Mijnheer de voorzitter, mijnheer de staatssecretaris, ik kan het heel kort houden, want ik heb mijn vraag al veel eerder opgesteld dan mijn collega, wiens vraag aan mijn vraag gekoppeld is. Intussen zijn er al veel meer details bekend, waarop de volgende vraagsteller veel dieper zal ingaan. Daartoe kan ik mij beperken.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer Mahdi, ik wens u met uw mandaat veel succes namens onze partij en onze fractie, de grootste fractie van de Kamer. Ik heb u al via digitale weg kunnen gelukwensen, maar u nog nauwelijks fysiek kunnen spreken. Het gesprek dat wij in het Europees Parlement hebben kunnen voeren, was zeer kort. Ik wens u succes in uw opdracht, die niet gemakkelijk is. U zal koppig moeten zijn en moeten volharden. U zal goed moeten samenwerken met de administratie. De migratieadministratie is een fantastische administratie, wat u intussen al wel weet. Alle aspecten en facetten van het departement zijn interessant en boeiend en er werken heel veel fantastische ambtenaren en werknemers op het terrein, ook op het asielterrein. Ik wens u veel succes, veel strijdkracht, veel koppigheid – ik weet dat u dat hebt. In de N-VA zal u altijd een partner vinden om een migratiebeleid op te zetten dat streng maar rechtvaardig is. Dat heb ikzelf proberen te doen; dat is altijd met vallen en opstaan. In het regeerakkoord dat ik gelezen heb, vind ik enkele elementen bijzonder interessant, waaronder datgene waarover ik u nu zal ondervragen. In enkele andere elementen geloof ik minder omdat ik denk dat er problemen van zullen komen, maar daarover zal ik u in de komende weken zeker ook aan de tand voelen. Bij de bespreking van uw beleidsbrief in de komende weken zullen we sowieso dieper en langer van gedachten kunnen wisselen. Ook daar kijk ik naar uit. Ik heb u mijn boeken gesigneerd cadeau gedaan, het boek Continent zonder grens en het boek Vragen rond migratie. Ik hoop dat u de tijd neemt om die even te lezen. Ik denk of ik hoop dat u daar veel inspiratie uit kan opdoen, ook al bent u het misschien niet met alles eens, maar ze geven alleszins een goede fond om beslagen verder te kunnen debatteren op de inhoud en echt goed voort te kunnen spreken over waar wij naartoe willen in Europa met het migratiebeleid. Ik heb u ook onze 21 wetsvoorstellen bezorgd die wij eerder al hadden ingediend. Ik hoop dat uw kabinetschef, mevrouw de Moor, en uw ploeg die in de komende weken ook eens kunnen bestuderen ter inspiratie van enkele zaken die er sowieso aankomen, waarbij ik onder andere denk aan de evaluatie van rechters van de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen. Daarmee waren we bijna geland, dus dat wetsvoorstel heb ik gewoon opnieuw ingediend. Het komt eigenlijk ook gewoon van de administratie van de RvV zelf, dus ik neem aan dat daarmee relatief gemakkelijk voortgewerkt kan worden, als wetsontwerp dan. U zal dat wetsontwerp wel nog moeten voorleggen aan uw collega's in de Ministerraad, maar het staat wel in het regeerakkoord. Zo zijn er nog wetsvoorstellen die echt nodig zijn om een aantal achterpoortjes te sluiten, want zo zijn er spijtig genoeg nog enkele. Dan kom ik tot mijn vraag over het masterplan voor de gesloten centra. Ik las in de krant dat de regering twee nieuwe gesloten centra zal bouwen, een in Zandvliet en een in Jumet. Dat is geen nieuws, want dat was al lang aangekondigd, maar met een nieuwe regering is het vaak zo dat oude beslissingen opnieuw worden opgenomen en verkocht als iets nieuws. Dat is het natuurlijk niet. Dat akkoord was er al in de Zweedse regering en in de budgetten was daarvoor al voorzien. Ik ben tevreden dat men hiermee verder gaat. In Jumet was er een probleem met het stadsbestuur van Charleroi. Ik ben ervan overtuigd dat de heer Magnette tijdens de onderhandelingen zijn zegje wel zal hebben gedaan. Hij heeft de MR buitengezet in het stadsbestuur van Charleroi en hij heeft Ecolo binnengepakt. Voor Ecolo zijn gesloten centra voor illegalen niet zo evident op hun grondgebied. Er werd een bouwaanvraag ingediend die negatief door het stadsbestuur werd beoordeeld. Ik heb nu begrepen dat men nu voor een kleiner centrum zou gaan en dat daarvoor wel een akkoord zou zijn van het stadsbestuur en van de PS en van Ecolo, mag ik aannemen. Dan zouden er meer plaatsen in Zandvliet komen. Het totaal aantal plaatsen zou wel op hetzelfde niveau blijven. Mijnheer de staatssecretaris, klopt deze informatie? Over hoeveel plaatsen gaat het precies in Zandvliet en Jumet? Wordt het idee van de units van de gevangenis van Tilburg die we hebben stopgezet, waarvoor ik een akkoord met de Nederlanders heb getekend, overgedragen of niet? Of wordt het een volledig nieuw gesloten centrum in Zandvliet? Ik ben er een aantal keren voor de bewoners gaan spreken, die nogal kritisch zijn. Ik denk wel dat het nodig is dat er een komt. U weet dat het Antwerps stadsbestuur daarvoor absoluut vragende partij is en de N-VA zeker ook. Wat is de stand van zaken bij de uitrolling van het masterplan? Er zal wel vertraging zijn. Hoe groot is die vertraging? Wat is de timing voor de opening van die gesloten centra? Klopt het dat die vergunningsaanvraag is afgewezen? Wat heeft die vergunning al gekost aan architectenkosten? Er is immers niets zo zuur als een afgewezen vergunningsaanvraag. Dat kost handenvol geld. Hoe ver staat het met de Regie der Gebouwen, vooral voor Zandvliet als voor Jumet? Wat is daar de stand van zaken? Ik las in het regeerakkoord een zinnetje dat mij intrigeert. Er staat dat de mensen in de gesloten centra in optimale leefomstandigheden zullen worden opgevangen. Ik denk dat wij dat doen. Op dit moment loopt het goed op het terrein, maar in Brugge hebben we een probleem. Het is een zeer verouderde instelling. U moet die maar eens bezoeken. Het is er niet optimaal. Dat durf ik ook toe te geven. Ik krijg daarover ook wel eens verwijten vanuit de ngo-hoek. Die zijn niet altijd onterecht. Wat het zinnetje over "optimale omstandigheden" betreft, bedoelt de regering daarmee dat er een nieuw centrum komt in Brugge, dat het bestaande centrum dichtgaat en vervangen zal worden door een ander of dat het gewoon dichtgaat? Dan komt er netto niet meer plaats. Wat is uw bedoeling met het centrum in Brugge? Komt er een nieuw? Wordt het gerenoveerd? Is er een planning beschikbaar? Of blijft u gewoon voortdoen met het bestaande centrum? Hoe valt dat dan te rijmen met het punt in het regeerakkoord dat er naar optimale omstandigheden van opvang in gesloten centra wordt geëvolueerd?
Ik ben soepel geweest met de reglementaire spreektijden. Ik heb de spreektijd van mevrouw Van Camp bij de uwe geteld, mijnheer Francken. Mijnheer de staatssecretaris, u hebt het woord voor uw antwoord.
Mijnheer de voorzitter, geachte leden, ik dank u in eerste instantie voor de vele ingediende vragen, op een moment dat qua timing niet altijd even handig is, vermits er binnen de twee weken een beleidsverklaring aankomt. Ik zal echter zo goed als mogelijk op alle vragen antwoorden. Ik beloof u dat ik ook in de toekomst zo goed als mogelijk en punctueel zal antwoorden. Ik heb het als Kamerlid ook altijd geapprecieerd als ministers gedetailleerde antwoorden gaven. Ik zal daar ook mijn uiterste best voor doen. Ik wil de collega's ook bedanken, en in het bijzonder de heer Francken, voor de documenten die mij bezorgd zijn. U zal misschien ook al gelezen hebben, mijnheer Francken, dat ik het belangrijk vind dat wij op dit departement het thema depolariseren. Iedereen vindt dat Asiel en Migratie een departement moet zijn waar vooral een rechtvaardig beleid wordt gevoerd. De documenten die u mij bezorgd hebt, zullen wij uiteraard bekijken. Wij bekijken voorstellen van alle partijen, ook van oppositiepartijen. U mag er zeker van zijn dat wij ook die documenten zullen bestuderen. Wat uw vragen betreft, zoals u wellicht weet en ook zelf gezegd hebt, werd in de vorige legislatuur, in 2017, een masterplan voorgesteld door uzelf, en daarna ook door mevrouw De Block, waarbij een uitbreiding van de capaciteit van de gesloten centra werd beoogd. Er werden in dat plan twee nieuwe centra opgenomen, één in Jumet en één in Zandvliet. Daarbij werd voor die twee centra een totale capaciteit van 344 plaatsen beoogd. In dat masterplan, dat in mei 2017 door de toenmalige regering werd goedgekeurd, werd voor de opening van die centra gemikt op juni 2020 voor Zandvliet en januari 2021 voor Jumet. Die timing zat evenwel nooit op koers en liep van bij het prille begin vertraging op. De bouw werd nog niet opgestart. Deze regering engageert zich om in voldoende capaciteit te voorzien in de gesloten centra en zal het masterplan daartoe verbeteren en uitvoeren. Ik wil hier dan ook snel werk van maken. Voor nieuwe gesloten centra moeten de werken evenwel nog van start gaan. Ik zal deze werken grondig monitoren om te vermijden dat er veel tijd verloren gaat zoals in de vorige legislatuur. Dat moet ervoor zorgen dat de centra zo snel mogelijk operationeel zijn. Het gebouw van het CIB Brugge verkeert effectief in heel slechte staat. Dat werd reeds bevestigd door de IF Asiel en Migratie in het jaar 2015. Alle betrokken partijen zijn het erover eens dat een infrastructurele oplossing noodzakelijk is. De Regie der Gebouwen heeft schriftelijk laten weten dat een nieuwbouw de enige oplossing is. Er werd een door de IF gevalideerd behoefteprogramma opgesteld. Momenteel wordt er gezocht naar een geschikt perceel, op basis van objectieve parameters. Het is mijn bedoeling om dit dossier naar de ministerraad te brengen want dat ligt in lijn met het regeerakkoord dat voorziet in de vasthouding van centrumbewoners in goede leefomstandigheden. Er is dus duidelijk nog werk op de plank om de verdere uitrol van het masterplan te realiseren. We zullen er dan ook snel voor zorgen dat de doorstart gerealiseerd wordt.
Mijnheer de staatssecretaris, ik dank u voor het antwoord. U bent zeer ambitieus met betrekking tot het realiseren van het masterplan, iets wat ik zeker apprecieer. Ik zal mijn bijkomende vragen over de kosten van de gunningprocedure en de architectenkosten schriftelijk indienen zodat u daar wat meer tijd voor krijgt. Er komt een nieuw gebouw en men zoekt nog naar een geschikte locatie. Ik meen dat het goed is als het in Brugge zelf komt want met het oog op de transitproblematiek in Zeebrugge is het echt nodig dat er in West-Vlaanderen, bij de snelwegen, en in Brugge zelf een gesloten centrum blijft bestaan. Dat is gewoon handig en praktisch, onder andere voor de politie. Het moet mogelijk zijn om een locatie te vinden in Brugge of Zeebrugge, daar is nog wel plaats. Ik begrijp dat het plan voor Jumet doorgaat. Ik hoop dat het lukt maar ik vrees eerlijk gezegd dat het niet evident zal zijn. Als dat toch niet zou lukken, tegenover het Centrum 127bis en transitcentrum Caricole in Steenokkerzeel ligt nog een heel groot terrein dat de Regie der Gebouwen heeft aangekocht. Het gaat om een terrein van een paar hectare groot en we hebben daar al 2 grote centra. Het ligt vlak aan de luchthaven, wat fantastisch praktisch is. Het zal ook veel tewerkstelling opleveren en ik verwacht zeer veel ontslagen bij laaggeschoolde werknemers op de luchthaven. Bij Swissport is dat al het geval. U komt zelf uit Vlaams-Brabant en u weet dat het daar vooral om laaggeschoolden gaat die ontslagen worden, ook mensen uit Brussel en Molenbeek. Door corona wordt de luchtvaartsector een ramp. Een extra gesloten centrum daar, en het zijn vooral laaggeschoolden die daarvoor worden aangeworven, zou goed zijn voor onze regio. Ik wil u vragen om, als het niet lukt in Jumet, om een of andere omstandigheid, eens te bekijken of er in Steenokkerzeel geen derde centrum kan komen. U zou daarvoor op heel veel applaus kunnen rekenen, zowel van de lokale burgemeester als van de mensen van de luchthaven, die dan misschien daar aan de slag kunnen gaan, als ze hun C4 krijgen, zodra de regeling van technische werkloosheid opgeheven wordt, want dat is hetgeen er natuurlijk aan de hand is. Over het terugkeerbeleid zullen wij nog ten gronde discussiëren. Mevrouw Van Camp heeft daarover een heel interessante vraag. Ik heb ook gezien dat er daarover nog interpellaties zijn. Ik kijk uit naar uw beleidsbrief.
Mijnheer de staatssecretaris, in het regeerakkoord lees ik dat u met name wilt inzetten op het versterken van bestaande terugnameovereenkomsten en dat u bijkomende overeenkomsten wilt sluiten. U zegt ook dat wij hierin inzage zullen krijgen. Wat staat er precies op uw planning? Met welke landen zult u terugnameakkoorden sluiten? Welk tijdspad hebt u zichzelf opgelegd? Zo kunnen wij inschatten wanneer wij u daarover kunnen ondervragen. Wat bedoelt u met het versterken van de bestaande terugnameakkoorden? Gaat dat dan over door voormalig staatssecretaris gesloten akkoorden met onder andere Marokko en Algerije? Wat wilt u daar precies aan veranderen en versterken?
Mijnheer de staatssecretaris, het is de eerste vragensessie met u. Ik maak van de gelegenheid gebruik om u te feliciteren en heel veel energie toe te wensen voor die ongelofelijke uitdaging. Uw departement heeft een zwaar beladen geschiedenis en betekent een zware erfenis. Het departement heeft aanleiding gegeven tot heel veel polarisatie in het verleden. Er was een allesverterende drang om met die bevoegdheid electoraal te scoren, wat niet zo gunstig was voor de mensen waarover het vaak ging en evenmin productief voor de beleidsresultaten. Moeilijke beslissingen vereisen net meer sereniteit in plaats van minder, dat is toch mijn overtuiging. Inzake asiel en migratie biedt het regeerakkoord alleszins veel kansen en perspectief op een nieuw evenwicht. Ik kijk hoe dan ook uit naar een zeer goede samenwerking tussen u en het Parlement, in een open geest. U hebt er daarnet al blijk van gegeven, zeker ten aanzien van de oppositie. De terugkeer van mensen in onwettig verblijf maakt deel uit van een evenwichtig, correct en humaan asiel- en migratiebeleid. Het sluiten van terugnameakkoorden met derde landen is essentieel. Dat moet gebeuren met respect voor de mensenrechten. In het verleden hing daar een waas van geheimzinnigheid over. Het Parlement heeft niet altijd inzage in die akkoorden gekregen. Het regeerakkoord voorziet nu voor het eerst in inzage voor het Parlement in de terugnameakkoorden. Hebt u er al enig idee van hoe dat praktisch zal worden gerealiseerd? Kunnen wij binnenkort inzage krijgen, mits respect voor de vertrouwelijkheid?
Mijnheer de voorzitter, collega's, ik wil beginnen met mevrouw Van Camp en de heer De Vriendt een geheim toe te vertrouwen, maar ik vermoed dat de rest van de zaal wel meeluistert. Ik heb een gigantisch grote vliegangst, maar ondanks het feit dat ik bang ben om te vliegen, mag u er zeker van zijn dat ik, met knikkende knieën, heel graag het vliegtuig opstap om naar een aantal landen te reizen. Ik zal ook wel terugkomen, mochten sommigen onder u zich daarover zorgen maken. Ik vind het namelijk belangrijk dat er een aantal terugkeerakkoorden worden gesloten. Ik ben van plan om snel werk te maken van terugkeerakkoorden. Die akkoorden vormen immers een essentiële schakel om het terugkeerbeleid te doen slagen. De landen die daarbij prioriteit krijgen, zijn uiteraard de landen waarvan er veel onderdanen hier in onwettig verblijf zijn. Er zijn veel verschillende vormen van samenwerking tussen België en derde landen in het kader van terugkeer. Terugnameakkoorden zijn slechts een vorm daarvan. Mevrouw Van Camp, met beide landen die u noemt, hebben we geen terugnameakkoord. Het gaat om het versterken van het huidige kader. Wij hebben met Marokko een akkoord over identificatie van elektronisch uitgewisselde vingerafdrukken ondertekend. Dat was ingebed in een ruimere memorandum of understanding. Helaas is dat akkoord begin dit jaar door Marokko als beëindigd verklaard. Ook de Europese Unie onderhandelt al jaren een readmissieakkoord met het land, maar voorlopig zonder succes. Met Algerije is er nog geen enkel akkoord getekend. De intentieverklaring tussen toenmalig minister van Binnenlandse Zaken Jambon en zijn Algerijnse tegenhanger heeft nog niet tot een akkoord geleid. De recentste poging die werd ondernomen, betrof een administratief akkoord over de elektronische uitwisseling van vingerafdrukken. Er wordt nog geen praktische uitwerking gegeven aan dat akkoord. Het is dus duidelijk dat de samenwerking met beide landen kan worden versterkt. Respect voor de mensenrechten wordt een van de krachtlijnen van mijn beleid. Dat geldt ook voor het sluiten van terugnameakkoorden. Een andere krachtlijn die ik zal volgen, is het zorgen voor een transparant beleid. Inzage voor de parlementsleden in terugnameakkoorden is daarvan een aspect. De inzage kan verschillende vormen aannemen. Het is belangrijk dat de vertrouwelijkheid absoluut gewaarborgd blijft. De werking van internationale overeenkomsten staat of valt immers met discretie, zeker als het om gevoelige materie gaat. Bovendien zal ook de Europese Unie een grotere rol spelen in het sluiten van terugnameakkoorden. Dat is duidelijk een van de krachtlijnen van het vooropgestelde Europese asiel- en migratiebeleid. Een mogelijkheid bestaat erin dat parlementsleden de betreffende documenten op een afgesproken tijdstip kunnen consulteren zonder dat ze de mogelijkheid weliswaar hebben om notities, foto's of kopieën te nemen. Ik zal binnenkort nagaan wat de juridische mogelijkheden zijn en ons diplomatiek kader consulteren. Nadien hoop ik snel een sluitende procedure op poten te kunnen zetten.
