Herra forseti. Núna um helgina hefst íþróttaþing, ÍSÍ-þingið, hér í Reykjavík. Það verður sett með pompi og prakt og mörg mikilvæg málefni eru á dagskrá þess þings. Ég vil sérstaklega vekja athygli á því að það er mikilvægt að það verði sett í farveg að huga að aðstæðum þjóðaríþróttagreinanna okkar, ekki bara handboltans heldur líka körfuboltans og frjálsíþróttanna, varðandi inniaðstöðu fyrir þessar íþróttir. Ég vil leggja sérstaka áherslu á, og lái mér hver sem vill, bæði körfuboltann og handboltann. Það liggur ljóst fyrir að höllin eins og hún er núna, það magnaða mannvirki, glæsileg hönnun sem við gátum verið stolt af á sínum tíma þegar hún var reist og hún hefur náttúrlega hýst mörg stórkostleg íþróttaatvik í okkar sögu - en engu að síður er ljóst að miðað við nútímakröfur, alþjóðlegar kröfur, fyrir landsliðin okkar og ef við viljum halda áfram að hafa landsleikina hérna heima, þurfum við að fara að huga að því að kortleggja og setja niður fyrir okkur hvernig framtíðarumgjörðin eigi að vera fyrir þessar lykilíþróttagreinar okkar Íslendinga. Fótboltinn er í ákveðnum farvegi en innanhússgreinarnar þurfa sérstakt utanumhald. Ég veit að Reykjavíkurborg hefur skoðað þetta vel og vill fara í greiningu. Ríkisvaldið þarf hins vegar að koma hér að málum og vera hluti af lausninni, koma að því að kortleggja framtíðarþarfir og möguleika fyrir okkar íþróttamenn og -konur og hvernig við getum haldið áfram að halda vel utan um þessar greinar sem hafa yljað þjóðinni um árabil. Þannig að ég hvet ríkisstjórnina og ekki síst hæstv. menntamálaráðherra til að taka því fagnandi [[Forseti hringir.]]að kortleggja það hvernig umgjörð á að búa þessum íþróttagreinum og hvort við þurfum nýja höll strax.
Virðulegur forseti. Mér verður oft hugsað til þess, á þeim stutta tíma sem liðinn er frá því að ég settist á þing í fyrsta skipti, hvernig vinnubrögð okkar og vandvirkni eru við afgreiðslu mála. Ég verð að viðurkenna að þar held ég að við getum gert talsvert betur. Það er kannski tvennt sem ég er með hugann við í augnablikinu, hvort tveggja mjög stór mál; annars vegar sameining Seðlabanka og Fjármálaeftirlits og hins vegar fjármálaáætlun ríkisstjórnar, þar sem þinginu er ætlaður ótrúlega knappur tími til að ljúka jafn stórum málum. Ef við horfum á fjármálaáætlunina til að byrja með liggur fyrir hið augljósa að efnahagslegar forsendur hennar eru brostnar og við sitjum hér í hlutlausum gír og bíðum eftir nýrri þjóðhagsspá sem á að koma, vonandi eftir viku, til að geta hafið vinnu við fjármálaáætlun sem við eigum síðan að ljúka á tveimur til þremur vikum samkvæmt starfsáætlun. Hið augljósa í stöðunni er að ekki er verið að vinna neitt í fjármálaáætlun í augnablikinu því að það vita allir sem horfa á hana að plaggið sem við höfum í höndunum er innstæðulaust. Hið sama er dálítið upp á teningnum þegar við ræðum sameiningu Seðlabanka og Fjármálaeftirlits. Hér erum við í fyrsta skipti í tæpa tvo áratugi að snerta á löggjöf um Seðlabanka Íslands, peningastefnuna, eina mikilvægustu efnahagsstofnun landsins. Þingið á að fá um fjórar vikur til að ljúka þeirri vinnu. Mér þykja þetta ekki boðleg vinnubrögð, herra forseti, og ég trúi ekki öðru, t.d. sér í lagi í því gríðarlega mikilvæga máli þar sem mörg stór álitaefni hafa þegar verið tekin upp við hv. efnahags- og viðskiptanefnd, en að við ætlum okkur eitthvað lengri tíma til að ljúka jafn stóru og mikilvægu máli en fjórar vikur eða svo.
Virðulegur forseti. Nú í hádeginu megum við hér á Alþingi eiga von á að vinnufriður okkar raskist þegar vikulegt loftslagsverkfall fer fram á Austurvelli, að mig minnir elleftu vikuna í röð. Loftslagsmálin eru ofarlega í huga margra í samfélaginu og samkvæmt fremstu vísindamönnum heims er mikilvægt að hafa hraðar hendur ef menn ætla að lifa miklu lengur á jörðinni. Það er ýmislegt sem hægt er að gera og ýmislegt sem nú þegar er í ferli, eins og við þekkjum svo vel hér. Okkur verður tíðrætt um orku, orkuskipti og hinar ýmsu leiðir til að gera samgöngur og ökutæki umhverfisvænni. Því langar mig að vekja athygli á grein Sigurðar Inga Friðleifssonar, framkvæmdastjóra Orkuseturs, sem birtist í Kjarnanum um síðustu helgi. Þar gerði hann metangas að umfjöllunarefni sínu og hve vannýtt auðlind það er hér á landi. Metangas er Svansvottað og kolefnishlutlaust eldsneyti sem mannfólk beinlínis tekur þátt í að framleiða, enda er það unnið úr lífrænum úrgangi. Margir hafa réttilega áhyggjur af mikilli neyslu okkar mannfólksins, sem er rót loftslagsvandans. Það er flókið og erfitt að breyta neyslumynstri sínu og útrýma öllu rusli og úrgangi. En metangas er ein lausn, þá sérstaklega þegar litið er til þess að stjórnvöld hafa sett sér metnaðarfull markmið í orkuskiptum og í breytingum á bílaflota landsins. Á Akureyri hafa metanvagnar rúllað um strætóleiðir bæjarins um nokkurt skeið með góðum árangri og hér á höfuðborgarsvæðinu eru tveir metanvagnar í notkun hjá Strætó bs. ásamt nokkrum rafmagnsvögnum. Virðulegi forseti. Betur má ef duga skal. Rafvæðing bílaflotans er ekki eina lausnin og til lengri tíma gætu metanbílar verið þægilegri og aðgengilegri lausn fyrir almenning ef viljinn er fyrir hendi.
Virðulegur forseti. Hvað verður um mig? Á hverju ári spyr 101 barn sig þessarar spurningar, þegar það hefur misst foreldri sitt. Hagstofan birti í síðastliðinni viku tölur yfir það hve mörg börn missa foreldri sitt á ári og að meðaltali er um 101 barn að ræða. Það er há tala og það er margt sem gerist í lífi ungs barns þegar það missir foreldri sem setur það í mjög viðkvæma stöðu. Haldið var málþing um þetta síðasta fimmtudag undir yfirskriftinni: Hvað verður um mig? Þar héldu forseti Íslands, ráðherrar og fleiri erindi. Þar var mikið traust lagt á að við á Alþingi mótuðum stefnuna í þeim málaflokki með því að samþykkja lagafrumvarp, sem er til meðferðar í velferðarnefnd, um réttindi barna sem aðstandenda. Þar er tekið á því hvernig börnum verði tryggður réttur til að halda tengsl við fjölskyldu þess foreldris sem fallið er frá og er það hluti af því að tryggja öryggisnet barnsins og svara spurningunni um það hvað verði um það, hver verði í öryggisneti þess eftir að það missir foreldri sitt. Annar mikilvægur þáttur í því frumvarpi er að tryggja frumkvæðisskyldu vissra aðila innan kerfisins til að hafa visst skipulag uppi í því að tryggja velferð barnanna, að tryggja að þau fái viðunandi upplýsingaþjónustu, að réttur þeirra sé tryggður við þessar aðstæður og að sá stuðningur haldi út æsku barnsins. [[Forseti hringir.]]Ég treysti því að við klárum þetta mál hér og komum þeim málum í örugga höfn. [[Gripið fram í: Heyr, heyr.]]
Herra forseti. Þingið er statt í miðri 2. umr. um frumvarp til laga um þungunarrof. Málið verðskuldar vandaða umfjöllun og hófstillta umræðu og ég hvet hv. þingmenn sem taka þátt í umræðunni til að gæta hófs í orðavali sínu um þau mál. Málið snýst í kjarnann um yfirráðarétt og sjálfsákvörðunarrétt kvenna um eigin líkama. Það er grundvallaratriði í málinu og sá sjónarhóll sem við eigum að horfa á málið út frá. Í mínum huga snýst málið ekki um vikutalningu. Það snýst um að konur ráði sér sjálfar, hver og ein á eigin forsendum, og það geti aldrei verið þannig að opinberir aðilar eða fagaðilar eigi að segja konum hvað þeim er fyrir bestu og hvaða ákvarðanir þær eigi að taka. Það á vissulega að veita konum ráðgjöf og upplýsingar ef eftir því er leitað en ákvörðunin sjálf er konunnar. Staðreyndin er sú að þar sem frjálsræði er mest í þeim efnum hefur það ekki leitt til þess að þungunarrofum hafi fjölgað. Þvert á móti bendir margt til þess að þungunarrofum fækki.
