Bos días, señorías. Ocupen, por favor, os seus asentos. [[Murmurios.]] Grazas. Bos días outra vez. Ábrese a sesión. A orde do día está publicada no Boletín Oficial do Parlamento de Galicia número 586, do 21 de xaneiro de 2016, polo que non procedemos á súa lectura. Xustificou a inasistencia a este Pleno o deputado don Emilio Vázquez Blanco, polo pasamento de seu pai. Dende aquí o noso ánimo e a nosa solidariedade. E, señorías, sen máis, entramos na orde do día co punto preliminar. Prestación de promesa ou xuramento de acatamento e fidelidade á Constitución e ao Estatuto de autonomía de Galicia por parte das novas deputadas
En cumprimento do establecido no artigo 7 do Regulamento procédese a solicitar a prestación de promesa ou xuramento de acatar e gardar fidelidade á Constitución e ao Estatuto de autonomía das novas deputadas dona Sandra María Devesa Bouzas –en substitución de dona Paula Prado del Río–, de dona Mónica Fernández Rodríguez –en substitución de dona Yolanda Díaz Pérez– e de dona Elena Cruz González Sánchez –en substitución de dona Pilar Rojo Noguera. Segundo, o procedemento. A fórmula é contestar "si xuro" ou "si prometo" á pregunta desta Presidencia. Polo tanto, prégolles que respondan dende o escano á pregunta que lles vou formular. Dona Sandra María Devesa Bouzas, ¿xura ou promete acatar e gardar fidelidade á Constitución e ao Estatuto de Galicia?
Si, prometo.
Moitas grazas. Dona Mónica Fernández Rodríguez, ¿xura ou promete acatar e gardar fidelidade á Constitución e ao Estatuto de Galicia.
Si, prometo, por imperativo legal a Constitución e o Estatuto de autonomía. Comprométome...
Moitas grazas. Dona Elena Cruz González Sánchez, ¿xura ou promete acatar e gardar fidelidade á Constitución e ao Estatuto de Galicia?
Si, xuro.
Moitas grazas. Prestada a promesa ou o xuramento, acadan a condición plena de deputadas do Parlamento de Galicia. Dámoslles a benvida e pasamos, polo tanto, ao seguinte punto da orde do día. Moitas grazas. Elección da Presidencia da Cámara
Explícolles brevemente o procedemento de elección. Imos proceder á elección da Presidencia da Cámara mediante votación nominal. A elección efectuarase conforme o previsto... –por favor, por favor–... nos artigos 91, 36 e 37 do Regulamento, é dicir, mediante papeletas tras o chamamento nominal, por orde alfabética, das deputadas e dos deputados polo secretario. Lémbrolles que conforme o artigo 36 do Regulamento do Parlamento de Galicia deberán escribir un só nome na papeleta. Resultará elixido ou elixida quen obteña o voto da maioría absoluta dos membros da Cámara. Se ninguén obtivese esa maioría repetirase a elección entre os que acaden as dúas maiores votacións e resultará elixida ou elixido presidente quen obteña máis votos. Os servizos da Cámara imaxino que xa procederían con anterioridade ao reparto de papeletas. Considerarase voto en branco aquela papeleta na que non conste ningún nome e considerarase voto nulo toda papeleta que conteña máis dun nome ou algún risco ou sinal. Como as papeletas xa están repartidas, comezaremos a votación polo chamamento que fará o secretario da Mesa. Prégolles á señora vicepresidenta segunda e á señora vicesecretaria que se sitúen onde a urna para a recollida das papeletas. Señor secretario, pode proceder vostede ao chamamento das súas señorías.
Grazas, señor presidente.
Non queda ningún deputado ou deputada sen votar, polo tanto, procedemos ao reconto.
O resultado da votación... [[Murmurios.]] Desculpen un momento. [[Pausa.]] Rógolle á vicepresidenta segunda que lea o resultado da votación.
O resultado da votación é o seguinte. Total de votos emitidos, 73; don Miguel Ángel Santalices Vieira, 41 votos; en branco, 30 votos; don Juan Manuel Fajardo Recouso, 1 voto; e un voto nulo. Don Miguel Ángel Santalices Vieira obtivo a maioría absoluta. Por conseguinte, queda proclamado presidente do Parlamento de Galicia. [[Aplausos.]] Elección da Vicepresidencia primeira
Coa elección anterior queda vacante o cargo da Vicepresidencia primeira da Mesa. Polo tanto, propóñolle á Cámara a elección da Vicepresidencia. Pídolles por asentimento que pasemos a celebrar esta votación. [[Asentimento.]] A elección é semellante á efectuada anteriormente, e resultará elixido ou elixida quen acade maior número de votos. As deputadas e os deputados deben escribir un só nome na papeleta que se reparte para o efecto, que se depositará nunha urna tras o chamamento nominal, por orde alfabética, realizado polo secretario da Cámara. Lémbrolles que se consideran nulas as papeletas nas que figure máis dun nome, riscaduras ou sinais alleos. [[Murmurios.]] Silencio, por favor. Considerarase voto en branco cando non figure ningún nome. Prégolle ao señor secretario que efectúe o chamamento correspondente para que as deputadas e os deputados depositen na urna as súas papeletas.
Grazas. ¿Queda algún deputado ou deputada sen votar? [[Negación.]] Moitas grazas. Procedemos ao escrutinio.
O resultado da votación é o seguinte: votos emitidos, 73; votos a favor de Dª Marta Rodríguez Arias, 40; votos a favor de D. Juan Manuel Fajardo Recouso, 1; votos en branco, 32. Resulta elixida vicepresidenta primeira dona Marta Rodríguez Arias. [[Aplausos.]] Prégolle que veña ocupar o seu posto na Mesa. Se mo permiten, un breve discurso. Non pode ser un discurso grande porque son consciente de que a miña situación de acceder á Presidencia do Parlamento se produce porque a anterior presidenta pasou a ocupar un posto como deputada no Congreso dos Deputados. Polo tanto, breves palabras, porque hoxe non deixa de ser un día de moita satisfacción e de moito orgullo para min. Pero vou ser breve. Felicito á vicepresidenta 1ª pola elección. Unha elección na que houbo competencia, como se ve, porque houbo que votar. Un esperaba que o resultado fose tan contundente como foi neste caso, pero, en todo caso, agradezo a pluralidade dos votos e agradezo que isto fose así. Tamén me gustaría agradecer a presenza da xente que hoxe nos acompaña: traballadores, medios de comunicación, ex deputadas e ex deputados, e, por suposto, tamén a miña familia, hoxe representada pola miña dona e pola miña nai. Quero ter un agradecemento para o meu grupo por votarme. Téñolles que agradecer os seus votos e a confianza que eles están depositando na miña persoa para este cargo. Agradezo especialmente a presenza da ex presidenta do Parlamento, que tiven a sorte de traballar ao seu lado e da que aprendín varias cousas: unha, a fortaleza humana ante as adversidades, que sei que a tivo, e alégrome moito de que a recuperase. A súa capacidade de traballo incansable; isto ha de ser para nós, para min, unha referencia que terei sempre en conta. A súa capacidade de traballar en equipo. Eu sentinme como vicepresidente sempre moi respaldado pola presidenta do Parlamento, e creo que na Mesa foi capaz. Espero eu estar á altura destas circunstancias e facer tamén unha integración entre todos os que estamos na Mesa. Eu, señora presidenta, ex presidenta agora, deséxolle o mellor: moita saúde e moita sorte. A miña vida laboral é longa, discorreu en dous aspectos: na xestión hospitalaria, na xestión sanitaria, e no Parlamento. Quizais non haxa ninguén que queira tanto o Parlamento coma min, porque aquí pasei, e estou pasando, media vida, e agradezo moito que hoxe sexa nomeado presidente do Parlamento. Xa nos coñecemos todos, vostedes xa me coñecen, eu pasei por aí, e gústame o debate, a competitividade política. Gústame, pero dende as marxes nas que debemos de tela. E eu isto procurarei que sexa así porque creo que vai en favor do prestixio da institución. Insisto, quérolle e amo a este Parlamento, ¡moitísimo! E permítanme que xa remate cunha anécdota final, unha anécdota que para min foi unha realidade, e hoxe espero saldar esa débeda que tiña. Cando eu entrei en política o desgusto máis grande levouno meu pai. Meu pai nunca aceptou que eu entrara en política, e díxomo cunha frase: "Tes un brillante porvir como xestor. Cando entres en política vanche pasar varias cousas, unha delas é que ti es o meu fillo, eu sei os defectos que tes e perdóochos, pero cando esteas en política non che van perdoar os defectos, senón que chos van airear". El nunca aceptou que eu entrara en política, ¡nunca! E a min hoxe gustaríame desde alá riba –que supoño que estará– dicirlle que tamén hai días agradables. Espero que hoxe sexa un día que el o desfrute, e lamento moito terlle dado ese desgusto. ¡Vai por el! Moitas grazas. Nada máis.
Comezamos xa co desenrolo dos textos lexislativos, que é o punto segundo da orde do día. Debate de totalidade do Proxecto de lei da asistencia xurídica da Administración xeral da Comunidade Autónoma de Galicia e do seu sector público
A este proxecto de lei presentouse unha emenda de totalidade de devolución do Grupo Parlamentario Socialista. Para a presentación do proxecto de lei ten a palabra o vicepresidente e conselleiro de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza, don Alfonso Rueda Valenzuela.
Bos días, señor presidente. Señorías, permítanme nesta primeira intervención felicitalos tanto a vostede coma á vicepresidenta e desexarlles toda a sorte nesta nova andadura. Señorías, hoxe presentamos, ou culminamos máis ben, coa presentación deste proxecto de lei, a remisión que se veu facendo neste Parlamento de cinco proxectos de lei –este é o quinto–, que se incluían no programa de impulso democrático que o presidente da Xunta anunciou e presentou nesta Cámara hai agora, aproximadamente, un ano. Foron cinco iniciativas lexislativas, que estaban pensadas para aumentar o control sobre as institucións políticas e, en consecuencia, para mellorar a calidade do funcionamento destas institucións e previr os posibles casos de malas prácticas dentro delas. En primeiro lugar, polo tanto, dentro destas leis, aumentamos o control sobre as finanzas das organizacións políticas, incrementamos o control do Consello de Contas sobre elas, sobre as fundacións que puideran estar vinculadas ás forzas políticas galegas e, incluso, sobre as entidades que lles conceden crédito ou as empresas que son contratadas polos partidos políticos para actividades electorais. En segundo lugar, reformouse –como saben– a propia Lei do Consello de Contas, co obxectivo de facer deste órgano de control externo un ente aínda máis independente, máis profesionalizado e máis enfocado para a prevención da corrupción. En terceiro lugar, potenciouse a capacidade da cidadanía para poder fiscalizar de xeito directo a acción do Goberno a través da regulación da participación directa da cidadanía na vida parlamentaria. E, finalmente, no último Pleno celebrado antes do Nadal, recordarán vostedes que o Parlamento aprobou unha lei de transparencia que vai potenciar aínda máis o papel controlador da cidadanía ao poñer á súa disposición toda a información sobre o funcionamento do sector público e sobre a actividade dos cargos públicos que dirixen a Administración. E, polo tanto, e como peche destas cinco leis, chega hoxe o debate da quinta, que tamén fala deste obxectivo central e que cremos que vai pechar ese obxectivo de consolidar unha democracia de calidade. Falamos agora, a través desta lei que hoxe presentamos, do control tamén ao Goberno. E por iso, para asegurar o pleno respecto dos principios legais, un goberno e a súa administración necesitan non só unha cidadanía activa, en primeiro lugar, tamén un Parlamento fiscalizador e uns órganos de control independentes, e todo isto conséguese coas leis anteriores. Necesítase tamén, e a isto responde esta quinta lei, un sistema de control que sexa eficiente, que sexa profesional e que estea ben organizado. Cremos, dende o Goberno, que a Asesoría Xurídica da Xunta de Galicia ten un prestixio dabondo, un prestixio gañado durante moitos anos polo seu bo facer, especialmente nos procedementos contenciosos, na defensa da Xunta de Galicia –nos procedementos contenciosos–, pero tamén no labor de asesoramento en dereito que lles ten brindado aos distintos gobernos que foron asumindo estas funcións durante a historia da autonomía. Por iso quero comezar esta exposición desta lei facendo un recoñecemento sincero ao persoal da Asesoría Xurídica da Xunta de Galicia, pois sen o seu o traballo estou seguro que sería imposible ter acadado os fitos que foron acadando os distintos gobernos galegos. Agora o que está claro é que este persoal tiña dende o comezo da súa andadura, dende o comezo da autonomía, unha eiva fundamental, que non era outra que carecer dunha normativa legal que amparase e ordenase dun xeito definitivo –ou cando menos non dun xeito provisional– a súa actividade. Dende hai máis de tres décadas, o persoal letrado da Xunta de Galicia vén traballando baixo o amparo dunha lei que no seu mesmo título xa leva este carácter provisional, a Lei 7/1984, de regulación provisional dos servizos xurídico-contenciosos da Xunta de Galicia. Esta era a normativa que rexía a asesoría, e como acabo de remarcar xa o mesmo nome levaba o carácter de provisionalidade con que facía esta regulamentación. Polo tanto, cremos que esta lei, ademais das evidentes mellorías que vai supoñer a lei que agora se presenta, vai supoñer unha mellora moi importante non só para a cidadanía, senón tamén para este persoal esencial no funcionamento do día a día da Administración autonómica. Do mesmo xeito que a LOFAXGA no ano 2010 resolveu a carencia que viña tamén de décadas dunha lei de réxime xurídico do sector público galego, este proxecto de lei ata outro deses cabos que supoñen un alicerce para a nosa autonomía. Neste sentido, este novo texto aborda as funcións fundamentais dos servizos xurídicos públicos da Comunidade Autónoma, e que non son outros que o control da viabilidade, a través da supervisión das normas, contratos, convenios e expedientes xurídicos en xeral; o da representación e defensa en xuízo dos intereses do sector público autonómico; e ademais contémplase o exercicio da acción popular no xeito e nas condicións establecidas pola lexislación procesual, tal e como estamos a facer en eidos tan sensibles como os casos de violencia machista, cando o resultado é de morte. E, polo tanto, estas funcións esenciais adáptanse a través dun texto, que queremos que sexa moderno, que queremos que sexa permanente e que queremos que estea adaptado ás novas circunstancias que non estaban previstas nin moito menos hai 30 anos, nin se foron previndo nos anos posteriores. E así, en primeiro lugar, adaptamos a estrutura actual do sector público autonómico, adaptamos a estrutura da asesoría xurídica á estrutura actual, quero dicir, do noso sector público autonómico. Está claro, como dicía, que ao longo de tres décadas mudou moito a organización da Xunta de Galicia, primeiro cun crecemento de entes paralelos, e nos últimos anos cun plan de racionalización, cunha reorganización e unha redución dos mesmos, e polo tanto esta nova lei nesta liña o que fai é homoxeneizar o control de legalidade da Asesoría Xurídica da Xunta sobre a Administración xeral e tamén sobre estes entes públicos, estes entes do sector público que se foron racionalizando para garantir que estarán suxeitos en todo momento ao mesmo grao de supervisión e rigor que o está a Administración xeral da Xunta. Facilítase, ademais, a prestación dun servizo xurídico a estes entes por parte da Asesoría Xurídica, regulando os mecanismos que fomenten con carácter xeral que sexa o persoal letrado da Xunta de Galicia o que preste os servizos xurídicos de asistencia, non como ata o de agora, que en moitos casos, ou polo menos ata hai poucos anos, cada ente do sector público viña acudindo ao apoio externo para facilitarse servizos xurídicos. Polo tanto, deste xeito, o que facemos tamén é desenvolver o principio de autoprovisión, que está na Lei de racionalización, que xa está en vigor dende o ano 2014 e que responde a algo tan razoable –co que supoño..., estou seguro de que todos estaremos de acordo– e é que o que poida facer a Xunta de Galicia con medios propios e o que poida facer dun xeito obxectivo e ben feito non ten por que ir contratalo fóra. Así, precísase que con carácter previo á apertura de calquera expediente de contratación dunha consultoría legal ou dun despacho de avogados externo, a partir de agora haberá que dar conta á Asesoría Xurídica Xeral da Xunta de Galicia para que se pronuncie, en primeiro lugar, sobre iso, sobre se procede ou non procede ir fóra e, polo tanto, non é posible asumir esa asesoría legal cos propios medios, que, en principio, a intención é que sexa posible cantas máis veces mellor. Polo tanto, sempre que se poida, farase este control, esta asistencia xurídica, cos medios propios. Pero incluso naqueles casos en que a Asesoría Xurídica determine que non se pode tamén vai conservar o poder de supervisión da execución dese contrato externo. É dicir, sempre vai haber unha presenza da Asesoría Xurídica. O motivo fundamental é fácil de entender: é o de preservar o principio de unidade no criterio de representación legal do sector público autonómico, que ademais esta intención, este obxectivo de manter este principio de unidade, é unha das cousas que máis loubanza merecen do Consello do Poder Xudicial no informe que fixo sobre esta lei. Unha segunda cuestión tamén é que unha lei moderna sobre servizos xurídicos ten que adaptarse á complexidade do entramado normativo, que non ten nada que ver co que había hai trinta anos; foi medrando, como vostedes saben e como é fácil de entender, durante estes anos, moitísimo. Preocúpanos moito ao Goberno galego a simplificación e a clarificación dese mapa normativo –que falta lle fai en moitos casos– e, polo tanto, aproveitamos esta iniciativa lexislativa para renovar leis obsoletas, como é o caso que agora nos ocupa –unha lei provisional que agora pasa a ser definitiva– ou tamén para integrar –facémolo tamén aquí– nun mesmo texto normativa dispersa. Tamén o fixemos noutras leis, por exemplo, na última Lei de patrimonio cultural, que está en tramitación nesta Cámara. Xa o fixemos na Lei de racionalización do sector público. Instalouse o principio de calidade normativa, e agora o que temos que facer é cumprilo. Aprobamos en outubro de 2014 as directrices de técnica normativa da Comunidade Autónoma e queremos homoxeneizar a redacción da normativa galega, que responde a uns principios xurídicos: por moita diversidade que haxa na materia que se trate, que ten que habela, ten que haber un corpo recoñecido en todos os casos, e esta lei que hoxe traemos vai contribuír tamén a cumprir ese obxectivo. Consideramos imprescindible incluír como un principio normativo a necesidade de que o persoal letrado participe dende o inicio nos procesos de elaboración de toda esta normativa, evitando a posibilidade de que ao final cheguen ao ditame da Asesoría textos con moitos defectos que retrasen a súa tramitación, retrasen a súa aprobación e fagan todo moito máis engorroso. Polo tanto, traballando desde a base, será moito máis fácil conseguir, ao final, un óptimo resultado en calidade normativa das normas que aprobe a Xunta de Galicia. Polo tanto –como dicía–, a través desta lei, encomendámoslle á Asesoría o deber de controlar a legalidade da normativa dende a súa propia orixe, velando, ademais, por que se adapte a estas directrices de elaboración de normas que aprobamos no ano 2014. Ademais disto, proclámase tamén a Asesoría Xurídica Xeral como órgano coordinador de procesos de simplificación normativa –que estamos facendo periodicamente– que hai que ir emprendendo para depurar e racionalizar o mapa normativo de Galicia, cousa que, como lles dicía antes, fai falta, despois de trinta anos. Hai moita norma que depurar, moita norma que consolidar e, polo tanto, hai que facela máis clara e de máis fácil aplicación e entendemento, non só para os profesionais da Administración, senón para a cidadanía en xeral, que está obrigada a cumprila. Despois, hai outra necesidade, outra terceira necesidade de adaptación, que son os axustes das funcións da Asesoría Xurídica ás cada vez maiores exixencias de limpeza e de boas prácticas dos cargos públicos. Este é o motivo que xustifica por si só a inclusión desta lei nas medidas de impulso democrático. Hai outros, pero isto xustificaríao por si só, e exixiu, dende logo, incorporar unhas innovacións máis importantes que se recollen neste texto legal, como é a regulación da defensa en xuízo de autoridades e empregados públicos da Xunta de Galicia. Tratábase, señorías, de desenvolver un procedemento que fose garantista co persoal público e coas autoridades que forman parte da Administración, pero deseñando un sistema con todas as garantías, un sistema cuxo funcionamento consiste basicamente no seguinte. En primeiro lugar, calquera petición de asistencia letrada por parte dun empregado público ou dunha autoridade ten que ser sometida a un duplo exame; tanto a secretaría xeral da consellería onde estea adscrito o funcionario ou a autoridade como a propia Asesoría Xurídica Xeral da Xunta de Galicia deberán darlle con carácter previo o visto e prace á prestación desa asistencia; é dicir, unha prestación dupla, unha aprobación, e, polo tanto, unha supervisión previa, dupla e simultánea. A decisión final, en todo caso, vaille corresponder á Asesoría Xurídica Xeral, que debe valorar a posible contraposición que se poida dar nestes casos dos intereses da persoa que solicita a defensa cos intereses xerais da Administración. Polo tanto, non se vai defender en ningún caso a que se considere que teña actuado de xeito consciente en prexuízo do interese xeral. Para isto a lei é tallante en que a autorización de defensa será denegada cando dos antecedentes que obren en poder da Asesoría Xurídica se poida deducir xa que os actos realizados non o foron en exercicio lexítimo das funcións do cargo, e, polo tanto, establécese que esa apreciación, se aparece ademais durante o proceso –se vai máis alá esa autorización–, se se tivera dado porque nun primeiro momento non se apreciaron eses indicios, poderá ser revogada de xeito inmediato pola propia Asesoría. E, ademais, como último filtro, se non se producira esa revogación e se autorizara inicialmente, é dicir, se se mantivese a defensa ata o final, pero a sentenza considerara culpable a persoa defendida, obrigaráselle a reintegrar á Xunta de Galicia os gastos que supuxo a súa defensa por parte da Asesoría Xurídica. É dicir, señorías, o obxectivo que se pretende é que en ningún caso unha persoa que teña actuado de xeito deliberado en contra dos intereses da cidadanía galega vaia ver a súa defensa sufragada polos cartos públicos desta cidadanía. Pensamos que ter blindado este principio por lei responde ao que a sociedade galega demanda sen ningunha dúbida e, en consecuencia, inclúese e regúlase pormenorizadamente esta novidade nesta lei que agora se presenta ao Parlamento. Polo tanto, repasadas de xeito xeral as funcións da Asesoría que lle outorga esta lei, as novidades que se incorporan, as novas tarefas que se lle encomendan e a ampliación da extensión da súa actividade, cómpre falar tamén dun xeito resumido –pero é necesario tamén nesta intervención– das medidas que se toman para facilitar precisamente que a Asesoría poida organizar o seu persoal para cumprir estas funcións axeitadamente. A primeira medida de eficiencia neste sentido é concentrar a todo o persoal da Asesoría Xurídica nunha única relación de postos de traballo, circunstancia que ata o de agora non sucedía. Hoxe o persoal da Asesoría Xurídica, o persoal letrado, está adscrito ás distintas consellerías ou aos distintos entes, e ten aprobado o seu posto definitivo pola consellería na que presta os servizos. Con esta lei o que buscamos é cambiar o modelo, xa digo, unificar todo nunha única relación de postos de traballo; postos de traballo que serán definidos pola Asesoría Xurídica Xeral, que, sen ningunha dúbida, conta con máis información; é a que conta con esa información sobre as distintas cargas de traballo que hai nos diferentes destinos, sobre se se poderá facer unha xestión máis axeitadamente por un efectivo ou por outro...; é dicir, sobre esa capacidade de autoorganización para mellor cumprimento das obrigas. E con isto a Asesoría vai poder adaptar a distribución do seu persoal ás necesidades, que van ser cambiantes, que van ser moi diversas, e que, polo tanto, necesitan ser atendidas con flexibilidade e con dinamismo. Unha segunda medida de eficiencia é a capacidade que a lei introduce de habilitar, por parte da Asesoría, outro persoal funcionario, que non sexa asesor letrado, pero que si sexa titulado en dereito, para poder exercer tarefas moi concretas, correspondentes, en principio, ou atribuídas inicialmente, ao persoal letrado. Deste xeito, os asesores e asesoras xurídicas vanse poder concentrar en asuntos de maior relevancia e non ter que facer todos os asuntos considerados máis de trámite; van poder facelo estes letrados habilitados, e, polo tanto, os membros da Asesoría poderán concentrar o seu tempo e os seus esforzos nas materias máis complexas nas que a súa participación e aportación si que resulta imprescindible e relevante. Son, en consecuencia, polo tanto, señorías, cambios importantes, cambios profundos, que afectan a operatividade e a eficacia do sector público autonómico; cambios que van conseguir extremar o control sobre a legalidade dos datos da Administración e que van na liña, por unha banda, de evitar dende o principio casos de malas prácticas e tamén de reforzar a seguridade xurídica das actividades administrativas, de xeito que poidamos asegurar que a cidadanía dispón de institucións públicas que camiñan sempre dentro dos cauces da lei. Todo isto pretendemos logralo cun texto de cinco capítulos, moi traballado tecnicamente; non é moi amplo, pero si moi traballado tecnicamente, e que está avalado, entre outros órganos, polo Consello Xeral do Poder Xudicial. Quero destacar, ademais, unha incorporación feita a proposta da Presidencia do Consello Consultivo e que se basea na facilitación das peticións e na axilización das solicitudes de ditame xurídico que fagan as entidades locais. Con esta lei imos facilitar que os alcaldes e alcaldesas de Galicia teñan a porta do Consello Consultivo aberta para solicitar informes sobre asuntos de transcendencia xeral, conseguindo, deste xeito tamén, a maior seguridade xurídica no ámbito local e dándolles un novo recurso de asesoramento, que vai ir pouco a pouco permitindo consolidar unha doutrina xurídica que lles permita tamén ás entidades locais galegas saber a que aterse en asuntos xurídicos de especial transcendencia. Polo tanto, presentamos, señorías, un texto que consideramos necesario, que pecha este paquete de cinco leis de transparencia democrática e que é moderno, innovador e –insisto– especialmente necesario en moitos aspectos. É certo que se presentou unha emenda á totalidade dun só grupo. Agardo que durante a tramitación deste texto de lei primeiro se poida tramitar e despois que, durante a tramitación, sexamos capaces, igual que fomos na Lei de transparencia, onde había tres emendas de devolución, tres emendas á totalidade, se consiga sacar o texto sen ningún voto en contra. Creo que así demostraremos que a vontade de chegar a acordos segue patente, que en asuntos de transcendencia, que van moito máis alá de consideracións políticas e que se dirixen moito máis á seguridade xurídica e á eficacia da Administración, somos capaces de poñernos de acordo. Polo tanto, unha vez esteamos dotados deste paquete, haberá moitas máis ferramentas e moitas menos escusas para facer as cousas como hai que facelas. Moitas grazas.
Grazas, señor vicepresidente e conselleiro de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza. Rolda de defensa da emenda á totalidade. Grupo Parlamentario Socialista, señora Vilán.
Grazas, presidente. Noraboa ao novo presidente e á vicepresidenta. Comezamos este debate hoxe con, como dicía ben o vicepresidente, unha única emenda á totalidade a un proxecto de lei que se chama Proxecto de lei de ordenación da asistencia xurídica da Administración xeral da Comunidade Autónoma de Galicia e o seu sector público, e o Partido Socialista é o que presenta esta emenda á totalidade. As miñas primeiras palabras quixeran ser unha humilde homenaxe ao que algúns chamaron o oitavo pai da Constitución do ano 1978, falecido este sábado, Paco Rubio Llorente. Voume permitir a licenza de citar a Paco Rubio, quen, no ano 84, no mesmo ano desa lei provisional sobre os letrados da Comunidade Autónoma de Galicia, no seu informe El procedimiento legislativo en España; el lugar de la ley entre las fuentes del Derecho, dicía o seguinte –vouno ler en castelán porque el así o escribiu–: "Los proyectos de ley aprobados por el Consejo de Ministros han de enviarse al Congreso acompañados de una exposición de motivos y de los antecedentes necesarios para pronunciarse sobre ellos". O certo é que neste proxecto de lei que hoxe emendamos esa exposición de motivos e eses antecedentes en realidade se poden resumir en medio folio. Dicía Paco Rubio –e isto é importante–: "Es frecuente que, una vez elaborado el primer borrador, el ministro impulsor del proyecto lo comunique a grupos o sectores afectados (sindicatos, colegios profesionales, asociaciones patronales) y negocie las sugerencias de estos. A veces incluso se hace público el borrado preparado, que pasa así a ser discutido por la opinión pública". Quedo sen verbas –vai ser difícil que alguén sexa capaz de rebater as verbas de Francisco Rubio nesta Cámara; ningún de nós está á altura suficiente para poder facelo– porque este proxecto chega ao Parlamento sen comunicación ningunha de ningún tipo, e xa non digamos de negociación ou discusión, nin de sindicatos nin de afectados nin de opinión pública nin de universidade, "yo me lo guiso, yo me lo como". Dicía Paco Rubio tamén: "Las enmiendas pueden dirigirse contra la totalidad del proyecto¸ enmiendas a la totalidad, sea para pedir su devolución al Gobierno, sea para solicitar que la regulación propuesta por éste sea substituída por un texto alternativo. Esta nosa de hoxe é unha emenda tradicional no noso ordenamento xurídico, é unha emenda de devolución, pero non só é unha emenda á totalidade a este proxecto de lei, senón –permítanme que lles diga, señores do Partido Popular e, se non, señor vicepresidente– que é unha emenda á totalidade á súa forma de lexislar, e nestes minutos tentarei explicar por que. Sabemos que a regulación é provisional, que é do ano 1984, e sobre todo cun regulamento de desenvolvemento no que hai determinadas cuestións que non se deben regular a través dun regulamento, e por iso claro que sería acaída a súa regulación a través dunha lei e por iso claro que é acaído que este Parlamento, é dicir, o poder lexislativo autonómico, puidese debater a situación dun corpo de letrados e letradas da Comunidade Autónoma de Galicia, que ben o merecen. Pero, dito isto, no Grupo Parlamentario Socialista non podemos aceptar un proxecto de lei que en ningún momento, como dixen antes, foi remitido aos sindicatos encargados da función pública, que en ningún caso buscou o diálogo nin a negociación nin o consenso e que nin sequera foi consensuado cos propios letrados e letradas da Comunidade Autónoma. Lembro así as verbas escritas no ano 1984 por Paco Rubio, que acabo de ler. E, así, os socialistas entendemos dunha maneira ben diferente a democracia, e só por isto para nós está xustificada esta emenda de devolución. Pero aínda hai máis: hai moitas preguntas que se desprenden do texto do proxecto e que nos parece que amosan un certo descoñecemento da situación real. O vicepresidente acaba de falar de "Asesoría Xurídica da Xunta de Galicia". Se falase coas letradas e cos letrados da Comunidade Autónoma sabería que non queren ser chamados letradas e letrados, Asesoría Xurídica da Xunta de Galicia, senón que son letradas e letrados da Comunidade Autónoma de Galicia, e, de feito, así o di o propio texto: asistencia xurídica da Administración xeral da Comunidade Autónoma de Galicia. Son letrados da Comunidade Autónoma de Galicia, e son todos. ¿Que é iso de falar de habilitados, como no século XIX? Soa un pouco clasista, como mínimo. En Galicia non haberá máis de 60 letradas e letrados. ¿Non sería mellor que para poder desenvolver o seu traballo se fixese unha convocatoria pública de novas prazas para que realmente o puidesen desenvolver mellor? ¿Non lles parece que a designación deste director xeral da Asesoría Xurídica de Galicia é quizais discutible? Non sabemos nada do seu proceso de selección, e fálase de "recoñecida competencia", non de recoñecido prestixio; de 10 anos de exercicio profesional. Non sabemos por que non poden ser máis, por exemplo 15, que suele ser o normal. Hai que saber como vai o mundo, señor Rueda. As táboas de honorarios dos colexios profesionais de xuristas non teñen normas máximas, como pon no seu proxecto de lei, teñen criterios mínimos orientativos; non hai un tope máximo na vida real. Os honorarios son libres; polo tanto, non entendemos por que se ignora neste proxecto de lei. ¿Por que se lle concede a arbitrariedade ao director xeral da Asesoría Xurídica de Galicia cando hai intereses contrapostos no caso de defender a varias autoridades, a varios funcionarios ou a empregados públicos? ¿Que significa que el decidirá o que considere procedente? ¿E con base en que criterios será esa procedencia ou improcedencia? ¿Por que nos casos, por exemplo, de caducidade do procedemento na vía contencioso-adminsitrativa non se lles permite, sen necesidade de autorización do Consello da Xunta, que os funcionarios, os letrados e letradas da Comunidade Autónoma de Galicia, poidan allanarse á demanda? ¿Ou non é prevaricación opoñerse a unha caducidade máis que evidente? ¿E por que prescinden vostedes da previa e obrigatoria negociación no caso de modificar o réxime de prestación de servizos destes funcionarios? ¿Non sería mellor consensualas, xa que nos acaba de ofrecer consenso, negociación e diálogo na correspondente mesa de negociación? Rezuma despropósito, descoñecemento da realidade, inmobilismo e bastante clasismo con iso de "habilitados dos Servizos Xurídicos da Comunidade Autónoma de Galicia". E logo está –hai que dicilo así de claro– esa prima aos medios externos privados; prima á asistencia xurídica con medios externos privados. Estamos a falar da posibilidade de contratar consultoras ou despachos de avogados particulares para facer os traballos da Asesoría Xurídica Xeral. Non estaría de máis –preguntamos– que, sendo ao redor de sesenta letrados e letradas na nosa comunidade autónoma, houbese unha convocatoria pública de novas prazas e, polo tanto, non necesitasen acudir en ningún caso a medios privados; ademais de que na propia comunidade autónoma existen medios públicos –dos que logo falaremos– que se poderían ter incluído no texto do proxecto de lei e que tampouco están. E logo está ese seu bilingüismo cordial. O proxecto di literalmente na disposición adicional primeira: "O Goberno coidará que as actuacións dos letrados e letradas da Asesoría xurídica xeral se fagan en galego". ¿Que significa "coidará"? ¿Con cariño, sen cariño...? En ningún momento se fai ningún tipo de esforzo para implicalos. As letradas e os letrados representan a Comunidade Autónoma de Galicia, e en Galicia hai dúas linguas: galego e castelán; dúas lingua oficiais. Polo tanto, señor Rueda, vostedes deberían implicalos no uso da lingua galega en todos os procedementos procesuais; non só con cariño, senón implicalos. Sería tan fácil como que –así o pedimos unha vez neste Parlamento– nas súas demandas invoquen unha lei... Vostede di que todos os cidadáns... Acaba de dicir que a cidadanía está obrigada a cumprir as leis. O resto, os que non somos cidadanía, digamos, fóra deste hemiciclo, tamén os que estamos dentro, estamos obrigados. Sería tan fácil como cumprir a Lei de normalización lingüística do ano 1983, o seu artigo 7, no número 2 –lei que era de Fraga Iribarne, por certo; e xa é curioso que teñamos que reivindicar aquí desde esta bancada a Fraga Iribarne–, que di que, con arreglo a esta lei, os letrados e as letradas da Comunidade Autónoma pidan o expediente en galego –non é un grande esforzo– e soliciten ás xuízas ou aos xuíces que diten as sentenzas en galego; non que obriguen, senón que llelo pidan, que llelo pidan, porque á parte teñen tradutores, hai tradutores, dos que vostede fala moitas veces. Voulles contar unha cousa. O uso da lingua en Galicia en xustiza non chega ao 5 %. Os datos oficiais –e vostede sábeo– son do ano 2005, e estamos en 2016. Non sabemos se vostede ten datos oficiais, pero, dende logo, aquí non os coñecemos, nin os coñecen os propios traballadores de Xustiza. Se os sabe, gustaríanos que nolos conte. Polo tanto, ese 5 % son datos oficiais do ano 2005, e a situación dende o 2005 ata hoxe foi a peor. Preocúpanos moito. A semana pasada, precisamente para preparar este texto, falaba cun maxistrado por teléfono e dicíame o seguinte: "Non me digas que as letradas e letrados da Comunidade Autónoma non redactan as súas demandas en galego e non interveñen en sala en galego". Pois non, non o fan. En Pontevedra hai unha única letrada da Comunidade Autónoma de Galicia que o fai en galego; o resto, non. Pero é que non hai ningún tipo de motivación nin implicación por parte do Goberno da Xunta de Galicia para que así o fagan. Todas estas entendemos que foron razóns dabondo para presentar a nosa emenda de devolución do proxecto de lei. Pedimos que o retiren e que elaboren un novo proxecto, sobre todo que o negocien con todos os afectados, con quen o teñen realmente que negociar. Tráiano aquí e logo nós poderemos debatelo. Grazas.