Mijnheer de staatssecretaris, ik dank u voor het halve antwoord op mijn vraag. Op mijn vraag welke terugnameakkoorden u zoekt te versterken, zegt u dus Marokko en Algerije. We zullen dat zeker blijven opvolgen. Welke nieuwe landen u zult opzoeken en waarvoor u uw vliegangst wilt overwinnen om daarmee terugnameakkoorden te sluiten, dat antwoord blijft u schuldig. Ik hoop dat u daarop nog terugkomt in de beleidsnota. Zo niet zal ik u daarvoor zeker nog ondervragen. Ook op mijn duidelijke vraag over de timing hebt u nog geen antwoord gegeven. Wij zullen er u op tijd en stond vragen over stellen. Dan krijgen wij er vast en zeker wel een zicht op.
Mijnheer de staatssecretaris, ik dank u voor uw antwoord en voor uw bereidheid om die belangrijke nieuwe stap in het regeerakkoord te willen operationaliseren. Uiteraard moet de manier waarop in het Parlement goed worden bekeken. Daar hoef ik u niet aan te herinneren. Er worden trouwens al bepaalde procedures toegepast in andere materies, bijvoorbeeld die in het beleidsdomein defensie, om er maar een te noemen. Ook voor onder andere legeraankopen of militaire operaties is er een dergelijke mate van discretie vereist, waartoe de uitgedokterde procedures precies alle garanties kunnen bieden. Ik kijk uit naar de operationalisering.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de staatssecretaris, ik zal mijn vragen samennemen. Op pagina 79 van uw regeerakkoord las ik dat de regering echt wilt gaan voor een kordaat terugkeerbeleid. U hebt die verklaring ook al in de pers gedaan. Kan u de concrete maatregelen schetsen waarmee u dat precies wilt bewerkstelligen? Zal u, net zoals uw voorganger, prioritair inzetten op het uitwijzen van criminele illegalen? Tenzij ik daar heb overgelezen, heb ik geen exacte engagementen in termen van aantallen teruggevonden. Misschien kan u vandaag duiden welke aantallen u daar precies beoogt? Iets verder in het regeerakkoord las ik dat de detentie van minderjarigen wordt uitgesloten en dat er alternatieven onderzocht zullen worden. In deze commissie vonden de afgelopen weken hoorzittingen plaats en er zullen er de volgende weken nog plaatsvinden. De experten van de commissie-Bossuyt en de Dienst Vreemdeligenzaken zijn daarover heel duidelijk en zeggen dat er volgens hen geen alternatieven zijn. Welke alternatieven beoogt u als de commissie-Bossuyt en de DVZ, toch experts op het terrein, heel duidelijk aangeven dat het onmogelijk is een fair beleid op te zetten rond de terugkeer via dat achterpoortje? De kans op vrijwillige terugkeer wordt trouwens ook belemmerd. Waarom hebt u die bevindingen naast u neergelegd? Is het wel echt de bedoeling een fair beleid rond asiel en migratie op poten te zetten? U blaast een beetje warm en koud hierover. Hopelijk kunt u hier duidelijkheid in brengen.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer Mahdi, mijn felicitaties met uw benoeming tot staatssecretaris voor Asiel en Migratie. In tegenstelling tot wat zou blijken uit de regeerverklaring en de toelichtingen daarbij van de fractievoorzitters van de regeringspartijen is uw departement wel degelijk een zeer belangrijk departement waar heel veel Vlamingen, Walen en Brusselaars van wakker liggen. Ik hoop dan ook dat wij constructief zullen kunnen samenwerken, zoals dat de goede gewoonte is in deze commissie. Bij uw aantreden stelde u dat de terugkeercijfers omhoog moeten. De cijfers zijn op dat vlak immers ronduit slecht, met alle gevolgen van dien. Na het lezen van het regeerakkoord kan ik evenwel niet anders dan mijn grootste twijfels uit te spreken bij uw belofte. Het terugsturen van uitgeprocedeerde asielzoekers en andere mensen zonder wettig verblijf dreigt namelijk alleen nog maar moeilijker te worden. Als het deze regering menens was geweest met haar belofte om de terugkeercijfers te verhogen, had ze er goed aan gedaan het recente rapport van de commissie-Bossuyt even na te lezen. In dit rapport worden op een omvattende en objectieve manier de tekortkomingen van het gevoerde terugkeerbeleid opgesomd en er worden aanbevelingen gedaan om de terugkeer efficiënter en effectiever te maken. Daarvan vinden wij helaas weinig of niets terug in de formatienota, wel integendeel: op bepaalde vlakken staat het regeerakkoord zelfs dwars op het rapport-Bossuyt. Dat u met de heer Bossuyt al in dialoog bent gegaan, verandert aan die realiteit niets. Ik beperk mij tot enkele essentiële elementen. Ten eerste stelt het regeerakkoord dat gezinnen met kinderen niet meer in gesloten terugkeercentra mogen worden vastgehouden in afwachting van hun gedwongen terugkeer. Op die manier zendt u het signaal uit dat geen enkel gezin met kinderen ooit gedwongen zal worden uitgewezen. Dat zal niet alleen leiden tot minder vrijwillige terugkeer, maar zal onmiskenbaar ook een aanzuigeffect hebben en dit land nog aantrekkelijker maken voor illegale migranten uit alle windstreken. Ten tweede is in het regeerakkoord geen regeling voorzien die het mogelijk maakt om illegalen thuis te vatten voor terugkeer. Nochtans was ook zo'n regeling voor woonstbetredingen volgens de commissie-Bossuyt een essentieel instrument om een efficiënt en effectief terugkeerbeleid mogelijk maken. Voor het overige neemt de regering zich voor extra in te zetten op vrijwillige terugkeer en zogezegde alternatieven voor detentie. Uiteraard hebben wij niets tegen het eindeloos herhaalde "vrijwillig als het kan, gedwongen als het moet", maar in de praktijk wordt het laatste deel van die zin al te vaak vergeten. Op dat vlak van vrijwillige terugkeer zijn er in het verleden al veel initiatieven geweest, maar helaas zonder veel succes. Dat hoeft ook niet te verbazen, want waarom zouden mensen vrijwillig vertrekken als de kans dat zij daartoe gedwongen worden, vrijwel onbestaande is en nu nog kleiner wordt? In dat verband zou ik graag een antwoord krijgen op de volgende vragen, mijnheer de staatssecretaris. Waarom ontbreekt in de regeerverklaring elke verwijzing naar de bevindingen en de aanbevelingen van de commissie-Bossuyt? Hoe denkt u de vrijwillige terugkeer van gezinnen met kinderen op te voeren, nu zij feitelijk de garantie krijgen dat zij niet gedwongen kunnen worden teruggestuurd? Het regeerakkoord kondigt maatregelen aan om te verhinderen dat de terugkeer door manifest gebrek aan medewerking onmogelijk wordt gemaakt, maar over welke maatregelen gaat het dan concreet, nu twee essentiële maatregelen al bij voorbaat uitgesloten worden? Alhoewel in het regeerakkoord geen sprake is van woonstbetredingen, sloot u ze zelf, onder meer in het Canvas-programma De Afspraak, niet helemaal uit, in tegenstelling tot uw groene coalitiepartner die de woonstbetreding expliciet uitsloot. Voor alle duidelijkheid, komt er nu een regeling voor woonstbetredingen of niet? U kondigt aan dat u de terugkeercijfers wilt opvoeren, maar noemt geen streefdoel. Ik sluit mij daar aan bij mevrouw Van Camp. In december vorig jaar stelde uw partij nochtans dat het aantal illegalen dat teruggestuurd wordt, moest verdubbelen. Is dat ook het streefdoel van u nu u staatssecretaris bent, mijnheer Mahdi? Ik hoop dat u met net iets concretere antwoorden zult komen dan onder meer fractievoorzitters Verherstraeten en Lachaert, die bij de regeerverklaring weigerden te antwoorden op dergelijke nochtans zeer eenvoudige vragen. De laatste vraag die ik u wil stellen, is of u de terugkeercijfers intellectueel eerlijk zult vergelijken met de cijfers van de jaren 2015, 2016, 2017, en misschien 2018, en natuurlijk niet met de jaren waarin corona in het land kwam?
Mijnheer de voorzitter, bedankt aan de Kamerleden voor hun vragen. Ik begrijp dat het niet altijd gemakkelijk is te wachten op de beleidsverklaring om alle concrete details te krijgen over de vragen die gesteld worden. Ik begrijp dat dit frustrerend is en hoop die frustratie over twee weken weg te werken. Ik zal zeker zorgen voor intellectuele cijfers. Ik en de partijen die deel uitmaken van de regering vinden intellectueel eerlijke cijfers belangrijk. Ik mag hopen dat dit voor de collega's die geen deel uitmaken van de meerderheid ook geldt. Ik heb vragen gekregen, ik zou ook vragen kunnen terugsturen, maar die moet ik dan zelf beantwoorden. Voor de mensen waarvan blijkt dat zij hier niet meer mogen blijven, moet het terugkeerbeleid zeker worden geoptimaliseerd. Dat geldt ook voor gezinnen. Mijnheer Van Langenhove, u weet ook dat er gezinnen zijn die effectief teruggekeerd zijn naar hun land. U weet ook dat de meeste van die gezinnen niet teruggekeerd zijn via een gesloten centrum. U had het over eerlijke cijfers. Ik hoop dat u weet dat uw bewering, namelijk dat door niet in te zetten op gesloten centra voor kinderen de facto niemand meer zal terugkeren via een gezin, niet klopt. Maar goed, eerlijkheid kunnen wij allemaal een beetje leren. Ik vermeld nog een laatste element dat ook wel belangrijk is. Het is hier uw eerste keer, dus ik kan begrijpen dat een naam uitspreken niet altijd evident is, ook al hebben wij elkaar al een aantal keren gezien. Mijn naam wordt uitgesproken als "Medi." Dat verkeerd uitspreken kan iedereen overkomen. Op dat vlak geen enkel probleem. Wat de rest van de vragen betreft, terugkeer wordt inderdaad één van de grote uitdagingen van mijn beleid. Dat heb ik al meermaals verklaard. Terugkeer is tot op heden altijd de zwakke schakel geweest, inderdaad. Maar ik ben ervan overtuigd dat dit niet zo hoeft te zijn. In het regeerakkoord wordt er dan ook sterk op ingegaan. Ik zal daartoe verschillende maatregelen nemen, die ik tijdens de voorstelling van mijn beleidsverklaring concreter zal toelichten. Maar ik zal inzetten op maatregelen om zowel de vrijwillige als de gedwongen terugkeer te versterken. Het is duidelijk dat de terugkeercijfers in ieder geval moeten verbeteren ten opzichte van de vorige legislatuur. Een kordaat terugkeerbeleid voor veroordeelde criminelen blijft inderdaad één van mijn prioriteiten. In het regeerakkoord werd ook opgenomen dat nieuwe plaatsen in gesloten centra prioritair ingevuld zullen worden door personen die misdrijven plegen, een gevaar vormen voor de openbare orde, of overlast veroorzaken. Dat er geen gezinnen met minderjarige kinderen zullen worden vastgehouden in gesloten centra betekent evenwel niet dat deze gezinnen niet meer zullen worden uitgewezen. Dat probeerde ik daarstraks reeds duidelijk te maken. Het regeerakkoord is daarover duidelijk. Er zal aan maatregelen worden gewerkt die moeten vermijden dat er misbruik gemaakt wordt om terugkeer onmogelijk te maken. Daarover zal ik binnen twee weken met veel plezier heel veel meer zeggen. Zo zullen de aanbevelingen uit het eindverslag van de commissie-Bossuyt, waarnaar verwezen wordt, wel degelijk onderzocht worden. Ik heb de heer Bossuyt gezien. Dat was meer dan een beleefdheidsbezoekje en het was een bezoek waaraan ik zelf heel veel heb gehad. Ik zal de komende dagen, weken en maanden in contact blijven, niet alleen met de heer Bossuyt, maar met iedereen in het veld, met de diensten, die effectief van heel groot belang zijn en hun werk heel goed doen, om ervoor te zorgen dat wij het beleid zo goed mogelijk kunnen optimaliseren. Ik zal op advies van de commissie-Bossuyt werken aan een intensieve coaching van personen die het bevel krijgen om het grondgebied te verlaten. Dit begint met een eenduidige boodschap, die elke betrokkene moet krijgen van alle betrokken instanties. Wij moeten vooral veel meer aanklampend gaan werken. Een goede samenwerking tussen DVZ, Fedasil en andere actoren is hierbij cruciaal. Om families met minderjarige kinderen intensief te begeleiden, werden reeds zes extra coaches aangeworven. Deze coaches zullen de families begeleiden tot vrijwillige terugkeer. Indien er geen samenwerking is, zal de gedwongen terugkeer vanuit de woonunits worden georganiseerd. De verschillende alternatieven voor detentie die ontwikkeld zullen worden, zullen ook voor gezinnen met minderjarige kinderen worden ingezet. Daarbij kan er worden gedacht aan terugkeerhuizen, regelmatige administratieve en/of politionele controles, aan huisarrest, aan borg en andere. Laat mij zeer duidelijk zijn, een bevel om het grondgebied te verlaten moet kunnen worden afgedwongen en uitgevoerd. Het regeerakkoord bepaalt daarom dat allerhande misbruik en gebrek aan medewerking vanwege de betrokkenen zal worden aangepakt. Ik zal hierover te gepasten tijde voorstellen doen en deze eerst binnen de regering bespreken, zoals gebruikelijk. Dus ja, het is inderdaad de bedoeling een correct terugkeerbeleid op poten te zetten. Neen, dat is niet simpelweg kinderen opsluiten om vervolgens te kunnen zeggen dat men de strengste is. Een correct terugkeerbeleid is ervoor zorgen dat de procedures sneller verlopen, waarbij de betrokkene snel en duidelijk weet waar hij aan toe is. Een correct terugkeerbeleid is een aanklampend beleid, waarbij men mensen geen jaren in illegaliteit tolereert, maar hen direct meeneemt in een gepast traject. Het belangrijkste is dat het alleen zo een effectief beleid kan zijn, waarbij meer personen daadwerkelijk terugkeren. Daarop zal ik, samen met mijn administraties, de komende jaren dan ook volop inzetten.
Mijnheer de staatssecretaris, ik dank u voor het antwoord, maar zeker niet voor de inhoud. U zegt dat het niet zo is dat er niemand teruggestuurd geraakt. Inderdaad, dat is helemaal op flessen getrokken. Dat is heel duidelijk aan bod gekomen in de hoorzittingen. Het gaat wel over tweederde van (het geluid valt weg) (…)verblijfsrecht, die gewoon niet terug willen en niet teruggestuurd raken. Wij vragen u vandaag wat uw alternatieven zijn. Uw antwoord is coaching. Dat gebeurt vandaag echter al. Vandaag kampen wij met cijfers die aangeven dat twee derde van de illegalen zonder verblijfsrecht niet teruggestuurd geraken. Mijnheer de staatssecretaris, wie het verleden vergeet, is gedoemd het te herhalen. Er zijn in het verleden al verschillende pogingen geweest, onder andere ook door de liberalen. Er zijn verschillende alternatieven beproefd die u vandaag opnieuw noemt, zoals een soort van turtelhuisjes of fietscoaching. Dat zijn allemaal pogingen die hebben gefaald en net de reden zijn waarom naar de gedwongen terugkeer is teruggegrepen. U weet het vandaag nog niet. Uw antwoord is nog erg weinig bevredigend op dat vlak. Laat ons hopen dat u met de beleidsnota waarnaar u verwijst en die komende week al zou moeten worden ingediend, ineens wel het licht ziet en met volwaardige alternatieven naar buiten komt. Ik laat mij graag verrassen. Ook geeft u vandaag nog geen aantallen en toont u dus ook geen concrete ambitie op het vlak van het terugsturen van criminele illegalen. Het blijft voorlopig bij holle woorden. Dat is echter geen probleem. Wij zullen de kwestie heel graag met u opvolgen, zowel via de beleidsnota als tijdens de komende maanden. Wij zullen het thema zeker niet loslaten. Tot slot, u geeft aan een fair asiel- en migratiebeleid te willen voeren. U laat intussen echter een gigantische achterpoort voor de terugkeer open, hoewel alle experts het erover eens zijn dat die achterpoort problematisch is. Mensen die geen verblijfsrecht hebben, niet kunnen terugsturen, is onfair. Dat is pas een onfair beleid, niet alleen tegenover de betrokkenen zelf, die in de illegaliteit verzeilen, maar ook tegenover onze maatschappij, tegenover mensen die wel op een correcte manier naar hier migreren en tegenover echte vluchtelingen, wiens kansen en plaatsen op die manier worden ontnomen. Ik had op dat vlak van u absoluut een ander signaal verwacht, wat jammer is.
