Türkiye Büyük Millet Meclisinin 4’üncü Birleşimini açıyorum. Elektronik cihazla yoklama yapacağız. Yoklama için beş dakika süre vereceğim. Sayın milletvekillerinin oy düğmelerine basarak salonda bulunduklarını bildirmelerini, bu süre içerisinde elektronik sisteme giremeyen milletvekillerinin salonda hazır bulunan teknik personelden yardım istemelerini, buna rağmen sisteme giremeyen üyelerin ise yoklama pusulalarını görevli personel aracılığıyla beş dakikalık süre içerisinde Başkanlığa ulaştırmalarını rica ediyorum. Yoklama işlemini başlatıyorum. [[Elektronik cihazla yoklama yapıldı]] Gündeme geçmeden önce üç sayın milletvekiline gündem dışı söz vereceğim. Gündem dışı ilk söz, Ergene havzası ve önemi hakkında söz isteyen Edirne Milletvekili Sayın Mehmet Müezzinoğlu’na aittir. Buyurun Sayın Müezzinoğlu.
Doğanın Trakya Bölgemize bahşettiği Ergene Nehri toplam 283 kilometre uzunluğunda olup İpsala’nın kuzeyinde Meriç Nehri ile birleşmektedir. Yer üstü su potansiyeli 1,33, yer altı su potansiyeli 376, toplam 1,71 milyar metreküp olan Ergene havzamızın bugün doğal zenginliği, ne yazık ki yirmi beş otuz yıldır çok farklı olumsuz etkenler nedeniyle çevre kirliliğinin unsuru hâline dönüşmüş bulunmakta. Son dönemde yapılan tüm çalışmalara, alınan tüm tedbirlere rağmen ne yazık ki arzu edilen sonuca ulaşılamamıştır. Bunu gören Hükûmetimiz ve Bakanlığımız, Ergene Nehri ile ilgili yeni bir eylem planı hazırlamış ve uygulamaya geçilmiştir. Hızlı sanayileşme süreci dikkate alındığında, ülkemizde su kaynaklarının sanayi ve belediye atık suları ile tarım ve diğer faaliyetler tarafından kirletilmesinin önlenmesi ve faydalı maksatlar için kullanılabilir su miktarının artırılması önem taşımaktadır. Bu sebeple, su kalite yönetiminde münferit çözümler yerine havza ölçeğinde çözüm anlayışını geliştirmek gerektiğine inanan Bakanlığımız, Atık Su Arıtım Eylem Planı, Katı Atık Eylem Planı ve Havza Koruma Eylem Planlarını hazırlayarak su kirliliğiyle daha etkili bir mücadele süreci başlatmıştır. Havza Koruma Eylem Planlarının hazırlanabilmesi için havzalar, su kalitesi, insan kaynaklı baskılar ve kirletici kaynaklar, korunan alanlar ve içme suyu kaynakları göz önüne alınarak önceliklendirilmiş olup birinci öncelikli havzamız, kapalı havza olması sebebiyle Akarçay havzası, ikinci öncelikli havzamız ise Ergene havzası olmuştur. Plansız ve kontrolsüz bir şekilde gelişen sanayi bölgeleri, Ergene havzasındaki su kaynaklarının hızlı bir şekilde tüketilmesine, günde 400 bin metreküpten fazla su kullanımıyla su bütçesinin olumsuz yönde etkilenmesine yol açmaktadır. Diğer taraftan, bazı sanayi tesislerinin atık suları arıtılsa bile Ergene Nehri’ne tabii debisinin takriben 3 veya daha fazla katı atık su vermeleri, ilaveten o bölgede yaşayan 1 milyonun üzerindeki nüfusun günde yaklaşık 230 bin metreküp evsel atık suyu hiç arıtmadan doğrudan alıcı ortama boşaltmaları yüzünden Ergene havzası ileri derecede kirlenmiştir. Dolayısıyla, havzadaki tüm tesisler atık sularını mevcut mevzuatta yer alan deşarj standartlarına uygun olarak arıtsalar dahi Ergene Nehri tabii debisinin standartlara uygun boşaltımlardan gelen kirlilik yükünü kaldıramayacağı, dolayısıyla, kirliliğinin önlenmesi ve su kalitesinin hedeflenen ikinci sınıf su kalitesi sınıfına yükseltilmesinin mümkün olamayacağı tespit edilmiştir. Meriç-Ergene Havzası Endüstriyel Atık Su Yönetimi Ana Planı çalışmalarına göre Ergene Nehri’nde su kalitesini iyileştirmek maksadıyla yapılan hesaplamalarda “kimyasal oksijen ihtiyacı” parametresinde yüzde 99 giderim, “azot” parametresinde yüzde 96 giderim, “fosfor” parametresinde yüzde 99 giderim yapılması gerekmektedir. Diğer taraftan, Ergene Havzası Koruma Eylem Planı’nda Ergene Nehri’nin kısa vadede yani üç yılda “iletkenlik” ve “renk” üçüncü sınıf su kalitesine; orta vadede “kimyasal oksijen ihtiyacı”, “iletkenlik” ve “renk” ikinci sınıf su kalitesine; uzun vadede yani on yılda tüm parametrelerde üçüncü sınıf su kalitesine yükseltilmesi hedeflenmiştir. Ergene Havzası Koruma Eylem Planı’nda…
Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Sayın Eroğlu, buyurun.
Sayın Başkanım, değerli milletvekillerimiz; Sayın Mehmet Müezzinoğlu’nun gündem dışı konuşmasına cevap vermek üzere söz almış bulunuyorum. Hepinizi saygıyla selamlıyorum efendim. Özellikle Ergene Nehri hakkında kısa bir bilgi arz etmek istiyorum efendim. Ergene Nehri, Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ vilayetlerimizi alakadar eden, 283 kilometre uzunluğunda bir akarsudur. Havzası 12 bin kilometrekare büyüklüktedir ve bu havzada 68 belediye ile yaklaşık olarak 1 milyon 150 bin insan barınmaktadır. Ergene Nehri’nin kirliliğinin büyük kısmı özellikle orada bulunan belediyelerin 5393 sayılı Belediyeler Kanunu’na göre yapıp işletmekten sorumlu oldukları atık su arıtma tesislerini yapmadıklarından ve sorumluluklarını yerine getirmediklerinden kaynaklanmaktadır. Ayrıca, bir kısım sanayi tesisleri de yeterli derece arıtma yapmamaktadırlar. Böylece, maalesef, Ergene Nehri kirlenmiştir. Trakya bölgesinde yine belediyelerin sorumlu olduğu katı atık bertaraf tesisleri de şimdiye kadar maalesef yapılamamıştır. Dolayısıyla, Sayın Başbakanımız, bu yıl başlarında, bir televizyon programını seyrettikten sonra beni arayarak Ergene Nehri’ne el atmamı talep etti. Ben Sayın Başbakanıma dedim ki: “Sayın Başbakanım, Ergene Nehri’ndeki bu kirliliğin esas kaynağı, oradaki belediyelerin kendi sorumluluklarında olan atık su arıtma tesislerini yapmamalarından kaynaklanıyor.” “Mesuliyet onlara ait.” dediğim zaman “Bununla alakalı bütün mevzuat düzenlemelerini yeniden ele alın ve neticede bu işi onlar yapamıyorlar, Hükûmet olarak, Bakanlık olarak siz yapın.” diye bana talimat verdi. Ben de tabii, bu talimat üzerine “Emredersiniz Sayın Başbakanımız.” dedim ve efendim, hemen o günden itibaren -esasen benim de hem doktora, doçentlik konum- bu Ergene ve Meriç havzasıyla ilgili, gerçekten, ilmî usullere uygun olarak, bütünüyle, on beş tane paket hazırlamak suretiyle, büyük, devasa bir eylem planı hazırladık. Bunun da maliyeti yaklaşık 1,5 ila 2 milyar Türk lirası civarında. Büyük bir maliyet söz konusu. Bununla alakalı 6 Mayıs 2011 tarihinde bendeniz Çerkezköy’de bütün tarafları, belediye başkanlarını ve sanayicileri toplamak suretiyle Ergene Havza Koruma Eylem Planı’nı açıkladım. Bu eylem planı gerçekten çok büyük bir eylem planıdır, on beş tane büyük paketi ihtiva etmektedir. Yani belki Türkiye’de ilk defa çok kapsamlı, tamamen dünyadaki en son nehir havzası modellerine uygun bir çalışma yapılacaktır. Bunlardan tabii birincisi, dere yataklarının ıslahıdır. Nitekim hemen eylem planından sonra sayın milletvekillerim, DSİ hızla bu hizmeti yerine getirmek üzere hatta diğer bölgelerden çok sayıda iş makinesini Ergene Nehri’ne göndermek suretiyle temizlik çalışmalarına, dere ıslah çalışmalarına süratle başladık. Hatta 2010 yılı sonunda 20 kilometrelik bölüm ıslah edildi ve 1 milyon metreküplük kazı yapıldı. 2011, bu yıl ise 51 kilometrelik dere ıslahı yapıldı. Dolayısıyla DSİ hemen eylem planından sonra harekete geçmiştir. Ayrıca, sanayicilerle ortak çalışma yaptık. Sanayicilere şunu söyledik: Az su kullanan, az atık veren, gerektiğinde atık suları veya atıkları geri kazanacak çevre dostu üretime geçeceksiniz diye kendileriyle anlaştık, talimat verdik. Bu konu da takip ediliyor. Ayrıca, bazı belediyeler, sanayi tesisleri, enerji fiyatlarındaki ödeme zorluklarından dolayı “En azından bu atık su arıtma tesislerini düzenli işleyenlere enerjide bir teşvik getirin” diye bizden talepte bulundular. Onunla alakalı Bakanlar Kurulu kararı çıktı. Düzgün şekilde atık su arıtma tesislerini işleten belediyelere ve işletmelere yüzde 50’ye kadar elektrik teşviki verilecek mevzuattaki düzenleme tamamlanmıştır. Ayrıca, Ergene havzasında kirliliği yüksek olan sanayilere asla izin verilmeyecektir. Bunun dışında sadece dere ile alakalı değil, havzada erozyon kontrolü, ağaçlandırma için bütün orman teşkilatı seferber olmuştur. Bakın, sadece Orman Genel Müdürlüğü tarafından üç ilde -yani Edirne, Tekirdağ, Kırklareli’nde- 461 bin dekar alanda ağaçlandırma ve erozyon kontrolü çalışması tamamlandı ama şu anda süratle devam ediyor. Ayrıca o bölgede, malum olduğu üzere Trakya’da, geçmiş dönemlerden, bilhassa Çerkezköy tarafına yerleşmiş olan sanayiler vardı. Bunların ıslah organize sanayi bölgeleriyle alakalı bir kanun ve yönetmelik teklifleri vardı. Malumunuz, Büyük Millet Meclisimiz bu kanuni düzenlemeyi yerine getirmiştir, ilgili bakanlık da yönetmeliği yayınlamıştır. Dolayısıyla bu konuda da adım atılmıştır. Artık geriye sanayicilere iş kalmaktadır. Katı atıkla alakalı, maalesef katı atıkla ilgili, belediyelerin asli vazifesi olmasına rağmen, oradaki belediyelerin hemen hemen hiçbirisinin katı atık bertaraf tesisi yoktu. Biz hatta Bakanlık olarak, bu konuda destek verelim dedik, proje desteği verelim dedik. Hatta asla hangi siyasi partiye mensup olduğuna bakmadan –biz de çünkü mutlak surette bütün belediyelere eşit yaklaşıyoruz, onlara aynı desteği veriyoruz- kendilerine şunu talep ettik: Biz Bakanlık olarak, eskiden Çevre ve Orman Bakanlığı ama şu anda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı olarak, katı atık bertaraf tesisleriyle ilgili maddi hibe destekleri verildiği gibi, yüzde 45’e kadar tamamen hibe, hatta onların yer problemini çözmek üzere Orman Kanunu’nda gerekli düzenlemeler yapıldı. Daha önce Danıştay kararıyla düzenli depolama yani katı atık düzenleme tesislerine ormanlık alanlarda izin verilmezken şu anda yeni düzenlemeyle belediyelerin katı atık bertaraf tesislerine ormanlardaki eski taş ocaklarında veya maden ocaklarında düzenli depolama yapma, yer tahsis etme imkânı da getirilmiştir. Bakın, bunu özellikle vurgulamak istiyorum. Bunun dışında, zirai kaynaklı kirlilik de kontrol edilecektir yani orada atıklar sadece fabrikalardan veya belediyelerden, evsel atıklardan kaynaklanmıyor. O bölgede gerek zirai mücadele ilaçları gerekse diğer birtakım yanlış gübre kullanılmasından doğan kirlilikler Ergene Nehri’ne geliyor. Bunu önlemek için Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığıyla birlikte müşterek çalışma yapılıyor, bu konuda da ciddi bir eğitim çalışması ve kontrol veriliyor. Hatta zirai mücadele ilaçlarının kullanımı dahi artık denetlenmeye başlamıştır. Bir de bir müjde daha vermek istiyorum. Ergene Nehri’ndeki su kalitesi bundan böyle sürekli izlenecektir. Hatta geçtiğimiz salı günü Türkiye ile Avrupa Birliği arasında eşleştirme projesinin açılışını yaptık. Bu açılışta Ergene ve Meriç nehirlerindeki izlemeyi de projeye dahil ettik, bunun da müjdesini veriyorum. Sürekli otomatik olarak izlenecek, hatta oradaki kirliliği ben makam odamdan görebilir hâle geleceğim, hangi parametre hangi konsantrasyonda. Bu, gerçekten Türkiye’de ilk defa yapılacak, bunun da çalışmasını başlattık, hakikaten çok faydalı bir husus olacak. Denetimleri daha sıklaştırıyoruz. On birinci husus deşarj standartları yani bazı fabrikalar hakikaten orada arıtma yapıyor ama renkte, deşarj standartları, mevcut deşarj standartları renk problemini çözmüyor, gerek renk gerekse kimyasal oksijen ihtiyacı gibi parametrelerde daha sıkı birtakım değerleri koymak suretiyle sanayiyi biraz daha ileri arıtma yapmaya teşvik edeceğiz. Renk standartlarıyla ilgili çalışmalar tamamlandı Ergene tabii rengine getirilecektir. Havzada taşkın erken uyarı sistemi kurmaya karar verdik. Bu da çok önemli. Artı bir de, az önce sayın milletvekilimiz ifade ettiler, yer altı suyu kullanımı had safhasında. Bakın, Trakyalılar bilir. Ergene Nehrinde yer altı su seviyesi 20, 30, 40, 50, 60 derken 150 metre derinliğe kadar inmiştir. Bunun manası yer altı suyu beslenmesinden daha fazla su çekilmektedir. Artık yer altı suyunun kullanımını kontrol altına almak için düzenleme de yapılmıştır. Fabrikalara sayaç takmak ve bunları belli bir ücret almak suretiyle geri kazanmaya yani atık suları değerlendirip nehre vermektense tekrar işletmede kazanmaya teşvik edeceğiz. Tabii, son olarak da on beşinci pakette Trakya bölgesinde ne kadar baraj, gölet, sulama tesisi, belediyelerin içme suyu talepleri, içme suyu tesisleri, atık su arıtma tesisleri varsa bunların tamamını da yapacağız, özellikle onu vurguluyorum. Şöyle ki daha önce biliyorsunuz DSİ’nin atık su arıtma tesisleri yapması konusunda bir mesuliyeti kanunen yoktu. Ancak 1053 sayılı Kanun’da, Sayın Başbakanımızın talimatıyla bir değişiklik yaptık. Bu şekilde Ergene havzası’nda olduğu gibi, Büyük Menderes havzası, çok fazla kirlenen havzalarda atık su arıtma tesislerini 1053 sayılı Kanun çerçevesinde DSİ yapıp belediyelere teslim edebilecek, bunun da önü açıldı. Zaten şu anda talep eden pek çok belediyeyle -onların detayına girmiyorum- onlarla ilgili çalışmalar devam ediyor. Esasen şunu da açık yüreklilikle ifade ediyorum: Hükûmetimiz Trakya’ya hakikaten çok büyük yatırımlar yapıyor, hayal edilemeyecek yatırımlar. Ben sadece birkaçını size burada arz etmek istiyorum. Edirne’ye 2003-2011 yılları arasında Bakanlığımız tarafından 1 milyar TL’den fazla yatırım yapıldı. Bu yatırımlar neticesinde, bakın, 111 bin dekar alan modern sulamaya açıldı. Ayrıca Edirne’mize 6,5 milyon metreküp yılda su verildi. 