Chers collègues, bonjours à toutes et à tous. Mijnheer de minister, ik dank u voor uw aanwezigheid. Ik weet dat uw tijd beperkt is, want u hebt meerdere uitdagingen het hoofd te bieden. Wij zullen proberen een goed debat te voeren in de beperkte tijd die er is, want de minister moet rond 15.45 uur vertrekken. Comme vous l'avez constaté, nous n'avons pas de vidéoconférence. Les salles en vidéoconférence sont très sollicitées et peu nombreuses par rapport au nombre de commissions. Nous allons donc devoir fonctionner dans cette salle. Certains collègues ne nous ont pas encore rejoints jusqu'à présent. Je ne sais pas s'ils nous rejoindront ou pas. J'espère que certains n'attendent pas à la maison en espérant avoir le lien vers la vidéoconférence puisque celle-ci n'aura pas lieu. Je vous propose de fonctionner comme la semaine dernière à l'occasion du débat SNCB. Donc, lorsqu'un collègue a une question, il dispose de deux minutes pour la poser. S'il a plus de deux questions, il dispose de trois minutes pour résumer l'ensemble. Comme la semaine dernière, pour laisser plus de temps au débat, si certains collègues veulent se référer au texte écrit de leur question, ils peuvent le faire, ça nous fera gagner un peu de temps. Dans ce cas-là, le compte rendu reprendra l'intégralité du texte écrit et monsieur le ministre pourra répondre au cas par cas. Le débat porte donc sur les implications de la pandémie pour les entreprises publiques. La semaine dernière, nous avons eu un échange avec M. Bellot sur toutes les conséquences et les mesures à prendre pour le personnel, pour les usagers, etc. au sein de la SNCB, d'Infrabel et de skeyes. Nous faisons le même exercice aujourd'hui pour bpost et Proximus dans le cadre d'un seul et même débat.
Ik geef eerst het woord aan mevrouw Dewulf. U hebt drie minuten spreektijd voor uw twee vragen. Of verwijst u naar uw schriftelijke vraag?
Mijnheer de voorzitter, ik zal mijn twee vragen kort samenvatten. Mijnheer de minister, bpost blijft de belangrijkste pakjesverdeler in ons land. Ik stelde mijn eerste vraag toen de transportbedrijven in China werden gesloten, maar ik denk dat dit probleem ondertussen al opgelost is. Mijn tweede vraag gaat over de klachten die er in 2019 waren over postbodes die niet aanbelden. Door de coronamaatregelen mag de postbode nu in overleg met de klant tekenen voor ontvangst. Hoeveel klachten zijn er vandaag over het niet-aanbellen of te snel vertrekken geregistreerd? Hoeveel klachten zijn er over het niet-ontvangen van een pakket door de klant terwijl het pakje geregistreerd staat als ontvangen met een handtekening van de postbode? Wat is de stijging van het aantal postpakketten? Is er een verschil merkbaar?
U was inderdaad zeer kort, mevrouw Dewulf. Dan geef ik het woord aan de heer De Spiegeleer voor zijn vragen.
Mijnheer de minister, ik wil u bedanken voor uw tijd want ik heb begrepen dat u nog andere verplichtingen hebt. Ik wens u daar veel moed en sterkte in. Mijn vraag gaat over het extra aanrekenen van 25 cent door bpost aan de verzender van pakjes vanaf paasmaandag jongstleden. Het is duidelijk dat de coronacrisis ervoor heeft gezorgd dat het aantal te verzenden pakjes gestegen is. Dat is ook normaal. Bpost lijdt op het vlak van werkdruk ook onder de coronacrisis. Men vergelijkt de grote volumes in de feestelijke eindejaarsperiode met de volumes in de coronacrisis waar een hele maatschappij onder lijdt. Dat is toch pijnlijk cynisch. Dit getuigt van weinig begrip, solidariteit en flexibiliteit van bpost en zo interpreteren werkgeversorganisaties dat ook. Bovendien zal deze prijsstijging noch de postbode op het terrein helpen, noch de burger die telewerkt of technisch werkloos is of die een cruciaal beroep uitoefent in de zorgsector om onze maatschappij draaiende houden. Mijnheer de minister, wat is uw concrete visie op deze zeer plotse prijsstijging? Ik wil benadrukken dat die zeer plots (…) Wanneer en door wie werd deze vraag gesteld of dit voorstel gesuggereerd? Is er met de sector die deze toeslag in de maag gesplitst gekregen heeft overleg geweest? Zo ja, wanneer? Wat was het resultaat van dit overleg? Zijn er toegevingen geweest? Zo ja, in welke richting zijn die gebeurd?
Onze excuses voor de technische haperingen.
Mijnheer de voorzitter, ik wil de minister graag danken voor zijn aanwezigheid hier. Ik heb een paar korte vragen over bpost. We kunnen wel zeggen dat bpost en de operationele medewerkers in de vuurlinie staan vandaag. Mijn broer is postbode en als ik zie met welke overtuiging al die postbodes en andere personeelsleden vandaag aan het werk zijn, dan mogen we daar heel veel bewondering voor hebben. De impact van de coronacrisis is ook op het bedrijf zelf heel groot, zoals een vorige spreker al zei. Er is een enorme stijging van het aantal pakketten, vergelijkbaar met de eindejaarsperiode. Alleen zijn we er nu niet zeker van hoelang dit zal aanhouden, want het is toch een andere situatie. Er moet ook in meer tenten en meer capaciteit worden voorzien om de afstand te kunnen bewaren. De impact op bpost is groot en vanuit het bedrijf werden al heel wat maatregelen genomen. Enerzijds is er de pakketheffing, helemaal niet evident voor kmo's, maar voor bpost blijkbaar onvermijdelijk. Anderzijds is er de risicopremie voor de medewerkers. Ik heb daar twee vragen over. Deze twee maatregelen heeft het bedrijf zelf genomen. Hoe kan de overheid daarin tussenkomen? Neem de risicopremie. De medewerkers rekenen daar echt wel op. Is er een mogelijkheid om dat fiscaal gunstig te maken? Zal dat ook worden belast? Dat zou ik graag van u vernemen. De pakkettoeslag is dan weer te begrijpen vanuit de context van bpost, maar heel veel kmo's rekenen vandaag wel op hun werking via webshops, vaak de enige manier om te overleven. Is ook daarin een tussenkomst van de overheid mogelijk?
