiñan producido. Nós, señor conselleiro, cremos que realmente hai unha situación dramática neste momento para o futuro do noso idioma. Tamén entendemos que isto non é un problema individual, e que hai un ámbito importantísimo de actuación onde vostedes deberían de estar traballando. Voulle contar unha historia que me contou unha rapaza esta semana e que é unha historia verídica que pasou hai poucos días na cidade da Coruña. Unha rapaza á que, por falar en galego, lle dixeron literalmente nunha entrevista de traballo que non a ían contratar, que como se atrevía a entrar alí falando en galego. Estes son feitos reais, persoas de carne e óso en pleno século XXI. E non vin á Xunta de Galiza nin tan sequera levantar o teléfono para preocuparse e ocuparse por esa situación. Nós temos moi claro que na Galiza o que estamos vivindo é un proceso de substitución lingüística do galego polo castelán, un proceso de substitución lingüística provocado e amparado polos poderes do Estado e, neste caso, coa conivencia da Xunta de Galiza, que fronte á discriminación do galego, fronte á marxinación da nosa lingua, o que nos propón como solución é a inmersión lingüística en castelán no ámbito educativo e manter a exclusión da nosa lingua en todos os ámbitos. Nós hoxe agardamos que vostede, que se estrea nesta Cámara como conselleiro, non repita os erros...
Vaia rematando.
...dos seus antecesores. Agardamos de vostede algo máis de rigor e agardamos que non veña aquí a insultar ou a menosprezar as iniciativas e as propostas que o noso grupo ten realizado. Nós, ao longo destes trinta anos, podemos gabarnos como organización política de traer leis para mellorar a protección do galego, de denunciar as discriminacións, de reclamar o cumprimento da legalidade vixente, de formar parte dos acordos que propiciaron o Plan xeral de normalización lingüística. ¿De que poden gabarse vostedes, señoras e señores do PP? ¿De facer un decreto que marxina a lingua galega? ¿De mirar para outro lado mentres a nosa lingua perde falantes? ¿De non mover nin un só dedo ante todas estas discriminacións? Desde logo, esperamos que esta sexa unha oportunidade e que realmente vostede abra un cambio na política lingüística. Para iso, señor conselleiro, nós tamén lle queremos facer propostas. Acepten, como lle pediu o Consello da Cultura...,
Moitas grazas, señora Pontón.
...a Real Academia, como lle pediron todas as organizacións sindicais...
Moitas grazas, señora Pontón. Rematou o seu tempo. Moitas grazas. [[A señora Pontón Mondelo pronuncia palabras que non se perciben.]] Señora Pontón, rematou o seu tempo. [[A señora Pontón Mondelo pronuncia palabras que non se perciben.]] Non, é o tempo das interpelacións. Señora Pontón... Nas interpelacións e nas preguntas... [[A señora Pontón Mondelo pronuncia palabras que non se perciben.]] ¡Señora Pontón! Non vou discutir con vostede. Non ten a palabra e abandone a tribuna. [[A señora Pontón Mondelo pronuncia palabras que non se perciben.]] [[Aplausos.]] Señora Pontón... Ten a palabra, conselleiro.
Grazas, presidenta. Señorías, en primeiro lugar, quixera lamentar as circunstanciais persoais do señor Caamaño e, en segundo, antes de comezar coa miña intervención, dicir que o interese e a transcendencia dun asunto non ten nada que ver co horario, e debemos todos respectar os horarios que están fixados. Hoxe é a miña primeira intervención nesta Cámara como conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria. Agardo, señorías, moitos debates, moitos e intensos debates, e agardo que sexan construtivos. Sobra dicir que teño o maior dos respectos polo Parlamento, porque non só é a Cámara de representación da vontade democrática dos galegos, senón que tamén debe ser un foro para intercambiar ideas, un espazo necesario para o impulso de iniciativas e para a procura de solucións para os problemas da xente. Nesta nova etapa á fronte da consellería comprométome a traballar por buscar o consenso alá onde sexa posible e, sobre todo, velar polo interese xeral dos galegos e das galegas. Sen dúbida a lingua, o noso galego, a nosa lingua propia, é unha das principais riquezas de Galicia. É sinal de identidade do noso pobo, e ben merece un esforzo e todo o traballo na procura de consensos e de acordos de país. A cuestión da lingua, dende hai tempo, vén sendo un tema de debate e discrepancia. Pero eu diría que isto ocorre case exclusivamente no ámbito político, porque no ámbito social, entre a xente, existe unha normalidade e unha convivencia entre as nosas linguas oficiais que, por certo, está moi lonxe de certas mensaxes negativas, pesimistas e de confrontación que se están a escoitar en moitas ocasións. Señorías, o Parlamento é un espazo para o debate político, pero tamén é un espazo onde se debe escoitar aos cidadáns. Señorías, o galego é a lingua de todos e de todas, dos que a temos como lingua materna e a usamos, e tamén daqueles que a adquiren como propia. Sendo isto así, os políticos, e sobre todo os que temos responsabilidades de goberno, debemos oír e aprender dos cidadáns. As diferenzas poden existir entre vostedes e nós, e é positivo que existan, pero na defensa da convivencia e da promoción das nosas linguas debe de primar isto sobre a confrontación. Certo é que o debate político sobre a lingua se abriu nos últimos días por dúas situacións que aquí se sinalaron. A primeira ten que ver coa interpretación dos datos da enquisa de uso que publicou o IGE. E a segunda ten que ver co memorándum publicado pola Real Academia Galega. Neste contexto, e desde unha perspectiva exclusivamente política, permítame dicirlle, señora Pontón, que entendo que vostede plantexe o seu debate nos termos que o fai, é a súa posición ideolóxica, é lícita, pero certamente non é compartida por moitos. E digo isto porque Galicia é unha sociedade aberta, é unha sociedade plural, é unha sociedade rica idiomaticamente, que ten dúas linguas oficiais, linguas que se usan con total normalidade na rúa. Non é menos certo, tamén, que sempre os voceiros do Bloque Nacionalista Galego empregan sempre os mesmos argumentos para criticar a política lingüística da Xunta de Galicia, de todas as xuntas de Galicia, incluso daquelas xuntas de Galicia onde vostedes se sentaban nos consellos desta propia Xunta. Podemos recorrer aos titulares, sería un argumento moi fácil. Non o vou facer, señora Pontón. Pero o que de verdade toca neste momento é actuar. E utilizando o que vostedes din con frecuencia: abandonemos complexos. Mire, o que temos que deixar, o que temos que abandonar en primeiro lugar, é ver sempre o vaso baleiro. Vostedes sempre ven o vaso baleiro, non o ven nin tan sequera medio baleiro, veno baleiro. E tamén debemos abandonar ese intento constante que vostedes fan por intentar apropiarse da lingua como se fose un símbolo de identidade non de Galicia e dos galegos, senón do Bloque. E iso faille moito dano á lingua galega. E tamén deberiamos abandonar eses adxectivos constantes, esas descualificacións constantes que, lonxe de crear un clima favorable ao uso do galego, o que fan é xerar un descrédito e un desánimo no seu uso. Señorías, é certo que na enquisa do IGE hai certos datos que entendemos se deben mellorar. E a Xunta súmase aos grupos políticos nesta materia, súmase á propia RAG, súmase a diversos e diferentes sectores da sociedade que nos din que se debe fundamentalmente potenciar o uso do galego. Centrándonos na enquisa do IGE que aquí se trae a colación. ¿Que é o que nos di esta enquisa? Fixa unha preocupación polo uso do galego. E aos datos que vostede dixo, señora Pontón, eu lle darei outros que seguramente vostede dirá que non son certos, pero son certos. E direille que o galego, segundo os datos da enquisa publicada no IGE, segue a ser, e é, a lingua maioritaria de Galicia. É máis, a propia enquisa do IGE nos di que hai un cambio de tendencia a favor do galego nos índices de coñecemento oral e escrito; é dicir, que estamos ante os índices de coñecemento oral e escrito da lingua galega mellores da historia. E mire, voulle dar os datos entre o ano 2008 e o ano 2013. Hai máis galegos e galegas que usan e falan habitualmente o galego, increméntase en 0,6 puntos; e en contra hai menos porcentaxe de persoas que non saben falar galego, redúcese en case medio punto. É dicir, estamos nun proceso no cal o sistema educativo está garantindo que os galegos e as galegas, os mozos e as mozas, os nenos e as nenas, teñan un coñecemento pleno do uso oral, do uso escrito e do uso lector do galego. E tamén lle direi que, segundo os mesmos datos do IGE, a porcentaxe de galegos que saben escribir incrementouse notablemente nos últimos anos, máis de dous puntos, e pola contra, a de aqueles que non saben escribir en galego tamén se reduciu nos últimos anos. Estamos entón ante unha melloría no coñecemento oral e escrito da lingua galega, é claro, o que temos que impulsar é lograr un maior uso, iso si, un maior uso por parte dos galegos da súa lingua propia. Para iso temos que convencer a xente, temos que ter unha opción de convencemento. Ou ¿que quere vostede facer para obrigar a xente a falar galego? ¿quere facer algo? Porque eu lle diría que o que temos que facer é convencer de que se fale galego. Para iso hai outro dato importante que vostede tamén obvia nesta Cámara, e é que a presenza no ensino, pese ao decreto, como vostedes din, ten avanzado notablemente nos últimos anos. E voulle dicir unha cuestión, se temos unha mínima perspectiva histórica e o comparamos con hai dez anos, hoxe hai máis estudantes que reciben aulas en galego que hai dez anos, ¡bastante máis!, do 39 % ao 46 %. E tamén hai moitos menos que reciben aulas en castelán, do 60 % ao 53 %. Son datos obxectivos, datos dificilmente cuestionables. Estamos entón, señorías, ante un camiño, e este camiño dinos que, por unha parte, temos un coñecemento do galego, e que no que temos que traballar e profundizar é no uso do mesmo. En segundo lugar, o debate xira en torno a un recente pronunciamento da RAG. Eu lle diría aí que estamos practicamente de acordo no cen por cento dos puntos deste memorando, e voulle dicir por que. Primeiro porque a RAG propón unha aproximación á cuestión lingüística desde un punto de vista positivo, de propostas, non de confrontación. Segundo, porque a Academia fala de persuadir, de convencer, nunca fala de impoñer, e aí coincidimos plenamente. Terceiro, porque tamén a Academia nos di que para mellorar os índices de uso –que é o que nos preocupa realmente, os índices de uso– é preciso involucrar a toda a sociedade, ás familias, ás empresas, ao comercio...,
Vaia rematando, por favor.
...ás universidades, á xuventude, etc. É dicir, estamos practicamente nunca liña moi coincidente nestes ámbitos. Así, señorías, pódolle dicir que estamos a traballar, e queremos traballar, e aí lanzo a nosa mensaxe, sobre o que nos une e non sobre o que nos separa. O camiño que temos por diante debe afrontarse cunha visión aberta e plural, porque hai que convencer e impulsar que os galegos, sobre todo os máis novos, empreguen a lingua propia de Galicia para estar no mundo e para relacionarse. Fagamos, señorías, un exercicio de xenerosidade política e escoitemos os cidadáns. Pensemos no interese xeral e no que realmente importa, é dicir, a potenciación, a dignificación e o maior uso da nosa lingua. Por todo isto –e xa remato señora presidenta–, traballemos sobre o que nos une e non sobre o que nos separa. Nada máis e moitas grazas, señora presidenta.
Moitas grazas, señor Rodríguez. Réplica da señora Pontón Mondelo.
Señor Rodríguez, a verdade é que vostede repite moi ben todos os tópicos que durante anos vén escoitando nesta Cámara como deputado, e non aportou absolutamente nada ao debate. Pode seguir dicindo e botando sapos e culebras contra o BNG, mais o que vostede non pode criticar é que nós sempre trouxemos propostas a esta Cámara. E o que fixo o Partido Popular foi sempre votar en contra de todas as propostas que sistematicamente ten feito o BNG e non aportar nada mellor, senón que o único que aporta o PP son retrocesos. Mire, eu dinlle un dato, e como xa sei o nivel de manipulación ao que ás veces chegan nestes temas, collín literalmente o que está posto no Instituto Galego de Estatística na valoración que fan sobre a enquisa. Uso da lingua: hai un incremento dos galegos e das galegas menores de 15 anos que non saben falar en galego. Entón pregúntolle: ¿estase cumprindo o mandato legal de que o sistema educativo garanta igual coñecemento das linguas? Contésteme, é unha pregunta moi simple. Igual que era moi simple outra das preguntas que nós faciamos na nosa interpelación: ¿que medidas vai adoptar o Goberno galego ante a situación dramática que está vivindo a lingua? Xa nos queda moi claro que a única medida é a da manipulación. Manipulación da realidade: hai datos para o optimismo. O galego perde falantes pero a Xunta de Galiza o que di é que debemos de ser optimistas, non pasa nada. Morramos, señores e señoras, cun sorriso na boca. Mire, voulle ler un texto: a forza demográfica dunha lingua, medida no seu número de falantes habituais, por exemplo, é un factor importante para a súa supervivencia e vitalidade, pero non garante inmunidade ante o avance da substitución lingüística. Ao tempo, se a lingua perde presenza nos usos formais orais, e non gaña espazos significativos nos usos escritos, malia o aumento da capacidade para facelo, a vitalidade social desa lingua estará comprometida. Moito diso temos na lingua galega no momento actual; un déficit importante de vitalidade, de poder e de prestixio social. Estas son palabras do anterior secretario xeral de Normalización Lingüística, que forma parte do seu goberno como secretario xeral de Cultura, onde falaba tamén, por certo, neste texto e denunciaba o proceso de substitución da lingua galega que se estaba producindo na Galiza. Non sei se vostede acredita nas teses que defendía o seu actual secretario xeral en relación coa lingua galega. E preguntámoslle se á parte dos tópicos e das frases feitas van superar o seu inmobilismo e van facer algo para que o galego estea presente na sanidade, na xustiza, nos medios de comunicación, no ámbito dos xogos e do lecer, no ámbito de todo o que temos pendente, se están vostedes dispostos a modificar unha política que non garante o coñecemento pleno e igual das dúas linguas. Sabe vostede perfectamente que hai un problema gravísimo nese terreo, pero non están dispostos a dar o seu brazo a torcer. Mire, antes de que a presidenta nos interrompera para poder rematar un debate con normalidade, que é para o que ten que servir un parlamento, para poder dar un debate con normalidade e non que te corten o tempo por non gastar vinte segundos máis –que, por certo, me interrompera o grupo do PP e non se tivo en conta– o que quería dicir é: ¿está, señor conselleiro, disposto ou non a retirar o decreto do plurilingüísmo? É o que nos ten que dicir. Mire, ¡claro que houbo discrepancias no ámbito social en relación coa política lingüística do PP! Houbo miles de persoas, e algunhas das maiores manifestacións deste país, en contra dese decreto que hoxe sabemos que o que fai é impedir que, nos ámbitos nos que hai un nivel de castelanización maior, a lingua galega se poida normalizar, e que está cumprindo ademais unha función que é moi preocupante, que hai moitos nenos...