Herra forseti. Ég ætla að leyfa mér að nota þetta tækifæri til að fjalla aðeins um störf þingsins. Án þess að ætla að fara inn í efnisatriði varðandi þriðja orkupakkann er umfjöllunin um hann, og sú málsmeðferð sem uppi er, orðin mér áleitið umhugsunarefni. Ég velti fyrir mér hvort sú ítarlega skoðun sem nú fer fram á vettvangi Alþingis á þessu máli ætti ekki að gerast mun fyrr í ferlinu. Við stöndum frammi fyrir ákvörðun sem þegar hefur verið tekin á vettvangi sameiginlegu EES-nefndarinnar. Eins og menn þekkja stappar nærri að ákvarðanir á þeim vettvangi hafi lagaígildi. Þegar málið er skoðað vandlega - og hér liggja fyrir ýmis álit, mjög vönduð - standa menn t.d. frammi fyrir orðum í margtilvitnuðu áliti Friðriks Árna Friðrikssonar Hirsts og Stefáns Más Stefánssonar. Þegar rætt er um þessa evrópsku orkustofnun segir að hafa verði í huga, með leyfi forseta: „… að ákvörðunarvald hinnar erlendu stofnunar samkvæmt reglugerð nr. 713/2009 tekur a.m.k. óbeint til skipulags og ráðstöfunar á mikilvægri orkuauðlind þjóðarinnar.“ Nú er okkur sagt, a.m.k. af sumum, að það geti haft alvarlegar afleiðingar ef Alþingi samþykkir ekki undanbragðalaust innleiðingu á þessari reglugerð nr. 713. Það er svolítið óþægilegur tónn í því og svolítið hótanakennt og leiðir hugann í áttina að Kúbu og Norður-Kóreu. [[Forseti hringir.]]En í öllu falli vil ég leyfa mér að vekja máls á því hér hvort ekki þurfi að endurskoða starfsreglur Alþingis um málsmeðferð þannig að hún flytjist miklu framar í ferlið en nú er, herra forseti.
Forseti. Ég ætlaði nú að nýta tíma minn í að tala um allt annað en ég breytti snarlega um skoðun þegar ég hlýddi á ræðu hv. þm. Ólafs Ísleifssonar. Hann kallar eftir umræðum um störf þingsins og þriðja orkupakkann og það er sjálfsagt að verða við því. Það kom fram á ágætum sameiginlegum fundi utanríkismálanefndar og atvinnuveganefndar í morgun hvernig ferlið hefur verið. Þriðji orkupakkinn var innleiddur í Evrópusambandinu árið 2009 og Íslendingar höfðu færi á að gera athugasemdir fyrir þá innleiðingu, vissulega. Síðan var hann til meðferðar hjá sameiginlegu nefndinni frá 2009–2017. Hv. þm. Ólafur Ísleifsson ætti að vita að þetta hefur komið, fyrir nokkrum árum, fyrir í fastanefndum þingsins. Það eru til bókanir og samþykktir og skoðanir í fundargerðum, t.d. stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar. Íslensk stjórnvöld gerðu ákveðna fyrirvara um ýmislegt í þessari tilskipun en frá árinu 2009–2017 aldrei neina fyrirvara um neitt af því sem hv. þm. Ólafur Ísleifsson og fleiri sem deila hans skoðun hafa hæst um hér í umræðunni nú. Engin ríkisstjórn sem sat á þessum árum gerði fyrirvara og alls ekki ríkisstjórnin sem sat 2013–2016, svo það sé sagt hreint út. Ég er sammála hv. þingmanni að við eigum að ræða það hvernig við komum fyrr að málum í EES-ferlinu. Það er akkúrat það sem hæstv. ríkisstjórn er að gera. Hún er að setja aukna fjármuni til að sinna hagsmunagæslu Íslands í ESB þannig að við getum fyrr komið okkar athugasemdum á framfæri og reynt að hafa meiri áhrif á málin en við gerum í dag.
Virðulegi forseti. Ég ætla að halda áfram á sama stað og hv. þingmaður hætti á undan mér varðandi þriðja orkupakkann og það sem að honum snýr. Ég ætla rétt að koma inn á það sem kom inn í fjárlögin núna síðast. Við erum að setja 160 milljónir í fjárlögunum til að gæta hagsmuna Íslands varðandi EES-samninginn til Brussel. Mig minnir að verið sé að bæta við átta stöðugildum einmitt til að fylgjast betur með hagsmunum okkar í því stóra samhengi og til að koma fyrr inn í ferlið. Við höfum líka verið að breyta því í þinginu, hvernig menn vilja nálgast þau mál. Ég er einn af þeim hv. þingmönnum Sjálfstæðisflokksins sem var efasemdarmaður fyrir rúmu ári. Málið hefur breyst töluvert síðan þá í því ferli sem hefur farið fram efnislega síðustu 14 mánuði. Búið er að rita margar greinargerðir og lögfræðiálit og annað til að fara í gegnum þetta mál. Mínar áhyggjur sneru fyrst og fremst að því að ef það kæmi sæstrengur yrði hann að vera á fullu forræði okkar, út af íslenskum hagsmunum. Það var grunnpunkturinn í því máli. Nú hefur umræðan verið að fyllast og síðast í morgun á sameiginlegum fundi atvinnuveganefndar og utanríkismálanefndar, sem var opinn fjölmiðlum, ræddum við þau mál, þriðja orkupakkann. Þar var staðfest, eins og kemur fram í álitsgerðum sem hafa verið birtar, hjá Birgi Tjörva Péturssyni að hann telur að þriðji orkupakkinn, eins og hann er lagður fram fyrir þingið, og fyrirvarinn sem er lagður fram varðandi sæstreng, að það ætti að ræða hann hér og samþykkja. Hann er fullkomlega fyrir hagsmuni Íslendinga. Hann hefur engin áhrif á forræði Íslendinga yfir raforkuauðlindinni, þeirri gríðarlega mikilvægu auðlind sem við eigum sameiginlega. Það þarf að vera ljóst í umræðunni [[Forseti hringir.]]að við þurfum að ræða málið á miklu efnislegri hátt og gæta að staðreyndum í öllum málflutningi.
Hæstv. forseti. Ég vildi sérstaklega bregðast við orðum hv. þm. Þorsteins Víglundssonar áðan um málsmeðferð varðandi fjármálaáætlun annars vegar og frumvarp um Seðlabanka hins vegar. Nú er það svo, þó að annað hafi mátt ráða af orðum hv. þingmanns, að þessi mál voru lögð fram hér í lok mars, fyrir frest. Það er reyndar lögbundið í tilviki fjármálaáætlunar að hún þurfi að koma fram á tilteknum tíma. Það tókst að gera það á réttum tíma í ár, ólíkt því sem verið hefur undanfarin ár. Það er því ekki verið að ætla skemmri tíma til afgreiðslu fjármálaáætlunar nú en lög gera ráð fyrir og venja stendur til. Það er að vissu leyti rétt hjá hv. þingmanni að ákveðnar forsendur kunna að breytast með breyttri þjóðhagsáætlun en hins vegar sé ég ekki að það eigi eða geti haft áhrif á gang mála í þinginu. Fjármálaáætlun er sérstök að því leyti að það er lögbundið að hana skuli leggja fram á hverju ári og þingið þarf að veita henni athygli og gefa þann tíma í þá málsmeðferð sem nauðsynlegur er til að ljúka afgreiðslu hennar með skikkanlegum hætti. Ég held að það sé alveg ástæðulaust að gefa í skyn að það sé á einhvern hátt í ólestri núna. Varðandi frumvarpið um Seðlabankann þá á það sama við um það. Frumvarpið kom fram hér í lok mars og mælt var fyrir því, ef ég man rétt, 1. apríl. Þingið hefur því ekki einn mánuð, eins og ráða mátti af máli hv. þingmanns, heldur tvo til að fjalla um það. Það verður síðan mat nefndarinnar og þingsins í heild hve mikla orku þarf að setja í það mál og hve mikla yfirferð það þarf. Ég er sammála hv. þingmanni um að þetta er mikilvægt mál sem verðskuldar mikla athygli og það er margt sem er ekkert einhlítt í því. En ég held að það sé alveg ástæðulaust að gefa í skyn að ekki séu nægilega góð vinnubrögð viðhöfð.
Virðulegur forseti. Hér kemur slatti af tölum í ræðu því að ég ætla að fjalla aðeins um svartíma ráðherra við fyrirspurnum. Samkvæmt þingsköpum hafa ráðherrar og forseti 15 virka daga til að svara fyrirspurnum og eins og er þá er staðan svona, þ.e. frá því í morgun: Forseti hefur svarað fyrirspurnum að meðaltali á 13 virkum dögum, mjög vel gert. Enginn annar hefur náð að svara innan tilskilins frests. Utanríkisráðherra er með 59 daga að meðaltali, félags- og barnamálaráðherra 24 daga og félags- og jafnréttisráðherra þar á undan var með 39 daga, forsætisráðherra 22 daga, mennta- og menningarmálaráðherra 52 daga, ferðamála-, iðnaðar- og nýsköpunarráðherra 37, umhverfis- og auðlindaráðherra 39, fjármála- og efnahagsráðherra 43, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra 26, samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra 24, heilbrigðisráðherra 27 og dómsmálaráðherra 37. Dómsmálaráðherra hefur svarað flestum fyrirspurnum, eða 44. Þetta er alla jafna mun lengri tími en gert er ráð fyrir í þingsköpum, þar sem gert er ráð fyrir 15 virkum dögum, og að sjálfsögðu eru einhverjar fyrirspurnir umfangsmiklar. Þess vegna langar mig til þess að hrósa alla vega tveimur ráðherrum fyrir ákveðið nýmæli. Annars vegar vil ég hrósa utanríkisráðherra þar sem komið hefur fram í fyrirspurnum hversu mikill tími fór í vinnslu fyrirspurnanna. Það er mjög gott að fá slíkar upplýsingar til að fá yfirsýn yfir hversu umfangsmikil fyrirspurnin er, því að það á tvímælalaust að taka tillit til þess varðandi svona beiðnir, en skýrslubeiðni má taka tíu vikur. Það er nokkuð stórt bil þarna á milli sem þarf kannski að brúa, því að fyrirspurnir geta auðveldlega verið þar á milli hvað lengd svartíma varðar. Hins vegar vil ég hrósa heilbrigðisráðherra sem svaraði núna nýlega tveimur fyrirspurnum þar sem ekki komu svör frá öllum undirstofnunum en hún skilaði svarinu á nokkurn veginn réttum tíma án þeirra svara. Þá sendir maður bara aftur fyrirspurn. Það útskýrir sem sagt hverjir það eru sem er að tefja svar málsins og verður kannski ákveðinn hvati til að skila á réttum tíma.