23 tane derenin ıslahı yapıldı ve bu ıslah neticesinde, bakın, 14.100 dekar arazi ile 10 tane yerleşim alanı taşkınlardan korundu. Esasen burada bazı Edirneli milletvekillerinin de… 23-24 Eylül tarihlerinde, ben Trakya bölgesinde, Kırklareli, Edirne ve Tekirdağ’da eylem planının işleyişi, yapılan çalışmalar hakkında bir toplantı, koordinasyon toplantısı yapmıştım. Tabii bütün milletvekillerimizi çağırıyoruz. Sağ olsun, Edirne’deki milletvekillerimizin pek çoğu da geldi, teşekkür ediyorum. Orada gördüler zaten, şu anda Hamzadere Barajı tamamlandı ve 335 bin dekar araziyi sulayacak. Yenikarpuzlu sulaması, Sultanköy sulaması, Cimra sulaması, Telmata sulaması, Keşan-Çamlıca Göleti, Keşan-Beğendik Göleti, Uzunköprü-Gazihalil Göleti, Uzunköprü-Çiftlikköy Göleti, Keşan-Küçükdoğanca Göleti, Keşan-Karlıköy Göleti, Keşan-Beyköy Göleti, Uzunköprü-Elmalı Göleti dönemimizde tamamlandı, pek çoğunun sulamasıyla beraber vatandaşlarımızın hizmetine sunuldu. Bakın, bunların çoğunu söyleyemiyorum. Edirne’de devam eden işlere baktığımızda, tam 522 bin dekar araziyi sulayacak olan Çakmak Barajı’nın da yüzde 68’ini tamamladık, bunun dışında Tunca Barajı’nın proje çalışmaları devam ediyor ve pek çok baraj ve göletin, yirmi üç tane dere ıslahının da çalışmalarının devam ettiğini özellikle vurgulamak istiyorum. Tabii, sadece Edirne’ye değil, Kırklareli’ne de uğramıştık. Neticede burada 63 bin 240 dekar arazi sulamaya açıldı, on iki tane dere ıslah edildi ve bu dere ıslahları neticesinde, bakın tam 8 bin dekar arazi taşkınlardan korundu ve sekiz tane yerleşim yeri de sel baskınlarından korundu. Kırklareli sulaması, Armağan-Çukurpınar sulaması, Merkez-Dolhan Göleti, Lüleburgaz-Turgutbey Göleti, Vize-Sergen Göleti tamamlandı. Burada bir müjde vermek istiyorum: Kırklareli’nin yıllardan beri hasretle beklediği Çayırdere Barajı yatırım programına alındı, inşallah onu da kısa zamanda hayata geçireceğiz. Ayrıca, on dört tane derenin de ıslahı yapılıyor, bunun da müjdesini vereyim. Tekirdağ’la ilgili de, malum olduğu üzere orada da toplantı yaptık. Burada da 1.300 dekar arazi sulamaya açıldı, yirmi bir tane dere ıslah edildi ve bu dereler neticesinde dört tane yerleşim yeri taşkından korunduğu gibi 31 bin dekar arazi de sel baskınlarından korundu. Ayrıca, malum olduğu üzere Tekirdağ’ımız büyüyor, biz de bundan gurur duyuyoruz. Kendilerinin, Tekirdağ’ın içme ve kullanma suyu talebi vardı, bununla alakalı yıldırım hızıyla Naipköy Barajı’nın projelerini bitirdik, ihalesini yaptık, inşallah hep birlikte -bütün milletvekillerimizi, Tekirdağlı milletvekillerimizi davet ediyorum- yakın bir zamanda onun temelini atacağız. Temeli attığımız zaman bitiş tarihi ve saatini de ilan edeceğiz. Bunun dışında, Şarköy’ün su problemini, bize, gündeme getirdiler. Şarköy’ün içme suyu problemini hâlletmek için Çokal Barajı’ndan bir proje yapılıyor ancak Çokal Barajı, Tekirdağ ve Çanakkale’ye hizmet edecek olan çok önemli bir barajdır. Bunu da ben son yılda 3 defa yerinde kontrol ettim ve neticede 11/11/2011 tarihinde saat on biri on bir geçe su tutulması talimatını verdim. Onu da hep beraber, suyu inşallah tutarız. Tabii, Tekirdağ çok sayıda... Malkara, İbribey sulaması, Nusratlı Göleti sulaması, on dört tane Taşkent koruma tesisi, ayrıca dere ıslahı da devam ediyor. Yani, ben, özellikle şunu ifade edeyim: Ergene havzasını ele aldık. Hakikaten burada, geçmişte, Mecliste milletvekillerimiz Ergene havzasının bir an önce kurtulmasını talep etmişlerdir. Hatta bu konuda çok sayıda gündem dışı konuşmalar, yazılı soru önergeleri verilmiştir. Ben onlara teşekkür ediyorum en azından. Artık bu vazife bize verildi ancak belediyeler, mutlaka, katı atık bertaraf tesisleri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığına ve diğer, ağaçlandırma, erozyon kontrolü, atık su arıtma tesisleri gibi hususlarda bize müracaat ederlerse -Orman ve Su İşleri Bakanlığına- onlara her türlü desteği vereceğiz. Bu, Başbakanımızın bir talimatı. Gerçekten çok mükemmel bir imkân. Neticede 1,5 ile 2 milyar TL’lik muhteşem bir yatırımı Trakya Bölgemize, sırf Ergene havzasına tahsis ettik. Bu konuda bir sıkıntı yok. İnşallah, böylece Ergene’de üç yıl içerisinde kirlilik parametrelerinde kesinlikle gözle görülür bir iyileşme olacaktır. Bunu özellikle vurgulamak istiyorum. Bu konuda, tabii ki biz, görüşler, tenkitler, tavsiyeler konusunda herkese açığız; hatta toplantıları, koordinasyon toplantıları, Ergene’yle ilgili birtakım toplantıları gerçekleştirirken mutlaka bütün milletvekillerimizin, belediye başkanlarımızın katılmasını arzu ediyoruz, onları davet ediyoruz. Bunun da bilinmesinde fayda var çünkü sizlerin tavsiyeleri, tenkitleri bizim için de önemlidir, bizlere de ışık tutacaktır. Ama inşallah hep birlikte Ergene’yi kurtaracağız, kurtarmaya mecburuz. Sadece Ergene değil, şu anda biz bütün havzalarda büyük, geniş kapsamlı bir planlama çalışmasına başladık. İnşallah su meselesini kökünden çözdük, yeni dönemde inşallah nehir havzalarının kurtarılması, ağaçlandırılması, erozyona karşı korunması gibi çalışmalar yapılacaktır. Ben bu duygularla, bu büyük eylem planının -ki ona, adına Şafak Harekâtı dedik, hakikaten çok ciddi- bu Şafak Harekâtı’nın hayırlı olmasını ve kısa zamanda inşallah Trakya bölgemize mutluluk getirmesini gönülden diliyorum. Hepinizi saygıyla selamlıyorum efendim. Sağ olun.
Gündem dışı ikinci söz Bolu ilinin temel sorunları hakkında söz isteyen Bolu Milletvekili Sayın Tanju Özcan’a aittir. Buyurun Sayın Özcan.
Değerli milletvekilleri, “gerçek anlamda milletvekilliği” sözünden ne kastettiğimden başlamak istiyorum eğer izin verirseniz. Buralarda, hiç kuşkusuz ki, önceki yıllarda, yakasında milletvekili rozeti olan Bolu milletvekilleri gördünüz, hatta bu arkadaşlarımızı vara yoğa el kaldırırken, kafa sallarken ve Sayın Başbakanı coşkuyla alkışlarken de gördünüz. Ama iddia ediyorum, bu arkadaşlarımızın hiçbirini bugüne kadar Meclis kürsüsünde “Bolu’nun şöyle bir sıkıntısı var, Bolu’nun şöyle bir derdi var” diye konuşurken görmediniz. İşte, ben bu eksikliği gördüğüm için milletvekilliğine talip oldum, işte, Bolu’nun Ankara’da nasıl üvey evlat muamelesi gördüğünü, sahipsiz kaldığını gördüğüm için bu göreve talip oldum ve inşallah, her geçen seneyi mumla arayan Bolu köylüsünün, kapısından icra memuru eksik olmayan Bolu esnafının, sigorta primleri bile tam olarak yatırılmayan Bolu işçisinin, bayramda torununa 3-5 kuruş harçlık dahi veremeyen Bolu emeklisinin, kümesleri sudan sebeplerle mühürlenen Bolu tavukçusunun, emeğinin karşılığını alamayan Bolu orman köylüsünün ve sesini duyurma konusunda yetersiz kalan Bolu’daki patates üreticilerinin sorunlarına sahip çıkmaya, onların sıkıntılarını buraya getirmeye ve gerekirse onlar adına bu kürsüde elimi masaya vurmak için buraya geldim. Şunu herkes bundan sonra bilsin: Bolu bundan sonra sahipsiz değildir. [[CHP sıralarından alkışlar]] AKP’ye döndük, sorduk, dedik ki: “Hani siz bizi sanayi şehri yapacaktınız?” Hemen kıvırdılar.
Ne biçim konuşuyorsun?
Dediler ki: “Bakın, sizin coğrafi koşullarınız sanayi şehri olmaya uygun değil. Sizin…”
Sayın Başkan, bu kürsüye bu tür ifadeler yakışmıyor. “Kıvırmak” ne demek Sayın Başkan? Çok ayıp. Yani böyle saygısızca konuşulur mu?
Sayın Özcan, daha temiz bir dil kullanın lütfen.
Tamam, düzeltirim efendim, tamam efendim.
Elbette eleştirsin ama bu şekilde konuşamaz Sayın Başkan.
Uyardım kendisini.
“Sizi turizm şehri yapalım.” dediler. Biz de dedik ki: “Tamam, bizi turizm şehri yapın.” Peki, turizm şehri yaptılar mı? Bir buçuk yıl sonra turizmle ilgili benzer bir teşvik çıkarttılar. 18 tane ili bu kapsama aldılar ama Bolu gene yoktu. Döndük yeniden dedik ki: “Yahu, sanayi şehri yapmadınız, turizm şehri de yapmadınız. Ne olacak bu Bolu’nun hâli? Biz size niye oy verdik?” “Biz sizi üniversite şehri yapalım diye bunları yapmadık.” dediler. Peki, bizi üniversite şehri yaptılar mı? Ee, onu da yapmadılar. Tam tersi, 57’nci Hükûmet zamanında üniversitemiz için tahsis edilen 53 dönümlük ORÜS arazisini üniversitenin elinden alarak işe başladılar. On yıllık iktidar sonunda yerinde sayan bir Bolu üniversitesi. İzzet Baysal Vakfı ne yaptıysa, ne taş koyduysa bundan başka konulan bir taş yok ortada. Peki, haksızlık yapmayalım, AKP Bolu’ya hiç teşvik vermedi mi? Ee, verdi. Hani bir buçuk yıl önce illeri torbaya koydu ya, birinci torba, ikinci torba; Bolu’yu da en zengin illerle birlikte birinci torbaya koydu.
Bolu millî gelirde Türkiye birincisi!
Bu illerde teşvik edilen bazı şeyler var tabii. Mesela ne teşvik ediliyor Bolu’da biliyor musunuz? Liman ve liman hizmetleri teşvik ediliyor. Soruyorum size: Bolu’da deniz var mı yok mu?
Hükûmet “Var.” diyorsa vardır!
Bolu’da siz liman hizmetlerini teşvik ederek Bolu’ya ne kazandıracaksınız? Yoksa Abant Gölü’ne tersane mi yapacaksınız? Bolu’yla ilgili çılgın projeniz bu mu? Tabii, değerli milletvekilleri, sadece Bolu’da bu dönemde her şey geriye doğru gitmedi, ileriye giden şeyler de oldu. Mesela ne oldu? İcra dosyaları noktasında biz ileriye gittik. 2001 krizi sonrasında Bolu’da toplam 12 bin icra dosyası vardı, hamdolsun bugün 100 bin icra dosyasını bulduk. 270 bin nüfus, 100 bin icra dosyası. Boşanma oranları konusunda 2009 yılındaki artış Türkiye'de rekordu. Ekonomik sebeplere dayalı boşanmadan bahsediyorum.
Devam ediyorum. Yine Karabük’ten Bolu’ya kadar, Bolu’dan İstanbul’a kadar işsizlik oranında Bolu AKP Hükûmeti döneminde birinci oldu bunu da bilmenizi istiyorum. Şunu da bilmenizi istiyorum, bundan sonraki sürede de burada çıkıp Bolu’nun sorunlarını gündeme getirmeye devam edeceğim. Hepinize saygılar sunuyorum.
Gündem dışı üçüncü söz, Erzurum ili Tortum ilçesi Bağbaşı beldesinde yapılmak istenen hidroelektrik santrallerle ilgili söz isteyen Erzurum Milletvekili Sayın Oktay Öztürk’e aittir. Buyurun Sayın Öztürk.
“Sayın milletvekillerim, bizler Erzurum ili Tortum ilçesi Dikmen köyünde yaşamaktayız. Köyümüzün de bulunduğu vadimizde Bağbaşı beldesi, Serdarlı beldesi, Pehlivanlı beldesi, Uzunkavak köyü ve Çataldere köyü bulunmaktadır. Vadimizde kış aylarında yerleşik olarak 10 bin kişi, yaz aylarında ise 20-25 bin kişi yaşamaktadır. Ama maalesef, vadi halkı yok sayılarak vadimizde 3 adet HES projesi yapılmak istenmektedir. Sayın milletvekillerim, bu vadide yaşayan insanların yasal bilgilendirme hakları kullandırılmadığı gibi, HES projesi uygulandıktan sonraki yaşamlarının ve geçim kaynaklarının ne olacağı, projeden nasıl ve ne şekilde etkileneceği hakkında hiçbir yetkili tarafından gerekli açıklama yapılmamıştır. Bizler HES projelerinin vadimizde yapılmasının uygun olmadığı kanaatindeyiz. İki yıla yakın zaman içerisinde çekmediğimiz sıkıntı kalmadı. Kendi hâlinde olan vadi insanını bu projeler sürekli jandarmayla, polisle karşı karşıya getirmiştir ve istenmeyen olaylar çıkmıştır. Hayatları boyu suç işlememiş insanlar karakollardan, mahkemelerden ayrılmaz oldular. Öyle ki, yediden yetmişe kadın, çoluk çocuk bu durumla karşı karşıyadır. Vadimizde 5 kişi dört buçuk ay hapis yatmış, davaları sürmekte, 1 kişi on ay hapis cezası almış, 15 kişiye kimseyle görüşmeme, 53 kişiye tazminat davası, 10 kişiye para cezası, yüzlerce kişiye de soruşturma açılmıştır. Bizler bunları hak etmedik. Halka rağmen yapılmak istenen bu projeler uygulanırsa neler olacağı ve sizlerden beklentilerimizi aşağıda belirtmek istiyorum: Vadimizde yaşamını sürdüren on binlerce insan, milyonlarca ağaç, binlerce canlı suya dayalı bir yaşam sürmekte. HES projeleri uygulanırsa bu suya dayalı hayat, burada yok olacaktır. Vadi kenarında bulunan bağ, bahçe ve çayırlardan elde ettiği suya bağımlı ürünler olan ağacından organik meyvesine, hayvanların kışlık otuna, aynı zamanda bu ürünlerin fazlasını satarak okuttuğu çocuğunun okul masraflarına kadar her türlü ihtiyaçlarını temin etmektedir. HES projesi uygulanırsa insanlarımızın tüm geçim kaynaklarının elinden alınacağı kesindir. Vadimiz, tarihi ve kültür yapısıyla da çok önem arz etmektedir ve vadimizde geçmişte yaşamış çok sayıda uygarlığın izlerini bulmak mümkündür. Vadimizde şu anki şartlara göre oluşan taşınmazlarımızın bir değer arz ettiği gerçektir. Fakat HES projesi uygulandıktan sonra vadinin doğal dengesi bozulacak ve cazibesini kaybedeceği için herhangi bir değeri kalmayacaktır. Vadimizin şu anki şartları ve yaşam koşullarının yok olmasıyla birlikte topraklarında geçinemez hâle gelecek olan halkımızın zorunlu bir göçe mecbur kalacağı, bu zorunlu göçün koşullarının çok ağır ve sürgün benzeri olacağı da kesindir.” Böyle devam ediyor. Sayın milletvekillerim, HES projesi çalışmalarında, bölge yaşayanları, sulanabilir tarım arazileri ve suya ihtiyacı olan hayvan sayısı bakımından suyun kadim kullanma hakkının miktarının belirlenmesi maksadıyla yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporlarının ilkinde, suyun on iki aya yayılan ve değişkenlik gösteren debisine oranla HES projesinin suyun kadim kullanma hakkına tecavüz edeceği rapor edilmiş ve her ne hikmetse ortada veriler rakamsal olarak bilimsel temelde değişmemesi gerekirken, bu konu yorumla değiştirilemezken tamamen baskıyla hazırlatılan ikinci raporda aksi görüşle, HES işletmesinin suyun kadim kullanma hakkına tecavüz etmeyeceğini belirterek, subjektif bir Hükûmet, artı, proje baskı raporu alınmıştır. Sayın milletvekillerim, enerji politikanızı insanların yaşamlarına ve doğaya müdahaleyle yürütemezsiniz. İdari dikta, baskıcı kararlar ve yanlı tahkikat sistemleri ile sindirme ve korkutma politikalarını terk etmelisiniz. Bölge halkı ülkesine, milletine sevgi dolu bir halktır. İsyankâr değildir. Devletine, yöneticilere karşı canlarını da alsanız, mallarını da alsanız kışkırtamazsınız. Bu kadar munis, karakterinin temelinde milletine bağlı, devletine saygılı halkı uydurma suçlarla suçlayacağınıza, idari, adli cezalar dayatacağınıza onları dinleyin. Onlar size büyük çoğunlukla oy vermiş bir halktır. Onlar ülkesine sevdalı bir halktır. [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] Hepinizi saygıyla selamlıyorum efendim.
Hükûmet adına Orman ve Su İşleri Bakanı Sayın Veysel Eroğlu. Buyurun.
Sayın Özdemir, bugüne kadar yani gündem dışılardan sonra soru-cevap işlemi yapmadık.
60’a göre… Onlar da sorsun…
Şimdi, bakın, ben bu 60’ıncı maddeye göre pek kısa söz taleplerini, geçtiğimiz dört yılda, özellikle milletvekillerimiz konuşabilsin diye, hatta bazen -grup başkan vekillerimizin, yani bütün gruplar açısından söylüyorum, çoğunluğu hukukçu- İç Tüzük’e göre hafif esneterek verdim. Normalde, birer kişiye söz verip -doğru mu- bu iş kapatılırdı. Ama şimdi…
Sayın Başkan, bu konuda adilsiniz. Adaletsizliğinizi hiç…
Bir saniye… Şimdi, sonuç olarak ben söz veriyorum.
Bir şey demiyor Sayın Başkan. 60’ıncı madde açık.