Vaia rematando, por favor.
...e nenas que entran no sistema educativo falando en galego e saen falando en castelán, e non é por libre decisión. ¿Vai vostede facer algo ante as discriminacións reais que existen en relación co uso da lingua galega no traballo, na sanidade, nos servizos sociais, na xustiza, no ámbito das notarías? En todos eses ámbitos hai realmente un problema. ¿Vai vostede modificar esa política que exclúe o galego dos medios de comunicación? ¡E claro que houbo controversia social! E vostedes hoxe teñen un dilema porque o PP empezou o seu mandato indo detrás destas pancartas. Creo que aquí hai membros do Partido Popular detrás dunha manifestación que o pedía era que o galego se excluíra, que se excluíra do ámbito lingüístico. E aquí estaban do lado de señoras e señores que non aceptan que existe o galego e que nos desprezan como galegos e galegas.
Moitas grazas, señora Pontón.
Creo que estaban aquí. Vostede ten que decidir se quere ir detrás desta pancarta...
Señora Pontón, moitas grazas.
..."Esto es España, y al que no le guste que se vaya", ou se realmente...
Señora Pontón... [[A señora Pontón Mondelo pronuncia palabras que non se perciben.]] Señora Pontón, ten unha chamada á orde. Ten a palabra o conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria, don Román Rodríguez.
Moitas grazas, señora presidenta. Señora Pontón, creo que este grupo parlamentario, este Goberno, este partido político, nunca menospreza a ninguén. Podemos non estar de acordo con vostedes, e non estamos de acordo con vostedes en moitísimas ocasións, pero non interprete unha visión sensata co menosprezo. Non o interprete. Porque realmente vemos que están evolucionando moi pouco cando seguen utilizando unhas fotografías que xa non é nin a primeira nin a segunda nin a terceira vez que temos visto neste caso. En todo caso, creo que a súa postura política é lícita e respectámola, pero non a compartimos, como tampouco a comparte unha gran maioría dos galegos e das galegas, e vese en todos os procesos electorais. Para vostedes nunca será suficiente. Vostedes queren unha Galicia só en galego, e é respectable. Pero non é compartido coa inmensa maioría da sociedade. [[Aplausos.]] Falou a señora Pontón dun mandato legal do coñecemento das dúas linguas oficiais que temos en Galicia. Ese coñecemento en equilibrio está garantido, os datos o demostran. O decreto que se está aplicando garante que haxa un ensino en equilibrio. O problema non é –que ese é o seu principal erro– un problema educativo, escolar, o coñecemento está garantido. ¿Cal é o problema? Que vostede di que perde falantes o galego. ¿Por que? Porque o usamos menos os galegos. ¿E por que o usamos menos? Aí é onde temos que traballar. E temos que traballar en fomentar e en potenciar o uso unha vez que o coñecemento o temos. Estamos de acordo, e mire, voulle dicir unha cousa, estamos de acordo nunha cuestión: temos que traballar en potenciar o uso nas familias, no lecer, na sanidade, na empresa, para que non pase o que vostede dixo aquí na anterior intervención. Aí é onde hai que traballar, e se vostedes se obsesionan en centrar o debate só exclusivamente na cuestión educativa, creo que están absolutamente errados, porque o que demostran os datos oficiais é que o coñecemento a nivel oral a nivel escrito e a nivel de lectura está absolutamente garantido coa aplicación do decreto. Tamén vostede falou, e está a falar, do Plan xeral de normalización lingüística. Eu voulle dicir unha cuestión. Eu traballei e participei a principios dos anos noventa nese plan. E voulle dicir que ese plan, que é enorme, foi consensuado sendo Goberno o Partido Popular, ten 440 medidas, das cales unha gran maioría están en proceso. É certo que faltan algunhas, pero tamén é certo que se impulsaron outras. E creo que este plan marca unha folla de ruta que se está a seguir con total normalidade. Vostede fala tamén, señora Pontón, de que nos últimos anos se perde galego. Pero teñamos unha mínima perspectiva histórica, ampliemos o acordeón. Se collemos os datos que vostede utiliza para dicir que se baixa en galego nos últimos anos, vaiamos máis atrás, collamos o horizonte 2003-2015, ¿cando se baixa máis no uso do galego?, [[Interrupcións.]] [[Murmurios.]] entre o ano 2003 e o ano 2008, doce puntos. ¿Canto se baixa dende o ano 2008 ao ano 2013, báixanse dous puntos. É dicir, que non se pode vencellar o uso do galego a unha formación política, senón ao desexo que fagan as persoas de falar en galego. E aí é onde temos que actuar por persuasión, porque se non intentamos transmitir esa persuasión a sociedade, ¿que lle imos dicir? ¿Vostede propón que lles obriguemos aos nenos nos recreos a falar galego ou a falar castelán? ¿Ou vostede propón que se lle obrigue a unha persoa na rúa, ao entrar nun comercio a falar galego ou a non falalo? Realmente iso, señoría, é algo no que nós non estamos de acordo. E volvendo ao ámbito educativo, volvendo aos datos do IGE, podemos afirmar que temos as xeracións de mozos e mozas máis preparadas e con maior coñecemento oral e escrito da lingua galega. Os datos que vostede utiliza para denostar a política lingüística da Xunta son os que lle din que estamos ante as xeracións mellor preparadas e mellor formadas en galego a nivel oral e escrito. E está claro que o reto é o uso, o reto é o uso. E debemos reforzar –e aí estamos de acordo, señora Pontón– a presenza da lingua na sociedade, e iso é unha tarefa de todos.
Vaia rematando.
Eu diría, xa para rematar, que a lingua nos debe unir, debe servir para unirnos como galegos, non debe servir para separarnos. E vou tamén facer un pronunciamento. Estamos a definir un plan de dinamización lingüística no tecido socioeconómico, ese tecido que vostede critica que non fala galego. Estamos colaborando con institucións, con organizacións do tecido civil e económico, e gustarianos contar con vostedes. Tamén teremos outros plans que iremos poñendo pouco a pouco en marcha.
Moita grazas, conselleiro. Moitas grazas.
Remato dicindo que debemos traballar polo uso do galego...
Non, rematou xa, señor conselleiro. Moitas grazas.
...porque iso será bo para o galego, será bo para Galicia e, sobre todo, será bo para o conxunto...
Suspendemos a sesión ata esta tarde ás dezaseis trinta, catro e media.
Reiniciamos a sesión co punto 5, de interpelacións. Interpelación de Dª María Soledad Soneira Tajes e seis deputados máis, do G.P. dos Socialistas de Galicia, sobre as accións que levou a cabo o Goberno galego diante das actuacións xudiciais que implican a distintos altos cargos da Xunta de Galicia
Ten a palabra a señora Soneira para formular a súa interpelación.
Grazas, señora presidenta. Señoras e señores escasos e escasas deputados e deputadas, [[Murmurios.]] non, non...
Silencio, por favor.
Eu non situei a ninguén, [[Murmurios.]] ¡por favor! [[Risos.]] E agradézolle ademais á maioría que teñan esta maioría un pouco magra con respecto ao número de deputados, pero tamén o agradezo. [[Murmurios.]] E, ademais, vou empezar por algo que sei que lles vai gustar, vou concordar co presidente da Xunta sen que sirva de precedente. O señor Feijóo dixo pola mañá que non somos Venezuela, e eu concordo, aínda non somos Venezuela nisto da sanidade; aínda hai moita diferenza, moita, moita, moita. Porque os que coñecemos aquel país sabemos que hai xa bastantes anos que teñen moitas dificultades aos que non lles queda máis remedio que a sanidade pública. Sanidade, por outra parte, que é practicamente común en todos os países americanos polo sistema privado de saúde preponderante que teñen. E, claro, o señor presidente tróuxoo porque saca unha imaxe estereotipada que hai dun país, como a hai do noso, e como a hai de tantas circunstancias. Claro, e eu, cando estaba escoitándoo, fíxome dalgunha maneira cambiar o sentido da miña intervención. Porque, claro, calquera que no mundo vexa esta foto, ¿cal é a imaxe que damos do noso país? Pois, mire, nesta foto hai un barco de recreo no que está, no centro, un señor que naquel momento era o número dous do Sergas, era membro dun goberno, hoxe é o presidente da Xunta de Galicia. Debaixo da bandeira está o propietario do barco, un señor que foi xulgado e condenado e que naquel momento estaba enviando inxentes cantidades de cartos a todos os paraísos fiscais que a un se lle poidan ocorrer, incluso a algún sitio no que había neve. Era nas mesmas datas. Ese barco, ademais –e está probado na sentenza–, levaba unha baliza porque o estaba seguindo a policía porque sospeitaba que era un barco que se dedicaba ao narcotráfico. Nas mesmas datas, e no entorno social no que se movía –que, sinceramente, ata me dá un pouco de noxo que vaia sentado debaixo da bandeira do meu país–, este señor era dos que contribuían a aquilo que se chamou "a xeración perdida da Arousa". Era o mesmo señor diante do que centos de nais se manifestaban, diante del e doutros que, coma el, estaban arruinando os seus fillos, as súas familias, o entorno social, a economía de Arousa e doutras zonas de Galicia. Era de dominio público. Nesa época había axustes de contas nese mundo, con asasinados, secuestros, extorsións. Bueno, o señor presidente da Xunta dixo que cortara con este señor, cando se enterou de que ía a cousa, en 1997. Pero logo coas investigacións, ou cando se fixeron públicas as escoitas da policía durante o xuízo, demostrouse que, polo menos ata o 2003, a amizade continuaba. Polo tanto, non parece que o presidente da Xunta teña moi boa memoria, ou ten memoria selectiva. E isto é unha democracia, e el era un cargo público naquel momento, e hoxe é a máxima autoridade do noso país. E esta imaxe tamén é a imaxe de país. E se esta persoa fora un tal Maduro, aínda que naquel momento fora un electricista, un fontaneiro, ou calquera outra profesión dignísima, estariámosllo arroxando á cara e incluso estariamos degradando a marca Venezuela porque ese señor estaba nunhas costas caribeñas, nun barco de narcotraficantes e nun barco que investigaba a policía. Non tivemos explicacións máis alá daquilo que se montou daquela maneira tan peculiar, e do que nada máis soubemos. O noso grupo ten pedido a comparecencia do presidente da Xunta por activa e por pasiva e por iso o interpelamos hoxe, señor Rueda. ¿Por que? Porque en todo isto houbo novidades, houbo novidades neste caso concreto, porque houbo xa sentenza, e aquel señor, xa oficialmente, é un delincuente, un criminal que vivía do sufrimento alleo. E aquí temos dúas cuestións: ou é que o señor Feijóo era unha persoa simplísima que non se enteraba de nada –e iso é moi malo– ou era unha persoa que non era tan simple, enterábase de demasiadas cousas, e iso eu case diría que é peor. Pero logo estamos falando de todos os casos de corrupción, señor Puy, porque vostede o outro día tivo un lapsus na rolda de prensa posterior á Xunta de Portavoces. Cando lle preguntaron por unha avogada que está nun partido, parece que moi emerxente, porque estivera nun gabinete xurídico que defendía estes descerebrados que en Galicia andan botando bombas polos caixeiros ou nas sedes do meu partido, vostede dixo... [[Murmurios.]] E do voso tamén, é certo, tamén é certo, si, si, si, é certo, e non me verá vostede nunca defender nada diso. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] ¿A min?, ¿ao meu partido? ¡Home, por favor!
Non dialoguen. Por favor, non dialoguen.
¡Por favor! Non insulte a miña intelixencia nin o sufrimento de moitos militantes socialistas que, algúns deles, pagaron coa vida a defensa do réxime democrático. Así que coidadiño con esas cousas, que non debemos enredar. Pero o señor Puy dixo: ¿que pensarían vostedes se nós tiveramos un avogado militando no partido que defendera o narcotráfico? [[O señor Puy Fraga pronuncia palabras que non se perciben.]] Pablo Vioque.
Señor Puy, señora Soneira, non dialoguen, por favor.
