Mijnheer de voorzitter, ik wens u en de staatssecretaris het beste voor het komende jaar. Mijn eerste vraag van het jaar gaat over de Dublinverordening, mijnheer de staatssecretaris. U hebt ook gehoord dat Zwitserland is veroordeeld voor een concreet geval van overdracht aan Italië. De Dublinverordening heeft nochtans heel wat waarborgen in zich met betrekking tot de mensenrechten. Voordat iemand wordt overgedragen, moet worden nagegaan of er wel degelijk een asielprocedure kan worden gevolgd door degene die wordt overgedragen en of er een opvangmogelijkheid is voor de persoon. Gezien de huidige situatie in Italië vraag ik mij af hoe België zal omgaan met een dergelijke uitspraak. Beïnvloedt zij het beleid dat werd gevoerd in de afgelopen maanden? Draagt België geregeld personen over aan Italië? Welke nationaliteit hebben de betrokkenen?
Mijnheer de voorzitter, collega’s, ik wil u op mijn beurt het beste wensen voor het nieuwe jaar en veel werkijver in het Parlement. Ik sta tot uw beschikking en hoop dat wij interessante debatten kunnen voeren. Ik heb ook begrepen dat er straks een heel interessant wetsvoorstel zal worden besproken, dat veel problemen op het terrein zou kunnen oplossen. Het is vandaag dan ook een belangrijke dag, ook voor niet-begeleide minderjarigen. Denk maar aan de heisa rond het dossier van Navid Sharifi. Ik hoop dat het Parlement over het voorstel vandaag, in al zijn wijsheid, een goede stemming zal houden. Ten eerste, België heeft kennisgenomen van de bezorgdheid geuit door het Europees Hof in de zaak-Tarakhel tegen Zwitserland op 4 november. De exacte reikwijdte van het arrest wordt bestudeerd. Waarschijnlijk beïnvloedt het slechts in beperkte mate het beleid van België inzake overdrachten naar Italië in het kader van Dublin. De cel Dublin van de Dienst Vreemdelingenzaken bekeek reeds elk overdrachtsdossier geval per geval, maar zal nu, tijdelijk, bij gezinnen met minderjarige kinderen specifieke garanties vragen aan Italië, net zoals in de dossiers waar dat ook reeds noodzakelijk bleek. We zullen dus voor de dossiers van gezinnen met minderjarige kinderen geval per geval specifieke garanties vragen conform het arrest-Tarakhel. We zullen gedetailleerde informatie vragen over de specifieke accommodatie en fysieke opvangcondities, en over de wijze waarop de eenheid van gezin is gewaarborgd. Ten tweede, er waren in 2013 253 overdrachten naar Italië in het kader van een overname of terugname conform het Dublinverdrag. In 2014 waren er tot en met november 114 overdrachten naar Italië. De cijfers voor december zijn daar nog niet in opgenomen. Van de 114 overdrachten waren er slechts twee waarbij er sprake was van families met minderjarige kinderen. Het ging over drie kinderen. Dat is dus een kleine groep. Over de nationaliteiten wil ik u, mevrouw Dumery, ook graag het volgende meegeven: negen Nigerianen, acht Afghanen, zeven Iraniërs, zes personen uit de Democratische Republiek Congo, zes Algerijnen, vijf Syriërs, vijf Pakistanen, vier Senegalezen, vier Armeniërs, drie personen uit Burkina Faso, drie personen uit Kameroen, drie uit Georgië, drie uit Somalië, drie uit Turkije en 39 uit andere landen, telkens minder dan drie. Dus, in het totaal zijn dat er 114, gerekend tot november, omdat de cijfers van december nog niet in de statistieken zitten, maar die zijn we volop aan het verwerken. Wij zijn ermee bezig. Het betreft een kleine groep en wij vragen altijd garanties. Op de eerste Europese JAI, waar ik naartoe mocht, heeft men het daarover trouwens heel lang gehad. U volgt de Europese politiek van dichtbij en weet dat Italië toen voorzitter van de Europese Unie was. De discussie lag gevoelig.
Mijnheer de staatssecretaris, ik dank u voor uw heel uitgebreid antwoord. Ik denk dat de nadruk inderdaad op het Europese verhaal moet worden gelegd, zoals dat heel vaak het geval is wanneer het over migratie gaat. Wij moeten waakzaam zijn, maar de Dublinovereenkomst is een degelijke overeenkomst met waarborgen omtrent mensenrechten, waarbij elke individuele lidstaat die die overeenkomst moet toepassen, de nodige garanties kan krijgen om de mensenrechten in de wetgeving zelf op te nemen. Het verheugt mij dat er naar aanleiding van concrete rechtspraak ook in ons land wordt nagekeken of wij ons beleid moeten aanpassen en dat, wat gezinnen betreft, eenheid belangrijk is voor men een overdracht doet.