Sayın Genç, soru-cevap işlemi de değil herhâlde. Şimdi, dolayısıyla, söz vereceğim ben tekrar, sizi de konuşturacağım, onun için ama… Yani, kötü niyetler olursa da iyi olmaz. Buyurun Sayın Bakan.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum. Sayın Oktay Öztürk’ün gündem dışı konuşmasına cevap vermek üzere söz almış bulunuyorum. Öncelikle enerji ihtiyacımız ve HES’lerle ilgili genel bir bilgi sizlere arz edeceğim efendim: Efendim, ülkemiz -malum olduğu üzere- enerjide dışı bağımlıdır. Yani, şu anda enerji ihtiyacımızın yüzde 73’ünü dışarıdan sağlıyoruz ve maalesef cari açığımızın büyük kısmı, yaklaşık 35-40 milyar dolarlık enerji için döviz ödüyoruz dışarıya. Esasen, maalesef 2003 yılına kadar bu sular boşa akıyordu. Ancak, 140 milyar kilovat saatlik bir potansiyelimiz varken sudan elektrik elde etmek üzere, bunun ancak 27-28 milyar kilovat saati yani yaklaşık yüzde 20-25 civarındaki kullanılabiliyordu. Bu potansiyeli değerlendirmek yani boşa akan suları değerlendirmek maksadıyla “Su Kullanım Hakkı Anlaşması Yönetmeliği” adıyla bir yönetmelik çıkardık 2003 yılı Haziranında ve buna göre şu ana kadar bin altı yüz civarında hidroelektrik santraline küçüklü büyüklü özel sektör tarafından talep var, bunların da inşa edildiği zaman yaklaşık olarak 110 milyar kilovat saatlik bir enerji üretimi sağlanacak. Bakın, bu o kadar önemli ki yani bunun karşılığını dikkate alırsak bu hem enerjide arz güvenliği hem de enerji çeşitliliğini sağlayacak. Yani eğer enerjide tamamen dışa bağımlı olursanız yani bir noktada geçmişte olduğu gibi vanaları kapattığı zaman bazı ülkeler, siyasi sebeplerle, sanayiniz çöker, Türkiye karanlıkta kalır. Yani hatırlayın bundan birkaç yıl önce vanalar kapatılmıştı, o zaman HES’ler olmasaydı Türkiye’deki bütün işletmeler tamamen duracaktı, onların yedeklerini dahi devreye soktuk. Neticede, şu anda Türkiye'nin enerji ihtiyacı yüzde 6 ile yüzde 8 civarında yıllık olarak artmaktadır, bu Türkiye'nin gelişmesine paralel olarak artıyor. Dolayısıyla 2020 yılına kadar yaklaşık 40 bin megavatlık bir yatırım yapmak ve üretim maliyetlerini düşürmek, enerji arzında dışa bağımlılığımızı azaltabilmek için, toplam enerji üretimi içerisinde yerli kaynaklarımızın payını artırmak ve maliyetleri düşürmek için yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik üretimini geliştirmek bir mecburiyettir. Biz, özellikle bu baraj ve hidroelektrik santralleri herhangi bir şekilde keyif olsun diye yapmıyoruz bakın. Türkiye’de baraj ve hidroelektrik santrallerinin yapılması bir mecburiyetten kaynaklanmaktadır, çünkü Türkiye yarı kurak iklim bölgesindedir. Bildiğiniz üzere bazı mevsimlerde, özellikle sonbahar ve ilkbahar aylarında yağış olmakta ama su ihtiyacının, bilhassa sulama suyu ihtiyacının, içme ve kullanma suyu ihtiyacının çok daha fazla olduğu yaz aylarında ise herhangi bir yağış olmamaktadır. Bu yüzden, mutlak surette suları biriktirmek suretiyle bunu ihtiyaç olan aylarda kullanmak durumundayız. Barajların yapılması bundan kaynaklanıyor. İşte biz, bu maksatla baraj ve hidroelektrik santrallerinin yapımına hız verdik. Göletler hariç olmak üzere şu ana kadar tam yüz elli yedi adet büyük barajı işletmeye aldık. Bugün bütün şehirlerde, köylerde musluklardan su akıyorsa bunu tamamen bu yaptığımız barajlar, göletler ve içme suyu tesislerine borçluyuz. Lütfen hatırlayın Ankara’nın susuzluğunu geçmiş dönemlerde, İstanbul’un susuzluğunu, İzmir’in susuzluğunu hatırlayın. Eğer biz, Tahtalı Barajı’nı İzmir için yapmasaydık, Gördes Barajı’nı yapmasaydık İzmir bugün susuzdu. İstanbul’da Istranca dereleri veya Melen isale hattı olmasaydı İstanbul susuzdu. Ankara için keza yaptığımız tesisler… Şu anda Gerede ile Ankara’nın 2060 yılına kadar, İstanbul’un, İzmir’in su ihtiyacını karşılayacak büyük projelere imza atıyoruz. Bunlar ancak barajlarla mümkündür, yer altı sularıyla bunları karşılamak mümkün değildir. Türkiye'nin coğrafi durumu bizi buna mecbur etmektedir. Keşke Almanya’daki gibi veya Kanada’daki gibi sürekli akan nehirler olsa bunu biriktirmeye hiç ihtiyaç olmayacaktı ama Türkiye’de böyle bir zaruret var. Dolayısıyla, bunu yapınca buradan hidroelektrik enerjisi elde etmek, temiz, yenilenebilir, yerli bir enerjiyi elde etmek kadar tabii bir şey olamaz. Bakın, bunu özellikle ifade edeyim. Bakın, şu anda bizde hidroelektrik santrallere karşı çıkanlar, lütfen, Amerika’ya, Japonya’ya, Rusya’ya, Avrupa’nın değişik ülkelerine baksınlar. Rusya, bugün kendisinin doğal gazı olmasına rağmen doğal gazı kullanmıyor bizlere satıyor, neticede kendisi hidroelektrik santrallerden elektriğini üretiyor. Bugün Amerika’da potansiyelin yüzde 86’sı devreye sokulmuştur, bizde şu anda yüzde 43’lerde. Yani bütün gayretlere rağmen yüzde 20’yi ancak yüzde 43-45’e çekebildik, inşallah kısa zamanda tamamlayacağız. Japonya bile potansiyelinin yüzde 78’ini kullanmış, Norveç bile yüzde 70’ini kullanmış; neredeyse bütün elektriği hidroelektrik santrallerden karşılıyor. Değerli milletvekilleri, bakın burada şunu ifade etmek istiyorum: Hakikaten bu enerjiyle ilgili pastadan pay alanlar, maalesef Türkiye’de hidroelektrik santrallerin -dolayısıyla yerli kaynaklarımız, temiz, ucuz- yenilenebilir kaynakların kullanılmasını pek arzu etmiyorlar. Evet, sebeplerini biraz da burada aramak gerekir diye düşünüyorum. Bakın, hidroelektrik santraller en temiz enerji kaynaklarından birisidir, hidroelektrik enerji bütün dünyada teşvik ediliyor. Ülkemiz için elzem olan arz güvenliği ve enerji çeşitliliğinin sağlanmasında en mühim unsur. Ayrıca HES’ler, bulundukları bölgenin enerjisini doğrudan ve en ucuz şekilde üretmenin yanı sıra tabiat açısından da olumlu faydalar sağlamaktadır. Sanayi canlanmakta, özellikle yöre insanının işletmelerde istihdamı sağlanmaktadır. Bakın, ben gittiğim zaman bölgelere, çalışan insanları görüyorum ki, 200, 300, 400, 500 kişi, hatta bazı barajlarda 1.500 kişiye kadar istihdam sağlanıyor, bunlar kolay değil. İşletmede de bir kısım elemanlar çalışacak. Ayrıca projeyi gerçekleştiren firmaların sosyal projeleriyle bölgeye katkı sağladığını, sağlık ocağı, okul, köy konağı, içme suyu getirdiklerini de biliyoruz. Atık oluşturmadıkları için havası ve çevresiyle temiz bir ortam sağlamaktadır. Ülkemizde yanan neredeyse üç veya dört ampulden birisi, bu, sudan elde ettiğimiz hidroelektrik enerji kaynaklarından sağlanmaktadır. Ayrıca bir önemli hususu da dikkatlerinize arz ediyorum efendim: Hidroelektrik santraller, aynı zamanda taşkınlardan korunmak için, taşkınları önlemek için önemli yapılardır, çünkü eğer hidroelektrik santral için su alma yapısı veya bir regülatör olmazsa, biz, biliyorsunuz, Karadeniz’de taşkınları önlemek için tersip bentleri dediğimiz, ona benzer bentler yapıyoruz. Dolayısıyla o gibi maliyetleri onlar karşılıyor, bunu da özetle belirtmek istiyorum. Akarsularda oluşan erozyonu önlüyorlar. Bu bakımdan, özellikle şunu ifade edeyim: Hidroelektrik santrallerle ilgili gerçekten kamuoyunda bazı sivil toplum kuruluşları hakikaten çok yanlış bilgi veriyor. Efendim, yok “Hidroelektrik santrallerden çıkan sular oradaki bitkileri zehirler” veyahut da “Dere tamamen kuruyacak.” veyahut da “Sizi buradan kaldıracaklar, burada sizin yerleşmenize müsaade etmeyecekler.” gibi gerçekten halkı tahrik eden birtakım yalan yanlış beyanatlarda bulunuyorlar. Biz bu maksatla çevre açısından ve temiz enerji olarak bir kitapçık hazırladık. Bunu talep eden milletvekillerimize her zaman göndermeye hazırız. Gelelim özellikle Sayın…
Gönderin Sayın Bakan, illa talep etmemiz gerekmiyor yani, 550 milletvekiline gönderin.
Efendim, şunu ifade edeyim: Bakın, hidroelektrik santrallerden elde edilecek enerji bizim enerjimiz. Aksi takdirde, hâlâ yurt dışındakiler kendileri hidroelektrik enerjinin bütün potansiyelini kullanırken bizim sularımız boşa akarsa işte “Su akar, Türk bakar.” diye söylerler. O bakımdan onu dedirtmeyelim onlara müsaadenizle. Şimdi, efendim, Erzurum’la ilgili konuya gelince…
Sayın Bakan, ağaçları ve tabiatı tahrip ediyorsunuz. Buraya da dikkat etmek gerekir.
Efendim, bakın, şunu ifade edeyim: Bir tane ağaç kesiliyorsa yerine beş tane ağaç veriyoruz, diktiriyoruz, bu bir. İkincisi, çevreyi düzenliyoruz. Üçüncüsü de biz hidroelektrik santrallerden önce ve sonra vadide bir çalışma yapıyoruz.
Sayın Bakan, HES Malatya’da doğayı öldürdü.
Nitekim Rize’de… İkizdere ve Solaklı’da bir derede çalışma yaptık, onların, Rize ve Trabzon’da bu derenin eski hâli neydi HES’lerden önce, HES’lerden sonra ne hâlde olacak, bununla ilgili de bir kitapçık var, onu da sizlere takdim edeceğim. Efendim, Erzurum’la ilgili konuya geleyim.
Sayın Bakan, Malatya’da yaşanılır çevreyi öldürdü. Tohma üzerine kurulan HES’ler çevreyi…
Müsaade eder misiniz.
Sayın milletvekilleri, lütfen…
Müsaade edin de izah edeyim. Ben arkadaşları dinledim, saygıyla karşılıyoruz. Şimdi, Erzurum’daki meseleye gelince bir defa o bilgiler yanlış. Bakın, ben bu sene böyle bir şikâyet olunca Erzurum’a giderek DSİ Konferans Salonu’nda bütün tarafları topladım. Onlar benden şunu talep ettiler: “Bizim kadim su haklarımız ne olacak?” Bir de: “Deredeki özellikle tabii hayatın devam etmesi için gerekli su miktarını taahhüt ediyor musunuz?” Ben dedim: “İstiyorsanız, size, bunu, zaten müteahhit firmaların su kullanım anlaşmasına yazıyoruz. Arzu ediyorsanız, ona güvenmiyorsanız DSİ olarak biz size bir taahhütname verelim.” diye onlarla anlaştık, el sıkıştık. Onlar da fevkalade memnun oldular, ayrıldılar. Taahhütname burada, bak. Bu taahhütname Büyükbahçe regülatörü ve HES’le alakalı.
Sayın Bakan, yetmiş yaşındaki nineleri jandarma dövüyor orada. Yazıktır, günahtır!
Diğer Sayın Vekilimizin ifade ettiği Bağbaşı regülatörü ve HES’le alakalı taahhütname de burada. Özellikle Erzurum’daki insanlar, gerçekten dadaşlarımız, ben de kendilerini çok seviyorum.
Sevdiğinizden dövüyorsunuz zaten!
Ama yanlış bilgilendiriyorlar. Belki bizim de hatamız oldu. Başlangıçta biz şöyle düşündük: Ya nasıl olsa bu HES’ler çok faydalı, gerçekten bütün dünyada teşvik edilen bir tesis. Dolayısıyla bizim bununla ilgili gerçekten vatandaşları belki çok daha iyi bilgilendirmemiz gerekirdi. Belki bu bizim eksikliğimiz, bunu kabul ediyorum. Ama şu anda bu konudaki eksikliği de tamamladık. Bizzat ben yerine giderek, bütün HES’lerle ilgili problemleri, vadiyi inceleyerek özel birtakım projeler yapıyoruz. Bunları sizlerin de… Sayın vekillerim, maksat eğer üzüm yemekse bize tavsiyelerde bulunun. Biz bu konuda her türlü…
Bakanım, köylüleri dövüyorlar. Orada nineleri, bu kadınları dövüyorlar. Yazıktır!
Ben çok açık bir insanım; her türlü tenkit ve tavsiye, varsa birtakım tekliflere çok açık bir insanım. Bunu daha önceki dönemden değerli milletvekillerimiz çok iyi bilirler. Dolayısıyla bu konuda şunu ifade edeyim: Buradaki, Tortum’daki bu köylerle ilgili kadim su hakları kendilerine aynen yaz aylarında verilecektir, bir. İki: Asla orada çevre tahrip edilmeyecektir. Üç: O derede tabii hayatın devamı için gerekli olan, bizim teknik olarak “mansap suyu” dediğimiz, halkın “can suyu” dediği su da otomatik olarak izlenecektir. Bunun çok ağır cezaları var. Bakın bunu garanti ediyoruz. Bundan daha iyisi var mı? Oraya bir istihdam sağlıyor. Ayrıca şunu da ifade edeyim: Efendim, şimdi aşağı yukarı Erzurumlular bilir, ben Erzurum’dan bir telefon geldiği zaman daima diken üstünde oluyorum. Neden? Çünkü dağlar tamamen çıplak, hiçbir ağaç yok. Geçmişte oralar hep “mera” diye yazılmış. Ağaçlandırma da yapamıyoruz.
Tek olan yerini de yok ediyorsunuz Sayın Bakanım!
Ben Erzurum’a defalarca gittim, kusura bakmayın. Orada yaptığımız yatırımları sayarsam yarım saat sürer. Olur mu orada? Daphan Sulaması, oradaki bütün sulamalar… Kusura bakmayın, Erzurum’un suyunu… (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Çat Barajı, Palandöken Tüneli, ayrıca yeni temelini attığımız Sakalıkesik Sulaması... Onları biz yapıyoruz, kusura bakmayın. Daha önce Erzurum unutulmuş bir şehirdi. Bunları konuşturmayın.
Sizden önce hiç kimse bir şey yapmadı değil mi Sayın Bakan?
Yapmış olabilir ama biz o geçmiş dönemde Erzurum’a -açık, ben burada sadece şunu söylüyorum- yapılandan, yetmiş yılda yapılandan fazlasını biz yedi yılda yaptık.
Sadece siz vardınız değil mi!
Sayın Işık, lütfen…
Bunu da açıkça söylüyorum. Hodri meydan işte!
Sayın Işık…
Ben, istiyorsanız size getireyim. Şimdi, bunu Erzurumlular biliyor bakın. Erzurum her şeyiyle, gerçekten yollarıyla, hastanesiyle…
“Her şeyi biz yaptık.” Bu söz yakışmıyor Sayın Bakan.
Ya, hastaneyi görün… Ambulans helikopteri bile… Kusura bakmayın, dere ıslahlarıyla, ağaçlandırmasıyla… Siz Erzurum’u biliyorsanız…
Sizden önce hiç kimse bir şey yapmadı öyle mi?
Sayın Işık, lütfen…
Peki, Erzurum taşkınlarından… (CHP sıralarından gürültüler) Erzurum’daki taşkından korumak için yukarıdaki dev kanalı, taşkın koruma kanalını kim açtı, Sakalıkesik Ovası’nı kim suluyor, Daphan Ovası’nı kim suluyor? Kusura bakmayın, Erzurum’da…
Nitekim, efendim, zaten Erzurumlu bunları takdir ediyor. O bakımdan, yüzde 84 gibi, 10 kişiden neredeyse 9’u AK PARTİ’ye rey veriyor. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Ben buradan bütün Erzurumluları seviyorum, dadaşları seviyorum. Biz de onların hizmetkârı olarak hizmet etmeye devam edeceğiz. Ben bu duygularla hepinizi saygıyla, sevgiyle selamlıyorum. Yalnız, özellikle, arzu ederseniz ben HES’lerle ilgili çok özel bilgi verebilirim. Maksat, biz Meclisimizin daima emrindeyiz. Dolayısıyla, bu konuda yanlış bir algılama varsa… [[CHP ve MHP sıralarından gürültüler]] Ben bu duygularla hepinizi saygıyla selamlıyorum, saygılarımı sunuyorum efendim.
60’ıncı maddeye göre pek kısa söz taleplerini vereceğim. Lütfen, sayın milletvekillerinden rica ediyorum, bir dakikalık sürelerdir, onları aşmamanızı özel rica ediyorum. Sayın Dibek, buyurun.