Mijnheer de voorzitter, ik heb nog een tweede vraag over Proxiumus. Beschikken alle medewerkers van Proximus die aan de slag zijn en bij de mensen thuis gaan, over voldoende bescherming? Is er daar ook overleg over enige risicopremie?
Ik zie mevrouw Dierick niet. Ik vermoed dat niet alle collega's gezien hebben dat dit geen videoconference zou zijn. Sommigen meenden waarschijnlijk dat zij thuis konden blijven. Voor wie in Brussel woont, is naar hier komen geen probleem, maar voor de anderen misschien wel. Quelques collègues me font savoir qu'ils ne peuvent pas être présents. Vous avez le contenu. Le ministre serait-il d'accord de donner les réponses au contenu de leurs questions dans son intervention? Ce serait très bien.
Mmes Zanchetta et Hanus se réfèrent au texte écrit de leurs questions.
Monsieur le ministre, merci d'être là car les sujets abordés aujourd'hui sont aussi importants. Toutes les urgences doivent être gérées. Je voulais vous poser deux questions en lien avec Proximus et l'Institut belge des services postaux et des télécommunications (IBPT) à propos d'un sujet aussi sensible de santé publique, à savoir le développement de la 5G, qui a été annoncé le 31 mars dernier par Proximus. Il s'agit d'une première forme de développement, que l'on pourrait qualifier de "light", mais qui a été faite sans concertation aucune avec les communes concernées en Flandre et en Wallonie, alors que nous étions déjà dans le contexte douloureux de la crise du coronavirus. Il nous semble tout à fait déplacé d'avoir mis en place, forcé une telle installation, puisque aucun échange n'a eu lieu avec les communes. Pourriez-vous expliquer cette manière de faire? Je sais qu'un courrier a été envoyé le 13 mars aux communes. Mes collègues d'Ottignies, de Louvain-la-Neuve et de Namur, m'en ont fourni une copie. Mais toutes les communes que j'ai contactées ont répondu clairement qu'elles ne donnaient pas leur accord, qu'il fallait venir donner des explications à nos concitoyens. Elles ne souhaitent pas lancer de nouvelles bandes ou élargir les bandes existantes comme cela. Malgré ces réponses, Proximus a quand même avancé. Cela pose vraiment des questions en termes de méthodologie, et vu le timing, cela nous semble incompréhensible. Le deuxième dossier, qui est évidemment en lien, concerne l'enquête publique de l'IBPT, qui a été lancée le 24 mars dernier, au début du confinement. Cette enquête s'est terminée hier et portait sur l'octroi de droits d'utilisation provisoire à l'introduction de la 5G. On ne peut tenir des enquêtes publiques pendant une telle période, une période de confinement, de crise sanitaire profonde. Et ce d'autant plus sur un sujet aussi sensible pour la santé. Nous en avons déjà débattu ici en commission. Il s'agit d'un débat très sensible qui concerne la santé de nos concitoyens. Je vous demande, monsieur le ministre, de reporter et d'annuler en fait la consultation qui s'est terminée hier et de la reporter. Les conditions pour avoir un vrai débat citoyen et démocratique autour d'un sujet sensible et important n'étaient pas réunies en plein confinement. Nous demandons donc le report de ce débat nécessaire et cette consultation citoyenne nécessaire quand nous serons sortis du confinement, peut-être au mois de septembre, mais l'étude doit vraiment être reportée. Un dernier élément relatif aux travailleurs et travailleuses de bpost. Je serais intéressé d'entendre les nouvelles conditions de travail mises en place pour les protéger car ils sont en première ligne. Avec ma collègue Kim Buyst, je me demandais aussi, en ce qui concerne l'augmentation des prix pour la livraison des paquets, quel type de clients cela concernait. Est-ce que cela concerne aussi bien les PME que les grandes entreprises multinationales? Je souhaite bien comprendre la modification tarifaire. Je vous remercie.
Mijnheer de minister, ik wil vooral de duizenden medewerkers van bpost en Proximus bedanken voor hun ongelooflijke inzet in deze heel moeilijke tijden. Zij moeten heel hard werken. Bij bpost zijn er trouwens twee postmannen overleden, onder andere een jongen van 25 jaar. Ik maak meteen van de gelegenheid gebruik om mijn oprechte deelneming aan de familie te betuigen. Hoe dan ook, die personeelsleden mogen zeker in de bloemen worden gezet voor hun enorme inzet. Ten eerste pleiten wij ervoor dat niet-essentiële taken, zoals het verdelen van reclamedrukwerk en de retours van de pakjes, tijdelijk worden stopgezet, zodat het personeel meer tijd heeft om andere taken uit te voeren. Wij vragen ook dat er extra poetspersoneel aangeworven wordt zodat alle oppervlakten, machines, boxen, in de postsorteercentra regelmatig ontsmet kunnen worden. Neemt bpost initiatief met het oog op de bescherming van de gezondheid van de werknemers? Als personeelsleden ziekteverschijnselen vertonen, wordt dan bijvoorbeeld hun temperatuur gemeten? Kunnen zij dan sneller thuisblijven? Is er een speciale regeling voor risicopersoneelsleden, bijvoorbeeld zestigplussers? Tot slot, welke investeringen werden er gedaan in beschermingsmiddelen zoals gel, handschoenen, mondmaskers? Zijn die ter beschikking? Wij horen immers op het terrein dat op heel veel plaatsen social distancing heel moeilijk toe te passen is. Kortom, op het terrein zijn er nog heel wat problemen inzake bescherming van de werknemers. Ik kom nog eens terug op onze expliciete vraag om in deze periode reclamedrukwerk omwille van de volksgezondheid niet uit te reiken. Klopt het dat Aldi en andere supermarktketens een klacht hebben ingediend bij bpost inzake het uitreiken van reclamedrukwerken? Dreigen zij effectief met gerechtelijke stappen, opdat er toch reclamepost uitgereikt zou worden?