La question n° 824 de Mme Zakia Khattabi est transformée en question écrite.
Monsieur le président, monsieur le secrétaire d'État, le 11 décembre dernier, vous annonciez la fermeture de 2 057 places structurelles d'accueil et la conversion de 845 d'entre elles en "places tampons". En dehors de toute considération liée à votre politique d'asile, ces fermetures représentent également des pertes d'emploi pour le personnel des centres ou des partenaires privés chargés de la gestion et de l'accompagnement des candidats réfugiés. Pour le seul centre de Virton, ce ne sont pas moins de 34 emplois qui sont ainsi menacés par ce qu'il faut bien appeler un plan de licenciement collectif. Et ceci sans autre forme de concertation sociale, semblerait-il, qu'un communiqué de presse livré à la sortie du Conseil des ministres. Monsieur le secrétaire d'État, mes questions sont les suivantes. Combien d'emplois seront-ils amenés à disparaître du fait de la décision que vous avez prise? Comment les ventilez-vous dans les différents centres et initiatives d'accueil touchés par cette mesure? Quelle concertation sociale envisagez-vous de mener avec les travailleurs ainsi privés de leur emploi? Quelles mesures de reclassement allez-vous prendre pour maintenir le personnel dans l'emploi, que ce soit au sein d'autres centres d'accueil ou d'autres départements dépendant de vos compétences et en phase avec les qualifications de chacun?
Monsieur le président, monsieur Pirlot, je réponds ici aux trois questions jointes.
Dans ce cas, il serait peut-être préférable que M. Kir, qui vient d'arriver, vous pose sa question.
Monsieur le président, monsieur Francken, comme mon collègue Pirlot, je voudrais m'attarder sur la fermeture des 2 057 places d'accueil. Vous avez annoncé cela le 11 décembre dernier alors que, si la crise de l'accueil que notre pays a traversée semble aujourd'hui résolue, la multiplication des tensions internationales et des conflits dans des zones proches indique que la Belgique aura encore à assumer, dans un avenir proche, sa juste part dans les efforts internationaux d'accueil des populations touchées. Cette décision semble viser en particulier les structures d'accueil individuelles, pourtant moins coûteuses pour les pouvoirs publics et plus facilement mobilisables en cas d'afflux massifs de candidats réfugiés. Elles sont également plus respectueuses, selon nous, de la vie privée des candidats concernés. Par ailleurs, fermer un centre est une décision relativement facile à prendre, mais en ouvrir un et garantir sa bonne intégration dans le tissu social de la zone où il est ouvert, c'est une tout autre affaire. Il est très difficile de le faire accepter parfois aux populations locales. Par exemple, le centre de Virton est ouvert depuis 18 ans! Mes questions additionnelles à celles de M. Pirlot sont les suivantes. Quelles sont précisément les structures touchées par les mesures annoncées? Suivant quels critères ont-elles été identifiées? Cela a-t-il été fait en concertation avec les communes des territoires concernés? Ces structures accueillent-elles, au jour de la prise de décision, des candidats réfugiés? Dans l'affirmative, quel est le sort qui leur sera réservé?