Grazas, señora Vilán. Rolda a favor e en contra da emenda dos distintos grupos parlamentarios. Polo Grupo Parlamentario Mixto, señora Martínez.
Grazas, presidente. Bo día a todas e a todos. Bo día, señoras e señores do Partido Popular. Eu a verdade é que hoxe quería preguntarlles a vostedes como están, como o levan. Dende logo, non hai unha semana na que non sexan noticia: agora un presidente presidenciable que dá a espantada; agora imputan –perdón, investigan– o PP polo caso dos ordenadores de Bárcenas; agora o ex ministro de Agricultura e actual comisario europeo de Enerxía e Clima –Arias Cañete–, vinculado ao caso Acuamed; e por non falar xa do que acaba de pasar con Ence. Desde logo, vostedes lúcense neste final de lexislatura. Son vostedes realmente os reis da corrupción, do desgoberno e da conduta antidemocrática. Non me estraña que teñan vostedes interese nos servizos xurídicos, porque, dende logo, se alguén utilizará os servizos xurídicos nestes anos será o Partido Popular. En relación xa co proxecto de lei, teño que empezar por dicir que aínda que non presentei emenda á totalidade, vou votar a favor da presentada polo Partido Socialista. Non presentei a emenda á totalidade por unha cuestión de prazos, polo que presentei as correspondentes emendas parciais ao texto do proxecto de lei. Polo tanto, a emenda á totalidade do Grupo Socialista permite ao Partido Popular retirar o proxecto de lei e comezar a mostrar ese novo talante dese PP renovado que o señor Feijóo non fai máis que vender nestes últimos tempos, abrindo unha negociación coa representación legal das traballadoras e traballadores públicos. Non é a primeira vez. A negación do Partido Popular a cumprir coas obrigas democráticas mínimas é unha constante neste Parlamento, onde o partido que sustenta o Goberno vota en reiteradas ocasións en contra de que o Goberno cumpra o establecido na lexislación e no Estatuto de autonomía. Así, temos, por exemplo, a Lei do naval, a negociación coa representación sindical, a intervención ante incumprimentos empresariais na orde laboral, a destrución de probas xudiciais, sobres, caixas B, paseos con narcotraficantes, operacións Zeta e moitas máis, todo o abecedario, despedimentos en diferido... O proxecto de lei inclúe materias que deben de ser obxecto de negociación coa representación sindical, segundo o Estatuto básico do empregado público e do recollido no artigo 13 da recén aprobada –cos únicos votos do Partido Popular– Lei 2/2015, do 29 de abril, do emprego público de Galiza, que establece a obriga do Consello da Xunta a determinar as instrucións ás que debe aterse a Administración galega e as entidades públicas instrumentais na negociación das condicións de traballo do persoal funcionario coa representación sindical. Tras a dita negociación, o Consello da Xunta debe dar validez aos acordos acadados mediante a súa aprobación expresa. Evidentemente, este non é o caso. O Partido Popular, no seu desprezo xa coñecido por todas e todos cara á clase traballadora, leva toda a lexislatura con imposicións unilaterais, tanto nesta Cámara como na súa relación coas traballadoras e traballadores públicos. O proxecto de lei incumpre o artigo 37 do Estatuto básico das empregadas e empregados públicos e o artigo 13 da Lei 55/2003 do Estatuto marco do persoal estatutario dos servizos de saúde ao pretender actuar unilateralmente en materia de obrigada negociación coa representación sindical. Con este proxecto de lei o Goberno pretende regular unilateralmente as funcións de asesoramento xurídico e de defensa en xuízo do corpo de letrados da Xunta, entre as que, tal e como se cita na emenda á totalidade do Partido Socialista, se inclúe a regulación de asistencia xurídica con medios externos e a defensa xurídica do persoal ao servizo da Administración galega. É dicir, unha vez máis a Xunta pretende privatizar polo camiño da externalización un servizo que debe de ser cuberto con medios públicos para garantir a transparencia na actuación do Goberno en relación co acceso aos postos públicos, xa que é precisamente por vía da externalización, como se ten demostrado en numerosas ocasións, a que frecuentemente remata en sentenzas que recoñecen a relación laboral indefinida dos traballadores e traballadoras que realizan estes traballos para a Administración galega, incumpríndose así o principio de acceso a través dunha oferta pública de emprego con base en criterios de igualdade, mérito e capacidade. Pero, ademais, este proxecto de lei traslada ao persoal ao servizo da Administración galega o deber de garantir a legalidade das súas actuacións, aínda que estas sexan derivadas dunha orde directa dun superior xerárquico, sen que se regulen, sen embargo, as garantías que amparan os traballadores e traballadoras que se negan a cumprir a dita orde directa por considerala non conforme a dereito. É dicir, o proxecto de lei establece no seu artigo 24 que a Xunta denegará a defensa cando se actuase en cumprimento de ordes que constitúen unha infracción manifesta, clara e determinante dun precepto de lei ou de calquera outra disposición xeral. Polo tanto, todo o persoal ao servizo da Xunta debe coñecer toda a lexislación galega e estatal para poder decidir cando unha orde directa incumpre ou non incumpre a normativa, ademais, correndo o risco de poder ser sancionado se se equivoca na súa avaliación de legalidade ou non legalidade da orde recibida. Sen embargo, non recolle a denegación da asistencia letrada naqueles casos nos que sexa vulnerada por parte dos cargos públicos con responsabilidade en materia de persoal a normativa legal en materia laboral, como, por exemplo, no caso de que responsables públicos cometan fraude na contratación, cuestión que se repite na Administración pública, sobre todo na área de sanidade; o incumprimento dos convenios colectivos, tamén incumprido reiteradamente coas empresas subcontratadas pola Administración; o incumprimento da obriga de negociación coa representación legal das traballadoras e traballadores públicos, como se recolle neste mesmo proxecto de lei; e os ERE inxustificados, como ocorre neste caso e está ocorrendo cos traballadores e traballadoras de Tragsa. Nestes casos, a asistencia letrada debería garantir a defensa da legalidade e dos dereitos dos traballadores e das traballadoras afectados. Ademais, para garantir e asumir o mínimo caso de asistencias xurídicas ao persoal público o artigo 20 do proxecto de lei recolle que a simple actuación doutro letrado reclamando información sobre o caso se entenderá como renuncia á asistencia xurídica. Esta medida impide que a persoa afectada poida contar con dúas visións legais da súa defensa para poder optar entre elas, polo que debería establecerse que a renuncia á asistencia letrada da Xunta debería realizarse de forma expresa, constando esta no expediente. E o que tampouco resulta admisible é que a Xunta admita a petición da asistencia letrada pero se reserve o dereito de revogación, sen sequera establecer un límite temporal para iso, o que coloca o persoal público nunha situación de indefensión ao carecer doutro letrado ou letrada. É un auténtico abuso de poder. Unha vez concedida a defensa xurídica por parte da Xunta, o que non pode ser é que nun tempo indeterminado se poida revogar esa asistencia e deixar o traballador/traballadora pública, polo tanto, sen asistencia xurídica, e pode ser que isto ocorra a poucos días de celebrarse o xuízo. É unha medida tamén excesiva a presentación dun aval bancario por parte da persoa afectada por unha denegación de asistencia por intereses contrapostos, xa que a Administración ten garantida a recuperación das ditas cantidades no caso que lle sexa de aplicación, xa que, se son traballadores e traballadoras públicas, a súa nómina está, polo tanto, controlada pola propia Administración. Por outra banda, o proxecto de lei incumpre o establecido no artigo 43 da Lei 4/1999, de modificación da Lei 30/1992, de réxime xurídico das administracións públicas e do procedemento administrativo común, ao que se fai referencia na exposición de motivos da mesma nos seguintes termos. E di: "Pois ben, esta situación de falta de resposta pola Administración –sempre indesexable– nunca pode causar prexuízos innecesarios ao cidadán xa que, equilibrando os intereses en presenza, normalmente debe facer valer o interese de quen ten cumprido correctamente coas obrigacións legalmente impostas". No mesmo apartado prosegue: "Concíbese o silencio administrativo negativo como unha ficción legal para permitir ao cidadán interesado acceder ao recurso contencioso-administrativo, aínda que en todo caso a Administración pública ten a obrigación de resolver expresamente, de forma que, se dá a razón ao cidadán, se evite o preito. Trátase, pois, de protexer os dereitos das persoas que cumpren coa legalidade, non podendo a Administración fuxir da súa obriga mediante a figura-ficción do silencio administrativo negativo, xa que a dita actuación administrativa causa grandes prexuízos á persoa interesada e colapsa os xulgados do contencioso-administrativo por inacción da propia Administración". Por todos estes motivos apoiaremos a a emenda á totalidade presentada polo Partido Socialista, que consideramos pretende que o Partido Popular presente un novo texto que respecte a legalidade en todos os seus ámbitos e fundamentalmente abra esa negociación obrigatoria coa representación legal dos traballadores nunha mostra de respecto real polos traballadores e traballadoras públicos que vaia máis alá deses anuncios cos que sempre empeza o PP de agradecemento aos esforzos das traballadoras e traballadores públicos, aos que despois impide defender os seus dereitos laborais e os seus intereses de clase. Nada máis moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, señor Ron.
Bo día a todos e a todas. Estamos, sen dúbida, ante unha lei importante en tanto que nela deben atenderse os principios estatutarios e constitucionais que garantan a legalidade, a seguridade xurídica e a interdición da arbitrariedade por parte, precisamente, dos poderes públicos, así como garantir a salvagarda dos dereitos fundamentais. No entanto, nunha lectura do proxecto que se nos presenta, hai unha serie de eivas que deberan, cando menos, subsanarse ou eliminarse, pois entendemos que non proceden nunha lei tan importante coma esta, por exemplo, no concepto de autoprovisión. Nós entendemos que o texto, tal como se presenta, é un texto eivado porque non pode constar na propia lei –ao noso entender– que se dea por suposta a insuficiencia, a carencia ou a inadecuación da Asesoría Xurídica Xeral. É dicir, nós entendemos que iso non é precisamente responder ao concepto de autoprovisión senón todo o contrario, porque, ao constar iso así, en todo caso xa se facilita a segunda parte, que é, precisamente, recorrer a un proceso de externalización e á asesoría xurídica privada. Nós entendemos que non debe figurar así; en tal caso, como moito, debera constar en casos excepcionais e debidamente xustificados, pero non con base en que a propia lei conteña os termos "insuficiente", "carencia" e "inadecuación". Nós entendemos que iso debe eliminarse, e debe eliminarse, polo tanto, recorrer, debido a este criterio, á asesoría externa. E isto xa foi denunciado, de feito, por algún sindicato de clase, porque ademais representa unha especie de porta traseira a través da cal se accede a un posto laboral debido ás sentenzas que lles dan a razón a eses traballadores. Polo tanto, nós entendemos que un traballador do sector público, neste caso da Asesoría Xurídica, pois debe ser provisto mediante principios de mérito, igualdade e capacidade a través dunha convocatoria pública de emprego. Entendemos que iso é importante. E, en todo caso, como algunha universidade pública galega fixo constar, precisamente en aras do que se chama, ou do que eles denominan "transferencia de coñecementos" pero que nós preferimos falar de democratización dos saberes, porque ademais unha universidade pública é pública, pois, en tal caso, que conste que se poida recorrer a elas, pero non ao sector privado, e neste caso de forma obrigada. Polo tanto, tampouco no artigo 13 consta de forma debida que o fundamental é a defensa e a protección dos intereses públicos. Non acreditamos tampouco no silencio administrativo de tipo negativo, e aquí xa protestamos e xa o argumentamos cando se aprobou a Lei de transparencia e bo goberno, onde claramente constaba ese principio como regulado. Nós entendemos que debe constar sempre a resolución expresa para, precisamente, salvagardar os dereitos das persoas na súa defensa, porque neste caso non se garantiría, desde logo, ao noso entender, cun silencio administrativo de tipo negativo, esa provisión, esa garantía de defensa. E no artigo 34, cando se fala de..., nós entendemos que debe garantirse a suficiencia da Asesoría Xurídica Xeral para desenvolver sempre a súa tarefa de defensa do sector público e, polo tanto, evitar a privatización. ¿E iso como se fai? Convocatoria de concurso e, sobre todo, a través de orzamento. Por iso nós aí propoñemos que se modifique. E, desde logo, no que non podemos concordar é no que vostedes redactan na súa disposición adicional primeira, onde –xa se comentou– introducen o manido concepto, de forma disimulada, do habitual bilingüismo cordial. Nós entendemos que despois das serias advertencias e do varapalo que dá o IV Informe sobre o cumprimento da Carta europea de linguas rexionais e minoritarias, onde advirte de que a Xunta de Galicia, o Executivo galego, leva a este respecto un mal camiño con respecto á defensa, á promoción e á normalización da lingua galega en todos os sectores da vida pública, pois que aquí debe ser en galego todo, principalmente; en galego, todo. Por iso nós tamén entendemos que hai aspectos, ademais, moi preocupantes no que afecta –xa se comentou aquí– ao Estatuto do empregado público, sobre todo nos capítulos IV e V, onde incluso os sindicatos advertiron de que non pasou pola Mesa de negociación. Hai feitos que afirman un sendeiro de querer seguir destruíndo o principio da negociación colectiva, e iso, desde logo, nós non podemos apoialo. Estes aspectos deberan modificarse, deberan apartarse do rango desta lei; e se vostedes defenden o diálogo pois, desde logo, esa sería unha forma de demostralo. E o que non podemos compartir tampouco –e sobre todo se non malentendín os argumentos do señor Rueda– é que daba a sensación de que antes de ter defensa alguén xa se ocupa de xulgar se somos culpables ou non para ter a dita defensa, e, entón, elimínase a presunción de inocencia. É dicir, na súa intervención oral aquí, foi o que entendín e, polo tanto, iso é perigoso. Eliminar a presunción de inocencia antes de que sexa o xuízo para saber se temos dereito ou non a esa asistencia xurídica pois é exercer de xuíz antes de tempo e, polo tanto, eliminar a presunción de inocencia. É perigoso. E o mesmo, como se falou aquí xa, do concepto da revogación, que debera eliminarse, porque entón vostedes o que facilitan así é que exista arbitrariedade no comportamento da defensa dos dereitos dos empregados e empregadas do sector público. Por tanto, pola nosa banda é o que temos que dicir. Nós non compartimos..., e non deu tempo, non presentamos unha emenda de devolución á totalidade. Agardamos que se poida modificar e subsanar o que corresponde ao sector do empregado público e que se poidan eliminar eses aspectos que agora mesmo están lesionando –ao noso entender– os dereitos dos traballadores e traballadoras do sector público e que facilitan un comportamento arbitrario por parte, precisamente, da Administración pública, o que non debera ser, se pensamos en que a función esencial da Asesoría Xurídica é velar polos mandatos constitucionais e estatutarios en materia de seguridade xurídica, de legalidade e de defensa dos dereitos fundamentais. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, señor Ron. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, señora Paz.
Grazas, señor presidente. Bos días, señoras deputadas, señores deputados. O primeiro que habería que dicir en relación con este proxecto de lei a modo de crítica é que parece demasiado rimbombante pretender incluílo dentro dese paquete de medidas para a rexeneración da vida política do noso país, porque realmente a única medida que se contempla neste proxecto de lei –que, dalgunha maneira, poderiamos interpretar que vai dirixida á consecución dese obxectivo e que é unha das maiores novidades que se introducen a través deste proxecto de lei– é a cuestión da que se estivo falando aquí nos últimos momentos, que é aclarar cuestións conflitivas que existían anteriormente en relación coa prestación da asistencia xurídica por parte da Administración pública galega, por parte da Asesoría da Xunta de Galiza, a funcionarios e funcionarias e altos cargos e empregados públicos en caso de que teñan algún tipo de contenda xudicial. E, aínda que, efectivamente, hai algúns aspectos que se deben mellorar pola vía da presentación de emendas, á vista de sucesos que nese ámbito existiron neste país en relación coa prestación de asistencia xurídica pagada con cargo aos cartos públicos para determinados cargos públicos, eu creo que se recolle esencialmente o que a ese respecto ten manifestado a xustiza de en qué casos se debe facer fronte por parte da Administración a eses gastos xurídicos. En todo caso, pola vía das emendas parciais poderían aclararse algúns aspectos que pode que non queden o suficientemente claros neste ámbito. Polo demais, acerca deste proxecto de lei eu creo que a mellor definición que se pode dar –despois de dito iso, que é demasiado ambicioso querer incluíla dentro dun plan de rexeneración democrática do noso país– é que é unha lei fundamentalmente continuista en aspectos centrais, e das poucas novidades que introduce –polo menos algunhas que no noso aspecto poden resultar positivas– poderiamos falar de que se habilitan os funcionarios dos servizos xurídicos para actuar en asuntos contenciosos de menor importancia, digamos, relacionados coa actividade xurídica derivada das propias consellerías. A nós, desde logo, parécenos que isto pode resultar positivo en materia de persoal, de sancións administrativas, de tributos incluso, e que os propios funcionarios, en moitos casos, dos servizos de persoal ou dos servizos xurídicos das distintas consellarías poden mesmo ter moito máis coñecemento da materia concreta e, polo tanto, facer perfectamente fronte á atención da defensa deses asuntos que poderiamos cualificar de rutineiros. Tamén cremos que este proxecto de lei queda un pouco coxo nalgúns aspectos, que nós por suposto propoñemos mellorar a través da presentación das emendas parciais que xa fixemos ao respecto. En relación coa asistencia a entidades instrumentais, o que poderiamos denominar o sector público da Administración galega, cremos que a lei é un pouco timorata no sentido de que segue mantendo a posibilidade de que estes entes instrumentais, a través da vía de convenio, poidan establecer ese asesoramento por parte dos servizos da Xunta de Galiza, se ben nós, desde logo, preferiamos que se xeneralizase –que está prevista na lei a posibilidade de facelo, pero que se fixera con carácter xeral– unha aposta máis clara pola existencia de asesorías xurídicas delegadas nos diferentes entes instrumentais, dun modo similar ao que existe por parte da Avogacía do Estado en relación co sector público estatal. En relación cun asunto que foi tamén xa obxecto de tratamento nas anteriores intervencións e que ten que ver coa autoprovisión dentro do sector público, e coa posibilidade de externalización dalgúns servizos da Asesoría Xurídica, nós consideramos que, se acaso, igual se debería acoutar un pouco máis o previsto no artigo 5.2 en relación coa externalización. Porque, se ben desde este grupo parlamentario non nos parece en absoluto descabellado que quede unha certa posibilidade aberta, sempre tal e como se expresa no parágrafo anterior, absolutamente como vía subsidiaria que ten que contar co previo consentimento da Asesoría Xurídica, e reservándose claramente, como así se establece no artigo, un papel preponderante para a Xunta e para os seus servizos, sen embargo si que entendemos –dicíao o señor Ron– que, tal e como está a redacción do artigo, parece que a Xunta parte da presunción de que a súa asesoría ten carencias que deben ser suplidas a través da externalización. Eu creo que igual se debería acoutar –e para iso temos a ponencia– para cuestións excepcionais de especial dificultade xurídica, de especial dificultade técnica, que supoño que é o obxecto que ten introducir esta posibilidade de externalización. Eu non sei, quero pensar, por exemplo, que igual, se volve haber un preito das características do do Prestige no que a Xunta teña que personarse, e no que existen derivadas moi diferentes de dereito mercantil internacional, de dereito medio ambiental, etc., é posible que dentro da Administración pública galega non teñamos expertos que sexan altamente cualificados en cada un deses aspectos, e que, polo tanto, en cuestións puntuais dese tipo si que haxa que externalizar. Pero, se acaso, eu insisto en que na ponencia podemos acoutar un pouco máis a redacción do artigo para que quede claramente vinculado con ese tipo de cuestións. Outra cousa é que, efectivamente, estaremos vixiantes, aínda que se acoute, sobre cal sexa a utilización que por parte do Goberno se faga no futuro desta excepcionalidade que se establece en relación coa posibilidade de externalización. Porque nesta cuestión hai un debate diferente que non ten que ver coa defensa xurídica da Xunta de Galiza, que sería atacar o uso que se fai en moitas ocasións por parte do Goberno galego do que poderiamos chamar consultorías encubertas a través de consultoras ou de despachos que na práctica o que están é agochando servizos xurídicos. Pero, desde logo, creo que esta cuestión á que me estou referindo agora mesmo non se resolvería en ningún caso a través do que puidésemos poñer neste proxecto de lei, porque depende máis ben doutro tipo de disposicións vinculadas á vontade política, como son as asignacións orzamentarias que se fagan para ese tipo de finalidade e a utilización dese tipo de fondos que se faga por parte do Goberno. Hai outros aspectos deste proxecto de lei que nós consideramos discutibles e a respecto dos cales presentamos emendas parciais, como pode ser optar por unha única vía para a selección de persoal, que é o de oposición pura e dura. E pode ser que a algunha persoa lle resulte rechamante que faga esta afirmación. Evidentemente é o método máis transparente de selección que existe, pero, con todo, consideramos que non sobraría que no proxecto de lei se inclúa algún tipo de modalidade de acceso a estes postos de traballo no que se prevexa algún tipo de concursos específicos que permita dalgunha forma airear –se me permiten a expresión– os servizos xurídicos da Xunta e que non conten unicamente con profesionais que desenvolvesen toda a súa vida profesional unicamente no ámbito da Administración da Xunta de Galiza. Isto permitiría, igual que na carreira xudicial, por exemplo, que persoas con dez ou quince, ou os que consideremos oportunos, anos de experiencia no exercicio profesional poidan, a través dun concurso-oposición evidentemente, acceder a esta escala, ou mesmo persoas procedentes doutras administracións, da Administración local ou da Administración do Estado, o que cremos que tamén enriquecería desde o punto de vista técnico o corpo na súa totalidade. E, finalmente, antes de entrar nunha cuestión que para nós tamén é moi importante, que é a que se establece na disposición adicional primeira en relación co uso da lingua galega, permítanme que lles diga que, aínda que, efectivamente, isto tampouco ao mellor é un obxecto de debate político estritamente, si que cremos que igual este proxecto de lei perdeu a oportunidade de buscar ou ensaiar outras fórmulas organizativas e funcionais dentro da asesoría xurídica. E refírome concretamente a que o que fai, dalgunha forma, é consolidar esas dúas patas da asesoría xurídica: por un lado, a Asesoría Xurídica Xeral, e, por outro lado, case coma se fosen independentes, os servizos xurídicos das diferentes consellarías. Nós cremos que se poderían ensaiar outras formas, digamos, de traballar máis en rede, de maior complementariedade, e no que a Asesoría Xurídica da Xunta non só interviñese nas distintas consellarías en asuntos de tramitación administrativa relacionadas con contratacións ou con publicacións de normas, senón que igual podería colaborar e enriquecer noutros ámbitos. E finalmente, en relación co uso da lingua galega, efectivamente, a disposición adicional primeira... Bueno, primeiro, eu non me escandalizo en absoluto. Saben todos e todas que son funcionaria de xustiza e creo que en todos os meus anos exercendo o meu traballo como funcionaria de xustiza nunca vin ningunha demanda, ningún escrito de contestación, ningunha intervención de ningún letrado da Xunta escrito en galego. Polo tanto, digo que non me escandalizo dos datos que deu a señora Vilán, porque é así, e, desde logo, deberemos facer todo o posible para que deixe de ser así. Vostede tamén é o conselleiro responsable da Administración de xustiza e, polo tanto, nós tamén queremos e esperamos esa oferta de consenso que fixo o señor vicepresidente na súa intervención en relación con que esta lei se pode mellorar na fase de ponencia, e desde logo nós pedimos –para nós é unha condición á que non imos renunciar– que se modifique substancialmente o que se dispón na disposición adicional primeira de que a utilización da linguaxe se faga habitualmente. Non, nós queremos que quede taxativamente establecido neste artigo que, como funcionarios públicos, como funcionarios públicos da Administración galega, como funcionarios que defenden o interese público galego, sempre que actúen ante administracións ou órganos xudiciais ou empresas radicadas no noso país, a súa actividade se teña que desenvolver en galego. Cremos que esa é unha cuestión que se debe recoller nesta futura lei con absoluta rotundidade. E, polo tanto, dito isto, quero manifestar que este grupo se vai abster na votación da emenda de totalidade, porque se ben hai diferentes elementos deste proxecto de lei que consideramos que son claramente mellorables, que para nós, ademais, son causa que determinarán cal vai ser o noso voto final en relación con esta lei, como é este ao que acabo de facer mención da disposición adicional en relación coa utilización da lingua galega, sen embargo, consideramos que non hai ningún aspecto que non poida ser subsanable e mellorable en caso de existir vontade por parte do Goberno e do grupo maioritario, e por suposto tamén do resto dos grupos parlamentarios, no trámite de ponencia. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Paz. Polo Grupo Parlamentario Popular, o señor Puy.