Teşekkür ediyorum Sayın Başkan. Sayın Bakanımız seçim öncesi de Kırklareli’ne geldiğinde Ergene’yle ilgili, çünkü ben Ergene havzasının ilinin milletvekiliyim, benzer şeyleri söylemişti orada yine kendisi. İşte, Ergene’yi temizlemek bizim işimizdir, bizim görevimizdir gibi beyanlarda bulunmuştu. Geçen hafta da kendisi Kırklareli’ndeydi, ben katılamadım o programa, davet edilmiştim. Ama burada da izledim yine aynı şeyler söyleniyor, üzülüyorum. Yani Sayın Bakanı gerçekten takdirle izliyorum, değerli bir bakan, yetkinliği var, görevini yapmaya çalışıyor. Ama, bakın, 22’nci Dönemde burada Ergene’yle ilgili bir komisyon kuruldu. O Komisyon, raporunu hazırladı, rapor burada onaylandı. Belge, nasıl temizleneceğine ilişkin. O rapor bu AKP Hükûmeti tarafından hayata geçirilmesi gerekiyordu. Yani Sayın Bakana ben şunu sormak istiyorum, yani bu mantık aynen yavuz hırsız mantığı, üzülüyorum: Niye on yıldır bu Ergene’yle ilgili hiçbir şey yapmadınız, o raporu hayata geçirmediniz Sayın Bakan? Çıkıp da “Ergene’yi temizlemek bizim işimiz.” demek size yakışmıyor, öncelikle bunu söyleyeyim.
Sayın Başkan, sayın Meclis üyeleri; 2 genç vatandaşımız Başbakanın olduğu bir toplantıda “Parasız eğitim istiyoruz.” pankartı açtıkları için on beş aydır tutuklu bulunmaktadır. Savcının serbest bırakılması talebine rağmen bunca zamandır ailelerinden ve okullarından uzak kalmışlardır. Dört ay özgürlüğü elinden alınan Başbakan bunun ne demek olduğunu bilir. Gençlerimizin en güzel yılları çalınmaktadır. Bizler de “Parasız eğitim istiyoruz.” diyoruz. Yüce Meclisin ülkemiz için bu utanç verici sorunu çözmek yolunda, kanun nezdinde, düzenlemeler yapmasını istiyoruz. Saygılarımla.
Sayın Değirmendereli, buyurun.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Sayın Edirne Milletvekili Mehmet Müezzinoğlu’nun ve Sayın Bakanın nihayet Ergene’ye ilişkin müdahale planlarından dolayı Edirne milletvekili olarak da teşekkür ediyorum. Ergene 300 bin insanın sağlık ve ekonomik anlamda yaşamını etkiliyor. 80 bin dönüm arazi şu anda kirlilikten dolayı ekilemiyor. Ayrıca, Ergene çevresindeki köylerde kanser vakalarının olağanüstü arttığını da sizlerle paylaşmak isterim. Sayın Bakanımın konuşmasında ısrarla söylediği bir konu vardı “Ergene’yi belediyeler kirletiyor.” diye ama kurtarma planındaki raporda da gösteriyor ki Ergene’nin debisi sanayinin artmasıyla birlikte artıyor ve kurtarma planında da kirliliği esas itibarıyla endüstrinin neden olduğu ifade ediliyor. Yani ben bunu…
Teşekkür ediyorum Sayın Başkan. Önce, tutumunuzdan dolayı size teşekkür ediyorum, gerçekten, lütfettiniz. Başka türlü sayın bakanlara ulaşmak, sorularımıza yanıt almak mümkün değil. Hazır Genel Kurulda yakalamışken ancak sorabiliyoruz. Sayın Bakanım, Sivas Divriği ilçesinin geçmiş tarihi 1240’lı yıllara dayanır. Mengücekoğulları’na başkentlik yapmıştır. Divriği Ulu Cami Sivas Divriği’dedir. Sayın Başbakan bundan bir yıl önce Divriği’ye geldiğinde Divriği’nin içme suyunu Devlet Su İşlerinin yapacağını taahhüt etmişti. Aradan bir yıl geçmiş olmasına rağmen henüz bir çalışma yok. Bu konuda bir gelişme var mı? Lütfeder bir bilgi verirseniz mutlu olacağım. Teşekkür ediyorum.
Sayın Işık…
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Öncelikle Sayın Orman ve Su İşleri Bakanının Kabinenin diğer üyeleri gibi kendinden öncekileri yok sayan anlayışını kınadığımı ifade etmek istiyorum sözlerimin başında. Kendisinin de yakından takip ettiği ve katkılarının olduğu, inşaatına 1993 yılında başlanan Kütahya Beşkarış sulama barajı geçen yıl tamamlandı, öncelikle teşekkür ediyorum kendisine. Ancak, bu barajın sulama projesinin değiştirilerek Kütahya’daki sulama alanlarının daraltılıp bir kısım suyun Afyon’a taşındığı yönündeki iddialar Kütahya kamuoyunu çok rahatsız etmiştir. Sayın Bakan buradayken bu konuda açıklama bekliyorum. Bu proje eğer iddia edildiği gibiyse mutlaka değiştirilmesi gerektiğini dile getiriyorum. Teşekkür ederim.
Sayın Serindağ…
Sayın Başkanım, Trakya önemli oranda su rezervine sahip ve bu su rezervi gittikçe kirleniyor, yer altı suyu daha çok kirleniyor. Kirlilik açısından yer altı suyu daha çok önem taşıyor çünkü yer altı suyunun temizlenmesi daha çok zaman alıyor. Sayın Bakanın DSİ Genel Müdürü olduğu dönemde Ergene havzasında meydana gelen değişikliğin önlenmesiyle ilgili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisinde 2003 yılında araştırma komisyonu kurulmuştur. Araştırma komisyonunun hazırladığı raporun ilgili birimlere gereği yapılmak üzere gönderildiği o zaman ifade edilmiştir. Bu raporda öngörülen tedbirler bugüne kadar uygulanmamıştır. Niçin uygulanmadığı da izaha muhtaçtır. Sayın Bakanın yapıldığını söylediği eylem planının sekiz sene gecikmeyle yapılmış olmasını da anlamak mümkün değildir. Bugüne kadar neden beklendiğini anlamak mümkün değildir. Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Sayın Genç…
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Sayın Başkan, Türkiye Büyük Millet Meclisinin, Cumhurbaşkanı seçilmesine ilişkin kanunu hemen kabul etmesi lazım ve 2012’de Cumhurbaşkanı seçiminin yapılması lazım, aksi takdirde önümüzdeki ekimde, Abdullah Gül gelip burada konuşamaz. Bugün üniversitelerde binlerce yurt boş olduğu hâlde, maalesef, on binlerce üniversite genci sokakta kalmıştır. İlle gideceksiniz genel müdürden, kontenjandan yer alacaksınız, gidip üniversitedeki öğrenciye yer bulacaksınız. Bu bir zulümdür. Meclisimizin buna el koyması lazım. Bugün üniversiteye başlayıp da hâlâ sokaklarda yaşayan on binlerce gencimiz var. Her gün bize birçok insan telefon ediyor, birçok insan yurtta yer bulmadığı için üniversite kaydını donduruyor, aileler üniversitedeki çocuklarını alıyor. Meclisimizin buna çare bulmasını diliyorum. Saygılar sunuyorum efendim.
Sayın Kaplan…
Teşekkür ediyorum Sayın Başkan. Ergene Nehri, plansız büyümeyle son yıllarda sağ muhafazakâr iktidarların siyasetinin kiridir. Bu kiri kendilerinin temizlemesi gerekir; tek kelimeyle bu. Enerjiye gelince: Bir türlü araştırma önergelerimiz kabul edilmedi burada. Doğayı, tarihi, kültürü, çevreyi yok ederek, zamlarla da vatandaşı çıraya, tezeğe mahkûm eden bu anlayış tahribata yol açtığı gibi tepki gösteren vatandaşlarımızı da neredeyse insanlar içine çıkmayacak mahkeme kararlarıyla tehdit etmeye başladılar. Örneğin, on beş yaşında bir kızımızın hakkında çıkan kararı, dünyanın hiçbir çağdaş ülkesinde duyamazsanız, ancak Türkiye’ye özgüdür. “HES protestolarına katılmayacaksınız, ailelerinizle görüşmeyeceksiniz.” kararı, inanın, en geri ülkede, Somali’de bile bir hukukta bulamazsınız. Bu ayıpların temizlenmesi gerekir diye düşünüyoruz.
Sayın Öztürk…
Sayın Başkan, teşekkürler. Biraz önce Sayın Bakan bir yanlış bilgilendirilmeden bahsetti. Ben kendimden hiçbir şey katmadım, oraya gittim, ne konuştuysalar buraya getirdim. Yüreğiniz yetiyorsa siz de gidin, onları dinleyin Sayın Bakan.
Biz oradayız, oradayız biz.
Sonra, kendinizden önce hiçbir şey yapılmadığını söylüyorsunuz. Sayın Bakan, siz bürokraside değil miydiniz? Ne yaptınız siz? Yan gelip yattınız mı? Biz zannediyorduk ki oradaki başarılarınızdan dolayı bakan oldunuz. Bir gün de unutmayın, sizin yaptıklarınızı görmemezlikten gelen insanlar olacak. Yazıktır! Böyle bir yol açmayın. Diyoruz ki: Bugün halkın gözyaşıyla HES uygulaması yapıyorsunuz. Halkı üzeceksiniz, ağlatacaksınız ama sadece bugün. HES’lerle dolu yarınlarda ise ağlayan sizler, sizin torunlarınız olacak. Unutmayın, değerli arkadaşlar, bu ülke torunlarımızdan bize ödünçtür, onlara sağlıklı bir ülke bırakmak mecburiyetindeyiz. Vatandaşın haykırışını ben dile getirdim. Kendimden hiçbir şey katmadım.
Sayın Soydan…
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum. Sayın Ulaştırma Bakanım, biliyorsunuz -siz Çanakkale’yi çok iyi biliyorsunuz- yakında Çanakkale Havaalanı tadilat dolayısıyla kapatılacaktır, büyüme çalışmaları yapılacaktır. Bu büyüme çalışmaları sırasında eski pist de sökülüp tekrar betonlanacaktır. Bu anlamda -Çanakkale’yi bildiğiniz için söylüyorum- Çanakkale Havaalanı şu anda şehri ikiye bölmektedir. Bu büyüme çalışmalarıyla Çanakkale gerçekten orantısız bir şekilde büyüyecektir. Çanakkale Havaalanı’nın, hazır bu tadilat yapılacakken, Çanakkale’nin dışına -yer de göstereyim- Özbek Ovası’na taşınması Çanakkale’ye gerçekten gelişimi açısından olumlu bir katkıda bulunacaktır ki Özbek Ovası’nda da havaalanına yer verecek vatandaşlarımız vardır. Eğer Çanakkale’ye bunu yaparsanız yeni havaalanına da sizin adınızın konulmasını ben önereceğim. Saygılarımla.
Sayın Ağbaba…
Sayın Bakan, 1996 yılında yapımına başlanan Yoncalı Barajı maalesef bitirilememiştir. “Yoncalı Barajı” deyince Arguvan’da akla devlet gelmektedir. Şimdiye kadar iz kapsamına alınan ve geçen yıl ödenek ayrılarak inşaatına başlanan ama çeşitli nedenlerle inşaatı sürmeyen Baraj maalesef tamamlanamamıştır. Bu nedenle Yoncalı Barajı’ndan dolayı insanların devlete güveni kalmamıştır. Bu barajın sonunu Arguvan, Atma ve Malatya merak ediyor, yapılacak mı yapılmayacak mı diye. Sayın Ulaştırma Bakanı, Yazıhan, Hekimhan, Arapgir, Kuluncak, Arguvan, hatta Kemaliye ve İliç ilçelerini Malatya Havaalanına bağlayan bir güzergâh olan yola maalesef Malatya merkeze gidilerek ulaşılmaktadır. Geçtiğimiz günlerde Hekimhan ilçesi Yamadağı’na uluslararası hizmet verecek bir kayak merkezi temeli atıldı. Ayrıca, Hekimhan ve Hasançelebi beldelerinde çok büyük maden tesisleri yapılmaktadır. Sayın Bakan, bu Yazıhan ilçesi Bereketli köyü yakınlarına yapılacak bir köprü bu yolu 40 kilometreye yakın kısaltacaktır. Bu köprünün yapılması da bu ilçelerin ekonomik olarak büyümesini sağlayacaktır. Bu köprünün yapımı hakkında düşünceleriniz nelerdir? Teşekkür ederim.
Sayın Erdoğdu…
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Sayın Bakanın enerjiyle ilgili verdiği bilgilerin birçoğu yanlış ve hayal dünyası, net olarak söylüyorum. Öncelikle Sayın Bakana şunu söylüyorum, yani bu söylediklerimi de ben söylemiyorum, Sayın Cumhurbaşkanımız söylüyor: Hidroelektrik santrali ruhsatlarının çoğunlukla çantacılara verildiği ve bunların çevre değerlendirmesinin yapılmadığını Cumhurbaşkanlığı Yüksek Denetleme Kurulu sitesindeki rapordan net olarak okuyabilirsiniz. Onun için, Sayın Bakanın anlattığı enerji sektörü bu ülkede değil. Enerji sektörü kötü yönetim ve yolsuzluklara bulaşmış durumda. Bunu burada bir dakikada anlatmamız mümkün değil. Sadece şunu söylüyorum: Çok önemli bir enerji kaynağı kömürdür. Kömürde ihalesiz olarak, genel müdürün iki dudağı arasında, fahiş fiyatlarla mal alımlarını ben tespit ettim ve bunu Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına götürdüm. Üç senedir soruşturma açılmadığı gibi, burada Adalet ve Kalkınma Partisi milletvekilleriyle bir af kanunu çıkarıldı, yolsuzluklar affedildi. Bu vicdan kanatan bir şeydir, bu çok ayıp bir şeydir. Ben birçoğunuzu tenzih ediyorum. Bu işlerin altına baktığınızda geçmiş dönemin milletvekillerini görüyorsunuz. Bu da siyasetin kirlenmişliğiyle alakalı bir şeydir. Umuyorum ki yeni dönemde hep beraber bunu temizleriz ve hep beraber bu yükün altından kalkarız.
Sayın milletvekilleri, 60’ıncı maddeye göre pek kısa söz talepleri döndüre döndüre aynı konuları üst üste getirmeye başladı ve uzadıkça uzuyor. Şu andan sonra girenlere söz vermeyeceğim çünkü bitiremeyiz yani bunu. Sayın Bakan soru-cevap işleminde zaten cevap verecek. O nedenle rica ediyorum, lütfen girmeyin. Evet, Sayın Acar…
Teşekkür ederim. Antalya Milletvekili Avukat Gürkut Acar konuşuyor. Efendim, ben de Sayın Bakanın açıklamalarını dinledim. Sayın Bakan sadece büyük sulara yapılan HES’lerle ilgili olarak açıklamalarda bulundu. Oysa Antalya’da Uçarsu gibi cırıl derelere HES yapma imkânı sağlandı ve bunlar üzülerek söylüyorum ki yandaş birtakım müteahhitlere veriliyor ve bu sular aslında Antalya’nın en güzel manzarasını, en güzel tabiatını oluşturuyor. Uçarsu gibi bir suyun baraj hâline getirilmesi belli bir yörenin harcanması demektir. Sayın Bakanın bu cırıl derelere, küçük derelere verdiği HES’lerle ilgili o izinleri neden verdiğini merak ediyorum. Çünkü bu derelerin ne doğru dürüst bir sulama imkânı sağlaması mümkündür ne de enerji üretmesi imkânı mümkündür. Bizdeki endişe şudur: Bu küçük derelere verilen sular suların özelleştirilmesi anlamına gelmektedir ve sonuçta da…
Sayın Fırat…
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Bilindiği gibi Güneydoğu Anadolu Projesi’nin en büyük inşaatı Atatürk Barajı’dır. Atatürk Barajı bundan önceki hükûmetler döneminde tamamlanmıştır. Atatürk Barajı’na Adıyaman ili yetmiş köyü ve bir ilçesini vermiştir. Atatürk Barajı göletinden, gölünden sulanabilir arazilerin büyük bir kısmı sulanmamaktadır. 6 adet pompaj istasyonu vardır, bunların çoğu tamamlanmamıştır. Ayrıca, bu GAP projesi içinde olan Koçali, Çamyurdu barajları ve Bebek 1 sulama pompaj istasyonu ne zaman tamamlanacaktır? Çünkü Adıyaman’da, herkesin bildiği gibi, tütün ekimi yasaklandığından, sulu tarıma da geçilmediğinden dolayı her yıl yüz binlerce insanımız Türkiye’nin değişik bölgelerine ırgat olarak gönderilmektedir, işsizlik giderek artmaktadır, yeşil kart sayısı nüfusun yüzde 50’sinden fazladır, yoksullukta Türkiye’de sondan 3’üncüdür, eğitimde sondan 3’üncüdür. Bu sulama pompaj istasyonları ve barajlar ne zaman...
Sayın Başkan, kaç konuşmacı var?
Bitiriyorum şimdi.
Sayın Başkan, Sayın Bakanımız Doğu Karadeniz ve Trabzon’un çok önemli bir turizm merkezi olan Uzungöl üzerinde bulunan Solaklı Vadisi’nde, Solaklı Deresi’nde yapılan HES’lerin oraya uygun bir şekilde yapıldığını ifade etmiştir. Ben buna katılmıyorum çünkü bu önemli alanda yalnızca bir HES yoktur, yirmiyi aşkın HES vardır ve Sayın Bakan HES’lerin çok faydalı olduğunu ifade etmektedir. Ben de soruyorum: Sayın Bakanım, yüreğiniz, beyniniz ve sözleriniz bir mi hareket ediyor? Teşekkür ediyorum.
