Het actualiteitsdebat groepeert een aantal vragen die in de loop van de week werden ingediend door mevrouw Temmerman en de heren Daerden, Gilkinet, Mathot, Klaps, Van Rompuy en Goffin. Chers collègues, vous disposez de deux minutes pour poser votre question. Dans son exposé, le ministre a déjà pratiquement répondu au sujet de l'avenir de Belfius ainsi qu'à propos des déclarations de M. Coene. Je tiens cependant à ce que ce débat d'actualité ait lieu parce que de nombreux collègues ont introduit des questions.
Monsieur le président, M. Mathot qui est dans une autre commission m'a demandé de reprendre sa question. Puis-je aborder la sienne et la mienne dans la foulée et disposer ainsi de quatre minutes de temps de parole?
Les Daerden restent les mêmes! J'ai connu votre père dans cette commission. Il raisonnait de la même façon!
Monsieur le ministre, comme le président vient de le dire, ce sont des thèmes qui ont déjà été abordés dans le cadre de la discussion tenue ce matin mais qui sont importants. La Banque centrale européenne organisait avec l'Autorité bancaire européenne des stress tests sur 130 grandes banques européennes. Ce grand test, organisé juste avant que la BCE n'endosse ses fonctions de superviseur, permet de voir quelles banques sont fortes et celles qui le sont moins. Le problème de Dexia a été mis en avant. La banque Dexia a donc été en quelque sorte recalée mais c'est une banque un peu particulière. Vous l'avez évoqué. Cette banque est en pleine dissolution et suit un plan de démantèlement qui, d'ailleurs, a été approuvé par la Commission européenne. Cette "bad bank" est en train de vendre tous ses actifs et bénéficie d'un statut particulier. Monsieur le ministre, le statut particulier demandé à Dexia a été confirmé mais pouvez-vous nous assurer qu'il n'y aura pas de recapitalisation demandée? Où en est le démantèlement? C'est peut-être l'occasion de faire le point en la matière! Avez-vous eu des contacts avec les dirigeants? Eu égard à AXA, pouvez-vous nous confirmer que la banque est en ordre depuis l'annonce du résultat de l'analyse? Vous avez évoqué dans la presse les risques importants qui subsistent dans le secteur financier. Quelles mesures concrètes, au niveau belge, le gouvernement prévoit-il pour renforcer les banques belges? J'en viens au thème que mon collègue Alain Mathot souhaitait aborder, à savoir les propos de M. Coene, qui a dit ceci: "il y a quatre grandes banques en Belgique et c'est au moins une de trop". Cette déclaration est assez surprenante. Quelle est la volonté de M. Coene? En quelle qualité s'exprimait-il? Monsieur le ministre, ne pensez-vous pas que, ce faisant, M. Coene sort de son rôle? Il jette le trouble sur une banque, ce qui peut perturber tant les travailleurs que les personnes en relation avec cette banque. N'est-ce pas une faute que de s'exprimer de la sorte publiquement? Avez-vous recadré quelque peu le gouverneur? Avez-vous eu l'occasion d'en débattre avec lui? Sur la base des discussions intervenues depuis lors, on peut se demander si tout cela n'est pas calculé et ne prépare pas la voie à la vente de Belfius, par le gouvernement, au plus vite. Un jeu de rôles se cache-t-il derrière cela? Nous sommes interpellés par cette question. N'est-il pas important de conserver une banque qui a un ancrage belge plutôt que de favoriser d'énormes groupes bancaires incontrôlables. N'estimez-vous pas sain et opportun d'encourager des banques belges et diverses structures afin de protéger le consommateur financier et de répartir le risque?
Mijnheer de voorzitter, ik zal mijn twee vragen gelijktijdig stellen. Mijnheer de minister, mijn voorganger heeft al heel wat gezegd. Ik zal mij trachten toe te spitsen op de uitlatingen van de gouverneur van de Nationale Bank. In een eerste interview op Kanaal Z van 30 oktober werd aan de gouverneur, na het afwerken van de stresstests, gevraagd hoe hij het Belgische bankenlandschap binnen een vijftal jaar zag evolueren. Toen zei de heer Coene dat er minstens een grootbank te veel is. Er is volgens hem sprake van een ware concurrentieslag tussen de vier grootbanken in ons land. De lage rentevoet valt hierdoor te verklaren. De gouverneur bepleitte daarom onomwonden een nieuwe fusiegolf. De banken zouden volgens hem dan ook beter fuseren of door buitenlandse partijen worden opgekocht. Voor de gouverneur van de Nationale Bank van België lijkt mij dit toch wel een zeer zware uitspraak. Deze uitspraken van de gouverneur vielen al dan niet toevallig samen met uw uitspraak over Belfius. In een interview op het VRT-journaal gaf u aan dat de staatsbank Belfius op termijn beter zou worden geprivatiseerd. Deze verkoop kan volgens u trouwens alleen in marktconforme omstandigheden. Dit laatste lijkt mij evident. Sindsdien zouden heel wat buitenlandse banken verregaande interesse hebben getoond voor de overname van Belfius. Sommige potentiële overnemers zouden nu al een minderheidsbelang willen nemen om te vermijden dat zij de boot missen om de bank te kunnen overnemen. Ik heb voor alle duidelijkheid wel de voorwaardelijke wijs gebruikt. Men moet niet altijd geloven wat in de media staat, maar sommige media rapporteren daar wel over. Ik meen dat u het met mij eens bent als ik zeg dat de gouverneur een grens heeft overschreden. Hij is de toezichthouder op de banken. De Nationale Bank van België dient zich dan ook ver van de politiek te houden, maar dient er wel voor te zorgen dat de bankensector alle risico’s onder controle heeft. Dat is haar taak. Het is niet haar taak om politieke uitspraken te doen. De gouverneur heeft echt geen lessen getrokken uit de crisis die zes jaar geleden is ontstaan, nota bene met een bankencrisis erbovenop. Wanneer hij nu nog pleit voor grote banken – too big to fail – is dat een tweede, bijkomende heel rare uitspraak voor de gouverneur van de Nationale Bank van België. Er kwam heel wat reactie op zijn woorden. Blijkbaar was dat echter nog niet genoeg. Immers, nog diezelfde week volgde een tweede uitschuiver. In een interview in Trends haalde de gouverneur heel zwaar uit naar zij die de sanering van de overheidsfinanciën betwisten. Zij die de sanering van de overheidsfinanciën betwisten, zij die tegen de sanering gaan staken, zeggen volgens de gouverneur tegen hun kinderen dat zij de pot op kunnen. Dat was zijn tweede uitspraak. Ik herhaal dat ze voor de gouverneur van de Nationale Bank van België niet echt gepermitteerd is. Het is niet de eerste keer. In augustus 2012 werd hier in de commissie voor de Financiën, zij het in een andere samenstelling, al een hoorzitting georganiseerd wegens de politieke uitspraken van de gouverneur. Blijkbaar heeft dat echter niets uitgehaald. De huidige uitspraken zijn immers nog zwaarder dan zijn woorden van de vorige keer. Wat mij betreft, zijn zij totaal onaanvaardbaar. Daarom had ik enkele vragen voor u. Hoe ziet u eigenlijk de rol van de gouverneur van de Nationale Bank van België? Wat is volgens u zijn taakomschrijving? Hoe spreekt u zich uit over de uitspraken van de gouverneur? Veroordeelt u ze of bent u van mening dat iemand in zijn positie ze wel kan doen? Hebt u de gouverneur om uitleg gevraagd over zijn uitspraken? Indien er een gesprek heeft plaatsgevonden, bent u bereid om verslag uit te brengen in deze commissie? Met betrekking tot de uitspraken zelf, in tegenstelling tot de gouverneur bent u wel politiek geplaatst om zaken te zeggen. Volgt u zijn redenering inzake het bankenlandschap? Meent u ook dat de banken nu moeten fuseren of door een buitenlandse bank kunnen worden overgenomen? Wat is uw visie hieromtrent? Vindt u dat de banken een maatschappelijke rol hebben en niet noodzakelijk een balans groter dan het bbp moeten hebben om deze taak te vervullen? Wat uw uitspraken over Belfius betreft, u zegt dat een verkoop zeker tot de mogelijkheden behoort, maar alleen als de marktomstandigheden het toelaten. Wat zijn volgens u die marktomstandigheden? Wanneer laat de markt het toe om Belfius te verkopen? Bestaan daarvoor al concrete plannen? Zijn die plannen in werking gezet? Ik heb daarnet gezegd dat er potentiële overnemers zouden zijn. Hebt u daar weet van? Welk bedrag stelt de regering in het vooruitzicht om te kunnen inschrijven in de begroting? Welk dividend heeft ons land de voorbije jaren van Belfius ontvangen? Hoe wilt u erop toezien dat na een eventuele verkoop de Belgische spaarder bij Belfius in de toekomst beschermd zal blijven?
Mijnheer de minister, toen ik deze vraag twee weken geleden indiende, kwam Belfius dagelijks in het nieuws. Ondertussen is het een beetje naar de achtergrond verdrongen, maar het blijft toch een heel belangrijk dossier. Er raakte bekend dat Belfius voor maar liefst 7 miljard euro kredietderivaten in portefeuille heeft, met een gemiddelde looptijd van meer dan zeven jaar en renteswaps ter waarde van 700 miljard euro. Een van de gevolgen daarvan is dat op de balans zeer grote bedragen als buffer moeten worden aangehouden. Dat geld kan men niet gebruiken voor andere dingen. Kunt u bevestigen dat die renteswaps enkel functioneel zijn, dat ze met andere woorden worden gebruikt voor het indekken van de renterisico’s op werkelijke kredieten en niet om te speculeren of om ze als belegging te gebruiken? Ziet u mogelijkheden om deze portefeuilles versneld af te bouwen, zodat de vrijgekomen bedragen kunnen worden gebruikt als funding, waarvoor ze eigenlijk dienen? Hebben deze portefeuilles een invloed op de huidige waarde van Belfius? Stel dat wij in een verkoopscenario komen, wat is daar dan de concrete invloed van?
Mijnheer de voorzitter, ik dacht dat het thema van de renteswaps later aan bod zou komen. Ik heb er ook enkele vragen over. In Nederland staan momenteel een tweehonderdduizendtal kmo’s op de rand van het faillissement omdat ze allen renteswaps hebben gekocht. De Nederlandse beurswaakhond heeft intussen een onderzoek ingesteld. Het is duidelijk dat men de renterisico’s met zulke afgeleide financiële producten moet kunnen afdekken. De waarde van de financiële contracten wordt afgeleid van hun onderliggende waarden. De complexe leningen met variabele rentes kunnen ondernemers en beleggers opzadelen met zeer zware verliezen. Dat toont Nederland aan. Als de rente is gedaald ten opzichte van de afgesproken rente, dan krijgt de renteswap een negatieve waarde. Voor de getroffen kmo’s betekent dat hogere vaste rentekosten. UNIZO bevestigt dat die financiële producten ook aan Belgische kmo’s zijn verkocht. De ondernemersorganisatie ontving daarover al heel veel klachten van ondernemers en zij verwijten, naar mijn mening terecht, de banken een zeer gebrekkige en misleidende informatie daaromtrent. Onlangs raakte ook bekend dat Belfius voor bijna 700 miljard euro aan renteswaps meedraagt. Belfius zegt dat dit voor haar geen probleem is, ondanks die zware financiële lasten. Mijnheer de minister, daarover heb ik de volgende vragen. Weet u hoeveel kmo’s in België mogelijk het slachtoffer zijn van die renteswaps? Zult u ook, zoals Nederland heeft gedaan, de FMSA de opdracht geven om daarover een onderzoek in te stellen? Welke maatregelen kunnen nu en zeker voor de toekomst worden genomen ter bescherming van de kmo’s, zodat zij daar in de toekomst toch wat tegen beschermd zijn? Denkt u dat de kmo’s daarover in het verleden door de banken voldoende werden geïnformeerd? Daarnet zei ik dat Belfius bijna 700 miljard euro aan renteswaps heeft. Belfius zelf vindt dat geen probleem, maar ik had graag van u gehoord of dat inderdaad geen gevolgen heeft voor die bank. Welke invloed zou dat eventueel kunnen hebben op de privatisering?