[...] rexenerar o Partido Popular en Arousa, home. Pero se lle deron vostedes a medalla de ouro do partido a un recoñecido delincuente. ¡Por favor, señor Puy!, ás veces a memoria é moi fráxil. Pero é que na Operación Zeta un militante seu dixo o que dixo, e díxoo recentemente; e, en declaracións diante da xuíza, hai unha empregada dese señor que di que si, que ela persoalmente levaba 3.000 "euritos" a un conseguidor; conseguidor que xa nos dixo o señor Rueda aquí que si tiña pernoctado en Monte Pío nalgunha ocasión. [[O señor Rueda Valenzuela pronuncia palabras que non se perciben.]] Si, home, si, señor Rueda, vostede saíu polos cerros de Úbeda pero vostede dixo o que dixo. [[O señor Rueda Valenzuela pronuncia palabras que non se perciben.]] Claro que dixo o que dixo. [[Risos.]] E aínda está esperando o señor Méndez Romeu que lle explique o presidente da Xunta que facía o amigo que pernocta en Monte Pío –pernoctaba porque agora está desaparecido–. ¿Que facía na delegación de Galicia que negociaba con Pemex? ¿En condición de que? ¿A cambio de que? ¿Que recibía a cambio? ¿Que froitos obtivo a Comunidade Autónoma deste señor? Pois non o sabemos. Aínda non nos explicaron vostedes como todas as acusacións que se teñen feito sobre financiamento do Partido Popular, a sede de Pontevedra..., aínda non nos explicaron vostedes nin se deu explicación de ningún tipo sobre a ampliación das investigacións no financiamento do Partido Popular de Ourense. Porque é curioso, isto non é que veña alguén de fóra denuncialo, é que, tanto na Gürtel coma no que está pasando en Ourense, son os xerentes desde dentro os que contan cousas. Claro, despois veñen vostedes e din: non, somos así...
Silencio, por favor.
Eu ¿que quere que lle conte? O xerente de Ourense... Home, algunha explicación ten que ter, e por iso vostedes traen leis aquí para dicir: a partir de agora non aceptamos que as empresas fagan doazóns aos partidos e, se as fan, aumentamos a aportación pública. ¿E para que? ¡Se as anotacións de Bárcenas en todas elas non son aportacións legais! ¿A vostedes que lles preocupa diso? E, tan amantes do recorte, aumentamos as aportacións públicas, ¿por que? ¿Notan vostedes que agora teñen unha lupa encima maior e, polo tanto, todo aquilo que apuntaba o señor Bárcenas agora non vai ser tan fácil? Nós só pedimos que o presidente da Xunta compareza, dea explicacións claras...,
Vaia rematando, por favor.
...que veña á Cámara e que nos diga exactamente se era un rapaz dos Peares tan simple, tan simple, que era o único neste país que non sabía que este señor se dedicaba ao que se dedicaba... É que, desde logo, a marca Galicia non merece que aparezamos por aí con este tipo de fotos, que non as publica nin o Partido Socialista. E ademais dígolles –no plano persoal–: eu, que me relaciono con moita xente de fóra, cando saen estas cousas, mándanme moitos correos, e asegúrolles que ás veces é que me arden as orellas de bochorno de ter que explicar que no noso país pasan este tipo de cousas. Porque estas cousas antes pasaban en Colombia e no sur de Italia pero, desgraciadamente, no noso país parece que tamén durante unha época foi costume. Nada máis, señora presidenta, moitas grazas.
Moitas grazas, señora Soneira. Ten a palabra o vicepresidente e conselleiro de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza, don Alfonso Rueda.
Moitas grazas, señora presidenta. Señorías. Un saúdo especial á metade do Grupo Socialista que se mostrou interesado pola interpelación da señora Soneira, polo menos é a metade. Porque, señora Soneira, mire, téñolle que dicir, con todo o respecto nesta tribuna, que dicían os xornais este verán –logo do seu nada indisimulado e bastante fallido apoio do señor Madina e das súas críticas nada internas, por certo, á dirección do Partido Socialista– que o camiño que lle quedaba á deputada Soneira para manter o seu futuro político –se é que aínda tiña futuro político– era bastante complicado. Eu non sei se lle queda algún futuro político ou non, señora Soneira, porque agora mesmo, no Partido Socialista –e que llo pregunten ao señor Gómez–, dicir se alguén ten futuro político ou non, hai que preguntarllo dun día para outro. Pero, de verdade, se o camiño que lle marcaron para manter o seu futuro político é dicir o que dixo hoxe nesta tribuna, sinceramente creo que non lle compensa, señora Soneira, dígollo sinceramente. [[Murmurios.]] Miren, eu agradézolles que fagan esta interpelación porque, botando contas, [[Murmurios.]] vai facer dentro de pouco tempo un ano que non teño, dentro das miñas responsabilidades como vicepresidente e conselleiro, ningunha pregunta relacionada coas miñas competencias. Supoño que vostedes saberán que me encargo da administración local –no Pleno, digo–, encárgome das emerxencias de Protección Civil, da xustiza, da cooperación e das relacións coa Unión Europea, da racionalización e da modernización administrativa da Xunta de Galicia, da formación dos funcionarios, da igualdade e da violencia de xénero... E non tiven, por parte do Partido Socialista, ningunha iniciativa para interesarse por todo isto. [[Murmurios.]] Eu creo que isto se pode deber a dúas cousas: ou a que o facemos moi ben [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] –que pode ser, eu xa lles digo que non, temos fallos como todo o mundo–, ou que son temas que a vostedes xa en realidade nin fu nin fa; estes temas non merecen facer ningunha pregunta. Se é polo primeiro, agradézollelo sinceramente; se é polo segundo, sinceramente preocúpame, preocúpame moito. Máis ben penso que é polo segundo. En todo caso, grazas pola confianza en nome do Goberno pero laméntoo en nome dos cidadáns, incluídos os que os votaron a vostedes que cada vez xa verán que serán menos. [[Aplausos.]] E mire, señora Soneira, eu, responder, xa non sei a que lle teño que responder porque como sempre traio aquí a interpelación e vostede vén aquí cunha foto, empeza a falar de non sei que seguimentos, fotos debaixo da bandeira... Vostede fixo unha pregunta, unha interpelación, e eu voulle responder ao que vostede me pregunta. Podería facelo estilo señor Besteiro, é verdade, estamos no Parlamento, afortunadamente non se pode facer o que se fai na Deputación de Lugo: eu comparezo e despois non admito ningunha pregunta, non vaia ser que teña preguntas complicadas para as que non teña resposta. Aquí isto non se pode facer e a min paréceme ben. Vostede pregunta como reaccionamos ante as actuacións que están en marcha. Mire, respectando precisamente iso, as actuacións que están en marcha, a actuación da xustiza, diríalle que a xustiza está actuando, e nós respectámola sempre –afecte a quen afecte, incluídas as actuacións que os afecten a vostedes; por certo, que van bastante sobrados nese tipo de actuacións, que son unhas cantas–. ¿Iso que quere dicir? Dereito á presunción de inocencia; supoño que sabe o que é iso, quere dicir non descualificar aquilo que nos prexudica por sistema. Pregúntanme vostedes por Ourense. Mire, o presidente do PP de Ourense non puido ser máis claro, e cítoo textualmente: "Estamos á disposición absoluta da xustiza para colaborar o máximo posible para complementar ou concretar calquera dúbida que teñan". [[Murmurios.]] Non se pode ser máis claro e non se pode ser máis coherente. E isto é o que se espera de nós, iso é o que facemos. [[Murmurios.]] O contrario xa o fan vostedes, señora Soneira, señores do Grupo Socialista. Mire, xa o dicía a presidenta do Partido Socialista –nada máis e nada menos que a presidenta do Partido Socialista–, dicía: "Sabemos que estamos en campaña electoral porque empezan a aparecer autos xudiciais". Iso é o que di a presidenta do Partido Socialista; o que non di é que, claro, a campaña electoral a marcan vostedes por razóns oportunistas pero, cando empezan a aparecer actuacións xudiciais que xa estaban de antes, resulta que iso é un ataque ao Partido Socialista. Dicía –e sinto que non estea presente– o, por agora, último candidato do Partido Socialista de Galicia á Presidencia da Xunta sobre as actuacións dos xuíces que lle afectaban. Isto é que está de moda o tiro político. Por certo, a min gustaríame, se estivese o señor Vázquez, preguntarlle se é consciente de que asinou esta interpelación, se é consciente do que vostede di, que calquera actuación xudicial fai sospeitoso aquel que está nin sequera afectado ou imputado polas actuacións xudiciais; é dicir, se está na situación na que se atopa o señor Vázquez, supoño que estará moito peor do que vostede di que está o Partido Popular. Supoño que o señor Vázquez non sería consciente de que estaba asinando esta interpelación, señora Soneira, lamento que [...] [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Pero mire, seguimos con esta incoherencia, pura incoherencia. Vir aquí a dicir estas cousas é como dicir que vostedes apoian as primarias, é a súa salvación e, cando un candidato de primarias se presenta, resulta que o defenestran co dedo, esa é a coherencia do Partido Socialista, é exactamente o mesmo. [[Aplausos.]] Se é que, ao final, é ser coherente ou non ser coherente, señora Soneira. Con todo o respecto, non dá a talla nin para facer de xuíza nin para facer de fiscal, e vostede vén aquí a facer de xuíza e a facer de fiscal, e a acusar a todo o mundo que non pensa coma vostede. Mire, que eu saiba, o que se fixo nestas situacións, xa que me fala de Ourense, é pedir documentación. Non entraron no despacho do presidente dunha deputación a pedirlle documentación, como parece que pasou en Lugo. [[Aplausos.]] Pedírona, non entraron directamente no despacho a dicirlle cal era; non sei se porque non a quería dar, porque non lle conviña dala. Sinceramente, señora Soneira: pense un pouco nas cousas que vostede pregunta ou, se non, mire para o seu partido e aplíquelle a todo o mundo o mesmo raseiro. Fálame dunha colección de indicios de actuacións xudiciais. Pero mire, se teñen dous presidentes do Partido Socialista imputados diante do Tribunal Supremo, imputados sen concreción de delito –nova figura xurídica que acaba de inventar o Partido Socialista para intentar deixar en bo lugar a presidenta da Junta de Andalucía, que dixo que calquera imputado, en ningún caso, sería membro do Partido Socialista nin ostentaría un cargo. Claro, cando veñen as incoherencias, cando veñen a recoller velas, vostedes teñen que empezar a facer este tipo de cousas, señora Soneira. Eu supoño que, cando fai a interpelación, terá en conta estas cousas; se pretende ser obxectiva, verá o que pasa no seu partido: imputado sen concreción de delito, nova figura xurídica que se lle aplica ao Partido Socialista. Fálame de financiamento ilegal. Oia, ¿vostede non sabe que lles pediron as contas ao Partido Socialista de Santiago –está aí o señor Bugallo– e ao Partido Socialista de Ribeira? ¿Que foi de todo iso? [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] ¿Vénme pedir explicacións a min cando se lle pediron as contas a eses partidos, señora Soneira?
Silencio, por favor.
Vostede non sabe exactamente, cal é o panorama...
¡Señora Gallego!
...e cales son as actuacións xudiciais. Se hai que respectar as de todos, e respectar a presunción de inocencia...,
Señora Gallego, segunda chamada á orde.
...respectaremos a de todos; e, se non, empezamos outra vez a demostrar as incoherencias nas que vostede se move. Mire, pero se en Andalucía nos din que os altos cargos do Partido Socialista teñen cartos para asar unha vaca, señora Soneira. Pero se son o seu referente, son a súa esperanza, son os que esperan que lles salven da debacle xeral e da caída na que está o Partido Socialista, e teñen máis cartos dos necesarios para asar unha vaca. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] ¿De que me fala, señora Soneira? ¿Quere falar en serio? Se quere seguimos falando –xa o fixo unha vez aquí– de quen dorme en Monte Pío. "O señor Rueda díxome", e cando se deu conta de que non llo dixera... Bueno, "dixo o que dixo", e tal. ¿Quere falar en serio de verdade? ¿Quere falar en serio de medidas para que os cidadáns recuperen a confianza na política? ¿Quere falar en serio de rexeneración democrática? ¿Quere falar en serio de dereito ás actuacións xudiciais sen descualificalas, sen destruír a presunción de inocencia dos que non son os seus e crendo no sistema sen atacalo cando non lles convén? ¿Quere que fagamos todo iso? Pois entón, mire, teñen unha boa oportunidade: temos a Lei de financiamento que vai entrar, acaba de entrar hoxe formalmente no Parlamento. Falemos de todo iso. Falemos das necesidades dos partidos políticos –tamén do seu, señora Soneira–, sen hipocrisías, sen dobres linguaxes, e afrontando a realidade. Falemos de todo iso, falemos da Lei de transparencia –que se presentará unha vez sexa aprobada polo Consello da Xunta neste Parlamento–, de medidas para unha xestión pública [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] sen nada que ocultar para recuperar a confianza dos cidadáns. Falemos desas 35 propostas, moitas delas de vostedes mesmos, que o señor presidente da Xunta lle presentou ao señor Besteiro e dixo que non; non sei se lle soaban, non lle soaban, se llas fixeron e cando llas deron non as recoñeceu, o caso é que dixo que non ás súas propias propostas para rexenerar a vida política. Falemos diso en serio. E, se falamos diso, ao mellor estámoslles facendo un favor non só aos propios partidos políticos, non só á propia vida política, senón tamén aos cidadáns que esperan de nós moito máis que as súas incoherencias, a súa destrución. E este papelón que lle toca facer, e de verdade lamento, se ese é o camiño para purgar os seus pecados internos, creo sinceramente que non compensa; se é o que lle toca facer, laméntoo sinceramente. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] Mire, alí estaremos para iso, se é para dirimir as súas diferenzas internas, se é para saber quen se salva no caso do Partido Socialista, con nós para iso non conte, señora Soneira.
Vaia rematando.
Moitas grazas.
Réplica da señora Soneira.