Virðulegi forseti. Nú eru kjarasamningar í höfn hjá mörgum og stórum aðilum á vinnumarkaði. En öryrkjar spyrja: Hvað með okkur? Hvar er okkar kjarabót? Við þá vil ég segja þetta: Kjarabótin eina sem öryrkjar fá felst náttúrlega í því sem kemur fram í kjarasamningunum sem voru gerðir við stéttarfélögin, Eflingu o.fl. Það er lækkun á sköttum og ýmislegt annað sem ASÍ-lífskjarasamningurinn svokallaði felur í sér en það eru engar krónutöluhækkanir, engin eiginleg kjarabót sem hækkar í raun tekjur til framfærslu eða gefur möguleika til þess. Það er bara 1. janúar á hverju ári sem þessi svokallaða lagalega leiðrétting fer fram, samkvæmt t.d. 69. gr. almannatryggingalaga. Sú grein kveður reyndar á um það skýrt og skorinort að þessi kjarabót eigi að fylgja launaþróun í landinu svo fremi sem sú launaþróun sé ekki undir viðmiði neysluvísitölu. Það hefur ekki verið gert. Þessu hefur ekki verið fylgt, virðulegi forseti, í mörg ár. Ég hef áður sagt við hæstv. fjármálaráðherra: Flokkur fólksins mun fara í mál fyrir hönd öryrkja. Við viljum láta reyna á það sem við köllum valdníðslu gagnvart okkar minnstu bræðrum og systrum en tap þeirra er óbætt. Í raun hefur komið fram að engir hafa það verra í samfélaginu en akkúrat þessi þjóðfélagshópur, öryrkjar sem geta illa hjálpað sér sjálfir eða borið hönd yfir höfuð sér. Þegar mál okkar, fyrir hönd eldri borgara, fer fyrir Landsrétt í aðalmeðferð á mánudaginn kemur, munum við stefna ríkinu fyrir hönd öryrkja og láta reyna á þá valdníðslu sem við teljum að hafi verið viðhöfð af stjórnvöldum í langan tíma.
Herra forseti. Við getum öll verið sammála um að viðskipti við aðrar þjóðir eru okkur nauðsynleg og grundvöllur velsældar okkar. Stór ákvörðun, pólitísk og stefnumarkandi, var tekin árið 1994 þegar Ísland varð aðili að Evrópska efnahagssvæðinu. Að flestra mati var sú ákvörðun framfaraskref. Á þeim tíma var skoðað vandlega hvort upptaka samningsins bryti stjórnarskrá okkar. Svo var ekki. Umræðan um þriðja orkupakkann hefur dregið athygli þjóðarinnar að stefnumörkun í orkumálum sem og í utanríkismálum. Borið hefur á miklum ótta við að með því að samþykkja þriðja orkupakkann munum við missa vald yfir auðlindum okkar og hleypa gráðugum einkaaðilum stjórnlaust í þær. Svo er ekki. Reyndar er enginn lögfræðilegur ágreiningur um það. Fólk er einnig hissa á að við ætlum okkur að taka upp reglur sem gilda um evrópskan orkumarkað þó svo að við séum ekki tengd við markaðinn. Ástæðan er sú að við erum aðilar að Evrópska efnahagssvæðinu og við ákváðum fyrir 25 árum að innleiða evrópskt regluverk og vera þátttakendur í því samstarfi. Sameiginlega EES-nefndin er vettvangur þar sem þjóðir geta aðlagað regluverkið að aðstæðum í heimalandinu. Þar liggur sveigjanleikinn en ekki í því að hafna reglum þegar aðlögun hefur átt sér stað. Ég var á árlegri ráðstefnu Háskóla Íslands fyrir skömmu um alþjóðamál. Í umræðunni um Brexit kom m.a. fram að algengustu leitarorðin á Google í Bretlandi, degi eftir kosningarnar um Brexit, voru: „Hvað er Evrópusambandið?“ og „Hvers vegna eru Bretar í Evrópusambandinu?“ Við sjáum hvert rangar upplýsingar hafa leitt Breta. Já, í miklar ógöngur sem ekki sér fyrir endann á. Herra forseti. Það er þess virði að velta aðeins fyrir sér. Rangar upplýsingar geta haft mjög skaðleg áhrif og í raun grafið undan lýðræðinu. Í umræðunni um orkupakkann hefur borið mikið á röngum upplýsingum og maður veltir fyrir sér hvað liggi að baki hjá þeim sem halda röngum upplýsingum á lofti. Vilja þeir aðilar að við segjum upp EES-samningnum og hættum í því samstarfi? Mér þætti ágætt að fá að vita það. Það lægi þá fyrir og við gætum rætt það.
Virðulegi forseti. Mig langar að ræða umræðuna um þriðja orkupakkann sem er sennilega það málefni sem veldur hvað mestri úlfúð meðal Íslendinga þessa dagana. Mig langar að minna fólk á að þriðji orkupakkinn er samansafn af rituðum skjölum. Það er ekkert samþykkt með honum sem ekki er skrifað niður einhvers staðar og mögulegt er að lesa, greina og rökræða. Það getur verið erfitt að finna út úr því nákvæmlega hvar réttu upplýsingarnar er að finna en punkturinn er sá að eðli og áhrif þriðja orkupakkans eru rannsakanleg hverjum sem hefur til þess tíma og þolinmæði. Því miður fer umræðan fram í miklum tilfinningahita þar sem meiri metnaður er lagður í að greina hver skuli kallast landráðamaður og hver einangrunarsinni. Hvor hliðin sakar hina um að hafa ekki kynnt sér efnið nógu vel. Karp um hver sé klárastur er í eðli sínu óáhugaverð umræða en samt má hafa í huga að það er alveg jafn auðvelt að hafa kolrangt fyrir sér um efni sem þetta eftir mikla yfirlegu hafi maður fyrst og fremst kynnt sér kolrangar upplýsingar. Ég vil benda öllum í umræðunni, hvar sem þeir standa, á að í umferð er mjög mikið af kolröngum upplýsingum. Það ætti að vera óumdeilt. Oft er sagt að þriðji orkupakkinn sé flókinn en eftir að hafa kannað það myndi ég lýsa því öðruvísi. Réttara væri að segja að angar hans séu margir, ekki endilega flóknir en margir. Eftir hrun hafa blóðhiti og stjórnlaus reiði notið óverðskuldaðrar virðingar sem sannfæringartæki en hversu réttmætar og skiljanlegar sem slíkar tilfinningar geta verið draga þær líka úr getu fólks til að ræða hlutina yfirvegað og út frá sameiginlegum staðreyndum, jafnvel þeim sem allir eru sammála um. Það er nefnilega enginn ágreiningur um að orkuauðlindir á Íslandi séu orkan okkar. Enginn þingmaður hefur gleymt heiti sínu við stjórnarskrána. Það er ágreiningur um ýmsa hluti sem varða málið en ekki þessa hluti. Ígrundun, yfirvegun, opinn hugur og virk hlustun eru ekki bara dyggðir þegar allt leikur í lyndi og lítið er í húfi heldur þvert á móti þegar tilfinningarnar eru hvað heitastar og þegar hvað mest er í húfi. Við getum alveg verið [[Forseti hringir.]]málefnaleg, yfirveguð, kurteis og skilningsrík. Sýnum það núna í verki.
Herra forseti. Nýjustu fréttir af hinu fallna flugfélagi WOW sýna okkur svo um munar hversu illa stjórnvöld stóðu sig og stofnanir ríkisins í því að fylgjast með félaginu síðustu misserin sem það starfaði. Sú nýjasta vending sem varð í héraðsdómi í gær, og getur náttúrlega farið lengra, hlýtur að kalla á sérstaka rannsókn á því hvernig samskiptum Isavia ohf. og WOW var hagað svo og samskiptum Isavia og Samgöngustofu. Í nóvember í fyrra efndi Miðflokkurinn til sérstakrar umræðu í þinginu um málefni WOW. Í sjálfu sér, þegar maður rifjar upp þá umræðu, kom ekkert fram í máli samgönguráðherra um að sérstakar ástæður væru til að gjalda varhuga við því hvert stefndi. Það kemur líka fram og kom fram í fréttum um daginn að ráðherranefnd nokkur hefði haldið 15 fundi um mögulegt fall WOW air frá því í ágúst í fyrra fram til 28. mars. Ég verð að viðurkenna að ég skil ekki alveg hvað hefur farið fram á þeim fundum, um hvað hefur verið rætt, nema menn hafi rætt veðrið. Um mitt ár í fyrra var skuld WOW, væntanlega við Isavia, u.þ.b. 1 milljarður kr. Þegar leið nær áramótum hætti flugfélagið að borga lögbundin gjöld, eins og lífeyrissjóðsiðgjöld starfsmanna sinna. Það blasti við mjög lengi í fyrra að fyrirtækið var í raun ógjaldfært. Samt sátu menn hjá og gerðu ekkert nema undirbúa flutning farþega, sem er ekki á vegum ríkisstjórnarinnar. Það er sérstök stofnun úti í bæ sem á að gera það. Ég spyr aftur: Hvað voru menn að gera á 15 fundum um starfsemi WOW þessa mánuði? Ekkert af viti alla vega.
