Señorías, por favor, vaian ocupando os seus escanos. Ábrese a sesión. Señorías, por favor. A orde do día está publicada no Boletín Oficial do Parlamento de Galicia. Non se xustificaron inasistencias e, por tanto, entramos na orde do día, co punto 1. Debate e votación do Ditame e das propostas de resolución aprobadas na Comisión permanente non lexislativa para as relacións co Consello de Contas, en relación cos informes de fiscalización do sector público de Galicia referidos aos plans de traballo do 2013 e 2014
O Ditame dos informes de fiscalización sobre o sector público de Galicia correspondentes aos plans de traballo de 2013 e 2014 recomenda a aprobación das contas xerais da Comunidade Autónoma de Galicia correspondentes aos exercicios de 2011 e 2012 e incorpora trece propostas de resolución que foron aprobadas en comisión e que se someten agora a debate e votación. Comezamos, pois, pola presentación do ditame da comisión. Ten a palabra o presidente da Comisión non lexislativa para as relacións co Consello de Contas, don Daniel Varela Suanzes-Carpegna.
Grazas, señora presidenta. Señoras e señores deputados, moi bos días. Na miña calidade de presidente da Comisión permanente non lexislativa para as relacións co Consello de Contas, e en relación cos informes de fiscalización do sector público referentes aos plans de traballo dos anos 2013 e 2014, cúmpreme informar a Cámara de que os devanditos informes tiveron entrada o día 3 de novembro do pasado ano e que, logo de estudalos, así como as propostas dos distintos grupos parlamentarios, en concreto...
Silencio, por favor.
...cinco propostas presentadas polo Grupo Parlamentario Popular en relación co Plan de traballo 2013 e, así mesmo, outras cinco propostas en relación co Plan de traballo 2014, as vinte que foron formuladas a ámbolos dous plans de traballo polo Grupo Parlamentario Socialista, as dez presentadas polo Grupo de Alternativa Galega de Esquerda e as dezaseis presentadas tanto polo Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego como polo Grupo Parlamentario Mixto, a ponencia nomeada para o efecto emitiu o correspondente informe e as propostas de resolución, sobre as que se pronunciou este órgano en sesión do día 26 de marzo pasado. O ditame incorpora a proposta de resolución presentada orixinariamente co número 1 polo Grupo Parlamentario Popular, para a aprobación da Conta xeral do exercicio 2011, e a número 1, tamén con número orixinal, que se refería á aprobación da Conta xeral para o exercicio 2012. As restantes propostas de resolución foron aprobadas en comisión e as que se someten agora a debate e votación son en total trece, á parte desas dúas que aproban as contas xerais. E ordénanse da seguinte maneira. A proposta de resolución número 1, orixinariamente número 2 do Grupo Popular, insta a Xunta de Galicia a render a información detallada sobre as operacións de gasto realizadas a través das habilitacións de pagamento co obxectivo de coñecer o destino final destes gastos. A número 2 tamén do Grupo Popular, orixinariamente número 3, insta a Xunta a que continúe traballando na liña de anticipar a rendición da Conta xeral da Comunidade Autónoma e do Sergas e o Informe da actividade económico-financeira das entidades públicas dependentes da Administración xeral da Comunidade Autónoma. A número 3, orixinariamente número 4 do Grupo Popular, insta a Xunta de Galicia a continuar dando cumprimento efectivo ás recomendacións realizadas polo Consello de Contas nos seus informes de fiscalización. A número 4, orixinariamente número 5 do Grupo Popular, insta a Xunta de Galicia a que informe anualmente o Parlamento de Galicia, a través da correspondente comisión, das actuacións realizadas para facer o seguimento do cumprimento das recomendacións do Consello de Contas. A número 5, orixinariamente tamén número 5 do Grupo Socialista, insta a Xunta de Galicia a que efectúe as actuacións necesarias para recoñecer de forma correcta e axeitada o inventario de bens do sector público autonómico. A número 6, que orixinariamente levaba o número 14 do Grupo Socialista, insta o Consello de Contas a realizar un seguimento e fiscalización das contratacións realizadas polo sector público autonómico no eido informático. A número 7, que orixinariamente levaba o número 15 tamén do Grupo Parlamentario Socialista, insta a Xunta a presentar, no prazo máximo de tres meses, un informe sobre novas medidas que considere poñer en marcha para loitar contra a corrupción e promover a máxima transparencia das contas públicas e dos informes económico-financeiros, facendo unha estimación dos seus custos e unha aproximación da súa entrada real en vigor, coa participación do propio Consello de Contas. A número 8, orixinariamente 16 do Grupo Parlamentario Socialista, insta a Xunta de Galicia a presentar, con carácter urxente, un informe sobre as posibles funcións a encomendar ao Consello de Contas de Galicia en relación coa prevención e loita contra a corrupción, facendo unha estimación dos custos necesarios para a posta en marcha das medidas propostas. A número 9, orixinariamente número 5 do Grupo de Alternativa Galega de Esquerda, insta a Xunta de Galicia a que entes, sociedades, fundacións e consorcios remitan toda a información contable que se lles require desde o Consello de Contas para que se poida ter unha visión global da actividade económica de todo o sector público da Comunidade Autónoma e se dea o debido cumprimento ao principio de transparencia da actividade pública. A número 10, orixinariamente 6 do Grupo de Alternativa Galega de Esquerda, insta a Xunta de Galicia a que manteña a disciplina orzamentaria no que se refire a acoplar e axustar, ao longo do exercicio, as previsións orzamentarias iniciais á evolución real da economía e das necesidades de financiamento dos servizos públicos. A número 8, orixinariamente número 4 do Bloque Nacionalista Galego, insta a Xunta a que realice as actuacións correspondentes de cara a que todos os organismos e entidades utilicen a lingua galega na súa relación co Consello de Contas. A número 12, orixinariamente 16 tamén do BNG, insta o Consello de Contas ou solicita ao Consello de Contas a realización dun informe de fiscalización da Fundación Cidade da Cultura e da Fundación Gaiás. Recoméndase que sexa obxecto deste informe auditar o estado financeiro destas fundacións, analizar se a actividade desenvolvida pola Fundación Gaiás se axusta aos seus fins fundacionais e ás súas normas internas e avaliar en termos de eficacia e eficiencia atendendo os seus fins fundacionais e as súas políticas de gasto. E, finalmente, na proposta de resolución número 13, orixinariamente número 16 do Grupo Parlamentario Mixto, o Parlamento insta a Xunta a facer públicos os pagos extraordinarios a Povisa, que exceden o concerto e que se xustifican por superar a atención sanitaria concertada. Velaí, señora presidenta, señorías, o ditame e as propostas que se someten agora a debate e votación do plenario. Moitas grazas.
Moitas grazas, señor Varela. Intervención dos grupos parlamentarios. Grupo Mixto. Señora Martínez.
Bo día, presidenta. Bo día a todas e a todos. Quero empezar a miña intervención mandándolle unha aperta solidaria e afectuosa a Mónica, a traballadora de Povisa que esta fin de semana sufriu violencia de xénero e está ingresada no hospital, na UCI, en situación grave. En canto ao Consello de Contas, despois do que pasa, despois desta noticia, realmente un se pregunta cales son as políticas do Partido Popular en relación coa igualdade, en relación coa xustiza social e en relación coa loita ante todas estas lacras que temos na sociedade. Mirando o informe do Consello de Contas, recoñecemos, por exemplo, que o Consello de Contas recoñece unha situación que neste Parlamento foi votada en contra polo Partido Popular, como era a situación de ilegalidade absoluta da situación da Cámara de Pontevedra. Incluso o Partido Popular, nesta Cámara, negouse a prestar apoio aos traballadores que foron despedidos por denunciar a corrupción. Ese é o compromiso da Xunta de Galicia na loita contra a corrupción. Pero tamén podemos falar da situación da diálise no Informe do Consello de Contas, onde fala de falta de fiscalización, de falta de inspección, de falta de razóns para privatizar, de falta de xustificación do interese social das privatizacións ou incluso do interese económico das privatizacións, así como a falta de exixencia duns criterios mínimos de calidade ou de comprobación dos mesmos. Imos dar ao informe voto desfavorable á aprobación das contas 2011 e 2012, pero imos aprobar as resolucións que tivo a ben aprobar a ponencia, inda que, consecuentemente, o que entendemos é que non hai ningún compromiso por parte do Partido Popular e do Goberno de cumprir as resolucións do Consello de Contas, as súas recomendacións, xa que no seu texto, o texto aprobado, pon que continúe cumprindo, cando o propio Consello de Contas di no seu informe que a Xunta incumpre reiteradamente as recomendacións do Consello de Contas. Así, por exemplo, rexeita algunha das recomendacións que se facían nas actividades de 2003, como é a transparencia das contas públicas, rematando coa práctica de trasladar partidas dunhas contas a outras, ou avaliar previamente a concesión á idoneidade do modelo de colaboración público-privado, dúas cousas que o Partido Popular vota en contra e, polo tanto, non está disposto a facer, inda que parece algo de pura lóxica. O afán privatizador da Xunta queda así reflectido cando se fala de falta de xustificación de moitos dos contratos de colaboración público-privada. Tamén se rexeita a resolución do Grupo Mixto que chama a cesar nos concertos sanitarios que o propio Consello de Contas, alarmado, di que son escandalosos, superando, por exemplo no caso de diálise, o Sergas só atende o 37 % da hemodiálise, o resto xa está en mans privadas. Tampouco se acepta investigar en que utiliza Povisa os cartos recibidos pola atención pública e se parte destes van cubrir a atención privada. Nós presentabamos tamén unha resolución –creo que presentada por todos os grupos– para dotar o Consello de Contas de máis medios humanos e materiais para realizar o seu labor. Evidentemente, se agora, ademais, se pretende que o Consello de Contas sexa o organismo que vele pola ética na Administración e na loita contra a corrupción, se de verdade o Partido Popular quere que esa función se cumpra, é evidente que xa non cabe ningunha escusa para non dotar o Consello de Contas dos medios humanos e materiais que necesite para esta función. Vou rematando, conselleira. Tamén o Partido Popular votou en contra –e foron rexeitadas– todas as resolucións que requirían un compromiso do Partido Popular coa transparencia, por exemplo, resolucións onde se pedían que se fixeran públicas as contas a través da páxina web, que se fixeran públicos os contratos desa colaboración público-privada...,
Vaia rematando, por favor.
...por exemplo o contrato do novo hospital de Vigo. Remátaseme o tempo. Polo tanto, nada máis. Dicir que espero que dese afán de transparencia e de loita contra a corrupción quede algo máis que un cartel, e, por favor –e pídollelo agora, que non ten nada que ver co tema–, retiren o cartel de Ourense, porque a violencia machista existe e está aí.
Moitas grazas, señora Martínez. Polo Bloque Nacionalista Galego, dado que non se atopa ningún deputado presente, enténdese, de acordo co artigo 75.1, que renuncian a facer uso da palabra. Polo tanto, polo Grupo Parlamentario de Alternativa Galega de Esquerda ten a palabra don Ramón Vázquez Díaz.
Ben, bo día a todos e a todas. Ademais de expresar a solidariedade do Grupo de Alternativa Galega de Esquerda coa vítima de violencia machista acontecida en Vigo recentemente, non podemos deixar de recordar nun día como hoxe, un 14 de abril, que un 14 de abril, tamén martes, de 1931 se conmemoraba a República, nun intento de aportar e de incorporar transparencia, rexeneración democrática e liberdade ao noso país, algo estreitamente vinculado co Consello de Contas, que nos seus informes de fiscalización, dentro do plan de traballo 2013-2014, constata unha realidade tremendamente dura para Galicia, sometida a un auténtico desastre contable por parte do Goberno galego. Ou, máis concretamente, no informe de fiscalización sobre a débeda pública de Galicia constátase e evidénciase a realidade de que estamos camiñando cara a un vertixinoso precipicio que, ademais, no caso da débeda pública de Galicia, non está a proporcionar dende logo mellores condicións de vida aos cidadáns de Galicia. O dito informe, o informe específico sobre a débeda, recolle que entre o ano 2009 e 2013 a débeda pública de Galicia se incrementou en 5.177 millóns de euros, alcanzando nese ano 2013 os 9.131 millóns de euros. Estamos diante dun incremento do 130 % da débeda, a razón dun 27 % medio anual. Estamos diante, pois, do maior incremento da débeda da serie histórica de Galicia, e, deste xeito, a débeda de Galicia pasa de ser o 6,8 % do PIB ao 16,5 % do PIB no ano 2013. Este é o Goberno da eficacia e da eficiencia no gasto. A débeda por habitante duplicouse en tan só cinco anos, pasando de 1.712 euros por galego e por galega aos 3.301 euros de débeda por cada habitante galego. Pero é máis, o Consello de Contas establece, ademais, que o calendario de vencementos das necesidades de financiamento de Galicia incrementará a débeda en 1.563 millóns de euros no exercicio 2015 e en 815 millóns de euros para o exercicio 2016. Estamos, pois, diante dun goberno absolutamente ineficaz, ineficiente e opaco na súa política de gastos. E é máis, na páxina 42 deste informe, advirte o Consello de Contas sobre a insostibilidade da débeda autonómica. Esta non é unha cuestión baladí. Polo tanto, o nivel do endebedamento da Comunidade Autónoma de Galicia en relación co PIB está, ademais, por riba da media das comunidades autónomas. Esa é a realidade e ese é o motivo polo que as emendas que presenta Alternativa Galega de Esquerda o que pretenden é remediar este desastre contable e este desastre financeiro. Na nosa primeira proposta o que pediamos era, evidentemente, que se evitaran as desviacións de crédito dirixidas ao programa de imprevistos e gastos non previstos, concretamente o apartado 621.B, que se incrementou notablemente a custa dos programas de educación, precisamente programa 421 e 422, do cal se detraeron recursos para este fin. Propoñemos tamén que se evite a desviación de crédito a custa dos servizos fundamentais, como son os servizos sociais e de axuda a dependentes, programa 312, que sufriu unha desviación de gasto de máis de 5,5 millóns de euros. Na nosa proposta número 3 o que exixiamos era, evidentemente, que se contemplaran, que se executaran os gastos consignados como gastos de capital como investimento real e non –como adoita facer o Goberno galego– contemplar como investimento real mesmo xuros financeiros, facendo dende logo unha falsa contabilidade que non reflexa a situación real da economía galega.
Vaia rematando, por favor.
Fixemos unha serie de propostas dirixidas, ademais, a que se axustara, na medida da posibilidade, iso do que tanto presume o Goberno galego, de ter unha disciplina financeira, pero que ten un grao de execución tremendamente impreciso, tal e como determina o Consello de Contas. E dende o noso punto de vista é obrigatorio que o Goberno galego se axuste cando menos aos seus propios orzamentos, aos orzamentos de gasto contemplados. En definitiva, fixemos unha serie de propostas de resolución para que se garantira iso que diciamos ao principio...:
Remate, por favor.
...a transparencia contable e a eficiencia do gasto, pero non foi así, non se aceptaron por parte do Goberno galego, agás que dúas. Nós, pola nosa parte, dende logo, imos votar en contra deste ditame, porque nos parece que non beneficia que se mellore a situación e as condicións de vida dos galegos e das galegas. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Socialista. Ten a palabra, señor González Santín.
Grazas, presidenta. Nosoutros tamén, o noso grupo, quere sumarse á máis enérxica condena deste novo episodio de violencia de xénero. Entrando xa no tema que nos trae hoxe aquí, que é o ditame da Comisión do Consello de Contas, dicir que este ditame propón dúas cousas. En primeiro lugar, aprobar a Conta xeral da Comunidade Autónoma de Galicia para os anos 2011 e 2012, ao que xa lles anuncio o voto desfavorable do Grupo Socialista, por entender que estas contas, tanto as do ano 2011 como as do ano 2012, non reflexan a imaxe fiel da actividade económico-financeira da Xunta de Galicia. Polo tanto, como lles digo, anuncio o noso voto en contra. A segunda cousa que propón o ditame é a aprobación de trece resolucións, dos distintos grupos, catro delas do Grupo Socialista, ao que lles anuncio que votaremos favorablemente a todas elas, dado que entendemos que todas elas mellorarán a actividade do Consello de Contas e o control que debe exercer sobre a actividade pública da nosa comunidade. Como teño moi pouquiño tempo, voume centrar primeiro nas nosas resolucións, que na primeira delas cremos que é necesario que se teña xa dunha vez por todas un inventario de bens do sector público autonómico. Cremos que, para facer unha xestión adecuada da xestión económico-financeira da nosa comunidade, unha das cousas fundamentais que temos que coñecer é cales son os bens que posúe a nosa comunidade. O propio Consello de Contas di no seu informe que se descoñece. Polo tanto, solicitamos que a Xunta de Galicia faga, da forma máis breve posible, o dito inventario. Tamén entendemos que hai que controlar todas as contratacións que se fan no eido informático, porque estanse ultimamente incrementando de forma drástica os investimentos en material informático. Nosoutros non estamos en contra do investimento informático, nin moito menos; cremos que a informática e as novas tecnoloxías teñen que axudar a mellorar a xestión da Xunta de Galicia, pero si que cremos que ten que haber un informe no que se avalíen os obxectivos destas técnicas informáticas, así como os resultados alcanzados, á hora de mellorar os servizos públicos da nosa comunidade. Tamén solicitamos que, no prazo de tres meses, se faga un informe sobre estas novas medidas para a loita contra a corrupción; é dicir, que o propio Consello de Contas nos diga de que forma pode colaborar máis efectiva e eficientemente para mellorar a loita contra a corrupción. Temos que ter unhas contas públicas transparentes e tamén entendemos que o Consello de Contas pode levar un labor fundamental para a loita contra a corrupción. Pero –repito– cremos que no prazo de tres meses debería emitirse un informe no que o propio Consello de Contas nos diga cal pode ser a mellor forma na que eles poden contribuír a axudar na loita contra a corrupción. E tamén facemos outra proposta tamén en relación coa loita contra a corrupción que pode facer o Consello de Contas, xa que entendemos que estas funcións que debe facer o Consello de Contas teríanse que centrar na loita contra a corrupción e polo tanto terían que ter unha cuantificación económica, é dicir, un custo que tería que asumir o Consello de Contas. Nosoutros, xa cando foi o orzamento, presentamos unha serie de propostas para dotar o Consello de Contas por un lado de tres millóns de euros para que puidese facer un labor de loita contra a corrupción e, por outro lado, tamén habilitabamos a Consellería de Facenda para poder facer as modificacións orzamentarias necesarias para a dita loita contra a corrupción; ambas as propostas foron desbotadas. Agora si que se nos acepta por parte da comisión –e espero que no pleno tamén sexa aprobado– que se faga unha estimación dos custos para poñer en marcha estas medidas contra a corrupción; é dicir, que o propio Consello de Contas nos diga canto van custar estas medidas. Con respecto ao posicionamento no resto das resolucións dos outros grupos, dicir que as apoiaremos, porque nos parece que, como dicía antes, mellorarán a xestión que fai a Xunta de Galicia. O Grupo Mixto plantexaba facer públicos os pagamentos extraordinarios a Povisa que excedan o convenio. Parécenos fundamental que se coñeza en que medida hai exceso sobre un convenio firmado entre a Xunta de Galicia e Povisa. Tamén a do BNG na que dicía que se debería de utilizar por todos os organismos e entidades públicas o galego. Cremos que é unha petición que sobraría, pero que, por desgraza, cremos que está máis que xustificada. Tamén, que se faga un informe de fiscalización sobre a Cidade da Cultura. Tamén compartimos as propostas feitas por AGE...
Vaia rematando, por favor.
...–si, xa remato, presidenta– de que todos os órganos instrumentais da Xunta de Galicia presenten a información contable. Estamos a ver que, ano tras ano, o Consello de Contas nos está a dicir que estes entes non presentan a información contable ante o Consello de Contas. Entendemos que isto se debe remediar o antes posible. E tamén aprobaremos ou votaremos a favor das propostas do Partido Popular, que, aínda que non son de moito calado, entendemos que non nos podemos negar. Son sobre temas como acercar o exercicio económico á conta do Consello de Contas, pero, evidentemente, iso depende máis deste Parlamento que do propio Consello de Contas, ou que se cumpran as recomendacións do Consello de Contas. Como lles dicía, en definitiva, votaremos a favor das resolucións e votaremos en contra da Conta xeral. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Popular. Ten a palabra a señora Pouso Maneiro.
Grazas, presidenta. Bos días, señorías. Ben, por parte do noso grupo lamentamos o episodio de violencia de xénero e desexamos sinceramente a recuperación desa muller que foi agredida e que está nestes momentos atravesando unha delicada situación. Ben, centrándonos xa no tema de hoxe, lamentar tamén que non se atopen aquí os representantes do Bloque Nacionalista Galego, cando consideramos que debería ser a súa obriga estar neste momento na sede parlamentaria defendendo esas propostas de resolución cara a mellorar todos os procesos da xestión pública do sector económico galego. [[Aplausos.]] Por parte do Partido Popular, que debemos agradecer e resaltar a importancia do traballo independente que realiza o Consello de Contas, orientado, señorías, a mellorar esa eficiencia na xestión económica do sector público galego. Acabamos de escoitar a intervención do presidente da Comisión do Consello de Contas, na que explicou as propostas de resolución aprobadas o pasado mes de febreiro, nos plans de traballo do ano 2013-2014, nos que se fiscalizou a actividade económico-financeira dos anos 2011 e 2012. O noso grupo, señorías, si vai aprobar as contas xerais dos anos 2011 e 2012, e vai aprobar esas contas porque, tal e como declara o Pleno do Consello de Contas, declárase que a Conta xeral da Comunidade Autónoma reflicte razoablemente a actividade económico-financeira desenvolvida nos anos 2011 e 2012. Tamén nos sinalan avances das demandas do Consello de Contas nas declaracións dos anteriores exercicios con respecto á integración no ámbito orzamentario de ingresos e gastos da práctica totalidade das entidades do sector público. Reflíctense melloras nas memorias elaboradas polas axencias públicas. O resultado orzamentario do ano 2012, en termos de contabilidade nacional, cumpriu o obxectivo de déficit previsto, despois do axuste efectuado pola Intervención Xeral da Administración do Estado. O remanente de tesourería consolidado da Administración, organismos autónomos e axencias é positivo no ano 2012. O endebedamento, señorías, cumpre cos límites cuantitativos establecidos tanto polo Parlamento de Galicia na Lei de orzamentos do ano 2012 como co programa anual de endebedamento acordado polo Ministerio de Facenda e Administracións Públicas; a carga financeira supuxo un 10,5 %, moi por debaixo dese límite establecido, que está marcado nun 25 % dentro da LOFCA; e o incumprimento de destinar integramente o endebedamento aos gastos de capital está amparado polo disposto na Lei orgánica 2/2012, do 27 de abril, de estabilidade orzamentaria e sostibilidade financeira. No exercicio 2012 descenderon os compromisos de gastos futuros da Administración xeral; é dicir, o Goberno da Xunta cumpre, non soamente cumpre cos obxectivos de ter unha economía solvente, senón –o máis importante– co funcionamento e mantemento e incremento dos servizos públicos aos nosos cidadáns, priorizando sempre o máis importante, que son as persoas, e atendendo principalmente aqueles que están en situación de maior vulnerabilidade, e isto, señorías, apréciase claramente se observamos a execución do orzamento de gastos nas áreas de sanidade, educación e servizos sociais. O noso grupo entende que, ademais do xa previsto nos plans de traballo e á vista dos informes de fiscalización presentados polo Consello de Contas, consideramos preciso ampliar as ditas previsións coas propostas de resolución presentadas. O obxectivo principal é mellorar a transparencia e o control, na procura de buscar unha maior efectividade dos informes elaborados polo órgano de control externo; nesa liña van orientadas as resolucións do noso grupo. Tamén se incorporaron á ponencia propostas de resolución presentadas por grupos da oposición, un total de 9 incorporacións, que posiblemente a vostedes lles parezan escasas, pero ben é certo que a proposta de resolución número 4 do noso grupo é unha proposta xenérica que engloba a maior parte das feitas polos grupos da oposición, que é seguir instando a ese cumprimento das recomendacións efectuadas polo Consello de Contas. Dicirlles tamén, señorías, que, dende que se aprobou este informe de ponencia ata o día de hoxe, xa se teñen feito avances. Dende o mes de febreiro tense avanzado xa por parte deste grupo e por parte do presidente da Xunta nos ámbitos tanto da prevención da corrupción como de mellorar a transparencia. Tivo entrada no Parlamento de Galicia a Proposición de lei de reforma da Lei 6/1985, do Consello de Contas, e outras normas para a prevención da corrupción. Esperámolos, señorías, no debate parlamentario desa proposición. Aí terán vostedes que facer as súas aportacións á aprobación dun instrumento fundamental...
Remate, por favor.
...para a prevención da corrupción. Este grupo vai seguir traballando na elaboración de normativas que doten a acción do Goberno da máxima transparencia, un maior control externo do Goberno, garantir unha maior participación cidadá na mellora do sistema de democracia representativa e deixar sen posibilidades aqueles que pretendan defraudar utilizando a política para os seus propios intereses. Lamentamos, señorías, que os grupos da oposición non aposten claramente por...
Grazas, señora Pouso.
...impulsar todas as accións orientadas a acadar un mellor sistema, que, sen dúbida, é o que queren a maioría dos cidadáns. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas, señora Pouso. Pasamos á votación. Comezamos, en primeiro lugar, coa votación do ditame. Votamos. Votación do Ditame da Comisión permanente non lexislativa para as relacións co Consello de Contas en relación cos informes de fiscalización do sector público de Galicia referidos aos plans de traballo do 2013 e 2014. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 40; votos en contra, 26. O resultado da votación é positivo. En consecuencia, queda aprobado o ditame.
Votamos a continuación as propostas de resolución aprobadas pola comisión, que, se non me din o contrario, podemos agrupalas en función das presentadas polos distintos grupos parlamentarios ou podémolas votar conxuntamente. Se lles parece, votamos en primeiro lugar as propostas números 1, 2, 3... [[Pide a palabra a señora Gallego Calvar.]] ¿Si, señora Gallego? Déanlle voz ao escano da señora Gallego.
Grazas, presidenta. Non o teño aquí agora mesmo, pero creo lembrar que a proposta de resolución número 1 do Grupo Popular, que é a da aprobación da Conta xeral, esa queremos votala por separado.
Non, non, a Conta xeral xa se acaba de votar, é o ditame; son propostas de resolución. Ben, entón, votamos en primeiro lugar as propostas números 1, 2, 3 e 4 do Grupo Parlamentario Popular. Votamos. ¿Si? ¿Todas? Ben, pois votamos todas se lles parece. Votamos as propostas números 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12 e 13, correspondentes a todos os distintos grupos parlamentarios. Votamos. Votación das propostas de resolución aprobadas na Comisión permanente non lexislativa para as relacións co Consello de Contas en relación cos informes de fiscalización do sector público de Galicia referidos aos plans de traballo do 2013 e 2014. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 66. O resultado da votación é positivo. En consecuencia, quedan aprobadas estas propostas por unanimidade.
Continuamos co desenvolvemento da orde do día, co punto 2, de textos lexislativos. Debate de toma en consideración da Proposición de lei, do G.P. Popular de Galicia, pola que se modifica a Lei 8/2013, do 28 de xuño, de estradas de Galicia
Para a presentación da proposición de lei ten a palabra, polo Grupo Parlamentario Popular de Galicia, don Alejandro Gómez Alonso.
Grazas, señora presidenta. Señora conselleira de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas, señorías. Como dicía un ilustre ex conselleiro de Política Territorial da Xunta de Galicia, o falecido señor Cuíña Crespo, as infraestruturas son para os pacientes e tamén son para os tenaces. E, precisamente, con esa paciencia e tenacidade, o Partido Popular de Galicia sempre desenvolveu e definiu as súas políticas de obras públicas, a sabendas de que estas non son un fin en si mesmo, senón un medio para avanzar na mellora da calidade de vida dos cidadáns e na competitividade das nosas empresas. E por iso, señorías, con paciencia e tenacidade, esta formación política, dende os distintos ámbitos de responsabilidade que o pobo de Galicia nos outorgou, sempre tivemos claro cales eran os pasos e as prioridades para acadar o progreso que o noso país necesita, e así o levamos amosando en case trinta anos de Autonomía, comezando co anterior Goberno Fraga e iniciando os primeiros procesos modernizadores do noso país e os primeiros plans de estradas. Despois, continuámolo coa defensa das nosas políticas dende a oposición ao Goberno bipartito, que se caracterizou pola paralización dos principais proxectos construtivos que deixara en marcha o anterior Goberno do Partido Popular. E estámolo a continuar, señorías, co actual Goberno Feijóo, para consolidar o segundo proceso de transformación da nosa comunidade autónoma. Señorías, nestas tres etapas hai un denominador común, marcado porque todas elas foron lideradas por distintos dirixentes ou responsables da nosa formación política. O resultado é que, baixo esa marca, a marca do Partido Popular de Galicia, Galicia conta hoxe cunha das máis importantes e modernas redes de estradas de España e de Europa, xa que sempre as executamos cos axeitados instrumentos de planificación. Pero, señorías, este impulso modernizador case sempre contou cun respaldo lexislativo adaptado á realidade galega, e por iso, coa primeira Lei de estradas de 1994, conseguimos regularizar distintos aspectos dos nosos servizos viarios, por medio de normas que respondían ás exixencias técnicas do seu tempo e ás demandas da cidadanía, e por iso a nosa valoración desta lei do ano 94 é moi positiva, xa que, transcorridos máis de vinte anos dende a súa entrada en vigor, amosouse como unha ferramenta eficaz baixo a cal se desenvolveu unha rede de estradas máis segura e de maior capacidade. Nembargantes, tamén nos gustaría subliñar que, anos despois, ao igual que acontece hoxe, os avances na enxeñería das estradas, así como as necesidades de recorrer a outros instrumentos para financiar a execución de infraestruturas, fixeron necesarias varias modificacións puntuais no texto orixinal da Lei de 1994, feito que, xunto cos cambios lexislativos doutros aspectos básicos, como é o caso das lexislacións de contratación pública, a ordenación do territorio ou a propia creación da Axencia Galega de Infraestruturas no ano 2011, trouxeron como resultado que o actual Goberno decidira presentar unha normativa de estradas adaptada ás realidades que estamos a vivir no século XXI. Señorías, froito desa necesidade, foi a aprobación da vixente Lei de estradas do ano 2013, lei que, por certo, foi elaborada polos propios técnicos da Dirección Xeral de Infraestruturas e que foi sometida á audiencia das principais administracións, organizacións e asociacións vencelladas á mobilidade viaria. E así foi como conseguimos ter unha lexislación máis clara e moderna para acadar unha mellor xestión da nosa rede viaria, pero tamén, señorías, máis eficiente para os cidadáns do noso país, xa que ofrece maior transparencia ao mellorar os procedementos de control cidadán sobre os proxectos de estradas, aumentando os proxectos que deberán ser sometidos ao trámite de información pública; reduce a carga administrativa en determinadas autorizacións, xa que elimina a exixencia de solicitar autorización no contorno dos treitos urbanos das estradas, fóra da zona de dominio público viario; permite unha atención máis sensibilizada aos afectados polas obras, habilitando que a Administración repoña directamente os bens afectados polas obras das estradas e descargando os seus propietarios ou xerais desa obriga; e, ademais, tamén aporta unha maior seguridade xurídica ao cidadán, xa que se homoxeneizan as distancias ás que se establece a liña límite de edificación nas estradas convencionais. Pero, señorías, como a perfección non existe, o Partido Popular de Galicia, a través do seu grupo parlamentario, considerou conveniente que esta lei, que é innovadora e que vén funcionando dun xeito satisfactorio, tamén é susceptible de melloras a través de matizacións e aclaracións do vixente texto. E, por iso, estamos hoxe impulsando e iniciando un debate sobre estes cambios de redacción de determinados artigos, cambios que, como sempre, efectuamos dun xeito coordinado coa Axencia Galega de Infraestruturas, para engadir algunhas correccións de redacción na modificación da lei. Señorías, os obxectivos que pretendemos alcanzar con esta modificación son tres. O primeiro, reforzar a seguridade xurídica para a cidadanía; o segundo, simplificar e axilizar os procedementos administrativos; e o terceiro, explotar dun xeito máis eficiente o dominio público viario, mellorando a compatibilidade da protección deste dominio coa actividade económica que se apoia nas estradas. E, para iso, con esta proposición de lei, o que propomos é precisamente fomentar o desenvolvemento dunha normativa técnica propia, que optimice e facilite a xestión das estradas galegas, por exemplo, no deseño dos accesos, das sendas ou dos firmes, e que sexan adaptados á realidade territorial e física da nosa comunidade autónoma. Como vostedes saberán, a aplicación das normas estatais provoca que sexa moi complicado desenvolver actividade económica nas estradas galegas, para por exemplo a instalación de gasolineiras, normativa que, por certo, tamén é demandada polos alcaldes para poder atender as solicitudes que reciben nos concellos por parte dos seus veciños ou de negocios que queren instalarse no contorno das nosas estradas. Pero tamén, señorías, facilitaremos as actividades propias dos concellos, como é a instalación de marquesiñas, casetas de información ou instalacións temporais como terrazas, algo especialmente relevante en travesías con características urbanas. Tamén protexeremos mellor o dominio público viario, incluíndo como infracción os vertidos nas beiravías e dificultando a impunidade no caso de infraccións cometidas por persoas xurídicas, de modo que se identifiquen tamén os responsables subsidiarios das mesmas. Simplificaremos e axilizaremos os procedementos administrativos, por exemplo na actualización dos catálogos de estradas e inventarios de travesías, e fomentaremos o restablecemento voluntario da realidade física alterada nos procedementos sancionadores. Señorías, en canto ao restablecemento voluntario da realidade física, é unha modificación claramente favorable á cidadanía, xa que a maior parte das infraccións en materia de estradas cométense sen que o infractor sexa consciente de que está a cometer unha infracción e, en consecuencia, adoita repoñer a realidade física alterada de xeito inmediato. Polo que, coa actual modificación que estamos hoxe a debater, imos aprobar un desconto dun 75 % do importe da sanción. Pero, señorías, sen dúbida algunha, as cuestións relacionadas coas autorizacións son das que máis lles interesan aos cidadáns, xunto cos usos das estradas. Polo tanto, do que se trata nesta modificación é de que no caso das renovacións o prazo máximo das autorizacións siga sendo de dez anos, pero prorrogable ata dúas veces máis. Señorías, outro aspecto importante e que reforzamos coa presente proposición de lei é a seguridade xurídica para a cidadanía. Para iso reformulamos ou completamos as redaccións dalgúns artigos de modo que o seu sentido sexa máis claro. Isto afecta á definición de termos como "calzada" ou "travesía", aos efectos da aprobación definitiva dos proxectos e anteproxectos de estradas, á consideración dos aproveitamentos urbanísticos nos expedientes expropiatorios, aos usos autorizables ou á descentralización administrativa na xestión de estradas. Polo tanto, señorías, estes obxectivos que supoñen unha modificación puntual dalgúns artigos da vixente lei conseguirémolos completando a definición de calzada, eliminando a incoherencia entre a definición e a clasificación das travesías, mellorando a redacción do apartado relativo aos efectos da proclamación definitiva dos anteproxectos e proxectos de estradas, modificando a regulación relativa á posibilidade de separar a expropiación dos terreos dos aproveitamentos urbanísticos, adecuando a redacción do apartado relativo á notificación da resolución dos expedientes de autorización, por suposto, suprimindo a cláusula residual das infraccións leves e corrixindo a tipificación da infracción moi grave. Estamos, por tanto, señorías, ante unha proposición de modificación da Lei de estradas para mellorar a aplicación dos seus contidos, xa que entendemos que todas aquelas cuestións que foron xurdindo e que foron recompilándose na aplicación da vixente lei son as que se inclúen na actual proposición non de lei. E precisamente por iso melloramos a redacción dalgúns dos seus artigos para evitar interpretacións distintas e variadas que prexudiquen os cidadáns de Galicia. Pero, señorías, tamén sabemos dende o grupo maioritario da Cámara que vostedes nunca van apoiar estas modificacións e que con esta nova negativa vostedes van quedar, unha vez máis, retratados como os partidos políticos que sempre van ao rebufo do Partido Popular de Galicia, porque, señorías, por moito que a vostedes lles pese, todas as iniciativas para liderar este país sempre veñen, viñeron e virán da man do Partido Popular de Galicia. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas. Intervención dos grupos parlamentarios. Grupo Parlamentario Mixto, señora Martínez.
Grazas, presidenta. Efectivamente, eu darei o meu voto en contra a esta tomadura de pelo que nos presenta o Partido Popular, pero creo que non é que a oposición nos poñamos de acordo en ir sempre nin a rebufo nin á contrarrebufo do Partido Popular, é simplemente que o Partido Popular é incapaz de chegar a acordos con ninguén. A súa maioría absoluta permítelle aprobar literalmente o que pretende, e así é como actúa, sen dar nunca entrada nin cabida ás achegas da oposición. Na exposición de motivos –vou explicar por que imos votar en contra desta modificación da lei de 2013, porque non é outra cousa– desta proposición de lei o Partido Popular afirma textualmente: "Este novo texto legal ten amosado unha satisfactoria adaptación ás particularidades que presentan as redes de estradas de Galiza, axilizando dende a súa entrada en vigor os mecanismos para a súa planificación, proxección, construción e explotación mediante o uso de innovacións lexislativas que incorpora". E despois de ler todo o proxecto de lei un pregúntase: ¿onde está esa satisfacción da adaptación?, ¿onde está esa adaptación?, ¿cales son esas modificacións tan importantes? Porque realmente cando un remata de ler o texto do proxecto de lei dáse conta de que pouco máis hai que correccións ortográficas practicamente, e, iso si, unha gran aposta novamente pola privatización ou colaboración público-privada. Gustaríanos saber cales foron as consecuencias satisfactorias das modificacións introducidas na lei do 2013, que foi o que mellorou e o entusiasmo co que defenderon esta lei do 2013, cando a aprobaron cos seus votos unicamente no Pleno do 25 de xuño de hai dous anos. Todo segue intacto; seguen vostedes entusiasmados coas leis de estradas de Galiza, e iso que están feitas unha pena e non responden para nada ás necesidades de mobilidade do noso país. O que queda claro –como di a exposición de motivos– é que é preciso puntualizar varios aspectos da lei: fomentar o desenvolvemento de normativa técnica propia que optimice e facilite a xestión das estradas galegas, facilitar as actividades propias dos concellos –marquesiñas, casetas de información–, protexer o dominio público viario, incluíndo como infracción as verteduras nas beiravías... ¿De verdade que isto é o que innova a lei, algo tan importante que vai mellorar a mobilidade dos galegos e das galegas, que vai mellorar a calidade das nosas estradas? Sinceramente, a min o que me parece é que esta lei vén hoxe aquí porque estamos en campaña electoral, porque é algo que non necesitaría nin pasar por aquí, posto que non vai máis alá dalgún cambio case ortográfico. "Simplificar e axilizar os procedementos administrativos". Eu creo que iso tampouco é unha cuestión que teña que ver aquí..., unha cuestión de funcionamento interno. "Reforzar a seguridade xurídica para a cidadanía", bueno, xa falaremos, cando cheguen as emendas, de como se pretende conseguir isto. E, finalmente, seica cómpre aclarar, regularizar e harmonizar a terminoloxía e o contido da Lei 8/2013. É dicir, non hai nin unha soa razón realmente importante, ningunha razón que lles importe aos galegos e ás galegas, ningunha razón que xustifique o tratamento hoxe deste proxecto de lei. A lei que nos impuxeron no 2013 segundo vostedes era a gran marabilla que ía solucionar todos os problemas. Dicían que resolverían os problemas, que vostedes eran os mellores xestores; e resulta que agora nos topamos con que non era tan marabillosa. Parece que marabillosa vai ser a partir de que vostedes aproben hoxe estas modificacións. O que vén dicir o Partido Popular é que os argumentos técnicos con que se xustificaba a Lei de estradas do 2013 eran nada máis que unha cortina de fume para disimular o verdadeiro obxectivo do Partido Popular de abrir aínda máis as portas ás privatizacións e ás peaxes. Nin rigor técnico nin farrapos de gaitas, chapuzas para privatizar axiña coa famosa colaboración público-privada, como ocorre co novo hospital de Vigo ou coa autovía da Costa da Morte; beneficios para as grandes empresas, camuflando a débeda, diferindo o pago en moitos anos e hipotecando o futuro das xeracións que virán, tal como ten advertido o Consello de Contas. Por iso, o problema, o importante, non é esta reforma de lei, que é pouco máis que agochar os erros das présas establecendo unha delegación lexislativa para que o Consello da Xunta de Galiza aprobe un texto que aclare, regularice e harmonice a terminoloxía e o contido dispositivo da Lei do 2013, o importante é o que significou a lei do 2013, en cuxas disposicións privatizadoras persevera o Partido Popular. E o escandaloso é que case sempre coincide que estas privatizacións van parar a empresas que saen citadas na trama de corrupción do Partido Popular, porque as privatizacións están na base da corrupción do Partido Popular, e así o demostran todas as operacións xudiciais que o están deixando descuberto. Chega o exemplo da autovía da Costa da Morte para ilustrar o que significa a privatización: nunha obra que tiña un custo de 200 millóns de euros imos pagar 745 millóns de euros, ademais da súa dilación no tempo.O escándalo é que a lei de 2013 abriu a porta ás peaxes e ás taxas polo uso das estradas. ¿E que aporta de novo a proposición de lei de reforma da que falamos hoxe? No esencial, nada; no que respecta a limitar ou evitar a corrupción, nada. Nas modificacións concretas que propoñen no artigo único da proposición de lei di: na que remite ao artigo 8 da lei do 2013 suprímense as travesías rurais, pero non se explica cal é o motivo. Na que remite ao artigo 9.1 non sei cal é a diferenza da redacción porque parece que só se cambia "corresponde" no canto de "correspóndelles", un gran cambio que merece un debate parlamentar. A referida ao artigo 9.6 é calcadiña á do 2013, agás que a entrada en vigor é ao día seguinte da publicación do DOG; outra medida que habería, evidentemente, que debater neste Parlamento. ¡Son cuestións importantísimas! Pero, xa que falamos de modificacións polo miúdo, falarémolas cando veña a lei realmente a debate, posto que agora só falamos da xeneralidade dunha lei que non di nada, máis alá que corrixir erros que se produciron na lei do 2013 polas présas para a súa aprobación. E outra vez esta, igual que pasou coa do 2013, será aprobada pola maioría mecánica do Partido Popular, que nin sequera se cuestiona que é indigno presentarnos hoxe isto aquí coa de leis, coa de problemas, coa de cousas importantes que debe tratar este Parlamento máis alá das cuestións ortográficas ou de redacción. Mencionei as tres propostas aos artigos 8 e 9 só para ilustrar que a proposición de lei é sobre todo unha corrección de erros e propaganda, aproveitando, iso si, para facer desaparecer os núcleos rurais da lei e buscar vantaxes para as concesionarias que o PP seguramente xa ten na cabeza. A única proposición de lei de estradas de Galiza que apoiaría sería a que tivese presente a loita contra a corrupción, baseando a acción da Administración na execución e xestión directa das estradas e promovendo o rescate das concesións actuais, que, polo que se ve, estiveron en moitos casos estreitamente ligadas á trama corrupta de financiamento do Partido Popular. Partindo diso, poderiamos chegar a un consenso. Mentres manteñan aberta a billa do espolio dos recursos públicos para intereses privados e para o Partido Popular non contarán co apoio do Grupo Mixto.
Vaia rematando.
Por iso imos votar en contra da toma en consideración desta proposición de lei que modifica practicamente nada e en nada importante a lei do 2013. Nada máis. Moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. En relación co Bloque Nacionalista Galego, de acordo co artigo 75.1, enténdese que renuncia a facer uso da palabra por non atoparse na Cámara. Polo Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, don Antón Sánchez García ten a palabra.
Bos días a todos e a todas os que están visitando o Parlamento. Que leven unha boa impresión, aínda que, polo que están escoitando, véxoo difícil. Isto, señor Gómez Alonso, quixo vostede vestilo de solemnidade, pero non é máis que unha chapuza, e produciría risa se non fose que estamos nun sitio que debería de ser moito máis serio que o que vostedes están a demostrar. ¿Onde estaba o seu grupo parlamentario cando se tramitou a lei hai ano e medio, señor Gómez Alonso? ¿Onde estaban? ¿Non coñecían Galicia hai dous anos? ¿Non coñecían esas particularidades de Galicia hai dous anos? Porque esta lei leva en vigor ano e medio –aínda non– e resulta que xa precisa de 38 modificacións. Léolle a súa proposición de lei. Este novo texto legal na exposición de motivos di: "Ten amosado unha satisfactoria adaptación ás particularidades que presenta a rede de estradas de Galicia". Pero, en cambio, o obxectivo desta modificación tamén é –entre os seus obxectivos– explotar de modo máis eficiente o dominio público viario de acordo coas particularidades territoriais de Galicia. Ou sexa, por un lado, adaptouse moi ben, pero, por outro, hai que facer modificacións para adaptala ás particularidades. Isto é unha auténtica chapuza; foi unha auténtica chapuza. ¿Que pasou en ano e medio para que teñan que vir aquí con 38 modificacións? Despois explicareino. Si, señor, explicarei por que se ven obrigados a facer esta proposición de lei, e, de paso que a teñen que facer, meten outras cuestións que lles interesa meter pola porta de atrás. Vostede falou tamén do exitoso modelo de infraestruturas desenvolvido polo Partido Popular nestes trinta anos en Galicia. Si, señor, modelo de infraestruturas caracterizado polo despilfarro de miles de millóns de euros que viñeron de Europa nun país que ten tres aeroportos que non teñen conexión ferroviaria ningún, que ten Santiago e Lugo, dúas das principais cidades sen conexión ferroviaria, que ten a zona de Bergantiños sen conexión ferroviaria, etc. Exitoso modelo de infraestruturas que serviu, iso si, para darlles moito negocio ás empresas amigas. Ese é o denominador común do que vostede falou. Pois ben, menos de ano e medio despois da entrada en vigor da Lei de estradas que se aprobou en 2013, vostedes, naquel momento, con todos os piropos posibles á lei que presentaba o entón conselleiro de Infraestruturas, Agustín Hernández, traen hoxe unha proposta de modificación de lei con máis de 35 modificacións, algunha delas substanciais. Isto dános unha idea do ben redactada que estaba a dita lei, feita, seguramente, á présa e correndo para tapar a inactividade desa consellería naquel momento. Tamén demostra o seu rigor, o rigor do Partido Popular, no labor de goberno e no labor parlamentario. Iso si, naquel momento o Partido Popular non foi moi sensible coas emendas presentadas pola oposición, apenas aceptou algunha. Hoxe, en cambio, si que modifica incluso algunha das que nós dixemos naquel momento que había que modificar e que vostedes se ven obrigados a modificar porque o Estado interpuxo un recurso de inconstitucionalidade sobre un artigo que aquí dixen en reiteradas ocasións que era ilegal. A pesar de todo, a solución que vostedes propoñen vai seguir causando inseguridade xurídica, máis inseguridade xurídica. A solución que vostedes se viron obrigados a buscar non vai ser solución, e dicímolo outra vez anticipándonos aos resultados. Daquela, non se fixo caso cando advertimos da cuestionable legalidade da inaudita proposta sobre a expropiación dos terreos urbanizables –artigo 28–. O tempo deunos a razón. Ata o Estado –como dixen– presentou recurso de inconstitucionalidade, e agora hai que mudalo, e, de paso que mudamos iso, metemos outras cuestións que nos interesa meter. A redacción deste novo artigo deriva dun acordo Estado-Xunta no trámite do recurso de inconstitucionalidade, como o dito artigo 28.3. No dito acordo fixouse o seguinte, entre o Estado e a Xunta: ambas partes coinciden en que o artigo 28.3 da citada Lei de Galicia 8/2013 debe ser interpretado no sentido de que o devandito precepto se refire aos supostos en que, conforme o noso ordenamento xurídico, proceda un convenio con acordo do administrado e sen que en ningún caso poidan entenderse afectadas ou alteradas as normas estatais sobre a valoración do solo. Pero a nova redacción volve plantexar dúbidas –e volvémolo dicir, e o tempo daranos a razón–. O artigo 28.3 só se aplica ao solo urbanizado, asimilable a feitos urbanísticos, clasificación e categorización, ao solo urbano consolidado. ¿E o solo de núcleo rural?, ¿esa non é unha particularidade de Galicia, a súa diseminación de solos de núcleo rural? Cando teñan todos os servizos, ¿como consideramos para unha valoración o solo de núcleo rural? Vai volver provocar inseguridade xurídica. Isto non soluciona outra vez, unha vez máis, os problemas de inseguridade xurídica á hora das expropiacións. Cando vostedes se enfrontan a unha explotación en solo de núcleo rural que conta con servizos de todo tipo, a ver se non se encontran vostedes con ese problema unha vez máis. Non quero explicar máis cuestións técnicas, que non me daría tempo, pero si dicir que este artigo 28.3 segue sendo unha chapuza xurídica e que segue pretendendo aforrar en expropiacións a custa da xente. Tamén aproveitan vostedes para facer a modificación nas autorizacións. Se hai ano e medio vostedes aprobaron que as autorizacións teñen que ser prorrogables en catro anos, ¿que pasou para que en menos de dous anos vostedes veñan aquí e propoñan que esas autorizacións sexan prorrogables dez anos, máis dez, máis dez; trinta anos? Cambiamos de catro a trinta anos en menos de dous anos e aquí no pasa nada. ¡Somos rigorosísimos! Que mo expliquen. A ver que ten cambiado dende entón ata hoxe para este cambio tan radical. Este si que é un cambio radical. Tamén aproveitan vostedes para trasladar, porque debe ser que esta aínda non vai ser a definitiva... Aínda teñen tempo e teñen que coñecer máis as particularidades de Galicia; teñen que pensalo algo máis, tomen o seu tempo. E, entón, en dúas ocasións, trasladan determinadas excepcións que tiñan que vir contidas na lei ao regulamento. Trasladan ao regulamento as ditas excepcións para non ter que definirse na lei. Nós cremos que o regulamento non debe ter capacidade innovadora, quen ten que lexislar é esta lei, e o regulamento debe servir para desenvolver a lexislación. Pero vostedes deixan, aprazan para o regulamento, para poder volver cambiar, porque vostedes van co método ensaio-erro, ensaio-erro, porque poden vir aquí e aprobar unha proposición de lei cos 41 deputados que teñen, sen ruborizarse, ademais. Polo tanto, vai crear máis inseguridade xurídica. E, polo resto –que xa me quedan dous minutos e medio–, tería que debullar con máis detalle determinados aspectos que son autenticamente chapuceiros. Vostedes non aproveitan esta modificación da lei. Vostede falaba dun modelo do século XXI. ¿Como se pode falar dun modelo do século XXI para as infraestruturas cando é unha lei que non ten en conta a racionalización? Non estamos nos anos oitenta, temos unha rede de infraestruturas moi ben dotada; en tal caso mal plantexada, pero moi ben dotada; agora cumpría unha racionalización dos recursos. Vostedes non acometen un cambio de modelo. Vostedes queren seguir facendo quilómetros de estradas, millóns e millóns de negocios, sen ningunha racionalidade, non introducen un cambio no modelo cara a unha racionalización. Tampouco falan de cambio climático, de redución do consumo enerxético, do transporte dos carrís bici, doutro tipo de modelo de mobilidade... Non falan diso. Este é un modelo adaptado ao século XXI, cando imos cara a un modelo que debería ter como principal, como un dos principais obxectivos, a redución do consumo enerxético. Vostedes seguen mantendo como modelo a colaboración público-privada, que na anterior lei, na lei do 94, era só de xeito excepcional, e agora vostedes métena xa, dándolle rango de normalidade, no que nós lle chamamos "risco público, beneficio privado", como sempre se demostra. Aquí os custos pagámolos todos e os beneficios van para uns poucos. Poderiamos poñer moitos exemplos, pero non teño tempo: a autovía da Costa da Morte ou o hospital de Vigo tamén; negocios moi bos para as empresas, moi malos para a cidadanía. E, claro, estendendo este modelo de infraestruturas insostible economicamente, ambientalmente, etc., agora, o que xa están plantexando os pioneiros do Partido Popular –Esperanza Aguirre e adláteres– é xa xeneralizar as taxas para o uso de calquera tipo de estradas. Si, señor, isto xa non é ciencia ficción, xa o contempla a propia lei. Xa o dixemos anteriormente, non se modifica. Aquí hai a posibilidade de que o día de mañá se poñan taxas para o uso de calquera estrada autonómica...
Vaia rematando, por favor.
E é que é normal, xa non chega o que recadan nas autoestradas que se privatizaron, como a AP-9, xa non chega, imos ter que pagar por saír da casa; cando pisemos unha estrada autonómica, imos ter que pagar, como vostedes sigan desenvolvendo este modelo de despilfarro. Por exemplo, modelo de despilfarro exemplificado no que queren facer: tiñamos unha autopista pública, a AP-9, xa estaba saneada no 2003 –saneámola con cartos de todo o mundo–, e de repente, cando era a xoia da coroa, pois se lle vende a Sacyr Vallehermoso, aos amiguetes, que despois a venden a unha empresa americana sen facerlle nada. Sen poñer un metro cadrado de asfalto, sacan unhas plusvalías de case 2.000 millóns de euros. Eses son os negocios que lles dá o Partido Popular a determinadas empresas. E agora temos unha autoestrada privada, coa que nos soben as tarifas, temos unhas das tarifas máis caras de todo o Estado, e a solución para evitar que teñamos que pagar esas tarifas moi caras é construír 100 quilómetros de autovía paralela gratuíta. É unha solución moi racional, de futuro...
Grazas.
Xa remato, señor presidente. Moitas grazas.
Remate.
En definitiva, unha chapuza que mostra o pouco rigor que tiveron vostedes no trámite desta lei, e ademais manteñen ese modelo de negocio privado e de custo público. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Sánchez. Grupo Parlamentario Socialista, señor Fernández.
Grazas, señor presidente. Señoras deputadas, señores deputados, bos días a todas e a todos. O Grupo Popular vén de presentar unha modificación de lei para que se modifique a Lei 8/2013, do 28 de xuño, de estradas de Galicia. Hoxe estamos a debater a toma en consideración desta proposición de lei. Hai que lembrar que o conselleiro señor Hernández presentara tal norma como unha lei moderna, capaz de acadar a máxima eficiencia na aplicación da lexislación en materia de estradas e que ofrecía solucións eficaces ás necesidades detectadas dende a anterior lei promulgada vinte anos atrás. Con esta iniciativa o que realmente fai o Grupo Popular é presentar unha emenda á totalidade da Lei 8/2013 do señor Agustín Hernández. Por certo, emenda ao señor Hernández que se suma á de coordinación aeroportuaria, na que el mesmo se emendou a si mesmo, á do transporte metropolitano ou incluso á do solo industrial. Hoxe o Grupo Popular eméndase a si mesmo por non escoitar as propostas da oposición, e emenda o Goberno popular do señor Feijóo por remitir a esta Cámara no seu día un anteproxecto de lei de estradas alleo a todas as achegas recibidas na tramitación previa. Señorías, estamos ante unha proposta de modificación da Lei 8/2013 sorprendente; sorprendente porque, pese ao manifestado na exposición de motivos da proposta presentada polo Grupo Popular, todo fai pensar que a norma sae directamente da Xunta de Galicia e da Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas. E isto resulta así porque entre as xustificacións aducidas están as concernentes a diversas modificacións dos procedementos administrativos; cuestións nas que, evidentemente, é dende a propia Administración dende onde mellor se poden valorar. Na mesma liña a proposición manifesta a necesidade de reformular a redacción de diversos artigos para acadar que o seu sentido sexa máis claro; cuestión que ten que ver claramente coa propia Administración. Para corrixir esta situación –semella que confirma suplantada– o Grupo Popular presenta 41 propostas de modificación da Lei de estradas que afectan 22 artigos, dos 76 que ten a Lei 8/2003, e tamén varias disposicións. Con iso, sen dúbida, o Grupo Popular pon a guinda á xestión do señor Hernández como conselleiro de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas durante máis de seis anos. Señorías, a Lei 8/2013, do 28 de xuño, de estradas de Galicia, foi aprobada polo Pleno do Parlamento de Galicia cos únicos votos do Grupo Popular na sesión plenaria do 25 de xuño de 2013. Leva, polo tanto, pouco máis de ano e medio en vigor. Daquela, o señor Hernández presentara o anteproxecto da lei, a iniciativa do Goberno, coa cualificación dunha lei moderna, eficaz, solucionadora de novas necesidades. Nembargantes, os grupos da oposición non o viamos así, tiñamos a certeza de que se trataba dunha cortina de fume para tapar a parálise da Consellería e do Goberno. Un proxecto de lei –outro– máis direccionado a engordar a ineficiente estatística de acumulación de leis que a pretender ser unha lei con vocación de permanencia no tempo como froito das aportacións en beneficio da comunidade. Dende o Grupo Socialista pedimos a devolución do texto no debate de emendas á totalidade do entón Anteproxecto de lei de estradas, e foi na sesión celebrada o 23 de marzo de 2013. Pedímolo por estar pouco fundamentada, ser pouco ambiciosa e ser, ademais, moi confusa. Pedímolo por ser extremadamente desconsiderado ese anteproxecto de lei coas achegas doutras administracións e entidades sociais, por exemplo, do Consello Económico e Social, da propia Federación Galega de Municipios e Provincias, dos diversos sindicatos, da Confederación de Empresarios, dos axentes sociais. Tamén o pedimos por faltar informes importantes, por exemplo o informe económico. E pedímolo polas incertezas legais que podía conlevar a súa aplicación, polo tanto coa conseguinte inseguridade xurídica para o emisor e para o receptor e o desenvolvemento da propia lei. Ademais, no debate final da lei nesta Cámara, o Grupo Socialista presentou 124 emendas e o conxunto da oposición, dos grupos da oposición, presentamos 177 emendas. A xenerosidade naquel momento do Grupo Popular permitiu aceptar o 4,87 % das emendas do Grupo Socialista e o 4,54 % de todas as presentadas polo conxunto dos grupos da oposición. Daquela dixemos que o anteproxecto presentado polo Goberno viña enlatado, blindado e, ademais, preaceptado polo Grupo Popular, que se posicionou de forma absolutamente impermeable coas aportacións que fixemos os grupos políticos. O Goberno galego e o Grupo Popular aprobaron, coas súas únicas aportacións, a Lei 8/2013, do 28 de xuño, de estradas de Galicia, a pesar das advertencias de inexecutable por inseguridade xurídica por parte de todos os grupos da oposición. Señorías, foi un erro do Partido Popular aprobar a Lei 8/2013, do 28 de xuño, de estradas de Galicia, por rexeitar as achegas das institucións, das forzas sociais, das forzas sindicais, por rexeitar as aportacións, as achegas dos grupos políticos da oposición, por no recadar informes preceptivos e por ningunear os informes xurídicos. Foi un erro do Partido Popular crer que a súa maioría nesta Cámara garante o 100 % de acerto. E volve reincidir no erro o Partido Popular ao non elixir o procedemento ordinario de tramitación. Na tramitación da lei non consideraron as achegas. Na tramitación da modificación da lei xa non consideran nin a participación. Non hai informes. ¿Onde está o informe xurídico para garantir a legalidade das modificacións que propoñen? En definitiva, unha lei e unha modificación de lei tramitadas ás costas dos cidadáns. Señora conselleira, grazas pola súa presenza. É verdade que nin vostede era goberno cando se propuxo a lei nin vostede é grupo parlamentario cando se propón a modificación da lei.
Vaia rematando.
Espero que esta realidade, ante o previsible fracaso da lei, non a utilice usando termos familiares para insinuar que non está presente. Vostede sabe que a Lei 8/2013, modificada, vai ser un calco da lei que se modifica; poderiamos dicir que vai ser –se me permite o símil– a imaxe negra. Polo argumentado, o Grupo Socialista só contempla positivamente, só contempla a posibilidade de apoiar o que sería a derrogación da Lei de estradas, e comezar un novo proceso, unha nova tramitación, contando co concurso do conxunto da sociedade. Pola miña parte, nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Fernández. Réplica. Grupo autor da proposición de lei, Grupo Parlamentario Popular. Señor Gómez Alonso. Déanlle voz ao escano do señor Gómez Alonso, por favor.