Señor Rueda, eu son agnóstica, non me aplico cilicios, non teño que ir facer exercicios espirituais. Por desgraza para min eu non estou convencida de que ir a un confesionario de xeito hipócrita confesar os meus pecados me deixe limpa como unha patena. No me lo creo, ¿entende? Creo que cada un camiña cos seus erros, e coas súas virtudes, se as ten. Agora, non se preocupe vostede polo meu futuro político, home. Nin considero que vostede sexa tan xeneroso, nin temos un grao de amizade tan profundo como para que vostede estea preocupado. E, se o está, libéroo desa preocupación. En canto a cualificar a talla –supoño que se refire vostede á miña talla política; a outra, se lo discuto cuando quiera–. [[Risos.]] [[Aplausos.]] En canto á talla política, xa vexo que onte o profesor xa conseguiu adeptos, porque onte xa lle dixeron a outro que non volvera polo Parlamento, coma se iso non fora unha potestade dos electores e si del registrador de la propiedad. E mire, señor Rueda, eu, ou calquera dos meus compañeiros, estaremos aquí co apoio dos cidadáns, non coa venia do registrador de la propiedad ou coa súa venia. Mire, ¿de verdade que a vostedes non lles dá un pouco de apuro que a imaxe de Galicia sexa esta? Bueno, é posible que non, é posible que non. Nesta foto non estamos falando de presuncións. Estamos falando dun señor que foi xulgado e condenado, con probas obxectivas, salvo que vostede non confíe na xustiza e nos diga aos demais que si teñamos confianza. ¿E que nos di? Paraísos fiscais, branqueo de capitais, incáutanselle os bens porque se supón que foron adquiridos con diñeiro produto da delincuencia. E resulta que aquí un día o presidente nos di que a amizade se corta no 1997, despois esténdese ata o 2003, di que viaxou non sabe cando, nin a onde, non sabe se aos picos de Europa ou a Andorra, que había neve, e resulta que na mesma condena se proba que este señor depositaba cartos en Andorra. Bueno, pois vale, ¿eu que quere que lle conte? Como son agnóstica, eu necesito ver as cousas, e ademais estamos falando de política, e estamos falando do presidente da Xunta, ¿entende? E como son agnóstica, non teño por que crer, coma se fora un dogma de fe, o que nos conta un señor que xa nos ten dito cousas que non son certas, ¿entende? Vostede sempre plantexa o tema de Monte Pío, coma se Monte Pío fora a residencia privada de alguén, e non o é; a residencia privada é o seu domicilio particular e o meu, Monte Pío non. Monte Pío é a residencia dos galegos que lla ceden a quen exerce, pola súa vontade, de presidente da Xunta, e home, un poquito de por favor. Porque aquí hai denuncias concretas, hai un militante do Partido Popular que di que ten un amigo do presidente para conseguir cousas, e que lle paga 3.000 euros todos os meses. E no xulgado, cando lle pregunta a xuíza instrutora, a empregada deste señor ratifica. E agora dime vostede que todo isto son contos, fábulas que se nos ocorren así de repente. Pois sinxelamente non é así. Si, señor Tellado, e hai un xerente que parece que é o cerebro da Gürtel –ou cocerebro, porque aí hai moitos cerebros– que di que aquí, e ameaza con dar nomes, e desafía, ademais...
Vaia rematando, por favor.
...de tirar de la manta –remato, señora presidenta–, de sobresoldos, de cobrar en b, e de repatir diñeiro en sobres. Ninguén deu unha explicación, e di vostede que os que sementamos a desconfianza entre os cidadáns sobre os partidos e a política, somos os que traemos estes debates aquí, e explicación ningunha. Explíquemo vostede, porque esta é unha democracia, isto non é Burkina Faso, e isto non é un sitio onde o presidente exerce, ou por dereito divino, ou non se sabe por que. Tenlle que dar contas aos cidadáns. E o nome de Galicia e do seu presidente non pode estar nestas cousas, señor presidente, ¿entende? Claro que non somos Venezuela, pero tampouco somos unha república bananeira. Nada máis e moitas grazas.
Ten a palabra o vicepresidente e conselleiro de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza, don Alfonso Rueda.
Moitas grazas, señora presidenta. Señora Soneira, de verdade que non son capaz de saber exactamente o que lle teño que responder –e eu pídolle a todos os deputados e deputadas da Cámara que lean a interpelación–, porque unha cousa é o que me preguntaba... Penso que lle respondín na primeira, pero xa nin na primeira, sobre todo na segunda, é que non son capaz de seguila. Mire, se a interpelación valeu para saber que vostede non vai ao confesionario, é unha opción moi libre, podía supoñelo. Se a interpelación serviu para saber que non se pon cilicios, é unha información moi interesante –o que non sei é a quen lle pode interesar, pero bueno, se vostede a di, por algo será–. Se serve para dicir que vostede dá a talla, eu referíame á política, no sei da que está falando, non sei da que está falando, eu referíame á talla política, pero vostede introduciu un debate moi interesante, que nin eu lle pedín nin creo que estea á altura deste Parlamento, señora Soneira. [[Murmurios.]] Outro caso é que, cando a un se lle desvía o tema, e empeza a falar dunha cousa diferente á que interpela, ao final pérdese –e realmente ao mellor, reflexionando un pouco, dáse conta de que, se falamos de actuacións xudiciais, vostedes teñen dabondo, e sen explicar, e algunhas que afectan directamente, ou polo menos quedan nas portas do seu despacho, do seu principal responsable en Galicia...– ao mellor reflexionou no momento e empezou a falar... Pois mire, falando de cilicios e confesionarios, do sexo dos anxos, case para que pasara o tempo, afortunadamente curto, e vostede saíu como puido. Dime de confiar na xustiza. Por suposto que si, xa llo dixen, a que non confía é vostede. Xa digo que é a súa presidenta, do seu partido, e o seu partido sae dicindo que os autos xudiciais son cando hai campaña, outro di que son tiro político. En fin, é que hai tantas declaracións que se poderían dicir sobre descualificacións de actuacións xudiciais por parte de membros do Partido Socialista, cando non lles convén, ou cando cren que lles fan dano, ou cando non as poden utilizar contra os demais, que é que sobran, sinceramente, as palabras. Dime que eu sempre plantexo o tema de Monte Pío, ¡pero se é vostede! Con gran vergonza, por certo, xa llo dixen aquí diante de todo o mundo –está no Diario de Sesións–, dalgúns membros do seu propio partido, que dicían que se sentían avergonzados da pregunta que vostede facía, que non a compartían e que non lle estrañaba que lla encargaran a vostede. A min non me preocupa o seu futuro político, non sei se lle preocupa a vostede –aos membros do seu partido ao mellor tampouco–, e ao final facemos este mejunje e resulta que a consecuencia final é que vostede está nesta tribuna, ou desde aí, facendo este tipo de interpelación, este tipo de preguntas e este tipo de acusacións, que a min non me gustaría que nunca lle tocaran por moito que tivera que sobrevivir a ningún membro do meu partido, señora Soneira. Esa é a consecuencia final. Por certo, dime vostede que o que declarou que lle entregaba non sei cantos cartos a un señor concreto... Mire, é o mesmo que dicía: ¡Ay, Ricardo –supoño que por Ricardo Varela–, qué huérfanos nos vamos a sentir ahora que ya no estáis con nosotros! Sigan así de huérfanos, que cada vez o serán máis. Moitas grazas.
Continuamos co desenvolvemento da orde do día, co punto 7 de preguntas ao Goberno. Pregunta de D. Pedro Arias Veira e sete deputados/as máis, do G.P. Popular de Galicia, sobre os logros acadados para Galicia na viaxe a México, Perú e Colombia do Sr. presidente da Xunta de Galicia, iniciado o 13 de febreiro de 2015
Ten a palabra, para formular a súa pregunta, o señor Arias. Déanlle voz ao escano do señor Arias, por favor. Ten a palabra, señor Arias.
Si, señora presidenta. Señor Conde, nós somos un grupo parlamentario que temos unha concepción de Galicia como un espazo de 2.700.000 habitantes. Polo tanto, as especializacións económicas non permiten unha economía de autosuficiencia total. O que é unha conclusión de estratexia económica evidente é a necesidade de apertura económica total. Xa, dende o ano 2009, se declarou aquí, por parte do Executivo, por parte deste grupo parlamentario, a necesidade dunha política de apertura económica sistemática. Vostede mesmo, dende o seu mandato, dende a súa toma de posición –nas súas charlas, conferencias, nas comparecencias en foros económicos, tamén nas presentacións orzamentarias e nas comparecencias–, vén defendendo unha política de aberta internacionalización. Isto vén a conto coa recente viaxe do presidente da Xunta e vostedes mesmos a México, Perú e Colombia para tentar establecer e fortalecer políticas económicas que beneficien, loxicamente, ambas partes porque sen ese tipo de beneficio recíproco non existe comercio internacional nin relacións económicas internacionais de tipo financeiro, produtivo, industrial, etc. Polo tanto, a pregunta, en coherencia con este tipo de diagnóstico, antecedentes e análises, é, precisamente, que nos puidera informar de que tipo de logros –se os hai–, de expectativas, de indicios, de relacións e estado das negociacións con estes novos países de cara ao desenrolo recíproco; e, na parte que interesa, evidentemente, neste Parlamento, das posibilidades que vostede atopa, entende ou considera para o beneficio económico da nosa terra. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas. Ten a palabra para respostar o conselleiro de Economía e Industria, don Francisco Conde López.
Grazas, señora presidenta. Señorías, señor Arias. En primeiro lugar, loxicamente, agradezo a oportunidade que brinda o Goberno de explicar os resultados desta viaxe nesta Cámara. [[Murmurios.]] Loxicamente, en primeiro lugar, por unha responsabilidade de goberno, pero tamén, loxicamente, por mor das declaracións –seguramente pouco afortunadas– dalgún grupo que prefire sempre criticar antes de estar ben informado. Como xa lle teño manifestado en diferentes ocasións nesta mesma Cámara, a internacionalización das nosas empresas é un dos eixes vertebrais da nosa política económica porque, efectivamente, como trasladaba na súa exposición, o obxectivo é seguir profundando nunha Galicia aberta, nunha Galicia competitiva e, polo tanto, nunha Galicia que sexa capaz de interactuar nos mercados internacionais. E, nese sentido, lanzamos dende o Goberno a estratexia de internacionalización con horizonte no ano 2020 que, efectivamente, ten como obxectivo incrementar a presenza internacional das nosas empresas, das empresas galegas. E, loxicamente, intentando tamén facer un esforzo de diversificación dende o punto de vista xeográfico e tamén dende o punto de vista sectorial. Precisamente nese ámbito é onde se enmarca a acción diplomática que vén de liderar o presidente da Xunta de Galicia tanto en Colombia, en México ou en Perú, acompañado dunha delegación empresarial e institucional de Galicia. Estes tres países, como ben saben, son membros da Alianza do Pacífico, un dos acordos máis importantes dende o punto de vista internacional pola súa vinculación cos países do Pacífico, e un bloque comercial cada vez máis puxante dende o punto de vista internacional. Estes países representan a segunda, cuarta e sétima economías máis importantes de América Latina, e o máis relevante, dende logo, é que son países que se caracterizan por un alto crecemento con taxas que van do 4 % ao 7 % anual, ademais da súa estabilidade económica e tamén por ofrecer condicións favorables para desenvolver os diferentes negocios. Nese contexto, marcamos como obxectivo moi claro abrir novas oportunidades de negocio a sectores estratéxicos de Galicia. Nese eido marcouse a axenda, unha axenda que tivo resultados concretos: en México firmouse un acordo de cooperación para a promoción económica coa Secretaría de Desarrollo Agrario Territorial y Urbano; en Perú tamén se asinou un protocolo de colaboración para fortalecer a cooperación existente no ámbito pesqueiro e acuícola; e tamén, a través da xuntanza que o presidente da Xunta tivo co presidente de Colombia, Juan Manuel Santos, se acordaron eixes de colaboración en ámbitos moi relevantes como as TIC, as infraestruturas, a enerxía e o naval. Loxicamente, eses son aspectos aos que lles daremos seguimento e intentaremos fortalecer a posición internacional das nosas empresas. Moitas grazas.
Moitas grazas, conselleiro. Réplica do señor Arias.
Moitas grazas, señor Conde. Realmente, este grupo parlamentario considera razoablemente crible o que vostede nos acaba de relatar agora porque temos unha evidencia; temos a evidencia empírica do crecemento das exportacións de Galicia durante os derradeiros anos. É dicir, que ese tipo de estratexia política se ve correspondida por resultados económicos na balanza de pagos exterior de Galicia. É dicir, o crecemento das exportacións é unha realidade moi importante, é unha palanca por efectos multiplicadores para o conxunto da economía. Nós consideramos que, efectivamente, se debe mirar máis alá. Que existan as vantaxes comparativas amósase e materialízase neste tipo de xestións concretas. España, no seu conxunto, cada vez ten uns niveis de apertura superior. Galicia non pode quedar atrás nesta política de crecemento. O noso peso exportador incluso é superior ao conxunto da media nacional, e eu insistiría no que acaba de dicir, no punto concreto da diversificación; é dicir, consideramos que se debe apoiar ese punto de diversificación de ámbitos espaciais de relación e tamén, como vostede mencionaba, nos apuntes concretos dos indicios, subscricións de puntos, na diversificación de produción económica de sectores de actividade. E paréceme que hai unha certa novidade de innovación xestora na idea da iniciativa mixta de comercio internacional; é dicir, sector privado pero tamén apoiado por sector público; é dicir, apoiado polo presidente da Xunta, por vostede mesmo, polo conxunto das institucións galegas. Consideran moi importante ese tipo de concepción e paréceme que vai dar froitos con total seguridade, como se vén amosando na crecente apertura internacional, que é agora a estratexia internacional de todos os países avanzados.