Herra forseti. Hvað er að frétta af útboði Færeyinga á fiskveiðiheimildum? Hvað er að frétta af útboði Færeyinga á kvótanum? Ég get sagt ykkur fréttir af útboði Færeyinga á makrílkvóta. Nýjasta útboð þeirra á makríl fór fram 29. apríl sl. Veiðileyfi til eins árs, þriggja ára og átta ára voru boðin út og gjaldið, sem rennur í sameiginlegan sjóð færeysku þjóðarinnar eftir útboðið, er að meðaltali 6,6 kr. færeyskar sem eru um 113 kr. íslenskar. Kíló af makríl fór á 113 kr. með síðasta útboði Færeyinga. Hvað renna margar krónur í ríkissjóð okkar fyrir kílóið af makríl? Stjórnarflokkarnir samþykktu í haust að gjaldið yrði ár 3 kr. og 55 aurar. Það er meira en 30 sinnum lægra en í Færeyjum. Munurinn á útboði Færeyinga á makríl á fjarlægum miðum og veiðigjaldið hér á landi er 3.080%. Íslenska veiðigjaldið er 3,14% af því færeyska, en það vill svo til, forseti, að það hlutfall er nánast jafnt tölunni pí. Herra forseti. Þann mun þarf að skýra og ég skora á hv. þingmenn sem sitja í atvinnuveganefnd og vinna með makrílfrumvarp ríkisstjórnarinnar að krefjast skýringa. Ef rétt er á málum haldið leiðréttir tilboðsleiðin óréttlæti hér á landi sem felst í því að ávinningur af hagræðingu innan útgerðarinnar rennur í vasa fárra en íbúar sjávarbyggða bera kostnaðinn. Það fer fram útboð á aflaheimildum á Íslandi. Því er bara ekki stýrt af opinberum aðilum og ávinningurinn rennur ekki í ríkissjóð heldur í vasa útgerðarmanna sem leigja frá sér kvóta sem ríkið hefur úthlutað þeim á margföldu veiðigjaldi.
Herra forseti. Við greiðum hér atkvæði um 2. og 3. gr. Varðandi 3. gr. er verið að færa aldurstakmark til heimildar til ófrjósemisaðgerða niður í 18 ár. Í núgildandi lögum er þetta 25 ára aldur og þar höfum við fylgt Norðurlöndunum. Ég sé ekki ástæðu til þess að við færum þetta aldurstakmark niður í 18 ár og mæli með því að við fylgjum Norðurlöndunum hvað þetta varðar. Ég segi því nei.
Virðulegur forseti. Niðurstaða meiri hluta hv. velferðarnefndar er rétt. Hún er rétt þótt hún kunni að vera erfið. Hún er rétt vegna þess að við erum hér að fjalla um lög sem þurfa að taka til og setja ramma utan um öll möguleg dæmi og atvik sem upp geta komið og orðið þess valdandi að kona íhugar þungunarrof. Við erum hér ekki að svara spurningum um hvort við eða okkar nánasta fólk fer eða fór í þungunarrof í þeim aðstæðum sem eru eða þá voru uppi. Ég skil og ber virðingu fyrir því að fólk vilji ekki gangast undir slíkar aðgerðir og vilji helst ekki að aðrir geri það heldur, en við hér getum aldrei samið lög utan um hvorki þau fallegu atvik sem ekki ættu að leiða til þungunarrofs né þau erfiðu, ljótu eða vondu atvik sem ættu að veita svigrúm til slíks. Þeir sem þekkja þessi mál hvað best, kven- og fæðingarlæknar, ljósmæður og félagsfræðingar, fólkið sem þekkir dæmin, þekkir lífvænleika fósturs, fólkið sem hingað til hefur þurft að mæta einstaklingum á sínum erfiðustu tímabilum, kallar eftir breytingum á þessum lögum og það fólk lagði til 22 vikurnar [[Forseti hringir.]]sem hér eru mest umdeildar. Ég þakka hv. nefnd og öllum þeim sem sendu inn umsagnir um þetta viðkvæma og erfiða mál.
Forseti. Árið 1975 þegar núverandi löggjöf var samþykkt voru þrjár konur á þingi. Í dag erum við 24. Við ættum að vera fleiri, en við erum 24. Vonandi verður sú breyting á þessum lögum að við færum sjálfsákvörðunarréttinn til kvenna þegar kemur að ákvörðun um þungunarrof. Í dag fær kona að fara í þungunarrof upp að 22. viku - ef hún uppfyllir skilyrði laga, en það eru læknar og heilbrigðisstarfsfólk sem ráða því. Frumvarpið sem við greiðum nú atkvæði um tryggir sjálfsákvörðunarrétt kvenna upp að 22. viku. Við erum ekki að víkka út heimildir, við erum bara tryggja að konan ræður þessu sjálf. Það er sjálfsagt. Það rökrétt. Það er réttlátt. Mig langar að þakka hæstv. heilbrigðisráðherra fyrir að leggja fram þetta mikilvæga frumvarp. Það er alveg magnað að við skulum loksins vera að færa þetta í rétt horf.
Virðulegi forseti. Það er í rauninni dapurt þegar maður hlustar hér á formann hv. velferðarnefndar segja það hreint út að við séum með nákvæmlega þessa heimild, til loka 22. viku. Með frumvarpinu er lagt til að fóstureyðingar verði heimilaðar til loka 22. viku þungunar, burt séð frá því hvort um heilbrigt barn er að ræða á þeim tímapunkti eða ekki. Það felur í sér eingöngu geðþóttaákvörðun móður og það er enginn að tala um það hér að þessi ákvörðun sé ekki skelfileg og erfið. Það er heldur enginn að tala hér um þau jaðartilvik, þær sorglegu aðstæður sem kunna að koma upp, þegar og ef sú staða kemur upp að móðir er langt gengin á meðgöngu, að hún fái ekki úrlausn sinna mála. En í rauninni er þetta siðferðislega rangt. Mér líður illa yfir því að þurfa að vera að taka þátt í þessu. Ég segi svo sannarlega nei.
Herra forseti. Við erum hér að taka ákvörðun um sjálfsákvörðunarrétt kvenna. Hér er um baráttumál íslenskrar kvennahreyfingar til áratuga að ræða. Það er fagnaðarefni að Alþingi Íslendinga skuli taka ákvörðun um það. Um þetta snýst þessi atkvæðagreiðsla. Við erum að færa löggjöf á Íslandi fram um meira en 40 ár, til nútímahorfs og til samræmis við nútímaviðhorf. Ég vil þakka formanni velferðarnefndar og framsögumanni málsins fyrir frábæra vinnu og gott samstarf við þetta mál og ég þakka heilbrigðisráðherra fyrir þá framsýni að leggja málið fram.
Virðulegur forseti. Við greiðum hér atkvæði um viðkvæmt mál, frumvarp til laga um þungunarrof, sem skipar stórum hópum í samfélaginu í andstæðar fylkingar. Um er að ræða siðferðisleg álitamál, trúarleg og lögfræðileg. Menningarlegur bakgrunnur svífur yfir vötnunum. Samfylkingin mun greiða atkvæði með þessu frumvarpi. Hér er um stórkostlegt réttindamál kvenna að ræða, eitt það stærsta á sögulegum tíma. Ég segi: Treystum konum. Og ég segi líka: Húrra!
Herra forseti. Í dag greiðum við atkvæði um eitt stærsta kvenfrelsismálið sem komið hefur fyrir þetta þing á þessari öld. Það er gríðarlegt fagnaðarefni að málið sé komið á þennan stað á þessu þingi. Til hamingju konur. Á leiðinni er löggjöf um frjósemisfrelsi okkar byggt á mati sérfræðinga og þeirra heilbrigðisstarfsmanna sem veita konum þessa þjónustu. En um leið opinberar þetta mál raunverulega afstöðu þeirra þingmanna sem ekki treysta mati sérfræðinganna, sem ekki treysta konum til að hafa frjósemisfrelsi. Þetta upplýsir um raunverulega afstöðu þeirra. Þessir hv. þingmenn geta sagt: Ég líka og HeForShe, en raunveruleg afstaða þeirra til kvenfrelsis birtist þegar greidd eru atkvæði um traust til sjálfsákvörðunarréttar kvenna yfir eigin líkama. [[Gripið fram í: Heyr, heyr.]]
Virðulegi forseti. Við greiðum atkvæði um afar viðkvæm mál. Það voru afar þung spor að koma hingað í ræðustól í gær og flytja álit 2. minni hluta nefndarinnar þar sem ég fór yfir málið á þeim grunni sem ég hef alist upp við, hinum kristilega grunni. Var uppskera af því hlátur og fliss, niðurlægjandi athugasemdir frá örfáum þingkonum. Ég verð að segja að þegar við erum að ræða jafn alvarleg mál og fóstureyðingu, að taka líf, eigum við ekki vera með slík gáttlæti hér í þingsalnum. Það á kannski við að kalla hér fram í, eins og þegar önnur léttvægari mál eru rædd - og ég hef svo sem ekki verið saklaus af því - en undir þessum kringumstæðum eigum við ekki að gera það. Ég mun sannarlega segja nei við þessu máli.
Virðulegi forseti. 104 árum eftir að við tókum upp kosningarrétt kvenna erum við að greiða hér atkvæði um sjálfsforræði kvenna yfir eigin líkama. Getum við ekki öll tekið undir það? Við getum öll haft okkar persónulegu skoðanir á þessu og fylgt þeim eftir í okkar lífi. En hérna erum við að undirstrika það að konan ber ábyrgð á eigin líkama, tekur sína ákvörðun og ber þessa ábyrgð út ævina. Við getum því haft þessar skoðanir okkar, haldið þeim fyrir okkur - en tökum undir sjálfsforráðarétt kvenna yfir sínum líkama.