Mijnheer de minister, ook ik heb daarover een vraag ingediend. De meeste vragen zijn al gesteld. Ook ik was ongelukkig met de verklaringen van de heer Coene. Die verklaringen bracht hij net na de stresstests uit, die onder meer Belfius goed had doorstaan. Juist dan kwamen die verklaringen. Zoals zo dikwijls, kwam ook nu de pers los, met artikelen als: “Staatsbank Belfius zit opgezadeld met zware derivatenerfenis”. Belfius zou volgens de pers op een pakket kredietderivaten zitten van 7 miljard euro, die weinig inkomsten opleveren. Een paar dagen nadien laaide een hele discussie op over de renteswaps. Belfius draagt voor bijna 700 miljard euro renteswaps mee. Daardoor wordt zo’n bank natuurlijk in een verdacht daglicht geplaatst. De verklaringen van de heer Coene geven daarbij aanleiding tot allerhande interpellaties. In België evenwel gaat alles vlug. Algauw kwamen er verklaringen van de heer Johan Vankelecom, CEO van Belfius. Hij kon uitleggen dat de renteswaps dienden ter indekking tegen renterisico’s, die weliswaar uit het verleden meegedragen worden, maar los moeten worden gezien van de Dexia-erfenis. Mijnheer de minister, een paar dagen later zag ik een groot artikel met als titel “Staatsbank Belfius begeerd als overnameprooi”, waarin gezegd werd dat de verklaringen van de heer Coene en uzelf in het buitenland belangstelling hadden gewekt. U bent altijd heel voorzichtig geweest en u hebt daarstraks al uiteengezet dat de bank op termijn rijp moet worden gemaakt om te worden overgenomen of om naar de beurs te gaan. Ik meen echter dat het nog een paar jaar zal duren vooraleer de erfenis van Dexia verteerd en het bankenlandschap gestabiliseerd zal zijn. Mijnheer de minister, hoe verklaart u dat gouverneur Coene ineens zo’n verklaring aflegt, juist nadat wij zo blij waren met de stresstests? Ik meen dat u daarop correct gereageerd hebt, maar de financiële pers begon er toen van alles bij te betrekken waarvan men zich kan afvragen waarom zij dat doet, want het leidt enkel tot een destabilisering.
Ik dank u voor de diverse vragen. Je vais commencer par le point qui nécessite la réponse la plus courte: AXA. Pendant la procédure lancée par la Banque centrale européenne, on a découvert qu'il y avait un manque de capital chez AXA. Si je me souviens bien, fin septembre, cette banque a fait le nécessaire pour combler son capital. Wat Dexia betreft, een van de belangrijke elementen die voor ons land uit de asset quality review van de ECB en uit de stresstest zijn gekomen, is dat het voor Dexia heel duidelijk is dat bij de huidige stand van zaken het verder volgen van de procedure zoals voorzien in de afwikkeling, volgens het plan dat thans op tafel ligt, veruit de meest geprefereerde weg is. Daarbij moeten wij natuurlijk in beschouwing nemen dat de afwikkeling van de posities, de afbouw of wind down van Dexia, voor een stuk wordt bepaald door de marktomstandigheden op het niveau van de risico-evaluatie en rente-evolutie en dergelijke. Op dit moment is er geen kapitalisatie nodig, maar in de mate dat de omstandigheden wijzigen, kan er eventueel weer sprake van zijn. Ik herhaal dat dit op het moment niet aan de orde is. Mevrouw Temmerman, sta mij toe de renteswaps op te splitsen voor de bedrijven en voor Belfius. Wat de renteswaps bij de bedrijven betreft, hebben wij uiteraard de situatie in Nederland gevolgd. Op het moment dat ik aantrad, waren er al contacten met UNIZO en met de banken daaromtrent; u hebt daaraan al gerefereerd. Met minister Peeters heb ik het initiatief genomen om iedereen daarvoor morgenmiddag bijeen te brengen. Wij volgen dat op en zijn ons bewust van de risico’s. Wij hebben de banken ook duidelijk gemaakt dat wij daarover een duidelijke communicatie willen, met een duidelijke weergave van de mogelijke risico’s die aan dergelijke producten kleven. Dit alles gezegd zijnde, zijn het ook voor kmo’s natuurlijk interessante producten, indien correct gebruikt, om de doodeenvoudige reden dat ze toelaten het risico in te dekken. Ik denk dat het de taak van de overheid is om erop toe te zien dat er een efficiënt, nuttig en transparant gebruik is van deze middelen door de bedrijven. Wat de renteswaps bij Belfius betreft, er is inderdaad verwezen naar de legacy. Dat is iets uit het verleden dat men meesleept. Dat lijken gigantische bedragen, maar in termen van de reële risico’s die daarin zitten, is het toch heel wat minder, gelukkig maar. Wij bekijken dat van nabij, in samenspraak met de mensen van Belfius. Ik zal hier te gepasten tijde verder informeren hoe die portefeuille kan worden afgebouwd en tot normale proporties kan worden herleid, overeenkomstig de globale activiteiten van de bank. Zo kom ik tot de attractiviteit van Belfius en als laatste element op de uitspraken van de heer Coene. Eerst en vooral, wij hebben tot nu toe nog geen dividenden gekregen van Belfius omdat in het kader van de afspraken met Europa en de herkapitalisering van Belfius de uitkering van dividenden on hold is gezet. Ik meen dat het afgelopen weekend twee weken geleden was dat wij de stresstests hebben voorgesteld. Het is inderdaad heel opmerkelijk hoe, en ik heb daarop vanochtend ook al gealludeerd, de zaken in de financiële wereld sindsdien weer in beweging zijn. Ik heb vanochtend de beeldspraak gebruikt dat de asset quality review en de stresstest de olifant in de kamer was die heel veel plaats innam, waardoor de bewegingsruimte voor de andere kamergenoten heel beperkt was. De olifant is nu weg en iedereen begint opnieuw te bewegen. Er is inderdaad – en ik kies mijn woorden bewust, mevrouw Temmerman – veel geroezemoes, ik zal dat niet ontkennen. Ik kan u echter verzekeren dat er van concrete contacten, laat staan concrete – stel u voor – offertes, op dit moment nog geen sprake is. Laat er niet de minste twijfel over bestaan dat ik Belfius, net zoals onze andere participaties, een zeer belangrijke participatie vind, niet alleen op zich als bedrijf en aandelenwaarde, maar ook in functie van wat er op de financiële markt en de Belgische bancaire markt gebeurt of eventueel kan gebeuren. Ik herhaal wat ik al diverse keren heb gezegd. De privatisering van Belfius of andere vormen van transformatie van het huidige statuut van Belfius kunnen wat mij betreft, in het kader van wat in het regeerakkoord is bepaald, onder ogen worden genomen, maar altijd met een heel grote discretie en voorzichtigheid. Ik doel daarbij vooral op het zo goed mogelijk inschatten van de diverse opties die op tafel zouden kunnen komen, voor de aandeelhouders en de stakeholders, en wat daarvan de impact is op de Belgische financiële markt en bancaire organisatie, maar zeker ook op het vlak van de financiering van de gemeenten. Alle elementen samen moeten op een bepaald moment – ergens in de toekomst – tot actie kunnen leiden. Het domste dat wij zouden kunnen doen, is vaste time frames uitzetten. Ik zal nooit zeggen dat ik het tegen een bepaalde datum rond wil hebben. Men moet het in alle rust en sereniteit kunnen afwerken en het moment kiezen waarop er eventueel actie wordt ondernomen. Ik ga in op de verklaringen van de heer Coene, de gouverneur van de Nationale Bank van België, kwestie van het nog eens duidelijk te stellen. Hij staat aan het hoofd van de instelling die belast is met de uitvoering van het monetair beleid van de ECB en zeker ook met het prudentieel toezicht op de financiële sector in de brede zin van het woord. Wat vaak wordt vergeten, is dat de Nationale Bank van België een integrerend deel uitmaakt van het Europees stelsel van centrale banken, het kader van de Europese Centrale Bank, maar eigenlijk van de monetaire unie als geheel. In de doelstellingen van de centrale banken van het Europees stelsel van centrale banken is expliciet ingeschreven dat zij het algemeen economisch beleid dienen te ondersteunen teneinde op die manier bij te dragen tot de doelstellingen van de Europese Unie. De gouverneur kan in mijn lezing dus uitspraken doen over aspecten en elementen die te maken hebben met de net genoemde onderdelen van zijn taak, niet alleen inzake financiële stabiliteit of het monetair beleid, maar ook inzake het concurrentievermogen of het eventueel doeltreffender maken van het werkgelegenheidsbeleid. Dat wat betreft zijn takenpakket en dus ook zijn bevoegdheidspakket. De Nationale Bank is ook een instelling met heel wat expertise, waar heel wat interessant en relevant onderzoeksmateriaal wordt geproduceerd op de diverse terreinen die ik net heb beschreven. Het lijkt mij dan ook niet onlogisch dat de gouverneur uitspraken doet op basis van die inzichten en op basis van zijn eigen inzichten, bijvoorbeeld als lid van de raad van bestuur van de Europese Centrale Bank. Dat geeft hem toch een bepaalde relevante invalshoek. Ik kom tot mijn besluit. U vroeg mij wat ik ervan vond. Hij is dus onafhankelijk, onvermijdelijk een gevolg van het lidmaatschap van de monetaire zone in Europa. Deze onafhankelijkheid zorgt ervoor dat de gouverneur een vrije bewegingsruimte heeft binnen zijn bevoegdheidsdomeinen om onbevangen zijn visie te geven. Ik neem daarom akte van zijn uitspraken, maar respecteer heel uitdrukkelijk zijn onafhankelijkheid. Ik benadruk dat hij mijns inziens uitspraken heeft gedaan die passen binnen zijn bevoegdheid, maar ik laat ze wel voor hem.
Monsieur le président, monsieur le ministre, quelques éléments relatifs à vos réponses. D'abord, par rapport à Dexia: pas de risque pour le moment, mais le risque n'est pas définitivement écarté, ce qui nécessite un suivi continu afin d'observer l'évolution du démantèlement en fonction du marché et l'apparition d'effets néfastes pour nos finances. Quant à la banque Belfius, j'entends que vous laissez la porte ouverte à beaucoup d'options dans son évolution, mais que, le moment venu, il sera effectué une remise en question du statut actuel. J'en prends bonne note et nous resterons attentifs à votre timing qui n'est, apparemment, pas encore fixé. Pour ce qui concerne M. Coene, vous évoquez son indépendance, son autonomie, ce que je comprends puisque cela correspond au schéma mis en place au niveau européen. Cela dit, avec de pareilles prises de position, il risque de mettre en difficulté le secteur bancaire et sa stabilité. C'est pourquoi je pense qu'il est allé au-delà de son devoir de réserve et de prudence. Même si vous ne l'avez pas dit, même si vous avez annoncé avoir pris acte de ses déclarations, je n'ai pas non plus entendu que vous les approuviez.
Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoorden. Wij moeten toch zorgvuldig omspringen met de renteswaps. Het kan de kmo’s voor een groot stuk helpen, zoals u aangaf, maar als wij het Nederlandse voorbeeld bekijken, dan moeten wij toch vaststellen dat men daar de risico’s niet echt goed heeft ingeschat. Bovendien was men daar slecht geïnformeerd door de banken. Ik meen dat het onze taak is om ervoor te zorgen dat banken die informatie verbeteren. Ik meen dat wij de controle op de banken beter moeten organiseren. Wat Belfius betreft, meen ik te hebben begrepen dat u verwijst naar het regeerakkoord voor de eventuele verkoop van Belfius. In het regeerakkoord staat er iets in de strekking van: “als de markt gunstig is”. Ik heb van u alvast begrepen dat u dit punt veel ruimer interpreteert als alleen maar de economische context. Volgens u kan het hierbij ook gaan over de manier waarop een en ander zich verhoudt tot de gemeenten, tot alle stakeholders, en gaat het niet alleen over de eventuele opbrengst. Dit lijkt mij een goede zaak. Wat uw laatste opmerking betreft, ben ik het helemaal niet met u eens. Uiteraard is de gouverneur onafhankelijk en uiteraard moet hij zich inschrijven in het Europese bancaire beleid, maar ik meen dat het echt niet gepast is dat een gouverneur van een nationale bank uitspraken doet over mensen die hier op straat komen omdat zij het niet eens zijn met de regeringspolitiek. Ik meen dat het niet aan de gouverneur van de Nationale Bank van België is om dan te verklaren dat deze mensen eigenlijk tegen hun kinderen zeggen dat zij de pot op kunnen. Dat is geen uitspraak een gouverneur van de Nationale Bank waardig.
Mijnheer de minister, ik wil u oproepen om erop toe te zien dat men bij Belfius het risicobeheer onder controle houdt en dat men niet opnieuw begint speculatieve zaken op te bouwen die dan potentiële boemerangs worden. Zolang Belfius een overheidsbank is, moet men er zo klassiek mogelijk werken. De bruid kan alleen maar mooier worden als zij zich daar strikt aan houdt.
Mevrouw Jadin is blijkbaar niet aanwezig.
Monsieur le président, monsieur le ministre, suite à un problème informatique, le site Tax-on-web était indisponible le lundi 27 octobre. La presse a relayé l'information délivrée par le SPF Finances selon laquelle la date limite pour le dépôt de la déclaration des personnes physiques était reportée au 7 novembre. Ce n'est pas un incident isolé mais bien un énième problème informatique qui pose la question de la fiabilité des outils informatiques du SPF Finances. Monsieur le ministre, connaissez-vous la cause de la panne survenue le 27 octobre? Quelles dispositions avez-vous prises pour qu'un tel événement ne se reproduise plus? À plus long terme, quels sont les nouveaux services qui seront disponibles sur les plates-formes informatiques du SPF Finances? Quel est le budget alloué à ces nouveaux projets?
Monsieur le président, cette question m'a donné pas mal de travail. En ce qui concerne le site Tax-on-web du SPF Finances, nous avons effectivement subi cinq périodes d'indisponibilité touchant les citoyens et les mandataires durant le mois d'octobre. La cause en était des interruptions du service fédéral d'identification et d'authentification des citoyens du Fedict, survenues les 17, 21, 22, 23 et 27 octobre. Ces périodes d'indisponibilité ont représenté au total 518 minutes, soit 8 h 38 d'interruption. La gestion du service fédéral d'identification et d'authentification des citoyens ne relève pas des compétences de mon département. Le Fedict a communiqué à mes services que des mises à jour des systèmes ont été installées anticipativement, que le monitoring des systèmes a été renforcé et que le remplacement de composants techniques du firewall protégeant le réseau fédéral a été envisagé avant la fin de l'année. Lorsque des dysfonctionnements de Tax-on-web provoquent dans le chef des comptables et des fiduciaires du retard dans l'accomplissement des formalités pour leurs clients, il est possible de leur accorder un délai supplémentaire. Cette année, en raison de problèmes techniques sur la plate-forme ICT fédérale, un premier délai pour introduire la déclaration fiscale a été accordé jusqu'au 7 novembre 2014. En raison d'une nouvelle indisponibilité du système le 4 novembre 2014, j'ai décidé de prolonger le délai de dépôt de la déclaration par les mandataires via Tax-on-web jusqu'au 14 novembre inclus. L'année prochaine, en collaboration avec mon collègue le ministre De Croo, des efforts seront consentis par Fedict afin d'éviter des dysfonctionnements de Tax-on-web. Pour répondre à la question relative aux nouveaux services informatiques, je peux vous informer qu'en sus des adaptations fonctionnelles et législatives des applications egov existantes, le SPF Finances va offrir de nouvelles fonctionnalités qui permettront aux professionnels du crédit et aux citoyens d'enrichir et de consulter en ligne le registre des biens mis en gage. Il s'agit du projet de registre des gages pour lequel un budget de près de 700 000 euros sera alloué en 2015.
Monsieur le ministre, je vous remercie pour ces réponses très précises. J'ai donc cru comprendre que le service Fedict qui est en cause relève bien des compétences de votre collègue, le ministre De Croo. Je veux croire qu'avec lui, vous mettrez la pression pour que ces défaillances ne se reproduisent plus. Nous serons attentifs à l'évolution de la situation et à la fiabilité qu'on espère retrouver de ce service Tax-on-web.
Ik heb gemerkt dat deze kwestie voor Antwerpen en Gent meerkosten met zich brengt. Mevrouw Temmerman, ik geef u het woord voor uw vraag.
Mijnheer de voorzitter, ik heb inderdaad maar twee steden als voorbeeld genomen, toevallig Gent en Antwerpen, maar er zijn zeker nog andere voorbeelden. Mijnheer de minister, de burgemeesters van heel wat Vlaamse steden en gemeenten zijn zeer ontstemd omdat de fiscale administratie de roerende inkomsten van de steden en gemeenten veel ruimer wil belasten, in die zin dat ook de inkomsten uit concessies, bijvoorbeeld aan marktkramers of bij evenementen op het openbaar domein, zouden worden belast. De VVSG erkent dat uiteraard ook steden en gemeenten onderworpen zijn aan die rechtspersonenbelasting, maar sinds kort, zo stelt de VVSG, beschouwt de fiscus de concessies die een gemeente geeft op onroerend goed — dus een deel van het openbaar domein — plots ook als een roerend inkomen. Volgens de VVSG klopt dit niet, omdat dit behoort tot de bestuurlijke opdrachten van de gemeenten zelf. Bovendien zijn deze concessies aan onder andere markten, kermissen, parkeergarages en begraafplaatsen absoluut geen winstgevende activiteiten voor de gemeenten, omdat de kosten voor het aanleggen en het onderhouden van het openbaar domein uiteraard veel hoger liggen dan de opbrengsten van de concessies. De voorzitter zei het daarnet al en ik heb mij ter zake geïnformeerd: voor Antwerpen zou dit voor deze bestuursperiode een extra kostprijs betekenen van 5 miljoen euro en voor Gent van 2,5 tot 3 miljoen euro. U weet dat de steden en gemeenten er momenteel niet riant voor staan. Dit zijn dus nog meerkosten, die bovendien worden aangevochten door de VVSG. Mijnheer de minister, klopt het dat de interpretatie inzake de belasting op de roerende inkomsten van de gemeenten sinds kort is gewijzigd? Volgens de VVSG is de interpretatie verkeerd. Welke interpretatie moeten de steden en gemeenten er dan wel aan geven? Werden de consequenties van deze maatregel goed ingeschat? Werd er berekend wat dit zal kosten? Misschien werd wel berekend wat dit zal opbrengen voor de Staat, maar werd ook nagegaan wat dit zal kosten aan de verschillende steden en gemeenten? Zult u uw administratie de opdracht geven om te werken aan een nieuwe interpretatie voor deze zogenaamde roerende inkomsten? Het zijn wel roerende inkomsten maar met betrekking tot onroerende goederen. Zo deze maatregel toch wordt doorgevoerd, wat zal dan worden ondernomen om de steden en gemeenten enigszins te compenseren?
Mijnheer de voorzitter, mevrouw Temmerman, deze problematiek is niet nieuw. Ze werd ook al ten tijde van mijn voorganger, de heer Vanackere, aangekaart. Mijn administratie heeft recent zeker geen nieuw standpunt ingenomen inzake de belastingheffing op de roerende inkomsten van steden en gemeenten. Het fiscaal stelsel dat van toepassing is, is dat vigerend voor de inkomsten die zijn verkregen uit een concessie en wordt geval per geval beoordeeld aan de hand van de draagwijdte van de overeenkomst die aan de basis ligt en rekening houdend met de wettelijke en reglementaire bepalingen. De roerende inkomsten omvatten eveneens de inkomsten die zijn verkregen uit de concessie van het recht om een activiteit uit te oefenen, met inbegrip van deze op het openbaar domein. Onder het netto belastbaar roerend inkomen van die categorie wordt het brutobedrag verstaan, verminderd met de kosten die zijn gedragen om die inkomsten te verwerven of te behouden. Bij gebrek aan bewijskrachtige gegevens worden die kosten forfaitair geraamd volgens een percentage, dat trouwens bij koninklijk besluit is bepaald, en dat over het algemeen 15 % bedraagt. Ik kan u verzekeren dat ik een zeer waakzaam oog houd op en gevoelig ben voor de door u aangehaalde problematiek. Ik zal de voorstellen die mij worden overgemaakt om de steden en de gemeenten vrij te stellen van de roerende voorheffing op de inkomsten die zij verkrijgen voor het gebruik van het openbaar domein, zeker en vast door de gespecialiseerde diensten van mijn administratie laten onderzoeken.
Het onderwerp is al tijdens de algemene bespreking ter sprake gekomen. Ik kan mijn vraag laten omzetten in een schriftelijke vraag, als de minister bereid is om mij zijn antwoord te bezorgen. Op die manier besparen we tijd.
Monsieur Daerden, souhaitez-vous poser votre question?
Je peux la poser par écrit si la réponse m'est fournie rapidement, monsieur le président, car ce thème concerne les budgets communaux.
Mijnheer de voorzitter, ik had hierover ook een schriftelijke vraag ingediend. Aangezien er mondelinge vragen over het onderwerp werden ingediend, wilde ik mijn vraag laten omvormen. Als iedereen echter akkoord gaat met een schriftelijk antwoord, sluit ik mij aan bij de consensus, op voorwaarde dat het antwoord wel spoedig wordt bezorgd. Ik heb daarstraks bijkomende vragen gesteld bij de beleidsverklaring om te weten wat er nog in 2014 zal gebeuren en welke structurele oplossing er voor 2015 in de maak is.
Mijnheer de voorzitter, in het verlengde van wat ik vanochtend heb gezegd, voeg ik eraan toe dat ik mij zeer goed bewust ben van de problematiek. Ik praat ook met onze lokale functionarissen. We zullen er alles aan doen om, eerst en vooral, zo snel mogelijk een geschreven antwoord te bezorgen en, ten tweede, op korte termijn en structureel voor oplossingen te zorgen.
Mijnheer de voorzitter, ik denk dat de minister het antwoord bij zich heeft. Mijn vraag was of hij dat nu kan meegeven. Kunt u dat laten kopiëren?
De vragen zijn duidelijk. De minister heeft een antwoord. Laat de vragen doorgaan en de minister het antwoord voorlezen of uitdelen, dan is dat ook van de baan. Ik maak, als schepen van Financiën, de discussie al jaren mee. Het is goed dat we het antwoord krijgen. Bij vele gemeenteontvangers en schepenen van Financiën is het ook een punt. Het antwoord zal worden uitgedeeld en in de notulen worden opgenomen als zijnde het antwoord op de mondelinge vragen.