Grazas, señor presidente. Señora conselleira, señorías. Señor Fernández, vostede xa rexistrou nunha interpelación nesta Cámara que esta era unha emenda ao señor Hernández. Nótase que estamos en precampaña electoral e que o señor Hernández é o actual alcalde de Santiago. Quero que saiba unha cousa, señor Fernández. As leis e os proxectos do Partido Popular non son autoría de ningún dos seus dirixentes. A vixente Lei de estradas do ano 2013 non é a Lei Hernández, é a segunda lei de estradas aprobada por un novo cupo de dirixentes do Partido Popular; polo tanto, é outro proxecto máis do Partido Popular. Vostede téntao personalizar para ver se obtén algún rédito político, e permítame que lle diga que se trabuca. E por suposto que non establecemos unha emenda á totalidade á nosa actual Lei de estradas. Establecemos unha serie de revisións en 76 artigos, 3 disposicións adicionais, 3 disposicións transitorias, 1 derrogatoria e 3 derradeiras. ¿E saben por que, señorías? Porque da mesma forma que levamos executado, impulsado e defendido a nosa política de infraestruturas en case trinta anos de Autonomía, como dicía o falecido señor Cuíña, con tenacidade e paciencia, o que tampouco pretenderán vostedes [[Murmurios.]] é que os dirixentes do Partido Popular sexamos negados nin contumaces, señorías. E se nós aprobamos unha lei, intentamos consensuar con vostedes –sen éxito– e vemos que na súa aplicación hai diversas interpretacións que prexudican os cidadáns deste país, nós, dun xeito responsable, e como dirixentes do Partido Popular de Galicia, decidimos que o Grupo Parlamentario Popular presentara unha proposición de lei para modificar eses artigos que eviten distintas interpretacións que prexudiquen os veciños e veciñas de Galicia. ¿Queren as súas señorías que lles poña un exemplo de por que tomamos esta decisión política, señor Fernández? ¿Quere que lle poña un exemplo? Fale co señor Besteiro. Pregúntelle como é posible ameazar unha veciña do Saviñao que ten licenza de obra, ten licenza para implantar un valado, e vostedes lle queren pór unha multa de 10.000 a 250.000 euros. Explíquello vostede a esta veciña, explíquello vostede a esta veciña. Explíquelle vostede ao técnico que decidiu ameazala con esta multa que iso é xusto. Pois precisamente nós establecemos para estes casos descontos nas sancións dun 75 %, para evitar que técnicos doutras administracións abusen da interpretación da lei e prexudiquen os veciños, como é o caso da veciña do Saviñao. E gustaríame que vostede se interesara por este tema. Está claro, señorías, que con vostedes é imposible levar a cabo un debate construtivo en materia de infraestruturas, é que é imposible, porque vostedes nunca creron nas infraestruturas nin nas súas vantaxes nin nos seus beneficios para os veciños e veciñas de Galicia. Tanto Alternativa Galega de Esquerda como o Grupo Mixto o único que levan feito ao longo desta lexislatura é pedir que anulemos trazados. A última das ocorrencias presentadas por unha ex deputada de Alternativa Galega de Esquerda é que en Tui-A Guarda, que ten tres treitos, eliminemos o treito 2, cando está en servizo o treito 3 e está a punto de adxudicarse o treito 1. E despois din que eles son os grandes coñecedores das infraestruturas. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Critican que nós nos apoiemos nos técnicos da Axencia Galega de Infraestruturas. Pois claro, señorías, témonos que apoiar nos técnicos, na xente que sabe, para non dicir cousas tan absurdas como anular o treito 2 de Tui-A Guarda, cando ten tres treitos. [[Murmurios.]] O Bloque Nacionalista Galego, que hoxe está ausente, [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] o cal demostra...
¡Silencio, por favor!
...a súa implicación con Galicia...,
¡Silencio!
...o cal demostra a súa implicación con Galicia, bueno, cando fala de infraestruturas, o único que ve é financiamento do PP. É máis, [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] no pasado período de sesións falaba alegremente de Copasa e resulta que no bipartito lle adxudicaron máis obras a Copasa en catro anos que o Partido Popular en seis anos.
Vaia rematando, por favor.
Ese é o resultado da súa política de infraestruturas. Vostedes falan de que, con esta modificación, nós o único que queremos é beneficiar as empresas. Pero, señorías, se o tema das autorizacións está precisamente relacionado coas redes dos servizos, e para recadar máis taxas precisamente ás grandes multinacionais: Telefónica, Fenosa, Gas Natural. A gratuidade da utilización das nosas redes viarias [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] segue garantida no capítulo III da lei, señorías; o artigo 30.2 segue inalterable; séguese establecendo que se poden establecer medidas ou procedementos compensatorios para os usuarios das nosas autovías, e así está a acontecer en Rande, A Barcala, Puxeiros, Val Miñor, Carballo e A Coruña; seguimos a ter a segunda rede de estradas máis importante por superficie de España e a meirande parte é unha rede que é libre e gratuíta para os usuarios de Galicia.
Remate, por favor.
Temos, por tanto, unha bagaxe sobre o que fixemos en Galicia, e ímolo seguir facendo porque temos as ideas claras. Convidámolos a que vostedes participen no trámite parlamentario...
Moitas grazas, señor Gómez Alonso.
...de presentación de emendas. Nada máis e moitas grazas.
Votamos a toma en consideración da proposición de lei do Grupo Parlamentario Popular de Galicia. Votamos. Votación da toma en consideración da Proposición de lei, do G.P. Popular de Galicia, pola que se modifica a Lei 8/2013, do 28 de xuño, de estradas de Galicia. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 40; votos en contra, 27. O resultado da votación é positivo. En consecuencia, esta proposición de lei continúa a súa tramitación parlamentaria.
Continuamos co punto 3 da orde do día. Comparecencia da Sra. conselleira de Sanidade, por petición propia, para informar sobre os resultados da avaliación da Estratexia Sergas 2014
Ten a palabra, para a súa primeira intervención, a conselleira de Sanidade, dona Rocío Mosquera Álvarez.
Grazas, señora presidenta. Bo día, señorías. Comparezo hoxe ante este Parlamento, e por tanto ante a cidadanía galega, para dar conta dos resultados da avaliación da Estratexia do Servizo Galego de Saúde 2010-2014. Teño que dicir, sen triunfalismos, que é un privilexio poder representar aquí os equipos da Consellería e do Servizo Galego de Saúde, tanto dos servizos centrais como dos distintos centros de xestión, e, sobre todo, os máis de 36.000 traballadores que forman o Sergas, verdadeiros protagonistas e artífices dos resultados que a continuación vou relatar. É evidente que calquera organización da complexidade do Servizo Galego de Saúde necesita ter definida a súa estratexia. Así o fixemos no ano 2010, cando deseñamos a Estratexia Sergas 2014: a sanidade ao servizo do paciente, concibida como unha folla de ruta para o proceso de transformación e modernización do Servizo Galego de Saúde cara aos novos retos do século XXI. Foi unha folla de ruta elaborada de forma participativa con profesionais de todos os niveis: sociedades científicas, colexios profesionais, organizacións sindicais, membros dos diferentes grupos parlamentarios e expertos de distintos ámbitos, que achegaron as súas visións e suxestións. Está baseada en catro principios. O primeiro, o modelo sanitario centrado no paciente, que reorienta a súa estratexia cara á xestión das enfermidades crónicas, garantir os dereitos do paciente e prestar unha asistencia segura e de calidade. O segundo, o recoñecemento e potenciación do valor dos profesionais. O terceiro, o impulso da innovación e do desenvolvemento das tecnoloxías da información e a comunicación, en beneficio da saúde e do sistema sanitario. E o cuarto, o compromiso de dinamizar a competitividade de Galicia, contribuíndo ao desenvolvemento económico e social da nosa comunidade. Estes obxectivos desenvólvense en 7 obxectivos priorizados, 40 liñas estratéxicas e 293 accións. Pero somos uns convencidos de que unha estratexia, ademais de ser factible, ten que ser verificable no seu cumprimento. Precisamente é a iso ao que responde esta avaliación que hoxe lles presentamos, ademais dun exercicio de transparencia con todos os galegos e galegas, auténticos propietarios da sanidade pública. Esta avaliación realizouse seguindo a seguinte metodoloxía. Avaliouse cada unha das 300 accións programadas e foise analizando a súa situación a 31 de decembro do 2014, valorando as accións que se atopan xa realizadas á dita data, as actuacións parcialmente desenvolvidas e as actuacións pendentes de execución. Evidentemente, non podo nesta comparecencia darlles conta da situación das 300 accións; iso poderán velo no documento, que colgaremos hoxe mesmo na páxina web do Sergas. Pero permítanme dicirlles que, aínda que non acadamos todos os obxectivos marcados, creo sinceramente que conseguimos avanzar en moitos aspectos importantes, e por iso quero dar as máis sinceras e profundas grazas a todos os traballadores e traballadoras da Consellería de Sanidade e do Servizo Galego de Saúde, que o fixeron posible; para todos, o meu recoñecemento. Estes resultados son o froito do traballo, do esforzo común e colectivo que fomos quen de levar a adiante buscando dar unha resposta axeitada ás necesidades dos nosos pacientes. Eramos conscientes, alá no 2010, de que nos estabamos sinalando metas moi ambiciosas en moitos ámbitos, pero é que o reto merecía a pena: que os galegos tivésemos o mellor servizo sanitario posible, pero tamén eramos moi conscientes das dificultades que isto ía supoñer. Ás complexidades inherentes á xestión dun servizo público como é o servizo sanitario, no que os recursos son sempre escasos, sumáronse as dificultades económicas coñecidas por todos, o período de crise máis duro que padecemos no noso país, unha circunstancia que engrandece o esforzo, a implicación, o bo facer dos profesionais e dos xestores, dos pacientes e dos cidadáns, no empeño de manter e mellorar o excelente sistema sanitario público que temos. Creo sinceramente que o conseguimos, e a continuación vou subliñar aquelas actuacións máis significativas levadas a cabo. A primeira liña de actuación é a saúde e a demanda dos cidadáns. Desde o punto de vista organizativo, a actuación con máis impacto foi, sen dúbida, a creación da estrutura de xestión integrada, a partir da publicación do Decreto 168/2010. Creo que hoxe xa case ninguén discute as vantaxes deste modelo organizativo que integra os dous niveis asistenciais e os centros hospitalarios, mellorando a accesibilidade dos usuarios e procurando a mellor calidade das prestacións sanitarias. O funcionamento práctico deste modelo organizativo consegue reforzar o papel da atención primaria, aumentando a capacidade de resolución deste nivel de atención máis próximo e máis accesible para o usuario, reforzar os hospitais comarcais ou de primeiro nivel, máis próximos tamén aos cidadáns, permitindo a apertura de novas unidades. Tamén é necesario destacar as accións levadas a cabo para favorecer a participación dos cidadáns na xestión do sistema público de saúde de Galicia. Un gran fito foi a constitución do Consello Galego de Pacientes, en setembro do ano 2011; fomos a primeira comunidade autónoma que o levou a cabo. O Sergas tamén foi pioneiro na creación da Escola Galega de Saúde para Cidadáns. Desde a súa constitucións máis de 17.000 usuarios teñen participado nas súas actividades presenciais e máis de 270.000 accesos téñense producido na páxina web. Este é un apartado esencial para orientar o sistema de saúde ao cidadán, porque para iso é necesario mellorar a súa formación e a información. Como definía a propia estratexia, o panorama sanitario está a cambiar. Estamos ante un escenario diferente ao que tiñamos ata hai pouco, no que o sistema se centraba fundamentalmente no manexo de enfermidades agudas. O envellecemento da poboación, derivado entre outras cousas do éxito do propio sistema para mellorar a supervivencia, xunto coa cronicidade das enfermidades, obrígannos a cambiar. De aí a importancia das accións desenvolvidas para a integración da atención sociosanitaria, coa identificación de necesidades específicas no Plan marco de atención sociosanitaria presentado no 2013, coa creación da Comisión Interdepartamental de Atención Sociosanitaria de Galicia, coa incorporación aos procedementos asistenciais integrados de aspecto social do paciente, co acceso a Ianus dos traballadores sociais e dos profesionais sanitarios das residencias asistidas de carácter público, co desenvolvemento do modelo de atención farmacéutica e residencias sociosanitarias, que neste momento está estendido a preto de cen centros e para máis de 11.000 usuarios. Nesta liña, hai que salientar que en xullo do 2013 Galicia foi recoñecida pola Comisión Europea como rexión de referencia en envellecemento activo en base ás nosas boas prácticas. Como elemento fundamental da estratexia galega de atención integral á cronicidade, levouse a cabo un proceso de estratificación poboacional de risco, que foi presentado no 2014, e que permite identificar individualmente o estado de saúde ao nivel de complexidade de cada un dos case 2,5 millóns de galegos maiores de 14 anos. Grazas a esta ferramenta e a toda a información clínica existente na nosa historia clínica electrónica, sabemos que preto de 800.000 galegos teñen dúas ou máis enfermidades crónicas. É evidente tamén a importancia que ten a promoción de estilos de vida saudables e o desenvolvemento de políticas de prevención da enfermidade. Dentro destas actividades, queremos destacar os programas de vacinación. Como coñecen, Galicia adiantouse neste campo ao resto das comunidades autónomas coa vacinación antinemocócica dos recentemente nados. Da avaliación dos dous primeiros anos de implantación deste programa como piloto en Galicia, cunha cobertura acadada de máis do 93 %, estímase que se evitaron 400 casos, que destes 400 casos máis de 300 deles tiveran producido ingreso hospitalario e que se evitaron 15 mortes de nenos con este programa. O programa de cribado, coa implantación do programa de detección precoz de cancro de colon, iniciado cun piloto na área de Ferrol e que se estenderá progresivamente a toda Galicia coa incorporación no programa estrutura de xestión integrada de Ourense neste mesmo mes, e por suposto continuando cos programas de prevención de cancro de mama, de xordeira neonatal, así como os de tuberculose e infeccións de transmisión sexual, incluído o VIH. Tamén coa elaboración e posta en marcha do plan para a prevención da obesidade infantil en Galicia, o Plan Xermola, xa presentado neste Parlamento. Sen esquecernos doutras iniciativas para mellorar a accesibilidade dos cidadáns, como é o portal Xente con vida, sitio temático para hábitos de vida saudable e que superou xa os 22.000 seguidores, un dos portais máis seguidos de todos os servizos de saúde e que nos confirma que se trata dunha canle efectiva e apreciada. Dentro das liñas estratéxicas enmarcadas neste primeiro obxectivo, apróbase tamén o prestar unha atención integral dirixida a colectivos específicos que necesitan unha atención diferenciada: pacientes anciáns, nenos, mulleres e saúde mental, introducindo no sistema a sensibilidade ante as diferentes necesidades. No eido da saúde mental, téñense posto en marcha no ámbito estrutural e organizativo novos dispositivos asistenciais en Santiago, dúas unidades de rehabilitación psiquiátrica, a hospitalización infanto-xuvenil e a unidade de desordes alimentarias. En Pontevedra e Ferrol abriuse o hospital de día. En Lugo completouse a reorganización de recursos e púxose en funcionamento o hospital de Calde. En Ourense, realizamos o traslado dos pacientes do hospital psiquiátrico de Toén ao de Piñor. Dotáronse todas as estruturas de xestión integrada de equipos de continuidade de coidados e hospitalización a domicilio. Pero tamén consideramos preciso resaltar a implantación desde o ano 2010 do proxecto Nise, en colaboración coa Federación de Asociacións de Familiares e Persoas con Enfermidade Mental en Galicia, para a loita contra o estigma desta enfermidade, un programa no que participaron preto de 30.000 persoas. No eido dirixido a nenos, destacar o impulso do programa Alerta escolar, dirixido cara aos nenos escolarizados de 0 a 16 anos que padecen patoloxías susceptibles de descompensación. 2.780 nenos atópanse inscritos neste programa, e pódense beneficiar así da mellor coordinación entre o profesorado e a central de urxencias sanitarias 061. Finalmente, unha liña estratéxica que se atopa en desenvolvemento, que é a Lei de garantías, aprobada polo Parlamento de Galicia en decembro do 2013. É un instrumento normativo que vai impulsar a transformación do sistema, dando á cidadanía maior capacidade de decisión, protagonismo e garantías. Tras a entrada en vigor do decreto de instrucións previas, e a inminente publicación dos de segunda opinión e libre elección, nos próximos meses publicarase o de tempos máximos de espera, xa na súa fase final de tramitación. Isto polo que respecta á primeira liña. Na segunda liña, que é a de calidade e seguridade, comezaremos destacando a elaboración e implantación dos procesos asistenciais integrados, un novo modelo de traballo pensado especificamente no paciente. Veñen garantir a continuidade asistencial entre os centros de saúde e os hospitais dentro do modelo de xestión integrada. Neste momento están implantados dez procesos asistenciais integrados, elaborados por grupos de traballo formados por distintos profesionais do Servizo Galego de Saúde; preto de douscentos dos nosos traballadores participaron na súa elaboración. Pero probablemente un dos maiores cambios na nosa organización foi a incorporación da gravidade dos procesos como criterio de xestión de tempos de espera, priorizando a atención ao paciente de acordo co seu estado de saúde. Neste campo, temos que agradecer ás sociedades científicas o esforzo feito, o que están a facer e o que deberán seguir facendo na definición dos criterios que axuden a marcar as prioridades. Como coñecen, este cambio levouse a cabo mediante o control de tempos de espera cirúrxica a través dos tres niveis de prioridades e establecendo obxectivos distintos segundo os distintos niveis e prioridades, a través da implantación das vías rápidas –once xa están implantadas neste momento–, vías rápidas que están a permitir cumprir o compromiso de atender pacientes con sospeita de patoloxía grave nun tempo inferior a quince días, e tamén co sistema de triaxe Manchester no servizo de urxencia hospitalaria, que clasifica as necesidades de atención en cinco niveis de prioridade e que nos permite garantir, incluso en momentos de gran presión asistencial, a calidade e a seguridade dos pacientes máis graves. Galicia conta cun Plan galego de coidados paliativos, que no seu momento foi dos primeiros elaborados no Sistema nacional de saúde e que establece un modelo baseado en unidades hospitalarias de atención paliativa, nas Hado –hospitalización a domicilio– e nos profesionais de atención primaria. Preto de 6.000 pacientes –5.716– foron atendidos polo Sergas no 2014 no programa de hospitalización a domicilio, o que supón un incremento do 32 % respecto do número de pacientes que se atendían no ano 2009. É tamén necesario destacar o especial esforzo e a aposta por fomentar a cultura da seguridade clínica na actividade diaria dos profesionais, implantando prácticas seguras que reduzan a incidencia de eventos adversos, coa realización, entre outras, das seguintes actuacións: a implantación do sistema de rexistro de efectos adversos –o denominado Sinasp–, informatizado, en todos os centros asistenciais de Galicia, a implantación do sistema de identificación nai-neno e de pacientes en urxencias e o desenvolvemento do plan de humanización das áreas pediátricas, a certificación de distintos servizos e unidades pola norma UNE 17.003, de seguridade de paciente e xestión de riscos, a implantación do sistema de rexistro de avaliación da dor e do programa tolerancia cero á dor infantil, o programa de mellora na seguridade e coidados como a bacteremia cero, pneumonía cero, a hixiene de mans ou a prevención de caídas. É evidente que o risco é inherente á maior parte das actividades clínicas. Por iso, a xestión de risco debe estar presente nas políticas, procesos e prácticas da nosa organización. Mellorar a seguridade supón mellorar a calidade asistencial, e por iso precisamente, porque estamos a falar de calidade, estamos a desenvolver o modelo corporativo de xestión integral da calidade. Falando tamén de calidade, é imprescindible referirnos ao programa de pacientes polimedicados. Practicamente 75.000 pacientes consumían en Galicia máis de dez medicamentos distintos ao día, e deles, case 10.000, máis de quince medicamentos diarios. Nestes momentos o programa permítenos xa ter controlados máis de 34.000 pacientes que consomen a diario máis de dez medicamentos. Por iso, é preciso continuar a monitorizar a adherencia terapéutica e controlar a xestión adecuada e segura dos tratamentos. Non debemos de esquecer que, de acordo cos datos dos estudos dos distintos sistemas de saúde e do propio Sinasp, os problemas coa medicación son a causa máis frecuente de efectos adversos na nosa organización. A terceira liña é a dos profesionais, o noso principal activo. Este obxectivo estratéxico requiría desenvolver unha política de persoal que permitira aliñar as necesidades do sistema e dos profesionais, fundamentalmente na estabilidade laboral, na formación, na capacitación, no desenvolvemento e na promoción profesional. Para o primeiro destes obxectivos, garantir a estabilidade no emprego dos profesionais sanitarios, levouse a cabo a convocatoria periódica de procedementos selectivos para a adquisición da condición de persoal estatutario fixo nas diversas categorías. 4.357 prazas de persoal estatutario foron tramitadas durante a vixencia desta estratexia. Ao final do ano 2014, o 81 % dos traballadores do Sergas teñen un vínculo laboral estable, cinco puntos máis que no ano 2009. Traballouse tamén na aprobación dos dous primeiros plans de ordenación de recursos humanos, o actual con vixencia ata o ano 2017. Son instrumentos de planificación global orientada a adecuar o dimensionamento, distribución, estabilidade, formación e capacitación dos profesionais. Outro dos nosos obxectivos foi incorporar as novas tecnoloxías á xestión dos recursos humanos, para simplificar e axilizar a tramitación dos distintos procedementos. Un paso fundamental foi o expediente punto de encontro entre os profesionais e o Sergas e centro de todos os procesos de selección e provisión. A finais do ano 2014, 139.000 currículos eran xestionados desde a plataforma do expediente e-. Bibliosaúde, a nosa biblioteca virtual, constitúe un instrumento absolutamente eficaz para xestionar os recursos bibliográficos do sistema sanitario galego e facilitar o acceso aos recursos da información científica en ciencias da saúde a todos os profesionais do Sergas. Partiamos dun modelo tradicional de bibliotecas situado nos centros hospitalarios, cuns lugares e horarios concretos e reducidos de consulta. Neste momento teñen acceso aos servizos dixitais as 24 horas do día, os 365 días do ano, profesionais de todos os hospitais, os centros de saúde, os servizos periféricos, as fundacións públicas e tamén os profesionais xubilados do Sergas. Penso que os números o avalan: máis de 14.600 usuarios rexistrados, con acceso a revistas electrónicas de todas as especialidades –máis de medio millóns de descargas de artigos ao ano–, acceso a libros electrónicos, ás bases de datos bibliográficas, etc. Especialmente importante na capacitación dos profesionais a través da súa información no ámbito das ciencias da saúde son os distintos programas desenvolvidos a través da FEGAS, como a Escola de Simulación Médica Avanzada, para a adquisición ou perfeccionamento de distintas competencias profesionais, 128 cursos e 1.503 asistentes. A Escola de Directivos Sanitarios de Galicia, unha decidida aposta pola profesionalización dos nosos directivos, 522 asistentes. O programa Divulga, de formación, baseado na transmisión duns profesionais a outros de todo tipo de experiencias e boas prácticas. Ou a Aula Virtual, accesible para todos os profesionais do Servizo Galego de Saúde. Máis de 100.000 prazas nas actividades presenciais ou de teleformación foron cubertas durante a vixencia desta estratexia. Ademais, comezouse co aproveitamento das novas tecnoloxías de comunicación, con programas como P2P, onde os profesionais comparten a información de maneira multimedia para mellorar e aprender con coñecemento práctico e inmediato. 115 profesionais participaron na elaboración de 104 vídeos formativos dispoñibles en Youtube, que tiveron xa máis de 62.000 visitas desde maio do 2014. Ou co itinerario de investigación sanitaria, baseado no mesmo principio de intercambio de experiencias e coñecementos entre profesionais, con máis de 172.000 visitas. A cuarta liña, as tecnoloxías da información e a comunicación. Un dos aspectos máis importantes e necesarios para poder prestar un bo servizo e unha atención médica de calidade é dispoñer de información necesaria, tanto para as decisións clínicas ou sanitarias como para as decisións de xestión. Debemos estar orgullosos de que Galicia é, neste momento, unha referencia para o resto do Sistema nacional de saúde no que se refire ao desenvolvemento das tecnoloxías da información e da comunicación, para dar resposta non só ás áreas de diagnóstico e tratamento, senón tamén ás relativas a prevención, a investigación, a planificación e a xestión. A historia clínica electrónica é probablemente o mellor expoñente disto. Hoxe é unha ferramenta absolutamente consolidada na súa utilización e un modelo na integración de todos os centros e niveis asistenciais. E tamén a receita electrónica, desenvolta en Galicia coa colaboración dos colexios farmacéuticos, e que permite unha prestación farmacéutica máis áxil, pero sobre todo máis segura. É necesario destacar tamén que o despregamento da receita electrónica permitiu a aplicación do sistema aprobado pola Xunta de Galicia, que limitou continuar a achega cando o cidadán acada o tope máximo establecido pola normativa, o que evitou que os pensionistas galegos tiveran que adiantar 14 millóns de euros no ano por encima do que lles correspondía. Reitero: Galicia é a única comunidade autónoma que o ten implantado desde o primeiro momento para a totalidade dos seus pensionistas, grazas a dispoñer desta ferramenta. E o desenvolvemento das TIC permitiu tamén, por exemplo, impulsar a interrelación entre profesionais a través da e-interconsulta, para abordar cooperativamente os problemas de saúde dos pacientes, sen necesidade de que se teñan estes que desprazar, reforzando mesmo deste xeito o papel da atención primaria e facilitando a accesibilidade. E tamén a consulta telefónica, que está a acadar unha altísima satisfacción, tanto para os profesionais como para os pacientes. A quinta liña, o sector sanitario como creador de valor. Neste campo é evidente a importancia estratéxica que concedemos á innovación sanitaria no noso sistema. Trátase tanto de innovar introducindo novos servizos ou cambios organizativos como de innovar introducindo novos produtos tecnolóxicos asociados aos servizos. Constituímos a plataforma de innovación, baseada nun modelo de innovación aberta, que é unha iniciativa que pon á disposición dos profesionais un instrumento para promover a súa participación en proxectos de innovación e xestionar os seus resultados, e tamén unha ferramenta para que os profesionais poidan participar na implantación de melloras que contribúan a facer que os servizos que prestamos sexan máis eficaces e eficientes; isto é, a innovación centrada no paciente. Este ano 2015 será o da finalización dos dous grandes proxectos innovadores: Hospital 2050 e Innova Saúde, dotados en conxunto con 90 millóns de euros do plan operativo de I+D+i do fondo tecnolóxico para beneficio das empresas. Este é un tema importante, de especial transcendencia para a nosa comunidade autónoma, porque se trata de fondos destinados pola Unión Europea para as empresas, e no que nós –o Sergas– puidemos participar precisamente en base á súa capacidade dinamizadora e innovadora. O Hospital 2050, con 9 subproxectos, permitirá melloras para o hospital do futuro. E Innova Saúde, con 14 subproxectos, busca solucións para novos modelos de atención sanitaria. Destes dous proxectos, quixera destacar dous aspectos. Por unha parte, a alta participación dos nosos profesionais, máis de 200 persoas implicadas nestes 23 proxectos, e é obrigado agradecer a todos estes profesionais a súa participación, pero tamén aos profesionais involucrados da Xunta de Galicia, do Servizo Galego de Saúde, persoal sanitario, os que traballan nas unidades de contratación, de tecnoloxía e asesoramento xurídico, entre outros as institucións, empresas, universidades, centros tecnolóxicos, así como o Ministerio de Economía e Competitividade, que tamén participa activamente neste proxecto. E tamén o posicionamento de referencia nacional e internacional que ten acadado Galicia no eido da compra pública innovadora, a través da que se están a desenvolver varios destes proxectos. Outro tema importante cara á integración dos valores sociais, medioambientais e de sustentabilidade económica é o desenvolvemento, en colaboración co Inega, do Plan integral de eficiencia enerxética, polo cal estamos incorporando en todas as licitacións a exixencia da máxima eficiencia enerxética. Fomos o primeiro servizo de saúde en afrontar un plan integral para os nosos centros, e que está a afectar xa a vinte edificios hospitalarios. A través destes plans estanse a afrontar actuacións de mellora e renovación das instalacións, cunha estimación de 15 millóns de euros de investimento. Estase a reducir o custo da subministración enerxética, cunha estimación de 4 millóns de euros anuais. Estase a incorporar a biomasa forestal como fonte de enerxía nos hospitais, o que me permitirá unha redución nas emisións de gases de efecto invernadoiro –estímase que unha redución de emisións superior a 35.000 toneladas métricas anuais de CO2–. Ademais, o consumo de pellets de biomasa poderá xerar postos de traballo directos e indirectos e facilitar a limpeza e ordenación de importantes superficies de montes. A sexta liña estratéxica é a xestión rigorosa e eficiente. É evidente que a xestión rigorosa dos recursos non soamente é un obxecto desta estratexia, senón que debe de ser un obxectivo de calquera xestor de fondos públicos. É tamén un obxectivo moi importante e horizontal, que está presente en moitos dos xa comentados, e non é en absoluto incompatible con eles. Un exemplo na xestión rigorosa e eficiente é a busca de mellores prácticas de prescrición e dispensación de medicamentos, e un dos seus retos é a utilización de xenéricos, que pasou neste período dun 10 % ao inicio ao máis do 42 % en decembro do 2014. É importante tamén establecer e divulgar criterios de uso racional do medicamento cara a pacientes e profesionais, cos principios de seguridade, efectividade e custo. O traballo feito neste campo fala por si só. Tras a aposta feita co catálogo priorizado de medicamentos –no que o Tribunal Constitucional recentemente acaba de darlle a razón a Galicia no seu plantexamento–, acompañáronse moitas outras medidas dirixidas a facilitar a prescrición eficiente dos profesionais, fixando obxectivos nos acordos de xestión, incorporando ferramentas na receita electrónica que lles sirvan de axuda. Estas medidas, xunto coas estatais, permitiron reducir o gasto en receitas en case 800 millóns de euros. En calquera caso, é necesario destacar a implicación dos profesionais do Sergas na consecución destes obxectivos. E, tamén, dentro das actuacións da xestión rigorosa e eficiente do sistema, atópanse, de forma destacada, as actuacións levadas a cabo na compra centralizada ou integrada de produtos e medicamentos. 433 millóns de euros foron obxecto de licitación integrada durante este período, o que permitiu unha redución moi importante nos prezos de adquisición, cun impacto estimado de case 43 millóns de euros. Ademais, comezouse a introducir novas fórmulas que buscan racionalizar e responsabilizar aos provedores na eficacia dos seus produtos, como son os acordos de risco compartido. Outro proxecto importante neste campo é o desenvolvemento da plataforma loxística, que ten entre os seus obxectivos homoxeneizar a xestión loxística do Sergas, controlar a caducidade e trazabilidade dos produtos, optimizar as existencias e apoiar a xestión eficiente das compras. En decembro do 2014, as estruturas de xestión integrada de Santiago, A Coruña, Ourense, O Barco, Verín, Pontevedra e O Salnés teñen xa rematados os traballos de integración nesta plataforma. A decembro do 2014 tamén, 1.497 unidades de consumo son subministradas xa desde este único almacén, xestiónanse máis de 45.000 produtos, todos os depósitos e implantes teñen unha xestión unitaria e con trazabilidade ao paciente e máis de 3.500 artigos se xestionan con control de caducidade ou temperatura para evitar perdas. Tamén cabe destacar as medidas para a redución do impacto da incapacidade temporal nos centros dos Sergas, ata acadar os niveis máis reducidos de absentismo que se teñen acadado, pasando dunha porcentaxe de 7,34 % en 2009 a 4,46 % no 2014, e isto coincidindo co traballo que no control da prestación levan a cabo os inspectores sanitarios, que permitiu que por primeira vez no ano 2012 se acadaran os obxectivos fixados no convenio co Instituto Nacional da Seguridade Social. E, por último, a sétima liña é a modernización das infraestruturas. Pese a que nun contorno restritivo dos orzamentos das administracións públicas o capítulo de investimentos é sempre o primeiro que ten que soportar os esforzos requiridos, o Servizo Galego de Saúde puido continuar nestes anos coa execución de investimentos para que os nosos profesionais dispoñan de mellores medios e os pacientes dispoñan das mellores instalacións. Durante a vixencia deste plan, o Sergas equipou e puxo en funcionamento o novo Hospital de Lugo, que marca unha diferenza innegable na calidade das condicións da atención sanitaria desta provincia. Executou e construíu o novo Hospital de Vigo, a infraestrutura hospitalaria máis importante que se está a construír en España e que dará resposta á necesidade de modernización á asistencia sanitaria do sur de Galicia. Estanse a executar as reformas ou ampliacións nos hospitais da Coruña, Ourense e O Salnés, e traballouse na elaboración do plan director de Burela e na revisión do correspondente Hospital Arquitecto Marcide, de Ferrol. Puxéronse en funcionamento 20 novos centros de saúde, reformáronse 9 e neste momento outros 12 atópanse iniciando a súa construción. O ano 2015 será tamén o ano no que se comezarán a ver os froitos da aposta levada a cabo no Servizo Galego de Saúde pola modernización dos seus equipamentos de alta tecnoloxía. Os nosos profesionais disporán así dos máis avanzados equipos que permitirán continuar mellorando no diagnóstico e no tratamento dos nosos cidadáns, cunha asistencia sanitaria máis segura e máis eficaz. E comezaranse a ver tamén as vantaxes do procedemento elixido: o diálogo competitivo, un procedemento dos previstos na Lei de contratos do sector público, e que permitirá transferir ás empresas un risco fundamental, que é asegurar a dispoñibilidade operativa dos equipos. Tamén aquí innovamos. E remato xa, dando as grazas, unha vez máis, a todos os profesionais da Consellería e do Servizo Galego de Saúde, que foron quen de levar todos estes proxectos a adiante, e tamén aos pacientes, que nos axudaron todos estes anos a conseguir estes obxectivos e a variar o rumbo sempre que foi necesario. Nada máis polo de agora, moitas grazas.
Moitas grazas, conselleira. Rolda dos grupos parlamentarios. Polo Grupo Mixto ten a palabra a señora Iglesias Sueiro.
Bo día a todas e a todos. Grazas, conselleira, grazas, presidenta. A avaliación dos resultados da Estratexia Sergas, segundo os obxectivos acadados. Privatización e deterioración da sanidade pública: progresa adecuadamente, como así o confirma o informe sobre a privatización sanitaria nas comunidades autónomas elaborado pola Federación de Asociacións para a Defensa da Sanidade Pública, que sitúa a Galiza no terceiro lugar en canto a un maior grao de privatización, e que é esperado, porque xa no texto da estratexia pon en valor o sector privado –na páxina 43– e repite a palabra "austeridade" de xeito moi sospeitoso e premonitorio. Ademais, asoma a súa patiña mercantilista cando apunta –e cito textualmente– "a un desarrollo sostible que pasa pola redución de custos". E na introdución ademais sitúa o sistema sanitario como motor de desenvolvemento económico e social, contribuíndo á creación da riqueza e non ao mantemento do Estado de benestar. ¡Parabéns, señora conselleira!, obxectivo cumprido con nota, pero o grao de cumprimento dos obxectivos que contempla unha mellora da prestación das condicións laborais dos profesionais e das infraestruturas da sanidade pública –segundo entende esta deputada e como vou explicar posteriormente– é altamente deficitario, necesita mellorar. Para un goberno neoliberal como este do que vostede forma parte probablemente sexan uns resultados estupendos, pero non para a cidadanía galega nin para as traballadoras do sector e do maltreito Estado do benestar. A estratexia marca sete obxectivos –analicemos algún deles no tempo que me quede–. Obxectivo 2: garantir a prestación de servizos no lugar e momento adecuados, cos niveis de calidade e seguridade comprometidos; a realidade contradí este obxectivo, non se acada. As infectadas polo virus da hepatite C vénse na obriga de mobilizarse e de constituíren unha plataforma para acceder ao servizo da dispensa da súa medicación en tempo adecuado. A día de hoxe aínda non se sabe ben como vai a historia da prestación da dispensa desta medicación. Galegas e galegos vénse na obriga de procurar en Portugal a vacina contra a meninxite para nenas e nenos. Chama a atención moito isto tendo en conta que Galiza é unha autonomía na que esta enfermidade ten unha alta taxa de prevalencia. Pero vostedes –tan defensores dos dereitos dos cigotos– parece que, pola contra, non teñen o máis mínimo ou moi pouco interese no dereito á saúde e á vida das persoas nacidas. Pacientes de oncoloxía de Lugo –outro exemplo– teñen que percorrer aínda a día de hoxe un auténtico vía crucis para acceder aos tratamentos. Obxectivo número 2.1: desenvolver unha política de persoal que permita aliñar as necesidades do sistema coas das profesionais, fundamentada na estabilidade laboral, o desenvolvemento e a promoción profesional, e deseñar un sistema de xestión por competencias baseado na formación, a avaliación e o recoñecemento. En maio de 2014 o Sergas recupera os contratos por horas que foran eliminados –e agora si que me refiro eu ao Bipartito–; así, as profesionais a día de hoxe abarrotan unhas listas de contratación de substitucións de días e ata de horas; listas que non se publican e que xeran contratos basura, que impiden a conciliación laboral e que xeran un estado de ansiedade e de estrés nas traballadoras do sector de moi alto grao. En marzo de 2015 o sindicato de enfermeiras, Satse, denuncia a falta destas profesionais na terceira planta do Hospital do Salnés. En marzo de 2015, en Povisa –entidade privada que recibe a maior cantidade de diñeiro público para prestar asistencia sanitaria a máis de 130.000 persoas da área de Vigo–, a Xunta está a incrementar a súa cota de beneficios a custa de despedir traballadoras –hai pouco remataron unha folga de fame sen que os seus dereitos foran contemplados–. Comisións Obreiras rexeita a oferta de emprego público que presenta o Sergas na última mesa sectorial pois implica que o sistema público de saúde continúe coa perda de postos de traballo. Nos últimos anos, señora conselleira, perdéronse máis de 3.000 empregos no Sergas, o que implica un aumento da precariedade e a deterioración, por suposto, na calidade do servizo prestado. SOS, Sanidade Pública, destaca nos seus últimos estudos que nos últimos cinco anos o orzamento sanitario en Galiza sufriu un retroceso dun 12,3 % e que supuxo a eliminación de 2.000 postos de traballo na sanidade e o peche de 500 camas hospitalarias nos centros públicos. Obxectivo 5.5: impulsar o diálogo social aberto, continuado e participativo coas institucións e grupos sociais de Galiza que teñan un papel activo no sector sanitario. Síntoo moito, pero non se caracteriza este goberno polo consenso e o diálogo, máis ben polo desprezo e o ninguneo; cando non pola represión a colectivos implicados na defensa do público, plataformas de pacientes e sindicatos. Téñoo que repetir porque nunca esquecerei a reacción do noso –do meu– presidente; na campaña preelectoral inauguraba unha maqueta dun novo proxecto na cidade de Ourense. Non só non recolleu as demandas da Plataforma en Defensa da Sanidade Pública que alí estabamos para entregarllas senón que consentiu que as forzas represivas cargasen contra as cidadás, ás que se supón que el representa. Obxectivo 6.1: establecemento dun marco de rigor e austeridade no sistema sanitario público de Galiza. Si, señora conselleira, obxectivo acadado e superado. Os recortes que vostedes aplicaron foron quen de mudar un sistema sanitario universal, xeneroso e eficaz nun modelo austero, deficitario, inxusto e obsoleto que apaña a senda cara á privatización da sanidade pública. Punto 6: lograr a mellora do mesmo obxectivo. Obxectivo 6.6: lograr a mellora da calidade do transporte hospitalario en Galicia. O transporte hospitalario está privatizado. E o copago, que, por exemplo, aos receptores dunha pensión contributiva lles supón un pago dun 10 % do transporte, aboca a moitas persoas enfermas crónicas –por exemplo, de diálese, as que teñen que recibir quimio, radio e rehabilitación– a asumir dun xeito crónico tamén un gasto mensual fixo importante. E lémbrolle tamén os patéticos traslados de ambulancia a ambulancia de usuarios e usuarias en gasolineiras. Obxectivo número 7: modernización das infraestruturas sanitarias. O estado dos centros de saúde e dos hospitais galegos é penoso: paredes desconchadas, mobiliario obsoleto e deteriorado, falta de material que non se repón, un estado lamentable nas instalacións. No HULA aínda están pendentes os servizos de radioterapia, de medicina nuclear e de hemodinámica 24 horas. O Hospital Monte Carrasco, de Pontevedra, cuxo inicio foi anunciado no 2011 para telo rematado este ano que está en curso, 2015, non penso que acade este obxectivo porque as obras aínda non comezaron; e a cidadanía está preocupada por quedar sen o novo e sen a ampliación do que xa existe. Asemade, o documento, no apartado 2, de fundamentos da Estratexia Sergas 2014, establece que a demora máxima para probas é de 45 días e de 60 para intervencións. Nada máis afastado da realidade. A demora media cirúrxica na sanidade pública galega está máis de 20 días por riba do establecido na Lei de garantías. Na realidade a espera media para unha operación cirúrxica segue a estar por riba dos 80 días, o que significa un impulso ao transvasamento de pacientes cara á sanidade privada, segundo ampara a lexislación vixente. No mes de abril de 2014...
Vaia rematando, por favor.
...o Complexo Hospitalario Vigo conta, señora conselleira, con 7.705 doentes en espera; e en xullo de 2014 toca teito con máis de 13.500 persoas; por non falar dos servizos de urxencias, caóticos e desbordados, culpabilizadas as pacientes e os brotes de andacios estacionais. ¿Pero que se pode esperar dun goberno cuxo presidente, en declaracións recentes, afirma que aposta pola austeridade antes de por incrementar o gasto público para fomentar o crecemento económico? A avaliación definitiva a esta Estratexia Sergas 2014 terá lugar o 24 de maio cando o pobo soberano decida co seu voto se aproba ou rexeita as políticas de austeridade e privatización. ¡Saúde e República!, é 14 de abril. Moitas grazas.
Moitas grazas. En relación co Bloque Nacionalista Galego, enténdese que renuncia ao uso da palabra por non atoparse ningún deputado presente, en virtude do artigo 75.1. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Señora Solla, ten a palabra.
Grazas, presidenta. O 23 de febreiro asistín á avaliación da Estratexia Sergas 2014, e case dous meses despois dese exercicio publicitario veñen vostedes presentala no Parlamento. Constátase así, polo tanto, a escasa importancia e validez que este goberno ten ou lle dá á propia Cámara lexislativa; primeiro, o acto publicitario e case dous meses despois informamos os representantes e as representantes da cidadanía. Un acto publicitario onde, igual que hoxe aquí, vostedes se adicaron a darse autoalabanzas, cando a situación da nosa sanidade pública é claramente grave. Dicía o señor Feijóo ese día que no mundo da sanidade non hai marxe para erros; no seu mundo, sen embargo, só erran perpetuamente na xestión sanitaria. E non só iso, senón que obvian a perigosidade das súas medidas, das medidas que están a liquidar a nosa sanidade pública. Dicía o señor Campa ese día –o xerente do Sergas– que representaba a 36.000 traballadores e traballadoras sanitarios. Pois a min, señorías, ese señor –nin a xestión desta consellería– non me representa nin politicamente nin sequera como sanitaria, porque é que, cando falan vostedes de estabilidade no emprego, insúltannos, e cando din que a estabilidade aumentou un 5 % faltan á verdade. Menten cando din –como afirmaron– que crearon máis de 3.000 prazas públicas –díxoo Feijóo e non se avermellou–. Vostedes non din que a súa estratexia tiña como obxectivo o que vostedes chaman "novo marco de xestión de recursos humanos" no propio plan. Vostedes non din que reduciron un 6 % os traballadores e traballadoras públicos na sanidade, 2.000 profesionais menos. Falan de estabilidade cando as persoas que se incorporaron viñan dunha oferta pública de emprego que non era do seu goberno, era anterior, e cando o Goberno Feijóo prometeu que antes do 2013 levaría a cabo catro procesos de oferta pública de emprego; hoxe, abril de 2015, non teñen resolto nin tan só un deses procesos. Por non falar, obviamente, da taxa de reposición que aplicaron a todos eses procesos, as poucas prazas que sacaron e das que, desgraciadamente, se gaban coma se fose un éxito. Falan, presumen –fixérono tamén ese día–, de redución do absentismo, sen mencionar que o que se persegue en moitos casos é a traballadores e traballadoras de baixa, que estas non se cobren nunca antes dos 5-7 días, nin as vacacións en moitos casos, como xa temos debatido en múltiples ocasións. E para iso, obviamente, pechan vostedes camas. ¿Como poden presumir vostedes de calidade no sistema público? ¿Como poden botarlles a culpa ás persoas dos colapsos de Urxencias cando dende a chegada do señor Feijóo pecharon de xeito perpetuo 450 camas, ás que se suman as que cada vez que hai vacacións vostedes pechan. Aproxímase xa un período vacacional e xa teñen vostedes enriba da mesa o plan de peche de camas para este verán. ¿Como poden presumir da Lei de garantías sanitarias? Un dos seus obxectivos era a atención en tempo e forma dese plan que vostede acaba de trasladar hoxe aquí. A realidade é que a día de hoxe –segundo os datos que temos– seguen vostedes ocultando os datos reais das listas de espera; seguen sen trasladar os datos das listas de espera non estruturais. E nin sequera cos datos que vostedes trasladan –eses oficiais– son vostedes quen de cumprir coa súa propia lei. É dicir, hai máis dun ano que temos xa aprobada a Lei de garantías sanitarias e é imposible coa súa xestión cumprir con eses prazos. Non cumprían vostedes nin cos 180 días de atención máxima, ¿como van cumprir cos 60 días, nunha lei que abre a porta –e dixémolo cando se debateu neste Parlamento– á competencia da sanidade pública coa privada, ao negocio claro e evidente? Aínda non aclararon por que a lei non é igual para todos e todas. Na pasada Comisión de Sanidade o Grupo do Partido Popular votou en contra de facer cumprir a Povisa a lei que exixe para o Sergas; votou en contra de exixirlles que cumpriran coas mesmas ratios de persoal e cos tempos máximos de espera, en contra de facer cumprir a lei; a lei que o propio Partido Popular impulsou nesta Cámara, ¡un absurdo! Vostedes son os que din que defenden a democracia e van dando leccións de democracia cando na Cámara votan incluso en contra de cumprir os textos legais que vostedes mesmos impulsan. É absurdo. Dous mil profesionais menos, 450 camas menos, listas de espera, un 12 % menos de orzamento sanitario dende que están vostedes, e o 50 % do orzamento sanitario público privatizado. Iso si o cumpriron: clúster de sanidade e promoción do negocio privado; privatizaron absolutamente todo: electromedicina, mantemento, seguridade, xestión de múltiples servizos, I+D+i, alta tecnoloxía, esterilización, telecomunicacións, oxíxenoterapia, xestión de datos, historia clínica, teleasistencia, loxística, e un longo etcétera que poderiamos estar toda a sesión debatendo. Vostedes están vendendo a nosa sanidade, vostedes están vendendo, polo tanto, o noso patrimonio público sen permiso, espoliando o que é de todas e todos; privatizaron, polo tanto, o orzamento público. Na súa estratexia –e vostede díxoo aquí– falan de I+D+i, pero non din que recortan toda a I+D+i pública e que privatizan todas as innovacións sanitarias; un 7 % menos este ano en persoal, en innovación e en xestión pública, un 18 % menos no Programa de investigación 561 C, de formación e innovación, 88 millóns de euros para a privatización da alta tecnoloxía sanitaria e as nosas historias clínicas entregadas á empresa armamentística Indra, privatizadas por esa empresa e privatizada, ademais, polo Goberno popular. ¿Como poden falar con tanta lixeireza? Dixo ese día o señor Feijóo que inauguraron o Lucus Augusti totalmente equipado. ¡Unha barbaridade!, dez anos para facer o hospital, catro anos tras a súa inauguración, e segue sen contar con radioterapia e sen hemodinámica 24 horas. Onte mesmo estivemos alí o compañeiro Ramón Vázquez e mais eu e, desgraciadamente, puidemos comprobar como as instalacións están preparadas, levan catro anos preparadas, pero falta maquinaria, e por decisión política chegamos a día de hoxe con milleiros de traslados cada ano de pacientes que teñen que percorrer centos de quilómetros para seren tratados, e cando vostedes recoñeceron, inclusive entre 2011 e 2013, cinco falecementos in itinere de persoas con problemas de cardiopatía isquémica. ¿Como poden presumir da Estratexia de infraestruturas? Na súa propia Estratexia, da que acaba vostede de dar conta aquí, din: construiremos e poremos en funcionamento 63 novos centros de saúde; cero. No seu mandato non construíron vostedes ningún, iniciáronos a última hora –xa o temos dito–, agora, porque corren o risco de perder, precisamente, eses fondos Feder, eses fondos europeos, que, se non os consomen antes de 2015, os perden. Construiremos e poremos en funcionamento tres centros de alta resolución, non o digo eu, dino vostedes nesa Estratexia 2009-2014, pero construíron cero. Finalizaremos as obras do Hospital Lucus Augusti e procederemos á dotación da alta tecnoloxía; segue sen dotar, acabamos de velo: espazos enormes baleiros. Licitaremos a construción do hospital de Pontevedra; seguimos igual. Falaban tamén do novo hospital de Vigo. Hai un ano, señora conselleira, que tiña que estar xa aberto, inaugurado, xa o debatemos en múltiples ocasións. Incumpriron vostedes por todas partes as condicións que se incluían nos propios pregos, un hospital con menos camas, un hospital sen laboratorio central e un hospital de xestión privada. ¿Como poden falar de prevención e promoción en positivo, falando do Plan Xermola, cando temos un 20 % de pobreza infantil? ¿Sabe vostede o que son os condicionantes da saúde externos? ¿Sabe vostede como conta que os nenos e nenas non teñan a posibilidade de facer unha comida decente ao día, que teñamos esa pobreza infantil?, cando ademais vostedes acaban co Plan de atención á saúde mental e veñen de presumir desa prevención e promoción en positivo, cando están vostedes descapitalizando os centros de orientación familiar, cando este ano voltaron baixar o orzamento en atención primaria, cando recortaron un 80 % do orzamento directo para os novos centros de saúde e un 68 % para as reformas dos centros de saúde, cando voltaron recortar as asociacións de atención ás drogodependencias –desde 2011 levan recortado un 22 %–...,
Vaia rematando, por favor.
... o Programa de loita contra as drogodependencias, un 7 %; o Programa de prevención de enfermidades transmisibles, un 33,7 % menos desde 2011; epidemioloxía dende 2011 tamén, outro tanto de recorte; o convenio coa Fegamp en drogodependencias, dende 2011, menos 57 %; o Programa de prevención de VIH, recorte tras recorte cada ano, e os comités antisida, que están pechando. Señor conselleira, poderiamos seguir. Non sei de que xestión veñen presumir aquí, e cando vostedes, ademais, remataron coa universalidade pública, e o único que saben facer cando reciben unha crítica é respostar coa censura. Vostedes remataron coa maior virtude do sistema sanitario público, que é a universalidade, a capacidade de igualarnos a todos e todas. Iso só se consegue mediante un servizo 100 % público no concepto, ademais, de ben común republicano, de res pública, e vostedes acabaron con el. Vostede vén aquí presumir...
Remate, por favor.
...da xestión en favor das grandes empresas privadas, pero non nos fala de todo o que están a destruír.
Grazas, señora Solla. Grupo Socialista. Ten a palabra a señora Acuña do Campo.
Grazas, presidenta. Señorías, efectivamente, ¡saúde e República! Señora Mosquera, esta comparencia é completamente absurda, mírese por onde se mire. É absurdo que veña vostede comparecer á Cámara dous meses despois de presentar a avaliación da Estratexia a bombo e platillo no Palacio de Congresos. Ou informan vostedes á Cámara que, efectivamente, como vostede recoñeceu, é a representante ou a representación de toda a cidadanía galega antes de montar ese circo mediático, ou despois non ten ningún sentido vir aquí repetir a función. Absurdo tamén é que veña vostede aquí comparecer hoxe aínda como conselleira de Sanidade. Mire, vostede tiña que ter dimitido hai moitísimo tempo, e, se non, tiña que ter sido cesada hai moitísimo tempo polo señor Feijóo. Claro que o señor Feijóo non a cesa porque vostede é a súa cómplice nesta desfeita. El, o ideólogo; e vostede, o brazo executor da estratexia sanitaria; non do Sergas, señora Mosquera, senón da estratexia sanitaria do Partido Popular. Estratexia que non busca outra cousa que recortar e destrozar o sistema sanitario público galego mentres incrementa e potencia o sistema privado. Para iso, e coa desculpa da crise, estiveron vostedes anos recortando o orzamento destinado ao sistema sanitario público. Si, no ano 2014, 1.261 millóns menos que no ano 2009. Durante anos estiveron vostedes tamén recortando os recursos humanos. Podería aproveitar esta comparecencia para dicirnos con claridade e transparencia cantos profesionais menos ten agora o sistema sanitario público de saúde. Oficialmente, 2093, pero eu creo e estou convencida de que son bastantes máis, non sei cantos, o dobre talvez, vostede podía dicilo. E durante estes anos foron vostedes concertando e contratando servizos coas empresas privadas: central de chamadas, central de compras, informatización, sociotecnolóxico, esterilización, mantemento e subministración enerxética, o novo hospital PP de Vigo –pequeno e privado–, innovación, investigación, o novo concerto de Povisa, etc., etc., etc., para así, agora, que nos aseguran que xa pasou a crise –aínda que non sei para quen– e que din que van empezar a gastar máis en sanidade, ese incremento orzamentario o poidan destinar a pagar todo o xa privatizado. Estratexia perfecta para o señor Feijóo, pero tráxica, señora Mosquera, para a sanidade pública. Talvez por iso o señor Feijóo, cando fala dos logros da Estratexia sanitaria, sempre fala do Servizo Galego de Saúde; moito servizo de saúde, moito galego, pero nada de nada de público. Ademais, afirma que agora o Servizo Galego de Saúde é moito máis sustentable, máis resolutivo e máis accesible que no ano 2010, grazas ao aforro no gasto farmacéutico; aforro, señorías, que non se debeu a unha mellora nas prescricións, non, senón a que agora pagan outros; por certo, cando poden, pois 17 de cada 100 medicinas non son retiradas das farmacias por non poder pagalas. Copagos, ademais da retirada de máis de 400 medicamentos do financiamento público. Así que agora o sistema do PP é máis sustentable grazas a recortar o público. Por certo, copagos que o señor Feijóo defendeu sempre abertamente, incluso ese copago para fármacos de dispensación ambulatoria nas farmacias hospitalarias. Seguro que de volver gañar as eleccións implantarán tamén ese copago, porque, dende logo, retirar aínda non o retiraron. Ademais, e segundo o señor Feijóo, o Servizo Galego de Saúde tamén é agora máis sustentable grazas ás privatizacións; dío abertamente poñendo exemplos como o da central de compras e cousas así, algo que, por certo, cuestiona ata o Consello de Contas, señora Mosquera, que lles aconsella incrementar o público e revisar as concertacións. Pero absurda tamén é esta comparecencia polo contido. Por certo, que o primeiro que tería vostede que explicarnos aquí e ben clariño é quen fixo esa avaliación, talvez os mesmos que deseñaron a Estratexia, porque así todo quedaría na casa. En honor á verdade, teño que dicir que os mesmos, os mesmos, non poderían ser, porque, mire, non lle queda ninguén, xa lle marchou todo o mundo. Claro que vostede está moi tranquila, porque con quedar vostede e o seu marido, todo arranxado. Mire, unha segunda pregunta á que tamén nos podería contestar é como se fixo esa avaliación: ¿talvez medindo a espera real e total, é dicir, a lista de espera estrutural, a non estrutural, o contido das axendas pechadas, o contido dos buzóns electrónicos, e tanto en atención primaria como en atención hospitalaria e na concertada?, ¿talvez medindo –e niso gustaríame que me atendera, porque me parece bastante importante– as queixas e as suxerencias reais presentadas nos servizos de admisión e mesmo no Valedor?, ¿medindo, talvez, as protestas dos cidadáns, os plantóns, as manifestacións, os comunicados?, ¿medindo as protestas e as denuncias das asociacións, dos sindicatos, dos partidos da oposición?, ¿medindo as queixas, as folgas e as denuncias de todos os profesionais e de todos e todas as doentes? Non, non. O Partido Popular, en lugar de medir, prefire, coma sempre, mentir. E esta avaliación, en lugar de medindo, fíxose mentindo; mentindo cando se afirma que, grazas á xestión de Feijóo, se incrementou a estabilidade laboral, pasando do 76 % do ano 2009 ao 31 % en 2014. Algo, por certo, señora Mosquera, incompatible cos datos da contratación dados por vostedes mesmas; eses 1.500 contratos firmados no Sergas no ano 2014, e máis de 449 contratos ao día. Claro que talvez para o Partido Popular iso é estabilidade laboral. E mentindo tamén sobre o tempo de espera. Miren, señorías, podería poñer miles de exemplos, pero vou utilizar un moi próximo: muller de 60 anos, vista polo seu médico de cabeceira en outubro de 2012, derivada, despois dunha primeira valoración e dunhas primeiras probas iniciais, a neurocirurxía, onde foi atendida en novembro do 2013. Alí solicitáronlle, entre outras cousas, unha resonancia magnética, que lle fixeron en abril do 2014, pero é que agora lle deron cita para a revisión desta resonancia e doutras probas, no Servizo de Neurocirurxía de Ourense, para maio de 2016, exactamente o 31.05.2016 ás 11.48 da mañá. Mire, empezou no 2012, vai rematar no 2016, e para a confirmación de diagnóstico leva exactamente os mesmos anos que os da súa Estratexia. Señorías, talvez, por non participar deste absurdo circo, eu tería que deixalo aquí e sentar sen máis, pero, por respecto a esta Cámara, vou aproveitar os minutos que me quedan para facer unha avaliación moi somera, porque me queda pouco tempo, pero moito máis real que o que lle temos escoitado a vostede na súa intervención; esa Estratexia que lle recordo que tamén no seu día fora presentada polo señor Feijóo a bombo e platillo tamén nese Palacio de Congresos. Eu vou empezar polo máis evidente, efectivamente, o compromiso coas novas infraestruturas. Sabe vostede ben que nesa Estratexia se recollían centros de alta resolución. ¿Onde quedaron, señora conselleira, eses centros de alta resolución?, ¿onde eses 63 novos centros de saúde que comprometía a Estratexia? ¿Que foi do compromiso co novo hospital de Vigo? Dígollo eu: hospital PP, pequeno e privado; por certo, de onde foxe todo o mundo –o último, o xerente do Chuvi–. ¡Algo debe de estar pasando, señora conselleira, para que saian todos correndo! E, mire, ¿que foi do compromiso co novo hospital de Lugo?, ¿coa dotación do novo hospital de Lugo? Recórdolle que ten a toda a provincia en armas, preguntándome tamén se aquela intención de destacar a Galicia sobre as demais comunidades autónomas...,
Vaia rematando, por favor.
...que se recollía na Estratexia, escondía quizais ese afán privatizador de Feijóo, que, efectivamente, nos ten colocado nos postos de cabeza, si, pero de privatizacións. Segundo como se dixo aquí, a Federación de Asociacións para a Defensa da Sanidade Pública sitúa a Galicia no terceiro lugar: Madrid, Cataluña e Galicia. No que, dende logo, non estamos á cabeza, señora Mosquera, como tamén se pretendía nesa Estratexia, é na xestión clínica, outro gran fracaso se vostede é quen de falar con sinceridade da xestión sanitaria de Feijóo. E, falando de fracasos, eu pregúntome onde quedou un dos máis importantes obxectivos da Estratexia, o de garantir a prestación sanitaria no lugar e no momento adecuados e cos niveis de calidade e seguridade comprometidos: ¿talvez nos colapsos continuos e xeneralizados dos servizos de Urxencias do noso país?, ¿ou talvez na lista de espera que tamén vemos en atención primaria? Señorías, remato xa.
Remate, señora Acuña.
A estratexia Feijóo está clara, os resultados tamén; a crise para recortar o público e a suposta recuperación para pagar o privado. E só por iso, só por iso segue vostede, señora Mosquera, no seu posto.
Moitas grazas, señora Acuña.
Porque se presta, moi aplicada, a levalo a cabo. Máis nada e moitas grazas.
Grupo Popular. Señor Santalices.