Monsieur Kir, tout d'abord je vous présente mes meilleurs vœux pour l'an neuf. Pour des raisons d'ordre pratique et vu la connexité des questions posées, les honorables membres, auteurs des questions orales, trouveront ci-après des réponses groupées à leurs questions respectives. Je peux vous confirmer qu'une diminution de 2 057 places a été décidée, dont 845 places tampons. Les structures concernées sont des centres fédéraux: la fermeture du centre de Virton et la fermeture des places MENA et des ONG partenaires d'accueil et certaines initiatives locales d'accueil (ILA). Les places ont été choisies sur la base de plusieurs critères et ce, en rapport avec l'accord gouvernemental. En premier lieu, les besoins et exigences du nouveau modèle d'accueil: priorité à l'accueil collectif, l'accueil individuel pour les réfugiés reconnus et les groupes cibles vulnérables. En deuxième lieu, la cohérence entre la politique d'asile et d'accueil. Troisièmement, la flexibilité de l'accueil, sa rationalisation et son harmonisation et, enfin, la répartition équilibrée entre les différents partenaires et types d'accueil. Les autorités locales concernées ont été contactées par l'Agence dès la décision du Conseil des ministres. Étant donné les mesures d'économie annoncées, les contrats de travail des 34 membres du personnel de Fedasil ont été résiliés le 2 janvier 2015. Le personnel en question bénéficiera de l'indemnité de rupture légalement prévue. Fedasil n'est pas en mesure d'organiser le reclassement du personnel au sein de l'Agence. Une réunion d'information a eu lieu le jeudi 18 décembre avec les syndicats. C'est d'ailleurs ce même jour que nous avons tenu un débat au parlement sur le budget. Les structures d'accueil sont actuellement partiellement occupées. L'Agence fait le nécessaire pour informer et transférer les résidents concernés dans les meilleures conditions vers d'autres structures d'accueil similaires. Certaines structures sont fermées depuis le 1er janvier, tandis que d'autres le seront dans le courant de l'année 2015 en fonction des contrats de bail ou des préavis à donner. À ce stade, il est trop tôt pour avoir une vue globale de l'ensemble des structures d'accueil concernées vu que les procédures légales doivent être respectées et sont en cours. Pour le centre de Virton, 34 personnes sont concernées. Honorables membres, je pense avoir ainsi répondu aux préoccupations exprimées par les uns et les autres.
Wij hebben er al verschillende keren over gediscussieerd, mijnheer Kir. Het is een moeilijke beslissing. Wij sluiten nu veel plaatsen. Alle kandidaat-vluchtelingen hebben opvang. De vorige regering heeft nog veel meer plaatsen gesloten. Dit is op zich een gewone wetmatigheid: als er een bezettingsgraad is van 73 % en men moet besparen, dan meen ik dat men plaatsen moet sluiten. Met de bufferplaatsen kunnen wij op korte termijn voldoende opvangcapaciteit creëren. Wij krijgen nu namelijk te maken met de Syrische crisis. Tous les États membres européens sont concernés par la situation en Syrie et en Irak. U zei op een bepaald moment dat er een mail werd gestuurd, maar er is wel degelijk eveneens telefonisch en persoonlijk contact geweest, op vele momenten. De directeurs werden ingelicht op vrijdag 12 december om 10 u 00. J'ai reçu la Croix-Rouge le vendredi 12 décembre à 12 h 00 et les villes et communes à 13 h 00 tandis qu'une réunion du personnel a eu lieu le même jour à 15 h 00. De très nombreuses informations ont été données. Fedasil, plus précisément M. Luxen et son équipe ont vraiment fait l'effort d'informer tout le monde, même s'il s'agissait d'une mauvaise nouvelle. Dat is slecht nieuws. Zij hebben echter wel correct gehandeld, goed geantwoord en de betrokkenen op tijd ingelicht. Eerst moest er echter een beslissing van de Ministerraad zijn. De Ministerraad heeft beslist op 12 december. Le Conseil des ministres a décidé le vendredi 12 décembre. Ce n’était qu’après cette décision qu’il était possible d’informer les directeurs des centres et le personnel.
Mijnheer de staatssecretaris, ik ga ten zeerste met u akkoord.
Monsieur le président, monsieur le secrétaire d'État, je vous remercie pour vos réponses. Vous partez des critères que vous aviez annoncés à l'occasion de nos différentes discussions, à savoir l'accueil collectif et l'accueil individuel pour les réfugiés politiques reconnus. À cela viennent s'ajouter des situations plus spécifiques. Vous avez également évoqué la difficulté d'avoir une vue globale de l'ensemble de la politique. Je dois vous dire que je ne suis pas du tout rassuré. En effet, vous vous êtes engagé à faire plus en matière d'accueil des futurs réfugiés syriens. Mais il faut aussi tenir compte de tous ceux qui sont confrontés à d'autres problèmes dans certains pays; je pense, en particulier, aux pays touchés par l'épidémie d'Ebola. J'attire votre attention sur le fait que ce sont les communes qui, aujourd'hui, sont appelées à accueillir des réfugiés, ce parfois dans des conditions innommables, à savoir dans des bâtiments qui ne sont nullement adaptés pour ce faire. Il ne s'agit pas d'anciennes maisons de repos, d'anciens hôpitaux ou d'anciens logements. Des candidats réfugiés politiques sont même amenés à tenter de trouver eux-mêmes une solution. Or l'accueil relève de votre compétence. Votre responsabilité est d'accueillir et de protéger des personnes confrontées à la guerre, à des situations d'épidémie dans leur pays d'origine. Je reviendrai demain, à l'occasion des questions d'actualité, sur cette situation que je qualifierai d'épineuse. Cela dit, je suis étonné de constater votre volonté, après deux mois d'entrée en fonction de votre gouvernement, de fermer un centre alors que la situation internationale est annonciatrice du pire au niveau humanitaire. Il est assez étonnant de voir que vous ne défendez pas votre département, que vous ne maintenez pas la capacité d'accueil alors que nous sommes confrontés à des situations d'urgence. Mais nous reprendrons ce débat dans quelques heures.
