Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, αρχίζει η συνεδρίαση. [[Σημείωση: Ο παρακάτω πίνακας περιεχομένων δεν αποτελεί το τελικό κείμενο, διότι εκκρεμούν ορθογραφικές και συντακτικές διορθώσεις]] [[ΕΠΙΚΥΡΩΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ: Σύμφωνα με την από 18-12-2019 εξουσιοδότηση του Σώματος επικυρώθηκαν με ευθύνη του Προεδρείου τα Πρακτικά των ΞΘ΄, Ο΄, ΟΑ΄, ΟΒ΄ και ΟΓ΄ συνεδριάσεών του, της 14ης, 15ης, 16ης, 17ης και 18ης Δεκεμβρίου 2019, στις οποίες περιλαμβάνεται η συζήτηση και ψήφιση του προϋπολογισμού.]] Παρακαλείται η κυρία Γραμματέας να ανακοινώσει τις αναφορές προς το Σώμα.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, εισερχόμαστε στη συζήτηση των ΕΠΙΚΑΙΡΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ Κατ' αρχάς, πριν προχωρήσουμε στις προγραμματισμένες για σήμερα επίκαιρες ερωτήσεις, επιτρέψτε μου να ανακοινώσω στο Σώμα το δελτίο επίκαιρων ερωτήσεων της Παρασκευής 20 Δεκεμβρίου 2019: Α. ΕΠΙΚΑΙΡΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Πρώτου Κύκλου (Άρθρα 130 παράγραφοι 2 και 3 και 132 παράγραφος 2 του Κανονισμού της Βουλής) 1. Η με αριθμό 323/16-12-2019 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Λάρισας του Συνασπισμού Ριζοσπαστικής Αριστεράς κ. Βασιλείου Κόκκαλη προς τον Υπουργό Οικονομικών, με θέμα: «Δάνεια αγροτών ως φυσικά πρόσωπα και δάνεια με την εγγύηση του ελληνικού δημοσίου». 2. Η με αριθμό 322/12-12-2019 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Αιτωλοακαρνανίας του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας κ. Νικολάου Παπαναστάση προς τον Υπουργό Προστασίας του Πολίτη, με θέμα: «Σύμβαση του Ελληνικού Δημοσίου με τη «FRAPORT» Περιφερειακά Αεροδρόμια της Ελλάδας Α.Ε. - Να κατατεθούν τα έγγραφα της Σύμβασης - Συνθήκες εργασίας υπαλλήλων Πυροσβεστικής Υπηρεσίας αεροδρομίου Σαντορίνης». 3. Η με αριθμό 334/17-12-2019 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Β2 Δυτικού Τομέα Αθηνών του ΜέΡΑ25 κ. Κρίτωνα Αρσένη προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με θέμα: «Εικόνα απόλυτης υποβάθμισης και εγκατάλειψης στο όρος Αιγάλεω». Β. ΕΠΙΚΑΙΡΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Δεύτερου Κύκλου (Άρθρα 130 παράγραφοι 2 και 3 και 132 παράγραφος 2 του Κανονισμού της Βουλής) 1. Η με αριθμό 324/16-12-2019 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Κυκλάδων του Συνασπισμού Ριζοσπαστικής Αριστεράς κ. Νικολάου Συρμαλένιου προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με θέμα: «Κινητοποιήσεις ενάντια στα Βιομηχανικά Αιολικά Πάρκα στις Κυκλάδες». 2. Η με αριθμό 335/17-12-2019 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Β2 Δυτικού Τομέα Αθηνών του ΜέΡΑ25 κ. Κρίτωνα Αρσένη προς τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, με θέμα: «Παράνομη καταγραφή και αποθήκευση του υλικού καμερών των σταθμών του μετρό». 3. Η με αριθμό 325/16-12-2019 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Μαγνησίας του Συνασπισμού Ριζοσπαστικής Αριστεράς κ. Αλέξανδρου Μεϊκόπουλου προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με θέμα: «Ακύρωση ορίων οικισμών του Πηλίου». 4. Η με αριθμό 336/17-12-2019 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Ηρακλείου του Συνασπισμού Ριζοσπαστικής Αριστεράς κ. Σωκράτη Βαρδάκη προς τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, με θέμα: «Ανησυχία και ερωτήματα σχετικά με την πορεία των διαδικασιών της ανέγερσης του νέου δικαστικού μεγάρου στο Ηράκλειο». ΑΝΑΦΟΡΕΣ - ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (Άρθρο 130 παράγραφος 5 του Κανονισμού της Βουλής) 1. Η με αριθμό 1297/15-10-2019 ερώτηση του Βουλευτή Β΄ Θεσσαλονίκης του Συνασπισμού Ριζοσπαστικής Αριστεράς κ. Σωκράτη Φάμελλου προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με θέμα: «Ενίσχυση της ίδρυσης και λειτουργίας ενεργειακών κοινοτήτων». 2. Η με αριθμό 1946/14-11-2019 ερώτηση του Βουλευτή Β΄ Θεσσαλονίκης του Συνασπισμού Ριζοσπαστικής Αριστεράς κ. Σωκράτη Φάμελλου προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με θέμα: «Ενεργειακή αναβάθμιση κτηρίων του δημόσιου τομέα». Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, από τις προγραμματισμένες να συζητηθούν σήμερα επίκαιρες ερωτήσεις μόνο μία δεν θα συζητηθεί λόγω αναρμοδιότητας. Πρόκειται για την έκτη με αριθμό 332/17-12-2019 επίκαιρη ερώτηση δεύτερου κύκλου του Βουλευτή Ηρακλείου του Κινήματος Αλλαγής κ. Βασιλείου Κεγκέρογλου προς τον Υπουργό Εσωτερικών, με θέμα: «Να ξεκινήσουν επιτέλους οι διαδικασίες υλοποίησης του Σχεδίου Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοιχτής Πόλης (ΣΧΟΟΑΠ) Δήμου Μίνωα Πεδιάδας». Τόσο γι' αυτές που θα συζητηθούν όσο και γι' αυτή που δεν θα συζητηθεί λόγω αναρμοδιότητας, υπάρχει η σχετική επιστολή από τον Γραμματέα της Κυβέρνησης. Ξεκινούμε, λοιπόν, με τη δεύτερη με αριθμό 320/10-12-2019 επίκαιρη ερώτηση πρώτου κύκλου της Βουλευτού Λάρισας του Κινήματος Αλλαγής κ. Ευαγγελίας Λιακούλη προς τον Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, με θέμα: «Τραγικές καθυστερήσεις στην απονομή συντάξεων του Περιφερειακού Καταστήματος ΕΦΚΑ Θεσσαλίας (πρώην ΟΓΑ)». Θα απαντήσει ο Υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων κ. Παναγιώτης Μηταράκης. Ορίστε, κυρία Λιακούλη, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Υπουργέ, κατ' αρχάς να σχολιάσω ότι είναι ένα θέμα που θεωρώ ότι δεν θα έπρεπε καν να έρθει στη Βουλή με επίκαιρη ερώτηση. Θεωρώ ότι στο 2015 θα έπρεπε να έχουμε κατακτήσει πλέον τον αυτοματισμό, ώστε οι συντάξεις, τόσο λόγω γήρατος όσο και λόγω θανάτου, οι συντάξεις χηρείας, να παραδίδονται έτσι ακριβώς όπως πρέπει στον κόσμο και μέσα σε ένα εύλογο χρονικό διάστημα, που δεν θα ξεπερνάει το δίμηνο, όπως γίνεται σε όλες τις ανεπτυγμένες χώρες της Ευρώπης. Παρ' όλα αυτά, τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε είναι πάρα πολλά και νομίζω ότι δεν αφορούν μόνο την εκλογική μου περιφέρεια, τον Νομό της Λάρισας, αλλά και όλη την Ελλάδα. Στο Περιφερειακό Κατάστημα ΕΦΚΑ Θεσσαλίας τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα, τα αιτήματα είναι πάρα πολλά και δυστυχώς δεν ικανοποιούνται. Και όχι μόνο δεν ικανοποιούνται, αλλά τα μεγέθη του χρόνου, τα οποία έχουμε αυτή τη στιγμή, είναι δυστυχώς απογοητευτικά, αποτρεπτικά για κάθε πολίτη να θεωρεί ότι κατοικεί σε έναν τόπο ευνομούμενο, που του αποδίδει - ανταποδοτικά - αυτά που όλα τα χρόνια της ζωής του, που εργαζόταν, έχει καταβάλει ο ίδιος. Έτσι, λοιπόν, για τις συντάξεις γήρατος έχουμε πάνω από ένα έτος καθυστερήσεις, ενώ για τις συντάξεις χηρείας «σπάτε την μπάνκα» με δυόμισι έτη καθυστερήσεις. Μάλιστα, αυτή τη στιγμή έχουμε αιτήματα τα οποία εξετάζονται από τον Αύγουστο του 2017. Όπως αντιλαμβάνεστε, το θέμα είναι εξαιρετικά σοβαρό και δεν χωρά καμμία κωλυσιεργία. Περιμένουμε, και περιμένουν πολλοί, κύριε Υπουργέ, να σας ακούσουν σήμερα και να δούμε τι έχετε να μας πείτε και ποιο είναι το σχέδιό σας για να αντιμετωπίσετε αυτό το μείζονος σημασίας ζήτημα, με την υπενθύμιση ότι πρόκειται κατά μέσο όρο για ανθρώπους οι οποίοι έχουν ελάχιστο εισόδημα. Και αυτό είναι κάτι που έχει σημασία και θα το αναλύσω στη δευτερολογία μου. Σας ευχαριστώ.
Και εμείς σας ευχαριστούμε, κυρία συνάδελφε, για τον σεβασμό του χρόνου. Πριν δώσω τον λόγο στον κ. Μηταράκη, έχω την τιμή να ανακοινώσω στο Σώμα ότι ο Υπουργός Δικαιοσύνης διαβίβασε στη Βουλή, σύμφωνα με το άρθρο 86 του Συντάγματος και τον ν.3126/2003 «Ποινική ευθύνη των Υπουργών», όπως ισχύει την 16-12-2019, ποινική δικογραφία κατά του τέως Αναπληρωτή Υπουργού Υγείας Παύλου Πολάκη και κατά του τέως Υπουργού Δικαιοσύνης Σταύρου Κοντονή. Ορίστε, κύριε Υφυπουργέ, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κυρία συνάδελφε, ευχαριστώ πάρα πολύ για την ερώτησή σας για τον ΕΦΚΑ Θεσσαλίας, μία ερώτηση που είχα απαντήσει και την προηγούμενη εβδομάδα στην Ολομέλεια επ' αφορμή ερώτησης της κ. Ασημίνας Σκόνδρα. Πράγματι γνωρίζουμε την κατάσταση που επικρατεί. Στην πρωτολογία σας επιλέξετε - και σας ευχαριστώ ιδιαίτερα γι' αυτό - να θέσετε το θέμα λίγο πιο γενικά για τη λειτουργία του ΕΦΚΑ. Θα απαντήσω, λοιπόν, επί του προφορικού σας ερωτήματος. Πράγματι ο Ενιαίος Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης ήταν ενιαίος μόνο στα χαρτιά. Τον Δεκέμβριο του 2016 άλλαξαν όλες τις ταμπέλες στα παλιά κτήρια, μπήκε αυτό το νέο λογότυπο που έλεγε «ΕΦΚΑ», αλλά μέχρι εκεί. Συνεχίζουν να λειτουργούν είκοσι τρία διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα, τα οποία δεν επικοινωνούν μεταξύ τους, κάτι που δημιουργεί μεγάλα προβλήματα σε αιτήματα συνταξιοδότησης, όπου ο συνταξιούχος είχε δουλέψει πέρα της μίας εργασίας, είχε δηλαδή περισσότερα από ένα ταμεία. Στην περίπτωση αυτή πρέπει τα ταμεία να επικοινωνήσουν μεταξύ τους ακόμα χειρόγραφα, κάτι που δημιουργεί καταφανώς τεράστιες καθυστερήσεις. Υποτίθεται - βάσει του νόμου Κατρούγκαλου - ότι μέχρι 31-3-2017 έπρεπε να έχει εκδοθεί με μορφή προεδρικού διατάγματος ο ενιαίος κανονισμός παροχών, ώστε να υπάρχουν ενιαίοι κανόνες οι οποίοι πέραν του θέματος της ασφαλιστικής δικαιοσύνης θα επιτάχυναν τις διαδικασίες. Αυτό ακόμα δεν έχει γίνει, με αποτέλεσμα, όπως παρουσίασε σε απάντηση γραπτής ερώτησης ο Υπουργός κ. Βρούτσης, να κληρονομήσουμε ένα εκατομμύριο πενήντα έξι χιλιάδες εκκρεμή συνταξιοδοτικά αιτήματα. Πρόκειται για αιτήματα εκδόσεως συντάξεων, για αιτήματα εκδόσεως προσωρινών συντάξεων και για αιτήματα επανυπολογισμών. Αυτό είναι που βρήκαμε. Βρήκαμε, λοιπόν, έναν οργανισμό ο οποίος δεν ήταν καθόλου προετοιμασμένος για την ενοποίηση. Στόχος του 2020 είναι ο ΕΦΚΑ να γίνει e - ΕΦΚΑ, ηλεκτρονικός. O στόχος μας το 2020 να γίνει ο ψηφιακός μετασχηματισμός. Οι συντάξεις πρέπει πλέον να εκδίδονται αυθημερόν. Είναι η ίδια μετάβαση, κυρία συνάδελφε, που έκανε τα προηγούμενα χρόνια το Υπουργείο Οικονομικών. Σας θυμίζω ότι παλιά συμπληρώναμε ένα χειρόγραφο για τη φορολογική δήλωση, περιμέναμε ουρά στα ταχυδρομεία και πήγαιναν στο ΚΕΠΥΟ, όπου δακτυλογραφούσαν τα στοιχεία των χειρόγραφων φορολογικών δηλώσεων για να έρθει ταχυδρομικά μετά από μήνες το εκκαθαριστικό. Προχωράμε μια αντίστοιχη διαδικασία αυτοματοποίησης που έγινε στο Υπουργείο Οικονομικών, στο Υπουργείο Εργασίας, το σύστημα «ΑΤΛΑΣ» - ψηφιακή σύνταξη και έχουμε βάλει συγκεκριμένους στόχους: Το καλοκαίρι του 2020 να εκδίδουμε το 1/3 των συντάξεων αυθημερόν, ξεκινώντας από ευαίσθητες συντάξεις, όπως πολύ καλά αναφέρατε στην πρωτολογία σας, τις συντάξεις χηρείας. [[Στο σημείο αυτό κτυπάει το κουδούνι λήξεως του χρόνου ομιλίας του κυρίου Υφυπουργού]] Και το καλοκαίρι του 2021 θα φτάσουμε σε ποσοστό 90% να εκδίδεται αυθημερόν. Πάντα θα υπάρχει ένας αριθμός συντάξεων - κυρίως αυτών που έχουν εργασία και στο εξωτερικό, σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης - που θα απαιτείται μια αλληλογραφία. Αλλά αν το 90% αυτών βγαίνει αυτόματα, αντιλαμβάνεστε ότι και το υπόλοιπο 10% θα βγαίνει και αυτό ταχύτατα. Αυτοί είναι οι στόχοι μας για το 2020 και το 2021. Ευχαριστώ.
Τον λόγο έχει η κ. Λιακούλη.
Κύριε Υπουργέ, είναι εξαιρετικά ενδιαφέροντα αυτά που ακούσαμε και για ένα σύστημα ψηφιακού μετασχηματισμού όλου του συστήματος. Φυσικά και είναι ενδιαφέρον και φυσικά το ακούμε με πολύ μεγάλη προσοχή, αναμένοντας, βεβαίως, τα αποτελέσματα αυτού του προγράμματός σας που έχει ξεκινήσει παλιότερα βέβαια - δεν είναι κάτι που φέρνετε τώρα - καθώς καθυστέρησε και πάμε για την ολοκλήρωση. Κοιτάξτε, όμως, αυτό που μας λέτε τελικά είναι ότι το καλοκαίρι του 2021 θα αναμένουμε για την ικανοποίηση του 90% των αιτημάτων συντάξεων. Αυτό είναι μια απάντηση που μας δίνετε σχεδιασμού ολοκληρωμένης αντιμετώπισης του προβλήματος και λοιπά. Και το αντιλαμβάνομαι αυτό. Είναι μια πολιτική θέση, είναι μια εξαγγελία. Τη χαιρετίζουμε, λοιπόν. Καλώς να έρθει και ας είναι το καλοκαίρι του 2021. Μέχρι τότε όμως τι; Θα πρέπει να μας πείτε και ποιος είναι ο βραχυπρόθεσμος και μεσοπρόθεσμος σχεδιασμός σας. Τι θα κάνετε με όλα αυτά τα αιτήματα, το ένα εκατομμύριο πενήντα έξι χιλιάδες που αναφέρατε από αιτήματα μέχρι το καλοκαίρι του 2021; Και να σας πω γιατί το λέω αυτό, κύριε Υπουργέ, και δεν σας κάνω αντιπολίτευση, αλλά σε αυτό πρέπει να συμφωνήσουμε. Πρέπει να συμφωνήσουμε από ποιο σημείο πολιτικής αφετηρίας σκέψης έχουμε και ξεκινάμε. Εάν θεωρούμε ότι ο κοινωνικός χαρακτήρας της σύνταξης διαφυλάσσεται με τον τρόπο αυτό, παραπέμποντας τους ανθρώπους το καλοκαίρι του 2021, τότε δεν θα συμφωνήσουμε, τότε θα είμαστε πολύ μακριά στο σκεπτικό μας. Θα πρέπει, λοιπόν, και οι δύο πλευρές θα συμφωνήσουν ότι εδώ υπάρχει ζήτημα που χρειάζεται ειδικό χειρισμό, ειδικά στις συντάξεις χηρείας. Είναι ένας άνθρωπος που πενθεί, ένας άνθρωπος που έχει χάσει τον άνθρωπό του, ένας άνθρωπος που περιμένει. Χρειάζεται συναίσθημα και ενσυναίσθηση. Αυτή την ενσυναίσθηση, λοιπόν, σε πολιτικό προγραμματισμό εσείς πώς την αντιλαμβάνεστε; Τι θα κάνετε μέχρι τότε; Βεβαίως θέλω μου απαντήσετε και σε ό,τι αφορά τη Λάρισα και τη Θεσσαλία, κύριε Υπουργέ, γιατί κουβέντα δεν άκουσα γι' αυτό. Να μας πείτε, γιατί εμείς έχουμε σπάσει και τον μέσο όρο, τον έχουμε ξεπεράσει. Γι' αυτό και σας έφερα σήμερα την ερώτηση εδώ, λέγοντας ξανά ότι δεν θα έπρεπε, κύριε Υπουργέ, να υπάρχουν τέτοια ερωτήματα. Θα έπρεπε να είναι αυτοματοποιημένα και λυμένα δυστυχώς εκ των προτέρων. Περιμένω να ακούσω τον βραχυπρόθεσμο σχεδιασμό, για το πώς θα αντιμετωπίσετε μέχρι το καλοκαίρι του 2021 όλους αυτούς τους ανθρώπους που περιμένουν από εσάς. Και με την υπενθύμιση για άλλη μια φορά ότι είναι άνθρωποι με πολύ χαμηλά εισοδήματα, άνθρωποι δηλαδή που ζουν απ' αυτό. Δεν είναι το δωράκι τους. Είναι η ίδια τους η ζωή. Σε αυτούς, λοιπόν, τι απαντάτε; Πώς θα τη βγάλουν αύριο και μέχρι το καλοκαίρι του 2021; Γιατί κάποιοι είναι και σε χρόνο που δεν ξέρουν αν θα υπάρχουν το καλοκαίρι του 2021. Συνεπώς, η ενσυναίσθηση έχει σχέση και με αυτό. Ευχαριστώ.