Herra forseti. Það eru líklegast fá mál sem eru viðkvæmari en spurningin um þungunarrof, eða fóstureyðingu, eins og ég hef vanist að tala um. Ég er á milli steins og sleggju. Ég er annars vegar eindreginn fylgismaður eiginlega alls frumvarpsins í heild, sérstaklega þegar kemur að því að tryggja sjálfsforræði kvenna. Þar er ég með og er harður stuðningsmaður. En ég staldra við þennan þröskuld sem er í 4. gr. frumvarpsins, sem eru 22 vikur. Það er þess vegna sem ég get ekki hér á eftir greitt atkvæði með þeirri grein, en ég styð hins vegar frumvarpið að öðru leyti. Ég mun ekki greiða atkvæði gegn 4. gr. þegar hún kemur. Það geri ég í trausti þess [[Forseti hringir.]]velferðarnefnd taki málið aftur til [[Forseti hringir.]]meðferðar og athugi hvort við getum ekki náð breiðari samstöðu [[Forseti hringir.]]í jafn viðkvæmu máli og hér um ræðir.
Virðulegi forseti. Það eru 1.040 fóstureyðingar á ári, 40 vegna læknisfræðilegra ráðstafana. Það á að hringja viðvörunarbjöllum hjá okkur. Við eigum ekki að telja að þetta sé sjálfsagður hlutur. Við eigum að fara á hinn endann og hefja forvarnir, gefa getnaðarvarnir, ókeypis. Við eigum að byrja annars staðar en að setja mörkin við 22 vikur. Fóstur sem er orðið 22 vikna er fullmótað og við eigum að sjá til þess á allan annan hátt, með fræðslu og öðru, að eitthvað sé gert í þessum málum frekar en að gera þetta svona. Ég er einn af þessum körlum sem telja líf heilagt og ég er stoltur af því. Þess vegna mun ég segja nei við þessu frumvarpi.
Forseti. Þetta er óumdeilanlega viðkvæmt mál. Það eru siðferðileg álitamál, það eru félagsleg álitamál og þau snerta ýmislegt í þessu máli, ekki bara tímalengdina. Þetta tiltekna mál snýst hins vegar um það hver tekur ákvörðunina þegar upp er staðið. Það er ekki þungunarrof nema um það sé tekin ákvörðun. Er sú ákvörðun betur sett í höndum óskilgreindra sérfræðinga úti í bæ eða í höndum þeirra kvenna sem um ræðir hverju sinni? Ég segi: Það hlýtur að vera þar ef við trúum á annað borð á það samfélag þar sem ríkir einstaklingsfrelsi og ábyrgð og við ráðum okkur sjálf og viljum byggja upp þannig samfélag. Þess vegna segi ég já við þessu frumvarpi. Þess vegna segir þingflokkur Viðreisnar já við þessu frumvarpi. Þetta snýst um einstaklingsfrelsi. Þetta snýst um frelsi konunnar til að ráða eigin líkama, eigin lífi, eigin tilfinningum og eigin framtíð. Við sérfræðingsvæðum það ekki.
Herra forseti. Það á ekki að vera hlutverk stjórnvalda að rýmka svo mikið heimildir til fóstureyðinga sem verða þær mestu á Norðurlöndum ef þetta frumvarp verður að lögum. Málið er mjög umdeilt og viðkvæmt. Það á að vera hlutverk stjórnvalda að tryggja bestu fáanlegu mæðravernd og efnahagslegar og félagslegar aðstæður sem hvetja konur til að standa með lífinu. Lífinu sem guð gaf og hefur heitið okkur að blessa.
Herra forseti. Ég styð að sjálfsögðu sjálfsákvörðunarrétt kvenna og vald þeirra yfir eigin líkama o.s.frv., en ég er hins vegar svo staddur að ég á mjög erfitt með þá tímalengd sem er í þessu frumvarpi, 22 vikur. Ég á bara mjög erfitt með hana. Ég kemst eiginlega ekki hjá því að sjá fyrir mér fóstur sem er nánast fullskapað og lífvænlegt og steypir sér kollhnís í móðurkviði. Ég kemst ekki fram hjá þeirri mynd, því miður. Þannig að það út af fyrir sig gerir mér mjög erfitt fyrir í þessu máli. Afstaða mín til frumvarpsins í heild mun að sjálfsögðu koma fram á sínum tíma þegar við greiðum atkvæði. En ef þessar 22 vikur væru ekki þarna myndi ég styðja þetta mál heils hugar.
Virðulegi forseti. Ég frábið mér predikanir frá hv. þm. Ásmundi Friðrikssyni um sómasamlega hegðun í þingsal. Ég er ekki að reyna að vera fyndinn. Aftur á móti ber ég fulla virðingu fyrir því að fólk nálgist málið út frá sínum eigin siðferðilegu forsendum, sem geta vissulega grundvallast á kristinni trú. Ég geri ekki athugasemdir við það. En þetta frumvarp fyrirbyggir það ekki. Með því að flytja sjálfsákvörðunarrétt til þungaðra kvenna sjálfra er það alfarið þeirra eigið siðferði, hvort sem það byggir á trúarskoðunum, húmanisma eða einhverju öðru, sem ræður ferðinni, að sjálfsögðu í samræmi við landslög. Það er gott og blessað að fólk aðhyllist kristna trú, en það er ekki gott og blessað að pranga upp á aðra trúarskoðunum sínum með því að draga úr sjálfsákvörðunarrétti annarra með landslögum. Þetta snýst um hver tekur ákvörðunina, ekki það hvort hvert og eitt okkar hér inni trúi á þennan guðinn eða hinn. [[Gripið fram í: Heyr, heyr.]]
Hæstv. forseti. Vissulega er um að ræða sjálfsákvörðunarrétt kvenna og við berum sjálfsagt flestöll virðingu fyrir því. Það þarf þá ekki lengur sérfræðinga til að skrifa upp á hvort kona taki ákvörðun eða ekki. En eru það sömu sérfræðingar sem leggja til að við förum með mörkin í 22 vikur. Það finnst mér mjög umhugsunarvert. Í öðru orðinu segjum við að við þurfum ekki á sérfræðingunum að halda. Í hinu orðinu segjum við að við eigum að fara eftir því sem þeir segja. Mér finnst umhugsunarvert af hverju við höldum okkur ekki við þessar 18 vikur sem fyrst var lagt upp með. Hver er ástæðan fyrir því?
Frú forseti. Þegar ég var að taka ákvörðun um hver raunveruleg ábyrgð mín væri í þessu máli, þ.e. sem þingmanns sem er að breyta þessum lögum, hugsaði ég: Réttindi konunnar hljóta alltaf að vera þau að hún hefur rétt til að óska eftir því að lífið í líkama hennar sé fjarlægt, hún á rétt á því. Hvar koma þá inn réttindi eða skylda okkar? Skylda okkar kemur inn ef ríkisvaldið getur haldið þessu lífi á lífi, þá er það ríkisvaldsins að gera það. Það er það sama og þegar læknar og sérfræðingar segja okkur að mörkin séu 22 vikur. Fyrir þann tíma er fóstur ekki lífvænlegt. Það er það sama með ákvarðanir sem við tökum varðandi fólk sem er heiladautt. Þá eru það aðstandendur sem ákveða hvort taka eigi úr sambandi. Upplýsingarnar frá sérfræðingum segja okkur hvenær fóstrið er lífvænlegt, hvenær halda má lífi í því lífi sem [[Forseti hringir.]]konan hefur rétt á að láta taka, það eru 22 vikur. Það er það sem ég þurfti að vita til þess að geta tekið þessa ákvörðun. Ég greiði atkvæði með málinu.
Herra forseti. Ég styð sjálfsákvörðunarrétt kvenna. Ég segi já við þessu sem og frumvarpinu og breytingartillögum meiri hluta nefndarinnar.
Virðulegi forseti. Ég virði sjálfsákvörðunarrétt kvenna. Það er enginn sem segir mér að fara í fóstureyðingu nema ég ákveði það sjálf. Það mundi enginn annar taka þá ákvörðun fyrir mig. En þessi tímalengd, 22 vikur - skiptir engu máli hvort barnið er heilbrigt eða ekki - er gjörsamlega svo langt yfir þeim velsæmismörkum sem ég gæti horfst í augu við siðferðislega, að ég get í engu viðurkennt það. Það er þess vegna sem við leggjum fram þessa breytingartillögu. Lögin hafa virkað ágætlega hingað til. Konur hafa fengið að fara í sína fóstureyðingu, 1.044 á ári, án nokkurrar höfnunar. Það er engin ástæða að okkar mati til að rýmka löggjöfina svo gríðarlega sem raun ber vitni.
Virðulegur forseti. Ég segi já við þessari tillögu. Ég er ekki sammála því að rýmka eigi tímann fram í 22. viku. Eins og lögin hafa verið hefur engri konu á Íslandi verið neitað um fóstureyðingu. Það er hvergi skráð. Það kom sérstaklega fram í umfjöllun nefndarinnar og var sérstaklega spurt um það og það er hvergi skráð að nokkurn tímann hafi nokkurri konu á Íslandi verið neitað um fóstureyðingu.
Herra forseti. Í fyrsta lagi virðist þessi breytingartillaga frá 3. minni hluta velferðarnefndar vera á misskilningi byggð vegna þess að hún þrengir núgildandi rétt niður í 12 vikur þar sem nú eru 16 vikur, þ.e. þar sem heimild er til þungunarrofs, og lengur ef sérstakar og alvarlegar ástæður eru fyrir hendi. Þannig að þessi grein gerir ekki það sem flutningsmenn breytingartillögunnar leggja til að hún geri. [[Gripið fram í.]]- Ég er ágætlega skyggn, hv. þm. Inga Sæland. [[Gripið fram í.]] [[Forseti hringir.]]
Þögn í salnum.
Þegar ég les textann skil ég hann ágætlega, öfugt við hv. flutningsmenn þessarar tillögu, sem þrengja að núgildandi rétti með þessari breytingartillögu. Ég segi nei við þessari tillögu, ég mæli með því að allir gera það og vonast að sjálfsögðu til þess.