Aangezien mevrouw Smeyers intussen aangekomen is, kan ze nu haar vraag stellen.
Mijnheer de staatssecretaris, mijn beste wensen voor het nieuwe jaar. In uw beleidsverklaring hebt u duidelijk gemaakt dat u verder en zelfs sterker wil inzetten op het hervestigen van inwoners uit ernstige conflictgebieden zoals Syrië en Irak. In 2015 zal hun aantal zelfs verdubbelen, van 150 zoals eerder afgesproken tot 300. Voor 2014 was erin voorzien dat 100 vluchtelingen, waarvan 75 Syriërs, in het kader van resettlement naar België zouden komen. Vorige week zijn er 22 Syrische vluchtelingen geland in Zaventem. Op de luchthaven zijn ze ontvangen door het CGVS en Fedasil. Het ging om 16 gezinnen met kinderen en 4 alleenstaanden die vooraf geselecteerd werden door het CGVS op basis van interviews. Eerder al werden deze mensen door de Verenigde Naties tot meest kwetsbare groep benoemd. Die vluchtelingen zijn dan door Fedasil voorbereid op hun komst naar België. Ze zullen nu een aantal weken in de centra van Fedasil verblijven en voorbereid worden op een zelfstandig leven hier. Die ondersteuning zal ook van verschillende OCMW’s komen waar ze telkens in individuele opvangplaatsen onderdak zullen krijgen. Het is intussen al 2015 en in de loop van de volgende weken zullen ook de andere groepen hier aankomen. Mijnheer de staatssecretaris, kunt u mij meer vertellen over de selectie en de criteria die het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen hierbij hanteert? Zal de selectie, die in 2014 is gebeurd, en zullen de criteria op dezelfde manier aangehouden worden in 2015? Kunt u mij iets meer zeggen over de verdere begeleiding van de vluchtelingen die al zijn gearriveerd en die in de toekomst nog zullen toekomen? Hoe wordt dat concreet georganiseerd en hoe wordt in de opvolging voorzien?
Mevrouw Smeyers, ook mijn beste wensen en ik wens u veel succes. Zoals ik daarnet al zei, vandaag is een belangrijke dag, want in deze commissie komt vandaag een heel belangrijk wetsvoorstel aan bod en ik hoop dat de stemming daarover positief verloopt. België heeft sinds 2013 een structureel programma voor hervestiging dat is ingebed in het Europees hervestigingsprogramma. Ons land zal dat ook in de komende jaren voortzetten, zoals opgenomen in het regeerakkoord. Het quotum voor 2014 werd door de vorige staatssecretaris vastgelegd op 100, waarvan 75 plaatsen voor Syrische kwetsbare vluchtelingen die het Syrische conflict zijn ontvlucht. De eerste groep van 22 is inderdaad enkele weken geleden toegekomen, zij werden hervestigd uit Turkije. In tegenstelling tot wat in de pers is verschenen, gaat het om vijf gezinnen met kinderen en drie alleenstaanden. De vorige staatssecretaris heeft beslist dat die groep van 75 diende te worden geselecteerd tijdens een selectiemissie die werd uitgevoerd door medewerkers van het CGVS. De vorige regering heeft aan de UNHCR gevraagd om de vluchtelingen voor te dragen uit een van de drie landen die het sterkst onder druk staan als gevolg van de Syrische vluchtelingencrisis, meer bepaald Libanon, Jordanië of Turkije. UNHCR heeft uiteindelijk beslist de vluchtelingen voor 2014 uit Turkije voor te dragen. Het belangrijkste selectiecriterium is de beschermingsnood van deze vluchtelingen. Om aanvaard te worden, moeten de vluchtelingen vallen onder de definitie van vluchteling zoals bepaald in het Vluchtelingenverdrag van 1951, de Conventie van Genève. Er werd verder ook door België gevraagd om indien mogelijk te focussen op kwetsbare vluchtelingen behorend tot de subcategorieën ‘vrouwen in gevaar’ of ‘LGBTI-vluchtelingen’. Bij dit laatste gaat het over mensen met een andere seksuele geaardheid. Op basis van