Voor alle duidelijkheid, het probleem oplossen en zo snel mogelijk zoeken naar een structurele oplossing kan niet meer voor 2014, dat begrijpt u. Voor een structurele oplossing moeten een aantal processen en lopende zaken worden herbekeken. Ik denk dat het in het belang van de gemeenten is dat we de problematiek van 2014 zo snel en zo grondig mogelijk oplossen en dat we voor 2015 op basis van een goede analyse tot een structurele oplossing komen. Laat er geen misverstand over bestaan: ik heb niets gezegd over een structurele oplossing in 2014.
De heer Terwingen is afwezig.
Mijnheer de minister, dit dossier kent al een geschiedenis van enkele maanden. U kent de achtergrond en de inhoud van dit dossier voldoende. Het is vooral relevant om te verwijzen naar de wet van 15 mei 2014 waarin een gunstregeling werd ingevoerd voor de ontwrichte zones in opvolging van het pact voor competitiviteit, werkgelegenheid en relance. Daarin werd ook de maatregel opgenomen van vrijstelling van doorstorting van bedrijfsvoorheffing van 25 % voor nieuwe, bijkomende werkgelegenheid in die ontwrichte zones. De Gewesten, voor ons het Vlaams Gewest, maar ik zit niet meer in het Vlaams Parlement, kunnen dan beslissen welke ontwrichte zones worden erkend en waarvoor de steunmaatregelen kunnen gelden. Op 9 mei nam de Vlaamse regering de principiële beslissing om een steunzone in te stellen rond Genk, voor de problemen in Limburg, en Turnhout, voor de problemen in de Antwerpse Kempen, zoals bij Philips. De federale regering heeft zich ook in het regeerakkoord geëngageerd om zo snel mogelijk uitvoering aan deze wet te geven voor de ontwrichte zones, samen met de Gewesten. Mijnheer de minister, welke initiatieven zult u nemen om de relancemaatregel "specifieke steun in ontwrichte zones" te operationaliseren? Hebt u voorstellen van de Gewesten inzake mogelijke steunzones ontvangen? Zo ja, werden deze goedgekeurd? Werd er reeds een samenwerkingsakkoord met het Vlaams Gewest afgesloten? Zo neen, zal dat er komen in de volgende weken? Op 1 juli trad een nieuwe Europese verordening 651/2014 inzake staatssteun in werking. Werd de wet van 15 mei 2014 getoetst aan de nieuwe verordening en dienen er aanpassingen te worden aangebracht? De vrijstelling van doorstorting van bedrijfsvoorheffing in steunzones wordt voorwaardelijk toegekend. Hoe zal de overheid haar terugvordermogelijkheden maximaliseren en mogelijk misbruik detecteren?
Mijnheer de minister, ik had mijn vraag gesteld aan uw collega, Kris Peeters, omdat ik vermoedde dat hij bevoegd is voor de competitiviteitswet en de uitvoering ervan. Blijkbaar behoort het dossier echter tot uw bevoegdheid. De competitiviteitswet werd op 22 mei in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd. Het koninklijk besluit, gepubliceerd op 26 juni, geeft daar uitvoering aan. De vorige Vlaamse regering, waarvan Kris Peeters minister-president was, heeft op 9 mei 2014 – korte tijd voor de verkiezingen – een voorstel uitgewerkt om twee zones te ontwerpen. De zone rond Turnhout werd al min of meer toegelicht. Daarnaast is er de zone rond Genk. Limburg wordt dit jaar geconfronteerd met de definitieve sluiting van de fabriek van Ford Genk. In het voorstel van de vorige Vlaamse regering werd voor de zone rond Genk een gebied afgebakend op basis van statistische sectoren, waardoor alle industrie en bedrijventerreinen alsook alle wetenschapsparken in Limburg tot de ontwrichte zone zouden behoren. In het Vlaams regeerakkoord staat dat de besliste zones rond Genk en Turnhout worden geïmplementeerd. Er staat ook in dat de optie open wordt gelaten om elders in Vlaanderen nog twee zones aan te duiden. Rekening houdend met de criteria in het koninklijk besluit van 26 juni inzake het aantal toegestane vierkante kilometer en het aantal inwoners voor de mogelijke vier zones samen, bestaat er toch enige ongerustheid dat de eerder afgebakende zones voor Genk en Turnhout zouden worden gereduceerd ten voordele van mogelijk twee bijkomende zones in Vlaanderen. Het samenwerkingsakkoord over de ontwrichte zones zou volgens mijn informatie momenteel door de federale en de Vlaamse regering worden voorbereid. Over de timing en de concrete modaliteiten werd bij mijn weten nog geen informatie gegeven. Kunt u bevestigen dat bij de afbakening van de ontwrichte zones voor Vlaanderen de zone rond Genk, zoals eerder voorgesteld door de Vlaamse regering, behouden blijft? Wat is de timing voor het sluiten van een samenwerkingsakkoord tussen de federale en de Vlaamse regering? Wat zullen de concrete uitvoeringsmodaliteiten zijn?
Mijnheer de voorzitter, ik dank de sprekers voor hun vragen. Door de periode van voorzichtige zaken, voorafgaand aan de verkiezingsperiode, gevolgd door de periode van lopende zaken tot het aantreden van de nieuwe regering, heeft de operationalisering van deze steunmaatregel enige vertraging opgelopen. Mijn voorganger op het departement van Financiën heeft de administratie wel reeds de opdracht gegeven om van deze periode gebruik te maken om de onderhandelingen met betrekking tot het sluiten van de noodzakelijke samenwerkingsakkoorden voor te bereiden. Deze voorbereidingen zijn ondertussen voltooid, waardoor het resultaat ervan spoedig in de nieuwe regering zal worden besproken. In zijn advies op de wet van 15 mei 2014 had de Raad van State reeds gewezen op het aflopen van de geldigheidsduur van de op dat ogenblik vigerende “algemene groepsvrijstellingsverordening”. De administratie heeft van de periode van voorzichtige en lopende zaken gebruikgemaakt om de nieuwe algemene groepsvrijstellingsverordening te toetsen aan de Europese verordening. Uit die analyse blijkt dat de wet op enkele punten zal moeten worden aangepast. Mijn administratie heeft mij echter gerustgesteld dat deze aanpassingen niet tot gevolg zullen hebben dat aan de essentie van deze maatregel zal worden geraakt. Mijn administratie voltooit op dit ogenblik een ontwerp dat spoedig in de regering zal worden besproken. Voorts heeft mijn administratie intern, en dit in samenspraak met de diverse controlediensten, de voorbereiding opgestart van de praktische organisatie van deze maatregel. In de wet van 15 mei 2014 is bepaald dat enkel een Gewest dat een samenwerkingsakkoord met de federale overheid heeft gesloten, steunzones kan voorstellen aan de minister die bevoegd is voor Financiën. Tot op heden heeft geen van de drie Gewesten een samenwerkingsakkoord met de federale overheid afgesloten. Aangezien de Gewesten formeel nog geen steunzones kunnen voordragen, heeft mijn administratie de zones waarover in de verschillende gewestregeringen al een akkoord is gesloten nog niet aan een onderzoek kunnen onderwerpen. Het onderhandelingsproces met betrekking tot het sluiten van deze samenwerkingsakkoorden werd sterk vertraagd. Als nieuwe minister van Financiën zal ik erop toezien dat deze onderhandelingen zo snel mogelijk worden opgestart. Aangezien de onderhandelingen omtrent het afsluiten van deze samenwerkingsakkoorden nog niet zijn voltooid, kan ik ook niet ingaan op de concrete uitvoeringsmodaliteiten. De resultaten van de onderhandelingen zullen wel openbaar gemaakt worden, meer bepaald in een van de toekomstige edities van het Belgisch Staatsblad. Om de controle van deze nieuwe maatregel efficiënt te kunnen uitvoeren, zal mijn administratie diverse controleprogramma’s uitwerken. Ik ben ervan overtuigd dat deze aanpak potentiële misbruiken tot een minimum zal herleiden.
Het is goed om aan Vlaamse gewestelijke zijde de nodige actie te initiëren zodat die samenwerkingsovereenkomst er snel kan komen. Ik ben blij dat de toets aan de Europese verordening garandeert dat de regeling in essentie kan blijven bestaan en dat de groepsvrijstelling in de steunzones ook effectief kan worden uitgevoerd via de samenwerkingsovereenkomsten en de wet die u voorbereidt.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord. Ik begrijp uiteraard dat het dossier deels is blijven hangen omwille van de verkiezingen. Daaraan kunnen wij natuurlijk niet veel doen. Ik heb u een paar keer het woord “spoedig” horen uitspreken, wat belangrijk is. Ik weet in ieder geval dat in de regio Limburg, maar dat zal in de regio van Turnhout ook wel het geval zijn, werkgevers en bedrijven op de maatregel wachten om personeel aan te werven. Zij weten immers dat een aantal voordelen er zitten aan te komen. Ik wil enkel onderstrepen dat u, wanneer u het een paar keer over “spoedig” hebt, mijn volle steun hebt. Hebt u enig idee tegen wanneer u de akkoorden gesloten zou willen hebben?
Mijnheer de voorzitter, mijnheer Vanvelthoven, ik heb helaas geen concreet idee. Ik heb op de diverse punten aangegeven dat ze zo snel mogelijk worden uitgevoerd. Ik heb ook op concrete antwoorden van de administratie aangedrongen zodat wij verder kunnen gaan. Mevrouw Smaers, ik neem ook uw referentie naar de Vlaamse regering uiteraard ernstig op.
Vraag nr. 130 van de heer Van Biesen is omgezet in een schriftelijke vraag, maar ik vind dat eigenlijk zinloos, gelet op het onderwerp van de vraag en de komende begrotingsbespreking. Vraag nr. 131 van mevrouw Van Cauter wordt uitgesteld, evenals vragen nrs 142 en 143 van de heer Mathot.
Monsieur le président, monsieur le ministre, dans le courant de l'année 2012, le ministre des Finances de l'époque était venu expliquer en commission des Finances la réforme du SPF Finances. À l'époque déjà, mon groupe s'était montré prudent, non pas par rapport aux objectifs à atteindre mais sur la manière dont la réforme était menée: absence de concertation sociale, risque important de perte de proximité du service public ou de perte d'expertise au sein du département des Finances. Depuis, au vu de nos inquiétudes, nous avons demandé que des auditions soient organisées, ce qui a été fait. Plusieurs constats ont été posés à la suite de ces auditions. Le premier est la fermeture d'un grand nombre de petits bureaux. Autant nous pouvons comprendre qu'il faille restructurer les bâtiments pour plus de sécurité et plus de rentabilité, autant il est important de garder des bureaux stratégiques afin de permettre aux citoyens d'avoir accès à tous les services de l'administration fiscale. Dès lors, monsieur le ministre, un système de permanence dans les communes est-il effectivement mis en place? Cela avait été évoqué lors des auditions. Vous comprendrez qu'il n'est pas possible de purement et simplement appauvrir le service public sans trouver des alternatives. Le deuxième point d'inquiétude concerne la problématique du basculement, à laquelle nous sommes confrontés. Depuis ces auditions, les agents ont dû postuler pour des affectations. À l'époque des auditions déjà, nous avions été sensibles à l'organisation de ce basculement. Nous avions fait part de nos craintes que certains agents se retrouvent sur le carreau, obligés de partir loin de leur lieu de travail actuel et de leur lieu de vie ou de se plonger dans des matières qui leur étaient complètement étrangères. De plus, le flou qui a régné n'était pas de bon augure. À une question de mon collègue Ahmed Laaouej, votre prédécesseur avait répondu que le basculement se ferait avec souplesse et pragmatisme. Or, monsieur le ministre, je reçois aujourd'hui des témoignages d'agents qui se retrouvent face à une situation inextricable. Ils ont basculé mais n'ont obtenu aucun des postes pourvus. Certains pensent à quitter l'administration fiscale tant par manque d'expertise dans le domaine qui leur est maintenant confié que pour des raisons familiales importantes. Au-delà des statistiques, il y a des cas malheureux. Comment comptez-vous les résoudre? Une cellule sociale permettant d'accompagner la transition devait être mise en place: qu'en est-il? Á qui peuvent s'adresser les fonctionnaires en cas de problème? Comment va-t-on former les agents qui changent complètement de matière alors qu'ils avaient parfois une expertise pointue dans leur domaine? Ne craignez-vous pas de perdre de l'expertise dans des matières très compliquées? Avez-vous déjà pris contact avec les agents de l'administration depuis votre entrée en fonction?