Moitas grazas, señor presidente. Noraboa pola súa elección como presidente. Os meus parabéns ao presidente, ao que lle desexamos o mellor no labor que emprende agora á fronte desta institución. Hoxe debatemos o proxecto de lei que presenta o Goberno da Xunta de ordenación da asistencia xurídica da Administración xeral da Comunidade Autónoma e do seu sector público. É un proxecto necesario e oportuno que merece, como di o propio ditame do Consejo General del Poder Judicial, que acompaña a documentación da tramitación da lei, unha valoración positiva polo que significa –entendemos nós– xa, en primeiro lugar, de exercicio da potestade de autoorganización que o Estatuto de autonomía lle atribúe á Comunidade Autónoma. Esta lei é novamente un exercicio do autogoberno, porque significa un paso máis no desenvolvemento do entramado institucional da Comunidade Autónoma, que foi reformado nos últimos anos nos entes fundamentais, como son o Consello de Contas, o Consello Consultivo ou o propio Valedor do Pobo. E fundamentalmente pola importancia do tema, que é o que fai que se enmarque no programa de impulso democrático presentado polo presidente da Xunta hai un ano nesta Cámara, porque reforzar o control interno de carácter xurídico e homoxeneizalo no conxunto do sector público autonómico, e ademais facelo coa máxima eficiencia, como sinalou o vicepresidente na súa intervención, constitúe potenciar unha das bases do Estado social e democrático de dereito. Porque, como todos sabemos, a Constitución, nos seus artigos 1 e 103, o que establece é a suxeición plena da Administración pública á lei, e para asegurala, para asegurar a suxeición á lei, a Asesoría Xurídica, no ámbito do control interno, é fundamental tanto na súa función de asesoramento xurídico como na súa función de defensa en xuízo da propia Administración. Estamos diante dun proxecto necesario que se xustifica xa de entrada polas razóns que impulsan a presentación da lei na Cámara. En primeiro lugar, porque, como tamén se recordou, actualmente a Asesoría Xurídica da Xunta está regulada por unha lei provisional do ano 1984, que regula os servizos xurídicos e que desde entón non foi reformada nunca. É evidente que a Administración autonómica, desde o ano 84, mudou significativamente tanto en tamaño como en importancia, como en competencias que exerce; polo tanto, en primeiro lugar, hai unha necesidade obvia, que é o cambio radical do obxecto regulado, neste caso a Asesoría Xurídica da Xunta de Galicia. E, en segundo lugar, porque se introducen importantes principios. Eu comprendo que sempre que hai un debate de totalidade se pode incorrer na tentación de adiantar algunhas das emendas parciais –a algunha delas me referirei–, pero o importante é qué pretende esta lei, qué principios incorpora e se estamos dispostos a debater o trámite desta lei en función destes principios. ¿Cales son? En primeiro lugar, a extensión da asistencia xurídica, a través da Asesoría Xurídica Xeral, a todas as entidades do sector público autonómico; é dicir, garantir o funcionamento coordinado e regular o asesoramento tamén en todos os entes instrumentais e institucionais da Comunidade Autónoma. E incluso iso é así cando a propia asesoría xurídica non se preste a través dos medios propios da Administración pública. En segundo lugar, estender no ámbito dos servizos da Asesoría Xurídica o principio da autoprovisión que con carácter xeral se establece para o conxunto do sector público autonómico na Lei de racionalización do sector público que aprobamos nesta Cámara no ano 2013. Regúlanse os requisitos para acudir a medios externos, cousa que ata o de agora non se producía, e só cando a autoprovisión non resulte viable –e reservándose sempre para a Asesoría Xurídica a emisión dun informe preceptivo sobre a posibilidade de asumir a defensa ou supervisando en todo caso a actuación da asistencia xurídica– é posible esa contratación externa. O terceiro principio é involucrar a Asesoría Xurídica nos labores de racionalización, simplificación e mellora da calidade normativa da Administración autonómica. Iso quere dicir que hai unha aposta clara pola estabilidade das normas, pola simplificación das normas para a súa mellor comprensión polos administrados e, o que é moi importante, por minimizar os custos administrativos que se derivan da aplicación da normativa autonómica. Por iso, a Asesoría Xurídica asistirá na elaboración e tramitación de todas as leis, que se axustarán aos parámetros e directrices técnicas fixadas pola propia Asesoría Xurídica. En cuarto lugar, regúlase a defensa do persoal funcionario e das autoridades e empregados públicos, unha materia que hoxe non está regulada para a Administración autonómica. Trátase de evitar conflitos de interese, trátase de denegar a defensa cando o procedemento xudicial non deriva do exercicio lexítimo das funcións inherentes ao posto de traballo ou cando a actuación do empregado, do cargo público ou do funcionario non fose lexítima ou se fixese obedecendo ordes manifestamente contrarias á lei. Evidentemente, nós entendemos que non poden regularse por silencio administrativo positivo a figura de concederlle defensa por silencio a unha persoa que se estima que puido ter actuado contra o interese público. Cremos que é de interese xeral garantir que a Asesoría Xurídica sempre estime as solicitudes de defensa de forma expresa para garantir que non se gasten cartos públicos na defensa dunha persoa que actuou de xeito ilexítimo en contra do interese xeral. E, por suposto, tamén defendemos que exista a posibilidade de que, se durante o proceso a avogacía da Xunta considera que hai indicios de que esta persoa actuou contra o interese público, poida revogarse a súa solicitude e deixar de empregar eses cartos públicos en defender a alguén que puido ter causado danos á Administración. En quinto lugar, melloramos a organización da Asesoría Xurídica, e, como consecuencia diso, mellórase tamén a súa independencia, refórzase a dependencia xerárquica funcional de todos os órganos da Asesoría Xurídica, e ademais a existencia dunha única relación de postos de traballo garante que sexa habitualmente o persoal funcionario o que defenda e actúe no sector público autonómico. En sexto lugar, elévase a rango legal a habitualidade do emprego da lingua galega nas actuacións da Asesoría Xurídica, tanto no ámbito interno como no ámbito xurisdicional, nas actuacións xurisdicionais externas da propia Asesoría Xurídica. E finalmente, en sétimo lugar, impúlsase o uso de medios electrónicos. Ben, fronte a estes principios, o Partido Socialista tráenos unha emenda á totalidade con tres argumentos. O primeiro é a falta de remisión aos sindicatos e a falta de consenso cos propios letrados da Xunta, ao que se xuntan algunhas críticas sobre a tramitación, unha tramitación que recordo que seguiu os pasos habituais: ten os informes da Secretaría Xeral de Igualdade, da Dirección Xeral de Avaliación e Reforma Administrativa, da Dirección Xeral de Orzamentos, do Consello Xeral do Poder Xudicial, da Dirección Xeral da Función Pública, da propia Asesoría Xurídica Xeral, aos que se xuntou a remisión para informe da Asociación Profesional de Letrados a Xunta de Galicia, para as súas alegacións. Eu creo que aquí hai un problema de concepción do que se quere dicir cando no Estatuto básico do empregado público se establece cales son as materias de negociación, que o propio Estatuto básico do empregado público di claramente que quedan excluídas as decisións das administracións públicas que afecten as súas potestades de autoorganización. Por iso, esta lei non é obxecto de negociación directa cos propios traballadores, porque, ademais de que houbo diálogo, como acabo de dicir, e que a Asociación Profesional de Letrados da Xunta, que agrupa o cen por cento, saudou moi positivamente esta normativa, este proxecto de normativa, pois evidentemente o que si terá que ir á negociación cos traballadores da Asesoría Xurídica será cando se elabore a estrutura orgánica e a relación de postos de traballo que a propia lei prevé. Polo tanto, estamos falando dunha lei de autooganización da que se derivan situacións que haberá que negociar coa parte sindical, pero iso non quere dicir, evidentemente, que a lei non pasase polo sindicato que agrupa os traballadores da Xunta, que, insisto, saudaron axeitadamente esta lei. É máis, unha lei moi semellante estase a tramitar no País Vasco, e o Grupo Socialista alí non presentou emenda de devolución, por iso non entendemos exactamente por que o Grupo Socialista presenta unha emenda de devolución a este proxecto de lei cun argumento que ademais non se sostén en razóns xurídicas nin en razóns fácticas, posto que os letrados se pronunciaron sobre a conveniencia desta norma. En segundo lugar, curiosamente, o que critica o Partido Socialista é que esta lei o que fai é impulsar a privatización ou a externalización da Asesoría Xurídica da Xunta. Ben, eu creo que vostedes, que votaron en contra da Lei de racionalización, na que se instauraba ese principio, vostedes, que hai pouco na Comisión 3ª se queixaban de que a Xunta contrate demasiado asesorías técnicas con empresas públicas e que faga autoprovisión, e que se pedían que se contratase máis con empresas privadas de consultoría externa, vostedes, que levan facendo todo isto, non nos deixan de sorprender con que agora nos acusen de que con esta lei se favorece a contratación externa. Eu creo que é fácil explicar, como fixo o vicepresidente, o mecanismo que contempla a lei. O que hoxe é unha posibilidade sen ningunha restrición, que é contratar a asesoría xurídica externa, pasa a estar configurada de xeito acoutado e perfectamente excepcional, e só haberá asistencias externas cando a Asesoría non poida atender con medios propios o encargo que se lle fai; e aínda nese caso a Asesoría Xurídica supervisará a actuación do contratado externamente. Polo tanto, non haberá unha proliferación de contratos de asistencia xurídica externa sempre que a Xunta a poida asumir a través da súa propia Asesoría Xurídica, algo que, por certo, se deu noutras etapas que non vou recordar, e que mesmo se está a facer desde outras administracións públicas. Eu pido que se tome isto como unha mera información e non como unha crítica, pero o feito é que a mesma semana en que vostedes presentaban unha emenda á totalidade co argumento de que estamos externalizando a Asesoría Xurídica da Xunta o Concello de Vigo sacou a licitación dun concurso para contratar procuradores externos por 283.702,56 euros, unha contía que é absolutamente inédita na historia recente da Administración autonómica. En terceiro lugar, opóñense a isto porque están, din, en contra do que se fai en relación co tema da lingua galega. É certo que na xustiza a lingua galega é un dos campos onde menos ten avanzado nos últimos anos, e tamén é certo que esa é unha das prioridades da Xunta. Quero recordar que a implantación do expediente electrónico, a partir do día 1 de xaneiro, facilita o emprego da lingua galega en igualdade de condicións co castelán, e xa está implantado o sistema de presentacións, notificacións e comunicacións electrónicas entre os xulgados e os profesionais. Isto foi un gran avance, o anterior programa Minerva non o permitía. Estanse ultimando os traballos para a posta en marcha do "lexgal", o portal xurídico galego, que vai facilitar todas as leis, decretos e ordes no idioma galego, gratis e á disposición de toda a cidadanía. E, polo tanto, tamén esta lei pretende avanzar no trato e na mellora do uso da lingua galego no mundo da xustiza. O que fai a lei é ascender a rango legal a disposición do uso preferente da lingua galega, que xa viña figurando no regulamento da Asesoría Xurídica, un regulamento que se elaborou por parte do último goberno do Partido Popular, cando o presidía Manuel Fraga, un regulamento que o Bipartito reformou no ano 2006 e que no atinxente ao galego deixouno estar como estaba. O que facemos agora é elevar esta norma a rango legal, unha norma que aplicaron todas as administracións, tamén a do Bipartito, e por suposto xa adianto que estamos abertos a aceptar algunhas das emendas que sobre esta cuestión se teñen presentado. Estes son os tres motivos polos que vostedes votan en contra da admisión a trámite, e por iso, antes de concluír, quero facer unha pequena reflexión adicional sobre a actitude dialogante que temos sobre esta lei. E agradecemos, por certo, a posición do Bloque, agradecemos esa abstención, que é unha mostra de que se quere chegar a acordos no contido final desta lei e que, desde logo, nós tamén trataremos de acadar. Das máis das trinta leis que remitiu o Goberno presidido por Núñez Feijóo ao Parlamento nesta lexislatura houbo unha soa lei, a de arquivos, que non recibiu ningunha emenda de devolución. No resto, 32 dos 33 proxectos, tivemos que debater neste Pleno unha emenda á totalidade; 32 de 33 tamén foron os proxectos da Xunta que saíron desta Cámara sen un só voto a favor da oposición. Só rompemos este récord na última Lei de transparencia, na que conseguimos que o Grupo Socialista votase tamén a favor da Lei de transparencia. Desde logo, isto supón un claro contraste co comportamento do grupo maioritario na admisión das proposicións de lei da oposición. Quero recordar que xa temos aprobada a Proposición de lei de reforma do regulamento, a Proposición de lei de igualdade do colectivo LGBT, a Proposición de lei dos enfermos terminais. Do Bloque temos aprobada a iniciativa lexislativa popular, e a maiores estamos tramitando a Lei de caza. E de AGE aprobamos a Lei de protección dos animais en Galicia. Polo tanto, aquí empeza a darse un paradoxo, e é que nós somos capaces de negociar os seus textos e chegar a acordos, e vostedes son incapaces de negociar e chegar a acordos cos nosos textos. Eu creo que nós estamos dando mostras de –pese a ter a maioría– capacidade de aceptar, negociar, e aprobar normas que proceden da oposición; sen embargo, non dan esas mesmas mostras desde as bancadas da oposición. Pensabamos que esta lei polas súas características técnicas e polas súas melloras notables na protección do interese público podería concitar alomenos o consenso de ser admitida a trámite sen unha emenda á totalidade.
Remate, por favor.
Pero xa se ve que non. E nós pensamos que para acadar consensos hai que debater sobre un texto, non rexeitalo antes de que se plantexe. O proxecto está na Cámara e pese a esta actitude, a este pasado, a este récord de leis anteriores, nós seguiremos procurando o acordo e o consenso nesta norma como en todas as demais que están a tramitarse na Cámara, xa que pensamos e cremos que o acordo, o consenso, é a mellor forma de lexislar na procura do ben común. Moitas grazas.
Grazas, señor Puy. Réplica do grupo emendante. Grupo Parlamentario Socialista. Señora Vilán.
Grazas, presidente. O consenso é a mellor forma de lexislar na procura do ben común. E a pregunta é: ¿cantas emendas da última lei aprobada nesta Cámara, a Lei de orzamentos, foron aceptadas por parte do partido que está no Goberno? [[Aplausos.]] O consenso é a mellor forma de procurar o ben común. Parece ser que temos que seguir os pasos do País Vasco porque non temos o noso propio Estatuto de autonomía nin a nosa propia comunidade autónoma con competencias diferentes do País Vasco. Hai que ler o Estatuto de autonomía, e hai que ler de novo a Paco Rubio, volvo lelo de novo, está ben lelo de vez en cando: Es frecuente que una vez elaborado el primer borrador –isto non é un borrador, xa é un proxecto; hai un borrador, un anteproxecto, un borrador do borrador, e logo chega o proxecto– el ministro impulsor del proyecto lo comunique a grupos o sectores afectados. Incluso, a veces, se hace público el borrador preparado, que pasa así a ser discutido por la opinión pública. Nós, é certo, tivemos tres motivos para presentar a nosa emenda de devolución. Primeiro, que non houbo diálogo, que non houbo negociación, que non houbo intentos de consenso, nin no borrador nin no borrador do borrador nin no anteproxecto nin neste proxecto. Agora é cando se ofrece a posibilidade de consenso. Non o houbo. E, ¡home!, que me fale de informes internos de organismos da propia Xunta, supoñemos que serán favorables ao seu borrador, anteproxecto e proxecto. O informe do Consejo General do Poder Judicial, de verdade que gardo a miña opinión sobre dito informe. Vostedes non afondan na mellora da Asesoría Xurídica da Comunidade Autónoma de Galicia. Se fose así, sería tan sinxelo como convocar prazas públicas, novas oposicións, para que haxa máis letradas e letrados da Xunta de Galicia que poidan desenvolver ben o seu traballo. Non é necesario acudir á asistencia xurídica privada. Tanto é así, que unha universidade galega fixo alegacións a este proxecto. Non sabemos se lle chegaron ao vicepresidente, dende logo, aos grupos parlamentarios si; supoñemos que ao vicepresidente tamén, aínda que non aparece en ningún momento ningunha referencia neste proxecto que nos chega. O que di esa universidade é que pode ser que esta lei sexa contraria á Lei de racionalización do sector público autonómico de 2013, da que vostedes presumen tanto. Cumprir a lei, cumprir esta lei, porque é unha ofensa, nos tempos de crise que corren, para as letradas e os letrados da nosa Comunidade Autónoma, que non se acuda a órganos da Administración xeral da Comunidade Autónoma no caso de que sexa necesario, como por exemplo así lles ofreceu esa universidade galega, e teñan que acudir a institucións privadas, a organismos ou a persoas privadas. No uso do galego cumpran a Lei de normalización lingüística, que é do ano 1983. É tan preocupante a situación, e non nos diga aquí que o expediente electrónico facilita, señor Puy, o traballo en galego, porque vostede non sabe como vai o expediente electrónico nin como está a funcionar o expediente electrónico. O sistema Minerva non existe en galego, ¡non existe! Vaia aos xulgados e pregunte, ¡non existe en galego! E o expediente electrónico, mellor non falar de como está a funcionar, mellor estar calado. Senón, vaia aos xulgados e pregúnteo, e xa llo contarán. E xa non lle digo se pregunta sobre o galego dentro da Asesoría Xurídica. Vólvolle dicir que en Pontevedra hai unha letrada en toda a provincia, ¡unha única letrada!, e hai outras provincias nas que non hai ninguén que utilice o galego, nunca, nin sequera para redactar. Tan preocupante que é verdade que o Comité de Expertos do Consello de Europa para a Carta europea das linguas rexionais e minoritarias, di no seu informe que no ámbito xudicial hai carencias, e ínstaos a vostede a que cambien lexislativamente para permitir o desenvolvemento de procesos na nosa lingua. Esta é unha magnífica oportunidade para que o faga. Só isto dá lugar a unha emenda. Ao final, como vostedes teñen a maioría absoluta, sacarán o texto que vostedes queiran, e logo non o cumprirán. Tan sinxelo como esa Lei de transparencia e bo goberno da que nos falaban, que fala de limitar as xestións dun goberno en funcións ao despacho de asuntos ordinarios, e logo, cando hai un goberno en Madrid en funcións que adopta unha decisión como a de que Ence queda na ría de Pontevedra durante 114 anos, vostedes calan, porque parece ser que claro, nós temos que seguir ao País Vasco, pero Madrid, o Estado, non ten que seguir eses traballos limitados, mínimos, dun goberno en funcións. Esa é a forma que teñen vostedes de entender a democracia, de respectar esta Cámara. E quizais vostedes entenden –entendemos– defender a democracia a conveniencia. Nós non. Negocien, retiren o texto e, por suposto, señor Rueda, peche o debate. Grazas.
Grazas, señora Vilán. Seguinte texto lexislativo. Proposición de lei, de iniciativa lexislativa popular, de medidas para garantir a enerxía como servizo público e contra a pobreza enerxética
Para a presentación da defensa da proposición de lei ten a palabra don Carlos Fernando Branco Parga, a quen lle rogo que se achegue á tribuna de oradores, e para iso pídolle á vicepresidenta primeira que o acompañe ata a tribuna.
Bo día e parabéns, señor presidente e señora vicepresidenta. Espero que teña flexibilidade, xa que son novato no cargo. Señoras deputadas... ¿escóitase?, ¿xa está? É a falta de práctica. Señoras deputadas, señores deputados, compañeiros e compañeiras sindicalistas, no último debate do estado da nación galega dicía o presidente Feijóo que demandaba propostas concretas. Cando eu escoitaba ese debate, víñaseme á cabeza precisamente esta ILP que apresenta hoxe a Confederación Intersindical Galega a respecto do sector eléctrico en Galiza. O que facemos, efectivamente, o que imos facer ou intentar, é unha proposta concreta. Galiza, ao longo do tempo, foise especializando na xeración de electricidade moitas veces dun xeito forzoso, manu militari. Parte significativa do noso país foi adicada á produción eléctrica. Iso levános a que, efectivamente, hoxe Galiza ten unha gran potencia instalada, é produtora neta excedentaria ano tras ano. Na última referencia publicada, Galiza exporta o 40 % da electricidade que produce, mais, pola contra, iso non supón ningún beneficio para o país, máis alá dos postos de traballo directos que crea. Niso céntrase a ILP que apresenta a CIG. En primeiro lugar, demandar ou solicitar unha presenza pública da Xunta de Galiza, do Goberno galego, da Administración pública galega, no sector eléctrico. Hai modelos en Europa, hai modelos no Estado, que se poden empregar. Tamén a capacidade de produción con enerxías renovábeis. Somos unha potencia eólica, somos unha potencia hidráulica, non é por que si, é porque temos condicións específicas para iso. Proponse un exemplo, porque o tempo é limitado e finito: un aeroxenerador instalado na Galiza pode funcionar perfectamente por riba das 3.000 horas ao ano; cando un aeroxenerador instalado noutros puntos do Estado, na Meseta, funciona 2.500, 2.200, 2.300 horas ao ano. Iso para pór en valor a nosa capacidade, que a temos, en enerxía renovable, tamén en fotovoltaica. Mesmo, curiosamente, algún dos expertos mundiais en enerxía fotovoltaica é galego ou galega. Pola contra, non se emprega para este país. Galiza, unha das cuestións que a definen como nación, das súas singularidades, é a súa dispersión poboacional. Se se apostase polas enerxías renovábeis, pola fotovoltaica, polo autoconsumo, Galicia tería outra gran capacidade de producir e sería moi acaída para a nosa dispersión poboacional, para aforrar custos de distribución e problemas de transporte. Porén, a lexislación estatal actual limita ou penaliza economicamente o autoconsumo. Mais tamén hai que dicir que, esgotados os carbóns autóctonos galegos, o lignito pardo galego, tanto en Meirama como nas Pontes, Galiza é deficitaria en materia prima. Somos unha potencia transformadora, pero tamén é certo que somos deficitarios en materia prima. Iso debería obrigarnos a ser responsábeis no uso da enerxía. Nesta ILP demándase que se fagan avances concretos nos aforros e na eficiencia enerxética, nos que, por exemplo, no campo da Administración pública queda aínda moito que camiñar. Tamén solicitamos –como no podía ser doutro xeito– a inclusión de Galiza no Plano estatal do carbón. Galicia tivo dúas concas mineiras que foron explotadas intensivamente, porén, o Plano do carbón actual, 2013-2018, asinado polo Ministerio de Industria, polo Goberno do Estado, e os sindicatos españois exclúe taxativamente a Galiza dos beneficios do plano do carbón. Cousa na que se beneficia a outras comunidades, ás cinco comunidades autónomas que teñen carbón, que teñen menos competidores para repartir os cartos en infraestruturas e en axudas empresariais. É a primeira vez que se dá e ten un efecto perverso, totalmente negativo. Galiza conta con determinadas industrias que son [...] no uso da electricidade, en concreto –están os compañeiros arriba– Alcoa, Celsa, Megasa, Ferroatlántica. Estas compañías e outras vense hoxe sometidas a un invento do Goberno de Madrid que é realizar todos os anos unha subhasta sobre o prezo da enerxía. Industrias deste volume económico, desta xeración de emprego, vitais nalgunha comarca do país, que teñan todos os anos que someterse a unha sorte de ruleta rusa para saber que vai pasar o ano seguinte é un auténtico disparate, isto non pasa en ningún sitio de Europa. As tarifas industriais deben ser coñecidas, predicíbeis, con baremos de movementos coñecidos, como pasa noutros sitios. Non podemos esperar ano a ano a ver que pasa con esa industria, porque ademais iso retrae os investimentos para actualizar e modernizar esas industrias. Ninguén inviste se non ten perspectiva máis alá dun ano. Por iso demandamos tamén unha tarifa industrial predicíbel. Por certo, dicir que as tarifas eléctricas do Estado son das máis caras de Europa, por moitos motivos. Hoxe non temos tempo diso, non é obxecto desta ILP, pero son das máis caras de Europa, o cal é un elemento totalmente negativo para o asentamento industrial e a competitividade. Pero a ILP ten dous aspectos que son fulcrais, un é a solicitude dunha tarifa eléctrica galega, e outra medidas específicas contra a pobreza enerxética. Dicía antes que Galicia é excedentaria ano tras ano na xeración de electricidade. Aínda que sexamos deficitarios en materias primas, somos transformadores polas condicións que temos, de vento, de auga. De ser as centrais térmicas –que son– na práctica costeiras, unha loxística de traer carbón de fóra é totalmente posible, superable, xa se está facendo. Non temos, como teñen no interior, noutras comarcas do interior do Estado, centrais térmicas nas que alí non se pode levar carbón de fóra. Aquí pódese traer de fóra perfectamente. Pero, ¿que compoñen os recibos eléctricos?, ¿que compón unha tarifa eléctrica? Basicamente dous conceptos. Un é o propio mercado eléctrico, o pool eléctrico, que é unha sorte de subasta diaria de cada hora do día. Hoxe o prezo medio no mercado é de 50 euros megavatio. Non imos entrar nese aspecto porque é un mercado peculiar que a nós non nos gusta, e non é obxecto deste debate. O que si nos parece importante é o outro concepto, as peaxes eléctricas, que é onde decide o Goberno do Estado; é a parte política da tarifa eléctrica. Dicir que as peaxes dun ano normal son aproximadamente tres orzamentos da Xunta de Galicia, en torno aos 25.000 millóns de euros en cifras redondas. ¿Que vai nestas peaxes, que é onde se pode intervir politicamente? Moitas cuestións. Por exemplo, o transporte da enerxía. A enerxía no transporte pérdese, e pagámola todos solidariamente. Hai algún concello do rural galego que produce máis electricidade que toda a Comunidade Autónoma de Madrid, que triplica en cifras redondas a poboación galega. Levar electricidade de Galiza a Madrid –digo Madrid porque é un exemplo paradigmático, podiamos poñer outros; hai máis comunidades deficitarias, e algunha delas moi industrializada– significa que as perdas en transporte as pagamos todos e todas solidariamente; os galegos e galegas tamén, solidariamente. Pero nas peaxes hai máis conceptos de solidariedade interterritorial: os custos enerxéticos extrapeninsulares. Baleares, Canarias, Ceuta e Melilla son moi caros pola súa condición de sistemas eléctricos illados. O que fai o sistema a través das peaxes é que todos e todas pagamos solidariamente a extrapeninsularidade; nun ano normal, 1.800 millóns de euros. Somos solidarios con Canarias, Baleares, Ceuta e Melilla, 1.800 millóns de euros. Eu sempre digo, cando falo de electricidade, que todo o mundo vai algunha semana da súa vida a Canarias. Bueno, pois saiba que leva a luz pagada. Xa a foi pagando ao longo dos anos. Seguen existindo conceptos de axuda interterritorial. Parece que hai un deputado do PP que non foi nunca a Canarias. Pois cando poida, que vaia. Pero hai outros aspectos de axuda, de solidariedade interterritorial, como a axuda ao carbón español. Carísimo, non competitivo no marco eléctrico actual, 500 millóns de euros. E hai axudas a determinadas tecnoloxías: aos ciclos combinados de gas. Fixéronse unha chea delas e apenas producen, e baixo o concepto de prima de capacidade de reserva, o sistema abóalle cada ano 500 millóns de euros. E un concepto que rematou o ano pasado, en outubro do 2015, que viñemos pagando ao longo dos anos, a moratoria nuclear. Hai 5 grupos nucleares que non chegaron a facerse nunca no Estado. Algún deles tivo obra civil, pero algún outro só foi movemento de terras, e pagáronselles ao longo dos anos 5.700 millóns de euros. Por algún movemento de terras pagamos máis de 1.000 millóns de euros vía tarifa eléctrica e vía recibo. Neste escenario tan hipersolidario con territorios, con tecnoloxías, con empresas, ¿non ha lugar a pedir unha bonificación, unha minoración nas peaxes, aqueles territorios que forzosamente se especializaron na xeración eléctrica e non temos ningún beneficio?, ¿que ata por non ter non temos nin unha empresa radicada na Galiza? Nós, a CIG, non nega a solidariedade, pero tamén di retorno para o país. Por iso demandamos unha minoración nas peaxes do 30 % como país excedentario que somos na produción de electricidade. Ademais veremos na segunda quenda, porque agora non dá tempo, como a tarifa única no Estado é unha falsidade. Non rompe nada porque nós teñamos unha bonificación do 30 %. E un segundo aspecto para nós fulcral tamén, na iniciativa lexislativa popular, é a pobreza enerxética, as medidas contra a pobreza enerxética. Hoxe, nunha situación total de precariedade e pobreza xeneralizada, o concepto de pobreza enerxética é un concepto coloquial, intuitivo. Todos e todas falamos de pobreza enerxética cando alguén non pode pagar o recibo da luz ou o recibo do gas. O que pretende a CIG con esta iniciativa é definir en termos concretos que é pobreza enerxética máis alá do coloquial. Pobreza enerxética, para nós, é cando unha unidade familiar ten que destinar máis do 10 % dos seus ingresos a pagar os recibos da luz ou do gas e non consegue manter a súa vivenda entre 18 e 21 graos. Non é un concepto que inventase ao chou a CIG, está na lexislación inglesa; estaba nun proxecto de lei aprobado polo Parlament catalán, e o que pedimos é que, cando haxa unha unidade familiar nesa situación, que destina máis do 10 % dos seus ingresos a luz e gas e non consegue manter a vivenda entre 18 e 21 graos, que sexa a Administración pública quen se faga cargo dos recibos enerxéticos. Xa sei que hai bonos sociais, incluso tickets enerxéticos; incluso hai un bono social aprobado polo Goberno do Estado que mesmo non ten en consideración cuestións de ingresos económicos. Calquera deputado ou deputada deste Parlamento que sexa familia numerosa, polo simple feito de ser familia numerosa, ten dereito ao bono social, porque non ten cuestións económicas ese concepto. Pero nós non propoñemos nin o ticket nin o bono, propoñemos un dereito, non pasarmos da esmola, da caridade; págolle a factura por dous meses e logo déixolla de pagar. Non, non, isto é un dereito, como a educación e a sanidade. ¿Ou alguén hoxe, nos tempos que corren, cre que se pode ter unha vivenda en Galiza sen calefacción ou sen luz?¿Que calidade de vida é esa? A Administración pública terá que negociar, efectivamente, coas empresas subministradoras, como pasa noutros territorios, pero como dereito, non como esmola nin como tema puntual. En Galiza o que non podemos é ter estas contradicións como país: sermos excedentarios, produción á forza, ocupación de terreos, desaparición de poboacións, dedicado o país a producir electricidade, e mais ningún beneficio para nós, ¡ningún! A nosa industria ten que ter unhas garantías, a nosa poboación ten que ter unha bonificación, non podemos permitir situacións de pobreza enerxética na Galiza.
Vaia rematando, por favor.
Vou rematando, señor presidente. E isto, en definitiva, é o que apresenta hoxe aquí a Confederación Intersindical Galega, que espera e desexa que teña o apoio de todos os grupos parlamentares. De momento, máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Branco Parga. Rolda dos grupos parlamentarios. Grupo Parlamentario Mixto. Señora Iglesias.
Bo día a todas. Bo día, señor presidente. Benvidos e benvidas os promotores desta iniciativa que esta deputada vai apoiar co seu voto. Esta proposición de lei de iniciativa lexislativa popular, que chega a este hemiciclo para a súa toma en consideración, trata de resolver a inxustiza que está a padecer a Galiza dende o momento en que o sistema capitalista a situou como produtora e exportadora de enerxía eléctrica, co custo medioambiental irreversible que trouxo consigo a construción de embalses e centrais hidroeléctricas a mansalva; feito irreversible que xa de por si nos fai merecedoras de vantaxes á hora das tarifas eléctricas. O texto que estamos a debater componse de dúas partes ou capítulos. No capítulo I, propón unha política enerxética propia e diferenciada en canto á nosa condición de país produtor excedentario e exportador de enerxía, con factorías que desenvolven procesos produtivos no uso da enerxía, como por exemplo o aluminio nas plantas que Alcoa ten na Galiza. Medidas como a implantación dunha tarifa eléctrica máis baixa para Galiza, partindo da redución dun 30 % das peaxes do sistema eléctrico; e tamén a creación dunha tarifa industrial estable, con variacións predicibles, á que se poidan acoller os grandes consumidores baixo o cumprimento dunha serie de requisitos de consumo, potencia contratada e dispoñibilidade de interrupción dos subministros, se for preciso, para a xestión do sistema eléctrico. Estas tarifas, estas propostas, mellorarían a competitividade das factorías galegas no actual mercado do aluminio, industrias grandes consumidoras de enerxía, cuxos custos enerxéticos ocupan o segundo lugar dos gastos despois dos salarios. A implantación desta tarifa industrial, ademais, suporía un atractivo para a iniciativa empresarial e o mantemento e a creación de emprego. Señorías, somos un país produtor excedentario e exportador de enerxía, pero o marco tarifario é único para todo o Estado. Un marco que ademais vén imposto polo oligopolio das eléctricas nos seus centros de decisión, tan afastados de nós. A equidade, a igualdade, ás veces, moitas das veces, ten que percorrer o camiño da discriminación positiva. Se na tarifa que pagamos está configurado un 45 % polo custo da enerxía e o resto corresponde ás peaxes políticas, nas que intervén o Goberno, pero que nós en calidade de país exportador non usamos na súa maioría, non é lóxico. É de sentido común e de xustiza que se nos aplique unha bonificación nas peaxes de acceso que nos permitan unha rebaixa de polo menos un 30 %. É posible e de sentido común, e para o ben común na Galiza, propio dun goberno cun proxecto de país de futuro, deseñar e aplicar unha estratexia eléctrica propia, en beneficio do noso tecido industrial e do crecemento e mantemento do emprego, e que tamén dea cumprimento ao dereito universal de toda a poboación galega ao consumo eléctrico. A proposta que desenvolve este proxecto de lei beneficiaría o conxunto da sociedade galega: industria, emprego, freo á emigración xuvenil e á deslocalización industrial, e tamén á clase máis desfavorecida. Hai 100.000 familias galegas que sofren pobreza enerxética. A iniciativa lexislativa popular propón unha tarifa industrial estable, coñecida e predicible, como está a ocorrer en Francia, en Alemaña, e no Estado español en Euskadi, entre outros exemplos. Esta tarifa industrial estable para empresas de grande consumo, como Alcoa en San Ciprián, substituiría o actual sistema de poxa da ininterrompibilidade, rematando coa inseguridade que provoca a poxa anual neste tipo de empresas. Ademais, o actual sistema de poxas provoca enerxías hiperretribuídas e beneficios multimillonarios para empresas privadas. A primeira subasta do chamado servizo de ininterrompibilidade organizado pola Rede Eléctrica Española tivo lugar o 17 e o 21 de novembro do 2014, unha opción por parte de industria de subasta competitiva, similar á doutros mercados coñecidos como o as lonxas ou os mercados das flores, mais coa diferenza de que neste caso é unha subasta a cegas; de feito, compítese por contador ou punto de subministro, dando lugar á circunstancia de que unha mesma planta compita consigo mesma. A negativa de Rede Eléctrica Española a realizar probas previas antes de aplicar un experimento pouco sensato como o define non esta deputada, senón os responsables dalgunhas industrias afectadas, alarma e preocupa a clase traballadora do sector e tamén aos directivos, dos que moitos temen que os prezos irán con seguridade á baixa, que se encarecerá a factura eléctrica da industria española e porén da industria galega. O sistema actual de fixación de tarifas coloca a estas industrias nunha situación de incertidume e déixaas lastradas pola imposibilidade de dispoñer duns custos enerxéticos razoables, coa consecuencia de que estas empresas marchen da Galiza na procura de mellores condicións en canto ao subministro de tarifas eléctricas. Por non falar da situación inestable do mercado internacional de aluminio, alterado pola produción chinesa, que xa acada o 55 % e cada vez exporta máis, polo seu baixo custo. E este feito afecta a Galiza de xeito singular, de tal xeito que ata o presidente, don Alberto, acompañado polo conselleiro de Industria, se reúne co presidente de Rede Eléctrica Española co fin de solicitar o aumento dos prazos na subasta en dous ou tres anos, co mesmo mantemento de condicións. Demanda insuficiente, porque do que se trata é de substituír o actual sistema de subasta por outro estable –repito, estable–, que permita ás industrias ubicadas na Galiza enerxía barata para competir con outros países. Tamén o señor Trenor, na súa intervención neste hemiciclo referida a unha PNL do BNG sobre unha tarifa eléctrica galega, defendida pola señora Adán, recoñecía a necesidade dun novo sistema estable de prezos para favorecer a continuidade das empresas grandes consumidores de enerxía –cito palabras textuais do señor Trenor– "como medida de mantemento á creación de emprego". Referíase o señor deputado a Alcoa en concreto. Así que espero que asuman esta iniciativa porque os argumentos que vostede empregou naquel momento a apoian. O capítulo II da iniciativa lexislativa, cuxa toma en consideración estamos a debater e que agardo que sexa aprobada por unanimidade, propón cinco medidas para erradicar a pobreza enerxética e contempla a enerxía como o que é, un dereito universal. Afecta a 100.000 familias galegas e concrétase nos núcleos de convivencia que teñen –xa o dixo o propoñente– que destinar máis do 10 % dos seus ingresos ás necesidades enerxéticas dos seus fogares. Señores deputados e señoras deputadas, un drama social de novo cuño que se manifesta co inicio da crise e a consecuencia de recortes austericidas aplicados polos gobernos do Partido Popular. Unha pobreza difícil de visualizar porque é de portas para adentro. Non sabemos en cantos fogares consomen latas de conserva porque non poden acender o lume, nin cantos nenos ou nenas fan as tarefas á luz dun candil cos pés coma a neve. Un drama social que provoca, segundo as estatísticas, 800 mortes ao ano na Galiza, ¡800 mortes!, para vergoña dos nosos gobernantes, e que deriva en problemas de saúde e de exclusión social. Unha pobreza que afecta, ¿como non?, ás clases máis favorecidas da nosa sociedade, pois as súas causas veñen dos baixos ingresos, a calidade insuficiente das vivendas e as tarifas vampíricas que aplican as eléctricas en todo o Estado sen que os políticos fagan nada por remedialo.
Vaia rematando, por favor.
Está claro que as medidas tomadas polos responsables políticos son insuficientes, aínda que Galiza mellore no ranking dos países en canto a pobreza enerxética, porque o obxectivo dun bo político é que ningunha galega, que ningún galego, pase pola terrible experiencia de ter que elixir entre pasar fame ou pasar frío. Espero que a toma en consideración desta iniciativa lexislativa popular, avalada por moitos concellos, ademais das sinaturas que a acompañan, sexa aprobada por unanimidade, e que, de ser así, as emendas que se lle apliquen no trámite parlamentario non desvirtúen o espírito do texto inicial, que non é outro que garantir a enerxía como servizo público para o desenvolvemento económico e industrial da Galiza e a erradicación da pobreza enerxética. Máis nada. Moitas grazas.