Τον λόγο έχει ο κύριος Υπουργός.
Κυρία συνάδελφε, πολύ σωστά κάνατε και προτάξατε την κοινωνική ιδιαιτερότητα και ευαισθησία που πρέπει να δείξει η πολιτεία στις συντάξεις χηρείας και γι' αυτό ο στόχος μας για συντάξεις χηρείας δεν είναι το 2021, αλλά το 2020, δηλαδή σε επτά μήνες από σήμερα να μπορούμε να εκδίδουμε τα αιτήματα συντάξεων χηρείας αυθημερόν μέσω του συστήματος «ΑΤΛΑΣ» - ψηφιακή σύνταξη. Πολύ σωστά όμως επισημάνατε και σας ευχαριστώ και γι' αυτό ότι καλός ο στόχος του 2020 και του 2021, αλλά τι κάνουμε μέχρι τότε. Έχουμε προχωρήσει σε έναν αριθμό ενεργειών. Κατ' αρχάς, να σας πω ότι ανακοινώσαμε στις 16 Δεκεμβρίου την τελική εφαρμογή των δράσεων για την αντιμετώπιση του χρόνιου προβλήματος της δυσχερούς εξυπηρέτησης των αγροτών, ένα θέμα για το οποίο η Κυβέρνηση δείχνει ιδιαίτερη ευαισθησία και είναι εδώ και ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Βορίδης. Στόχος μας είναι εντός του πρώτου τετραμήνου του 2020 να αναβαθμίσουμε την εξυπηρέτηση τετρακοσίων ογδόντα επτά χιλιάδων αγροτών και εκατόν πενήντα πέντε χιλιάδων προστατευόμενων μελών, από τα επτά περιφερειακά σημεία που λειτουργούν σήμερα να γίνουν πενήντα τέσσερα και να φτάσουμε σε δεύτερο χρόνο στα εκατόν δεκαεννέα σημεία εξυπηρέτησης. Αποσκοπούμε στον περιορισμό των αναίτιων μετακινήσεων εκατοντάδων χιλιομέτρων που κάνουν μέχρι σήμερα οι αγρότες, αποκεντρώνουμε τις υπηρεσίες του πρώην ΟΓΑ και χρησιμοποιούμε την ηλεκτρονική τεχνολογία όπου είναι εφικτό. Ξεκινήσαμε με την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας. Πιλοτική εφαρμογή θα γίνει στη Λαμία και από τον Ιανουάριο θα μπορούμε να σας ενημερώνουμε και για το πώς πάνε αυτές οι νέες πρωτοβουλίες. Προχωράμε σε διακόσιες ενενήντα προσλήψεις μέσω ΑΣΕΠ στον ΕΦΚΑ. Χρειαζόμαστε περισσότερο κόσμο για να μπορέσουμε να επιταχύνουμε την έκδοση συντάξεων και για αυτόν τον στόχο έχουμε, με τροπολογία που ψηφίστηκε πρόσφατα στη Βουλή, περιορίσει τις μετακινήσεις στην κινητικότητα από τον ΕΦΚΑ και μεταφέρουμε περισσότερους εργαζόμενους από διάφορες υπηρεσίες του ΕΦΚΑ στις ομάδες που εκδίδουν συντάξεις. Πιο συγκεκριμένα, για τη Θεσσαλία, η διοίκηση του ΕΦΚΑ προχώρησε στην έκδοση αποφάσεων μεταφοράς αρμοδιοτήτων από το Περιφερειακό Τμήμα Αγροτών Θεσσαλίας σε λοιπές περιφερειακές υπηρεσίες του ΕΦΚΑ, ώστε να αποσυμφορηθεί η παρούσα κατάσταση. Επίσης, με αποφάσεις του διοικητή του ΕΦΚΑ μεταφέρθηκαν αυτές οι αρμοδιότητες στους προϊσταμένους διεύθυνσης των Περιφερειακών Υποκαταστημάτων Μισθωτών Καρδίτσας, Λάρισας και Μαγνησίας και των Τοπικών Υποκαταστημάτων Μισθωτών Λάρισας και Τρικάλων. Εκεί μεταφέραμε όλα τα αιτήματα έκδοσης απόφασης υπαγωγής στην ασφάλιση, μεταβολές στοιχείων μητρώου, απόδοση εξόδων κηδείας, επιδομάτων κυοφορίας, τοκετού, επιδομάτων λοχείας αλλά και αποφάσεων διακοπής από την ασφάλιση. Δεν περιμένουμε τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Είναι η απόλυτη προτεραιότητα να γίνει ο ΕΦΚΑ e - ΕΦΚΑ, αλλά στο μεσοδιάστημα κινούμαστε αποφασιστικά για να επιταχύνουμε την έκδοση των σχετικών αποφάσεων. Αντιλαμβανόμαστε την πολύ δύσκολη κατάσταση την οποία μας κληρονόμησε ο ΣΥΡΙΖΑ στον ΕΦΚΑ. Ενοποίηση έγινε μόνο στα χαρτιά. Μας άφησαν ένα εκατομμύριο εκκρεμότητες. Ευχαριστώ.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, έχω την τιμή να ανακοινώσω στο Σώμα ότι τη συνεδρίασή μας παρακολουθούν από τα άνω δυτικά θεωρεία, είκοσι τρεις μαθητές και μαθήτριες και τρεις εκπαιδευτικοί συνοδοί τους από το 1ο Γενικό Λύκειο του Βύρωνα. Καλώς ήλθατε στη Βουλή, παιδιά και καλές γιορτές! [[Χειροκροτήματα από όλες τις πτέρυγες της Βουλής]] Προχωρούμε στην τρίτη με αριθμό 329/17-12-2019 επίκαιρη ερώτηση δευτέρου κύκλου του Βουλευτή Ηρακλείου του Κινήματος Αλλαγής κ. Βασιλείου Κεγκέρογλου προς τον Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, με θέμα: «Μετατροπή του επιδόματος ανεργίας και του επιδόματος κοινωνικού εισοδήματος αλληλεγγύης (ΚΕΑ) (για όσους δύνανται να εργαστούν) σε επίδομα εργασίας». Κύριε Κεγκέρογλου, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Η ερώτηση αφορά ένα σοβαρό θέμα, που άπτεται, βεβαίως, του ζητήματος της αντιμετώπισης της φτώχειας και ιδιαίτερα της ακραίας φτώχειας, αλλά έχει να κάνει και με τον τρόπο που αντιλαμβάνεται το Υπουργείο, η Κυβέρνηση, η πολιτεία ευρύτερα, τη διασφάλιση του ελάχιστου εγγυημένου επιπέδου διαβίωσης, όπως και πρόσφατα διασφαλίστηκε ως υποχρέωση της πολιτείας μέσα από τη σχετική διάταξη του Συντάγματος που ψήφισαν οι περισσότερες πολιτικές δυνάμεις, αν όχι όλες. Δυστυχώς το 2014- το «δυστυχώς» πάει στο παρακάτω - δημιουργήσαμε τον θεσμό του εγγυημένου κοινωνικού εισοδήματος, ο οποίος είχε τρεις πυλώνες: Την οικονομική ενίσχυση για να μπορούν να σταθούν στα πόδια τους οι αδύναμοι, αυτοί που θα βρεθούν σε δύσκολη κατάσταση και, ταυτόχρονα, τη διασφάλιση της πρόσβασης στα βασικά κοινωνικά αγαθά και, κυρίως, την έναρξη μιας διαδικασίας εργασιακής επανένταξης. Δεν αναφέρομαι ως προς την εργασιακή επανένταξη σε αυτούς που δεν μπορούν να εργαστούν, τα άτομα με αναπηρία ή ηλικιωμένους, που, πραγματικά, θα έχουν και πρέπει να έχουν τη στήριξη της πολιτείας με διάφορους τρόπους και από διάφορες πλευρές, κοινωνικοασφαλιστικό σύστημα αλλά και κοινωνική προστασία. Δυστυχώς - εδώ είναι το «δυστυχώς» - το 2015 η νέα κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ τότε πετσόκοψε το εγγυημένο κοινωνικό εισόδημα και το κράτησε μόνο ως επίδομα και, μάλιστα, το ονόμασε και ΚΕΑ και συνέχισε από τότε να δίνει το επίδομα, την οικονομική ενίσχυση - και καλά έκανε - για τους οικονομικά αδύναμους και φτωχοποιημένους, βεβαίως, από την ίδια την πολιτική η οποία ακολουθούταν και ενισχύθηκε εκείνο το διάστημα με την υπερφορολόγηση, αλλά ξέχασαν και τον δεύτερο και, κυρίως, τον τρίτο πυλώνα. Η εργασιακή επανένταξη είναι πάρα πολύ σημαντικός πυλώνας. Και το ερώτημά μου προς εσάς, κύριε Υπουργέ, που συνεχίζετε την πεπατημένη του ΣΥΡΙΖΑ είναι: Επιτέλους, θα επαναφέρετε τον πυλώνα της εργασιακής επανένταξης μέσα στον θεσμό του εγγυημένου εισοδήματος; Και παράλληλα με αυτό, μήπως πρέπει να εξετάσετε συνολικά το θέμα επίδομα ανεργίας και επίδομα κοινωνικής αλληλεγγύης για αυτούς που μπορούν και θέλουν να εργαστούν να μετατρέπεται σε επίδομα εργασίας, μέσα από έναν απλό μηχανισμό - με την «κοινωνική επιταγή» είναι θεσμοθετημένα όλα αυτά - προκειμένου να εργαστούν και στον ιδιωτικό τομέα αλλά και σε νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, της αυτοδιοίκησης και του δημοσίου; Αυτό είναι το ερώτημά μας. Το ερώτημά μου προς εσάς, κύριε Υπουργέ, που συνεχίζετε την πεπατημένη του ΣΥΡΙΖΑ είναι: Επιτέλους, θα επαναφέρετε τον πυλώνα της εργασιακής επανένταξης μέσα στον θεσμό του εγγυημένου εισοδήματος; Και, παράλληλα με αυτό, μήπως πρέπει να εξετάσετε συνολικά το θέμα επίδομα ανεργίας και επίδομα κοινωνικής αλληλεγγύης για αυτούς που μπορούν και θέλουν να εργαστούν να μετατρέπεται σε επίδομα εργασίας, μέσα από έναν απλό μηχανισμό - με την «κοινωνική επιταγή» είναι θεσμοθετημένα όλα αυτά - προκειμένου να εργαστούν και στον ιδιωτικό τομέα αλλά και σε νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, της αυτοδιοίκησης και του δημοσίου; Αυτό είναι το ερώτημά μας. Σας ευχαριστώ.
Κύριε Υφυπουργέ, έχετε τον λόγο.
Κύριε Κεγκέρογλου, σας ευχαριστώ για μία από τις πιο ενδιαφέρουσες ερωτήσεις που έχουμε συζητήσει στην τρέχουσα κοινοβουλευτική περίοδο. Πράγματι το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα ήταν μία πολύ σημαντική πρωτοβουλία της κυβέρνησης Σαμαρά - Βενιζέλου το 2014. Έδειξε την κοινωνική ευαισθησία της τότε κυβέρνησης, εφαρμόζοντας ένα σύγχρονο σύστημα, μία σύγχρονη μεθοδολογία στήριξης των οικονομικά ασθενέστερων.
Ποιος ήταν Υφυπουργός τότε;
Υφυπουργός τότε ήσασταν εσείς, άρα η δικιά σας συμβολή στο ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα ήταν καταλυτική. Και, πράγματι, όπως σωστά το περιγράψατε, αφού το θυμάστε από τότε, περιλάμβανε τρεις πυλώνες. Ο τρίτος πυλώνας, η στήριξη της ένταξης στην αγορά εργασίας, δεν εφαρμόστηκε από την προηγούμενη κυβέρνηση. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ αντιμετώπισε με ιδεοληψία από την πρώτη στιγμή το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα και ήρθε τελικά και το εφάρμοσε κουτσουρεμένο, με τη μεγάλη ουσιαστική μεταρρύθμιση του άλλαξε το όνομα. Το είπε κάπως αλλιώς, για να μη θυμίζει το νομοθέτημα της κυβέρνησης Σαμαρά. Αυτή ήταν η ουσιαστική πολιτική που πήγε να κάνει ο ΣΥΡΙΖΑ στο θέμα της κοινωνικής προστασίας. Από εκεί και πέρα, η Κυβέρνηση Μητσοτάκη όπως ξέρετε, προχώρησε στη συνταγματική κατοχύρωση του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος, ώστε να αποτελέσει βασικό στοιχείο του κράτους αλληλεγγύης. Είναι πρόθεση της Κυβέρνησης να ενεργοποιήσουμε τον τρίτο πυλώνα. Ως τον Οκτώβριο του 2019 υλοποιήθηκε ένα πιλοτικό πρόγραμμα διασύνδεσης των ωφελούμενων του ΚΕΑ με τον τρίτο πυλώνα του προγράμματος. Για την υλοποίηση αυτού του πιλοτικού προγράμματος συνεργάστηκαν οι υπηρεσίες του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, του ΟΑΕΔ, της ΗΔΙΚΑ, των κοινωνικών υπηρεσιών και των κέντρων κοινότητας σε τριάντα δύο πιλοτικούς δήμους. Δύο χιλιάδες εξακόσιοι εβδομήντα τέσσερις ωφελούμενοι κλήθηκαν να συμμετάσχουν στο πιλοτικό πρόγραμμα. Ήταν εγγεγραμμένοι άνεργοι στο μητρώο του ΟΑΕΔ και ανήκαν σε δύο ηλικιακές ομάδες: είκοσι πέντε έως τριάντα ετών και σαράντα έως σαράντα τεσσάρων ετών. Μετά την ολοκλήρωση αυτού του πιλοτικού προγράμματος, πριν από δύο μήνες, βρίσκεται σε εξέλιξη η αξιολόγηση και ο ανασχεδιασμός της διαδικασίας διασύνδεσης των ωφελούμενων με τον τρίτο πυλώνα του προγράμματος, εν όψει καθολικής εφαρμογής αντίστοιχων δράσεων διασύνδεσης των ωφελούμενων με τον τρίτο πυλώνα σε όλους τους δήμους της χώρας από φέτος, από το έτος που μας έρχεται από το 2020. Σε ό,τι αφορά στις δράσεις της μετατροπής του επιδόματος ανεργίας σε επίδομα εργασίας στον ιδιωτικό τομέα, ο ΟΑΕΔ υλοποιεί πρόγραμμα που αφορά την επιχορήγηση επιχειρήσεων και γενικά εργοδοτών για την απασχόληση σε θέσεις εργασίας πλήρους απασχόλησης μέσω του προγράμματος «Επιταγή επανένταξης στην αγορά εργασίας». Θα συνεχίσω στη δευτερολογία μου. Ευχαριστώ.