Grazas, señora presidenta. Bos días a todos e a todas. Nós, señora conselleira, si que valoramos a súa comparecencia e non nos parece unha comparecencia absurda; pacécenos unha comparecencia acaída para a importancia do tema. E, ademais, pacécenos un procedemento correcto o que vostede fixo. Primeiro presentou neste Parlamento o Plan estratéxico do Sergas 2010-2014 e agora presenta a avaliación do que naquel plan se recollía. Alí marcábanse uns obxectivos e agora preséntanse os resultados destes obxectivos. Polo tanto, pacécenos unha comparecencia importante. Nada é absurdo do que se fala no Parlamento, e menos unha comparecencia como a que vostede acaba de facer aquí. Eu teño a miña valoración, tamén, sobre os plans estratéxicos que fixo o Servizo Galego de Saúde. E empezaría por dicir que o Servizo Galego de Saúde, por ende a Consellería, por ende o Goberno galego, foi quen de reforzar a cobertura universal do noso sistema sanitario, especialmente en Galicia. Galicia foi a única comunidade que apostou por un programa especial de saúde pública para a cobertura da asistencia dos inmigrantes. Isto vostedes non o din nunca, pero isto está dentro dese obxectivo, e a min pacéceme que é un tema fulcral, este é un tema basicamente moi importante. Aquí non hai ninguén excluído da asistencia sanitaria, salvo aqueles que voluntariamente, con rendas superiores a 100.000 euros, non decidan subscribir o convenio co INSS. Esta é a realidade, pero esta é a realidade que historicamente temos. Isto non fai falta que se explique, está en todos os libros. Lei xeral de sanidade, en todos os lados, a asistencia sanitaria en España está vinculada á alta da Seguridade Social. Pero é que, ¡vamos!, ter que dicir isto no Parlamento aínda agora é que me parece que..., isto forma parte do principio básico que se estuda nos manuais de xestión. E Galicia, polo tanto, deu ese paso. Nós, señora Iglesias, con todos os respectos, somos o único país da Unión Europea que non ten implantados copagos asistenciais; repito: o único país da Unión Europea que non ten implantados copagos asistenciais. E está trabucada vostede, non se paga nada polo transporte, ¡eh! Non sei de onde sacou ese dato. O transporte sanitario é gratuíto –dígollo eu–, é gratuíto. Non sei, ese dato posiblemente llo pasaron equivocadamente, pero, afortunadamente, aínda somos quen de resistir e non se paga nada polo transporte sanitario. A señora conselleira falou do Ianus e da receita electrónica. Podemos presumir de que somos a comunidade que mellor ten instalado isto, 100 %, 100 %. Pode acceder á nosa historia clínica calquera facultativo e o sistema de receita electrónica permite a dispensación en tempo e forma, cousa que non teñen outras comunidades autónomas. E, ademais, agora estendeuse –xa o dixo a señora conselleira– ás asistentes sociais, ao INSS, e tamén a receita electrónica –xa o saben vostedes– se pode agora facer desde as residencias da terceira idade. Polo tanto, ¿que máis? Eu cóntolle unha anécdota. Visitando unha comunidade autónoma non hai moito, aparecía un gran letreiro que puña: Esta farmacia ya dispone de receta electrónica. Quedei asombrado. Digo eu: pero é que en Galicia entón ¿que van pór todas as farmacias? –todas as farmacias o teñen–. Comunidade –non vou dicir o nome– que presume de ser moito máis adiantada ca a nosa, pero non ten implantada a receita electrónica. Nós –digo–, 100 % de receita electrónica. Eu tamén valoro, señora conselleira, que dera especial atención aos programas de cribado. Creo que a experiencia de Ferrol é moi positiva, e eu agradézolle, como ourensán, que estenda ese programa e que teña sinalado Ourense especialmente para que agora o programa piloto se leve á cidade de Ourense, á provincia de Ourense, porque creo que para nós é un tema moi importante. Eu creo que demos pasos tamén que serviron para dignificar a saúde mental. Vostede acórdase aquí do follón que se montou cando se decidiu trasladar o que non era unha asistencia digna en canto a instalacións e se decidiu, cun gran criterio, trasladar o que era o Hospital de Toén ao Hospital de Piñor. Iso é valorado por todo o mundo. Si, si, polas familias dos enfermos mentais. Eu contacto moito con elas e non vexa vostede como valoran o cambio que se deu. Iso foi dignificar a saúde mental, e creo que procedía. Polo tanto, iso non debería ser obxecto de crítica, debería de ser obxecto dunha valoración positiva. Eu tamén sei que a lista de espera sempre estivo presente nos debates políticos. Afortunadamente, vostede introduciu un criterio que suavizou este asunto, polo menos a nivel da poboación. E é que vostede tirou pola vía da xestión cualitativa da lista de espera, aplicando un programa de prioridades. E a min isto paréceme que é razoable. Non é tanto o cuantitativo, senón o cualitativo: que non esperen practicamente nada os pacientes graves. E aí, como ben sabe, os datos están pois por debaixo dos 19 días. Polo tanto, eu creo que neste sentido é positivo, e, ademais, permitiunos unha mellor ordenación do que é a programación da actividade cirúrxica. Xa falou vostede aquí da atención integrada. A xestión da atención integrada para nós foi moi positivo porque rachou esa –digamos– descontinuidade que había entre a atención primaria e a atención especializada, colocando o paciente realmente no centro asistencial, porque se fai a xestión por programa, faise unha xestión por patoloxía. E, ademais, aquí é onde se observou a vantaxe que ten a xestión integrada, e permítame que traia esta referencia aquí, no tema da cirurxía pediátrica de Ourense. A cirurxía pediátrica de Ourense, grazas á xestión integrada, permitiu e permite que se poidan facer áreas compartidas. E nós hoxe temos unha área compartida con Vigo onde profesionais de Vigo veñen a Ourense e profesionais de Ourense van a Vigo. O único que non van son os nenos. Xa o dixen aquí: fíxose moita demagoxia con isto. Ninguén o quixo explicar. O problema da cirurxía pediátrica en Ourense era un problema de reciclaxe dun profesional. Isto había que dicilo desde o primeiro momento. É unha pena que non estea a portavoz do Bloque hoxe aquí –non sei por que abandonaron hoxe o pleno–, pero a portavoz do Bloque coñece perfectamente cal era a situación. E xa din aquí os datos dos nenos que se desprazaron: 7 nenos ao longo do ano pasado; 7 nenos que, existindo o que existe, íanse desprazar igual, porque teñen que ir a un hospital moito máis complexo, porque son nenos de baixo peso que requiren unha anestesia especial ou que requiren unha asistencia máis complexa. Polo tanto, como resumo do que é a atención integrada, viaxan os especialistas e non viaxan os pacientes. Isto é positivo, ninguén o pode cuestionar. Na prestación farmacéutica, ¿que quere que lle diga? Nós lideramos iso e ¡a que tivemos que oír! Unha ministra que nos impugna o catálogo. Dios mío. Aquilo foi como unha patada dada ao aire nun asunto tan transcendental como era provocar unha revolución dentro da prestación farmacéutica. Pero nós aguantamos ben, aguantouse, e os nosos médicos e os nosos profesionais entenderon a mensaxe do catálogo. O mellor fármaco ao menor prezo, e nesa liña estiveron. E tiramos de xenéricos, e os xenéricos hoxe están nunha cifra –vostede falaba do 9-10– do 43 ou 44 %. A subida neste sentido foi espectacular. E agora, aínda por riba, o tribunal vén dar a razón á medida que naquel momento liderou a Comunidade Autónoma galega. Polo tanto, penso que foi algo moi importante. E outra cousa que non se pode esquecer, porque nós de momento aínda viaxamos por aí e ao viaxar por aí enterámonos de cousas que pasan, e hai moitos problemas en moitas comunidades para o pago nas oficinas de farmacia, e quéixanse, hai moitas oficinas de farmacia que teñen moito atraso no pago. Galicia –que eu saiba– paga puntualmente, e iso é importante, pese á cifra de gasto farmacéutico, que, como sabe ben vostede, está nos 1.200 millóns de euros. No capítulo de inversións, volvemos ao de sempre. Hospital público e metropolitano Álvaro Cunqueiro, ¡mire que falamos na Cámara disto! Afortunadamente só hai unha conclusión para isto: aí está o hospital, o hospital entregarase neste mes; eu creo que esta é a mellor noticia, que se entregue o hospital e que se poña a funcionar unha infraestrutura pública, metropolitana, que vai beneficiar tamén os cidadáns de Ourense e que vostedes –deste lado– non foron quen de póla en marcha. Moita maqueta, moita presentación e moito atranque, e moito atranque; todo hai que dicilo: polo camiño houbo moito atranque, pero, afortunadamente, nuns días vaise entregar o hospital público e metropolitano...
Vaia rematando, por favor.
...Álvaro Cunqueiro, que, afortunadamente... Hospitalillo, hospitalillo, si. Vaia velo, vaia velo, que entón darase conta vostede do que é a inmensidade do océano. [[Murmurios.]] Vostede vaia alí e alí darase conta do que é a inmensidade do océano. [[Aplausos.]] Vaia velo, vaia velo, ten a oportunidade de ir velo. Isto está xa sendo moi visitado, ten vostede a oportunidade, eu invítoo cando queira. Socio tecnolóxico, señora conselleira. Eu aquí só a felicito por unha cousa:...
Remate, por favor, señor Santalices.
...por ter sido quen de recorrer algo que prexudicaba a Galicia. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Sabe vostede ao que me refiro. E, grazas a iso, temos unha inversión de 88 millóns de euros no socio tecnolóxico, que, entre outras cousas, señora Acuña –por iso vostede non debería de protestar por isto–, vai ter un novo TAC no Barco de Valdeorras. Debería vostede de sentirse...
Remate, por favor, señor Santalices.
...contenta por isto [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] e non atrancar. De momento, nesta primeira intervención, nada máis, señora presidenta. Moitas grazas.
Moitas grazas. Ten a palabra a conselleira de Sanidade.
Grazas, presidenta. Bos días outra vez. Bueno, pois a verdade é que non me plantexei eu que puidera ser absurda esta comparecencia, entre outras cousas porque eu pedín a comparecencia en tempo e forma –creo– e, desde logo, non manexo o Diario de Sesións da Cámara como para que vostedes me digan que a resposta non é adecuada. Presentamos, como dixen, o Plan estratéxico. Invitámolos alá no 2010, invitámolos para participar no Plan estratéxico. E teño que dicir que soamente participou a representante do Bloque Nacionalista Galego, á cal lle dei as grazas xa no seu momento e hoxe sinto que non estean aquí para volver darllas. Os demais todos non quixeron ou non consideraron oportuno participar na elaboración do Plan estratéxico. Volveremos invitalos na elaboración do novo plan estratéxico que estamos agora mesmo reiniciando para o 2015-2020. Quedan vostedes invitados a participar tamén na elaboración desa estratexia. Agradézolle á representante de AGE, á señora Solla, a súa participación na avaliación o outro día cando a presentamos ao Servizo Galego de Saúde, aos profesionais do Servizo Galego de Saúde, porque a presentación feita o outro día foi fundamentalmente para os profesionais do Servizo Galego de Saúde, os cales participaran precisamente na elaboración da dita estratexia, que, como xa dixen, foi unha elaboración francamente participativa. Bueno, empezando un pouco cos temas que me comentaban, eu creo que sobre o informe da Plataforma para a Defensa da Sanidade Pública ao que facían referencia eu creo que sobre todo había que pedirlle un pouquiño máis de rigor, porque, realmente, os orzamentos dedicados en Galicia a concertos reducíronse desde o ano 2005 en 1,9 millóns de euros, baixando 203,7 millóns nos últimos anos. Teño unha gráfica que creo que é moi significativa do desenvolvemento dos concertos nesta comunidade autónoma, co cal, bueno, pois a verdade é que resulta cando menos sorprendente a información que se dá. Redúcense desde o 2010 ao 2015 11,4 millóns de euros, un 5,32 %. A partida que se dedica a concertos na comunidade autónoma é de 5,8, bastante por debaixo da maioría das comunidades autónomas do Estado. E estes datos non son nosos, son do Instituto de Clínicas Privadas, publicado recentemente. E o número de camas do total de privada da comunidade autónoma tamén está bastante por debaixo do resto das comunidades autónomas. Co cal, bueno, pois son datos que están aí, son datos que –como digo– non son –como dicía a señora Acuña– do Servizo Galego de Saúde, senón que son publicados por distintas fontes e, desde logo, hai que utilizar as fontes de maneira un pouco máis rigorosa. Señora Gallego, tamén a min me sorprendeu o tema do transporte sanitario, porque –que eu saiba– nesta comunidade autónoma non se paga polo transporte sanitario. As ambulancias si son de empresas. Hai un contrato –que eu saiba– desde sempre; é dicir, o contrato coas empresas de transporte inclúe os condutores das ambulancias, desde logo; eu non recordo en ningún momento nin que as ambulancias foran xestionadas polo Servizo Galego de Saúde nin por ningún servizo de saúde de ningunha comunidade autónoma, senón que existe un contrato desde sempre para o tema do transporte sanitario, que inclúe os vehículos e que inclúe os condutores. Pero, evidentemente, cando estamos a falar do 061 e dos profesionais sanitarios que van nas ambulancias, sempre son persoal sanitario. O persoal nesta comunidade autónoma, toda asistencia sanitaria se xestiona desde o sistema público, toda a asistencia sanitaria –xa o dixen varias veces nesta Cámara–. O modelo sanitario que está recollido na estratexia e que defende a Xunta de Galicia e a Consellería de Sanidade é que toda a asistencia sanitaria que prestan os profesionais son profesionais do Servizo Galego de Saúde, tamén no transporte urxente, tamén aqueles profesionais sanitarios que medicalizan as ambulancias, tanto sexan profesionais do 061 como profesionais de atención primaria ou dos hospitais cando é necesario. Respecto das vacinas, xa dixen que esta comunidade autónoma foi a primeira que puxo en marcha a vacina pneumocócica, evidentemente como piloto, porque o Ministerio de Sanidade, a Axencia Nacional do Medicamento, é a que define os medicamentos que se autorizan e que se financian nas comunidades autónomas, e desde logo o Consello Interterritorial é o que define o calendario de vacinación do Sistema nacional de saúde. E esta comunidade autónoma, evidentemente, cumpre o calendario de vacinación que marca e que marcou e que se aprobou no Consello Interterritorial. E desde logo a vacina da meninxite B está definida como de uso hospitalario e para patoloxías e para pacientes que teñen algunha patoloxía, e é así como está definida polo menos de momento. No momento en que se tome outra decisión ou que os técnicos, a Comisión de Vacinas e a Comisión de Saúde Pública tomen outras decisións, pois se adoptarán outras decisións. Pero, de verdade, eu creo que aquí, como noutras moitas cousas, hai que escoitar os técnicos e hai que saber que din os técnicos cando traballan, porque non son decisións políticas, son decisións técnicas as que hai que adoptar na vacinación e noutros moitos programas de saúde. Porque ningún fármaco está exento de riscos, porque ningún fármaco nin ningún procedemento é inocuo, e, polo tanto, hai que aplicalo sempre con criterios científicos e con criterios de evidencia científica. Mire vostede, se o ibuprofeno, que é un fármaco que se utiliza habitualmente incluso sen receita médica, neste momento está sendo cuestionada a súa seguridade, canto máis cando falamos de fármacos novos, cando falamos de fármacos que non teñen ningunha traxectoria e dos que descoñecemos practicamente todo, e estamos a falar, e mañá falaremos máis da hepatite C, que hai que ser tremendamente rigorosos na aplicación dos criterios técnicos, dos criterios científicos e dos criterios de evidencia e de seguridade nos tratamentos. Eu creo que isto é fundamental para que o teñamos en conta. Desde logo, eu doulles as grazas aos traballadores, por suposto que si. Eu creo que represento os 36.000 traballadores do Servizo Galego de Saúde, eles son os que conseguiron estes resultados. E, desde logo, señora Acuña, que diga vostede que o tema dos fármacos, que a diminución no gasto de farmacia, non insulte, ¡por Dios!, os profesionais, eles foron os que conseguiron a porcentaxe de xenéricos que temos na comunidade autónoma. Aínda estamos lonxe, aínda temos percorrido se nos comparamos con outros países da Comunidade Económica Europea, que están no 60 %; nós estamos no 42 %; aínda temos percorrido, pero partían dun 10 % no 2009 e chegaron ao 42 % no 2014. ¡Por favor! Isto é porque eles o fixeron. O catálogo, cando o catálogo nolo recorreron, foron eles os que seguiron aplicando o catálogo e foron eles quen de seguir reducindo o gasto farmacéutico, e seguen reducindo o gasto farmacéutico e seguen utilizando as mellores prácticas e seguen utilizando a receita electrónica para facer as mellores prácticas de prescrición, e son os profesionais. ¡Por Dios!, non os insulte dicindo que non reducimos o gasto farmacéutico, cando reducimos 800 millóns de euros en gasto farmacéutico. [[Aplausos.]] Bueno, as OPE que fomos sacando ao longo de todos estes anos están aí, están publicadas no DOG, e neste momento están tomando posesión un concurso de traslados, fundamentalmente de médicos de atención primaria e doutras categorías profesionais, entre eles técnicos. Bueno, están aí; é dicir, non hai moito máis que dicir. Bueno, o contrato de Povisa direille que si obriga ao cumprimento exactamente dos mesmos parámetros de calidade e seguridade e que se fan auditorías periódicas para ver a calidade e a seguridade dos pacientes en Povisa, e desde logo obriga tamén progresivamente a adaptarse a todos os criterios do Sergas: de seguridade, de calidade, de demoras en listas de espera e en todo o demais. Eu tamén os invito a ir ver o hospital de Vigo, porque cando din que é pequeno, pois tamén me gustaría que foran a ver o hospital de Vigo, están todos vostedes invitados a ilo ver, porque, ademais, entregaránnolo este mes, e é visitable, ¡eh!, xa se pode ir, xa se pode visitar, xa se pode andar por dentro, con casco, pero pódese andar por dentro. E, desde logo, ten un laboratorio, vai ter un laboratorio, evidentemente que vai ter un laboratorio, un laboratorio que dea resposta a todas as necesidades dos profesionais e dos pacientes de Vigo. Non teña ningunha dúbida de que vai ter ese laboratorio e, evidentemente, cos mellores requirimentos técnicos e científicos actuais, e iso pódollo asegurar. E, desde logo, bueno, o tema da universalidade da atención dos cidadáns galegos creo que está absolutamente garantida. Fomos –xa o dixen antes– a primeira comunidade autónoma que puxo en marcha un plan, de acordo ademais coas ONG, para precisamente garantir o programa social de saúde pública, para garantir que todos os cidadáns residentes en Galicia tiveran acceso á atención primaria e á atención especializada que necesitaban. 2.103 persoas tiveron acceso á sanidade pública a través deste programa. Pero, ademais diso, 500 persoas foron quen de acceder ao aseguramento a través do Instituto Nacional da Seguridade Social como traballadores ou como beneficiarios tamén durante este tempo. É dicir, de verdade, non hai ninguén que non teña acceso á asistencia sanitaria en Galicia e, ademais, as ONG seguen traballando connosco para garantir e para facilitar isto. ¿En que estamos á cabeza? Nas tecnoloxías da información e comunicación. Señora Acuña, seguro, pódolle asegurar que, desde logo, neste momento, Galicia, o Servizo Galego de Saúde, está á cabeza na utilización das tecnoloxías da información e da comunicación, e desde logo non privatizadas. Non pretenderá que os programas informáticos os fagan directamente os técnicos do Sergas, non pretenderá vostede que os xestionemos...
¡Silencio, señora Acuña!
....por profesionais do Sergas, o mesmo que lle dicía antes das ambulancias, que xestionemos as tecnoloxías da comunicación e da información. Non, hai empresas. Evidentemente, ningún servizo público, ningunha empresa xestiona directamente nin as tecnoloxías da información e da comunicación, ningunha, pero, desde logo, a historia clínica é do Servizo Galego de Saúde. [[Interrupcións.]] [[Murmurios.]] Bueno, é do paciente e xestiónaa o Servizo Galego de Saúde, e, desde logo, non está en ningún caso privatizada, está depositada dentro de ordenadores e dentro do Servizo Galego de Saúde, e, desde logo, está custodiada, e séguese toda a Lei de protección de datos, cunha custodia exquisita de toda a información contida na historia clínica electrónica. Iso pódollo asegurar, que se cumpre estritamente a Lei de protección de datos, que se controlan todos os accesos á historia clínica electrónica, e desde logo que temos incluso aberto algún expediente disciplinario a profesionais por mal uso de acceso á historia clínica electrónica, e isto é así. Respecto do socio tecnolóxico, bueno, é un sistema completamente distinto de mercar as máquinas de tecnoloxía sanitaria que necesitamos. É un sistema recollido por suposto na Lei de contratos do Estado. Evidentemente, señora Solla, os locais, as zonas onde se van ubicar os aceleradores lineais de Vigo desde logo que están alí, é dicir, o hospital fíxose con espazos para iso. Pero, mire, cada acelerador que se merca, dependendo das características do acelerador, ten que ter unha instalación específica, ten que ter un plomado específico, ten que ser validado polo Consello de Seguridade Nuclear e ten que adaptarse –como lle digo– exactamente ás características técnicas do acelerador, co cal, unha vez adxudicado o socio tecnolóxico, que priorizamos precisamente a adxudicación dos aceleradores lineais para poder dotar o hospital de Lugo dos aceleradores lineais que necesita para montar o servizo de radioterapia, unha vez adxudicado, ten que ser a empresa a que diga cales son os requirimentos técnicos das salas, e o Consello de Seguridade Nuclear ten que darlles o visto bo a esas obras para adaptalos á lei, á seguridade dos pacientes, porque montar un acelerador lineal non é calquera cousa, non é calquera aparato, e desde logo pódese poñer en risco o paciente, pódese poñer en risco os traballadores e pódese poñer en risco incluso os cidadáns de Lugo, co cal imos ser moi coidadosos na obra que hai que facer en Lugo para instalar os aceleradores lineais, pódolle asegurar que si. E, desde logo, o socio tecnolóxico ten outra vantaxe. Agora adxudicaremos os outros dous lotes, eses dous lotes que priorizan un TAC no Barco de Valdeorras –esperemos telo de maneira moi próxima, porque realmente é unha necesidade– e un TAC no servizo de urxencias no CHUS e, entre outras cousas, toda a dotación que necesita o novo hospital de Vigo, que se porá en marcha ao longo deste verán. E tamén todos os mamógrafos que necesita o programa de cribado de cancro de mama, porque están obsoletos desde hai moitos anos, e agora, afortunadamente, grazas a este concurso e a estes 88 millóns, imos poder dotar tamén todo o programa de cancro de mama de novos mamógrafos, que nos permitan obter mellores imaxes e mellores resultados neste programa. Sobre a central de compras, a verdade é que pensei que me ían dicir moitas cousas, pero, desde logo, centralizar as compras do Servizo Galego de Saúde, centralizar, obter mellores prezos nos produtos que se compran para o Servizo Galego de Saúde, a verdade é que non crin que fora obxecto de crítica por ninguén, porque iso é o que estamos a facer coa central de compras: optimizando os prezos dos produtos que se compran no Servizo Galego de Saúde. É o que levamos facendo con moitos concursos integrados e con moitos concursos centralizados; incluso participamos en concursos centralizados a nivel de todo o Servizo Nacional de Saúde, en concreto as vacinas da gripe e as vacinas do calendario vacinal infantil, obtendo moi bos resultados, obtendo uns moito mellores prezos, e non sei cal é o problema para comprar as vacinas, para comprar os medicamentos ou para comprar produtos sanitarios de maneira integrada obtendo para iso mellores prezos. E referente ás demoras ou referente á xestión da demanda, evidentemente –como lles dicía antes–, si que cambiamos a maneira de xestionar a demanda. E cambiamos a maneira de xestionar a demanda porque nos parece que só o tempo en lista de espera non é suficiente. Hai que ter en conta as necesidades reais dos pacientes. E para iso estivemos traballando coas sociedades científicas, e para iso estivemos traballando cos profesionais, porque son eles os que deciden os criterios de priorización, tanto da lista de espera cirúrxica por prioridades, e conseguimos, ademais, baixar a lista de espera tanto en prioridade 1 como 2, –repito– con criterios definidos polos profesionais, como nas vías clínicas, onde estamos dando unha resposta por debaixo dos quince días. Para concluír esta segunda parte, a asistencia sanitaria, a prestación da asistencia sanitaria, é cen por cento pública nesta comunidade autónoma, está prestada por profesionais do Servizo Galego de Saúde. O 81 % dos profesionais teñen vínculo de estabilidade. Pero, por suposto, no Servizo Galego de Saúde, e sobre todo nestes 36.000 traballadores, hai vacacións, días libres, e tex que é preciso substituír, porque, se non se contrata, non se substitúe. Entón, non sei que é o que me están a dicir. Por unha parte, critícanme porque non substituímos, e por outra parte, din que facemos moitos contratos. Aclárense, por favor, señorías. Moitas grazas.
Grazas, conselleira. Rolda especial de aclaracións. Polo Grupo Mixto ten a palabra a señora Iglesias Sueiro.
Grazas, presidenta. Señor Santalices, tamén con todos os meus respectos quérolle indicar que a min ninguén me pasa nada. Eu non teño quen me escriba, leo os xornais. Espere, déixeme rematar. Leo os xornais, estou informada porque estou preocupada. Acabo de enterarme o outro día que houbo recortes nos helicópteros das urxencias sanitarias, e que estarán operativos 394 horas menos ao ano. E tamén sei que o 27 de abril do 2012 a Xunta, por boca do seu presidente –era ano electoral, non sei se se acorda, no ano 2012 foron as eleccións no mes de outubro–, declara que a Xunta suavizará o copago por transporte sanitario non urxente, debido á dispersión da poboación galega. Ben, era ano electoral. Isto quedou no aire porque era un plan do Goberno central. Esperemos a ver que pasa neste período electoral no que estamos. Eu estarei alerta e seguirei informada. E quérolle indicar á señora conselleira, por outro lado, que o persoal das ambulancias privatizadas, de servizo privatizado, está sempre en folga, sempre reivindicando, porque están nunha situación laboral francamente deteriorada. E quérolle indicar, se non lle importa e non lle parece mal, que non son oenexés, son oenegás, e que as oenegás son as que cobren os baleiros que tiñan que ocupar vostedes. Vostedes non poden colaborar nin practicar a caridade, vostedes teñen que facer acción de goberno, teñen que facer política. E despois encantaríame que todo o que anuncian aquí o Partido Popular e os seus representantes fora verdade. ¡Ogallá que fora verdade! ¡Eu estaría encantada de que así fora! Pero os datos que reflicten a realidade, e non son datos manipulados, e indico que nin partidistas, ¡eh!, indican que entre o 2009 e o 2014 a sanidade pública galega sufriu un recorte de 460 millóns de euros; que se eliminaron máis de 2.000 postos de traballo sanitarios e que houbo un peche de camas hospitalarias en número de 275. Ademais, cando vostede di que non está privatizada a sanidade, ¿como se explica que o 48,8 % do orzamento para a sanidade pública vaia parar ás empresas privadas? E aínda así, Povisa, a pesar de recibir esta prestación económica tan importantísima, despide 13 traballadores. ¡É inexplicable e inxusto! E despois non me diga que nas urxencias non hai colapso hospitalario. ¡Vaia se o hai! O que pasa é que este colapso hospitalario non é causado polos doentes nin polos profesionais, que ¡vaia, vaia!, podo dar fe de que son heroes e heroínas, é impresionante. O que pasa é que é debido á falta de persoal. ¿E por que falta persoal? Por mor dos recortes. É lóxico, a min non me sorprende porque corresponde ao seu ideario –con todos os respectos llo digo– manter que o sistema público é insostible, e que defendan as privatizacións e o copago porque a súa estratexia é beneficiar á empresa privada, o cal eu non comparto, pero respecto. ¡Pero digan a verdade! Porque o que realmente fai falla na sanidade pública galega é a restitución da sanidade para todos e todas, coa recuperación dos niveis de inversión e da dimensión das plantillas anteriores aos gobernos do PP. Hai que reabrir todas as camas dispoñibles e hai que impulsar realmente o Plan de atención primaria. Hai que rescatar para o sistema público...
Vaia rematando, por favor.
...os servizos privatizados. Fai falta vontade política de servizo, de servizo para o ben común, e non para atender os intereses das empresas privadas. Moitas grazas. Máis nada.
Grazas, señora Iglesias. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Señora Solla.
Grazas, presidenta. A verdade é que moitos dos temas que expuxemos aquí quedaron sen contestar, e a min preocúpame que vostedes retorzan os datos, porque falan vostedes de rigor cando realmente dicían aquí que diminuíran os concertos. O que pasa é que vostede retorce os datos, é un uso perverso. Cando nós falamos de que o 50 % do orzamento público está privatizado non nos referimos soamente aos concertos sanitarios, senón a toda a alta tecnoloxía, ás telecomunicacións, aos servizos de sanidade, a todos eses servizos que eu nomeei na miña intervención, que vostedes foron privatizando pouco a pouco baseándose na Lei 15/1997, e que agora mesmo constitúen xa a metade do noso orzamento. É evidente que, se lle sumamos ademais todos os cánones que pagamos, por exemplo, por ese hospital público-privado de Vigo e que imos pagar durante os vindeiros anos; todos os cánones que pagamos por ese concerto singular de Povisa, cada vez hai menos orzamentos para a sanidade pública, e iso é tamén unha decisión política. Aquí se presentaron moitas emendas no debate dos orzamentos deste ano e dos anteriores e vostedes non quixeron admitir ningunha, e teñen vostedes maneiras de teren máis recursos. Polo tanto, vostedes sosteñen un argumento perverso, porque a realidade é que cada vez temos menos capital público na nosa sanidade. É interesante que fale vostede, ademais, de que os fármacos novos teñen problemas moitas veces, cando vostedes non tiveron ningún problema en mercar e en gastar milleiros de euros no Tamiflú, que despois se descubriu que non era necesario, que foi un negocio moi substancioso para a empresa Guilliar, a mesma á que agora vostedes lle mercan os fármacos para a hepatite C. É bastante curioso que vostede saque ese tema hoxe aquí. Terán que explicar en que medida e de que maneira van financiar todos eses tratamentos, que a día de hoxe aínda non cumpriron coas súas promesas, e recordo –xa o falaremos– que imos ter que pagar un crédito ao Ministerio de Sanidade para beneficiar a empresas privadas, cando teriamos a posibilidade de producir o xenérico. Ademais vostede dixo que poderían ter efectos adversos os medicamentos –falou do ibuprofeno, daqueles que non están prescritos–, e esquécense de que son vostedes os responsables de eliminar máis de 400 fármacos da carteira común da sanidade, e que, polo tanto, todos eses non contabilizan cando vostedes fan os cálculos do que vostedes aforran en medicación. É evidente que o gasto público se converteu en gasto privado, e que, de gastar ou de proporcionar dende os orzamentos públicos, pasaron a ser as persoas as que se teñen que financiar gran parte deses tratamentos; polo tanto, iso non o contabilizan vostedes, e o seu argumento é claramente tramposo. Falaban vostedes de que estabamos á cabeza das tecnoloxías da información. Dirá que estamos á cabeza das privatizacións das tecnoloxías de información. Outro argumento perverso, trasladar que aquí non fabricamos equipos informáticos. Mire vostede, o que vostedes están a privatizar non son só as compras de materiais, de equipamentos, nin tan sequera de maquinaria, o que privatizan vostedes é a xestión, e que empresas privadas pasen a ter toda a I+D+i que deberiamos ter dende o eido público. ¡Non o que é a maquinaria, senón a xestión! As telecomunicacións en Galicia están privatizadas: temos a Telefónica, temos R, relacionada coa teleasistencia; a historia clínica xa dixen, a Indra; a cita previa a un fondo de capital-risco. Pero, por favor, ¡de que estamos a falar? ¿De que estamos a falar? Non retorzan os argumentos. Despois, cando falamos da central de compras, a min paréceme fantástico que vostedes aforren coa compra centralizada. O problema é que vostedes privaticen esas centrais de compras. O problema é que vostedes privaticen a xestión das compras.
Vaia rematando, por favor.
O problema é que vostedes privatizan tamén a alta tecnoloxía, e non estamos falando da compra de maquinaria, estamos falando tamén da súa xestión, da xestión deses servizos, da xestión da formación dos profesionais. É dicir, van ser esas multinacionais as que nos digan cantas veces imos renovar esa maquinaria, canto lles imos pagar, e os prezos vanse multiplicar, como xa sucedeu noutros lugares –xa llo dixen aquí algunha vez–, como na Comunidade Valencià, cando se privatizou a resonancia magnética e os gastos se incrementaron exponencialmente. Non teño moito máis tempo, pero vostede dixo que, se non se contrata, non se substitúe na asistencia pública sanitaria. É bastante curioso que vostede diga iso aquí, cando a meirande parte das vacacións e das IT non están a ser cubertas, e cando xa temos este mes sobre a mesa un novo plan de peche de camas para os nosos centros que debateremos aquí en vindeiras ocasións. Eu reitero, vostedes retiraron a universalidade da sanidade pública, non só mediante ese Real decreto 16/2012, que vostedes intentaron compensar con beneficencia, senón tamén con todas as privatizacións que están facendo, que vostedes descapitalicen o que é de todas e de todos.
Moitas grazas, señora Solla. Grupo Socialista. Señora Acuña.
Grazas, presidenta. Mire, señora Mosquera, gústelle ou non, esta comparecencia é un absurdo, a súa xestión unha mentira e un fracaso, e a estratexia sanitaria do señor Feijóo, unha gran trampa. En canto á intervención do voceiro, do señor Santalices, teño que dicir que foi moi esclarecedora. Para o señor Santalices os veciños e as veciñas de Valdeorras temos que facer unha festa porque o señor Feijóo, cos cartos de todos e de todas, di agora, no 2015, que lle vai poñer o TAC no hospital comarcal; un TAC, señor Santalices, que quedou comprometido no 2009. Pero logo, pola mesma lóxica, teremos que facer un enterro, sen ir máis lonxe, porque acaban de suprimir un cupo de enfermería no Centro de Saúde do Barco, para que o negocien tamén vostedes, señor Santalices. Mire, a única verdade é que vostedes se subiron á crise para recortar o de todos e de todas mentres preparaban o de algúns, de maneira que cando volvan ter cartos, ou, mellor dito, cando vostedes decidan devolverlles os cartos públicos aos servizos públicos, estes estean tan deteriorados e tan adelgazados que xa non van ser capaces de prestar unha asistencia sanitaria de calidade, polo que terán que ser proporcionados eses coidados polas empresas privadas. Estratexia perfecta, pero ¿para quen? Para o Partido Popular, non para o sistema sanitario público galego. Mire, vostede me falaba da informatización: estamos á cabeza. Pois mire, voulle ler un correo que recibín hoxe mesmo. "Estase procedendo á externalización masiva de informática, como di o PP, e con elo ao cambio de equipos, software, etc., co risco de perder a información, os arquivos e os programas almacenados, dado que as empresas externas se desentenden, e os traballadores e traballadoras non sabemos gardar todo ou recuperalo". Pero tamén lle vou ler o que din os cidadáns, o que di unha usuaria desa sanidade da que tanto presumiu o señor Santalices, da sanidade de Ourense, xestionada moi directamente e moi familiarmente polo señor Feijóo. "Mi nombre es Elena" –leo en castellano–, "dentro de dos meses cumpliré 81 años. Ingresé en la residencia de Ourense, en la 6ª planta, el 7 de febrero. Por alguna complicación, salí el 4 de marzo. Quiero dar las gracias a todo el personal que tan maravillosamente me atendió: médicos, enfermeras, auxiliares –que en mis peores momentos lograron sacarme una sonrisa–, celadores, nutricionistas, etc. Desde aquí, igualmente valorar con un cero a la Gerencia de dicho complejo hospitalario. En ese casi mes que permanecí ingresada, todos, todos los días, faltaban cosas de lo más imprescindible –señora Mosquera–: mantas. Varios días dormí, recién operada, con el abrigo de mi hija. Toallas, camisones, almohadas, apósitos, etc. Había días que, después de lavarme, me tenían que secar con el camisón sucio porque no había toallas ni más camisones. Ante tal desastre, varias personas, y mi hija, fueron a Atención al Paciente, donde intentaron –sin suerte– que no pusiéramos la reclamación, que no escribiéramos en el buzón de sugerencias. Yo ya me estoy recuperando, pero no dejo de pensar en esas enfermeras y auxiliares que trabajan a toda máquina sin un segundo de descanso. Y esto no es un repunte en urgencias, esto es la sexta planta de cirugía. Por eso, muy señores míos, solo me queda decirles que en el partido que me tocó jugar en este ingreso el resultado es: sanitarios 10 - gerencia 0. Muchísimas gracias a la señora Elena Regueiro."
Vaia rematando, por favor.
Pero non só falan os cidadáns, senón tamén as comisións de centro, denunciando colapsos nos servizos de urxencias un día si e un día tamén; colexios médicos exixindo, señora Mosquera, compromiso coa atención primaria; comités científicos –que non pode permanecer allea a eles– denunciando a barbaridade de que o novo hospital PP –pequeno e privado– de Vigo non leve laboratorio; e xerentes de altos cargos da súa consellería fuxindo, señora conselleira, despavoridos. Mentres, vostede desfrutando con casos de nepotismo e censurando todos aqueles informes que non lle gustan, incluso os da Comisión de Ética, que, por certo, denunciaban que a sanidade pública non é universal –gústelle ou non lle guste ao señor Santalices–. Mire, esta é a avaliación real, e ante esta situación da sanidade pública galega –quédanme moitas cousas...
Remate, por favor.
...que me gustaría dicirlle, pero non me queda tempo–, mire, só se concibe unha estratexia, e esa estratexia é que marche vostede o antes posible para a súa casa...
Moitas grazas, señora Acuña.
...e que leve da man o señor Feijóo, que é o ideólogo e o responsable desta desfeita. Máis nada e moitas grazas.
Grupo Popular. Señor Santalices.
Grazas, señora presidenta. Eu non creo que sexa nada positivo vir a este Parlamento falar de Venezuela, de Venezuela creo non que procede falar, e creo que fai dano iso, fai dano porque, en definitiva, [[Murmurios.]] trata vostede –e parece mentira que sexa un profesional da sanidade pública– de desprestixiar un dos mellores sistemas sanitarios do mundo, pero a boa fe que non o consegue, a boa fe que non o consegue. Señora Iglesias, eu non dixen exactamente iso; dixen que o transporte sanitario en España non se paga, en Galicia non se paga; isto é así. Eu creo que ao mellor vostede o que leu foi un panfleto roxo que circulaba por aí feito por estes señores que dicía: "se gana o PP, vanche cobrar por ir ao médico, vanche cobrar polo transporte sanitario". Eu creo que esta foi a confusión. Afortunadamente, non houbo resultado positivo e aquí non se cobra polo transporte sanitario. [[Murmurios.]] Estea, nese concepto, tranquila. Mire, o concepto de privado dentro do que é a asistencia sanitaria isto xa está moi estudado e non imos agora neste Parlamento contradicir nós un dos mellores ministros de Sanidade que tivo España, que foi o señor Ernest Lluch. Ernest Lluch fixo a Lei xeral de sanidade... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Bueno, vostede pensa que foi bo ministro ou malo, para min foi un bo ministro, bo ministro. Ernest Lluch xa dixo claramente [[Interrupcións.]] , vamos, tendencia cara a un sistema de cobertura universal en que a asistencia sanitaria...
¡Silencio, por favor!
Bueno, perdoa, estou falando dun líder voso.
¡Silencio!
Se nin iso respectades, [[Murmurios.]] ¿como me ides respectar a min se estou falando dun ministro socialista que fixo a Lei xeral de sanidade? E estableceu que a asistencia sanitaria é pública, pero que pode haber a complementariedade da asistencia sanitaria privada. Pero a tutela –que é o que dixo a conselleira– da asistencia sanitaria dos pacientes correspóndelle ao Servizo Galego de Saúde. Déalle a volta como queira, o asunto está clarísimo, e de toda a vida lévase feito así. ¿Ou vanme dicir agora que o concerto de Povisa naceu da man desta conselleira? O concerto de Povisa, ¡por Dios!, naceu alá polos anos oitenta, ¡eh! ¿De que estamos falando? Imos ver se somos discretamente serios. Inmunizacións. A conselleira definiuno ben, nós do tema de vacinas falaremos hoxe á tarde. Pero está marcada unha liña, efectivamente, que iso ten que ser un acordo do Ministerio, a través do Consello Interterritorial. Pero nós hoxe á tarde falaremos con profundidade disto. E outro tema que eu xa sei que lles manca: Lei de garantías. Claro, a Lei de garantías foi aprobada neste Parlamento, a Lei de garantías está en fase normativa, en fase de desenrolo. Eu xa sei que a vostedes esta lei..., que é curioso, señora conselleira, o outro día na Comisión 5ª ninguén quería esta lei e a min estivéronme reclamando todos os grupos que se aplique esta lei. Pero ¿de que estamos? Pero non, se votan en contra, se é unha lei boa, votemos a favor todos da lei. Pero ¿como me reclaman unha lei á que votaron en contra? É unha cousa difícil de entender. Ninguén pode ir en contra da libre elección, ninguén pode ir en contra dunha segunda opinión e ninguén pode ir en contra das instrucións previas. Polo tanto, eu creo que esta foi unha boa medida posta por este goberno. Señora conselleira, tamén hai temas nos que a min me gustaría que se profundara, porque creo que son ferramentas positivas. Eu creo que hai que seguir profundando na xestión clínica. A xestión clínica é unha ferramenta que vai aportar moitos beneficios. Eu pídolle aquí un esforzo, porque na xestión clínica vai tamén moito a sostibilidade do sistema. Nós temos en Galicia un problema coa nosa poboación, unha poboación moi envellecida, e isto evidentemente pois crea un problema de sostibilidade. A xestión clínica pode aportar aspectos positivos. Por iso, pídolle que faga un esforzo no tema do desenrolo da xestión clínica, que os profesionais a queren. Vostede aquí pode escoitar calquera discurso, pero eu, que estou moito cos profesionais, todos apostan pola xestión clínica. Aquí hai un discurso que é deturpado, que é porque non lles interesa por determinadas cuestións, porque é un modelo que vostede quere implantar aquí despois de trinta anos...
Vaia rematando, por favor.
...que non se foi quen de implantar, e por iso non o queren. Conclúo, señora presidenta. Nós seguimos apostando por reforzar –este goberno así o está facendo– un sistema público sen copagos asistenciais. Insisto: somos o único país da Unión Europea que non ten copagos asistenciais; en calquera outro país nada máis che chegan coa maquinilla, 60, 70, 80 ou 90 euros; nós somos o único. Nós apostamos polas infraestruturas sanitarias. O hospital público metropolitano Álvaro Cunqueiro é unha realidade, pese aos atrancos; nin subidos ás sillas nin baixados das sillas, señor Gallego...,
Remate, señor Santalices.
...o hospital público metropolitano Álvaro Cunqueiro vai ser unha realidade, para ben seu, para ben meu e para ben de todos os que estamos aquí.
Moitas grazas, señor Santalices.
Insistir..., bueno, dá igual, señora presidenta, nada máis. Moitas grazas.
Ten a palabra, se lle deixa... [[O señor Losada Álvarez pronuncia palabras que non se perciben.]] [[Aplausos.]] o señor Losada, a señora conselleira para pechar o debate. [[O señor Losada Álvarez pronuncia palabras que non se perciben.]] Señor Losada, non quero inaugurar as chamadas á orde. Entón, por favor, ten a palabra a conselleira.
Grazas, señora presidenta. Señorías, na Consellería de Sanidade e no Servizo Galego de Saúde estamos convencidos de que só avaliando o que facemos, só repensando todas as nosas actuacións, seremos capaces de mellorar; de mellorar para ofrecerlles a todos os galegos e galegas, auténticos donos do sistema sanitario público, un servizo sanitario cada vez máis adaptado ás súas necesidades, coas tecnoloxías máis avanzadas e ao mesmo tempo coa mellor utilización dos recursos, uns recursos sempre escasos, pero sobre todo nestes tempos que nos tocou xestionar e que foron os de maior crise económico-financeira das últimas décadas.
¡Silencio, por favor!
Por iso, no ano 2010 elaboramos a Estratexia Sergas 2014: a sanidade pública ao servizo do paciente, para que nos servira de folla de ruta nesta travesía que sabiamos que ía ser complexa; porque sempre o é, pero que superou con creces as nosas previsións, pois non pensabamos que o ía ser tanto. Hoxe podemos dicir non só que salvagardamos o sistema sanitario público de Galicia na maior crise económica coñecida, senón que os resultados son mellores que hai cinco anos, que fixemos máis con menos, e que fomos quen de iniciar os cambios que necesita o sistema para facerse máis forte, para superar os desafíos que sen dúbida terá que afrontar: o envellecemento da poboación, a súa pluripatoloxía, a tecnoloxía e fármacos cada vez máis caros, a adaptación ás novas tecnoloxías da información e da comunicación, pacientes cada vez máis informados e cada vez máis implicados nas decisións sobre a súa saúde e a súa enfermidade, necesidades ineludibles de prevención e de promoción da saúde en accións cada vez máis transversais e fóra do ámbito sanitario e as novas regras de xogo cos provedores sanitarios. Voulles dar algúns datos que demostran o que estou a dicir e que están recollidos na avaliación da estratexia. Considerando o nivel de execución das actuacións programadas, podemos valorar o impacto que esta tivo en tres ámbitos: na saúde dos cidadáns, na actividade do Servizo Galego de Saúde e na percepción dos cidadáns. O primeiro, os indicadores de saúde, as variacións dos indicadores de saúde. É certo que algún destes indicadores non depende só do sistema sanitario, senón que tamén hai que ter en conta que as publicacións que se fan non sempre son exactamente da vixencia desta estratexia. Empezarei pola esperanza de vida dos galegos e galegas, que aumentou en máis de medio ano durante os anos de vixencia desta estratexia, pasando de 81,5 a 82,5, e está entre as maiores do mundo. Tamén, a taxa axustada da mortalidade en Galicia por cen mil habitantes diminuíu durante este período, pasando de 933 a 885 falecementos por cen mil habitantes, e iso a pesar do envellecemento da nosa poboación. E se consideramos especificamente algunha das taxas nas que o sistema sanitario pode ter maior incidencia nos resultados, como as que se refiren á mortalidade media en taxas axustadas por cen mil habitantes de enfermidade cerebrovascular, esta baixou de 83,2 a 79,2; a cardiopatía isquémica descendeu de 83 a 72,7; e a mortalidade en menores de 5 anos reduciuse de 79,9 a 60,9. Como digo, todos os indicadores moi positivos. Se falamos da actividade realizada polo Servizo Galego de Saúde neste período, teremos que comezar por destacar o moi significativo incremento da actividade cirúrxica. No ano 2014 o Sergas levou a cabo nos seus centros hospitalarios máis de 108.000 intervencións cirúrxicas, o número de intervencións máis alto dos seus practicamente vinte e cinco anos; preto de 20.000 intervencións cirúrxicas máis ao ano que no ano 2009. E non soamente os datos cuantitativos de actividade merecen ser destacados, senón tamén os cualitativos. O 2013 foi o primeiro ano no que as intervencións cirúrxicas ambulatorias superaron as intervencións con ingreso. No 2014 as intervencións ambulatorias supuxeron o 53 % do total. Mantense así mesmo un constante incremento das intervencións programadas, que no ano 2014 representaron o 82 % do total. Se falamos do rendemento cirúrxico, podemos observar unha tendencia de mellora constante, superando os estándares fixados de mellores prácticas do 75 % e acadando o 76,53 % no ano 2014; máis de seis puntos de mellora respecto do rendemento rexistrado no ano 2009, o que explica algún dos outros datos. Estes datos podían completarse tamén coa progresiva redución da porcentaxe de intervencións cirúrxicas suspendidas ou coa progresiva redución da estadía media preoperatoria. E, concluíndo coa actividade cirúrxica, é necesario destacar o incremento das intervencións levadas a cabo nos centros de atención primaria. O obxectivo de mellorar a capacidade resolutiva neste nivel de atención con menos derivacións ao hospital pode verse reflectido nuns datos que practicamente dobran os rexistrados no 2009. Pasamos de 12.434 intervencións en 2009 a 21.454 no 2014; polo tanto, máis actividade cirúrxica, pero tamén máis racional, con máis intervencións ambulatorias, con máis intervencións en atención primaria e con máis intervencións programadas. E isto, sen dúbida, reflíctese na lista de espera cirúrxica; lista de espera que –como xa dixen– pasamos de xestionar dunha maneira máis racional, segundo as necesidades dos pacientes, segundo a demanda rexistrada. A P1 pasou de 29 a 19 días, 10 días menos que no ano 2009 e moi por debaixo do obxectivo de 30 días; a P2 pasou de 74,7 a 57,4, 17,3 días menos que no ano 2009 e tamén moi por debaixo do obxectivo de 60 días; e isto a pesar de manter unha moi alta demanda, moi por enriba da media do Sistema Nacional de Saúde. Se revisamos a atención e a actividade en atención primaria, observamos que se fixo máis cirurxía ambulatoria pero que tamén os médicos de atención primaria e os profesionais de atención primaria poden cada vez máis solicitar máis probas complementarias. E tamén diminúe progresivamente o número de consultas administrativas nos centros de saúde, o que permite, sen dúbida, un incremento de tempo que os profesionais dedican aos pacientes que realmente o necesitan. O número de consultas totais nos centros de saúde do Sergas diminuíron en practicamente 2 millóns ao ano, por iso se corresponden 3,3 millóns en citas administrativas e aumenta 1,4 en citas asistenciais. Ademais, apostamos pola consulta telefónica. En 2014 realizáronse 1,2 millóns de consultas telefónicas; o 8 % das citas dos médicos de familia. O 99 % destas citas telefónicas foron resoltas sen necesidade de que os pacientes acudira ao centro de saúde, só o 0,24 % das citas precisaron ser citadas no centro de saúde. É dicir, temos unha atención primaria máis resolutiva. Nas consultas hospitalarias tamén se produciu un incremento progresivo de actividade ata superar os 4,1 millóns de consultas, 342.000 consultas máis que no ano 2009. Pero ademais tamén se reduciu a demora. 81.000 pacientes menos esperan, a 31 de decembro de 2014, que esperaban a 31 de decembro de 2009; e esperan unha media de 19 días máis por unha primeira consulta. É dicir, menos pacientes esperando, e menos espera para a consulta. No que se refire á estadía media, tamén estamos a mellorar o indicador, reducindo e baixando por primeira vez en 2014 por debaixo de 8. En canto a atención de urxencias, debemos analizar os 3 elementos que configuran o modelo de atención sanitaria urxente. As urxencias atendidas do hospital baixan, 90.000 urxencias menos nos centros hospitalarios. As urxencias nos PAC se incrementan, 38.212 máis que en 2011. E resólvense a inmensa maioría, 1,3 millóns, nos PAC de atención primaria, só se derivan ao hospital o 9,23 %. No 061 tamén se están incrementando o número de chamadas. Temos 3.200 chamadas diarias, o que representa 100.000 chamadas ao mes. O 40 % delas resólvense sen mobilización de recursos. Polo tanto, tamén temos unha atención urxente máis racional, máis onde ten que estar, en atención primaria, non nos hospitais. Por último, vexamos a percepción dos usuarios. Desde o ano 1995, o Ministerio de Sanidade en colaboración co CIS publica o denominado barómetro sanitario, con resultados de todo o Sistema Nacional de Saúde e por comunidades autónomas. Esta é a valoración dos cidadáns. Dos datos da última enquisa de 2014 con datos de 2013, o 77 % dos cidadáns, pensan que o sistema sanitario funciona ben ou bastante ben. Practicamente seis puntos de mellora sobre a enquisa publicada en 2009 con datos de 2008. Tamén por riba da valoración global do Sistema Nacional de Saúde, que foi do 65,87 %. O funcionamento do Sistema sanitario público galego foi cualificado tamén pola maioría dos cidadáns como satisfactorio. Nunha escala de 1 a 9, o 82,19 % asígnalle unha puntuación por enriba de cinco, e o 44,06 % asígnalle unha puntuación por encima de 7. A media en Galicia é de 6.06, cunha mellora de 3,41 % sobre os resultados de 2008. E tamén temos varios recoñecementos externos: o Premio Nacional de Innovación e Deseño, o Premio Nacional de Informática, Best in Class, e somos rexión europea de referencia en envellecemento activo saudable. En conclusión, en resumo, unha estratexia que ten servido para que o Sistema sanitario público de Galicia, lonxe do que se pode pensar e do que algúns queren facer crer aos nosos cidadáns, presenta uns incrementos de actividade notable, e, sobre todo, actividade máis razoable e eficiente. Máis actividade ambulatoria; máis urxencias nos PAC; máis capacidade de resolución da atención primaria; priorización das esperas en relación coa gravidade do paciente. É dicir, un sistema sanitario máis integrado, con máis cohesión e máis equitativo; un sistema sanitario con mellores resultados de saúde e un sistema sanitario mellor valorado polos cidadáns, porque este é, finalmente, o obxectivo fundamental do noso sistema: dar resposta ás necesidades de saúde dos cidadáns, dos galegos e galegas que cada día acoden aos nosos centros. E todo isto grazas aos profesionais, a todos os traballadores da Consellería de Sanidade e do Servizo Galego de Saúde, dos servizos centrais e dos centros asistenciais, eses que fan posible que se preste unha asistencia de calidade as 24 horas do día os 365 días do ano. Pero tamén o Goberno de Galicia, que foi quen de priorizar os gastos en sanidade e, ano tras ano, dedicamos máis do 40 % dos presupostos para que, a pesar de dispor de 2.000 millóns menos de euros de orzamentos, o presuposto de Sanidade siga por enriba dos 3.300 millóns de euros ao ano. E, por suposto, grazas aos pacientes, a todos os que están a colaborar para facer cada día esas cousas un pouco mellor. Que saiban que ese é o noso único compromiso, traballar por e para a sanidade pública de Galicia. Moitas grazas.
Moitas grazas, conselleira. Continuamos co desenvolvemento da orde do día co punto 4, de mocións, comezando pola moción do G.P. dos Socialistas de Galicia por iniciativa de don Francisco Caamaño Domínguez. Moción do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de D. Francisco Caamaño Domínguez, sobre a posición do Parlamento de Galicia en relación coa creación dunha comisión para a análise da situación da lingua galega e, se é o caso, a actualización do Plan de normalización lingüística, así como as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego ao respecto
A esta moción non se presentaron emendas. Para formulala ten a palabra o señor Caamaño, do Grupo Parlamentario Socialista.
Moitas grazas, presidenta. Señorías, despois da interpelación mantida por todos os grupos parlamentarios no pasado pleno, corresponde agora debater a moción, e, entre un momento e outro, houbo dous acontecementos que teñen que ver moito co que hoxe podemos falar neste intre no Parlamento. O primeiro, unha decisión do Tribunal Supremo desestimando un recurso interposto contra o chamado decreto do plurilingüismo. E á vez unhas declaracións, na miña opinión afortunadísimas, parece que nos estivera oíndo no noso debate a este grupo, Partido Socialista, que segundo algúns non ten posición clara. Pois ben, parece que o presidente do Consello da Cultura Galega xustamente defende a mesma posición que leva defendendo o Grupo Parlamentario Socialista. Tomo a literalidade das súas palabras, que puideron vostedes todos consultar nos medios de comunicación, ante a pregunta de que pensaba sobre o decreto do plurilingüismo e a decisión do Tribunal Supremo, e o presidente dixo con toda rotundidade –e para que non haxa equívocos fágoo literalmente– que é un conflito político que non se soluciona con sentenzas, algo que levamos reiterando desde esta tribuna os socialistas; e que isto non se arranxa con sentenzas, senón con actitudes, con recoñecemento e con dignidade da lingua. Aquí é onde está, precisamente, a clave. Porque o problema básico do Partido Popular e do actual Goberno coa nosa lingua é un enfoque absolutamente dislocado do tema e, polo tanto, das políticas públicas que ten que levar adiante. El considera que, fronte ao discurso que algúns partidos nacionalistas presentes en Galicia manteñen, de discriminación da lingua galega, o que teñen que facer é igualar utilizando iso que chaman bilingüismo cordial, e, polo tanto, entenden a xustiza da lingua como unha xustiza redistributiva, como se a redistribución fixese en si mesma, neste eido, políticas de igualdade. Por iso falan de bilingüismo cordial, falan de reservar o espazo igual para o castelán que para o galego, e non se decatan –e isto é o máis grave da súa posición ante o tema da lingua, porque non o comprenderon– de que, mentres a desigualdade se corrixe con políticas de igualdade, os problemas de humillación e de non-recoñecemento, os problemas de dignidade, non se recoñecen mediante políticas de igualdade. Polo tanto, cando a Xustiza non é redistributiva, senón que é de recoñecemento, ao que hai que atender é a dignidade, neste caso da lingua, e só con políticas recoñecendo o que o galego é, e a dignidade que o galego ten, se consegue establecer equilibrios exactos ou xustos dentro dunha sociedade. Iso que Avishai Margalit chama unha sociedade decente. Antes que xusta, unha sociedade ten que ser decente. É dicir, non humillar os demais. Atender a dignidade dos seus colectivos. Iso é precisamente o que o bilingüismo cordial ignora por completo, nun desenfoque absoluto da realidade cultural dun país, dunha lingua, neste particular caso. A proba de todo iso, e aí as diferenzas deste grupo co Partido Popular, é que non compartimos as políticas que atentan á dignidade da nosa lingua. E atenta á dignidade da nosa lingua como lingua oficial –e non falo da súa legalidade, falo da súa dignidade– que para ter un cargo público na Xunta de Galicia non sexa obrigado o coñecemento do galego. Atenta á dignidade dunha lingua oficial. Por certo, volvino comprobar. Non existe outro lugar con lingua oficial propia no que isto poida ocorrer, ¡en ningún lado! Esa é unha novidade do Goberno Feijóo, e aquí a temos. Indignidade e desprezo, porque a mensaxe que solta é: Non te preocupes, porque para estar no Goberno de Galicia non fai falta o coñecemento da lingua de Galicia, basta co castelán, que é un deber obrigatorio. Polo tanto, a mensaxe de igualación desiguálase con indignidade para a lingua que é a oficial dos galegos. Segundo exemplo, o decreto do plurilingüismo máis aló da súa legalidade. O problema volve ser o mesmo. É coller unha lingua oficial e tratar de pretender encaixala cunha non oficial, dentro dun sistema educativo, dando a entender que o galego é unha cousa secundaria, marxinal, o importante son o castelán e o inglés, e ese é un efecto de indignidade respecto da lingua do noso país, máis alá da legalidade. Non digamos a posición que se pode ter fronte ás reformas do ministro Wert e a posición tida pola Xunta de Galicia, da que xa fixen referencia. Mentres no País Vasco nun acordo defende a súa política lingüística e a súa posición, en Galicia facemos seguidismo. Consecuencia dese seguidismo, é importante tamén telo presente porque xa o estamos a ver no sistema de ensino do noso país, é que as asignaturas de ciencias non se dan maioritariamente en galego en case ningún instituto. ¿Mensaxe? Que o galego é unha lingua rural e, como moito, do mar, incapaz de poder dar matemáticas, ciencia, bioloxía, etc. Iso está reservado no noso sistema educativo ao castelán. Segunda marabillosa mensaxe de indignidade para a nosa lingua das políticas que está a facer. ¿Dentro do marco legal? Pois ao mellor si, pero eu non quero facer diso unha causa, senón dos obxectivos e das mensaxes que dá á sociedade galega. Consecuencia de todas esas políticas son os resultados que despois na cidadanía ten o uso e a implantación da nosa lingua. Iso é o que nos está a acontecer, e esa é a preocupación que este grupo parlamentario ten, e a que leva poñendo de manifesto ao longo de toda esta lexislatura. Non é outra cousa. Atendan á dignidade da nosa lingua, que se nos está indo. Fagan o favor, Goberno da Xunta de Galicia, de prestar atención ás necesidades que a nosa lingua ten hoxe, sobre todo á súa dignidade como tal. Iso é o que está a faltar, e iso que este grupo leva denunciando dende o primeiro día. Por iso ten presentado unha moción en termos de búsqueda dalgún arranxo institucional posible para que un problema que é substancialmente un problema de políticas públicas, por tanto, político e non xudicial, non volva aos tribunais e se poida arranxar razoablemente nas institucións democráticas deste país, especialmente no Parlamento, ante a posición que mantén pechada, fronte a calquera intento de achegamento, por parte do Goberno da Xunta. O primeiro que lle propoñemos ao Goberno, e está nesta moción, é que precisamente derrogue estas normas indignas para a nosa lingua e estableza un plan de defensa urxente do galego, ¡fai falla! Non vou falar tampouco, íaseme xa, pero é moi coñecido do tratamento digno que lle damos en orzamentos á lingua galega, o que máis se reduciu en todo este tempo de xeito sistemático: 5,7 millóns de euros fronte aos 21 que había, por exemplo, na época de Manuel Fraga. Esta é a realidade da dignidade con que se trata a nosa lingua por parte do Goberno actual. A segunda das propostas que se ten, busquemos o punto de acordo onde estabamos todos, que foi o Plan de normalización lingüística, e eu, por respecto a Galicia e ao noso idioma non vou discutir quen foi o primeiro en rachalo, tanto me ten. O que propoñemos nesta moción é que nos sentemos sobre ese plan, fagamos unha comisión parlamentaria, temos un documento de base aceptado por todos, actualicémolo, falemos sobre el, pero non deixemos pasar nin medio día máis sen facer algo, ante a gravidade da situación que estamos a vivir. Esa é a proposta que late nesta moción do Grupo Parlamentario Socialista, que, por suposto, defende o que di a Constitución e di o Estatuto de Autonomía. Non pretende M, ningunha radicalización, pero pretende algo, que se fagan políticas atendendo, recoñecendo a identidade propia de Galicia e do seu idioma. E as políticas de recoñecemento, volvo a dicilo, non son políticas nin de legalidade nin de igualdade. Non se pode igualar a quen fala castelán e galego, un é unha cousa e o outro é outra; hai que recoñecer e respectar aos dous. Diso se trata, non de bilingüismos cordiais, senón de que cada un sexa recoñecido libremente como o que é, e para iso as políticas públicas desta comunidade autónoma neste eido teñen que cambiar en profundidade. E como non o fagan e sigan agarrados a esa teima de que o problema do galego é un problema de nacionalismos e é unha guerra co castelán, e uns e outros, e os que están no medio e non están, o tempo pasa e as cousas non se fan e van morrendo progresivamente. E esa responsabilidade política si que, dende logo, é...