Grazas, señora Iglesias. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Señor Fajardo.
Bo día a todos e a todas. Permítanme unha brincadeira antes de comezar. Como ven, aínda estou nervioso por estar a punto de arrebatarlle a presidencia ao señor Santalices, [[Risos.]] e non puiden máis que volver tropezar cos aparellos da compañeira. Desculpas. Agradecer, en todo caso, ás persoas que confiaron en min como presidente porque creo que é un elemento de desagravio ante os ataques que sufrín por parte da anterior presidenta, o cal é de agradecer. En todo caso, o primeiro que quero facer é agradecer ao colectivo, ás persoas que traen aquí a esta Cámara unha iniciativa lexislativa popular. É un elemento que non deixa de ser extraordinario, e debera ser normal nun país democrático que a cidadanía teña a capacidade de traer á Cámara que os representa a todos e a todas iniciativas para que sexan debatidas. Pero non é menos certo que poucas veces teñen o éxito de ser atendidas por aqueles que ostentan a maioría. Un Partido Popular que demostra que está absolutamente illado da realidade social do país; un Partido Popular que en moitas comunidades –posiblemente tamén nesta– son auténticas maquinarias de corrupción que se presentan ás eleccións, como se demostra hoxe co que acontece en Valencia, cunha redada policial exclusivamente a esa maquinaria de corrupción que se presentou ás eleccións naquela comunidade autónoma. Polo tanto, hoxe é un día que nós agradecemos a iniciativa. Dende logo, fago propias de AGE cada unha das observacións que fixo o ponente –ou a persoa que defendeu a iniciativa– desde este estrado porque compartimos cada unha das cuestións que aquí se dixeron. E non imos entrar a explicar o que moi ben se explicou a respecto do que ten que ver coas tarifas industriais, coas peaxes políticas que paga este país, pero si queremos incidir nunha cuestión que a nós nos parece absolutamente fundamental, e é ese concepto de que a enerxía eléctrica ten que ser considerada un dereito, e que na sociedade actual, sen enerxía eléctrica, a cidadanía non pode vivir dignamente. Nesta iniciativa fálase de pobreza enerxética, e a pobreza enerxética é algo moito máis sinxelo do que parece. Pobreza enerxética son milleiros de familias neste país –máis de 75.000 familias neste país– que non poden ter nada na súa neveira, que apenas poden ter auga quente, non teñen luz, e que polas noites teñen que durmir xuntos para ter algo onde quentarse e abrigados con mantas, porque son incapaces de ter os recursos necesarios para pagar a súa calefacción. Polo tanto, o primeiro que teriamos que facer desde este Parlamento é ser exemplares e non vivir nun Parlamento alleo a esta realidade; un Parlamento ao que hai que vir abrigado no verán e case espido no inverno. E aquí tamén teriamos que entender que, se somos capaces de estar nesta especie de burbulla rodeados dunha realidade que afecta a 75.000 familias neste país, dende logo, o primeiro que temos que facer é solucionarlle este problema á xente; un problema que xa se ten demostrado –existen informes ao respecto– que matan máis xa as olas de frío na Galiza que as olas de calor. Porque unha boa parte da nosa poboación é incapaz, pola súa incapacidade económica sobrevida polas políticas da Troika e daqueles que as defenden, de manter en condicións idóneas os seus fogares. Por iso nesta norma, na que se plantexa a necesidade de garantir que non se lles corte a enerxía a aquelas persoas que non poden pagala, e que ademais se define claramente cal é o concepto de pobreza enerxética para os que presentan a norma, nós cremos que hai que ir un pouco máis alá, e por iso hai que admitir a trámite esta iniciativa e ser capaces, incluso, de dar un paso máis. Non é cuestión de que as compañías eléctricas reciban do erario do Estado os pagos que non poden facer as familias. É cuestión tamén de –como ben se di na iniciativa– rebaixar as peaxes, é cuestión de rebaixar os custos da electricidade; unha electricidade que ten o seu custo baseado non en decisións políticas, senón en algo que é moi evidente: as portas xiratorias. As portas xiratorias deste país son eléctricas. Decenas de cargos públicos do Partido Popular, pero tamén do Partido Socialista, logo de deixar os gobernos de turno, acaban nos consellos de administración das eléctricas. Esas eléctricas que logo toman decisións que fan que a factura da luz neste país se incremente de forma exponencial cada ano; que fan imposible para moitos veciños e veciñas ter unhas condicións idóneas de mantemento da temperatura nas súas casas; que fan que un dos peores momentos que vive unha familia todos os meses, ou cada dous meses, é cando recibe a factura da electricidade. Cando non pode entender que estiveron todo o mes tratando de esquivar ese gasto e resulta que, cando chega a factura, a factura segue a ser astronómica. Polo tanto, o que se plantexa é tanto como dicirlles dunha vez por todas ás eléctricas que xa está ben, que non pode ser que no conxunto do país gobernen esas compañías. E o que ten que facer un estado digno é ser capaz de atender as necesidades dos seus veciños, porque o problema vén desa corrupción das portas xiratorias, pero tamén da liberalización do sector eléctrico. Nós seguimos defendendo a necesidade de que existan compañías públicas de subministro eléctrico. Polo tanto, hai que recuperar os sectores estratéxicos coma este para o público, para garantir que aquelas cousas que son fundamentais para a calidade de vida dos seres humanos, dos veciños e das veciñas deste país, non estean en mans do mercado. Porque é indecente que algo como o prezo da enerxía, que significa poder vivir ou morrer, estea en mans do mercado. E aos que toman as decisións dálles igual que morran as persoas pola pobreza enerxética, porque o que teñen en conta son as contas de beneficios das súas industrias. Se non, non serían explicables os resultados de beneficios das compañías eléctricas do ano pasado no conxunto do Estado. No conxunto do Estado, 7.100.000 millóns de euros de beneficios das eléctricas mentres morrían miles de persoas pola pobreza enerxética. No 2015, un incremento do 20,8 % dos beneficios das eléctricas mentres os traballadores tiñan conxelados os seus salarios e eran despedidos con indemnizacións de miseria. Pero as eléctricas incrementando un 20,8 % os beneficios empresariais. ¿Como se entende que as compañías eléctricas teñan tres veces máis beneficios que o que supón o orzamento da Consellería de Sanidade deste país? ¿Como se entende, polo tanto, que sigamos con aquilo de que hai que lles pagar ás eléctricas o que gastaron? O que temos que facer é, dunha vez por todas, gobernar para a maioría social, e a maioría social o que pide é que isto sexa un servizo público de calidade. Hai culpables políticos –algúns coñecémolos–, pero ademais o propio INE demostra que a pobreza enerxética –en datos do INE dos últimos catro anos, é dicir, os anos de goberno do Partido Popular– se incrementou un 65 %. Polo tanto, identificada a realidade social, identificados os culpables desta masacre, os culpables teñen que tomar a decisión de, cando menos, admitir a trámite a iniciativa para debater como desde este país podemos ser capaces de axudar a nosa xente, de axudar a industria, que ademais ten unha situación complexa con respecto ao resto do Estado e outros lugares de Europa, pero tamén, ¡como non!, para que dunha vez por todas Galicia non sexa un lugar para explotar sen que quede nada aquí. E moi ben se explicou xa como é posible que sendo unha potencia xeradora de enerxía teñamos apenas ningún beneficio desa xeración. Asumimos todos os custos –os medioambientais e os sociais–, pero somos incapaces de garantir que algún beneficio quede no noso país. Polo tanto, os parabéns desde a nosa organización aos que presentan a iniciativa, van contar co voto favorable do noso grupo parlamentario. E esperamos que se teña asumido, dunha vez por todas, que os que gobernan teñen que gobernar para a maioría social, e a maioría social o que está demandando é que un sector como o eléctrico sexa un sector estratéxico e que, polo tanto, teña unha parte de público que garanta que o acceso en condicións dignas á enerxía eléctrica sexa un dereito de cidadanía para o conxunto de veciños e veciñas deste país. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Fajardo. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Señora Adán.
Grazas, presidente. Bo día, señoras deputadas, señores deputados. Parabéns ao novo presidente. Agardamos que agora a tribuna si que teña en todos os plenos persoas invitadas. Tamén saudar as persoas que nos acompañan, os promotores desta iniciativa lexislativa popular, a Confederación Intersindical Galega, e darlles os parabéns por este esforzo, por este traballo de traer ao Parlamento galego unha iniciativa para falar da nosa enerxía, da electricidade e tamén da pobreza enerxética. Tamén parabéns a todas as persoas que asinaron esta iniciativa lexislativa popular, porque non podemos esquecer que foron máis de 17.000 sinaturas de persoas que se preocuparon por coñecer cal é a situación que vive Galiza respecto da enerxía e cales son as medidas concretas que, efectivamente –como moi ben explicaba o ponente na súa intervención–, traen para que sexan admitidas a trámite como ideas para que o Goberno galego asuma, teñamos unha tarifa eléctrica galega e se elimine a pobreza enerxética. Eu quero comezar cunha pequena reflexión a respecto do carácter da enerxía, porque estamos escoitando –e así escoitamos o señor Branco na súa intervención– que é un dereito, que é un servizo público, mais se imos á última lei, á Lei do sector eléctrico do 2013, elaborada polo Partido Popular, vén definida non como dereito, non como servizo público, senón exactamente como unha actividade económica de interese xeral. Ese é o problema, que para o Partido Popular a electricidade e a enerxía non é un servizo público, non é un dereito, senón unha actividade económica. Unha actividade económica que, efectivamente, deixa os seus beneficios nos despachos das grandes eléctricas e deixa as persoas coa luz apagada e sen calefacción cando non poden acendela. Unha actividade económica que deixa os seus beneficios nos despachos das grandes eléctricas, fundamentalmente en Madrid, mentres que os custos medioambientais, mentres que os custos da produción enerxética, os deixa aquí en Galiza, sen ningún beneficio para os galegos e as galegas, ¡sen ningún beneficio! Por iso nós hoxe partimos de que esta proposta vén restaurar a electricidade, a enerxía, como un servizo público e como un dereito de todas as persoas e do pobo galego. De aí que estea dividida en dúas partes, como xa foi explicado: unha primeira, na cal se defende, fundamentalmente, esa tarifa eléctrica galega con dous beneficios para as familias e as persoas. Efectivamente, para as empresas, para as industrias e tamén para os grandes consumidores de electricidade que todos os anos flutúan os seus postos de traballo en función desas cousas que tamén xa foron explicadas. Sobre a tarifa eléctrica galega temos falado en reiteradas ocasións neste Parlamento, tanto dende esta tribuna como dende a propia Comisión de Industria. Mágoa que o conselleiro de Industria non estea para rematar todo este debate. Eu sempre me teño preguntado por que o Partido Popular e o Goberno galego, no seu conxunto, non asumen nin sequera a posibilidade de facer un estudo, cos mecanismos que ten o Goberno galego e a Consellería de Industria e o propio Instituto Enerxético de Galiza, sobre as vantaxes e as posibilidades que daría unha tarifa eléctrica galega. E algo que me pregunto en reiteradas ocasións, porque aínda recentemente votaron en contra desta posibilidade. Estudar, efectivamente, que significaría na nosa economía, na produción das industrias grandes consumidoras de electricidade, na pequena e na mediana empresa, e nas familias e persoas en xeral, a posibilidade dunha redución, como aquí ben explicou o ponente e como explica perfectamente este texto lexislativo que se somete hoxe a debate: o que significaría unha redución do 30 % nas peaxes. Algo que é –dende a nosa premisa– de absoluta xustiza, dado que a produción enerxética se realiza a través dos recursos naturais que son de todos os galegos e galegas. E, polo tanto, se eses recursos naturais de todos os galegos e galegas son os que están producindo esa electricidade, ¿por que non existe esa redución, esa posibilidade?, ou, ¿por que o Partido Popular se nega completamente, nin tan sequera, a analizar a posibilidade desa tarifa eléctrica galega? Como ben sabe o Partido Popular, porque ademais chegou a un acordo co PNV, existe unha tarifa eléctrica vasca, ou algo semellante a esa tarifa eléctrica vasca. Por exemplo, si existe, é dicir, unha minoración das peaxes nas tarifas que paga a industria vasca, e a esa minoración podemos poñerlle o nome que queiran, pero de feito en moitos xornais apareceu así, como tarifa vasca, e eu traio aquí un dos debates que se produciron ao respecto onde claramente... Voulles ler o titular a todas as deputadas, pero fundamentalmente ao Partido Popular, neste intento de convencelos de que polo menos asuman a trámite esta iniciativa: "A baixada da luz á industria vasca crea grande malestar entre os seus rivais". Rivais referíanse a todas as empresas e industrias que, efectivamente, ven como non se lles baixan as peaxes, en cambio hai en sitios que si se conseguen a través dun pacto político no trámite de debate da última lei do sector eléctrico de 2013, porque hai unhas peaxes que, como xa foi explicado aquí, son peaxes políticas e, polo tanto, a súa minoración ou a súa subida dependen de decisións políticas. E nós entendemos que que se asuma esta iniciativa lexislativa popular e, polo tanto, se reduzan nun 30 % as peaxes é unha decisión política. Se o Partido Popular vota en contra é porque politicamente está en contra de que Galiza teña unha tarifa eléctrica máis barata, porque si é absolutamente posible. E xa o que nunca dende o Bloque Nacionalista Galego podemos entender é por que sistematicamente tamén o Partido Popular vota en contra de iniciativas a respecto da eliminación da pobreza enerxética. É un feito que a pobreza enerxética é un elemento máis desas desigualdades que veñen producindo as políticas postas en marcha pola dereita e polo Partido Popular. Un 18 % –eses son os cálculos segundo os informes que existen– da poboación galega non pode pagar a factura eléctrica ou ten verdadeiras dificultades para facelo. É o que se chaman persoas que son consumidores vulnerábeis. Bueno, ¿pois esas que resposta teñen da Administración? Un tícket absolutamente insuficiente que non chega nin ao 0,5 % desas máis de 180.000 familias, unidades de convivencia, que non poden facer fronte ao recibo da luz. Pois nin ao 0,5 % chega ese tícket enerxético que se nos propón –mais ben como propaganda– dende o Goberno. E vostedes sistematicamente non asumen que a pobreza enerxética é un dos maiores problemas que teñen as persoas hoxe. De feito, hai catro ou cinco anos, se miramos cara atrás, non existía nin estaba tan sequera este concepto tan empregado polas persoas que traballan todos os días no ámbito das ONG e da pobreza. Recentemente –e vostedes coñéceno perfectamente–, o propio ditame da Unión Europea fala a respecto de todas as medidas que se deben adoptar para prever e combater a pobreza enerxética, e unha é clara: evitar os cortes de subministro de luz. O que esta iniciativa lexislativa popular hoxe nos propón a debate é que a Administración asuma que non se dean cortes de luz. Eu considero, nós consideramos, que se debería obrigar as propias eléctricas, que teñen uns beneficios realmente alarmantes, a que nunca cortaran a luz ás persoas que non poden pagala. Mais en todo caso, de non podelas obrigar, debe ser a Administración, como esta iniciativa nos trae hoxe a debate, a que asuma eses custos, porque o que é totalmente inxusto, o que é totalmente inmoral, é que non se poida acender a luz, que non se poida acender a calefacción, nun país como Galiza, nunha nación como Galiza, onde produce un 40 % máis do que consume. Unha nación que non ten ningún beneficio pola súa produción enerxética. Diante desta situación e despois da explicación dada polo propio ponente –ao cal lle agradecemos a presenza hoxe e tamén a todos os compañeiros e compañeiras que nos acompañan–, o voto do Bloque Nacionalista Galego vai ser favorable pola iniciativa que se trae a debate, polo calado e profundidade que ten esta iniciativa, xa que afonda nunha cuestión básica: ¿Pode Galiza ser quen de xestionar os seus propios recursos naturais no seu beneficio, como pide unha tarifa eléctrica galega? Non soamente por esa xestión deses recursos, senón para aumentar o benestar das persoas en dous niveis: para eliminar a pobreza enerxética e para ser un motor a propia xestión da enerxía da electricidade, da produción industrial da pequena e da mediana empresa. Por cuestións económicas, por cuestións de mellora e benestar da vida das persoas e, dende logo, por cuestións de mellorar o noso autogoberno, consideramos moi interesante este texto e imos apoialo. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Adán. Grupo Parlamentario Socialista, señor Losada.
Moitas grazas, señorías. Señor presidente, primeiro a noraboa polo seu novo cargo. Quero agradecer aos promotores desta iniciativa lexislativa popular o seu esforzo e, desde logo, o compromiso co que é un problema grave, económico e tamén social desta comunidade autónoma. E tamén agradecer ao ponente a súa intervención, que, máis alá das diferenzas ideolóxicas pertinentes, como sempre, o sector eléctrico deste país coñéceo ben. Esta iniciativa lexislativa popular, que o Grupo Socialista vai votar afirmativamente a súa toma en consideración, eu creo que reflicte moi ben o que son as dúas grandes problemáticas ou as dúas grandes vías de actuación e de impacto da crise económica. Por un lado, a política económica nun sentido estrito e, por suposto, as consecuencias sociais desas políticas económicas. Eu creo que os dous capítulos desta iniciativa recollen perfectamente esta cuestión. Eu quero empezar falando da parte da política económica, da parte da tarifa eléctrica galega, inicialmente dunha reforma enerxética que fai o Partido Popular, que coa coartada dun problema que obxectivamente existe –eu non vou facer deixación das responsabilidades que gobernos anteriores poden ter–, pois coa coartada dese problema, que é o déficit tarifario, que tamén se podería falar, e temos falado neste Parlamento moito de como se chega a esa situación, cal é a súa orixe, cales son as dificultades para controlalo, pois se levan adiante políticas que claramente priorizan os intereses das grandes eléctricas, fundamentalmente agrupadas en Unesa, fronte a outro tipo de intereses económicos e tamén medioambientais. Eu creo que é conveniente saber de onde vén o Partido Popular, que foi quen puxo en funcionamento ou en vigor esta reforma enerxética. Sei que soa pesado, pero eu volvo recordar o primo de Rajoy, quero dicir, a insensibilidade coas cuestións medioambientais da dereita española é histórica. E vímolo onte, vímolo onte cando [[Aplausos.]] o Ministerio de Medio Ambiente, Agricultura e Pesca regalou... Por certo, Ence subiu un 6 % en bolsa, supoño que será por algo. Polo tanto, esta é a primeira cuestión. Indubidablemente, nese déficit de tarifa estanse pagando cuestións –dicíao Fernando Blanco, o ponente da iniciativa lexislativa popular, para min segue sendo un compañeiro aquí do Hemiciclo, pero bueno–, a moratoria nuclear estase pagando. Efectivamente, estanse pagando eses custos á transición á competencia, que son uns custos infinitos cronoloxicamente, porque eu podo entender que, efectivamente, hai un custo no momento de adaptación a unha nova situación de mercado, pero en todo caso haberá que definir canto é e en canto tempo se retribúe. E, por outra parte, tamén se están retribuíndo, co prezo máis caro de produción, instalacións xa moi folgadamente amortizadas. E isto, indubidablemente, significa beneficios, significa beneficios crecentes. Significa beneficios, significa un ataque frontal ás eólicas, ás fotovoltaicas enerxías renovables, e, desde logo, neste caso Galicia aparece como unha gran damnificada. Non corresponde agora, non está na iniciativa lexislativa popular, pero deberiamos tamén ter en conta o que foi o fiasco absoluto do novo Plan eólico, ese plan industrial; eu sempre quero recordalo, 6.000 millóns de euros e 14.000 empregos. E os resultados cuantitativos desta reforma enerxética, porque recordamos que o obxectivo fundamental era que a enerxía fose máis barata en España. E temos os datos xa do ano 2015: medrou un 5,3 %. Pode non parecer moito, pero se temos en conta que practicamente o IPC está en cero, pois, bueno, xa parece que é un pouco máis. E logo, curiosamente, como acontece sempre que se intenta explicar o inexplicable, aparece a realidade de que non son as enerxías renovables as causantes do elevado prezo da enerxía en España, como diciamos antes. E dío, ademais, o propio ministro. O propio ministro di que o prezo da electricidade en España foi en decembro un 60 % superior ao da media europea polo menor vento. Poñámonos de acordo, é dicir, ¿a entrada da eólica no sistema encarece ou baixa o prezo? Porque dá a sensación de que non encarece o prezo da electricidade en España. Eu estou falando das declaracións do ministro Soria, que é exactamente o que dixo. E, por certo, a enerxía eólica produciu a electricidade máis barata en España no ano 2015, dito tamén neste caso por Rede Eléctrica de España. Polo tanto, indubidablemente, o obxectivo fundamental desta reforma non era, en absoluto, nin o tema do déficit de tarifa, nin parece que foran as propias tarifas enerxéticas. Presidente, que se foi o tempo de aí... Digo por ter unha... [[O señor presidente pronuncia palabras que non se perciben.]] Vale. O que si temos é outra cuestión. Temos os 1.206 millóns de beneficios de Endesa ata setembro; temos xa o anuncio de que as grandes eléctricas van incrementar un 25 % os seus dividendos no ano 2017, que non está nada mal; e temos, desde logo, o que son os incrementos medios da retribución das eléctricas: Endesa 5,3 % de crecemento, Gas Natural 5,6 % e Iberdrola 4,6 %. Este é o marco xeral no que nos estamos movendo. É dicir, hai gañadores e perdedores. O tema da tarifa eléctrica galega. Efectivamente, os socialistas cuestionamos algúns plantexamentos xerais procedentes, digamos, do nacionalismo; cremos, sen ningunha dúbida, que no tema do custo de transporte é perfectamente asumible a redución, porque indubidablemente é un compoñente do custo de produción xeral e, polo tanto, pódese incidir sobre el. E, por outro lado, hai precedentes, é dicir, esa pretendida unidade de mercado, pois noutras fontes enerxéticas como os combustibles non se aplica, e efectivamente o caso de Euskadi, aínda que é certo que non é unha tarifa eléctrica vasca ad hoc, si que é verdade que permitiu, a través de modificacións lexislativas, adaptar a tarifa eléctrica ás particularidades do tecido produtivo vasco. E o tecido produtivo vasco é un tecido industrial non electrointensivo, de feito a única empresa que necesitaba que era a electrointensiva, que era Arcelormittal, acaba precisamente de pechar temporalmente as súas portas en Sestao. E normalmente de potencia media a enerxía que necesita o tecido industrial vasco e esa reivindicación vasca satisfíxose parece que satisfactoriamente para ao sector. O terceiro punto, a pobreza enerxética. Efectivamente, son as consecuencias non exactamente, ou exclusivamente, da reforma enerxética, pero si deste tipo de políticas. Aquí neste Parlamento pois temos asistido a afirmacións sorprendentes, moitas. Eu quero recordar algunha, recordo cando emigraban máis xóvenes galegos no ano 2007 que no ano 2015, díxoo o presidente da Xunta, e tamén dixo que había máis pobres no ano 2007 que no ano 2015. Contounos unha historia da renda media, en fin, algo parecido a iso da execución orzamentaria e da plurianualidade. En todo caso, o que si é certo, e é un feito obxectivo contrastado empiricamente, con datos dos institutos estatísticos oficiais, con datos de ONG, con datos da Asociación Estatal de Directores e Xerentes de Servizos Sociais, é que o gasto social se ten reducido dunha maneira brutal durante a crise. Por certo, no desenvolvemento dos servizos sociais en Galicia estamos na cuarta posición pola cola, e segundo volvo repetir os datos non son do Partido Socialista, senón desta Asociación Estatal de Directores e Xerentes de Servizos Sociais, e sen ningunha dúbida o desemprego de longa duración sostido no tempo significa un empobrecemento brutal, mentres as políticas activas de emprego e as coberturas se reducen de maneira drástica. E nese contexto, efectivamente, a pobreza enerxética está aí, forma parte desa situación social dramática. Na nosa opinión debería de formar parte dese ingreso mínimo vital que nós plantexamos, o Partido Socialista, que debería de cubrir, efectivamente, alimentación, aloxamento, enerxía e auga, e, sen ningunha dúbida, tamén entendemos que o Partido Popular ata o de agora o único que fixo con este tema foi, por dicilo dalgunha maneira, parches. Durante meses votou en contra das iniciativas dos grupos da oposición en relación con este tema, negando a evidencia de que existía xente que non podía pagar os seus recibos da luz. Despois puxo en funcionamento un sistema complexo, kafkiano, iso si, electrónico, pois é evidente que as familias de menor renda, menor nivel educativo, etc., son as que teñen máis facilidades para manter estes sistemas de comunicación coa Administración. Eu quero recordarlle ao partido Popular tamén que hai 12.000 familias en Galicia que viven en infravivendas, 12.000 familias é aproximadamente o concello de Vilagarcía de Arousa, é dicir, digo en termos de tamaño...
Vaia rematando, por favor.
Polo tanto, púxeronse en funcionamento este tipo de mecanismos escasos en contías, complexos desarticulados da política social da Xunta, de feito quen os xestiona é a propia Consellería de Economía e Industria, algo absolutamente impensable, é como se lle tocaran os temas relacionados cos problemas de alimentación en relación coa renda á Consellería de Agricultura e Pesca. É dicir, absolutamente inexplicable en termos políticos, e lamentablemente tivemos unha Comisión de Industria a semana pasada, o venres, en que se debateron algúns destes temas en iniciativas de distintos grupos. Moito nos tememos que perseverarán no erro, pero o que non poden negar é a evidencia, e a evidencia é que a enerxía é cara, é un problema grave para o tecido económico de Galicia e é un problema moi grave, moi grave, para as familias en situación de pobreza e de exclusión social. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Losada. Grupo Parlamentario Popular, señor Fariñas.
Moitas grazas, señor presidente. Permítame felicitalo tamén pola súa elección de hoxe, e espero que reciba vostede a colaboración de todos os grupos parlamentarios, do mesmo xeito que a vai recibir do Grupo Parlamentario Popular para facer desenvolver o seu labor o mellor posible para os intereses da Cámara, que non só dun partido político. Do mesmo xeito, saúdo tamén e felicito, na parte que lles toca como xestores da presentación da iniciativa lexislativa popular, os representantes da CIG, do mesmo xeito que saúdo tamén os traballadores das distintas empresas que aquí se mencionaron e que están hoxe asistindo ao debate. Eu interveño en nome do Grupo Parlamentario Popular para fixar posicións sobre a toma en consideración ou non dunha iniciativa lexislativa popular que se presenta aquí con tres artigos concretos, claros e meridianos; aínda que señor Blanco, permítame que xa ve que aquí os grupos políticos aproveitan calquera circunstancia acaída a ILP de hoxe para repartir agasallos verbais paro o Grupo Parlamentario Popular, quizais coa intención de convencelo de que debe a través de recibir bofetadas pois ser máis sensible que se non as recibira. Pero bueno, a nós tamén nos gusta que nos traten con cariño algunha vez, señores voceiros, e, polo tanto, ao mellor seriamos máis sensibles. En calquera caso, eu estou de acordo con moitos dos preceptos que expuxo aquí o señor Branco Parga, e non hai que esquecer certas cousas que se sobrevoaron aquí por riba, así como se non tiveran relevancia. Nós herdamos un déficit tarifario de 26.000 millóns de euros, en palabras do propio ex presidente do Goberno anterior, pois catro ou cinco veces a moratoria nuclear. Unha moratoria nuclear que, efectivamente, estamos pagando; a segunda moratoria nuclear, que a primeira rematámola de pagar o ano pasado. Estamos con iso, cun recibo da luz indecente, ¡si, indecente!, sobre o que hai que actuar e sobre o que se actuou desde o primeiro momento. Neste caso, nós deixamos un recibo de 360 euros no 2004 e recibimos un recibo no 2011 de 781 euros, un 104 % máis. Aínda que agora se queiran facer contas, podemos contar desde o 2008 ao 2015, podemos contar desde o 2009 ao 2014, e pódense facer tantas porcentaxes como un queira exprimir, martirizar os números ata que digan o que un quere que digan, pero os números non son debatibles e son tozudos, e son como son, e os datos son irrefutables. Equivocáronse vostedes, equivocáronse os gobernos ao facer unhas previsións de demanda de consumo e facer unhas previsións de consumo propio, instalar 108.000 megavatios para un consumo máximo no ano 2007 de 45.500 megavatios. Iso si, pagámolos exactamente igual, porque as enerxías están todas retribuídas, todas están retribuídas, máis ou menos. Fíxose un deseño que é abusivo previsto en 470 megavatios das fotovoltaicas, que acabaron sendo retribuídas a 430 euros megavatio, a 430 euros megavatio e instalados 4.500 megavatios, iso era o que dicía o ministro Sebastián en función do éxito que os terratenentes tiñan nas visitas aos ministerios e atopábame eu só no Consello de Ministros contra todos, ¡esa é a realidade! Pero imos, por respecto, entrar na ILP de hoxe. Xa dixen que nós estamos de acordo en moitas das propostas das que aquí se expoñen, non tanto noutras, pero en calquera caso, señor Blanco, como voceiro do grupo dos promotores propoñentes desta iniciativa, direille que merece a pena debatelo, e por iso imos votar a favor da toma en consideración desta iniciativa lexislativa popular, para que este Parlamento tome conta dela e poida elaborar un texto legal. Ese é o compromiso do Partido Popular tamén coas persoas vulnerables, e neste caso cos representantes do pobo que traen aquí as súas iniciativas. Estou seguro de que será un trámite lexislativo que coa axuda inestimable, a colaboración, supervisión e control dos organismos da Cámara sairá unha lei perfectamente respectuosa coa orde constitucional, e ademais unha orde perfectamente de acordo co marco competencial da Comunidade Autónoma de Galicia. Non nos vai suceder, que non sucederá, o que sucedeu en Cataluña, que querendo lexislar sobre definicións de consumidores vulnerables, e tamén lexislar sobre a imposibilidade de cortar servizos de subministro enerxético, viron como o tribunal constitucional, ¡verdade!, esa é a reivindicación de Montesquieu, o novo Montesquieu coa nova separación dos poderes Lexislativo, Executivo e Xudicial personificado no señor voceiro de AGE co respecto habitual. Pero bueno, en calquera caso, diría que suspendida polo Tribunal Constitucional, co cal non están desfrutando os cataláns dese servizo, que por certo si están desfrutando en Galicia, que xa se pode solicitar despois de firmar o convenio de intenso diálogo coas eléctricas para que non se lles corte o subministro ás persoas vulnerables, que tan só terán que solicitalo e comunicalo, e automaticamente a Xunta farase cargo das facturas, de dúas facturas ata un importe de 200 euros. Poden dicir o que queiran, insisto en que se tramitará este texto, esta iniciativa, e transformarase nun texto lexislativo. Tamén dou fe de que se transformará nun texto lexislativo e ese texto lexislativo servirá tamén, á parte das achegas que se fagan no proceso de debate, para brindar accións que a Xunta de Galicia está a realizar neste momento, como ese convenio ao que facía referencia ou ese tícket eléctrico e social que aplica o Goberno galego por mandato desta Cámara; porque se aprobou unha proposición non de lei, a proposta do Partido Popular, do Grupo Parlamentario Popular, que non contou, señor Branco, con ningún voto a favor de ningún dos partidos da oposición, por iso agora non lles gusta. Recordo unha ilustre voceira desta Cámara dicindo: "¡Contos, son contos!". Pois non son contos, señora Adán, é exactamente o mandato imperativo dunha iniciativa emanada neste Parlamento e só apoiada, repito, polo Grupo Parlamentario Popular. En calquera caso, ese tícket eléctrico social servirá para que se paguen neste ano 2016 unha achegas ás persoas con máis necesidades e con menos recursos, de trinta e ata cincuenta euros en cada factura bimestral. A vostede pode parecerlle pouco, pero é complementario tamén co bono social e con outras medidas de axudas que tamén están en marcha polo Goberno galego, un goberno que, vostedes dirán o que queiran, é solidario coas persoas máis necesitadas; por iso se aprobou un orzamento no que o 80 % vai destinado ao gasto social. Pode que non lles faga falta, ¡é igual!, vostedes non acudan ao bono social, non teñen por que, renuncien a el, que tamén está modificado este ano pola normativa estatal. Pero, bueno, o bono social viña de onde viña. Respecto da definición da pobreza enerxética, teremos oportunidade de falar, porque vostede sabe que me consta que como un coñecedor profundo do sistema enerxético coñece que non hai unha definición concreta, a Unión Europea non a ten aceptada para toda Europa, e sabe que isto é unha competencia que delegou transitoriamente nos gobernos, porque non hai unanimidade de criterio. Aquí achégasenos unha definición, que é a definición británica máis vinculada a uns graos para manter un clima entre 18 e 21 graos de temperatura nos fogares, pero a enquisa de condicións de vida, por exemplo, ou a enquisa de orzamentos familiares, por exemplo, falan doutro tipo de definicións, doutro tipo de incidencias, entre as que se encontra, por exemplo, a deficiencia das vivendas, que é máis do 55 % do vello parque de vivendas nacional, que non foi feito con criterios de eficiencia enerxética. E niso está traballando tamén a Xunta cos seus plans de eficiencia, que pretenden mobilizar 45 millóns de euros entre o plan...
Vaia rematando, por favor.