Τον λόγο έχει ο κ. Κεγκέρογλου.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Υπουργέ, το θέμα της εργασιακής επανένταξης πρέπει να μπει σε προτεραιότητα και πρέπει να μπει σε προτεραιότητα για δύο κυρίως λόγους. Ο πρώτος λόγος αφορά τους ίδιους τους αδύναμους ανθρώπους, οι οποίοι με την ένταξή τους στο πρόγραμμα της οικονομικής ενίσχυσης και την απαγόρευση που υπάρχει να κάνουν έστω κι ένα μεροκάματο παγιδεύονται και αναγκάζονται να ζήσουν με τα 200 ευρώ. Αυτό σημαίνει χαμηλές προσδοκίες και μείωση του βιοτικού επιπέδου τους συνεχώς. Συμβιβάζονται με ένα χαμηλό βιοτικό επίπεδο και ταυτόχρονα βεβαίως αποκόπτονται κοινωνικά και εργασιακά. Αυτό ονομάζεται «παγίδα φτώχειας». Είναι αποτέλεσμα της μετατροπής του εγγυημένου εισοδήματος σε ένα απλό επίδομα. Τι θα πρέπει να γίνει; Θα πρέπει να απλοποιηθεί η όλη διαδικασία, διότι έχει υπάρξει αξιολόγηση. Και το 2015, στο πιλοτικό πρώτο πρόγραμμα που λειτούργησε για έξι μήνες έχει γίνει η αξιολόγηση και στο δεύτερο στο οποίο αναφερθήκατε. Η δημιουργία αυτού του εγγυημένου εισοδήματος δεν ήταν μία γραφειοκρατική διαδικασία πέντε ανθρώπων στο Υπουργείο - θύμισε και ο κ. Βορίδης ότι είχα την ευθύνη τότε - αλλά ήταν με όλους τους κοινωνικούς φορείς και κυρίως με τους επιστημονικούς και αυτούς που είχαν εμπειρία. Η Παγκόσμια Τράπεζα έπαιξε σημαντικό ρόλο γιατί μας μετέφερε την εμπειρία από τα άλλα κράτη, αλλά ταυτόχρονα αν ρωτήσετε σήμερα την Παγκόσμια Τράπεζα, θα σας πει ότι πήρε εμπειρία από την Ελλάδα, γιατί της δώσαμε μία διαφορετική οπτική που έχει να κάνει ακριβώς με αυτόν τον πυλώνα της εργασιακής επανένταξης, το οποίο δεν ήταν κατοχυρωμένο στις υπόλοιπες χώρες. Υπάρχουν προτάσεις συγκεκριμένες, κύριε Υπουργέ. Πρώτα απ' όλα θα πρέπει να μπορεί ο δικαιούχος του ΚΕΑ, αυτός που λαμβάνει το επίδομα, να κάνει και ένα και δύο και πέντε μεροκάματα τον μήνα. Πρέπει να μπορεί να εργάζεται χωρίς να του κόβεται το επίδομα. Αυτό το είχαμε προβλέψει στην αρχική απόφαση - την οποία θα σας καταθέσω ή θα σας πω το νούμερο για να τη βρείτε - προκειμένου να μην αποκόπτεται κοινωνικά και σιγά - σιγά με την επαφή ξανά με την εργασία, να μπορέσει, βεβαίως, να επανενταχθεί και μέσα από τη φυσιολογική διαδικασία η οποία, ούτως ή άλλως, μπορεί να λειτουργήσει. Άρα, λοιπόν, να μη λαμβάνεται υπ' όψιν ένα ύψος εισοδήματος από ημερομίσθια, ούτως ώστε να μην κόβεται το επίδομα για ένα διάστημα. Το δεύτερο είναι να μετατρέπεται μετά από αίτησή του το επίδομα του ΚΕΑ, αυξανόμενο, σε κοινωνική επιταγή, την οποία την παίρνει ανά χείρας. Με αυτήν την επιταγή, η οποία έχει αντίκρισμα σε επιχειρήσεις που έχουν δηλώσει ότι θέλουν να μπουν στο πρόγραμμα, με έναν απλό τρόπο θα μπορεί να εργαστεί στην επιχείρηση, η οποία για ένα διάστημα θα λαμβάνει αυτήν την ενίσχυση και θα προσφέρει πλήρη απασχόληση στον άνθρωπο που θέλει και μπορεί να εργαστεί, ούτως ώστε να φύγει από αυτήν την κατάσταση στην οποία οδηγήθηκε λόγω της αδυναμίας. Κοιτάξτε, τα προβλήματα του συστήματος δεν ήταν μόνο μέσα στην κρίση. Μέσα στην κρίση οξύνθηκαν. Το σύστημα παράγει φτώχεια ούτως ή άλλως. Ιδιαίτερα, μάλιστα, αν έχουμε πολιτικές που φτωχοποιούν τα μικρομεσαία στρώματα, αυτό θα συνεχιστεί. Η αξία του, δηλαδή, δεν ήταν μόνο για να αντιμετωπίσουμε τα μεγάλα προβλήματα από την κρίση. Είναι διαχρονική. Γι' αυτό, λοιπόν, σας καλώ να εφαρμόσετε επιτέλους τον τρίτο πυλώνα της εργασιακής επανένταξης, σε συνδυασμό βεβαίως και με αυτούς οι οποίοι μπαίνουν στο φάσμα της ανεργίας και είναι στο ταμείο της ανεργίας, χωρίς να χρειάζεται να μπουν και στο ΚΕΑ. Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
Κύριε Μηταράκη, ορίστε, έχετε τον λόγο.
Σας ευχαριστώ επίσης και για την πολύ ενδιαφέρουσα δευτερολογία σας, κύριε Κεγκέρογλου. Οι Πέμπτες έχουν γίνει «η ώρα του Κεγκέρογλου» από τις πολλές ερωτήσεις που μας ρωτάτε, αλλά είναι πολύ ενδιαφέρων ο διάλογος που κάνουμε σήμερα για το θέμα της επανένταξης στην αγορά εργασίας. Πράγματι, η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ στηρίχθηκε σε μία επιδοματική πολιτική, η οποία ουσιαστικά δεν είχε στόχο να στηρίξει τους ασθενέστερους, αλλά είχε στόχο να δημιουργήσει μία γενιά επιδοματούχων, τραβώντας όλη την ελληνική κοινωνία προς τα κάτω, ενώ στόχος μας πρέπει να είναι να δώσουμε ευκαιρίες σε όλους για να ανέβει όλη η ελληνική κοινωνία προς τα πάνω. Αυτή είναι η μεγάλη διαφορά της φιλελεύθερης πολιτικής της Νέας Δημοκρατίας, σε σχέση με την πολιτική που ακολούθησε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Ως προς το θέμα της επανένταξης στην αγορά εργασίας, προχωράμε σε ενεργητικές πολιτικές. Θέλω να σας θυμίσω ότι πριν από λίγες μέρες ο Υπουργός Εργασίας κ. Ιωάννης Βρούτσης παρουσίασε το πρόγραμμα «REBRAIN GREECE», για να δώσει στήριξη στον ιδιωτικό τομέα, προκειμένου να επιστρέψουν νέοι επιστήμονες από το εξωτερικό, Άρα η λογική του τρίτου πυλώνα, η οποία νομοθετήθηκε από την προηγούμενη κυβέρνηση Σαμαρά - Βενιζέλου, είναι στο πλαίσιο αυτού που θέλουμε να κάνουμε. Συγκεκριμένα θέλω να σας πω - αυτό που ξεκίνησα και πριν - ότι ο ΟΑΕΔ υλοποιεί ένα τέτοιο πρόγραμμα και δικαιούχοι της επιταγής επανένταξης στην αγορά εργασίας είναι άνεργοι της τακτικής επιδότησης ανεργίας και οι δικαιούχοι επιδόματος μακροχρόνιων ανέργων, οι οποίοι μπορούν να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα, μετατρέποντας το επίδομα ανεργίας τους σε επιταγή επανένταξης στην αγορά εργασίας. Το πρόγραμμα επιχορηγεί για δώδεκα μήνες γενικά εργοδότες του ιδιωτικού τομέα που απασχολούν έως δέκα άτομα, για να στηρίξουμε τις μικρές επιχειρήσεις σε πλήρη απασχόληση και ενδιαφέρονται να προσλάβουν δικαιούχους της επιταγής επανένταξης. Στο πρόγραμμα μπορούν να συμμετάσχουν οι επιδοτούμενοι άνεργοι, στους οποίους υπολείπεται τουλάχιστον το 50% της διάρκειας της τακτικής επιδότησης ανεργίας είτε αρχικής είτε της συνέχισής της. Κύριε Κεγκέρογλου, πρόθεση της Κυβέρνησης - και θα φανεί και σε νέα προγράμματα που θα ξεκινήσουν από το 2020- είναι να στηρίξουμε ενεργά την επανένταξη στην αγορά εργασίας. Και δεν είναι μόνο οικονομικά τα κίνητρα, δεν είναι μόνο το κίνητρο να στηρίξουμε αυτούς τους νέους εργαζόμενους, αλλά είναι και ουσιαστικά. Πρέπει να δώσουμε σε κάθε ελληνική οικογένεια τη δυνατότητα να πετύχει, να δημιουργήσει. Αυτό θα βοηθήσει συνολικά και την ελληνική κοινωνία και την ελληνική οικονομία. Σας ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
Συνεχίζουμε με την πρώτη με αριθμό 1885/13-11-2019 ερώτηση του κύκλου των αναφορών και ερωτήσεων του Βουλευτή Δράμας του Συνασπισμού Ριζοσπαστικής Αριστεράς κ. Θεόφιλου Ξανθόπουλου προς τον Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, με θέμα: «Αδικαιολόγητη καθυστέρηση καταβολής στους δικαιούχους της οικονομικής ενίσχυσης που υποκαθιστά την απώλεια του ΕΚΑΣ». Κύριε Ξανθόπουλε, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Υπουργέ, έχετε υπ' όψιν σας ότι σύμφωνα με τον ν.4411 σε περιπτώσεις συνταξιούχων με ποσοστό αναπηρίας άνω του 80% που στερούνται πλήρως το ΕΚΑΣ, για το 2019 χορηγείται έκτακτη μηνιαία οικονομική ενίσχυση ισόποση με την παροχή του ΕΚΑΣ που έχει απολεσθεί. Αυτή η διαδικασία εφαρμόστηκε για το 2018 και έλαβαν την έκτακτη μηνιαία οικονομική τους ενίσχυση οι δικαιούχοι. Ωστόσο για το 2019 παρατηρούνται σοβαρά προβλήματα στην απονομή αυτού του ποσού και παρά την έγκαιρη προειδοποίηση και εγκύκλιο που είχε απευθύνει ο τότε Υπουργός, ο κ. Πετρόπουλος, μέχρι και σήμερα δεν έχει προχωρήσει η καταβολή του ποσού στους δικαιούχους. Στην Περιφερειακή Ενότητα Δράμας που έχω προσωπική εμπειρία, σύμφωνα με τον τοπικό ΕΦΚΑ υπάρχουν τουλάχιστον δώδεκα δικαιούχοι του έκτακτου ποσού, οι οποίοι αν και πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις, δεν μπορούν να εισπράξουν αυτήν την έκτακτη ενίσχυση. Αυτό συμβαίνει, γιατί όπως μας ενημερώνει ο τοπικός ΕΦΚΑ, εκκρεμεί ο μηχανογραφικός έλεγχος, με αποτέλεσμα να μην μπορούν οι ως τώρα τοπικές υπηρεσίες να διαγνώσουν εάν υφίστανται οι τυπικές υποχρεώσεις για την απονομή του συγκεκριμένου βοηθήματος. Δεδομένου ότι οι άνθρωποι αυτοί είναι κατά κανόνα χαμηλότατου οικονομικού επιπέδου και το ελάχιστο ποσό γι' αυτούς έχει πολύ μεγάλη σημασία, δεδομένου ότι διαδικαστικού χαρακτήρα προβλήματα της πολιτείας δεν πρέπει να εμποδίζουν στην απόλαυση του δικαιώματος του πολίτη και βλέποντας, κύριε Υπουργέ, το τι έχει επικρατήσει με το κοινωνικό μέρισμα των ΑΜΕΑ όπου τέθηκαν επιπλέον φίλτρα, όπως παραδείγματος χάριν να αποτελεί τεκμαρτό εισόδημα η κατοχή του ΙΧ αυτοκινήτου, το οποίο είναι αδασμολόγητο για τους πολύτεκνους, ανησυχώ ουσιαστικά μήπως είναι ένας έμμεσος τρόπος για να περικοπεί η συγκεκριμένη παροχή. Σας ρωτώ, κύριε Υπουργέ: Πρώτον, τι σκοπεύει να πράξει η Κυβέρνηση για την αποκατάσταση αυτής της αδικίας; Δεύτερον, εάν όντως υφίσταται το πρόβλημα, όπως έχω την πληροφόρηση από τις υπηρεσίες του ΕΦΚΑ της Δράμας, μπορεί επικουρικά έναντι του βοηθήματος, κατεπειγόντως, εν όψει του ότι την επόμενη εβδομάδα είναι τα Χριστούγεννα, να αντιμετωπισθεί έστω και μερικώς το πρόβλημα;
Κύριε Υφυπουργέ, έχετε τον λόγο.
Κύριε συνάδελφε, δεν σας κρύβω ότι μου έκανε τεράστια εντύπωση αυτή η ερώτηση, όταν την έλαβα. Προς στιγμή νόμιζα ότι είχε γίνει και λάθος, γιατί αυτή η ερώτηση απευθύνεται στον κ. Πετρόπουλο. Όπως πολύ σωστά λέτε, ήταν ένα θέμα, για το οποίο είχε στείλει οδηγίες ο κ. Πετρόπουλος στον ΕΦΚΑ τον Δεκέμβριο του 2018 και είχε ακολουθήσει κατεπείγουσα εγκύκλιος τον Ιανουάριο του 2019, για να προετοιμαστούν τα συστήματα. Θέλω να σας πω ότι δεν προετοίμασαν τίποτα. Δεν έγινε καμμία προεργασία, για να προετοιμαστούμε για την πληρωμή αυτού του επιδόματος, που δημιούργησε ο ΣΥΡΙΖΑ το 2016. Άρα η ερώτησή σας έπρεπε να πάει στον κ. Πετρόπουλο. Εάν μιλήσετε με τον κ. Πετρόπουλο, επ' ευκαιρία να σας θυμίσω ότι έχω κάνει και εγώ μια σχετική ερώτηση, που δεν είχαν ποτέ την ευγένεια να μου απαντήσουν από το Υπουργείο Εργασίας γιατί το Υπουργείο Εργασίας την προηγούμενη περίοδο δεν απαντούσε καμμία, μα καμμία γραπτή ερώτηση ποτέ. Καταθέτω την ερώτησή μου στα Πρακτικά. [[Στο σημείο αυτό ο Υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων κ. Νότης Μηταράκης καταθέτει για τα Πρακτικά το προαναφερθέν έγγραφο, το οποίο βρίσκεται στο αρχείο του Τμήματος Γραμματείας της Διεύθυνσης Στενογραφίας και Πρακτικών της Βουλής]] Συνεπώς εάν δείτε τον κ. Πετρόπουλο, να με ενημερώσετε και εμένα τότε τι είχε κάνει γι' αυτό το θέμα. Επίσης, αναφέρεστε στο ΕΚΑΣ και στα αντισταθμιστικά στο ΕΚΑΣ. Θέλω να σας ενημερώσω ότι ο ΣΥΡΙΖΑ τα κατήργησε και τα δύο. Ο ΣΥΡΙΖΑ νομοθέτησε την κατάργηση του ΕΚΑΣ και το αντισταθμιστικό που προτείνατε και αυτό το καταργείτε, γιατί η διάταξή σας είναι μέχρι το τέλος του 2019. Άρα έρχεστε να θέσετε ένα θέμα, γιατί δεν δίνεται το αντισταθμιστικό που η προηγούμενη κυβέρνηση δεν προετοίμασε, για ένα ΕΚΑΣ, που το καταργήσατε και ένα αντιστάθμισμα, που επίσης το καταργήσατε. Πάμε, όμως, στην ουσία. Θέλω να σας πω ότι εμείς το δίνουμε. Από το τέλος του Νοεμβρίου, πριν από λίγες εβδομάδες, ξεκίνησε να καταβάλλεται το ποσό των 12 ευρώ, που έδωσε η κοινωνικά ευαίσθητη κυβέρνησή σας σε τετρακόσιες είκοσι χιλιάδες χαμηλοσυνταξιούχους. Η καταβολή, λοιπόν, στους δικαιούχους έχει ήδη πραγματοποιηθεί και το Υπουργείο μας με έγγραφο προς τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων ζήτησε την αποστολή του αρχείου εισοδηματικών στοιχείων στην ΗΔΙΚΑ, προκειμένου να γίνει και ο έλεγχος πλήρωσης των εισοδηματικών κριτηρίων για την καταβολή του επιδόματος. Αυτό βέβαια γίνεται, καθώς έχει παρατηρηθεί κατά το παρελθόν, η είσπραξη του ΕΚΑΣ από μη δικαιούχους. Παράλληλα, το Υπουργείο παρείχε τις απαιτούμενες διευκρινήσεις προς την αρμόδια υπηρεσία του ΕΦΚΑ, σχετικά με τη μέθοδο που πρέπει να ακολουθηθεί για την αναζήτηση, εάν υπάρξουν σε κάποιες περιπτώσεις αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά. Άρα η προηγούμενη κυβέρνηση κατήργησε το ΕΚΑΣ, η προηγούμενη κυβέρνηση έδωσε ένα αντισταθμιστικό 12 ευρώ, που επίσης καταργεί, η προηγούμενη κυβέρνηση δεν το προετοίμασε, η Κυβέρνηση Μητσοτάκη το πλήρωσε. Ευχαριστώ.
Κύριε συνάδελφε, έχετε τον λόγο.
Είναι εντυπωσιακό ότι το μείζον τμήμα της απάντησής σας αναφέρεται στην προηγούμενη κυβέρνηση. Όμως από τις 7 Ιουλίου είστε η Κυβέρνηση της χώρας και εσείς λογοδοτείτε στον ελληνικό λαό. Αυτό είναι το ένα. Το γεγονός ότι όντως δρομολογήσατε την καταβολή της συγκεκριμένης παροχής σημαίνει ότι δεσμευτήκατε από την κατάσταση, την οποία παραλάβατε. Τρίτον, απαντήστε μου συγκεκριμένα, κύριε Υπουργέ. Καταλαβαίνω αυτό που μου είπατε, ότι δόθηκαν εντολές για την αντιμετώπιση του προβλήματος σε διοικητικό και γραφειοκρατικό επίπεδο. Εγώ, ως εκπρόσωπος των Δραμινών πολιτών, ερωτώ: Υπάρχουν δώδεκα καταγεγραμμένες περιπτώσεις ανθρώπων που δεν πήραν το συγκεκριμένο βοήθημα των 12 ευρώ που λέτε, που για εσάς μπορεί να φαίνεται γλίσχρο, αλλά γι' αυτούς είναι το ποσό που δικαιούνται να πάρουν. Έχετε να μας πείτε κάτι, να δεσμευτείτε, πότε θα πάρουν αυτό το βοήθημα;
Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο.