Mijnheer de minister, ik sluit mij graag aan bij de woorden van de collega's gericht tot het personeel van bpost. Er zijn enorme inspanningen geleverd om alles te bolwerken, wat ook verwacht werd door heel veel grote en kleine winkels, die plots moesten overschakelen op thuislevering en e-commerce. Zij hadden grote verwachtingen van bpost, dat probeerde die in de mate van het mogelijke te realiseren. De prijsverhoging is dan een kleine smet op het blazoen, als men de vergelijking maakt met Proximus. Dat overheidsbedrijf heeft inspanningen geleverd om de lasten van de lockdown te verlichten door extra data ter beschikking te stellen. We zien daar een verschil tussen de aanpak van bpost voor de firma's die de pakjesdienst nodig hebben enerzijds, en die van Proximus anderzijds. Natuurlijk kan men die bedrijven niet gewoon met elkaar vergelijken. Bij Proximus zijn er enorme inspanningen geleverd, want er zijn de voorbije weken records gebroken qua dataverbruik in ons land. Ik heb gehoord dat we tegen de limieten van de netwerken aan zaten, maar toch is alles overeind gebleven. Het bedrijf verdient dus alle lof voor zijn inspanningen. Ik ga dan even in op de actualiteit inzake 5G. Er woeden al meer dan 25 jaar discussies over de invloed van straling op de gezondheid. Tot nu toe heeft men echter nog niet kunnen aantonen dat er schade zou zijn voor de gezondheid op korte, middellange of lange termijn. Ook de federale onderzoeksinstelling Sciensano en Test Aankoop deden daar al onderzoek naar. Eén ding is echter zeker, mobiele telecommunicatie heeft vandaag al heel wat levens gered, veeleer dan ze te bedreigen. We moeten dus niet proberen bepaalde ontwikkelingen af te remmen. Integendeel, we moeten er volop voor kiezen om ze verder uit te rollen. Ik meen dat het een goede keuze is van Proximus om daarin het voortouw te nemen, ondanks het feit dat er nog stappen moeten worden gezet voor het veilen van de rechten. Mevrouw Dierick had haar vraag graag persoonlijk gesteld vanuit Dendermonde. Omdat dit niet mogelijk is, vroeg ze mij om dan maar naar haar schriftelijke vraag te verwijzen.
Er is een misverstand gerezen over de videoconferentie. Er zijn jammer genoeg te weinig zalen beschikbaar die hiervoor uitgerust zijn, namelijk 3 zalen voor 12 commissies. We hopen volgende week een zaal met de mogelijkheid van videoconferentie te kunnen reserveren. Het secretariaat zal het echter duidelijk meedelen, als dat niet lukt. Veel leden zijn het inmiddels gewend om thuis aan de vergaderingen te kunnen deelnemen. Mevrouw Zanchetta en mevrouw Hanus zijn niet aanwezig om hun vragen nrs. 55005137C en 55005237C te stellen. Zij verwijzen naar hun schriftelijk ingediende vragen.
Monsieur le ministre, de manière générale, cette crise sanitaire révèle l'importance des services publics pour nos concitoyens. Il y a un confinement et des règles sanitaires et il y a des travailleurs qui assurent des fonctions dites essentielles dans les secteurs des soins de santé mais aussi dans les services publics. Nous avons parlé la semaine dernière du transport et aujourd'hui, il faut rendre hommage aux travailleurs de bpost et de Proximus qui sont au travail et qui assurent leurs missions qui permettent de garder un lien social (courrier et services de téléphone et internet). Pour bpost, le système Postcard est une façon de garder un contact entre les familles. Ces services sont extrêmement utiles. Il y a des mesures spécifiques de sécurité pour les travailleurs avec une pression de travail qui est importante à certains endroits. En ce qui concerne la sécurité des travailleurs et des usagers, tout le monde attend un message clair de la part des autorités au niveau des masques. Vous nous direz quelles sont les mesures de sécurité prises par bpost et Proximus. Pour bpost, il y a une explosion des paquets. C'est déjà problématique en temps normal mais nous sommes comme en période de fêtes de fin d'année. Monsieur le ministre, à niveau constant, le personnel de bpost sera-t-il en mesure de faire face aux volumes actuels pendant les prochaines semaines? Y a-t-il suffisamment de personnel? Y a-t-il des problèmes de recrutement? Quelle est la stratégie pour faire face à cette demande croissante? Je vous avais interrogé peu de temps avant cette crise sur un plan d'investissement en infrastructures pour gérer l'accroissement des volumes. Faudra-t-il de nouveaux centres de tri et/ou une modernisation des anciens?