...do ano 15 e o plan do ano 16. E dito isto, señoría, non quero máis que felicitalos de novo por esta iniciativa e dicirlles que contan co apoio do Grupo Parlamentario Popular e que será posible entrar a debate e facer achegas construtivas para que saia de aquí o mellor texto lexislativo posible. Máis nada e moitas grazas, señor presidente.
Grazas, señor Fariñas. Turno de peche, señor Branco Parga.
Ben, en primeiro lugar, como non podía ser doutro xeito, agradecer aos cinco grupos parlamentarios que vaian apoiar a toma en consideración desta iniciativa lexislativa popular, tanto ao Grupo Mixto, ao Grupo da AGE, ao Grupo do Bloque Nacionalista Galego, ao Grupo Socialista coma ao Grupo Popular. Efectivamente, non o dixen na primeira intervención, esta iniciativa lexislativa popular vén apoiada por máis de 17.000 sinaturas verificadas, supera amplamente a actual normativa das ILP, mesmo tamén superaba a anterior normativa que rexía nas ILP. Tamén ten o apoio de máis de cincuenta concellos da Galiza, entre eles, seis dos grandes concellos galegos e tres deputacións provinciais. Aquí, nos discursos, suscitouse un certo debate, porque ás veces queremos etiquetar as cuestións a respecto de tarifa eléctrica galega. Nós non facemos fetichismo a respecto do nome, si do concepto. É dicir, as tarifas eléctricas unificadas no Estado español teñen a súa orixe é no ano 1953, no franquismo; hai estados europeos nos que non hai tarifa eléctrica única. Pero mesmo na lexislación actual, a máis recente, a de 2013, a Lei 24/2013, en dous artigos concretos que están en vigor, no 16.4 e no 17.6, a respecto da tarifa eléctrica, contempla a posibilidade da creación de suplementos territoriais, racha coa posibilidade de tarifa eléctrica única. ¿E que son eses suplementos territoriais? Van no sentido contrario, efectivamente, do que pretende esta iniciativa. O que din eses dous artigos desa lei en vigor é que naquelas comunidades autónomas ou concellos onde haxa impostos específicos á actividade eléctrica se poderá aplicar –que non se está a aplicar– un suplemento territorial polo mesmo valor dos impostos. En román paladino, se na nosa nación, Galiza, hai tres impostos eléctricos, a saber: ecotaxa, canon eólico e canon hidráulico, o que di esa norma é que podería ser, se así o decide o Goberno central, que os galegos e galegas, por riba da tarifa actual, pagásemos un suplemento territorial en igual contía do que se recada por eses tres conceptos. Non se está a aplicar, pero está no marco legal actual. Está no marco legal actual, a Lei 24/2013. Pero é que, ademais, no momento que así se aproba esa lei dáse un pacto entre o Goberno nese momento –hoxe en funcións, pero Goberno nese momento– e o Grupo Vasco no Congreso. Para que se vexa para que serve un grupo concreto no Congreso. Por ese acordo crece unha peaxe inexistente, que nunca existía, a 6.1B; había a 6.1 e desglósase en 6.1A e 6.1B. Faise por unha cuestión meramente técnica, porque hai unha singularidade na zona de Euskal Herria, –non só en Euskadi, perdón, en Euskal Herria e nalgún territorio máis–, nunhas liñas de distribución moi singulares da época de Iberduero –antes de fusionarse con Hidrola, que crea Iberdrola–, que só se dan nese territorio. Crece esa peaxe e rebáixanse de facto as peaxes, que é o que nos interesa a nós. De feito, na orde de peaxes deste ano, no ano no que andamos, en 2016, é a única peaxe que se rebaixa, o resto permanecen conxeladas. E rebáixase un 6,7 % ¿Que significa isto? Que a industria vasca xa está para pagar este ano no seu conxunto 50 millóns de euros menos, 50 millóns de euros menos. E se unha peaxe alguén a paga, págaa o resto. Non lle chamemos tarifa eléctrica vasca, de facto paga 50 millóns de euros menos. Chámenlle como queiran, pero é unha realidade. Pero dígolles máis, que teño pouco tempo. Aragón –¡lonxe do nacionalismo!– acaba de recuperar a concesión dunha hidráulica. Hai xeitos de facelo. Unha hidráulica cuxo custo de produción é de 9 euros/megavatio. Díxenlles antes que hoxe no mercado está a 50 euros/megavatio, a 50 de media. ¿Que beneficio hai aí para a Administración pública?: Aragón. Pero hai exemplos no país, tamén Galicia ten capacidade creativa. Creamos o exemplo histórico da central de biomasa en Allarluz, en Allariz, para beneficio do concello. Pero hai un concello do rural galego que acaba de decidir que lles paga o recibo eléctrico a todos os veciños e veciñas, o Concello de Muras. Hai xente que está traballando... ¿por que fai iso o Concello de Muras? Ten pouca veciñanza, pero ten ingresos enormes porque ten unha enormísima capacidade eólica. Ten o canon, pero tamén outros impostos, o IBI, outros impostos; non só o canon eólico, o canon medioambiental, hai outros impostos. Entón, reverten a excepción a favor do país. O que estamos trasladando con esta iniciativa é que isto se faga no conxunto do país. E, amais, sen alarmismos. Comentouse aquí: ¿non hai prezos diferentes de carburantes? ¿Non é máis barato botar en Ponferrada que botar en Lugo? ¿Non hai precedentes de auga? Algo teremos que ter os galegos e galegas no noso beneficio, nunha discriminación positiva, sen rachar os conceptos de solidariedade que van nas peaxes, pero si algo de positivo a beneficio da poboación galega, pero tamén...
Remate. Remate, por favor.
...da súa industria. Remato xa, esgotouse o tempo. É un tema complexo, pero en calquera caso estaremos atentos, moi atentos, a como se desenvolven os traballos en Ponencia, en Comisión e en Pleno deste agora proxecto de lei, que van vostedes apoiar todos, para que ao final o que se aprobe no Parlamento galego recolla o que nós plasmamos na iniciativa lexislativa popular. Polo menos non sei se no nome, pero si nos conceptos. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas, señor Branco Parga. Prego aos servizos da Cámara que acompañen ao señor Branco Parga á tribuna. Votación dos textos lexislativos
Procedemos á votación dos textos lexislativos. Comezamos coa votación da emenda presentada polo Grupo Parlamentario Socialista ao Proxecto de lei de asistencia xurídica da Administración xeral da Comunidade Autónoma de Galicia e do seu sector público. Debeu haber algún problema coa votación e ímola repetir. Comezamos. Parece que hai un problema, porque acaban de cambiar este sistema hai pouco, entón, como son dúas votacións, se non lles importa facemos a votación a man alzada. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non pasa nada, é o primeiro día e non pasa nada. Non vai de momento, xa trataremos de arreglalo, pero isto ata é bo que suceda o primeiro día, que todo se perdoa. Non, imos ... Imos alá. Imos votar. Votación da emenda á totalidade de devolución presentada polo G.P. dos Socialistas de Galicia ao Proxecto de lei da Asistencia xurídica da Administración xeral da Comunidade Autónoma de Galicia e do seu sector público. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 20; votos en contra, 40; abstencións,12. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada a emenda á totalidade, e continúa o seu trámite parlamentario. Votación da toma en consideración da Proposición de lei, de iniciativa lexislativa popular, de medidas para garantir a enerxía como servizo público e contra a pobreza enerxética Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: aprobada por unanimidade, con 72 votos a favor. En consecuencia, queda tomada en consideración esta proposición de lei e segue o seu trámite parlamentario.
Pasamos ao punto terceiro da orde do día. Comparecencia da Sra. conselleira de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio, por petición propia, para informar sobre as liñas xerais de actuación do seu departamento Comparecencia da Sra. conselleira de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio, por petición dos 18 deputados e deputadas do G.P. dos Socialistas de Galicia, para que explique en que vai cambiar a política en materia de medio ambiente e ordenación do territorio coa súa chegada á consellería
Debate acumulado destas comparecencias. Ten a palabra a conselleira de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio.
Moi boa tarde a todos, señorías. Presidente e vicepresidenta, noraboa por este novo nomeamento, e noraboa tamén á Mesa do Parlamento. Comparezo a petición propia nesta Cámara para dar conta das estratexias que dende esta consellería, a Consellería de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio, imos levar adiante nos próximos meses. Atopámonos, entendémolo así, nun momento que é clave en materia medioambiental a nivel mundial. Hoxe, a necesidade do respecto ao entorno dun desenvolvemento sostible e mesmo tamén dunha loita real contra o cambio climático son obxectivos irrenunciables que a sociedade no seu conxunto debe asumir. Debemos concienciar a sociedade de que os recursos son finitos e de que un crecemento responsable afectará, inevitablemente, a calidade de vida das xeracións actuais e moi especialmente das xeracións futuras. Dar resposta así a esta realidade é un dos grandes retos que afrontamos as sociedades modernas. Neste sentido, o Cumio de París, que se celebrou o pasado decembro e ao que tiven a oportunidade de asistir como membro da delegación española, vai marcar un antes e un despois, xa que por primeira vez 195 países adoptaron un acordo conxunto para poñerlle freo ao quentamento global producido pola emisión de gases efecto invernadoiro. O feito de que case foran 200 os países –entre eles as maiores potencias do mundo, e mesmo tamén os máximos emisores de carbono–, e o feito de que estes países asinen un acordo vinculante, supón, e así o entendemos, un fito histórico e un punto de non retorno. Por suposto Europa unha vez máis, como está a facer dende os últimos anos, volve estar á cabeza desta concienciación ambiental e da loita contra o cambio climático. Galicia tamén quere estar preparada para ser unha parte importante desa nova Europa comprometida co desenvolvemento sostible e respectuosa co contorno. Tal é así que Galicia testemuñou cunha rúbrica que fixo sobre ese pacto pola auga, que foi asinado no Cumio de París. Temos que traballar desde xa mesmo para adecuarnos ás exixencias, non só deste acordo acadado en París, senón dos desafíos medioambientais que se presentan ante nós. Dende a Xunta de Galicia levamos anos traballando e avanzando con este obxectivo: na xestión eficiente e responsable dos residuos; no abastecemento e saneamento das nosas augas; no desenvolvemento dun urbanismo sustentable; na loita contra o cambio climático; na aposta, tamén, por poñer en valor a nosa paisaxe; e na protección, conservación e divulgación do medio natural e da biodiversidade de Galicia. Ao longo desta comparecencia tentarei expoñer as principais novidades, medidas e recursos que a nosa consellería vai deseñar e poñer en marcha neste ano 2016, en todos e cada un dos ámbitos dos que estivemos a falar, que acabo de citar. En primeiro lugar, hoxe quero anunciarlles que, como froito do noso compromiso pola sostibilidade ambiental de Galicia, estamos a traballar xa nun documento que sentará as bases para definir a estratexia medioambiental da Xunta de Galicia. Será a primeira estratexia medioambiental destas características da historia da nosa Comunidade, e que, como non pode ser doutro xeito, será tamén coherente coa Estratexia 2020 que está a definir a Xunta de Galicia. É imprescindible que o desenvolvemento dunha estratexia deste tipo veña acompañado dun compromiso coa eficiencia, a organización, a responsabilidade e a transversalidade. Só vertebrando a nosa actuación, e só logrando implicar o resto das administracións e axentes sociais, conseguiremos resultados óptimos. Unha estratexia que, baseada nun diagnóstico realista, identifique de forma precisa cales son os restos aos que se enfronta Galicia neste novo escenario mundial. Tamén identificará cales son as oportunidades que van xurdir na nosa Comunidade na transacción cara a unha economía circular, cara a unha economía baixa en carbono, e mesmo tamén cara á ecoinnovación. O obxectivo final desta estratexia será consolidar ese compromiso co planeta en todos os eidos da nosa sociedade, empezando, por suposto, por dar exemplo coa Administración pública. Marcámonos o 2030 como horizonte temporal para conseguir que a nosa Comunidade poida gozar dunha calidade e dunha saúde ambiental diferencial. Traballamos para que nese prazo Galicia se converta nunha rexión recoñecida a nivel internacional, pola posta en valor dos seus recursos propios, pola loita a prol dos desafíos ambientais globais e pola protección dos recursos naturais para xeracións actuais e vindeiras. Para conseguir que esta estratexia acade os resultados que dela esperamos, é preciso contar cos datos científicos máis precisos, e con profesionais que sexan de primeiro nivel, que así os controlen, que os xestionen e mesmo que, tamén, os analicen; é dicir, contar cun diagnóstico que sexa realista. E para isto, entre outros parámetros, contamos cunha das instalacións máis recoñecidas e que é un referente a nivel europeo, como é o Laboratorio do Medio Ambiente de Galicia, tanto na súa sede na Coruña como na súa sede en Lourizán. Pero ademais dese labor continuo de información e de investigación, que se desenvolve dentro deste laboratorio, imos realizar un novo informe sobre o cambio climático, extenso e completo, no que se analizarán todos os factores que influíron neste eido en Galicia. A nosa intención é ter listo o informe antes de que remate este primeiro trimestre do ano. Para elaboralo, neste momento xa estamos recadando información de todos os departamentos da Xunta de Galicia. O informe recollerá os progresos acadados nos últimos catro anos na loita pola redución de gases á atmosfera, que, como xa saben, producen o chamado efecto invernadoiro, que é a principal causa do aumento da temperatura terrestre. Deste xeito dará continuidade ao primeiro informe sobre o cambio climático de Galicia, que xa foi elaborado no ano 2012 por primeira vez, e que recollía 84 medidas xestionadas por todas as consellerías da Xunta de Galicia, cun investimento de 35 millóns de euros. Unha acción respectuosa polo medio ambiente e que aposte polo desenvolvemento sostible e a economía circular deberá, inescusablemente, manter tamén unha política activa e responsable de residuos. Este é un capítulo que tamén estará moi presente nas nosas liñas estratéxicas. En Galicia levamos anos dando pasos firmes, de feito desenvolvemos con éxito o Plan de residuos urbanos, que vén de pasar o seu ecuador, porque era do ano 2010 ata o ano 2020, e que fomenta os catro erres: a redución, a reutilización, a reciclaxe e a recuperación; esenciais para unha verdadeira economía circular, reducindo así nun 11 % a xeración de residuos per cápita nos últimos seis anos, eliminando 426 puntos de vertido incontrolado na nosa comunidade ou incrementando nun 18 % a rede de puntos limpos, e mesmo tamén pechando vertedoiros. Este ano imos dar un novo e importante paso adiante, que é a posta en marcha dun novo plan, pero neste caso un novo plan de residuos industriais en Galicia. Un plan que formará tamén parte desta estratexia medioambiental, pero que neste caso estará vencellado aos próximos sete anos, adecuando así estes prazos –os sete anos– con este Plan estatal marco de xestión de residuos, que foi aprobado polo Consello de Ministros no pasado mes de decembro e que vai ter dentro dos seus obxectivos: primeiro de todo, implicar a todos os produtores e consumidores na prevención de residuos; fomentar a máxima recuperación minimizando a eliminación; impulsar o establecemento dunha economía circular; fomentar a redución da emisións de gases de efecto invernadoiro á atmosfera, e mesmo tamén mellorar a I+D+i. Este será o primeiro plan específico de residuos industriais na nosa comunidade na última década –o último data do ano 2005–, e vai supor a culminación do importante labor que dende a Xunta levamos realizando no eido da planificación e xestión de residuos para dar cumprimento ás exixencias da directiva marco nesta materia. Desde este mes xa está dispoñible na páxina web da consellería o primeiro borrador deste plan, que estará exposto durante corenta e cinco días, para que todos os axentes poidan realizar as alegacións que estimen oportunas. Os logros acadados na xestión de residuos serían imposibles de non ser porque Galicia xa conta cun gran referente nesta materia, non só a nivel nacional, senón mesmo tamén internacional. Estoulles a falar de Sogama, á que están adheridos voluntariamente o 94 % dos concellos de Galicia, e que representa un modelo de empresa pública, solvente, eficiente e sostible, e representa tamén un modelo de empresa en continuo proceso de análise, en continuo proceso de mellora. Grazas a iso o pasado ano achegamos por primeira vez unha cifra de 600.000 toneladas procesadas, é dicir, un 1,2 % máis do que se procesou o ano anterior, e mesmo tamén se superou a cifra histórica de 360.000 megavatios por hora producidos na planta termoeléctrica a través da xestión de residuos, que tamén é un incremento dun 5,8 % máis de megavatios con respecto ao ano anterior. E mesmo tamén se recuperaron 3.000 toneladas de vidro e 11.000 derivados de ferro. Para que ese proceso de mellora siga adiante, e contribuír deste xeito ao compromiso medioambiental na nosa comunidade, que vimos sinalando dende o inicio desta lexislatura, imos investir neste ano 2016 36 millóns de euros para a ampliación das instalacións de Sogama; 30 millóns de euros están destinados á construción dunha nova planta de recuperación de envases procedentes do lixo en masa, e tamén a remodelación da actual planta de reciclaxe, tratamento e elaboración de combustible, e con esta nova planta vaise permitir tratar a totalidade de todos os residuos que chegan actualmente ao complexo, desviando ao vertedoiro unicamente a parte que non se poida reciclar ou valorizar. Tamén imos construír unha nova planta de compostaxe nas instalacións de Areosa, cunha capacidade de 15.000 toneladas e un orzamento que rolda os 4 millóns de euros. E tamén investiremos máis de 2 millóns de euros na ampliación e na operación de mantemento das dúas plantas depuradoras do complexo. Sogama tense convertido nun alicerce non só da xestión de residuos e reciclaxe en Galicia, senón mesmo, tamén, do respecto ao medio ambiente dunha fase importante vencellada á concienciación e á educación cidadá, e tamén á loita contra o cambio climático. Un modelo que ten xa o recoñecemento pola Unión Europea, e que ademais é a máis barata –dende a perspectiva do canon– das tres plantas existentes na nosa comunidade, e mesmo tamén unha das máis baratas de toda España. O compromiso de facer de Galicia un referente na conciencia medioambiental ten que vir necesariamente acompañado do traballo continúo e mesmo, tamén, da mellora dos recursos hídricos da nosa comunidade. A calidade da auga incide directamente na calidade da vida nunha sociedade, nesta sociedade. As augas de mala calidade non só prexudican o medio ambiente, senón tamén, directamente, o benestar das persoas, e neste sentido tamén temos conseguido avances importantes. Nos últimos seis anos a porcentaxe de augas en bo estado na nosa demarcación Galicia-costa pasou de ter un 70,6 % das masas da auga, ao 77,5 % actual. Evidentemente, isto non é o 100 %, polo tanto non podemos estar satisfeitos, e temos que seguir a traballar e seguir a investir para acadar ese 100 % de boa calidade de todas as nosas masas de auga. E para conseguilo, xa temos posto en marcha un novo plan hidrolóxico nesta demarcación, que se vai prolongar ata o ano 2021, e que leva parello un compromiso orzamentario de 655 millóns de euros. A Xunta deses 655 millóns de euros vai investir o 65 % dese orzamento, é dicir, 423 millóns de euros. E preto dos dous terzos do esforzo económico deste plan estarán destinados á execución de novas infraestruturas de saneamento e ao cumprimento dos obxectivos medioambientais. Destaca, especialmente, o investimento destinado nas nosas rías, con 131 millóns de euros, especialmente nas rías do Burgo, Arousa, Ferrol e Pontevedra. Só no ano 2016 imos destinar 24,6 millóns de euros á posta en marcha de novas infraestruturas de saneamento e depuración en torno ás rías, o cal significa ata os 24,6 millóns de euros, un 150 % máis do que se investiu o ano pasado. E tamén se van investir 15 millóns de euros, pero neste caso vencellados a infraestruturas que xa están en marcha, á finalización de obras tan destacadas como é a EDAR de Vigo, como é a EDAR de Ribeira, ou mesmo tamén aos colectores de Ferrol e Narón. Ao mesmo tempo, seguimos a levar a cabo outras actuacións, como é o Plan de control de vertidos, que se desenvolve en pleno funcionamento dende o ano 2009, e que este plan nos permite recadar información continua e precisa sobre cales son os problemas de vertidos aos que se enfronta a demarcación de Galicia-costa e aos que, sobre todo, vai tentar poñerlles solución. No ano 2015 realizáronse 2.600 inspeccións no marco deste plan, e grazas a esta actuación puidéronse emendar 2.000 puntos de vertido. Unha das novidades máis importantes na xestión da demarcación hidrográfica Galicia-costa foi a aprobación do Plan de xestión de inundacións para o ciclo entre o ano 2015 e 2021, e que foi recentemente aprobado tamén no Consello de Ministros. Un plan que dá cumprimento á normativa europea, tanto na Directiva marco da auga, coma na Directiva da avaliación de xestión de riscos de inundación. Trátase dun plan que aposta, en primeiro lugar, pola prevención e por minimizar os riscos para aquelas zonas afectadas habitualmente por inundacións, ou as que teñen unha probabilidade alta de selo. Ao mesmo tempo, tamén, pola recuperación dos seus efectos nos casos nos que fose necesario, tendo en conta que falamos de fenómenos naturais que non se poden evitar. En todo caso, a actuación da Administración sempre estará baseada na seguridade das persoas, por riba de calquera outra consideración e dos bens. O plan busca lograr unha actuación coordinada das administracións e da sociedade, encamiñada en que a resposta fronte ás inundacións sexa sempre rápida e eficiente. O orzamento deste plan ascende a 67,8 millóns de euros, dos cales a Xunta achega preto do 70 %, é dicir, 47 millóns de euros. O plan ten identificadas xa 207 áreas de risco potencial significativo de inundación, das cales tres teñen a cualificación de perigosidade ou de risco moi alto, e dúas a cualificación de perigosidade alta ou de risco medio-baixo. Agora, unha vez que o plan xa está aprobado, imos proceder a deseñar actuacións específicas para cada unha das zonas identificadas, e mesmo tamén falar de compromisos de sostibilidade e de compromisos coa natureza e co noso ecosistema. Nesta liña, se falamos de compromisos coa natureza, non podemos deixar de facer unha mención especial aos nosos parques naturais. Galicia conta con seis espazos únicos, que merecen a distinción de parque natural, e mesmo tamén cun parque nacional. En total estes sete espazos, cun incalculable valor ambiental, natural e paisaxístico, supoñen 50.000 hectáreas, que representan o 1,7 % do noso territorio. A importancia destes espazos queda plasmada ano tras ano no número de visitantes que se achegan ata eles, foron preto de 600.000 os que se achegaron ata eles no último ano, e por iso é –polo incalculable valor ambiental que teñen estes espazos– que o compromiso deste Goberno cos parques naturais non pode ser outro que absoluto. Preservar e conservar estes espazos é unha prioridade irrenunciable, e queremos que esa conservación sexa compatible, tamén, ¿por que non?, co seu disfrute, porque isto tamén significa dinamizar as áreas xeográficas que rodean os parques. Sabemos que a conservación non é incompatible coas visitas aos parques, sempre que se fagan dun xeito ordenado e poñendo a conservación como primeiro obxectivo. Así, unha das miñas primeiras actuacións como conselleira de Medio Ambiente foi reunirme cos presidentes do padroado do parque nacional e das xuntas consultivas dos parques naturais, para anunciarlles a creación dunha rede, a Rede galega de parques naturais, porque considero que é absolutamente imprescindible que os sete parques da nosa comunidade funcionen dun xeito coordinado, que aproveiten as súas sinerxías e que traballen baixo unha planificación común; por suposto, sempre respectando a peculiaridade de cada un deles. Queremos promocionar estes espazos dunha forma conxunta, de forma que todos teñan a importancia que merecen pero que, ante todo, se prime a súa conservación. Así, anuncio que crearei a Rede Galega de Parques Naturais e que isto suporá ter un selo común que irá vinculado con servizos turísticos e actividades non só propios do parque senón tamén no arredor destes parques. De forma que ampliaremos a oferta destes espazos baixo o paraugas dunha mesma marca, que será o selo de distinción da calidade dos nosos espazos. Estou segura de que traballar de forma conxunta vai supoñer un impulso importante para os espazos naturais e tamén paras as áreas xeográficas da súa contorna. Gustaríame agora facer referencia a un dos marcos normativos máis importantes desta lexislatura en materia de urbanismo e ordenación do territorio que nestes días está tamén a debate neste Parlamento, que é a nova Lei do solo, unha lei que nós consideramos imprescindible para o noso territorio, na que levamos moitos anos traballando e que é unha normativa que supón culminar un proceso moi longo que vai sentar as bases para un urbanismo que sexa sostible e responsable. Desta forma damos continuidade a un proceso que iniciamos xa hai anos coas Directrices de ordenación do territorio e co Plan de ordenación do litoral, o que supuxo un importante punto de partida para esta Lei do solo. Grazas a iso Galicia está a piques de contar cunha lei de gran envergadura, concibida para ser unha norma que dea resposta ás necesidades actuais de ordenación e de desenvolvemento do rural e de protección da paisaxe. O novo marco normativo está deseñado para que todos os concellos de Galicia dispoñan dun planeamento. E para acadar este obxectivo, a lei contempla ferramentas tan importantes como a creación dun único informe autonómico. Desta forma o proceso vai ser máis curto, evitando solicitar informes sectoriais por separado. Esta simplificación tamén se verá axilizada ao establecer como positivo o silencio administrativo cando este alcance os tres meses. Por outra banda, crearanse tamén dúas figuras fundamentais, como é o plan básico autonómico e os plans básicos municipais; estes, en concreto, pensados para os concellos de menos de 5.000 habitantes, que poden elixir voluntariamente se queren facer eles o seu PXOM ou se queren que a Xunta lles faga o plan básico municipal. E, así mesmo, a lei dá maior capacidade ás sete grandes cidades, posto que serán as sete grandes cidades as que terán a última palabra aprobando o seu PXOM nos plenos respectivos. E reformaremos o réxime de fóra de ordenación, dándolle máis claridade e máis seguridade xurídica e mesmo tamén dando máis competencia e autonomía aos concellos, posto que pasarán de ter a capacidade de autorizar seis usos actualmente a través da Louga a poder ter a capacidade de autorizar, sen informe da Comunidade Autónoma, catorce usos. Falamos dunha lei que prima ante todo o interese xeral por riba de calquera interese particular. E para iso reforza a obriga de rematar exteriormente as construcións sen acabar e fomenta a recuperación do xa construído fronte ás novas estruturas. A previsión é de que a lei se remate pronto, que se remate o seu proceso parlamentario no próximo pleno. Pero isto non significa que aquí remate o traballo senón todo o contrario, posto que xa mesmo estamos a traballar na redacción do regulamento desta lei, que vai permitir trazar cuestións de desenvolvemento da nova norma que inciden directamente na aplicación práctica da lei. Un regulamento moi importante que vai facer posible que a lei se poida aplicar con criterios que sexan actuais e sostibles. Así, nestes vindeiros meses traballaremos na elaboración deste regulamento, que imos intentar axilizar sempre na procura do máximo consenso. Mesmo tamén dende a Consellería xa se está traballando para empezar o desenvolvemento do Plan básico autonómico, que agardamos presentar neste mesmo ano aos concellos galegos. Este plan será fundamental para a posterior redacción dos plans básicos municipais. E, como dixen, buscamos o consenso dende os primeiros pasos da lei, e queremos buscar o consenso tamén neste tramo final, queremos atopar a mellor fórmula posible sempre na procura da mellor solución para todos os concellos de Galicia. E permítanme que aquí faga referencia a unha posibilidade que agora se está a avaliar neste Parlamento, que é a modificación do artigo 144 desta lei. Esta modificación permitirá que, de xeito excepcional, aqueles proxectos promovidos polas administracións públicas que sexan desconformes co planeamento urbanístico poidan executarse sempre e cando se aprecien razóns de urxencia ou excepcional interese público e se teña, evidentemente, algo imprescindible, que é o acordo do concello. Falamos dunha proposta que garante a seguridade xurídica e que ofrece unha solución uniforme e rigorosa para todos os casos que se poidan producir no noso territorio. É unha proposta que, para poder levarse á práctica, tería que ter o apoio para o seu debate de todos os grupos. Así que permítanme que aquí nesta tribuna apele nesta Cámara ao consenso e á procura de solucións comúns. En materia medioambiental é imprescindible a implicación de todos, xa sexa na loita contra o cambio climático, no urbanismo responsable ou mesmo tamén na conservación das nosas paisaxes. As paisaxes son unha das cousas máis importantes que temos na nosa comunidade e seguramente polo que máis se nos distingue. A paisaxe forma parte do que somos, do noso presente pero tamén é moi importante e forma parte do noso futuro; por iso é imprescindible protexelas, conservalas e darlles a importancia que merecen. Este é un traballo de todos, non só das administracións públicas; e, por suposto, dende a Xunta de Galicia temos a obriga e o deber de poñer o marco axeitado para que isto sexa así. E, de feito, xa está aprobada e en funcionamento a Estratexia da paisaxe galega 2014-2016, que entre as súas actuacións contempla a elaboración do Atlas das paisaxes de Galicia como unha prioridade. Nese atlas estamos traballando para que se converta nunha ferramenta que poña en valor as paisaxes máis relevantes da nosa comunidade e para que sirva tamén de folla de ruta para a protección e a xestión do noso territorio. Así, este atlas está conformado polo Catálogo das paisaxes e polas Directrices da paisaxe. No catálogo temos feito xa avances moi importantes; de feito, xa estamos rematando e esta mesma semana presentaremos o documento final a un grupo de expertos, un panel de expertos que está formado por dezaseis persoas coas que levamos traballando dende o inicio, deixándonos aconsellar por eles, que son os mellores profesionais da nosa comunidade. É dicir, esta mesma semana contarán xa cun borrador do primeiro Catálogo das paisaxes de Galicia. Neste catálogo participaron voluntariamente máis de douscentos axentes sociais e particulares en doce talleres divulgativos que se realizaron ao longo da nosa xeografía. Unha das actuacións máis importantes deste catálogo é a determinación daquelas áreas que se consideran de especial interese paisaxístico, unhas áreas que polas súas características merecen unha mención e unha protección especial. Por outra banda, este catálogo en total identifica 207 áreas de especial interese, unhas áreas que plasman diferentes tipos de valores paisaxísticos, ben sexa polo seu valor natural ou ecolóxico, polo seu valor cultural ou patrimonial, ou mesmo estético e panorámico. Ademais, estas áreas van ter un papel fundamental na protección da nosa paisaxe posto que van constituír a base da definición do solo rústico de protección paisaxística, tal e como contempla a nova Lei do solo. É dicir, estas áreas van ser un dos principais instrumentos para a protección e xestión da nosa paisaxe de forma que este novo marco normativo protexerá todas as paisaxes e especialmente as máis singulares. Á vez, xa estamos empezando a traballar agora mesmo nas Directrices da paisaxe, que é o segundo mecanismo que vai formar parte deste atlas. E así, unha vez rematado o atlas, vai supoñer un importante instrumento para a protección da paisaxe da nosa comunidade. En definitiva, señorías, dende a Xunta estamos a traballar con determinación para consolidar Galicia como un referente de conciencia e respecto polo medio ambiente. Para dar cumprimento a ese obxectivo é preciso contar coa implicación de toda a sociedade, de todos os grupos que compoñen este Parlamento, mesmo tamén das administracións públicas, dos axentes sociais, da iniciativa privada e, en xeral, de todos e cada un dos galegos e galegas. Coido que cada día que pasa esa implicación ten que ser maior, todos os galegos sabemos da riqueza natural da nosa terra, das paisaxes, dos ríos, das rías, do aire dos nosos ceos. Sabemos que todo iso, xunto coa nosa cultura, é o que nos define como galegos; protexer, conservar e poñer en valor esa riqueza é un desafío que temos a obriga de superar. E ese é o obxectivo destas iniciativas que expuxen ao longo desta comparecencia. Galicia –como lles dicía– contará por primeira vez cun documento de compromisos que vai servir de base para a definición da Estratexia de sostibilidade ambiental, que vai ser a primeira estratexia da súa historia. Imos elaborar antes de que remate o primeiro trimestre do ano 2016 ese novo informe que é necesario e que ten que ser o diagnóstico realista acerca do cambio climático na nosa comunidade. Nos próximos días colgaremos na páxina web da Consellería un borrador do novo Plan de residuos industriais de Galicia, o primeiro co que vai contar a nosa comunidade na última década. Investimos tamén, investiremos, 36 millóns de euros para ampliar e mellorar o complexo medioambiental de Sogama. E mesmo tamén aprobamos o primeiro plan de xestión de risco de inundación da historia da demarcación hidrográfica Galicia-costa, cun orzamento de 67,8 millóns de euros e unha achega, en concreto, da Xunta de Galicia de 47 millóns de euros. Tamén estamos xa a executar ese novo plan hidrolóxico para a demarcación, que se prolongará ata o ano 2021 con máis de 600 millóns de euros, dos cales 423 son da Xunta de Galicia. E no próximo pleno rematará un proceso importante, que será a nova Lei do solo de Galicia, o texto normativo máis importante desta lexislatura, que supón o punto culminante do noso labor a prol da ordenación do territorio e da procura dun urbanismo responsable. Pero xa mesmo estamos a traballar dende a Consellería no desenvolvemento desta normativa a través do Regulamento da Lei do solo, que temos previsto finalizar no segundo semestre deste ano, e traballamos xa tamén na redacción dese Plan básico autonómico. Esta mesma semana estará listo o borrador do Catálogo das paisaxes, xunto coas Directrices das paisaxes, nas que xa estamos traballando, que conformarán o Atlas das paisaxes. E mesmo tamén impulsaremos esa rede coordinada, que é a Rede Galega de Parques Naturais, que vai permitir crear sinerxías para a promoción e difusión e a posta en valor destes parques na nosa comunidade. Como dicía ao principio da miña intervención, atopámonos nun momento que é clave para conseguir alcanzar un nivel real e global de desenvolvemento sostible, un desenvolvemento que permita o aproveitamento dos recursos, a calidade e o benestar das xeracións actuais pero que ao mesmo tempo non poña en risco e garanta o seu desfrute por parte das xeracións futuras. Este é o momento de aceptar ese reto pero tamén de superalo, e de estar á altura do que se espera de todos nós. Asegúrolles que Galicia vai estar á altura. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, señora conselleira. Rolda dos grupos parlamentarios. [[Pausa.]] Polo Grupo Parlamentario Mixto ten a palabra a señora Martínez.