Sayın Gök…
Ankara’da ana ulaşım planından ayrılarak aynı anda üç hat üzerinden metro çalışmalarını başlattığı hâlde bunları eline yüzüne bulaştıran Ankara Büyükşehir Belediyesinin metro çalışmaları bildiğiniz gibi Ulaştırma Bakanlığına devredilmiştir. Şu anda Ankara halkı metro çalışmalarının ne zaman biteceğini sabırsızlıkla beklemektedir. Metrolar ne zaman bitecektir? Ankaralı ne zaman biletini alıp metrolara binecektir? Kamusal kaynakları bu kadar hovardaca harcayan Ankara Büyükşehir Belediyesi hakkında herhangi bir işlem yapmayı düşünüyor musunuz?
Gündeme geçiyoruz…
Sayın Başkan, sizin uyarılarından önce söz istemiştim.
İlerleyen zaman içerisinde tekrar pek kısa söz talebiniz olabilir. Yani gündem dışılar sonrasında bir müzakere açma imkânının olmadığını grup başkan vekilleri biliyorlar ama bu iyi niyetimin bu kadar esnetilmesini de not ettiğimi söylemek isterim hepinize. Sayın milletvekilleri, Ulaştırma Bakanı Sayın Binali Yıldırım gündemin “Sözlü Sorular” kısmında yer alan sorulardan 1, 8, 19, 21, 24, 34, 54, 70, 104, 108, 150, 152, 153, 154, 156, 157, 159, 165, 166, 167, 168, 171, 172, 174, 178, 181, 182, 185, 191, 195 ve 198’inci sıralarındaki soruları birlikte cevaplandırmak istemişlerdir. Sayın Bakanın bu istemini sırası geldiğinde yerine getireceğim. Başkanlığın Genel Kurula sunuşları vardır. Meclis araştırması açılmasına ilişkin üç önerge vardır, ayrı ayrı okutuyorum: Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Üzüm yetiştiriciliği ve bağcılık sektöründeki sorunların araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Anayasamızın 98. ve İçtüzüğümüzün 104. ve 105. Maddeleri gereğince bir Araştırma Komisyonu kurulmasını arz ederiz. [[Aydın]] [[Şanlıurfa]] [[Diyarbakır]] [[Osmaniye]] [[Amasya]] [[Kars]] [[Zonguldak]] [[Ankara]] [[Samsun]] [[Hatay]] [[Şanlıurfa]] [[Şanlıurfa]] [[Yozgat]] [[Gümüşhane]] [[Elâzığ]] [[Ağrı]] [[Diyarbakır]] [[Ankara]] [[Aksaray]] [[İstanbul]] [[Tokat]] [[Hatay]] Üzüm; besin ve ekonomik değer açısından önemli bir meyvedir. Bu önem ve değerin özellikle tarımla uğraşan kesimce bilinmesi ve anlaşılması için gerekli bilgilendirmenin yapılması gerekmektedir. Ülkemizde, genelde küçük işletmelerin ve aile işletmelerinin elinde bulunan bu sektörde bilinçli bir üretim yapılmamaktadır. Büyük ve organize işletmeleri bu sektöre kanalize etmek için gereken tedbir, teşvik ve önlemlerin belirlenmesi önem arz etmektedir. Bu konuda; ülkemizin hangi bölgesinde hangi türlerin yetiştirilebileceğinin ve bu türlerin toprak ve iklim isteklerinin belirlenerek üreticilerin bilgilendirilmesi, gerekli görüldüğü takdirde ülkemizde bu alanların tespit edilerek haritasının çıkarılması faydalı olacaktır. Günümüzün bilimsel imkânları da dikkate alınarak, üzümün üretim ve değerlendirme ile saklama ve pazarlama teknikleri konusunda üreticinin bilinçlendirilmesi gerekmektedir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Aile kurumumuzun güçlendirilmesi için, ülkemizde meydana gelen, birçok ailenin dağılmasına ve çocuklarımızın mağdur olmasına neden olan boşanma olaylarının ve sebeplerinin araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla, Anayasa'nın 98'inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ederiz. 1) Azize Sibel Gönül [[Kocaeli]] [[Kars]] [[Ankara]] [[Şanlıurfa]] [[Bayburt]] [[Osmaniye]] [[Diyarbakır]] [[Samsun]] [[Hatay]] [[Gümüşhane]] [[Şanlıurfa]] [[Zonguldak]] [[Amasya]] [[Elâzığ]] [[Şanlıurfa]] [[Sinop]] [[Yozgat]] [[Ağrı]] [[Diyarbakır]] [[Ankara]] [[Aksaray]] [[İstanbul]] [[Tokat]] [[Hatay]] [[Çanakkale]] [[Şanlıurfa]] [[Adana]] Ülkemizde artan genç nüfusa rağmen yeni bir ailenin ilk adımı olan evlilik oranlarında kayda değer bir düşüş yaşanmaktır. Zira istatistiki verilere göre, 2007 yılında binde 9,09 olan kaba evlenme hızı 2009 yılında binde 8,21'e düşmüş, 2010 yılında ise bu hız binde 7,98'e kadar gerilemiştir. Başka bir ifadeyle 2007 yılında 638.311 olan evlenme sayısı, 2009 yılında 591.742'ye, 2010 yılında da 582.715'e düşmüştür. Diğer taraftan maalesef boşanma oranlarında da ciddi manada artışlar görülmektedir. Buna göre 2001 yılında 91.994 olan boşanma sayısı, 2007 yılında 94.219'a yükselmiş, 2010 yılında da 118.568'e ulaşmıştır. Yani 2007 yılında binde 1,34 olan kaba boşanma hızı 2010 yılı itibariyle binde 1,62 oranına yükselmiştir. Bütün bu rakamsal değerler, Türk toplumunun ve devletinin temel taşı ve ana birimi olan aile kurumunun sarsıldığını ve yara aldığını tedbir alınmadığı takdirde de geri dönüşü mümkün olmayan noktalara ulaşılacağını göstermektedir. Özellikle boşanma olayları, ailenin yıkımına ve on binlerce çocuğun anne ve/veya baba sevgisinden mahrum kalmasına ve neticede çocuklarımızda tamiri mümkün olmayan psikolojik tahribatlara neden olmaktadır. Kimi zaman da tamamen sahipsiz kalan çocuklara devlet kol kanat germekte, aile ortamının sıcaklığından uzakta büyüyen bu çocuklarımızın sorunları ise katlanarak büyümektedir. Kısacası boşanma olaylarıyla ortaya çıkan aile dramlarının en büyük mağdurları çocuklar olmaktadır. Anne veya babasından ayrı kalmak zorunda kalan veya çocuk esirgeme kurumlarına verilen çocukların kişisel gelişimlerinde ciddi sorunlar ortaya çıkmakta ve bu nedenle ilerleyen yıllarda topluma entegre olma sorunu yaşamaktadırlar. Dolayısıyla boşanma hadiseleri, kişisel ve ailevi problemler olmaktan öte toplumun genelini ilgilendiren sonuçlar doğurmakta ve Türk aile yapısını derinden yaralamaktadır. Bu gerekçelerle kurulacak bir araştırma komisyonunda, Türk aile yapısının sağlam temeller üzerine kurulabilmesi için, evlilik müessesinin güçlendirilerek, ülkemizde meydana gelen, on binlerce ailenin dağılmasına ve on binlerce çocuğun mağdur olmasına neden olan boşanma olaylarının ve sebeplerinin araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesinin toplum hayatımıza önemli katkılar sağlayacağından yararlı olacağı kanaatindeyiz. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Ülkemizdeki seracılığı daha iyi bir yere getirmek, geliştirmek ve yaygınlaştırmak amacıyla Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 104. ve 105. Maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını arz ve talep ederiz. [[Antalya]] [[Antalya]] [[Antalya]] [[Şanlıurfa]] [[Bayburt]] [[Osmaniye]] [[Ankara]] [[Diyarbakır]] [[Şanlıurfa]] [[Kars]] [[Zonguldak]] [[Hatay]] [[Samsun]] [[Şanlıurfa]] [[Yozgat]] [[Gümüşhane]] [[Elâzığ]] [[Ağrı]] [[Diyarbakır]] [[Ankara]] [[Aksaray]] [[İstanbul]] [[Tokat]] [[Hatay]] Sera işletmeciliğinde planlamanın gayesi, bitkilerin yetiştirilmesi ve her dönemde üretilmeleri için bitkilerin optimal üretim koşullarını yapay olarak oluşturmaktadır. Birim alandan yüksek verim alınmasını sağlayarak küçük alanların marjinal olarak değerlendirilmesine imkan veren örtü altı yetiştiriciliği, aynı zamanda yıl içerisinde düzenli bir işgücü kullanımı sağlaması nedeniyle de ülkemizde en önemli tarımsal faaliyetlerden biri haline gelmiştir. Ülkemizde yaklaşık 160 bin ailenin örtü altı üretimi yaptığı hesaplanmaktadır. Ayrıca seracılığın gelişmesi, yayla seracılığının gelişmesini de teşvik etmiştir. Bugün Akdeniz Bölgesi'nin yayla kesimlerini yanı sıra birçok Anadolu kentlerimizde de seracılık hızla artmaktadır. Zira iç bölgelerde de iklim koşullan (aşırı sıcaklar, yağış vb), yeni zararlı ve hastalıklar dolayısıyla açık mekânda piyasanın istediği kalitede sebze yetiştirme imkânı azalmıştır. Seracılık bu bölgelerde de pekâlâ ekonomik olmuştur. Tarla sebzeciliğinde de yeni çeşit ve teknolojiler kullanılması dolayısıyla Türkiye düne nazaran çok daha fazla sebze üretmekte ve tüketmektedir. Bu gelişmeler "fidecilik" diye tanımlanan büyük bir sektörü doğurmuştur. Bugün ülkemizde 84 adet (1.200 dk) fide işletmesi vardır. Esasen seracılık faaliyeti olan bu iş kolunda 5.000 kişilik işçi ve 500 kişilik idari ve teknik personel istihdamı mevcuttur. Sebze ticaretinde söz sahibi ülkeler seracılıkta yeni teknolojiler kullanmaktadır. Sera yapılarında olan değişikliler (yükseklik, havalandırma, klimatizasyon vs), bitki besleme ve sulama otomasyonları, farklı bitki yetiştirme ortamlarının kullanılması (taş yünü, perlit, kokopit, kum, torf vb) önemlileridir. Ülkemizde seracılık 1940'lı yıllara dayanmakla birlikte 1970'lerden sonra hızla gelişmiştir. Ancak 2000'li yılların başından itibaren dünyadaki gelişmelerden de etkilenerek yeni bir gelişim ve değişim sürecine girmiştir. Farklı sektörlerden sermayenin seracılığa girmesiyle sadece yeni teknolojilerin kullanımının yanı sıra işletme büyüklükleri konusunda da standartlar değişmiştir. Sektörde ölçek ekonomisi gerçeği görülmüştür. Tabii bu gelişmelerle birlikte piyasanın kaliteli, sağlıklı, kalıntısız ürün bilinci ve talebinin artması da paralel gelişmiş ve birbirine olumlu etki yapmıştır. Herkes şunu görmüştür: Gerekli yatırım yapılmadan ve teknoloji kullanılmadan kaliteli ve sağlıklı ürün elde edilemez. İhracatta ve uluslararası piyasalarda güçlü olunamaz. Halka sağlıklı ürünler sunulamaz. Son 10 yılda ülkemizde kurumsal yatırımcılar tarafından yaklaşık 6.000 dk. yüksek teknolojik sistemlerle donatılmış ve topraksız kültür sebze üretimi yapılan sera varlığı oluşmuştur. Toplam tesis yatırımı yaklaşık 500 milyon $, istihdamı ise 4.500 işçi ve 400 idari ve teknik personeldir. Modern seraların payının ülkemiz sera varlığının % 1'inden biraz fazla olduğu düşünülürse önümüzdeki potansiyel daha iyi anlaşılmaktadır. Bu gelişmeler sonucu Ticaret ve Sanayi Bakanlığı, endüstriyel seracılık yapan işletmeler ile bilgi işlem şirketlerinin teşviklerden faydalanmasına imkan sağlanacak bir düzenlemeye gitmektedir. Buna göre, devlet artık bu tesisleri de sanayi işletmesi olarak kabul edecek, elektrikte % 40'lara varan indirimler olacaktır. Yatırımların kalkınmada öncelikli yörelere kaydırılması için teşvik sağlanacaktır. Tüm bu gelişmeler geleneksel sera üreticilerini de etkilemiştir. Üreticilerimiz de gelişmelere ve özellikle piyasanın taliplerine karşı ilgisiz kalamamıştır. Süratle seralarını yenilemeye, yeni teknolojiler ve üretim tekniklerini kullanmaya başlamışlardır. İç ve dış pazarlar, onları da kaliteli ve sağlıklı mal üretmeye zorlamaktadır. Başka rekabet şansı da yoktur. Ülkemiz farklı iklim kuşaklarına sahip olması, yatırımcı ruhu ve ihracat imkânlarıyla bu sektörde büyük potansiyele sahiptir. Seracılık sektörünün enerji kullanımı, yapı denetimi, çalışma yasaları, teşvik ve kredilendirilme, tarımsal girdi sübvansiyonları, jeotermal kaynakların kullanımı vb birçok kanunun araştırılması çok büyük bir nüfusu da ilgilendirmektedir. Bu konuyla ilgili bir Meclis Araştırması açılması büyük yararlar sağlayacaktır. Bilgilerinize sunulmuştur. Önergeler gündemdeki yerlerini alacak ve Meclis araştırması açılıp açılmaması konusundaki görüşmeler sırası geldiğinde yapılacaktır. Alınan karar gereğince gündemin “Sözlü Sorular” kısmına geçiyoruz. Sayın milletvekilleri, Ulaştırma Bakanı Sayın Binali Yıldırım gündemin “Sözlü Sorular” kısmında yer alan sorulardan 1, 8, 19, 21, 24, 34, 54, 70, 104, 108, 150, 152, 153, 154, 156, 157, 159, 165, 166, 167, 168, 171, 172, 174, 178, 181, 182, 185, 191, 195 ve 198’inci sıralarındaki soruları birlikte cevaplandırmak istemişlerdir. Şimdi bu soruları sırasıyla okutuyorum: Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Sayın İdris Naim Şahin tarafından sözlü olarak cevaplandırılması konusunda gereğinin yapılmasını saygılarımla arz ederim. 2011 mayıs ayında Ardahan Posof İlçesi Çambeli köyünde heyelan nedeniyle zemin kayması olmuştur. Bu olaydan dolayı evlerde çatlaklar olduğundan evler oturulamaz durumdadır. 3 ay önce yetkililer afet konutlarının bir an evvel yapılacağını söylemelerine rağmen bugüne kadar bir gelişme olmamıştır. 1- Ardahan Posof İlçesi Çambeli köyünde heyelan nedeniyle köydeki evlerde çatlaklar meydana gelmiştir. Bu evlerde oturulacak durum olmadığından afet konutları ne zaman yapılacaktır? Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma Bakanı Sayın Binali Yıldırım tarafından sözlü olarak cevaplandırılması konusunda gereğinin yapılmasını saygılarımla arz ederim. 14.7.2011 Kars-Ardahan arasındaki Hoçuvan bölgesinde bulunan yol 5 yıldır yapılmıyor. Yol stabilize, yolda büyük kazalar meydana gelmektedir, hemşehrilerimizin can ve mal kaybına yol açmaktadır. Yolun bir an evvel asfalt yapılması ile bu sorunlar son bulacaktır. 1) Kars-Ardahan arasındaki Hoçuvan bölgesinde yapılmaya başlanan yol 5 yıldır yapılamıyor. Geçen süre içinde hemşehrilerimizin maddi ve manevi kayıpları olmaktadır. Bu kayıpların önüne geçilmesi için yolun bir an evvel asfaltlanarak hizmete açılması ne zaman sağlanacaktır? Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma Bakanı Sayın Binali Yıldırım tarafından sözlü olarak cevaplandırılması konusunda gereğinin yapılmasını saygılarımla arz ederim. 14.7.2011 Ardahan-Ardanuç yolu 20 yıldır bitmedi. Bölgeyi ve Karadenizi kalkındıracak yolun bir an evvel bitirilerek bölge vatandaşlarının daha kolay ulaşım sağlamaları ve ticaretin gelişmesini olumlu yönde etkileyecektir. Bu yolun yapılmasıyla beraber sınır kapılarında hızlı bir çalışma sağlayacaktır. 1) Ardahan-Ardanuç arasında yapılması planlanan ve 20 yıldan beridir bitirilmeyen yolun yapılmasıyla Karadeniz ve bölgeyi rahatlatacaktır. Yolun bitmesi ile ticaret gelişecek ve göç duracaktır. Ardanuç yolu ne zaman tamamlanacak? Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Aşağıdaki sorumun Ulaştırma Bakanı Sayın Binali Yıldırım tarafından sözlü olarak cevaplandırılmasının teminini arz ederim. Dr. Reşat Doğru Soru: Amasya-Tokat-Erzincan yolu üzerinde çalışmalar devam etmektedir. Planlanan yolun ne kadarı bitmiştir? Ne zaman tamamı bitirilecektir? Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Aşağıdaki sorumun Ulaştırma Bakanı Sayın Binali Yıldırım tarafından sözlü olarak cevaplandırılmasının teminini arz ederim. Dr. Reşat Doğru Soru: Tokat Merkez çevre yolu ne zaman bitirilecektir? Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma Bakanı Sayın Binali Yıldırım tarafından sözlü olarak cevaplandırılması konusunda gereğinin yapılmasını saygılarımla arz ederim. 12. 7. 2011 Baz istasyonları erişim sağlanması açısından yeni baz istasyonları kurmaktadırlar. Baz istasyonları yaydığı Radyasyon yaymasından dolayı başta kanser olmak üzere birçok hastalığa neden olmaktadır. Yine baz istasyonları sağlık sorunları başta olduğu gibi görüntü kirliliğine neden olmaktadır. 1- Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin almış olduğu karar gereği binalara ve işyerlerine kurulan baz istasyonlarının uzun sürede kişi ve çevreye zarar verdiği yerleşim çevrelerinden uzakta kurulması gerektiği için yerleşim yerlerine kurulan baz istasyonlarının sökülmesine karar vermiştir. Buna göre tüketiciler yaşadıkları ya da çevresinde bulunan binalar ile çalıştıkları binalara veya çocukların gittiği okul, kreş, park gibi yerlere kurulan baz istasyonlarından sökülen var mıdır, sökülmediyse neden sökülmedi? Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Aşağıdaki sorumun Ulaştırma Bakanı Sayın Binali Yıldırım tarafından sözlü olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Dr. Reşat Doğru Soru: Tokat havaalanı yetersiz kalmaktadır. Tokat halkı havaalanının dünya standartlarında her uçağın inebileceği şekilde olmasını beklemektedir. Tokat'a yeni bir havaalanı mı yoksa mevcudu revize etmeyi mi düşünüyorsunuz? Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma Bakanı tarafından sözlü olarak cevaplandırılması konusunda gereğinin yapılmasını saygılarımla arz ederim. 28.7.2011 Ardahan’da kışlar çok sert ve uzun geçtiğinden dolayı ilkbahar ve yaz aylarında eriyen karlar köy yollarını kullanılmaz duruma getirmektedir. Köy yollarında çökmeler oluyor köy yollarının bakımının yapılmasının yanında köprülerin üstündeki korkulukların yapılması gerekmektedir. 1- Ardahan'da inşaat sezonu çok kısadır bu kısa zaman içinde yaklaşık 250 köyün yolunun mevcut araç parkı ile yapmak zorundadır. Ardahan valiliğinin yeni araç parkına kavuşması için bir çalışmanız olacak mı? 2- Ardahan’daki bölünmüş yollar ne zaman tamamlanacak? Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma Bakanı Sayın Binali Yıldırım tarafından sözlü olarak cevaplandırılması konusunda gereğinin yapılmasını saygılarımla arz ederim. 20.7.2011 Devlet Demir Yolları yenileme hattını Erzurum Horasan olarak belirlemiştir. Oysa yeni Türki devletlerine kadar uzanacak olan Demiryolu Kars, Ardahan ve Iğdır halkının kullanımına da hizmet etmektedir. Uzun yıllar önce yapılan ve yenilenmeyen demiryolunun da bakıma ve yollarının yenilenmesine ihtiyaç vardır. 1- Devlet Demir Yolları yenileme hattını Erzurum-Horasan olarak belirlemiş olmasından dolayı bu bölgedeki Kars, Ardahan ve Iğdır illerinde yaşayan hemşehrilerimizi de çok yakından ilgilendirmektedir. Aynı zamanda yeni Türki Devletlerine kadar uzanacak olan bu yolun yenileme işleminin bir an evvel yapılması için bir çalışmanız olacak mı? Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma Bakanı Sayın Binali Yıldırım tarafından sözlü olarak cevaplandırılması konusunda gereğinin yapılmasını saygılarımla arz ederim. 20.7.2011 Karayolları 12. bölge müdürlüğü tarafından 3 yıl önce yapımına başlanan Kars-Erzurum bölünmüş yolu yol yapımının yavaş ilerlemesinden dolayı başta şoför esnafı olmak üzere yol tek şeritten verildiğinden dolayı bölge halkı eziyet çekmektedir. Yol tek şeritten verilmesinden dolayı zaman zaman kazalar meydana gelmektedir. 1- Erzurum-Kars arası bölünmüş yolun yapılmaması Kars, Ardahan ve Iğdır illerindeki vatandaşları da etkilemektedir. Bu yolu kullanan binlerce insan sıkıntı çekmektedir. Yol ne zaman tamamlanacak? Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım tarafından sözlü olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 1. 1923-2002 yılları arasında kaç km duble yol yapılmıştır? 2. 2003 yılından bu yana kaç km duble yol yapılmıştır? Yapılan bu çalışmalara harcanan para ne kadardır? Bölünmüş yolların faydaları ile bu çalışmalardaki hedefler nelerdir? Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım tarafından sözlü olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 2003 yılından bu yana kaç km tek platformlu yol yapılmıştır? Bu yolların yapımı için harcanan miktar ne kadardır? Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım tarafından sözlü olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 2002-2011 döneminde alternatif finans kaynakları kullanılarak ulaşım ve iletişim temel altyapı projelerinin geliştirilmesine büyük önem verildiği bilinmektedir. Bu kapsamda, kamu-özel sektör işbirliği (YİD ve benzer model) kaynakları ile yapılan yatırımlar nelerdir? Bunların parasal büyüklüğü ne kadardır? Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım tarafından sözlü olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Yapılan bölünmüş yollarımızın, seyahat sürelerini kısaltması nedeniyle, zamandan bir yılda ortalama ne kadar kazanım elde edilmektedir? Ayrıca, yine bir yılda ortalama ne kadar yakıt tasarrufu sağlanmakta ve bunun parasal karşılığı ise yaklaşık ne kadar TL olmaktadır? Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım tarafından sözlü olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Karayolunda seyreden motorlu araçların teknik muayenelerinin, Bakanlığınızın denetiminde özel sektör marifetiyle yürütülesi uygulamasına yönelik sonuçlar neler olmuştur? Halen bu hizmet kaç adet sabit ve seyyar muayene istasyonlarında verilmektedir? İstasyonların illere göre dağılımı nasıldır? istasyon sayısının arttırılmasını düşünüyor musunuz? Denetimlerin daha etkin, şeffaf ve güvenilir olması bakımından ne tür çalışmalar yapılmaktadır? Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım tarafından sözlü olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Bakanlığınızca başlatılan yeni bir uygulama ile modeli eski ve trafikte tehlike arz eden ekonomik ömrünü tamamlamış araçlar piyasadan çekilmektedir. Uygulamanın başladığı tarihten bu yana kaç araç trafikten çekilmiştir? Trafikten çekilen araçlar nasıl değerlendirilmektedir? Bu amaçla Bakanlığınızca hak sahiplerine ne kadar ödeme yapılmıştır? Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım tarafından sözlü olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Yeni yapılan bölünmüş yollar, yol iyileştirmeleri, araç muayeneleri, tonaj denetimleri ve trafikten eski araçların çekilmesi ile birlikte, karayollarımızda meydana gelen ve can ve mal kaybına neden olan trafik kazalarında herhangi bir azalma var mıdır? Varsa 2002-2011 dönemini karşılaştırabilir misiniz? Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım tarafından sözlü olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Bakanlığınız tarafından, Trafik Güvenliği Hizmetleri için 2010 yılı sonu itibariyle kaç metrekare yatay işaretleme, kaç metrekare düşey işaretleme, kaç km. otokorkuluk, kaç noktada trafik sinyalizasyon sistemi kurulması ve kaç noktada kaza kara noktası iyileştirme çalışmaları yapılmıştır? Bu hizmetlerin karşılığı olarak toplam kaç TL. harcanmıştır? Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım tarafından sözlü olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Bakanlığınıza bağlı Yol Kenarı Denetim İstasyonlarında yapılan denetimlerde; araçların ağırlık ve boyut kontrollerinin yapılması amacıyla, uygulamanın başladığı tarihten bu yana kaç adet aracın denetlenmesi yapılmıştır? Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım tarafından sözlü olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Devlet ve il yolları üzerindeki şantiyelerde köprü yapım, köprü bakım ve tarihî köprü çalışmalarınız ne aşamadadır? Kaç adet köprünün projesi, bakım, onarım ve restorasyonu tamamlanmıştır? Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım tarafından sözlü olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Lastik tekerlekli vasıtalar için planlanmış olan İstanbul Boğazı Karayolu Tüp Geçişi (Avrasya Tüneli) projesinin maliyeti ne olacak? Ne zaman işletmeye alınabilecek? İstanbul'a sağlayacağı yararlar nedir? Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Aşağıdaki sorumun Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım tarafından sözlü olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 2003-2011 yılları arasında mevcut demiryolu ağının kaç km. lik bölümü yenilenmiştir? Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım tarafından sözlü olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Marmaray Projesine ne zaman başlanılmıştır? Yapılan arkeolojik kazılar nedeniyle gecikme yaşanan projenin ne zaman bitirilmesi planlanmaktadır? Projenin toplam maliyeti ne kadardır? Projedeki mevcut durum nedir? Projenin tamamlanması ile özelinde İstanbul ili'nin genelinde ise ülkemizin kazanımları neler olacaktır? Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım tarafından sözlü olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Modern yük taşımacılığının kalbi olarak görülen, diğer ulaşım sistemleri ile entegre olarak kombine taşımacılığı geliştiren lojistik merkezler ülkemizde de kurulmaya başlanmış mıdır? Lojistik merkezler öncelikle organize sanayi bölgeleriyle bağlantılı olarak yük taşıma potansiyelinin yoğun olduğu kaç bölgede yapılmaktadır? Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım tarafından sözlü olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Ankara-Eskişehir kesiminde işletmeye açılmış bulunan ve halen yapımı devam eden Ankara İstanbul Yüksek Hızlı Tren hattı ne zaman hizmete başlayacaktır? Söz konusu hat hizmete açıldığında mevcut yüksek hızlı tren setleri yeterli olacak mıdır? Yeni set alımı planlanmakta mıdır? Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım tarafından sözlü olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Ülkemizin 3. büyük kenti olan İzmir'inde hızlı tren projesinden yararlanması amacıyla, Ankara-İzmir hızlı tren projesini ne zaman ihale etmeyi hedefliyorsunuz ve ne zaman tamamlanacaktır? Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım tarafından sözlü olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Adapazarı-Karasu demiryolu hattının inşaatına başlandığını biliyoruz. Adapazarı-Karadeniz Ereğlisi ve Bartın limanı demiryolu bağlantısı ne zaman gerçekleştirilecektir? Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım tarafından sözlü olarak cevaplandırılmasını arz ederim. THY yurtiçi uçuş tekeli ne zaman kaldırıldı? Bu kapsamda başlatılan Bölgesel Hava Taşımacılığı projesiyle 2002-2011 yılları itibariyle yurtiçi ve yurtdışı yolcu sayıları ne kadardır? Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım tarafından sözlü olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Türk uçakları yurt dışında denetlenmektedir. Ülkemize gelen yabancı uçaklar da Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından denetlenmekte midir? Ayrıca, “Havacılık Güvenliği ve Emniyeti” kapsamında yapmış olduğunuz denetim sayısı ne kadardır? Bu denetimlerden ne gibi sonuçlar alıyorsunuz? Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım tarafından sözlü olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Hangi havaalanlarının terminalleri yenilenmiş veya yolcu kapasitesi artırılmıştır? Havaalanlarına yapılan yatırımlar sonucunda uçak park yeri sayısında artış olmuş mudur? Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım tarafından sözlü olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Bölgesel havaalanlarından bahsediliyor. 2023 yılına kadar bölgesel havaalanı inşa etmeyi planlıyor musunuz? Bu havaalanları nerelerde inşa edilecek? Buyurun Sayın Bakan.
Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; sözlerime başlarken, 24’üncü Dönem yasama çalışmalarının ülkemize, milletimize, Meclisimize hayırlı, uğurlu olmasını diliyorum, başarılı bir yasama yılı geçirmemiz umuduyla hepinizi saygıyla selamlıyorum. Evet, bugün Bakanlığıma sorulan otuz soru var. Bunları sırasına göre cevaplandıracağım. Sayın Başkan, eğer izniniz olursa, soruları tekrar okumayacağım, sadece cevapları anlatacağım zaman kazanmak bakımından. Ancak, sorunun kime ait olduğunu da bu arada ifade edeceğim. Ardahan Milletvekili Sayın Ensar Öğüt’ün sorusu: Ardahan ili Posof ilçesi Çambeli köyünde geçtiğimiz mayıs ayında meydana gelen heyelanda evleri zarar gören vatandaşlarımız yeni yapılacak afet konutları için kendilerinden yerlerini bedelsiz vermeleri konusunda yapılan teklifi kabul etmedikleri için kamulaştırma yoluna gidilmiş ve kamulaştırma çalışmaları hâlen devam etmektedir. Ancak bu süre içerisinde mağdur olan vatandaşlarımızın barınması için soğuk iklim çadırları temin edilmiş ve herhangi bir sorun söz konusu değildir. Bu soru İçişleri Bakanımıza sorulan bir sorudur. Böylece bu soruyu cevaplandırmış oluyorum. Yine Ardahan Milletvekili Sayın Ensar Öğüt’ün 6/8 sayılı soru önergesi: Ardahan iline 28 kilometre uzaklıkta bulunan Hoçuvan bölgesi Kars-Ardahan yolu üzerindedir. Esasında ana yoldan da 5 kilometre daha batı tarafta bulunan bir yerleşim yerimizdir yeni adıyla Hasköy, eski adıyla Hoçuvan. 88 kilometre uzunluğundaki Kars-Ardahan yolunun tamamı bu yıl içerisinde bölünmüş yol olarak tamamlanmış ve trafiğe açılmıştır. Hoçuvan ana yol bağlantısı il özel idaresi sorumluluğunda bir yoldur. Dolayısıyla, Karayolları ağında değildir. Bu yolla ilgili herhangi bir sorun varsa biz bunu o ilin valiliğine ve il özel idaresine söylemek suretiyle gideririz ama şunu ifade etmek isterim ki bugün itibarıyla Ardahan-Kars arası 88 kilometre bölünmüş yol tamamen bitirilmiş ve trafiğe açılmıştır. Bu yol iki ilimizi kesintisiz birbirine bağlayan önemli bir yoldur. Yüce heyetinize saygıyla sunarım. Yine Ardahan Milletvekilimiz Sayın Ensar Öğüt’ün (6/19) sayılı sözlü soru önergesinin cevabını veriyorum: Ardahan-Ardanuç yoluyla ilgili. Bu yolun tamamı 62 kilometre olup tek yol, tek platformlu yoldur. Bu yol esasında Ardahan’la Ardanuç üzerinden Artvin’i bağlayan bir güzergâhtır, Karadeniz’i bağlayan bir güzergâhtır. Çok zor, apik arazilerden geçen bir yoldur. Yolun 17 kilometrelik bölümü 2003 yılı öncesinde tamamlanmıştır, 2003-2011 yılları arasında da 24 kilometrelik kesimi bitirilmiştir, böylece toplam yapılan 41 kilometre yol olmuştur, kalan 21 kilometresinin 9 kilometrelik bölümü bu yıl sonuna kadar açılacak ve 12 kilometrelik bölümü ise 2013 yılında bitirilecektir. Gördüğünüz gibi 12 kilometre ama bir yılda bitirilemiyor, oldukça zor bir güzergâh. Ben o güzergâhtan birkaç sefer geçtim. Bu güzergâhlarda yol yapmanın zorluğunun ötesinde, tabii yol eğimlerini tutturmak için çok derin dolgu ve yarma işlemleri yapılıyor. Bu da şev akmasına, heyelan oluşmasına risk oluşturan bir çalışmadır. Ama şartlar ne olursa olsun bu yol bitirilip buradan Karadeniz’e çıkış verilecektir. Tokat Milletvekili Sayın Reşat Doğru’nun (6/21) sayılı sözlü soru önergesi: Bu soru kuzey TETEK yoluyla ilgilidir. Amasya-Erzincan arasında, Amasya-Tokat-Reşadiye-Refahiye güzergâhını takip eden, eski adıyla İpek Yolu veya Dere Yolu dediğimiz bir yoldur, batı ile doğu arasında çok önemli bir ulaşım koridorudur. Bu yolun Amasya-Erzincan arası 376 kilometredir, 338 kilometrelik kesimi tamamlanarak trafiğe açılmıştır. Burada bir hususu sizlerle paylaşmakta yarar görüyorum: Bu 338 kilometrelik tamamlanan kısmın tamamı son üç yılda yapılmıştır. 