Mijnheer de voorzitter, het is mijn eerste fysieke vergadering sinds drie of vier weken, buiten de plenaire vergadering waar wij elkaar ook af en toe kunnen ontmoeten natuurlijk. Ik zou willen beginnen met een dankwoord aan de medewerkers van zowel bpost als Proximus. Zij verzorgen vandaag een essentiële dienst. Sommigen doen dat op het heel fysieke vlak, namelijk de postbodes die rondgaan en pakketjes en brieven blijven leveren, mensen proberen te helpen en op die manier proberen hun plicht te doen, wat in deze tijden toch zeer moeilijk en ook bewonderenswaardig is. Proximus is dan weer tegemoetgekomen aan de heel sterke groei in digitalisering. Beide bedrijven zijn zich heel goed bewust van hun maatschappelijke opdracht. Het is ook belangrijk om dat hier te vermelden. bpost heeft bijvoorbeeld tien gratis kaarten ter beschikking gesteld. Het bekijkt ook hoe via een andere organisatie toch zoveel mogelijk pakketjes op tijd kunnen worden geleverd. Van die tien gratis kaartjes zijn er trouwens al meer dan 1,5 miljoen rondgegaan, wat toch een belangrijk aantal is. bpost helpt ons ook, waar het kan, bij logistieke en andere operaties. Voor Proximus geldt eigenlijk hetzelfde. Dat heeft ook heel wat initiatieven ondersteund, waarvan ik er maar enkele noem: het heeft bijvoorbeeld laptops en tablets verdeeld om kinderen naar school te kunnen laten gaan, het heeft ziekenhuizen en triagepunten uitgerust met gratis wifi, er is een digital-inclusionprogramma gestart voor kansarme jongeren, er wordt soms ook financiële steun gegeven aan kmo's, de verhoging van de hoeveelheid data werd ook al vermeld. Beide bedrijven zijn zich dus goed bewust van hun maatschappelijke en essentiële functie in deze toch zeer moeilijke tijden. Dat wordt natuurlijk allemaal uitgevoerd door de mensen op het terrein, dus ik wil hen absoluut en heel expliciet bedanken voor het werk dat zij al gedaan hebben en voor het werk dat zij nog zullen doen in de komende dagen en weken en dat in ieder geval niet minder zal zijn. Ik zal nu ingaan op een aantal concrete vragen. Hoe wordt bij bpost, dat natuurlijk onder de essentiële dienstverlening valt, getracht om de inspanningen tijdens de COVID-19-crisis, bijvoorbeeld voor het personeel, te organiseren? Er worden natuurlijk belangrijke inspanningen gedaan om de effectieve essentiële diensten, zoals post en pakjes bedelen, loketdiensten, krantendistributie en de uitbetaling aan huis van de pensioenen, aan de gang te houden. Il y a également d'autres mesures générales qui sont prises pour protéger le personnel. Les mesures d'hygiène classiques – se laver les mains à l'eau et au savon, se toucher le moins possible le visage, garder une distance physique d'1,5 mètre – sont d'application. Par ailleurs, du gel hydroalcoolique et des masques sont mis à disposition. On recourt au maximum au télétravail. Les équipes de nettoyage ont reçu des produits désinfectants supplémentaires afin de nettoyer les surfaces à risques comme les poignées de portes, les interrupteurs et les rampes d'escaliers. À la demande du service de prévention, l'équipe de nettoyage peut également effectuer une intervention de désinfection supplémentaire. Ceci est réalisé grâce à la réorganisation. Donc, il n'y a pas de personnel supplémentaire pour remplir ces tâches, mais certains outils sont mis à disposition. Pour le reste du personnel, il est clair que les gens qui peuvent télétravailler le font. Des mesures spécifiques sont également prises pour les services opérationnels du centre de tri. Les différentes équipes sont réparties au maximum. Les gens portent des gants. Des formations sont données pour être certain que les consignes sont respectées. La rotation entre les zones de travail est limitée. Le déjeuner a lieu à des moments différents. Les heures de début et de fin de shift sont modifiées afin d'éviter que les équipes se croisent. Le nombre de collaborateurs dans les différentes navettes est limité. Des vitres en plexiglas sont installées dans les bureaux de poste et centres MassPost. De nombreuses mesures sont donc prises pour protéger le personnel. Zestigplussers worden niet systematisch op non-actief geplaatst. Er wordt wel, in samenspraak met de arbeidsgeneeskundige dienst, bekeken of personeelsleden die tot een risicogroep behoren preventief op non-actief moeten worden geplaatst. Dat gebeurt niet systematisch, maar telkens met een individuele beoordeling. Wat het algemene operationele luik van bpost betreft, het postvolume is sterk gedaald, maar er is een heel sterke stijging van het aantal pakjes. Die piek wordt momenteel opgevangen door bijkomende rondes te organiseren voor de distributie van pakjes. Daar kijkt men naar het personeel, maar ook naar interimjobs en jobstudenten en naar, waar dat kan, bpost-medewerkers van ondersteunende of administratieve diensten. Dat is een ondersteuning voor de sorteercentra en de uitreikdiensten. Het grote volume aan pakjes, dat zelfs nog hoger ligt dan tijdens de eindejaarsperiode, zorgt af en toe voor vertraging, zeker op piekmomenten. De klanten worden daarvan op de hoogte gebracht. Zij begrijpen natuurlijk dat het uitzonderlijke omstandigheden zijn en dat de normale leveringstermijn niet altijd kan worden gerespecteerd. Er worden met de klanten extra afspraken gemaakt in verband met het afgeven van pakjes, zodat de volumes beter gespreid kunnen worden, maar ook dat de piekdagen zoveel mogelijk kunnen worden vermeden. De stijging van het aantal pakjes is bijzonder groot. Gemiddeld gaat het om 280.000 pakjes. Momenteel zijn de aantallen verglijkbaar met een aantal andere piekperiodes. Zoals ik al heb vermeld, worden er meer dan 400.000 pakjes geleverd. Er wordt geen beroep gedaan op technische werkloosheid en er worden 1.500 bijkomende tijdelijke werknemers aangeworven