Grazas, presidenta. Bo día. Señora conselleira, dende logo é unha auténtica actuación, porque ao escoitalos falar a vostedes parecen os máis preocupados polo cambio climático, e despois resulta que nas políticas concretas que se desenrolan van todas a favor e a favorecer o cambio climático. E dígolle, sen ir máis alá, que o Plan de transporte público galego é penoso, non hai transporte público galego que dea resposta ás necesidades da cidadanía e que evite a utilización do vehículo particular. Polo tanto, non sei onde empezan vostedes a loita cando se negan insistentemente unha vez tras outra a dotar a Galiza dun tren de proximidade, pedido reiteradamente por todos os grupos da oposición e negado unilateralmente pola maioría absolutista do Partido Popular. Pero falou vostede doutras moitas iniciativas. Bueno, xa da do pacto coa auga irei falando dela ao longo da intervención. Infraestruturas hidráulicas. Realmente dá terror poñer nas mans do Partido Popular nada que se chame "infraestruturas hidráulicas" despois de coñecido o caso de Acuamed e dos negocios que vostedes teñen precisamente con este tipo de industrias, onde está imputado Miguel Arias Cañete, comisario de Clima e Enerxía. Porque así entende o clima e a enerxía o Partido Popular, igual que Arias Cañete, esa é a intención que ten o Partido Popular. E, se non, como eu son moi desconfiada, e despois de todo o que temos visto da xestión do Partido Popular e de como acaba o diñeiro público en mans das empresas privadas e non se actúa directamente sobre os problemas que afectan á cidadanía, a min gustaríame saber que actuacións concretas se van facer na ría do Burgo con eses seis millóns de euros que se lle outorgaron ou que se vai facer nas rías de Arousa e Ferrol cos 800.000 euros. E recordo que en setembro do ano pasado tres técnicos da AEOPAS visitaron a depuradora de augas residuais de Ferrol acompañados do alcalde e dos concelleiros. E nesa visita descubriron que a EDAR non estaba depurando e que tiña demasiadas deficiencias. O alcalde denunciou que dende agosto de 2014 en que se inaugura a planta non houbo realmente unha depuración completa. Así o recoñece Urbaser, que ademais avisou a Augas de Galiza dos defectos estruturais, que seguen sen subsanar e que agora haberá que reparalos. E non sei se dentro deses 800.000 euros a Xunta pensa pagarlle os gastos que debería pagar a Augas de Galiza. ¿Que actuacións realizou a Consellería en relación con esta denuncia? ¿Fixo algo no ámbito xurídico? ¿Solucionou os problemas, pediu responsabilidades? E intriga tamén coñecer como cun orzamento de 400.000 euros, que entendo que é o que hai, se vai acometer un plan de saneamento local da ría de Pontevedra. E, dende logo, é un escándalo que veña vostede aquí e teña o valor de falar de saneamento da ría de Pontevedra cando se lle acaba de conceder unha ampliación da concesión a Ence por sesenta anos. Unha indecencia dun goberno que está cun pé fóra, se non está xa cos dous. Unha forma de actuar antidemocrática, a espaldas do pobo, enganando a xente e condenando a ría de Pontevedra a unha constante contaminación e á desaparición total dos produtos do mar por culpa desa contaminación. Son vostedes, desde logo... Esta é unha actuación que eu chamaría propia de delincuentes, porque afecta a calidade de vida das persoas e non se ten en conta para nada a opinión nin do Concello nin da poboación de Pontevedra; soamente se ten en conta a opinión de Ence, que é o único que realmente lles interesou defender, os intereses de Ence. Pero tamén, con motivo das inundacións –e falaba vostede dun plan de inundacións–, os alcaldes de Caldas e de Cuntis denuncian que Augas de Galiza aínda non ten presentado o plan hidrolóxico pendente de aplicación na ría de Arousa e o mal estado no que se atopan os ríos Umia e Gallo, que son os responsables das inundacións destes anos. Pero non son só os ríos Umia e Gallo, os ríos de Galiza están abandonados, non se limpan, non se protexen todas as especies de ribeira, que eran precisamente as que evitaban a erosión e estas inundacións. Polo tanto, non sei cales son os plans para evitar estas inundacións, pero gustaríame que insistira algo neses plans, en que camiño van cando se segue dando permiso para seguir edificando nas zonas inundables dos ríos e cada vez máis preto da beira do mar. Esa é a súa política ambiental: construír en sitios onde non se debería construír simplemente para dar pelotazos urbanísticos. En canto á xestión de residuos, dende logo hai que ter un gran valor para falar de Sogama como unha solución, e moito menos unha solución que dea unha resposta medioambiental. É certo que houbo un decrecemento de depósitos nos vertedoiros, é certo que Sogama reciclou máis no ano 2015; pero non é menos certo que, derivado desta crise, houbo unha menor produción de residuos. E ao haber unha menor produción de residuos quere dicir que Sogama nin sequera con menos residuos é capaz de dar resolto o 100% da reciclaxe, queda no 80 %. Polo tanto, segue insistindo na incineración como un método barato para desfacerse do lixo. Así, Greenpeace, por exemplo, detecta en Galiza 30 puntos negros medioambientais: Sogama, Ence, verteduras nas rías que aínda a Xunta non sei se investigou ou non, pero parece que non se sabe de onde veñen, a elevada eucaliptización dos nosos montes e a gran afectación dos múltiples incendios forestais. Todos eles témolos denunciado en numerosas ocasións nesta Cámara e nunca contaron co apoio do Goberno para a súa defensa. Un dos principais puntos negros que sinala Greenpeace é que Galiza só recicla ou recupera o 13,48 % dos residuos, e critica a planta de Sogama polo seu alto nivel de incineración. Ademais, define a planta do lixo de Cerceda como un vertedoiro de medicamentos, por ter miles de toneladas de residuos farmacolóxicos, iso que é tan contaminante e que parece que non importa ao Goberno. Polo tanto, cremos que debe iniciarse un proceso participativo coa sociedade para mudar o Plan de xestión de residuos urbanos de Galiza 2010-2020, coa participación de concellos, asociacións ecoloxistas e a cidadanía en xeral, nun plan de residuos urbanos que conte co apoio das entidades locais e da sociedade, que evite o traslado durante quilómetros do lixo dende a súa recollida á nave onde será tratado e que fomente a reutilización e reciclaxe en orixe. En canto á ordenación sostible do territorio, fala vostede da Lei do solo. Pois tanto a Lei do solo coma o Proxecto de lei de patrimonio cultural non favorecen precisamente unha protección da nosa paisaxe e do noso contorno natural. O Proxecto de lei do solo, por exemplo, non establece a necesidade de obter en todos os casos a autorización urbanística autonómica para as construcións que alberguen actividades potencialmente contaminantes, tampouco delimita claramente o solo rústico no que non se poden realizar actividades extractivas, sen quedar claramente prohibida a dita actividade nos solos de especial protección. Segundo a información da propia Xunta, a Administración galega e a Cámara Oficial da Minaría de Galiza colaboran na realización e promoción de diversas accións que permitan mellorar a compatibilidade ambiental e a integración territorial das actividades extractivas. Gustaríame saber en que consiste este plan e onde está publicado para coñecer como a Xunta e a Cámara Oficial da Minaría van chegar a un acordo para poder abrir minas en Galiza mantendo a calidade medioambiental e sen afectar tampouco os seus valores paisaxísticos ou urbanísticos. Polo tanto, dígolle que a ver se na resposta me pode contestar a estas preguntas e nos pode falar de como se vai protexer o litoral e que ten pensado facer para reducir as emisións por emprego do transporte privado e potenciar o transporte colectivo; e se vai tomar tamén algunha medida para reducir esa contaminación, algo tan sencillo como é o tramo da autoestrada Vigo-Pontevedra, con máis de 14.000 vehículos diarios tanto pola parte da autoestrada como polas vías alternativas. Polo tanto, necesitamos un plan sostible de transporte que ademais teña en conta a seguridade viaria. Nada máis, moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Polo Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, o señor Sánchez.
Bos días, señora conselleira. Vostede falou de economía circular. ¿Economía circular é que a Consellería de Traballo e Benestar lle conceda subvencións a unha trama artificial, ficticia, para conseguir subvencións chamada Azetanet, e que Azetanet doe 15.000 euros ao Partido Popular de Galicia, ao que pertence a conselleira de Traballo e Benestar, na Coruña? ¿Iso é economía circular? ¿Ou economía circular é que Pachi de Lucas fale co señor Feijóo para interceder por estas empresas e que estas empresas acaben pagándolle 3.000 euros ao mes ao señor Pachi de Lucas?¿Iso é economía circular? Eu creo que si é economía circular. A vostede recolócana da Consellería de Traballo á Consellería de Medio Ambiente despois de deixar detrás un legado chamado Operación Zeta na que hai hoxe en día 55 imputados, despois de que vostede recibira un bolso desa trama, despois de que vostede mentira aquí dicindo que foron vostedes os que denunciaron o caso. Mentira, no propio sumario di que quen iniciou a denuncia foron unhas traballadoras, ex traballadoras da empresa. E vostedes, cando tiveron filtracións xudiciais de que iso estaba en marcha, acudiron para intentar tapar a súa actuación. A vostede recolócana nunha consellería e leva unha directora xeral que está imputada nestes momentos. E hai varias opcións: podía ser que vostede estivese ao corrente do que pasaba, o cal é moi grave, e podería ser que non se enterase do que pasaba, o cal é menos grave, pero tamén me parece que é moi grave e que debería de ser tido en conta para colocala noutra consellería. Digo eu que, como premio á súa xestión na Consellería de Traballo, póñena na Consellería de Medio Ambiente. Pero bueno, estamos abrumados coa rexeneración democrática e a loita contra a corrupción do Partido Popular, e cos casos illados de corrupción no Partido Popular. Aínda hoxe detiveron o ex presidente do Partido Popular de Valencia despois de descubrir tamén a trama de Acuamed. Tamén lle pregunto se van revisar os contratos de Acuaes, que foron tamén asinados en ocasións polo señor –creo– Fernando Ramos de Armas, número tres de Soraya Sáenz de Santamaría. Casos de corrupción illados, xa digo. O Partido Popular non ten nada que ver, é incompatible coa corrupción. Son illados, pero son moi frecuentes, cada vez máis, cada vez se apuran máis. O señor Arias Cañete tamén, o Partido Popular de Valencia, o señor Arístegui, o señor Gómez de la Serna, etc., poderiamos estar aquí toda a comparecencia. Pois moi ben, falando de corrupción, de loita contra a corrupción do Partido Popular, xa vemos que vostede está á cabeza, polo que vemos, na Operación Zeta. SMS de Crespo dirixido a Pachi Lucas: "Tengo que pedirte que llames a Bea para programación de cursos, que nos dé un poco más este año". Ben, podería explicar por que vostede mentiu ao respecto deste caso, e podería explicar que é o que pasou nunha consellería para que dous altos cargos, como digo, Martiñán e Ana María Díaz, estean imputados e que a maxistrada diga hoxe en día que a información e as conclusións da investigación son demoledoras; 55 imputados, dous altos cargos, unha en activo na súa consellería. E falando de corrupción hai que sinalar, falando de medio ambiente tamén, que onte un goberno en funcións toma nada máis e nada menos a decisión de prorrogar a concesión de Ence ata 2073. ¡Vergoña e indignación, señora conselleira, vergoña e indignación! Vostedes non pararon de traballar para a empresa, non pararon de traballar para a empresa dende hai moitos anos, e non hai que remontarse moito. Vostedes fixeron unha modificación da Lei de costas, de protección do litoral, á medida de Ence. Abriron o camiño co apoio dos deputados e deputadas do Partido Popular galegos no Congreso dos Deputados. O señor Feijóo non dixo nin pío cando lle quitaron á Xunta de Galicia, a este país, a última palabra para decidir a permanencia ou non de Ence. Cederon parte da soberanía deste país para un asunto tan importante sen dicir nin pío. E agora aínda encima válelles para escudarse de que... ¡Ah!, a mí que me registren, no tengo nada que ver con esto. ¿Verdade? Vostedes permitiron, porque non se opuxeron, a modificación da lei que lle daba a última palabra ao Goberno do Estado. Fixeron un regulamento dende o Goberno español –á medida tamén– dicindo que o informe ambiental que debía de emitir a Consellería de Medio Ambiente ao respecto de Ence tiña que ceñirse á autorización ambiental previamente aprobada. Evidentemente iso era como dicir que xa estaba aprobado. Porque, se se ten que ceñir ás condicións dunha autorización ambiental que xa está aprobada, pois evidentemente no informe ambiental xa estaba o resultado antes de xogarse o partido. E vostedes tamén lle fixeron o xogo cando se anticipan e lle deixan o petate a un hipotético próximo goberno alternativo ao Partido Popular, como fixeron tamén con este país coa AP-9 nos tempos de Manuel Fraga. Portas xiratorias de Ence, tamén podemos falar de portas xiratorias. ¿Quen está no Consello de Administración de Ence? Isabel Tocino, que foi ministra de Medio Ambiente e que tomou decisións sobre Ence; Carlos del Álamo, conselleiro de Medio Ambiente da Xunta de Galicia; Pascual Fernández Martínez, que foi secretario de Estado de Augas e Costas do Goberno de Aznar con Jaume Matas, un home tamén de fiar, un caso illado de corrupción tamén no Partido Popular. E cómpre salientar igualmente tamén que María José Echevarría, subdirectora xeral de Coordinación Ambiental da Xunta de Galicia, que tomou decisións con respecto a Ence e a esa autorización ambiental integrada, é a esposa do director da fábrica de Ence en Pontevedra, Antonio Casal; por non dicir tamén Fernando Abril Martorell ou Pedro Barato Triguero. ¡Unha vergoña! ¿A isto como lle chama vostede, señora conselleira, ao que fan vostedes con Ence? Faltar á súa palabra, á súa palabra dada ao traslado, incumprir decretos asinados polo señor Feijóo, como o Plan de ordenación do litoral e as Directrices de ordenación do territorio, incumprir o seu programa electoral unha vez máis, e demostrar unha vez máis a súa incapacidade para darlle a este país un futuro diferente que non sexa o de espoliar os recursos naturais. Incapacidade para crear outra economía que non sexa simplemente a extracción de recursos naturais a prezos baratos para que se aproveiten noutros lugares do valor engadido. Só valen para iso, e para cobrar as comisións que queden destas leis. Nada máis, nada máis, por un prato de lentellas. Acaba de ditarse tamén sentenza polo Prestige, despois dunha actuación do Goberno do Estado, cando gobernaba o Partido Popular, a nivel no proceso xurídico, lamentable; presentando demanda civil en Estados Unidos contra ABS, perdéndoa, non presentándose ao proceso de arbitraxe en Londres, perdendo tamén. E, aínda por riba, a documentación aportada en Estados Unidos non é aceptada na Audiencia Provincial da Coruña, onde tamén sae unha vez máis como único culpable de delito ambiental –neste caso polo menos aínda é unha mellora con respecto á Audiencia Provincial– o capitán do barco; ningún responsable político, unha vez máis, como ocorre con Angrois, como ocorre co metro de Valencia, sempre a pagar como chibo expiatorio un traballador. Vostede falaba de cambio climático, señora conselleira. Bueno, o que acaba de dicir é a mostra máis absoluta de que ata o de agora vostedes non fixeron nada, porque o que van facer neste primeiro trimestre é facer un informe para ver que é o que pasa co cambio climático. Pero, en cambio, en cuestións que son transcendentais, como as enerxías renovables, qué facemos coas térmicas, que son causantes de máis do 30 % do gas do efecto invernadoiro ou o modelo de mobilidade, vostedes, ata o de agora, nestes sete anos, autovías de alta capacidade, transporte individual en coche por estrada, non fomentar o tren dentro do país e favorecer a permanencia das térmicas e sobre todo frear as renovables. O cambio climático, señora conselleira, non se fai con palabras bonitas, faise con medidas decididas para reducir os gases de efecto invernadoiro. E cando o 60 % son de transporte e das térmicas é aí onde hai que fixar as prioridades e non andar mareando a perdiz. E como creo que non teño moito tempo, tamén quería dicirlle sobre a Lei do solo, señora conselleira, que vostede falou dunha lei histórica para a sustentabilidade, para o respecto á paisaxe, etc., e non durou nin o proceso de ponencia, xa se quere modificar no proceso de ponencia, nun xeito, unha vez máis, improvisado e chafalleiro, señora conselleira. ¿Como é posible que vostedes, unha cuestión tan transcendental como a que queren aprobar agora, a...
Vaia rematando, por favor.
...modificación do 144, a presenten fóra de prazo, e pretendan facer vostedes un chamamento ao consenso? O consenso, señora conselleira, non se impón, o consenso non se impón; en tal caso, acádase con diálogo, e vostedes non quixeron dialogar. Nós temos argumentos, ideas e temos a vontade de dialogar para solventar casos concretos. Pero aquí non caben atallos, señora conselleira, non caben atallos cando se acaban de anular instrumentos de planeamento por faltar o proceso de participación pública, o último caso en Barreiros, que é un dereito constitucional. ¡Como poden esquivar...
Remate, por favor.
...ese trámite sabendo que vai ser un problema dentro duns anos! E vostedes pretenden eliminar o trámite ambiental cando saben que tamén vai ser anulado dentro duns anos. Porque precisamente o Plan xeral de ordenación municipal de Vigo está anulado por carecer da avaliación ambiental estratéxica, por evitala. Polo tanto, aquí non caben atallos para gañar tempo e para que dentro duns anos volvamos estar cun problema aínda máis agravado, e moito menos que, para solucionar un problema concreto, que estamos a favor de solucionalo, se estendan a todo o país estes problemas.
Grazas. Grazas, señor Sánchez.
Polo tanto, eu emprázoa, cando queira, a vostede e aos asesores xurídicos da Xunta de Galicia, a ter unha xuntanza e intercambiar opinións e información, cousa á que o Partido Popular se negou na ponencia. O señor Bugallo dixo que poderían vir os asesores xurídicos e o secretario xeral de Urbanismo. E falamos, eu para iso sempre estarei disposto. Moitas grazas.
Grazas, señor Sánchez. Polo Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, a señora Pontón.
Moi boa tarde, señores deputados, señoras deputadas. [[A señora Pontón Mondelo exhibe un cartel sobre a tribuna de oradores.]] Señor presidente, deséxolle moita sorte...
Señora Pontón, xa é vostede unha deputada veterana e sabe vostede que non pode colgar nada na tribuna, ¿non? É o Regulamento, non se pode, señora Pontón.
O Regulamento non di absolutamente nada diso.
Si, si, non se pode.
¿O artigo, por favor?
Señora Pontón, non compliquemos o tema, non se pode facer iso.
Nós hoxe...
Non, non, perdoe, señora Pontón, non me complique, ademais, que hoxe é o meu primeiro día. Non complique vostede isto, non se pode pór. Prégolle que o retire.
Eu creo que se está complicando...,
Prégolle que o retire, señora Pontón.
...hai moitos antecedentes de utilizar esta tribuna con liberdade. Se vostede quere converter este debate e esta tribuna nunha caixa pechada ás nosas demandas...,
O último antecedente e falei eu... [[A señora Pontón Mondelo pronuncia palabras que non se perciben.]] Mire, señora Pontón, perdoe, non o quero converter...
...xa lle digo que desde o BNG non estamos alterando nada, é que simplemente vostede está demostrando...
Señora Pontón, perdoe, perdoe, a última vez que se produciu iso eu avisei a señora Iglesias, que non me vai deixar mentir sobre esta cuestión, e díxenllo despois cunha chamada por teléfono. Vostede é unha deputada que leva moitos anos no Parlamento e sabe que iso non se pode facer. Polo tanto, prégolle, e ademais pídollo encarecidamente, que retire vostede iso.
Eu pido encarecidamente que aplique o Regulamento, que...
Estou aplicando o Regulamento, porque así consta, e entón pídolle que retire iso, señora Pontón. [[A señora Pontón Mondelo pronuncia palabras que non se perciben.]] Non pero pode facelo na man. Recolla vostede. Pídollo por favor.
Eu pídolle por favor que...
Señora Pontón, eu non quero complicar o día. A liberdade de expresión pode tela vostede, señora Pontón, igual, pero iso non se pode facer. Entón prégolle, por favor, que retire iso.
Eu o que lle prego é que me diga qué artigo do Regulamento impide que eu poida ilustrar...
Isto é de sempre, de toda a vida foi no Parlamento así, señora Pontón.
Non, non.
Señora Pontón, por favor, retire iso, por favor.
Eu non vou retirar un cartel que o que está é representando a dignidade dun pobo fronte a unha fraude democrática...
Pois paréceme que non é o procedente. Polo tanto, non imos seguir así. Pídolle que o retire; se non, non podemos seguir o debate.
É que non me dixo aínda vostede cal é o artigo do Regulamento que está aplicando para impedirme usar con liberdade a miña intervención.
Nunca se puxo isto na tribuna do Parlamento e vostede sábeo. Polo tanto, eu prégolle que o retire.
Como lle digo, vostede sabe que é ao revés. Pídolle por favor que non faga disto...
Non podemos seguir discutindo isto. Se quere, suspendemos o pleno un segundo e falámolo vostede e mais eu, pero, por favor, eu pídolle que retire isto.
O que lle podo dicir é que, cando eu veño á tribuna, o cartel vai comigo.
Pídolle que o retire, señora Pontón.
Eu, señor presidente, non vexo cal é o problema, non vexo cal é o artigo do Regulamento, polo tanto, pídolle, señor presidente...
Non me obrigue a min a que non lle permita falar. Non me obrigue a min, por favor. Retire vostede iso. Eu creo que...
Esa é unha decisión que está na súa man, non está na miña, señor presidente.
Pero non me force vostede a tomar esa decisión. Eu pídolle que retire iso, e creo que é o que sempre sucedeu neste Parlamento.
A verdade, se vostede me di cal é o artigo do Regulamento no que aparece esa prescrición...
Sempre na tribuna deste Parlamento non se permitiu iso. Polo tanto, pídolle que o retire. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non, non, vostede non entre nisto. Retire iso, por favor, señora Pontón.
Eu desde logo, señor presidente...
Retíreo, señora Pontón, por favor.
Señor presidente, creo que se vostede o quere retirar, pódeo retirar. En todo caso, o que non me pode a min é privar do uso da palabra.
Por favor, servizos da Cámara, retiren o que está na tribuna. Retíreno, por favor. Grazas.
Creo que é unha decisión, en todo caso, do presidente que demostra como, efectivamente, neste Parlamento as verdades doen. E o Partido Popular non é capaz de aguantar que o pobo estea aquí representado dicindo qué é o que está pasando. En todo caso, señora conselleira, como non é a primeira vez que debatemos nin é a súa primeira intervención, si quería eu hoxe empezar facendo mención a que comparece nun día que, efectivamente, ten moito interese falar de medio ambiente. Hoxe coñecemos que hai unha revisión desa vergoñenta sentenza en relación co Prestige, unha revisión que a nós nos parece de moi pequeno alcance, que só toca unha parte do procedemento, que abriría a posibles indemnizacións, pero que en todo caso mantén a impunidade, a impunidade dos responsables políticos en relación con esta catástrofe. E eu tamén podo dicir que non deixa de ser un sarcasmo que precisamente un ex membro do Goberno Fraga, que tiña responsabilidades durante aquela catástrofe, hoxe, hoxe, acaba sendo conselleira de Medio Ambiente. Desde logo, con esta carta de presentación ten que vostede entender que nós consideramos que é un auténtico despropósito que vostede poida ser conselleira de Medio Ambiente cando formou parte daquel goberno que provocou unha das maiores catástrofes medioambientais do noso país. Nós cremos que en todo caso o seu nome debería estar nos que se xulgan neste momento por ter eludido moitas das responsabilidades que tiñan que ter e evitar a catástrofe que supuxo o Prestige. Tamén comprobamos como a creación da Consellería de Medio Ambiente non responde a un cambio, a un xiro, no papel que teñen as políticas medioambientais. Agora xa sabemos que hai un novo concepto económico, que é "a economía circular" –pasamos da industria, da estratexia 3.0, á economía circular–, vostedes son moi bos e moi boas neste caso na utilización dunha terminoloxía absolutamente vacua para non falar dos problemas reais. Mais temos moi claro que no seu nomeamento e na creación de novo da Consellería de Medio Ambiente non resitúa un cambio nas políticas medioambientais. En todo caso, pon de manifesto que por algún motivo o señor Núñez Feijóo non pode ou non quixo cesala a vostede na última remodelación do Goberno. Non sabemos moi ben cal é a razón. Mais dicía e falaba vostede do cambio climático, dunha nova política, das rías..., de toda unha serie de palabras que moitas delas soan moi ben. Pero cando imos analizar a realidade o que vemos é como o Partido Popular mantén un modelo económico para Galiza que é incompatible cun modelo sustentable. E o mellor exemplo pois témolo nese cartel vetado neste Parlamento, nese cartel no que se nos está dicindo e se está denunciando o auténtico atraco medioambiental e social a este país que supón a prórroga a Ence, unha prórroga que nós consideramos que é fraudulenta, antidemocrática e contraria, señora conselleira, ao interese xeral do pobo, que supón manter durante sesenta anos máis unha hipoteca para a ría de Pontevedra, manter a contaminación e, polo tanto, condicionar o futuro do desenvolvemento desa ría. Fíxense, en pleno debate, por exemplo, sobre a Lei da acuicultura, na que se está vendo como queren privatizar o mar e entregarlles as nosas rías ás multinacionais, vostedes só teñen unha excepción, que é a ría de Pontevedra, que non llela dan ás multinacionais da acuicultura. Vana manter nas mans de Ence; unha posición, señora conselleira, na que vostede ten unha responsabilidade directa; vostede, o señor Feijóo e o señor Rueda. Porque vostede, como responsable da súa consellería, avalou cun informe que puidera continuar Ence na ría de Pontevedra. Fíxoo sabendo que iso vai en contra non só do programa electoral do señor Feijóo no ano 2009, senón que vai en contra tamén de instrumentos de ordenación do territorio como o Plan de ordenación do litoral. E, polo tanto, terá vostede que explicarnos cal é o papel que teñen para vostede ese tipo de instrumentos. E, sobre todo, fíxoo desatendendo que a Xunta de Galiza ten competencias en materia de ordenación territorial que claramente está invadindo o Estado, e non están actuando nese terreo. Desde logo, unha fraude de todo tipo, esta é unha fraude ambiental, é unha fraude social e unha fraude de tipo legal. Tamén queremos saber, señora conselleira, dado que a decisión non é firme e que hai unha maioría ampla que está demandando que Ence saia da ría de Pontevedra, se o seu Goberno vai recorrer contra esta decisión. Gustaríanos sabelo, porque esta decisión aínda non é firme e aínda teñen vostedes capacidade para emendar. O BNG vai estar do lado dos que faciliten que a ría de Pontevedra teña futuro, que non quede hipotecada por unha empresa que está contaminando e creando un grave problema ao conxunto da ría e ao conxunto do país. Agardamos a ver cal é, desde logo, a súa intención. Porque, miren, esa decisión ten implicacións, non só para Pontevedra, senón para o conxunto do país. Esa decisión consolida non só un modelo claramente colonial que se fixo para Galiza, deseñado polo franquismo, senón que consolida un modelo forestal que claramente está lastrando as posibilidades que temos nese futuro, e consolida un grave problema para Galiza, porque vostede sabe o que ese modelo forestal trae en relación cos incendios forestais, que son tamén un grave problema asociado ao cambio climático. ¿Ten algunha valoración que facernos a este respecto? Non sei..., ¿preocúpalle esta cuestión? ¿É consciente do que implica a eucaliptización do noso país como resposta ás necesidades dunha empresa que ademais nin tan sequera rematou nunca o ciclo produtivo na Galiza, e que, polo tanto, maior valor engadido está creando fóra, mentres que para aquí deixa a contaminación? Gustarianos, de verdade, saber cal é a súa opinión porque, efectivamente, detrás desta decisión está non só a consolidación dun modelo, senón tamén esas portas xiratorias que provocan que o Goberno estea lexislando en función dos intereses dunha empresa e non en función do interese xeral; esas portas xiratorias que fan que no Consello de Administración de Ence estivera Isabel Tocino, que foi ministra de Medio Ambiente co señor Aznar; que estivera José Carlos del Álamo, que foi, entre outras cousas, conselleiro de Medio Ambiente da Xunta de Galiza; ou tamén Pascual Fernández Martínez, secretario de Estado de Augas e de Costas do Goberno do señor Aznar. Polo tanto, señora conselleira, é evidente que hai vínculos moi escuros entre Ence e o PP, e tamén que todos os cambios legais que se fixeron fanse cometendo unha fraude de lei na práctica porque se lexisla na medida do interese dunha empresa e non se está lexislando na medida do interese xeral. Mais isto é algo ao que tamén nos teñen vostedes acostumados e acostumadas, porque se comentaba aquí que hai unha operación en curso na que hai membros do seu departamento, unha investigación xudicial, por unha posible causa de corrupción, na que ten vostede a unha directora xeral imputada. E a nós gustaríanos saber, señora conselleira, se non cre que nun momento no que o Partido Popular di que lle dá repugnancia –creo que era– a corrupción, se lle parece normal seguir mantendo esta persoa no cargo. E dígoo porque eu non prexulgo culpabilidades, non as prexulgo, no ámbito xudicial van dirimirse. Pero ¿non cre que manter a Xunta de Galiza baixo a sospeita da corrupción nun momento en que hai unha crise democrática e de credibilidade tan importante é seguir poñendo os focos sobre esa podremia dentro da propia Administración? ¿Non cre que sería máis normal, por respecto aos cidadáns, que ese tipo de casos non estiveran salpicando a Xunta de Galiza e que, polo tanto, a investigación xudicial fora por un lado e os problemas que iso xera na Xunta de Galiza por outro? ¿Non cre que sería máis decente cesala? Pregúntolle tamén se non cre que sería máis importante que vostede nos aclarara algún tipo de declaración que vimos nos xornais, na que dicía o propio empresario que está sendo investigado que Lucas –este señor que aínda non nos explicou o Partido Popular cal é o vínculo que ten co señor Feijóo– deixou... Sabía que estaba pinchado, e di literalmente: "Me dijo que lo sentía mucho, pero que no me podía avisar, y que fue por eso por lo que la conselleira de Traballo" –que era vostede– "e Feijóo, montaron todo lo de anular los últimos cursos y enviar el curso al fiscal para salvarse". Penso que son unhas declaracións que, como mínimo, requiren de vostede unha resposta neste Parlamento. Nós, desde logo, cremos que inhabilitan unha parte moi importante do seu partido e que botan por terra toda credibilidade.
Remate, por favor.
E digo unicamente unha última cuestión: Lei do solo. É unha lei absolutamente desprotectora do noso patrimonio e do noso territorio, liberalizadora. Pero o máis grave, señora conselleira, é que é unha lei que nace dicíndonos que é unha lei que non vale para nada. ¿Sabe por que? Porque a van ter que reformar seguindo xa a senda da anterior lei. ¿Por que? Porque esa lei ten eivas importantísimas, e o feito de que non poidan darlle unha solución ao problema de Vigo demóstrao. Nós fixemos unha proposta para solucionar ese problema, e o seu grupo bloqueouna; o seu grupo bloqueou a modificación dese artigo 144 e poder introducir melloras para solucionar o problema que ten Vigo. Creo que tamén estaría ben que hoxe nos dixera por que. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Pontón. Grupo Parlamentario Socialista, señor Sánchez Bugallo.