Mijnheer Mahdi, ten eerste, u antwoordt dat wij moeten wachten op de beleidsverklaring. U hebt dat echter ook niet gedaan. U communiceert met heel grote woorden op twitter en met heel grote beloftes op televisie in tal van programma's. Overal waar wij keken, zagen wij eerst Marc Van Ranst. Nu zien wij u daar verschijnen. U kan dan natuurlijk verwachten dat Kamerleden daarover vragen stellen. Had u zelf uw beleidsverklaring afgewacht, dan hadden wij misschien ook meer geduld gehad. Wij krijgen echter ook vragen van onze kiezers over de uitspraken die u op televisie en op de sociale media doet. Het is dus evident dat wij ze hier bespreken, met name op de plaats waar ze eigenlijk eerst zouden moeten worden besproken, vooraleer u erover gaat praten met Lieven Verstraete of Danira. Ten tweede, u verklaart dat u heel veel belang wil hechten aan intellectueel eerlijke cijfers. Indien echter de migratiestudie, die nu al jaar en dag wordt uitgesteld, er was geweest, hadden wij al meer cijfers gehad waarop wij ons konden baseren. Indien u met concretere beloftes en doelstellingen in plaats van met vage beloftes voor de dag was gekomen, hadden wij opnieuw concretere cijfers en kapstokken gehad om onze vragen aan op te hangen. Het enige wat ik hier van concrete doelstelling heb gehoord, is dat u het beter wil doen dan de regering-Michel I. Dat lijkt me geen al te moeilijke doelstelling, aangezien dat beleid desastreus was, maar het is toch al iets. Het is al één concrete doelstelling. Het derde punt is dat u mij verwijt dat ik zou impliceren dat er geen vrijwillige terugkeer is van gezinnen. Iedereen weet dat er natuurlijk gezinnen vrijwillig terugkeren, maar mijn betoog vandaag en bij de regeerverklaring was dat u de vrijwillige terugkeer moeilijker gaat maken. Als u geen stok achter de deur hebt, als u de gezinnen niet kan zeggen dat als zij niet willen samenwerken en vrijwillig willen terugkeren, zij gedwongen zullen moeten terugkeren, als u dat moeilijker gaat maken door te verbieden dat gezinnen worden vastgezet met het oog op terugkeer, dan zal de vrijwillige terugkeer ook moeilijker worden. Dat is heel evident, maar dat lijkt u keer op keer te vergeten. U zegt op zoek te zullen gaan naar alternatieven en daarvoor maatregelen te willen uitwerken, maar zoveel weken na de regeerverklaring zijn die maatregelen er nog altijd niet. U spreekt tegen wat we gehoord hebben over gezinnen die we vanuit hun gezinsunit – niet "vast" of "opgesloten", om het met uw woorden te zeggen – gedwongen zullen laten terugkeren, maar dat is natuurlijk veel moeilijker. Hoe kan u garanderen dat die gezinnen niet gewoon in de nacht voor hun gedwongen terugkeer zullen verdwijnen? U zegt ook dat u rekening zult houden met het rapport van de commissie-Bossuyt, dat u zult onderzoeken wat daarin staat. Dat rapport an sich is al een onderzoek: men heeft onderzocht hoe het beter kan en men heeft eindelijk, na lange tijd, aanbevelingen geformuleerd die we best zouden opvolgen in de plaats van louter te onderzoeken. Als laatste punt wil ik er u nog op wijzen dat het morele vingertje hier echt niet zal werken. Als u spreekt over intellectueel eerlijk zijn, moet u ook niet zeggen dat partijen uit de oppositie zomaar kinderen zouden willen opsluiten. Dat wil natuurlijk niemand. Wat wij willen, is een kordaat en humaan asiel- en migratiebeleid en daar zullen wij hier de komende jaren voor blijven strijden.
Mijnheer de staatssecretaris, over maatregelen om de instroom van migranten beter in te dijken en vooral in te zetten op wie echt in nood verkeert lees ik veel te weinig in het regeerakkoord. Ik verwijs in dat verband naar de hoorzittingen die er de voorbije weken zijn geweest in het kader van het rapport van de commissie-Bossuyt. Hieruit blijkt heel duidelijk dat de terugkeer zeer moeilijk is en blijft, zeker met wat u van plan bent, tenzij u nog verrassingen uit uw hoed tovert. Het gaat immers gewoon om het verder zetten van het huidige beleid met bovendien een uitholling van de terugkeer. Ik concludeer dus dat het nodig is om beter in te zetten op triage, om beter te voorkomen dan te genezen als het ware. Men moet mensen die nood hebben aan steun en opvang verder helpen maar de zeer omvangrijke onterechte, passieve migratie tegengaan. Mijnheer de staatssecretaris, in het regeerakkoord vond ik weinig terug over maatregelen om de instroom te beperken en ervoor te zorgen dat de massamigratie stopt zodat we ons beter kunnen richten op de mensen die echt nood hebben aan onze hulp. Aan welke initiatieven werkt u momenteel? Wat mogen we ter zake concreet verwachten in uw beleidsnota? Onze fractie heeft een tientallen voorstellen klaarliggen in het Parlement, onder andere inzake de gezinshereniging. Inzake die gezinshereniging hebt u gezegd dat u zich wil aligneren met de ons omliggende landen. Zult u meewerken aan de goedkeuring van deze voorstellen? Ik geef een paar voorbeelden. Wij willen inzake de gezinshereniging de voorwaarden met betrekking tot inkomen en de uitzonderingstermijn beter afstemmen op die in de buurlanden. Uit hoorzittingen bleek immers dat we onze voorwaarden echt moeten verscherpen als we ons willen aligneren met de buurlanden. Verder is er ook het arrest in de zaak Diallo waaruit duidelijk bleek dat we geen automatische toekenningen meer mogen toestaan. Ik kom daar in een aparte vraag op terug. We hebben tevens voorstellen om draaideurhuwelijken aan te pakken, om schijnouderschap beter aan te pakken, om gezinshereniging op te schorten bij partnergeweld en om in te zetten op taal en inburgering in het land van herkomst. Deze voorstellen zijn u al bezorgd en ik kom er graag op terug om ze u apart voor te leggen. Misschien kunt u ons vandaag al laten weten welke voorstellen u steunt.
Mijnheer de voorzitter, mevrouw Van Camp, ik ben het niet met u eens als u zegt dat het regeerakkoord niets zegt over instroom. Ik denk dat u er zo over denkt omdat u het regeerakkoord leest vanuit uw eigen visie, die, op zich niet onlogisch, verschilt van de mijne. Deze regering zal immers niet het Australisch model invoeren inzake asiel. Het Australisch model is onrealistisch, onwettig en bijna onbetaalbaar. Bovendien heeft het in de Australische context laten zien dat het ook onmenselijk is. Deze regering kiest wel volop voor een Europese aanpak. Die steun ik volledig. De samenwerking binnen de Europese Unie moet worden versterkt om te komen tot versterkte buitengrenzen, gelijkvormige procedures, een eerlijke verdeling van de lasten, betere opvang en bescherming in de herkomstregio's en afspraken inzake migranten in transit zonder verblijfsdocumenten. Dat alles doen wij steeds in overeenstemming met het internationaal recht. Ook engageert de regering zich om de strijd tegen mensensmokkel, en vooral dan de smokkelaars, verder op te drijven. Al die zaken staan in het regeerakkoord en hebben invloed op de instroom. Ik zal die principes ook verdedigen bij de komende onderhandelingen over het EU-pact on Migration and Asylum. Het gemeenschappelijk doel van de meeste leden in dit Huis is een goed werkend, gecontroleerd asiel- en migratiebeleid. In die zin sta ik altijd open voor goede voorstellen, ook vanuit de oppositie. Zoals u zei, het regeerakkoord besteedt ook aandacht aan gezinshereniging. Daarover hebt u nog enkele vragen ingediend, waarop ik u met veel plezier bij de betreffende vragen nog meer toelichting geef.
Mijnheer de staatssecretaris, daarnaar kijk ik dan uit, want voorlopig krijg ik ook nu weer weinig antwoorden op mijn vragen. Ik vroeg welke maatregelen u precies zult nemen, maar tot vandaag, 23 oktober, op een week van de indiening van de beleidsnota, weet u dat niet. Ik ben dan ook zeer benieuwd wat u in uw beleidsnota uit uw hoed zult toveren. U zegt vandaag al dat u het Australisch model, waaromtrent onze fractie ook een voorstel heeft ingediend, niet zult steunen omdat het onmenselijk is. Het is dan effectief wel een correcte vaststelling dat wij het daarover absoluut oneens zijn. U wilt een halt toeroepen aan smokkelaars. Welnu, wij weten dat het Australisch model nu net volledig die stromen drooglegt. Er vinden naar Australië nagenoeg geen oversteken over zee, met doden tot gevolg, meer plaats. De filières met mensensmokkelaars zijn er drooggelegd. Als u echt wilt inzetten op een systeem waarbij enkel de mensen naar hier komen die nood hebben aan hulp en een stop wilt toeroepen aan de massamigratie, dan moeten wij wel tot het Australisch model overgaan. Het is een vaststelling dat wij daarover compleet van mening verschillen. Ik vrees dan ook dat de cijfers u ongelijk zullen geven, misschien niet in uw optiek, want het is duidelijk dat u voor een opengrenzenbeleid wil gaat, waarbij u terugkeer uitholt, niet wil inzetten op het droogleggen van mensensmokkelaars en levensgevaarlijke oversteken op zee. Dat is een spijtige zaak. We zullen dat overigens niet alleen zien in de cijfers, ook democratisch gezien komt wat u zegt absoluut niet overeen met waar de Vlaming voor gestemd heeft. Het is een zeer jammere zaak dat u op deze manier op uw departement aan de slag gaat.
Mijnheer de staatssecretaris, ik wil mij aansluiten bij de felicitaties voor uw aanstelling als staatssecretaris en u oprecht veel succes wensen bij de uitvoering van uw mandaat. De aangekondigde opening van een tijdelijk asielcentrum in een voormalig woon-zorgcentrum in Grote-Spouwen, Bilzen, heeft van bij het begin voor beroering gezorgd. Het is morgen dag op dag een jaar geleden dat het stadsbestuur van Bilzen via een sec telefoontje van de toenmalige minister op de hoogte werd gesteld van die beslissing. Voor het overige werd het stadsbestuur eigenlijk op geen enkele manier bijgestaan of bijkomend geïnformeerd over de manier waarop de beslissing tot stand kwam. Het kreeg ook geen impactanalyse. Het lokale bestuur en de bevolking van de landelijke deelgemeente van mijn thuisstad stonden daarbij met de rug tegen de muur en konden enkel akte nemen van de beslissing, een voldongen feit als het ware. De noodzakelijke renovatiewerken op de site liepen stevige vertraging op door de brandstichting in november 2019, waarvan noch het motief noch de daders op het moment bekend zijn. Het onderzoek loopt tot op heden. Ook de coronacrisis deed een en ander vertraging oplopen. In juli antwoordde uw voorgangster op mijn parlementaire vraag hieromtrent nog dat de schade aan het betreffend gebouw na de brandstichting uiteraard aanzienlijk was. Ze meldde ook dat de eigenaar op dat moment bezig was met plannen voor heropbouw en renovatie en dat het Rode Kruis in samenspraak met de eigenaar en haar diensten zou bekijken wanneer de heropstart mogelijk zou zijn. We zijn intussen alweer enkele maanden later en er is nu een regering met volheid van bevoegdheid. Wat is de stand van zaken in het dossier? Werden of worden uw diensten op de hoogte gehouden omtrent de voortgang van het gerechtelijk onderzoek ten gevolge van de brandstichting aan het betrokken gebouw? Kunt u de stand van zaken schetsen?
Mijnheer de staatssecretaris, op het gevaar af om in herhaling te vallen, feliciteer ook ik u oprecht met uw aanstelling. Ik woon in dezelfde stad als mevrouw Ponthier, vandaar de gelijkaardige vraag. De aanleiding voor mijn vraag is de definitieve sluiting van het asielcentrum Parelstrand in Lommel in augustus. Die sluiting werd al herhaaldelijk uitgesteld, maar werd in augustus dan toch een feit. Het asielcentrum in Lommel was een noodopvangcentrum en dus in principe tijdelijk van aard en dan is de link met mijn thuisstad Bilzen natuurlijk snel gelegd. Mijnheer de staatssecretaris, wat is de reden dat het asielcentrum in Lommel nu toch de deuren sloot in augustus? Beïnvloedt de sluiting van het centrum in Lommel de plannen voor een asielcentrum in Bilzen, want Bilzen was een buffercentrum? Worden die plannen, al dan niet voorlopig, ook opgeborgen? Indien de plannen inzake Bilzen niet worden opgeborgen, wanneer zal het asielcentrum daar dan in gebruik worden genomen? Is er intussen al beter zicht op de timing? Ten slotte, bent u op de hoogte gesteld van het verloop van het gerechtelijk onderzoek? Wij gaan ervan uit dat dat nog steeds aan de gang is. Kunt u dat bevestigen en hebt u er zicht op wanneer het gerechtelijk onderzoek afgerond kan worden?
Mijnheer de voorzitter, vooreerst bedank ik mevrouw Ponthier en de heer Rasking voor hun felicitaties en succeswensen. Ik apprecieer het dat wij hier in commissie op die manier met elkaar in gesprek gaan. Ik denk dat dat de beste manier is om resultaat te boeken, vanuit de meerderheid, vanuit de oppositie, vanuit de regering tegenover het Parlement en omgekeerd. Ik wil u oprecht bedanken voor de verwelkoming. Voor ik de vragen beantwoord, druk ik nog even mijn afschuw uit over de gebeurtenissen in Bilzen; het raakt mij nog steeds; ik zie de beelden nog altijd voor mij. Ik hoop dan ook dat de daders hun straf niet zullen ontlopen. Een zaak is in elk geval duidelijk: ze zullen hun doel niet bereiken. De opening van een asielcentrum in Bilzen blijft een reële optie. We laten ons niet doen door mensen die het kot in brand steken op sociale media en we laten ons zeker niet doen door mensen die dat in het echt doen. Dan kom ik tot de concrete antwoorden. Er worden nog steeds gesprekken gevoerd tussen het Rode Kruis Vlaanderen en de eigenaar over de opening van een opvangcentrum in Bilzen. Het resultaat zou normaal gezien in de komende weken bekend worden. De huurovereenkomst tussen Fedasil en de eigenaar van de site in Lommel liep ten einde. Alle bewoners werden overgeplaatst voor het einde van de overeenkomst. Het agentschap is op die manier zijn verbintenis tegenover de lokale overheid en de regering nagekomen. Net zoals de sluiting van de sites in Koksijde en Spa heeft de sluiting van Lommel geen impact op de plannen voor het opvangcentrum in Bilzen. Er is ook nog geen zicht op de timing. Fedasil stelde zich burgerlijke partij in het gerechtelijk onderzoek in het dossier. Dat wil zeggen dat Fedasil inzage kan vragen en na afronding van het onderzoek automatisch inzage heeft in het dossier. Het onderzoek is nog steeds lopende, waardoor ik hierover momenteel geen bijkomende elementen kan meedelen.
Mijnheer de staatssecretaris, ik dank u voor uw antwoorden, al zijn ze op sommige vlakken heel algemeen en vaag. Nieuwe bazen, nieuwe inzichten, dat lijkt mij hier niet meteen het geval te zijn, als ik zo vrij mag zijn om dat hier te beweren. Net als uw voorganger doet ook u hier weer een voorafname op het lopende onderzoek. Ik wil u echt vragen om daarmee op te houden. Ik zei het reeds in mijn vraagstelling, wij weten niet wat de motieven zijn en wie de daders zijn. Laten wij daar voorlopig toch, om de correctheid te bewaren, op de vlakte blijven. Er blijven onduidelijkheden en vragen. U zegt dat de opening van het asielcentrum in Grote-Spouwen een reëel scenario blijft. Grote-Spouwen is een landelijke deelgemeente van Bilzen. Het draagvlak voor de inplanting van zo'n asielcentrum, tijdelijk of niet – de term tijdelijk is meestal rekbaar -, is in die specifieke deelgemeente en bij uitbreiding in heel de stad Bilzen, bijzonder klein. Dat is ook niet onlogisch, gezien de bewuste locatie. Zowel het stadsbestuur als de bevolking van Bilzen heeft de redenen reeds heel duidelijk weergegeven. Trouwens, de dalende instroom van het aantal asielzoekers ten gevolge van de coronacrisis zou doen vermoeden dat de locatie wordt herbekeken. Nu blijkt dat dat niet het geval is. Ik herinner aan de globale visie van het Vlaams Belang ter zake. Wij pleiten voor opvang in eigen regio, het streng bewaken van onze buitengrenzen en, indien nodig, ook de binnengrenzen, om zo het aanzuigeffect maximaal tegen te gaan. Dat gezegd zijnde, pleit ik er nogmaals voor om de plannen voor de bewuste site te herzien en om de site voor eens en voor altijd als mogelijke locatie te schrappen. Bijkomend pleit ik voor een duidelijke en transparante communicatie over alle verdere verwikkelingen ter zake, zoals wij dat ook herhaaldelijk aan uw voorganger duidelijk hebben gemaakt. Blijkbaar is er geen enkele interactie tussen Fedasil, het Rode Kruis en het lokale bestuur. Ik betreur dat ten zeerste. Net dat is van in het begin een van de belangrijkste punten van kritiek. Ik hoop oprecht dat u hiermee rekening zult houden.
Collega's, ook al is het niet gemakkelijk wanneer men van thuis uit het woord neemt, mag ik toch vragen om de spreektijd in de gaten te houden? Voor de replieken bedraagt de spreektijd 1 minuut. Ik denk dat wij ruimschoots over de 2 minuten zijn gegaan.
Mijnheer de voorzitter, ik zal mijn best doen. Mijnheer de staatssecretaris, ik dank u voor uw antwoord. Wat het dossier betreft, is er toch al enige historiek te noteren. Nadat het stadsbestuur van Bilzen de inwoners van de deelgemeente Grote-Spouwen na de aankondiging een jaar geleden aan hun lot overliet en nadat er nu bijna een jaar geleden brand werd gesticht, is de rust enigszins teruggekeerd bij ons, maar het probleem is dat de onzekerheid blijft bestaan. Uw antwoord dat de opening een reële piste blijft, duidt natuurlijk niet op vastberadenheid en gaat er naar mijn bescheiden mening heel wat vaagheid en onzekerheid van uit. Vandaar dat ik de gelegenheid te baat wil nemen om volgend pleidooi te houden. Het dossier, dat ik al van in het begin opvolg, zit muurvast. Er is aan dat gebouw al maandenlang niets meer gedaan. Wellicht is het ook ten gevolge van de brandstichting verzekeringstechnisch een kluwen geworden. Het was destijds gewoon een slechte keuze om een centrum van een dergelijke omvang onder te brengen in een kleine dorpsgemeenschap als Kleine-Spouwen. Vandaar dat ik u wil vragen om een streep te trekken onder het dossier. Mijnheer de staatssecretaris, bied nu eens zekerheid. Als u een draagvlak wil, dan kan dat niet. Bied zekerheid, stop met aanmodderen, want dat is geen daad van goed bestuur. Neem uw verantwoordelijkheid, schrap het slechte plan rond dat centrum in Bilzen, want het dossier is nu eenmaal wat het is. Het is onmogelijk geworden om binnen een redelijke termijn met een oplossing te komen en de mensen duidelijkheid te verschaffen. Dat is de reden waarom u het plan moet schrappen, niet wegens het geroep op de sociale media. Neem uw verantwoordelijkheid en bied zekerheid.