om daaraan tegemoet te komen. Dat heeft natuurlijk een impact op het organisatorische, maar ook op het budgettaire. Bpost heeft dus beslist om vanaf paasmaandag aan de contractuele klanten, niet aan de particulieren, een tijdelijke toeslag van 25 eurocent te vragen voor het verzenden van een pakje. De reden daarvoor is dat er geen mogelijkheid was om zich voor te bereiden op de stijging van de volumes, die nog hoger liggen dan tijdens de eindejaarsperiode. De COVID-19-crisis heeft immers elk bedrijf verrast. Die stijging zorgt voor aanzienlijke meerkosten: extra medewerkers, extra materiaal voor medewerkers en extra beschermingsmaatregelen. Die toeslag is al gebruikelijk voor de sector in tijden van een piekperiode. Nogmaals, het gaat alleen over de contractuele klanten. De toeslag die nu wordt gevraagd, ligt lager dan de toeslag voor de eindejaarsperiode en richt zich op de contractuele klanten, groot of klein, onafhankelijk van het volume. Op die manier kunnen nieuwe klanten in dat systeem komen en effectief hun pakjes geleverd zien. Zo moet bpost dus geen leveringen weigeren en wordt vermeden dat men heel hoge prijzen moet vragen op het moment dat nieuwe bedrijven aan e-commerce of aan pakjesbedeling willen doen. Ik heb begrip voor het ongenoegen dat leeft, zeker bij een aantal kleinere spelers die zich in deze tijden moeten richten op e-commerce om nog over een inkomen te beschikken, maar ik vraag toch om begrip. Er is toch het belang van de continuïteit van de dienstverlening van bpost, zodat iedereen die pakjes wil laten afgeven, dat kan doen. Door de essentiële dienstverlening die bpost levert, kunnen de bedrijven die momenteel aan e-commerce doen een extra beschikbaar inkomen hebben. Als we bpost morgen sluiten, valt dit ook volledig stil. Daarom moet er volgens mij wederzijds begrip zijn. Aan de ene kant is er enorm veel werk door die pakjes bijgekomen, aan de andere kant begrijp ik ook wel dat iets dergelijks snel aankondigen niet evident is. Als we kijken naar hoe de situatie in de eindejaarsperiode is, dan lijkt het mij de logica zelf om dit ook te doen. Wat de afgifte van de pakjes betreft, werd de procedure herzien om zo de social distancing te kunnen respecteren. Er wordt aangebeld, het pakje wordt zonder contact overhandigd, de postbode tekent af in naam van de klant. Als de klant niet thuis is, wordt er een bericht achtergelaten en doorverwezen naar een servicepunt waar de pakjes kunnen worden afgehaald. Dat is de nieuwe procedure die is ingesteld zodat de postbodes die de pakjes moeten afleveren maximaal beschermd zouden zijn. Bpost zelf heeft geen gedetailleerde cijfers over het aantal klachten. Dat wordt bijgehouden door de waakhond. Vandaag is er natuurlijk een uitzonderlijk hoog volume aan pakjes en dus zal het ook logisch zijn dat de klantendienst van bpost extra bevraagd wordt. Deze wordt ook extra bemand en blijft bereikbaar. Men verwerkt de helft meer oproepen dan in een normale periode. Als dat een indicatie kan zijn, dan hebt u daarmee al een eerste inschatting. De klantendienst doet er echt alles aan om mensen zo goed als mogelijk te woord te staan en uit te leggen wat er aan de hand is. Het is niet altijd mogelijk om meer informatie te geven dan zij die beschikbaar is via de applicatie die mensen gebruiken. Er zijn een aantal specifieke soorten klachten, zoals het feit dat er niet is aangebeld. Het aantal van deze klachten ligt in verhouding lager dan andere klachten. Op dat vlak denk ik dat we tegemoet komen aan de vraag en dat de pakjes ook effectief worden afgeleverd. Wat het reclamedrukwerk betreft, wordt er alles aan gedaan om de postdienstverlening aan de bevolking en de ondernemingen ook te vrijwaren. Momenteel vindt dus ook nog de bedeling plaats van reclamedrukwerk. Daarbij worden de richtlijnen van de Nationale Veiligheidsraad absoluut gerespecteerd. Over de specifieke vragen rond klachten kan ik zelf geen informatie geven, omdat het hier een contractuele relatie betreft tussen het bedrijf en de mensen aan de andere kant. Une question portait également sur les primes. L'octroi d'une prime exceptionnelle a été décidé début avril. Cette prime est octroyée à tout le personnel de terrain (facteurs, trieurs, chauffeurs, guichetiers, nettoyeurs et techniciens) et représente un montant de 8 euros net par jour de travail entre mars et fin mai 2020. Cette prime correspond à un montant net de 480 euros pour l'entièreté de la période. Pour le personnel non opérationnel, un principe général de travail à distance a été mis en place et plusieurs centaines de membres du personnel non opérationnel se sont portés volontaires cette dernière semaine pour venir en aide à leurs collègues sur le terrain. Là aussi, je pense qu'il y a une grande solidarité au sein de l'entreprise. Tot zover de belangrijkste antwoorden in verband met bpost. Ook bij Proximus zijn uiteraard een aantal mensen besmet. Het bedrijf is tijdens deze crisis ook anders moeten gaan werken, met een belangrijke impact op de activiteiten en op de werken die dagelijks worden uitgevoerd. Er is een rechtstreekse impact op het personeel, de aannemers, de leveranciers, maar ook op de klanten. Er is ook een impact op de business as such en op het gebruik van het netwerk. We zien een stijging van 50 % bij fix voice, fix mobile en fix internetverkeer en een stijging van 35 % bij Pickx voor opnames, replay van movies en het bekijken van series. Het mobiele datagebruik is relatief stabiel de laatste weken. Het netwerk kan de verhoogde capaciteit ook aan en blijft stabiel. Dat is een belangrijke boodschap. We hebben de stijging dus perfect kunnen opvangen. Wat de residentiële klanten betreft, zien we een verhoogde vraag naar diensten en producten. Die moeten natuurlijk voorrang krijgen om er zeker van te zijn dat