Monsieur le président, cher collègue, le SPF Finances veut évoluer vers une organisation orientée résultats et clients et ainsi devenir un service public fédéral efficace. Pour atteindre cet objectif, une nouvelle structure a été conçue. Celle-ci doit permettre aux agents de travailler mieux et plus rapidement étant donné que le dossier d'un citoyen ou d'une entreprise sera dorénavant traité au sein d'un seul service. Jusqu'à présent, le citoyen ou l'entreprise devait trop souvent passer d'un bâtiment ou d'un service à l'autre. Le basculement offre à chaque collaborateur du SPF Finances une nouvelle place au sein de la nouvelle structure. Afin que tout se déroule de la manière la plus juste et la plus équitable possible, des groupes de travail et des réunions ont été mis sur pied ces derniers mois en collaboration avec les organisations syndicales que j'ai reçues en mon cabinet il y a deux jours, ce qui a débouché sur la rédaction d'un arrêté royal et d'un protocole. Ces organes de concertation ont cherché un compromis qui a pu satisfaire toutes les parties. De même, avant et durant l'opérationnalisation effective du basculement au sein des diverses administrations, des comités ont été et sont encore organisés avec les organisations syndicales représentatives où, entre autres, chaque administrateur général a pu expliquer la méthode de travail concrète au sein de son entité. L'opérationnalisation du basculement se déroule par phases au sein de chaque entité afin que les collaborateurs puissent être formés et préparés pour intégrer leur nouvelle place. À cet effet, un plan de formation a été élaboré pour tous les collaborateurs qui, à la suite de ce qu'on appelle le basculement 3, entreront totalement ou partiellement dans leurs nouvelles fonctions ou devront acquérir de nouvelles compétences. De plus, pendant ces comités de suivi, des solutions sont recherchées aux problèmes que certains collaborateurs pourraient connaître en raison d'un allongement du trajet domicile-travail. À cet effet, un protocole est en cours d'élaboration. Ce dernier offrira à ces collaborateurs de la flexibilité en matière d'horaires et une garantie de pouvoir effectuer du télétravail et/ou du travail en bureau satellite. Dans ce protocole, le SPF Finances s'engage à étendre son réseau de bureaux satellites. Les collaborateurs qui se trouvent dans une situation médicale ou sociale incompatible avec un trajet domicile-travail plus long peuvent faire appel au service du Bien-être pour demander une mutation provisoire pour raisons médicales ou sociales. Les assistantes sociales du service Bien-être sont également présentes pour accompagner et soutenir moralement les collaborateurs qui éprouvent des difficultés d'adaptation à leur nouvel environnement de travail et/ou leur nouvelle fonction.
Monsieur le président, monsieur le ministre, je vous remercie pour votre réponse. Je partage évidemment le souhait de vos prédécesseurs, qui est le vôtre aussi, de moderniser et de rationaliser le fonctionnement du SPF Finances. Je suis rassuré d'entendre qu'un protocole est en cours d'élaboration car il existe des cas très malheureux. J'insiste pour qu'une solution soit trouvée pour ces agents qui ont parfois beaucoup d'ancienneté, qui ont fait leur vie non loin de leur travail et qui se retrouvent de retour à Bruxelles. La situation est très difficile pour eux. Je suis par ailleurs heureux d'entendre que vous avez déjà rencontré les syndicats du secteur. Il est important de tenir un dialogue permanent.
Vraag nr. 146 van mevrouw Temmerman is al behandeld.
Mijnheer de minister, deze vraag gaat over de begroting, niet de begroting voor het komende jaar, die we hier zopas voorgesteld hebben gekregen, maar wel die voor het lopende jaar 2014. In september stelde het Planbureau de groeiverwachting voor dit jaar nog bij van 1,4 % naar 1,1 %. Toen was er een vrij snelle, kordate reactie van toenmalig minister Chastel en toenmalig staatssecretaris Bogaert. Zij stelden met onmiddellijk ingang een aanwervingsstop in bij de federale overheid en legden bijkomende beperkingen op voor de uitgaven van de departementen. Nu kan men natuurlijk vragen stellen bij die gewijzigde opstelling ten opzichte van de toch wel zeer positief gecommuniceerde begrotingscontrole van april. In april was er nog geen enkel probleem, in september was het plots alle hens aan dek. Het probleem blijkt nu dus toch een pak groter te zijn. Ten eerste, wat leert u uit uw zicht op de belastinginkomsten, zowel btw als voorafbetalingen, bedrijfsvoorheffing en dergelijke meer, voor dit jaar? Wat is het verschil met de ramingen van de begrotingscontrole in april? Waaraan is dat volgens u te wijten? Ten tweede, wat was de stand van zaken in april? In welke mate weken de inkomsten van de eerste maanden af van de ramingen? Kon men in april al minderinkomsten afleiden uit de toen beschikbare cijfers, waarmee men toen dus eigenlijk al rekening had kunnen houden? Ten derde, welke maatregelen plant u nog? Het is intussen al 19 november en u hebt maar anderhalve maand meer. Mijn vraag is intussen al een maand oud. Daar kunt u uiteraard niets aan doen, maar toen hadden we nog drie maanden te gaan. Welke maatregelen plande u toen nog om een ontsporing van de begroting voor 2014 te vermijden? In de krant De Tijd werd er gewag gemaakt van een versnelde behandeling van dossiers inzake fiscale amnestie. Klopt die informatie? Hoeveel heeft de fiscale amnestie dit jaar al opgeleverd? Welke bijkomende opbrengsten denkt u hier nog uit te halen voor de begroting van dit jaar? Wat is de impact op de begroting van dit jaar? Ten vierde, welke impact ziet u voor volgend jaar? De dossiers van fiscale amnestie die u dit jaar nog versneld afhandelt, kunt u natuurlijk niet meenemen voor de begroting van volgend jaar.
Mijnheer Dedecker, zoals u in uw eerste vraag terecht aangeeft, heeft het Federaal Planbureau in september van dit jaar de economische groeiverwachtingen naar beneden bijgesteld. Wat de groei van het bbp betreft, gaat het om een vermindering van 1,4 naar 1,1 %. Dat betekent dus een duidelijke vertraging van de economische activiteit. Tegelijkertijd is er sprake van een neerwaartse bijstelling van de inflatie, wat eveneens niet onbelangrijk is voor de begrotingssituatie. De index van de consumptieprijzen daalt van 0,8 naar 0,6 %. Onmiddellijk dient hierbij te worden aangestipt dat dit past in een Europese groeivertraging. In een adem zou ik er bijna Japan bij durven te vernoemen, na wat wij de jongste weken hebben vernomen. De stroom van negatieve economische berichten, die vanaf het tweede semester onder meer vanuit onze buurlanden, die onze belangrijkste handelspartners zijn, werd gecommuniceerd, is een duidelijk teken aan de wand dat het daar economisch ook niet echt vlot verloopt. Voor een land als Duitsland, veruit de grootste economie van de EU en zeker ook van de eurozone en een belangrijke handelspartner, loopt de economische groei flink terug. Een groei van 0,1 % in het derde kwartaal van 2014 is dan ook zorgelijk te noemen. Het is bovendien de verwachting dat wij in het vierde kwartaal met een compleet stagnerende Duitse economie te maken zullen krijgen. Stellen dat de onzekere internationale omgeving – ik denk dan aan de spanningen in het Midden-Oosten en Oekraïne – die slechte resultaten beïnvloeden, is een open deur intrappen. Het spreekt voor zich dat dergelijk economisch nieuws onvermijdelijk negatief afstraalt op de begroting. Meer zelfs, de nog behoorlijke economische vooruitzichten in april resulteerden uiteraard in substantieel betere begrotingscijfers aan de ontvangstenzijde. Het is dan ook logisch dat er een flinke correctie kwam van de gebudgetteerde ontvangstencijfers bij de begrotingscontrole in september/oktober. De zwakkere economische prestaties zijn zeker te merken aan het verloop van bijvoorbeeld de bedrijfsvoorheffing. Tot en met maart 2014 bedroeg de groei daarvan nog 2,3 %; begin dit jaar werd in de begroting rekening gehouden met een groei van 2,59 %. Momenteel is de groei, na negen maanden, nagenoeg gehalveerd, tot 1,25 %. Een herziening van de cijfers drong zich dan ook op. De groei van de btw-ontvangsten bedroeg na vier maanden 7,2 %, terwijl die na negen maanden ook ruimschoots gehalveerd was tot 3,5 %. Uiteraard spelen ook technische factoren een rol, maar het trendmatige is toch wel heel duidelijk. In verband met uw tweede vraag, tot en met april was er nog een behoorlijk verband tussen de voorspelde groei en de waargenomen groei. Niettemin dient aangestipt te worden dat, veelal om technische redenen, de situatie na vier maanden niet zomaar mag geëxtrapoleerd worden op jaarbasis. Niettemin is het duidelijk dat sindsdien de groei weliswaar langzaam maar zeker gedaald is, met als resultaat een bijstelling van de begroting naar beneden toe, zoals hiervoor reeds in grote lijnen werd aangestipt. Begin dit jaar was echter niet te voorspellen, of toch zeker niet in die mate, dat de groei op die manier zou gaan afkalven. Dat was niet alleen voor België zo, maar ook in vele andere landen van Europese Unie. Ik kan verwijzen naar de prognoses die de belangrijkste conjunctuurinstituten hanteerden. In verband met uw derde en vierde vraag inzake de fiscale regularisatie, wil ik opmerken dat die dossiers zo snel mogelijk worden verwerkt. Aanvankelijk was gepland dat alle dossiers dit jaar zouden behandeld worden. Niettemin was toen de precieze omvang van het werkvolume niet exact in te schatten. Vele dossiers blijken immers een stuk complexer te zijn dan verwacht, wat uiteraard in termen van de werkschema’s ook onvermijdelijk vertraging met zich brengt. Niettemin worden de resterende dossiers zo snel mogelijk opgelost. Op dit moment moeten nog 5 113 dossiers effectief worden opgelost, terwijl het begin 2014 nog om 16 347 dossiers ging. Het is dus waarschijnlijk dat nog een deel van die dossiers pas volgend jaar worden behandeld en dus ook pas dan ontvangsten zullen genereren. Hoeveel de dossiers precies aan ontvangsten zullen opleveren, kan ik nu onmogelijk meedelen. U hebt daar alle begrip voor, denk ik. Met betrekking tot de actuele opbrengst van de fiscale regularisatie voor dit jaar, kan ik u wel meegeven dat de zogenaamde EBA bis of de fiscale regularisaties die vóór juli 2013 zijn ingediend, tot en met oktober 2015 537 miljoen euro hebben opgebracht. De EBA ter of de fiscale regularisaties ingediend vanaf juli tot eind december 2015 hebben reeds 260,5 miljoen euro aan ontvangsten gegenereerd.
Mijnheer de minister, ik denk dat er een klein foutje in uw antwoord is geslopen. U zei 2015, terwijl u waarschijnlijk 2013 bedoelde.