Mijnheer de staatssecretaris, in het regeerakkoord zegt u dat u de gezinshereniging en de regels en voorwaarden daarrond beter wil afstemmen op de wetgeving van de buurlanden om ze consequenter te maken. In een vorige vraag verwees ik al naar deze kwestie. De N-VA-fractie heeft al heel veel voorstellen ingediend hieromtrent, precies om de gezinshereniging te verstrengen, en net ook gebaseerd op de vergelijkingen met andere landen, en meer specifiek met de buurlanden. België is vaak het minst streng. Dat bleek ook uit de vergelijking van het IMN, dat aanwezig was bij de hoorzitting hierover. Ik heb de opsomming al in een vorige vraag gegeven en u wilde hierop terugkomen met concrete voorstellen die u zou doen om de gezinshereniging in België beter af te stemmen op de regels in de buurlanden. Welke voorstellen zult u zelf nemen? Voor welke van de vele voorstellen die wij hebben ingediend, mogen we steun van u verwachten?
Bedankt, mevrouw Van Camp, u bent een zeer actief lid van de commissie en dat kan ik appreciëren. U bent ook een zeer ongeduldig lid van de commissie en dat kan ik nog meer appreciëren. U denkt trouwens dat ik volgende week de beleidsverklaring al af moet hebben. Dat is pas binnen twee weken. Er is dus gelukkig nog iets meer tijd om die af te werken. Nadat deze verklaring op de ministerraad is gepasseerd, kan ik die voorleggen. Dat zorgt ervoor dat u af en toe teleurgesteld bent in mijn antwoorden. Dat begrijp ik ook. Ik hoop dat u binnenkort zeer blij zult zijn met de zeer gedetailleerde antwoorden die ik u kan geven, nadat we met de verschillende diensten en de mensen die betrokken zijn bij de opmaak van de beleidsverklaring de details daarover hebben uitgewerkt. Ik zal toch proberen zo goed als mogelijk te antwoorden op deze vraag. Elke lidstaat van de Europese Unie heeft binnen het kader van de Europese richtlijnen zijn eigen wetgeving rond gezinshereniging ontwikkeld. Naargelang de categorie gezinshereniging kunnen de voorwaarden verschillen. Tijdens verschillende hoorzittingen in deze commissie werd dit nog eens benadrukt, meer bepaald in het kader van gezinshereniging door erkende vluchtelingen. We zullen de verschillende aspecten van onze wetgeving rond gezinshereniging toetsen aan de wetgeving van onze buurlanden en, indien nodig, herzien om ze meer in lijn te brengen met die wetgeving. Wanneer ik deze toetsing heb uitgevoerd, zal ik de ministerraad een concreet voorstel doen. Ik zal hier te gepasten tijde over communiceren. U voelt aan dat u geen antwoord hebt gekregen op uw vraag, maar de ministerraad moet eerst hebben plaatsgevonden. Ik beloof dat ik dan tot bij u kom. Er werden al verschillende voorstellen hieromtrent ingediend en besproken in de Kamer. Ik kan uiteraard niet ingrijpen in de parlementaire werkzaamheden, maar ik zal alle voorstellen bestuderen en bekijken of ik er bepaalde elementen kan uithalen.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de staatssecretaris, u gaf het zelf al aan. Uw antwoord stelt mij natuurlijk teleur. In het Reglement van de Kamer staat wel degelijk dat de beleidsnota's op 31 oktober bij ons moeten belanden. Ik had er mij echter al aan verwacht dat jullie die deadline niet zouden halen, zoals jullie ook de themadebatten ter gelegenheid van jullie aanstelling vlotjes hebben geschrapt, omdat jullie vooral geen kritische vragen over jullie beleid wilden. Vandaag is voor mij ook erg duidelijk waarom. Jullie hebben immers met heel veel woorden zaken beloofd, maar de daden blijven voorlopig achterwege. Ik laat mij echter graag verrassen, wanneer u de beleidsnota's voorlegt. U kan onze themadebatten en onze vragen hier, die het recht van het Parlement zijn, blijven afketsen en rond de pot blijven draaien. Dat is uitstel. Op een dag komen de beleidsnota's er immers aan. U zult ons ook week na week hier in het Parlement tegenkomen. Wij zullen zeker op de problematiek terugkomen. Daar kunt u op rekenen.
Mijnheer de minister, ik vrees dat ik ook nu uw antwoord al ken, met name dat u het nog niet weet, maar ik probeer het toch nog eens. In het regeerakkoord staat immers dat u heel graag wil inzetten op het versterken van de integratie hier, vooral bij gezinshereniging. Er staat letterlijk: wij moeten meer investeren in (…) [[Technisch probleem met de microfoons]]
Werkt het geluid nu? Kan iedereen mij horen? [[Instemming]] Juffrouw Van Camp, u mag verder gaan met uw vraag.
(…) is doorgekomen, maar vanaf dan heb ik niets meer van uw antwoord gehoord.
Nee, u was nog bezig met uw vraag. Ik stel voor dat u de vraag opnieuw stelt.
Mijnheer de staatssecretaris, ik weet dat u het moeilijk hebt om concreet op de vragen te antwoorden omdat u alles nog moet bekijken. Dat is geen probleem, we wachten daar wel even op. In het regeerakkoord werd echter het vaststaand feit opgenomen dat u wil inzetten op maatregelen inzake gezinshereniging, met name de integratie van personen die zich via die weg vestigen in dit land, onder meer door het leren van de taal. Het is fijn dat te lezen en u weet dat wij ter zake een heel concreet voorstel hebben ingediend in het Parlement. Wij vragen daarin om bij gezinshereniging dat traject van taalverwerving en inburgering al te laten starten in het land van herkomst. Mijnheer de staatssecretaris, zal u die woorden op pagina 80 van het regeerakkoord hard maken en ons voorstel steunen?
Mijnheer Francken, ik vermoed dat dit deel uitmaakt van het pakket wetsvoorstellen dat ik heb ontvangen van uw fractie? Zoals gezegd bekijken we alle voorstellen, ook die van de oppositie. Mevrouw Van Camp, als ik van de heer Francken hoor dat delen van het regeerakkoord constructief lijken te zijn terwijl u zegt dat het hele regeerakkoord laat blijken dat ik voor een opengrenzenbeleid ben, dan zou ik bijna durven concluderen dat u meent dat uw collega Francken ook gedeeltelijk voor een opengrenzenbeleid is. Ik kan de heer Francken van heel veel betichten maar niet van voorstander zijn van een opengrenzenbeleid. Ik zie twijfels bij andere collega's in de zaal, maar goed. Mevrouw Van Camp, zoals gezegd wil ik zo goed mogelijk antwoorden op de vragen maar u weet hoe het proces verloopt. Ik weet hoe oppositie en meerderheid in het Parlement proberen hun vragen te stellen maar ik meen dat men zich in dit geval best zo constructief mogelijk opstelt. Men moet beseffen dat ik in deze fase, vanuit de verantwoordelijkheid die ik onlangs heb gekregen, een beleidsnota aan het opstellen ben. Ik moet dus eerst binnen de regering nagaan of de modellen die we zullen uitwerken ook effectief door een meerderheid gesteund worden. Daarna zal ik ze hier voorleggen. Ik zal op geen enkel moment in de legislatuur proberen een antwoord op uw vragen te vermijden maar ik ga u ook geen blaasjes wijsmaken. Op dit moment heb ik de beleidsnota die ik u moet voorleggen nog niet. Daarin zal ik concreet kunnen antwoorden op al uw vragen. Toch doe ik hier opnieuw een poging om zo goed mogelijk te antwoorden. Ik heb kennisgenomen van uw wetsvoorstel. Ik wil toch benadrukken dat er een duidelijk verschil bestaat tussen wat in het regeerakkoord is opgenomen en wat in uw wetsvoorstel staat. Het regeerakkoord focust zich op integratie van personen die zich hier op het grondgebied bevinden. Uw wetsvoorstel focust zich op personen die zich nog in het buitenland bevinden. Ik kan u wel verzekeren dat een goed integratiebeleid cruciaal is om migratie te doen slagen. Hoewel het grootste deel van deze bevoegdheid, dat zult u wellicht ook weten, zich bij de deelstaten bevindt, zal ik er alles aan doen om het integratiebeleid binnen mijn bevoegdheid maximaal te ondersteunen.
Mijnheer de staatssecretaris, ik ben wel degelijk een heel constructieve volksvertegenwoordiger. Ik begrijp dat het vervelend is dat wij veel vragen stellen, maar dat is nu net onze functie. Wij vertolken de stem van het volk. Het is dan ook jammer dat u dat niet erkent en dat liever wilt wegmoffelen door themadebatten en door hier onze vragen af te blokken en rond te pot te draaien in de plaats van ter zake te komen met antwoorden. Verschillende collega's uit de regering zijn al naar het Parlement gekomen. Zij zijn er wel in geslaagd om concrete antwoorden te geven. Ik zou niet weten waarom dat voor u anders zou moeten zijn. Het Parlement heeft ook een controlerende functie. Wij moeten erover waken dat uw woorden in daden worden omgezet. Hier kan ik niet anders dan concluderen dat u in het regeerakkoord hebt ingeschreven dat u wel degelijk wil winzetten op een betere inburgering en taal. U schrijft niet dat dit alleen geldt voor de mensen die hier zijn, maar wel in het kader van de gezinsherenigingprocedure. Om uw coalitiepartners niet te schofferen, kan u voor deze commissie toch niet bevestigen dat u daarin daadwerkelijk stappen in wilt zetten, bijvoorbeeld door het steunen van ons wetsvoorstel. Waarvan akte.
Mijnheer de minister, eigenlijk werd deze vraag gesteld aan uw voorganger. Misschien is ze niet meer van toepassing, maar voor de zekerheid stel ik ze toch even. In het Bulletin van Aanbestedingen werd op 10 september gepubliceerd dat Fedasil op zoek is naar een leverancier voor aankoop en levering van drie exemplaren van een afsluitfolie met rits voor de quarantainezone in het opvangcentrum van Gent. Meer bepaald gaat het om de opdracht met als referentie Fedasil 2020 2029. Concreet worden drie exemplaren van een afsluitfolie quarantaine gezocht met afmetingen van 2,5 meter op 1,1 meter, met rits om te bevestigen aan de deur. De levering ervan moet worden uitgevoerd binnen een maximumtermijn van 15 kalenderdagen vanaf het versturen van de bestelbon en wordt verwacht op de Rigakaai in Gent. Daar ligt het drijvende ponton Reno, in de volksmond ook wel de vluchtelingenboot genoemd. Is er daar toen een onvoorzien probleem opgedoken in het asielzoekerscentrum van Gent? Zo ja, waarom werd daar niet open over gecommuniceerd? Was deze quarantainezone bedoeld om coronapatiënten in op te vangen of ging het om een andere besmettelijke ziekte die was opgedoken in het asielzoekerscentrum?
Mijnheer Van Langenhove, er is geen onvoorzien probleem opgedoken. Het betreft hier gewoon de quarantainezone voor COVID-19, een isolatiecapaciteit waarin voorzien werd in alle collectieve opvangstructuren. Deze aankoop maakt deel uit van de voorzorgsmaatregelen die Fedasil neemt sinds het begin van de coronacrisis, conform de richtlijnen van Sciensano. Het is dus geenszins een geheim dat Fedasil maatregelen neemt om de eventuele verspreiding van COVID-19 in haar centra tegen te gaan. Elke collectief residentiële structuur dient namelijk maatregelen te nemen. De betrokken aankoop past dus in het inrichten van een quarantainezone COVID-19. Deze zone is bestemd voor bewoners die ofwel positief op COVID-19 werden getest, ofwel een risicocontact hebben gehad en overeenkomstig de geldende maatregelen in quarantaine moeten gaan. Indien de quarantainezone niet in een afzonderlijk gebouw of op een afzonderlijke verdieping kan worden ingericht, moet een fysieke scheiding worden aangebracht om de quarantainezone af te schermen. Deze maatregel geldt voor alle centra van Fedasil. Wij zorgen ervoor dat de coronamaatregelen zo goed mogelijk worden nageleefd, zodat de gezondheid van de asielzoekers en van de omwonenden niet in gevaar komt. Ik mag toch hopen dat u net hetzelfde wilt.
Mijnheer de staatssecretaris, gefeliciteerd. Verder wens ik te verwijzen naar mijn schriftelijk ingediende vragen nrs. 55009205C en 55009767C.
Monsieur le président, monsieur le secrétaire d'État, je vous félicite à mon tour pour vos nouvelles fonctions qui sont importantes. Je vous souhaite beaucoup de courage pour mener celles-ci à bien. Dans ce thème de politique, on a souvent affaire à des débats passionnés et passionnants pour une politique qui, j'en suis souvent surpris, alors qu'elle suscite beaucoup d'enthousiasme dans les débats électoraux, représente à peine 0,11 % du PIB et 0,26 % des dépenses de l'État belge. En outre, la politique de demande de protection internationale concerne environ 20 000 personnes par an, ce qui me semble être une paille, alors que certains en font une poutre. Mais ce sera votre travail et je vous souhaite beaucoup de courage parce que le métier ne sera pas simple. Il faudra démontrer qu'il est possible d'avoir une politique – comme l'a dit l'accord de gouvernement – humaine mais aussi responsable, juste et tout à fait légale. Je ne doute pas que vous irez dans ce sens. Vous aurez à démontrer qu'on peut faire les choses autrement. Ce n'est pas parce qu'on est humain qu'on est naïf. Ce n'est pas parce qu'on est humain qu'on laisse faire; on fera simplement autrement. Je tiens en tout cas à vous dire que je serai attentif à votre travail et je suis déjà très heureux des réponses que vous avez pu apporter aujourd'hui. Je tenais à vous féliciter.
Mijnheer Vandenput, mijnheer Rigot, ik dank u dat u mij succes wenst.
Mijnheer Vandeput, monsieur Rigot, je vous remercie à nouveau pour vos souhaits chaleureux. Comme l'a dit M. Rigot: "Ce n'est parce que l'on est humain que l'on est naïf". C'est une déclaration à laquelle je souscris amplement. Ik ben op de hoogte van het voorstel. Artikel 51/5 van de Vreemdelingenwet voorziet de mogelijkheid van een dergelijke maatregel. Momenteel buigt een werkgroep met vertegenwoordigers van DVZ en Fedasil zich over de mogelijke operationalisering van die voorgestelde maatregel. Pour ce qui concerne la question ayant trait aux chiffres relatifs aux retours des dublinés, les statistiques à ce sujet vous seront communiquées dans les plus brefs délais. De vreemdelingenwet definieert in artikel 1 het risico van onderduiken als volgt, ik citeer: "Het feit dat er redenen bestaan om aan te nemen dat een vreemdeling die het voorwerp uitmaakt van een verwijderingprocedure, een procedure voor toekenning van internationale bescherming of een procedure tot vaststelling van of tot overdracht naar de lidstaat die verantwoordelijk is voor de behandeling van het verzoek om internationale bescherming, zal onderduiken met het oog op een van de elf criteria die eveneens in de vreemdelingenwet zijn vastgesteld." Er is dus geen beoordelingsmarge voor de DVZ. Het is een lange definitie, om duidelijk te maken dat er geen ruime marge is wat betreft de beoordeling door DVZ. Het gaat hier dus om personen voor wie onderzocht wordt welke lidstaat bevoegd is voor de behandeling van het verzoek om internationale bescherming. Een persoon die onder huisarrest staat en dit huisarrest schendt, kan eventueel het voorwerp uitmaken van een vasthoudingsbeslissing of zijn overgangstermijn kan van 6 maanden naar 18 maanden worden verlengd indien een andere lidstaat bevoegd is voor de behandeling. Le délai imparti pour les transferts dans le cadre de la procédure de Dublin ne peut être prolongé que dans certaines circonstances. L'article 29.2 du Règlement de Dublin prévoit ceci: "Ce délai peut être reporté à un an au maximum s'il n'a pas pu être procédé au transfert en raison d'un emprisonnement de la personne concernée ou à 18 mois au maximum si la personne concernée prend la fuite." Il n'est donc pas possible de prolonger purement et simplement le délai de transfert. L'Office des Étrangers doit pouvoir prouver que le demandeur s'est délibérément soustrait à la procédure de Dublin avant que le délai de transfert puisse être prolongé. Cette prolongation peut constituer un moyen plus efficace d'appliquer le Règlement de Dublin. En réponse à la question de M. Rigot, il convient tout d'abord de distinguer le risque de fuite et la fuite proprement dite. Dans ses arrêts, le Conseil du Contentieux des Étrangers se réfère à la fuite elle-même. L'application correcte ou non des critères de risque de fuite peut faire l'objet d'un recours devant la Chambre du Conseil. Lesdits critères sont définis à l'article 1er§ 11 de la loi sur les étrangers. Le critère de fuite intervient dans l'extension du délai de transfert prévu dans le Règlement du Dublin. Comme le prévoit l'article 29.2, le demandeur doit avoir effectivement pris la fuite. Il n'existe pas de critère précis permettant de déterminer quand un demandeur peut être considéré comme ayant pris la fuite. Dans un arrêt récent, la Cour de Justice de l'Union européenne a jugé qu'un demandeur prend la fuite au sens de l'article 29.2 lorsqu'il se soustrait délibérément aux autorités nationales compétentes pour recourir à son transfert, afin de faire échec à ce dernier.
Mijnheer de staatssecretaris, ik ben blij te horen dat er geen ruimte voor beoordeling is wat onderduiken betreft. Wel blijft het feit dat er lokaal moet worden gewerkt, want iemand die het bevel het grondgebied te verlaten krijgt, is dan al vaak niet meer terug te vinden op het adres waar hij zou moeten zijn, ook als hij huisarrest heeft. Ik meen dat er nog een beetje werk te doen is op het lokale niveau om het net rond die uitgeprocedeerde asielzoeker sneller te sluiten zodat hij, vrijwillig als het kan maar verplicht als het moet, het land moet verlaten. Ik hoop dat ook terug te vinden in uw beleidsnota.
Monsieur le secrétaire d'État, je vous remercie. Je comprends tout à fait la nécessité d'éviter les abus dans le cadre de Dublin. Bien entendu, je ne remets pas en cause la position de l'Office des Étrangers. Ce qui doit être important, par contre, c'est le rôle que devrait jouer le personnel de Fedasil dans cette assignation à résidence. Nous savons qu'il n'est pas évident pour les travailleurs sociaux de jouer à la fois le rôle de personnel d'une instance d'accueil, le personnel chargé d'organiser le retour volontaire, et le personnel qui sera peut-être demain obligé de veiller au respect de l'assignation à résidence. Ce qui est important, pour toutes et tous, c'est que chacun soit bien dans ses lignes et dans son rôle à l'avenir, pour que chacun s'y sente bien.
De eerste titel vond ik de mooiste. Daarom citeer ik ze.