de minimale, essentiële telecomdiensten voor iedereen ter beschikking blijven. Om niet alleen die essentiële diensten te kunnen leveren, maar ook het volledige gamma aan producten en diensten, en om meer comfort te kunnen geven aan klanten tijdens hun thuiswerk en hun vrije tijd is er een sterke opvolging. Er werd een plan uitgewerkt om die diensten extra te activeren, met respect voor de regeringsmaatregelen en met bescherming van de Proximus-medewerkers. Wat de bedrijfsklanten betreft, Proximus probeert die zoveel als mogelijk te ondersteunen. Ik denk daarbij aan het versterken van de netwerken en het aanbieden van oplossingen voor thuiswerk. Dat wordt allemaal bekeken. Dat heeft natuurlijk wel een impact op de business as such. Er is vandaag een verlies aan inkomsten door de terugvallende vraag van klanten en door aanvragen tot betalingsuitstel of het opschorten van betalingen en bepaalde diensten. Er is ook een verlies aan inkomsten door de eigen, juiste, beslissing om bepaalde kritieke diensten gratis aan te bieden voor een beperkte tijd. Die beslissing heeft natuurlijk wel een impact op de operaties. We denken dat er ook op de middellange termijn een impact zal zijn, want het economisch herstel zal eerst moeten worden ingezet. Er zijn ook een pak uitgestelde of geannuleerde investeringen aan de klantenzijde. De klanten hebben ook stijgende verwachtingen en er moet rekening worden gehouden met de voorbereiding van de heropstart. We moeten daarbij ook bekijken hoe wij bijvoorbeeld kritieke interventies sneller kunnen opvolgen. Ook bij Proximus wordt er natuurlijk gekeken naar de veiligheid en de bescherming van de medewerkers. Daartoe zijn uitgebreide maatregelen genomen die evenwichtig zijn en afgestemd met de overheidsmaatregelen. Er wordt uitgebreid en frequent actie ondernomen met algemene communicaties, een specifiek noodnummer en een e-mailadres voor vragen naar informatie. Er staat zeer uitgebreide informatie voor de werknemers op het intranet. Er is een dagelijkse opvolging via een crisisteam. Er is overleg met de werknemersafgevaardigden. Dat zijn allemaal elementen die bijdragen tot de veiligheid voor het personeel. De genomen maatregelen betreffen verder ook het thuiswerk. Gemiddeld doen 9.000 medewerkers aan telewerk. Er zijn ook speciale ondersteuningsprogramma's voor zowel de mentale als fysieke gezondheid. Voor mensen die toch nog bij klanten moeten gaan – het gaat om ongeveer 1.000 interne medewerkers – is er een plan opgesteld om voorrang te geven aan herstellingswerken en dringende aansluitingen. Daardoor wordt het aantal opdrachten beperkt zodat de blootstelling van de medewerkers beperkt wordt. Er is een lijst van uitgebreide instructies om de werkzaamheden te begeleiden. De klanten worden gewaarschuwd via sms, zodat ook zij maatregelen kunnen nemen, bijvoorbeeld even het huis verlaten, zodat de medeweker een aansluiting kan doen. Bij aankomst bij de klant wordt ook nog eens gecheckt of er geen excessieve risico's zijn. Indien de veiligheidsmaatregelen niet kunnen worden gerespecteerd, wordt de interventie niet uitgevoerd. Er is ook de klassieke terbeschikkingstelling van producten en materialen, zoals ik daarjuist bij bpost heb beschreven. Dat is ook belangrijk. À propos de la 5G, il est vrai que Proximus la prépare depuis des années avec des tests annoncés depuis 2016. Proximus a lancé la 5G light via l'utilisation du spectre déjà disponible. Il ne s'agit donc pas d'un nouveau spectre. Quant au choix des premières villes pour le lancement de la 5G, Proximus s'est basée sur des zones où il existe actuellement déjà une demande importante en mobile data. Ce choix est donc basé sur l'utilisation réelle des clients. Bij de uitrol van netwerken wordt er uiteraard naar gestreefd om die technologie zo snel mogelijk effectief uit te rollen, rekening houdend met de bestaande veiligheids- en gezondheidsvoorschriften. Proximus n'a rien modifié en termes de puissance d'émission et respecte les normes environnementales actuellement en vigueur dans chaque Région. Il n'y a donc pas d'émissions supplémentaires dans le cadre du lancement de la 5G. Er is natuurlijk ook bij het bedrijf een heel groot bewustzijn dat heel wat burgemeesters en burgers zich over 5G vragen stellen. Het heeft daarom ook antwoorden op zijn website geplaatst en contact met de gemeenten opgenomen om extra informatie te kunnen bezorgen, zodat ook die lokale autoriteiten kunnen antwoorden op vragen die zij van de burgers krijgen. En parallèle, certaines communes wallonnes ont demandé à Proximus de suspendre l'activation de la 5G sur leur territoire afin de leur laisser le temps d'informer la population à ce sujet. Pour pouvoir mener ces discussions sereinement, Proximus a accepté de suspendre temporairement son déploiement dans ces communes. Grâce à cet arrêt provisoire, l'entreprise pourra échanger de façon constructive avec la Région wallonne et les communes au sujet des apports de la 5G et partager des informations rassurantes sur le plan de la santé et de l'environnement en ce qui concerne cette nouvelle technologie. Ik ben het wel eens met de heer Van den Bergh die zei dat men natuurlijk ook moet inzien dat het om een technologische vooruitgang gaat die wij niet mogen tegenhouden. Zolang men binnen de voorgeschreven internationale normen blijft, zullen heel wat burgers en bedrijven toch heel snel voordeel kunnen halen uit 5G. Dat is ook de reden waarom de publieksconsultatie is doorgegaan vanuit het BIPT en waarom wij ook andere maatregelen blijven ondersteunen die het mogelijk moeten maken om de uitrol van 5G in België geen extra vertraging te laten oplopen. Zo, mijnheer de voorzitter, daarmee heb ik de meeste vragen op de lijst gecoverd. Ik denk dat daarmee heel wat aspecten van de vragen gecoverd zijn.