Moitas grazas, señor Arias.
Nada máis, enhorabuena e moitas grazas.
Réplica do conselleiro de Economía e Industria, don Francisco Conde.
Grazas, señora presidenta. Señor Arias, efectivamente, a política económica e a política industrial deste goberno está fundamentada nunha maior industrialización e, polo tanto, nunha maior competitividade da nosa economía. E por suposto que esa competitividade vén acompañada por unha maior internacionalización e, polo tanto, por unha maior presenza das nosas empresas no eido internacional. Aí é onde temos capacidade para competir, aí é onde temos capacidade para crecer, para xerar emprego, e, polo tanto, esa estratexia de internacionalización está vinculada directamente coa maior diversificación tanto dos sectores produtivos como das diferentes áreas xeográficas. E Galicia está dando resultados concretos, as empresas galegas están dando resultados concretos e o ano 2014 acadou o segundo mellor rexistro histórico en materia de exportación, cunha cifra superior aos 17.000 millóns de euros, só por detrás do récord de 2013 e case –e isto é tamén o verdadeiramente relevante– un 30 % por enriba do dato de exportacións do ano 2009. Polo tanto, as nosas empresas están a ter un resultado moi positivo e, loxicamente, hai unha responsabilidade de goberno. Esa responsabilidade de goberno, loxicamente, é acompañar as nosas empresas neste esforzo de internacionalización e, polo tanto, que o Goberno poida respaldar a presenza das nosas empresas dende un punto de vista non só da imaxe de Galicia, senón tamén, loxicamente, para poder aportarlles un valor engadido dende o punto de vista das relacións cos diferentes gobernos. E nese sentido, loxicamente, seguiremos actuando, seguiremos acompañando as empresas dende o punto de vista institucional porque a internacionalización se fai así, acompañando as empresas e, loxicamente, tamén negociando cos diferentes gobernos. Nese sentido, por trasladarlles resultados concretos: co gobernador do Estado de Puebla substanciouse un importante contacto no eido da automoción –como saben é un polo moi importante– e tamén, un grande interese no desenvolvemento das enerxías renovables que garantan o autoconsumo. En Perú, como saben, o presidente reuniuse co ministro de Vivenda, Construción e Saneamento. Seguiremos, loxicamente, traballando en diferentes proxectos que se están a desenvolver no Perú coa ministra de Comercio, Industria e Turismo, tamén co ministro de Minas e Enerxía e co ministro de Tecnoloxías, Información e Comunicacións. En Colombia identificamos claramente grandes oportunidades para as nosas empresas, especialmente para as pequenas e medianas empresas. Tamén en Colombia no sector da automoción, a través da reunión que mantivemos con General Motors e, loxicamente, tamén cos diferentes encontros empresariais que mantivemos nos tres países, porque nos tres países acompañamos a delegación comercial cos diferentes contactos. Seguiremos traballando na internacionalización, seguiremos acompañando non só con eses 50 millóns de euros de axudas, senón tamén con esa diplomacia institucional cada vez máis importante...
Moitas grazas, conselleiro.
...no eido internacional. Moitas grazas.
Moitas grazas. Pregunta de D. Abel Fermín Losada Álvarez e dous deputados máis, do G.P. dos Socialistas de Galicia, sobre as actuacións levadas a cabo pola Xunta de Galicia para evitar a discriminación que padecen as persoas consumidoras galegas a consecuencia das diferenzas no prezo dos combustibles entre as comunidades autónomas
Ten a palabra, señor Losada, para formular a súa pregunta.
Si, grazas, señora presidenta. A verdade é que estou recuperándome aínda de liderar a acción diplomática internacional por parte do señor Feijóo e desas iniciativas mixtas de comercio internacional, que a min me recordan á Iugoslavia de Tito. Non sei se o señor Pedro Arias se refería a iso, pero, desde logo, o termo estaba acuñado historicamente desde hai moito tempo; hai pouca novidade. Eu veño falar aquí de publicidade e de competencia, señor conselleiro. O señor Feijóo hai dez meses –logo darei a data exacta– anunciou un pacto de prezos das empresas petrolíferas. Lamentamos moito que, ademais de anuncialo na sala de prensa de San Caetano, non acudira á Comisión Nacional dos Mercados e a Competencia, esa comisión que vostedes fusionaron e que cada vez é máis incompetente. Traio esta pregunta aquí porque a levei á Comisión 6ª e o director xeral da súa consellería díxonos que a situación era inxusta e inxustificable, lanzounos un discurso absolutamente lacrimóxeno sobre a realidade do país, pero o certo é que, ata o de agora, esta Comunidade Autónoma non fixo nada. E paso á cronoloxía: Nesa estratexia de publicidade e propaganda da que falamos habitualmente, e que eu creo que xa está fóra de toda dúbida excepto para os conversos máis recalcitrantes, o 16 de abril do ano 2014 –é dicir, hai dez meses– o señor Feijóo, utilizando ademais este ton satisfeito de si mesmo, chegou á conclusión de que non había suficiente competencia nos mercados combustibles; por certo, algo que a oposición e o Partido Socialista viñamos dicindo dende hai moito tempo. Necesitaba cubrir outra rolda de prensa un mes despois e o 15 de maio do 2014 volveu insistir sobre esta cuestión. Falou exactamente da existencia dunha refinería petroleira na provincia da Coruña, na cidade da Coruña, e que, polo tanto, eses menores custos de transporte dos combustibles –a refinería Repsol produce gasóleo fundamentalmente– deberían de trasladarse aos prezos. Lamentablemente, habló y no hubo nada. Non houbo nada porque, en teoría, están preparando vostedes un decreto lei dende hai dez meses. Pediron un informe ao Consello Galego da Competencia pero, mentres tanto, eu voulles ler algúns titulares da prensa nestes dez meses: O primeiro, 17 de abril do 2014: "Galicia consome o gasóleo máis caro de España" –vou de dous en dous meses, por abreviar–; 22 de xullo: "O sobreprezo do gasóleo en Galicia subiu un 17 % dende que a Xunta formulou a súa denuncia" –debe de ser un tema este da diplomacia internacional que ten un efecto contraproducente–; 19 de decembro do 2014: "O litro de diésel baixa dun euro en case 100 gasolineiras de España. Ningunha en Galicia". Pasamos ao 2015. Galicia...
Moitas grazas, señor Losada. [[O señor Losada Álvarez pronuncia palabras que non se perciben.]] [[Aplausos.]] Ten a palabra o conselleiro de Economía e Industria, don Francisco Conde.
Moitas grazas, señora presidenta. Señor Losada, en primeiro lugar, eu suxírolle simplemente un pouquiño de prudencia cando fala de internacionalización. Eu entendo que a súa visión da internacionalización é unha visión de salón, pero este goberno ten unha responsabilidade de acompañar as empresas e, polo tanto, de intentar, efectivamente, abrir a nosa economía e acompañar os esforzos que elas fan. E dende ese punto de vista, hai un labor claramente de apoio ás diferentes axudas que se poden dar dende o Goberno, e tamén un labor que fan todos os gobernos, señor Losada –que fan todos os gobernos–, de diplomacia institucional e, polo tanto, de interlocución cos diferentes gobernos. E tamén lle pediría, e lle suxiro, un pouco de rigor, porque cando entende vostede que a Comisión Nacional dos Mercados e a Competencia é incompetente, ou entende que o presidente da Xunta e este goberno non actúan ante esta situación, eu creo que debería de saber dúas cousas –que as coñece, o que pasa é que cando vostede intervén no Parlamento digamos que, dunha forma intencionada, non reflexa a realidade–: como sabe, a Comisión Nacional dos Mercados e a Competencia é a que se encarga e ten a competencia, efectivamente, de vixiar a fixación, a posible fixación dos prezos de venda ao público; e, como debería de saber –se non, trasládollo eu– esta mesma mañá a Comisión Nacional de Mercados e a Competencia impuxo unha multa de 32 millóns de euros ás principais operadoras precisamente por unha práctica de fixación de prezos de competencia. Se a súa referencia cando quere falar de prezos de combustibles son os titulares de prensa, pois eu laméntoo. Eu trasládolle aquí, efectivamente, as diferentes actuacións que fixo este Goberno e o Goberno central, que, loxicamente, como sabe, aprobou o Real decreto 4/2013, co obxecto de aumentar a competencia efectiva. E, como saben, efectivamente, a través dese informe do Consello Galego de Competencia, este goberno está traballando para aplicar as recomendacións descritas nese informe. A Axencia Galega de Infraestruturas ten revisado a regulación dos accesos na Rede autonómica de estradas. Hai unha orde aprobada xa, a Orde circular 1/2014, que entrou en vigor o pasado 1 de outubro, que reduce as exixencias para as instalacións de servizos nas marxes. Estou a falar tamén do decreto que estamos tramitando e que vai simplificar os trámites para a apertura de novas gasolineiras, que está xa no Consello Consultivo e que se aprobará nos próximos días, e estou a falar tamén dos diferentes contratos de mantemento que este goberno xa solicitou ás diferentes estacións de servizo galegas para comprobar, efectivamente, o cumprimento da cota do mercado. Polo tanto, señor Losada, esta Xunta está activa, estamos a traballar, e non teña ningunha dúbida de que este goberno non está parado. Moitas grazas.
Moitas grazas, conselleiro. Réplica do señor Losada Álvarez.
Señor conselleiro, mire...
Perdón, perdón. Agora ten a palabra. É que non se lle escoitaba.
Moitas grazas, presidenta. Agradézolle o interese. "Iniciativa mixta de comercio internacional" é un termo da economía iugoslava, non dixen nada máis que iso. Como comprenderá, gustaralle ou non, pero entendo que a herdanza que leva o señor Pedro Arias de vez en cando aflora. Mire, o artigo 30.1.4 do Estatuto de autonomía di que temos, como comunidade autónoma, competencia exclusiva en dereitos dos consumidores e usuarios. Señor conselleiro, ¿esa multa de 30 millóns de euros ás empresas distribuidoras de combustibles vai ter algún efecto en Galicia? Porque, se o que vai ocorrer é que o gap entre o prezo en Galicia e o prezo do resto das comunidades autónomas continúa sendo tan alto como ata o de agora, xa me dirá vostede para que serve. E, por certo, a Comisión Nacional da Competencia, ¿sabe para que serve? Para que o último informe que aparece na web sobre supervisión de mercados locais en estacións de servizos sexa de febreiro do ano 2013. Está moi ben, competente e competencia. Insisto, de febreiro do 2013 –municipio de Pamplona, por certo–. E logo o Grupo Socialista presentou en Madrid unha proposición de lei para, efectivamente, actuar sobre a competencia no mercado dos combustibles. Eu estou seguro de que o Partido Popular a apoiará, xa que están tan preocupados, en Madrid e aquí en Galicia, por esas diferenzas de prezos. E tamén lamento que o seu nivel intelectual non lle permita facer referencias a... [[Murmurios.]] –si, claro– titulares de prensa. Lamento o cambio na orientación da Consellería porque o seu antecesor dicía, precisamente, que estes eran os testigos da historia, as hemerotecas; entón, teñen que unificar criterios. Son os tres de hoxe mesmo, señor conselleiro: "Los impuestos dejan a Galicia también con la gasolina más cara de toda la Península", "Competencia certifica que Galicia es la comunidad con los carburantes más caros", e a máis, a máis: "España sufriu en xaneiro unha das gasolinas máis caras da Unión Europea". Pois miren, de verdade, para estar actuando, estano facendo...
Moitas grazas, señor Losada. Moitas grazas. [[O señor Losada Álvarez pronuncia palabras que non se perciben.]] [[Aplausos.]] Réplica do conselleiro de Economía e Industria, don Francisco Conde.
Grazas. Resulta curiosa a súa posición, señor Losada, sobre todo tendo en conta os seus antecedentes como goberno. Léolle: "Este goberno, o Goberno bipartito, está..."
Silencio, por favor.
"...este goberno..." [[Interrupcións.]] [[Murmurios.]] Eu sei que non queren escoitar a súa exposición...
Perdón. Faga o favor, señora Quintas. Non falemos de faltas de respecto porque, entón..., Señor conselleiro, ten a palabra.
"Este goberno, o Goberno bipartito, está lonxe de afirmar que non sabemos que facer cos prezos dos carburantes". ¿Sóanlle estas afirmacións? Seguramente, porque foi o director xeral de Planificación, o señor Colino, o que fixo estas declaracións en maio do 2008. A verdade é que é un pouco sorprendente que agora veña vostede aquí dar leccións de competitividade. Como sabe perfectamente, o problema do prezo do carburante é un problema de competencia: canta máis competencia hai, loxicamente, a tendencia dos prezos será máis baixa. Este goberno o que está impulsando, efectivamente, é que haxa máis competencia en toda a cadea loxística, tanta ou máis competencia nas gasolineiras como máis competencia entre os operadores. E vostede sabe perfectamente que a forma na que Galicia pode reducir o prezo do combustible –e, polo tanto, non ser unha das comunidades autónomas que ten o prezo do combustible, antes de impostos, máis alto de toda España– é, efectivamente, que haxa máis competencia; e, tamén, loxicamente, a través dunha vixilancia e control das prácticas colusorias. E hai un traballo conxunto, en función das competencias de cadaquén, entre o Goberno e a Xunta de Galicia para actuar. Mire, o Goberno central promulgou un decreto lei, o 4/2013, ao que, por certo, o Partido Socialista votou en contra; agora queren melloralo, pero cando se presentou no Congreso votaron en contra. Votaron en contra –a ver se non está de acordo agora, porque, claro, un ano máis tarde, ao mellor, cambia de criterio–, pero voulle recordar qué inclúe este real decreto. Mire, o real decreto prohibía que os operadores marquen o prezo de venda ao público –¿non está de acordo?–, o real decreto limitaba a un ano os contratos entre operadores e distribuidores –seguramente tampouco está de acordo–, e establecemos que un só operador non poida ter máis do 30 % das estacións nunha provincia. A isto votaron vostedes en contra. Pero nós, como lle dicía, seguimos traballando e estamos simplificando os trámites administrativos e facilitando a disposición de solo para a apertura de novas estacións de servizo, estamos reforzando os criterios de competencia nas licitacións para a apertura destas estradas, nas estradas galegas, e estamos controlando tamén os contratos de subministración. Polo tanto, este goberno está actuando en función, loxicamente, das súas competencias, está activo, e o que está intentando, señor Losada, son dúas cousas: incrementar a competencia en toda a cadea loxística e tamén, loxicamente, ser vixiantes no comportamento que poidan ter os diferentes operadores. Nesa medida seguiremos actuando para garantir que os consumidores poidan acceder ao prezo do gasóleo máis baixo posible. Nada máis e moitas grazas. [[Aplausos.]] Pregunta de D. Cosme Eladio Pombo Rodríguez e dous deputados/as máis, do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, sobre as actuacións previstas polo Goberno galego para defender o dereito dos cidadáns galegos ao acceso aos estudos universitarios con independencia dos seus recursos económicos
Ten a palabra o señor Pombo para formular a súa pregunta.