Mijnheer de voorzitter, de titel klinkt inderdaad heel mooi, zeker in de huidige barre tijden. Mijnheer de staatssecretaris, ik wil u, ten eerste, in uw hoedanigheid van nieuwe staatssecretaris feliciteren en u veel succes wensen in het vervullen van uw passie, want een job kunnen wij dat niet noemen. Wij zullen elkaar misschien iets minder tegenkomen. Af en toe zal wel hier in de commissie een vraag van mij worden behandeld. De voorliggende vraag dateert al van een hele tijd geleden. Ondertussen is op dat vlak al heel wat gewijzigd, waardoor de oorspronkelijke vraag grotendeels zonder voorwerp is geworden. Mijnheer de staatssecretaris, intussen is er wel een bijkomende evolutie opgetreden, waarover ik u graag een vraag wil stellen en die aan de oorspronkelijke vraag is gelinkt. Hoewel het nu voor geliefden al makkelijker is om elkaar te zien, doordat de regels en de criteria zijn versoepeld en code rood niet langer betekent dat de betrokkenen niet zelf mogen reizen, hebben wij toch van verschillende mensen berichten gekregen. Zij melden ons dat het probleem nu vooral bij de visumaanvragen ligt. De website Visa On Web ligt al een tijdje plat omwille van technische problemen. Blijkbaar is dat al sinds 6 oktober 2020 het geval. Wij zijn vandaag 23 oktober 2020, waardoor heel veel mensen, hoewel zij aan alle voorwaarden voldoen, omwille van technische redenen het visum niet kunnen aanvragen. Mijn concrete vraag is de volgende. Bent u zich bewust van het probleem? Ik hoop alvast van wel. Zult u het probleem zo snel mogelijk verhelpen?
Monsieur le président, monsieur le secrétaire d'État, je me joins aux félicitations qui vous ont été adressées par mes collègues. Je me dois d'abord de resituer le contexte parce que beaucoup de choses ont évolué depuis le dépôt de ma question. Le 20 août, le Conseil national de sécurité (CNS) a pris une décision qui soulage les nombreux couples qui, en l’absence d’un lien de mariage, ne pouvaient franchir les frontières qui les séparaient en raison de la COVID-19. Cette décision fait suite à une importante campagne menée sur les réseaux sociaux. Depuis le 1er septembre, les personnes qui ne sont pas liées par un lien juridique mais qui entretiennent une relation durable peuvent franchir les frontières pour se retrouver, à condition de suivre les règles de testing et de quarantaine applicables aux voyageurs. La relation durable, c'est une relation d'au moins un an et ininterrompue. Le fait d'avoir des enfants ensemble en constitue une preuve. Il s'agissait là d'une avancée considérable sauf que se posait déjà à ce moment-là la question de la preuve de cette relation, raison pour laquelle le CNS du 23 septembre a assoupli le critère de relation durable pour viser les couples séparés physiquement qui devaient prouver au moins six mois de vie commune, un an de relation ou, comme avant, l’existence d’un enfant en commun. Le problème de la preuve de la relation durable n'est toujours pas réglé, en tout cas pour certains couples. Monsieur le secrétaire d'État, j'ai été ballottée avec ma question entre le ministre Goffin et la ministre De Block, entre le ministre Vandenbroucke et la ministre Wilmès, et j'arrive chez vous avec cette question. J'espère obtenir des réponses. Dans quelle mesure les décisions du CNS ont-elles tenu compte des mesures prises en la matière par les autres États? Ceux-ci peuvent-il s’opposer à la réunion de couples? Une harmonisation de cette règle est-elle prévue entre États européens, à tout le moins au niveau de l’espace Schengen? Qui est chargé aujourd'hui d'interpréter la relation durable permettant aux couples de se retrouver? Un protocole a-t-il été élaboré pour définir les moyens de preuve pouvant être apportés? Enfin, quelle proportion de couples sont-ils parvenus à se réunir depuis les dernières décisions du CNS? Je pense que cette donnée est essentielle afin de mesurer la pertinence et, éventuellement, la trop grande lourdeur de cette charge de la preuve.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de staatssecretaris, ook van mij van harte gefeliciteerd. Ik kijk ernaar uit om goed te kunnen samenwerken en u misschien ook af en toe het vuur aan de schenen te leggen. Op 20 augustus maakte de NVR de beslissing dat niet gehuwde koppels van buiten Europa elkaar vanaf 1 september terug mogen bezoeken. Sinds de coronapandemie wereldwijd om zich heen slaat heeft dit ook een enorme impact op de reisbeperkingen. Er zijn voorbeelden van mensen die elkaar al 8 maanden of langer niet meer hebben gezien, koppels die verloofd zijn, koppels die een kindje verwachten, waarbij de geboorte van je kind bijwonen niet wordt aanzien als ‘essentiële verplaatsing.Nochtans had Europa in een reisadvies van 30 juni 2020 verklaard dat EU burgers die een langdurige relatie hebben met iemand die zich bevindt buiten de EU-grenzen het recht hebben om elkaar op te zoeken. ‘The partner with whom the Union citizen has a durable relationship, duly attested.’
Daarnaast wil ik mij ook aansluiten bij wat mevrouw Van Bossuyt heeft gezegd. De problemen bij het uitreiken van de verschillende visa werden mij ook gemeld. Dat schijnt al sinds 6 oktober het geval te zijn. Bent u daarvan al op de hoogte? Wat kan er gebeuren, en binnen welke termijn? Zijn er noodoplossingen mogelijk, eventueel via de Schengenpartners? Welke informatie wordt er ondertussen verstrekt aan de betrokkenen?
Mijnheer de voorzitter, collega's, ik dank u voor de felicitaties. Een vraag over de liefde, ik weet niet of ik als staatssecretaris voor Asiel en Migratie nog veel van dergelijke vragen zal krijgen. Ik kan dat alleen maar hopen, vragen over liefde zijn altijd meer dan welkom. Ik begrijp deze belangrijke vraag zeker. De COVID-19-crisis eist een zware economische tol, maar ook sociaal en psychologisch weegt de aanhoudende pandemie zwaar. We worden geconfronteerd met een volkomen nieuwe situatie, waarbij we telkens op zoek moeten gaan naar pragmatische en correcte oplossingen voor problemen die zich voordoen, zoals het probleem dat u aankaart in uw vragen. La crise sanitaire pèse lourdement sur l'économie. Mais la pandémie persistante a également un grave impact social et psychologique. Nous sommes confrontés à une situation tout à fait nouvelle dans le cadre de laquelle nous devons nous employer à trouver des solutions pragmatiques et correctes aux problèmes qui se posent comme celui que vous avez soulevé à l'occasion de votre question. Sinds 1 september 2020 wordt een kort bezoek, van minder dan 90 dagen, aan de persoon met wie men een stabiele en duurzame relatie onderhoudt, als een essentiële reis beschouwd. Op de volgende manier wordt bewezen dat de partners een duurzame en stabiele relatie onderhouden. Ten eerste, de partners hebben zes maanden in België of in een ander land samengewoond. Of, ten tweede, de partners hebben minstens een jaar een relatie. Tijdens deze periode hebben zij elkaar minstens twee keer gedurende minstens twintig dagen fysiek ontmoet. Indien een bezoek wegens een reisbeperking moest worden geannuleerd, kan er voor het tweede bezoek rekening gehouden worden met het bewijs dat het bezoek gepland was. Of, ten derde, de partners hebben een gemeenschappelijk kind. Er werd hierbij dus geen gebruikgemaakt van de criteria in de strijd tegen schijnhuwelijken maar van de criteria om het stabiel en duurzaam karakter van een relatie vast te stellen in het kader van gezinshereniging. Zo werd teruggegrepen naar transparante criteria die in het verleden hun nut hebben bewezen. Les conditions ont déjà été assouplies le 24 septembre. Une courte visite à la personne avec laquelle on entretient une relation stable et durable est actuellement considérée comme un voyage essentiel. Ces conditions assouplies peuvent être consultées sur le site web de l'Office des étrangers. Het volstaat niet om aan te tonen dat de geplande reis essentieel is om een visum C te ontvangen of om de Schengenruimte te betreden. De feitelijke partner moet kunnen bewijzen dat hij aan de binnenkomstvoorwaarden voor het Schengengrondgebied voldoet wanneer hij een visum aanvraagt of aan de Schengenbuitengrenzen aankomt en dit door middel van de noodzakelijke documentatie. En plus de la preuve du caractère durable et stable d'une relation, le partenaire de fait devra également présenter les documents probants suivants au poste diplomatique ou consulaire: une assurance maladie voyage Schengen, des moyens d'existence personnels suffisants ou un engagement de prise en charge (annexe 3bis) et des garanties de retour. Cette procédure est claire pour toutes les parties concernées et nous ne voyons aucune raison de l'abandonner. Tout ajustement futur sera toujours discuté en concertation avec les experts, au sein du gouvernement et du Conseil national de sécurité. Je souhaite à toute personne qui a une relation avec une personne d'un autre pays de pouvoir vivre l'amour avec joie et bonheur.
Mijnheer de staatssecretaris, bedankt voor uw antwoord. Ik heb echter totaal geen antwoord gekregen op mijn vraag over het feit dat er sinds 6 oktober wegens technische problemen geen visum meer kan worden aangevraagd. De woorden van liefde die u uitsprak, zijn heel mooi, maar in de praktijk betekent het voor veel mensen dat zij de liefde niet in praktijk kunnen brengen, als ik dat zo mag uitdrukken. Via schriftelijke weg wil ik daarom alsnog graag zo snel mogelijk een antwoord krijgen.
Monsieur le secrétaire d'État, je suis heureux d'entendre que vous accordez aussi cette importance, plus que jamais dans ces moments difficiles, à l'amour. Votre précédent collègue, M. De Crem, indiquait que l'amour ne connaît pas de limites. Aujourd'hui, c'est vrai que l'amour est quand même difficile à mettre en oeuvre quand on ne vit pas l'un à côté de l'autre, et bientôt, si cela continue, si l'on ne vit pas ensemble. Il importe de faire la part des choses. Les mesures doivent être proportionnelles aux risques sanitaires. J'ai quelquefois le sentiment que ces mesures sont davantage basées sur la protection des déplacements internationaux liés à la migration que sur le bon sens. On sait que la crise sanitaire engendre déjà énormément de troubles liés à l'isolement, au burn-out, et a des répercussions sur le bien-être des personnes. C'est un deuxième tsnumani qui arrive. Je crois vraiment qu'aujourd'hui, après sept mois de COVID-19, chacun a besoin de sentir qu'il y a de l'espoir et que les mesures qui seront prises ne seront là que pour éviter de répandre la pandémie et pour en protéger les citoyens. Je compte sur vous pour faire vivre cet amour avec un grand A. Merci.
Merci, monsieur le secrétaire d'État, pour vous réponses. J'entends que le critère d'une relation durable a donc été retenu parce que c'est déjà celui qui est retenu pour l'octroi ou non de régularisations familiales. Nous ne sommes pas du tout dans le même cas de figure. Nous parlons de citoyens belges ou de résidents belges – en tout cas pour l'un des membres du couple – qui tentent, en dépit de la crise sanitaire, de se rejoindre. Utiliser un critère employé en droit de l'immigration pour le transférer dans le cas d'une crise sanitaire n'a pour moi aucun sens. C'est peut-être pour cela que vous avez dit que dans un deuxième temps, ce critère pourrait faire l'objet d'un ajustement futur possible. C'est une très bonne chose, mais je me demande sur quelles bases. En effet, vous n'avez pas répondu à ma question de savoir dans quelle proportion les couples ont pu, en dépit ou en vertu de ces critères, se retrouver. Un ajustement est possible, mais comment et quand pourra-t-on procéder à cet ajustement? J'ai finalement plus de questions que de réponses. Merci malgré tout.
Dank u voor uw engagement, mijnheer de staatssecretaris. Ik zou u willen vragen om te blijven bekijken wat er verder nog mogelijk is. We hebben de vergelijking met andere landen gemaakt. Die bleken een beter aangepaste regeling te hebben. Wat andere landen kunnen, moeten wij in België ook kunnen. Love is not tourism. Daarom wil ik nogmaals een warm pleidooi houden voor de hereniging van niet-getrouwde koppels. Die mensen zien elkaar graag, maar blijven gescheiden van elkaar. Dat leidt natuurlijk tot dramatische situaties. Daar moeten we geen tekeningetje bij maken. Natuurlijk stijgen de besmettingscijfers en is er een tweede golf, wat het extra uitdagend maakt, maar toch wil ik oproepen om daarvan blijvend werk te maken. In deze moeilijke omstandigheden is verbondenheid in het bijzonder erg belangrijk. In deze erg moeilijke omstandigheden is elkaars nabijheid het hoogste goed. Dat beseffen wij nu met zijn allen maar al te goed.
Mijnheer de staatssecretaris, ik begrijp dat het nog moeilijk is om concreet in te gaan op zaken die wij in de beleidsnota's nader zullen aansnijden, maar ik stel u nu graag een vraag over iets wat u zelf hebt gezegd. Met name na uw eedaflegging zei u bij Radio 1 het volgende over de woonstbetredingen: "What's in a name, ik zal alle nodige wettelijke initiatieven nemen, die ik kan om op te treden tegen mensen die manifest weigeren om deel te nemen aan het terugsturen." Ik heb dus een simpele vraag. Bent u voor of tegen woonstbetredingen? Wat vindt u zelf?
Juffrouw Van Camp, u hebt mij goed gehoord op de radio. Ik heb daar toen zo goed als letterlijk het regeerakkoord aangehaald. Dat was toen op de radio, niet bij Danira overigens. Misschien zijn sommigen wat jaloers en willen ze ook wel eens naast Danira zitten; ik kan altijd een sms doorgeven en dan kan dat ook eens gebeuren. Hoe dan ook, het terugkeerbeleid is voor mij en voor de hele regering een bijzonder belangrijk aspect van asiel en migratie en dus wil ik daar een prioriteit van maken, zoals ik daarnet al een paar keer heb verduidelijkt. Zoals ik op de radio heb gezegd, zal ik daartoe verschillende initiatieven ondernemen. In het regeerakkoord is daarbij duidelijk opgenomen dat misbruiken en een gebrek aan medewerking zullen worden aangepakt. Opnieuw, dat zal in de regering bekeken en ik zal daarover zo snel mogelijk met een aantal heel concrete voorstellen komen. Zoals ik in de vergadering al verschillende keren heb aangehaald, bevat het eindverslag van de commissie-Bossuyt veel interessante informatie alsook heel wat handvaten voor het beleid. Het eindverslag zal bij het formuleren van voorstellen een van mijn verschillende inspiratiebronnen zijn. Ik zal die voorstellen uiteraard eerst in de regering bespreken en ik beloof u opnieuw dat ik er daarna mee naar het Parlement kom.
Mijnheer de staatssecretaris, ik heb begrepen dat u eerst moet afstemmen met de regering of u zelf voor of tegen woonstbetredingen bent.
Vraag nr. 55009283C van de heer De Vuyst wordt omgezet in een schriftelijke vraag.
Mijnheer de staatssecretaris, ik feliciteer u met uw benoeming als staatssecretaris van Asiel en Migratie. Ik wens u veel succes. Mijn vraag gaat over de recente uitspraak van een rechtbank die België ertoe verplicht asielzoekers direct op te vangen. De Franstalige rechtbank van eerste aanleg in Brussel heeft de Belgische staat op maandag 5 oktober in kortgeding veroordeeld omdat hij asielzoekers niet direct opvang biedt nadat zij aan de Dienst Vreemdelingenzaken online melden dat ze bescherming willen. Asielzoekers moeten sinds begin april eerst via een onlineformulier een afspraak maken met de Dienst Vreemdelingenzaken, als zij asiel willen aanvragen. Daarna krijgen ze een e-mail met een afspraak. Pas met die afspraak mogen ze naar het aanmeldcentrum, maar in de tijd tussen het invullen van het onlineformulier en de afspraak bij de DVZ krijgen ze geen opvang en belanden ze op straat. Dat leidde uiteindelijk dus tot de veroordeling. De rechter verplicht de Belgische staat nu om de nodige maatregelen te treffen zodat asielzoekers voortaan wel opvang krijgen zodra ze zich online melden. De Staat krijgt daarvoor 30 dagen, waarna er een dwangsom van 2.500 euro zal gelden per dag vertraging, met een maximum van 100.000 euro. Bent u van plan om beroep aan te tekenen tegen het vonnis van de rechtbank? Hoe gaat u dat concreet aanpakken? Indien u niet in beroep gaat, op welke manier gaat u het dan oplossen? Wat is uw standpunt daarover?
Mijnheer de staatssecretaris, collega Safai heeft de situatie geschetst. Ik heb nog twee bijkomende vragen. Welk gevolg zult u geven aan het vonnis? Dwangsommen moeten absoluut worden vermeden. Zal het lukken om binnen de 30 dagen een oplossing te vinden of zal u toch in beroep gaan? Wanneer zouden de fysieke registraties van asielaanvragen opnieuw kunnen worden opgestart?
Mijnheer de staatssecretaris, de rechtbank van eerste aanleg heeft ons land veroordeeld omdat asielzoekers na registratie niet onmiddellijk opvang krijgen. Hoe zal het beleid daarop reageren? Opvang van asielzoekers is een internationaal beschermd recht. Zoals u weet, is er al geruime tijd een debat over de onlineregistratie van asielaanvragen. De nadelen van die digitale procedure zijn bekend en uitvoerig beschreven en gedocumenteerd. Ze zijn ook al in de media aan bod gekomen. Dat is een van de redenen waarom de coalitiepartners in het regeerakkoord de afspraak hebben gemaakt dat de DVZ zo snel mogelijk weer zal starten met de fysieke registratie. Is er al zicht op een timing en op de concrete modaliteiten?
Monsieur le ministre, dans les condamnations à l'égard de Fedasil, ce n'est pas tant les questions d'astreinte qui m'interpellent - certes, il y aura des astreintes à charge de Fedasil et ce serait regrettable pour les finances de l'État - mais avant toute chose, c'est de se dire que, dans les conditions les plus précaires, les plus terribles, alors qu'être accueilli est un droit international, des décisions ont été prises conduisant des personnes particulièrement vulnérables, parce qu'elles ne disposent pas de ressources, d'aide médicale ni non plus d'hébergement, à être à la rue. Quelles sont les causes de ce défaut dans le chef des instances concernées? Quelles mesures sont-elles prises pour mettre un terme à cette situation? Quel coût ces condamnations représentent-elles pour le budget de la politique d'asile et de migration?