Πράγματι από τον Ιούλιο η χώρα έχει την Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη και σε λίγες εβδομάδες, αφότου αναλάβαμε, καταφέραμε να πληρώσουμε αυτό που ο κ. Πετρόπουλος και το προηγούμενο Υπουργείο Εργασίας δεν μπόρεσε. Σας είπα, λοιπόν, συγκεκριμένα ότι έχει ξεκινήσει ήδη αυτή η καταβολή. Εάν υπάρχουν δώδεκα συγκεκριμένες περιπτώσεις, με την άδεια αυτών των δώδεκα ανθρώπων, εάν θέλετε μπορείτε να μας δώσετε τα στοιχεία, για να δούμε στο σύστημα γιατί οι συγκεκριμένες δώδεκα πληρωμές δεν έχουν γίνει. Πιθανόν, υπάρχει περίπτωση, να μην εκπληρούν τα κριτήρια που ο νόμος του 2016 έχει θέσει ή μπορεί, όπως είπα και πριν, επειδή στον ΕΦΚΑ λειτουργούν είκοσι τρία διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα, να έγινε και κάποιο λάθος. Δεν το κρύβω, μπορεί να έχει γίνει και αυτό. Επίσης, θέλω να σας πω ότι στόχος της Κυβέρνησης - και αυτό το είπαμε στη συζήτηση του προϋπολογισμού - είναι να υπάρξει ένας μόνιμος μηχανισμός στήριξης των συνταξιούχων. Γι' αυτόν τον λόγο, στον προϋπολογισμό του 2020, προβλέπεται το ποσό των 971 εκατομμυρίων ευρώ για την επιπλέον χρηματοδότηση του μόνιμου μηχανισμού στήριξης των συνταξιούχων. Φυσικά, στο σημείο που είπατε πριν ότι εμείς αναγνωρίσαμε τον νόμο και τον ψηφίσαμε, μα είναι απολύτως δεδομένο σε μια δημοκρατική κοινωνία ότι οι νόμοι του κράτους ισχύουν. Εμείς δεν είχαμε όμως την ιδεοληψία που είχατε εσείς, στο ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, δεν αλλάξαμε το όνομα αυτού του επιδόματος των 12 ευρώ για να το παρουσιάσουμε σαν μια νέα πρωτοποριακή ιδέα, αλλά ακολουθήσαμε τη συνέχεια του κράτους, το πληρώσαμε και από το 2020 θα κάνουμε περισσότερα για τους συνταξιούχους από αυτά που κάνατε εσείς. Γιατί εσείς αυτό που κάνατε τελικά στο συνταξιοδοτικό ήταν να μειώσετε τις συντάξεις και να αυξήσετε τις εισφορές, ενώ το ασφαλιστικό που θα φέρει η Νέα Δημοκρατία θα μειώνει εισφορές και θα αυξάνει τα ποσοστά αναπλήρωσης. Γι' αυτό ο κόσμος ψήφισε την Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη. Σας ευχαριστώ.
Προχωρούμε τώρα στον δεύτερο κύκλο ερωτήσεων, στον οποίον θα απαντήσει ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Μάκης Βορίδης, ο οποίος ως γνήσιος Κοινοβουλευτικός είναι πάντα παρών στις ερωτήσεις. Θα συζητηθεί τώρα η πρώτη με αριθμό 327/16-12-2019 επίκαιρη ερώτηση δεύτερου κύκλου της Βουλευτού Πέλλας του Συνασπισμού Ριζοσπαστικής Αριστεράς κ. Θεοδώρας Τζάκρη προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με θέμα: «ΕΛΓΑ και ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες». Κυρία Τζάκρη, έχετε τον λόγο.
Κύριε Υπουργέ, πριν αναφερθώ στο κύριο θέμα της ερώτησής μας, θα ήθελα να αναφερθώ στη χθεσινή ανακοίνωση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης για την καταβολή ενισχύσεων «de minimis» στα επιτραπέζια ροδάκινα και στα νεκταρίνια. Θεωρώ, κύριε Υπουργέ, ότι η εξαίρεση των συμπύρηνων ροδάκινων αποτελεί κατάφωρη αδικία για τους παραγωγούς των προϊόντων αυτών. Στην πρόσφατη συζήτηση που είχαμε εδώ στο Κοινοβούλιο σάς είχα εξηγήσει τους λόγους για τους οποίους θα έπρεπε όλες οι κατηγορίες ροδάκινων να τύχουν ενισχύσεων «de minimis» για να περιοριστεί σημαντικά η μείωση του αγροτικού εισοδήματος σε μια πολύ σημαντική αγροτική περιοχή και το γνωρίζετε. Σας είχα αναφέρει ειδικότερα για το συμπύρηνο ροδάκινο ότι οι κακές καιρικές συνθήκες, που επικράτησαν και φέτος, σε συνδυασμό με τις πολύ χαμηλές τιμές που κατά βάση προσφέρει η βιομηχανία συμπύρηνου ροδακίνου, είχαν ως αποτέλεσμα την κατάρρευση του αγροτικού εισοδήματος. Σε αυτό, προσθέτω ότι η επιβολή αυξημένων δασμών στην κομπόστα ροδάκινου, κατά την εισαγωγή των προϊόντων αυτών στην αμερικανική αγορά, θα προκαλέσει πρόσθετα προβλήματα στην αγορά του συμπύρηνου ροδάκινου, που θα γίνουν πολύ άμεσα ορατά. Επίσης, να σας τονίσω ότι οι παραγωγοί των συμπύρηνων ροδάκινων θεωρούν κι αυτοί ότι πολύ άδικα εξαιρέθηκαν και ότι υπάρχει διακριτική μεταχείριση για τους ίδιους και τις οικογένειές τους. Θεωρώ, κύριε Υπουργέ, ότι πρέπει να επανεξετάσετε την απόφασή σας αυτή και να εντάξετε και τα συμπύρηνα ροδάκινα στις αποζημιώσεις «de minimis» και μάλιστα άμεσα. Σε ό,τι αφορά το κύριο θέμα της ερώτησης, γνωρίζουμε πολύ καλά ότι ο ΕΛΓΑ αποτελεί τον κεντρικό φορέα ασφαλιστικής κάλυψης των γεωργικών εκμεταλλεύσεων από το 1988, με στόχο τη στήριξη του αγροτικού εισοδήματος. Και μάλιστα στηρίζει, θα έλεγα, και ηθικά και οικονομικά τους αγρότες που πλήττονται από ακραία και δυσμενή καιρικά φαινόμενα και αποτελεί στυλοβάτη της ελληνικής γεωργίας, παρά τα προβλήματα. Κοιτάξτε, ο εκσυγχρονισμός του αποτελεί και δική μας θέση και μάλιστα προς την κατεύθυνση της άρσης των δυσλειτουργιών που μέχρι τώρα παρατηρούνται από τη λειτουργία του, της καταβολής προκαταβολών, που είναι πάρα πολύ σημαντικό εργαλείο, και επίσης της προσαρμογής του οργανισμού στα νέα δεδομένα της κλιματικής αλλαγής, ώστε να καλυφθούν και οι απειλές και οι κίνδυνοι αυτοί. Κύριε Υπουργέ, νομίζω ότι αυτός ο εκσυγχρονισμός θα πρέπει πάντα να γίνεται επί τη βάσει μελετών, που γνωρίζω πάρα πολύ καλά ότι έχουν ήδη διαταχθεί και βρίσκονται σε εκπόνηση, πολλώ δε μάλλον που η ασφάλιση των αγροτών στον ΕΛΓΑ είναι δημόσια και υποχρεωτική. Πρώτη μου ερώτηση, επομένως, είναι να με ενημερώσετε τι γίνεται με τις μελέτες που έχουν διαταχθεί και ξέρω ότι εκπονούνται, αν ολοκληρώνονται. Επίσης, ακούω από ανακοινώσεις που κάνετε, ότι κάνετε θεσμικές συζητήσεις με ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες, ελληνικές και ξένες. Θέλω να ρωτήσω σε ποια βάση και με ποια θεσμική ατζέντα γίνονται αυτές οι συζητήσεις. Πώς στοχεύετε να γίνει η ένταξη του ιδιωτικού ασφαλιστικού τομέα στον κλάδο ασφαλίσεων του ΕΛΓΑ, δηλαδή ποιοι κίνδυνοι θα καλύπτονται και πως θα πληρώνουν ασφαλιστικά τέλη οι παραγωγοί; Εγώ οφείλω εδώ να σας μεταφέρω και τις ανησυχίες του αγροτικού κόσμου. Δεν σας κρύβω, κύριε Υπουργέ, ότι ο αγροτικός κόσμος θεωρεί πως στο όνομα της κλιματικής αλλαγής επιδιώκεται και με τη συμμετοχή των ιδιωτικών εταιρειών στον δημόσιο αυτό ασφαλιστικό τομέα, που είναι ο ΕΛΓΑ, η αποσύνθεση, να το πω, κατ' αυτή την έννοια, και η αποδόμηση, και η διάλυση ενός δημόσιου ασφαλιστικού οργανισμού, που τόσα πολλά έχει προσφέρει.
Ωραία, θα απαντήσει ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Βορίδης.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Και ευχαριστώ και για το ευμενές σχόλιό σας. Κοιτάξτε, αν θέλετε να συζητήσουμε για το «de minimis», θα κάνετε μια ερώτηση να συζητήσουμε γι' αυτό και πολύ ευχαρίστως να απαντήσω εκτενώς για το ζήτημα αυτό.
Έχω κάνει και έχουμε μιλήσει γι' αυτό.
Πολύ ωραία. Ενδεχομένως θα θελήσετε να την επαναλάβετε προκειμένου να συζητήσουμε, για τις συγκεκριμένες επιλογές που έχω κάνει, με πολλή χαρά. Να σας πω όμως ότι δεν υπάρχει καμμία αδικία και να σας πω πάντως - για να είμαστε και σ' αυτό απολύτως συνεννοημένοι - ότι η δική μου πολιτική στο κομμάτι της αγροτικής ανάπτυξης και της στήριξης των παραγωγών μας δεν είναι η πολιτική του «de minimis». Δεν είναι αυτή η δική μου πολιτική. Άρα, λοιπόν, να βάλουμε όλα τα πράγματα εκεί που πρέπει και να τα συζητήσουμε με πολλή χαρά. Τώρα έρχομαι σ' αυτό που κατά τη γνώμη μου πράγματι είναι σημαντικό, μείζον και κεντρικό για τους παραγωγούς μας. Το πρώτο από το οποίο θα ήθελα να ξεκινήσω είναι μια παραδοχή την οποία κάνετε στην ερώτησή σας και την οποία επαναλάβατε και στην προφορική ανάπτυξη της ερωτήσεώς σας. Και δεν ευθύνεστε εσείς για αυτήν σας την πλάνη, ευθύνεται όμως η προηγούμενη πολιτική ηγεσία την οποία στηρίξατε με πολύ μεγάλη συνέπεια και η οποία σας ενημέρωνε όλο αυτό το χρονικό διάστημα για την ύπαρξη ή την κυοφορία κάποιας αναλογιστικής μελέτης. Να σας ενημερώσω γι' αυτήν την αναλογιστική μελέτη. Αυτή δεν υφίσταται. Δεν υφίσταται όχι στο στάδιο της εκπονήσεως, δεν υφίσταται καθόλου, δεν υφίσταται στο στάδιο της προκηρύξεως. Υπάρχει ως πρόθεση ότι θα γίνει αναλογιστική μελέτη. Και αυτές είναι οι απαντήσεις που έδινε η προηγούμενη πολιτική ηγεσία στα ερωτήματα Βουλευτών αλλά και στον αγροτικό κόσμο, όταν παραπονούντο για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο ΕΛΓΑ. Τι τους έλεγε; «Μη στεναχωριέστε, γιατί ετοιμάζουμε την αναλογιστική μελέτη». Δεν υφίσταται αυτό το πράγμα, δεν υπάρχει. Επόμενο ερώτημα. Είμαστε ευχαριστημένοι και ως δημόσιο, ως κράτος και ως Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, αλλά και είναι ευχαριστημένος ο αγροτικός κόσμος από αυτόν τον φορέα; Με δύο λόγια, είναι ικανοποιημένοι από την κάλυψη των ζημιών; Είναι ικανοποιημένοι από την εσωτερική κατανομή του ασφαλίστρου; Είναι ικανοποιημένοι από την έλλειψη δυνατότητας επιλογής; Είναι ικανοποιημένοι από την ταχύτητα καταβολής των αποζημιώσεων; Άρα, λοιπόν, εδώ ένα από τα βασικά σημεία κριτικής και κρίσεως του συστήματος το οποίο καλύπτει τις αποζημιώσεις των παραγωγών μας είναι ακριβώς ο ΕΛΓΑ. Εάν λοιπόν, δεν είμαστε ικανοποιημένοι - και θα ήθελα να ακούσω την άποψή σας επ' αυτού - το ερώτημα είναι αν πρέπει να γίνει κάτι, σε ποια κατεύθυνση πρέπει να γίνει και πώς είναι εκεί που μπορεί να γίνει. Παίρνω τριάντα δευτερόλεπτα, κύριε Πρόεδρε, γιατί ξέρω ότι είστε ακριβής στο χρόνο που δίνετε και ορθώς. Παίρνω τριάντα δευτερόλεπτα με την ανοχή σας μόνο για να πω το εξής. Πάντως ο ΕΛΓΑ αυτή τη στιγμή, για να ενημερώσω για τα δημόσια οικονομικά του και τον προϋπολογισμό του, έχει 170 εκατομμύρια έσοδα - η κυβέρνησή σας αυτό παρέδωσε ως ΕΛΓΑ - , 12 εκατομμύρια υποχρεωτική διαμόρφωση αποθεματικού εκ του νόμου. Μένουν 158 εκατομμύρια για κάλυψη ζημιών και την κάλυψη της μισθοδοσίας του και εξ αυτών πληρώνει 200 έως 210 εκατομμύρια ευρώ ζημιές το χρόνο. Σημαίνει ένα έλλειμμα της τάξεως των 60 εκατομμυρίων ευρώ κατ' έτος. Αν συνέχιζα έτσι, σε ενάμισι με δύο χρόνια ο ΕΛΓΑ δεν θα είχε να πληρώσει αποζημιώσεις. Άρα, λοιπόν, θα σας πω τι θα κάνω αλλά αυτό που θα κάνω - να το ξέρετε - είναι να αντιμετωπίσω το μεγάλο πρόβλημα που μας έχετε παραδώσει.
Κυρία Τζάκρη, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε. Δεν ξέρω σε ποιο στάδιο είναι αυτές οι μελέτες όπως είπατε, αν έχουν εκπονηθεί…
Σε κανένα.
Πολύ ωραία, να τις προκηρύξετε εσείς και να τις φτιάξετε. Γιατί εγώ νομίζω ότι υπάρχει ένα θέμα στην αποτελεσματικότητα ενός δημόσιου φορέα που λειτουργεί από το 1988 ως κεντρικός φορέας ασφάλισης, κύριε Υπουργέ, και έχει υπάρξει πραγματικά στυλοβάτης της ελληνικής υπαίθρου και των αγροτών που πλήττονται από ακραία και δυσμενή φαινόμενα και πολλώ δε μάλλον εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής αυτά είναι ορατά και η κλιματική αλλαγή είναι παρούσα και τη βλέπουμε. Εγώ θα περίμενα από έναν δημόσιο οργανισμό να προσαρμοστεί σ' αυτό, γιατί γνωρίζουμε πάρα πολύ καλά ότι η αγροτική ασφάλιση είναι βασικό εργαλείο για τους αγροτικούς κινδύνους. Επίσης, γνωρίζουμε πάρα πολύ καλά ότι η αγροτική παραγωγή είναι μία διαδικασία μακρόχρονη, η οποία ενέχει κινδύνους και υψηλά διαχειριστικά κόστη. Επομένως ο αγροτικός τομέας ασφάλισης είναι πολύπλευρος και πολυεπίπεδος. Οι ιδιωτικές ασφαλιστικές είναι αμιγώς κερδοσκοπικοί οργανισμοί, κύριε Υπουργέ. Δεν είναι εδώ για να λειτουργούν με ελλείμματα και με ανταποδοτικότητες. Ο ιδιωτικός ασφαλιστικός οργανισμός, οι ιδιωτικές εταιρείες έχουν ως αποκλειστικό τους σκοπό το κέρδος. Αν, επομένως, ένας δημόσιος οργανισμός που έχει 170 εκατομμύρια έσοδα, όπως είπατε και εσείς, και ενισχύεται κάθε χρόνο με 60 εκατομμύρια από τον κρατικό προϋπολογισμό ή από τα αποθεματικά του - γιατί υπάρχουν και αποθεματικά - ανταποκρίνεται με αυτόν τον τρόπο με τον οποίο ανταποκρίνεται, πολλώ δε μάλλον, πόσο θα ανταποκριθεί ένας ιδιωτικός ασφαλιστικός φορέας, με αποκλειστικό σκοπό το κέρδος; Γι' αυτό, επομένως, εγώ θα περίμενα από εσάς, αντί να κάνετε ανακοινώσεις ότι βρίσκεστε με ιδιωτικούς ασφαλιστικούς οργανισμούς στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, πρώτα να δείτε τις δυσλειτουργίες και να τις λύσετε στο επίπεδο του δημοσίου φορέα και του οργανισμού που λειτουργεί τώρα. Αυτό περιμένω από εσάς. Πραγματικά, μπορούν να γίνουν πολλά, και για την ταχύτητα με την οποία καταβάλλονται οι αποζημιώσεις. Θα ήθελα και ένα σχόλιο για το τι θα γίνει με τις φετινές και την αποτελεσματικότερη λειτουργία του, γιατί και εκεί υπάρχουν δυσλειτουργίες. Όμως, να πετάξουμε αυτό το μοντέλο που λειτουργεί τόσα χρόνια και να πούμε ότι «φέρνω τώρα τις ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες, με σκοπό το κέρδος»; Δεν είναι, κύριε Υπουργέ, τυχαίο ότι στο επίπεδο των ασφαλίστρων μέχρι τώρα μόνο στο 1% της ελληνικής ασφαλιστικής παραγωγής συμμετέχει ο ιδιωτικός ασφαλιστικός τομέας. Τι άλλαξε από την κατάσταση που επικρατεί ως τώρα μέχρι τις δικές σας μέρες, που το υπόλοιπο 99% θα καλυφθεί από ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες; Σας ρώτησα κάτι συγκεκριμένο. Ποιους κινδύνους θα καλύψετε μέσω της συμμετοχής των ιδιωτικών ασφαλιστικών εταιρειών και με ποιο κόστος, κύριε Υπουργέ, για τους αγρότες, με ποια ασφάλιστρα; Όπως σας είπα προηγουμένως, είναι δημόσια και υποχρεωτική η ασφάλιση στον ΕΛΓΑ και γίνεται μαζί, ταυτόχρονα, αλλά και με τη δήλωση του ΟΣΔΕ - το ξέρετε πάρα πολύ καλά - και γι' αυτόν τον λόγο εξασφαλίστηκε η εισπραξιμότητα για τον ΕΛΓΑ τα προηγούμενα χρόνια. Θα τους υπαγορέψετε, δηλαδή, να πληρώνουν και πρόσθετα ασφάλιστρα για να καλύπτονται - φαντάζομαι σε μία βάση προαιρετική - από ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες; Όπως αντιλαμβάνεστε, τα οικονομικά των παραγωγών είναι πολύ περιορισμένα. Απαντήσεις στα συγκεκριμένα ζητήματα θέλω, επομένως, κύριε Υπουργέ. [[Στο σημείο αυτό κτυπάει το κουδούνι λήξεως του χρόνου ομιλίας της κυρίας Βουλευτού]] Όπως ξέρετε, για το «de minimis», είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε μαζί επί την ευκαιρία άλλης επίκαιρης ερώτησης που σας έκανα εδώ στο Κοινοβούλιο. Αναφέρθηκα σε αυτό με την ευκαιρία της σημερινής ερώτησης λόγω του τρέχοντος χαρακτήρα της επικαιρότητας. Σε κάθε περίπτωση, όμως, εγώ θα σας ζητήσω, κλείνοντας την παρέμβασή μου, να ξαναδείτε το θέμα της καταβολής ενισχύσεων «de minimis» και στους παραγωγούς των συμπύρηνων ροδάκινων. Σας είπα ότι είναι κατάφωρη η αδικία. Και στην προκείμενη περίπτωση, όταν έχουμε ένα παρόμοιο φαινόμενο, αντιμετωπίζεται με διαφορετικά μέσα.