Virðulegur forseti. Í dag er fimmta hver þungun rofin og við eigum að spyrja okkur: Við eigum að reyna að finna allar aðrar leiðir og það ætti að vera frumvarp um ókeypis getnaðarvarnir, fræðslu. Allt ætti að vera búið að reyna. Það á að hringja bjöllum hjá okkur þegar fimmta hver þungun er rofin. Þess vegna segi ég nei.
Herra forseti. Ég mun ekki greiða atkvæði um 4. gr. eins og ég kom að hér áðan. Það geri ég í trausti þess að velferðarnefnd taki málið aftur til umfjöllunar og geri nú tilraun til þess að skapa víðtækari sátt í jafn viðkvæmu máli og hér um ræðir. Það er mín eina ósk að gerð sé sú tilraun og menn hlusti á þær viðkvæmu raddir sem hér hafa komið fram. Ég mun því ekki greiða atkvæði, herra forseti.
Herra forseti. Við samningu tillögunnar sem núna er lagt til að vísað verði til ríkisstjórnarinnar var farið eftir tilmælum barnaréttarnefndar Sameinuðu þjóðanna varðandi framkvæmd barnasáttmálans á Íslandi, tilmælum ráðherranefndar Evrópuráðsins um réttindi barna og barnvæna félagsþjónustu við börn og fjölskyldur og Evrópuráðssamningi um vernd barna gegn kynferðislegri misbeitingu og kynferðislegri misnotkun. Einnig var farið eftir skýrslu umboðsmanns barna og helstu áhyggjuefnum þess embættis og litið til þess að fyrirtæki setji sér fjölskyldustefnu, stytti vinnutíma og geri vinnutíma sveigjanlegri og hvernig unnt sé að tryggja að foreldrar geti betur sinnt börnum sínum, t.d. vegna veikinda þeirra eða fötlunar, að þriðja valfrjálsa bókunin við samning Sameinuðu þjóðanna um barnasáttmálann verði lögfest og einnig samningur Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks. Best hefði verið, herra forseti, að samþykkja þessa góðu tillögu. [[Forseti hringir.]]Næstbest er að vísa henni til ríkisstjórnarinnar. Tillagan fékk afskaplega góðar umsagnir sem ég vona að ríkisstjórnin taki einnig til greina og þeir sem vinna með tillöguna. Ég segi já.
Virðulegur forseti. Ég er á nefndarálitinu um staðfestingu ríkisreiknings. Það er lítið hægt að gera núna, 2019, við ríkisreikning 2017 sem er ámælisvert út af fyrir sig. Ég tek undir allar ábendingar sem koma fram í nefndarálitinu sem eru mjög góðar. Það eru ýmsir vankantar á ríkisreikningi eins og hann er og þess vegna greiði ég ekki atkvæði með staðfestingu ríkisreiknings heldur sit hjá þó að ég taki undir allar ábendingarnar sem koma fram í nefndarálitinu.
Herra forseti. Þessi breytingartillaga fjallar um keðjuábyrgð og hún er til bóta vegna þess að hún styður vinnu gegn félagslegum undirboðum sem eru snyrtileg orð yfir þann glæp sem framinn er þegar fólk er rænt launum sínum og réttindum. Það er glæpur og eins og aðrir glæpir er þjófnaðurinn myrkraverk og það ætlar að reynast erfitt að uppræta hann. Það sem verra er er að fórnarlömbin eru hrædd og tjá sig ekki en eru í raun og veru þau einu sem taka áhættu með glæpnum. Þetta er mikilvæg breytingartillaga og ég segi já.
Virðulegi forseti. Þetta er mjög gott mál, en fram kom í umræðum nefndarinnar að það væru mjög mörg önnur plastmál sem væru mun umfangsmeiri og brýnt að huga að, t.d. plast sem er óendurvinnanlegt. Það er mjög stór hluti af heildarplastnotkuninni. Ég vil nýta þetta tækifæri til að styðja þetta mál þó að það sé mun minna í sniðum en það sem við ættum helst að beina athygli okkar að, sem eru stóru vandamálin í plastnotkuninni og hvet ég Alþingi til að klára það.
Virðulegi forseti. „Ég er plastpokamaður og plastpoka- syng ég blús“, söng Megas hér um árið, og ég tek undir það. Ég hef lagt hér fram tillögur um bann við notkun á plastpokum. Þetta mál er skref í þá átt og er framfaramál. Að sjálfsögðu tek ég undir með hv. þm. Birni Leví Gunnarssyni um að þetta er aðeins fyrsta skrefið í því að draga úr þeirri stórkostlegu vá fyrir jörðina og mannkynið sem ofnotkun á plasti er. Ég hvet því þingheim til að styðja þetta mál.
Virðulegi forseti. Ég flyt hér nefndarálit frá meiri hluta atvinnuveganefndar um frumvarp til laga um breytingu á lögum um lax- og silungsveiði með síðari breytingum, sem gengið hafa undir nafninu selveiðar. Nefndin hefur fjallað um málið og fengið á fund sinn Jóhann Guðmundsson frá atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytinu. Nefndinni bárust umsagnir frá Náttúrufræðistofnun Íslands, Samtökum ferðaþjónustunnar og Umhverfisstofnun. Með frumvarpinu er lagt til að ráðherra geti með reglugerð sett reglur um selveiðar, m.a. um skráningu selveiða og að banna eða takmarka selveiðar á íslensku forráðasvæði ef það er talið nauðsynlegt að mati Hafrannsóknastofnunar. Markmið frumvarpsins er að vernda selastofna hér á landi gegn ofveiði, en frumvarpið byggist á því að selastofnar við landið hafi minnkað mjög og er landselsstofninn metinn í bráðri hættu og er á lista yfir tegundir dýra og plantna í útrýmingarhættu. Heimild vantar í lögin til að heimila ráðherra að takmarka veiðar á sel. Í ráðgjöf Hafrannsóknastofnunar sem kynnt var 13. júní 2017 kemur m.a. fram að stofn landsels sé í sögulegu lágmarki. Fækkun frá upphafi talningar árið 1980 er 77% og samkvæmt talningu sumarið 2016 hafði stofninn minnkað um þriðjung frá árinu 2011. Stofninn er metinn í bráðri hættu samkvæmt válista íslenskra spendýrategunda á vef Náttúrufræðistofnunar Íslands. Jafnframt hefur fækkað í stofni útsels, en frá árinu 1980 til 2012 fækkaði um meira en helming og er stofninn metinn í nokkurri hættu samkvæmt válista Náttúrufræðistofnunar Íslands. Ekki er til heildstæð löggjöf um seli og/eða selveiðar en í lögum um lax- og silungsveiði er þeim sem á veiðirétt samkvæmt lögum veitt heimild til að styggja og skjóta sel sem er í veiðivatni, ósi þess eða ósasvæði veiðiréttarhafa. Fordæmi er fyrir sambærilegum eða svipuðum ákvæðum í íslenskri löggjöf um takmörkun veiða sem gilda m.a. um veiðar á eignarlandi og í netlögum. Í umsögn Umhverfisstofnunar var m.a. bent á að kanna þyrfti hvort reglugerðarheimild frumvarpsins nægði til að banna eða takmarka selveiðar á íslensku forráðasvæði, annars vegar með hliðsjón af núgildandi ákvæðum 72. gr. stjórnarskrárinnar og hins vegar með hliðsjón af núgildandi ákvæðum um selveiðar. Var bent á að 9. kapítuli Jónsbókar tryggði landeigendum tiltekinn hagnýtingarrétt til selveiða innan netlaga og að með tilliti til ákvæða veiðitilskipunarinnar frá 1841 eigi landeigandi hagnýtingarrétt til veiði sels innan netlaga og njóti þar af leiðandi eignarráða yfir selveiðum innan netlaga. Fyrir liggi því að landeigendur njóti tiltekinna eignarréttinda vegna selveiða og því þurfi að skoða hvort tillagan feli í sér of víðtækt valdframsal. Meiri hlutinn bendir á að þó að landeigandi njóti hagnýtingarréttar til selveiða innan netlaga sæti sá réttur takmörkunum samkvæmt öðrum lögum. Sem dæmi má nefna er veiðiréttarhöfum sem fyrr segir heimilt að styggja sel eða skjóta sel sem er í veiðivatni, ósi þess eða ósasvæði, samanber 11. gr. laga um lax- og silungsveiði. Fyrirhuguð lagabreyting er gerð með tilliti til ríkra almannahagsmuna, þ.e. til að vernda selastofna við landið sem eru nú í útrýmingarhættu. Mikilvægir hagsmunir liggja því til grundvallar breytingunni. Verði sett veiðibann með reglugerð eigi slíkt bann stoð í lögum og mun gilda jafnt um alla landsmenn, þar með talið landeigendur. Meiri hlutinn bendir enn fremur á að verði ekki stemmt stigu við áframhaldandi veiðum á selastofnunum, sérstaklega landsel, geti umræddur hagnýtingarréttur orðið að engu fari svo að stofninn hverfi. Með lagabreytingunni sé tryggt að bann eða takmörkun á veiðum verði sett ef Hafrannsóknastofnun telur það nauðsynlegt og því muni takmarkanir byggjast á vísindalegum grunni. Í umsögnum var m.a. bent á að þörf sé á heildarendurskoðun á löggjöf um seli og selveiðar. Meiri hlutinn telur rök hníga til þess að farið verði í heildarendurskoðun löggjafar varðandi seli. Sú staða sem sé uppi kalli hins vegar á að brugðist sé skjótt við til þess að varna því að staða selastofna við landið versni enn frekar. Meiri hlutinn leggur til að frumvarpið verði samþykkt óbreytt. Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, áheyrnarfulltrúi í nefndinni, er samþykk þessu áliti en undir nefndarálitið skrifa, auk þess sem hér stendur, formaður nefndarinnar, Lilja Rafney Magnúsdóttir, Albertína Friðbjörg Elíasdóttir, Halla Signý Kristjánsdóttir, Kolbeinn Óttarsson Proppé, Njáll Trausti Friðbertsson, Ólafur Ísleifsson og Sigurður Páll Jónsson.