Remate.
...de quen hoxe está a gobernar en Galicia. El ten as competencias, non o Goberno de España, é a Xunta, pero tamén é responsabilidade deste Parlamento e de todos os grupos parlamentarios. Aí está a moción, e aí está clara, tamén, a vontade do Grupo Parlamentario Socialista. Grazas, presidenta.
Moitas grazas. Intervención dos grupos parlamentarios. Grupo Mixto. Señora Martínez.
Grazas, presidenta. Eu estou convencida de que, se alguén se dedicara a facer buratos na Catedral de Compostela ou a tirar parte da Muralla de Lugo, todos estariamos alarmados dicindo: ¡Menudas bestias!, igual que estamos mirando agora coa destrución de obras Patrimonio da Humanidade por parte dos insurxentes do Estado Islámico. Sen embargo, cando alguén ataca un patrimonio da humanidade, un patrimonio inmaterial, como é un idioma; un idioma que pertence a unha comunidade pequena como a nosa, en vez de estar alarmado o Goberno e de dicir: ¡que barbaridade!, hai que protexer este ben cultural do noso país, non, o Goberno galego di: ¡Bah, dá igual! Está en igualdade con outras moitas linguas do mundo. ¡Non pasa nada! Sen embargo, o idioma galego chegou aquí por transmisión oral. Os idiomas mantéñense porque as persoas os falan, os usan, na súa vida diaria. Se iso deixa de suceder, o idioma morre, por moito que se utilice en estudos literarios ou doutro tipo ou a nivel político, que é realmente ao que se está reducindo o noso idioma. É certo que esta perda de idioma dende o ano 2001, onde a maioría do pobo galego se consideraba galegofalante e ter como primeira lingua o galego, ata o día de hoxe, onde a nosa mocidade e os nosos nenos xa non falan galego nin entre si nin coas súas familias, debería de darnos a voz de alarma. Darnos a voz de alarma porque, ademais, vivimos nun mundo onde todas as mensaxes, ou practicamente todas as mensaxes, chegan en castelán. Salvo a Radio-Televisión Galega, todos os medios de comunicación en Galiza informan en castelán. A prensa escrita de maior tirada é en castelán. Todas as películas que se ven na televisión son en castelán, porque ademais, por desgraza, a Televisión Galega non inviste en programas de calidade nin en películas de calidade. Todos os xogos e os videoxogos que chegan á mocidade, e aos nenos e ás nenas, son en castelán, é imposible conseguir un en galego; como é dificilísimo conseguir literatura infantil e xuvenil en galego. Iso alonxa a nosa mocidade e os nosos nenos e nenas do galego, e dálles idea –como dicía o voceiro socialista– de que as cousas importantes se tratan en castelán. Polo tanto, é unha discriminación negativa a que está facendo o Goberno galego en relación á nosa lingua, e o que hai que facer é unha discriminación positiva. Temos que ter en conta, precisamente, que é unha lingua, a que se fala en Galiza, que nos hermana ademais con Portugal e cos países lusófonos, o cal é moi importante e a Xunta nunca lle deu valor a ese potencial da nosa lingua no estranxeiro e para relacionarnos co exterior. Pero tamén hai que darlle importancia ao uso da nosa lingua dentro do noso propio país. É imposible, ou practicamente imposible, no noso país asistir a un xuízo e que o xuíz te trate e te conteste en galego. Incluso hai algún empresario galego que pide un tradutor para traducir do galego ao español. Iso é desprezo pola lingua, e un desprezo que está sustentado polas propias políticas da Xunta de Galiza. Pero tamén nos ocorre cando accedemos á banca. É imposible acceder á banca...
Vaia rematando, por favor.
...e que che falen en galego. Ou cando accedemos á sanidade, é dificilísimo topar na sanidade, nos hospitais, en atención primaria, o persoal que te atenda en galego. O mesmo ocorre no ensino. Incluso no ensino, a Xunta está protexendo aqueles centros que incumpren a normativa sobre a nosa lingua. Polo tanto, hai moito traballo que facer. Deberiamos de aproveitar –como dicía o voceiro socialista– o Plan xeral de normalización lingüística aprobado por unanimidade, partir del e empezar a reaccionar antes de que a nosa lingua desapareza do noso país cando desaparezan as persoas maiores que agora a falan. É un risco real, é un risco moi grave, e o que espero é que o Partido Popular teña o sentido común e a responsabilidade de Estado de votar a favor desta moción. Nada máis. Moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra don Ramón Vázquez.
Bo día de novo. O certo é que na interpelación que se substancia na presente moción xa deixamos clara a unanimidade social, a unanimidade política, existente na demanda de reactivar ou de recuperar minimamente as políticas de normalización lingüística en prol do galego. O certo é que o Partido Popular está absolutamente só –só, absolutamente só– nesta situación de acoso e derribo ao galego. E estao porque fixo unha mudanza puramente electoral rachando un consenso existente nun marco que se definía como basicamente de aposta pola normalización lingüística, que non é outra cousa que asumir a necesidade de activar políticas diferenciadoras en prol do galego; o que moitas veces –é un termo que a min, dende logo, non me gusta– se chama discriminación positiva. Políticas diferenciadoras a prol do galego. Iso era un consenso existente, acadado a nivel institucional pero tamén a nivel popular, a nivel de toda a cidadanía. E ese consenso rachouse apostando por ese modelo que acuñou o Partido Popular chamado de bilingüismo harmónico, que non é outra cousa que, detrás dunha falsa equiparación das dúas linguas en contacto en Galicia, someter o galego a unha situación de clara indefensión a todos os niveis. Polo tanto, eu creo –e coincido coa filosofía desta moción– na necesidade de rachar unha triada que caracteriza claramente o Goberno galego. Unha triada definida pola súa política orzamentaria, normativa e institucional. Eses son os tres eixes fundamentais que están a caracterizar os ataques ao galego. Orzamentaria. Aquí se dixo, hai unha diminución aproximadamente do 70 % dos fondos destinados á normalización lingüística. Pero é que afecta a todos os eidos: á edición do libro, á tradución de obras en galego, ás bibliotecas, aos arquivos; en definitiva, a todos aqueles eidos que poden ser fonte de potenciación e normalización lingüística. No ámbito normativo, como xa se dixo tamén, coa publicación do Decreto de plurilingüismo, que ataca directamente unha das liñas mestras de normalización lingüística como é a escola, a educación, no seu sentido máis extenso; pero que tamén ten outras vertentes, como foi, por exemplo, a desaparición dos axentes de normalización lingüística, nomeadamente o profesorado Celga, que realizaba unha función fundamental no que ten que ver coa normalización da lingua galega, sobre todo no referente á poboación adulta. E no ámbito institucional, aquí, neste Parlamento, impedindo un debate rigoroso sobre a situación do galego, negando a realidade que denuncia o Instituto Galego de Estatística, pero non soamente: a Real Academia Galega, a Mesa pola Normalización Lingüística, colectivos como Prolingua, a propia Universidade, o Consello da Cultura Galega. E, sobre todo, facendo deixadez das obrigas normativas que ten o Goberno galego, publicando un informe anual –así o di a lei, o marco normativo galego– sobre a situación do galego. Ben, non se publica ese informe, cuestiónanse os informes doutras entidades, e, polo tanto, faise un fraco favor para ter un debate institucional serio e rigoroso. Polo tanto, é certo, nós coincidimos coa necesidade, por suposto, da creación dunha comisión de estudo. De feito, nós presentamos unha proposición non de lei, o 26 de febreiro, na que solicitabamos a creación desta comisión de estudo e na que instabamos o Parlamento de Galicia a realizar os trámites regulamentarios pertinentes para crear unha comisión de estudo parlamentar na que puideran participar as diferentes institucións, organizacións e colectivos para realizar un axeitado diagnóstico da situación actual da lingua galega e deseñar actuacións dirixidas a facer efectivo e avanzar no Plan de normalización lingüística. Ese debe de ser o punto de partida. Polo tanto, coincidimos na literalidade do segundo punto da moción, por se isto non fora pouco. Esta fin de semana, por incorporar elementos de actualidade, foi a entrega de premios...
Vaia rematando, por favor.
...da Academia Galega do Audiovisual. Unha das películas máis premiadas foi A esmorga; unha película que tiña 17 nominacións. Unha película que se estreou con 18 copias, cando unha película das que soen ser estreas de sona no noso país soe vir acompañada de preto de 300 copias. A pesar diso, foi unha das estreas máis secundada e de maior recadación de público.
Remate, señor Vázquez.
Pero iso non é suficiente. A situación do audiovisual é realmente agónica. Alí o denunciaba, dende logo, o colectivo, e situacións como as que aconteceron, con películas...
Remate, por favor.
...como O Apóstolo, ou O pequeno mago, deixan moi clara cal é a situación e o pulo que se está a dar ao audiovisual galego. É un exemplo máis do abandono ao que se está a someter a nosa lingua tamén no eido...
Moitas grazas, señor Vázquez. Moitas grazas.
...cultural. Polo tanto, imos apoiar esta moción. Máis nada e moitas grazas.
Grupo Popular, señor Baamonde Díaz.
Moitas grazas, señora presidenta. Moi bo día, señorías. Na pasada sesión plenaria, ao interpelar ao señor conselleiro, o señor Caamaño enunciaba cales eran os tres postulados esenciais da política lingüística do socialismo. En primeiro lugar, a consideración do galego como lingua propia de Galicia e a consideración de que o galego é a lingua oficial, co castelán, na Comunidade Autónoma. En segundo lugar, que toda persoa ten dereito a usar libremente a lingua da súa elección. En terceiro lugar, que a Xunta de Galicia ten a obriga de defender a nosa lingua por ser unha lingua minoritaria. En cambio agora, ao facer a presentación da moción correspondente, dilúe ese enunciado facendo unha proposta idéntica ás propostas que normalmente fai o nacionalismo político, e que traduce as tres eivas coas que tamén aborda o nacionalismo político o problema lingüístico, dende o noso punto de vista. A consideración de que o problema do galego é un problema do ensino; a pretensión de introducir o monolingüismo en galego e a expulsión do castelán dos espazos públicos, e a idea de crer que as linguas se poden impoñer por decreto. ¿Cal é a consecuencia de todo isto? Unha moi clara, que aquí é evidente que o nacionalismo político si que ten unha política lingüística moi clara, que non é outra que a de considerar a lingua como elemento nuclear do seu concepto de nación e utilizala no seu desenvolvemento do concepto de soberanía nacional. O Partido Popular ten tamén a súa propia política lingüística, enunciada en catro principios básicos: Galego e castelán son linguas oficiais. O galego recoñécese como lingua propia de Galicia con medidas de discriminación positiva fronte á potencia expansiva do castelán, equilibrio das linguas na súa aprendizaxe, con introdución do coñecemento dunha lingua estranxeira, e liberdade de uso. Señor Caamaño, fala vostede de desenfoque da realidade, fala de dignidade, fala de políticas de igualdade, pero segue sen aclararnos cal é, realmente, a política lingüística exacta que segue o socialismo político. O problema do galego non é unha cuestión de retórica nin de formas solemnes, senón un problema relacionado co seu uso social, e iso obriga a ler axeitadamente a realidade social de Galicia. Semella que o socialismo non é capaz de ler esa realidade, polas propostas que fai, que fan, ademais, inviable a aceptación da moción que presenta. En primeiro lugar, fai unha referencia ao decreto do plurilingüismo. Señor Caamaño, ¿que quere que lle diga? O decreto do plurilingüismo está respaldado pola maioría social de Galicia, está aplicado pacificamente nas aulas e agora ten o respaldo total e absoluto da Xustiza, que non só rexeita por cuestións formais, senón que entra no fondo da cuestión e deixa absolutamente claro que establece un uso equilibrado do galego no ensino; declara contundentemente que se axusta ao disposto na Carta europea das linguas minoritarias, declara tamén que se axusta ao Estatuto de autonomía e á Lei de normalización lingüística, e que non se poden achacar ao decreto as circunstancias da enquisa do IGE porque responden a unha circunstancia de tempo que non ten nada que ver coa circunstancia temporal do decreto. Se este decreto entronca coa Lei de normalización lingüística, e a Lei de normalización lingüística é froito do consenso, pregunto eu, ¿por que no retomamos o consenso sobre a base da Lei de normalización lingüística?, ¿por que non retomamos ese consenso que constantemente se está ofrecendo dende o Partido Popular, que llo ofreceu o Grupo Parlamentario a través dunha moción que non quixeron aceptar, que llo ofreceu o anterior conselleiro de Cultura, que mesmamente nesa cuestión do decreto do plurilingüismo lle ofreceu a posibilidade de reforma para evitar esa dicotomía no uso das materias de ciencias e das materias sociais?
Vaia rematando, por favor.
Pois non o utiliza, señor Caamaño, pola simple razón de que vostedes prefiren escudarse na realidade do nacionalismo para non artellar a súa propia realidade. Nosoutros instámolos novamente ao consenso; un consenso sobre a base de que o coñecemento das dúas linguas é absolutamente imprescindible; sobre a base de que as dúas linguas se teñen que utilizar con absoluta liberdade de uso; sobre a base de que o bilingüismo nin é harmónico nin filharmónico nin cordial nin demais, é real...,
Remate, por favor.
...é o bilingüismo que ten a sociedade galega, que usa as dúas linguas en absoluta liberdade, é un bilingüismo que ten por obxecto garantir unha sociedade sen confrontación nin división polas linguas, senón unha sociedade unida precisamente en defensa da lingua de todos, que é o galego, pero en defensa...
Grazas, señor Baamonde.
...do galego xunto co castelán, que a lingua de todos os que vivimos en Galicia. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas. Moción do G.P. Mixto, por iniciativa de Dª María Consuelo Martínez García, sobre a demanda da transferencia a Galicia das competencias executivas en materia de traballo, relacións laborais e función pública inspectora e as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego para garantir os dereitos dos traballadores
A esta moción non se presentaron emendas. Ten a palabra a señora Martínez para formulala.
Ben, a conselleira de Traballo dixo no pasado pleno, con motivo da interpelación, que confía en que os traballadores galegos denuncien o impago dos seus salarios e o retraso no cobro das súas nóminas. Ademais, afirmou que o Goberno galego vela por que se cumpran os dereitos laborais dos traballadores e estritamente a normativa, e porque todos os contratos sexan exactamente tal cal foron firmados. Indicou a conselleira que durante o ano 2014 se realizaron 572 actuacións, pola Inspección, vinculadas ao impago e retrasos dos salarios. Eu entendo que 572 actuacións son máis que suficientes para que a Consellería de Traballo xa tivera actuado de oficio, e non seguir relegándose ás actuacións de Inspección de Traballo, que non dependan da Consellería senón que dependen do Ministerio. Porque a pesar da precariedade do mercado laboral galego, dos baixos salarios, que hoxe ven na prensa que seguen baixando en relación coa media europea, seguimos perdendo capacidade salarial os traballadores e traballadoras galegas en relación cos salarios de Europa, parece que iso non lles chega a moitos empresarios e empresarias galegas, que ademais pretenden roubar deses salarios de miseria impagándollelos mesmo aos traballadores. Hai empresas, ademais, que, amparadas na inacción da propia Administración, estafan aos traballadores e traballadoras de diversas maneiras sabendo que non vai ocorrer nada. Hai empresas que obrigan aos seus traballadores e traballadoras a comprarse os seus propios uniformes, ou non lle pagan os descansos. Claro que diso sabe moito o Sergas, porque tampouco lles paga os descansos aos seus traballadores eventuais, polo tanto a empresa privada en gran parte copia o que fai a propia Administración. Horas extras impagadas, impago dos desprazamentos entre centros de traballo... No anterior pleno, na miña exposición na interpelación, citei, entre outras moitas empresas que deben salarios aos seus traballadores, o Hotel Palacio de Sober, para o que o Goberno do señor Feijóo mobilizou, en plena crise, cerca de 4 millóns de euros entre cretos e axudas, máis do 50 % do total do proxecto. A promotora do hotel, a empresa madrileña Albaer 98, adquiriu o pazo de Sober en 2007 aos pais da actual delegada da Xunta en Lugo e daquela alcaldesa de Sober, Raquel Arias. A comezos de 2013 a empresa solicitou un ERE temporal, pero dende o verán do 2014 o establecemento está pechado. Os traballadores do Palacio de Sober están sometidos a un ERE, pero a empresa non lles está pagando os salarios que lles adebeda, segundo o comprometido o 1 de marzo na sinatura do ERE. Os traballadores cobraron, iso si, a primeira parte en febreiro, pero os cinco pagos que lles quedan aínda seguen sen cobralos. E eu pregúntome, nese discurso do pleno anterior, da conselleira, de que velaban polo cumprimento da normativa, de que a Xunta velaba porque os traballadores cobraran os seus salarios, ¿onde está actuación da Xunta en relación ao hotel Palacio de Sober?, ¿que fixo a Xunta?, ademais de darlle diñeiro e ter un gran negociación para un cargo do Partido Popular coa súa venda, ¿cales foron as actuacións da Xunta en relación con isto? ¿Que seguimento fixo a Xunta dese diñeiro que investiu no hotel Palacio de Sober? É que aquí ocorre con Alimentos Lácteos, con T-solar, etc., levamos falado nesta Cámara de empresas e empresas que recibiron axudas públicas e que, ao cabo de pouco tempo, acaban despedindo aos traballadores sen que a Xunta faga nada para impedilo, nin sequera para resarcirse desas axudas que incumpriron coa creación e mantemento do emprego. Pero tamén é unha realidade que hoxe nas empresas, en moitas empresas, se fan contratos a tempo parcial para realizar unha xornada maior, que chega a duplicar o tempo que consta no propio contrato. O descenso do paro do mes de marzo pon en evidencia o tipo de emprego que se está creando. Despois de moito rebumbio e de moitos aplausos na prensa, e grandes eloxios polo ben que nos ía a economía galega e o descenso do emprego, cando o analizamos comprobamos que o emprego que se está creando é precario, en sectores de baixo valor engadido, como o comercio, a hostalaría ou a construción, que crean empregos inestables e con moi baixos salarios. Necesitamos crear industria, necesitamos apostar pola industria, necesitamos apostar pola tecnoloxía, polo investimento en I+D+i. O sector servizos e a construción non van dar solución aos problemas laborais, aos problemas económicos e de necesidade de desenrolo do noso país. A metade dos afiliados por conta allea teñen un contrato precario, temporal ou a tempo parcial. As empresas que teñen feito dos atrasos e impagos algo frecuente nos últimos anos, van dende microcompañías do sector servizos ás grandes contratas de Administración, que gañan concursos públicos con ofertas á baixa. A Administración paga cantidades millonarias, pero as empresas que xestionan o servizo non pagan aos seus traballadores e traballadoras. 240 traballadores e traballadoras víronse afectados en 2014 por impagos en distintas concesións administrativas, entre as que xa citabamos na interpelación, ademais do hotel Palacio de Sober, o Grupo Pazos, que leva varias piscinas públicas, Linorsa, Cleanet, Clece, a rede galega de quioscos, e podiamos seguir e seguir. ¿Como respondeu a Xunta ante todos estes casos citados? Con mutismo, alegando, como sempre, que non é da súa competencia, porque para este goberno, cando unha empresa concesionaria rouba aos seus traballadores, non é un problema de incumprimento do contrato que a empresa ten coa propia Administración, ¡non!, convértese nun problema dos traballadores coa empresa concesionaria. Polo tanto, está claro que o que hai é unha forte aposta por protexer as empresas que incumpren a legalidade, e así tamén, á parte de deixar desprotexidos os traballadores, desprotexen as empresas que con moito traballiño cumpren a legalidade e as cotizacións á Seguridade Social. ¡Así é como vela o Partido Popular polos dereitos dos traballadores e das traballadoras! Moitos destes traballadores, ante o impago dos salarios continuado durante meses, pero que ademais lles obriga a facerse cargo dos gastos de desprazamentos desde os seus domicilios ata o centro de traballo, acaban por pedir a conta e marchar, porque ademais a lexislación tampouco é que favoreza moito máis aos traballadores, posto que, en caso de que demanden por impago e o empresario non pague, o único que lles queda vai ser o camiño do desemprego. Estas situacións crean graves situacións de precariedade, non só pola perda do traballo, senón tamén pola pobreza que crea posteriormente, ao ter menor prestación por desemprego e menor prestación por xubilación. Mentres o empresario, ademais de solucionar un problema pagando menos por unha xornada completa ou pagar en relación a un contrato a tempo parcial, chegará tamén a unha menor indemnización. Por iso nesta moción instamos o Goberno do Estado a transferir á Xunta de Galicia a competencia executiva en materia de traballo e relacións laborais, que, en todo caso, deben incluír as relacións laborais e condicións de traballo, a negociación colectiva, a potestade sancionadora das infraccións na orde social no ámbito das súas competencias. Dous. Instar o Goberno do Estado a transferir á Xunta de Galiza a competencia executiva sobre a función pública inspectora. Para tal efecto, o persoal funcionario da Inspección de Traballo dependerá orgánica e funcionalmente da Xunta. Tres. O Parlamento de Galicia insta a Xunta a excluír dos procesos de selección e contratación de empresas e servizos da Administración galega, por un período de dous anos, aquelas empresas condenadas por delitos contra os traballadores ou que empregaran fondos públicos para fins distintos dos que lles foron adxudicados. Esperemos que nesa propaganda de transparencia, nesa propaganda de apoio aos sectores e ás empresas que cumpren a legalidade, nesa propaganda de apoio aos dereitos dos traballadores e das traballadoras galegas o Partido Popular teña a ben aprobar esta moción, e, por unha vez, asuma a súa responsabilidade de Goberno e reclame competencias para poder gobernar. Nada máis. Moitas grazas.
Moitas grazas. Intervención dos grupos parlamentarios. Polo Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, ten a palabra o señor Fajardo Recouso.
Bo día a todos e a todas. Dende Alternativa Galega de Esquerda anunciamos o apoio á moción que presenta o Grupo Mixto por varias cuestións fundamentais que vou tratar de enumerar nesta intervención. O primeiro é que a situación actual do mercado laboral non ten só que ver coa crise económica, senón que ten que ver coa acción reformadora que no lexislativo exerceu o Partido Popular; unha acción lexislativa que pretendía directamente acabar cos poucos dereitos laborais que xa tiña a clase obreira neste país, e, polo tanto, outorgar o poder absoluto, absolutista, ao empresario, rebaixar salarios, incrementar a inseguridade e, sobre todo, evitar a capacidade negociadora que os traballadores e traballadoras organizadas tiñan cos empresarios. Todo iso o que provocou foi un mercado laboral absolutamente inxusto, onde o que se ofrecen son salarios de miseria e xornadas laborais de explotación. É tanto así que o custo de hora traballada se sitúa xa por debaixo do custo de hora traballada no 2012; polo tanto, estamos nun retroceso brutal provocado polas políticas do Partido Popular. Calquera, se hoxe mira os xornais ou as páxinas web de busca de emprego, pode atopar como xa hai empregos nos que se ofrece traballar sen remuneración. O único que lle queda ao Partido Popular é acadar tamén que chegue o momento en que eses anuncios sexan: "garantimos que non haberá castigo físico", porque é o que lle queda ao noso mercado laboral. O 90 % dos novos contratos son contratos temporais, e, destes, un 35 % son contratos a tempo parcial. E por iso, cando estamos a falar dunha proposta que fala, por exemplo, da necesidade de intervir na inspección de Galicia, temos que denunciar a deriva ideolóxica e as iniciativas que desde o Goberno central se están trasladando á Inspección de Traballo; Inspección de Traballo que, se debera de ser un organismo que servira para controlar a explotación laboral, para garantir os dereitos laborais, se converteu nun instrumento de criminalización dos traballadores, que teñen que aceptar condicións irregulares ou traballar cobrando o desemprego. É tanto así que este labor inspector sobre a cotización supón o 57,8 % das inspeccións que se realizan neste país, fronte ao 10,9 % que o ocupan as inspeccións que teñen que ver co recoñecemento dos dereitos laborais. Hoxe en día xa é imposible que moitos traballadores teñan dereito ás súas baixas retribuídas, que teñan dereito ás súa licenzas; incluso se cuestiona en moitos casos que un traballador poida acompañar o seu fillo ao médico, como ten recoñecido no Estatuto dos traballadores. Todo iso porque existe unha deriva política que o que está tratando é de utilizar a Inspección de Traballo para criminalizar os desempregados e, polo tanto, actuando neste momento sobre os desempregados, que precisamente é agora cando menos protección teñen, co único obxectivo de que ese estigma contribúa á política do Partido Popular de eliminar as prestacións por desemprego. Esa é a realidade do que existe detrás destas actuacións. Polo tanto, nós cremos que é necesario que se asuma dende Galicia, pero para dirixir a actuación inspectora a aquelas cousas onde está a fraude, porque non podemos esquecer que, cando se persegue un traballador, o que non se pode é deixar de perseguir o empregador, que utiliza a súa situación de necesidade para explotar este traballador ou esta traballadora. Pero son estes precisamente os que reciben o beneplácito da Xunta de Galicia, e non, como ben se dixo aquí, só mirando cara a outro lado cando hai un conflito, senón directamente fomentando este tipo de actuacións. Eu volvo denunciar que a conselleira e o presidente utilizan empresas que explotan traballadores, que teñen xornadas laborais de 10 e 12 horas, para presentar os seus programas de emprego, porque ese é o emprego que quere o Partido Popular. É tanto así que a ausente conselleira de Traballo, que nunca ten a dignidade de asistir aos debates que teñen que ver coas súas responsabilidades, porque é unha [...] [[Por orde da señora presidenta e ao abeiro do artigo 106.3 do Regulamento, retírase esta expresión do Diario de Sesións.]] , porque é a que está facendo máis por que se incremente o desemprego e a baixa calidade dos nosos salarios neste país, tería que dar explicacións de como hoxe non está aquí namentres xa terminou hai dúas horas de intervir nese Consello Estatal de Persoas Maiores Xordas. Podería estar hoxe aquí, e sobre todo podería estar aquí porque estivo enganando a xente que participaba nese congreso; estívoos enganando porque, por exemplo, non lles explicou como das prestacións non se inclúen as axudas técnicas que necesitan as persoas xordas, das que eu formo parte, e sei moi ben que a Consellería non dá un só peso para as axudas técnicas nese sentido. Polo tanto, nós apoiamos a proposta...
Remate, por favor.
...pero sobre todo por esa parte final que di que non se pode seguir contratando con empresas que explotan. Por exemplo, Foelca, na Barbanza, recibe decenas de millóns de euros e ten aos seus traballadores sen cobrar desde hai nove meses. Imaxinade que vós hai nove meses que non recibides a nómina do Parlamento, seguramente non estariades aquí tan tranquilos. O que pasa é que...
Moita grazas, señor Fajardo, rematou o tempo. Rematou o seu tempo, moitas grazas. [[Aplausos.]] Ademais, hai algunha acusación persoal que xa lle dixen que non ía tolerar; deixámolas fóra. Non vou repetir as acusacións particulares que lle chamou á conselleira [[O señor Fajardo Recouso pronuncia palabras que non se perciben.]] Si, ¿pero sabe o que pasa? Que a conselleira non é [...] e a conselleira non é... [[O señor Fajardo Recouso pronuncia palabras que non se perciben.]] Non, non, cunha chamada á orde. [[O señor Fajardo Recouso pronuncia palabras que non se perciben.]] Ninguén lle impide falar da xestión, pero non pode facer acusacións directas e persoais, xa llo dixen. [[O señor Fajardo Recouso pronuncia palabras que non se perciben.]] Grupo Socialista. Ten a palabra a señora Quintas.
Bos días. Grazas, señora presidenta. O Grupo Socialista quere anunciar o voto favorable a esta moción. Xa no seu punto terceiro e cuarto eu creo que xa fora presentada neste Parlamento e xa a votaramos favorablemente. Por tanto, entendemos desde o Grupo Socialista que as regulacións son instrumentos para recuperar –entendemos– a viabilidade das empresas; é dicir, que canta maior legalidade, mellor competencia entre todas as empresas e maior viabilidade. Por tanto, a lexislación garántenos non articular a fraude nin permitila dende as administracións. Trátase de cumprir a lexislación e de disuadir de posibles abusos e prácticas fraudulentas, e non estamos dicindo nada que non ocorra nin saltando os medios de comunicación, e, lamentablemente, estámolo vendo en momentos tan terribles de crise, día a día. Hai que habilitar, por tanto, os mecanismos necesarios para detectar estes procesos irregulares, os procesos que implican prácticas corruptas. É certo que hai lexislación, é certo que se está vendo que esta lexislación salta máis do necesario, que están saíndo demasiados problemas –máis dos necesarios– e que as administracións non levan a cabo os mecanismos suficientes –porque, se non, non ocorrería así– para evitar isto. Aplicar as leis de forma rigorosa entendemos que é moi necesario, especialmente con aqueles que obteñen beneficios polos seus contratos coas administracións públicas, especialmente polos seus contratos coa Xunta de Galicia. Por tanto, a lexislación é obrigado aplicala –¡ata aí podiamos chegar!–, pero coa máxima prevención para evitar que os defraudadores e os corruptos se aproveiten do esforzo e do sufrimento da cidadanía. As administracións, entendemos dende o Grupo Socialista, que teñen a obriga de ser os garantes dos seus administrados. Que hai que cumprir a lei é algo que a ninguén nos escapa, pero dende a Administración deberemos de pór todos os mecanismos para que sexa eficaz ese cumprimento e, por tanto, reclamar os mecanismos precisos para garantir o cumprimento desa legalidade. A sociedade exixe a regulación e a correcta aplicación das boas praxes por parte das administracións públicas, tamén dos políticos. Sería imprescindible por parte das administracións públicas e tamén das empresas, pero, como dixen anteriormente, fundamentalmente daquelas empresas que son adxudicatarias das administracións públicas, que deben de ser as máis transparentes e debe de ser alí onde as administracións poñan o maior acento. Galicia ten un problema sangrante co desemprego, coa emigración e coa despoboación. Conta hoxe con menos dun millón de persoas activas. O aumento do paro está por riba do 62 %, os salarios son en torno a un 12 % inferiores á media estatal, cunha das contías máis baixas de todas as comunidades autónomas. E, se falamos de xornada laboral, traballamos máis para cobrar menos que a media española. Por tanto, vivimos unha realidade crúa, a pesar da publicidade e propaganda do Partido Popular. Hoxe, estes últimos días, chama a atención porque parece que todo sobe, que todo se multiplica, que todo se inaugura; Galicia é o país das marabillas. Realmente é obsceno ver esas cousas nun país que se está despoboando, no que os seus xoves teñen que emigrar, e o paro, pese ás falsidades do Partido Popular en Galicia, non vai ben. A crise incrementou as diferenzas sociais, aumentando as rendas empresariais e desplomando as rendas de traballo; por tanto, parece que sexa un abuso permitido. Máis do 50 % da xuventude encóntrase no paro, e máis do 40 % restante...
Vaia rematando, por favor.
...encóntrase nunha situación de precariedade permanente. Neste terrible escenario faise, por tanto, imprescindible –repito, xa o dixen anteriormente– un rigoroso control, e hai que dicir que non hai un control rigoroso. Non son unha excepción aquelas empresas que son adxudicatarias públicas e que están implicadas con problemas de corrupción. A obrigatoriedade dese cumprimento e a eficacia da cercanía e do cumprimento das leis non soamente favorece todas as empresas, senón que favorece fundamentalmente a decencia para os administrados. A irrupción de escándalos de corrupción pública degradan a imaxe das administracións e de quen as administra. Non soamente son corruptos persoas concretas, pero cando as empresas están implicadas, empresas adxudicatarias públicas...,
Grazas, grazas señora Quintas.
...–remato cunha frase–, están neste proceso, degradan a propia Administración. Por tanto, votaremos favorablemente esta iniciativa.
Grazas, señora Quintas. Grupo Parlamentario Popular, señor Tellado.
Grazas, señor presidente. Boa tarde a todos. Señora Quintas, non elixiu vostede o día máis adecuado para falar de corrupción política e de obscenidades, o mesmo día que o señor Chaves, presidente da Junta de Andalucía, declara no Tribunal Supremo polo escándalo, pola obscenidade, dos ERE. Polo tanto, leccións hoxe a vostede non lle corresponden. En relación coas críticas do señor Fajardo á Consellería de Traballo e Benestar e á súa titular, eu teño que dicirlle que a titular da Consellería de Traballo e Benestar desenvolve a súa actividade con toda dignidade, e proba diso é que onte na Conferencia Sectorial de Emprego a conselleira de Traballo e Benestar –esa que vostede tanto critica– conseguiu que os fondos destinados a políticas activas de emprego no ano 2015 –os fondos estatais– se incrementen nun 14 %, ata a cifra de 113 millóns de euros, grazas á boa xestión da Consellería de Traballo e Benestar, esa que vostede tanto critica. ¿E por que a critican? Porque o certo é que as políticas que se desenvolven en Galicia están dando resultados, e proba diso é que hoxe hai en Galicia 24.000 parados menos que hai un ano, por moito que a vostedes lles molesten e un 8 % diminuíu o paro en Galicia no último ano. Esa é a realidade, 17.000 afiliados máis á Seguridade Social, que levamos dezasete meses consecutivos de baixadas interanuais do desemprego en Galicia. Esa é unha realidade indiscutible, que non só sucede en Galicia, senón tamén en España, por iso hoxe hai en España 500.000 afiliados máis á Seguridade Social que hai un ano, por moito que a vostedes lles moleste, e o paro reduciuse nun 7 %. En relación coa moción que hoxe presenta o Grupo Mixto, eu o que teño que dicirlle é que amosa un profundo descoñecemento da lexislación laboral vixente en Galicia. Sobre o punto 1, transferencia de competencias, vostedes demandan do Goberno do Estado a transferencia á Xunta das competencias executivas en materia de traballo e relacións laborais. Neste sentido, cómpre sinalar que o propio Estatuto de autonomía establece no artigo 29.1 que lle corresponde á Comunidade Autónoma de Galicia a execución da lexislación do Estado en materia laboral, asumindo as facultades, competencias e servizos que nese ámbito, a nivel de execución, lle corresponden ao Estado respecto das relacións laborais, sen prexuízo da alta inspección desta. Polo tanto, Galicia xa ten transferida a competencia de execución nesas materias, señora Martínez; unhas materias que se transfiren grazas ao Estatuto de autonomía e tamén a través do Real decreto 2412/1982, do 24 de xullo. Fala vostede da Inspección de Traballo. Nese sentido, eu teño que dicirlle que a Lei ordenadora da Inspección de Traballo e Seguridade Social do ano 1997 determina que os funcionarios que integran o sistema de inspección de traballo e seguridade social dependen organicamente da Administración estatal e funcionalmente da Administración estatal ou autonómica, dependendo do ámbito da súa competencia. No mesmo senso pronúnciase o proxecto da nova Lei de ordenación da Inspección de Traballo, que acaba de ser remitida ás Cortes Xerais para a súa tramitación. Nese novo texto normativo –que vostede debera coñecer– o que se configura é como organismo autónomo, cunha maior participación das comunidades autónomas. Iso é o que acontece coa Inspección de Traballo. Polo que respecta aos mecanismos de cooperación –dos que vostede falaba–, nós o que temos que dicirlle é que xa está constituída a Comisión Territorial de Inspección de Traballo e Seguridade Social; ese órgano xa existe. Fala vostede de contratación pública no terceiro punto da súa moción e demanda que se exclúan nos procesos de contratación pública as empresas con sentenzas por delitos contra os dereitos dos traballadores. Nós o que lle temos que dicir é que neste sentido cómpre indicar que esa posibilidade xa está contemplada no ordenamento xurídico vixente, en concreto, no artigo 49.1 do texto refundido da Lei de contratos do sector público. Non lle vou ler o artigo 49.1. Fala vostede de subvencións públicas, e nós o que temos que dicirlle é que na Lei de subvencións de Galicia se prevé no artigo 56 como infracción moi grave a da non aplicación en todo ou en parte das cantidades recibidas para os fins para os que a subvención foi concedida, sancionándose con multas pecuniarias tales comportamentos, que tamén poderán levar aparellados a perda...,
Vaia rematando.
...por período de ata cinco anos, da posibilidade de obter subvencións de axuda pública. En definitiva, señora Martínez, esta moción carece de sentido; só pon en evidencia a falta de coñecemento do Grupo Mixto en materia laboral. O que vostedes piden xa está en marcha na nosa comunidade, e eu o que lle propoño é que no próximo pleno veña coa lección mellor estudada. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Tellado. Moción do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de D. Abel Fermín Losada Álvarez, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego respecto dos proxectos presentados pola Xunta de Galicia ao Goberno central en relación coas axudas europeas correspondentes ao Plan Juncker
A esta moción presentouse unha emenda do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda.
Para a defensa da moción ten a palabra o señor Losada.
Grazas, señor presidente. Señorías, espero que, a pesar de que o señor Manuel Chaves estea declarando no Tribunal Supremo, eu poida falar aquí dos autos xudiciais nos que se fala do diñeiro en B do Partido Popular, [[Aplausos.]] porque son dúas cuestións absolutamente compatibles. [[Aplausos.]] Dígoo por se non queda claro metodoloxicamente o procedemento. E, por certo, tampouco vou dicir que a conselleira de Traballo é indigna, vou dicir que é unha incompetente –iso espero que poida dicilo–, porque, entre outras cousas... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] –¡ah!, teño privilexios de clase–, os recortes sumaron 867 millóns de euros dende que goberna o señor Feijóo na súa consellería, e a non execución, ademais dese recorte, 765 millóns de euros; é dicir, máis de 1.500 millóns de euros que a competencia da señora Mato literalmente volatilizou precisamente para aquelas persoas –os parados e os usuarios das políticas sociais– máis afectadas pola crise. Desde logo, eu creo que se podía cualificar de moitas formas pero, como non quero que me chamen á orde, vou aforrar o cualificativo. O novo conselleiro de Facenda o outro día deleitounos na moción cunha lectura pausada do folleto informativo do Plan de estímulo económico, coñecido como "Plan Juncker". A verdade é que para os que non o tiñan lido supoño que foi unha aportación intelectual moi interesante; para os que o tiñamos lido a verdade é que, incluso en termos de entoación, deixou bastante que desexar. A min gustaríame que se fixera fincapé no que representan os problemas da economía real de Galicia, de España e de moitos países de Europa en relación con esta cuestión; temas dos que, lamentablemente, en dez máis cinco minutos o señor conselleiro de Facenda non foi capaz de dicir nin unha soa palabra. Non existiu desemprego, non existiu pobreza, non existiu desigualdade, non existiu exclusión social; existiu macroeconomía, que está moi ben, reflicte unha parte da realidade, pero, indubidablemente, non reflicte a parte fundamental da realidade, polo menos visto dende a esquerda. Eu entendo que os cadros macroeconómicos que se envían a Bruxelas son elementos para o Partido Popular meramente indicativos; é dicir, o cumprimento non está en absoluto vinculado ás consecuencias deses números que se escriben en papeis, en powerpoints que, efectivamente, se envían á Unión Europea. E a min gustaríame escoitar de quen goberna en Galicia e en España o compromiso coas solucións para os problemas consecuencia desas políticas que aparecen reflectidas nos cadros macroeconómicos, e, polo tanto, nos orzamentos deste goberno. Tamén nos dixo o conselleiro de maneira solemne que se enviaran propostas de inversión do Goberno de Galicia ao Goberno de España. Este deputado inmediatamente, con toda a humildade que o caracteriza, polo artigo 9 –unha vía regulamentaria absolutamente ad hoc dentro da ortodoxia e da cortesía parlamentaria máis absoluta–, as pediu. A verdade é que, se xa estaban impresas e xa estaban enviadas a Madrid, sorpréndeme que en vinte e un días aínda non me chegaran. Parece que estaba perfectamente pechado o paquete de inversións, ese que o seu novo conselleiro, non sei se obra propia ou herdada da candidata do Partido Popular á alcaldía de Vigo e ex conselleira de Facenda... Que, por certo, ten todas as mañás libres, a pesar de ser funcionaria do grupo A da Xunta de Galicia, [[Murmurios.]] o cal eu envidio, recoñezo que con auténtica, en fin... Gustaríame, cando volva á universidade, ao meu posto, ter así un par de mesiños para pasear por Vigo. Estou seguro... [[O señor Puy Fraga pronuncia palabras que non se perciben.]] Non, non, por agora non os teño, señor Puy. [[O señor Puy Fraga pronuncia palabras que non se perciben.]] Yo agradecería, presidente, que las aportaciones intelectuales del profesor Puy...
Si.
Grazas. [[Risos.]] Bueno, o certo é que o Plan Juncker, infraestruturas de transporte, I+D+i, banda ancha... [[O señor Puy Fraga pronuncia palabras que non se perciben.]] Si, pero mesmo hai, señor Puy, como vostede ben sabe, [[Murmurios.]] asalariados a tempo completo...,
Señor Losada...
...–¡señor presidente!– que traballan na Administración pública elixidos a dedo e que tamén están todas as mañás paseando por Vigo. [[Murmurios.]] Se quere, dígolle o nome; se ten algunha dúbida, dígolle o nome. [[Murmurios.]] Claro, que eses xa non tiveron nin que pedir a reincorporación porque nunca a deixaron. [[Murmurios.]] Claro, Plan Juncker, si, si, efectivamente. Plan Juncker, ten que ver co Plan Juncker. Porque ¿sabe co que ten que ver, señor Puy? Ten que ver coa ética. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Claro, efectivamente, [[Murmurios.]] Si, si, Caballero, desde logo; Caballero é catedrático de universidade e, polo tanto, funcionario do grupo A, e está en excedencia desde que entrou na Autoridade Portuaria de Vigo, desde logo; ou sexa que non sei cal é a cuestión. Hai outros –insisto– que están cobrando un soldo público con dedicación a tempo completo nun organismo público... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] ¿Que non é verdade?, [[Murmurios.]] ¿non?, ¿é falso? ¡Pedro, no quiero decir el nombre aquí, hombre!
Imos ao Plan Juncker.
Non provoque. Non quero dicir o nome aquí, pero, ¡vamos!... [[Murmurios.]] ¿Como que no es verdad? [[Murmurios.]] Entón, ¿está traballando gratis? [[Murmurios.]] Si, ben. [[Murmurios.]] En todo caso, non sei se é o debate, señor Puy, pero o que si é verdade é que non se fixo o que se tiña que facer dende a Xunta de Galicia en relación cos problemas de inversión pública vinculados ao Plan Juncker. E non se fixo en ningún dos ámbitos que o Plan Juncker sitúa nos elementos centrais da política de desenvolvemento en Europa, e un deles é, sen ningunha dúbida, a innovación. O outro día os membros da Comisión 6ª tivemos que asistir eu creo que estupefactos –mesmo os do Partido Popular– a como o director da Axencia Galega de Innovación nos dixo que o Goberno incorporara as nosas aportacións á famosa Estratexia RIS3 –que debeu de ser nunha vida paralela, porque non nolas pediron e, polo tanto, non tivemos ocasión de dalas, pero, en todo caso, o home o dixo alí, chegou co papel escrito e zampouno–. Ben, seguimos na lexitimación e na autoestima da política. Por outro lado, respecto da enerxía... Hoxe mesmo temos nos medios de comunicación unha noticia relevante de como naquel Plan eólico do señor Feijóo –que eran 16.000 empregos, 6.000 millóns de euros, etc.– o propio Goberno de España polo de agora mete o corte pola metade. E temos que escoitar tamén o señor Conde dicir aquí que o 83 % dos plans seguen adiante e que se están inaugurando muíños de vento por toda a comunidade autónoma. E o que é máis sorprendente, vendo os datos de ocupación industrial, é que as inversións industriais paralelas ás instalacións eólicas se multiplican por toda esta comunidade autónoma, especialmente nas provincias de Lugo e de Ourense –que todos sabemos que lideran a renda per cápita de España–. Bueno, pois o certo é que ese Plan Juncker, que eu mesmo dixen que se foi desnaturalizando progresivamente pero que reivindica o papel que xogou a esquerda á hora de plantexar a posibilidade de que houbera diñeiro público de fondos europeos para reactivar a economía europea, avance. E nesta liña é na que vai a moción que presentamos. A primeira cuestión é bastante evidente. A min a verdade é que me resulta difícil imaxinar que poidan votar en contra, porque é unha moción absolutamente inocente, construtiva, positiva, destas que en linguaxe do señor Conde tende a man, neste caso non á oposición senón ao Goberno. Polo tanto, imaxino que o voto será afirmativo. Primeiro, a relación dos proxectos presentados. Volvo repetir, se estaba feita hai tres semanas, por favor, que nola manden, mesmo por fax –aínda que agora xa quedou obsoleto en termos tecnolóxicos–. O segundo, os informes técnicos nos que se basearon estes proxectos, porque supoño que non sería unha cuestión azarosa, de ruleta rusa, destas de, bueno, pois pedimos isto e o outro. Haberá un fundamento técnico á hora do papel que xogan estes proxectos para crear emprego ou para favorecer o desenvolvemento económico. A verdade é que creo que estas dúas cuestións son bastante razoables, que están fóra mesmo do ámbito da perigosa ideoloxía socialista colectivista que pode pór en perigo os equilibrios macroeconómicos desta comunidade autónoma. Insisto, a lista de proxectos e os informes técnicos nos que están baseados. O terceiro –puro sentido común–, que estes proxectos se integren no xa publicitado –e saltamos ao plano da publicidade e da propaganda– Plan de planificación económica 2015-2020. Tendo en conta o auténtico bluff escandaloso do anterior plan –aquel da señora Fernández Currás–, pois esperamos que neste se incorporen estes proxectos. Eu creo que tamén é bastante...
Vaia rematando.
...–vou rematando, señor presidente– razoable. O cuarto punto: que este plan nolo envíen ao Parlamento para facer aportacións e para que así, cando veña o Goberno e diga que os grupos da oposición non fixemos aportacións, poida dicir –sen mentir e sen ter conflitos éticos ou morais–, polo tanto, que non as fixemos porque non quixemos, non porque non nos deron ocasión para facelas. E o último punto: demandarlle ao Goberno de España eu creo que dúas cousas bastante razoables. A primeira, garantir que as inversións destinadas ao desenvolvemento económico e á creación de emprego non computen no déficit e que, polo tanto, estean fóra dos mecanismos de condicionalidade macroeconómica –esa que tanto lles gusta a vostedes–... Por certo, Francia e Italia están presionando nesa liña, e, por certo tamén, teñen menos da metade de desemprego ca nós...
Grazas, señor Losada.
Remato, señor presidente.
Remate, si, xa terminou o seu tempo.
Si, si. E o seguinte punto é, efectivamente, ter tamén a consideración do Banco Europeo de Inversións como un elemento de inversión pública, que, lamentablemente, polos trapos sucios do Igape, leva no conxelador dende hai catro anos nesta comunidade autónoma. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Losada. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, señor Ron.
Bo día a todos e a todas. Hai alternativas ás medidas de recorte e de austeridade asasina, e hainas de dous tipos: as que se insiren dentro da doutrina do sistema capitalista, pretendendo inxenuamente humanizar a súa faciana, e as que contestan á esencia mesmo do capitalismo para poñer ás persoas por riba de intereses lucrativos e especulativos dos amantes do mercado. ¿Onde se insiren as liñas declarativas do Plan Juncker? Convén saber cal é a especialidade de Juncker. Trátase dun malabarista das finanzas, un experto en optimizar; eufemismo que significa roubar de forma regulada e legal, tal como semella e demostra o seu rol nos escuros proxectos asinados de forma secreta en Luxemburgo e que permitiu a máis de 350 multinacionais evitar a obriga ética e moral de tributar no país onde desenvolven as súas tarefas empresariais, pillaxe do plusvalor xerada por traballadores e traballadoras que flúe libre cara a paraísos fiscais. Estes feitos fannos sospeitar sobre as supostas bondades do plan que leva o nome do malabarista. ¿De que falamos, entón?, ¿do mal menor quizais?, ¿de obrigar a xestores da UE e dos diferentes estados membros a esquecerse de forma definitiva da austeridade neoliberal?, ¿de que non obriguen ás economías estatais e nacionais a adoptar reformas estruturais que hipotecan o futuro da nosa democracia? Vivimos nun clima de contracción orzamentaria e a UE inventa este Plan Juncker que pretende converter cada euro público que se achegue en quince euros de investimento privado; de tal forma que os 21.000 millóns se converterán en 315.000 millóns. En todo caso, insuficientes para compensar os 500.000 millóns de euros que se perderon desde o 2007. Estamos no sendeiro dun desexo de corrección insuficiente para o benestar e a dignidade da vida das persoas, mais pode que suficiente para os intereses do capital. Pero, en fin, como se di, menos é nada, se ben os males do sistema seguirán vixentes e activos, porque, tal e como asentou Piketty de forma coidada –cremos nós–, a desigualdade é consubstancial ao capitalismo. Ademais, relacionar o benestar social coa creación de emprego pode xa non ser unha opción suficiente se non mudamos de sistema de modelo produtivo, se non transformamos a filosofía de traballo, e nada é posible coas liñas tortas do Tratado de Lisboa. Sempre permanecerá, como mínimo, unha porcentaxe elevada, superior ao 15 %, de persoas en situación de desemprego, con risco de exclusión social, e nós pensamos que isto en democracia é inasumible. A UE, tal e como está repartido o xogo de intereses comerciais e empresariais, non vai saír do bucle no que está asentada. Un plan sen financiamento público suficiente nace morto. Ademais, o feito de que os investimentos repousen na rendibilidade económica e non na social é un argumento a favor das oligarquías e vai en contra do criterio de reducir o empobrecemento das persoas. Por iso, o criterio de asignación de recursos é denunciable, pois non se fai en función da necesidade social, da sostibilidade ecolóxica, da distribución por países ou sectores, senón simplemente en función da súa viabilidade económica. Neste contexto, desde a Alternativa Galega de Esquerda preguntámonos que fixo o Executivo galego no tocante ao Plan Juncker. Xa o fixemos na iniciativa rexistrada en decembro de 2014 e que é recollida en esencia polo segundo punto da parte resolutiva da moción do Partido Socialista. No entanto, desa petición de información, tal e como faciamos constancia no anterior pleno, fáltanos que se nos detallen dúas informacións adicionais e que rexistramos como emenda de adición. ¿Cales son os proxectos solicitados que permitirán a Galicia transitar cara a un novo modelo produtivo, menos dependente do sector infraestruturas e inmobiliario e do sector servizos? E por iso pedimos que se nos trasladen tamén ao Parlamento os informes que avalían os impactos e os beneficios encamiñados a reducir o número de persoas empobrecidas, en risco de exclusión social, en Galicia. Isto é, necesitamos saber que proxectos se fundamentan na equidade e na cohesión social e cales foron os criterios medioambientais. Loxicamente, coincidimos coas restantes demandas da moción do Partido Socialista, sobre todo en que non compute na macrocondicionalidade económica a espada de Damocles ultraliberal. E, como xa dixemos ao longo da nosa exposición, é necesario que o investimento público sexa prioritario...
Vaia rematando, por favor.
...para non sermos dependentes dos intereses do sector privado, porque iso implica, loxicamente, debe implicar, que o Estado español contribúa máis a fondo, do mesmo modo que contribuíu, a sanear, sen ningún tipo de complexos, a banca privada. O Plan Juncker non nos gusta porque non nos gusta Juncker, non nos gusta tal e como está capitaneada a Unión Europea; non obstante, son necesarias, precisamente, estas pequenas pingas para contribuír a desfacer o camiño andado da austeridade neoliberal, que sabemos que mata. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Ron. Grupo Parlamentario Mixto, señora Martínez.
Grazas, presidente. ¿Non está o señor Tellado? Non o vexo, é unha pena, porque lle ía dicir que non hai como falar de último e sen réplica para dicir [...], [[Por orde do señor presidente, Santalices Vieira, e ao abeiro do artigo 106.3 do Regulamento, queda retirada esta expresión do Diario de Sesións.]] que aí queden.
Queda retirada esa expresión. Ninguén di [...] aquí, señora Martínez. Queda retirada esa expresión coa conseguinte chamada á orde.
Ninguén quere dicir [...], pero, ás veces, dinse [...]. Falo por min, por ti e por Tellado; falo por todos os que estamos aquí. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Risos.]] Ben, imos falar do Plan Juncker. En Galiza levamos perdidos millóns de euros de axudas europeas. A Comisión Europea ten iniciado varios procedementos de infracción contra o Estado español, sendo determinado polo Tribunal de Xustiza da Unión Europea o incumprimento da Directiva sobre moluscos no ano 2005 e no ano 2011 da Directiva sobre o tratamento de augas residuais e da Directiva marco sobre a auga. A Deputación de Ourense debe devolver máis de 10 millóns de euros de fondos da Unión Europea pola instalación dun centenar de depuradoras no rural que a OLAF considera malgastados entre o 2003 e o 2004. A propia directora do Crecemento Intelixente e Sostible de Europa, Charlina Vitcheva, instou a que Galiza teña que abandonar o modelo do cemento por un modelo de coñecemento; algo polo que á Xunta de Galicia e ao Partido Popular lle debería caer a cara de vergonza, que alguén lle diga que ten que apostar polo coñecemento a un goberno. Galiza ocupa o posto 193 das 262 rexións no índice de competitividade rexional, e precisa mellorar na penetración das TIC –isto dío a Comisión Europea, non o digo eu nin o Grupo Mixto– a calidade do mercado laboral, o esforzo en I+D e a coordinación de infraestruturas. Xusto todos estes temas foron sometidos neste Parlamento a debate por iniciativa da oposición e todos e cada un deles recibiron o voto en contra do Partido Popular. Non só se destrúe o emprego, senón que se están modificando substancialmente as condicións de traballo, polo que hoxe aumentan os traballadores e traballadoras a xornada completa que son pobres. Os ingresos medios por fogar en Galiza descenderon en máis de 100 euros mensuais. As persoas que non teñen ningún tipo de ingresos seguen aumentando, estando arredor das 28.000 familias en Galiza nesa situación. É preciso, polo tanto, cambiar a marcha da nosa economía. E sorprende que, desde que se convocaron as eleccións neste ano electoral, escoitemos e teñamos aquí leis e leis e proxectos de lei, de non lei, do Partido Popular falando da transparencia, de que a oposición non quere participar, de que eles chaman a que participemos, de que están abertos ao diálogo... E resulta que nun tema como este, onde se vai decidir cales son os puntos importantes necesarios en Galiza para dinamizar a economía co Plan Juncker, a Xunta non fala con ninguén. Só o Partido Popular decide os proxectos, e temos que vir ao Pleno a pedir que por favor nos conten a qué vostedes consideran que se deben dedicar os cartos, e ademais, nese afán de transparencia e democracia pura que os caracteriza a vostedes, aceptar que incluso poidamos aportar algunha idea. É un escándalo de práctica antidemocrática, de tiranía da maioría parlamentar sobre os demais. Porque eu non sei se entre eses proxectos hai algún plan de desenvolvemento industrial para pechar os ciclos produtivos en Galiza. Temos, por exemplo, pendente pechar os ciclos produtivos da pedra, do granito, da lousa. Temos, por exemplo, tamén pendente defender a nosa conserva, evitando que se confunda con peixe...
Vaia rematando, por favor.
...que vén foráneo. É fundamental chegar a un acordo para o noso sector forestal e agrogandeiro para salvar o noso monte e que ao mesmo tempo sirva como unha fonte de ingresos, como unha fonte de economía e de traballo de calidade. Hai que recuperar os caladoiros do litoral, hai que loitar polos nosos bancos naturais de marisqueo. Rematou o tempo. Quedaría moito máis que facer, pero eu creo que, se revisan todos os debates deste Parlamento, terían vostedes moitos puntos nos que apoiarse. Nada máis. ¡Ah, bueno!, e o apoio á moción.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario Popular, señor Arias.
Señor presidente, señorías, efectivamente, esta é unha moción consecuencia dunha interpelación, a do Plan Juncker, que é unha proposta do presidente da Comisión Europea. O señor Juncker foi elixido presidente da Comisión Europea polos votos do Grupo Popular e polos votos do Grupo Socialista... [[Murmurios.]] Perdoa, do Grupo Parlamentario Europeo Socialista, coa abstención dos socialistas españois. Pois, coa mesma precisión, imos explicar exactamente por que se está a favor diso ou non se está a favor diso, pero fundamentalmente en que consiste este plan. ¿En que consiste? É unha iniciativa en fase de elaboración e preparación. Aquí estase presentando o tema do Plan Juncker coma se fose xa un tema rematado, coma se se tivera o financiamento conquerido e unicamente as administracións dos países europeos tiveran exclusivamente que presentar instancias con proxectos. Entón dicimos: iso non é exactamente así. Aquí explicou o conselleiro de Facenda exactamente en que consiste o Plan Juncker na interpelación, e eu debo repetilo porque parece que non está suficientemente clarificado. É unha proposta que está en fases iniciais, non en fases finais; é un proxecto de intencións que consiste no seguinte... [[A señora Martínez García pronuncia palabras que non se perciben.]] –eu non interrompín, que saiba, aos demais cando interviñan–: a Unión Europea conseguirá ter unha cantidade determinada de fondos, máis outra cantidade que podería aportar o Banco Europeo de Inversións, de tal xeito que xuntos xuntaran 21.000 millóns de euros; pero eses 21.000 millóns de euros deberían dar lugar a mobilizar ata 300.000 millóns de euros, que se está buscando ese financiamento. É dicir, este é un proxecto que está aínda en fases de procura de financiamento. En segundo lugar, exíxense unhas características de que os proxectos que se vaian facer, a diferenza doutros proxectos anteriores da política europea, non vaian ser subvencións a fondo perdido ou non vaian ser subvencións con participación, senón que teñen que ser proxectos de autofinanciamento no seu funcionamento. É dicir, que teñen que conquerir garantía de rendibilidade, non exclusivamente centrarse nunha oficina e facer proxectos, senón que hai que ter os partners de financiamento, hai que ter os partners de xestión, etc., etc. É dicir, estase pedindo que se entregue agora unha documentación de todo o proceso de xestión que se está utilizando tanto en Europa como nos estados como nas comunidades autónomas. Entón, ¿que é o que se está facendo? Dando inicialmente información básica para proxectos de intención para que a Comisión Europea coñeza as liñas xerais das demandas, das pretensións, das iniciativas que dalgún xeito están barallando todos os estados da Unión Europea para coñecer aproximadamente as prioridades que están na mentalidade e nos esforzos hipotéticos da futura xestión dos distintos países. A Xunta dixo: nós temos suficiente e dabondo e é o que remitimos, e explicou as características básicas, que, como se pode entender, son de tipo infraestrutural, de tipo enerxético, de tipo social; é dicir, como modelización básica nese momento. Entón, exclusivamente este tipo de moción...
Vaia rematando, por favor.
...está destinada a dar a imaxe de que o Partido Popular, o Goberno do Partido Popular da Xunta, primeiro, non ten idea; segundo, que vai quedar desfasada por incompetencia e incapacidade, inercia ou descoñecemento; e terceiro, que é ocultista con respecto aos demais grupos da oposición. Exclusivamente trátase disto, dunha iniciativa orientada a iso, a facer todo este tipo, por dicilo así, de xiro político; utilízase este tipo de moción que non ten ningunha relación co proceso, co fondo e coa realidade. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Arias. Grupo autor da moción. Ten a palabra o señor Losada dende o escano, por favor. Déanlle voz ao escano do señor Losada.