2003 öncesi bu yolda yapılan bölünmüş yol miktarı 5,5 kilometredir. Bu yolun hayati önemi vardır doğu-batı trafiği için, hatta İran’dan Kafkaslara, Orta Asya’ya giden yol güzergâhı bu vadiden geçmektedir. Şu güne kadar yol için yapılan harcama 871 milyon Türk lirasıdır. Kalan kısım nedir? Yolun kalan kısmı 38 kilometredir. Bu 38 kilometrenin 30 kilometresi de bu yıl bitirilecektir. Kamulaştırma sorunu olan bir 8 kilometrelik kısım var, onlar da parça parça, yol güzergâhında yedi noktada yapmışız, mesela bir eve gelmiş yahut bir bostana gelmiş, tarlaya gelmiş mahkemelere intikal etmiş; oralar atlanmış. Bu şekilde bir 8 kilometre var. Onların sorununu da çözdüğümüz zaman yolun tamamı bölünmüş hâle gelecek. Bölünmüş hâle gelmekle de kalmıyor, bu yolun 178 kilometresini de sıcak asfalt kaplama yaptık. Yani otoyol kalitesinde bir bölünmüş yola dönüştürmüş olduk. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; yine, Tokat Milletvekilimiz Sayın Reşat Doğru’nun (6/24) sayılı soru önergesi: Efendim, bu Tokat çevre yolu. Ben Çarşamba günü yani dün Tokat’taydım ve çevre yolunda bizatihi dolaştım. Tokat çevre yolu, 8 kilometrelik, Tokat’ı Sivas yoluna bağlayan, Yıldızeli üzerinden Sivas’a Turhal’dan gelip, şehir içi trafiğini tamamen transit trafiğe dönüştürecek çok önemli bir yol. Bu yolun yapılmasıyla birlikte Tokat şehir içi trafiği fevkalade iyileşecek. Yol aksı tamamlanmış durumda. Asfaltlama çalışmaları bir iki hafta içinde başlayacak. Yaklaşık olarak 70 bin ton BSK asfalt kaplaması burada yapılacak. Hava şartları herhangi bir engel teşkil etmezse yolun 2012 Şubat-Mart aylarında tamamen hizmete açılması mümkün hâle gelecek. Bu yolda çok sıkıntı yaşadık. Yaşadığımız sıkıntının en büyüğü kamulaştırmadan kaynaklanıyor. Kamulaştırma için bu yolda iki yıl mahkemede davaların bitmesini beklemek zorunda kaldık ama bütün sorunlar aşıldı. Şu anda önümüzde bir asfaltlama çalışması kaldı istinat duvarlarıyla birlikte. Ardahan Milletvekilimiz Sayın Ensar Öğüt’ün (6/34) sayılı soru önergesi: Bu soru cep telefonlarının işletilmesine esas teşkil eden baz istasyonlarıyla ilgili. Baz istasyonlarının “Sağlığa zararlı mı değil mi?” diye uzun süreden beri toplumda, kamuoyunda tartışması devam ediyor. Ancak, bu tartışmaların hangi temelde gerçekleştirildiğini doğrusu anlamakta zorlanıyoruz çünkü baz istasyonları, mobil haberleşmenin olmazsa olmaz araçlarıdır. Bugün, baz istasyonları olmadan cep telefonlarıyla haberleşme yapma imkânı yoktur, böyle bir teknoloji henüz geliştirilememiştir. Bulunduğumuz bu mekânda bile, haberleşmenin, bu civarda, Meclis binası çatısında, kenarında bulunan baz istasyonlarıyla mümkün hâle geldiğini ben yüce heyetinize hatırlatmak isterim. Peki, bu işler dünyada nasıl oluyor, bizde nasıl oluyor, bu tartışma hangi temelde devam ediyor buna bir bakalım. Baz istasyonlarının kurulmasına ilişkin yasal dayanak, 21 Nisan 2011 tarih 27912 sayılı Resmî Gazete’de yayınlanan, en son, Elektronik Haberleşme Kanunu’na uygun, Haberleşme Cihazlarından Kaynaklanan Elektromanyetik Alan Şiddetinin Uluslararası Standartlara Göre Limit Değerlerinin Belirlenmesi, Kontrolü, Denetimi Hakkında Yönetmelik çerçevesinde ifa edilmektedir. Bu Yönetmelik de, dayanağı Uluslararası İyonlaştırmayan Radyasyondan Korunma Komisyonu (ICNIRP) ve Dünya Sağlık Örgütü tarafından insan ve çevre sağlığına zararlı olmadığı kabul edilen sınır değerleri esas almaktadır. Bu sınır değerler de elektromanyetik mahzur durumunda meydana gelen ölçülebilir, hesaplanabilir bir etkisi olan ısı artışına dayanır. Buna göre, daha açık ifadeyle söylemek gerekirse uluslararası sınır değeri, ortalama bir insan vücut sıcaklığının 1 derece artmasına yol açan elektromanyetik alan değeri referans alınır, bu değerin 50 kat üzerinde bir koruma uygulanır. Bu kadarlık ısı artışının insan sağlığı üzerinde olumsuz tesir bırakmadığı yapılan deneylerle ortaya çıkmıştır. Bu çerçeveden baktığımız zaman, Yargıtayın bu konuda aldığı kararlar var. Yargıtayın aldığı kararlar tek tek şikâyet üzerinde alınmış kararlardır. Bu kararlarda baz istasyonlarının sağlığa zarar verdiği gerekçesiyle kaldırılması yönünde olan kararlar olduğu gibi, aksine de kararlar vardır ve dediğim gibi bu şikâyete bağlı münferit davalar sonucu verilmiş bir karardır. İşin esası nedir? İşin esası… Ülkelerden örnekler verelim. Örneğin, İngiltere’de elektrik alan şiddeti 46 voltmetreye kadar müsaade edilmektedir. Yani baz istasyonunun yaydığı gerilim, elektromanyetik alan değeri metre başına, 1 metre uzakta, 46 volt oluncaya kadar baz istasyonunun kurulumuna müsaade edilmektedir. Bu oran Amerika’da 47’dir, Kanada’da 41, Japonya’da 41 ve az önce ifade ettiğim ICNIRP konvansiyonunun öngördüğü değer de 41’dir. Türkiye’de müsaade edilen değer 10 volt/metredir. Yani, bu değerin dörtte 1’idir. Uluslararası müsaade edilir sınırların dörtte 1’ine biz şu anda müsaade ediyoruz. O bakımdan, bu konuda herhangi bir tereddüde mahal olmadığını düşünüyorum. Eğer iletişimi dağ, bayır, şehir, kasaba, her tarafa aynı şekilde yaygınlaştırmak istiyor isek baz istasyonları mutlaka ve mutlaka gerekli altyapı teçhizatıdır, bundan sarfınazar edemeyiz. Bunun bilinmesi lazım. Ama şu olur: Her hâlükârda, şikâyet geldiğinde, baz istasyonuyla ilgili yapılan işlem nedir? BTK hemen uzmanlarını çıkarır, el cihazları var, mahallinde ölçümü yaparlar, eğer bu ölçümde 10 voltmetre değerinin üzerindeyse o hemen kaldırılır, değilse bunun herhangi bir mahzur teşkil etmediği ilgiliye bildirilir. Ben, bu konuda zaman zaman kamuoyunda, gazetelerde STK’ların gündeme getirdiği ve davalarla da mobil haberleşmenin doğrusu zora girdiği bu konu hakkında yüce Meclis aracılığıyla milletimize şunu söylemek istiyorum: İnsanımızın sağlığının, insanımızın geleceğinin üzerinde hiçbir uygulama olamaz, hiçbir şey yapmayız, yapılmasına da müsaade etmeyiz. Ama eğer biz iletişimde gelişmiş ülkelerle atbaşı gideceksek bu teçhizata ihtiyacımız var. Önemli olan, bunun yasal sınırlarını, teknik icaplarını yerine getirerek, toplumun sağlığını, geleceğini de dikkate alarak yürütmektir. Bu konuda endişeye mahal yoktur, olay kontrolümüz altındadır. Bu hususu bilgilerinize arz ediyorum. Ardahan Milletvekili Sayın Ensar Öğüt’ün (6/69) sayılı soru önergesi, Kars-Ardahan karayolu hakkındadır. Kars-Ardahan yolu tamamen bitmiştir, bölünmüş yol olarak bitmiştir. Şu anda çalışmalar, yol refüjleri, katılım yolları ve yol kenarındaki peyzaj çalışmaları sürmektedir. Soru içerisinde de, tabii, karla mücadele için bir bölüm de var. Burada, kar mücadele çalışma programının yetersizliğinden bahsediliyor. Esasında Karayollarının makine parkı kar mücadelesi için yeterlidir ancak diğer kurumların, belediyeler, valilikler, Karayolları ağında olmayan yollarda da tabiatıyla kış aylarında kar mücadelesi icap etmektedir. Bu mücadelede Karayollarımız, görev alanımız dışındadır, içindedir tartışmasına girmeden, nerede bir yol kapalıysa bütün imkânları seferber etmekte ve elbirliğiyle dayanışma içerisinde bu işler yerine getirilmektedir. Soruda, Ardahan çevre yolu -13 kilometre- konusunda da ne olduğu söyleniyor. Ardahan çevre yolu, kuzey-güney istikametinde bir güzergâhtır, ihalesi 2011 yılında yapılmıştır ve geçtiğimiz ağustos ayında sözleşme imzalanmış, bugünlerde işe başlanacaktır ve her şey yolunda giderse 2013 yılında da sıcak asfalt kaplamalı olarak trafiğe açılması öngörülmektedir. Toplam 88 kilometre olan Kars-Ardahan yolu -az önce de ifade ettim- tamamen bitmiştir. Dikkatinizi çekmek isterim, bu yolun 8 kilometresi 2003 öncesi, 80 kilometresi 2003’ten sonra gerçekleştirilmiştir. Ardahan Milletvekili Sayın Ensar Öğüt’ün bir başka sorusu (6/103): Bu soru demir yollarıyla ilgilidir, Erzurum-Horasan hattı. Bu hatta 2011 yılında Erzurum-Topdağ arasında 80 kilometrelik yol yenilenmesi planlanmış ve hâlen yol yenileme çalışmaları devam etmektedir. 2012 yılında da Topdağ-Selim arasında 125, 2013’te de Selim-Kars arasında 100 kilometre olmak üzere yenileme çalışmaları programa alınmıştır. Hususu yüce heyetinize arz ederim. Bir başka sorumuz yine Ardahan Milletvekili Sayın Ensar Öğüt’e ait, (6/107). Ensar Bey burada mı? Bugün ona çalışıyoruz. Evet, bu soru Erzurum-Kars arası bölünmüş yollarıyla ilgili. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Erzurum-Kars devlet yolunun toplam uzunluğu 203 kilometredir. Bu yolun 31 kilometresi 2003 öncesi; 53 kilometresi de sıcak asfalt kaplamalı, 2003-2011 yılları arasında; 75 kilometresi sathi kaplamalı olarak yine bu dönemde tamamlanmıştır. Böylece, 203 kilometrelik yolun 159 kilometresi tamamen bitmiştir. Bir kısmı sıcak asfalt, bir kısmı sathi kaplama. Ama sathi kaplama olan kısımlar da sıcak asfalt programına alınmıştır. Geriye Horasan-Karakurt arasında 44 kilometrelik bir kesim kalmıştır. Bu kesimin de proje çalışmaları hâlen sürmektedir. Proje çalışmaları bitiminde yapım ihalesine çıkılacaktır. Evet, Sayın Reşat Doğru’nun bir sorusunu atlamışız. Onun için not geldi. Tokat Havaalanı’yla ilgili zannediyorum. Tokat Havaalanı’yla ilgili bir soru, (6/53) sayılı. Evvelki gün de baktığım gibi, Tokat, esasında doğu-batı istikametinde uzanan sıradağlar arasında bir vadi içerisinde. Az önce bahsettiğim kuzey TETEK güzergâhında yer alan tarihî bir ilimiz. Tokat’ta bir havaalanı mevcut. 1.925 metre pist uzunluğu var. Tahditli…
Keşke biz de bakan olsaydık Sayın Başkanım!
İnşallah olursunuz.
Söz hakkı için özellikle!
Evet, yirmi dakikanız var. Lütfen ona göre planlayın. Buyurun.
Evet, biraz daha hızlanmamız gerektiğini anladım Sayın Başkan. Evet, Tokat Havaalanı mevcut hâliyle tahditlidir. Pist yönü itibarıyla mânialara maruz bir havaalanıdır. Dolayısıyla, bunun başka bir yere taşınması oradaki yerleşim itibarıyla mümkün değil. Yapacağımız işlem, mevcut havaalanının pist yönünü 40 derece doğu-batı istikametinde çevirmek suretiyle bir iyileştirme cihetine gitmektir. Bu konuda çalışmalara başladık. Durumu bilgilerinize arz ederim. Evet, 11’inci soru: Sayın Nurdan Şanlı’nın (6/150) sayılı soru önergesinin cevabını veriyorum. Bu soru da bölünmüş yollarla ilgili. Bölünmüş yollar, bildiğiniz gibi 6.101 kilometreden -2003 yılı itibarıyla- bugün 21.122 kilometreye çıkmıştır. Yaklaşık, mevcut, 2003 yılına göre, bölünmüş yol ağının 2,5 katı son dokuz yılda gerçekleştirilmiştir ve bölünmüş yollar için harcanan para miktarı 40,2 milyar -40,2 katrilyon- Türk lirasıdır. Bölünmüş yolların şüphesiz kazaların azalmasına etkisi vardır. Bu konuyla ilgili yapılan bir çalışmaya göre 100 milyon taşıt/kilometre başına düşen kazalardaki ölüm sayısı AB ülkelerinde 3 iken, bizde 2002 yılında 5,72; 2009 yılında 4,41; 2010 yılında 3,79 seviyesine gerilemiştir. Bu konuda daha yapacağımız iş olduğunu bu oranlardan da görüyoruz ama şu bir gerçek ki bölünmüş yollar hayat kurtarıyor. Kazalar, daha ziyade bu yollarda sürücü kusurundan, aşırı hızdan, hız ihlalinden meydana geliyor. “Bu yollarla ilgili ne gibi kazançlar sağlandı?” diye bir soru da var. Bu yollardaki en büyük iki tane kazanç; bir tanesi zaman tasarrufu, bir tanesi yakıt tasarrufu. Yaklaşık olarak, yapılan hesaplamalara göre, bölünmüş yollarda bugüne kadar yakıttan ve zamandan tasarrufun parasal değeri 8 milyar Türk lirasıdır, yıllık. Bölünmüş yollara 40 milyar harcandığı düşünülürse beş yıl gibi bir sürede amorti ettiği anlaşılacaktır. Bu da bölünmüş yolların faydasını bir kez daha ortaya koymaktadır. Daha önemli bir şey de, bölünmüş yollar dolayısıyla trafik akışında meydana gelen seri ulaşım imkânıyla havaya salınan yanmış gazlarda da 2,2 milyon ton bir azalma sağlanmıştır. Bu da çevre açısından, çevrenin korunması açısından önemli bir kazanımdır. Tek yollarla ilgili yine Ankara Milletvekili Sayın Şanlı’nın sorusu var. 679 kilometresi sıcak karışım, 4.901 kilometresi sathi kaplama olmak üzere 5.580 kilometre tek platformlu yol yapılmıştır. Bunun için de yaklaşık 4,6 milyar Türk lirası harcama gerçekleşmiştir. Diğer bir soru, Sayın Şanlı’nın: Bu soruda “Ulaşım ve iletişimle ilgili, genel bütçe dışında hangi yatırımlar yapılmıştır?” diye soruluyor. Bu konuda Bakanlığımız yap-işlet-devret veya kamu-özel sektör ortaklığıyla yapılan projelerde öncü rol oynamıştır. Hatırlayın, Ankara Havalimanı, İzmir Havalimanı, Antalya Havalimanı, Dalaman Havalimanı ve şimdi, Kütahya, Afyon, Uşak’ın ortak kullanacağı Zafer Havaalanı gibi ve hatta, İstanbul Havalimanı gibi büyük havaalanları bu modelle gerçekleştirilmiştir ve bu model sayesinde kamu bütçesinden kaynak ayrılmadan yapılmakla kalmamış, aynı zamanda bunlar uzun vadeli kiralama suretiyle sadece üç havaalanımızdan, İstanbul, Ankara ve Sabiha Gökçen’den 11 milyar dolar ilave kaynak hazineye aktarılmıştır. Burada çok örnekler var, zaman almamak için bunları saymıyorum. Yapılacak projeler var. Örneğin, Türkiye’nin en büyük yap-işlet-devret projesi İstanbul-İzmir Otoyol İzmit Körfez Geçiş Köprüsü’dür, Marmaray’ın paralelinde yapılacak Avrasya Tüneli’dir ve bu projeler de şu anda yap-işlet-devretle sözleşmeye bağlanmış projelerdir. İkisinin toplam bedeli 13 katrilyon civarındadır. Karayollarının üç yıllık bütçesi karşılığı bir yatırımdır. Diğer bir soru Ankara Milletvekili Sayın Şanlı’nın: Bu da “Seyahatin kısalması dolayısıyla bölünmüş yollarda ne kadar tasarruf sağlanıyor?” Az önce bunu ifade ettim. Bu soru aynı mahiyette, geçiyorum. Diğer bir soru Bartın Milletvekili Sayın Yılmaz Tunç’un sorusu: “Kara yolundaki araçların muayenesinde eski ile yeni arasında ne değişti?” Bu mahiyette bir sorudur. Bilindiği gibi, yeni araç muayene sistemi eskiden Karayollarında yapılıyordu. Karayolları bunları evraklar üzerinden yapıyordu. Muameleciler tomar tomar ruhsatları alıp “Muayenesi yapılmış.” diye kaşe basıyorlardı ve böylece dağıtıyorlardı. Şimdi bu sistem bitti. Türkiye’nin her tarafında sabit, gezici iki yüzden fazla, çok modern, gelişmiş, her türlü teknik altyapıya sahip araç muayene istasyonlarında çok titiz bir şekilde yapılmaktadır. Bu sistemle kamuya 552 milyon dolar, özelleştirmesiyle, para gelmiştir. Her yıl da bu işletmelerden, araç muayene istasyonlarından alınan paralardan hazine yüzde 30 pay almaktadır. On yıllık için alınacak pay yaklaşık olarak 10 milyar Türk lirasıdır. Örnek verelim. 2 Ekim 2011 itibarıyla 16 milyon 122 bin 666 araç muayenesi gerçekleşmiştir yani toplam motorlu araç sayımızdan daha fazla ve daha ilginç bir rakam veriyorum: Bunlardan 6 milyon 305 bin 454 adedi ilk muayenesinden geçememiştir.
İkinciden daha çok para aldıkları için Sayın Bakan.
Efendim, bir ay içerisinde tekrar gelirseniz para yok.
Bir ay içerisinde gelemezseniz…
Bir ay içinde gelir. En ağır kusur dahi bir ay içerisinde giderilebilir. Sistem çok sağlıklı işlemektedir. Bırakın Türkiye’de, dünyada örnek bir modeldir. 3 bin kişiye doğrudan iş sağlamaktadır. Kamu yatırım yapmamıştır. Kamuya da on yıl içerisinde 10 milyar Türk lirasının üzerinde bir kaynak sağladığından başka, gerçek anlamda muayene yapılmaktadır. Öyle, kâğıt üzerinde, muamelecilerin bürolarında kaşe basılarak muayene dönemi sona ermiştir. Bu sistem, ülkemizin yüz akı bir sistemdir.