Παρακαλώ, να ολοκληρώσετε.
Δεν δικαιολογείται η εξαίρεση αυτή ούτε από τα επιστημονικά δεδομένα και τα πραγματικά περιστατικά της φετινής χρονιάς, που οδήγησαν στην καταβολή, κύριε Υπουργέ, αποζημιώσεων «de minimis» στα επιτραπέζια και τα νεκταρίνια. Θα συμφωνήσω μαζί σας ότι η πολιτική των «de minimis» είναι μία έκτακτη πολιτική, η οποία δεν πρέπει να αποτελεί την κύρια πολιτική του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης. Περιμένουμε, όμως, να δούμε ποια είναι η κύρια πολιτική του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης επί των ημερών σας.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, οι Βουλευτές κ. Κωνσταντίνος Τσιάρας, κ. Θεόφιλος Λεονταρίδης και η κ. Μαρία - Αλεξάνδρα Κεφάλα ζητούν άδεια ολιγοήμερης απουσίας στο εξωτερικό. Η Βουλή εγκρίνει;
Συνεπώς η Βουλή ενέκρινε τις ζητηθείσες άδειες. Συνεχίζουμε με τη συζήτηση της επίκαιρης ερώτησης. Κύριε Βορίδη, έχετε τον λόγο.
Άρα, λοιπόν, για να συνεννοηθούμε εδώ, κυρία συνάδελφε, συμφωνείτε ότι υπάρχει πρόβλημα, αυτό το οποίο μας παραδώσατε. Συμφωνείτε ότι η προηγούμενη κυβέρνηση, την οποία υποστηρίζατε, δεν έχει κάνει τίποτα για να λύσει το πρόβλημα. Ότι, όχι μόνο δεν έχει κάνει τίποτα, ότι κορόιδευε και το Κοινοβούλιο και τους παραγωγούς, παριστάνοντας ότι υπάρχει μία αναλογιστική μελέτη, η οποία είναι ανύπαρκτη. Συμφωνήσαμε σε αυτά. Πάμε τώρα παρακάτω. Συμφωνούμε και στα οικονομικά δεδομένα. Αν μείνουμε σε αυτά τα οικονομικά δεδομένα, επειδή μαγικά δεν γίνονται και δεν υπάρχουν πια και ψεύδη που μπορούμε να πούμε στον λαό, γιατί έχουν πικρή εμπειρία απ' αυτά τα ψέματα, δύο πράγματα μπορώ να κάνω. Προσέξτε τα παράλληλα αιτήματα που υπάρχουν για να αντιμετωπιστούν: Πρώτον. Να περιλάβουν περισσότερες ζημιές στον κανονισμό του ΕΛΓΑ, άρα να αυξηθεί το κόστος αποζημιώσεων. Δεύτερον το οποίο ζητείται. Να καταβάλλεται ταχύτερα. Αυτό είναι ταμειακό, αλλά είναι σωστό και διαδικαστικό. Τρίτον. Να δίνονται, αν δεν γίνεται αυτό, προκαταβολές. Άρα αυτά είναι τα ζητούμενα από τον κόσμο της παραγωγής και, επίσης, να υπάρξει και εσωτερική κατανομή. Γιατί; Γιατί υπάρχουν παραγωγικοί κλάδοι που πληρώνουν ασφάλιστρο και δεν παίρνουν ζημιές και υπάρχουν και παραγωγικοί κλάδοι που πληρώνουν ασφάλιστρο και φτάνουν να παίρνουν το 10% του συνόλου των ζημιών. Άρα αυτά είναι που πρέπει να αντιμετωπιστούν. Τι λέτε εσείς; Πώς θα τα αντιμετωπίσουμε μέσα στο πλαίσιο του δημόσιου οργανισμού; Δύο δυνατότητες έχουμε, δεν γίνονται μαγικά. Ή θα αυξήσεις το ασφάλιστρο ή θα βάλεις τον κρατικό προϋπολογισμό να πληρώσει - το οποίο γεννά πολλά ζητήματα και στο πλαίσιο του δικαίου του ανταγωνισμού - ή θα βγάλεις ζημιές - όχι θα βάλεις, θα βγάλεις ζημιές - για να φέρεις να ισοσκελίσεις τον προϋπολογισμό. Άλλα μαγικά δεν γίνονται, αυτά είναι, αυτά που δεν ήθελε να αντιμετωπίσει η κυβέρνησή σας.
Εσείς τι θα κάνετε;
Έρχομαι στο τι θα κάνω εγώ. Εγώ τι κάνω; Εγώ λέω ότι θα ανοίξω πάνω σε αυτή την πραγματικότητα - και ανοίγω - έναν διάλογο με την ιδιωτική ασφαλιστική αγορά. Και τον έχω ανοίξει. Και να σας πω την αλήθεια, αυτό είναι κάτι - για να είμαστε πάλι πολύ συνεννοημένοι - που το έχουμε πει προεκλογικά. Είναι ένα από τα τέσσερα κεντρικά σημεία τα οποία ανέπτυξε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στο προεκλογικό του πρόγραμμα - δηλαδή τι; - η συμμετοχή της ιδιωτικής ασφάλισης στον χώρο της καλύψεως των γεωργικών ζημιών. Άρα ήταν σαφές, ήταν στο πρόγραμμά μας, ενεκρίθη. Δεν υπάρχει έκπληξη, δεν υπάρχει ασυνέπεια. Είναι πολύ καθαρό.
Κανείς δεν σας κατηγορεί γι' αυτό.
Προσέξτε, όμως: Θέλω να σας πω γιατί γίνεται αυτό. Διότι η βασική ιδέα είναι να υπάρξει ένα μοντέλο συνεργασίας - για το οποίο έχω ζητήσει χρόνο για να σας το παρουσιάσω μέχρι τον Ιούνιο του 2020, αφού καταλήξουν οι συζητήσεις με τις ασφαλιστικές εταιρείες - που θα αντιμετωπίσει αυτά τα ζητήματα. Λέτε: «Μα, πώς θα γίνει; Αυτοί μπαίνουν με σκοπό το κέρδος. Πώς είναι δυνατόν, την ώρα που έχουν συμμετοχή μόνο 1%;». Μα, έχουν συμμετοχή μόνο 1%, γιατί υπάρχει υποχρεωτική ασφάλιση στον ΕΛΓΑ που παίρνει το 4%, φυσικά.
Μάλιστα.
Άρα, λοιπόν, αυτό που ενδιαφέρει εμένα - ενδεχομένως όχι εσάς γιατί έχετε μια άλλη προσέγγιση πιο ιδεολογική στο ζήτημα της σχέσεως κράτους και παροχής υπηρεσίας και τελικής παροχής υπηρεσίας στον παραγωγό - είναι αυτή η σχέση ιδιωτικού και δημοσίου να παρέχει τελικά ένα πακέτο που θα ανταποκρίνεται σε αυτά. Αλλιώς - ξέρετε - η λύση του να αυξήσω την ασφαλιστική εισφορά στους αγρότες είναι πολύ εύκολη. Άμα ήταν, θα την είχα κάνει.
Άρα, θα καταργήσετε την υποχρεωτικότητα.
Όπως και η λύση του να αφαιρώ ζημιές από τον κανονισμό επίσης είναι πολύ εύκολη. Άμα ήταν, επίσης θα την είχα κάνει. Δεν θέλω να κάνω τίποτα από τα δύο. Θέλω να φτιάξω ένα μείγμα και να το παρουσιάσω, στο οποίο η σχέση ιδιωτικής ασφάλισης με τη σχέση δημόσιας ασφάλισης, τελικώς, θα αντιμετωπίζει τα προβλήματα που μας κληροδοτήσατε.
Προχωρούμε στην πέμπτη με αριθμό 331/17-12-2019 επίκαιρη ερώτηση δεύτερου κύκλου του Βουλευτή Ηρακλείου του Κινήματος Αλλαγής κ. Βασιλείου Κεγκέρογλου προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με θέμα: «Να αποζημιωθούν οι πληγέντες ελαιοπαραγωγοί από την έντονη πρόσφατη χαλαζόπτωση στον Νομό Ηρακλείου». Ορίστε, κύριε Κεγκέρογλου, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Υπουργέ, το ότι το προηγούμενο διάστημα δεν ήταν και το καλύτερο για τον ΕΛΓΑ σαφώς και δεν σας δίνει το δικαίωμα να πάτε σε επιλογές που θα οδηγήσουν είτε σε περαιτέρω επιβάρυνση των αγροτών είτε στην ανασφάλεια, η οποία μπορεί ενδεχομένως να ισχύσει, αν δεν υπάρξει ένα δίκτυ δημόσιου τομέα, τέτοιου που να είναι ανταγωνιστικός και ταυτόχρονα να μπορεί να συμβάλλει στο να είναι και ο ιδιωτικός καλύτερος και ασφαλής. Τι εννοώ; Ο ΕΛΓΑ με μια μεταρρύθμιση, τη λέω «φάση»…
Τώρα δεν μιλάτε για την ερώτησή σας.
Ναι, για την ερώτηση μιλάω.
Α, γιατί άκουσα ότι το συσχετίσατε.
Ναι, είναι το ίδιο θέμα. Η πρώτη φάση της μεταρρύθμισης που έγινε το 2010 εξυγίανε τα οικονομικά, έβγαλε τον ΕΛΓΑ από το πελατειακό σύστημα - με την κατ' εξαίρεση απόφαση που έβγαζαν οι Υπουργοί Γεωργίας και μοίραζαν χρήμα - και τον έβαλε στο πλαίσιο της ανταγωνιστικής ασφάλισης, αλλά ταυτόχρονα, έδωσε και μια ασφάλεια στον ίδιο τον παραγωγό. Χρειάζεται δεύτερη φάση μεταρρυθμίσεων στον ΕΛΓΑ. Η δεύτερη φάση θα πρέπει να λάβει ασφαλώς υπ' όψιν την περιβαλλοντική κρίση και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, η οποία λόγω των έντονων και οξυμένων αλλαγών που έχει προκαλεί τεράστια προβλήματα. Και βέβαια ενδεχομένως να μπει και στους κινδύνους στην αγορά, με βάση βεβαίως τους κανονισμούς που ισχύουν για τα βασικά προϊόντα που έχουν τιμές κατωφλίου και διασφαλίζουν ένα ελάχιστο εισόδημα στον παραγωγό. Αυτό θα μπορεί να είναι μία ισχυρή βάση για να κάνεις και ένα άνοιγμα στον ιδιωτικό τομέα. Εάν προχωρήσετε στο άνοιγμα στον ιδιωτικό τομέα χωρίς να θωρακίσετε τον ΕΛΓΑ, τα πράγματα θα είναι δραματικά. [[Στο σημείο αυτό κτυπάει το κουδούνι λήξεως του χρόνου ομιλίας του κυρίου Βουλευτή]] Έχουμε, λοιπόν, το παράδειγμα του Ηρακλείου. Εδώ και τρία χρόνια, σας έχω πει με δύο ερωτήσεις ότι το πρόβλημα αφορά την ανευθυνότητα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, κυρίως της πολιτικής ηγεσίας, και δεν αναφέρομαι στους εργαζόμενους και στα στελέχη του Υπουργείου, που δεν έδωσαν σημασία στην υποχρέωσή τους για την ελαιοκαλλιέργεια. Έτσι, λοιπόν, είχαμε αυτό το αρνητικό αποτέλεσμα. Ήρθατε και νομοθετήσατε - και καλώς - , τον Ιούλιο ήταν η πρώτη νομοθέτηση, πώς θα αλλάξετε αυτό το σύστημα. Ναι, ευθύνες υπάρχουν. Όμως, επειδή υπάρχει και μείωση του εισοδήματος των παραγωγών, κάτι πρέπει να γίνει με τον φάκελο για τα προηγούμενα χρόνια. Όσον αφορά τις τωρινές ζημιές, υπάρχει μερική ικανοποίηση με τις ανακοινώσεις στο Ηράκλειο. Και λέω «μερική», γιατί οι άνθρωποι δεν γνωρίζουν ακριβώς πώς μεταφράζεται το περιεχόμενο των καλών λόγων σας. Η πρόσφατη χαλαζόπτωση αποτελείωσε τη ζημιά. Ό,τι δηλαδή δεν κατέστρεψε η έλλειψη καλού συστήματος φυτοπροστασίας τα προηγούμενα χρόνια, ό,τι δεν κατέστρεψε η χαλαζόπτωση, οι ανεμοθύελλες και λοιπά, ήρθε η τελευταία χαλαζόπτωση και το τέλειωσε. Θα ήθελα, λοιπόν, να ξέρω εάν έχουμε μια συνολική εικόνα για τις ζημιές οι οποίες τελικά έχουν γίνει μέχρι τώρα ή αν προτίθεστε μετά την άμεση αναγγελία η οποία έγινε από τους παραγωγούς να εξετάσετε συνολικά το θέμα, ούτως ώστε να δούμε συνδυαστικά τα διάφορα χρηματοδοτικά εργαλεία για την αποζημίωση, πέρα από το «de minimis» που έχετε ήδη ανακοινώσει, τον ΕΛΓΑ για την ηρτημένη παραγωγή, πιθανόν να υπάρχουν κι άλλες πηγές για την αποζημίωση. Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
Ορίστε, κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο.
Έρχομαι στο συγκεκριμένο θέμα το οποίο ανέπτυξε προς το τέλος ο κύριος συνάδελφος και αφορά τη χαλαζόπτωση στις 12-12-2019. Επ' αυτού, λοιπόν, έχουν γίνει αυτή τη στιγμή σαράντα οκτώ αναγγελίες ζημιών και συνεχίζεται η υποβολή δηλώσεων η οποία θα διαρκέσει μέχρι τις 27 Δεκεμβρίου. Τώρα, αυτή τη στιγμή που μιλάμε, έχουν υποβληθεί πενήντα πέντε δηλώσεις. Οι ζημιές εντοπίζονται κυρίως στους Δήμους Αρχανών - Αστερουσίων και Φαιστού. Ως προς τη διαδικασία, θα ακολουθηθεί η πλήρης διαδικασία η οποία γίνεται και την οποία ξέρετε και πρόκειται να υπάρξουν πλήρεις αποζημιώσεις εν προκειμένω, αυτό το οποίο καλύπτει δηλαδή ο ΕΛΓΑ, γιατί εδώ πράγματι βρισκόμαστε ακριβώς σε ζημία από αίτιο που αποζημιώνεται από τον ΕΛΓΑ. Αυτό θα συνδυαστεί προφανώς με την αποζημίωση για το χαλάζι του Νοεμβρίου του 2019 από το οποίο επίσης έχουν υπάρξει σημαντικές ζημιές στην περιοχή. Προκειμένου να ενισχύσουμε το έργο στην αποζημιωτική κατεύθυνση, εκτός από τους δεκαεπτά γεωτεχνικούς που διενεργούν σχετικούς ελέγχους, θα υπάρξει συνδρομή και άλλων δεκαπέντε γεωτεχνικών για την έγκαιρη ολοκλήρωση των εκτιμήσεων. Σε αυτό το σύνολο των εκτιμήσεων προφανώς ισχύει αυτό το οποίο έχω πει, ότι συμπεριλαμβάνεται και η επικούρηση ευρύτερα του έργου μέσω του ΕΛΓΑ της ειδικής επιτροπής που έχει συσταθεί για την αντιμετώπιση του άλλου τμήματος που έχουμε πει ότι πρέπει να διερευνηθεί. Θα πρέπει, δηλαδή, να διερευνηθούν τα αίτια της μεγάλης προσβολής που έχουμε στις καλλιέργειες, αλλά σε σχέση και με τα κλιματικά φαινόμενα τα οποία υπήρξαν στην περιοχή, προκειμένου να δούμε κατά πόσον θεμελιώνεται ο ισχυρισμός που λέει ότι εν τέλει υπάρχει μία σημαντική επίπτωση του κλίματος για τις ζημιές που έχουν εμφανιστεί στην ελαιοκαλλιέργεια της Κρήτης. Άρα έχει ενισχυθεί το κλιμάκιο του ΕΛΓΑ. Αυτό αφορά προφανώς στις ζημιές από τη χαλαζόπτωση. Σας λέω ότι η οδηγία που έχουν είναι να δώσουν μία προτεραιότητα στις ζημιές από τη χαλαζόπτωση, γιατί αυτές είναι ζημιές οι οποίες πηγαίνουν κατευθείαν στην αποζημιωτική διαδικασία του ΕΛΓΑ και θα καλυφθούν πλήρως και βεβαίως να επικουρήσουν και το έργο της επιτροπής, η οποία έχει συγκροτηθεί, για να δούμε τι γίνεται και με τις υπόλοιπες ζημιές, οι οποίες έχουν σημειωθεί.