U hebt gelijk. Dank u voor de rechtzetting. Het gaat inderdaad voor EBA bis over oktober 2013 en voor EBA ter over december 2013.
Mijnheer de minister, ik heb er alle begrip voor dat er tussen de hele reeks cijfers ook wel eens een foutje staat. Zopas waren wij over de begroting van 2015 bezig. Dan is een foutje snel gemaakt. Sinds april is er dus alleszins een sterk gewijzigde economische situatie op te merken, als resultaat van de internationale conjunctuur en ook de internationale spanningen. Ik heb er alle vertrouwen in dat de begroting zo goed mogelijk zal worden afgerond.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, begin september 2014 publiceerde de fiscus een omzendbrief over de fiscale behandeling van auteursrechten. Een paar dagen later werd deze echter ingetrokken. Dat was nog voor uw aanstelling. Neem het dus zeker niet persoonlijk. Eind oktober 2014 werd de omzendbrief opnieuw en opmerkelijk genoeg ongewijzigd gepubliceerd op vraag van uw kabinet om op korte termijn fiscale rechtszekerheid en duidelijkheid te bieden. De fiscale behandeling van auteursrechten wordt op verschillende manieren beoordeeld, naargelang de fiscale inspecteur die de belastingplichtige over de vloer krijgt. Dat is op zich al een probleem. De omzendbrief zou duidelijkheid moeten brengen. De circulaire bepaalt dat ook werknemers een vergoeding voor auteursrechten kunnen ontvangen en dat die auteursrechtelijke vergoeding als roerende inkomsten wordt belast. Veel discussies met de fiscus komen ook voor bij zelfstandigen die een auteursrechtelijk werk creëren. Ik denk aan journalisten en fotografen; zij creëren zelf hun werk en exploiteren dat door het te verkopen aan hun werkgever. De fiscale behandeling van vergoedingen voor de cessie of concessie van auteursrechten kan in de praktijk leiden tot een verschillende interpretatie tussen een belastingplichtige en de fiscus. Een zelfstandige of een werknemer die niet akkoord gaat met de BBI van Gent krijgt meteen een boete van 50 % wegens fraude. Wij weten dat dit wel eens kan verschillen per regio. Mijnheer de minister, geldt de omzendbrief voor alle inspectiediensten, dus ook voor de Bijzondere Belastinginspectie, die weliswaar onder de bevoegdheid valt van uw collega, mevrouw Sleurs? Als er een discussie is tussen de belastingplichtige en de fiscus over de kwalificatie van het inkomen uit de cessie of concessie van geldelijke rechten op een beschermd werk, kan er dan meteen sprake zijn van fraude als het klaarblijkelijk gaat om een belastingplichtige die professioneel auteursrechtelijk beschermde werken creëert, zoals het schrijven van teksten of het maken van foto’s? Ten derde, zal de omzendbrief van 4 september nog worden aangevuld? Er bestaan namelijk ook veel geschillen over de hoogte van een vergoeding die in de ogen van de fiscus als inkomsten uit de cessie of de concessie van auteursrechten mag worden aangemerkt. Of zal het stelsel van de auteursrechten voor de belastingplichtigen enkel werkbaar zijn nadat zij allemaal individueel een ruling aanvragen? De rulingdienst zal daar waarschijnlijk niet happig op zijn. Ten vierde, in het regeerakkoord staat dat het btw-boetesysteem zal worden aangepast. Zal tevens de schaal van de administratieve geldboetes en hun toepassingsmodaliteiten in de inkomstenbelasting worden aangepast, in het bijzonder bij een eerste overtreding? Zal de aanpassing van de huidige boeteschaal ook van toepassing zijn op alle hangende geschillen? Zoals u weet, zijn dat er wellicht redelijk wat.
Mijn vragen, mijnheer de minister, hebben betrekking op ongeveer hetzelfde thema. Voor de inkomsten uit de overdracht of concessie van auteursrechten en naburige rechten geldt een bijzonder fiscaal stelsel. Aan Vlaamse kant werd in 2010 een protocol afgesloten tussen de Vlaamse Nieuwsmedia, de Vlaamse Vereniging van Journalisten en het kabinet van de minister van Financiën. In dat protocol werd toen een regeling overeengekomen die inhield dat voor de freelancejournalisten in hoofdberoep als basisregel 30 % van de inkomsten beschouwd dient te worden als inkomsten uit de concessie van auteursrechten en voor freelancejournalisten in bijberoep 100 % van de inkomsten. Dat protocol werd ook bekrachtigd door het kabinet van de minister van Financiën. Na de uitvoering van de recente circulaire waarnaar ook collega Dedecker al verwees, is er op het terrein zeer veel verwarring en ongerustheid. Er zijn ook zeer veel verschillende interpretaties van de huidige circulaire. Blijkbaar zijn er heel diverse toepassingen en invullingen ervan op het terrein, in heel België. Ik heb de volgende vragen. Het is onduidelijk hoeveel procent van de vergoeding die onder andere journalisten krijgen, beschouwd mag worden als inkomsten uit de concessie van auteursrechten en bijgevolg het bijzonder fiscaal stelsel kan genieten. Kunt u daarover meer duidelijkheid geven? Welke verdeelsleutel van de vergoeding die onder andere journalisten ontvangen voor hun werk moet worden gehanteerd? Gaat het om een vergoedingspercentage voor geleverde prestaties of een vergoedingspercentage naar aanleiding van de concessie van de auteursrechten en naburige rechten? Hoeveel bedraagt het percentage voor freelancejournalisten? Geldt dat zowel voor freelancejournalisten in hoofdberoep als voor freelancejournalisten in bijberoep? Geldt er voor journalisten die in vast dienstverband werken een andere regeling? Welke gevolgen heeft omzendbrief nr. 36/2014 voor de lopende onderzoeken van de BBI? Tot slot, bij zijn voorafgaande beslissing hanteerde de Dienst Voorafgaande Beslissingen vaak strengere criteria dan in de nieuwe omzendbrief. Het is bijgevolg mogelijk dat een aanvraag die in overeenstemming is met de omzendbrief, niet wordt toegelaten door de DVB. Dat is natuurlijk zeer problematisch. Hoe zal dit probleem worden opgelost?
Mijnheer de voorzitter, de administratieve omzendbrief betreffende de fiscale behandeling van inkomsten uit auteursrechten heeft uiteraard tot doel de fiscale zekerheid en duidelijkheid te versterken. Deze omzendbrief moet worden toegepast door alle diensten die belast zijn met de vestiging van de inkomstenbelastingen, uiteraard met inbegrip van de diensten van de algemene administratie van de BBI. Er is slechts sprake van fraude wanneer inbreuken met bedrieglijk opzet of met het oogmerk te schaden worden vastgesteld. Dit kan uiteraard slechts geval per geval worden beoordeeld. De omzendbrief bespreekt de algemene principes die van toepassing zijn. De fiscale kwalificatie van inkomsten uit auteursrechten moet geval per geval worden onderzocht aan de hand van de juridische en feitelijke omstandigheden. Er is geen enkele wettelijke bepaling in het gemeenrecht noch in het fiscaal recht die in een vergoedingspercentage voorziet met betrekking tot de inkomsten uit de cessie of concessie van auteursrechten. De bepalingen van de overeenkomst tussen de auteur en zijn uitgever moeten voor elk geval afzonderlijk worden onderzocht. De partijen zijn evenwel vrij om onder elkaar een bepaalde overeenkomst te sluiten. Indien voor een welbepaald beroep tussen de betrokkenen een akkoord wordt gesloten door middel van een collectieve overeenkomst of op een andere wijze, met betrekking tot een bepaalde verhouding tussen de inkomsten uit de cessie of concessie van auteursrechten en andere inkomsten, dan wordt die overeenkomst door de administratie aanvaard voor zover die overeenkomst overeenstemt met de werkelijkheid. Het fiscaal recht is immers gebaseerd op die werkelijkheid en er moet ter zake worden nagegaan of het werkelijk gaat om inkomsten uit de cessie of concessie van auteursrechten. Hetzelfde principe geldt trouwens voor de beslissingen van de Dienst Voorafgaande Beslissingen in fiscale zaken, de rulingcommissie. Indien een aanvrager een voorafgaande beslissing wenst te verkrijgen over, bijvoorbeeld, een verdeelsleutel van 80/20 of 50/50 die door de Dienst Voorafgaande Beslissingen in fiscale zaken wordt aanvaard, dan wordt door die dienst enkel rechtszekerheid verleend ten opzichte van die individuele aanvraag. De belastingplichtige is vrij om al dan niet van die procedure gebruik te maken. Het spreekt evenwel voor zich dat alle belastingplichtigen die zich in een zelfde situatie bevinden, aanspraak maken op een identieke fiscale behandeling bij de rulingcommissie of de Dienst Voorafgaande Beslissingen in fiscale zaken. Ik zal samen met collega Sleurs, staatssecretaris bevoegd voor onder meer fraudebestrijding, bekijken of een nieuwe opdeling in de aard van de fiscale overtredingen ook moet resulteren in een aanpassing van de wetgeving inzake boetes en mogelijke belastingverhogingen.
Mijnheer de minister, ik dank u voor uw uitgebreid antwoord. Uw intenties zijn inderdaad duidelijk, namelijk rechtszekerheid creëren met die omzendbrief. Uiteraard kan dit alleen maar worden toegejuicht. Het gaat dan ook om rechtszekerheid omtrent de toepassing van de wet door de BBI. Ik onthoud ook uw bevestiging dat er alleen sprake is van fraude als er een effectief oogmerk was tot het toebrengen van schade, tot het effectief en doelbewust niet betalen van de belastingen die men zou moeten betalen. In dat opzicht sluit dit natuurlijk mooi aan bij de beleidsverklaring van staatssecretaris Sleurs, die hier in het Parlement werd behandeld. Men moet niet altijd per definitie uitgaan van de slechtste intenties van de belastingplichtige. Dat lijkt mij ook correct en een menselijke manier van werken. Dat lijkt mij logisch. Het blijft natuurlijk zeer ingewikkeld om dergelijke verhoudingen toe te passen. Het is iets wat veelal individueel zal gebeuren en dat maakt het enigszins lastig, maar het is nu eenmaal ook een zeer ingewikkelde manier van werken. Het kan een zeer verschillende situatie betekenen voor mensen die in loondienst werken als men moet bepalen wat effectief loondienstwerk is en wat auteurswerk is. Dat is te begrijpen.
Mijnheer de minister, omzendbrieven zouden inderdaad meer duidelijkheid en zekerheid moeten brengen op het terrein. Helaas weten wij uit de praktijk dat dit niet altijd en in elk geval zo is. Ik hoop dus dat uw antwoord op zijn minst wat meer zekerheid kan bieden op het terrein, dat het iets duidelijker kan zijn en tot meer uniformiteit kan leiden wat de behandeling van de diverse dossiers betreft. Althans dat hoop ik.
Mijnheer Wollants, zult u uw vraag nr. 182 over de accijnzen op biobrandstoffen stellen?
Mijnheer de voorzitter, gelet op de gewijzigde agenda zou ik die vraag nu kunnen stellen.
Ik stel voor om eerst vraag nr. 156 van de heer Laaouej en de samengevoegde vragen nrs 162 van de heer Laaouej en 180 van de heer Dispa te behandelen. Mijnheer Wollants, ik stel voor dat u uw vraag nr. 182 stelt na de samengevoegde vragen nrs 208 van mevrouw Pas en 212 van de heer Vanvelthoven.