Moitas grazas, señor presidente. Moi bos días a todas e a todos, señorías. E parabéns ao señor presidente e á señora vicepresidenta pola elección para os seus respectivos cargos. Señora conselleira, é vostede a terceira conselleira do Goberno Feijóo que toma posesión do seu cargo. Polo tanto, falamos despois de sete anos de goberno; non é un goberno que acabe de iniciar a súa andaina, senón que é a terceira conselleira do mesmo goberno. Coincide a súa comparecencia –imaxino que non de xeito premeditado– co que acabamos de coñecer, que é a noticia da prórroga da concesión de Ence durante sesenta anos, desde o ano 2013 ata o ano 2073; é dicir, Ence permanecerá na ría, como mínimo, desde o mes de xuño de 1958 –a 13 de xuño– ata o 8 de novembro de 2073 –115 anos–. Xustifica, señorías, o Partido Popular esta prórroga con base nuns supostos investimentos; falan de 61 millóns de euros que se van investir. E tómase esta decisión, ademais, señora conselleira, por parte dun goberno en funcións coa complicidade da Xunta de Galicia; a complicidade manifestada non só no silencio cómplice, senón tamén no informe emitido pola secretaría xeral desta Xunta de Galicia, da súa consellería, favorable a esta concesión. Pon en evidencia todo isto as continuas e reiteradas mentiras do Partido Popular: mentiron vostedes cando no programa electoral de 2009 se comprometían a trasladar Ence fóra da ría; mentiron vostedes cando neste Parlamento votaron mocións a favor de iniciar xestións e estudos para buscar fórmulas que permitiran o traslado fóra da ría; e mentiu nesta Cámara nesta lexislatura o seu antecesor, o señor Agustín Hernández, cando aquí discutiamos que a modificación da Lei de costas que suprimía o informe vinculante da Xunta de Galicia e substituía o termo "vinculante" por "determinante" quería dicir que a Xunta xa non tiña a última palabra e contra toda evidencia sostiña á nosa cara que a Xunta de Galicia ía ter a última palabra. Polo tanto, señorías, culmínase este cúmulo de mentiras, de falsidades e de medias verdades con esta prórroga por sesenta anos. E o máis grave é que isto se fai con nocturnidade, con aleivosía, con ocultación, con premeditación e con todas as características negativas que se poidan atribuír. Enterámonos da noticia pola prensa e porque o fai público a empresa, non porque o faga público o ministerio correspondente, que oculta a información. Motívase nun investimento que todos nós sabemos que, como máximo, debe amortizarse en vinte ou vinte e cinco anos, e xustifícase con iso un investimento, unha prórroga, de sesenta anos. ¿Que tecnoloxía pode resistir hoxe sesenta anos de tempo? Ningunha. É todo unha mentira. O que isto pon en evidencia son dúas cousas; unha: ¿a que intereses realmente serve o Partido Popular e os gobernos do Partido Popular? E a segunda pon en evidencia algo que nós dixemos reiteradamente nesta Cámara: que a modificación da Lei de costas era para resolver os problemas de Ence, de Petronor, de Repsol e dalgúns particulares, como era o caso de Formentera. O de Formentera arreglouse porque o Tribunal Constitucional anulou esa escandalosa disposición da lei, pero Ence, Petronor e Repsol verán satisfeitas as súas demandas a través dun goberno amigo e afín e a través dunha lei feita á súa medida. Falou vostede, señora conselleira, de cousas sorprendentes. Dinos que a loita contra o cambio climático é irrenunciable. Dínolo cun plan paralizado desde o ano 2011, e dinos vostede, señora conselleira, que van elaborar ou que están elaborando un documento para sentar as bases da Estratexia medioambiental de Galicia.¡Sete anos despois, a terceira conselleira, e agora estamos niso! Fálanos vostede de política responsable en xestión de residuos, pero os feitos desmenten as súas afirmacións. ¿Sabe canto dedican no orzamento de 2016 á reciclaxe de residuos domésticos? 400.000 euros. Iso é unha ridiculez. ¿Sabe que a planta de compostaxe de Sogama que se presuposta para o ano 2016 son 468.000 euros? ¿Dáse conta de que nos dixo vostede que ía...? Non, 4 millóns en total, pero para o ano que vén son 468. Pero dixo vostede que ía reciclar 15.000 toneladas –entendinlle–, foi o que dixo vostede aquí. ¿Sabe canto vai ao vertedoiro? 300.000 toneladas cada ano. Ou hai un erro, que poderá matizar, porque vostede non ten límite de tempo, pero iso foi o que dixo. Plan de riscos de zonas inundables. ¿Sabe o que queren os alcaldes do Partido Popular, cos que pode falar? Que Augas de Galicia limpe os ríos dunha puñetera vez, porque se dedica a cobrar o canon da auga, a cobrar todo, pero os ríos non os limpa, están todos sen limpar. Agradeceríalles que, en vez de planos e plans, realmente se dediquen a gastar os cartos en limpar os ríos. Señora conselleira de Medio Ambiente e de Ordenación do Territorio, ¿sabe o que vén pasando co Medio Ambiente en Galicia? Non é só a caída presupostaria. Vostede fala de que sobe un pouquiño a do ano pasado. Pero, mire, en 2009 eran 295 millóns de euros; en 2010, 243; en 2011, 192; en 2012, 136; e vostede presúmenos agora de que vai ter 119 para o ano 2016. Pois menos da metade do que tiña no ano 2010. Esa aportación decrecente é a que mide o interese real do Partido Popular. ¿E sabe o que sobe? O que recada. A Xunta de Galicia cada vez recada máis en concepto de canon da auga, en concepto do que lle hai que pagar a Sogama; para este ano 2016 presupostan 99 millóns de euros. Eu voulle poñer, para mostra, un botón, que lle vai soar, é un tema de Santiago: a EDAR do Souto. Non sei se lle soa. Teño aquí un convenio asinado polo seu antecesor, Agustín Hernández, polo anterior alcalde de Santiago de Compostela, polo anterior ao anterior, que era o señor Currás, e, por certo, por unha directora xeral do Ministerio que agora mesmo é moi famosa, que é a señora Ardiles. Nese plan dise que no ano 2013 se investirían 797.000 euros para esa depuradora; en 2014, 13.495; e en 2015, 38 millóns. ¿Sabe a día de hoxe canto se investiu? Nada. Pero o máis grave non é que non se investira nada, que iso é unha evidencia, é que este deputado –e isto vén a conto da transparencia da que falaba o vicepresidente hai un par de horas nesta Cámara– o día 6 de novembro pediu acceder ao único documento que se elaborou para esa depuradora, que é o anteproxecto que está na súa consellería, e pasaron os 30 días hábiles sen que tivese acceso a ese anteproxecto. O día 18 de decembro volvino reiterar por rexistro, e estamos a 26 de xaneiro e sigo sen ver ese anteproxecto. Gustaríame saber, señora conselleira, que ten que ocultar e por que está escondido na súa consellería ese anteproxecto. Eu espero velo. Vou falar tamén de ordenación do territorio, algo teño que dicir. Ten vostede este ano e dedícalle 15 millóns de euros –15.595.219 euros– a esa materia; materia importantísima, merece o 0,1 % do presuposto da Xunta –aí vai a Aplu e aí vai todo–. Mire, non é só que esta ridiculez de peso presupostario indique ben ás claras cal é a importancia que lle dan, é que, por exemplo, para o desenvolvemento das Directrices de ordenación do territorio –que hai poucos días enchían a boca falando diso, desde o ano 2011– non hai nin un só plan elaborado, nin en elaboración nin en tramitación. E presupostan para o 2016 92.000 euros para esa materia. Quero dicir algo sobre a Lei do solo, porque algo teño que dicir. A lei que vostedes presentan –xa o dixemos nesta Cámara– é unha versión recortada, devaluada, empobrecida da Lei do solo que temos actualmente en vigor. Non ten ningún obxectivo de protexer nin o medio rural nin a paisaxe nin o medio ambiente; nada diso, ao revés, todo iso desprotéxese. Ten un só obxectivo, ou ten un par de obxectivos: por un lado, favorecer a liberalización do solo novamente, volvendo dar pasos atrás. En segundo lugar, establece unha vara de medir, que son dúas ou tres varas de medir; unha, cando actúa a Xunta. A Xunta de Galicia, procedemento sinxelo de tramitación, 3 meses para responder a todos os documentos que se lle presenten. Se é un concello o que promove, procedemento complexo, longuísimo, e 15 días para resolver os documentos que se lle presentan. E non vou falar do da aprobación definitiva...
Remate, por favor.
...por parte dos grandes concellos, do que, se tivera tempo, si podería falar. Si lle vou falar do artigo 198 da lei actualmente en vigor, que vostedes converten no 144 na nova lei, eliminando os párrafos segundo e cuarto. E agora vai pasar que hai que modificar unha lei, que será o primeiro caso antes de que a lei se aprobe. O día 9 de febreiro debateremos esa lei, e vostedes aprobarana porque teñen maioría. Nós reiteraremos a nosa argumentación. Vostedes seguramente o 10 nos traerán aquí por urxencia unha modificación puntual, e nós incluso a votaremos a favor, porque hai que resolver a situación de Vigo, pero a situación de Vigo vostedes, en certa medida, créana coa propia modificación da lei que neste momento temos en trámite.
Remate, remate.
En suma, é unha auténtica lei do embude. Señora conselleira, benvida ao descubrimento do mundo, pero o mundo non empezou –nin a política medioambiental– cando a vostede a designan conselleira, senón que vén de moito antes. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Sánchez Bugallo. Polo Grupo Parlamentario Popular, señor Freire.
Grazas, presidente. Bos días, e igualmente quero desexarlle moito éxito nesta nova responsabilidade, tanto a vostede como á nova vicepresidenta. Quero agradecerlle a algún dos voceiros a súa intervención respectuosa, sobre todo tendo presente que a outros voceiros ou voceiras parece que non lles importa moito o debate nin esta comparecencia. Algúns voceiros, conselleira, non queren nin sequera darlle o beneficio da dúbida; atribúenlle competencias que non son propias da súa consellería, que máis ben son propias doutras ou incluso doutras administracións. Posiblemente sexa porque ou non estaban atentos á súa intervención ou non lles interesa. Pero, sen dúbida, vostede acaba de poñer sobre a mesa importantes retos de cara ao futuro, e negarse a recoñecer moitos dos datos que vostede daba aquí é unha cuestión simplemente dunha falta de visión obxectiva, e polo menos arbitraria, por non dicir outra cousa. Estarán de acordo en que, aínda que non compartan algunha destas propostas ou destas iniciativas, é innegable o labor de impulso que vostede está facendo nestes últimos meses dende que asumiu esta nova responsabilidade. Falaba a señora Martínez de competencias claramente doutras consellerías, como é a mobilidade ou como é o tren de cercanías; aspectos que posiblemente non deberían formar parte deste debate, e tamén posiblemente cunha falta de rigor nalgunha das súas afirmacións –vou dicir falta de rigor por non dicir outra cousa–, sobre todo cando fai determinadas aseveracións sobre o señor Arias Cañete, deixando caer comentarios relativos a imputacións cando menos inexistentes, e moito menos a procesamentos, como aos que aquí se fixo referencia. Tamén parece ser que algúns voceiros vinculan o fango e o lodo co medio ambiente, e o que lles interesa é intentar enfangar. Debe de ser pola presenza de fango e lodo nas xunqueiras, que é un elemento practicamente con presenza en todos eses hábitats. Posiblemente iso llelo fai rememorar e lles provoca esa situación de querer enfangar o medio ambiente. Unha vez máis, intentan pintar unha paisaxe totalmente catastrofista, unha paisaxe que non sei se é a que a eles lles gusta, pero que, dende logo, non se corresponde coa realidade de Galicia. Eu creo, señor Sánchez, que está vostede en tempo de mudar a súa postura. A Lei do solo está tramitándose. Está en tempo de sumarse para acadar solucións acaídas e para resolver problemas, que en moitos casos non son froito da improvisación, senón que son froito de circunstancias sobrevidas que en determinadas situacións non é posible prever con antelación. Señora Pontón, realmente parece que vostede estaba máis preocupada de discutir sobre o cartel aquí colocado... Perdeu unha parte importante do seu tempo discutindo sobre iso. Por suposto, eu non poño en dúbida a súa capacidade como parlamentaria, sobradamente demostrada, pero posiblemente se aproveitase o tempo para facernos algunha desas aportacións sería máis útil para todos os aquí presentes e para os que a escoitan. Tamén resulta un pouco rocambolesco que sigan ancorados naquilo que consideran que lles deu resultado no pasado. Estou a falar do caso do Prestige, ao que vostede facía referencia, e que unha vez máis intentan incluílo no debate. Pero, centrándonos nalgunha das cuestións plantexadas, o certo é que, relacionado cun tema de máxima actualidade como ao que aquí se facía referencia, o tema de Ence, o papel da Xunta de Galicia debe de quedar claro, e é que en relación coa prórroga de Ence se limita estritamente a velar polo cumprimento dos parámetros medioambientais e que a propia Consellería de Medio Ambiente remitiu ao Ministerio de Medio Ambiente o informe solicitado pola Dirección Xeral de Sostibilidade da Costa e Mar sobre Ence. Hai que lembrar que este informe dá resposta a unha solicitude realizada polo Ministerio e contemplada no artigo 177 do Regulamento de Costas para a tramitación da prórroga da concesión da empresa Ence. E así, neste caso, dado que a instalación conta cunha autorización ambiental integrada –concedida, por certo, en abril do ano 2008–, o informe limítase a determinar o cumprimento dos requisitos da mesma, e no documento enviado ao Ministerio a Xunta avalía que a planta Ence, en Pontevedra, cumpre os parámetros regulados na autorización ambiental integrada, vixente na actualidade. Por tanto, este informe, que non é determinante e que tampouco é vinculante, non emite unha opinión concreta ao respecto, pero cómpre facer fincapé en que, en todo caso, a decisión final sobre a prórroga de Ence lle corresponde unicamente ao Ministerio de Medio Ambiente, que seguiu o procedemento administrativo correspondente a este tipo de concesións e avaliou todos os parámetros, cumprindo coa lexislación vixente. Por tanto, entendemos que non son comprensibles as críticas da oposición a esta prórroga, xa que está demostrado que a planta de Ence, en Lourizán, cumpre, cando menos, os parámetros medioambientais e os índices de emisións establecidos. E tamén é certo que vostedes dá a sensación de que o que pretenden é pechar unha planta que, aínda que cumpra con todos os requisitos medioambientais, poñería en risco os 800 empregos directos cos que conta Ence na comarca de Pontevedra, e sobre todo os 5.000 que xera ao longo de toda a xeografía galega. É dicir, que a día de hoxe a planta de Ence, en Pontevedra, cumpre coas exixencias medioambientais requiridas. Isto non supón, por suposto, un cheque en branco para a empresa, pero para continuar coa súa actividade a factoría terá que seguir cumprindo estritamente as novas exixencias da Unión Europea, que se presupón que en moitos aspectos serán incluso máis exixentes que na actualidade. De feito, antes de outubro do 2018 Ence terá que someterse a unha nova revisión e avaliación das condicións da súa autorización ambiental, co obxectivo de comprobar a súa adaptación aos requirimentos ambientais exixidos pola Unión Europea para a produción de pasta de papel e cartón. Conselleira, vostede facía referencia a unha serie de anuncios. É difícil nunha única comparecencia aglutinar tal volume de anuncios, pero anuncios que, ademais, veñen acompañados dun compromiso orzamentario e dun respaldo económico para poder materializalos e levalos a cabo. É evidente que vostede recolle iniciativas nas que se vén traballando dende hai xa tempo na súa consellería, pero tamén moitas novidades que levan a súa impronta persoal e que estamos seguros de que son froito dese traballo desenvolto ao longo dos últimos meses. Plantexa obxectivos ambiciosos de cara ao futuro, pero asumibles, sobre todo se contamos coa implicación de todos os sectores. E, tal como vostede dixo, traballar con determinación para consolidar Galicia como un referente de conciencia e respecto polo medio ambiente require dunha implicación de toda a sociedade, pero tamén é un desafío que temos a obriga de superar. Vostede relatou unha serie de liñas mestras, unha serie de estratexias, relacionadas coa Estratexia de sostibilidade ambiental, cun novo informe acerca do cambio climático na nosa comunidade, cun novo borrador do Plan de residuos industriais de Galicia, cun investimento garantido para a ampliación do complexo medioambiental de Sogama por máis de 36 millóns de euros, cun primeiro plan de xestión de risco de inundación da historia da demarcación hidrográfica Galicia-Costa, dotado ademais cun orzamento de 67,8 millóns de euros e cunha achega de 47 millóns, con anuncios como un novo plan hidrolóxico para a demarcación, que se prolongará ata o 2021 e que contempla un investimento de 423 millóns de euros, e cunha nova Lei do solo de Galicia, que agora se está debatendo e que pode ser o punto culminante do labor a prol da ordenación do territorio e da procura dun urbanismo responsable. Así como tamén plantexou xa a elaboración do propio regulamento da Lei do solo, ou a redacción do Plan básico autonómico. E tamén fixo unha serie de anuncios relacionados co borrador do Catálogo das Paisaxes, co primeiro Atlas das paisaxes da nosa autonomía ou coa creación da Rede galega de parques naturais. Todos estes investimentos e todas estas propostas que vostede vén de anunciar demostran claramente o nivel de compromiso e o nivel de implicación que vostede está tendo para desenvolver estas iniciativas. Facíase unha breve referencia tamén ás actuacións na ría do Burgo, e teño que dicir que dende a Xunta, e tras os anuncios feitos ata o de agora, hai que valorar ou destacar o esforzo que o Goberno do Estado está a facer para sacar adiante o proxecto de dragado da ría do Burgo. Valórase positivamente que se establezan prazos prudentes e razoables para todos os interesados, para que poidan participar, para que sexa participativo ese proceso e para acadar un documento que sexa froito da colaboración e da participación máxima e que ofreza unha resposta real e adaptada aos intereses deses veciños do Burgo. Certo é que o pasado 11 de decembro se publicou no BOE o inicio do trámite de exposición pública do proxecto de dragado da ría do Burgo...
Remate, por favor.
...–remato, presidente–, e posteriormente o Ministerio de Medio Ambiente ampliou o prazo para presentar alegacións ata o 21 de xullo e ofrecer ás partes máis tempo para poder estudar con profundidade o proxecto, dado o seu volume e complexidade. Para o Goberno galego o saneamento e a rexeneración da ría do Burgo representan unha prioridade, como xa foi anunciado en moitas ocasións, e proba diso é o investimento previsto de máis de 100 millóns de euros en actuacións xa realizadas que incidiron directamente na mellora da ría, e en actuacións previstas tamén para o bombeo do Temple, en Cambre, e para o tanque de tormentas de Santa Cruz, en Oleiros. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, señor Freire. Réplica. Conselleira do Medio Ambiente e Ordenación do Territorio.
Moi boa tarde outra vez. Despois de escoitar as intervencións dos grupos parlamentarios, eu, que fun deputada, a verdade é que cada vez me sorprendo máis, porque non sabía que cando tiñas a honra de ser elixida polo pobo, máis alá de recoller a acta de deputado, tamén aprobabas as oposicións a xuíz, que máis ou menos é o que acabamos de ver aquí neste Parlamento, onde dous portavoces en concreto veñen de xulgar a xente, con nome e apelidos. E máis alá incluso de ser xuíces –parecía que estaban por riba do Tribunal Supremo– criticaban sentenzas que están agora mesmo publicadas porque non condenan a quen eles queren que condenen. Iso, dende logo, non é propio do Parlamento. Así que, polo tanto, tentarei cinguirme a dar resposta a aqueles que interviñeron neste Parlamento preocupados por algo do que hoxe estamos a falar, que é do medio ambiente. E comezarei cun dos temas que, efectivamente, apareceron nesta comparecencia a través dos portavoces, que ten que ver con Ence. Señora Pontón, eu alomenos o mínimo do que lle podo falar é da hipocrisía política que amosa a súa formación política, cando foi vostede –non, vostede non; a súa formación política–, co Partido Socialista, cando gobernaban, os que no ano 2008 lle deron a autorización ambiental a Ence. A iso alomenos o mínimo que se me ocorre é chamalo hipócrita, o mínimo, [[Aplausos.]] porque, se vostede quixera, e sendo a súa formación unha formación política que tivo responsabilidades de goberno, ¿pode un goberno dicirlle que non a esa autorización que lle foi solicitada no ano 2008? E se pode, ¿por que non o dixo? Porque tiña nas súas mans o que tanto lle preocupa, ou polo menos o que di vostede que tanto lle preocupa. Do que non cabe dúbida, señora Pontón –e sendo serios–, é de que as exixencias medioambientais que existen agora na nosa comunidade cada vez son máis e moito máis exixentes. Vostede ten que recordar –porque, efectivamente, xa levamos moitísimo tempo na política tanto vostede coma min– que non son as exixencias de agora as mesmas que hai quince anos. E mesmo tamén estou convencida de que as exixencias medioambientais de dentro de quince anos non serán as mesmas que as de agora. E as administracións o que teñen é que dar cumprimento a esas avaliacións ambientais que cada día, cada ano, son máis exixentes. Evidentemente, iso foi o que fixo esta conselleira: nin falar en positivo nin outorgar nin nada diso, senón dicir se esa avaliación ambiental –volvo repetir, outorgada no ano 2008– está acorde coas actividades que neste momento se están a desenvolver nesta empresa. E, polo tanto, iso foi o que respondemos dende esta consellería. En canto á intervención da señora Martínez –por tentar darlle resposta a algunha das súas inquedanzas–, señora Martínez, en canto ao Plan de saneamento da ría do Burgo, en concreto, onde xa temos investidos 100 millóns de euros, para este ano 2016 practicamente rematamos xa todo o que é o Plan de saneamento, o único que quedan son os distintos vertidos que dende os concellos teñen agora que controlar. E temos un investimento xa comprometido de máis de 3 millóns e medio de euros, en concreto, nun tanque de tormentas en Oleiros e nun bombeo en Cambre. Isto vén pechar o Plan de saneamento con responsabilidade da Xunta de Galicia, o que non quita que o Concello da Coruña, por exemplo, agora anuncie 60.000 euros de inversións para a limpeza destes vertidos. Pregunta tamén pola ría de Arousa, pola ría de Ferrol e pola ría de Pontevedra. A ría de Ferrol terá un investimento de 7 millóns de euros tamén para practicamente rematar o planeamento de saneamento que é competencia desta consellería. E mesmo tamén fala vostede do planeamento do saneamento da ría de Pontevedra; un plan de saneamento que xa ten comprometido e no que estamos xa a piques de adxudicar 1 millón e medio de euros só para a súa redacción. O cal non implica que non se vaian desenvolver distintas inversións nas infraestruturas desta ría de Pontevedra. Tamén distintos portavoces falaron da preocupación sobre a limpeza dos ríos na nosa comunidade. Son dúas áreas as que están agora mesmo a traballar na limpeza dos ríos, non só para a conservación das súas ribeiras senón mesmo tamén para a prevención nos casos de inundacións, e tamén para a solución despois de cada vez que hai inundacións. Nós neste ano temos comprometidos preto de 2 millóns de euros, que é 1 millón de euros máis do que tiñamos comprometido o ano pasado precisamente para facer a limpeza e manter un dos nosos tesouros, que son os ríos de Galicia. Tentarei así seguir avanzando no compromiso deste goberno co medio ambiente e facer desta área unha área protagonista, non só polo feito de que, efectivamente, haxa unha nova consellería, que é a Consellería de Medio Ambiente –onde, señor Bugallo, efectivamente, eu levo sete anos tamén no Goberno, e agora con estas novas responsabilidades, que estamos a definir unha estratexia así–, senón tamén polo feito de que tamén estamos a definir a estratexia da Xunta de Galicia. Porque, efectivamente, as follas de ruta non son inamovibles, e temos que escribir a folla de ruta para garantir ese futuro sostible da nosa comunidade. Por iso temos non só a vontade de ter unha folla de ruta senón tamén, evidentemente, de acompañala cos presupostos da Xunta de Galicia; presupostos que neste caso –e aínda que parece que aínda doe– crecen, medran. Son 254 millóns de euros, o que significa preto de 7 puntos máis que o orzamento anterior, e mesmo tamén 2,3 máis que a media do resto das consellerías da Xunta de Galicia. E onde temos investimentos comprometidos en Augas de Galicia que crecen en xeral un 16,7 %; en conservación da natureza, un 26,5 %; ou mesmo tamén na Secretaría de Calidade e Avaliación Ambiental, que crecen un 6,4 %. E con isto quero dicirlle que non hai mellor mostra do compromiso que a creación desta consellería e mesmo tamén que o incremento das nosas contas. Gustaríame volver poñer en valor un dos nosos tesouros, que non deixan de ser esas áreas protexidas. E é que en Galicia temos 400.000 hectáreas protexidas, distribuídas en 97 zonas de especial protección e tamén en seis parques naturais e nun parque nacional. Estes sete parques naturais –como lle dicía– van traballar conxuntamente, coordinadamente, para ser unha rede de verdade de parques naturais, para que teñamos a oportunidade de ter unha marca única, unha marca de calidade, e tamén para que teñamos a oportunidade de impulsar o turismo natural, perfectamente compatible coa súa conservación. Dentro desta área tamén me gustaría falar –e quero poñelo en valor– de que estamos a traballar agora na redacción dun novo marco normativo para a protección dos animais domésticos e salvaxes en catividade. Non podemos seguir tolerando o maltrato animal que tan duramente ás veces nos amosan os medios de comunicación. Por iso queremos ir máis alá con ese compromiso e ir máis alá de facer o que fan outros, que son simplemente campañas de sensibilización. Estamos traballando nun texto lexislativo que ten que recoller esta vontade. E por iso unha das actuacións na que nos imos centrar nos vindeiros meses será a elaboración desa nova Lei de protección de animais domésticos e salvaxes en catividade. Dentro de pouco, nos próximos días, contaremos xa co texto para que comece a súa tramitación e mesmo tamén para que sexa exposto a alegacións. E, por outra banda, estamos a facer o documento –como dicía antes– dese compromiso que será a base para a redacción da estratexia –insisto– necesaria en todas as accións da Xunta de Galicia e que, como tal, ten que ser un elemento vivo e non fixo. Tentaremos darlle tamén, obviamente, non só a transversalidade necesaria senón mesmo tamén a exixencia de que a Administración sexa un exemplo neste modelo de sociedade que queremos sostible. Actuar con rigor e a longo prazo vai traer tamén grandes beneficios para a nosa comunidade. É o que pretendemos non só con esta estratexia senón coas políticas que hoxe tiven a oportunidade de explicar nesta Cámara: reducir, na medida do posible, a xeración de residuos e tamén, efectivamente, fomentar e incrementar a capacidade de tratamento que ten a planta de Sogama. Falabamos de 15.000 toneladas, señor Bugallo; efectivamente, 15.000 toneladas de compost, que son as que vai tratar a nova planta e nas que ten comprometido un investimento que sairá a licitación e, polo tanto, a adxudicación –e vostede verao– de preto de 4 millóns de euros –non de 400.000–. O investimento e a licitación será de 4 millóns de euros. Continuaremos avanzando no que será un novo plan de residuos industrias, que, como dicía, hai dez anos que non hai ningún plan de residuos industriais, dende o ano 2005; é dicir, pasaron tres lexislaturas practicamente, con distintos responsables á fronte destas lexislaturas, e agora haberá un plan de residuos industriais. E, por suposto, tamén un plan de risco de inundacións, que é o primeiro que existe; é o primeiro que temos na nosa comunidade, onde, máis alá dese investimento de 2 millóns de euros que lle dicía para este ano para a limpeza dos nosos ríos, temos o traballo desenvolvido de identificar cales son as zonas, esas áreas de risco potencial. Por suposto, comprometemos para todo o plan –que chega ata o ano 2021– 67,8 millóns de euros. E avanzaremos nese Plan hidrolóxico que lles dará cobertura, co investimento da Xunta de Galicia de máis de 400 millóns de euros, ás infraestruturas que precisan a ría de Ferrol, a ría de Arousa, a ría de Pontevedra e a ría do Burgo, evidentemente. E por falar da Lei do solo –xa que tamén foi unha mención especial de todos os grupos parlamentarios–, o Grupo Parlamentario Popular dende o primeiro momento tendeu a man ao diálogo. Pero, evidentemente, tense que dar a oportunidade para dialogar, e se hai un grupo que boicotea esa posibilidade de diálogo e á vez pide diálogo probablemente iso sexa absolutamente incompatible. Das dúas materias das que vostede nesta tribuna falou, a verdade é que estamos dispostos a falar delas, pero, se non quere vostede falar delas, pois, evidentemente, dificilmente teremos a oportunidade de facelo, tanto o da exposición como, efectivamente, o da inclusión do informe sectorial medioambiental. En definitiva, trátase de ser rigorosos, trátase de ser eficientes, trátase de facer da nosa comunidade unha comunidade non só boa para o noso presente senón que garanta o futuro das xeracións futuras e que, polo tanto, sexa sostible. Nese empeño está todo o Goberno da Xunta de Galicia e, en concreto, esta consellería. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, conselleira. Rolda especial de aclaracións. Grupo Parlamentario Mixto, señora Martínez.
Grazas, presidente. Señora conselleira, se os deputados e deputadas vostede di que actuamos como xuíces, a comparación é que o Goberno galego actúa como Deus porque xa non necesita nin consultar a avogados nin a fiscais. Toma decisións soíño e, aínda por riba, vén aquí falar de que somos os demais os que non estamos dispostos a dialogar. Mire, na Lei do solo eu creo que xa hai unha disposición a dialogar para solucionar un problema concreto que nos preocupa a todos e a todas, que é o problema da cidade de Vigo; un problema que non o provocamos os cidadáns e as cidadás pero ao que agora temos que darlle unha resposta. Pero non se pode dar unha resposta baixo un prisma único dicindo: ou isto ou non é nada. Polo tanto, eu creo que dentro da comisión que está levando a Lei do solo, da ponencia, todos estamos dispostos a falar e a solucionar este problema, pero non a entregar un cheque en branco ao Partido Popular, porque despois xa vemos o que ocorre, temos experiencias de sobra. Ata tal feito que se chegou a pedir en ponencia que participara a propia Consellería para poder salvar eslabóns e debater ata o final unha fórmula, pero vostedes teñen toda a présa do mundo, quérena meter no próximo pleno e non teñen tempo para debater algo tan importante. Simplemente pola vía dos feitos consumados e actuando como deuses vostedes nos impoñen a súa relixión, e iso é realmente o que está ocorrendo. Falaba vostede agora do tanque de tormentas que se vai poñer en Oleiros para dar continuidade ao Plan de saneamento do Burgo. Eu espero que non sexa como todos os tanques de tormentas que teñen vido a este Parlamento por mal funcionamento e deficiencias, como ocorre, por exemplo, en Ferrol, onde nin sequera hai unha separación entre as augas domésticas, industriais e as augas brancas. Co cal, é moito peor aínda a actuación case que non actuar porque, ao final, non existe tal depuración e todo volve ser propaganda. Pero tampouco me contestou se a Xunta está actuando para investigar as responsabilidades que hai no mal funcionamento da EDAR de Ferrol. Comenta tamén que para a ría de Pontevedra hai un investimento, só para a redacción do Plan de saneamento, de 1 millón de euros; é 1 millón de euros que van empregar para facer un plan que non vai servir, porque a infraestrutura máis contaminante da ría de Pontevedra vai permanecer na ría de Pontevedra contaminando a propia ría. Polo tanto, vólvennos tomar o pelo. Non hai xustificación para a prórroga de Ence. É incompatible coa calidade de vida, é incompatible co medio ambiente e é incompatible coa recuperación do marisqueo na ría. É unha indecencia política, e é máis indecencia política facelo como se fixo. E veñen vostedes aquí falar de acordos. É indecente que dende Madrid un goberno que está dando os últimos suspiros, que está morto, e un presidente que xa non vale, que nin ten o valor de presentarse, si ten o valor para unilateralmente impoñerlle a Galiza e a Pontevedra semellante animalada e semellante despropósito dende un punto de vista medioambiental. Pero tamén dicía: 800 empregos. Non se sabe cantos empregos ten Ence; soben cando interesa e, cando non interesa, baixan. Pero o certo é que Ence non está creando riqueza na ría de Pontevedra dende hai moitísimos anos, que non crea postos de traballo e que non mellorou para nada a industria nin mellorou a calidade do seu traballo, nin sequera aposta por acabar o ciclo produtivo do papel en Galiza. Fala dos ríos, da limpeza dos ríos. Eu pregunteille pola protección das especies de ribeira, que se están acabando; están abandonando totalmente os ríos, por iso hai estas inundacións.
Vaia rematando, por favor.
Hai que manter –xa vou rematando– a protección do espazo. E xa para rematar quero tamén aclarar que si é certo que falo de cousas que teñen que ver coa competencia doutras consellerías, pero é que a Consellería de Medio Ambiente ten que actuar, non pode pasar, porque o plan de transporte da Xunta de Galiza é o vehículo individual. Aí ten moito de que falar, se falamos de cambio climático, se falamos de loita contra a contaminación do aire. ¿Como que a Consellería non ten nada de que falar? ¿Como que non ten nada de que falar respecto da Lei do solo, do patrimonio, de Ence, de Sogama, da política forestal? Todo iso ten que ver co medio ambiente. E, sen embargo, a vostede parece que iso non lle pertence.
Remate, por favor.
Remato. Estou de acordo con que hai que lexislar para evitar o maltrato animal, que ten que estar castigado, pero tamén deberían vostedes evitar o maltrato humano a través dos recortes en sanidade, educación, acceso á enerxía ou alimentación. Nada máis, moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Polo Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, o señor Sánchez.