Κύριε Κεγκέρογλου, έχετε τον λόγο.
Κύριε Πρόεδρε, θα είμαι εξαιρετικά σύντομος. Βεβαίως η κλασική διαδικασία και υποχρέωση του ΕΛΓΑ προχωρεί. Δεν υπάρχει καμμία αμφιβολία επ' αυτού. Αυτό που σας ζητάω, κύριε Υπουργέ, είναι με αφορμή την αφερεγγυότητα η οποία υπήρξε το προηγούμενο διάστημα από την πλευρά της πολιτείας, η οποία εκφράστηκε και με ψευδείς διαβεβαιώσεις ότι υπάρχει φάκελος, ότι έχει υποβληθεί φάκελος στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τελικά ο φάκελος ήταν κενός - υπήρχε μόνον ο τίτλος - η οποία έχει οδηγήσει σε έλλειψη εμπιστοσύνης από την πλευρά του παραγωγού. Ο μικρός αριθμός των δηλώσεων που έχει γίνει είναι αποτέλεσμα αυτής της έλλειψης εμπιστοσύνης των παραγωγών προς την πολιτεία και τον ΕΛΓΑ. Δυστυχώς. Και αυτό το οποίο σας ζητώ είναι με τον καλύτερο δυνατό τρόπο να ενημερωθούν οι παραγωγοί του Νομού Ηρακλείου, αλλά και της Κρήτης συνολικότερα, διότι υπήρξαν και σε άλλες περιοχές τα ίδια φαινόμενα, ότι θα υπάρξει αποζημίωση σύμφωνα με τους κανονισμούς και τα ισχύοντα και σε καμμιά περίπτωση δεν θα πάει στράφι η δήλωσή τους. Αυτό σας ζητώ, για να ξεκινήσει - και να κριθείτε και εσείς από αυτό - μία νέα περίοδος εμπιστοσύνης των παραγωγών προς τον ΟΓΑ. Θα κριθείτε. Να είστε σίγουρος. Και βεβαίως για όλα τα άλλα τα οποία έχουμε ζητήσει και έχετε δεσμευτεί με τον έναν ή τον άλλο τρόπο για την απώλεια εισοδήματος τα προηγούμενα χρόνια. Δεν θέλω να προχωρήσω παρακάτω, προκειμένου να δώσουμε ένα μήνυμα «πηγαίνετε, δηλώσετε όσοι έχετε πάθει ζημιές, ο ΕΛΓΑ είναι εδώ και η πολιτεία θα ανταποκριθεί αυτή τη φορά» Ευχαριστώ.
Κύριε Βορίδη, έχετε τον λόγο.
Συμπληρωματικά στην κατεύθυνση αυτή να διευκρινίσω τι είναι η αποκατάσταση της ζημιάς. Είναι η κάλυψη της απώλειας παραγωγής, η ποσοτική ζημιά, αλλά είναι και η ζημία που προέρχεται από την ποιοτική υποβάθμισή της, που προκαλείται όμως από την επίδραση των καλυπτόμενων ασφαλιστικά ζημιογόνων αιτιών. Επομένως στην πραγματικότητα η κάλυψη είναι πλήρης όταν έχουμε καλυπτόμενο ασφαλιστικό αίτιο, όπως εν προκειμένω με το χαλάζι. Φυσικά και ο καθένας πρέπει να κάνει τη δήλωσή του και προτρέπω και εγώ σ' αυτό, γιατί βρίσκεται ακριβώς πάνω στα καλυπτόμενα ασφαλιστικά αίτια. Και επειδή κάνατε μία μικρή αναφορά σε συνέχεια της προηγούμενης ερώτησης για το ζήτημα του ΕΛΓΑ, θα σας πω το εξής: Κοιτάξτε, κύριε Κεγκέρογλου, εμένα με ξέρετε γιατί είμαστε πολλά χρόνια σ' αυτήν την Αίθουσα. Εγώ, καλώς ή κακώς, ψέματα δεν λέω. Επίσης, καλώς ή κακώς, δεν πολυχαϊδεύω και κόσμο. Αυτά τα οποία έχω να πω, τα λέω και μιλάω με καθαρό τρόπο στους ανθρώπους κάθε φορά. Ενδεχομένως γι' αυτό και τα λόγια είναι μετρημένα και ίσως δεν είναι πολλά και πολλές φορές και δεν ικανοποιούν, γιατί όλοι θέλουν κάτι περισσότερο. Αυτό που μπορώ να πω, αυτό λέω. Αυτό για το οποίο δεσμεύομαι, αυτό θα κάνω. Δεν δεσμεύομαι για πράγματα που δεν θα κάνω. Και να σας πω και κάτι άλλο: Προτιμώ να κάνω κάτι περισσότερο γιατί θα μπορέσω χωρίς να το έχω τάξει και χωρίς να το έχω πει, παρά να λέω κάτι παραπάνω και μετά να έρχομαι να εξηγώ γιατί και πώς δεν μπόρεσε να γίνει. Αυτή η ιστορία με τον ΕΛΓΑ - κακά τα ψέματα - βρίσκεται ακριβώς στο επίπεδο της εξαπάτησης των παραγωγών όλο αυτόν τον καιρό, γιατί απέναντι στο αίτημα των παραγωγών γι' αυτά τα οποία ανέφερα προηγουμένως, ακριβώς επειδή δεν υπήρχε καμμία δυνατότητα να κάνει και καμμιά θέληση να δώσει πραγματική λύση η προηγούμενη κυβέρνηση, είχε βρεθεί ένα καταπληκτικό κόλπο: «Ετοιμάζουμε την αναλογιστική μελέτη, περιμένουμε την αναλογιστική μελέτη». Και για να έχουμε καλό ερώτημα, τι ακριβώς περιμένουμε να μας δώσει αυτή η αναλογιστική μελέτη; Δύο λεπτά, για να συνεννοηθούμε, γιατί εγώ τα έχω τα νούμερα. Η αναλογιστική μελέτη θα δώσει με ακρίβεια γιατί προξενείται αυτή η ζημία. Θα μας πει δηλαδή ότι πήραν πολλά τα ροδάκινα και πήραν λίγα οι κτηνοτρόφοι. Θα μας πει ότι σε εκείνη την περιοχή έχουμε περισσότερες ζημιές και στην άλλη λιγότερες. Το πραγματικό όμως ζήτημα της ζημιάς, αυτό το οποίο πρέπει να αντιμετωπιστεί, ανεξαρτήτως του εξειδικευμένου τρόπου με τον οποίο θα αντιμετωπιστεί, πώς ακριβώς σκόπευαν να το αντιμετωπίσουν; Αυτό είναι που παίρνουμε. Αυτό είναι που έχω να αντιμετωπίσω και αυτή τη λύση πρέπει να δώσω. Με αυτό θα παλέψουμε. Και ξαναλέω ότι βεβαίως ποτέ δεν είπα ότι δεν θα έχει ρόλο ο ΕΛΓΑ ως ένας δημόσιος φορέας παροχής γεωργικών ασφαλίσεων. Είπα ότι χρειάζεται να εμπλέξουμε και την ιδιωτική ασφάλιση προκειμένου να δούμε τον ακριβή τρόπο με τον οποίο θα φτιάξουμε ένα συνολικότερο σύστημα που θα ανταπεξέρχεται στις προσδοκίες των παραγωγών.
Το αναλύσατε αυτό επισταμένως.
Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε.
Και απ' ό,τι κατάλαβα, κι εσείς προσυπογράφετε την έκκληση του κ. Κεγκέρογλου να πάνε να κάνουν αιτήσεις. Ωραία. Προχωρούμε στην πρώτη με αριθμό 326/16-12-2019 επίκαιρη ερώτηση πρώτου κύκλου του Βουλευτή Β΄ Δυτικής Αττικής του Συνασπισμού Ριζοσπαστικής Αριστεράς κ. Γεωργίου Τσίπρα προς τον Υπουργό Εσωτερικών, με θέμα: «Οικονομική ενίσχυση πλημμυροπαθών στην Κινέτα με μέριμνα και για τις δευτερεύουσες κατοικίες». Θα απαντήσει ο Υφυπουργός Εσωτερικών κ. Θεόδωρος Λιβάνιος. Κύριε Τσίπρα, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Υπουργέ, γνωρίζοντας τις αρμοδιότητές σας και χωρίς επ' ουδενί αυτό που θα πω να υποβαθμίζει την εκτίμηση στο πρόσωπό σας - είστε και από την ευρύτερη περιοχή άλλωστε της Δυτικής Αττικής - , ελπίζω η απουσία του κ. Θεοδωρικάκου να μη σηματοδοτεί υποβάθμιση του θέματος. Μετά την καταιγίδα «Γηρυόνης» της 25ης Νοεμβρίου του 2019, στην περιοχή της Κινέτας τουλάχιστον τρεις εκατοντάδες κατοικιών υπέστησαν ανυπολόγιστες ζημιές. Από τις παραπάνω κατοικίες αρκετές είναι δευτερεύουσες και σε αρκετές περιπτώσεις οι ιδιοκτήτες έχουν υποστεί ανεπανόρθωτη οικονομική βλάβη, όπως προσωπικά διαπίστωσα σε επανειλημμένες επισκέψεις μου στην περιοχή. Για να μην επεκτείνομαι αναλυτικά, υπάρχουν δύο διαφορετικές υπουργικές αποφάσεις από την προηγούμενη κυβέρνηση. Η μία είναι του Μαΐου του 2019. Με βάση, ακριβώς, την εμπειρία που υπήρχε από πολλαπλές φυσικές καταστροφές που είναι πιο συχνές σήμερα και οι οποίες απολήγουν συχνότερα σε καταστροφές για ανθρώπους, περιουσίες και υποδομές, η υπουργική αυτή απόφαση κάλυπτε πάγιες ανάγκες αποζημίωσης, το λεγόμενο «άμεσο βοήθημα». Αλλά υπήρχε μια προηγούμενη υπουργική απόφαση του 2017, η 4155/2017, η οποία προέβλεπε έκτακτη ενίσχυση πολύ μεγαλύτερου ύψους, στη συγκεκριμένη περίπτωση για οκτώ περιοχές που υπέστησαν πολλαπλές πλημμύρες - διαφορετικοί δηλαδή δήμοι σε κάθε περίπτωση - και συνεπώς, οι αποζημιώσεις και οι αποκαταστάσεις που αφορούν στο ζήτημα της Κινέτας σχετίζονται και με τις δύο αυτές υπουργικές αποφάσεις, δηλαδή την πάγια κάλυψη αναγκών αποζημίωσης, αλλά και την έκτακτη ενίσχυση. Στην Κινέτα που υπέστη το μέγιστο πλήγμα την 25η Νοεμβρίου 2019, όπως και κάθε άλλη ιδιαίτερη και εξαιρετική περίπτωση καταστροφής, ασφαλώς θα πρέπει να προβλεφθούν ειδικές αποζημιώσεις, όπως έγινε και με την ΚΥΑ του 2017, με την οποία καλύφθηκαν οι δευτερεύουσες κατοικίες στη Μάνδρα Αττικής και σε άλλες περιοχές. Συνεπώς, έχουμε δύο ερωτήματα. Το δεύτερο είναι πότε θα δοθούν οι αποζημιώσεις και το πρώτο ερώτημα συμπυκνώνει ταυτόχρονα τρία ζητήματα: Το πάγιο, ας το πούμε, βοήθημα σε περίπτωση φυσικών καταστροφών, την έκτακτη ενίσχυση που υπάρχει μεγάλη ανάγκη λόγω της πολύ μεγάλης ζημιάς και καταστροφής και κυρίως, το ζήτημα της δευτερεύουσας κατοικίας. Είναι περίπου το 80% των κατοικιών δευτερεύουσες κατοικίες. Σας ευχαριστώ.
Δηλαδή όταν λέμε δευτερεύουσα, εννοούμε τα εξοχικά.
Ναι, αλλά είναι ιδιαίτερη περίπτωση, κύριε Πρόεδρε.
Τον λόγο έχει ο κ. Λιβάνιος.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Αγαπητέ κύριε Τσίπρα, επιτρέψτε μου να σας πω ότι προφανώς η απουσία του Υπουργού δεν σημαίνει υποβάθμιση του θέματος. Τουλάχιστον, αυτή η Κυβέρνηση, όσο καιρό παρακολουθώ τη Βουλή, νομίζω ότι είναι συνεπέστατη στα κοινοβουλευτικά της καθήκοντα και ιδίως, στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου. Επί της ουσίας, αναφερθήκατε σε δύο υπουργικές αποφάσεις, η πρώτη εκ των οποίων εκδόθηκε το 2017 και ήταν, αν δεν κάνω λάθος, δέκα μέρες μετά τις καταστροφές και τις πλημμύρες στη Μάνδρα, όπου έχασαν πάνω από είκοσι άνθρωποι τη ζωή τους και η οποία υπουργική απόφαση, επειδή την εντοπίσατε, υπεγράφη από τον Υπουργό Υποδομών και τον Υπουργό Οικονομικών. Άρα, απευθύνετε ένα ερώτημα στο Υπουργείο Εσωτερικών το οποίο δεν έχει αρμοδιότητα. Και δεν έχει αρμοδιότητα, γιατί παγίως αυτή η διαδικασία για τις δευτερεύουσες κατοικίες, όπως έδειξε και η ιστορία του 2017, είναι αρμοδιότητα των δύο άλλων Υπουργείων. Τότε την απόφαση την είχε υπογράψει ο κ. Σπίρτζης, ως Υπουργός Υποδομών και ο κ. Χουλιαράκης, ως Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών. Ως προς το θέμα της Κινέτας, όσον αφορά στην πάγια διαδικασία για τις πρώτες κατοικίες, πράγματι, η απόφαση του Μαΐου του 2019 που εξέδωσε το Υπουργείο Εξωτερικών είναι μια απόφαση η οποία είναι προφανώς προς τη σωστή κατεύθυνση και η οποία χρησιμοποιείται κατά κόρον για την καταγραφή ζημιών που έχουν υποστεί οικοσκευές. Αυτή η διαδικασία τι λέει; Συγκροτείτε μια τριμελής επιτροπή, επισκέπτεται, γίνεται η καταγραφή των ζημιών και υπάρχει και ένας μήνας προθεσμία από την ημερομηνία που γίνεται η φυσική καταστροφή μέχρι να υποβληθούν οι αιτήσεις. Οι αιτήσεις αυτές ολοκληρώνονται στο τέλος Δεκεμβρίου, νομίζω στις 27 Δεκεμβρίου που συμπληρώνεται ο μήνας μετά την καταστροφή και μόλις ολοκληρωθεί, προφανώς θα προχωρήσουμε άμεσα και στην αποκατάσταση και πληρωμή των δικαιούχων. Μάλιστα, επιτρέψτε μου να σας πω ότι σε συνεργασία με το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, προχωρούμε ένα βήμα παραπέρα, στην ηλεκτρονικοποίηση της αίτησης για φυσικές καταστροφές, η οποία είναι πάρα πολύ σημαντική, γιατί θα διευκολύνει ακόμη περισσότερο τους πληγέντες. Σε κάθε περίπτωση, όμως, μου δίνετε την ευκαιρία να σας πω και ένα πράγμα. Επειδή έχω ζήσει όλη την περιοχή και την ξέρω, δυστυχώς μετά τη φωτιά του 2018, η οποία έγινε την ίδια μέρα με το τραγικό γεγονός στο Μάτι, δεν προχωρήσαμε όσο έπρεπε τα έργα αποκατάστασης. Είναι γνωστό ότι όπου υπάρχει πυρκαγιά η ίδια περιοχή κινδυνεύει αμέσως μετά με πλημμύρες. Λυπάμαι που το λέω, αλλά η ευθύνη που υπάρχει γι' αυτό ήταν κυρίως σε πρώτη φάση στην προηγούμενη κυβέρνηση, η οποία δεν ξεκίνησε τα απαραίτητα έργα και αποτέλεσμα ήταν να συμβούν και οι καταστροφές του Νοεμβρίου. Αυτό, όμως, που πρέπει να γίνει, ανεξαρτήτως του ποιος φταίει και ποιος δεν φταίει, είναι να λυθεί ένα θέμα προστασίας των περιουσιών και των ζωών των ανθρώπων. Από ό,τι με είχε ενημερώσει και η Πολιτική Προστασία εκείνη την ημέρα, ήταν εντελώς οριακά να θρηνούσαμε και ανθρώπινες ζωές από την πλημμύρα. Σας ευχαριστώ πολύ.