Forseti. Ég kveð mér hljóðs til að taka undir með hv. framsögumanni um nauðsyn þess að koma þessum lögum á. Ég vildi aðeins koma inn á nokkur atriði. Mér finnst að með þessum lögum og afgreiðslu hv. atvinnuveganefndar séum við enn frekar að festa það í sessi sem á að vera yfir og allt um kring þegar kemur að auðlindanýtingu okkar Íslendinga, þ.e. að hún byggi á vísindalegri ráðgjöf, að við förum um hana eftir formerkjum sjálfbærrar þróunar. Akkúrat í því ljósi er þetta frumvarp lagt fram og ber afgreiðsla okkar í hv. atvinnuveganefnd þess merki. Þetta á að vera það sem við förum eftir þegar kemur að allri nýtingu náttúruauðlinda, hvort sem er fiskveiðistjórn eða öðru sem kalla mætti nýtingu og heyrir undir skipulagsmál, þ.e. þar sem við ráðum hver nýtingin er, eins og varðandi fiskeldið, og eins þegar kemur að villtum fuglum og spendýrum. Meiri hlutinn bendir á nauðsyn þess að fara í heildarendurskoðun og það er mjög góð ábending sem ég vona að hæstv. ráðherra hlusti á. Sjálfur tel ég að við eigum að fara í allsherjarendurskoðun á lagaumhverfi okkar þegar að þessu kemur og skoða þetta einnig í samhengi við lög um vernd, friðun og veiðar á villtum fuglum og villtum spendýrum, að farið verði í nokkurs konar lagahreinsun og að skoðaðar verði sameiningar og hvernig best sé að haga málum í þessum efnum öllum þannig að vísindaleg nálgun sé yfir og allt um kring í þessum efnum. Ég fagna þessari afgreiðslu.
Herra forseti. Ég mæli fyrir nefndaráliti með breytingartillögu um frumvarp til laga um breytingu á lögum um tekjuskatt, nr. 90/2003, fyrir hönd efnahags- og viðskiptanefndar. Nefndin fékk á sinn fund fulltrúa frá fjármála- og efnahagsráðuneytinu og Samtökum atvinnulífsins og fékk auk þess umsagnir frá endurskoðunarfyrirtækjunum KPMG og PwC. Í frumvarpinu eru lagðar til breytingar á 91. gr. a laga um tekjuskatt, nr. 90/2003, sem fjalla um svokallaðar ríki-fyrir-ríki skýrslur um skattskil. Felast breytingarnar í fyrsta lagi í því að viðmiðunarfjárhæð vegna skilaskyldu innlendra móðurfélaga á ríki-fyrir-ríki skýrslum verði miðuð við evrur en ekki íslenskar krónur, í öðru lagi í breytingum á 2. mgr. greinarinnar um það hvenær skylda til að skila ríki-fyrir-ríki skýrslu hvílir á innlendu félögunum þrátt fyrir að þau teljist ekki vera fjölþjóðlegar heildarsamstæður og í þriðja lagi í viðbót nýs ákvæðis um svokölluð staðgöngufélög móðurfélaga, þ.e. surrogate parent entity. Með breytingunum er m.a. ætlunin að bregðast við ábendingum OECD um íslensku reglurnar um ríki-fyrir-ríki skýrslur. Nefndinni var bent á að tímafrestir sem getið er um í g- og h-lið 1. gr. frumvarpsins og varða tilkynningar til ríkisskattstjóra væru óraunhæfar þar sem upplýsingar sem tilkynna skal fyrir lok reikningsárs lægju ekki ljósar fyrir fyrr en við sama tímamark. Nauðsynlegt væri að kveða á um rýmra tímamark. Nefndin fellst á ábendinguna og leggur til að miðað verði við að tilkynningar samkvæmt ákvæðinu berist ríkisskattstjóra innan mánaðar frá lokum reikningsárs. Eins og áður segir leggur nefndin til breytingar sem fylgja með nefndarálitinu, sem ég fer ekki frekar yfir en vísa til álitsins. Hv. þm. Silja Dögg Gunnarsdóttir var fjarverandi við afgreiðslu málsins en undir álitið rita hv. þingmenn Óli Björn Kárason, Ólafur Þór Gunnarsson, Þorsteinn Víglundsson, Brynjar Níelsson, Bryndís Haraldsdóttir, Einar Kárason, Sigmundur Davíð Gunnlaugsson og Smári McCarthy.
Herra forseti. Ég mæli fyrir nefndaráliti með breytingartillögu um frumvarp til laga um milligjöld fyrir kortatengdar greiðslur, frá efnahags- og viðskiptanefnd, á þskj. 1385. Nefndin fjallaði um málið og fékk á sinn fund fulltrúa frá fjármála- og efnahagsráðuneytinu og Fjármálaeftirlitinu. Nefndinni bárust umsagnir frá Fjármálaeftirlitinu og Neytendasamtökunum auk sameiginlegrar umsagnar frá Samtökum ferðaþjónustunnar og Samtökum verslunar og þjónustu. Í frumvarpinu er lagt til að reglugerð Evrópuþingsins og ráðsins 2015/751 um milligjöld fyrir kortatengdar greiðslur, með viðeigandi aðlögunum, hljóti lagagildi hér á landi. Í reglugerðinni er m.a. mælt fyrir um að milligjöld vegna debetkorta megi í hæsta lagi nema 0,2% af fjárhæð greiðslu en 0,3% af fjárhæð kreditkortagreiðslna. Áhrif þessa verða þau að hámarksmilligjöld vegna kreditkortagreiðslna lækka um helming frá því sem nú gildir hér á landi í samræmi við ákvörðun Samkeppniseftirlitsins nr. 8/2015 frá 30. apríl 2015. Hámarksmilligjöld vegna debetkortagreiðslna eru þau sömu samkvæmt ákvörðun Samkeppniseftirlitsins og samkvæmt milligjaldareglugerðinni. Efni frumvarpsins er nánar lýst í greinargerð með því. Í þeim umsögnum sem nefndinni bárust er lýst stuðningi við framgang frumvarpsins. Í umsögn Fjármálaeftirlitsins er m.a. lagt til að tekið verði fram í frumvarpinu að um eftirlit Fjármálaeftirlitsins fari samkvæmt lögum um opinbert eftirlit með fjármálastarfsemi. Nefndin telur þegar leiða af viðkomandi lögum að þau gildi um eftirlit Fjármálaeftirlitsins samkvæmt frumvarpinu og telur viðbótina því óþarfa. Í umsögn Fjármálaeftirlitsins er lagt til að nokkrar breytingar verði gerðar á 3. gr. frumvarpsins um stjórnvaldssektir. Nefndin tekur ábendingarnar til greina og leggur í fyrsta lagi til orðalagsbreytingu á 2. málslið 2. mgr. ákvæðisins svo að skýrt verði að hámarksfjárhæð stjórnvaldssektar sem Fjármálaeftirlitið leggur á lögaðila geti numið 800 millj. kr., tvöföldum ávinningi af broti eða 10% af heildarveltu eftir því hver þessara fjárhæða er hæst. Í öðru lagi leggur nefndin til að í greininni verði kveðið á um þau sjónarmið sem tekið skal tillit til við ákvörðun sekta. Við sektarákvörðun verði þannig horft til alvarleika brots, hve lengi brot hefur staðið yfir og hvort um ítrekað brot sé að ræða. Jafnframt verði horft til samstarfsfýsi hins brotlega við rannsókn máls. Ekki er um tæmandi talningu atvika að ræða heldur skal horft til allra atvika sem máli geta skipt þegar fjárhæð sektar er ákvörðuð. Í þriðja lagi leggur nefndin til að kveðið verði á um að greiða skuli dráttarvexti af sektarfjárhæð sé hún ekki greidd innan mánaðar frá ákvörðun álagningar. Fellst nefndin á þá ábendingu Fjármálaeftirlitsins að sú viðbót sé til þess fallin að auka samræmi milli ákvæða sem heimila stjórnvaldssektir vegna efnahagsbrota. Með nefndarálitinu fylgja breytingartillögur sem ég sé ekki ástæðu til að gera frekari grein fyrir. Þorsteinn Víglundsson var fjarverandi við afgreiðslu málsins. Undir álitið rita Óli Björn Kárason, Brynjar Níelsson, Bryndís Haraldsdóttir, Einar Kárason, Ólafur Þór Gunnarsson, Silja Dögg Gunnarsdóttir, Smári McCarthy og Þorgrímur Sigmundsson.