Ik had in beroep kunnen gaan. Dat is een piste die in het verleden af en toe werd gebruikt. Maar in dit geval heeft dat geen zin. Er is geen grond om in beroep te gaan tegen de uitspraak. Een dergelijk beroep zou trouwens niet schorsend zijn. Ik zal mij dan ook schikken naar de uitspraak van de rechtbank van eerste aanleg van Brussel. Samen met de verschillende bevoegde diensten heeft mijn kabinet al verschillende initiatieven genomen om hierop een antwoord te bieden zonder de veiligheid van het personeel, de tolken en de verzoekers om internationale bescherming in gevaar te brengen. Er werden al meermaals vergaderingen gehouden met de betrokkenen. Er is een dagelijkse opvolging van de situatie. Ik heb zelf ook een aantal dagen na mijn aanstelling meteen een bezoek gebracht aan het Klein Kasteeltje om persoonlijk de situatie met het personeel te bespreken. Ik ben het eens met de collega's dat wij dwangsommen moeten vermijden. Wij zullen dus een oplossing moeten vinden binnen de termijn van 30 dagen. Pour des raisons de clarté, l'enregistrement physique au centre d'arrivée a déjà repris en avril. Il n'a été que brièvement et temporairement suspendu. Le tribunal ne s'est pas prononcé sur la reprise de l'enregistrement physique qui a recommencé depuis le mois d'avril, mais sur la fourniture d'un abri lorsque les personnes demandent un rendez-vous pour se présenter au centre d'arrivée.
Mijnheer de staatssecretaris, ik dank u voor het antwoord. Het is wel duidelijk dat wij een probleem hebben als het over opvang gaat. Dat willen wij net aankaarten. De verwachting wordt bij die mensen gecreëerd dat hier voldoende plaats is, maar als die mensen hier komen kunnen we zelfs geen deftige opvang bieden. Daarom pleiten wij net voor een model zoals het Australische model, dat u daarnet onmenselijk hebt genoemd. Ik denk dat u niet weet hoe wij dat precies zien. Het kan zijn dat u denkt dat dit een onmenselijke bijklank heeft. Dat is niet waarvoor wij pleiten. Wij pleiten wel voor een menselijke opvang. Wat vandaag bij ons in Europa gebeurt, is net onmenselijk. Men kan mensen toch geen paar dagen of maanden op straat laten. Ik denk ook aan de opvang in Lesbos of op al die andere eilanden. Dat is pas onmenselijk. Wij kunnen opvang bieden buiten de grenzen van Europa aan die mensen die bescherming verdienen. De mensen die onder de Conventie van Geneve vallen, kunnen wij dan legaal naar hier brengen in de plaats van illegale migratie toe te laten. Dan kan men van een menselijk beleid spreken. Dat willen wij realiseren. Hopelijk gaat u daar ook voor.
Mijnheer de staatssecretaris, ik dank u voor de verduidelijking waarom er geen beroep werd aangetekend. U bevestigt dat er een oplossing binnen de 30 dagen zal komen. Ik kijk daarnaar uit. Succes.
Mijnheer de staatssecretaris, ik sluit mij daarbij aan. Ik dank u voor het antwoord.
Monsieur le secrétaire d'État, je vous remercie de votre réponse. Je partage votre avis: la vérité a été dite en droit. Cela n'aurait donc aucun sens d'aller en appel pour les aspects évoqués en amont. En revanche, il ne faut pas prêter le flanc à ceux qui considèrent que nous serions dépassés par les événements. Ce n'est pas le cas. Nous avions la capacité d'accueil. Je peux comprendre certaines raisons qui ont motivé la décision, à savoir la volonté de protéger le personnel - que ce soit à l'Office des Étrangers ou à Fedasil. C'est humain, car cette peur de la pandémie a été vécue un peu partout. Pour le reste, le choix opéré par l'Office était lié au constat qu'il manquait un quart du personnel lors du pic de la pandémie. Ce sont ces raisons qui ont mené à cette situation, mais certainement pas le manque de places. Vous comme moi, nous le savons.
Mijnheer de staatssecretaris, de feiten zijn gepleegd in de nacht van 13 op 14 juli 2020. Daarbij werden in Turnhout bijna veertig auto's beschadigd. De volgende dag werd de dader al geïdentificeerd. Indien de berichtgeving daarover klopt, ging het om een 27-jarige illegaal uit Tunesië. De politie liet de zone Turnhout weten dat de betrokkene was opgepakt en ook al het bevel had gekregen het grondgebied te verlaten. Het voorval riep bij mij nog wat bijkomende vragen op. Ten eerste, indien het klopt dat het een illegaal was die de schade heeft veroorzaakt aan privé-eigendom van particulieren, wie vergoedt in dat geval de schade? Weet u dat ook voor het genoemde geval? Indien u niet op dat individuele geval kunt ingaan, kunt u een en ander misschien in een breder kader duiden? Zal alles in het werk worden gesteld om de illegaal in kwestie te laten opdraaien voor de kosten? Ten tweede, wat is er met de dader gebeurd? Hij heeft het bevel gekregen het grondgebied te verlaten. Wij weten echter dat de opvolging van een dergelijk bevel niet altijd succesvol is. Is hier wel tot een uitwijzing kunnen worden overgegaan? Ten derde, welke maatregelen treft u om ervoor te zorgen dat illegalen die bij dergelijke feiten betrokken zijn, in zoveel mogelijk gevallen ook echt kunnen worden uitgewezen? Ik weet niet of u op het bedoelde individuele geval kunt terugkomen, maar misschien kunt u het ook in een breder kader schetsen. Ten slotte, indien in een dergelijk geval een repatriëring niet kan of lukt, wat wordt dan gedaan om de dader toch te laten boeten voor die feiten?
Mijnheer de voorzitter, mevrouw Van Camp, ik kan soms begrijpen dat u gefrustreerd of teleurgesteld bent omdat ik u nog niet kan antwoorden op bepaalde vragen die over mijn eigen bevoegdheid gaan. Ik kan moeilijker begrijpen dat u gefrustreerd als ik u antwoord dat ik niet bevoegd ben, noch voor de schadevergoeding noch voor de vervolging van de betrokkenen. Ik ben staatssecretaris voor Asiel en Migratie. Een groot stuk van uw vragen zijn vragen die u aan mijn collega's moet stellen. Ik hoop dus alvast dat ik u op dat vlak kan geruststellen dat het geen bewuste keuze is om niet te antwoorden. Helaas ben ik echter niet voor alles bevoegd. Ik zal hier ook niet ingaan op de individuele situatie. Ik wil u echter wel duidelijk maken wat de algemene lijn is. Wanneer een persoon onwettig op het grondgebied verblijft, is die persoon verwijderbaar. Indien er plaats is in een gesloten centrum – voor die plaatsen willen wij ook zorgen –, zal hij of zij kunnen worden vastgehouden met het oog op verwijdering. Er werd de voorbije jaren sterk ingezet op de uitwijzing van personen in illegaliteit die criminele feiten plegen. Daarop zal ik de komende jaren blijven inzetten. Ik hoop dat die belofte u tevreden zal kunnen stellen. Zo is ook in het regeerakkoord opgenomen dat nieuwe plaatsen in de gesloten centra prioritair zullen worden voorbehouden voor personen die misdrijven plegen, een gevaar vormen voor de openbare orde of overlast veroorzaken.
Mijnheer de staatssecretaris, ik dank u voor uw antwoord.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer Mahdi, de Britse minister van Binnenlandse Zaken, Priti Patel, laat weten dat de Britse regering in de toekomst systematisch asiel zal weigeren aan migranten die met bootjes het Kanaal oversteken of een andere illegale route gebruiken om het Verenigd Koninkrijk binnen te komen. Volgens de Britse zender BBC gaat het om, ik citeer: "de grootste omwenteling van het Britse asielsysteem in decennia." Dat is natuurlijk erg begrijpelijk want het zijn, zoals u weet, uitzonderlijke tijden. De Britse minister wil migranten een andere behandeling geven naargelang zij mensensmokkelaars hebben betaald om het Verenigd Koninkrijk binnen te komen, of niet. Ik kom tot mijn vragen. Ten eerste, vindt u dat mensen die illegaal ons land binnenkomen en dus onze wetten gebroken hebben recht moeten krijgen op asiel? Ten tweede, vindt u het eerlijk dat immigranten die mensensmokkelaars betalen en die illegaal Europa en België binnenkomen op dezelfde manier behandeld moeten worden als immigranten die de legale weg volgen? Ten derde, wat vindt u van het voorstel van de Britse minister, Priti Patel? Zult u er een voorbeeld aan nemen? Graag krijg ik duidelijke concrete antwoorden.
Mijnheer Van Langenhove, ik begin mijn duidelijke antwoord graag door te benadrukken dat wij in een rechtsstaat leven en dus ook gebonden zijn aan een aantal elementen. De voorwaarden voor het verkrijgen van internationale bescherming worden vastgelegd in de Vluchtelingenconventie van 1951 en in de Europese Kwalificatierichtlijn. Dat zijn juridisch bindende documenten. In die juridisch bindende documenten zijn gronden bepaald om iemand uit te sluiten van internationale bescherming. Irreguliere binnenkomst in België is hier geen grond voor. Nu, het regeerakkoord bepaalt wel dat de strijd tegen zowel mensenhandel als mensensmokkel zal worden opgevoerd. Wat de strijd tegen mensensmokkel betreft, wordt er prioritair ingezet op de strijd tegen smokkelaars en de ontmanteling van netwerken. Ook het nieuwe Europese Migratie- en Asielpact, dat de Europese Commissie op 23 september 2020 lanceerde, voorziet in een vijfjarig actieplan tegen mensensmokkel, waarin wordt ingezet op samenwerking met derdelanden rond capaciteitsopbouw, informatie-uitwisseling en informatiecampagnes. Frontex en Europol zullen operationele ondersteuning bieden waar dat nodig is. Het Verenigd Koninkrijk is na de Brexit niet meer gebonden door de Europese Kwalificatierichtlijn. Deze werd wel echter omgezet in nationale regelgeving. Een nationale wetswijziging zal bijgevolg nodig zijn als minister Patel haar plan juridisch wil doorvoeren. Het Verenigd Koninkrijk zal nog wel gebonden blijven door de Vluchtelingenconventie van 1951, die bepaalt dat elke persoon die voldoet aan de geldende criteria zal moeten worden beschermd als vluchteling, en waarvan artikel 31 uitdrukkelijk bepaalt dat illegale binnenkomst van een vluchteling niet bestraft kan worden. Ik zal het voorbeeld van minister Patel dus niet volgen, daar zowel de Vluchtelingenconventie van 1951 als het Europese asielstelsel een dergelijke praktijk niet toelaat. Bovendien wordt er op deze manier aan de kern van de internationale bescherming voorbijgegaan, namelijk het beschermen van personen in nood.
Mijnheer Mahdi, wat u eigenlijk zegt is dat Groot-Brittannië, maar ook bijvoorbeeld N-VA en heel wat gematigde partijen in Europa lak hebben aan de mensenrechten en aan internationale verdragen. Dat is natuurlijk niet waar. Het is maar logisch en rechtvaardig dat wij bij het bepalen of migranten een verblijfsrecht of asiel in ons land moeten krijgen rekening houden met het feit dat zij al dan niet onze wetten hebben nageleefd. U verwijst als oplossing naar het Migratiepact. Daarin staan inderdaad een aantal vage beweringen over mensensmokkel en mensenhandel. Die dienen echter als zoetstof om een oneetbaar gerecht, dat dit Migratiepact is, door de strot te kunnen duwen van voornamelijk Oost-Europese landen. Dat is gelukkig niet gelukt. De Britten beseffen wat daar allemaal in staat. Zij beseffen dat dit pact absoluut niet de instroom zal beperken, dat het de kraan helemaal niet wil dichtdraaien, maar heel het huis egaal wil laten onderstromen, dat zij die migrantenstroom niet willen stoppen, maar wel willen spreiden. Dat gebruiken als argument tegen illegale migratie en tegen mensensmokkel is behoorlijk bizar.
Mijnheer de staatssecretaris, ik kom even terug op wat u daarnet hebt geantwoord. U zei dat u een en ander op niveau van de regering moet afstemmen. Daarvoor wil ik nog enigszins begrip hebben. Misschien kan ik in dat opzicht mijn ingediende vraag herformuleren door u te vragen of u het dossier van de identificatieprocedure zult verdedigen bij de regering. Daarop kunt u mogelijk wel al antwoorden. Het gaat om een nevenwerking, waar verschillende instanties voor hebben gewaarschuwd in de hoorzittingen over het terugkeerbeleid van de commissie-Bossuyt. Verschillende diensten die werden gehoord, vrezen namelijk, als er niet wordt geopteerd voor een sluitend terugkeerbeleid – het regeerakkoord voorziet daarin inderdaad niet -, voor meer misbruik op basis van de leeftijd. Het is een vaststaand feit dat het terugkeerbeleid onder uw vlag wordt uitgehold en we kennen dankzij de experts de nevenwerking daarvan. Mijnheer de staatssecretaris, voelt u zich gesterkt door een draagvlak om bij de regering te pleiten voor controles op de leeftijd en vooral voor de aanrekening van de kosten van de leeftijdcontroles aan wie misbruik pleegt op basis van leeftijd? Collega Safai heeft in die zin ook al een wetsvoorstel ingediend. Zult u dat bij de regering al dan niet verdedigen?
Mevrouw Van Camp, opnieuw antwoord ik eerst in verband met de bevoegdheidsverdeling. De identificatieprocedure en dus ook de controle op de leeftijd vallen onder verantwoordelijkheid van de Dienst Voogdij, die instaat voor de leeftijdsbepaling wanneer de Dienst Vreemdelingenzaken daarover een twijfel uit. Dat valt dus niet binnen mijn bevoegdheid. Daarnaast hebt u mij ook gevraagd hoe ik daar persoonlijk naar kijk en of ik een voorstel in dat verband aan de regering voorleg. Ik kan u alleen zeggen dat ik effectief zal overleggen met mijn collega's. Duidelijk inzicht in en controle op de leeftijd van personen is immers belangrijk opdat er van misbruik geen sprake kan zijn. Op dat vlak kunt u zeker op mijn steun rekenen voor de verhoging van de leeftijdscontroles. Het is immers van belang dat wie steun en zorg verdient, die krijgt. Anderen mogen er geen misbruik van maken. Dat neem ik in de regering op.
Mijnheer de staatssecretaris, bedankt, dat is duidelijk.
Mijnheer de staatssecretaris, het is vandaag de dag van de jeugdbeweging en ik weet dat u daar zelf ook in zat. "Geen leuze maar een doel", dat was het eerste jaarthema toen ik bij de scouts ging. Geen leuze maar een doel, voorbij de slogans naar een doel gaan, naar concrete daden, dat verwachten we ook van een regering. Deze middag zagen we echter vooral een regering die uitblinkt in slogans, in woorden. Dat is niet helemaal onlogisch want de ploeg is nieuw en de partijen in deze regering zijn niet de meest natuurlijke coalitiepartners. De beleidsnota's zijn er nog niet en u zit nu eenmaal met een regeerakkoord dat niet echt in detail is doorgesproken. We zien daar nu de gevolgen van, veel woorden maar weinig zicht op wat u precies gaat doen, op concrete daden. Toch wil ik graag even polsen naar het concrete dossier van het asielopvangcentrum in Koksijde. Zult u de lijn van uw voorganger mevrouw De Block verder zetten? Er was een asielopvangcentrum, maar dat werd in juli gesloten. Zal dat zo blijven of hebt u plannen om daar alsnog opnieuw een opvangcentrum te openen? Ik stel deze vraag omdat er een aantal wooncontainers op de site werd geplaatst. Het centrum is nu al maanden dicht maar de containers staan er nog steeds en ik kan mij indenken dat men daar iets nuttigers mee zou kunnen doen, zeker in coronatijden als er nood is aan onder andere quarantainemogelijkheden. Welke plannen hebt u met deze containers? Hoe lang zullen ze blijven staan? Wat is de kostprijs ervan?
Mijnheer Loones, het agentschap heeft een overeenkomst met Defensie over het eventuele gebruik van de site tot eind 2020. Zo lang er een overeenkomst is, is de heropening mogelijk. Die is natuurlijk afhankelijk van de noden van het opvangnetwerk. De containers zullen verwijderd worden vóór het einde van de overeenkomst tussen het agentschap en Defensie. De huurperiode van deze containers loopt tot en met 31 december 2020. De kostprijs van de containers in Koksijde bedraagt ongeveer 8.800 euro per maand, inclusief stalen rijplanten. Bij deze hebt u het volledige overzicht gekregen.
Mijnheer de staatssecretaris, ik dank u voor het duidelijke antwoord, althans wat de cijfers betreft. De ambitie van het opvangnetwerk is een punt dat we van nabij zullen opvolgen, ook gezien uw antwoord op onze andere vragen. Ik sluit af met een andere scoutsleuze, "het eerste zicht voorbij", een leuze waarop ik alleszins nauw zal letten.
Mijnheer de staatssecretaris, de zogenaamde Kanaalroute zit reeds sinds 2018 in de lift, maar dit jaar manifesteert zich een duidelijke piek. Volgens de Franse prefectuur zouden tussen januari en eind augustus reeds 6.200 illegale migranten geprobeerd hebben het Kanaal over te steken. Ongeveer 1.000 daarvan werden door de Fransen onderschept, terwijl volgens de Britse autoriteiten meer dan 5.000 migranten in hun opzet slaagden. Dat is drie keer meer dan vorig jaar. De oversteek blijkt steeds succesvoller. Bijna 80 % bereikt zijn doel, wat potentiële gelukzoekers natuurlijk aanmoedigt op hun beurt hun kans te wagen. Sinds in 2003 het Verdrag van Le Touquet gesloten werd, verplicht Frankrijk zich ertoe migranten van de illegale oversteek af te houden, waarvoor het door Groot-Brittannië betaald wordt. Twee jaar geleden zegde het land, met het Verdrag van Sandhurst, 50 miljoen euro extra toe. Sinds enkele weken zouden Fransen en Britten werken aan een nieuw plan om de route over de Noordzee te blokkeren. Voorlopig zou België hierbij niet betrokken zijn, wat uiteraard een echte oplossing bemoeilijkt en er mogelijk voor zal zorgen dat het probleem naar onze kusten verschuift. Daarvoor waarschuwde ook Ann Lukowiak, federaal magistraat mensensmokkel. Hoeveel illegale migranten ondernamen dit jaar reeds een poging om het Kanaal over te steken? Vertrekken er ondertussen ook boten met illegale migranten vanaf de Vlaamse kust? Hoeveel boten werden door de Belgische kustwacht gevat? Hoe vaak rukten Belgische reddingsdiensten of de kustwacht uit om illegale bootmigranten op de Noordzee op te pikken? Welke stappen ondernam België reeds om bij de Frans-Britse gesprekken over een nieuw plan tegen de mensensmokkel betrokken te geraken? Krijgt ook België van het Verenigd Koninkrijk geld of andere steun in de strijd tegen de illegale migratie over het Kanaal?