Κύριε Τσίπρα - για τα Πρακτικά, κύριε Γεώργιε Τσίπρα, για να μην μπερδευόμαστε - έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Υπουργέ, κατ' αρχάς, δεν απαντήσατε πότε θα δοθούν αποζημιώσεις. Είναι το πιο επείγον ζήτημα και στο οποίο δεν υπάρχει καμμία απολύτως απάντηση. Δεύτερον, σε ό,τι αφορά στην ΚΥΑ του 2019, αυτή είναι απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών - σε εσάς απευθύνομαι - και του Υπουργού Οικονομικών. Με βάση αυτήν την καταγραφή, έπεται μετά και η έκτακτη ενίσχυση, που είναι πολύ μεγαλύτερου ύψους. Υπάρχει μια επιστολή προς το «MegaraTV» που απεστάλη από πλημμυροπαθείς της Κινέτας και στην οποία αναφέρονται τα εξής: «Από τα πεντακόσια σπίτια που καταστράφηκαν, λιγότερο από το 20% είναι μόνιμες κατοικίες, με τη φορολογική έννοια, καθώς τα περισσότερα ανήκουν σε κατοίκους των Μεγάρων και κατοικούνται σχεδόν τις μισές μέρες του χρόνου. Ανήκουν στις οικογένειές μας σπίτια που χαρακτηρίζονται ως δευτερεύουσες κατοικίες και πιστέψτε μας, δεν καταστράφηκαν λιγότερο από ό,τι οι κύριες ούτε μας επηρεάζει λιγότερο. Τα σπίτια αυτά χρησιμοποιούνται όλον τον χρόνο από όλα τα μέλη των οικογενειών μας και ενώ περιμένουμε από μέρα σε μέρα την ανακοίνωση των αποζημιώσεων που θα συμπεριλαμβάνει τις δευτερεύουσες κατοικίες, έχουν περάσει δύο εβδομάδες και δεν έχουμε ακούσει τίποτα απολύτως. Μετά τις πυρκαγιές του 2018, η αντίδραση ήταν άμεση και καθησυχαστική για όσους η περιουσία καταστράφηκε. Όμως, φέτος δεν έχει συμβεί το ίδιο. Είναι λιγότερο τραγικό το σκηνικό; Δεν έχει πολύ παιχτεί στα μέσα μαζικής ενημέρωσης; Δεν είμαστε υπολογίσιμη εκλογική δύναμη; Δείχνει μια στροφή της Κυβέρνησης προς λιγότερο κοινωνικό κράτος; Δεν μένω στα τελευταία. Προς απάντησή σας σε σχέση με τις προηγούμενες καταστροφές, βέβαια, είναι τα αντιπλημμυρικά έργα που έγιναν με ταχύτατους ρυθμούς στη Μάνδρα, αφού θρηνήσαμε για πολλαπλή φορά τα τελευταία σαράντα χρόνια θύματα. Εγώ ξαναθέτω δύο ερωτήματα: το πότε - δεν μου απαντήσατε - , εάν θα υπάρξει έκτακτη ενίσχυση και πότε θα δοθεί το άμεσο βοήθημα. Και επιτρέψτε μου να συμπληρώσω το εξής, γιατί οφείλω να το αναφέρω. Στην τελευταία μου επίσκεψη, αφού είχε κατατεθεί η ερώτηση, διαπίστωσα ότι υπάρχει μονάχα ένα εκσκαφικό μηχάνημα, μία τσάπα, για να καθαρίσει το ρέμα της Πίκας. Το ρέμα της Πίκας έχει μπαζωθεί από την πρόσφατη πλημμύρα και άρα σε ενδεχόμενη νέα καταιγίδα και πλημμύρα τα καταστροφικά αποτελέσματα μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερα. Είναι ευθύνη και του Υπουργείου Εσωτερικών - καθώς είναι ευθύνη κατ' αρχήν της Περιφέρειας Αττικής - η άμεση αντιμετώπιση του ζητήματος, για να μην θρηνήσουμε πολύ μεγαλύτερες καταστροφές, ίσως και ανθρώπινα θύματα την επόμενη φορά. Τελευταίο που θα πω είναι το εξής. Η ευρύτερη περιοχή μετά την καταστροφή της πυρκαγιάς την περσινή έχει προφανώς τελείως άλλες αντιπλημμυρικές ανάγκες. Ακόμη και η Ολυμπία Οδός κατασκευάστηκε με άλλους τεχνικούς όρους, γιατί δεν γνωρίζαμε ότι θα καεί το δάσος, το βουνό που βρισκόταν από πάνω. Αυτό δεν αφορά το Υπουργείο Εσωτερικών, λέω ότι όμως υπάρχει επείγον στην όλη διαδικασία, όπως υπήρχε και στην περίπτωση της Μάνδρας. Έχουμε δηλαδή μία σειρά προβλημάτων που ήρθαν να προστεθούν σε πάγια προβλήματα των κατοίκων της Κινέτας, λόγω της ιδιαιτερότητας της περιοχής.
Γίνεται γνωστό στο Σώμα ότι από τα άνω δυτικά θεωρεία παρακολουθούν τη συνεδρίασή μας είκοσι εννέα μαθήτριες και μαθητές και τρεις συνοδοί εκπαιδευτικοί από το Γυμνάσιο Γαλατινής και Γυμνασιακό Παράρτημα Εράτυρας Κοζάνης. Καλώς ήρθατε στη Βουλή. Καλές γιορτές να περάσετε. [[Χειροκροτήματα απ' όλες τις πτέρυγες της Βουλής]] Κύριε Υφυπουργέ, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Η απόφαση λοιπόν του Μαΐου 2019 τι λέει; Άρθρο 1: εγκρίνεται η εφάπαξ χορήγηση επιδόματος πρώτων βιοτικών αναγκών ποσού 600 ευρώ σε κάθε νοικοκυριό του οποίου η κύρια κατοικία…». Αυτή η απόφαση προχωράει κανονικά, κανονικότατα.
Δεν έχουν αποζημιωθεί όμως.
Άρθρο 5: η αίτηση υποβάλλεται μέχρι έναν μήνα μετά τη φυσική καταστροφή. Δεν έχει κλείσει ακόμη μήνας. Όταν γίνονται ακόμη αιτήσεις πώς θα το κάνουμε, προληπτικά θα πάμε να τους προπληρώσουμε τους ανθρώπους; Θα προχωρήσουν οι αποζημιώσεις. Σας είπα ότι ήταν μία σωστή απόφαση, η οποία παγίως πλέον προχωράει σε όλες τις περιπτώσεις φυσικών καταστροφών και προφανώς μόλις γίνουν τα αιτήματα, συγκεντρωτικά ο δήμος τα στέλνει στο Υπουργείο Εσωτερικών και από τη ΣΑΕ 055 προχωρά η αποζημίωση και των πληγέντων. Άρα, στο κομμάτι ιδίως που αφορά το Υπουργείο Εσωτερικών έχουν γίνει όλα τα σχετικά και παρακολουθείται και το θέμα έτσι κι αλλιώς. Αναφερθήκατε στα αντιπλημμυρικά. Συμφωνούμε ότι πλέον έχουν αλλάξει οι ανάγκες των αντιπλημμυρικών. Πρέπει άμεσα να κινητοποιηθούν όλες οι σχετικές υπηρεσίες, για να γίνουν οι αναπροσαρμογές που χρειάζονται. Είμαι σε θέση να γνωρίζω και το είδα και εγώ ο ίδιος, η Περιφέρεια Αττικής είναι κοντά και προχωράει και αυτή από την πλευρά της στην αποκατάσταση και ιδίως στον καθαρισμό των ρεμάτων. Είμαστε σε συνεργασία και με τον Περιφερειάρχη Αττικής και με τον Αντιπεριφερειάρχη Δυτικής Αττικής, ώστε με τη συνεργασία όλων να προχωρήσει και η εκκαθάριση του ρέματος από τα μπάζα, προκειμένου να αποφευχθεί παρόμοια καταστροφή. Σας ευχαριστώ.
Κύριε Υφυπουργέ, επειδή εγώ είμαι υποχρεωμένος να ξεκαθαρίζω τις απαντήσεις - είναι και αυτός ο ρόλος του Προεδρεύοντος - κατάλαβα ότι είπατε στον κ. Τσίπρα ότι μόλις συμπληρωθεί η έννοια της παραγράφου 5 της κοινής υπουργικής απόφασης, αμέσως το ποσόν που λέει η παράγραφος 1 θα καταβληθεί.
Ακριβώς.
Επομένως είναι θέμα ολίγων ημερών προκειμένου να συμπληρωθεί η παράγραφος 5. Και καλό είναι να πιέζουμε και λίγο, όπου υπάρχει ενδεχομένως καθυστέρηση - δεν το ξέρω - , τις περιφέρειες να τρέχουν λίγο τη δουλειά.
Δεν καλύπτεται η δεύτερη κατοικία έτσι, το 80%…
Είναι αρμοδιότητα του Υπουργείου Υποδομών και του Υπουργείου Οικονομικών.
Σας είπε για το άλλο ότι θα πρέπει να υποβάλετε ερώτηση σε έναν εκ των δύο άλλων Υπουργών, είτε στον κ. Καραμανλή είτε στον κ. Σταϊκούρα, για να πάρετε απάντηση για το δεύτερο σκέλος της ερώτησής σας. Σας το είπε αυτό στην πρωτολογία του. Φτάνουμε προς το τέλος. Ακολουθούν δύο επίκαιρες ερωτήσεις, η τέταρτη με αριθμό 330/17-12-2019 επίκαιρη ερώτηση δεύτερου κύκλου του Βουλευτή Ηρακλείου του Κινήματος Αλλαγής κ. Βασιλείου Κεγκέρογλου προς τον Υπουργό Εσωτερικών, με θέμα: «Υποχρέωση της πολιτείας η παράλληλη στήριξη των παιδιών με αναπηρία» και η δεύτερη με αριθμό 328/17-12-2019 επίκαιρη ερώτηση δεύτερου κύκλου του Βουλευτή Ηρακλείου του Κινήματος Αλλαγής κ. Βασιλείου Κεγκέρογλου προς τον Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων - θα απαντήσει η παρευρισκομένη Υφυπουργός κ. Δόμνα Μιχαηλίδου - , με θέμα: «Υποχρέωση της πολιτείας η παράλληλη στήριξη των παιδιών με αναπηρία». Επειδή σ' αυτές τις δύο ερωτήσεις το θέμα είναι το ίδιο ακριβώς και αφορά την υποχρέωση της πολιτείας για την παράλληλη στήριξη των παιδιών με αναπηρία, κατόπιν συμφωνίας με τον κ. Κεγκέρογλου θα συζητηθούν από κοινού. Ορίστε, κύριε Κεγκέρογλου, έχετε τον λόγο για τρία λεπτά με ανοχή, γιατί η ανάπτυξη είναι περίπου η ίδια.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Υπάρχει ανάγκη, λοιπόν, να προσαρμοστεί και ο Κανονισμός, όταν μία ερώτηση απευθύνεται σε δύο Υπουργεία. Ας έρθουμε, λοιπόν, στο θέμα. Αφορά την παράλληλη στήριξη όχι στην τυπική εκπαίδευση, στο νηπιαγωγείο, στο δημοτικό, στο γυμνάσιο, όπου έχει ρυθμιστεί από την πολιτεία εδώ και χρόνια και η οποία με τις διαδικασίες που προβλέπονται υλοποιείται - βεβαίως υπάρχουν κενά και εκεί, αλλά αυτό είναι ένα άλλο θέμα - αλλά αφορά την παράλληλη στήριξη στη στοιχειώδη εκπαίδευση και στους παιδικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς. Στην ουσία αφορά και το Υπουργείο Παιδείας, διότι τα τελευταία χρόνια κάποιοι παιδικοί σταθμοί λειτουργούν στο πλαίσιο της υποχρεωτικής εκπαίδευσης από τα τέσσερα και στο πλαίσιο της εκπαίδευσης σε ορισμένους δήμους. Σε κάθε περίπτωση, αυτό το οποίο συνέβη με τον πρόσφατο ν.4647/2019, ο οποίος ήταν ο γνωστός νόμος με τις πολλές τροπολογίες που έγιναν νομοσχέδιο, ήταν, δυστυχώς, αρνητικό. Εισηγήθηκε το Υπουργείο Εσωτερικών τη δυνατότητα να υπάρχει συνοδός - υποστηριχτής, δηλαδή παράλληλη στήριξη σε ένα παιδί με αναπηρία που είναι σε έναν παιδικό σταθμό, με έξοδα του γονιού. Από πρώτη άποψη φαίνεται ως θετικό, γιατί δίνει το δικαίωμα σε μία οικογένεια να βάλει έναν δάσκαλο, έναν βοηθό - συνοδό και να στηρίζει το παιδί με αναπηρία. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι είναι δικαίωμα το οποίο ικανοποιείται. Όμως, έχει και μία άλλη οπτική. Δυστυχώς, επειδή δεν έχει υπάρξει ισχυρή θεσμική λειτουργία της παράλληλης στήριξης, αυτό είναι ιδιωτικοποίηση, δηλαδή μεταφορά βαρών - για να μη χρησιμοποιώ τη λέξη «ιδιωτικοποίηση» γιατί έχει πολλές έννοιες - στην οικογένεια του παιδιού με αναπηρία. Γνωρίζουμε πάρα πολύ καλά ότι όπου υπάρχουν ΚΔΑΠ παιδιών με αναπηρία με βάση το σχετικό πρόγραμμα, δίδεται αυτή η δυνατότητα στήριξης των παιδιών. Γνωρίζουμε ότι στα νηπιαγωγεία, στα δημοτικά, υπάρχει αυτή η στήριξη. Θα πρέπει, λοιπόν και στο συγκεκριμένο θέμα να αποσύρετε αυτή τη διάταξη όπως έχει εισαχθεί. Αυτή τη διάταξη την ψηφίσαμε κι εμείς, κύριε Πρόεδρε και θέλω να το πω εκ προοιμίου, διότι η fast track διαδικασία με την οποία ήρθε, δεν μας έδωσε τη δυνατότητα ούτε καν να συνεννοηθούμε με την ΠΟΣΓΚΑΜΕΑ, για παράδειγμα, που είναι το γονεϊκό κίνημα των παιδιών με αναπηρία, για να δούμε το θέμα περαιτέρω. Σε δεύτερη ανάγνωση η οποία έγινε μετά την ψήφιση, αφού δεν έγινε με την κατεπείγουσα διαδικασία με την οποία προβλέφθηκε, είδαμε ότι αυτό ήταν ένα λάθος. Θέλουμε, λοιπόν, να αποσυρθεί αυτή η διάταξη και να θεσπιστεί η υποχρέωση της πολιτείας για παράλληλης στήριξη και σε δημόσιο και σε ιδιωτικό σταθμό και σε σταθμό ο οποίος θα είναι στη δημοτική εκπαίδευση - είναι τρεις οι κατηγορίες - εφόσον το παιδί με αναπηρία είναι πιστοποιημένο βεβαίως από το ΚΕΠΑ, για να μπορέσουμε να δώσουμε την ουσία της συνταγματικής επιταγής για ίσα δικαιώματα, αλλά κυρίως για να υλοποιήσουμε στην πράξη τη διεθνή σύμβαση για τα άτομα με αναπηρία, την οποία έχει κυρώσει η ελληνική Βουλή και από την οποία πηγάζει αυτή η υποχρέωσή μας να στηρίζουμε ιδιαίτερα τα παιδιά με αναπηρία. Κύριε Πρόεδρε, απηύθυνα την ερώτηση και προς τους δύο Υπουργούς, διότι είναι στην αρμοδιότητά τους. Παρ' ότι η ρύθμιση φαίνεται να αφορά μόνο τους δημοτικούς παιδικούς σταθμούς, είναι συνολικό θέμα. Ευχαριστώ.
Επομένως, ξεκινάμε με τον κ. Λιβάνιο. Ορίστε, κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο για τρία λεπτά.
Κύριε Κεγκέρογλου, γνωρίζοντας και την προσωπική σας ευαισθησία σ' αυτό το ζήτημα, θεωρώ ότι πρόκειται περί μίας - για να το πω κομψά - παρεξήγησης. Εμείς τι ήρθαμε και νομοθετήσαμε; Μας είχε έρθει ένα αίτημα από μία σειρά δημάρχων που φιλοξενούν παιδιά που χρήζουν ειδικής φροντίδας σε δημοτικούς παιδικούς σταθμούς. Το πρόβλημα ποιο είναι; Αυτά τα παιδιά συνήθως συνοδεύονται από κάποιο άτομο της εμπιστοσύνης της οικογένειας, από κάποιο άτομο που είναι εξοικειωμένο το παιδί, το οποίο, όμως, τουλάχιστον τον χρόνο που συζητάμε, τον Δεκέμβριο, δεν υπήρχε η δυνατότητα να είναι μαζί με το παιδί και να το φροντίζει στις αυξημένες ανάγκες που έχει. Αυτό, λοιπόν, για να λυθεί - αν θέλετε - πυροσβεστικά για το τρέχον έτος, γιατί αυτό προφανώς δεν έχει γίνει τα τελευταία χρόνια, θέλαμε να περάσουμε μια διάταξη η οποία δίνει τη δυνατότητα να παρίσταται ο συνοδός τον οποίον επιλέγει η οικογένεια και φροντίζει το παιδί. Δίνουμε, λοιπόν, τη δυνατότητα να είναι μέσα και στην αίθουσα και να προσπαθεί να τον βοηθήσει, ώστε να είναι καλύτερη η ζωή και για τα υπόλοιπα παιδιά που φιλοξενούνται στους παιδικούς σταθμούς, αλλά και για το παιδί που χρήζει ειδικής φροντίδας. Προφανώς, δεν μιλάμε ούτε για ιδιωτικοποίηση ούτε για μεταφορά βάρους. Αυτό που πρέπει να δούμε και σε συνεργασία με το Υπουργείο Εργασίας και την παριστάμενη Υπουργό, την κ. Μιχαηλίδου, είναι τον τρόπο ώστε αυτό να επιλυθεί με ένα συμπληρωματικό voucher, ώστε να καλύπτεται αυτή η ανάγκη. Προσλήψεις δεν μπορούσαμε να κάνουμε σε τέτοιες περιπτώσεις μέσα στη σχολική χρονιά. Ο προγραμματισμός έχει γίνει και το ξέρετε καλύτερα από εμένα. Αυτό που κάναμε ήταν να δώσουμε μια δυνατότητα - αν θέλετε πυροσβεστικά, μεσοβέζικα - ώστε να είναι ομαλή η διάταξη.