Monsieur le président, monsieur le ministre, il me revient que le SPF Finances organise, en collaboration avec la Hogeschool Gent, une formation en management d'entreprise, orientation Comptabilité-Fiscalité pour trente collaborateurs néerlandophones titulaires du diplôme d'enseignement secondaire. Une fois la formation terminée, les candidats obtiendraient un diplôme de bachelier et pourraient participer aux procédures de sélection statutaires pour le niveau B. La totalité du parcours de formation comporte trois années d'études. Les matières fiscales telles que l'impôt des personnes physiques, l'impôt des sociétés et la TVA sont dispensées par le SPF Finances. De plus, des cours tels que l'économie, le droit, la comptabilité, la législation sociale, l'anglais et le néerlandais seraient dispensés par la Haute École de Gand. Le minerval est d'environ 835 euros par an. Il semble que le SPF Finances serait désireux de contrer la diminution de bacheliers sur le marché de l'emploi en offrant la possibilité aux personnes motivées et détentrices d'un diplôme d'enseignement secondaire supérieur de combiner le travail et les études. Il faut saluer cette très bonne initiative, monsieur le ministre. En effet, que le service public – et plus particulièrement le SPF Finances – soutienne la formation des jeunes est quelque chose d'important. Néanmoins, j'ai quelques questions à vous poser. Cette organisation de bacheliers en coordination avec une haute école constitue-t-elle une expérience-pilote? Pouvez-vous nous dire si la formation a déjà commencé et si beaucoup de participants y sont inscrits? Cette formation est-elle réservée aux personnes dont la langue maternelle est le néerlandais ou est-elle ouverte à tous? Enfin, d'autres expériences de ce type seront-elles organisées avec d'autres hautes écoles du pays?
Monsieur le président, cher collègue, l'organisation de ce baccalauréat aurait en effet été une expérience-pilote destinée aussi bien à des étudiants tant francophones que néerlandophones, puisqu'une initiative comparable était sur le point d'être lancée avec une haute école francophone. Malheureusement, mes services ont cependant pris cette semaine la décision de mettre fin à ce projet pour des raisons budgétaires, entre autres l'économie linéaire de 4 % sur les crédits liés au personnel.
Monsieur le ministre, je vous remercie pour cette réponse claire, précise et courte.
Monsieur le président, monsieur le ministre, lors de la législature précédente, une série de protocoles d'accord ont été passés entre la Belgique et d'autres pays de l'OCDE visant un échange d'informations sur demande. Ces protocoles d'accord faisaient partie d'une première génération. Si celle-ci constituait un premier pas positif, reconnaissons qu'elle n'est pas optimale pour combattre réellement les phénomènes de fraude, d'évasion fiscale et d'optimisation fiscale agressive. En effet, une multitude de montages permettent de mettre en échec le bon fonctionnement du système. L'OCDE, pourtant à l'origine du standard international de l'accord d'échange de renseignements fiscaux sur demande, estime que celui-ci doit désormais être remplacé par l'échange automatique de renseignements fiscaux. Ce serait une véritable évolution. Dans ce cadre, monsieur le ministre, pourriez-vous nous exposer, via un calendrier précis, les intentions de la Belgique afin d'aller vers un système généralisé d'échange automatique d'informations?
Monsieur le ministre, je vais simplement compléter les interrogations de notre excellent collègue M. Laaouej. La directive européenne relative à la coopération administrative dans le domaine fiscal contient des dispositions qui entreront en vigueur le 1er janvier 2015. L'échange automatique d'informations sera donc une réalité, à condition que le SPF Finances y consacre les moyens humains et matériels. Le gouvernement a annoncé vouloir procéder à "une politique de remplacement sélective" des fonctionnaires partant à la retraite. Monsieur le ministre, le SPF Finances est-il prêt à traiter les données qui seront recueillies par la mise en place de l'échange automatique d'informations? Combien d'agents sont-ils affectés à cette tâche? Si vous disposez de cette information: quelle est la moyenne d'âge de ces agents?
Monsieur le président, chers collègues, je vous confirme tout d'abord que mon administration sera prête à traiter les données reçues. Le service qui assure l'échange de renseignements est préparé aux tâches que l'application de la directive implique à partir du 1er janvier 2015. Les applications nécessaires sont en cours de développement pour transposer les données après réception et les mettre à disposition des services de contrôle. Il a été tenu compte de ces tâches supplémentaires lors de l'évaluation des besoins en personnel de ce service. L'attention nécessaire sera également apportée à l'utilisation des informations reçues, comme c'est déjà le cas actuellement pour tous les renseignements reçus grâce à d'autres instruments. Le gouvernement belge soutient totalement les efforts entrepris à l'échelle internationale pour lutter contre la fraude et l'évasion fiscales. Dans cette optique, mon prédécesseur a signé cette année un accord FATCA entre la Belgique et les États-Unis. Aux termes de cet accord, un échange automatique d'informations financières sera mis en place entre la Belgique et les États-Unis, dès la fin de l'année 2015. Le premier échange de renseignements est prévu en septembre 2015 pour ce qui concerne des renseignements relatifs à la période allant du 1er juillet 2014 au 31 décembre 2014. Au niveau international, le Conseil de l'Union européenne et le G20 se sont déclarés favorables au développement de l'échange automatique de renseignements qu'ils jugent efficace pour lutter contre la fraude fiscale, l'érosion de la base d'imposition et le transfert de bénéfices. La nouvelle norme mondiale, appelée CRS ou Common Reporting Standard, a été élaborée en s'inspirant largement de l'échange automatique de renseignements requis par l'accord FATCA et en y intégrant un caractère multilatéral. Cette norme a été publiée le 21 juin 2014 et peut être consultée sur le site de l'OCDE. Elle met en place un échange automatique d'informations relatives aux intérêts, dividendes et autres types analogues de revenus financiers ainsi qu'aux soldes de comptes et aux produits de ventes d'actifs. En ce qui concerne la mise en œuvre de la norme, un groupe de pays précurseurs, membres et non membres de l'OCDE, ont pris l'engagement de la réaliser dans un délai ambitieux, suivant lequel le premier échange automatique de renseignements relatifs à 2016 est prévu en 2017. La Belgique a décidé de faire partie de ces précurseurs. C'est pourquoi j'ai signé à Berlin, le 29 octobre dernier, l'Accord multilatéral entre autorités compétentes concernant l'échange automatique de renseignements relatifs aux comptes financiers – acte par lequel j'ai confirmé la volonté et l'engagement de la Belgique de se situer à l'avant-garde mondiale en matière de coopération fiscale. Sur le plan européen, et toujours dans un souci d'harmonisation, la Commission a proposé d'amender la directive 2011/16/UE portant sur la coopération administrative dans le domaine fiscal afin d'y inclure la norme commune de déclaration CNS. Le Conseil Ecofin a marqué unanimement son accord politique le 14 octobre dernier à cet égard. La directive amendée sera formellement adoptée lors d'une prochaine session du Conseil. Les premiers échanges automatiques de renseignements sont prévus en 2017. Ils porteront sur l'année 2016. Pour terminer, en ce qui concerne la mise en place de la législation interne permettant ces échanges automatiques, mon administration prépare un projet de loi réglant les obligations qui résultent d'un échange automatique d'informations relatives aux comptes financiers sur un plan international et à des fins fiscales. Grâce à cette loi, nous pourrons donc appliquer cette procédure. Ce projet de loi sera soumis au parlement dans les meilleurs délais.
Monsieur le ministre, je vous remercie pour cette réponse particulièrement encourageante. Il faut le dire et le saluer. Je voudrais néanmoins attirer l'attention sur un point très important. Voici quelques années, la Cour des Comptes a fait un audit sur la manière dont le SPF Finances gérait les informations venant de l'étranger pour se rendre compte que celles-ci étaient traitées, mais avec un certain retard, et parfois n'aboutissaient pas dans les services fiscaux chargés de les prendre en considération pour éventuellement revoir une situation fiscale. Si on va vers un échange automatique d'informations, cela signifie que la masse d'informations qui va arriver sera très importante. Cela nécessite donc une organisation capable de traiter tout cela pour que cela puisse avoir de l'effet et pour éviter que ces informations ne se perdent, d'autant qu'en matière fiscale, il y a évidemment les délais d'imposition. Si c'est prescrit, c'est prescrit! J'attire dès lors votre attention, monsieur le ministre des Finances, ainsi que celle de vos services, sur l'importance de prévoir un back office suffisant.
Monsieur le ministre, je vous remercie pour vos éléments de réponse et pour le volontarisme que vous affichez. Je me réjouis de cette volonté qui est la vôtre de maintenir la Belgique dans une position de pays précurseur. Vous n'avez pas répondu à mes interrogations concernant les agents affectés à ces tâches. Je ne vous en tiens pas rigueur. Il faudra évidemment que la logistique puisse suivre et que le personnel soit en suffisance pour que ce service soit à la hauteur des objectifs que vous poursuivez.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, de regering heeft niet alleen beslist om te besparen en iedereen extra te belasten. Zij had ook een fiscaal cadeautje in petto, meer bepaald het optrekken van het beroepskostenforfait waardoor werknemers en ambtenaren die hun beroepskosten niet bewijzen, netto meer zouden overhouden. Netto zou dat neerkomen op gemiddeld 250 euro per jaar per belastingplichtige vanaf 2015. Dat is alleszins wat ons op 14 oktober 2014 in de Kamer tijdens de beleidsverklaring van de eerste minister letterlijk is medegedeeld. Het bleek niet zo’n goede start. Uit de ontwerpbegroting die daags nadien bij Europa werd ingediend, blijkt immers dat voor die maatregel voor 2015 niet de voorziene 900 miljoen euro werd ingeschreven, maar slechts de helft van dat bedrag. Met andere woorden, in 2015 is die maatregel beperkt tot netto gemiddeld 125 euro of net iets meer dan 10 euro per maand. Voor de meeste belastingplichtigen vrees ik dat een dergelijk bedrag de impact van de indexsprong niet zal compenseren. Daarom heb ik ook de volgende vragen. Ten eerste, waarom werd de foute aankondiging van de maatregel niet onmiddellijk rechtgezet? Ten tweede, hoe zal het verlies aan koopkracht door de indexsprong worden gecompenseerd? U hebt de verklaring afgelegd dat een compensatie zeker het geval zal zijn. Ik reken erop dat u nu kan uitleggen op welke manier ze juist zal gebeuren.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, mijn vraag gaat in dezelfde richting. Ook daarstraks is al even op de kwestie ingegaan. Toen eerste minister Michel hier in de Kamer op het spreekgestoelte stond, heb ik zoals vele anderen begrepen dat hij, enerzijds, wel moest aankondigen dat de regering had beslist vanaf 2015 een indexsprong door te voeren, maar dat hij, anderzijds, als compensatie aankondigde dat de mensen er ook op zouden vooruitgaan omdat de regering had beslist het beroepskostenforfait op te trekken. Er werd ter zake inderdaad over 250 euro per jaar voor de werkende mensen en een totaalbudget van 900 miljoen euro gesproken. Op geen enkel moment heeft de eerste minister toen laten uitschijnen dat de maatregel in 2015 slechts voor de helft van toepassing zou zijn. Mijnheer de minister, ik had dan ook graag van u het volgende vernomen. Moet u inderdaad bevestigen dat de voorziene en aangekondigde belastingverlaging slechts voor de helft wordt ingeschreven? Wie precies kan van de maatregel genieten? In welke mate kunnen de betrokkenen ervan genieten?