Sayın Bakanım, aynı şekilde gittiğiniz zaman muayeneye aynı cezayı bu vatandaşlar da alıyor, özel sektör de alıyor. Haksız kazanç değil midir? Bu konuda bir şey yapmayı planlıyor musunuz?
Efendim, şimdi, onu ben sizden alayım daha sonra, eğer bir aksaklık varsa onun gereğini yaparız. Bartın Milletvekili Sayın Yılmaz Tunç’un diğer bir sorusu, bu yaşlı araçların trafikten çekilmesi. Tabii bu da ülkemizin çok sorun teşkil eden bir konusudur. Yıllardan beri vergi borcu nedeniyle, modelinin eski olması nedeniyle taşımacılarımız -bu araçlar, onların, milletin yükünü taşıyacağına-kamyoncularımız bu araçları taşımak zorunda kalmaktadır. Kamyoncularımızı bu yükten kurtarmak için bir yasal düzenleme yaptık. 72 model ve öncesinden başladık. O bitti, şimdi 85 ve öncesine geçtik. Bugüne kadar ne yapmışız? 58.437 tane kamyonu trafikten çekmişiz, 262 milyon 426 bin 77 Türk lirası da hak sahiplerine ödemişiz. Bunun tabii birçok faydası var. Hem piyasada rekabet gücü kaybolmuş, otuz yaşında, kırk yaşında araçları yollardan çekmek, trafik emniyetini arttırmak ve de sahiplerini bu yükten kurtarmaktır. Bu uygulamaya bundan sonra da daha düşük modellerde devam edilecektir. Bartın Milletvekilimiz Yılmaz Tunç’un diğer bir soru önergesi: “Bölünmüş yollar, yol iyileştirmeleri ne gibi, trafik kazalarında iyileşme sağladı?” Az önce bunu da ifade ettim. İzninizle bunu da geçiyorum. Trafik kazalarında, ölümlü kazalarda ciddi azalma olduğunu bu vesileyle ifade etmekte yarar var. Bursa Milletvekili Sayın Hüseyin Şahin’in sorusuna geliyoruz. Bu soru, trafik güvenliğiyle ilgili. “Karayollarında trafik güvenliğine yönelik neler yapıldı?” 2010 yılında, 20 milyon 191 bin 485 metrekare yatay işaretleme, 106.874 metrekare düşey işaretleme, 1.115 kilometre oto korkuluk, 194 adet sinyali olmayan kavşağın sinyalli hâle getirilmesi, 118 adet de kaza kara noktası ve kaza riski yüksek kesimlerde iyileştirme yapılmış ve bu iyileştirmeler için toplam 269 milyon 43 bin 592 Türk lirası harcama yapılmıştır. Böylece, ülkemizin önemli toplumsal sorunlarından olan trafik güvenliği konusunda sürdürülen çalışmalarda önemli bir iyileşme sağlanmış olmaktadır. Bu konudaki çalışmalar yeni yapılan yollarla birlikte devam edecektir. Bilgilerinize arz ederim. Hüseyin Şahin’in, Bursa Milletvekili, (6/166) sayılı soru önergesi kara yollarında denetlemelerle ilgili. Bu denetlemeler… Tabii, bir trafik denetlemesi var -trafik denetlemelerinden kastımız, trafik polisinin yaptığı hız ve kural ihlaline yönelik denetleme- bir de Ulaştırma Bakanlığının yurt çapında yaptığı, araçların ağırlık kontrolüdür. Aşağı yukarı, ana kavşaklarda, yol güzergâhlarında Bakanlığımıza ait kontrol ve denetleme istasyonları vardır. Burada bu denetlemeler gerçekleşmektedir. Şöyle bir örnek vereyim: Bu tesisler kurulmadan önce yine bu işler trafik polisleri tarafından yapılıyordu ve bir yılda 22 bin araç denetleniyordu. Şu anda 2011’in dokuz aylık rakamını veriyorum: 6,5 milyon. 6,5 milyon denetleme gerçekleştirilmiş. Ne zamanda bu iş bize geçmiş? 2007’nin temmuzundan itibaren geçmiş. 2007’den bugüne kadar yapılan denetleme miktarı 18 milyon 999 bin 938 araç. Bunlar merkezî bilgisayarla Bakanlıktan da izlenebilmektedir. Burada denetleyen memurun, eğer araç girdi, tartıldı, fazla geldiyse “İdare ederiz ağabey.” deme şansı yok. Otomatik olarak sisteme giriyor ve cezası kesiliyor. Bu konuda hiç müsamaha yapamıyoruz. Zaman zaman bize kızıyor sürücülerimiz ama şunu bilmelerini istiyorum: Biz onların hayatı için, geleceği için bunu yapıyoruz. Yoksa amacımız kimseye ceza kesmek, kimseyi mağdur etmek değil ve bu konu sayesinde hem yollardaki trafik emniyeti sağlanıyor; ama bundan daha önemlisi, yaptığımız yollar balık sırtı gibi teker izleriyle hemen altı ayda mahvoluyor, yirmi beş yıllığına yaptığımız yol iki yılda, üç yılda bitiyor, işte bu aşırı yüklemelerden dolayı. İşte bu denetlemelerle bunun önüne büyük oranda geçtiğimizi söyleyebilirim. Sektör, sürücülerimiz başlangıçta her türlü imkânı kullanarak, siyasilerimizi, vekillerimizi araya koyarak bu tartıların kaldırılması gerektiği yönünde bize baskı yaparken, şimdi öyle bir dönüşüme geldik ki “Bakanım, şurada kantar yok, oraya da koyun…” Bu çok güzel bir şey. Sektörün bunu kabul etmesi, benimsemesi bizim istediğimiz bir şeydi. Bunun için de memnunuz. Bursa Milletvekili Sayın Şahin’in diğer bir sorusu. Bu soru da yapılan toplam köprü, menfez, viyadük, tünel gibi sanat yapılarıyla ilgili. Bütün karayolları sorumluluk alanı içinde bulunan 65 bin kilometrelik yol ağında 2011 Eylül ayı itibarıyla 55 adet köprünün yapımı, 11 adet köprünün onarımı, 2 adet tarihî köprünün onarımı, 68 adet köprü projesi tamamlanmıştır. Devlet ve il yollarında son dokuz yılda ise 50.505 metre uzunluğunda 915 adet, 23.778 metre uzunluğunda 126 adet köprü, viyadük, toplam 74.283 metre uzunluğunda 1.041 adet köprü yapılarak hizmete verilmiştir. Bunların yanı sıra 500 adet köprünün onarımı, 66 adet de tarihî köprünün restorasyonu tamamlanmıştır. Diğer bir soru, Sayın Hüseyin Şahin’in, Avrasya Tüp Geçişi. Bildiğiniz gibi, Marmaray’ın yanı sıra, onun 200 metre güneyinde araçların geçeceği bir tüp geçiş projesi de yine yap-işlet-devret modeliyle yapılmıştır. Bu projenin yer teslimi yapılmış, şu anda zemin etütleri ve uygulama projeleri devam etmektedir. Zannederim yılbaşında makineler çalışacak, işin tünel giriş noktaları hazırlanmaya başlanacaktır. Projenin toplam bedeli 1,2 milyar dolardır. 25 yıl, 11 ay, 9 gün işletme süresi verilmiştir kazanan firmaya ve bu şekilde iş başlamıştır. Evet…
Süremiz bitti ama sorularımız bitmedi.
Süreniz bitti, sorulara gelecek defaya devam edeceksiniz. Teşekkür ederim Sayın Bakan.
22 soruyu cevaplamış oldum, ben teşekkür ederim Sayın Başkanım.
Sayın Başkanım, bir konuyu arz etmek istiyorum.
Peki, buyurun.
Teşekkür ederim Sayın Başkanım. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugün İstanbul’un düşman işgalinden kurtuluşunun 88’inci yıldönümü. Özellikle, ülkemizin gözbebeği ve dünya metropolü olan İstanbul’a yapılacak her hizmetin milletimiz için çok önemli getirileri olacağını bir kez daha vurgulayarak, Allah bir daha İstanbul’umuza ve yurdumuza düşman ayağı bastırmasın diyorum ve sevgili İstanbullulara ve sevgili, değerli yöneticilerine buradan hayırlı olsun dileklerimi iletiyorum. Arz ederim efendim.
Biber gazları ne olacak, biber gazları?
Sayın Akar, siz de sisteme girmişsiniz, ne vardı?
Sayın Başkan, Kocaeli’de inşa ettikleri Cengiz Topel Havaalanıyla ilgili…
Biber gazları ne olacak, biber gazları?
Arkadaşınız susarsa ben sizi duyacağım.
Sayın Ulaştırma Bakanımız da buradayken, Kocaeli’de inşa edilmiş Cengiz Topel Havaalanıyla ilgili bir-iki açıklama yapmam gerekli.
Bir-iki şey söyleyeceksiniz de, soru mu soracaksınız, açıklama mı yapacaksınız.
Açıklama yapacağım Cengiz Topel Havaalanıyla ilgili.
Peki.
Evet, Sayın Başkan, sayın milletvekilleri, Sayın Bakanım; geçen hafta Kocaeli ilindeydiniz, birtakım etkinliklere katıldınız. Bu etkinlikler içerisinde, bizim üçüncü kez onarıldığını bildiğimiz Cengiz Topel Havaalanının en kısa zamanda uçuşa hazır olacağını söylediniz. Birincisi, haziran ayında Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanımız ve yine Kocaelili olan Nihat Ergün haziran ayında bu havaalanının hazır olacağını ve uluslararası uçuşların da yapılabileceğini söyledi. Daha sonra Devlet Hava Meydanları Genel Müdürlüğü uluslararası uçuşlara müsait olmadığını izah etti. Nedeni de, sivil havacılık kurallarına göre pist boyunun uygun olmasına rağmen pist genişliğinin uygun olmadığıydı ama siz biraz evvel başka bir havaalanından bahsederken “Kuzey-güney yönünden çevirirsek 30 derece, bu pisti yapabiliriz.” dediniz. Sivil havacılık kurallarına göre yine bir pistin yapılması -doğru bir pist yapılabilmesi için- havaalanı maliyetinin yüzde 70’ini karşılamaktadır.
Sayın Başkanım, ben Sayın Bakanıma şunu sormak istiyorum.
Soramazsınız çünkü soru-cevapta sorunuz yok.
Bir açıklama getirmek istiyorum müsaade ederseniz. Şimdi, Hükûmet programında…
Hayır, daha açmadım, önce bana söyleyeceksiniz nedir konu? Yani siz ne istediğinizi söylerseniz ben ona göre karar verip size söz vereceğim veya vermeyeceğim.
Doğu Karadeniz-Trabzon demir yoluyla ilgili…
Neye göre ne istiyorsunuz?
Şunu istiyorum: Demir yoluyla ilgili bilgi almak istiyorum.
Hangi İç Tüzük maddesine göre ne istiyorsunuz?
Açıklama yapacağım.
Arkadaşlarımız öğrenecek bundan sonra da onun için soruyorum. Peki, buyurun. Soru soramazsınız yalnız çünkü cevap veremez.
Soru sormuyorum.
Sadece bir bilgi vereceksiniz.
Sayın Başkanım, teşekkür ediyorum. Sayın Bakanımız açıklamalarda bulundu, yaptıklarını anlattı ama gördüğümüz kadarıyla Trabzon-Sarp demir yolu ve Trabzon-Erzurum demir yoluyla ilgili herhangi bir açıklama yapmadı. Bir çalışma olduğunu söylemediler. Hükûmet programında gördüğümüz kadarıyla bu biraz önce bahsettiğim alanlarda demir yoluyla ilgili projelerinin olmadığını gördük. Bununla ilgili düşüncelerini elbette ki almak istiyoruz. Teşekkür ediyorum.
İşte, şu anda size öyle bir cevap veremez.
Sayın Bakanımız verir çünkü konuyu çok iyi biliyor. Fahri hemşehrilik beratını da vermiştik kendisine. Bekliyoruz.
Sonra o size gelir cevap verir de Genel Kurula veremez. Bilgilendirmek için söylüyorum değerli arkadaşlarım: Şimdi, sayın bakanlar, Ulaştırma Bakanı veya bir başkası, soru-cevap işlemi yapıldığı zaman sadece kendisine soru soranların sorularına cevap verebilir. Sizler de eğer o soru soranlardan birisiyseniz tekrar sisteme girip o soruyu açabilirsiniz fakat o soru soranlardan biri değilseniz soru sorsanız dahi, yani hileişeriye yapıp soru sorsanız dahi cevap veremez. Ben sadece size işleyişi hatırlatmak istedim. Sayın Fırat, siz de sisteme girmişsiniz. Nedir konu?
Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Açmadım daha. Öğreneyim sadece, bakalım neymiş?
Sayın Bakanımıza, Adıyaman’a bir davet vereceğim de o konuda bir açıklama yapmak istiyorum.
Gidin, o zaman lütfen davet edin. Sayın Bayraktutan, sizin konu nedir?
Sayın Başkan, Sayın Bakan kamulaştırmalardan kaynaklanan gecikmelerden dolayı yolların geciktiğini söyledi, “İki yıla yakın sürüyor kamulaştırmalar.” dedi. Normal kamulaştırma yasasında mülkiyete ilişkin hükümlerin kesinleşmesi yetmiş gün ile doksan gündür. İhtilafa yönelik miktarlardır Sayın Bakan, iki yıl süren Yargıtayda alakalı. Onu hatırlatmak istedim.
Ben sizin mikrofonunuzu açmadan tamamladınız, zaten şeylere geçti.
Sayın Başkan, sisteme girilmiyor.
Ben de giremiyorum sisteme Sayın Başkan.
Sayın Erdoğdu…
Sayın Bakan demin bir şeyi yanlış anladı da onu düzeltmek için bir açıklama yapmak istiyorum.
Nasıl yanlış anladı? Siz yerinizden laf attınız… Öyle bir şey yok. Yapmayın kardeşim! Böyle şey olur mu artık! Yani işin ucu kaçtı.
Sayın Başkan, ben üslubunuzu doğru bulmuyorum. “Yapmayın kardeşim!”
Bulmayabilirsiniz ama Allah rızası için… Yani bakın, benim iyi niyetimi istismar ettiğiniz takdirde… Ben “Kardeşim” dediğim için sizden özür diliyorum.
Estağfurullah. Tamam Başkanım.
Özür diliyorum ama yani bugün o iyi niyetimi 25 kişiyle, 30 kişiyle istismar ettiğiniz takdirde, İç Tüzük’ün esnettiğim alanını olduğu gibi kabul ederim, ona göre olur. Dört yıldır, ben bu çatının altında bulunan bütün milletvekili arkadaşlarımızın konuşabilmesi için elimden geleni yapmış bir kişiyim. Onun için yani siz yerinizden laf attınız, benim burada düştüğüm durumu da lütfen, siz görün. Onun için… (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Lütfen, o değil ama mehabetle, nezaketle, birbirimizi anlayarak, saygı göstererek eğer götürürsek işi daha iyi olur. Sayın Şandır, siz de sisteme girememişsiniz, mikrofonunuzu açacağım. Sayın Sakık, sizin de mikrofonunuzu açacağım. Buyurun Sayın Şandır.
Çok teşekkür ederim Sayın Başkanım. Değerli milletvekilleri, Milliyetçi Hareket Partisi Grubu olarak biz de İstanbul’un düşman işgalinden kurtuluşunu kutluyoruz. Allah o günleri bir daha yaşatmasın. O sonuca emeği geçen tüm şehitlerimizi, gazilerimizi rahmetle, şükranla anıyoruz. 6 Ekim 1923 Türk Silahlı Kuvvetlerinin, Türk askerinin İstanbul’a millî mücadeleden sonra giriş günüdür, bugün zannediyorum 88’inci yılına ulaşıldı. Bu günü ben de kutluyorum. Tüm İstanbullulara, tüm milletimize hayırlar getirsin. Tebrik ediyorum. Bir daha böyle kötü günler yaşatmamasını da yüce Allah’tan niyaz ediyorum. Teşekkür ederim mikrofonumu açtığınız için Sayın Başkan.
Sayın Sakık, buyurun.
Sayın Başkan, ben teşekkür ediyorum. Ben de İstanbul’un kurtuluşunu kutluyorum ama bugün İstanbul’da o zulüm politikalarını da protesto ediyorum. Bir demokratik partinin, demokratik zeminde siyaset yapan bir partinin bütün yöneticilerini despot ve barbarca alıp götürmek ve bunlara hukuku değil zulmü uygulayan anlayışı da kınıyorum. Teşekkür ediyorum.
Sayın Hamzaçebi…
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Ben de İstanbul’un kurtuluş yıl dönümü vesilesiyle İstanbul’u bize armağan eden atalarımızı buradan şükranla yâd ediyorum. Yine Kurtuluş Savaşı yıllarında İstanbul’u işgal kuvvetlerinden arındıran başta Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere cumhuriyetimizin kurucularını şükranla anıyorum. Saygılar sunuyorum.
Sayın Erdoğdu… Sizdiniz, sizle hâlleştik. Evet, sisteme başka giren yok.
Sayın Başkan…
Sayın Akar, siz biraz evvel kullandınız hakkınızı.
Sayın Ulaştırma Bakanı…
Ama Sayın Ulaştırma Bakanına söylediniz sözünüzü. Sözlü soru önergeleriyle gündemdeki konuları görüşmek için 11 Ekim 2011 Salı günü saat 15. 00’te toplanmak üzere birleşimi kapatıyorum.