Όταν είπατε «τρέχον έτος», εννοείτε τρέχον σχολικό έτος;
Ναι, το τρέχον σχολικό έτος, δηλαδή 2019-2020. Γι' αυτό, λοιπόν, ήρθε αυτή η διάταξη στο κατεπείγον νομοσχέδιο, προκειμένου να μην χάσουν περισσότερο χρόνο από τη σχολική χρονιά, γιατί η επόμενη νομοθετική διαδικασία, τουλάχιστον από το Υπουργείο Εσωτερικών, όπως σχεδιάζεται, είναι γύρω στα μέσα προς τα τέλη Ιανουαρίου. Άρα αυτή ήταν η ουσία της διάταξης. Αυτό κάναμε. Αν θέλετε ήταν και ένα αίτημα αρκετών δημάρχων και στελεχών των παιδικών σταθμών, κάποιοι εκ των οποίων ήταν από την Περιφέρεια της Κρήτης και οι οποίοι αντιμετώπιζαν αυτό το πρόβλημα. Προφανώς το Υπουργείο έδειξε την ευαισθησία και τα αντανακλαστικά να ικανοποιήσει αυτό το αίτημα, παρόλο που δεν ήταν ούτε η ολοκληρωμένη ούτε η τέλεια λύση, προφανώς για τους λόγους που σας εξήγησα νωρίτερα. Σας ευχαριστώ.
Τον λόγο έχει τώρα η Υφυπουργός κ. Μιχαηλίδου.
Ευχαριστώ. Κύριε Κεγκέρογλου, να σας πω με ειλικρίνεια ότι πλέον εβδομαδιαία περιμένω το ραντεβού μας στο Κοινοβούλιο, μιας και είστε τρομερά συνεπής ως προς την άσκηση του κοινοβουλευτικού ελέγχου. Όπως είπε και ο Υπουργός, η διάταξη αυτή είναι αποτέλεσμα ουσιαστικής διαβούλευσης με κάποιους δήμους και ιδιοκτήτες ιδιωτικών βρεφονηπιακών σταθμών, η οποία έρχεται καθαρά επικουρικά και όχι για να μεταφέρει βάρη από τον δημόσιο στον ιδιωτικό τομέα. Το άρθρο αυτό του ν.4647 σε καμμία περίπτωση δεν δείχνει την πρόθεση της πολιτείας να απεμπλακεί και να απεμπολήσει την ουσιαστική της δέσμευση και υποχρέωση να βοηθά παιδιά και οικογένειες με αναπηρία ως προς τις δημιουργικές τους δραστηριότητες. Η στήριξη των οικογενειών με παιδιά με ειδικές ανάγκες αποτελεί μεγάλη προτεραιότητα της Κυβέρνησης του δικού μου Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων και βέβαια του Υπουργείου Εσωτερικών. Αυτό φάνηκε με μια σειρά μέτρων που ήδη έχουμε πάρει. Τα μέτρα αυτά δεν τα πήραμε μόνο λόγω της κύρωσης της συμβάσεως των Ηνωμένων Εθνών που έχει γίνει τόσα χρόνια τώρα. Τα μέτρα αυτά - και μιλάω πολύ συγκεκριμένα και για το κοινωνικό μέρισμα, το οποίο δίνουμε πολύ συγκεκριμένα και πολύ στοχευμένα και απαντώντας στην ερώτησή σας την προηγούμενη εβδομάδα, χωρίς εισοδηματικά και ηλικιακά κριτήρια σε οικογένειες με μέλη που έχουν αναπηρία, αλλά και την εξαίρεση οικογενειών με μέλη με αναπηρία από την εισφορά αλληλεγγύης - είναι δύο πολύ συγκεκριμένα μέτρα τα οποία πήραμε, ακριβώς για να εξυπηρετήσουμε την κατεύθυνση αυτήν και επειδή πιστεύουμε πολύ σε αυτό. Πιο συγκεκριμένα, ως προς τις πολιτικές του Υπουργείου Εργασίας, είναι πολιτικές που έχει σχεδιάσει και υλοποιήσει - και αναφερθήκατε σε αυτές - για τη δημιουργική απασχόληση των παιδιών. Εκεί πέρα υπάρχουν δύο ρυθμιστικά πλαίσια: Το ένα είναι αυτό των Κέντρων Δημιουργικής Απασχόλησης παιδιών με αναπηρία, δηλαδή τα ΚΔΑΠ - ΜΕΑ τα οποία σε πάρα πολλούς δήμους λειτουργούν και το δεύτερο είναι το ρυθμιστικό πλαίσιο το οποίο προβλέπει τη δυνατότητα ίδρυσης και λειτουργίας βρεφονηπιακών σταθμών ολοκληρωμένης φροντίδας, τα λεγόμενα ΒΣΟΦ, από δημοτικές επιχειρήσεις του άρθρου Δημοτικές Επιχειρήσεις, Ενώσεις Δημοτικών Επιχειρήσεων και Φορείς Ιδιωτικού Δικαίου μη Κερδοσκοπικού Χαρακτήρα. Εκεί πέρα είμαστε σε συζήτηση με τον αρμόδιο Υπουργό, για να δούμε τι παραπάνω κίνητρα μπορούμε να δώσουμε. Όμως, μέχρι τότε αυτό που έχουμε να πούμε είναι ότι σε καμία των περιπτώσεων δεν ήρθε αυτή η διάταξη να αναπληρώσει τον ρόλο του δημοσίου, αλλά ήρθε επικουρικά, για να δώσει για κάποιο διάστημα τη δυνατότητα σε οικογένειες να παίρνουν τον δικό τους προσωπικό βοηθό, αίτημα το οποίο προήρθε από δήμους και από την κοινωνία των πολιτών. Ευχαριστώ.
Νομίζω ότι οι απαντήσεις συμπίπτουν περίπου στο σκεπτικό του κ. Κεγκέρογλου. Κύριε Κεγκέρογλου, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κατ' αρχάς, έψεξα τον ίδιο μου τον εαυτό, που στο πλαίσιο του κατεπείγοντος, με το οποίο δεν είχα συμφωνήσει βεβαίως, δεν είδα την ουσία αυτής της διάταξης από την αρχή. Κοιτάξτε, έχει πολλές παρενέργειες αυτή η διάταξη. Ενώ εξαρχής, από πρώτη ματιά, φαίνεται διευκολυντική για τις οικογένειες που έχουν ένα παιδί με αναπηρία, που πρέπει να πάει στον παιδικό σταθμό, έχει πολλές παρενέργειες. Δεν είναι μόνο το οικονομικό. Το άτομο που θα βρεθεί μέσα σ' έναν παιδικό σταθμό, για να υποστηρίξει ένα παιδί με αναπηρία, πρέπει κατ' αρχάς να έχει πιστοποίηση ειδικής αγωγής. Άρα πώς μπορεί να είναι μόνο της εμπιστοσύνης και του περιβάλλοντος της οικογένειας; Πρέπει να έχει και την πιστοποίηση. Το λέω αυτό μόνο ενδεικτικά, για να δούμε ότι πρέπει να μπουν κανόνες. Είναι οι ίδιοι κανόνες που ισχύουν για τη δημοτική εκπαίδευση, για το νηπιαγωγείο δηλαδή και το δημοτικό. Εγώ τι προτείνω; Διότι θα παρατηρήσατε, κύριε Πρόεδρε, και από τις τρεις ερωτήσεις σήμερα αλλά και κάθε μέρα ότι εμείς ελέγχουμε την Κυβέρνηση, αλλά ταυτόχρονα κάνουμε και δημιουργική αντιπολίτευση προτείνοντας πράγματα. Δεν ρωτώ μόνο, προτείνω κιόλας. Μπορούν τα δύο Υπουργεία, σε συνεργασία και με το Παιδείας, άμεσα, με βάση μια εξουσιοδοτική διάταξη, εάν δεν υπάρχει, οι τρεις σας να δείτε συγκεκριμένους κανόνες. Το voucher είναι ένας απλός, απλούστατος τρόπος, που είπατε, κύριε Λιβάνιε, προκειμένου να υπάρχει η παράλληλη στήριξη με πιστοποιημένο άτομο, που θα είναι, εάν θέλετε, και της επιλογής της οικογένειας ή του αρμοδίου οργάνου, αλλά πιστοποιημένο.
Πρέπει να είναι της οικογένειας έτσι και αλλιώς.
Ταυτόχρονα, όμως, πιστοποιημένο από το αρμόδιο όργανο, ότι είναι δηλαδή για την ειδική αγωγή. Αυτό μπορείτε να το δείτε άμεσα, πιστεύω, και στα μέσα της χρονιάς, προκειμένου να δώσουμε τη δυνατότητα και σε άλλα παιδιά να ενταχθούν. Δεν χρειάζεται να είναι ο σταθμός ειδικός για παιδιά με αναπηρία. Μπορεί και στον γενικό παιδικό σταθμό, με μια αναμόρφωση πιθανόν του θεσμικού πλαισίου σ' αυτό το σημείο, να μπορεί να λειτουργήσει και ως ολοκληρωμένης παροχής φροντίδας.
Εξαρτάται από το είδος της αναπηρίας. Μιλάει ο γιατρός τώρα.
Πάντα εξαρτάται και γι' αυτό λέω ότι ο ειδικός πρέπει να υπάρχει. Βέβαια, στη δημοτική εκπαίδευση λειτουργεί και το κέντρο διάγνωσης, που μιλά για την ανάγκη να υπάρχει ή όχι. Εάν δεν κρίνεται ανάγκη να υπάρχει, φαίνεται από τα ποσοστά αναπηρίας και από τη γνωμάτευση του κέντρου διάγνωσης, το οποίο λειτουργεί σε κάθε νομό, σε κάθε περιφερειακή ενότητα, με βάση τη δημοτική εκπαίδευση. Άρα, λοιπόν, και εμείς την ψηφίσαμε, όπως σας είπα, προφανώς καλή τη πίστη για το ότι διευκολύνουμε τα πράγματα, αλλά πρέπει άμεσα να κάνετε έναν διάλογο με την ΠΟΣΓΚΑΜΕΑ, που είναι ο πιο αρμόδιος φορέας, αλλά και τους άλλους επιστημονικούς φορείς που είναι κοντά στα Υπουργεία, για να δούμε πώς ακριβώς μια κοινή υπουργική απόφαση - από κοινού τα Υπουργεία Παιδείας, Εργασίας και Εσωτερικών - πρέπει να προσδιορίσει την παράλληλη στήριξη στους παιδικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς. Αυτό σας ζητώ και σ' αυτό θέλω να δεσμευτείτε ότι άμεσα θα προχωρήσετε σ' αυτή τη συνεργασία, για να δίνουμε λύσεις. Ο ρόλος μας εδώ είναι να σας ελέγχουμε, να σας προτείνουμε και να βοηθάμε στο να δοθούν λύσεις σε προβλήματα της κοινωνίας. Αυτό κάνουμε, κύριε Πρόεδρε.
Πριν δώσω τον λόγο στους δύο Υφυπουργούς, θα σας πω τι κατάλαβα εγώ, για να τα λάβετε υπ' όψιν σας στην απάντησή σας. Πρώτον, κατάλαβα ότι αυτό που ψηφίστηκε είναι μια προσωρινή λύση για τους λόγους που είπατε. Δεύτερον, στις λεπτομέρειες, που πολλές ανέφερε ο κ. Κεγκέρογλου, εκεί βρίσκεται η οριστική επίλυση. Εγώ λοιπόν θα σας πρότεινα, στα δύο Υπουργεία, κατ' αρχήν να πάρετε εσείς την πρωτοβουλία, αφού έχετε έτοιμο ένα προσχέδιο, να καλέσετε τους εκπροσώπους από όλα τα κόμματα, έναν εκπρόσωπο από κάθε κόμμα, να το παρουσιάσετε, να καταλήξετε και μετά να φωνάξετε και τους φορείς, που είπε ο κ. Κεγκέρογλου, και να παρουσιάσετε την πρόταση αυτή ως κοινή πρόταση. Εγώ πιστεύω ότι θα είναι κοινή ή μεγάλης πλειοψηφίας. Και μέσα στο τρέχον σχολικό έτος να έχει λήξει οριστικά το θέμα. Κύριε Λιβάνιε, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Δεν αμφιβάλλω, κύριε Κεγκέρογλου, ούτε για την καλή πίστη της ερώτησής σας ούτε για τον τρόπο που προσπαθείτε να συμβάλλετε θετικά στην επίλυση προβλημάτων, τα οποία άλλωστε τα ξέρετε, έχοντας θητεύσει και στο Υπουργείο Εργασίας προσωπικά ο ίδιος. Δεν έχω να πω πολλά. Στόχος είναι το νέο σχολικό έτος να έχουμε λυμένο ένα πρόβλημα, το οποίο ήταν χρονίζον και ήταν ένα πρόβλημα το οποίο δυσκόλευε τη ζωή και των οικογενειών, αλλά δυσκόλευε και το προσωπικό των παιδικών σταθμών, οι οποίοι δεν είχαν την ιδιαίτερη γνώση και εξοικείωση να χειριστούν κάποιες τέτοιες ειδικές περιπτώσεις. Το ενδιαφέρον μας και ως Κυβέρνηση είναι μεγάλο, είναι πραγματικά ζωηρό και αληθινό, και προφανώς θα κάνουμε μια διαβούλευση άμεσα, ενόψει και της κατάρτισης και του σχεδιασμού στο πρόγραμμα και του “voucher” για τη νέα σχολική χρονιά - καλώς ή κακώς είναι έξι μήνες, επτά μήνες πλέον, δεν είναι πάρα πολύ μεγάλος ο χρόνος - προκειμένου να λυθεί και οριστικά αυτό το πρόβλημα. Υπάρχουν και θεσμοθετημένοι φορείς, οι οποίοι προφανώς έχουν και το προσωπικό ενδιαφέρον από τα μέλη τους αλλά και την τεχνογνωσία για να συμβάλουν σε μια οριστική λύση. Ευχαριστώ.
Κύριε Πρόεδρε, με συγχωρείτε, ξέχασα να ευχηθώ, επειδή είναι η τελευταία τοποθέτησή μου για το έτος στη Βουλή, καλές γιορτές σε όλον τον κόσμο και κυρίως να έχουμε ένα ειρηνικό νέο έτος, που μας αφορά και ιδιαίτερα ως χώρα. Κυρία Υπουργέ, δείτε ξανά το θέμα με τα άτομα με αναπηρία στο κοινωνικό μέρισμα, διότι έχουμε πολλές διαμαρτυρίες - δεν το έχω διαπιστώσει ο ίδιος - αλλά έχουμε πολλές διαμαρτυρίες ότι έχει μπει εισοδηματικό όριο και εξ αυτού βγαίνουν εκτός μερίσματος. Δείτε το, δεν το έχω διαπιστώσει. Ευχαριστώ.
Κυρία Μιχαηλίδου, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Δεν είναι αληθές αυτό για το εισοδηματικό όριο. Υπήρχαν κάποια τεχνικά προβλήματα στην πλατφόρμα χτες, που ήταν πρώτη κιόλας μέρα νομίζω. Έχουμε τη διασφάλιση από το Υπουργείο Οικονομικών αλλά και από την ΗΔΙΚΑ ότι αυτό το πράγμα θα ρολάρει και θα τρέξει. Όπως είπε και ο Υπουργός πριν - και για να γυρίσω την κουβέντα στη διάταξη του 4647- το μέτρο αυτό ήρθε, αν θέλετε, σχεδόν πυροσβεστικά. Γιατί; Για να διασφαλίσουμε ότι την τρέχουσα σχολική χρονιά δεν θα μείνουνε παιδιά, και δη παιδιά με αναπηρία, στο σπίτι τους, μην μπορώντας να πάνε σε βρεφονηπιακούς σταθμούς, μιας και ο νόμος και το ρυθμιστικό πλαίσιο δεν αφήνει την παρουσία τους άνευ κάποιου προσωπικού βοηθού. Οπότε τι κάνουμε; Η πρότασή σας είναι σίγουρα στη σωστή κατεύθυνση. Εγώ χθες είχα πάλι μια συνάντηση με την ΠΟΣΓΚΑΜΕΑ. Αυτό που μπορούμε να βάλουμε στο τραπέζι, στην επόμενη συνάντησή μας μαζί τους, είναι πώς διασφαλίζουμε ότι όταν δεν υπάρχει κάποιο ΚΔΑΠ - ΜΕΑ και υπάρχει μια οικογένεια η οποία θέλει να στείλει και βέβαια θέλουμε το παιδί να μην είναι στο σπίτι, θέλουμε το παιδί να μπορεί να κοινωνικοποιηθεί και όταν, όπως σωστά λέει και ο Πρόεδρος, ο βαθμός αναπηρίας δεν είναι απαγορευτικός, να μπορεί να πάει σε έναν βρεφονηπιακό σταθμό, ο οποίος έχει συμβατική υποδομή, να μπορεί με ένα προσωπικό βοηθό της επιλογής της ίδιας οικογένειας αλλά και πιστοποιημένο με μια εγκύκλιο, στην οποία θα είμαστε, όπως και θέλουμε να είμαστε, σε συζήτηση με τον αρμόδιο φορέα και όπως σωστά είπατε ο αρμόδιος φορέας είναι η Πανελλήνια Ομοσπονδία Γονέων Παιδιών με Αναπηρία, να δούμε πώς θα προβούμε σε αυτό το στάδιο. Όμως - και νομίζω ότι εκεί όλοι συμφωνούμε - η διάταξη αυτή ήταν απαραίτητη, έτσι ώστε να διασφαλίσουμε ότι τη σχολική αυτή χρονιά τα παιδιά θα μπορούν να πάνε σε κάποιο βρεφονηπιακό σταθμό και να μην μείνουν σπίτι τους. Θα ευχηθώ κι εγώ καλές γιορτές. Σας ευχαριστώ.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ολοκληρώθηκε η συζήτηση των επικαίρων ερωτήσεων. Επειδή και εμένα θα με δείτε πια στις 7 Ιανουαρίου, θα ήθελα να ευχηθώ καλά Χριστούγεννα και καλή Πρωτοχρονιά στους εργαζόμενους της Βουλής, τους συναδέλφους μου Βουλευτές, τους κοινοβουλευτικούς συντάκτες και τα παιδιά της ΕΛ.ΑΣ. που μας προσέχουν. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, δέχεστε στο σημείο αυτό να λύσουμε τη συνεδρίαση;
Με τη συναίνεση του Σώματος και ώρα 11.35΄ λύεται η συνεδρίαση για αύριο, ημέρα Παρασκευή 20 Δεκεμβρίου 2019 και ώρα 10.00΄, με αντικείμενο εργασιών του Σώματος: κοινοβουλευτικό έλεγχο, συζήτηση επικαίρων ερωτήσεων.