Grazas, presidenta. Moi boa tarde a todos. Señor conselleiro, o Consello de Ministros vén de aprobar un real decreto que modifica o ordenamento dos estudos universitarios, que pretende afondar, unha vez máis, na deterioración do Sistema universitario educativo público e que provocou as críticas e o malestar do ámbito universitario e da maioría das forzas políticas e sociais do noso país. O Ministerio de Educación pretende acometer a cuarta reforma universitaria –creo lembrar– dende o ano 1983, cambiando o modelo actual de catro anos de grao, máis un de mestrado, por outro modelo de tres anos de grao e dous de mestrado. Esta cuarta reforma, señor conselleiro, ao noso entender, provoca menos formación académica para o alumando, peor calidade educativa do sistema público e grave encarecemento da formación universitaria, e provocará, unha vez máis, a expulsión do sistema universitario de máis alumnado, de familias con menos recursos económicos. Segundo o reitor de Compostela, 4.000 só desa universidade. Un novo golpe á educación pública universal, polo que supoñerá de novo un recorte de profesorado no Sistema universitario galego, perda de alumnado e un novo recorte no seu financiamento. Ou sexa, recortes na universidade pública e oportunidade de negocio, desde logo, para a universidade privada. Señor conselleiro, levamos oito anos nada máis do Plan Boloña, mais o Goberno galego leva seis recortando continuamente o financiamento público da universidade –en torno a un 17 %–: grave recorte de profesorado que se conta por centos e, polo tanto, perda de calidade formadora e investigadora da nosa universidade. Por se isto fora pouco, o ministro Wert recortou gravemente as bolsas e endureceu os requisitos de acceso para a universidade; algo terá que ver na perda de 5.000 alumnos nos seis anos de Goberno Feijóo na universidade galega. E agora vén a secretaria de Estado de Educación declarar que o Sistema universitario español non é sostíbel economicamente e vén de sinalar o modelo PP: a universidade para quen poida pagala –para os ricos, por suposto–, e aos fillos dos traballadores, apartalos. A redondez: abaixo a universidade pública, viva la universidad privada. O BNG, dende logo, entende que cómpre defender o dereito de galegas e galegos ao acceso aos estudos universitarios de Galiza. Cómpre para nós buscar consensos e pospoñer a reforma declarada do señor Wert. Cómpre escoitar e defender as universidades galegas: máis profesorado, máis financiamento autonómico e garantir o acceso do estudantado galego á universidade. ¿Que pensa facer vostede, señor conselleiro, para garantir este acceso?
Moitas grazas, señor Pombo. Ten a palabra o conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria, don Román Rodríguez.
Moitas grazas, señora presidenta. Señor Pombo, permítame ser rotundo e moi claro nesta cuestión, porque xa non é a primeira vez que o temos dito tanto o meu antecesor coma min. O Goberno galego vai apoiar nesta materia aquelas decisións que as universidades galegas, no ámbito da súa autonomía, adopten para organizar os seus graos e os seus posgraos. E podereino dicir máis alto, pero creo que máis claro non llo poderei dicir. E voulle dicir que hai uns días, a semana pasada, tivemos unha reunión –tiven eu unha reunión persoalmente– cos reitores, e consensuamos unha folla de ruta; unha folla de ruta na cal, en primeiro lugar, as universidades, dentro do marco da CRUE, van avaliar, dende o punto de vista académico e dende o punto de vista da oportunidade para os alumnos e tamén para, digamos, os sectores produtivos do país, a oportunidade ou non de modificar a estrutura de anos, de créditos –de 180 a 240 créditos–, nas carreiras. As universidades van facelo de xeito absolutamente voluntario. Serán elas as que, de xeito voluntario, nos propoñan á Administración educativa a posibilidade de modificar ou non a estrutura temporal dos cursos académicos. E a Xunta de Galicia –xa o dixo, e repítoo– vai estar a carón das tres universidades galegas e vai colaborar de xeito leal e consensuado coas mesmas; que non é a primeira vez que se fai, este goberno ten unha longa experiencia de consensuar e de colaborar coas universidades: fixémolo no Plan de financiamento universitario no seu momento, fixémolo na Lei de universidades, fixémolo no Decreto do 2011 e continuaremos a facelo, porque entendemos todos que a universidade ten un papel central, vertebral, na vida do país e no futuro do país. Respecto de cuestións que vostede plantexa, direille que Galicia é a comunidade autónoma que ten as taxas universitarias máis baixas, que Galicia é unha comunidade autónoma que ten unhas becas de reforzo con fondos propios para cubrir as lagoas do decreto estatal e que Galicia ten becas para potenciar que ningún alumno quede fóra do sistema educativo por cuestións económicas. E foi e ten sido a comunidade autónoma, a segunda comunidade autónoma, que mellor mantivo o financiamento universitario nos últimos anos. Cremos que Galicia é unha illa en positivo dentro do sistema universitario, e nós imos apoiar de xeito directo, claro e rotundo as propostas que fagan as universidades, dentro da súa autonomía, para reorganizar a estrutura docente dos graos e dos posgraos. Cando o teñan feito, cando fagan a súa proposta, un segundo paso –e así o fixamos na nosa folla de ruta– será avaliar como podemos manter ou modificar o custo das matrículas, pero partindo sempre da base de que Galicia está, e vai estar, na horquilla máis baixa das taxas universitarias para garantir o acceso a todos os galegos. Moitas grazas.
Moitas grazas, conselleiro. Réplica do señor Pombo Rodríguez.
Señor conselleiro, a Declaración Mundial sobre a Educación Superior no Século XXI afirma que no acceso á educación superior non se poderá admitir ningunha discriminación fundada na raza, sexo, idioma, relixión ou en consideracións económicas. O seu discurso, o que me acaba de dar agora, é o mesmo que o do seu antecesor. O derradeiro decreto do ministro Wert vai no camiño contrario do que vostede está a falar neste momento. As declaracións da secretaria de Estado de Educación xa falan de que a universidade é para quen poida pagala. O seu antecesor –sentado tras vostede–, o señor Vázquez, en lugar de defender os intereses do ensino galego, o BNG denunciou sempre que acabou por se converter nun lacaio do ministro Wert, o gran recortador; ese ministro que conseguiu posicionar en contra da LOMCE a totalidade da comunidade educativa como agora parece que leva o camiño da reforma universitaria. Señor conselleiro, nós somos conscientes de que cómpre reformar o financiamento, pero en positivo. ¿Vai haber máis financiamento público para a universidade galega, si ou non? Porque Galiza está por baixo da media europea, e a media do investimento en I+D e en estudos superiores en Europa é do 2 %, e nós non chegamos ao 0,8 %. ¿Vai haber reclamación por parte da Consellería para xestionar os orzamentos e as bolsas que están a nivel de Estado, si ou non? ¿Vai reclamar que no orzamento figuren os 275 millóns que recortou Wert? ¿si ou non? ¿Vai defender vostede a universidade pública galega, que ten máis de 500 anos de historia, si ou non? Mañá todos os estudantes van saír a defender o ensino público deste país. O conselleiro novo da Xunta de Galicia, ¿que é o que vai facer?, ¿defender a universidade ou seguir ao señor Wert e ao señor conselleiro da Xunta...?
Moitas grazas, señor Pombo. Réplica do conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria.
Señor Pombo, estamos de acordo nunha cuestión: nós queremos que ninguén quede discriminado no acceso universitario, que todos aqueles alumnos que teñan condicións para estudar unha carreira universitaria o fagan e que ninguén quede expulsado ou quede fóra do sistema universitario por falta de axudas económicas da Administración. E por iso este goberno e o anterior goberno, aquel que vostede –creo que aquí debería de moderar a súa linguaxe e non utilizar expresións que non son positivas; todo vale na linguaxe política, pero creo que debemos moderar esas expresións–... Creo que vostede debería saber que hai unhas ordes complementarias, unhas ordes de subvencións complementarias para que ningún estudante galego quede fóra do sistema universitario por cuestións económicas. Creo que iso é algo moi importante que se logrou nesta comunidade autónoma e do cal deberiamos de estar todos orgullosos. Fala vostede de sostibilidade. Aquí hai dous retos, dúas cuestións: unha de carácter económico, que en Galicia está garantida, estiveron garantidos no pasado, tendo en conta o Plan de financiamento, os fondos económicos para as universidades, e hai un segundo criterio, que é o criterio do modelo de universidade. A universidade ten que adaptarse e ten que transformarse, evolucionar coa sociedade, e aí temos que, dalgún xeito, ser conscientes de que hai que ir modificándonos constantemente, ir reformándonos, ser máis competitivos, tender cara á especialización, tender cara á internacionalización. Aí é realmente onde temos que afondar e profundar; e este goberno, de xeito conxunto cos reitores, vaino facer, porque somos conscientes da importancia que ten a universidade. En todo caso, como xa dixen na anterior intervención, Galicia ten os seus deberes feitos e vainos seguir tendo. [[Risos.]] Esta Comunidade Autónoma fixo unha modificación do mapa de titulacións con base nun decreto consensuado. Esta Comunidade Autónoma blindou no seu momento o financiamento das universidades, e eu creo que sería moi bo que ás veces se pregunte fóra como están outras universidades en investigación ou en pagos ao día aos profesores ou en convocatorias para estudantes ou para grupos de investigación, porque vostede se daría conta de que realmente a situación galega, non sendo perfecta, obviamente, está moito mellor que a doutras comunidades autónomas deste país. Tamén lle diría –e xa para rematar– que o que temos que facer é continuar impulsando medidas para adaptar a universidade galega ao mundo contemporáneo, e sobre todo ao futuro, e por iso, como xa dixen, estamos traballando e imos traballar de xeito consensuado coas universidades, para que, unha vez que estas universidades nos digan cal é o modelo organizativo que plantexan para os seus graos e para os seus posgraos, non lles caiba a menor dúbida de que a Xunta de Galicia as vai apoiar de xeito real. E, en segundo paso, o que imos facer é avaliar as condicións económicas de acceso ás mesmas, tendo en conta que Galicia é e debe de seguir sendo a comunidade autónoma que ten o acceso máis equitativo, máis accesible do conxunto das comunidades autónomas de España.
Moitas grazas, conselleiro. Pregunta de Dª Ana Belén Pontón Mondelo e Dª María do Carme Adán Villamarín, do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, sobre a opinión da Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria respecto da contratación dun videoclip de Enrique Iglesias
Ten a palabra a señora Pontón para formular a súa pregunta.
Moitas grazas, señora presidenta. Señor conselleiro, a Xunta de Galiza leva sometendo, desde que chegou ao Goberno do Partido Popular, a nosa cultura a unha situación de recortes e de asfixia económica evidentes; recortes moi por riba da media dos orzamentos nestes anos. Fíxese que as políticas de cultura tiveron un recorte do 60 % desde o ano 2009 e as políticas de apoio á normalización da lingua galega, un recorte do 70 %. Todo isto díxose que era en nome dunha suposta austeridade, de non despilfarro de fondos públicos, e que había que apertarse o cinto, mais xa sabiamos nós que isto era unha auténtica falsidade. En todo caso, esa foi a xustificación oficial do Goberno que vostede apoiou e do que agora forma parte para xustificar todos os recortes que se levan producido e que se traducen nunhas ordes de axudas que son realmente raquíticas. Fíxese: actividades de distribución para industrias culturais, 350.000 euros, todo un ano; subvencións a festivais do sector audiovisual para todo un ano, 90.000 euros; subvencións para o desenvolvemento de proxectos audiovisuais en lingua galega, 175.000 euros, iso si, distribuídos en tres anualidades; festivais de música, 210.000 euros; axudas á tradución para o ano 2015, 200.000 euros, que están repartidos en dúas anualidades; rede galega de salas, apoio á distribución da nosa cultura, 24.510 euros; publicacións periódicas, escritas en lingua galega, 46.000 euros; os equipos de normalización lingüística nos centros teñen, para as súas actividades de todo o ano, en torno aos 300 euros; e todos os concellos do país teñen de axudas da Xunta de Galiza para a normalización da lingua galega 300.000 euros. Entenderá, señor conselleiro, que con este panorama nós compartimos a indignación de miles de persoas ao ver como a Xunta de Galiza lle dá a dedo ao señor Enrique Iglesias máis de 300.000 euros de todos os galegos e as galegas; eses euros que non hai para apoiar a lingua deste país, eses euros que non hai para apoiar a cultura galega e que sen embargo si se lle poden conceder graciosamente ao señor Enrique Iglesias; por certo, por un vídeo que é un auténtico escándalo, un escándalo desde o punto de vista do seu sexismo e un escándalo porque creo que representa unha das publicidades máis fortes que vimos: 6.000 euros por segundo. A verdade é que nos parece unha promoción moi cara no caso de existir, e sobre todo se temos en conta que é unha canción un pouquiño resesa e que non aporta nada desde o punto de vista cultural. Non sei, señor conselleiro, se desde o mediodía lle deu tempo a ler a pregunta, porque nos dixo que a traía sen preparar; en todo caso, por iso lla vou ler: ¿considera o conselleiro que é lóxico pagar máis de 300.000 euros a Enrique Iglesias mentres aplica duros recortes á cultura galega?