Mijnheer Van Langenhove, voor de vragen over data en politionele samenwerking moet ik u helaas doorverwijzen naar mijn collega van Binnenlandse Zaken, die de data moet geven. Ik begrijp de vraag. Het zijn trouwens zeer pertinente vragen. Ik ben uiteraard van plan om heel goed samen te werken met mijn collega. Dat is zeker op dat vlak van heel groot belang. Ik moedig u aan om de vraag te stellen, omdat de cijfers ons kunnen helpen om dat probleem veel beter aan te pakken. Algemeen kan worden gesteld dat de Belgische kust geen klassiek vertrekpunt vormt richting het Verenigd Koninkrijk. De af te leggen afstand vanaf de Belgische kust is dubbel zo groot en de stroming zit tegen. Migranten vertrekken veelal op het punt waar het Kanaal het smalst is en dat is dus in Frankrijk. Wanneer er zich boten in de Belgische territoriale wateren bevinden, zijn die vertrokken in Frankrijk en reeds in moeilijkheden geraakt bij vertrek voor de kust. Ik ben mij bewust van de problematiek. Om die reden wordt er gewerkt met de bevoegde diensten en internationale partners zoals de International Organization for Migration aan projecten met het Verenigd Koninkrijk. Die projecten gaan onder andere over preventie en strategische communicatie die migranten moet afraden de gevaarlijke oversteek te maken. Daarnaast werken wij nauw samen met het Verenigd Koninkrijk in de haven van Zeebrugge rond controles van voertuigen en schepen. De regering zal tot slot, zoals opgenomen in het regeerakkoord, inzetten op een humanitair traject, dat een duurzame oplossing biedt binnen de bestaande verblijfsprocedures of een terugkeertraject. De regering onderzoekt tegelijk, samen met de deelstaten, welke flankerende maatregelen mogelijk zijn om de overlast van transmigratie, onder meer op snelwegparkings, te voorkomen.
Misschien moet ik uit het uitblijven van een concreet antwoord op de vraag concluderen dat België niet betrokken is bij die nieuwe gesprekken tussen Groot-Brittannië en Frankrijk en dat er misschien zelfs nog geen stappen zijn ondernomen. Ik mag hopen dat dat wel het geval is of dat er dringend stappen zullen worden genomen. U zegt dat de Vlaamse kust geen klassiek vertrekpunt naar Groot-Brittannië is voor transmigranten. Natuurlijk dreigt het probleem zich te verschuiven naar onze kuststreek, als er geen gedegen aanpak in samenwerking tussen Frankrijk en Groot-Brittannië komt. Hopelijk worden er stappen ondernomen om dat te voorkomen. Die stappen liggen uiteraard in een gedegen samenwerking tussen de landen rond de Noordzee. U hebt het over onze internationale partners. Hopelijk zijn die partners niet enkel de International Organization for Migration, maar valt daar ook de Britse regering onder. Laten we focussen op de nieuwe gesprekken. Alle andere initiatieven zijn mooi, maar het belangrijkste is natuurlijk de samenwerking met Groot-Brittannië en Frankrijk.
Monsieur le président, monsieur le secrétaire d'État, permettez-moi de vous féliciter à mon tour pour votre nomination, en espérant que la politique d'asile et de migration qui sera menée sera transparente, objective et sorte d'un certain show politique dont personne n'a besoin, que ce soient les citoyens de ce pays ou que ce soient les personnes qui aspirent à le rejoindre. Ma première question a trait à la protection des migrants LGBTQIA+. Un certain nombre des migrants arrivant dans notre pays appartiennent à la communauté LGBTQIA+. À ce titre, leur parcours de vie est rendu d’autant plus difficile que cette partie de leur identité a pu leur occasionner des discriminations multiples, tant dans leur pays d’origine que sur la route de l’exil et parfois même dans notre pays. Il semblerait que les traitements du CGRA sur la question soient un peu flous et peu objectivés. Certaines personnes, pourtant en provenance d’un pays où l’homosexualité est clairement criminalisée, peuvent se voir refuser une demande d’asile sous prétexte "qu’il est possible de vivre en étant discret dans ce pays sans être discriminé”. Pourtant, un arrêt de la Cour de justice de l'Union européenne de 2013 rappelait que conseiller la discrétion à une personne homosexuelle n’est pas recevable. Monsieur le secrétaire d'État, disposons-nous de chiffres, ventilés par pays d’origine, concernant les demandes d’asile introduites en raison d’une crainte de persécutions liées à l’orientation sexuelle? Le personnel de l’Office des étrangers et du CGRA sont-ils formés aux spécificités psychologiques qui peuvent découler de discriminations liées à l’orientation sexuelle ou à l’identité de genre? Quelles sont les mesures mises en place par l’Office des étrangers pour protéger ce public de nouvelles discriminations à l’arrivée dans notre pays? Des établissements spécifiques de type “refuge” sont-ils proposés à ces personnes durant leur procédure d’asile? Concernant les personnes LGBTQIA+ dont la demande d’asile est en cours, Fedasil prévoit-elle un accueil et un suivi spécifiques?
Monsieur le président, monsieur Moutquin, je vous remercie pour vos félicitations. Il n'y a pas de statistiques disponibles concernant le nombre de demandes de protection internationale en raison d'une crainte de persécutions liées à l'orientation sexuelle au moment de l'introduction de la demande. Cela s'explique par les raisons suivantes. Cet élément n'est pas forcément mentionné lors du premier entretien auprès des services de l'Office des étrangers. Il y a également des raisons techniques. En effet, pour disposer de statistiques fiables, cet élément devrait être intégré, dès le départ, dans la banque de données statistiques. Si cela n'est pas fait de manière systématique, ces données ne sont pas représentatives. Les statistiques relatives aux décisions prises par le CGRA concernant ce motif sont, en revanche, disponibles. Il est, en effet, parfaitement possible d'introduire ce paramètre dans la base de données, après l'analyse approfondie du dossier. Sur la base de l'analyse des décisions du CGRA, le motif "orientation sexuelle" a été invoqué, en 2019, dans 616 dossiers au total. Le top 5 des pays pour lesquels ce motif est revenu le plus souvent est le suivant: Irak (90 dossiers); Cameroun (75 dossiers); Sénégal (51 dossiers); Maroc (33 dossiers); Afghanistan (23 dossiers). Comme vous le voyez, quand je dispose des données, et quand je peux donner l'information, je la fournis de la manière la plus détaillée possible. L'évaluation des demandes de protection internationale relève de la compétence du CGRA, une instance indépendante. Au sein du CGRA, un cadre spécifique, particulièrement approfondi, a été élaboré pour ce qui concerne l'appréciation des demandes basées sur la crainte de persécutions en raison de l'orientation sexuelle. Ce cadre a été développé en collaboration avec des experts. La formation des officiers de protection traitant ces dossiers est complète et permanente. Dès lors, prétendre que le CGRA traite ces dossiers de manière un peu floue et peu objective ne reflète pas la réalité. De même, l'affirmation selon laquelle une demande serait refusée sur la base du fait qu'il est possible de vivre en étant discret dans un pays sans être discriminé est une affirmation contraire à la politique menée au CGRA. En ce qui concerne l'enregistrement de la demande de protection internationale par l'Office des étrangers, les agents de l'Office sont sensibilisés durant leur formation au fait qu'ils doivent être attentifs aux différentes vulnérabilités, dont celle liée à l'orientation sexuelle. En plus, le demandeur de protection internationale peut indiquer s'il souhaite être assisté d'un agent traitant et/ou d'un interprète masculin ou féminin. Il ne relève pas de la compétence de l'Office des étrangers de protéger des étrangers qui se trouvent sur le territoire belge contre des discriminations commises par des tiers. Chacun et chacune peut faire appel à la police en cas de crainte, ou de violation de la loi pénale belge. Pour ce qui est de l'accueil des demandeurs de protection internationale (DPI), Fedasil n'a pas de structure d'accueil spécifique pour ce groupe-cible. Pour les DPI ayant des besoins spécifiques, l'agence mettra tout en œuvre pour désigner ces DPI concernés vers une place plus adaptée (centre de petite capacité, place individuelle spécifique, ILA ou autre.) Tout au long du parcours d'accueil, Fedasil porte une attention particulière aux besoins spécifiques des groupes vulnérables notamment les personnes LGBTQIA+. Dans le cadre de son financement de projets, l'agence prévoit depuis des années des projets visant à sensibiliser et à outiller les personnes et les résidents sur cette thématique. Depuis 2019, l'agence finance un projet de ce type avec la Rainbow House de Bruxelles. J'ai parlé assez longuement mais quand on me demande d'être détaillé, je le suis et je suis donc moins bref.
Monsieur le secrétaire d'État, je vous remercie beaucoup. Je n'attendais pas une réponse aussi détaillée. Je n'y suis pas habitué. Il faut savoir que cette question a été posée, il y a quelques mois, et que depuis, en effet, certains projets ont été démarrés. Je pense que vous pointez une problématique. Je ne sais pas si c'est de votre ressort. C'est que culturellement, ces personnes-là ne sont pas toujours informées des droits dont ils bénéficient en Belgique en raison de leur orientation sexuelle. Quand vous parlez d'assistance lors des auditions, elles sont stipulées mais il y a parfois cette crainte de ne pouvoir assumer sa sexualité face à un membre du personnel du CGRA, quand on vient d'une culture où ce n'était pas du tout possible. Quand vous parlez de la possibilité de porter plainte à la police, c'est parfois un frein, comme j'ai pu le remarquer sur le terrain. Je ne dis pas qu'une solution miracle existe. C'est un point à réfléchir par la suite. Quand je disais "un peu flou", les informations que j'ai reçues indiquaient que certaines spécificités de la formation notamment en termes de public vulnérable au CGRA étaient optionnelles et pas toujours systématiques. Si vous pensez que c'est le contraire, je suis très content de l'entendre et cela vaut la peine de creuser ce volet-là. Je vous remercie, en tout cas, pour cette réponse bien complète.
Mijnheer de staatssecretaris, er zijn heel wat hinderpalen om een efficiënt en effectief terugkeerbeleid te voeren, zowel op binnenlands vlak, en op dat vlak lijkt helaas niet veel beterschap in zicht, maar ook op buitenlands vlak. In het regeerakkoord lezen we dat de regering zal onderzoeken welke incentives en hefbomen op nationaal of internationaal vlak aangewend kunnen worden om samenwerking rond terugkeer te verbeteren. Het zoveelste onderzoek. Even verder in het akkoord lijkt het er evenwel op dat deze regering al twee mogelijke instrumenten om de druk op derde landen op te voeren, bij voorbaat lijkt uit te sluiten, met name de ontwikkelingssamenwerking en de geldoverdrachten van migranten naar hun thuislanden, de zogenaamde "remittances". De ervaring heeft ondertussen geleerd dat positieve hefbomen, more for more, niet volstaan om derde landen ertoe te bewegen hun verplichtingen en engagementen ter zake na te komen, gewoon omdat er aan de Niet-naleving geen sancties verbonden waren, less for less. Kortom, het jarenlang durende gebrek aan medewerking, of zelfs ronduit tegenwerking, van bepaalde derde landen toont aan dat het niet volstaat deze landen een wortel voor te houden, maar dat men ook moet bereid zijn een stok achter de deur te houden. Helaas lijken ook de plannen van de Europese Commissie in dat kader, het EU-migratiepact dat u net hebt vernoemd, weinig nieuws te brengen. Ten eerste, aan welke hefbomen op nationaal vlak denkt u concreet? Ten tweede, bent u principieel bereid om niet alleen een wortel aan te bieden voor landen die meewerken, more for more, maar ook een stok achter de deur voor landen die niet willen meewerken, less for less? Dat is een principiële vraag, u hoeft dus niet vooruit te lopen op bepaalde zaken. U hoeft niet aan uw groene coalitiepartner te vragen wat u hier al dan niet mag zeggen. Het is een principiële vraag, u kunt daar eenvoudig antwoord op geven. Ten derde, bent u bereid om op Belgisch niveau zaken zoals ontwikkelingssamenwerking, en dus ook investeringen vanwege bedrijven, te koppelen aan de bereidheid van derde landen om hun illegale onderdanen terug te nemen? Ten vierde, zoals blijkt, zijn de geldoverdrachten van migranten naar hun thuislanden de afgelopen jaren steeds groter geworden. Bent u bereid dit element in te schakelen in uw beleid? Ten slotte, bent u bereid om op Europees niveau, in het bijzonder tijdens de besprekingen met betrekking tot het EU-migratiepact, te pleiten voor een kordate houding tegenover onwillige derde landen en daartoe ook sancties in het vooruitzicht te stellen?
Zoals in het regeerakkoord staat, is het mijn intentie om te onderzoeken welke incentives en hefbomen aangewend kunnen worden om samenwerking rond terugkeer te verbeteren. Het is belangrijk te benadrukken dat de doelstelling om de samenwerking met derde landen te verbeteren hierbij centraal staat. Het is duidelijk dat dit geen gemakkelijke opdracht is en dat alle factoren moeten kunnen doorwegen. Ook mijn voorgangers, collega's uit andere EU-lidstaten en de Europese Commissie hebben op dit vlak al inspanningen geleverd met wisselende resultaten. Ik wil ook leren uit hun ervaringen. Elke actie moet op het herkomstland in kwestie worden afgestemd. Daarbij wordt ook het internationale perspectief in rekening gebracht. Migratie gebeurt immers niet in een vacuüm, maar is in tegendeel sterk onderhevig aan de geopolitieke en bilaterale context. Welke incentives en hefbomen kunnen worden ingezet, zal land per land worden onderzocht. Carrot or stick, ik zou daar in algemene termen over kunnen spreken, maar dat heeft weinig zin. Ik denk dat we vooral land per land moeten bekijken wat mogelijk is en per land moeten bekijken welke initiatieven moeten worden genomen, waarbij de doelstelling duidelijk is voor iedereen, met name een versterking van de medewerking van de derde landen, want dat zullen we nodig hebben als we het terugkeerbeleid willen optimaliseren. Bovendien is een globale aanpak per land onontbeerlijk om resultaten te kunnen boeken. Voor mij is de FOD Buitenlandse Zaken een natuurlijke partner omwille van de expertise op diplomatiek vlak en in ontwikkelingssamenwerking. Even goed kan een samenwerking opgezet worden over materies die tot de bevoegdheid van de FOD Binnenlandse Zaken of het departement van Defensie behoren. Het regeerakkoord bepaalt dat ontwikkelingssamenwerking niet ondergeschikt aan de migratieagenda kan worden. Ik denk dat ze elkaar in tegendeel kunnen versterken, of minstens parallel uitgevoerd kunnen worden. Ik denk daarbij aan technische bijstandsprojecten rond bevolkingsregistratie. Investeringsbeslissingen daarentegen blijven een prerogatief van de private sector en worden als dusdanig niet gezien als een incentive of hefboom die de overheid kan opleggen. Net zozeer zijn financiële overdrachten van private personen naar landen van herkomst een persoonlijke keuze van de personen in kwestie. Deze kunnen niet dienen als pasmunt voor terugkeer. Daarnaast wordt onderzocht, waar het opportuun is, dat België zich inschrijft in een gemeenschappelijke EU- of Benelux-aanpak. Er is reeds een aantal middelen dat de EU kan inzetten als sticks and carrots in het terugkeerbeleid. Ik denk daarbij aan visumbeperkende maatregelen voor landen die onvoldoende meewerken aan terugkeer. Ik denk dat dit een van de sticks is waaraan u refereert. Ook op het vlak van ontwikkelingssamenwerking wordt vanuit de EU gestreefd naar een engagement van de Afrikaanse landen inzake terugkeer. Ook dat is iets wat op Europees niveau moet worden bekeken. Het is door de krachten te bundelen dat we de middelen die we op dat vlak effectief inzetten kunnen gebruiken, hetzij als carrot, hetzij als stick, om landen uit Afrika te motiveren om samen te werken. Ten slotte, er wordt in de EU steeds meer gedacht aan het inzetten van het EU-handelsbeleid om een meer globale relatie met derde landen te onderhandelen. België heeft deze geïntegreerde aanpak altijd ondersteund en ik zal dit persoonlijk ook altijd blijven doen op het Europese niveau met mijn Europese collega's.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de staatssecretaris, u zegt dat wij land per land zullen bekijken wat er mogelijk is, maar mijn vraag was veeleer principieel. Is het mogelijk dat er bij bepaalde landen een aanpak nodig is die bestaat uit mogelijks een of meerdere sanctionerende maatregelen wanneer zij niet meewerken? Ik heb u in die richting toch een aantal zaken horen zeggen waarover ik oprecht tevreden ben. U verwijst ook naar de Europese Unie die zou verwachten dat er voor ontwikkelingssamenwerking een zekere bereidwilligheid is voor die derde - in casu Afrikaanse - landen om mee te werken aan het terugkeerbeleid, maar het regeerakkoord spreekt dat wel degelijk tegen. In het regeerakkoord staat, in tegenstelling tot wat de EU zou vragen, dat die ontwikkelingssamenwerking niet mag worden gebruikt om die derde landen te incentiveren om mee te werken aan een terugkeerbeleid. Dat zal toch nog even moeten worden afgetoetst door uw regering of we de Europese Unie zullen volgen of uw groene coalitiepartners. Als laatste punt wil ik nog even aanhalen dat het voor zich spreekt dat private handel het prerogatief van de private sector is, maar de overheid kan daarbij wel in een bepaalde sturing voorzien zoals handelsmissies waarvoor de overheid zelf het prerogatief heeft.