Herra forseti. Ég mæli fyrir nefndaráliti um frumvarp til laga um breytingu á lögum um bindandi álit í skattamálum, nr. 91/1998, með síðari breytingum, frá meiri hluta efnahags- og viðskiptanefndar. Nefndin fjallaði um málið og fékk á sinn fund fulltrúa frá fjármála- og efnahagsráðuneytinu og frá Samtökum atvinnulífsins. Umsagnir bárust frá Samtökum atvinnulífsins og endurskoðunarfyrirtækinu KPMG. Í frumvarpinu eru lagðar til breytingar á lögum um bindandi álit í skattamálum, nr. 91/1998, sem miða einkum að því að bindandi álit verði tímabundin til fimm ára og að grunngjald sem greiða skal þegar beiðni um álit er lögð fram hækki úr 75.000 kr. í 150.000 kr. Nefndin fjallaði um þörfina á hækkun grunngjaldsins, sem mælt er fyrir um í 3. gr. frumvarpsins, og sendi ríkisskattstjóra beiðni um minnisblað þar sem fjallað yrði um kostnað embættisins af bindandi álitum. Í svari embættisins kom m.a. fram að afgreiðsla beiðna um bindandi álit væri margþætt og flókið verkefni sem væri sinnt af sumum af reynslumestu sérfræðingum embættisins. Launakostnaður þeirra hefði augljóslega aukist á síðustu tíu árum en gjaldið hefur verið óbreytt frá árinu 2009. Þá bæri embættið umtalsverðan óbeinan kostnað af álitsbeiðnum sem ekki væri tekið tillit til við tímaskráningu vegna þeirra, þar með talið kostnað vegna kröfugerða til yfirskattanefndar en bindandi álit ríkisskattstjóra væru iðulega kærð til nefndarinnar. Ljóst væri að grunngjaldið yrði síst talið of hátt miðað við vinnuframlag, yrði frumvarpið að lögum. Minnti ríkisskattstjóri á umfjöllun í greinargerð með frumvarpinu sem varð að lögum um bindandi álit í skattamálum þar sem fram kom að gjaldinu væri ætlað að standa straum af kostnaði embættisins af gerð álita sem og að stuðla að góðum undirbúningi álitsbeiðna. Meiri hluti nefndarinnar tekur rök ríkisskattstjóra til greina. Á meðal þess sem kom til umræðu við umfjöllun um málið var sá möguleiki að heimilt yrði að framlengja gildistíma álita umfram fimm ár að ákveðnum skilyrðum uppfylltum. Meiri hlutinn bendir á að hugmyndina þyrfti að útfæra nánar áður hún verður fest í lög. Leggur meiri hlutinn til að kannað verði í ráðuneytinu hvort og með hvaða hætti skynsamlegt sé að bæta við lögin ákvæði um heimild til framlengingar á gildistíma bindandi álita. Meiri hlutinn leggur því til að frumvarpið verði samþykkt óbreytt. Brynjar Níelsson var fjarverandi við afgreiðslu málsins en skrifar undir álitið samkvæmt heimild í 3. mgr. 18. gr. starfsreglna fastanefnda Alþingis. Undir álitið rita Óli Björn Kárason, Þorsteinn Víglundsson, Brynjar Níelsson, Bryndís Haraldsdóttir, Einar Kárason, Ólafur Þór Gunnarsson og Silja Dögg Gunnarsdóttir.
Herra forseti. Ég mæli fyrir nefndaráliti með breytingartillögu um frumvarp til laga um breytingu á lögum um aukatekjur ríkissjóðs, nr. 88/1991, á þingskjali 1411. Nefndin fjallaði um málið og fékk á sinn fund sérfræðinga frá fjármála- og efnahagsráðuneytinu og dómsmálaráðuneytinu, gesti frá Samtökum atvinnulífsins og Samtökum fjármálafyrirtækja. Nefndinni bárust umsagnir frá Viðskiptaráði Íslands, auk áðurgreindra aðila. 1. apríl sl. tóku gildi lög nr. 151/2018, um breytingu á þinglýsingalögum og fleiri lögum, þar sem kveðið er á um heimild til að þinglýsa réttindum með rafrænni færslu. Samhliða gildistöku laganna var sett reglugerð um rafrænar þinglýsingar, nr. 360/2019, þar sem framkvæmd þeirra er nánar lýst. Í 1. mgr. 8. gr. laga um aukatekjur ríkissjóðs, nr. 88/1991, er kveðið á um að greiða skuli 2.500 kr. fyrir þinglýsingu skjala. Í frumvarpinu sem hér er til umfjöllunar er lagt til að sama gjald skuli greiða fyrir þinglýsingu með rafrænni færslu. Við umfjöllun nefndarinnar komu fram sjónarmið um að kostnaður hins opinbera af þinglýsingum myndi lækka eftir því sem rafrænar þinglýsingar yrðu algengari og að eðlilegt væri að gjaldtaka vegna rafrænna þinglýsinga tæki mið af því. Í greinargerð með frumvarpi því sem varð að áðurnefndum lögum nr. 151/2018 kemur fram að greiningarvinna í tengslum við innleiðingu rafrænna þinglýsinga hafi leitt í ljós að umtalsverður samfélagslegur ávinningur felist í upptöku rafrænna þinglýsinga en erfitt sé að meta með áreiðanlegum hætti hver sú hagræðing kunni að verða. Þá sé ekki stefnt að því að allar þinglýsingar verði rafrænar nú þegar og því taki nokkurn tíma að meta þá hagræðingu sem breytingin hafi í för með sér. Nefndin telur rétt að neytendur og þinglýsingarbeiðendur njóti þeirrar hagræðingar sem felst í upptöku rafrænna þinglýsinga og leggur í því skyni til að gjald fyrir þinglýsingu með rafrænni færslu verði 40% lægra en gjald vegna hefðbundinnar þinglýsingar skjals. Jafnframt telur nefndin að með auknum hvata til að nota rafrænar þinglýsingar verði stuðlað að hraðari innleiðingu hins nýja kerfis. Þar sem hagræðingaráhrif af rafrænum þinglýsingum koma ekki fram samstundis, auk þess sem gert hefur verið ráð fyrir óbreyttu þinglýsingargjaldi við tekjuáætlun ríkissjóðs fyrir yfirstandandi ár, leggur nefndin til að gjald fyrir þinglýsingu með rafrænni færslu verði jafnt gjaldi fyrir þinglýsingu skjala, þ.e. 2.500 kr., fram til 1. janúar 2020. Ljóst er að sú breytingartillaga sem að framan er lýst hefur áhrif til skerðingar á tekjum ríkisins af þinglýsingum, en tekjur af þeim stofni námu 240 millj. kr. á árinu 2018 og voru áætlaðar 328 millj. kr. í fjárlögum fyrir árið 2019. Umfang skerðingarinnar ræðst af hlutfalli þinglýsinga sem framkvæmdar verða rafrænt en á móti henni koma hagræðingaráhrif líkt og áður var getið. Sú krónutala sem nefndin leggur til að greiða skuli fyrir þinglýsingu með rafrænni færslu byggist ekki á nákvæmu mati á raunkostnaði hins opinbera af rafrænum þinglýsingum enda liggja upplýsingar þar að lútandi ekki fyrir. Nefndin hvetur til þess að þegar reynsla verður komin á framkvæmd rafrænna þinglýsinga fari fram mat á raunkostnaði að baki þeim með það fyrir sjónum að gjaldið taki mið af raunkostnaði. Nefndin ítrekar þá afstöðu sem kom fram í nefndaráliti meiri hluta hennar um 4. mál á yfirstandandi löggjafarþingi að nauðsynlegt sé að fylgja þeirri meginreglu við ákvörðun á gjöldum fyrir opinbera þjónustu að þau endurspegli tilkostnað viðkomandi stofnana. Það sé réttlætismál að almenningur njóti þess beint þegar kostnaður stofnana lækkar m.a. með aukinni sjálfvirkni og rafrænni þjónustu. Að framansögðu, hæstv. forseti, leggur nefndin til að frumvarpið verði samþykkt með þeirri breytingu sem ég hef gert hér að umtalsefni. Brynjar Níelsson var fjarverandi við afgreiðslu málsins en skrifar undir álitið samkvæmt heimild í 3. mgr. 18. gr. starfsreglna fastanefnda. Smári McCarthy skrifar undir álitið með fyrirvara sem hann hyggst gera grein fyrir síðar. Undir álitið skrifa Óli Björn Kárason, Brynjar Níelsson, Þorsteinn Víglundsson, Bryndís Haraldsdóttir, Einar Kárason, Ólafur Þór Gunnarsson, Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, Silja Dögg Gunnarsdóttir og Smári McCarthy, með fyrirvara.
Herra forseti. Ég mæli fyrir nefndaráliti efnahags- og viðskiptanefndar með breytingartillögu um frumvarp til laga um breytingu á lögum um vátryggingastarfsemi og lögum um vátryggingasamstæður, reglugerðir og reglur. Nefndarálitið er á þingskjali 1298. Nefndin fékk á sinn fund sérfræðinga frá fjármála- og efnahagsráðuneyti og frá Fjármálaeftirlitinu. Umsögn barst frá Fjármálaeftirlitinu. Í frumvarpinu eru lagðar til breytingar á lögum um vátryggingastarfsemi, nr. 100/2016, annars vegar og lögum um vátryggingasamstæður, nr. 60/2017, hins vegar. Er með breytingunum m.a. brugðist við athugasemdum Eftirlitsstofnunar EFTA við innleiðingu á framkvæmdastöðlum ESB sem gefnir eru út ársfjórðungslega og varða tæknilegar upplýsingar fyrir útreikning á vátryggingaskuld vegna ársfjórðungslegra gagnaskila. Í umsögn sinni til nefndarinnar lagði Fjármálaeftirlitið til breytingu á 1. gr. frumvarpsins um heimild stofnunarinnar til að setja reglur um upplýsingar um áhættulausan vaxtaferil fyrir viðeigandi gjaldmiðla til að reikna besta mat vátryggingaskuldar vegna ársfjórðungslegra gagnaskila. Leggur Fjármálaeftirlitið til að í ákvæðinu verði tekið fram að við setningu reglnanna sé stofnuninni heimilt að vísa til birtingar á framkvæmdarreglugerðum sem innihalda upplýsingarnar í Stjórnartíðindum Evrópusambandsins á ensku. Nefndin fellst á tillögu Fjármálaeftirlitsins og leggur til viðeigandi breytingu á 1. gr. frumvarpsins. Breytingartillaga þess efnis fylgir með nefndarálitinu sem hér liggur fyrir. Silja Dögg Gunnarsdóttir var fjarverandi við afgreiðslu málsins. Undir nefndarálit þetta rita Óli Björn Kárason, Þorsteinn Víglundsson, Brynjar Níelsson, Bryndís Haraldsdóttir, Einar Kárason, Ólafur Þór Gunnarsson, Sigmundur Davíð Gunnlaugsson og Smári McCarthy.