Si, grazas, señora presidenta. Coma sempre, agradezo a precisión e as aportacións do señor Arias. Efectivamente, o Grupo Socialista do PSOE abstívose no nomeamento do señor Juncker –vexo que se lle esquecía no fragor do debate intelectual e político– e, desde logo, non vou ser eu quen defenda o señor Juncker. Eu o que defendo é a actuación proactiva da Comisión Europea nos incentivos para o desenvolvemento económico e a creación de emprego. Dáme igual que o apadriñe o señor Juncker ou o Espírito Santo. Iso é o que digo. E, por certo, señor Arias, se de verdade que os proxectos son tan preliminares, tan informativos, tan..., como dixo vostede exactamente, que se trataba de que a Unión Europea percibira cales eran as sensacións, mire, non, non, a Comisión Europea non funciona con sensacións, funciona con política e con decisións políticas. E, por certo, o conselleiro hai tres semanas... Bueno, díxoo vostede, ao mellor quixo dicir outra cousa, pero non teño decodificador, escoitei sensacións. [[Risos.]] Certamente, o que si dixo o conselleiro aí foi que se enviaran proxectos a Madrid para que Madrid os trasladara a Europa. Nós o único que pedimos é algo tan sinxelo no primeiro punto como que se nos proporcionen aos grupos da oposición eses proxectos. Paréceme que non é un tema descabellado nin ningunha medida revolucionaria colectivista, sobre todo para que despois o señor conselleiro poida lexitimamente, cando veña aquí ou o señor presidente ou calquera director xeral, dicir que pediron as aportacións dos grupos da oposición e, se queren, queixarse de que non as proporcionamos. O que nos parece absolutamente escandaloso e inmoral –e eu non o vou retirar– é que membros deste goberno nos reprochen que non aportamos observacións ou matizacións aos seus plans cando obxectivamente non se nos ofrece sistematicamente a máis mínima posibilidade de facelo –eu falo pola consellería á que máis ou menos sigo:, nin Ris3 nin I2C nin Industria 4.0; é dicir, desde aquel primeiro Plan xeral de 2010-2014 non houbo ningún outro documento de carácter económico, agás os orzamentos, no que se aceptasen aportacións dos partidos da oposición. Polo tanto, eu creo que conviría polo menos non faltar á verdade cando se intervén no Parlamento. Vou aceptar como engádega a emenda de Alternativa Galega de Esquerda. E, insisto, espero que esa declaración de intencións do Goberno galego, aínda que só sexa iso, se nos proporcione, porque poden ser dúas cousas: que non exista e que, de novo, sigamos aquí co departamento de publicidade ou propaganda, ou que sexa unha auténtica barrabasada...
Moitas grazas, señor Losada.
...porque, se non, alguén terá que explicar cal é o motivo de que non se proporcione. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas. Votación das mocións
Pasamos á votación das mocións. Pechamos as portas. Votamos, en primeiro lugar, a moción do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de don Francisco Caamaño Domínguez, á que non se presentaron emendas. Votamos. Votación da Moción do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de D. Francisco Caamaño Domínguez, sobre a posición do Parlamento de Galicia en relación coa creación dunha comisión para a análise da situación da lingua galega e, se é o caso, a actualización do Plan de normalización lingüística, así como as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego ao respecto. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 26; votos en contra, 40. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta moción.
Votamos a moción do Grupo Parlamentario Mixto, por iniciativa da señora Martínez García, á que non se presentaron emendas. Votamos. Votación da Moción do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de Dª María Consuelo Martínez García, sobre a demanda da transferencia a Galicia das competencias executivas en materia de traballo, relacións laborais e función pública inspectora e as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego para garantir os dereitos dos traballadores. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 26; votos en contra, 40. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta moción.
E votamos, por último, a moción do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia, por iniciativa do señor Losada Álvarez, que dixo que aceptaba como emenda de adición a emenda de Alternativa Galega de Esquerda. Votamos. Votación do texto transaccionado da Moción do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de D. Abel Fermín Losada Álvarez, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego respecto dos proxectos presentados pola Xunta de Galicia ao Goberno central en relación coas axudas europeas correspondentes ao Plan Juncker. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 26; votos en contra, 40. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta moción.
Suspendemos a sesión ata esta tarde ás 16,30 horas, catro e media. Moitas grazas.
Reiniciamos a sesión co punto de proposicións non de lei. Proposición non de lei do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de D. Juan Manuel Fajardo Recouso, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego para a devolución dos impostos e taxas cobradas de xeito indebido aos mariñeiros galegos en Noruega
A esta proposición non de lei presentáronse emendas do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego e do Grupo Parlamentario Popular de Galicia.
Para formular a proposición non de lei ten a palabra o señor Fajardo Recouso, do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda.
Boas tardes a todos. [[Pausa.]] Non pasaba nada porque perdera un pouco de tempo; xa teño unha tarxeta amarela, non pasaba nada pola seguinte. Os visitantes da Asociación Long Hope estaban pasando o control de seguranza, por iso estaba dándolle aí trinta segundos, que non era para gañar o partido de forma inxusta, senón que era para que puideran estar presentes os mariñeiros que nos acompañan. Nós traemos unha proposta que na súa formulación é sinxela no sentido de que queremos un acordo unánime que permita continuar na liña da defensa do que é xusto, e o que é xusto é acompañar, defender e estar ao carón daqueles que foron estafados, que foron ninguneados e –eu dígollo directamente– roubados polas autoridades norueguesas. Como moitos dos que están aquí coñecen, estamos a falar de máis de 8.000 mariñeiros galegos que traballaron nos mercantes noruegueses antes do 94 e aos que o Estado noruegués lles adebeda –porque eu quero referirme así– máis de 640 millóns de euros. Xa que foron obxecto de discriminación por razón da súa orixe, por razón da súa nacionalidade e namentres en teoría tiñan os mesmos dereitos que os mariñeiros nacionais deses mercantes, a realidade é que, pese a pagar igual os impostos que os demais mariñeiros, non percibiron ningunha prestación nin tampouco ningún dos servizos dos que si se servían os que eran nacionais de Noruega. É tanto así que estes mariñeiros das súas nóminas aportaban preto do 54 % do seu salario para construír o Estado do benestar noruegués, do que eles non se beneficiaban, e que ademais logo lles negou unha prestación como pode ser a xubilación. E eles agora non están a pedir que se lles pague esa xubilación, están a pedir simplemente que se retornen os cartos indebidamente cobrados por parte do Estado noruegués. E isto non só é que sexa xusto, non só é que sexa unha reclamación que compartimos, senón que o propio Estado noruegués sabe que é así. En dúas comunicacións oficiais do Estado noruegués, logo de dúas xuntanzas nas que eu tiven a oportunidade de participar da man destes mariñeiros en Oslo, o Estado noruegués non puido máis que recoñecer que exercera discriminación respecto destes mariñeiros, e foi incapaz nesas comunicacións oficiais de dar nin unha soa razón obxectiva para negarlles o dereito; de feito, as comunicacións son o suficientemente ambiguas para deixar claro que o Estado noruegués sabe que ten a obriga de pagarlles a estes mariñeiros os cartos roubados dos seus salarios. É así, ademais, porque hai antecedentes, non só antecedentes noutros estados, senón que hai antecedentes ao respecto, por exemplo, dos buzos que traballaron nas plataformas petrolíferas do mar do Norte, tamén en Noruega, e que acaban de gañar hai apenas seis meses un contencioso legal polo cal teñen o dereito a recibir esas prestacións. Pero o problema desta situación é que estes mariñeiros levan máis de vinte anos reclamando unha realidade e que estiveron sós, non tiveron nin o acompañamento das institucións nin a comprensión e, sobre todo, o apoio do Goberno. ¿Que tipo de estado, que tipo de gobernante é aquel que deixa abandonados a 8.000 dos seus fronte a un estado que os estafa? ¿Como se poden cualificar uns representantes dun goberno que, ante unha inxustiza palmar, recoñecida e ademais xustificable legalmente, deixan os seus veciños e as súas veciñas abandonados fronte a aquel estado que os estafou? Quizais sexa ese goberno que é incapaz de defender os seus simplemente porque é parte dese capitalismo de amiguetes onde os socios non se pelexan entre eles, aínda que iso signifique deixar orfos a veciños e veciñas do país galego. E é tanto así que aínda este colectivo non foi nin sequera recibido polo presidente deste país, por Núñez Feijóo, que ten tempo para todo, absolutamente para todo, menos para recibir a todos aqueles que son masacrados por políticas ou por decisións, como é o caso dos mariñeiros galegos afectados por esta cuestión de Noruega. E tiveron que ser eles unha vez máis quen inician a batalla e quen están facendo todo o esforzo que debera facer a Administración. Tiveron que ser eles, mariñeiros de máis de 70 anos, coas súas familias, os que levan anos –e agora nomeadamente máis de seis meses– pateando Europa, pateando o seu Estado, pateando Galicia e reclamando algo que é de xustiza e polo que, polo tanto, un goberno serio e responsable tivera negociado de forma bilateral e de forma directa co outro estado implicado, neste caso o Estado noruegués. Existen novidades neste momento, existe xa un informe do avogado do Estado que plantexa a posibilidade de que o propio Estado puidera nalgún momento facerse cargo da demanda perante o Tribunal Europeo dos Dereitos Humanos. Existe o compromiso do embaixador de España en Noruega, pero non existe o compromiso nin do Estado nin moito menos da Xunta de Galicia, que, a pesar de ter tres acordos unánimes deste Parlamento, é incapaz de exercer as súas responsabilidades e de defender e cando menos acompañar estes mariñeiros na procura de que se lles devolvan os seus cartos. Estamos ante o caso das preferentes norueguesas, estamos ante unha nova estafa por parte dun goberno que é incapaz de recoñecer que timou, estafou e roubou aos nosos mariñeiros. Polo tanto, os que foron estafados, timados e roubados polo Goberno noruegués precisan dunha acción contundente da Xunta de Galicia e do Estado. Nós o que pedimos é unha acción bilateral e contundente, porque sabemos que é necesaria, e que cunha acción simplemente de negociación o Estado noruegués está disposto a chegar a un acordo de punto final. Pero é que, ademais, de non ser así, o Estado, a Xunta de Galicia, deberían de habilitar os mecanismos suficientes para ser capaces de poñer enriba da mesa as cantidades necesarias para que estes mariñeiros defendan perante os tribunais noruegueses e perante o Tribunal europeo os seus dereitos. A día de hoxe o custo desta demanda, fronte aos 400.000 euros que se reclamaban anteriormente para iniciala, está en menos de 60.000 euros. Polo tanto, o Goberno debera cando menos habilitar esas partidas para que poida facer fronte a unha demanda que nunca debería ter comezado, se tiveramos un goberno responsable e un goberno capaz de defender os seus. Por certo, un goberno que non ten disposición, un presidente que non ten disposición, segundo o dicionario é un presidente indigno porque di o dicionario que indigno é aquel que non ten disposición. Polo tanto, estamos ante un [...] [[Por orde da señora presidenta e ao abeiro do artigo 106.3 do Regulamento, retírase esta expresión do Diario de Sesións.]] , incapaz de defender aquilo que é xusto, como son os seus traballadores do mar perante o Estado noruegués. [[Murmurios.]] Parece que a alguén lle segue a molestar que digamos estas cuestións. Ademais diso, cabe recordar que o Estado noruegués ratificou perante Europa a Declaración europea dos dereitos humanos, e esta declaración europea, no seu artigo 14, é quen recoñece que non se pode discriminar un traballador por razóns da súa orixe e que, polo tanto, os traballadores deben ter os mesmos dereitos con independencia da súa orixe. E é precisamente aquí onde radica a raíz da xustiza da demanda legal destes mariñeiros, porque para percibir a pensión se exixía por parte de Noruega que tiveran residencia en Noruega, namentres aos noruegueses se lles daba pensión a pesar de non ter residencia en Noruega; é dicir, hai hoxe mariñeiros galegos que non recibiron esa pensión, pero en cambio hai mariñeiros noruegueses que tiñan residencia, por exemplo, en Baleares que si están a recibir esa pensión. Polo tanto, as súas propias decisións incumprían esa acta e ese acordo dos dereitos humanos europeos e, polo tanto, perante o Tribunal Europeo de Dereitos Humanos pódese establecer esa demanda, e pódese facer por dúas vías: a demanda individual de cada un dos mariñeiros, pero tamén a demanda colectiva. E xa existen documentos que recoñecen ao Estado español a posibilidade de demandar de forma colectiva en nome destes mariñeiros ao Goberno noruegués por ese incumprimento. Polo tanto, hoxe o único que imos pedir é a súa solidariedade, pero sobre todo a presión para que o Goberno actúe, para que estableza relacións diplomáticas inmediatas con aqueles que poidan tomar decisións, pero sobre todo para que presione, porque non pode ser só o colectivo dos 8.000 pensionistas galegos quen presione, non pode ser só a súa capacidade para a mobilización, a súa tenacidade, a que sosteña este conflito, porque se recibiron xa palmaditas na espalda de todos os gobernos é o momento de, á parte das palmadiñas na espalda, recibir o compromiso serio e directo...
Vaia rematando.
...deste goberno. E os que tivemos parte e formamos parte daquela delegación que se entrevistou en Noruega co Goberno noruegués sabemos que o Goberno noruegués está disposto a chegar a un acordo, pero para iso necesitamos doutra banda un negociador responsable, un goberno responsable que sexa capaz de acadar ese acordo, que é o que hoxe pedimos. E, ademais, por último, para finalizar, non só é o momento de reclamar o que non se lles pagou a estes traballadores, senón tamén a todos aqueles que xa morreron neste empeño e a todos aqueles que poden morrer antes de que se solucione o tema.
Remate, por favor.
Parece que o que quere o Goberno galego é que sexa menos o número porque a súa idade significa a cercanía da morte...
Moitas grazas, señor Fajardo.
...e parece que se xoga sempre con estas cuestións cando falamos dun dereito dos pensionistas galegos e galegas.
Señor Fajardo, o que non vale pola mañá non vale pola tarde, e, polo tanto, cunha segunda chamada á orde, retírolle o cualificativo prohibido polo artigo 105 do Regulamento desta Cámara. Moitas grazas. [[Murmurios.]] Intervención dos grupos parlamentarios. Polo Bloque Nacionalista, o señor Rodas Chapela ten a palabra.
Boa tarde, señorías. Como ben xa se dixo aquí, Noruega non recoñece o dereito á pensión de xubilación dos nosos mariñeiros que estiveron embarcados na frota deste país ata 1994, argumentando que carecían de residencia neste país, en cambio si que lles cobrou impostos coma se estiveran nacionalizados. Esta cuestión vén sendo denunciada dende hai tempo polo colectivo de mariñeiros embarcados Long Hope, aos que me gustaría darlles a benvida a esta Cámara, pero a verdade é que non os dou visto. As reclamacións xa se teñen aprobado nesta Cámara e, ao mellor, o que habería é que pedir explicacións da execución destes acordos. Lembro que xa no 2010 o BNG traía unha iniciativa similar que era apoiada por unanimidade, demandando da Xunta de Galiza que exixira do Goberno central compromiso e axilidade para darlle unha solución ao drama que viven máis de 8.000 galegos afectados por esta situación; galegos que xa teñen recorrido a outras moitas instancias para resolver este drama, diante do Goberno español, da Unión Europea, con reclamacións, reunións e en todos os niveis, con visitas a Oslo, Bruxelas, Madrid, con manifestacións e concentracións; incluso teñen levado o problema diante do Valedor do Pobo noruegués, onde lles teñen trasladado que este país recadou 3,5 mil millóns de coroas norueguesas de impostos sobre a renda entre os anos 1970 e 1980; un traballo inconmensurable de reclamación dun abuso pero tamén de dignificación do ser humano, de dignificación dos traballadores galegos, para defender o dereito universal á xubilación. Dende entón, o Estado español non tivo en consideración o acordo parlamentario nin as preguntas nin as xestións directas dos afectados, e coincidimos con Alternativa Galega en que a Xunta de Galiza abandonou a súa responsabilidade máis alá do mero compromiso mediático. Máis alá deste compromiso, digo, nada se ten feito. Tamén na Unión Europea se desentenden considerando legal esta desprotección ata 1994, e teñen trasladado moi boas palabras, pero circunscriben o problema aos dous estados, instando a ambos a asinar un convenio bilateral en materia de seguridade social. Polo tanto, a situación é simplemente de mareo, no sentido de sonrisas, boas palabras, pero sen avanzar nada, nin no posible acordo entre o Goberno español e Noruega nin nas reclamacións do Comité de Peticións do Parlamento Europeo, aínda concluíndo que este colectivo é vítima dunha inxustiza social grave. Nos últimos meses, grazas á publicación do libro, vimos unha cuestión de dereitos humanos, de protección da Seguridade Social dos nosos traballadores do mar, emigrantes en Noruega, redactado polo noso compañeiro e profesor de dereito marítimo, Xosé Manuel Carril, e que era posible unha solución máis rápida e máis acaída. Neste traballo plantéxase con claridade como afrontar o requisito estipulado por Noruega de non ter dereito á pensión de xubilación por carecer de residencia no seu país dende o Convenio Europeo de Dereitos Humanos. A solución a esta negación do dereito á xubilación por motivos de nacionalidade vén recollido no propio Convenio Europeo de Dereitos Humanos a través dun sistema específico de protección do conxunto de dereitos e liberdades fundamentais que se poden reclamar, que debemos reclamar a través da interposición dunha demanda diante do Tribunal Europeo de Dereitos Humanos, contemplando, como xa se dixo aquí anteriormente, dous tipos: a demanda interestatal e a individual. Das dúas posibles demandas, a de que sexa o propio Estado español o que denuncie a Noruega por vulneración dos dereitos fundamentais daqueles traballadores discriminados por razóns da súa nacionalidade é a máis directa e sería o Estado o que asumise os gastos desta reclamación. A forma individual, neste caso a través do colectivo Long Hope, está condicionada a que se esgoten todas as vías administrativas internas do Estado; isto é, antes de demandar a Noruega ante o Tribunal Europeo de Dereitos Humanos, tívose que reclamar nos tribunais do devandito estado ata as últimas instancias...,
Vaia rematando, por favor.
...e parece ser que é a opción que asume o propio Estado español. Chega tarde, ao noso entender, pero cremos que é preciso facelo sen esquecer que a mesma vai para largo, dez anos como mínimo. E como estamos a falar dun colectivo dunha certa idade, esta opción sería a máis lenta. Polo tanto, no BNG presentamos esta engádega para recoller o que xa no seu momento foi aprobado por unanimidade por parte de todas as forzas políticas, isto é...,
Remate, por favor.
...instar o Reino de España a que denuncie a Noruega ante o Tribunal Europeo de Dereitos Humanos –en lugar de que sexan os propios traballadores do mar, emigrantes afectados–; unha solución que a poría no seu xusto termo, ou a que aprobe o que o Reino de Noruega levou a cabo cos mariñeiros galegos e que permitiría unha solución moito máis rápida, que boa falta fai.
Moitas grazas. Polo Grupo Popular, señor Martínez-Sierra.
Grazas, señora presidenta. Boas tardes a todas e a todos. Esta iniciativa súmase ao longo historial que presenta este asunto, tanto a nivel estatal como autonómico, e pon unha vez máis de manifesto o escaso éxito acadado ata o momento, a pesar das múltiples xestións realizadas ante o Estado noruegués. Este é un dos poucos asuntos que suscita un gran consenso entre as distintas forzas políticas, poñéndose isto de manifesto na aprobación por unanimidade de practicamente todas as iniciativas presentadas tanto no Congreso dos Deputados como no Parlamento galego. No esencial, estamos todos de acordo, é dicir, no recoñecemento do dereito que teñen os nosos mariñeiros, que traballaron tantos anos nos buques de bandeira norueguesa, a percibir unha pensión ou contraprestación económica polos anos traballados, ou ben á devolución dos impostos cobrados pola Facenda dese país, con carácter retroactivo e actualizados a día de hoxe, xa que o argumento empregado para non recoñecerlle esta prestación, o de non ter residido en terra, non se sostén co dereito internacional na man, así como a escusa da non existencia dun convenio que articule a posibilidade de percibir esta pensión; ambas as dúas parécennos escusas de mal pagador, xa que non supuxeron ningún inconveniente no caso doutros países. Os distintos gobernos españois traballaron durante décadas na busca da sinatura deste convenio bilateral en materia de seguridade social, e que saibamos polo menos intentouse nos anos 1952, 1964 e 1970, sendo o último intento máis formal no ano 1972, cando, tras dúas roldas de negociación en Oslo e en Madrid, estivo a punto de asinarse, volvéndose atrás Noruega no último momento polas presións da patronal de armadores e os sindicatos deste país sobre o seu Goberno. Todo isto sabémolo a raíz da desclasificación de documentos por parte da Administración de Noruega, do seu Ministerio de Asuntos Exteriores, e que foron accesibles aos membros da Asociación Long Hope, que os fixeron públicos. Despois deste último intento, o proceso ralentizouse ata que no ano 2011 se retoma con forza, segundo podemos ler na resposta oficial dada polo Goberno central á pregunta formulada polas deputadas do Grupo Mixto, onde se pon de manifesto unha vez máis a falta de colaboración de Noruega para acadar un acordo. Polo tanto, pensamos que sería preciso impulsar unha nova ofensiva diplomática –posiblemente a última– ao máis alto nivel, ben directamente entre os dous estados ou a través das institucións europeas, co fin de acadar definitivamente este acordo. Mais esta nova rolda de negociacións debería de ter un límite no tempo, sinalándose un prazo prudencial antes de abandonar esta vía, co fin de que non se eternice este proceso, como parece interesarlle a Noruega. Unha vez rematado este prazo, ou ben de xeito paralelo ás negociacións diplomáticas, España debería levar este caso ao Tribunal de Estrasburgo, de acordo coa iniciativa recentemente aprobada por unanimidade neste Parlamento, xa que aínda que o Estado noruegués foi moi coidadoso non ratificando convenios internacionais en materia de traballo que colisionasen coa súa lexislación interna, que exclúe do Sistema nacional da Seguridade Social a aquelas persoas que non teñen nacionalidade ou non residen no país, si teñen asinado convenios e tratados internacionais sobre dereitos humanos que non admiten ningún xeito de discriminación por razóns de nacionalidade, abríndose unha porta para iniciar o proceso xudicial. A nosa emenda –que é de substitución– trata de recoller o aquí dito, buscando manter a unidade e o consenso entre as forzas políticas, xa que para nós é moi difícil aceptar unha iniciativa que no seu punto número 1 propón algo que xa se vén realizando desde hai moitos anos, e non recoñece o esforzo e o traballo que se fixo polos distintos gobernos e grupos parlamentarios ao longo do tempo, e que no seu punto 2 pide algo que vostedes saben que non é posible aceptar, xa que as competencias en materia de asuntos exteriores son do Estado, e extralimita as funcións da Comunidade Autónoma. Esperemos que o clima preelectoral non os leve a facer prevalecer os intereses partidistas sobre os dos nosos mariñeiros, rompendo a imaxe de unidade, que só favorecería os intereses de Noruega. E xa finalmente queremos manifestar a nosa solidariedade coas accións levadas a cabo tanto polos mariñeiros a título persoal como a través da Asociación Long Hope, que non buscan outra cousa que o recoñecemento dun dereito que por razón e xustiza lles pertence. Moitas grazas.
Grazas. Ten a palabra a señora Martínez.
Boa tarde a todas e a todos. Eu, como se suele dicir coloquialmente, acabo de flipar coa intervención do Partido Popular, porque, dende logo, dicir que houbo múltiples xestións ante o Goberno noruegués é tomarlles o pelo aos mariñeiros que levan anos loitando para poder percibir a súa pensión. Ademais di que eses múltiples intentos foron nos anos 1952, 1964, 1970 e 1982, e que despois se retoman no ao 2012 pola falta de colaboración de Noruega. E, ademais, bótaselle a culpa do fracaso desas negociacións, que se di que mantivo o Goberno do Estado con Noruega, á actitude dos sindicatos, porque está claro que para o Partido Popular os sindicatos son o maior mal que hai no mundo e se dedican a destruír emprego. Pois, señores do Partido Popular, díxenllo unha vez e vólvollelo dicir: os sindicatos son imprescindibles en democracia; todos os sindicatos son imprescindibles, a pluralidade sindical é imprescindible, e os sindicatos defenden os dereitos dos traballadores fronte a intereses que lles son alleos; un papel distinto ao que ten, dende logo, o Partido Popular e un papel distinto ao que teñen as responsabilidades políticas. Polo tanto, paréceme tristísimo que unha vez máis o Partido Popular escude a súa inoperancia e a súa falta de capacidade para negociar botándolles a culpa aos sindicatos. Non vou falar do problema, o problema creo que está plantexado, que xa foi recoñecido polos intervenientes anteriores, pero si quero dicir que estamos ante un roubo dun estado a uns traballadores, a maioría galegos, ante a impasividade do Goberno galego, que, se non chega a ser polas múltiples manifestacións e presións do grupo de mariñeiros afectados, seguiría mirando para outro lado. E estamos ante un roubo, porque, como ben recoñecía o voceiro do Partido Popular, a propia lexislación internacional establece que o barco pertence á bandeira coa que navega; polo tanto, non se pode dicir que non sexan residentes, senón que son residentes dentro dun cacho dese país, que nese caso está navegando. Polo tanto, estamos falando do roubo do dereito a unha prestación, porque o certo é que Noruega non os recoñece nin como emigrantes no país nin como residentes no país nin como traballadores para empresas do país. Estamos, pois, ante unha iniciativa que incriblemente tivo que vir varias veces a este Parlamento para poder saír adiante, a pesar de que xa o Parlamento galego aprobou no ano 2010 manter unha actitude firme co Goberno central, co obxectivo de esixirlle que acabe co drama dos traballadores galegos que traballaron nos barcos noruegueses. Hai un problema evidente de acceso e de competencias incluso, e durante todos estes anos tivémolos manifestándose aquí, no Parlamento galego, e hai moi pouquiño tempo, ante a negativa do Partido Popular, que non consideraba naquel momento que fora necesario unha intervención. Dicía que era un problema dos traballadores co Estado de Noruega; e non é certo, nunca pode haber un problema dos traballadores cun estado, e moito menos se non é o seu propio. Polo tanto, é un problema de estados e é un problema de incompetencia do Estado español e do Goberno galego. Polo tanto, eu espero que nesta loita de David contra Goliat a partir deste momento o compromiso do Partido Popular sexa serio e realmente defenda os intereses dos traballadores galegos cos barcos noruegueses antes do ano 1994 para que poidan, se non percibir a súa prestación, porque a maioría deles xa sobrepasan os 80 anos, si recuperar ese diñeiro que entregaron ás arcas de Noruega, do que non disfrutaron en ningún tipo de servizo nin para as súas prestacións. Remato xa, presidenta. O que espero é que isto non volva ser propaganda e que non volva defraudar os mariñeiros galegos, como os defraudou a reunión que tiveron o mes pasado coa Xunta de Galicia, na que, para empezar, se enviou á directora xeral de Relacións Institucionais e Parlamentarias, que se limitou a escoitalos, a dicirlles que a situación non era doada, algo que xa saben os mariñeiros, e que non necesitaban que os recibiran para iso. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, señora Martínez. Polo Grupo Socialista, señor Val Alonso.
Moitas grazas, presidenta. Moi boa tarde a todas e a todos, tamén aos membros que hoxe nos acompañan dende a tribuna do Parlamento. Hoxe novamente volvemos debater sobre unha iniciativa que xa foi tratada en diferentes ocasións neste Parlamento e sobre a que xa existen mesmo acordos unánimes de todas as forzas políticas desta Cámara para acadar unha maior defensa dos intereses dos mariñeiros galegos que traballaron en barcos noruegueses ata a década dos noventa. O último destes acordos parlamentarios foi adoptado pola Comisión de Pesca e Asuntos Marítimos hai poucos días, o pasado día 3 de marzo deste ano 2015, e dicía xustamente o seguinte: "O Parlamento de Galicia instaba nese acordo o Goberno de España a adoptar as medidas legais que correspondan para interpoñer un recurso ao abeiro do artigo 33 do Convenio Europeo de Dereitos Humanos e interpoñer unha demanda contra o Reino de Noruega por incumprir o Convenio Europeo de Dereitos Humanos, vulnerando a prohibición de discriminación por nacionalidade. Cabe, entón, pedir responsabilidades a quen está no Goberno para saber que é o que ten feito ante este acordo parlamentario –o que xa se ten falado aquí–, que xa ten seguramente máis de catro anos. En definitiva, estamos a falar dunha reivindicación tremendamente xusta que afecta un colectivo de persoas moi amplo, calcúlase que en torno a 12.000 no conxunto do Estado, das cales preto de 8.000 son galegos que traballaron en barcos de pavillón noruegués e que se atopan na circunstancia de que nin o Estado español recoñece a efectos de cómputo para a xubilación o tempo traballado naquel país nin tampouco o país noruegués recoñece ese tempo traballado no que estiveron pagando taxas e impostos como calquera cidadán noruegués, e en moitos casos taxas e impostos de preto do 50 % do seu salario. Esta reclamación –como digo– non é algo novo. O colectivo Long Hope leva xa tempo despregando un intenso labor reivindicativo con escritos, con denuncias, con manifestacións, con reunións e incluso con visitas á propia Noruega, aínda que, desafortunadamente –tamén hai que dicilo–, con pouco éxito e con pouco apoio por parte do Goberno do Estado e da Xunta de Galicia, que, ademais, pois, efectivamente, o propio Goberno segue sen recoñecer ou nada ten feito por tratar de dar resposta a este problema. Estamos, como dixen antes, diante dunha situación tremendamente inxusta, dunha situación de desprotección total e absoluta dun colectivo de persoas, dun colectivo de cidadáns españois, que traballaron e cotizaron en Noruega baixo as normas daquel país, pero aos que a día de hoxe non se lles recoñece o seu dereito á prestación, porque, segundo se di –segundo din as propias autoridades norueguesas–, non tiñan residencia naquel país, algo que non se lles exixía aos noruegueses empregados nos mesmos barcos que os mariñeiros galegos, unha situación discriminatoria completamente. Polo tanto, dende o Grupo Parlamentario Socialista cremos que xa estamos nun momento no que o Partido Popular non pode esgrimir novamente argumentos do tipo de que están traballando no tema ou de que están a establecer contactos con distintos organismos, porque mesmo a propia Unión Europea ten recoñecido o dereito desta xente a que lle sexa recoñecida a prestación, e, de non ser así, a que se lle devolvan as taxas indebidamente cobradas durante os anos traballados por este colectivo. Polo tanto, dende o Grupo Parlamentario Socialista imos votar a favor desta proposición non de lei, como xa temos feito con anterioridade. E tamén esperamos e agardaremos contar co apoio de todos os grupos da Cámara. Cremos que é imprescindible manter o apoio deste Parlamento a un colectivo de máis de 8.000 traballadores galegos que están completamente desprotexidos. E, polo tanto, ademais de adoptar este acordo nesta Cámara, esperemos que o Goberno galego e o Partido Popular se poñan a traballar canto antes porque non debemos de esquecer que estamos falando dun colectivo de xente maior que non pode agardar indefinidamente. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas, señor Val. Grupo autor da proposición non de lei. Ten a palabra o señor Fajardo. Déanlle voz ao escano, por favor, do señor Fajardo.
A verdade é que un non pode sentir máis que bochorno ante a calamitosa intervención do portavoz do grupo maioritario da Cámara, porque é bochornoso que un goberno que tivo responsabilidades e que ten responsabilidades sexa incapaz de poñer encima da mesa nin unha soa acción en defensa deste colectivo e que recorra a que existen documentos descatalogados que dan a razón a este colectivo. Pero o que obvia dicir é que eses documentos foron atopados polo colectivo, que tivo que desprazarse a Noruega, que tivo que pedir axuda a unha persoa para poder entrar no Arquivo Nacional de Noruega e que tivo que incluso contribuír a que este parlamentario buscase entre aqueles legajos cales eran os documentos que valía a pena utilizar e cales non. Porque o apoio do Goberno da Xunta de Galicia foi nulo, nulo, absolutamente nulo. E defender agora como propia unha acción que foi soa e unicamente dos mariñeiros é certamente la-men-ta-ble. ¿Cal é a realidade? Que, fóra das palmadiñas na espalda, o Goberno galego non quere nin vai facer nada por este colectivo. Nós lamentámolo. Pero, claro, ¿que se pode esperar dun goberno que ante cada necesidade da súa xente os deixa na estacada, os abandona, os deixa orfos? Un goberno que soamente se preocupa das súas cousas. É máis, o portavoz chega incluso –non vou dicir na súa indignidade, non o vou dicir para que non se me chame á orde; non o vou dicir–, na súa forma de actuar nunha intervención, a dicir que non pode aprobar a segunda parte porque as relacións exteriores non son competencia do Estado. Entón, ¿que fai Rueda en Cuba?, ¿ir tomar mojitos? A Cuba pódese ir, pero ¿non se pode ir a Noruega defender os mariñeiros galegos? ¿Iso é o que pasa? ¿Ese é o tipo de goberno? [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non, non, eu non son de..., nós non temos nada que ver con esa realidade, pero con vós si; e vós puidestes ir o outro día a Ecuador malvender o sector extractivo das nosas rías, podedes ir a Xapón malvender o noso sector pesqueiro, podedes ir a Cuba non se sabe a que, pero non podedes ir a Noruega defender a 8.000 mariñeiros galegos. Iso é o que significa este goberno; un goberno que non fai nada, o único que fai en moitos casos é marchar a comer de balde pero non a defender os seus. Esa é unha realidade. E, insistimos, hai dúas vías. Unha é a diplomática, o Goberno noruegués está desexando ter un goberno co que negociar, pero, ¿que pasa? Os intereses doutras multinacionais, doutros colectivos do Estado, están por encima, parece, dos intereses de 8.000 persoas en Galicia. Moitos deles nunha idade complicada e con pensións miserentas por culpa deste roubo. E vós, en vez de poñervos do lado dos estafados, poñédesvos do lado dos que rouban, dos que lles roubaron os cartos aos mariñeiros. Puxéstesvos do lado do Goberno noruegués, que é un goberno que estafa, rouba e que está a manipular a legalidade a respecto destes mariñeiros. Insistimos, hai caso, hai posibilidades, e un goberno serio e decente estaría xa presentando a denuncia perante o Tribunal Europeo de Dereitos Humanos.
Grazas, señor Fajardo. Proposición non de lei do G.P. Popular de Galicia, por iniciativa de D. José Manuel Balseiro Orol, sobre as demandas que debe realizar o Goberno galego diante do Goberno central en relación coa creación dun rexistro nacional de posibilidades de pesca
A esta proposición non de lei presentáronse emendas do Grupo Parlamentario Mixto e do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia.
Para formular a proposición non de lei ten a palabra o señor Balseiro.
Grazas, señora presidenta. Señoras deputadas, señores deputados, Galicia, como principal potencia pesqueira en España, conta cunha das máis relevantes frotas da Unión Europea. A magnitude e a importancia que o sector marítimo pesqueiro ten no noso país exixe que sexamos capaces de promover todas as iniciativas que contribúan a dotarnos dunha frota máis competitiva, máis eficiente e dunha frota máis moderna e tamén de garantir un mellor futuro para a nosa pesca. E precisamente a iniciativa que presentamos está fundamentada neste obxectivo. Ademais, vén avalada polos propios profesionais, que, como explicarei, viñan demandando reiteradamente o establecemento dun sistema de intercambio de dereitos de pesca que agora recoñece e materializa a nova normativa europea. No Grupo Popular, señorías, nunca nos cansamos de asegurar que non nos satisfai o sistema de repartición de cotas vixente na actualidade. Non cremos no modelo de TAC e cotas, nin na súa repartición aplicada á clave fixa da chamada –mal chamada– estabilidade relativa, moito a pesar dos incrementos nas cotas experimentados desde que o Partido Popular goberna en Galicia e desde que o Partido Popular goberna en España, e segue dando un resultado insuficiente para satisfacer as demandas do sector. E de nada vale lamentarse aquí se cando intentamos combatelo non atopamos o apoio doutros países europeos aos que lles beneficia este modelo. E nesta mesma Cámara tampouco atopamos o apoio das forzas da oposición, que prefiren votar en contra das iniciativas do Partido Popular, pedindo a fin dos TAC e cotas, aínda que sexan obxectivamente positivas para a nosa frota. É certo que cada un é responsable dos seus actos e os galegos tamén é certo que toman boa nota. Ben, pois mentres non sexamos capaces de forzar ese cambio en Europa, si temos na nosa man a capacidade de deseñar e de impulsar novas ferramentas que permitan unha mellor xestión dos recursos, unha maior rendibilidade das capturas, o remate das carreiras por pescar, un incremento do valor das descargas e unha mellora dos sistemas de control. ¿E como podemos facelo? Pois a través dun sistema de concesións ou dereitos de pesca transferibles, onde buques dun mesmo censo poidan intercambiar, comprar, vender ou alugar estes dereitos de pesca en función das súas necesidades e baixo unha serie de requisitos e garantías. Este modelo xa é posible porque se aplica tras a reforma da política pesqueira común, e ademais existe porque, entre outros, Galicia, a través da Xunta e do Estado e os propios profesionais do sector, o converteu nunha das principais reivindicacións de cara á reforma da política pesqueira común. E así o reflicte o ditame unitario que foi aprobado dun xeito unánime polo Consello Galego de Pesca; isto é, polo máximo órgano de consulta da Consellería, e no que están representados todos os sectores da nosa pesca. Este modelo tampouco é unha novidade, xa que viña aplicándose e ofrecendo mostras prácticas da súa utilidade entre os buques que operan dentro dos límites xeográficos da zona do Convenio da Comisión de Pesquerías do Atlántico Nordeste. As empresas pesqueiras incluídas neste censo poden anexionar, ceder ou transferir entre si, total ou parcialmente, os dereitos de acceso ás diferentes zonas de pesca, previa autorización sempre do Ministerio. Este sistema está ademais condicionado ao necesario establecemento de salvagardas eficaces que garantirán a sección para a frota costeira artesanal, así como impedirán a excesiva concentración ou a manipulación do sistema para dirixilo á especulación. E por iso hoxe quedan fóra os buques de menos de doce metros de eslora para que non vendan os dereitos a buques máis grandes. En definitiva, señorías, buscamos articular todo un mecanismo técnico e normativo, buscamos articular a creación dun rexistro estatal de dereitos ou posibilidades de pesca no que queden reflexadas estas transaccións para dar capacidade de respaldo legal a esta oportunidade que se abre para o sector pesqueiro galego; un rexistro que nos dotará de transparencia, coa posibilidade de consulta e acceso de xeito permanente de todos os profesionais, que poderán coñecer as distintas operacións que se efectúen; un rexistro para dar novas vías ás empresas, tripulantes e profesionais, que poderán organizar a súa actividade e dispoñer dos dereitos de pesca en función das necesidades e estratexias comerciais que queiran levar adiante. Todo iso evitando –insisto– a excesiva concentración destes dereitos en mans tan só duns poucos. En conclusión, buscamos apoios para que a nosa frota poida gañar en competitividade e poida gañar en futuro, convencidos de que os dereitos de pesca transferibles son unha oportunidade para iso. Señorías, eu pediríalles que escoitaran vostedes a voz do sector e que permitan co seu voto favorable que Galicia sexa protagonista desta demanda. Saben vostedes mellor ca ninguén que a frota galega é a mellor ferramenta da pesca do mundo; polo tanto, resulta fundamental administrala con intelixencia. O acordo proposto di que o Parlamento de Galicia insta a Xunta de Galicia a dirixirse ao Goberno central para que adopte as medidas técnicas e normativas necesarias para a creación dun rexistro nacional de posibilidades de pesca que incorpore todas as frotas que teñan constituído un réxime de posibilidades de pesca con distribución individual por buque. Esta iniciativa que trae o grupo maioritario desta Cámara é unha iniciativa –vostedes, que presumen de falar co sector– que a vostedes tamén llela comunicarían nalgún momento, porque é unha iniciativa que, efectivamente, leva anos reivindicando o sector. É unha iniciativa coa que Galicia loitou para que se puidera incluír neste caso dentro da reforma da política pesqueira común, no ditame unitario que mandou esta comunidade autónoma, que serviu de base ao Goberno do Estado para negociar a política pesqueira común, e é unha iniciativa que o Partido Popular fai del, pero que a fai extensible ao sector pesqueiro. Quen lles fala estivo reunido en varias ocasións con portos importantes –porto de Burela, porto de Celeiro, porto da Coruña, porto de Vigo, porto de Ribeira– e nunca, nunca, encontrei a ninguén que me dixera que isto non beneficia o sector pesqueiro. Ao mellor os encontro agora a vostedes. É certo que non é a primeira vez que nesta Cámara falas co sector pesqueiro e parece que non encontras nada; ás veces vostedes, que suelen estar sempre de costas ao sector, espero que nesta iniciativa teñan a altura das circunstancias, teñan a altura das necesidades do sector pesqueiro galego, teñan a altura da potencia que é Galicia dentro deste sector pesqueiro e non teñan de costas ao sector, como suelen facer nesta Cámara. Nada máis e moitas grazas, señora presidenta.
Grazas, señor Balseiro. Grupo Parlamentario Mixto, señora Martínez.
Señor Balseiro, que feliz sería o Partido Popular se non houbese nin oposición nin sindicatos. Segundo vostedes, a oposición e os sindicatos son o peor que lles puido pasar aos traballadores deste país. Nunca defendemos nin os mariñeiros nin os asalariados de ningún tipo, son vostedes os grandes defensores da clase traballadora galega. Por favor, mídase, xa non lle pido humildade, pídolle realidade, porque toda a clase obreira galega está manifestándose en contra das medidas do Partido Popular, que só conseguiron empobrecer a clase traballadora e mandala directamente ao desemprego, sen solución, e creando emprego de mala calidade. Ese é o seu gran triunfo, e, dende logo, a súa capacidade democrática e a súa credibilidade democrática quedaron en entredito neste pleno con dúas manifestacións, sempre acusando a oposición e sindicatos do que ocorre no país, o cal tamén di bastante do pouco efectivo que é o Goberno do Partido Popular. Nós, aínda que o defraude, ímonos abster nesta proposición non de lei que presenta porque consideramos que é un xogo floral, unha festa de foguetes sen máis, e que non se centra para nada nos verdadeiros problemas da frota galega. Non se pode entender, por exemplo, que as actas e ditames do Consello Galego de Pesca deban ser un secreto de Estado gardado con sete chaves pois non están publicados en ningún lado, nin na páxina web da Consellería de Pesca, para coñecemento das persoas que teñan interese. O Consello Galego de Pesca, ademais, como vostede sabe, ten unha Comisión de Política Social e Prevención que, que nós saibamos, non se reuniu nunca, outro dos grandes intereses pola participación que teñen vostedes. Ademais, eu non sei se coida vostede que é de recibo que veña aquí falar de transferencia e venda de dereitos pesqueiros cando non hai dereitos pesqueiros, cando o problema é o TAC, ter máis TAC e maiores cotas por embarcación. ¿A quen queren enganar vostedes con estas cortiñas de fume en plena campaña electoral? Pois, evidentemente, á poboación e aos mariñeiros, pero a eles si que non creo que os enganen. Señor Balseiro, non sei se vostede pensa que este tema é o máis importante, o que máis lle preocupa á xente do mar, aos mariñeiros e aos armadores, aos seus veciños de Burela, que están sendo tratados como delincuentes, e quéixanse do trato recibido tanto pola Inspección Pesqueira da Xunta como pola Garda Civil do Mar como pola Inspección Pesqueira do Estado ou pola Inspección Pesqueira Comunitaria. Non sei de que cotas fala vostede, non sei que fala de vender, mercar e transferir, despois do episodio do barco obrigado a descargar 10.000 quilos de xurelo na Coruña, pasando de Burela. ¿Por que non se lles permitiu a transferencia a outras embarcacións? ¿De que falan? ¿Por que non se preocupan dos problemas reais e diarios da frota? En fin, xa poden vostedes ir polos portos e dicirlles aos mariñeiros que presentaron esta marabillosa iniciativa a ver que lles contestan, porque isto non é máis que un ridículo espantoso, pero espantoso non no sentido do idioma portugués. Non podo darlle o voto favorable a esta proposición non de lei. Din en Galicia que cando as gaivotas en están en terra, os mariñeiros..., xa se sabe. Pois iso é o que está ocorrendo no noso país: os mariñeiros están en terra. Por iso presento esta emenda de substitución, que atinxe moito máis ás necesidades concretas da nosa frota, pedindo unha estratexia para o aumento de TAC en todas as especies e eliminando as sancións comunitarias por sobrepesca, unha estratexia para o aumento de valor en primeira venda do peixe, que inclúa os prezos de retirada, a mellora do envasado e a comercialización e un plan de incentivación para o consumo do peixe que trae a nosa frota tanto en Galiza como no Estado; unha estratexia para evitar o acoso que están a sufrir todas as embarcacións galegas de xeito individual polos axentes da Xunta de Galiza, a Garda Civil do Mar, o Ministerio de Agricultura e Pesca e os axentes da Inspección Comunitaria de Pesca; unha presión que se está a converter en insufrible e incompatible co desenvolvemento da actividade. Esta estratexia deberá ser presentada no prazo dun mes na Comisión de Pesca para o seu debate e para que os grupos da oposición poidan facer as súas achegas, unha vez escoitado o sector pesqueiro. Señor Balseiro, a nós si que nos preocupa a nosa frota e o seu futuro. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario Socialista, señor Val.
Grazas, presidente. Boa tarde novamente a todos e a todas. Hoxe debatemos sobre unha proposición non de lei do Partido Popular moi na liña do que nos ten acostumado nos últimos tempos. E digo isto porque alguén que sexa profano na materia podería chegar a pensar, ao ler esta iniciativa, a súa exposición de motivos, ou mesmo despois de escoitar a intervención do señor Balseiro, que se trata de algo acertado, de algo novidoso, e que vai supoñer unha mellora cualitativa para o sector pesqueiro. Pero nada máis lonxe da realidade, trátase dunha iniciativa do Partido Popular en Galicia que lle solicita ao Partido Popular no Estado que faga algo que xa posibilita a normativa europea, e que, ademais, leva tentando facer dende o ano 2013, xustamente a data na que foi remitido ao sector o primeiro borrador para a creación deste rexistro de transferencia de posibilidades de pesca. E iso é así, é unha destas iniciativas onde o Goberno galego ten que solicitarlle ao Goberno do Estado que faga o que xa está facendo. Pero, ademais de non ser algo novidoso, porque a transmisión de dereitos de pesca é algo que se vén facendo xa dende hai moitos anos, no Gran Sol, en NAFO, en palangre de superficie, en arrastre, esta iniciativa contén un importante número de erros. Na propia exposición de motivos o señor Balseiro alude á Proposta de regulamento do Parlamento Europeo que posibilita a transmisión de dereitos de pesca. Bueno, o primeiro que teño que dicirlle ao señor Balseiro é que o regulamento está xa dotado dende hai bastante tempo; o Regulamento da política pesqueira común xa está dotado desde hai bastante tempo, e tamén o Regulamento 1380/2013, no que non se establece un sistema obrigatorio, tan só se fai referencia a esta proposta que vostede trae a través do artigo 21 dese regulamento, adoptado xa no ano 2013, e, ademais, onde di claramente que os estados membros poderán establecer un sistema de concesións transferibles de pesca. Polo tanto, nada novo con esta iniciativa que hoxe nos trae o señor Balseiro e que, despois de escoitalo, parece que vai supoñer algún tipo de mellora cualitativa para o sector; nada máis lonxe da realidade. O único que vai supoñer é que teremos transparencia e publicidade nas compras, vendas e nas transferencias deses dereitos de pesca. Iso si, nada se fala da situación que está a vivir a maior parte da frota deste país, nada se fala dos problemas que estamos a sufrir xustamente pola falla de dereitos e posibilidades de pesca, nada se fala de que o Goberno galego está consentindo que se desguacen con axudas públicas barcos galegos e que os dereitos de pesca deses barcos se estean marchando a outras comunidades deste país ou, incluso tamén, a outras rexións europeas. ¿Por que non falamos disto, señor Balseiro? ¿Por que o Goberno galego non está incentivando para que eses dereitos de pesca –poucos– que temos en Galicia non marchen a outras comunidades e queden no noso país? Iso é do que deberiamos falar, señor Balseiro. Porque, ¿que é o que imos notar nese rexistro?, ¿imos notar como pouco a pouco vai desaparecendo a nosa frota ou imos notar como se van concentrando os dereitos tan só nuns poucos? Iso é o que está a pasar neste país. E non se pode vir aquí cunha iniciativa redundante para instar o Goberno do Estado a facer o que xa está facendo, unha proposta de acordo, ademais, que pretende que lle votemos, que non é outra cousa que un cheque en branco ao Goberno. Porque esta iniciativa contén un claro e un marcado perfil ideolóxico, un perfil ideolóxico liberal, e nós non estamos de acordo en deixar todo en mans do mercado. Non podemos deixar que aquel que ten cartos acumule dereitos de pesca e lles peche a porta a moitos outros que están dentro do sector a día de hoxe, pero que cada día coas súas políticas están perdendo posibilidades de pesca. Nós non podemos consentir isto, ten que existir algún tipo de limitación para evitar a especulación. E cremos tamén que o Estado e o Goberno galego, o Goberno da Xunta, teñen que facer cousas, teñen que garantir o mantemento dos dereitos de pesca, cando menos os que existen a día de hoxe no noso país, no noso territorio, en Galicia. Nese sentido, presentamos a emenda, señor Balseiro, porque o Estado debe reservar para si cando menos o 15 % das posibilidades de pesca daqueles buques que se despecen con axudas das administracións públicas, e, ademais, eses dereitos de pesca reservados, se son de buques galegos, deben reverter na frota da nosa comunidade. Por se non o entenden, do que falamos é da creación dun banco nacional de posibilidades de pesca onde o Estado garanta, cando menos, a continuidade dunha parte deses dereitos de pesca no noso territorio, que eses dereitos sexan despois redistribuídos entre o propio sector e que a repartición se faga atendendo ao lugar de procedencia do buque despezado con axudas públicas. É dicir, que se era galego, esas posibilidades de pesca revertan outra vez na frota galega. Non todo pode quedar en mans do mercado, señor Balseiro, é preciso algún tipo de regulación. Nese sentido van as emendas que nós lle presentamos. Agardamos que acepte as nosas propostas, porque o resto é un cheque en branco, e é algo nada novidoso que, ademais, xa se está facendo, e así o contempla a propia normativa europea. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Val. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, señor Rodas.
Presume o señor Balseiro de ser o grupo maioritario e de escoitar o sector. Eu veño, hai un rato, de escoitar as demandas do marisqueo, de escoitar as demandas do xeito, de escoitar as demandas do cerco e do arrastre, e sorprendeume que o que me dicían é que como pode ser posible que o Partido Popular teña un portavoz de pesca e que nunca se teña reunido con eles nin nunca se teña preocupado polos problemas reais que están a sufrir. É bo que veña aquí e que pouco a pouco vaia quitando a careta. Porque, en realidade, estamos ante a creación do rexistro nacional de dereitos de pesca, unha ferramenta que vén exixida pola Unión Europea a partir de 2014, que impón introducir obrigatoriamente as CPT e as CIP, isto é, as cotas de pesca transferibles e as cotas individuais, pero –teño que lembrarlle– baseada nos seguintes principios: o primeiro é que se vai modificar o dereito público dos recursos mariños, pasando estes de ser públicos a ser un uso privado. Este é o fondo da cuestión. Isto vai permitir que, unha vez adquirido este dereito, van ter a posibilidade de vendelo, arrendalo ou canxealo, e o que non conta o señor Balseiro é que esta directriz que vén da Unión Europea parte dunha condición inamovible, que é que se debe respectar a estabilidade relativa. ¿Por que non lle conta iso ao sector, señor Balseiro? Unha, é a estabilidade relativa coa que levamos trinta anos crucificados. ¿Por que non lle conta que durante estes trinta anos é inamovible o feito de que ao Estado español lle corresponde unicamente a miserable cantidade do 7 % das cotas que lle corresponden á Unión Europea? Agora, efectivamente, esta obríganos a introducir as CPT para seguir despedazando aínda máis a nosa frota. Isto supón, como dicía, privatizar o acceso, entregar en mans dos armadores o ridículo dereito de pesca que nos corresponde; facilitar que as empresas rendíbeis en expansión poidan completar as cotas que posúen outras empresas máis modestas, recibindo os armadores certa compensación polo abandono da actividade e o despezamento. É certo que mellorarán uns poucos, pero non é menos certo que se destruirá o emprego e a actividade económica que xera o conxunto destas frotas nas comunidades costeiras e no país. A pesar de que determinados armadores e asociacións do sector cos que vostede se reúne –por certo, que se consideran economicamente máis viables– vexan nesta opción unha oportunidade para mellorar e conseguir maior competitividade, supón destruír o noso modelo pesqueiro, composto por un elevado número de pequenas embarcacións que xeran moito emprego e moita actividade económica. Este modelo, efectivamente, xa está implantado, por exemplo, no arrastre, aínda que sen rexistrar de forma chalaneira, onde xa se están intercambiando, vendendo, transvasando cotas para poder enfrontar o modelo insostible de cotas, cando o problema é que as cotas non teñen nada que ver coa realidade, señor Balseiro, e que existe outra frota que compite nas nosas propias augas con mellores vantaxes competitivas. Véxase se non o que xa temos dito aquí: o dereito de pesca nosa, por exemplo, no xurelo, 80 toneladas/ano nun dos nosos barcos, e a frota portuguesa, 40 ou 50 toneladas/semana. O Goberno galego, en vez de afrontar o problema con claridade, aposta por manter o engano e por que sexan os que concentran o maior capital os que manteñan a actividade, mentres desaparecen os demais. Pero tamén o sofre o cerco coa imposición desta repartición individual, que os condena a ter unhas cotas absolutamente ridículas. Este modelo vainos obrigar a comprar cota para poder sobrevivir. E vaise dar o paradoxo de que vai haber barcos que van ser moito máis rendíbeis vendendo ou alugando a cota que saíndo a pescala. A isto é a onde nos queren conducir vostedes. Imos pasar de ter barcos con dereito de pesca a ter barcos sen cotas grazas á submisión...
Vaia rematando, por favor.
...de Rosa Quintana e do seu presidente Feijóo. A política pesqueira, señor Balseiro, é pura hipocrisía. Contábannos que estaba deseñada para favorecer a aquelas comunidades costeiras dependentes da pesca, como Galiza, e non hai máis que ver o modelo de repartición na xarda, na sardiña ou no bocareo. Contáronnos que se favorecerían as prácticas respectuosas co medio ambiente e as frotas artesanais. Vémolo no xeito, ao que se lle adxudican 200 toneladas de sardiña, e négaselles a aqueles que a utilizaban como alternancia e tamén se lles nega poder pescar incluso o bocarte. Pero é que incluso máis. Nas experiencias levadas a cabo en determinadas... determínase que os armadores acaban adquirindo un dereito de propiedade sobre os recursos que son de todos: diminúe o emprego, a dependencia das comunidades costeiras...
Remate, por favor.
...e, sobre todo, a industria pesqueira na economía nacional. Polo tanto, vostedes o único que están facendo é dando unha nova volta de tuerca para acabar definitivamente co noso sector pesqueiro. ¡Esa é a realidade...
Grazas...
...a onde nos queren levar!
Grazas, señor Rodas. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, señor Fajardo.
Boa tarde a todos e a todas de novo. [[Pausa.]] Agora que xa pasou o tempo que tiña dedicado a aquelas aseveracións que me ían levar á expulsión, podo pasar a explicar a nosa posición sobre este asunto. Mire, cando o Partido Popular fala de que é unha iniciativa que permite a competitividade, a eficiencia e a modernización das nosas frotas, é o primeiro sinal de alarma. Sempre que o Partido Popular fala de competitividade e de efectividade, do que está falando sempre é de atacar o máis débil, de acabar cun modelo que daba sustentabilidade e daba de comer a unha parte importante do noso país. O que non se di nesta proposta é que esta proposta pode significar a fin da nosa pesca como a coñecemos actualmente. En realidade, do que estamos falando é dun modelo capitalista de compravenda de recursos pesqueiros. É dicir, se isto segue adiante, se a Unión Europea sae coa súa, poderá pescar aquel que teña cartos para comprar a súa cota, e o que non teña cartos para comprar a súa cota non poderá pescar. Polo tanto, estamos ante ese proceso de privatización dos recursos mariños que o PP persegue neste país dende hai moito tempo. Escúdano e agóchano con palabras fermosas como eficiencia, modernización, pero non hai nada diso. O que hai é acumulación capitalista de recursos pesqueiros; é dicir, pesca industrial fronte ao noso modelo de pesca. É tanto así que eles coñecen ese risco que incluso na exposición de motivos falan de que a pesca artesanal queda illada, e fano porque saben que non é certo e xa poñen a venda antes da ferida. ¿Por que? Porque o mar non se pode separar. Polo tanto, todo aquilo que a pesca industrial acapare deixa de poder pescarse pola pesca artesanal. E do que estamos a falar é de que o que a Constitución recoñece como algo público, como un dereito inalienable, como un recurso a defender como público, como son as nosas terras e os nosos mares, se privatiza e de que serán as multinacionais quen teñan capacidade para mercar esas cantidades de pesca. E atoparemos situacións como a que xa se dá a día de hoxe nalgunhas pesqueiras do País Vasco, onde Mercadona compra o 100 % da posibilidade de pesca para que non se vaia pescar e non compita co pescado asiático que traen a outro prezo. Esa é a realidade. Polo tanto, os que apoian estas iniciativas o que están dicindo é que hai que acabar co noso mar, e que o noso mar deixará de ser o mar dos mariñeiros, dos que viven na costa, o que dá de vivir a moita xente, para ser o mar das multinacionais. Iso é o que hai detrás das cotas individuais transferibles. O que poida pagalo comprará peixe e o que non poida pagalo non sairá pescar. Estaremos pola destrución da nosa frota, pola destrución das nosas comunidades mariñeiras, pola destrución, en definitiva, de Galicia como país e como personalidade. ¿Que sería Galicia sen a súa capacidade de pescar en mans de multinacionais que poidan facelo porque teñen máis capacidade económica ca nós? Polo tanto, a iniciativa non pode ser apoiada polo noso grupo. Pero non só é que non poida ser apoiada polo noso grupo, é que ademais creo que un goberno responsable, con capacidade para defender os seus, tería que denunciar esa decisión da Unión Europea que vai en contra do artigo 132 da Constitución. Esa Constitución coa que tanto se lle enche a boca ao Partido Popular di moi claramente que non se poden alienar os bens comunais, como pode ser o mar. E aquí estamos falando de privatizar o mar. Queren privatizar o noso mar e os nosos recursos. ¿Para que? Para que aquelas multinacionais que despois son as que moitas veces financian as campañas do Partido Popular ou da dereita europea poidan explotar o mar, que é un recurso público que hai que organizar e controlar para que dea cabida a moita xente, como un mero banco especulativo, e, polo tanto, a pesca será xa un novo elemento de especulación, e moi pronto veremos como non se pesca para comer, que se pescará para ter combustibles ou se pescará simplemente para ter comida para esas grandes instalacións que se pretenden instalar na costa galega para as nosas piscifactorías. Polo tanto, este tipo de decisións non son nada superficiais, son decisións que van á columna vertebral da nosa pesca, que van ao noso modelo de vida e, polo tanto, á nosa personalidade. AGE non vai estar neste atraco, AGE non vai estar detrás desta estafa, AGE non vai permitir que, unha vez máis, as multinacionais se fagan con aquilo que é de todos e todas. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Fajardo. Grupo autor da proposición non de lei, señor Balseiro.
Moitas grazas, señor presidente. Síntoo. Ao mellor foi un defecto meu, pero sinto que non se entendera a iniciativa. Eu falaba da creación dun rexistro estatal de dereitos ou posibilidades de pesca, dun rexistro, porque a posibilidade de alugalos, vendelos ou intercambialos xa existe. Simplemente nós o que pretendemos é que esas transaccións queden rexistradas e que haxa transparencia. Aquí parece, segundo falou o Bloque Nacionalista Galego e segundo falou AGE, que non se enteraron aínda de que iso xa existe; o que queremos é que quede rexistrado. E nós por iso pedimos a creación dun rexistro; non estamos pedindo a creación de vender ou alugar os dereitos de pesca, iso xa é algo que existe en España. Efectivamente, señor Rodas, tranquilízame que vostede se reunise pola mañá co sector do cerco e con non sei cantas cousas máis. Estráñame moito que lle dixeran os do sector do cerco que o portavoz de pesca non se reunía con eles porque, efectivamente, estiveron reunidos comigo. E dáme unha certa tranquilidade porque pola mañá, cando chegamos aquí, vimos que non había ninguén do seu grupo e eu pensei que quedaran vostedes cansados da Semana Santa e que estaban prolongando as vacacións. [[Murmurios.]] Por iso me dá unha certa tranquilidade, se foi así. E, señora Martínez, eu non falei dos sindicatos nin dixen para nada que a oposición non defendera os mariñeiros. Pero mire, se hai alguén aquí que defende os mariñeiros a tempo parcial, se hai algún deputado, é vostede. [[Murmurios.]] Vostede defende os mariñeiros a tempo parcial, porque vostede xoga na Champions. Vostede defende os mariñeiros no Pleno do Parlamento porque vostede falta a primeira vez aínda –e pasan lista alí–, a pesar de formar parte da Comisión de Pesca, que vostede asistira a unha soa comisión, a unha soa sesión da Comisión de Pesca. [[Murmurios.]] E, señor Val, vostede pide reservar o 15 % das posibilidades de pesca aos buques desguazados con axudas públicas. Esta petición denota o pouco que vostede fala co sector, señor Val. Podo dicirlle que non se vai reservar o 15 %, é que se reserva o 100 %. Pero vostede vai moito por atrás. Non se vai reservar o que pide vostede, [[Murmurios.]] o 15 %, e así o establece o proxecto do Real decreto de desarrollo do FEMP, do Fondo Europeo Marítimo de Pesca no seu artigo 7.5. Coñéceo todo o sector e parece mentira que vostede non o coñeza. E pídenos que os dereitos de pesca de buques galegos revertan na nosa comunidade. ¡Home!, isto lévase facendo dende que Enrique López Veiga foi conselleiro de Pesca. E así aparece ademais establecido nas ordes de desguace desde o ano 2000. ¿Que emenda é a que nos presenta vostede? O que pide vostede...