(…)
Rond de scheepsbelangen is er inderdaad het ministerieel besluit van 23 maart, dat de havens en de scheepvaart heeft aangeduid als essentiële diensten. Het spreekt voor zich dat de werking daarvan dan ook maximaal moet worden ondersteund. U merkt het terecht op in uw vraag: de scheepvaart is een economische activiteit met een heel grote internationale dimensie en die dus ook onderworpen is aan beslissingen die men in verschillende continenten aan het nemen is. Dat is iets waar wij rekening mee proberen te houden. Dat staat echter niet in de weg dat de bescherming van de zeevarenden moet worden gevrijwaard, ook gezien het belang van de internationale handel. Dat was al voorwerp van overleg op diverse niveaus. Op internationaal vlak heeft de secretaris-generaal van de Internationale Maritieme Organisatie alle VN-landen opgeroepen om het wisselen van scheepsbemanningen niet te verhinderen of aan restricties te onderwerpen. België heeft die omzendbrieven natuurlijk mee onderschreven. Op Europees vlak wordt er wekelijks overleg gepleegd tussen de Europese Commissie, de DG Scheepvaart en andere Europese landen over de impact van de huidige crisis op de scheepvaart. Het wisselen van zeevarenden staat hierbij steeds hoog op de agenda en wordt ook continu gemonitord. Op 17 maart hebben de Europese staatshoofden en regeringsleiders beslist om een tijdelijke inreisbeperking in te voeren vanuit landen buiten de EU, met uitzondering van het transportpersoneel dat ongeacht hun nationaliteit nog steeds toegelaten wordt om van buiten de EU naar België te kunnen reizen. Op nationaal niveau geldt dan weer dat de verplaatsingen voor professionele doeleinden, zeker in het kader van essentiële diensten, toegelaten zijn. Wij leggen dus geen restricties op aan internationale zeevarenden wat betreft hun verplaatsingen voor professionele doeleinden. Wat specifiek de Belgische zeevarenden betreft, wordt in overleg met de sociale partners regelgeving voorbereid, wat moet toelaten dat zeevarenden op een Belgisch schip langer aan boord kunnen verblijven wanneer er aan drie voorwaarden is voldaan: ten eerste, de zeevarende moet zelf akkoord gaan, ten tweede, het moet onmogelijk zijn om op een veilige manier terug naar huis te gaan en, ten derde, de extra tijd aan boord wordt gedekt door een individuele arbeidsovereenkomst wegens scheepsdienst. Dat zijn de drie voorwaarden die wij hebben opgelegd. De quarantaine die aan zeevarenden soms wordt opgelegd, is ook belangrijk. Er werden maatregelen afgesproken met de scheepsagentuur en de rederijen om erop toe te zien dat de nodige social distancing-maatregelen worden nageleefd, bijvoorbeeld als men een taxi neemt op weg naar de luchthaven en dergelijke meer. Er zijn geen quarantaineverplichtingen. Het is ook niet nodig om hotelschepen in te leggen. Wij hebben trouwens gezien dat een aantal landen daarmee slechte ervaringen hebben gehad en dat daar snel problemen kunnen ontstaan. Vandaag zijn er dus geen indicaties van een verstoring van de internationale handel door een eventuele inreisbeperking ingevoerd door derde landen. Wij zien natuurlijk wel een terugval in de internationale handel door de crisis. Ik meen echter dat iedereen zich er goed van bewust is dat onze economie, ook de internationale economie, door deze crisis een zware klap zal krijgen.
Chacun va pouvoir réagir. Mijnheer Troosters, zijn er vragen waarop u geen antwoord hebt gekregen?
Mijnheer de minister, ik had een vraag ingediend over de wijze van organisatie van de algemene vergadering van Proximus en over de manier waarop men tot die formule is gekomen.
Mijnheer de minister, de schriftelijke tekst van de vragen van de collega's maakt deel uit van het debat. Si on n'y répond pas, cela ne va pas. Je vous en prie.
Ik zal daar later schriftelijk op antwoorden.
Mijnheer de minister, dank u voor uw aanwezigheid. De werkdruk bij bpost is hoog en zou nu nog zelfs hoger zijn dan in de eindejaarsperiode en men doet er alles aan om de werkdruk te doen dalen. Maar wordt het werk dan nog wel correct uitgevoerd? De stijging van het aantal pakketten zal met de tijd waarschijnlijk wel stabiliseren. Is het alvast niet mogelijk om Taxistop herop te starten? Ik geef dat mee als suggestie.
Mijnheer de minister, mijn excuses voor de technische storing. Nu gaat het beter. Ik dank u voor de antwoorden. Die waren duidelijk, maar wel een beetje voorspelbaar. Het klopt dat het personeel, overigens niet alleen van bpost, onder extra druk komt te staan, maar de plotse prijsstijging blijft jammer. Vooral de kleinere en recentere spelers in e-commerce zijn daarvan inderdaad de grootste slachtoffer, veeleer dan de grote spelers. Bovendien worden de postbodes hiermee niet ontlast en dus ook niet de klant. Dat is toch een beetje een smet op het blazoen van bpost.
Mijnheer de minister, ik dank u voor het antwoord. Wereldwijd zitten ongeveer 1 miljoen scheepslieden op zee en ongeveer 1 miljoen aan land, al dan niet wachtend om hun collega's af te lossen. De bevoegdheden voor alle aspecten met betrekking tot de scheepvaart en de scheepbemanning: sociale aspecten, financiële aspecten, het statuut, de internationale regels afhankelijk van land tot land, de wereldhandel, zijn versnipperd over de verschillende departementen en zelfs over de federale en regionale bevoegdheden. Ik stelde hierover ook al vragen aan uw collega's op het federale niveau. U bent de eerste die een antwoord gaf. Het werk van zeevarenden is vermoeiend en vraagt veel energie. Los van het sociale aspect dat de zeevarenden hun familie graag willen zien, is ook hun veiligheid van belang. Het is goed te vernemen dat er voor de Belgische zeelieden geen probleem is. Ik hoor wel dat internationale zeelui al weken in quarantaine zitten. Zij meten zelf hun temperatuur. Zij zijn gezond en zouden wel van boord kunnen gaan, maar het is niet toegestaan. Het is dus te begrijpen dat zij zich in de steek gelaten voelen. Het lijkt alsof ze een gevaar voor de maatschappij zijn, wat natuurlijk niet het geval is. Terwijl die scheepslui gezond zijn en in quarantaine zitten, kunnen ze niet worden afgelost. Ik hoop in ieder geval dat er de komende tijd een beslissing over wordt genomen. Ik kijk daar alvast naar uit.