De regering heeft voor de aftrek van de forfaitaire beroepskosten in de begroting van 2015 in 450 miljoen euro voorzien en in 900 miljoen euro vanaf 2016. De desbetreffende cijfers werden in de loop van het parlementaire debat over de regeringsverklaring rondgedeeld. Door de verhoging van de forfaitaire aftrek voor beroepskosten zal het netto-inkomen uit arbeid na belasting stijgen. Le montant des frais professionnels forfaitaires est adapté de sorte que les bas salaires en bénéficieront davantage que les plus hauts salaires. En matière de saut d'index, le Bureau fédéral du Plan prévoit un dépassement de l'indice-pivot en mars 2015, donc normalement applicable sur le traitement des fonctionnaires du mois de mai, tandis que la déduction des frais professionnels forfaitaires pour les travailleurs augmente pour toute l'année. Dans le secteur privé, le moment où est appliqué le saut d'index dépend des conventions collectives. De plus, cette augmentation sera imputée dans le calcul du précompte professionnel à partir de janvier 2015. Ik durf dan ook te zeggen dat er wel degelijk een compensatie is voor het effect van de indexsprong op de reële koopkracht. Op vraag van de media heb ik een eerste simulatie op basis van de cijfers van de administratie ter beschikking gesteld. De concrete uitrol en de cijfers worden nu verder op punt gesteld.
Mijnheer de minister, ik dank u voor het antwoord. Ik ben zeer benieuwd naar de concrete cijfers en tabellen, maar ik blijf het onbegrijpelijk vinden dat de communicatie daarover op 14 oktober compleet is misgelopen. Het stelt mij niet gerust dat een beleidsverklaring van een eerste minister in de Kamer niet beter wordt nagelezen. Dat is een belangrijk moment. Als tezelfdertijd begrotingsdocumenten zijn verklaringen tegenspreken, is er duidelijk een communicatieprobleem. Als het bewust voorliegen is, is het nog erger, maar daar ga ik niet van uit. Ik zal alleszins de eerste minister nog over deze miscommunicatie ondervragen.
Mijnheer de minister, ik betreur dat de inlevering via de indexsprong die van de werkende mensen wordt gevraagd wel volledig in 2015 wordt doorgevoerd, terwijl de beloofde compensatie slechts de helft zal bedragen.
Mijnheer de minister, door de wet van 2006 heeft de Belgische overheid de nodige impulsen gegeven voor de opstart van een Belgische biobrandstoffenindustrie. Door een vrijstelling van de bijzondere accijnzen en door de toegekende volumes voor bijmenging gedurende zes jaar werd gehoopt dat de nieuwe industrie de concurrentie met het buitenland, dat op dat moment al veel verder stond met de industrie, zou aankunnen. De termijn voor de tender loopt dit jaar af, maar de Europese Commissie heeft beslist dat het quotum voor een beperkte periode verlengd kan worden en geeft ons land de mogelijkheid om een beperkte nieuwe tender uit te schrijven, op voorwaarde dat dat zal leiden tot een vermindering van de CO2-uitstoot. Die maatregel en andere maatregelen werden opgenomen in de wet van 12 mei 2014, maar zij hebben nog niet finaal het groen licht gekregen van de Europese Commissie. De biobrandstoffenindustrie is vragende partij voor de verlenging, aangezien zij naar eigen zeggen nog niet in staat is geweest haar investeringen volledig af te schrijven en zij zich nog steeds in een benadeelde positie bevindt ten opzichte van de buitenlandse concurrenten. Enkele bedrijven houden zich vandaag nog staande. Bij een niet-verlenging zouden er echter klappen kunnen vallen, vreest de sector. Zal de regering een initiatief nemen om bij de Europese Commissie aan te dringen op de lancering van de nieuwe tender? Indien de Europese Commissie groen licht geeft, zult u dan de huidige tender nog dit jaar verlengen?
Het gebruik van het concept “groen licht” vond ik in de context van biobrandstoffen wel heel gepast. De door u aangehaalde wet van 12 mei 2014 moest worden voorgelegd aan de Europese Commissie in het kader van het onderzoek naar staatssteun, dat zal niemand verbazen. De Belgische regering heeft op 12 mei 2014 aan de Europese Commissie officieel haar voornemen kenbaar gemaakt om dit verlaagde tarief inzake biobrandstoffen effectief toe te passen. Naar aanleiding van deze melding heeft de Europese Commissie op 7 juli 2014 medegedeeld dat voor het onderzoek bijkomende informatie noodzakelijk was. Deze bijkomende informatie werd op 19 augustus van dit jaar aan de Commissie verstrekt. Aangezien de Europese Commissie geen bijkomende vragen stelde, zo blijkt ondertussen, kan worden besloten dat de aanmelding, ingediend door België, vanaf 19 oktober 2014 als volledig mag worden beschouwd. Dat is exact een maand geleden. De Europese Commissie heeft vanaf deze datum twee maanden de tijd – wij hebben dus nog één maand te gaan – om te beslissen dat de aangemelde maatregel geen staatssteun vormt, dat de aangemelde maatregel verenigbaar is met de gemeenschappelijke markt of dat de aangemelde maatregel een officiële onderzoeksprocedure noodzakelijk maakt. Deze termijn van twee maanden, die dus uiteraard eindigt op 19 december 2014 – wij tellen op dezelfde manier, merk ik – ligt wettelijk vast, zodat België geen initiatief kan nemen om bij de Commissie aan te dringen op een inkorting van deze termijn. De beschikking staatssteun die door de Europese Commissie zal worden gegeven, moet niet noodzakelijk leiden tot de uitvaardiging van een nieuwe Europese richtlijn. Indien de Europese Commissie een gunstige beschikking zou nemen, zal de regering onmiddellijk een bericht moeten publiceren, zoals bepaald in de wet van 12 mei 2014. De publicatie van dit bericht zal dan uiteraard leiden tot de inwerkingtreding van de bepalingen van de voorliggende wet. Ik vestig er uw aandacht op dat de inwerkingtreding van de wettelijke bepalingen zal toelaten om de procedure te starten voor de selectie van economische operatoren die bij hun productie van biobrandstoffen zullen kunnen genieten van het verlaagde of een verlaagd accijnstarief. Hierbij wordt zeker ook verwezen naar de oprichting van de commissie tot erkenning, het opstellen van het lastenboek voor de publicatie van de oproep tot kandidaten, de publicatie van deze oproep in het Publicatieblad van de Europese Unie en, tot slot, de selectie van operatoren.
Ik dank u voor uw antwoord. Hiermee krijgen wij toch al een beetje duidelijkheid over de procedures, wat belangrijk is voor de bio-industrie. Als wettelijk vastligt hoe het moet verlopen, moeten wij inderdaad afwachten of wij er een beroep op zullen kunnen doen.
Vraag nr. 271 van mevrouw Jadin wordt omgezet in een schriftelijke vraag. Haar vragen nrs 272 en 279 worden uitgesteld. Ik vind dat die laatste vraag kan vervallen, want dit onderwerp wordt behandeld in de fiscale programmawet. Vraag nr. 291 van mevrouw Matz wordt uitgesteld. De samengevoegde vragen nrs 292 en 322 van de heer Van de Velde worden uitgesteld, evenals de vragen nrs 303 en 304 van de heer Mathot. Hetzelfde geldt voor de vragen nrs 319 en 321 van de heer Van de Velde.
Mijnheer de minister, reeds in 2005 werd beslist dat de effecten aan toonder die niet zijn omgezet voor 1 januari 2014 in een gedematerialiseerd effect of een effect op naam, moeten worden verkocht door de emittent. De wet maakt echter geen onderscheid tussen effecten aan toonder die vervallen, zoals obligaties, kasbons, coupons van dividenden en interesten, en de effecten aan toonder die niet vervallen, zoals aandelen en, naargelang van de modaliteiten, eeuwigdurende obligaties. Volgens de wet van 24 juli 1921 mag de vennootschap de vervallen effecten waarvan de betaling of de aflevering haar niet wordt gevraagd, niet toekennen aan zichzelf, noch uitkeren aan anderen dan aan de houders van de titels. Met andere woorden, de vervallen sommen verjaren nooit ten voordele van de emittent, waardoor de houder van de effecten aan toonder de sommen ten eeuwigen dage kan innen. De vennootschappen zijn vrij om de vervallen sommen al dan niet in bewaring te geven bij de Deposito- en Consignatiekas, waar ze na dertig jaar vervallen ten bate van de schatkist. Omdat het voor vennootschappen financieel voordeliger is de vervallen sommen zelf aan te houden, vermoed ik dat zij in regel worden aangehouden door de emittenten. Mijnheer de minister, slaat de verplichte verkoop in 2015 van de effecten aan toonder die niet werden omgezet, op zowel vervallen als niet-vervallen effecten? Ten tweede, kan een emittent vervallen effecten verkopen, want in wezen gaat het louter om een schuldvordering op de emittent? Ten derde, heeft het zin om vervallen mantels of coupons van effecten aan toonder verplicht te doen verkopen? De waarde van vervallen mantels of coupons is in feite ook gelijk aan het geldbedrag van de schuldvordering? Wat is dan het lot van de vervallen dividenden, interesten, sommen en welke voordelen ook verbonden aan effecten aan toonder die op rekening worden aangehouden door de emittent-vennootschap? Ten slotte, die vervallen mantels en coupons dienen op een afzonderlijke rekening te worden geboekt. Op welk bedrag wordt het geheel van die vervallen sommen geraamd dat nog wordt aangehouden bij de emittenten, enerzijds? Hoe groot is het bedrag dat neergelegd is bij de Deposito- en Consignatiekas, anderzijds?
Mijnheer de voorzitter, dit is volgens mij een joekel van een technische vraag. Ik zal dan ook heel punctueel antwoorden op uw vijf vragen, mevrouw Wouters. Ten eerste, neen, de verplichte verkoop geldt enkel voor niet-vervallen effecten. Ten tweede, opnieuw neen, vervallen effecten kunnen inderdaad niet worden verkocht. Zij hebben immers geen koers meer. Soms is er toch nog sprake van logica. Ten derde, de waarde van de vervallen mantels en coupons is inderdaad gelijk aan het geldbedrag van de schuldvordering. Ten vierde, deze bedragen blijven behouden op de rekening van de emittent die verantwoordelijk blijft voor de teruggave ervan. In het kader van de opheffing van de effecten aan toonder zal enkel de tegenwaarde van de laatste coupon, verbonden aan de mantel, worden overgemaakt aan de Deposito- en Consignatiekas. Deze overdracht wordt gelijkgeschakeld aan de overdacht van de tegenwaarde van de verkochte effecten. De verjaring van het recht op teruggave van de vervallen effecten is geschorst. Nu kom ik tot uw vijfde vraag. In de context van de dematerialisatie van effecten, houdt de Deposito- en Consignatiekas op dit ogenblik geen enkele vervallen som aan. Naast de dematerialisatie werd bij de Deposito- en Consignatiekas voor een totaal van exact 34 989 215,04 euro aan kapitaal en coupons aan vervallen effecten geconsigneerd. De administratie heeft geen zicht op de bedragen die thans nog aangehouden worden bij de emittenten.
Mijnheer de minister, bedankt voor uw uitstekend antwoord. Ik ben dan ook heel blij dat de logica gevolgd wordt dat vervallen effecten niet verkocht moeten worden. Dat biedt duidelijkheid, want vanaf 1 januari zullen heel wat emittenten daarmee geconfronteerd worden. Hartelijk dank voor uw duidelijk antwoord.
Alstublieft.
De vragen nrs 346, 347, 348, 349, 350 en 351 van de heer Van Biesen worden omgezet in schriftelijke vragen. Vraag nr. 408 van mevrouw Sophie De Wit wordt uitgesteld, evenals vraag nr. 424 van de heer Gilkinet. Vraag nr. 452 van de heer Frank Wilrycx wordt ingetrokken. Vraag nr. 500 van mevrouw Fabienne Winckel vervalt. De vragen nrs 503 en 504 van de heer Gilkinet worden uitgesteld. Aldus hebben wij alle vragen behandeld.