Vaia rematando.
...está nas ordes de desguace desde o ano 2000. Parece mentira, señor Val, que vostede fora un alto cargo da Consellería de Pesca e non se enterara e que meta a través dunha emenda as cousas que vostede está metendo. Nada máis e moitas grazas, señor presidente. [[Aplausos.]] Que sigan, que sigan...
Grazas...
...dándolle as costas ao sector, que peor lle irá á oposición e mellor nos irá ao Partido Popular. Nada máis e moitas grazas.
Seguinte proposición non de lei. Proposición non de lei do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de Dª Yolanda Díaz Pérez e D. Antón Sánchez García, sobre a constitución dunha comisión parlamentaria de investigación para determinar as responsabilidades políticas que puideran derivar do accidente ferroviario de Angrois
Non se presentaron emendas a esta proposición non de lei. Para a defensa da mesma ten a palabra o señor Sánchez.
Boas tardes. O 24 de xullo de 2013 o accidente do Alvia en Angrois provocaba 79 mortes que, pouco despois, co paso dos días, chegarían a 81. Lembramos a dor das familias, dos amigos, das vítimas e da sociedade en xeral. Lembramos o exemplo da veciñanza, dos traballadores públicos, pero tamén houbo espazo para a indignidade. Lembramos as declaracións nos días seguintes de altos cargos de Adif, do ministro do Interior e do propio Feijóo apurándose a negar que se tratase dun tramo de alta velocidade ou dicindo que se estaba a tratar de prexudicar o AVE español de cara aos posibles contratos; máis preocupados todos eles de que non lles salpicasen as responsabilidades políticas e de que non lles prexudicase o negocio, con declaracións que se preocuparon de blindar os contratos á alta velocidade e de criminalizar o maquinista. Moi rápido comezamos a coñecer máis cousas e comprobamos que tiñamos un AVE de segunda ou un non AVE máis ben e que houbo présas e presións para inauguralo antes das eleccións de 2011. Na dita inauguración houbo cobadazos e nos discursos presumiuse de alta velocidade, dun día histórico para Galicia. Soubemos que anteriormente houbo un cambio transcendental sobre o proxecto orixinal. Por motivos comerciais retirouse o sistema de seguridade ERTMS da curva da Grandeira, pero non se substituíu por medidas suplementarias que actuasen no caso sempre probable e co tempo inevitable do erro humano. Soubemos que sen ese cambio este accidente non tería ocorrido. Soubemos que había informes e correos que alertaban desta situación e que había informes técnicos sobre curvas similares, como a de Puertollano. Soubemos tamén que o ERTMS non funcionaba no resto do tramo tampouco, porque non era compatible cos comboios; afortunadamente, esa neglixencia non custou vidas. Houbo actos de homenaxe que máis ben pareceron que se facían para lucimento das propia autoridades que de dar respecto e agarimo ás vítimas, porque, á hora da verdade, rapidamente se viu o contraste entre a sobreactuación dos días posteriores e a inactividade á hora de investigar e depurar responsabilidades. A estratexia era clara: cargar as tintas no maquinista e protexer os altos cargos de ADIF e de Fomento. Obstaculizouse o que se puido a procura da verdade, negouse o que demandan as vítimas e familiares, unha comisión de investigación, nin aquí nin de Madrid, desprezáronse as plataformas de vítimas. Coma sempre, unha vez máis, os altos cargos, que cobran suculentos salarios e saen nas fotos cando toca presumir, non asumen ningunha responsabilidade cando se poñen feas as cousas. Dis que os altos cargos de ADIF e do Ministerio non se ocupan desas minucias; ocúpanse, si, de cobrar e facer negocios. Custa crer que os responsables do cambiazo –cambiazo que propiciou o accidente ao eliminar ese sistema de seguridade– só fosen técnicos rasos de Fomento, como xa dixo o xuíz Aláez no auto emitido en outubro de 2013, que di que tiñan a obriga de ter coñecido este cambiazo, como é normal. Pero, aínda así, estes altos cargos de ADIF, autorizados, teñen que responder; se autorizaron, teñen que responder, e se non autorizaron e deixaron facer sen enterarse, tamén teñen que responder. E o mesmo para os ministros directivos de Renfe, de ADIF, que non se rebaixan –din– a mirar os proxectos nin conducen trens, e, polo tanto, o chibo expiatorio, unha vez máis, o traballador, como no metro de Valencia, no caso de Spanair e outros moitos máis. Despois de 81 mortos e mortas, nin unha soa dimisión. Vergoña e indignación é o que provoca en moitos dos cidadáns deste país. Ao contrario, os responsables do cambio de proxecto son ascendidos con nomeamentos en postos da máis alta responsabilidade. ¿Que responsabilidade? Macabros paradoxos: Rafael Catalá, nomeado ministro de Xustiza –¿que xustiza?, dirán as vítimas deste accidente–. As responsabilidades políticas non se poden limitar a ser as responsabilidades penais. As responsabilidades políticas ante un feito desta gravidade, con gobernantes honrados, tómanse para mostrar respecto ás vítimas, para asumir cuestións que son directa ou indirectamente responsabilidade dun, e non se lle carga o morto ao de abaixo. Pero, despois deste recital de falla de calidade democrática e de altura, chegamos a pechar o círculo nestes días. Hai uns días os dirixentes do Goberno do Estado e da Xunta voltaron dar un paseíño preelectoral nun tren que voltaron dicir que era de alta velocidade, cando non o era. A señora Ana Pastor, o Goberno da Xunta, alcaldes sorrían cando estaban a repetir a mesma historia de hai catro anos, cando estaban a repetir a vergoña do mesmo modus operandi das anteriores eleccións: meter présa, porque hai eleccións, a un proxecto con máis de oito anos de atraso e inauguralo sen o ERTMS, o sistema deseñado para este trazado. Falar de alta velocidade cando non o é, outra vez, outra vez a vergoña e a indignación. Non lles chega con deseñar as políticas de infraestruturas para darlles negocio ás empresas nin utilizar o diñeiro público para facer electoralismo, co agravante aínda de facelo aínda non dous anos despois de Angrois. Para nós é unha mezcla de cinismo, deixadez e incapacidade. Incapacidade tamén, porque ¿como é posible que, despois de ter un proxecto con case oito anos anos de atraso e dous anos despois case de que a señora Ana Pastor comparecese no Congreso dicindo que se ía instalar o RTB en todos os tramos de alta velocidade, non licitasen a instalación do ERTMS co tempo suficiente para poñelo en funcionamento neste tren con todas as medidas de seguridade necesarias, con todas as garantías? Volven poñer en risco a vida das persoas. Sinceramente, eu nunca crin ver isto. Equivoqueime, superáronse a si mesmos na falla de respecto aos máis elementais principios democráticos. O sábado porase en servizo un tren que non é de alta velocidade e sen o sistema de seguridade que os técnicos consideran adecuado para a liña. Porque –digo eu–, se, como vostedes din, o ASFA con que circulará un ano e medio –como mínimo– é totalmente seguro, ¿por que gastan 68 millóns de euros na licitación do ERTMS? Vostedes pretenden rirse da xente. Nós solicitamos a creación dunha comisión de investigación neste Parlamento para coñecer a verdade e para evitar que se repita no futuro un accidente como o de Angrois. Vemos que vostedes non aprenderon ou non lles importa o que aconteceu hai case dous anos en Angrois. Queremos escoitar os verdadeiros responsables de que se mudase o proxecto orixinal retirando o ERTMS, con que criterios, os que non puxeron –a pesar dos informes dos técnicos tamén– medidas de seguridade suplementarias, os que presumiron de alta velocidade e despois o negaron para escorrer o vulto. Queremos que os responsables non sexan ascendidos, aínda por riba, senón que asuman responsabilidades. Queremos loitar pola verdade e pola xustiza, polas vítimas, por un futuro diferente, nas vías ferroviarias, pero tamén na política. Queremos transparencia e exemplaridade, que non paguen o pato sempre os de abaixo, que non se protexan vostedes sempre entre os de arriba. Queremos coñecer a verdade. Queremos que vostedes asuman responsabilidades, e vostedes téñense negado sistematicamente a crear unha comisión de investigación para depurar responsabilidades políticas. ¿Por que se negan? A resposta para a cidadanía é clara: porque teñen moitas cousas que ocultar. Esa é a resposta que todo o mundo sabe, que é finalmente a razón pola que vostedes se negan. Pero hoxe nós dámoslle a oportunidade ao Partido Popular de dignificar a política, de mostrar respecto e reconciliarse na medida do posible cos familiares das vítimas, que veñen reiterando a súa petición da comisión de investigación. Agardemos que collan esta oportunidade. Nunca é tarde para a dignidade na política. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Sánchez. Grupo Parlamentario Mixto. Señora Martínez.
Grazas, presidente. O sinistro de Angrois é responsabilidade do Estado e dos partidos que por intereses electorais inauguraron ás présas, por suposto, o AVE galego con modificacións do proxecto orixinal e deficiencias na seguridade. Ocultar esta neglixencia dos poderes do Estado é o que se pretende conseguir coa negación dunha comisión de investigación no Parlamento galego. Poden, dende o Partido Popular, poñer as escusas que desexen para a responsabilidade da Administración no sinistro de Angrois –é evidente– e agora as vítimas sofren as mentiras e ocultacións do Estado, por suposto as razóns do Estado, pero dun Estado que protexe os poderes fácticos fronte á cidadanía. Xa sucedeu noutros sinistros no Estado español, como o metro de Valencia ou na xestión do Yak-42 en Turquía, ou mesmo no recente accidente e rescate falido do grupo de espeleólogos en Marrocos. Trátase dos poderes do Estado encubríndose a si mesmos ante as neglixencias e responsabilidades, poñendo os seus intereses por riba das vidas e dereitos da cidadanía. Resulta obvio, entón, que os intereses do Estado non son os da maioría social, que o sostén, e aí está a descomposición e crise do réxime político, que se empeñan en non ver. O 24 de xullo de 2013 a catástrofe do Alvia 04155 deixa en Galiza morte e feridas que se prolongan por non poder investigar a fondo o que ocorreu. En 2001 púñase a primeira pedra do chamado AVE galego, iniciando unha década e media de promesas, atrasos, –si– chapuzas na súa construción, mentiras e promoción dun modelo de alta velocidade mentres están coa deteriorada rede de cercanías galega para vertebrar o territorio. A liña Ourense-Santiago, contratada en 2004 polo Partido Popular, antes de perder as eleccións, foi inaugurada en 2011 polo PSOE, antes de perder as eleccións, e de volta o Partido Popular no Goberno central. Esa liña vendida como de alta velocidade resultou non ser un AVE. Mentiron á cidadanía por interese electoral, e iso tivo consecuencias fatais. Dixeron que a nova liña de alta velocidade melloraba seguridade porque utilizaba tecnoloxías punta. Era falso, non instalaran o sistema ERTMS, que estaba orzado e que tería evitado o sinistro. Logo, xusto despois do accidente, negaron que o venderan como alta velocidade, para non prexudicar as empresas. Esa foi a súa prioridade nos primeiros momentos: os negocios antes que as vítimas. Os informes periciais poñen en evidencia como unha das causas da traxedia de Angrois a redución dos parámetros de seguridade realizados polo cambio no proxecto ante as présas da inauguración. Esas foron decisións políticas, e por iso debe haber responsabilidades políticas. Foron decisións políticas as que aceleraron as obras e as que excluíron o sistema ERTMS ou as que non melloraron os sistemas de sinalización nin instalaron balizas ASFA. Deixaron todo en mans dos maquinistas, que xa advertiran repetidas veces da perigosidade da curva da Grandeira, en Angrois, e da insuficiente sinalización, pero non foron escoitados. Deste xeito, o Estado lava as mans na súa responsabilidade e o fallo humano sinálase como único responsable, a pesar dos informes periciais independentes, que sinalaron que, de ter instalado o sistema ERTMS, se tería evitado o accidente. A historia de chapuzas do AVE continúa coa inauguración recente da liña A Coruña-Vigo sen o sistema ERTMS, que tería evitado o sinistro de Angrois. O BOE publicou a licitación para dotar dese sistema de seguridade a liña A Coruña-Vigo por uns 69 millóns de euros. Non obstante, e despois da inauguración do novo eixe atlántico, outra vez en período electoral, non contará con ERTMS ata aproximadamente ano e medio despois. O que non se sabe é se conta co resto das medidas de seguridade: sinalización, saída de gases en túneles, curvas ben peraltadas. Así, durante o seu primeiro ano e pico a liña circulará co sistema de seguridade das vías convencionais e non será ata o 2017 cando estea operativo o ERTMS. As vítimas reclaman unha verdadeira comisión de investigación parlamentaria. Fágano e comprenderán que na procura da verdade sobre o sinistro de Angrois as vítimas e a sociedade civil galega están moi por riba da dignidade deste Parlamento que teoricamente as representa. Queremos rematar cunha lembranza de recoñecemento ás vítimas e á súa loita para conseguir que se investigue a verdade, unha lembranza á veciñanza de Angrois, ao persoal de emerxencias, que, por certo, tamén debería de ser revisado, porque, se puido actuar en Angrois, foi porque había un dispositivo cara ao 25 de Xullo, pero que non ocorra unha desgraza noutro momento, porque os nosos servizos de emerxencia, privatizados e desmantelados, non serían quen de dar resposta.
Remate, por favor.
Tamén –remato xa–, unha lembranza para o colectivo ferroviario, castigado e acusado de ser o responsable, e tamén para toda a cidadanía, que acudiu de forma urxente a doar sangue. Pedímoslles que, se realmente queren que se saiba a verdade do ocorrido en Angrois e que se faga xustiza, voten a favor desta iniciativa. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Señor Jorquera.
Grazas, señor presidente. Señoras e señores deputados. La utopía está en el horizonte. Camino dos pasos, ella se aleja dos pasos y el horizonte se corre diez pasos más allá. Entonces, ¿para qué sirve la utopía? Para eso, sirve para avanzar. Ben, deste xeito quero renderlle homenaxe, en nome do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, a Eduardo Galeano. As utopías son necesarias, permítennos avanzar, mais, aínda así, señores do Partido Popular, non convertan vostedes nunha utopía algo tan elemental como que se saiba a verdade e haxa xustiza. Miren, vivimos tempos de aparencias, de substitución da realidade pola simulación, e o Grupo Popular ultimamente está inundando este Parlamento de propostas –segundo el– destinadas a mellorar a transparencia, impulsar a democracia, reforzar a centralidade política desta Cámara, mais ao mesmo tempo instaura a Lei mordaza neste Parlamento, ten secuestrada a Comisión de Caixas, veta a creación de comisións de investigación e, por vetar, incluso intenta vetar que a súa creación se poida debater. No último ano, o Grupo Popular vetou en dúas ocasións que se puidese debater en Pleno, como un punto específico na orde do día, a solicitude de creación desta comisión. Por iso, para sortear o veto, o Grupo do BNG tivo que recorrer, hai un ano, a unha proposición non de lei para poder debater en Pleno esta cuestión, e hoxe fai o propio o Grupo Parlamentario de AGE. O argumento do Partido Popular para rexeitar a inclusión da solicitude de creación da comisión como un punto específico na orde do día foi que o Parlamento xa se pronunciou dúas veces sobre esta cuestión. Por iso, permítanme que lembre todos os feitos novos, feitos que non coñeciamos dende a última vez que o Parlamento rexeitou esta solicitude. Hoxe sabemos que, antes do accidente, un maquinista xefe alertou a Renfe do perigo que representaba a curva de Angrois. Hoxe sabemos que, xa en 2002, un informe alertou do risco de curvas como a de Angrois. Sabemos, por tanto, que non era certo que non houbese ningunha advertencia sobre a perigosidade do trazado e os déficits de seguridade. Hoxe sabemos que o xuíz Aláez, o anterior instrutor, acusou no auto a ADIF de arriscar a vida de miles de persoas por razóns de índole comercial, que Bombardier aconsellou que o Alvia fose máis lento e que non fose anulado o ERTMS, que o proio Ministerio de Fomento instou en 2011 o ADIF a corrixir os erros de Angrois e que, segundo informes periciais, a curva de Angrois estaba mal sinalizada. Hoxe sabemos que informes periciais afirman que a curva de Angrois tiña un risco previsíbel e non tolerábel, que afirman que non se analizaron os riscos como require a normativa europea, que afirman nada máis e nada menos que as posibilidades de descarrilamento eran dunha cada seis meses. Todas estas informacións falan ás claras de que houbo decisións, tamén no ámbito político, que provocaron unha importante merma de seguridade, decisións que deben de ser investigadas, responsabilidades que deben de ser depuradas. Pero, ademais, señorías, a medida que pasa o tempo, tamén hai máis evidencias de que nin sequera se aprendeu das leccións da traxedia. Nestas semanas de frenesí inaugurador, coñecemos que o eixe atlántico terá que esperar a 2017 para ter as medidas de seguridade que faltaban en Angrois. Até entón operará co sistema ASFA, haberá que esperar ano e medio para que estea instalado e operativo o ERTMS. Tamén estes días coñecemos que a nova Axencia Estatal de Seguridade Ferroviaria estará dirixida polo señor Carlos Díez Arroyo, é dicir, polo ex director da liña de alta velocidade do noroeste do ADIF, un dos asinantes da modificación do proxecto de entrada en Santiago, que supuxo unha merma na seguridade e todas as evidencias apuntan que tivo un impacto por tanto na traxedia, no desgraciado accidente. É dicir, non só non se asumen responsabilidades, senón que se ampara e incluso se premia as persoas que avalaron unha modificación que está entre as causas que provocaron a traxedia. Señoras e señores deputados, existe un clamor social exixindo que se chegue até o final para que se coñeza toda a verdade do acontecido en Angrois, e que tamén exixe que se investiguen e depuren responsabilidades no ámbito político. Por iso, o Parlamento galego non pode lavar as mans á hora de investigar as causas do maior accidente ferroviario da nosa historia. Este Parlamento, como temos dito en tantas ocasións, se quere comprometerse co verdadeiro espírito de Angrois, ten que contribuír a que haxa xustiza, e a mellor homenaxe que podemos facer aos que perderon a vida e ao resto das vítimas é investigar a fondo as causas da traxedia, tamén no ámbito político, depurando todas as responsabilidades ás que haxa lugar. Por iso, como non podía doutro xeito, o Grupo Parlamentario do BNG votará a favor desta proposición. Moitas grazas.
Grazas, señor Jorquera. Grupo Parlamentario Socialista. Señor Fernández.
Grazas, señor presidente. Señoras deputadas, señores deputados, boas tardes a todas e a todos. A traxedia de Angrois segue viva e permanece vixente na sociedade galega. Singularmente permanece vixente nos damnificados directos e indirectos por mor dese maldito accidente. E non lles falta razón, máis ben lles sobran razóns. Hoxe, case vinte e dous meses de se producir o accidente ferroviario de Angrois, seguen a esperar respostas. Esperan respostas os familiares das 79 vítimas mortais, as persoas feridas, as amigas e amigos das vítimas, o persoal de emerxencias, o persoal sanitario, as psicólogas e psicólogos, os veciños e veciñas de Angrois, a sociedade de Galicia. E as organizacións políticas debemos exixir –e debemos exixirnos– respostas para que os damnificados non continúen a ser vítimas. Os silencios sobre os feitos poden ser unha nova forma de humillación. Señorías, digo isto porque esta Cámara debe e deberá ter permanentemente presente o desexo expresado polas vítimas: que non se nos olvide, que non se nos abandone. E debémolo facer co máximo respecto e o máximo rigor. Ás vítimas debémoslles que as investigacións e os debates que conlevan non se convertan en sobreactuacións partidarias que os volvan converter en vítimas nin se convertan en silencios eternos que os humillen. Debemos ser extremadamente sensibles e escrupulosos, no fondo e nas formas, de tal maneira que as posicións, debates e opinións respondan aos seus obxectivos. Dende a nosa posición, "que non se nos olvide" significa telos presentes permanentemente. Dende a nosa posición, "que non se nos abandone" ten dúas connotacións: a primeira, que non sexan obviados no debate ao ser utilizados como escusa para outros fins; a segunda, que os obxectivos das vítimas ocupen o papel central que lles corresponde neste debate. E os obxectivos das vítimas, dos usuarios e da sociedade, son coincidentes. O primeiro, coñecer as conclusións das investigacións políticas e xudiciais que mostren a verdade do acontecido aquel 24 de xullo de 2013 en Angrois, sobre un accidente ferroviario que ocorreu e que non tiña que ter ocorrido. O segundo, esas conclusións deben servir para detectar os erros que provocaron o accidente, para corrixir eses erros e para depurar responsabilidades. Señorías, o Grupo Parlamentario Socialista quere ser coherente e consecuente co que acabo de expresar na miña intervención. Queremos ser prudentes e evitar manifestacións que poidan causar nas vítimas o sentimento de utilización partidaria. Queremos ser respectuosos co traballo da Subcomisión de Estudo e Análise do Sistema Ferroviario Español, constituída no Ministerio de Fomento. Queremos que a xustiza prosiga co seu labor de esclarecemento das causas do accidente de Angrois, con avances manifestos dende o punto de partida e a situación actual. Queremos e cremos que as investigacións nos eidos político e xudicial forman parte do chamamento das vítimas: que non se nos olvide, que non se nos abandone. Os socialistas dixemos –e hoxe repetímolo e reiterámolo–: queremos saber a verdade sobre o accidente de Angrois e non renunciamos a nada, unha vez coñecidos os resultados das investigacións. Cremos que os resultados das investigacións en marcha, satisfactorias ou non satisfactorias, son os que deben conlevar a creación ou non creación dunha comisión de investigación para determinar as responsabilidades políticas que puideran derivar do accidente ferroviario de Angrois. Namentres non se coñezan os resultados destas investigacións, o Grupo Socialista imos votar abstención. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Fernández. Grupo Parlamentario Popular. Señor Gómez Alonso. Déanlle voz ao escano do señor Gómez Alonso, por favor.
Grazas, señor presidente. Señorías. Dicía o voceiro de AGE, por parte dos responsables do Ministerio de Fomento, dos representantes políticos que estaban no momento da traxedia de Angrois, que a súa actuación posterior foi indignante, pero tamén dixo moi ben o señor Fernández que o Partido Socialista estaba en contra da utilización partidaria das vítimas do accidente de Angrois. E a esa non utilización partidaria das vítimas do accidente de Angrois este grupo parlamentario tamén se quere sumar, señor Sánchez. ¿Sabe por que? Porque nos parece inmoral, dous anos despois, tentar sacar rendibilidade política da dor das vítimas e dos familiares da que foi unha das peores traxedias da historia ferroviaria do noso país. A nós non nos parece serio utilizar argumentos en base a opinións ou suxerencias por xente que non está cualificada para facelas. Falábase de que se coñeceron datos posteriormente ao accidente. E si, pero vostedes só utilizan os datos que a vostedes lles interesen, non os que son os oficiais, eses que son os válidos para un xulgado. Se vostedes se informaran, saberían que dende hai un ano está publicado o informe das causas do sinistro, ditaminado pola Comisión de Investigación de Accidentes Ferroviarios, que é o único órgano competente ante a Unión Europea e a lexislación estatal española para determinar as causas técnicas do accidente. E di o devandito informe: "La causa del accidente fue un exceso de velocidad del tren. Circulaba a 179 km en la curva de entrada de bifurcación A Grandeira, curva de Angrois, limitada a 80 km, por no respetar el personal de conducción lo establecido en el libro "Horario del tren 150/151" y en el cuadro de velocidades máximas de la línea 082. Como causa coadyuvante, se apunta una falta de atención del personal de conducción, al responder este una llamada telefónica de servicio del propio tren, proveniente del interventor, lo que motivó la no aplicación del freno de forma adecuada para reducir la velocidad antes de la entrada a dicha curva." –engade o informe–. E termina dicindo: "La investigación realizada por la CIAF es independiente de cualquiera investigación judicial y no se ocupa en ningún caso de la determinación de la culpa o responsabilidad del accidente." Repito: "La investigación realizada por la CIAF es independiente de cualquiera investigación judicial y no se ocupa en ningún caso de la determinación de la culpa o responsabilidad del accidente." Polo tanto, señorías, as responsabilidades vainas depurar o xuíz, non as van depurar vostedes en base aos seus intereses políticos. E cando vostedes falan de seguridade ferroviaria, deberían de ser rigorosos, señorías, deberían de ser rigorosos, e deberían de ter coñecemento de que nestes momentos, en todo o sistema ferroviario español, se encontra instaurada unha nova figura de sinalización, que é a transición significativa de velocidade, na cal están instaurados novos sinais con balizas asociados a todos aqueles puntos onde se produce unha transición de velocidade, porque desacelera o tren. Isto está instalado en toda a rede ferroviaria. Vostedes, se foran serios, non lle chamarían á curva de Angrois un punto negro. Angrois non é un punto negro. É o mesmo sistema de acceso e entrada a unha cidade como o que teñen cidades tan importantes como Frankfurt, Colonia, París, Lyon, Roma, Florencia, Madrid, etc. Foi un punto dunha enorme desgraza –iso si–, pero non é un punto negro. Vostedes, señorías, deberían tamén de ter coñecemento de que actualmente o S730 –o modelo coñecido como Alvia– xa ten nestes momentos arranxados os seus problemas de compatibilidade nos sistemas de sinalización co ERTMS, e que están arranxados dende o ano 2014. E vostedes deberían de ser responsables cando din que o sistema ASFA non é un sistema seguro. ¿En base a que datos técnicos vostedes afirman que o sistema ASFA non é un sistema seguro ou que é máis inseguro que o ERTMS? ¿Ou é que acaso vostedes non saben que hai liñas tan importantes como París a Lyon que non teñen sistema ERTMS? Vaian a París e díganlles aos cidadáns de París que teñen un sistema inseguro. ¿Ou non saben vostedes que o AVE Madrid-Sevilla tampouco ten ERTMS? O sistema ERTMS, señorías –a ver se nos empezamos a centrar–, é para homoxeneizar os sistemas de sinalización de seguridade da rede transeuropea de transportes ferroviarios, da rede transeuropea de transportes ferroviarios. E os sistemas de sinalización de seguridade predominantes na Unión Europea son outros: en Francia, o ASFA 200; en Alemaña, o LZV. Polo tanto, señorías, cando falamos de cuestións tan importantes como é a seguridade das persoas...,
Remate, por favor.
...cando menos hai que ser serios. E se vostedes piden responsabilidades políticas, ¿pódenme explicar vostedes que ministro de Fomento asina un proxecto construtivo dunha liña de alta velocidade? ¿Que ministro de Fomento ten poder para afirmar que unha liña xa cumpre a homologación para estar...
Remate.
...en servizo para poder ser utilizada polos trens? ¿Que ministro de Fomento ten poder para decidir se un tren é o que está habilitado ou homologado para circular pola vía férrea?
Remate.
Ningún ministro de Fomento, señorías, ningún ministro de Fomento.
Remate, señor Gómez.
Nós non imos apoiar esta comisión de investigación. ¿Saben por que? Por dignidade e por moralidade política. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Gómez Alonso. Grupo autor da proposición non de lei. Señor Sánchez.
Ben, o portavoz do Partido Popular acusounos de ser inmorais por tratar de utilizar politicamente o sinistro de Angrois. Vostede si que non sabe o que é a moral, nin a ética nin a dignidade; vostede non ten vergoña. Mire, mire a foto do día da inauguración do tramo Santiago-Ourense, non cabían máis, aquí estanse pegando codazos para entrar na foto os que agora se protexen uns a outros para escorrer o vulto. Mire, o Partido Popular non pode dar leccións do que son as responsabilidades políticas e de saber o que son as responsabilidades políticas e do que son as responsabilidades penais. Claro que a ministra non asina os proxectos, pero é que o que vostede acaba de facer é deixarnos ben claro que vostedes non saben o que son as responsabilidades políticas. Un ministro de Fomento, cando se produce un accidente con 81 vítimas, por un erro, por un cambio no proxecto orixinal e por non ter posto as medidas de seguridade necesarias para evitalo, as mesmas que se puxeron cunhas balizas de 6.000 euros días despois, dimite, por respecto ás vítimas; dimite, para dar exemplo, para mellorar a calidade democrática deste país, non mirando para si, senón mirando para as vítimas. Polo tanto, leccións de moralidade, ningunha, porque nós traemos isto aquí despois de falar coa plataforma das vítimas, que é a que está pedindo reparación, verdade e xustiza, e que teñen que soportar a humillación de que os que asinaron o cambio do proxecto orixinal sexan ascendidos, o señor Catalá sexa ascendido despois das declaracións ofensivas que fixo despois do sinistro. Os señores que dixo o señor Jorquera son ascendidos, igual que é ascendida a señora Encarnación Rivas por facer o que fixo en Sanxenxo, a secretaria xeral de Urbanismo. Esa é a súa política. Os que presumiron de alta velocidade e que despois o negaron. Nós temos todo o rigor do mundo, señor Gómez Alonso. Vostedes si que non teñen rigor, que voltan repetir o mesmo modus operandi no eixe atlántico Vigo-A Coruña. Vostedes van poñer en servizo un tren que non conta co sistema de seguridade que os técnicos consideran idóneo para ese tramo. Porque vostede dime do ASFA, e, entón, ¿por que van gastar 68 millóns de euros en instalar o ERTMS se o ASFA é perfecto? ¿Por que? Porque vostedes non teñen vergoña. Agardamos que non ocorra nada nese tramo, agardamos que non ocorra nada, pero, se non, vostedes serán responsables outra vez, outra vez, de gravísimas consecuencias. A vostedes non lles importan nada as vítimas. Vostede dicía o da utilización. Vostedes si que quixeron facer utilización das vítimas cando as convidaron a facer un paripé e as vítimas non quixeron asistir. Porque eses paripés, se non van acompañados de feitos e serven para glosar máis o señor Feijóo ou máis a señora Ana Pastor que as vítimas, utilizar as vítimas para mellorar a súa imaxe pública, iso si que é utilización.
Remate, por favor.
Nós vimos aquí facer o noso traballo...,
Remate, por favor.
...que é trasladar as demandas desas vítimas ao Parlamento, que é a Cámara de representantes. Se non o fixeramos, si que estariamos faltando ao noso deber como representantes políticos. Eu tamén lle vou facer a miña homenaxe a Eduardo Galeano, para rematar. Dicía: "Los asesinos del planeta derraman de vez en cuando alguna lágrima para que la platea sepa que también tienen su corazoncito. Pero es puro teatro. Bien saben que los modelos de vida de hoy que ellos imponen son modelos de muerte".
Grazas, señor Sánchez. Proposición non de lei do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de Dª María do Carme Adán Villamarín e tres deputados máis, sobre a elaboración por parte do Goberno galego dun plan galego de emprego feminino, así como as medidas que debe recoller
Para formular a mesma ten a palabra a señora Adán.
Grazas, presidente. Boa tarde a todas e a todos. Hoxe lexíslase contra os dereitos das mulleres mozas, contra dereitos que tiñan acadado hai uns anos, como é o dereito a decidir sobre a súa maternidade, e hoxe estase a lexislar sobre unha involución neses dereitos. Pero non son unicamente eses os dereitos que nos últimos anos levan perdido as mulleres no Estado español e as mulleres galegas. Sobre o dereito a decidir para todas, para as mozas, falaremos en reiteradas ocasións e agardaremos que o Goberno galego non comparta esa idea de que as mozas de 16 e 17 anos teñen capacidade para traballar, teñen capacidade para someterse a unha intervención de cirurxía estética, mais non a decidir sobre a súa maternidade, máxime cando, se vemos os datos –témolo falado outras veces desde esta tribuna–, efectivamente, son moi escasos os casos de mulleres mozas que non contaron con ese acompañamento dos seus pais, nais ou titores. En concreto, porque é bo que o saibamos, no último ano as mozas acompañadas que tomaron a decisión dunha interrupción voluntaria do embarazo foron do 87 %, é dicir, moi poucas, e en casos extremos, en casos de violencia familiar, de desestruturación familiar, foron as que se acolleron a ese artigo da Lei, 13.4, que hoxe quere modificarse. Mais a intervención desta proposición non de lei respecto dos dereitos laborais das mulleres, tamén hoxe, que é un día de datas e de efemérides, en 1986 morría Simone de Beauvoir, unha muller que dedicou unha parte importante do seu pensamento sobre a situación das mulleres naquel famoso texto de O segundo sexo, que concluía dicindo que soamente a independencia económica e a independencia laboral conseguirán rachar cos estereotipos de xénero. Mais por iso algúns datos son importantes para que vexamos que ocorreu nos últimos anos en Galiza sobre a situación laboral das mulleres. Incremento da fenda salarial, 3,5 puntos, nos últimos anos; isto fai 1,5 no último ano, situando Galiza á cabeza da fenda salarial do Estado español, Estado que, por certo, tamén está á cabeza da fenda salarial da media europea, estando 2,5 puntos por riba da media europea. En ningún tramo de idade as mulleres cobran máis ou igual que os homes en Galiza, nin as mozas, nin as mulleres de mediana idade, nin as mulleres maiores. É máis, esa fenda acentúase a partir dos 50 anos; de feito, de media as mulleres galegas cobran 2,34 euros menos por hora que os homes. Mais tamén as mulleres galegas viven unha situación de precariedade laboral. O 75 % dos traballos a xornada parcial son desenvolvidos por mulleres. Entre 2009 e 2013 reduciuse o salario das mulleres 1,4 %, e no último ano 6.800 mozas baixaron no índice de ocupación. De feito, se collemos e ampliamos un pouco esta ratio e chegamos ata os 44 anos, foron 8.000 mulleres ocupadas menos en Galiza. Mais se tamén miramos cara ás mulleres que teñen máis de 44 anos, a situación é –podemos dicir– dramática, xa que ás leves baixadas do desemprego feminino dos últimos anos debemos contrapoñer o aumento do desemprego das mulleres de máis de 50 anos. E permítanme dar os datos, porque teñen que levarnos á reflexión. No tramo de idade entre 50 e 54 anos aumentou o desemprego no último ano un 3,4 %; entre 55 e 59, un 2,6 %; e entre 60 e 64, un 2,6 %. É esta a situación de moitas mulleres que despois de vinte e cinco ou trinta anos de cotización pechan as súas empresas, esas empresas que temos demandado no Parlamento e que as temos escoitado moitas veces ás portas do Parlamento, pechan esas empresas e non atopan traballo. Esa é a situación dramática das mulleres de máis de 50 anos. No 2014 podemos falar de que houbo 50.800 mulleres paradas que levaban máis de dous anos nesta situación, co cal quedan fóra das prestacións contributivas. E xa por dar outro dato máis sobre a situación das mulleres no ámbito do mercado laboral, en Galiza as pensións por xubilación das mulleres galegas son un 38 % inferiores ás dos homes. Logo, a situación laboral das mulleres en Galiza é unha situación de precarización e de desigualdade, que se incrementou, non diminuíu nos últimos anos, en todas as súas variables: na fenda salarial, na incorporación ao mercado laboral e nas pensións de xubilación. E poderiamos preguntarnos: ¿acaso xa non está vixente a Lei galega 2/2007, do 28 de marzo, de traballo en igualdade das mulleres de Galiza? Segue vixente. ¿Está esa lei sendo desenvolvida? Non se sabe, non se pode contestar, non sabemos de ningunha actuación do Goberno galego respecto da incorporación ou da mellora da situación laboral das mulleres. Tampouco coñecemos actuacións do Goberno actual respecto da conciliación da vida laboral e familiar. A última que coñecemos é a votación en contra neste Parlamento dunha lei que debatemos respecto desa mellora no ámbito da conciliación ou no ámbito máis extenso da corresponsabilidade. Por iso, queremos traer de novo para o debate neste Parlamento unha proposición non de lei que pide, no seu primeiro apartado, que se desenvolva o artigo 37 da Lei do traballo en igualdade das mulleres e se elabore un plan galego de emprego feminino. Un plan galego de emprego feminino porque os datos que lin, que son unha escolma, son claramente a situación que viven as mulleres empregadas galegas. Dos cales nós queremos destacar tres puntos que establecemos como fundamentais: que se estableza unha prestación específica para os períodos de redución de xornada ou excedencia por coidado de familiares, ao igual que xa existe efectivamente no caso dos homes. Cremos que, despois de que esa prestación estea funcionando durante os últimos sete anos, é momento de dar un salto e tamén incorporar as mulleres. Tamén queremos que se establezan dúas liñas específicas: unha, para a creación de empresas femininas de mulleres de máis de 45 anos. ¿Por que esa incorporación dun tramo de idade? Porque, efectivamente, as mulleres de máis de 45 anos que perden o seu emprego ou teñen que volver á casa ou teñen que montar –imos dicir entre aspas– un "negocio", convértense niso que chama o Goberno galego emprendedoras á forza, porque non teñen espazo para atopar traballo; por iso consideramos que é necesaria esa liña específica. E, terceiro, a creación dunha axuda para desempregadas de longa traxectoria laboral. É absolutamente inxusto que, despois dunha vida laboral de máis de trinta anos, moitas mulleres con 50 anos neste momento estean desamparadas, non atopen traballo e se remate a súa prestación e, polo tanto, queden nunha especie de limbo. É factible crear esta axuda, traémola para o debate e, dende logo, tamén para a incorporación das melloras que sexan necesarias. Respecto da fenda salarial, plantexamos a creación dun grupo de traballo, porque para o Goberno galego é invisible a fenda salarial. Dende a Secretaría Xeral de Igualdade ou dende a Consellería de Traballo non existe fenda salarial, nunca se fala da fenda salarial, nin tan sequera cando diante deste 8 de Marzo os sindicatos puxeron enriba da mesa o crecemento cada vez maior desa fenda salarial. Por iso, nós tamén incorporamos esa medida dentro do Plan galego de emprego feminino: impulso á conciliación, aínda que, despois do que foi aquel debate respecto da Lei de corresponsabilidade, francamente non temos moitas esperanzas sobre o tema. O segundo apartado desta proposición non de lei busca instar o Estado a tres aspectos que son fundamentais: aumentar o permiso de maternidade e de paternidade –é o momento de aumentar o permiso de maternidade e paternidade, como están demandando moitas asociacións–, unha bonificación na Seguridade Social dos contratos das traballadoras que substitúan outras que abandonan o traballo por motivos de coidado de familiares e unha compensación en días de cotización naqueles casos de traballadores e traballadoras que interrompen a súa carreira profesional por motivos de coidado. E xa para ir rematando, quero ler unha cita: "Non hai muller que non resulte sospeitosa da mala conduta. Segundo os boleros, son todas ingratas; segundo os tangos, son todas putas, menos mamá. Confirmacións do dereito de propiedade. O macho é propietario, comproba a golpes o seu dereito de propiedade sobre a femia. Boa torta á humanidade." Eduardo Galeano, Patas arriba. In memoriam. E tamén como unha homenaxe a Mónica, unha muller que acaba de sufrir a violencia brutal do machismo. Nada máis, moitas grazas.
Grazas, señora Adán. Grupo Parlamentario Mixto. Señora Iglesias.
Boa tarde a todas e a todos. Grazas, presidente. Antes de nada, manifestar o meu rexeitamento ao cartaz de propaganda electoral do Partido Popular, porque é un símbolo do tratamento que se lle dá á muller nunha sociedade patriarcal, machista e discriminatoria; como ourensá, como feminista e como muller. Os efectos da globalización neoliberal sobre a vida das mulleres galegas son tan significativos como para que a feminización da pobreza ou segregación xenérica do mercado laboral se traduzan en cifras imposibles de obviar, como acaba de amosar a señora Adán. O certo é que a pobreza, a supervivencia, a exclusión e o traballo gratuíto estanse a feminizar cada vez máis. A primeira observación que hai que facer é que as mulleres non acceden ao mercado laboral cos mesmos recursos e a mesma mobilidade que os homes. Porén, non poden competir en igualdade de condicións. O seu acceso a un traballo remunerado vese moi condicionado polo que a economista feminista Ingrid Palmer denomina o "imposto reprodutivo" que se realiza no ámbito doméstico. O traballo non pagado, o traballo invisible que realizan as mulleres no fogar, é o resultado do acordo tácito que asinaron todos os homes de todas as ideoloxías ao remate da II Guerra Mundial e que consagraba o varón como provedor económico universal e as mulleres como coidadoras familiares e domésticas. Esta repartición de roles foi mudando e atenuándose grazas á loita feminista e ás políticas progresistas dalgún goberno socialista e socialdemócrata. Pero, a día de hoxe, estamos nunha alarmante déjà vu, con políticas que clasifican as persoas segundo os roles do patriarcado, políticas que son en gran medida o resultado dos recortes en dereitos sociais aplicados por este goberno do Partido Popular. Así, aquelas funcións que o Estado abandona recaen inevitablemente na familia, e de novo son asumidas polas mulleres, do mesmo xeito que no pasado, antes de que existisen os avances en igualdade que este goberno está a destrozar. Ademais, cando as mulleres acadan traballo visible, é dicir, emprego, fano moi a miúdo, a meirande parte das veces, nunhas condicións de sobreexplotación difíciles de imaxinar nunha sociedade democrática e desenvolvida. Así, as mulleres da clase traballadora vense atrapadas nunha xornada –e sabémolo ben todas as que estamos aquí, sabémolo moi ben– interminable que combina traballo invisible –fogar– co traballo visible –explotación–, cun contrato basura en condicións de explotación –repito–. Todos estes motivos, segundo esta deputada e para o Grupo Mixto, amosan a necesidade de iniciativas como a que estamos a debater, que desenvolve demandas e argumentos feministas para un novo e xusto modelo social e laboral. Máis nada, moitas grazas.
Grazas, señora Iglesias. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Señora Díaz.
Boas tardes, señor presidente. Boas tardes a todos e a todas. A verdade é que xa que falamos nesta iniciativa, sen lugar a dúbidas, dun dereito humano fundamental, nada máis e nada menos que da igualdade entre os homes e mulleres, e tamén nesta iniciativa se está a falar de moitísimos dereitos que abranguen o que se vén chamar o campo social, o campo das relacións laborais, e dado que está dunha especial actualidade o que ten que ver, por exemplo, coa incorporación deses suculentos negocios –como son a prostitución– ao PIB, ou mesmo como hai organizacións políticas, que crecen como a espuma, que están defendendo actualmente a legalización da prostitución, eu quero ler o que di a señora Ana Míguez, ben coñecida no noso país, respecto do que suporía legalizar a prostitución. Di ela nun texto editado hai pouco: "A compra e venda dos corpos de mulleres prolonga un estado de dominación masculina. Os suxeitos que compran corpos de mulleres converten estes en mercadoría, polo que o responsable directo da existencia da prostitución sería o prostituidor cliente". Di ela: "Legalizar a prostitución como traballo só concede protección legal aos chulos, aos proxenetas, aos prostituidores clientes; outórgalles respectabilidade como terceiros no negocio da prostitución e facilítalles o ambiente de mercadeo propicio para a violación e a comercialización dos corpos das mulleres, e tamén, por suposto, bríndalles impunidade." Bueno, pois a verdade, certamente, eu creo que nesta iniciativa, señora Adán, tamén hai que falar destas cuestións que están hoxe no debate social do noso país, tamén en Galicia. E creo que se hai unha forma bárbara de explotación sobre o ser humano nesta parte que somos ou representamos as mulleres, sen lugar a dúbidas, está da man da legalización da prostitución como un traballo máis, este modelo –tamén moi alemán– que se ten incorporado ou mesmo que se ten defendido respecto ao mesmo da necesaria ou exixencia de cotizar pola barbarie da explotación das mulleres polos homes. Certamente esta iniciativa ten relevancia. Ten relevancia polo que dixen ao principio, porque fala dun dereito humano fundamental, porque fala da igualdade, desa igualdade que hoxe conmemoramos que é a República, o 14 de abril, dese imaxinario colectivo que brinda ou brindou a loita de moitos homes e mulleres para conseguir un mundo máis xusto. Pero fala tamén de normas que xa están incorporadas ao imaxinario colectivo e tamén ao xurídico, pero que están sendo violentadas diariamente no noso país; desas normas que se incorporaron, por exemplo, aos tratados dende o ano 1957, ou mesmo en directivas recentes no ano 2006, pero –insistimos– que seguen a ser violentadas pola política do Partido Popular, e particularmente pola política de Alberto Núñez Feijóo; esas normas que se atopan nos convenios da OIT e que son violentadas diariamente. Se fixeramos unha xestión, un balance dos cinco anos –máis de cinco anos– de xestión de Alberto Núñez Feijóo, diriamos que as mulleres no noso país temos máis paro, peores salarios, peores prestacións de desemprego, peores pensións, peores condicións de traballo, menos servizos sociais e, por suposto, estamos succionadas por un burato inmenso, negrísimo, que se chama emigración. Temos datos terribles respecto da situación laboral das mulleres. Efectivamente, perdemos postos de traballo, destruíronse no ano pasado máis de 2.000 postos de traballo nas mulleres. Temos –segundo a Axencia Tributaria– nada máis e nada menos que 93.000 mulleres que nun ano declararon 1.861 euros brutos anuais, e estamos a falar do 20 %, segundo a Axencia Tributaria, das asalariadas galegas. Temos as pensións máis baixas do Estado, pero pensións que xa nos gustaría ás mulleres termos a media das pensións que acadan os homes. Perdemos 51.000 mulleres traballadoras. Temos faciana de contrato parcial; un de cada catro contratos que se asinan no noso país, segundo os informes que se acaban de publicar, son acaídos polas mulleres. E temos unha estrutura de conciliación laboral que, como reflicten os estudos que se están publicando, está fracasada. Movémonos nun modelo de conciliación laboral que está sendo unilateral, é dicir, de maneira certa e unívoca por parte das traballadoras; segundo, que reproduce os roles machistas que nos incorpora as mulleres como coidadoras de nenos/nenas e dependentes; e, en terceiro lugar, ademais, que alimenta a fenda salarial. Por tanto, señora Adán, claro que imos apoiar a iniciativa, en todos os puntos que vostede plantexa. E eu tamén quero mandarlle unha pequena lembranza a Eduardo Galeano, que nos estará escoitando nalgunha parte do mundo. Cando el se preguntaba: ¿son marxiano?, pois como neste mercado laboral "patas arriba" –dicía el–, pois teremos que darlle a volta para que poidamos camiñar sobre os pés. Seguramente el tamén querería que as mulleres camiñemos patas ao revés sobre un mundo no que academos dereitos iguais entre homes e mulleres, teñamos iguais salarios, teñamos iguais condicións de traballo e, sobre todo, non teñamos algo brutal, que é que haxa nenos e nenas prostituídas no mundo.
Grazas, grazas, señora Díaz. Grupo Parlamentario Socialista. Señora Quintas.
Grazas, señor presidente. Boas tardes, señoras e señores deputados. Imos apoiar esta proposición non de lei, o Grupo Socialista vai apoiala. Entendemos que as mulleres teñen que traballar máis para gañar o mesmo. Non é que o entenda o Grupo Socialista, é unha realidade cuantificada. Esta discriminación é terrible, pero parece que é unha realidade que os gobernos do Partido Popular pretenden non soamente perpetuar, senón recuperar. A diferenza das retribucións en termos brutos entre ambos os sexos é de preto de 10.000 euros. Nesta brecha, desde logo, ten moito que ver o desmantelamento dos piares básicos que conforman o Estado do benestar. En Galiza, entre o 2011 e o 2014, o paro aumentou en preto de 40.000 persoas, un 17 % máis. Paralelamente, o gasto por prestacións reduciuse ao redor de 250 millóns de euros anuais, un 18 % menos. Pero foron recortes absolutamente desiguais, e no caso dos subsidios tiveron claramente un compoñente machista; inexplicablemente, a ideoloxía puido máis no Partido Popular que a xustiza. Así, os subsidios previos á xubilación foron recortados dunha forma que prexudicou especialmente as mulleres. Por un lado, atrasaron a idade na que se comeza a cobrar; por outro, obrigaron a que se tivera que ter dereito a outra prestación para poder percibila; e, sobre todo, en marzo de 2013 vinculárono coas rendas familiares. Isto provoca que os recortes teñan un grande impacto de xénero. Nos fogares onde o home é o que está parado soamente o 22 % das mulleres ten un traballo a tempo completo. Sen embargo, cando é a muller a que está parada, o home que ten traballo completo aproxímase ao 52 %. E dado que cun traballo a tempo completo é difícil que non se supere o límite que marca a lei para poder optar a este subsidio, na maioría dos casos, a muller vese privada do subsidio previo á xubilación. Podemos afirmar, por tanto, que é unha medida absolutamente discriminatoria, pero, sobre todo, indigna dunha sociedade que ten que defender os dereitos. En Galicia, aínda que o paro en persoas de máis de 51 anos aumentou nun 40 % entre 2011 e 2014, as altas no subsidio para maiores de 52, sen embargo, reducíronse nun 50 %, e isto é a forza de deixar fóra desa contabilidade as mulleres. Paralizar o subsidio tamén castiga especialmente as mulleres. Preto do 80 % das mulleres de Galicia teñen contratos a tempo parcial. Pero non soamente teñen contratos a tempo parcial, senón que traballan máis horas das que están contratadas. Soamente o 11,4 % das actuacións da Inspección de Traballo se centran nas actuacións no emprego e relacións laborais. Tamén as reformas laborais do Partido Popular contribuíron de forma importante a unha degradación das condicións de traballo, pero de forma especial á explotación no traballo das mulleres. O Partido Popular, lamentablemente para a cidadanía, destina os recursos públicos a perseguir a fraude das persoas traballadoras, en lugar de perseguir a fraude nos empresarios defraudadores. A participación da muller no mercado laboral, e a desigualdade nas oportunidades ás que se enfronta, condicionan unha situación económica tanto nos períodos en que está traballando como nos períodos en que non está traballando, posto que as súas percepcións merman, tanto en prestacións sociais como en xubilación ou desemprego. Non vén mal recordar, neste momento e neste día, que no período da Ditadura a función da muller por antonomasia era a maternidade. As aspiracións ao traballo fóra do ámbito doméstico estaban condicionadas pola función reprodutora, educadora e asistencial. Isto que, aínda habendo diferenzas importantes, parecía que...
Remate, por favor.
...estaba superado, e parecía que todas as administracións tendían a superar, desgraciadamente os gobernos do Partido Popular nos sitúan en moitos anos atrás. Hai que recordarlles aos señores do Partido Popular que as sociedades máis desiguais, desde logo, son as sociedades menos desenvolvidas. Dende o Grupo Socialista, simplemente apelar á xustiza, non, desde logo, a unha ideoloxía igualitaria. Porque o Partido Popular vén dicir unhas cousas, e as súas leis e as súas actuacións reflicten...
Por favor...
...ese empeño en seguir discriminando a muller en todos os seus ámbitos. Pero, desgraciadamente, o ámbito laboral condiciona toda a súa vida, a dos seus fillos e a dos seus familiares.
Grazas, grazas.
Por tanto, apoiaremos esta proposta.
Grazas, señora Quintas. Grupo Parlamentario Popular. Señora Oubiña.
Grazas, señor presidente. Moi boas tardes a todos e a todas. Primeiro dicir que, recoñecendo a sensible situación laboral e social da muller, foi este goberno, o do Partido Popular, quen puxo en marcha o maior número de medidas destinadas tanto a fomentar o emprego feminino como a fomentar a igualdade laboral e salarial, e tamén medidas de conciliación ou de dedución fiscal. A nosa mostra máis evidente destas medidas de fomento do emprego feminino é que as mulleres son un colectivo prioritario en todas as ordes de emprego da Xunta de Galicia, como son –e vostedes coñecen– os plans de cooperación para a contratación de persoas desempregadas, os programas experimentais de emprego, os programas de formación en relación cos obradoiros de emprego, e ademais tamén as distintas ordes de axuda para a promoción do emprego autónomo, para a promoción do cooperativismo e, sobre todo, tamén para axudas ás empresas, ás que se destina unha contía moito maior cando se contratan mulleres. A isto temos que sumar, tanto o Plan de emprego xuvenil como o Plan de emprego pra maiores de 45 anos, entre as que, por suposto, tamén se encontran as mulleres, ou tamén o Plan Emega, de emprendemento feminino. Polo tanto, o Goberno de Galicia conta con diversas medidas para favorecer e para mellorar a empregabilidade das traballadoras galegas. Ademais, parte do que tamén vostede propón para as desempregadas que esgotaron a prestación xa está recollido no Programa de activación para o emprego regulado do Real decreto 16/2014, de decembro, que inclúe tamén a elaboración dun itinerario de inserción para estes casos. En relación coas medidas de igualdade laboral e salarial, destacar a orde específica que hai neste sentido, con medidas destinadas a fomentar o emprego das mulleres nas mesmas condicións que os homes, como son –e vostede coñece– a posta en marcha dos plans de igualdade nas empresas e a promoción do emprego da muller naquelas profesións nas que aínda se atopa infrarrepresentada. Neste sentido temos que destacar o Programa Executiva, como un impulso das capacidades de liderado e de directivas das mulleres, que permite, sobre todo, romper con ese teito de cristal e que situou a Galicia á cabeza do Estado na posta en marcha de accións específicas para corrixir o desequilibrio laboral. Creouse –que tamén vostede a nomea– a marca galega de Excelencia empresarial en igualdade, que premia aquelas actuacións das empresas en prol da igualdade. Foi este goberno quen puxo en marcha a Comisión consultiva autonómica para a igualdade entre homes e mulleres. Por primeira vez, neste sentido, se están a revisar todos os convenios colectivos desde a perspectiva de xénero. E en canto a que tamén vostede fixo referencia ás medidas de conciliación, dende o 2009 se aposta pola creación –como sabe– de escolas infantís, centros de día, residencias, centros de Alzheimer ou discapacidade, que suman 7.800 prazas sociais; a flexibilidade horaria ou o teletraballo para o persoal da Administración, así como a nova Lei de emprego, que amplía de 16 a 18 o permiso de maternidade, adopción ou acollemento. Non son tampouco menos importantes as deducións fiscais por nacemento, adopción e coidado de fillas e fillos, nas que se pasou de 360 euros a 1.200, podendo chegar a 2.400 para o 2015; a exención do pagamento nas escolas infantís do segundo fillo ou filla para as familias con rendas máis baixas; o incremento nas axudas para a redución da xornada dirixidas a homes ou familias monoparentais, ou a posta en funcionamento dun servizo de axuda no fogar para a infancia, tamén como recurso de conciliación. Vamos xa, que se me esgota o tempo. Neste sentido, quero dicir que Galicia en 2015 foi a comunidade autónoma con máis axudas á natalidade. Non se pode dicir que non existen medidas concretas destinadas á conciliación nin a potenciar a incorporación da muller ao mundo laboral. Segundo os últimos datos da última EPA, dicir que Galicia é a oitava comunidade coa taxa máis baixa de paro feminino. O diferencial entre o paro feminino e o paro masculino tamén é menor, en relación co conxunto do Estado, creo que catro puntos. Polo tanto, ningún outro goberno de Galicia foi capaz de poñer en marcha tantas políticas para fomentar o emprego feminino, a igualdade laboral e salarial, e medidas de conciliación, como creo que fixo este goberno do Partido Popular. Polo tanto, señorías, non imos apoiar esta iniciativa que hoxe aquí presenta o Bloque Nacionalista Galego. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Oubiña. Grupo autor da proposición. Señora Adán.
Grazas, presidente. Quero agradecer o voto afirmativo tanto do Grupo Mixto, como da Alternativa Galega de Esquerda como do Partido Socialista de Galicia. E, claro, sobre o Partido Popular creo que se olvidou vostede todas as medidas que puxo en marcha para que as mulleres galegas sexan máis altas, vivan máis anos, teñan mellor aspecto. Porque dicir que foi este goberno o que puxo medidas sobre o emprendemento, ¡francamente!, cando se rexeitou dende o Partido Popular e dende o Goberno que a propia Unidade de emprendemento que depende do Goberno tivera unha sección específica sobre temas de xénero; cando, que saibamos, non se está facendo ningún apoio que non sexa o Programa Emega, que leva en funcionamento máis de 15 anos; cando a respecto, por exemplo, da incorporación das mulleres mozas á investigación segue parada a elaboración do II Programa Muller e Ciencia, que leva exactamente seis anos de retraso. Nada máis entrar o señor Núñez Feijóo tiña que avaliarse o primeiro programa. Non se avaliou, e, en teoría, estase elaborando o II Programa despois dunha proposición non de lei aprobada en comisión. Non sabemos nada ao respecto. E, claro, ¿medidas concretas para rachar co teito de cristal? Díganos aquí cales son realmente as medidas do Programa Executivas e que repercusión teñen na vida das mulleres. Os datos son demoledores, poden pintarse como queiran. A lei contempla a creación dun plan de emprego feminino, e non entendo sequera por que vostedes non contemplan esa posibilidade, xa que nos teñen acostumados a diferentes plans de todo tipo: de emprego xuvenil, de demografía, de calquera tipo de literatura, son moi dados a eles. ¿Por que teñen medo a elaborar un plan de emprego feminino? Se cadra, porque a radiografía que existe sobre a vida real das mulleres galegas é demoledora, señora Oubiña. ¡Esa radiografía é demoledora! En todos e cada un dos indicadores as mulleres galegas están peor que no resto do Estado, e ademais empeoraron nos últimos anos; e non soamente debido á crise económica, que, efectivamente, leva a que haxa máis desigualdades no ámbito laboral, e cada día máis, senón a que as políticas que estableceu o Partido Popular no ámbito da igualdade son nulas ou peor que nulas, en moitos casos son de redución de dereitos. Por iso sorprende que nin tan sequera tivera a ben o Partido Popular –a señora Oubiña– comentar algunha das medidas, como, por exemplo, a situación que viven as mulleres de máis de 50 anos. ¿Van vostedes nalgún momento a desenvolver algunha medida real de igualdade? Esa era unha, polo menos, para debater. Porque vostedes deixan ás mulleres de máis de 50 anos, con máis de 30 anos de traballo, sen ningunha posibilidade neste momento de ter acceso a unha pensión, esa é a realidade. Mire, señora Oubiña, isto ás veces é un diálogo de xordos. Vostede aquí di, foi este goberno, foi este goberno... Foi este goberno, o do señor Núñez Feijóo, o que deu pasos atrás no ámbito da igualdade.
Grazas, señora Adán. Proposición non de lei do G.P. Popular de Galicia, por iniciativa de Dª Cristina Isabel Romero Fernández e sete deputados/as máis, sobre a posta en marcha polo Goberno galego dun plan de mercados excelentes que poña en valor e incentive as posibilidades dos mercados e prazas de abastos de Galicia
Presentáronse emendas do Grupo Parlamentario Socialista e do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego.
Para a defensa da proposición non de lei ten a palabra a señora Romero.