Moitas grazas, señora Pontón. Ten a palabra o conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria, don Román Rodríguez.
Moitas grazas, señora presidenta. Vostede, señora Pontón, intenta mezclar de xeito interesado dúas cuestións que son ben diferentes, porque unha cousa é a promoción turística de Galicia e outra cousa é o apoio ao sector cultural; [[Murmurios.]] unha cousa é usar un vídeo dun artista internacional como vehículo de comunicación, como estratexia de promoción de Galicia, como un espazo, como un destino turístico, e outra cousa é o papel que ten que desempeñar a Xunta de Galicia como actor de promoción cultural. Unha cuestión é a política turística e outra cuestión é a dinamización que o Goberno galego fai da nosa industria e dos nosos valores culturais. Estamos falando –e vostede aquí sinalouno– dun vídeo que promove, que fai promoción de Galicia como destino turístico; co cal, estamos falando dun medio, non dun fin en si mesmo. E, mire, eu diríalle que non se precipite, eu pediríalle que agarde a avaliar o retorno na promoción de Galicia que pode ter este vídeo; [[Murmurios]] que agarde a ver se é positivo ou non para a promoción turística de Galicia, porque estamos falando –insisto– de promoción turística de Galicia. Se vostede me pregunta que é o que facemos, que é o que fai a Xunta de Galicia para apoiar o noso sector cultural, ou que fai a Xunta de Galicia para lograr a internacionalización do noso sector cultural, dos nosos creadores, ou que fai a Xunta de Galicia para situarnos dende a cultura no mundo, eu poderíalle dicir que levamos facendo unha serie de cuestións que pensamos que son de moito interese. Por exemplo, non hai moito tempo, houbo unha feira na Cidade da Cultura, a feira Womex, que vostede non negará que foi un auténtico éxito dende o punto de vista de plataforma para os nosos creadores culturais e de plataforma para que os nosos creadores culturais puidesen intercambiar experiencias e intercambiar coñecementos con outros artistas de talla e nivel internacional. Se vostede me pregunta que é o que facemos para difundir a nosa cultura no territorio, no conxunto da xeografía galega, eu direille que hai programas, que hai proxectos: hai Cultura no camiño, hai Cinemas de Galicia, etc. Vostede falou aquí das subvencións, do apoio económico. ¡Home!, eu pódolle dicir que en moi breve prazo de tempo imos sacar ordes de axuda económica directa para festivais cinematográficos, para distribución de industrias culturais, para a produción escénica e para festivais profesionais, en torno a 1,6 millóns de euros. Co cal, señora Pontón, eu dígolle que non intente mezclar; unha cousa é unha política ou unha estratexia de promoción turística, é dicir, utilizar un vehículo de promoción turística, e outra cousa é o apoio aos nosos creadores, o apoio á nosa cultura, que creo que é incuestionable, porque si, señora Pontón, lle podemos recoñecer que temos menos diñeiro que noutras ocasións e que outros gobernos, pero non temos para nada menos compromiso. Moitas grazas.
Moitas grazas. Réplica da señora Pontón.
Grazas. "Hay calor en la ciudad/ hay calor en la bahía/ venga, nos fuimos de fiesta/ de noche y de día/ fusión internacional/ baila, que trae alegría/ venga, que siga la fiesta/ de noche y de día." [[Murmurios.]] [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] E eu engadiría: "venga, que siga la fiesta a cuenta de Galicia." [[Aplausos.]] Porque é, señores e señoras do PP, o que vostedes están facendo neste caso. Eu pensaba –tranquilícense– que isto nos recordaba moito... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] –tranquilos, tranquilas–... Eu pensaba que isto nos recordaba moito...
Silencio, por favor.
...á visita do Papa, non sei se lembran, 3 millóns de euros. Feijóo díxonos que ía autofinanciarse e producir excedentes, e o único que deixou foi un pufo, un pufo de 3 millóns de euros que pagamos todos os galegos e todas as galegas, e un pufo que vostedes non lle pagaron a todo o sector da hostelería, a quen embarcaron nunha visita que ía ser o centro mundial, que ía traer aquí a non sei cantos miles de persoas, e estaba Santiago baleiro ese día. Isto é un auténtico despilfarro. Sabe vostede perfectamente que este contrato non se fai porque responda a ningún tipo de promoción turística da Xunta de Galicia, faise pola presión dunha persoa que ten intereses particulares e que está recibindo cartos públicos a custa de tomarnos o pelo a todos e todas. E, mire, ¿cal é a nosa pregunta, señor conselleiro? É moi simple: ten vostede que dicirnos, como conselleiro de Cultura, responsable neste momento da situación da nosa cultura...; unha cultura que leva sufrindo recortes, e recortes significa destrución de emprego, e recortes significa que a cultura galega é cada vez máis pequena; é dicir, que os galegos e as galegas temos cada vez máis limitado o acceso á cultura e unha parte moi importante polos recortes que vostedes fan. Entón, eu pregúntolle ao conselleiro de Cultura deste país: cando case ningunha das ordes de axudas da súa consellería supera a cantidade de 300.000 euros en materia de cultura e lingua, ¿parécelle decente que a Xunta lle dea 300.000 euros a Enrique Iglesias? É fácil, conteste si ou non.
Réplica do conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria.
Señora Pontón, vexo que vostede viu o vídeo, [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] , [[Aplausos.]] creo que xa...
Silencio, por favor, eu creo que agora ten a palabra o señor conselleiro. [[Murmurios.]] Eu pido por favor que se escoite. Falou a señora Pontón e creo que agora lle corresponde falar ao conselleiro, e non ao señor Fajardo tampouco. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Ben, señor conselleiro, ten vostede a palabra.
Nada, simplemente quería dicir que se a señora Pontón viu o vídeo xa é algo positivo, xa o vídeo logrou algo moi difícil, [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] porque, mire, señora Pontón, se eu quixera desacreditar aquí a política cultural e turística do BNG, teríao facilísimo tirando de hemeroteca; teríao absolutamente fácil tirando da hemeroteca. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Pero, mire, eu non vou facelo porque creo que xa pagaron vostedes a súa penitencia, xa a teñen paga; entón, non creo que vaia a ningún sitio. Pero voulle dicir unha cuestión na que vostede estará de acordo comigo: o turismo é importante para Galicia, e a cultura tamén é importante para Galicia. E os últimos datos de atracción turística creo que son moi positivos en Galicia. É moi positivo en Galicia o turismo cultural, por exemplo, o Camiño de Santiago, que este ano é o ano que máis visitantes tivo da súa historia. Co cal, algo realmente se estará facendo ben. E o mesmo poderiamos falar dos datos da industria cultural galega, que tampouco teñen un panorama tan "negra sombra" como vostede plantexa aquí. Por suposto que hai cousas que mellorar; agora, vostede dará credibilidade aos datos do Observatorio da Cultura Galega. Supoño que vostede lle dará credibilidade, e voulle dicir a vostede, que está tan preocupada dos creadores e do emprego que se xera en torno á creación cultural deste país, que estamos en torno a 30.000 traballadores nas industriais culturais deste país e que somos unha das comunidades autónomas con maior porcentaxe de traballadores en industriais culturais, e eu creo que iso é moi importante. Equivócase vostede cando di que non hai ordes de subvencións por riba dos 300.000. Verá moi pronto no DOG unha orde de 600.000 euros, [[Murmurios.]] verá unha orde de 600.000 euros dentro de pouco, [[Aplausos.]] como tería que ter visto –se fixera un seguimento exhaustivo– que o ano pasado para o sector audiovisual –só para o sector audiovisual– houbo un montante de axudas económicas de 2,5 millóns de euros para apoiar a produción, a distribución e a comercialización de produtos audiovisuais –2,5 millóns de euros–. Remato, señora Pontón. Alégrome –alegrámonos– de que vostede vira ese vídeo –seguro que o vai ver moita xente–, tamén contribuíndo coa súa crítica á difusión e á promoción turística. [[Murmurios.]] E, insisto, non confundan vostedes promoción turística con promoción cultural. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] E repítolle o que lle dixen antes: poderemos ter menos diñeiro, este goberno pode ter menos diñeiro, pero non admitimos que dubide do noso compromiso coa cultura galega. Nada máis e moitas grazas. [[Aplausos.]] Pregunta de D. José Manuel Balseiro Orol e sete deputados/as máis, do G.P. Popular de Galicia, sobre a valoración da Xunta de Galicia respecto da modificación da orde pola que se establece o Plan de xestión para a sardiña en augas ibéricas
Ten a palabra o señor Balseiro para formular a súa pregunta.
Grazas, señora presidenta. Señora conselleira, creo que todos coincidimos na importancia social e económica que para moitas localidades costeiras de Galicia ten o aproveitamento pesqueiro da sardiña; importancia para a frota galega, en especial para o sector do cerco, e tamén para a industria da pesca, transformación e comercialización. Nesta liña cómpre salientar diversos avances, entre eles, a modificación da Orde ministerial que regula o Plan de xestión da sardiña en augas ibéricas, publicada no Boletín Oficial do Estado do venres 9 de xaneiro de 2015; normativa aplicada e aplicable nas augas das zonas VIIIc e IXa do Consello Internacional da Explotación do Mar; isto é, o Cantábrico noroeste desde o País Vasco ata Fisterra, e desde a desembocadura do Bidasoa e desde Fisterra ata o golfo de Cádiz, incluído Portugal. O obxectivo final é determinar novas medidas técnicas, novas medidas necesarias, para a conservación desta especie e para garantir o desenvolvemento socioeconómico vinculado á súa explotación; á vez que con este plan –non debemos esquecelo, señora conselleira– se está a evitar a imposición unilateral dun TAC por parte da Unión Europea que sería moito máis restritivo. Fálase de evitar, señora conselleira, recortes de ata un 20 %. Pero sen dúbida un dos aspectos máis salientables desta modificación ten a frota do xeito como protagonista. Eles demandaban poder pescar, eles demandaban dispoñer dunha cota propia e específica para poder facelo. Era unha demanda que fixo propia a Consellería e que defendeu Galicia ante o Goberno central. É unha reivindicación que xorde do traballo man con man do sector e da Xunta. E a pregunta que lle fai este grupo parlamentario e este deputado, señora conselleira, é: ¿que valoración fai a Xunta de Galicia da modificación da Orde pola que se establece o Plan de xestión para a sardiña en augas ibéricas? Nada máis e moitas grazas, señora presidenta.
Ten a palabra a conselleira do Medio Rural e do Mar, dona Rosa Quintana.
Señorías. Señor Balseiro, como vostede dicía e como vostede ben sabe, dende o pasado 26 de maio estamos facendo un traballo conxunto entre a Administración e o sector a través da Comisión Sectorial do Cerco no Consello Galego de Pesca. E deste traballo conxunto, e dende agosto que se publica a primeira versión do Plan de xestión da sardiña, seguiuse traballando, e froito dese traballo xorde esta orde á que vostede facía referencia e que se publicou o pasado día 9 de xaneiro, pola que se modificaba a do 30 de xullo do 2014 e que trae cambios substanciais en relación con asuntos como o límite de capturas, as datas de peche ou os topes de descarga. Pero o cambio máis importante vén dado para a frota do xeito, a quen afecta de forma importante esta pesqueira, e que con esta modificación, e tal e como era o noso compromiso, pode seguir pescando sardiña, pode seguir pescando a sardiña co xeito e pode facelo contando cunha cota propia. Xa que logo, introduciuse na orde a posibilidade de que esta frota pesque sardiña e de que o faga cun cupo de arredor de 200 toneladas, que, cos datos que nos achegan o sector e as confrarías, supón unha cifra superior á media anual de capturas do xeito nos últimos dez anos, que é de 179 toneladas. Desde ese momento está claro que xorden voces discordantes, pero creo que dispoñer desta cota en exclusiva e facelo con cifras positivas sobre as capturas que se viñan dando anos atrás, máxime cando se trata dunha especie que non contaba con cota anteriormente, é importante. Ademais, afondando nesta comparanza entre capturas, disposicións de cota e peticións, temos unha recente que nos demanda arredor de 1.500 toneladas anuais, das que 70 serían soamente para o mes de xaneiro para a frota do xeito. Pois ben, neste mesmo mes de xaneiro as capturas efectuadas polo xeito ascenderon a 1,8 toneladas; e en 2014, neste mesmo mes, foron 960 quilos, bastantes menos que a petición que nos estaban a facer. Xa que logo, debemos unir esta comparanza a outro punto positivo que se basea na consideración favorable a esta concesión por parte do sector que realiza a maior parte das capturas de sardiña, e iso é de agradecer e de ter en conta neste contexto no que a situación da sardiña é límite. En definitiva, traballamos co sector e cos gobernos central e autonómico para que, a pesar desa situación biolóxica difícil, ningún sector quedara sen posibilidades de pescar sardiña, e tratamos de dotarnos da mellor situación, dentro da dificultade para a nosa frota, buscando a mellor cota de pesca para toda a frota. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas. Réplica do señor Balseiro.