Mijnheer de minister, dank u voor het uitgebreide antwoord. Het is heel straf wat er de afgelopen weken in beide bedrijven is gebeurd. Eén zaak is mij nog niet geheel duidelijk wat de risicopremie bij bpost betreft. U zegt dat het personeel mag rekenen op een premie van 8 euro netto per dag, of 480 euro voor die periode. Dat is positief, maar u hebt niet gezegd of die premie vrijgesteld is van fiscale bijdragen. Voor het personeel maakt dat wel een verschil uit: als er fiscale bijdragen moeten worden betaald, zijn de kosten voor bpost veel groter. Misschien bestaat dan wel de kans dat die premie wordt uitbetaald in ecocheques, wat dan weer een stuk minder aantrekkelijk is voor het personeel. Daar kreeg ik nog graag antwoord op. Kunt u garanderen dat het wel degelijk over een netto-uitbetaling gaat?
Monsieur le ministre, je vous remercie pour vos réponses. Vous avez raison de dire que bpost et Proximus assurent des services très importants pour la population. Les facteurs font un travail remarquable dans des conditions difficiles. Il faut tirer notre chapeau face à leurs efforts. En ce qui concerne Proximus, je vous ai interrogé sur le fait d'avancer sans concertation avec certaines villes. Je ne souhaite pas refaire ici un débat sur la 5G, nous le ferons plus tard. Je voulais insister sur le timing choisi et sur l'absence de concertation. Suite à cette manière de faire qui n'a pas du tout été appréciée, cinq communes wallonnes ont demandé de repartir de zéro: Louvain-la-Neuve, Namur, Waterloo, Tournai et Arlon. Je les cite car elles ont à leur tête des bourgmestres de cinq partis différents. On ne fonctionne pas de la sorte sur un sujet aussi sensible, sans concertation. Il est important de consulter les citoyens et nous nous réjouissons du fait que Proximus organisera des réunions publiques, notamment à Louvain-la-Neuve, pour expliquer la situation. En ce qui concerne l'enquête de l'IBPT, sans entrer dans le fond de l'affaire, le fait de demander une enquête publique en période de confinement n'est pas approprié. On ne peut considérer que cela a été fait de manière correcte. Les citoyens ne se sont même pas rendu compte de l'existence de cette enquête, ils ont d'autres priorités aujourd'hui. Il faut donc revoir la copie.
Mijnheer de minister, het verheugt mij te horen dat u zo veel belang hecht aan de openbare diensten. Het is een goede zaak dat wij opnieuw zien hoe belangrijk die zijn in deze periode. Verder heb ik twee opmerkingen. Ten eerste, ik vind het heel jammer dat u het uitdelen van reclame niet ziet als een niet-essentiële opdracht. Dat zou nochtans de werkdruk voor het personeel verlagen en een verbetering voor de veiligheid van het personeel inhouden. Er is ook een ethisch aspect aan onze vraag. Wij vinden het dus heel jammer dat u daar niet op wilt ingaan. Ten tweede, het is heel goed dat er aanwervingen zijn. Wij hopen dat u die mensen dan ook een vast contract kunt geven, zodat zij in het bedrijf kunnen blijven. In de eindejaarsperiode hebben jullie ook personeel aangeworven, maar de contracten werden daarna stopgezet. Nu moet u opnieuw aanwerven. Wij hopen dus dat die aanwervingen omgezet worden in vaste contracten. Ten slotte wil ik nog voorstellen om een deel van de afscheidspremie van de heer Van Gerven te besteden aan het personeel, dat zich nu zo fantastisch goed inzet voor de maatschappij.
Monsieur le ministre, je voudrais revenir sur un point parce que cela a été très vite. Je ne sais pas si vous avez répondu. En tout cas, je n'ai pas entendu. Il s'agit de la question de Mme Hanus sur l'indexation de la composante sociale du service universel. On parle ici d'internet. Il s'agit en fait d'une réduction accordée à des personnes à cause de leur bas salaire, ou de leur statut de personne âgée, handicapée etc. Elle se chiffre à 11,50 euros par mois depuis 2012. La demande est la suivante. Ces montants ne pourraient-ils être revus ou indexés? Avez-vous répondu?
Monsieur le président, ce n'est pas prévu pour le moment.
Je prends note de votre réponse. Je ne dis pas qu'elle me satisfait, mais au moins, elle figurera dans le compte rendu. Pour ma part, je vous remercie de vous être prêtés à l'exercice de cet échange de vues. À nouveau, cela ne s'est pas passé dans des conditions optimales et je le regrette. Par contre, au niveau du timing, c'est bien. Il est important, avant que vous partiez, que les travailleurs de bpost et de Proximus sachent que notre commission et tous les groupes ici se sont exprimés pour saluer leur travail, de manière générale, mais encore davantage en cette période difficile. De votre côté, vous vous assurez avec la direction des entreprises que toutes les mesures soient prises au niveau de la sécurité, en fonction des moyens disponibles. Merci beaucoup. J'ajoute aussi pour mes collègues une chose que je déplore énormément. J'apprends qu'apparemment notre commission n'a pas pu être suivie en streaming. Il y a aussi eu un problème à ce niveau-là. Déjà, les commissions ne sont pas publiques, mais si en plus elles ne sont pas accessibles par internet… Je ne sais pas ce qui s'est passé, mais je le ferai tout de même savoir. Je ne m'occupe pas de la logistique ni de la technique dans la maison, mais que ce soit la responsabilité de nos collègues ou celle de l'extérieur, c'était presqu'une commission à huis clos et c'est vraiment extrêmement regrettable. Je le ferai savoir.