Monsieur le secrétaire d'État, je voulais vous interroger sur ce que l'on appelle les "visas dorés". Certains pays comme Malte, Chypre et la Bulgarie sont épinglés pour avoir octroyé des "super passeports" en échange d'investissements. Entre 2017 et 2019, 1 400 demandes de ces passeports, dits "visas doré"s, ont ainsi été approuvées par le gouvernement chypriote. Ces "visas dorés" permettent à des personnes s’adonnant à des activités illégales, notamment commerciales de travailler et de voyager sans entrave dans toute l'Union, y compris en Belgique. Cela a été mis en place notamment en 2019 par la Commission européenne. Mes questions sont les suivantes. La Belgique dispose-t-elle d’informations sur l’identité des personnes bénéficiant de tels "visas dorés"? Peut-elle empêcher l'accès au territoire belge à ces personnes? L’avons-nous déjà fait? La Belgique a-t-elle déjà demandé à d'autres pays européens comme Malte, Chypre ou la Bulgarie de révoquer le droit de séjour de personnes ayant bénéficié de tels "visas dorés" et coupables d'activités illégales sur le territoire belge ou européen? Par quels moyens la Belgique soutient-elle le travail du groupe d’experts des États membres chargé d’analyser les programmes de "visas dorés"? La Belgique est-elle favorable à une initiative législative européenne ou à l'introduction de procédures devant la Cour de Justice de l'Union européenne contre les pays concernés pour constater une éventuelle infraction au droit de l'Union européenne? Je dois compléter en vous avouant que depuis le dépôt de cette question, Chypre a annoncé qu'elle allait mettre fin à cette politique des "visas dorés". Mes interrogations portent du coup davantage sur Malte et la Bulgarie. C'est une assez bonne nouvelle.
Monsieur Moutquin, je vais essayer de répondre le plus vite possible pour offrir la possibilité à d'autres collègues de poser encore des questions, mais des interprètes vont se fâcher si je parle encore plus vite. Donc, je limiterai ma vitesse en vous répondant. Trois États membres de l'Union européenne - la Bulgarie, Chypre et Malte - appliquent en effet des régimes accordant aux investisseurs des "visas dorés". Ces trois pays ne prévoient pas l'obligation d'établissement physique pour l'individu ni d'autres liens réels avec le pays avant l'obtention de la nationalité. Ces régimes présentent un intérêt commun pour l'Union européenne, dans la mesure où toute personne qui obtient la nationalité d'un État membre acquiert en même temps la citoyenneté de l'Union. Toutefois, les conditions d'octroi de la nationalité restent actuellement une compétence exclusivement nationale. Les régimes mentionnés entraînent des risques de sécurité tout aussi importants pour les États membres que pour l'Union européenne dans son ensemble. Le 23 janvier 2019, dans son rapport sur les programmes de citoyenneté et de résidence par investissement dans l'Union européenne, la Commission a également exprimé ses inquiétudes et a souligné la nécessité d'une plus grande transparence ainsi que d'un contrôle efficace et indépendant de ces systèmes. Dans la foulée de ce rapport, la Commission a institué un groupe d'experts issus des États membres, afin d'examiner ces risques en profondeur et d'élaborer un document contenant des recommandations non contraignantes destinées aux États membres appliquant de telles procédures. La Belgique, qui ne dispose pas de tels systèmes, s'est toujours efforcée - à l'échelle européenne - de sensibiliser aux éventuels effets négatifs et abus en matière de libre circulation des personnes et de les combattre en vue de les réduire. Par conséquent, elle a activement contribué au travail de ce groupe d'experts. Le 20 octobre, la Commission européenne a ouvert des procédures d'infraction à l'encontre de Chypre et de Malte au sujet de leur programme de "visas dorés". Elle estime que l'octroi de la nationalité et donc de la citoyenneté de l'Union européenne par ses États membres, en échange d'un paiement ou d'un investissement prédéterminé, et sans que les personnes acquérant la nationalité ne fassent état d'un lien réel avec l'État membre concerné, n'est pas compatible avec le principe de coopération loyale consacré par le traité sur l'Union européenne. Selon la Commission, cela porte également atteinte à l'intégrité du statut du citoyen de l'Union européenne, prévu à l'article 20 du traité sur le fonctionnement de l'Union européenne.
Monsieur le secrétaire d'État, je vous remercie pour votre réponse complète. Cela vaut la peine de rester attentif au travail de la commission sur ce sujet.
Monsieur le secrétaire d’État, à la suite de l’incendie du camp de Moria, la Commissaire européenne compétente en matière d’asile, Ylva Johansson, disait ne plus vouloir d’un nouveau Moria, promettant que l’UE ferait en sorte de ne pas le recréer. Malgré ces promesses, l’ONG Médecins du Monde alerte sur le fait qu’il existe déjà au moins un autre camp similaire à celui de Moria, le camp de Vathy sur l’île de Samos. Dans ce camp, également surpeuplé, les équipes humanitaires sont dépassées. La situation est donc explosive et des incendies s’y sont déjà déclarés. De plus, le nouveau camp sur l’île de Lesbos, Kara Tepe, manque encore cruellement d’infrastructures suffisantes. Il y manque notamment de sanitaires et d’hébergements adaptés aux conditions hivernales. Sa localisation, très exposée aux intempéries, laisse craindre une détérioration rapide des conditions de vie. Enfin, des organisations humanitaires actives dans les camps, dont Amnesty et Médecins sans Frontières s’insurgent du confinement sanitaire strict et ininterrompu depuis le mois de mars que doivent subir les migrants. Cette mesure apparaît comme particulièrement discriminatoire et peu adapté. Monsieur le secrétaire d’État, la Belgique a déjà fourni une première aide logistique d’urgence via B-FAST. La communication avec les autorités grecques est-elle maintenue afin d’évaluer si une aide supplémentaire de la Belgique est nécessaire? Où en est la procédure de relocalisation des migrants, à laquelle votre prédécesseure s’était engagée? Combien de migrants ont, d’ores et déjà, pu être accueillis chez nous pour procéder à leur demande d’asile? Parmi ceux-ci, combien sont des mineurs étrangers non accompagnés? Envisagez-vous de faire savoir aux autorités grecques qu’un traitement discriminatoire dans les mesures de santé publique est contraire aux droits humains en général et aux droits des personnes migrantes en particulier? Quelle position comptez-vous adopter au niveau du Conseil de l’Union européenne afin de trouver une solution structurelle pour en finir avec l’indignité des camps tels que ceux de Moria, de Kara Tepe ou de Vathy?
Monsieur le président, je serai bref. Je pense que ce que nous souhaitons toutes et tous, c'est d'obtenir des réponses. Nous avons le plaisir d'en avoir beaucoup aujourd'hui. M. Moutquin a résumé mes questions. Je m'en réfère à ma question écrite et j'attends la réponse de notre secrétaire d'État. Merci.
Mijnheer de staatssecretaris, de vragen zijn al uitgebreid toegelicht. Kort geschetst, het gaat over de humanitaire situatie in Moria die dramatisch blijft, ook met het nieuwe kamp dat eigenlijk geen oplossing biedt voor de toestand ter plaatse. Terecht hebt u gezegd dat wegkijken geen optie is en dat België zijn verantwoordelijkheid zal opnemen. Dat sluit aan bij de menselijke en solidaire opstelling van ons land in het geval van acute noodsituaties in het buitenland. Kunt u daar in het algemeen wat dieper op ingaan? Zijn er al concrete plannen van de regering en wat is de stand van zaken binnen de Europese Unie op dit moment?
Mijnheer de voorzitter, collega's, bedankt voor uw naar mijn mening heel belangrijke vraag. Mogelijk hebt u op de sociale media, in het bijzonder op Twitter, al gezien dat ik al heel duidelijk heb gemaakt dat wegkijken geen optie is. Als land moeten wij ter zake een heel duidelijk en krachtig signaal geven van wat wij zelf horen te doen, van de humanitaire opstelling die wij horen in te nemen op internationaal vlak. Ook de andere Europese landen hebben verantwoordelijkheid op dat vlak. Die boodschap zal ik ter attentie van de collega's dan ook blijven verspreiden. De situatie was vóór de brand al schrijnend, tijdens en onmiddellijk na de brand is ze nog schrijnender geworden. De omstandigheden waarin die mensen nu leven, zijn in veel gevallen verschrikkelijk. Ik zal er dan ook alles aan doen om de situatie zo snel mogelijk op te lossen door zo snel mogelijk een oplossing naar voren te brengen in samenwerking met alle Europese partners. B-FAST est intervenu auprès d'une demande bilatérale de la part des autorités grecques. Il s'agissait d'une contribution logistique - entre autres des couvertures, des tentes et autres - qui a été livrée le 12 septembre. À la suite de l'incendie du camp de Moria, la Belgique s'est engagée à relocaliser 12 MENA supplémentaires et 100 à 150 personnes en plus dans un prochain stade. Cet engagement pris par la Belgique à la suite de l'incendie n'a pas encore fait l'objet à ce jour d'opérationnalisation. Une réunion avec les instances compétentes - le CGRA, l'Office des Étrangers et Fedasil - a eu lieu hier pour mettre en œuvre cet engagement. Hier, nous avons eu cette réunion et nous sommes en train d'insister au maximum pour faire avancer les choses. Je tenais à le repréciser. Les autorités grecques vont devoir décider où construire un nouveau camp d'ici l'été prochain. Le premier ministre M. Mistotákis a évoqué le sujet avec la présidente de la Commission européenne, car il souhaite que cette dernière soit plus active dans la gestion du camp. La présidente Von der Leyen a indiqué que la Commission s'impliquera fortement dans la situation à Lesbos. Des fonds européens pour la construction sont d'ailleurs disponibles. Alors qu'il y avait 21 000 personnes en début d'année dans le camp de Moria à Lesbos, et 12 500 au moment de l'incendie, seules 8 000 personnes sont encore présentes sur l'île. Et il ne devrait plus en rester que 6 000 à la fin novembre. Le nouveau camp de Kara Tepe permet d'accueillir 10 000 personnes. Il reste donc 20 % de capacité. Le HCR souligne la rapidité avec laquelle les autorités grecques ont immédiatement évacué sur le continent les MENA (406), tandis que des femmes victimes de violences physiques ou sexuelles ont été placées dans des refuges gérés par des ONG. Les autorités entendent poursuivre la décongestion des îles égéennes, dont Lesbos, à travers la reprise de l'accélération des procédures d'asile, la mise en œuvre des retours forcés des candidats à l'asile déboutés et les relocalisations de demandeurs de protection internationale, dont des mineurs non accompagnés, auxquelles se sont engagés plusieurs États membres, dont la Belgique. La Belgique participe aux discussions organisées par la Commission européenne afin de pouvoir suivre l'évolution des programmes de relocalisation des MENA ainsi que des autres personnes depuis les pays frontaliers. Dans le cadre des négociations sur le Pacte européen sur l'asile et la migration, la Belgique insiste sur le fait qu'un système sera élaboré qui fonctionne en pratique. La Belgique souhaite que chaque État membre prenne ses responsabilités sans délai et participe au mécanisme de solidarité qui est envisagé. Naturellement, un soutien devra être apporté aux pays frontaliers afin que les procédures puissent être menées efficacement et que ceux qui ont besoin d'une protection y aient rapidement accès. Zoals u misschien weet, lanceerde de Europese Commissie op 23 september 2020 haar voorstellen voor een nieuwe Europees asiel- en migratiepact, waarover ik het hier in de commissie al een paar keer heb gehad. Het Duitse Voorzitterschap zet vaart achter de gesprekken en verwacht tegen eind 2020 een duidelijk engagement van de lidstaten om mee te bouwen aan het nieuwe systeem. Er is een voorstel om de verordening over EURODAC en het nieuwe Europese Asielagentschap prioritair te behandelen. België steunt de voorstellen, omdat ze een duidelijk operationeel voordeel zullen bieden en voor een betere objectivering van de gesprekken zullen zorgen. Voorts liggen concrete voorstellen op tafel om tot een betere grensbewaking te komen via snelle en efficiënte procedures aan de grens, die zullen toelaten de personen te identificeren die werkelijk nood hebben aan bescherming en de anderen terug te leiden. Het wordt een allesomvattende aanpak in samenwerking met de landen van herkomst en de transitlanden. Ook legale migratie en beschermingskanalen zullen aan bod komen. Hoewel België zich vragen stelt bij het financiële aspect van de ambitieuze voorstellen, gaan wij in principe akkoord om op die basis de gesprekken voort te zetten en zullen wij waar mogelijk een stuwende rol spelen in de onderhandelingen.
Monsieur le secrétaire d'État, j'aborderai deux volets à propos de la situation humanitaire. Premier volet, je me réjouis de savoir que, selon vos dires, on va vers une amélioration en termes de nombre. Ceci dit, les ONG restent inquiètes des conditions de vie au camp de Kara Tepe. Une solution sera trouvée pour l'été mais l'hiver est bientôt là. Bien que le camp dispose d'assez de places, il demeure des questions sanitaires et des questions de sécurité, d'après les informations venant des ONG. Nous devons rester vigilants par rapport à cela. Je suis très heureux de savoir qu'une réunion a eu lieu pour concrétiser cet engagement de 100 à 150 personnes. Je regrette cependant qu'il n'ait lieu que maintenant puisqu'un tel engagement avait déjà été pris, il y a quelques mois, mais vous n'en êtes pas responsable. Deuxième volet, vous avez beaucoup cité le Pacte migratoire européen. En effet, la question, c'est la solidarité européenne. On a parlé de bâton et de carotte concernant les migrants tout à l'heure. On pourrait cependant en parler concernant certains pays européens qui refusent la solidarité et qui pourraient aussi être amenés à devoir payer des amendes ou à se voir infliger des sanctions puisqu'ils bénéficient des avantages de l'Union européenne mais refusent la solidarité qui, pourtant, leur incombe. Je pense notamment au parti PiS en Pologne, au parti de Vikto Orbán en Hongrie, et à d'autres. En ce qui concerne le Pacte migratoire, je vous encourage à inciter le Parlement à se saisir d'un débat sur ce sujet fondamental. Ce serait intéressant et, pour ma part, je pointe beaucoup d'éléments dangereux dans ce pacte en termes de droit international et de solidarité. Je proposerai éventuellement à la commission d'organiser un débat serein en son sein à ce sujet.
Monsieur le secrétaire d'État, je vous remercie de votre réponse et de votre position engagée, qui me réconforte car elle va dans le sens du message que nous attendions: la Belgique ne peut verser, certes, qu'une goutte d'eau dans l'océan, mais elle doit porter un message à l'échelle européenne en vue d'une politique migratoire commune. Nous devons évidemment faire bouger les lignes. À cet égard, je suis rassuré. En revanche, le délai administratif de six semaines depuis le moment où la Belgique a décidé d'accueillir davantage de personnes vulnérables - 150, pour être exact -, représente une éternité pour ces gens se trouvant dans une situation de précarité terrible. J'espère que vous pourrez faire percoler votre discours engagé auprès de votre administration, de sorte qu'elle puisse agir dès à présent. La situation requiert en effet une réponse urgente.
Dank u wel voor uw vrij uitgebreide antwoord, mijnheer de staatssecretaris. Het is in ieder geval positief dat België een evenwichtige, maar assertieve of geëngageerde positie wil innemen in dat Europees debat. Het is goed dat België die rol opneemt. Ik ben ook blij te horen dat er gisteren werd gestart met de operationalisering van ons eerdere engagement. Dit engagement zal twaalf niet-begeleide minderjarige vreemdelingen, kinderen zonder ouders, uit Griekenland opvangen, samen met honderd tot honderdvijftig andere personen. Dat is positief. Het illustreert ook het feit dat er heel wat tijd kan verstrijken tussen een principiële beslissing en de uitvoering ervan. U hebt in uw antwoord ook zelf gezegd dat het om mensen in schrijnende situaties gaat, waarvan we ons kunnen afvragen of zij echt maanden kunnen wachten op de operationalisering van zo'n beslissing. Kara Tepe is inderdaad geen oplossing. Dat is ook uitgebreid beschreven in de media. Zoals helaas zo vaak het geval is, kan er waarschijnlijk niet gewacht worden op een Europese consensus vooraleer bijstand wordt verleend. We kijken uit naar het verdere verloop. U hebt overschot van gelijk dat het hier gaat om een dramatische menselijke situatie. We moeten inderdaad bijstand kunnen verlenen.
Monsieur le président, monsieur Moutquin, il est 17 h 00, je devrais normalement vous quitter pour me rendre à une autre réunion, mais je vais prendre le temps de répondre à votre question. Comme le fait la Belgique, chaque migrant qui arrive sur le territoire de l'Union européenne doit être traité en application des règlements et directives européens, et en respect du droit international et de la jurisprudence européenne actuelle. Cela implique que des push-back et le refoulement direct et indirect sont interdits. Si certains États membres de l'Union violent ces règles, c'est principalement la Commission européenne qui doit prendre des actions appropriées. En plus, les cours européennes sont compétentes pour statuer sur les violations alléguées. Dans le cadre des négociations européennes sur le Pacte sur la migration et l'asile, la Belgique continuera d'insister pour qu'un système soit élaboré qui fonctionne en pratique et qui respecte le droit européen et international. La Belgique souhaite que chacun fasse sa part et est certainement prête à participer au mécanisme de solidarité qui est envisagé. Naturellement, un soutien devra être apporté aux pays frontaliers afin que les procédures puissent y être menées efficacement, et que ceux qui ont besoin d'une protection y aient rapidement accès. Un renforcement des agences européennes compétentes, comme le Bureau européen d'appui en matière d'asile, est une des mesures proposées par l'Allemagne, le président actuel du Conseil européen, qui pourra améliorer la situation dans les États membres frontaliers. Lors du Conseil JAI du 8 octobre dernier, la Belgique a soutenu cette proposition. Voilà une dernière réponse. Vu que je n'aurai plus la parole après, je tiens à remercier tous les membres de la commission. Ik wens alle leden van de commissie nog eens te bedanken. Ik weet dat zoiets niet hoort volgens het Reglement, maar het was de eerste vergadering en ik ben zeer tevreden over de constructieve houding van de collega's. Ik hoop dat wij op die manier voort kunnen werken.
Dank u voor de mooie woorden.
Monsieur le secrétaire d'État, je suis satisfait des réponses apportées et des données chiffrées citées à l'appui. À titre personnel, je vous en remercie. En ce qui concerne la question que je vous ai posée, je suis terriblement inquiet de savoir que le New York Times a clairement enquêté et montré que des migrants étaient renvoyés sur des bateaux,- ce qui n'est conforme à aucune règle internationale – par les garde-côtes grecs. Le Guardian, hier, sortait une enquête sur des cas de push back très violents aux frontières croate et bosniaque, où nous nous sommes rendus avec des collègues du Parlement européen. Il y a urgence d'assumer un rappel des règles fondamentales du droit international aux frontières de l'Union européenne. Je compte sur vous pour insister à ce sujet lors des réunions et comités auxquels vous assisterez au niveau européen.
Collega's, ik dank bij dezen de staatssecretaris voor zijn aanwezigheid en zijn antwoorden. De vragen die vandaag wegens tijdsgebrek niet aan bod zijn gekomen, komen volgende week vrijdagmiddag aan de orde.