Moitas grazas, señora presidenta. Señora conselleira, celebramos que o xeito poida pescar sardiña, que era un compromiso que tiña o Goberno de Galicia, e celebramos que o xeito teña unha cota superior á media que tivo nos últimos dez anos esa pesqueira, que a media que tivo nos últimos dez anos era de 179 toneladas e a cota que ten neste momento é de 200 toneladas. Señora conselleira, como vostede sabe ben –ou sabe mellor ca ninguén–, ao Grupo Parlamentario Popular nesta Cámara sempre lle preocupou o aproveitamento pesqueiro da sardiña, e sempre nos preocupou porque, antes que ningún grupo, trouxemos iniciativas a esta Cámara nese sentido. Nós fomos os que trouxemos unha iniciativa –que naquel momento non contou co apoio dos grupos da oposición–, que era que o acordo do Consello Galego de Pesca servira de base para negociar en Galicia. E naquel momento o grupo parlamentario xa o dicía, e vostede no pasado pleno tamén; dicía que primeiro o había que consensuar coas comunidades autónomas do Cantábrico, despois que o había que consensuar con Andalucía, despois que o había que consensuar con Portugal e que, finalmente, o tiña que ver a Comisión Europea. No día de onte, señora consellería, había algún grupo político que dicía que no Plan de xestión da sardiña isto non aparecía. Malamente pode aparecer cando non está consensuado aínda con toda esa xente. Pero no día de onte, señora conselleira –e termino, señora presidenta–, deuse un tema –que lle prego a vostede, que é unha experta en pesca, que non lle pegue a risa–; houbo aquí un grupo que primeiro dixo que na VIIIb non se podía pescar sardiña, e despois dixo a continuación que na VIIIb só podía pescar a Comunidade Autónoma do País Vasco. Pois iso é falso. É certo que a VIIIb non está no plan...
Moitas grazas, señor Balseiro. Moitas grazas. [[O señor Balseiro Orol pronuncia palabras que non se perciben.]] Moitas grazas. [[O señor Balseiro Orol pronuncia palabras que non se perciben.]] Señor Balseiro, rematou o seu tempo. [[O señor Balseiro Orol pronuncia palabras que non se perciben.]] ¡Señor Balseiro! [[Aplausos.]] Réplica da conselleira.
Grazas, señora presidenta. Señorías. Señor Balseiro, mire, eu o que lle podo dicir é que neste caso, como en todos os que teñen que ver cos sectores aos que represento, vou seguir traballando con responsabilidade, con rigor e con dedicación. Con responsabilidade porque non queremos camiños sencillos pero que logo ao final nos traian complicacións; con rigor porque os datos que manexamos serán sempre os mellores ao noso dispor para que non nos poidan chamar a enganos en ningún foro; e con dedicación porque traballaremos en todos os foros posibles. Nós estamos dicindo desde un principio a verdade. Hai a posibilidade de que a Unión Europea nos someta á Península a un posible TAC, e querémolo evitar por todos os medios. Nesa liña estamos traballando, e para iso estamos propoñendo unhas medidas de xestión que deben de ser, por suposto, consensuadas con todas as comunidades autónomas do Cantábrico e tamén co país veciño, Portugal. E cremos que cos argumentos cos que estamos traballando, cos datos que estamos aportando, co rigor co que o estamos facendo seremos capaces de conseguir convencer os portugueses e as comunidades autónomas veciñas para que entendan que este plan de xestión proposto por Galicia é o mellor posible para evitar que xente de fóra nos poida vir dicir como debemos xestionar mellor esta frota. En canto ás zonas, as zonas de pesca existen xa dende antes de que España entrara na Unión Europea. Todos saben cales son as nosas condicións de acceso. Unha cousa é que un galego non queira ir pescar alí e outra cousa é que poida ou non poida facelo; por suposto que o pode facer. E a maiores temos que, coa flexibilidade que conseguiu agora nesta última negociación a ministra do reino de España, podemos trasladar parte das posibilidades de pesca que temos en zonas onde tradicionalmente non iamos a zonas máis cercanas, que si podemos utilizar. Polo tanto, do que se trata é de seguir traballando nesta liña con rigor, con dedicación e, dende logo, sempre buscando o mellor para o noso sector. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas. Pregunta de D. Xosé Manuel Beiras Torrado e seis deputados/as máis, do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, sobre as medidas que vai adoptar o Goberno galego en relación coas irregularidades detectadas na xestión do Centro Tecnolóxico Alimentario
Ten a palabra o señor Vázquez.
Boa tarde, señora conselleira. Vostede é a vicepresidenta do Padroado do Centro Tecnolóxico Alimentario, o Cetal; vostede é, ademais, a máxima responsable da Consellería do Medio Rural, directamente relacionada coas funcións desta fundación. Saberá, polo tanto, vostede que o Cetal é unha fundación pública, con sede en Lugo, que ten como principal función potenciar, impulsar e dinamizar o sector agroalimentario. Saberá, ademais, que o Cetal contou cun investimento para a súa construción de 5,3 millóns de euros e que, unha vez fusionado co Centro Tecnolóxico Lácteo, suma máis de 12 millóns de euros de investimentos dotacionais. Saberá tamén –supoñemos– que hai uns días o tesoureiro da Fundación Cetal e presidente de Sogama, o señor Luis Lamas, tivo que dimitir dos seus cargos con ocasión dun contrato asinado entre a fundación e o seu propio despacho de avogados. Saberá, finalmente, a señora conselleira que o Grupo de AGE pediu o cesamento do director xeral do Cetal como máximo responsable do contrato asinado polo despacho do señor Lamas. Non en van as instrucións internas de contratación da propia fundación establecen que o director xeral, o señor López Viana, ten a obriga de revisar todas as propostas de contrato negociadas por este ente público. Se o director do Cetal é o máximo responsable desta institución, se é o máximo responsable da sinatura do contrato, ¿por que non se pide tamén o seu cesamento? Non entendemos por que o Goberno galego se esforza en protexer o señor López Viana e non entendemos por que o caso citado non é nin moito menos o único escándalo no que o Cetal se atopa inmerso. O Tribunal de Contas do Estado, no seu informe de fiscalización aprobado en maio de 2014, atopou ilegalidades e irregularidades nos dezasete contratos expedidos pola Fundación Cetal durante o ano 2012, a totalidade dos contratos adxudicados; irregularidades que van dende a falla de publicidade na propia adxudicación, a superación do límite dos contratos menores por riba do establecido por lei, o pago de anticipos en contratos, vulnerando o marco normativo, e un largo etcétera. Por outra banda, a auditoría realizada pola Intervención Xeral do Estado sobre as últimas contas presentadas detectou un exceso de tesourería de 12 millóns de euros, mentres o Cetal permanece paralizado en canto á realización das súas funcións. E o sector agrogandeiro e alimentario, dende logo, está necesitado de investigación e impulso. ¿De verdade, señora conselleira, lle parece que, coa que está caendo, todo isto é normal? O Goberno galego aportou no 2013 250.000 euros...
Moitas grazas, señor Vázquez. Moitas grazas. [[O señor Vázquez Díaz pronuncia palabras que non se perciben.]] [[Aplausos.]] Moitas grazas, señor Vázquez, xa rematou ou seu tempo. Ten a palabra a conselleira do Medio Rural e do Mar, dona Rosa Quintana.
Grazas, señora presidenta. Señorías. Señor Vázquez, evidentemente, o Goberno galego sempre adoptará aquelas medidas que, na defensa da legalidade e do cumprimento escrupuloso desta, se teñan considerado oportunas e necesarias, sempre velando por criterios de igualdade, coa aplicación das garantías legais precisas e sen aplicar xuízos paralelos. Digo isto porque parece que hai quen, exercendo de xuíz a xornada parcial, ten cualificado algunhas situacións descritas na iniciativa como ilegalidades manifestas, hai ben poucas datas, e aos dous días xa as cualificaba de irregularidades detectadas. Comprenderá vostede que entre unha cousa e a outra media un treito importante e que entre algo que é ilegal e algo que cabe no aspecto moral ou ético tamén media ese treito. Creo que o feito que cabe neste último tipo xa se dirimiu coa dimisión do señor Lamas, e hónrao determinar que se equivocou ao asumir as súas consecuencias. Aínda vou máis aló, porque algúns tamén falan de contratos para fins alleos á fundación, sen referir que boa parte destes contratos son relativos a cuestións como o mantemento do ascensor, a subministración da enerxía eléctrica, a mellora do aparcamento ou outras semellantes, coma se dispor dunhas instalacións correctas e seguras non fose necesario. Pero, indo á cuestión, señor..., teño que sinalar que a Xunta está e estará neste proceso para adoptar medidas e exixir responsabilidades sempre e cando existan os problemas de ilegalidades, e irá pola vía do que determine o Tribunal de Contas ou os órganos xudiciais, tamén pedindo as responsabilidades políticas, de ser o caso. Por iso queremos que se teñan en conta todas as recomendacións e observacións do Tribunal de Contas, adoptando as medidas oportunas para resolvelas, incluída a depuración das responsabilidades políticas pertinentes, se existiran, pero sempre unha vez que se cumpra o trámite e cando finalice o proceso de indagación aberto polo informe elaborado polo propio tribunal. É dicir, non eludimos responsabilidades, pero tampouco as opoñemos a ninguén sen probas nin respecto ás alegacións. Adiantarse, como fixeron xa nalgún caso nesta comunidade, con algún alcalde en concreto, pode dar lugar a situacións nas que o xuízo paralelo sexa derrubado polo real, xa que neste caso se teñen remitido alegacións a ese informe e pódese actuar ao abeiro da Lei de funcionamento do Tribunal de Contas, xa que se teñen auditado as contas pola Intervención Xeral do Estado, e xa existen unhas instrucións internas de contratación aprobadas co informe da Avogacía do Estado. Creo que cómpre deixar lugar á prudencia. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas. Réplica do señor Vázquez Díaz.
Señora conselleira, o Goberno galego imparte practicamente un congreso de filoloxía cando fala de asumir responsabilidades, esgotando os matices lingüísticos e estirando a linguaxe ata límites insoportables. A iso estamos afeitos, pero ao que non deberiamos de acostumarnos xamais é á ignorancia e á mentira dos membros deste goberno. Quero pensar que é ignorancia –porque sería insoportable pensar que é mentira– dicir que o informe do Tribunal de Cuentas non é definitivo. Foi aprobado polo Pleno do Tribunal de Cuentas o 29 de maio de 2014. Iniciou o seu trámite parlamentario, no que se refire á realización do ditame, pola Comisión Mixta Parlamentaria, e foi votado por maioría parlamentaria nas sesións do Parlamento do día 17 e 18 de decembro. O 27 de xaneiro publicouse no Boletín Oficial do Estado a resolución do 22 de decembro pola que se publicaba o dito ditame. Nese ditame, ínstase o Goberno a subsanar as deficiencias incluídas no Informe do Tribunal de Cuentas sobre as entidades integradas no sector público. O informe é definitivo, o ditame é definitivo. Non entendo que prudencia, que exceso de prudencia, pretende esgotar a señora conselleira cando o informe é concluínte e o trámite parlamentario tamén. Dito isto, para nós, a maior gravidade non son só as ilegalidades detectadas polo Tribunal de Contas –non por este grupo parlamentario–, senón a ausencia dun traballo real en prol do sector agrogandeiro por parte do Cetal. Voulle citar algúns dos gastos establecidos na auditoría polo Cetal no ano 2013: 3.000 euros para bandeiras institucionais –supoño que serán bandeiras de seda–; 100.000 euros para levantar a explanada da entrada, explanada de hormigón, inaugurada no ano 2013 e renovada por outra de granito –100.000 euros–...
Moitas grazas, señor Vázquez. [[O señor Vázquez Díaz pronuncia palabras que non se perciben.]] Moitas grazas, señor Vázquez. Señor Vázquez... [[O señor Vázquez Díaz pronuncia palabras que non se perciben.]] [[Aplausos.]] Ten a palabra a conselleira do Medio Rural e do Mar.
Grazas, señora presidenta. Señorías. Señor Vázquez, a ver, xa o dixen ao principio, se houbera que depurar responsabilidades, depuraranse responsabilidades, non se preocupe; nós somos así, non coma vostedes... [[Murmurios.]] [[Risos.]] Claro que si. Pero, mire, [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] é que vostede... Pero, vamos ver, señor Vázquez, tranquilidade. Mire, o informe do Tribunal de Contas non é unha sentenza, é simplemente un informe de fiscalización de sete fundacións, e unha desas fundacións, a do Cetal. Analízanse os procesos de contratación; os contratos fixéronse de acordo cunhas normas internas de contratación aprobadas no mes de decembro do ano 2008, e, de acordo con esas normas, fixéronse estas contratacións. Cando se viu que podía existir algún tipo de discrepancia con esas normas internas de contratación, o presidente novo do Cetal, en tempos do señor Arias Cañete, cambiou as normas de contratación para adaptalas á realidade da Avogacía do Estado. Polo tanto, só 5 das 25 conclusións que saen do Tribunal de Contas afectan o Cetal. Aínda non hai ningún tema definitivo, señor Vázquez. A vostede algo que saíu xa no mes de xuño, que foi tratado en todos os medios de comunicación, non lle preocupou ata que saíu agora o tema do señor Lamas. Vostede o que quere é un tema político, non de responsabilidades de funcionamento; nós o que queremos é o tema de responsabilidades de funcionamento... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] O Cetal é un instituto que debe estar para servir o sector agroalimentario español, e, fundamentalmente, xa que está en Galicia, queremos que traballe tamén polo sector galego. E nesa liña imos traballar, e, se hai que tomar responsabilidades, non dubide nin un só segundo de que as tomaremos. Máis nada e moitas grazas.
Esgotada a orde do día, levántase a sesión.