deze criteria heeft UNHCR, na een zeer grondige screening van de vluchtelingen, de dossiers voorgedragen aan België. Het CGVS heeft vervolgens een selectiemissie uitgevoerd in Turkije en heeft van alle meerderjarige vluchtelingen een interview afgenomen. Tijdens deze interviews worden voornamelijk volgende zaken geverifieerd. Ten eerste, de vluchtelingenstatus. Ten tweede, de actuele vrees van de vluchtelingen en indicaties voor uitsluiting of problemen op het gebied van openbare orde. Dit laatste lijkt mij evident. Er wordt ook een advies gevraagd aan de Veiligheid van de Staat. Het CGVS heeft op basis van de ingewonnen informatie een advies voor selectie bezorgd aan de staatssecretaris voor Asiel en Migratie, die vervolgens de instructie heeft gegeven aan DVZ om voor de geselecteerde groep reisdocumenten, laissez passers en indien nodig visa voor de komst naar België op te maken. Op 19 november 2014 heb ik inderdaad beslist om het quotum voor 2015 eenmalig uit te breiden tot 300, waarvan 250 plaatsen voor vluchtelingen die het Syrische conflict zijn ontvlucht. Ik heb deze beslissing genomen na de oproep van UNHCR aan de hervestigingslanden om hun quota te verhogen voor kwetsbare Syrische vluchtelingen, wiens aantal nog dagelijks toeneemt. Het aantal Syrische vluchtelingen in de regio bedraagt op dit moment meer dan 3,2 miljoen. De invulling van dit quotum van 225 dient nog verder te worden ontwikkeld in nauwe samenspraak met UNHCR. Voor de selectie zal ik hetzelfde proces volgens als voor de 75 in 2014 geselecteerde vluchtelingen.
Mijnheer de staatssecretaris, ik dank u voor uw antwoord. Het is duidelijk dat u dezelfde weg bewandelt. U hebt dat uitgelegd. Ik denk dat dit de correcte methode is om er zeker van te zijn dat dit daadwerkelijk de meest kwetsbare vluchtelingen zijn. Dat is ook de bedoeling van resettlement. Ik kan alleen maar concluderen dat de juiste beslissing is genomen om het aantal van 150 naar 300 op te trekken. U hebt het schrijnende aantal van 3,2 miljoen Syrische vluchtelingen genoemd. Ons aandeel daarin is niet groot, maar ik denk dat het goed is dat dit al is verdubbeld. In die zin doen wij toch een inspanning.
Ik wil aanvullend toch nog iets zeggen. Ik las gisteren in de krant dat sommige mensen ons land hypocriet vinden als het gaat over de Syrische vluchtelingenstroom. Gelet op de verdubbeling vraag ik mij af of de vorige regering dubbel zo hypocriet was. Ik denk dat wij ons best doen en dat het niet gemakkelijk is. Wij erkennen er meer dan 95 %. Er komen er veel toe. In november kwam de grootste groep uit de ebolalanden, meer bepaald Guinee. In december was dat de Syrische vluchtelingenstroom. Dat blijft maar stijgen. Het aantal uit Irak blijft redelijk stabiel. Alleen al in december waren er meer dan 230 vluchtelingen uit Syrië, en zoals u weet zijn in december de diensten enkele dagen gesloten. Dat is een zeer grote groep, maar CGVS erkent de meeste mensen binnen de drie weken. Wij doen dus ons best. Kunnen wij meer doen? Men kan altijd meer doen, maar men moet ook kijken naar de draagkracht.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de staatssecretaris, ik kan alleen maar beamen dat wij op Europees vlak en met de Conventie van Genève op wereldschaal, doen wat wij kunnen, naast het gewone erkenningproces. Het gebeurt binnen de drie weken, wat heel snel is. Het is inderdaad in het nieuws geweest dat nagenoeg alle Syrische vluchtelingen erkend worden, dat is niet meer dan terecht. Daarenboven verhogen wij het resettlement tot 300. Alles in acht genomen en proportioneel gezien doen wij meer dan ons best. Ik dank u daarvoor, ik kan alleen maar tevreden zijn met dat beleid.