Moitas grazas, señor presidente. Moi boa tarde a todos, señorías. Porque sabemos e somos conscientes de que o comercio ten unha importancia fundamental para o desenvolvemento das nosas vilas e cidades, que contribúe a mellorar a súa imaxe, favorece a seguridade das nosas rúas, potencia o seu atractivo, a afluencia de visitantes e mesmo o seu dinamismo, o Grupo Parlamentario Popular presenta esta iniciativa, para impulsar e mellorar a competitividade do pequeno comercio, fronte a outros formatos, a través da posta en valor dos nosos mercados municipais e prazas de abastos. A adecuación e mellora dos equipamentos públicos municipais constitúe un elemento clave para o desenvolvemento do comercio. As actuacións levadas a cabo polos concellos no ámbito comercial resultan imprescindibles, e moi especialmente nos mercados municipais, porque as prazas de abastos e os mercados de Galicia representan unha oportunidade non só para o comercio galego, senón tamén para a nosa economía. Con valores como a calidade, a proximidade, a atención ao cliente, as prazas de abastos teñen o máis importante para posicionarse como líderes de venda de produto fresco e perecedeiro. Os mercados municipais teñen un significado especial para todos nós. Forman parte do patrimonio común e vertebran a vida das nosas vilas e cidades. Sempre foron arquitectonicamente símbolos de modernidade. Están ben ubicados comercialmente, xa que ocupan edificios céntricos ou en puntos estratéxicos de barrios tradicionais, baixo vangardistas construcións ou edificios centenarios rehabilitados. Teñen capacidade para xerar riqueza e emprego por si mesmo, e así temos o caso que coñezo, que é o caso de Ourense, que foi quen de xerar en plena crise económica 27 novos negocios ou establecementos. Repito, en plena crise económica e cunhas instalacións totalmente obsoletas. Pero ademais as prazas de abastos teñen capacidade para xerar outras actividades complementarias ao seu redor, xeradoras, á súa vez, de riqueza e emprego; e constitúen unha canle de comercialización eficaz e o mellor escaparate do produto galego de calidade, procedente tanto do mar, como do agro, como da gandería. En definitiva, señorías, temos que ser quen de convertelos en auténticos motores do comercio de proximidade porque teñen capacidade para selo. É preciso, polo tanto, acondicionar estes espazos ás necesidades tanto dos comerciantes como dos consumidores. O Goberno da Xunta de Galicia xa leva traballado neste eido nos últimos anos. De feito, as prazas de abastos son un dos eixos específicos da estratexia de apoio ao sector do pequeno comercio; con actuacións, nos últimos anos, en máis de 80 mercados dos 102 que temos en Galicia, e con achegas económicas que superaron os 17 millóns de euros. No que vai de ano, lévanse activado programas de apoio ao sector comercial por 7,6 millóns de euros, centrados, ademais, no impulso aos concellos na mellora dos mercados, no apoio ao asociacionismo comercial, á innovación e á modernización. Aproveitemos as oportunidades que ofrecen as nosas prazas de abastos –repito–: a calidade, a proximidade e a atención ao cliente. E demos un paso máis aprobando esta iniciativa, solicitando ao Goberno que active un plan de mercados excelentes que poña en valor e incentive as posibilidades dos nosos mercados e prazas de abastos, resaltando aquelas que presenten as mellores infraestruturas e os mellores servizos aos seus clientes e visitantes. Isto é o que pide esta iniciativa, señorías. E isto co obxectivo de transformar as nosas prazas de abastos en centros especializados en produtos de compra cotiá, onde se leva a cabo unha venda moderna, con servizos, diversidade e excelencia; capaz de unir a tradición de comprar coa modernización actual; facéndoas atractivas non só para os clientes habituais, senón tamén para os turistas que ano a ano se desprazan á nosa terra atraídos polo prestixio do produto galego. Pero os mercados municipais enfróntase a varios retos: á necesidade de competir en prezos; á variedade pero, ao mesmo tempo, á especialización da oferta; á falta de adaptabilidade das súas estruturas; ás limitacións das superficies que ocupan, entre outros retos a superar. E, por outra banda, os hábitos de consumo evolucionan dun xeito constante e a sociedade é cada vez máis esixente cos estándares de calidade e hixiene e coa flexibilidade horaria ou outras facilidades como párkings e descontos especiais, etc. Polo tanto, señorías, a situación actual para as prazas de abastos pasa por diferenciarse e destacar por riba dos seus competidores, por asumir un cambio completo en estratexia e modelo do negocio, e a Administración debe acompañar aos mercados, aos praceiros e ás praceiras, a afrontar este cambio. É necesario traballar na creación e definición dun modelo de calidade específico para mercados, que, baixo o selo, a marca, o distintivo –como lle queiramos chamar–, de mercado excelente constitúa unha solución de futuro. Un modelo que pasa, dende o primeiro momento, por que o mercado cumpra unha serie de requisitos que o fagan confiable para o consumidor: que sexa seguro no seu uso, accesible aos usuarios, responsable medioambientalmente e con servizos de atención ao cliente. Pero, sobre todo, como non pode ser doutro xeito, que comercialmente cumpra o seu fin: a viabilidade dos negocios alí instalados. Unha marca, a de mercado excelente, que identifique os mellores mercados de Galicia, que prestan un servizo atendendo a criterios de calidade e confianza. É necesario tamén traballar en aspectos relacionados co modelo de xestión e con sistemas de mellora continua. Para acadar a excelencia é preciso afrontar a profesionalización das xerencias das prazas de abastos. Desenvolver un sistema que axude aos responsables dos mercados a resolver a problemática derivada da xestión diaria, e, por outro lado, dar soporte ás tomas de decisións para alcanzar os obxectivos plantexados. Dotar os mercados dun modelo de negocio que lles permita, por exemplo, ter un plan de márketing conxunto, cunha imaxe corporativa común, cunha política de comunicación conxunta orientada ao cliente ou un plan de promoción integrado. E, así mesmo, dar unha serie de servizos aos consumidores como unha oficina de atención ao cliente, unha consigna, un servizo a domicilio, a posibilidade de comprar por internet. E dotarse dun sistema informático integral que facilite xestionar todas estas actuacións, e dun sistema para ter unha mellora continua, como pode ser un plan de formación continua para vendedores e técnicos, con sistemas de medición de graos de satisfacción dos clientes e recollidas de queixas e reclamacións. Estes son algúns exemplos, algunhas das actuacións que, entre outras, debe recoller o plan para acompañar os mercados na procura de acadar excelencia. Non se trata de rehabilitar os edificios, que tamén; non se trata só de evitar a perda de capacidade competitiva, senón que se trata de gañar competitividade, señorías –repito–, a través dun sistema que identifique aqueles mercados municipais que desenvolvan a súa actividade baixo os parámetros de calidade e confianza. En definitiva, e xa remato, con esta iniciativa estase a apoiar unha actividade comercial baseada na calidade, modernización, innovación e promoción deste tipo de establecementos. Esperando contar co voto favorable de todos os grupos, máis nada, señora presidenta.
Moitas grazas. Intervención dos grupos parlamentarios. Polo Bloque Nacionalista Galego ten a palabra a señora Prado Cores.
Moi boa tarde. A aposta polo comercio galego, polo comercio de proximidade, polo comercio propio, polo pequeno comercio, do Bloque Nacionalista Galego coido que está fóra de toda dúbida. Defendemos sempre o noso tecido comercial propio, e xa non só como un elemento de venda dos produtos e de abastecemento da poboación, dos galegos e galegas, senón polo papel tan importante que teñen na vertebración do territorio en xeral, das vilas e cidades en particular, e tamén do medio rural de Galiza. Esa aposta fixémola dende sempre, por iso nos opuxemos desde o primeiro momento ás primeiras medidas que desde o Goberno español tiñan como obxectivo a eliminación destes formatos, deste comercio de proximidade, e favorecer as grandes superficies, favorecer a entrada do capital transnacional. Fixémolo nas primeiras medidas chamadas liberalizadoras polo Goberno español, que non eran outra cousa que medidas eliminadoras do pequeno comercio. E seguímolo a facer diante das últimas medidas que ían nesta mesma dirección. Medidas impulsadas polo Goberno español invadindo competencias propias que o Estatuto de autonomía lle confire ao Goberno galego, mais este goberno galego do Partido Popular non fixo absolutamente nada por defender esas competencias propias, por defender o comercio propio de Galiza. Sorpréndenos que o Partido Popular traia hoxe aquí esta iniciativa porque a Consellería de Economía e Industria leva xa non só meses, senón incluso anos, cunha campaña teórica de promoción e potenciación da rede de mercados excelentes. Orde de axudas do ano 2013, por exemplo, de maio de 2013, onde se convocan axudas para a potenciación da rede galega de mercados excelentes. O conselleiro de Industria leva toda unha serie de peregrinaxes polas prazas de abastos de Galiza anunciando a inclusión de diferentes prazas de abastos na rede galega de comercios excelentes. Estivo en decembro en Cambados anunciando a inclusión da praza de abastos, cando se remodele, nesta rede galega. Estivo en xaneiro tamén na Estrada facendo o propio. Estivo en marzo deste ano 2015 tamén en Pontedeume, anunciando que a praza de abastos debería incluírse dentro da rede de mercados excelentes de Galiza. Anunciou nos orzamentos da Xunta de Galiza da súa competencia, da súa consellería, para o ano 2015 a inclusión de 20 millóns de euros, e vén hoxe aquí o Partido Popular a pedirlle ao Goberno galego que impulse unha rede, un plan, de mercados excelentes. A verdade é que estamos en campaña electoral, e é evidente que lle toca ao Partido Popular vir aquí con iniciativas electoralistas. Só son capaz de enmarcalo nese obxectivo, señora Romero, porque non é de recibo que algo que están xa publicitando, facendo, destinando teoricamente recursos, veña vostede aquí pedirlle ao Goberno que o impulse. Por iso o BNG presenta unha emenda na que demandamos, efectivamente, que as prazas galegas sexan prazas onde se vendan produtos galegos e en galego; que o seu elemento competitivo e de competitividade veña dado por que alí se vendan produtos de Galiza e en galego. Por iso presentamos unha emenda que pide que se garanta de xeito efectivo que os produtos veñan etiquetados de xeito claro e en galego; que as persoas que se acercan a mercalos poidan identificar dun xeito claro que son galegos e non doutra orixe, que non se xogue coa marca de Galiza. Tamén demandamos que se garanta o uso da lingua galega nas prazas de abastos da Galiza: a rabada, a xouba, o queixo, o repolo. Os produtos galegos teñen nomes propios en galego e demandamos que así se especifiquen nas prazas de abastos. E tamén pedimos que se poña en marcha un plano de defensa dun modelo comercial propio, que apoie o comercio de proximidade e que limite a instalación das grandes superficies comerciais. Queremos que as prazas galegas vendan produtos galegos e que ese sexa o seu elemento competitivo. Por iso que, se de verdade non queren simplemente facer un bonito e servir exclusivamente...
Remate, por favor.
...de propaganda ao Goberno, deberían aceptar esta emenda que lle propón o Bloque Nacionalista Galego. Moitas grazas.
Moitas grazas, señora Prado. Grupo Socialista. Señor Gallego Lomba.
Grazas, presidenta. Boas tardes a todos e a todas. Señorías. Señora Romero Fernández, de verdade presenta unha proposición non de lei hoxe aquí onde todo é moi bonito, todo moi ben, sen embargo, de verdade que é incrible que a situación que están a pasar hoxe en día os praceiros de Galicia non coincide nada co que vostede dixo e, sobre todo, escribe na proposición non de lei. Leva uns plenos –dous ou tres plenos– o Partido Popular facendo unhas iniciativas que teñen todo o seu dereito, por suposto, de todo light, todo bonito, todo moi ben, pero ao final é instar o Goberno para nada. E digo para nada porque vostede, na súa proposta fai: O Parlamento de Galicia insta a Xunta de Galicia a activar un plan de mercados excelentes que poña en valor e incentive as posibilidades dos nosos mercados e prazas de abastos, resaltando aqueles que presenten as mellores infraestruturas e os mellores servizos aos seus clientes e visitantes. Moi profundo. Deberes ao Goberno como Deus manda. Deberes ao Goberno como ten que ser, si señor. Aquí todo moi ben. Mire, e ¿isto para que serve?, ¿para que serve isto? Para nada, porque temos unha campaña dos mellores praceiros, fotografía, entrega, visita. Agora queren facer isto cos mellores mercados. Mire, o que necesitan os mercados, e sobre todo os concellos, pequenos e grandes, e non só do Partido Popular, senón todos, é que vostedes poñan nos orzamentos a cantidade para a recuperación e, sobre todo, para a mellora das infraestruturas dos mercados. Iso si que o necesitan. E teñen que facer un plan –e nós presentamos unha emenda nese sentido– de que, xunto cos concellos, a Xunta de Galicia faga as melloras dos mercados e das prazas de abastos. Necesita iso hoxe en día, e despois todas as fotos que queiran vostedes. Pero antes comprométanse, sobre todo para mellorar, a que os mercados sexan atractivos, que se fagan reformas, que teñan o mantemento necesario. E tamén, como dicía vostede, e niso si que coincidimos, que sexan competitivos nas vendas. Pero iso é despois, primeiro hai que montar instalacións adecuadas, as instalacións que se merecen. E mire, voulle dicir algo. Isto faise todo poñendo diñeiro nos orzamentos. Porque, claro, vén vostede aquí dicir que hai que facer, que hai que facer, que a Consellería está mellorando cada día, que os orzamentos... ¡é mentira! Desde o 2010, que fixeron o primeiro orzamento; desde que goberna Núñez Feijóo, que empezaron con nove millóns nos orzamentos da Xunta de Galicia, no 2015 teñen tres millóns para reforma e melloras dos mercados de abastos, e con iso non se pode facer nada. Fagan un plan serio, instemos o Goberno para facer un plan serio, xunto cos concellos, para que entre todos melloremos os mercados e prazas de abastos das vilas, dos pobos e, sobre todo, das cidades. Porque eu sei dunha cidade onde estou e onde vivo, que é Vigo, que fixeron unha reforma do mercado do Progreso, a do mercado do Berbés –están facéndoa–, do mercado do Calvario, do mercado das Travesas, gastando millóns e millóns, e ¿canto lle aportou a Xunta de Galicia? 100.000 euros. E tiveron sorte, neste último, na reforma do último. Entón, sexamos serios. E, sobre todo, á parte de ter que pór nos orzamentos as cantidades correspondentes, sobre todo executalas. Porque, aínda encima de recortar ano a ano desde que fixeron os orzamentos, desde o 2010 ata o 2015, de 9 millóns a 3...,
Vaia rematando, por favor.
...¡non executan os orzamentos! Aínda o ano pasado quedaron por executar, de 3 millóns, 1.900.000. Gastaron 1 millón só. Entón, señora Romero Fernández, señores do Partido Popular, presentamos unha emenda onde dicimos que colaboremos todos cos concellos, fagamos un acordo cos concellos, para mellorar o que son as instalacións, e entre todos, a partir de aí, eu creo que nese camiño imos ben. Se non, para fotos e propagandas o Partido Socialista non está. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Mixto. Señora Iglesias.
Grazas, presidenta. Plan de mercados excelentes. ¿Que é un mercado excelente? ¿Que filosofía ou parámetros o motivan? ¿Como imos votar a favor de algo que non definen? Claro que estou a favor de incentivar e poñer en valor as prazas de abastos e mercados. ¡Pero non de calquera xeito! ¿Cal é a súa proposta concreta?¿Esa tendencia crecente a reconverter prazas de abastos para usos hostaleiros, fundamentalmente dirixidos ao turismo, ou a un mercado de produtos elitistas dificilmente consumidos pola poboación residente? Entón non, non voto a favor, pois coñezo os mercados de San Miguel en Madrid, onde non verán vostedes unha soa madrileña. Ou o máis recente, de San Antón, na mesma cidade, que copia o concepto. Valoro que conseguiran recuperar e darlle un novo uso a edificios singulares ou desvalorizados, que doutro xeito terían sido pasto das vacas insaciables da especulación urbanística, pero non me gusta, e creo un erro, orientalos ao sector turístico ou ás elites minoritarias. Por unha banda, porque xa non é novidoso, e, polo tanto, o modelo pode estar acabado. O que funciona nun lugar pode que non funcione noutro, como pasou coa Cidade da Cultura, cando imitou ao Guggenheim de Bilbao. Por outra, e a máis importante, porque as prazas e marcados teñen un feito diferencial que revela toda unha idiosincrasia socio-económica dos habitantes e do país no que se asentan, e que lles dá sentido e personalidade propia. Ese é o verdadeiro atractivo para un turismo en alza que busca mergullarse nunha cultura e non nun edificio, nun hotel ou nun balneario. Aposto por modernizar as prazas e mercados, pero para as residentes. Elas son as que pagan os impostos, e a elas deben dirixirse as políticas que financian. Debe manterse o seu uso orixinario modernizándoas; mellorando a súa eficiencia e competitividade fronte ás grandes superficies; axudándoas para que poidan adaptarse aos novos hábitos de consumo ampliando horarios, implantando novas técnicas de venda, fomentando o uso das novas tecnoloxías, o asociacionismo ou centralizando o servizo. Por favor, propostas concretas. Pero, ademais, Galiza ten un feito diferencial que fai das prazas algo singular, como é o que en Ourense chamamos "o Rianxo". Miren, ¡que auténtica!, ¡que bonita palabra! ¡que bonito nome lle damos ao noso! Son as mulleres que venden os excedentes das explotacións de autoconsumo. Louvar o produto local está de máis, sobra, así que, xunto coa mellora das prazas, é imprescindible fomentar un cambio nos hábitos de consumo da poboación con campañas que incentiven os produtos locais. Se a isto atende a exposición de motivos da proposición cando alude a revitalizar o consumo local e de proximidade, entón eu estou de acordo. Logo, fagan algo para evitar a burocratización á que as obrigan, sobre todas ás rianxeiras, din que por imperativo europeo. Discrepo noutra apreciación da exposición de motivos, que ve as prazas e mercados como espazos dinamizadores e revitalizadores dos centros urbanos. É ao revés, é completamente ao revés. As prazas adoitan estar en lugares privilexiados dos cascos históricos das cidades, e na actualidade estanse despoboando e convertendo en fabulosos decorados ou centros de ocio nocturno, ao non ofrecer ningún confort ás cidadás residentes. Por iso penso que calquera plan para dinamizar as prazas e mercados...
Vaia rematando, por favor.
...só terá éxito se antes se consegue fixar poboación residente nas zonas de influencia, nomeadamente os cascos históricos. Naqueles casos nos que isto xa non é posible, haberá que estudar o valor patrimonial do edificio en cuestión, e así reconverter a función do mesmo en teatro, centro social ou aquilo máis apropiado en cada caso. Todo isto debe de contar coa implicación imprescindible da Administración local e comprometer un orzamento, como sinala na súa emenda o PSOE, que me parece insuficiente. A emenda do BNG vai máis na liña do exposto coas propostas concretas para fomentar o consumo de proximidade e valorar a produción propia, o que contribúe a reducir a pegada ecolóxica dos produtos, así como xerar riqueza e traballo. Aínda aceptando as emendas, sigo sen saber que modelo de prazas van fomentar con este plan. Máis nada. Moitas grazas.
Grazas, señora Iglesias. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra don Antón Sánchez.
Como xa dixo a voceira do BNG, estráñanos que despois de varios meses do conselleiro de Industria anunciando a rede de mercados de excelencia, o Grupo Popular traia hoxe unha iniciativa para crear un Plan de mercados de excelencia. Normalmente, se o Executivo xa ten decidido unha acción, non sabemos a que vén propoñela aquí máis que a efectos propagandísticos. Normalmente, incluso, sempre nos acontece a nós, que dicimos que se faga isto e o Partido Popular sempre nos pon unha emenda de que se siga facendo iso, porque xa o está facendo o Goberno. E se xa o está facendo o Goberno, non entendemos a que vén esta iniciativa. Por outra banda, o fondo da cuestión é todo un exemplo das propostas do Partido Popular: palabras moi bonitas, xeneralidades, pero nada concreto, e, por suposto, sen asumir que as cousas son moito máis complexas que hoxe poñer un servizo a domicilio, unha modernización na fachada dun edificio. Estas cuestións son moito máis complexas, e teñen que vir da man de políticas integradas a todos os niveis. ¿Acaso a reconversión salvaxe que se produciu nos últimos 15 anos no pequeno comercio neste país é debido a que os propios comerciantes non tivesen capacidade de modernizarse, de reconverterse? Non. Evidentemente, o marco xeral creado polas políticas favoreceu un tipo de comercio e prexudicou outro tipo de comercio a todos os niveis: financeiros, de infraestruturas, de modelo de ordenación as cidades, de intención tamén. Favoreceu as grandes superficies con políticas como as chamadas liberalización dos horarios, liberalización do comercio, e prexudicou os mercados, que en realidade tiveron moitos que pechar as portas, que facer fronte á desidia das diferentes administracións, tamén é certo, dos concellos. Na maior parte dos casos deixáronse deteriorar, ata que non eran rehabilitables, determinados mercados con valor arquitectónico, como o da praza de Lugo, na Coruña. Fixéronse traslados que duraron máis de 3 anos, co cal iso inviabiliza calquera negocio a partir de aí. Fixéronse infraestruturas para asentar grandes superficies prometendo empregos, cando despois destrúen empregos do pequeno comercio. En definitiva, aquí apostouse por outro modelo que non é o modelo do pequeno comercio. Os datos do pequeno comercio deste país, nos últimos anos, así o mostran. Galicia mostra, dende o ano 2008, unha evolución peor que a media do Estado, á cola do Estado, na destrución de emprego do pequeno comercio e na redución de vendas. Benvidos se é certo que vostedes teñen a intención seria de potenciar os mercados, porque si que nós cremos que deben de ser defendidos e potenciados. Primeiro, para defender o emprego. Está demostrado que o pequeno comercio crea máis emprego que as grandes superficies, e de maior calidade. Pero tamén para defender os sectores primarios do noso país e o mercado local. Os sectores primarios do noso país –os agricultores– negocian de ti a ti co pequeno comercio, pero non negocian de ti a ti co Carrefour ou co Alcampo. Polo tanto, a fixación dun pequeno comercio potente favorece tamén o mantemento de pequenos e medianos agricultores. Pero non se pode facer esta potenciación do pequeno comercio con este tipo de iniciativas. Nós non imos apoiar unha iniciativa que supoña unha cuestión que xa se está facendo e que ademais non concreta nada. O da excelencia repítese en todo, en industria, en todo. Nós cremos que ten que haber unha política para a mellora de todos os mercados de abastos, de todos. Non queremos uns excelentes e outros que non sexan excelentes. Queremos cuestións concretas, que vostedes traian aquí propostas concretas de potenciación dos mercados de abastos, e entón discutirémolas. Isto que xa se está, en teoría, facendo...,
Vaia rematando, por favor.
...utilizando o nome de mercados de excelencia, non serve para nada aprobalo. Podería falar de moitos casos concretos. Por exemplo, aquí se nomeou tamén o mercado de Pontedeume, tamén con protestas dos praceiros polo xeito como se produciu o traslado; ou os praceiros de Santa Lucía, na Coruña, que están denunciando que se fan unhas obras, un traslado e unha renovación sen ter en conta as opinións dos praceiros, etc. Esas pequenas cousas do día a día son as que ao final poden acabar con estes negocios, e cun anuncio ou cunha foto non vai reverter esta situación. Polo tanto, nós non imos apoiar esta iniciativa. Moitas grazas.
Grazas, señor Sánchez. Grupo autor da proposición non de lei. Ten a palabra a señora Romero Fernández.
Grazas, presidenta, novamente. Señora Prado Cores, que está fóra de toda dúbida o apoio do BNG ao pequeno comercio, despois de encher Galicia de grande superficies, faime moitísima graza. Vostedes duplicaron os metros cadrados de superficies existentes en Galicia. Non foron quen de aprobar unha lei de comercio, como fixemos nós, para pedir unha autorización necesaria para os centros comerciais abertos, ¿sabe? Porque en Marineda City só os establecementos de 2.000 metros cadrados tiñan que pedir autorización, e con nós teñen que pedila todo o centro comercial en si. Así encheron vostedes de grandes superficies. E o ano 2009 foi un ano masivo de peche de comercios na nosa comunidade, froito das políticas do bipartito. E miren, teñen que escoitar cando se fala, porque eu xa sei que o Goberno –e xa o dixen– está investindo nas infraestruturas dos mercados municipais, pero é que iso vai máis alá. Trátase de crear unha marca, un distintivo de mercado de excelencia, para incentivar os mercados a mellorar. Para mellorar a súa competitividade, para darlles un plan de negocio, par darlle un modelo de xestión, para dar un modelo de calidade cunha serie de requisitos. Falei de profesionalización das xerencias das prazas de abastos, de converter estes mercados excelentes en motores de proximidade. É que, ¡de verdade!, están negando a capacidade que teñen os mercados de ser capaces de lograr todo isto. E mire, señora Iglesias, non compartimos... Eu dígolle que vaia á praza de abastos, fale cos comerciantes e expóñalles a ver que lles parece o que acaba de dicir aquí. Porque o certo, señorías, é que en Ourense contamos con dúas prazas: unha arreglada e pechada, pagada con 2.600.000 euros polo Ministerio de Fomento. E o Goberno municipal, 8 anos, bipartito, socialista, socialista máis socialista, socialistas enfadados con outros socialistas, teñeno pechado, sen un modelo de xestión e sen ningún proxecto de futuro. A praza de abastos de Ourense está que se cae, necesita inmediatamente unha remodelación, e non son nin sequera quen de xestionar un ascensor. Cunha axuda concedida xa hai 3 anos pola Xunta de Galicia, non son quen de tramitar esa xestión coa Xunta. ¿Como van afrontar a remodelación tan necesaria e demandada que teñen os nosos praceiros, incluso coa remodelación de todo "o Rianxo"? Respecto de Vigo, non son 100.000 euros. Este goberno leva investido 1 millón de euros nas prazas de abastos de Vigo. É certo que o Goberno prometeu e comprometeu 20 millóns de euros en 5 anos, por iso, señor Lomba, propóñolle unha transacción na que participen, evidentemente, os concellos, pero tamén os demais actores. Que se poña en marcha neste ano 2015 este plan, pero non concretamos porque é o propio plan quen concrete e anualice. E que forme parte do deseño do plan, igual que forman parte do deseño do plan todas as preguntas que se fai a señora Iglesias. Estamos dicindo que se faga un plan para acadar todos estes obxectivos, non que eu os poña aquí enriba da mesa. Eu puxen unha serie de exemplos do que pensaba que podería ser.
Remate, señora Romero, por favor.
Xa remato. Eu intentarei pechar unha transacción cos grupos, dubídoo moito pola actitude. Pero xa lle adianto ao Grupo do BNG que o punto tres –señora Prado Cores– nada ten que ver co que estamos a debater, é froito doutro debate, nada ten que ver co...
Moitas grazas, señora Romero.
Máis nada e moitas grazas. [[Aplausos.]] Proposición non de lei do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de D. Manuel Vázquez Fernández e tres deputados/as máis, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación coa dispensación da nova vacina contra a meninxite tipo B
A esta proposición non de lei presentouse unha emenda do Grupo Parlamentario Popular de Galicia.
Para formular a proposición ten a palabra don Manuel Vázquez, Grupo Socialista.
Boas tardes, señora presidenta. Señoras e señores deputados. Vou dar lectura a unha proposición non de lei que fala dun dos grandes azotes da sanidade en Galicia. Aínda hoxe, cando nunha sala de urxencias ou cando nunha UCI resoa a palabra meninxite, un escalofrío recorre os profesionais sanitarios, ¡e nin lle quero contar ás familias que teñen que sufrir unha enfermidade deste tipo! Se me permiten que lles dea datos, non é para menos. A meninxite –fundamentalmente a meninxite tipo B– é, sen dúbida, a enfermidade infecciosa de maior letalidade que temos na nosa comunidade autónoma: 1 de cada 10 nenos ou nenas que padecen meninxite, falecen; e 3 de cada 10 nenos ou nenas que teñen esta enfermidade, quedan con graves secuelas neurolóxicas para toda a súa vida. Polo tanto, ata o de agora seguía sendo un dos grandes riscos que ten a sanidade, que ten particularmente a Pediatría, no noso país. España ten o índice de meninxite tipo B máis alto de Europa e Galicia ten a incidencia de meninxite máis alta de España, xunto con Cantabria e Ceuta. Se traducimos a cifras estes datos na nosa comunidade autónoma, estamos falando de que, cada ano, entre 25 e 30 nenos e nenas de Galicia van ter este tipo de enfermidade. Estamos falando de que, cada ano, entre 6 e 9 nenos ou nenas deste país van quedar con graves secuelas neurolóxicas ou doutro tipo por causa dunha enfermidade producida por este xerme de meninxite. ¿Cal era o gran drama ata o de agora? Era que, se ben había meninxite que era susceptible de vacinación, fundamentalmente a meninxite tipo C, o gran problema en Galicia é que a maioría da meninxite, o 80 %, estaba producida por un serogrupo que era o tipo B. ¿Que hai de novo en toda esta cuestión e por que hoxe estamos presentando aquí esta proposición non de lei? Pois hai de novo que hai aproximadamente pouco máis dun ano a Axencia Europea de Medicamentos regulariza e acepta unha vacina contra a meninxite producida polo serogrupo tipo B, responsable da mortalidade e morbilidade tan alta no noso país. O día 13 de agosto do ano 2014 o Ministerio de Sanidade recoñece que a vacina Bexsero producida pola casa Novartis é unha vacina contrastada, de altísima eficacia e altísima eficiencia. Pero a sorpresa vén cando o mesmo mes de agosto de 2014 o Ministerio de Sanidade, contravindo todos os criterios científicos, toma unha decisión absolutamente inexplicable. Decide que esta vacina non se aplique con carácter sistemático, non se inclúa en calendarios vacinais; e, o que é máis sorprendente, que non se venda en oficinas de farmacia en ningunha parte do país. O dilema está servido, os profesionais sanitarios do noso país, avalados pola Comisión de Vacunación da Asociación Española de Pediatría, recomendan, sen dúbida de ningún tipo, a vacinación sistemática nos calendarios vacinais obrigatorios con este tipo de vacinación. Dicía á mañá a conselleira –falando nunha comparecencia–: "actuamos de acordo cos criterios técnicos". Non, os criterios técnicos, a Asociación Española de Pediatría, os pediatras galegos e todos os referentes recomendan incluíla no calendario vacinal. ¿Cal é o gran problema? Pois que nin calendario vacinal, nin venda en oficinas de farmacia. ¿Que están facendo as nais e pais deste país nunha vacina –permítanme que lles recorde– que está principalmente indicada para garantías de saúde a partir do segundo mes? Pois o que fan é ir comprala onde a venden. ¿E onde a están vendendo? Nas farmacias de Portugal. Polo tanto, estamos asistindo a unha peregrinaxe, sorprendente nos tempos que estamos, onde as familias, cando teñen un neno ou unha nena, nos primeiros tres meses teñen que ir comprar unha vacina a Valença, a Melgaço, a Chaves, traela e poñela. ¡Con moitos riscos! porque pode romper a cadea de frío, porque non hai un control de vacinación. Pero o dilema desas familias e o dilema deses profesionais sanitarios é cando a nai ou o pai lle preguntan, ¿que fago?, ¿vacino o neno ou a nena ou non a vacino? E dinlle: oia, pois si, vacínea. A Asociación Española de Pediatría recomenda a vacinación. Unha vez que recomendan a vacinación, non a venden nas farmacias españolas, véndena nas farmacias portuguesas; entramos xa nunha situación autenticamente rocambolesca. ¿Que está pasando nas farmacias de toda Europa desde agosto do ano pasado? Que se vende en todas as farmacias de toda Europa. Eu non encontro –e miren que lin cousas preparando esta intervención– un só argumento científico para impedir a venda en farmacias. Non encontro un só argumento que decida, cun criterio minimamente técnico, por que non se pode vender. Permítanme que –aínda a base de ser un pouco reiterativo– recorde unha cousa que é moi importante –e dígollelo como parlamentario e como médico–: España ten o índice máis alto de meninxite de Europa. Galicia ten o índice máis alto de meninxite de España, con Cantabria e con Ceuta e Melilla. E digo algo que é de colleita propia pero está escrito: o sur de Galicia ten o índice máis alto de meninxite tipo B dentro de Galicia. Polo tanto, se vostedes teñen familia, teñen un neno ou unha nena que acaba de nacer, é unha auténtica insensatez non vacinar o neno con esa vacina. ¿Que lles quero propoñer eu aquí ás súas señorías? Pois que apliquemos o sentido común e que lle resolvamos un problema a centos de nenos e nenas e de familias que neste momento están desorientadas. Permítanme que lles dea un dato que seguramente o saben, pero falamos pouco del. En Galicia nacen en torno a 19.000 ou 20.000 nenos e nenas todos os anos. Hai 19.000 ou 20.000 familias que están neses primeiros tres meses cunha angustia e cunha ansiedade dicindo ¿que facemos? E isto o único que vén pedir é que fagamos o que recomendan todas as sociedades científicas: a Asociación Española de Pediatras, pediatras de recoñecido prestixio que están traballando nestas vacinas tamén en Galicia, e que o único que están dicindo é: ¡vacinen os nenos! Polo tanto –para non resumírllelo téñeno na documentación–, a proposta do Partido Socialista, do Grupo Socialista, é moi sinxela. Primeira, obriguemos ou pidamos que se inclúa no Calendario Vacinal a vacinación obrigatoria, a partir dos dous meses de idade, coa modalidade que recomenda a Asociación Española de Pediatría. Segundo –porque iso leva tempo, hai que regularizalo e tal–. Eu pídolle ás señorías do Partido Popular que desde xa se venda Bexsero, a vacina contra o meningococo tipo B, nas farmacias de Galicia; diría de España, particularmente digo de Galicia. E, terceiro, eu pido aquí que paremos unha situación vergoñenta. A min dáme vergoña que os nosos pais e nais teñan que ir a Portugal comprar vacinas que non vendemos en España por unha cuestión moi sinxela, ¡porque non nos dá a gana! E temos a facilidade e a posibilidade de resolver ese problema. Quero rematar por onde empecei. En política somos responsables, e os grupos que sustentan o Goberno teñen responsabilidades. Recorden que, cando se vacina sistematicamente, practicamente estamos en condicións de erradicar esa enfermidade. Recorden que cada ano morren 3 nenos ou nenas por esta enfermidade neste país; que cada ano 9 nenos ou nenas van quedar con gravísimas secuelas neurolóxicas. E recorden que temos unha vacina desde hai un ano –é un caso moi parecido á hepatite C, isto cambiou a velocidade de vértigo, afortunadamente–, e o único que é incomprensible, que é inexplicable, é que o Ministerio de Sanidade, contravindo todas as recomendacións científicas, contravindo todas as propostas...
Vaia rematando, por favor.
...das sociedades pediátricas, non acepte esta proposta e limite a venda en farmacia hospitalaria a pacientes de alto risco. Eu pídolles a todas as señorías, pídolles a todos os grupos parlamentarios, que fagamos corpo, que nos unamos nisto, que lle resolvamos este problema á saúde pública –que dignificariamos a saúde pública galega– e que, dende logo, formariamos parte dunha Europa na que todo isto non hai nin que discutilo, faise con absoluta normalidade e con absoluta tranquilidade. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Vázquez. Intervención dos grupos parlamentarios. Grupo Popular. Señor Santalices Vieira.
Grazas, señora presidenta. Boas tardes a todos e a todas. Eu, señor Vázquez, teño que empezar por felicitalo, aínda que... [[O señor Vázquez Fernández pronuncia palabras que non se perciben.]] Si, si, teño que empezar por felicitalo por unha sinxela cuestión, e ademais aquí é bo que haxa xogo limpo. Teño que recoñecer que me adiantou pola esquerda. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Eu esta iniciativa tíñaa presentada o 19 de xaneiro. [[Interrupcións.]] Vostede presentouna o 19 de marzo. Bueno, problema meu, pero no fondo coincidimos na cuestión. E ademais eu felicítoo, e aínda que por ter sido eu lento non foran as cousas como tiñan que ir, iso non debe de alonxarnos do que en realidade hoxe aquí se falou. E os dous puxemos con esta iniciativa –o meu grupo e os seus– o foco, a mirada, nun problema, por iso cada un ten a súa iniciativa. E é lóxico que, se os dous puxemos a mirada nese problema, agora poñamos o sentido común para ver como lle damos unha solución tamén. E con toda seguridade vostede e eu imos chegar a un acordo. Estou absolutamente convencido. Sobre a epidemioloxía clínica do que vostede falou aquí, da meninxite, vostede disto sabe máis ca min, evidentemente. Vostede é médico puericultor, eu non son médico puericultor, polo tanto, eu recoñezo que neste sentido vostede sabe máis. Os datos que deu, efectivamente, son así. Polo que que puiden ler Galicia ten esa incidencia; e curiosamente –lino tamén– o sur unha incidencia maior; polo tanto, vostede deu aquí uns datos exactos. E tamén falou da fecha en que se aprobou pola Axencia Europea o da vacina. Polo tanto, aquí estamos neste asunto totalmente de acordo, e ademais tamén entendemos que a vacina é o suficientemente efectiva para o problema do que estamos falando e, polo que deberiamos darlle unha solución. Actualmente estase dispensando en hospitais. A través das farmacias hospitalarias dispénsase de xeito gratuíto. Ou sexa, non estamos... non volvamos ao espírito de Riotorto, non é esta a cuestión. Pero tamén hai que darlle unha saída a este asunto. Polo tanto, nós presentámoslle unha emenda –que creo que vostede leu– onde nós, no seu primeiro punto, engadimos que neste senso instemos o Ministerio de Sanidade para que, en función das novas evidencias científicas dispoñibles, decida a inclusión da vacina contra a meninxite tipo B no Calendario Vacinal. Ha que ser o Ministerio quen lidere o Calendario Vacinal, e debemos de tender cara a un calendario vacinal único, porque tampouco é bo que haxa un calendario vacinal propio de cada comunidade autónoma. No seu segundo punto vostede di que, mentres isto non ocorre, se habiliten as farmacias galegas para que dispensen esta vacina, como sucede practicamente nas farmacias de toda Europa. Isto nós non o vamos tocar, esta era a nosa proposta, respaldamos totalmente este asunto que vostede inclúe na súa proposta. Por último, nós propoñemos, sobre a redacción que dá vostede, elaborar unha campaña informativa sobre a dispoñibilidade da vacina contra a meninxite tipo B nas oficinas de farmacia da comunidade autónoma. Estamos dicindo o mesmo, e eu creo que aquí imperou o sentido común. Polo tanto, eu, señor Vázquez, á parte de felicitalo –e dígollo de verdade, ¡eh!, porque me adiantara pola esquerda neste asunto, porque eu fun lento–, creo que hoxe debatemos aquí unha cousa moi importante, e penso que con isto que acabo eu de expoñer aquí está selado un acordo para que se implante o da vacina da meninxite. Nada máis, señora presidenta, moitas grazas.
Grazas, señor Santalices. Grupo Mixto. Señora Iglesias.
Grazas, presidenta. Bueno, como ben dixo o señor Vázquez, a meninxite é unha enfermidade endémica en Galiza; somos a terceira comunidade en incidencia despois de Cantabria, como ben dixo, e Ceuta. Os anos 70 e principios dos 80 foron devastadores –non sei se se acordan–, morreron moitísimas nenas e nenos galegos desta enfermidade. E se esta taxa de incidencia é a día de hoxe menor, é grazas ás campañas e sistemas de vacinación. As meninxites causadas por Haemophilus e o meningococo C están practicamente erradicadas, grazas –repito– ás campañas de vacinación. Nembargantes, hai unha variación desta enfermidade, que é a meninxite bacteriana, meningococo B, que acaba cunha mortalidade dun 10 %, e que en moitos casos produce unha morte fulminante. Aínda que de baixa incidencia, é unha enfermidade con grande impacto emocional, porque afecta o maior ben dunha sociedade: as nenas e os nenos. No que vai de ano, detectáronse en Pontevedra sete casos, co desenlace da morte dunha nena en Baiona. E un neno de 3 anos de Arteixo morreu en marzo a causa desta enfermidade. E na Barbanza activáronse os protocolos ante un brote que acaeceu tamén no pasado mes de marzo. Agora existe unha vacina que prevén –medicina preventiva, a mellor medicina– esta doenza terrible, de alta eficacia, pese ao que dixo a conselleira á mañá, eficacia probada e que pode erradicar este tipo de enfermidade do noso país. Pero outra vez, outra vez se mestura a economía e a política co dereito á vida e á saúde. O financiamento desta vacina, o seu prezo de mercado é o que impide que a sanidade a incorpore ao calendario oficial de vacinación. E xa sabemos a que nos levou isto: nais e pais galegos e galegas vense na obriga de ter que ir a Portugal. Unha soa morte é unha inmensa traxedia para moitas e moitos. Cando esa morte é a dunha nena ou a dun neno, a dor vólvese insoportable. E se esa morte é evitable, a dor mestúrase coa ira, facendo da nosa existencia un inferno. Vergonza lles tiña que dar que estas iniciativas teñan que chegar a este Parlamento. Apoiamos a iniciativa. Moitas grazas, máis nada.
Grazas, señora Iglesias. Bloque Nacionalista Galego. Señora Prado.
Moi boa tarde. Se eu non me equivoco, acabamos de asistir, máis unha vez, neste Parlamento, baixo esa pretendida –bueno– coincidencia nos obxectivos, a unha rectificación máis do Partido Popular en materia sanitaria. E non, señor Santalices, porque se non me equivoco, vostedes non hai moito votaron en contra xusto do que hoxe di que está totalmente a favor. Entón, sinceramente, eu teño que buscar a tremenda preocupación do Bloque Nacionalista Galego pola política errática do Partido Popular en materia sanitaria; un Partido Popular que causa sistematicamente alarma social coas decisións que toma, que fai do sufrimento ás persoas a súa folla de ruta e que logo, cando se produce unha mobilización social, unha alarma de tal tipo, vense obrigados a rectificar, e veñen vostedes aquí, como eu xa dicía. Pois non, vostedes ata hai un momentito non dicían isto, ¡eh!; vostedes, ata hai un momentiño, non dicían isto, señor Santalices. Efectivamente, a Axencia Europea do Medicamento aproba un fármaco –de momento, o único existente– para a vacina da meninxite tipo B. Mais a decisión do Ministerio foi que esa só se dispensara en boticas hospitalarias, pero para casos moi concretos e moi poucos casos. Vostede acaba de dicir aquí –todo cheo–: dispensábase gratuitamente en hospitais, como se a calquera que fora por alí e o demandara se lle administrara. Non, vostede sabe perfectamente que só se lles administraba a casos moi concretos, graves, e casos moi escasos. Co cal vostedes o que fixeron foi crear unha alarma social. Vostedes o que fixeron foi, aos pais e nais, sometelos á incerteza, sometelos á inseguridade, obrigalos a facer turismo sanitario, señor Santalices, señoras e señores do Partido Popular, turismo vacacional. ¿Por que? Porque todo o mundo lles dicía que esta vacina era o que debían facer, pero resulta que nin os pediatras podían dispensala nin podían mercala nas boticas de Galiza. Ou sexa, todo un éxito da xestión do Partido Popular á fronte da sanidade, no Ministerio e na Consellería, que ata o de agora só fixo de correa de transmisión do que decidiron en Madrid; non levantou a voz, nin dixo: isto non pode ser. ¿Hoxe van rectificar? Alegrámonos no Bloque Nacionalista Galego de que rectifiquen, pero teñan a valentía de asumir: rectificamos, estabamos equivocados e isto non se pode facer coa sanidade e non se pode someter as persoas a esta situación. Porque vostedes, baixo a escusa, ¿que escusa puxo o Ministerio para non incluír esta vacina no calendario de vacinacións? ¿Que era? ¿Non estaba demostrada a efectividade? Os casos eran poucos, e ademais non a puxeron, que non se puidera dispensar nas boticas galegas, porque con iso querían controlar as vacinacións da poboación. ¿Que conseguiron? Xusto o contrario, ¡eh!, que os pais e nais vaian a Portugal ou a merquen por internet, que despois non se saiba en que condicións, quen, como nin onde administran esas vacinas, que non sabemos se se inclúen no calendario de vacinacións, nos libros de vacinacións, non sabemos se se inclúen ou non se inclúen, e –o que é peor– existe pois unha poboación vacinada que non se sabe; é dicir, un auténtico esperpento, señores e señoras do Partido Popular. Co cal, se hoxe estamos asistindo aquí a unha auténtica rectificación, o Bloque Nacionalista Galego vai votar a favor, e alegrámonos, pero sexan quen de ter a honestidade de dicir: estabamos equivocados, rectificamos e estabamos sometendo os pais, as nais, os nenos e nenas deste país a un sufrimento innecesario, e o que é máis, a un gasto innecesario, porque agora o que está por acadar –tamén llelo digo, señoras e señores do Partido Popular, e o Bloque Nacionalista Galego presentará no Congreso, como xa ten feito, e aquí–, é que ese custo non corra a cargo dos petos dos pais e nais, porque vostede sabe perfectamente que estamos falando de arredor de 300 euros que teñen que desembolsar os pais e nais e que é asignatura pendente se hoxe de verdade se produce esa rectificación. Moitas grazas.
Grazas. Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra a señora Solla.
Grazas, presidenta. Pois estamos novamente ante un dilema delicado, semellante ao que debatemos xa hai uns cantos meses en relación coa vacinación da varicela; un dilema que suscita a aparición dunha medicación, neste caso unha vacina con patente e propiedade da empresa Novartis; dilema que se traslada á sociedade precisamente pola delicadeza do tema, porque a meninxite –efectivamente, como se dixo aquí– é unha enfermidade que pode ser grave, invalidante, causante de secuelas e mesmo de mortes. Esa é a causa de que se xere alarma na poboación, xa que a existencia obvia dunha medicación que aparentemente pode previr os contaxios, e non poder dispor dela, pois evidentemente aos pais e nais dos nenos e nenas susceptibles de recibila cáusalles preocupación e pode causarlles ansiedade. Non é menos certo que é habitual que as empresas farmacéuticas fomenten esa alarma, destinada a presionar para que os gobernos decidan mercar o seu produto e, polo tanto, facilitar o negocio. Neste caso, é unha vez máis a Asociación de Pediatría a que se une á opinión da farmacéutica Novartis, para pedir que esta vacina entre no calendario vacinal, mentres que en contra, ou pola outra banda, cunha opinión diverxente, temos a Asociación de Epidemioloxía, que exixe cautela ante esta medida. Os dilemas resólvense ante a existencia ou non existencia de evidencia científica para calquera medicación e para calquera outro avance. Neste caso, ao noso parecer, temos dúbidas ante os estudos existentes. O informe da Axencia Europea do Medicamento, elaborado polo Comité de Produtos de Usos Humanos en 2012 –previo, precisamente, á autorización da medicación–, indicaba que, efectivamente, si que existían ensaios positivos en canto á inmunización, que se probou en diversos seres vivos e nalgúns tramos de idade con efectos positivos. Pero, por outra banda, indicaba tamén que existía dificultade para coñecer os beneficios clínicos reais, porque non existían aínda ensaios clínicos que os indicaran; é dicir, non houbo tempo á existencia dunha evidencia científica clara sobre beneficios e prexuízos reais; probablemente sexa positiva, pero aínda non o sabemos con claridade. O mesmo que trasladamos en concordancia co mesmo discurso que mantivemos en canto á vacina da varicela, este grupo apoiará todos os avances médicos e científicos baseados na evidencia científica. E pularemos claramente pola existencia dunha política clara de I+D+i pública e unicamente pública, algo que non está a acontecer a día de hoxe, e que facilita este tipo de conflitos. A vacinación e a sanidade en xeral é demasiado importante e delicada como para deixala en mans de multinacionais, como pode ser este caso desta multinacional que xa nos vendeu as vacinas da gripe A e que foi condenada en múltiples ocasións polo pago de subornos e polos sobreprezos dos seus medicamentos. Polo tanto, nós non podemos saber a día de hoxe, non podemos dubidar da eficacia da vacina, como tampouco podemos afirmar que sexa necesario implantala xa. Igual que fixemos cando defendemos a produción de xenéricos para a hepatite C, e a investigación farmacéutica, preguntámonos a día de hoxe por que o Goberno Popular segue favorecendo as farmacéuticas, cando eliminan a nosa investigación, e por que votaron tamén nesta Cámara en contra da creación dun laboratorio público de investigación proposto por AGE nas emendas dos propios orzamentos. Igualmente, tampouco nos parece axeitado que, de finalmente ser aprobada a prescrición desta medicación, se faga nunhas condicións nas que entendemos que non é normal que, mentres non se poida retirar mediante receita, se poida adquirir nas farmacias, de xeito que as persoas que teñan capacidade económica poida pagar esa vacina e as que non a teñan non poidan pagar esa vacina. Dende AGE pedimos rigor, solicitamos que calquera decisión que se tome en algo tan delicado como a medicación nova en nenos e nenas se faga atendendo a evidencia e este rigor, e así con estudos públicos serios, estudos que deben completarse coa propia industria pública.
Grazas, señora Solla. Grupo autor da proposición non de lei. Ten a palabra o señor Vázquez Fernández. Déanlle voz ao escano do señor Vázquez, por favor.
Moitas grazas, señora presidenta. Grazas a todos os grupos, singularmente aos que apoian esta proposta. Esta é unha boa noticia para Galicia, esta é unha moi boa noticia para Galicia. E eu, onde dicía o señor Santalices, que, á parte de dedicarme a unha parte de nenos en puericultura, pois son epidemiólogo da provincia de Ourense, e non hai un só dato en todo o mundo que non demostre que só se erradican enfermidades infecciosas cando se vacina de maneira masiva a poboación. Todos os datos científicos que manexan as sociedades científicas de pediatría de España, de Europa e de Estados Unidos din que esta vacina é efectiva en altas taxas. E non falamos dunha enfermidade gripal, falamos do ébola en Galicia. A enfermidade que mata os nenos en Galicia é o meningococo tipo B, que é o único que non ten. Polo tanto, permítanme que me poña transcendente, porque o discurso sobre a dúbida das vacinacións é un discurso clásico, que o único que fixo tradicionalmente é minorar a decisión de vacinar os nenos, porque, ante a dúbida de que faga unha pequena reacción, o efecto é tremendamente positivo. Polo tanto, dende logo, o que quero é apoiar e buscar postos de unanimidade. Non quero roubarlle máis tempo. Dou as grazas a todos os grupos, e digo a todos porque todos aportamos algo positivo. Esta é unha boa noticia para as familias, pero sobre todo é unha boa noticia para os profesionais sanitarios, que se vén no dilema de, se o recomendo e van por ela a Portugal, isto non é bo; e se non o recomendo, teño unha responsabilidade. É unha boa noticia para o sistema de saúde galego, que nos evita unha situación vergoñenta. É unha boa noticia para o sentido común, porque non é normal que se estean vendendo vacinas en Portugal, en Francia, en Gran Bretaña e en Italia e non o fagamos aquí. Pero eu pídolle, señor Santalices, e pídolles ás señorías do Partido Popular, que isto ten que ter data, temos que poñer unha data para poñelo aí. E permítanme que discrepe nunha pequena parte. O calendario vacinal galego... O de Navarra non é igual que o calendario de Andalucía, o calendario vacinal. Hai un calendario nacional básico sobre o que determinadas enfermidades que teñen alta incidencia se poden aplicar. Polo tanto, se dicimos que en Galicia somos onde máis meninxite hai de España, e que no sur de Galicia é onde máis meninxite hai de Galicia, e hai unha vacina, seriamos uns insensatos se non a incluímos no calendario vacinal. Polo tanto, eu lles pido ás señorías do Partido Popular que presionemos o Goberno galego para que xa se poida vender nas farmacias. Situación inxusta, porque ao que a teña que comprar na farmacia fanlle falta...
Remate, señor Vázquez, por favor.
...300 euros para vacinar un neno. Saben que son dúas máis unha vacinas, a 73 euros cada vacina. Tal e como está o patio ¿que é o normal? Que se financien a custa da Seguridade Social, porque non é unha vacina de confort, é unha vacina que garante a vida. Polo tanto, celebro este acordo, fagámolo xa e non quedemos en que a vendan nas farmacias. O calendario vacinal...
Moitas grazas, señor Vázquez.
...galego ten que ter a vacinación contra a meninxite tipo B. Se é posible, nun mes, que non tarde tres meses. Moitas grazas.
Seguinte proposición. Proposición non de lei do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de Dª María Carmen Gallego Calvar e tres deputados/as máis, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego para o desenvolvemento da Lei 2/2014, do 14 de abril, pola igualdade de trato e a non discriminación de lesbianas, gays, transexuais, bisexuais e intersexuais de Galicia e, en particular, nos ámbitos educativo e sanitario
A esta proposición non de lei presentouse unha emenda do Grupo Parlamentario Popular.
Para formular a proposición ten a palabra a señora Gallego.
Moitas grazas, señora presidenta. Boa tarde, señoras deputadas e señores deputados. Convidados ao Pleno do Parlamento, tamén boa tarde. Benvidos en nome do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia. Hoxe traemos esta proposición non de lei porque xusto hoxe hai un ano tomou carta de natureza, aprobouse –digamos– formalmente a Lei pola igualdade de trato e a non discriminación de lesbianas, gays, transexuais, bisexuais e intersexuais en Galicia. Mágoa que este debate que imos ter a continuación non teña a presenza de ningún membro do Goberno galego. Precisamente o Goberno que ten que desenvolver e aplicar esta norma que aprobamos os grupos parlamentarios sen ningún voto en contra, e da que –a xulgar, cando menos, pola emenda que presenta o Grupo Parlamentario Popular– parece que hoxe tamén vai gozar aquí dun acordo agardo que unánime. Digo que é unha mágoa porque, se no Parlamento de Galicia somos capaces todos os grupos políticos que estamos nel representados de chegar a acordos para poñer a andar este instrumento legal –iniciativa no seu inicio do Grupo Socialista, pero que despois a fixemos de todos e todas–, o lóxico sería que o Goberno galego, nun ano desde que se aprobou esta lei, que entraba en vigor ao día seguinte da súa publicación no Diario Oficial de Galicia, fose capaz de adoptar, cando menos, algunha das medidas que nela se incluían. E temos que traer aquí esta iniciativa, xusto un ano despois, porque a realidade é ben distinta, e teño que lamentalo. Porque esta lei non só non foi desenvolvida, senón que ningunha das cuestións que nela se contemplan foron postas en práctica; nin tan sequera aquelas para as que non se necesita un soporte orzamentario ou unha ferramenta xurídica. E farei un repaso por todas elas. Para empezar –denunciámolo aquí no debate final, cando se aprobou esta lei–, a nós non nos gustou nada daquela, dende logo, que se quitara do título o termo visibilización ou visibilidade, porque para nós está claro que o que non se visibiliza non se normaliza, e cando se quitou a visibilidade do título desta lei era toda unha declaración de intencións. A verdade é que o que fixo o Goberno galego con esta lei foi neste ano non visibilizala, gardala nun caixón e non desenvolvela, nin tan sequera aplicala naquelas cuestións que son de obrigado cumprimento. Miren, señoras e señores deputados, esta lei introducía medidas no ámbito policial e da Xustiza, no ámbito laboral, no ámbito familiar, da saúde, da educación, da cultura e do ocio, do deporte, da xuventude e da comunicación. E establecía tamén obrigas non só para o Goberno, senón para o comisionado deste Parlamento, para o Valedor do Pobo, para que velara por que se cumprise esta lei. Parece que nin o Goberno de Galicia nin o Valedor do Pobo foron capaces, un, de desenvolver e aplicar a lei, e outro, de velar polo seu cumprimento. Aínda que teño que dicir en descargo do Valedor do Pobo que, cando menos, el si se reuniu cos colectivos LGTBI, aínda que tamén é certo que na presentación do informe anual a este Parlamento se queixou diante –creo entender da propia presidenta do Parlamento de que non tiña nin máis nin mellores medios para controlar o cumprimento desta lei. Miren, entre as primeiras medidas, nos primeiros artigos desta lei que aprobamos –como digo– sen ningún voto en contra neste Parlamento, estaba, por exemplo, a divulgación de información. Algo tan sinxelo como que lle correspondía á Xunta de Galicia velar porque o que se dicía nesta lei fose coñecido polo conxunto da cidadanía e, sobre todo, polas asociacións, organizacións e colectivos LGTBI de toda a comunidade autónoma. E, ao mesmo tempo, os poderes públicos e o Goberno de Galicia debían de establecer un diálogo fluído e colaborar coas asociacións, organizacións e colectivos LGTBI. ¿Saben que se fixo neste eido, señoras e señores deputados? Non houbo nin tan sequera unha soa reunión cos colectivos LGTBI de toda Galicia. Por suposto, nada que ver con fomentar o asociacionismo nin desenvolver campañas de divulgación das accións que puideran facer estes colectivos. Iso xa quedou moi atrás. No que ten que ver cos Corpos e Forzas de Seguridade do Estado, había unha obriga moi sinxela na que tampouco facía falta nin tan sequera orzamento nin un desenvolvemento normativo, como era que os plans de formación da Academia Galega de Seguridade Pública incluíran accións formativas nas que especificamente se recollera o tratamento do dereito á igualdade e á non discriminación das persoas LGTBI. Tampouco nos plans de formación da Academia Galega de Seguridade Pública se fixo nada para incluílo. Como medidas de asistencia, a Xunta de Galicia tiña que establecer medidas de apoio ás vítimas de violencia homofóbica, bifóbica ou transfóbica, para os efectos de corrixir as situacións de discriminación. Ben, ao longo deste ano puidemos observar varios episodios de discriminación de trato, mesmo de violencia, lembro unha manifestación que teñen feito os colectivos LGTBI hai poucas datas na cidade da Coruña, e como un grupo de persoas intolerantes lles lanzaron ovos, e cando foron presentar unha denuncia diante das autoridades e dos Corpos e Forzas de Seguridade, dixéronlles que, como non lles deran, non podían facer a denuncia, entre outras moitas cuestións que vimos denunciando aquí ao longo de todo este ano. Tamén no ámbito laboral se establecía que neste caso a Consellería de Traballo e Benestar tería que poñer en marcha programas de información e de divulgación da normativa particularmente neste ámbito laboral, incorporar nos plans de formación a materia da igualdade das persoas LGTBI e elaborar ou iniciar a elaboración dun estudo no que se visibilizara a situación laboral das persoas LGTBI. Ningún estudo feito. Neste mesmo ámbito laboral, dicíase que había que promover a elaboración dun protocolo de igualdade e boas prácticas, tanto no ámbito empresarial como no das relacións laborais; unha medida que non establecía ningún gasto e que tampouco se puxo en marcha. Ámbito familiar. Falábase nesta lei de garantir que nos procesos de adopción non existira ningunha discriminación por razón de orientación sexual ou identidade de xénero. Tivemos que traer a este Parlamento ao longo deste ano, con esta lei xa vixente, casos de discriminación en materia de adopción levados a cabo non por un goberno estranxeiro, non polo Goberno do Estado, non, non, polo propio Goberno da Xunta de Galicia que tiña que poñer a andar esta lei que se aprobou no Parlamento –como dicía– sen ningún voto en contra. Tamén se falaba no ámbito da saúde, un ámbito fundamental para o desenvolvemento desta lei, que se garantiría por parte da Consellería de Sanidade a información sobre a homosexualidade, bisexualidade e transexualidade que recolle a Organización Mundial da Saúde a todas as persoas que traballan no ámbito da saúde, tanto no ámbito público como no privado ou no concertado, para garantir que os profesionais do ámbito sanitario coñeceran a devandita información; promover campañas e cursos de formación sobre os aspectos, problemas e necesidades específicas das persoas LGTBI no ámbito sanitario; e garantir a atención sanitaria, segundo a necesidade e o criterio clínico, das prácticas e das terapias relacionadas coa transexualidade. Estes tres preceptos que acabo de ler agora, que están incluídos nesta lei, ¡que ben lles viría que se cumprira esta lei aos pais e ás nais dos nenos e nenas transexuais que se acaban de constituír hai escasas datas en asociación en Galicia!, porque cando van os seus fillos e fillas ao médico e din que teñen unha identidade sexual distinta da que aparentan, en moitos casos se ven abocados a que os envíen a un tratamento psiquiátrico no que lles diagnostican trastornos de personalidade, en vez de darlles o tratamento hormonal necesario para que fagan ese tránsito social de maneira que non sufran nin eles nin as súas familias, e de maneira que non sexan discriminados. No ámbito educativo tamén se establecían medidas dentro deste proxecto de lei. Falar de educación hoxe, 14 de abril, aniversario da II República do ano 1931...,
Vaia rematando, por favor.
...aquela república na que se lle deu tanto valor á educación, á alfabetización, neste caso a educación inclusiva é fundamental. Pois ben, desde a Consellería de Educación e Ordenación Universitaria todas as medidas incluídas no capítulo V para desenvolver a través desta lei, incorporando esta realidade nos contidos transversais da formación do alumnado e facendo formación específica do persoal docente, para establecer protocolos e divulgar esta realidade entre as asociacións de nais e pais, nada disto foi feito. E logo, se me permite a señora presidenta nos segundos que me quedan, algo que para nós tamén é importante e ten que ver co concepto de visibilización do que falaba antes: medidas no ámbito da comunicación. A lei establecía todo un amplo capítulo de medidas neste ámbito, no que se incluían obrigas para os medios de comunicación públicos e tamén para os privados, sobre todo para aqueles que recibiran financiamento público. Nós, ao longo deste ano, temos preguntado reiteradamente neste Parlamento que estaba facendo, por exemplo, a Corporación da RadioTelevisión Pública Galega para adaptarse aos contidos desta lei. As respostas vagas e difusas do señor director xeral lévannos á conclusión de que, efectivamente, non se estaba facendo nada.
Remate, por favor.
Pero o que xa é máis sangrante é que o propio Goberno de Galicia, nunha campaña institucional con motivo do día da familia, o 15 de maio do ano pasado, é dicir, con esta lei xa aprobada, o que nos ensinen a todos os galegos e a todas as galegas, con diñeiro público, é un estereotipo de familia...
Remate, por favor.
...do que o Goberno galego ou o señor Rajoy dirían "familia normal", no que se ve perfectamente un papá e unha mamá, un avó e unha avoa e un neno e unha nena. Como se neste país non houbera familias onde hai só dous papás ou só dúas mamás...
Moitas grazas, señora Gallego. Moitas grazas.
...ou só unha mamá, ou non haxa nenos e nenas transexuais, que nacen en Galicia entre 35 e 40 cada ano.
Señora Gallego, rematou o seu tempo.
Por iso é imprescindible...
Señora Gallego, rematou xa o seu tempo. Leva moito tempo xa. [[A señora Gallego Calvar pronuncia palabras que non se perciben.]] Moitas grazas. [[Aplausos.]] Intervención dos grupos parlamentarios. Grupo Popular. Ten a palabra a señora Oubiña.
Grazas, señora presidenta. Dámoslle tamén a benvida a todos os que hoxe aquí nos acompañan desde a tribuna. Como xa se dixo aquí por parte da señora Gallego, propoñente desta proposición non de lei, este Parlamento aprobou no pleno do 8 de abril do pasado ano, froito do consenso político dos grupos parlamentarios, a lei LGTBI, que foi froito da toma en consideración dunha proposición de lei presentada polo Partido Socialista e logo emendada polos restantes grupos políticos, polo tanto, xa é unha lei de todos. Contou co voto favorable do Partido Popular, do Bloque Nacionalista Galego, do PSOE e, bueno, tamén contou coa excepción de Alternativa Galega de Esquerda, a pesar de que si lle foron incorporadas varias emendas. Esta é unha lei integral cuxo texto consolida o principio de igualdade de trato, non discriminación por razón de orientación sexual, identidade de xénero das persoas LGTBI, na que se inclúen medidas con carácter transversal que abranguen todos os ámbitos da Administración. Deste xeito, Galicia foi a primeira comunidade autónoma que contou cunha lei destas características, camiño que están seguindo e seguiron outras comunidades. O texto que vostede presenta, señora Gallego, conta con seis puntos que están recollidos nos distintos artigos da lei, cunha puntualización no punto 2.2, ao que propoñemos engadir un texto conforme a lei, e ademais tamén propoñemos nesa emenda engadir outro novo punto. Antes da defensa da emenda, quixera puntualizar unhas cuestións ás que se fixo referencia, e digo que non podemos compartir certas cuestións. En canto á aplicación e ao desarrollo da lei por parte do Goberno galego, eu quero dicir que todos os departamentos da Xunta de Galicia están aplicando esta lei dende que esta foi aprobada. Polo tanto, non existe o desinterese por parte do Goberno na aplicación da lei nin tampouco na falla de desenvolvemento, aínda que si ben é certo que todas estas medidas postas en marcha necesitan un tempo de asentamento, sobre todo en materia de información do que se está facendo por parte da Administración para chegar a toda a sociedade de xeito normalizado. En canto á Consellería de Cultura e Educación, incorporou, a toda a súa normativa que está a deseñar en materia de educación e desenvolvemento dos valores de igualdade efectiva entre mulleres e homes, o coñecemento da realidade do colectivo LGTBI. Así, por exemplo, a orde que estable o calendario escolar para o curso 2014-2015 incorporou no artigo 8 o artigo 26.2 desta lei. Así aparece recollido tamén no decreto que regula o currículo de primaria, no decreto que regula a FP básica e no borrador do anteproxecto do futuro decreto polo que se establece o currículo de educación secundaria obrigatoria e bacharelato que está en exposición pública. En canto á Consellería de Sanidade, está prevista unha xuntanza da secretaria xeral de Atención ao Cidadán coa Asociación de Familias de Menores Transexuais para analizar a súa problemática dende o punto de vista sanitario. Neste sentido, quixera darlle as felicitacións do noso grupo a Sara, á súa familia e á Asociación Chrysallis por ter acadado autorización do Rexistro Civil para cambiar o nome en todos os seus documentos públicos. E quero dicir tamén que, en canto á atención terapéutica, se están administrando terapias hormonais e se están tamén deseñando actividades formativas en materia de diversidade afectivo-sexual, e están previstas actividades formativas e divulgativas a través da Escola Galega de Saúde. E, como xa teño que rematar, pois quero dicir que o que propoñemos na emenda que traemos aquí é engadir un novo punto que está previsto no acordo da corporación local, poñer en funcionamento nos centros de información a atención, a orientación e o asesoramento existentes e unha liña específica de atención ao colectivo LGTBI, aproveitando os 80 centros de información á muller...
Remate, por favor.
...–remato, señora presidenta–, os centros Quérote e os espazos xóvenes para dar esta cobertura, e propoñemos no punto 2.2 engadir, onde di: "En todo o ámbito sanitario público..." ademais "...de conformidade co establecido no artigo 20 da Lei LGTBI". Esperamos que acepte a nosa emenda, que creo que amplía o texto, e imos apoiar esta iniciativa que hoxe aquí vostedes presentan. Moitas grazas.
Moitas grazas. Polo Grupo Mixto, señora Iglesias.
Grazas, presidenta. A adolescencia é un período vital entre a puberdade e a idade adulta. É unha época de cambios e de descubrimentos da propia identidade sexual. Este descubrimento da identidade sexual é unha vivencia natural, íntima, individual e intransferible que pode corresponder ou non co sexo asignado ao nacer en función do aparato xenital. E isto non depende dunha experiencia sexual previa. Cando un adolescente ou unha adolescente descobre que a súa identidade e ou a súa orientación sexual non corresponde ao sexo biolóxico e á identidade que lle outorgan os roles heteropatriarcais que impón a sociedade machista e católica vese abocado a unha situación de soidade e de indefensión que, no peor dos casos, pode conducir –isto é serio, señor Tellado– ao suicidio, así como o demostran os datos. Só tres de cada dez vítimas de acoso escolar homofóbico denuncian; só tres de cada dez. Os centros educativos non son espazos seguros para a mocidade LGTBI, pese a que existe unha alta porcentaxe de rapazas, e sobre todo de rapaces, que sofren violencia homofóbica, psíquica e física na escola a causa da súa orientación ou identidade de xénero. O sistema educativo non dá resposta adecuada a esta cuestión, viven en silencio o seu inferno porque non contan co apoio nin cos referentes, e moitas veces enfróntanse á hostilidade das súas familias e dos responsables educativos. Ser acosado por homosexual ou transexual conleva dobre sufrimento: o que procede do propio acoso e a visibilización que iso implica dun aspecto que pertence ao ámbito do máis intimo. Ademais, o sentimento de culpa que acarrea unha situación de acoso vese con moita frecuencia acrecentado ao seren penalizados, incomprendidos e agredidos pola Igrexa á que pertencen, neste caso a Igrexa católica, cuxo posicionamento co tema queda moi claro ante o mutismo do Vaticano na súa non resposta á petición de consentimento por parte do Goberno francés ao seu novo embaixador –polo visto, non tiñamos por que sabelo, é homosexual–. Deste xeito, un espazo que debería servirlles de refuxio, la comunión de las almas, en realidade é dos espazos de exclusión onde pervive algunha das maiores agresións. A Igrexa católica caracterízase por ser a máis grande inimiga da diversidade sexual e tamén das mulleres. E o adolescente acosado sofre humillación, vulnerabilidade, incomprensión, ansiedade, illamento, soidade, nerviosismo, indefensión, medo, rabia, impotencia, tristeza, culpabilidade. Pensa esta deputada que é imprescindible un cambio na mentalidade total da sociedade que parta dun sistema de ensino coeducativo real, no que todas e todos poidan desenvolver a propia identidade e a orientación sexual sen as imposicións das doutrinas morais dos credos e dos roles patriarcais aos que nos someten desde o mesmo momento en que nacemos. Esta iniciativa, así como a lei á que se refire, pensa esta deputada que é tibia e insuficiente...
Vaia rematando, por favor.
...para acadar a normalización da diversidade natural que nos caracteriza aos animais humanos. Non rexeito nin dubido das súas boas intencións, pero non son máis ca iso, boas intencións. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Iglesias. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, señora Adán Villamarín.
Grazas, presidenta. Boa tarde. Tamén dende o Bloque Nacionalista Galego queremos saudar as persoas que nos acompañan. Como xa fixemos no debate da lei, en todo o proceso de emendas, nós consideramos que este é un tema fundamental, pero é curioso que xustamente un ano despois se teña que traer a este Parlamento unha iniciativa que o que pide basicamente é que se faga algo; non que se desenvolva nin tan sequera a lei, senón que se traten as partes fundamentais e que se desenvolva algunha acción. Quero recordar que a propia lei contempla unha disposición na cal é obrigatorio a elaboración dun informe. É mágoa que ese informe non sexa anual, como ocorre noutras leis de igualdade, como pode ser, por exemplo, a Lei para a prevención e o tratamento da violencia de xénero, e teñamos que agardar tres anos. Mais iso é importante. Cando chegue ese informe veremos en que cronograma se fixeron e se tomaron as decisións por parte do Goberno, que seguramente nos está seguindo a través dos mecanismos tecnolóxicos desta Cámara, e, como hai moitos departamentos implicados, agardemos que a Vicepresidencia coordine, tanto a Traballo, como a Sanidade como a Educación, nese compromiso co desenvolvemento desta lei. De feito, eu creo que sería bo por parte do Partido Popular que explicara cantas accións concretas se fixeron para desenvolver esta lei, por exemplo algunhas que incluso son de custo cero. ¿Cantos cursos de formación dentro do Programa de formación do profesorado se ofertaron no curso 2014-2015, tal e como a lei recolle, para dar coñecemento desa realidade ao profesorado? Aquí xa se citou a campaña e as accións que están facendo dende Chrysallis, a Asociación de Familias de Menores Transexuais para o coñecemento desa realidade. Todas e todos nos reunimos con esta asociación e explicábannos como o profesorado, por exemplo, descoñece esta realidade. ¿Cantas accións formativas se levaron adiante? ¿Cantas accións se levaron no programa de formación deste ano? ¿Cantas se van levar adiante? Non chega soamente incluíla nos decretos que desenvolven os ciclos formativos, non, é que xa podían estar desenvolvéndose nos propios centros de formación do profesorado. Tamén é verdade que co que reduciron os cursos de formación do profesorado e os cursos de formación de persoal en igualdade non sei se van incluír isto. Respecto de incluír os puntos de atención dentro dos CIM e dos centros Quérote, ¿con que profesionais?, ¿con que formación? É importante saber como se vai desenvolver esta acción en sanidade e que formación se lles dou aos profesionais. É aterrador que os propios endocrinos e endocrinas non teñan coñecemento da realidade transexual; por exemplo, algo que se nos poñía de manifesto na reunión coa Asociación Chrysallis. Esa é unha situación da que o Goberno e a Consellería de Sanidade deberían tomar boa nota. Campañas. A lei recolle campañas de divulgación para visibilizar –aínda que esa palabra fora efectivamente eliminada, purgada, do texto inicial– que campaña desenvolveu o Goberno galego. É certo que a campaña do 15 de maio foi aterradora. A campaña do Día das Familias era unha campaña como de hai trinta ou corenta anos, cun modelo absolutamente estereotipado. Parece incrible que teña que ser Cocacola quen normalice –e non imos facer, dende logo, propaganda desta multinacional, que ten moitos puntos escuros– a visibilización dos diferentes modelos de familias que existen e que, en cambio, no suposto Día das Familias, o Partido Popular e o Goberno galego fagan unha campaña con todos os estereotipos, que non faltaba ningún, porque na campaña na radio era o pai quen levaba o neno a xogar ao fútbol, a nai quen lle contaba os contos á nena..., case nos faltaba o modelo princesa...,
Vaia rematando, por favor.
...pero, ademais, é que tiñan todos os estereotipos. Nós imos apoiar esta iniciativa, pero o que demandamos do Goberno é que faga un relatorio de cales son as accións que está desenvolvendo, porque as leis non se aproban para telas gardadas nun caixón. Faltan dous anos para poder ter un informe. Nós alegrámonos de que, polo menos, estea recollida esa obriga, porque aos deputados e deputadas que lles corresponda no seu momento terán que avaliar non soamente o seu voto afirmativo a esta lei senón as accións que a desenvolven, que é realmente o compromiso que queren escoitar os colectivos LGTBI.
Moitas grazas, señora Adán. Grupo Parlamentario de Alternativa Galega de Esquerda, señora Solla.
Grazas, presidenta. O pasado ano perdiamos a oportunidade de aprobar unha lei que realmente pulase polos dereitos reais das persoas gays, lesbianas, bisexuais, transexuais e intersexuais. AGE, despois dese traballo realizado xunto ao resto dos grupos da oposición, na ponencia decidiu absterse porque sabiamos das consecuencias de aprobar unha lei sen réxime sancionador, sen avaliación real da súa aplicación e que mesmo evitaba as definicións das diferentes opcións de xénero e de orientación sexual. Un texto legal repleto de verbas que indican carácter relativo, como "a Xunta instará a...", "incidirase en...", "revisarase...", "favorecerase...", e escasos dereitos reais. Quedou patente, pois, que na realidade as señorías do Partido Popular non pretendían implantar verdadeiras medidas de discriminación positiva, algo que se corroborou, efectivamente, cando ante a aprobación da lei catalá contra a discriminación votaron en contra porque nese caso esta contiña un réxime sancionador e o argumentario era que se sobrepasaban as medidas de discriminación positiva. É dicir, si pero non; estética si pero ética non. Imaxinen vostedes, señorías, que vostedes permitisen que non se castigasen os casos de xenofobia ou a discriminación por razón de xénero, aínda que desgraciadamente na práctica moitas veces está a acontecer así. Evidentemente, iso non significa que non teñamos que solicitar que se cumpra co aprobado, e nese senso imos apoiar esta proposición non de lei do PSdeG. Parécenos acaído exixirlle ao Partido Popular que cumpra de vez en cando coa legalidade. Pola mañá estrañábanse cando solicitabamos que se lle fixera cumprir a Povisa coa mesma lei que aplican para o Sergas. Non apoiar co voto un texto legal non inhabilita a ningún grupo para solicitar que se cumpra coa legalidade. E dicía que nos parecía acaído exixir que se cumpra coa legalidade porque a lei non se está a desenrolar, está sen desenrolar, non hai ningunha regulación. E xusto hoxe o Ministerio intentou, proporcionou ou deu datos que facilitaban as forzas e corpos de seguridade do Estado, datos do 2014, relativos aos delitos de odio rexistrados en España, que incidían en que o 40 % sobre o total destes delitos de odio estaban relacionados coa orientación sexual, ou coa orientación tamén de xénero. E iso cando sabemos que desgraciadamente a meirande parte destes delitos non son denunciados, non chegan a ser cualificados así, os casos de discriminación non se denuncian, e o acoso tampouco, pola situación de desamparo que viven as vítimas. Porque, ademais, estes datos son tamén corroborados por algúns estudos da universidade que saíron este pasado 2014, e tamén, no caso do ámbito laboral, hai datos que temos xa hai bastantes anos da Organización Internacional do Traballo, que indican que a meirande parte das persoas homosexuais, transexuais e bisexuais sofren nos seus postos de traballo discriminación. Cada vez que traemos aquí iniciativas concretas que solicitan garantir dereitos reais, como fixemos en varias ocasións, por exemplo no relativo aos dereitos sanitarios, sobre todo a colectivos transexuais e intersexuais, son rexeitados polo Grupo Popular. E porque a día de hoxe nin sequera as medidas máis sinxelas, como dixo a propoñente, se puxeron en marcha. Porque é perentorio xa que a igualdade sexa real e non meramente un papel onde se comente a discriminación, mentres que as agresións e a propia discriminación seguen acontecendo nas rúas. Polo tanto, atendendo a estas razóns, imos apoiar a proposición non de lei. E xa para rematar, aínda que non ten que ver con esta iniciativa, tamén quixera facer unha lembranza a eses 400 seres humanos que hoxe, gran parte deles, morreron afogados no Mediterráneo pola usura deste sistema, eses "nadies" que non motivan nunca ningún loito nacional.
Grazas, señora Solla. Polo grupo autor da proposición non de lei, a señora Gallego.
Grazas, señor presidente. En primeiro lugar, agradezo o apoio de todos os grupos a esta iniciativa. Por suposto, aceptaremos a emenda, porque é de engádega, entre outras cousas. Pero quero dicirlles aos señores do Partido Popular, e sobre todo á señora Oubiña, que foi a que interveu no debate desta iniciativa, que non serve de nada pintar unha realidade que non existe, e vir aquí defender a un goberno ausente no debate, como se pode observar, un goberno que non puxo nada da súa parte para que esta lei ao longo deste ano se empezara a aplicar, ¡nada! E eu citaba na miña intervención algunhas das cuestións que puido facer o Goberno sen gastar un só céntimo de euro, unicamente con vontade política. Porque supoño que chamar os colectivos LGTBI para ter unha reunión con eles nun ano, algunha vez, supoño que iso non ten un custo económico, pero realmente non os chamaron. Ademais, vir aquí a poñerse medallas de que vai recibir unha persoa da Consellería de Sanidade os pais e nais da asociación Chrysallis..., pois, home, vainos recibir porque os pais e nais se tiveron que organizar nunha asociación porque os nenos e nenas transxénero non están recibindo un tratamento adecuado por parte das administracións públicas. E os que reciben tratamento ou terapia hormonal son aqueles que tiveron a sorte de que encontraran un pediatra ou unha pediatra que os derivara ben. Pero hai outros nenos e nenas que esta asociación nos conta a todos os grupos parlamentarios, cando estivemos reunidos con eles, que están pechados nas súas casas cunha forte depresión porque os derivaron a un profesional médico que non detectou o problema e que fixo un diagnóstico distinto e, polo tanto, prexudicial para ese neno ou nena, que ao final tivo que pasar a puberdade sen recibir esta terapia hormonal. E ese é un sufrimento para o neno, para a nena, en moitos casos supón abandono escolar e tamén é un sufrimento para as familias. Así é que non digan vostedes que están facendo algo, porque a realidade é que as familias están facendo o que poden, axudándose unhas ás outras. E cando teñen a sorte de encontrar un profesional sanitario que entende e coñece algo o problema, o que van facendo é ir pasando o nome desa persoa unhas ás outras para irse axudando. Pero a día de hoxe non temos un protocolo sanitario, ou un protocolo educativo, que sería tan sinxelo como copialo doutras comunidades autónomas de España onde xa existe, ou doutros países da Unión Europea onde xa existen, para poder aplicalo en Galicia. E iso non se fixo, porque en realidade, señores do Partido Popular, o Goberno galego o que si ten é unha gran intención de aprobar moitos proxectos de leis e moitas leis na lexislatura para que pareza que traballa moito, a maior parte delas cun efecto meramente propagandístico e publicitario. E neste caso, como, de non aprobalo, parecería que o Goberno sería pouco moderno, o que fixeron foi a estética de aprobalo. Pero logo, ao igual que a palabra "visibilización", gardárono nun caixón para que nunca máis volva rexurdir. Os socialistas, con esta aprobación de hoxe...,
Remate, por favor.
...non imos quedar tranquilos. Seguiremos traendo aquí iniciativas para vixiar o cumprimento desta lei, porque é obriga do Goberno galego cumprila, como é obriga tamén de cumprir as demais, e non ampararse en cuestións dogmáticas –en moitos casos, no Partido Popular– para non levar a cabo o que di esta lei, que non poden escudarse en cuestións orzamentarias. Se non a desenvolven é porque vostedes non cren que haxa que facer unha política de non discriminación de trato contra as persoas LGTBI. Esa é a realidade, así é que, señora Oubiña, non só o voto estético de hoxe, senón o compromiso de que ese grupo parlamentario tamén vai controlar o Goberno do Partido Popular para que execute o que ten que executar.
Grazas, señora Gallego. Proposición non de lei do G. P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de D. Cosme Eladio Pombo Rodríguez e Dª María Montserrat Prado Cores, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego para garantir o mantemento dos postos de traballo e a continuidade da actividade empresarial na factoría Vestas Nacelles Spain S.A., no concello de Viveiro
A esta proposición non de lei presentouse unha emenda do Grupo Parlamentario Popular.
Para a defensa da proposición non de lei, ten a palabra o señor Pombo.
Grazas, presidente. Señoras e señores deputados, traballadoras, traballadores da empresa Vestas, de Chavín, Viveiro, presentes na tribuna, boa noite. Boa noite tamén para os traballadores e traballadoras, veciños e veciñas de Viveiro, que tivestes que ficar fóra das portas do Parlamento, grazas á comprensión da señora presidenta, que tivo un grande interese en tratar esta proposición non de lei nesta hora tan boa, entrando nas nove da noite, para que o voso problema saia mañá ben recollido, como merece, nos medios de comunicación. [[Aplausos.]] En nome do BNG, teño que dicir que é a primeira vez que me ocorre que, sendo defensor dunha proposición non de lei, os convidados deste grupo que defende esta proposición son os únicos que non están aí presentes. Tampouco pasa nada, que, como está aí tan abarrotado, están mellor fóra de pé que aquí apañando tanta calor. Traballadoras e traballadores da empresa Vestas, de Chavín, agardo que o Parlamento galego sexa quen de tomar decisións que sexan positivas para todos vós, que sexan importantes para manter os postos de traballo e as condicións sociolaborais destes postos, a actividade empresarial da factoría na que traballades, que sexan importantes para o Concello de Viveiro, para a comarca da Mariña, para as terras de Lugo e para Galicia enteira. O Grupo Parlamentario do BNG, señores deputados, reclama deste Parlamento, un compromiso firme e claro para instar o Goberno galego á implicación, ao apoio total para a defensa da nosa industria, para a defensa dos postos de traballo e para a defensa da continuidade da empresa Vestas en Chavín, Viveiro. O Grupo Parlamentario do BNG –porque entende que o Goberno pode e debe– reclama do presidente señor Feijóo que fala coa empresa, que faga cumprir os compromisos a unha empresa que recibiu axudas con diñeiro público que se contan por millóns de euros, parte deles concedidos pola Administración autonómica, e que non permita, desde logo, a eliminación de ningún posto de traballo. O Goberno galego, desde logo, o BNG entende que non estará só para repartir multimillonarias axudas a empresas multinacionais. Nesta noite, señorías, estamos a falar da importante empresas Vestas, ubicada no concello de Viveiro –en Chavín– no ano 1998, que producía nun principio pezas chamadas "góndolas", e despois aeroxeradores eólicos de 2 e 3 megavatios. A multinacional danesa Vestas mantén o liderado en facturación na provincia de Lugo como empresa radicada socialmente na nosa provincia, dá traballo fixo cualificado a 150 traballadores e temporal a varios centos máis. De aí a importancia para a posibilidade de creación de emprego na comarca mariñá, mesmo para a posibilidade de creación de aínda máis postos de traballo nesta industria. Tamén é importante para o sector industrial galego pola importancia exportadora da súa produción. Lamentablemente, a dirección da empresa Vestas o 17 de marzo pasado comunicoulles aos traballadores a paralización da produción da fábrica de aeroxeradores de Chavín durante varios meses, seica polo menos deica outubro; paralización, segundo a empresa, para unha reorganización da plantilla fixa, reorganización que supoñerá na práctica, no primeiro comunicado, a extinción de 54 postos de traballo e un expediente de regulación temporal para os 95 restantes. Dende o día 23 de marzo están negociando o comité de empresa e mais a empresa. E é como na feira, empezaron ofertando 54, e a base de presións, de axudas, pasaron a 23. Pero todo a conta do traballador. Precarizando máis o traballo, digamos que levanta a man a empresa. Segundo a empresa, a razón do anuncio dos dous ERE é para acometer un investimento de 1 millón de euros na factoría, e para comezar a producir un xerador de última tecnoloxía, o Super Slim de 2 megavatios, que parece ser que é fundamental para que a empresa sexa rendible a nivel global. O comité de empresa de Vestas mostrou a súa preocupación, o seu desacordo coa empresa por estes dous ERE anunciados, e reclamou o apoio social de todos os grupos políticos para tentar defender os postos de traballo e a actividade empresarial. O comité de empresa –hoxe acompáñanos parte del na tribuna– ten unha fonda preocupación diante do plan de traballo que presenta a empresa para a fabricación deste modelo Super Slim de 2 megavatios. No comité non está de acordo con estes dous ERE por tres razóns fundamentais. A primeira é porque podería converter a factoría de Chavín en secundaria, e hoxe é unha factoría principal desta empresa a nivel mundial. E, claro, xa están fabricando este modelo en China, e o plan que presenta a empresa converte esta empresa en secundaria. Ou sexa, que se faría aí o que non fan noutros lados. Segunda causa: porque poderían perigar os postos de traballo e as condicións sociolaborais dos traballadores. Dicir que temos neste momento 150 postos de traballo moi cualificados, cunhas condicións laborais que conseguiron os que traballaron antes, e agora o que se quere é rebaixar todo. E unha terceira cousa é que o cadro de persoal existente –eses 150 da actualidade– podería non recuperarse debido á posible deslocalización da empresa. O Grupo Parlamentario do BNG, dende logo, comparte a preocupación do comité de empresa. Mostroulle o seu apoio dende o primeiro momento. O BNG entende que os axustes de plantillas das empresas do sector eléctrico xa se acometeron ao longo destes anos e non deberían ser necesarios máis axustes. Para o BNG non se debe admitir a eliminación de postos de traballo nas empresas subvencionadas con fondos públicos. O BNG entende, en todo caso, que o Goberno galego debe tomar iniciativas de cara a garantir, garantir, os postos de traballo existentes e xerar a actividade para aumentar os postos de traballo no sector eólico galego. O Goberno galego pode e debe facer isto. Debe facer valer as axudas do Igape. Xa dixen antes: en 2011 son máis de 2 millóns de euros subvencionables –non só polo Igape senón tamén a nivel europeo– concedidos a esta empresa. Polo tanto, é unha razón para non cambiar iso por recortar traballo. Resulta curioso, ou a nós parécenos, que no mesmo ano 2011 que se subvenciona esta empresa o presidente do Goberno, hoxe ausente –non traia casco nin chaleco–, aquel día, si foi alí á empresa. E en compañía dos xefes da empresa anunciou con gran bombo a multiplicación de 250 traballadores a 500 grazas ao bo facer do Partido Popular e daquel plan eólico que ía vir no ano 2013 e que ía –xa digo– duplicar en Viveiro pero tamén en Galicia. E en Galicia pasaría esta empresa de 500 a 1.000 empregos. O representante de Vestas, tamén aquel día de chaleco laranxa e casco laranxa, considerou fundamental este novo marco regulador que anunciaba o señor Feijóo. Pero finalmente non houbo sorte, aquilo foi un anuncio que quedou en nada, non por culpa de ninguén, é porque non se levou adiante. Mais no lugar de pasar de 250 a 500, hoxe, señoras e señores deputados, estamos falando de intentar que non se rebaixen os 150 que hai na actualidade. O BNG entende e defende que o Goberno galego se implique nunha implicación e diálogo directo coa empresa, porque pode, porque xa ofertou axudas. Porque, ademais, esta empresa pode estar interesada en conexións, en vías de comunicación de grandes prestacións que o Goberno galego pode e debe poñer en marcha; iniciativas en materias infraestruturais e de transporte para axudar a empresa Vestas e a outras a ser competitivas. Dous datos nada máis: se estivera feita a variante de Viveiro –deseñada hai moitos anos e que o PP non quixo acometer–, a empresa de Vestas que se levou a León igual estaba hoxe en Viveiro, e, en lugar de 150, habería 300 traballadores. Outro dato: os produtos de Vestas teñen que levalos a Vigo. Está Alcoa ao lado. Se o Goberno galego quere, e como ten o Goberno amigo en Madrid, pode facer iniciativas de que, en lugar de ir á Vigo, se saque a produción polo dique de Alcoa. O BNG, señorías, entende que non é de recibo nos días de hoxe aguantar 54 recortes máis, nin 42 nin 23. Non podemos permitir a perda de máis postos de traballo na comarca da Mariña, non podemos consentir que se continúe a precarizar o emprego de calidade, non podemos consentir máis empobrecemento nin máis emigración. Para o BNG este procedemento de despido colectivo non ten xustificación. E vou rematar, porque os datos indican que a fábrica é rendible, produtiva e competitiva, como así o demostran as porcentaxes de produción e ganancias dos últimos anos. Polo que as actuacións que se están a realizar por parte da empresa enchen de dúbida, non só o comité de empresa senón a toda a comarca, sobre a pervivencia e o futuro da propia empresa. Señoras e señores deputados, esta é unha proposición non de lei que o BNG trae ao Parlamento pero é unha proposición non de lei que o comité de empresa nos trasladou a nós. E eu pido encarecidamente a este Parlamento que, seguindo os designios do noso pobo, botemos man e que lle deamos ao comité que está aquí escoitándonos unha boa nova e poida ir cara á casa cunha situación ou cun futuro, digamos, optimista. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Pombo. Polo Grupo Parlamentario Popular, o señor Balseiro.
Moitas grazas, señor presidente. Desde o Grupo Parlamentario Popular o primeiro que queremos é saudar e agradecer a presenza dos traballadores da empresa Vestas, de Viveiro, que hoxe nos acompañan desde a tribuna de invitados e tamén na parte de fóra do Parlamento, aos que, ademais, queremos amosar o total e incondicional apoio político –e tamén persoal, como non podía ser doutra maneira– e a nosa solidariedade con eles. E, señor deputado, cando se vén á tribuna do Parlamento hai que dicir a verdade. Se hai que tratar esta iniciativa a estas horas é por culpa do Bloque Nacionalista Galego, que tiña o deber de estar pola mañá no Pleno do Parlamento e non estivo... [[Aplausos.]] E estamos, señorías, porque somos conscientes de que están a sufrir unha situación moi complicada, motivada por ese anuncio da empresa de presentar dous expedientes de regulación de emprego, neste momento en fase de negociación, que inclúen a extinción de 54 postos de traballo –33 de produción, 17 de loxística e 4 de calidade–, e suspensión temporal de gran parte do persoal da fábrica mentres se reestrutura. Estas, señor Pombo, non son palabras baleiras de contido, porque, a diferenza doutros deputados desta Cámara, quen lle fala non coñece Viveiro por visitalo en vacacións, nin por ir alí tan só cando hai unha mala nova susceptible de aproveitamento partidista. Estes traballadores –os que están aquí, os que están fóra e os que están en Viveiro– son meus veciños, [[Murmurios.]] e moitos deles teñen un rostro, teñen nomes e apelidos que eu coñezo, esa é a diferenza. [[Aplausos.]] [[Murmurios.]] E tiven a oportunidade de reunirme con eles, conxuntamente con outro deputado desta Cámara e compañeiro do Grupo Popular, Vidal Martínez Sierra, e xunto ao presidente local –que tamén hoxe nos acompaña– do Partido Popular en Viveiro, Antonio Bouza. E tivemos a oportunidade de coñecer de primeira man o que a eles lles preocupa, que é o mesmo que lle preocupa ao grupo maioritario desta Cámara, ao Grupo Popular, [[Murmurios.]] as súas inquedanzas, as peticións que nos trasladaron e os argumentos empregados. E tamén puidemos transmitirlles naquela reunión o que desde a política o grupo maioritario desta Cámara e o Goberno de Galicia podían facer. E, por suposto, teño que dicir alto e claro que, aínda que desde a dirección se xustifican estes ERE nun cambio de produción, non estamos ante un cesamento da actividade global. A proposta hoxe é totalmente insatisfactoria porque implica un número de despedimentos elevadísimo e porque ademais estamos falando dunha empresa e dun sector neste caso que ten beneficios. E tamén saben os traballadores da empresa que o Partido Popular está comprometido co futuro laboral da actividade desta compañía por varias razóns. Ata o punto de que Vestas non estaría en Viveiro se non fose polo Partido Popular, [[Murmurios.]] se non fose polo Partido Popular. O Goberno presidido polo popular César Aja no seu momento comprou os terreos e puxo en marcha iniciativas e negociacións para xerar a actividade. E o Partido Popular, con outro goberno no concello –que hoxe tamén saúdo, que nos acompaña a alcaldesa–, tamén actuou para darlle seguridade xurídica cando houbo un problema de licenza. E nós temos rexistrado unha emenda, señor Pombo, que di: "O Parlamento galego insta a Xunta de Galicia a impulsar as iniciativas e o seu alcance para, tras o anuncio dos expedientes de regulación de emprego que afectan ás traballadoras e traballadores da empresa Vestas, emprazada en Viveiro, Lugo, intentar garantir os postos de traballo e a actividade industrial desta factoría". Foi un texto, señor Pombo, pactado cos representantes dos traballadores que hoxe nos acompañan e o Grupo Popular. Na xuntanza que mantivemos con eles acordamos cada un destes termos. E por coherencia ímolos defender, porque os pactamos cos representantes dos traballadores. Vostedes poderán actuar como queiran. Se queren aceptar o acordo pactado cos representantes dos traballadores, acepten a emenda do grupo maioritario desta Cámara, do Grupo Popular. Se vostedes prefiren facer partidismo desta situación non acepten a emenda. Pero neste caso xa lles vou advertir que o grupo maioritario e decisorio para que saia unha iniciativa adiante nesta Cámara vai votar favorablemente, acepten a emenda ou non a acepten. Se vostedes queren facer política, sigan coa súa iniciativa [[Aplausos.]] . Se vostedes queren aceptar o que din os representantes dos traballadores, voten a emenda. [[Aplausos.]] ¿E sabe por que o imos facer? Porque cremos que por riba das palabras están os compromisos. E o grupo maioritario desta Cámara, o Goberno de Galicia, ten un compromiso con eses traballadores –cos que están aquí, cos que están fóra e cos que están en Viveiro–. E nós, como grupo decisorio nesta Cámara, ímolo cumprir.
Remate.
Vostedes van facer política, como fan sempre.
Remate, por favor.
E neste caso –termino, señor presidente– facilitar como grupo maioritario un apoio unánime [[Murmurios.]] aos traballadores é especialmente válido neste momento de negociación ou na fase de consultas. A posición da Xunta xa llela explicamos aos traballadores, o que estaba facendo a Xunta xa llelo explicamos aos traballadores, o que pode facer a Xunta xa llelo explicamos aos traballadores.
Remate, señor Balseiro.
E nós, queridos veciños, seguimos mantendo...
Si, si, remate.
...o mesmo que dixemos...
¡Remate!
...nesa reunión...
Remate, que o tempo está compensado.
...e contade co apoio do Goberno de Galicia...
40-40.
...e contade co apoio do grupo maioritario desta Cámara, o Grupo Popular.
Grazas, señor Balseiro.
Nada máis e moitas grazas.
Grazas. Polo Grupo Parlamentario Mixto, a señora Martínez. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Silencio, por favor. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Silencio, por favor, aos invitados. Prégolles que garden silencio, por favor. [[Aplausos.]] ¡Silencio!
Señor Balseiro, ¡canta paixón para nada!, para dicir que o van intentar, tanta paixón e tanto discurso para ningún compromiso. [[Murmurios.]] ¡Ah! [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Estanche revoltos.
Pois non os altere máis.
Para non alteralos hai que ter o discurso do PP, algo totalmente imposible, porque cada cousa que diga a oposición altera o Partido Popular. Ben, o problema da empresa Vestas Nacelles, de Viveiro, o ERE presentado pola empresa, ten consecuencias non só para os traballadores e traballadoras e as súas familias, senón que ten consecuencias para toda a comarca da Mariña, que ve como nos últimos anos de crise vai desaparecendo –igual que no resto de Galiza– todo o tecido empresarial que sustentaba a sociedade. Na Mariña luguesa, segundo os datos do mes de marzo, hai preto de 5.000 demandantes de emprego, o que representa un 41 % máis que no comezo da crise no ano 2008. Alén das consideracións expresadas polo propio comité de empresa –ao que desde a tribuna lle expreso o noso apoio e solidariedade, igual que ás súas familias, ás familias dos traballadores...
Silencio, por favor.
...que se ven ameazadas no seu futuro pola decisión da empresa–, coido que é necesario marcar esta situación nas decisións políticas tomadas polo Goberno do Estado, o Goberno galego e o propio presidente Núñez Feijóo. O Partido Popular é responsable directo de que hoxe milleiros de traballadores e traballadoras –centos– provenientes do sector da enerxía estean engrosando as filas do desemprego e da emigración. Levaron ao desemprego e á emigración a centenares de traballadores do sector da enerxía e impediron a creación de centos de empregos no sector. Vostedes, señores e señoras do Partido Popular, decidiron ser os valedores das grandes empresas enerxéticas e entregarlles ás multinacionais un sector estratéxico para o noso país. O Partido Popular de Galiza optou por impedir que empresas galegas entraran no sector evitando que se rachara co modelo oligopólico que dominaba e segue a dominar no noso país. A súa decisión deixou un ronsel de empresas que pecharon ou ficaron baixo os ERE. Pero estas medidas empresariais non responden só á pésima política enerxética da Xunta, estas medidas teñen moito que ver coa reforma laboral imposta polo Goberno do señor Rajoy. Para as multinacionais estranxeiras, grazas á reforma laboral, a necesidade de presentar contas consolidadas cando o despido é colectivo restrínxese a casos en que a sociedade teña o domicilio en España. Restrinxe as posibles causas de nulidade de ERE aos casos onde se vulneraran dereitos fundamentais e liberdades públicas. E limitou tamén a posibilidade das demandas individuais, que quedan restrinxidas a cuestións de carácter individual que non fosen obxecto da demanda colectiva. O conflito de Vestas non é novo, xa no ano 2014 houbo que celebrar unha folga de 24 horas en contra da flexibilidade da xornada que quería impoñer a empresa de 200 horas ao ano por traballador. No fondo do actual ERE segue o interese da empresa por reducir a contratación eventual e aforrar así os custos salariais ampliando a xornada do persoal indefinido a prezo de saldo. O modelo que cada vez seguen máis empresas: ou os traballadores aceptan precarizar as súas condicións laborais ou se lles aplica un ERE. Esta é a chantaxe que se esconde tras a contrarreforma laboral, que só serviu para precarizar e destruír emprego. Esta chantaxe lévana adiante e consénteselles a empresas como Vestas, a factoría con maior facturación da provincia de Lugo, por non falar das axudas públicas recibidas. Segundo o Informe Ardán de 2015, só 10 empresas asentadas na Mariña lograron superar os 10 millóns de euros de facturación. A primeira delas é Vestas Nacelles, que ostenta o liderado cunha facturación superior aos 642.000 euros. O informe Ardán reflicte tamén o impacto da crise na Mariña. Excepto Vestas, todas as demais empresas viron como durante estes anos os seus ingresos se reduciron, como se reduciu o seu movemento económico á mínima expresión ou incluso chegaron a desaparecer. Ata a contrarreforma laboral, a maioría dos despedimentos eran despedimentos improcedentes. A partir do ano 2012, a maioría dos despedimentos son despedimentos obxectivos; é dicir, que pasan dunha indemnización de 45 días a unha indemnización de 20 días. Así, se no ano 2008 os despedimentos obxectivos supuñan nada máis que o 10 % do total dos despedimentos do Estado, no ano 2012 os despedimentos obxectivos xa superan o 77 % de todos os despedimentos. É dicir, un auténtico abuso empresarial apoiado e promovido dende o propio Goberno coa súa reforma laboral. Pero, ademais, tamén as indemnizacións por despedimento se reduciron nun 22 % entre 2011 e o 2012. Polo tanto, señor Balseiro, por moita paixón que poña, se quere defender os traballadores, vote a favor de anular esa reforma laboral que matou a clase traballadora e lle quitou todos os dereitos. Nada máis.
Grazas, señora Martínez. Polo Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, o señor Vázquez.
Ben, boa tarde a todos e a todas. Un saúdo especial aos traballadores e representantes de Vestas, uns traballadores que están a loitar de xeito exemplar polo seu dereito ao traballo, e, dende o meu punto de vista, sempre que se loita por un dereito propio, lóitase polos dereitos de todos. De aí o sentido de solidariedade profunda que temos que manifestar dende o Grupo da Alternativa Galega de Esquerda. O señor Balseiro falaba da faciana dos traballadores e dos seus veciños, faciana que ten problemas e preocupacións. Si, eles teñen esa faciana, pero vostede tivo rostro. Porque hai que ter moito rostro para subir a esta tribuna en representación do Partido Popular e desentenderse da reforma laboral que vostedes aprobaron e que permiten estas situacións. Porque iso é o que permiten o seu marco normativo laboral. Hai que ter rostro para desentenderse da desregularización do mercado laboral que provoca o Partido Popular e que ten nesta situación os traballadores. Hai que ter rostro para darlles beneficios fiscais ás grandes multinacionais e permitir que metan o seu diñeiro en paraísos fiscais, cando teñen beneficios, como o caso desta empresa, que supera os 6.000 millóns de euros, mentres os traballadores van á rúa. Hai que ter rostro. Porque é tremendo presentarse diante dos traballadores como o grande defensor dos seus dereitos cando é o pé que os esmaga. Esa é a realidade. ¡Hai que ter rostro! A empresa Vestas é danesa, pero vostede subiu aquí a facerse o sueco. Pero os traballadores non son tontos, e nós tampouco. Así que, por favor, non nos tome o pelo. Non nos tome o pelo. ¿Non ten vostede responsabilidade, non ten o grupo do partido responsabilidade no fracaso dun concurso eólico co que prometían milleiros de millóns de investimentos e 14.000 empregos no ano 2010? ¿Cal é o resultado hoxe? Fume, fume que leva o vento, nunca mellor dito un día coma hoxe. Polo tanto, a situación actual en Viveiro, como se dixo, é moi grave, non se presta a demagoxias nin a brindes ao sol. Polo tanto, hai que facer algo, non basta con intentos, hai que acadar compromisos en sede parlamentaria. A multinacional Vestas incrementou un 14 % os seus beneficios no ano 2014, un 14 %, 6.000 millóns, como lle dixen ao principio. Polo tanto, non é de recibo que despida traballadores nesta situación. E é a súa reforma laboral a que permite o despedimento gratuíto. Ese é o escenario no que estamos, co que se chantaxea os traballadores: ou o tomas ou á rúa. Esa é a situación dos traballadores que están hoxe aquí, esa é a situación. Unha situación que aboca ao despedimento a 54 traballadores e que somete a unha regulación temporal a 95 dos outros. ¿Sabe vostede canta xente tivo que marchar? ¿Cantos deses veciños aos que se referiu hoxe da comarca da Mariña foron buscar a vida a outras zonas? Foron 10.000 desde que vostedes gobernan, 10.000 tiveron que marchar a outros concellos da provincia de Lugo, a outras comarcas da provincia de Lugo, ou mesmo ao estranxeiro. Esa é a realidade. ¿Que horizonte lles deixa vostede? Intentos, vagos intentos. Esa é a realidade. Polo tanto, asuman un compromiso firme. Só no ano 2013 déronlle máis de 300.000 euros a esta empresa. ¿A cambio de que? ¿Que compromisos lle exixiron para darlle os recursos de todos os galegos?, ¿mantemento do emprego?, ¿fixación de valor tecnolóxico?, ¿investimento en I+D+i? Algún compromiso acadaron antes de soltar o diñeiro, como fan sempre, como fixeron en Alimentos Lácteos, como fan no Plan Ferrol, millóns de euros a multinacionais para que se deslocalicen e pasen a producir no estranxeiro mentres despiden traballadores. Con eles si que non hai piedade. Esa é a realidade. Se tanto coñece os veciños da Mariña saberá que alí hai ERE en Sargadelos, que pecharon fábricas como Muebles Hermida, como Ecar, como Finsa. Esa é a situación da comarca da Mariña, non están para bromas, nin tampouco para teatrillos como o que escenificou hoxe aquí arriba, señor Balseiro, esa é a realidade. Polo tanto, asuma compromisos, comprométase cos seus veciños, eses aos que tanto se referiu. E diga qué é o que vai facer, qué vai facer o Goberno galego. ¿Vai actuar ou vai ser un espectador de luxo, coma sempre, mentres a comarca da Mariña se desangra? Esa é a realidade. Polo tanto, non soamente terán esta oportunidade, nós mañá mesmo imos traer a debater unha interpelación sobre este asunto que se substanciará nunha moción. Aí poderán asinar o seu compromiso e non dedicar máis palabras baleiras. A situación da Mariña é moi grave, e o que é peor: é todo un sector tecnolóxico, un sector produtivo, no que Galicia podería ser punteira, aí si. Non son moitos os sectores, grazas a esa política de desmantelamento industrial que leva realizándose en Galicia durante décadas, non son moitos os sectores, pero o eólico si, aí temos moitísima potencialidade, por ubicación xeográfica, por climatoloxía e mesmo tamén porque xa existe unha base tecnolóxica que pode ser viable e funcionar. Aposten por ela e déixense de brindes retóricos e de tomarlles o pelo á cidadanía e aos traballadores. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Vázquez. Polo Grupo Parlamentario Socialista, o señor Val.
Ben, moitas grazas, presidente. Moi boa tarde a todas e a todos. Tamén aos traballadores da empresa Vestas que hoxe nos acompañan dende a tribuna do Parlamento, e tamén aos que están na rúa agardando que se resolva este debate desta proposición non de lei. Señor Balseiro, eu creo que non facía falta unha intervención con ese corte sentimental que acaba de facer vostede. A cousa era moito máis sinxela, e os traballadores estou convencido de que irían moito máis tranquilos para casa se levaran algunha noticia favorable. A cousa é moi simple. Se vostedes o teñen tan claro, non aproben o ERE de extinción, está nas súas mans, está nas mans do Goberno galego, señor Balseiro, está nas súas mans. Así de simple, señor Balseiro. E o que vostede tampouco dixo, señor Balseiro, a través da iniciativa que hoxe debatemos é que desgraciadamente isto é unha consecuencia máis das políticas enerxéticas que vén poñendo en marcha o Goberno do Partido Popular tanto a nivel do Estado como en Galicia, iso tampouco o dixo, señor Balseiro. E digo isto porque lamentablemente o sectarismo ideolóxico do Goberno do señor Feijóo levounos a paralizar un plan eólico aprobado polo anterior Goberno sen ningún tipo de razón de carácter xurídico, como demostraron moitas sentenzas nos últimos tempos. Ademais, se se desenvolvese ese plan do anterior Goberno, hoxe a gran maioría dos seus parques eólicos estarían prerrexistrados, señor Balseiro, e, polo tanto, a salvo dos recortes do Goberno do señor Rajoy. E todos os que estamos aquí coñecemos que Galicia produce case o 9 % da enerxía eléctrica do Estado, que conta case co 12 % do parque eólico instalado, que ten case o 17 % da potencia instalada, e que, ademais, produce o 21 % da xeración eléctrica a partir de fontes de enerxía renovables. Sen dúbida, Galicia cumpre cos obxectivos da Unión Europea de produción de enerxía con fontes renovables. En España, Galicia encabeza a produción primaria con fontes renovables. Polo tanto, a produción eólica de Galicia é estratéxica para España, porque permite cumprir a Estratexia 2020 da Unión Europea. Pero o Goberno galego non sabe explicar e non sabe facer valer esa posición en Madrid, e está subordinado a unha estratexia global por parte do Partido Popular. Estratexia que non é outra cousa que limitarse a poñer en marcha medidas recadatorias e cebarse cos custos regulados das enerxías renovables. Estratexia dun goberno do Partido Popular que no seu obxectivo de rematar co déficit de tarifa, e coa escusa de reducir o prezo da electricidade, só ten actuado contra as enerxías renovables. Un goberno que ten asumidos como seus os plantexamentos dos lobbies eléctricos, cuxo obxectivo é sacar do sistema eléctrico toda a potencia renovable para facer rendible e facerlles ocos aos seus infrautilizados ciclos combinados. Este é o marco xeral das políticas postas en marcha por parte do Partido Popular. E as consecuencias de todo isto, desgraciadamente, vémolas hoxe. E vémolas, neste caso, a través da empresa Vestas, ubicada no concello de Viveiro. Empresa que, como xa se dixo aquí, vén de aprobar unha desas denominadas reorganizacións empresariais que deriva nun ERE extintivo de 54 traballadores e nun ERE temporal para os 95 restantes, así como na externalización do servizo de almacén. E, ¿que está a facer o Goberno galego diante desta situación? Nunha comarca, como tamén se dixo aquí, que xa ten sufrido nos últimos tempos un importante impacto pola crise –aí está o peche de Ecar, 69 traballadores á rúa, o Grupo Mon, aí está a emblemática empresa de Sargadelos, onde se puxo enriba da mesa un ERE de extinción de máis de 70 empregados– ¿o Partido Popular non é consciente da situación á que nos están levando as súas políticas? ¿O Partido Popular é consciente de todo isto, señor Balseiro? ¿É consciente e que a suspensión das primas non só significa a paralización do Plan eólico, senón que tamén é un golpe mortal para a industria metal-mecánica deste país cunha importante perda e destrución de emprego? ¿O Partido Popular é consciente de todo isto, señor Balseiro? Nós, desde o grupo parlamentario, temos claro que este despedimento colectivo non ten xustificación ningunha. Os datos de facturación da empresa publicados hai poucos días amosa que se trata...
Vaia rematando, por favor.
...dunha empresa tremendamente rendible e competitiva. E, polo tanto, cremos que é preciso que o Goberno galego asuma algún compromiso coa comarca da Mariña, asuma algún compromiso co Concello de Viveiro e, o que é máis importante, asuma algún compromiso cos traballadores da empresa Vestas, que se encontran nunha situación tremendamente complicada. E non vale con vir aquí a escenificar que van votar a favor aínda que non acepten unha emenda, ese non é o compromiso, señor Balseiro. O compromiso é que o Goberno galego teña a ben, cando menos, mediar nesta situación para minimizar o impacto que vai supoñer o despedimento de 54 traballadores e o ERE de redución deses 95 restantes. Ese é un compromiso e iso é o que queren os traballadores no día de hoxe. Pero vostedes, desgraciadamente, escenifican un teatrillo neste Parlamento e despois as súas accións demostran claramente o contrario. Pola miña parte, máis nada, e só dicir que imos apoiar esta iniciativa que presenta o Bloque Nacionalista Galego. Máis nada e moitas grazas.
Grazas. Polo grupo autor da proposición non de lei, ten a palabra o señor Pombo Rodríguez.
Grazas, presidenta. Señor Balseiro, moitas grazas polo seu apoio. O Bloque Nacionalista Galego traballa dentro deste Parlamento e fóra para defender os intereses dos traballadores deste país, tamén os de Vestas. Voulle agradecer o traballo porque, se foi vostede quen, e o Partido Popular, de traer Vestas a Viveiro, seralle moi fácil asumir a iniciativa do BNG [[Aplausos.]] , tomar todas as iniciativas precisas de cara a garantir a continuidade dos postos de traballo existentes na factoría de Vestas e a continuidade da actividade desta factoría. Fale co conselleiro de Traballo, polo dos ERE; fale co conselleiro de Industria, ausente; e co señor presidente, ausente, do seu partido actual, para que o consiga. É moi fácil. Será, señoras e señores deputados, o terceiro pronunciamento unánime a prol desta empresa: Concello de Viveiro, Deputación Provincial de Lugo e Parlamento galego. Ou sexa que, traballadores que estades na tribuna, traballadores que estades fóra, comarca da Mariña, Lugo, sector eólico, estamos hoxe de noraboa, hai un pronunciamento unánime. O Grupo Parlamentario do BNG, desde logo, acredita que Galicia ten os mellores ventos e que o desenvolvemento do sector eólico terá que vir tarde ou cedo. O apoio do Partido Popular, como dicía o outro, "pataca viruta", está feito. Porque Galicia dispón de plantas como a de Vestas, en Chavín, competitivas na produción de aeroxeradores. Competiu con Alemaña, con China, e conseguiu traer a produción para Vestas. Temos un Goberno galego, o cal está apoiado polo señor Balseiro; polo tanto, non teño ningunha dúbida de que isto non será como en 2012 cando o señor presidente anunciou que de 250 ían pasar a 500. Agora imos ser quen de deter e que non baixen de 150. Así que, traballadores e traballadoras que estades na tribuna, traballadores e traballadoras que estades na rúa de pé aguantando toda a tarde, hoxe ides levar unha boa nova porque o Partido Popular tamén no Parlamento galego vai votar a favor de que vai tomar todas as iniciativas posibles para defender os postos de traballo e as condicións dos postos de traballo da empresa Vestas. Se o señor Balseiro e o PP trouxeron a Vestas desde Dinamarca á Mariña, ¿como non se vai conseguir isto? Desde logo, o Grupo Parlamentario do BNG parabeniza e dá as grazas a todos os grupos parlamentarios polo seu apoio, e estará no Parlamento galego e fóra do Parlamento galego pendente para que todo isto que dixo hoxe aquí o señor Balseiro e que avala o Partido Popular sexa unha realidade. E, en lugar de cambios, pediríalle, por último, que se dirixa, en lugar de falar desa política e tal, ao Ministerio de Industria, que lle vai ser moi fácil, que hoxe acaba de anunciar que os 2.400 megavatios aos que Galicia aspiraba os recortan en 1.200. Fale vostede co seu partido, co de agora, non co de antes, co de agora, porque tamén...
Moitas grazas.
...foi secretario ou non sei qué doutro partido. Ou sexa, que en política ao señor Balseiro ninguén dos que estamos aquí lle podemos dar...
Moitas grazas, señor Pombo.
...ningunha explicación. Moitas grazas.
Moitas grazas. Pasamos pois á votación das proposicións non de lei. Votación das proposicións non de lei
Comezamos pola votación da proposición do Grupo Parlamentario de Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa do señor Fajardo Recouso, que dixo que aceptaba como adición a emenda do Bloque Nacionalista Galego e que non acepta a emenda do Grupo Popular. Votamos. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Perdón, señor Vidal, ¿si? Non lle deron voz aínda, señor Martínez-Sierra. Déanlle voz, por favor.
Xa que non foi aceptada unha transacción e se acepta de engádega a emenda do Bloque, nosoutros pediriamos a votación por puntos. E, se é así, votariamos favorablemente o 1 e o 3.
¿Acepta a votación por puntos, señor Fajardo?
Eu acepto a votación por puntos, non como fai o PP, que non nos acepta nada.
Serían dous puntos da iniciativa e o terceiro punto que sería a emenda que acepta vostede, a emenda de adición.
[...] que se voten como tres puntos diferenciados, que se voten cada un dos tres puntos.
Pero ou eu estou confundida ou é que esta proposición non de lei ten dous puntos. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] E o 3 é a emenda do Grupo do Bloque Nacionalista Galego. É o que eu dicía. Ben. Pois entón, se lles parece, votamos, en primeiro lugar, o punto 1 da iniciativa de AGE. Votación do punto 1 do texto transaccionado da Proposición non de lei do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de D. Juan Manuel Fajardo Recouso, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego para a devolución dos impostos e taxas cobradas de xeito indebido aos mariñeiros galegos en Noruega. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 69. O resultado da votación é positivo. En consecuencia, queda aprobado o punto 1 do texto transaccionado da proposición non de lei.
Votamos o punto 2 da iniciativa de AGE. Votación do punto 2 do texto transaccionado da Proposición non de lei do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de D. Juan Manuel Fajardo Recouso, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego para a devolución dos impostos e taxas cobradas de xeito indebido aos mariñeiros galegos en Noruega. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 29; votos en contra, 40. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitado o punto 2 do texto transaccionado desta proposición non de lei.
E votamos, como punto 3, a emenda do Bloque Nacionalista Galego. Votación da emenda do Bloque Nacionalista Galego como punto 3 ao texto transaccionado da Proposición non de lei do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de D. Juan Manuel Fajardo Recouso, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego para a devolución dos impostos e taxas cobradas de xeito indebido aos mariñeiros galegos en Noruega. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 69. O resultado da votación é positivo. En consecuencia, queda aprobado o punto 3 do texto transaccionado da proposición non de lei.
Votamos a continuación a proposición non de lei do Grupo Parlamentario Popular de Galicia, por iniciativa do señor Balseiro, que entendo que non acepta as emendas presentadas. Votación da Proposición non de lei do G.P. Popular de Galicia, por iniciativa de D. José Manuel Balseiro Orol, sobre as demandas que debe realizar o Goberno galego diante do Goberno central en relación coa creación dun rexistro nacional de posibilidades de pesca. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 40; votos en contra, 29. O resultado da votación é positivo. En consecuencia, queda aprobada esta proposición non de lei.
Votamos a proposición do Grupo Parlamentario de Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa do señor Sánchez, á que non se presentaron emendas. Votación da Proposición non de lei do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de Dª Yolanda Díaz Pérez e D. Antón Sánchez García, sobre a constitución dunha comisión parlamentaria de investigación para determinar as responsabilidades políticas que puideran derivar do accidente ferroviario de Angrois. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 15; votos en contra, 40; abstencións, 14. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta proposición non de lei.
Votamos a proposición do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa da señora Adán Villamarín, á que non se presentaron emendas. Votación da Proposición non de lei do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de Dª María do Carme Adán Villamarín e tres deputados máis, sobre a elaboración por parte do Goberno galego dun plan galego de emprego feminino, así como as medidas que debe recoller. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 29; votos en contra, 40. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta proposición non de lei.
Votamos a proposición do Grupo Parlamentario Popular de Galicia por iniciativa da señora Romero Fernández, que entendo que non acepta as emendas presentadas. Votación da Proposición non de lei do G.P. Popular de Galicia, por iniciativa de Dª Cristina Isabel Romero Fernández e sete deputados máis, sobre a posta en marcha polo Goberno galego dun plan de mercados excelentes que poña en valor e incentive as posibilidades dos mercados e prazas de abastos de Galicia. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 40; votos en contra, 15; abstencións, 14. O resultado da votación é positivo. En consecuencia, queda aprobada esta proposición non de lei.
Votamos a proposición do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia por iniciativa de don Manuel Vázquez Fernández, que entendo que acepta a emenda do Grupo Popular. [[A señora Solla Fernández pide a palabra.]] ¿Si, señora Solla? Déanlle voz, por favor, ao escano da señora Solla. ¿Para que quere a palabra? [[A señora Solla Fernández pronuncia palabras que non se perciben.]] ¿Acéptase a votación por puntos? [[Asentimento.]] ¿Os tres puntos por separado ou algún dos puntos? O primeiro. Ben, votamos, en primeiro lugar, o punto 1 da proposición non de lei. O punto 1 coa emenda do Grupo Popular. Votación do punto 1 do texto transaccionado da Proposición non de lei do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de D. Manuel Vázquez Fernández e tres deputados máis, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación coa dispensación da nova vacina contra a meninxite tipo B. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 69. O resultado da votación é positivo. En consecuencia, queda aprobado o punto 1 do texto transaccionado desta proposición non de lei.
E votamos a continuación os puntos 2 e 3 da iniciativa do Grupo Socialista. Votación dos puntos 2 e 3 do texto transaccionado da Proposición non de lei do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de D. Manuel Vázquez Fernández e tres deputados máis, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación coa dispensación da nova vacina contra a meninxite tipo B. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 62; abstencións, 7. O resultado da votación é positivo. En consecuencia, quedan aprobados os puntos 2 e 3 do texto transaccionado desta proposición non de lei.
Votamos a proposición do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia, por iniciativa da señora Gallego, que entendo que acepta como adición a emenda do Grupo Popular. Votación do texto transaccionado da Proposición non de lei do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de Dª María Carme Gallego Calvar e tres deputados máis, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego para o desenvolvemento da Lei 2/2014, do 14 de abril, pola igualdade de trato e a non discriminación de lesbianas, gays, transexuais, bisexuais e intersexuais de Galicia e, en particular, nos ámbitos educativo e sanitario. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 68; abstención, 1. O resultado da votación é positivo. En consecuencia, queda aprobado o texto transaccionado desta proposición non de lei.
E votamos, por último, a proposición do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa do señor Pombo Rodríguez, que non dixo nada ao final da emenda. Entendo que non acepta a emenda do Grupo Popular. Votación da Proposición non de lei do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de D. Cosme Eladio Pombo Rodríguez e Dª María Monserrat Prado Cores, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego para garantir o mantemento dos postos de traballo e a continuidade da actividade empresarial na factoría Vestas Nacelles Spain, S.A., no concello de Viveiro. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 69. O resultado da votación é positivo. En consecuencia, queda aprobada esta proposición non de lei.
Suspendemos a sesión ata mañá ás dez horas. Moitas grazas e boa noite.