Agora resulta que o Partido Popular nos vai dicir do que podemos falar e do que non, señor Freire. ¡Home!, só faltaría que non puideramos vir aquí a dicir o que cremos que hai que dicir. E, ao respecto de que nós enfangamos, quen enfangan son vostedes facendo o que fan, non os que denunciamos o que fan, os que contamos o que fan. Se iso é fango é porque é debido a que hai portas xiratorias, a que hai conivencia coas empresas, a que se utilizan fondos públicos para captalos de xeito privativo, etc. Denunciar que se destruíu un disco duro por parte do Partido Popular na sede Génova non é enfangar por parte de quen o di. Quen enfanga é quen destrúe as probas para a xustiza. Enfangar non é denunciar que se fixo en diñeiro negro a reforma de Génova. Enfangar é facer a reforma de Génova en negro por parte dun partido que goberna no Estado e que despois lle exixe a calquera fillo de veciño que cumpra coas súas obrigas de facenda. E enfangar non é denunciar o que vostedes deixaron que pasase ou fixeron na Consellería de Traballo coas axudas de formación, na Operación Zeta. O que era un fango era a trama que facía iso con diñeiro público. Iso si que é enfangar, o que fan vostedes é enfangar e nós témolo que denunciar e contámolo. Iso non é enfangar. Despois falamos aquí tamén de cousas que non teñen que ver coas competencias desta consellería, señor Freire. ¡Home!, ¿é que acaso van vostedes facer un plan de loita contra o cambio climático sen un enfoque integral? ¿Ou é que é posible loitar contra o cambio climático nas estreitas competencias desta consellería, señor Freire? Non, ¿verdade? Non se pode loitar contra o cambio climático sen falar de mobilidade, non se pode falar de loita contra o cambio climático sen falar das enerxías renovables e das térmicas. ¿Ou non, señor Freire? ¿Ou é que entón nos quere acoutar o campo? Eu creo que si, que é certo que a súa concepción da loita contra o cambio climático é esa. Porque nós cremos que para loitar contra o cambio climático e para reducir a dependencia enerxética hai que facer un proxecto de país coherente, e iso ten que ser un proxecto integral. E ese é o único xeito de poder facelo.Vostedes non, para vostedes é como unha asignatura maría o cambio climático. Por iso ata o de agora non fixeron nada, ata o de agora non fixeron nada, e no primeiro trimestre disque vai haber un informe a ver que pasa co cambio climático despois de sete anos de goberno. Esa é a preocupación polo cambio climático. Agora que ata di Obama que hai que descarbonizar a economía, vostedes van darlle unha capa de maquillaxe ao que non fixeron nestes anos. Mire, en canto a facer de xuíces, señora conselleira, nós non facemos de xuíces. Non, non, miren. É que no caso do Prestige houbo unha actuación do Estado español, cando estaba gobernado polo Partido Popular, nos procedementos xudiciais. E nós o que criticamos é o chapuceiro proceder do Partido Popular, que foi presentar unha demanda civil en Estados Unidos e perdeu, que non se presentou no proceso de arbitraxe de Londres e que non aportou a documentación que estaba en Norteamérica á Audiencia Provincial, e así quedamos como quedamos. Iso é o que eu critico, igual que critico o labor do señor Mariano Rajoy cando foi aquel accidente, iso de "unos hilillos de plastilina"; e todo o labor eficaz, eficientísimo, do señor Arsenio Fernández de Mesa, ese que ten unha empregabilidade moi grande. Ese si que ten empregabilidade, nunca lle faltará traballo ao señor Arsenio Fernández de Mesa a pesar de carecer de moitas cualidades, o principio de Peter. Non escoce nada, señora conselleira, non escoce nada. O que escoce é ter un goberno que non responde ás demandas da cidadanía. ¿Vai revisar os contratos feitos coa empresa estatal Acuaes e firmados por Fernando Ramos de Armas, que acaba de dimitir como número tres de Soraya Sáenz de Santamaría? E non había sentenza xudicial, señora conselleira.
Vaia rematando.
E dimitiu, ¡eh! E dimitiu. E ese señor asinou aquí convenios. ¿Vanos revisar, como anunciou a ministra Tejerina noutro caso illado de corrupción no Partido Popular? E, por último, na Lei do solo, se non hai improvisación no seu proceder, ¿como é posible que vostedes presentaran a modificación do artigo 144 fóra do prazo das emendas? Se iso non é improvisación, ¿que é, señora conselleira? ¿Como é posible que Alternativa Galega de Esquerda bloquee...? E vostede pídeme que admitamos a trámite esa emenda cando nós temos o dereito...
Remate, por favor.
...de consensuar antes con vostede un trámite. ¿E que problema hai? Vostede dixo que están dispostos a falar de participación pública, que están dispostos a falar de trámite ambiental. ¿Que problema hai, señora conselleira? Se estamos de acordo, fagámolo, poñámonos a falar e propoñamos unha solución consensuada. Moitas grazas.
Grazas, señor Sánchez. Polo Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, a señora Pontón.
Moitas grazas, señor presidente. Señora conselleira, nós non convertemos o Parlamento nun xulgado, pero creo que vostede ten unha obriga política con este Parlamento. E cando o seu nome aparece en sumarios, creo que é lóxico que lle poidamos preguntar sobre a responsabilidade política de posibles actos delictivos. Igualmente creo que é lóxico que nós lle poidamos dicir que non nos parece pertinente, desde o punto de vista ético, que unha persoa que está imputada nun proceso xudicial por corrupción forme parte do seu equipo. Cremos, igual que se dicía aquí que teñen feito outros cargos do seu partido sen haber ningún tipo de sentenza xudicial, que esas persoas non teñen que formar parte do seu gabinete, e que, polo tanto, teñamos limpeza na Administración pública. Porque cremos que ese tipo de cuestións son importantes con independencia de cal sexa o resultado dun proceso xudicial, nos que sabe tamén vostede que moitas veces cousas que son certas non acaban sendo condenadas por moitos motivos. Polo tanto, nós temos toda a liberdade para opinar neste Parlamento a respecto das cousas que son preocupación pública, ¿ou a vostede a corrupción non lle parece un problema público de primeira orde ao que hai que darlle unha resposta? Pois nós desde logo cremos que si. Eu non coñezo nin ao señor Lucas nin ao señor Crespo, creo que vostede si e, polo tanto, é normal que lle preguntemos qué están facendo os xestores dos asuntos públicos cos cartos públicos. Se os están utilizando ben ou non forma parte das nosas obrigas. E a súa, señora conselleira, é responder neste Parlamento. Tamén lle quero dicir que aquí a única hipocrisía que hai é a do Partido Popular. Hipocrisía, primeiro, porque vostedes creo que se presentaron a unhas eleccións dicindo que Ence ía saír da ría de Pontevedra. Creo que vostede formaba parte desas listas. Entón é lóxico que lle preguntemos qué pasa cando se fai unha modificación legal para consolidar a Ence na ría de Pontevedra. Creo, ademais, señora conselleira, que vostede debería de saber como é o trámite das autorizacións ambientais integradas. E sabe que ese é un trámite que se resolve nunha dirección xeral no que non estaba ningún membro do BNG. E o que tamén me gustaría que me dixera é, se vostede está en desacordo con esa autorización ambiental integrada, por que a prorrogou o seu goberno no ano 2011. Explíquemo, señora conselleira. Nós temos a conciencia moi tranquila. Creo que os que comen no pesebre de Ence están nas filas do Partido Popular. Deille algúns nomes e creo que hai moitos máis que se poderían dar, señora conselleira. [[Aplausos.]] Polo tanto, non veña vostede aquí a eludir as súas responsabilidades. ¿Por que a Xunta de Galiza emitiu un informe favorable á continuidade de Ence na ría de Pontevedra? ¿Por que o Partido Popular fixo unha modificación legal á medida dos intereses dese consello de administración? ¿Parécelle a vostede ético? ¿Parécelle a vostede ético que un goberno en funcións hipoteque a ría de Pontevedra e toda a política forestal deste país? ¿Cre que esa é unha maneira democrática, xusta, equitativa, de proceder? Creo que o señor Feijóo ten dito nalgunha ocasión que el non está a favor de que os gobernos en funcións tomen decisións transcendentes. ¿Que lle parece que un goberno, cando perdeu as eleccións, pretenda perpetuar unha cacicada como a de Ence na ría de Pontevedra? Son cuestións importantes para o futuro deste país. Non veña vostede aquí a dicirnos que do que se está falando fóra deste Parlamento non se pode falar. Porque hoxe todo o mundo está preocupado por que se consolide Ence na ría de Pontevedra. E a conselleira vén aquí a dicirnos que non, que nós non podemos falar diso, que temos que falar do cambio climático. E eu pregúntome: ¿non terá moito que ver todo isto na política, no fondo da política, que está levando a un desastre ambiental e social a este país? E mire, unha última cuestión: a Lei do solo. Fíxenlle unha pregunta moi clara. ¿Por que o PP vetou a posibilidade de que se incluíra unha emenda, que recolle o que agora mesmo está en vixencia na Lei do solo, para darlle unha solución ao problema de Vigo? Creo que a súa obriga é responder e non vir aquí cun guión preestablecido e fixo e non dicir absolutamente nada. Miren, a Lei do solo é un desastre, vai provocar moitos máis problemas.
Vaia rematando, por favor.
E consolida un modelo que é letal para o territorio. Señora conselleira, se vostedes tiveran sentido da responsabilidade política, o que farían sería eliminar ese proxecto de lei, porque saben que é peor que a lei que temos vixente, e fíxese no que estou dicindo. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Pontón. Polo Grupo Parlamentario Socialista, o señor Sánchez Bugallo.
Moitas grazas, señor presidente, señorías, novamente. Ben, ao señor Abeijón e á señora conselleira hai algo que lles teño que dicir. Aquí debateuse sobre a Lei de costas do Estado, e debateuse durante toda a campaña electoral do ano 2011, sobre todo das municipais. E os representantes do Partido Popular cansáronse de dicir que esa modificación da lei que impulsaba o Partido Popular tiña como obxecto resolver a situación dos núcleos costeiros de Galicia. Señor Abeijón, ¿está resolto o de Muros, o de Noia? ¿Está o dos núcleos resolto? Para nada. ¿Que é o que está resolto? O de Ence, o de Repsol, o de Petronor en Bilbao, iso está resolto. Polo tanto, dixémolo dende o primeiro momento: o obxectivo da lei era quitar competencias ás comunidades autónomas para resolver aqueles temas que dende o punto de vista do Goberno do Estado se entendían que eran temas de interese xeral e non se querían deixar nas mans das comunidades autónomas. E mentíusenos a nós e a todos os cidadáns de Galicia reiteradamente con este tema. Dicía a señora conselleira, e dicía ben, pero non o aplica, que cada quince anos cambian as exixencias medioambientais. Hai quince anos eran unhas e dentro de quince anos serán outras. ¿Verdade que o dicía? E, dentro de quince, outras, e logo de quince outras e outras, ata chegar a sesenta. Pero a autorización é por sesenta anos, e, aínda que cambien as exixencias, Ence vai continuar aí nas mesmas condicións. E iso non se xustifica polo investimento, porque o investimento tense que amortizar en dez, quince, vinte ou vinte e cinco anos ao máximo. E un investimento, se non se rendibiliza nese tempo, xa non é investimento, xa é outra cousa, son perdas e ganancias, que é a onde o hai que levar. Falaba a señora conselleira dos dous millóns de euros que vai destinar a súa consellería a limpar os ríos de Galicia. ¡Que ben! Parabéns. ¿A canto toca por metro de río ou por quilómetro? ¿E iso non contrasta cos 22 millóns de euros que van cobrar vostedes polo canon e pola auga? Eu creo que con dous millóns de euros non van limpar vostedes os ríos de Galicia. Limparán algún, o dalgún amigo, supoño; pero non os ríos de Galicia. Áreas protexidas. ¿Sabe vostede que levantan a protección de carballeiras e que se poderán cortar e que deixarán de estar protexidas na nova Lei do solo salvo que estean incluídas nun catálogo que non existe? ¿Que pasou coa carballeira que desapareceu a carón de Santiago, a carón do Camiño de Santiago, con autorización da Consellería –supoño que sería da de Agricultura, non da súa–? ¿Que pasa co anteproxecto de EDAR de Santiago, señora conselleira? ¿Vouno poder ver ou vano seguir mantendo agochado? ¿É un segredo de Estado? ¿Por que non se pode ver ese anteproxecto? Sogama, señora conselleira. Dixo vostede o mesmo que dixen eu: 15.000 toneladas para compost. Pero ¿canto se verte en Areosa cada ano? 300.000 toneladas. E con 15.000, con iso, ¿arreglamos? Son 300.000 as que se están vertendo no vertedoiro, ou algo está mal ou aí seguiremos a ter un problema. Eu, co dos 468.000 euros, falaba desta anualidade, non do importe total do investimento. A loita contra o cambio climático. Bueno, foi vostede a París ao cumio, foi vostede a París, e París sempre merece unha viaxe e unha misa, dicían. Pero co cambio climático ¿que facemos? ¿Imos empezar agora a facer os proxectos para definir qué é o que temos que facer contra o cambio climático? Despois de sete anos ¿ese é o punto, señora conselleira, ao que chegamos? ¿É o punto no que estamos? Lei do solo, oportunidade para o diálogo. Mire, na Lei do solo eu creo que levamos traballando arreo e levamos traballando de forma positiva na ponencia, cun moi bo clima e tratando de cooperar. Pero hai algo que non ten solución, o Partido Popular é totalmente inasequible á posibilidade de plantexar e de aceptar cambios naquel elemento que é elemento troncal da súa proposta, que é xustamente a desprotección do medio rural...,
Vaia rematando, por favor.
...a retirada de exixencia para determinados planeamentos urbanísticos dunhas dotacións en equipamentos mínimos. Aí hai unha total negativa do Partido Popular e aí a contestación do seu representante é: isto non, isto non, isto non, isto non pode ser... ¿Sabe cal é a conclusión final? Este é un goberno de supervivencia e trátanos de converter nun país de superviventes, nunha Galicia que cada vez se converta máis nun país minguante; minguante deixóunolo vostede como conselleira, con 940.000 empregados e case un millón de persoas, ¡case un millón!, que teñen que vivir das prestacións, do seguro de desemprego...
Remate. Remate, por favor.
...ou das pensións. Polo tanto, nin sequera hai un cotizante, un contribuínte, por cada perceptor. Ese é o país que nos deixan, e vostedes queren facernos un país á imaxe e semellanza do Partido Popular. Vostedes conténtanse con sobrevivir no Goberno e queren que o conxunto dos galegos se contenten con que vostedes sobrevivan no Goberno. Espero que iso non suceda.
Grazas, señor Sánchez Bugallo. Polo Grupo Parlamentario Popular, o señor Freire Abeijón.
Grazas presidente. Logo de escoitar a maioría das intervencións, é evidente que o medio ambiente hoxe non é a prioridade para algún dos voceiros. Outras veces, si, hai que recoñecelo, pero hoxe parece que están máis interesados ou interesadas en cuestións paralelas. E no caso do señor Sánchez, especialmente incisivo hoxe, eu diríalle que se faga algunha pregunta sobre o financiamento procedente de terceiros países dalgunha formación política, sobre todo financiamento procedente de Irán, Venezuela e demais, para que contraste e complemente a información que hoxe nos deu aquí. Dígolle, en liñas xerais, señor Bugallo, que, aínda que coincidimos con algunha das súas apreciacións, o certo é que non pode cuestionar que as melloras plantexadas para Sogama, as ampliacións previstas, a planta de compostaxe proposta, pois poden contribuír a corrixir algunha desas carencias ou algún deses déficits, e sobre todo contribuír a minorar esa eliminación de residuos a través do vertedoiro. O certo é que vostede facía referencia aos núcleos tradicionais, a determinados núcleos tradicionais na costa, que, aínda que todos desexariamos que estivese regularizada a situación de moitos máis, o certo é que se artellaron as medidas. E moitas veces, se non foi posible ata o de agora, pois foi precisamente tamén por falta de implicación dende as propias administracións municipais. E hai aínda unha marxe para corrixir a situación de moitos deles. Non é unha cuestión exclusivamente de que aquí se queira deixar claro que o único obxectivo era Ence senón que o que se pretendía era regularizar a situación de tamén outros moitos núcleos, e, a partir de aí, pois quizais esa escasa implicación dalgúns concellos fixo que non estivesen regularizados neste momento máis dos que están na actualidade. Ben, conselleira, é evidente que o seu compromiso nesta comparecencia se plasma neses 254 millóns de euros que este ano vai investir a Consellería de Medio Ambiente, unha cifra que supón, como vostede dixo, un incremento de preto de 7 puntos sobre o orzamento do ano anterior e que abarca, á parte dos aspectos xa matizados na primeira intervención, outra serie de áreas que vostede anunciou nesta segunda intervención, relativas sobre todo a investimentos para Augas de Galicia, cuxo orzamento crece nun 16,7 % para acadar os 100 millóns de euros, ou o propio investimento previsto a través da Dirección Xeral de Conservación da Natureza, con eses 26,2 millóns de euros, que supón un incremento de máis dun 25 % respecto do exercicio do ano pasado. E tamén, cómo non, hai que destacar os investimentos previstos por parte da Secretaría Xeral de Calidade e Avaliación Ambiental, con eses 19,4 millóns de euros que referendan ben ás claras esa vontade á que vostede se refería na súa intervención. Polo tanto, consideramos que son anuncios moi importantes, anuncios que van mudar significativamente o futuro da nosa comunidade no eido medioambiental, con plantexamentos fundamentais, como a creación da Rede Galega de Parques Naturais, que abranga e que posibilite esa coordinación dos sete parques naturais da nosa comunidade xestionados de forma conxunta e establecendo unha serie de sinerxías que favorezan a todos eles. Aquí facíase tamén referencia por parte dalgunha voceira a actuacións orientadas a eliminar especies invasoras nalgúns ríos ou nalgúns contornos. O certo é que se contemplan investimentos, segundo nos dicía a conselleira, de máis de 200.000 euros en actuacións encamiñadas á erradicación desas especies invasoras e á elaboración dun catálogo das mesmas para tentar actuar e corrixir, e incluso previr, a implantación desas especies invasoras. Tamén é unha noticia da que debemos congratularnos ese anuncio que nos acaba de facer a conselleira sobre a mellora do marco normativo para os animais domésticos e salvaxes en catividade, anunciando a elaboración dun novo texto lexislativo que recolla...
Vaia rematando, por favor.
...esa vontade e tendo presente que é unha demanda cada vez en aumento por parte da nosa sociedade; sobre todo tamén como consecuencia dese aumento da sensibilidade e das propias campañas de sensibilización. Congratúlanos, polo tanto, este anuncio. E remato dicindo que o documento da Lei do solo ten un texto normativo moi traballado. Foi unha lei moi consensuada, aceptáronse máis do 80 % das alegacións propostas, escoitáronse 75 axentes diferentes do territorio, estanse abordando máis de 300 emendas presentadas polos distintos grupos. Todos están traballando na busca de consensos e acordos de cara a conseguir un documento axeitado, e o debate –recalco unha vez máis– aínda está aberto. O Grupo Parlamentario Popular aceptou moitas das emendas propostas, está transaccionando outras, estamos aínda en prazo para acadar acordos, para seguir traballando no consenso en torno á Lei do solo. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, señor Freire Abeijón. Turno de peche. Conselleira de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio.
Moi boa tarde. Tentarei comezar a derradeira intervención relacionada con esta comparecencia apelando unha vez máis a ese necesario consenso que debería haber no debate dunha emenda, que é a emenda sobre o artigo 144 da Lei do solo. Isto non se trata de ningunha improvisación. Obviamente a sentenza demoledora do Tribunal Supremo sobre o Plan xeral de Vigo é algo que foi visto dende a Xunta de Galicia como o máis preocupante. A Xunta de Galicia está con Vigo e para solucionar, efectivamente, os proxectos de interese de Vigo. E pídolles ás formacións políticas que tamén estean a defender os intereses de Vigo, porque estes proxectos da Administración pública que, mesmo ademais de ser de interese xeral e urxentes, lle tocaron á cidade de Vigo podería ser que no futuro lle toquen tamén a calquera outra cidade e que, polo tanto, esta solución será unha solución xeral. Apelo a ese sentido común e, sobre todo, á defensa dos intereses da principal cidade da nosa comunidade, que é a cidade de Vigo. En todo o que ten que ver coa tramitación de Ence, señora Pontón, pois, como pode vostede comprobar, efectivamente, as autorizacións tramítanse, as autorizacións apróbaas o Bipartito. Parecía que había dous gobernos, porque vostede di que a súa formación política non tiña nin idea da autorización de Ence, que isto é unha constatación do que significa o bipartidismo cada vez que chega ao Goberno. Logo di vostede que, efectivamente, hai outra autorización posterior, e tamén lle adianto que no ano 2018, quen estea no Goberno terá tamén que facer unha autorización ou non, de acordo coas exixencias novas que, unha vez máis, as directivas comunitarias están a facer en materia medioambiental. E, como digo, estas autorizacións veñen única e exclusivamente a recoñecer a concordancia do que está escrito coas exixencias da directiva comunitaria. E se a súa formación política, cando estaba no Goberno, efectivamente, non foi quen de frealo, pois evidentemente, dende a Xunta de Galicia farémolo co mesmo rigor. Deste goberno o que lle podo garantir é que está do lado dos traballadores, este goberno está ao lado do emprego, e este goberno está do lado do futuro sostible da nosa comunidade, que vai ser un labor continuo, que non é un labor puntual. Porque dende sempre, dende hai moito tempo, os humanos empregamos os recursos que ofrecía a natureza tentando pensar que todos eles, os do mar, os da terra, eran infinitos. E comprobouse que non é así e que, polo tanto, temos que facer políticas que sexan responsables e que ademais estean de acordo con todas as directivas, insisto, cada día máis exixentes, que nos están a vencellar sobre todo o que ten que ver co cambio climático, coa preservación da nosa natureza e co impulso da economía circular, e sobre todo tamén posibilitando todas elas non só o noso presente, senón tamén o noso futuro. Con ese rigor plantéxanse follas de ruta onde nunca antes as houbo, porque evidentemente aqueles que tiveron a oportunidade de gobernar tampouco fixeron ningunha estratexia medioambiental, que isto é o que é, canto menos, chamativo. E cando falamos dun informe de diagnóstico de cambio climático, xa é o segundo. Non é a primeira vez que estamos a traballar dende este goberno sobre as situacións e as incidencias das medidas que dende a sociedade no seu conxunto e da Administración repercuten directamente nas emisións de CO2 á atmosfera. Pero este é o segundo que fai este goberno. Tampouco o fixo ningún goberno anterior, como tampouco fixo ningún goberno anterior un plan de residuos industriais; mesmo tiveron a oportunidade de facelo, pero non o fixeron. O anterior rematou no ano 2005 e tamén nós agora queremos avanzar niso. Como tampouco fixeron unha aposta clara pola mellora na xestión dos residuos urbanos ata tentar acadar o tratamento de todos os residuos urbanos que chegan agora á planta de Sogama. E, por suposto, hai que apostar pola nosas concas, por todo o que ten que ver co Plan hidrolóxico da demarcación Galicia-costa, onde máis que o compromiso temos que ter un investimento comprometido para estas rías tan importantes da nosa comunidade, como é a ría de Pontevedra, como é a ría de Ferrol, como é a ría do Burgo e mesmo tamén a ría de Arousa. Ou ese plan de xestión do risco de inundacións, que tamén por primeira vez é aprobado por este goberno da Xunta de Galicia e ratificado no Consello de Ministros. E mesmo, por suposto, esa nova lei que será un paso máis no compromiso do Goberno da Xunta de Galicia, máis alá das Directrices de ordenación do territorio, que foron aprobadas por este goberno, máis alá do POL, do Plan de ordenación do litoral, que tamén foi aprobado por este goberno, e agora esta nova lei, na que, por certo, esa capacidade de diálogo queda totalmente constatada cando fomos quen de aceptar preto do 25 % das alegacións presentadas. Eu creo que o feito de que o Grupo Popular neste debate teña aceptado preto do 25 % das emendas presentadas polas distintas formacións políticas dá clara mostra non só de que somos quen de dialogar senón mesmo tamén quen de chegar a consensos. E apelo unha vez máis ao sentido común e sobre todo á responsabilidade para coa cidade de Vigo, sobre todo con proxectos de interese tan importantes para Vigo e para Galicia como son os que se están agora mesmo a debater a través desta emenda. E, por suposto, falar da natureza tamén ten que ser un piar fundamental desta consellería, e vaino ser con esa figura única que haberá da Rede Galega de Parques Naturais, e mesmo tamén con esa nova lei que tamén pretende mellorar a protección dos animais domésticos e salvaxes en catividade, que vai dotar a nosa comunidade dunha normativa, máis alá de ser moderna, que recolla a vontade neste caso deste goberno e que recolla a vontade de todas as entidades ecoloxistas e asociacións protectoras de animais que poidan contribuír na súa redacción. No eido da xestión de residuos, na ordenación do territorio, no abastecemento, no saneamento, en definitiva, Galicia é unha comunidade concienciada, é unha comunidade respectuosa co medio ambiente, é unha comunidade que tamén está comprometida –e así o amosou no cumio pasado en París– co cambio climático. E evidentemente quere ser tamén unha comunidade sustentable en todas as materias, e por iso cada día traballa todo o Goberno da Xunta de Galicia –non só esta consellería–, e por isto tamén queremos non só desenvolver economicamente as nosas cidades senón tamén desenvolver e protexer o noso rural. Eu creo que temos por diante un importante desafío, uns importantes retos, pero sobre todo tamén temos por diante moitísimas oportunidades, oportunidades que estou convencida de que, se as traballamos en conxunto, serán moitísimo maiores para a nosa comunidade. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora conselleira. Alteración da orde do debate na sesión plenaria
Antes de suspender a sesión ata a tarde, comunícolles unha alteración da orde do día, que onte xa llela trasladei aos portavoces e á interesada, que é que a interpelación que figura en terceiro lugar, a interpelación sobre as consecuencias dos actuais sistemas estatais e autonómicos de bolsas para estudantes universitarios, será substanciada ao debater a terceira proposición non de lei desta tarde. Está falado con todos. Suspendemos a sesión ata as 5 da tarde. [[Suspéndese a sesión ás tres e cincuenta e dous minutos da tarde e retómase ás cinco e dous minutos.]] Moción do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de D. Pablo García García, sobre as medidas que debe adoptar a Xunta de Galicia en relación co sector lácteo
A esta moción non se presentaron emendas. Para presentar a moción ten a palabra o señor García.
Grazas, presidente. Ben, pois traemos unha moción máis sobre o sector lácteo. Son numerosas as mocións sobre problemas deste sector que trouxo a este Parlamento este grupo e os restantes grupos da oposición; é dicir, que por falta de intentos non foi. E se facemos un pequeno repaso desas iniciativas –eu tiven estas navidades ocasión de facelo–, chegariamos ou deberiamos chegar a unha conclusión, que é que as medidas que alí se contemplaban dende hai tres anos, se as tiveramos posto en práctica e se as tiveran levado a cabo, terían sido certamente, baixo o noso punto de vista, moi eficaces diante das dificultades que se nos aveciñaban. E como temos dito tamén aquí en moitas ocasións, eran dificultades moi anunciadas e moi facilmente predicibles; aínda que non fosen desexables, si que eran predicibles. É verdade que sempre contamos co muro inderrubable do Goberno e do Partido Popular, muro que nunca foi de protección doutro tipo de política, doutra alternativa política, que podería ser totalmente lexítimo, senón máis ben de defensa desa inacción, desa pasividade e desa ausencia total de acción política no que a este sector, igual que en moitos outros sectores, se refire. É verdade que esa inacción non foi e non é inocente, e tampouco é irrelevante, xa que resultou ser tremendamente lesiva para este sector. Sería quizás menos importante ou menos relevante noutros momentos. É verdade que este sector é un sector moi dinámico, un sector que dende sempre estivo sometido a moitas presións, a moitas dificultades, a moitas regulamentacións, pero si é verdade tamén que nestes momentos, e de dous anos para aquí, foi nestes últimos anos cando máis se precisou dun goberno e dunha administración que estivera como cómplice e como aliado nos tremendos momentos que está a vivir. Preguntabámoslle á conselleira no mes de decembro por ese primeiro balance dese acordo asinado en Madrid no mes de setembro. Bueno, cando dicimos que lle preguntabamos, dígoo de forma reiterativa e formal, posto que creo que todos os que estamos aquí estamos moi acostumados a preguntar sen obter nunca ningún tipo de resposta; polo tanto, faciámolo de forma retórica. E tamén o faciamos de forma retórica porque na práctica, efectivamente, o balance dese acordo era bastante palpable en canto aos datos que xa tiñamos. Claro, iso si, coincidiamos no primeiro que eu lle dicía e lle plantexaba á conselleira. Si estabamos de acordo en cal era o obxecto ou cal era o principal obxectivo que tiña ese acordo, que en teoría e baixo o noso punto de vista, non sei se o de todos, era que se subiran os prezos aos produtores, é dicir, que o prezo en orixe pagado ao produtor tivera un incremento. E, sen embargo, pois o que tiñamos dous meses e pico despois era que o prezo si que subira un céntimo, estaba en torno aos 27 céntimos. E eu facíalle referencia tamén a esa similitude que nos seus momentos houbo, tanto na sinatura do acordo como nos momentos... Incluso aquí o presidente da Xunta de Galicia e a propia Consellería dicían que o este acordo era mellor ca o que se asinara en Francia. Eu dicíalle que había unha pequena diferenza, que o de Francia cumprira o obxectivo; é dicir, os gandeiros franceses lograron o que se plasmaba nese acordo, que era que o leite subira de alí a decembro en torno aos 34 céntimos, e aquí seguiamos a 27 céntimos. Polo tanto, oxalá fose mellor o de aquí, pero, tal e como nós lle diciamos, non é que fose peor, é que non tiña absolutamente nada que ver. E a novidade, se hai algunha novidade, que sempre é polos feitos e polos acontecementos..., é dicir, temos un goberno totalmente inactivo neste tema, totalmente esperando a que este problema se solucione non sei se por inspiración divina ou se por algún tipo de confluencia de elementos externos, pero dende aquela, dende o mes de decembro que interpelabamos a conselleira, pois as noticias que temos non son para nada esperanzadoras, senón máis ben todo o contrario. Eu dicíalle, na súa primeira comparecencia como conselleira, que era unha conselleira que tiña que ser consciente das circunstancias nas que a nomearan, que a nomearan porque as cousas non ían ben, e que tiña unha pequena marxe de actuación, tanto polo momento político que lle tocara como polo tempo que quedaba de lexislatura, e que, polo tanto, tampouco podía pretender grandes logros ou grandes cambios. Eu arrepíntome tremendamente desas palabras que lle dixen, porque creo que á conselleira aquel mesmo día se lle abriron os cielos e dixo: Bueno canto menos fagamos, mellor, porque, total, como efectivamente os tempos van ser complexos, como efectivamente a altura da lexislatura é a que é, e como efectivamente xa teño os orzamentos feitos e non teño moita marxe de manobra, pois ¿para que imos perder demasiado tempo en facer algo? E tamén incidía e temos incidido no que eu creo que é un diagnóstico da situación, é simplemente ler a realidade, ler os datos e ler a situación na que nos atopamos, nesa necesidade acuciante de ter unha estratexia en canto a mercado nacional, en canto a mercado estatal, e que esa estratexia estivera ou estea liderada por Galicia. Totalmente previsible, e totalmente indesexable, en canto que non desexable, pero totalmente previsible, a situación que xa empezamos a vislumbrar de cara á primavera, que é un incremento da dificultade para incluso volver ter neste país falta de recollida de leite; é dicir, se as previsións e se os gobernos non actúan, do mes de marzo a abril volveremos ter outra vez leite sen recoller en Galicia, e volveremos ter esas dificultades, nas que xa non falaremos nin sequera de prezo senón de que o leite se poida recoller. É sencillo chegar a esa conclusión, tampouco fai falta moita análise. A nosa produción, como tamén xa temos manifestado aquí, dedícase case na súa totalidade ao leite en fresco, ou ao leite envasado para marca branca, é o que temos. Producimos o 40 % do leite do Estado, a nosa industria só representa o 10 %, e só transforma o 25 % do leite que producimos. E, polo tanto, sempre poño aquí o exemplo de que todas as denominacións de orixe de queixo que temos en Galicia pois son o 2 % do noso leite, é dicir, practicamente residual. Polo tanto, co escenario internacional que temos, coa persistencia do veto ruso, coa baixada do consumo, con eses supostos mercados importadores, que eran polos que liberalizamos o mercado e que se ían dedicar a importar leite europeo, en franca decadencia e cun prezo de intervención a 21 céntimos, pois o escenario internacional non nos vai vir a arranxar. É o que lle queriamos dicir á conselleira, internacionalmente non vai haber melloras, senón máis ben todo o contrario. E co mercado estatal, que é do que fundamentalmente vivimos, tamén cunha baixada do consumo do 3 %, ou un pouco máis do 3 %, sobre todo en leite líquido, que é ao que nos dedicamos, bueno, pois por esa vía parece que tampouco vai haber recuperación. E cun incremento da produción en Galicia do 3 %, cando falabamos aquí –e cantas veces nos dicían que estabamos locos– desa deslocalización da produción de leite, que vemos que en Galicia se incrementou un 3 %, mentres que en comunidades como Castilla-La Mancha ou Andalucía están nun 15 % de incremento da produción de leite só neste último ano. É dicir, se non hai políticas que favorezan e protexan o sector, a produción do leite tamén se acabará deslocalizando de Galicia. Non hai un mandato divino, nin está recollido en ningún tratado europeo, nin está recollido en ningunha lei, digamos, nin humana nin divina que aquí teña que haber produtores de leite; polo tanto, se as administracións, os gobernos, a Xunta de Galicia, o presidente da Xunta de Galicia, non toma medidas no asunto e non empeza a retomar e reverter esa situación, repito que en ningún sitio está escrito que aquí teñamos que producir leite. E se falabamos, e tamén xa temos falado aquí, da debilidade da nosa industria, e dabamos eses datos de que entre 2012 e 2014 en toda Europa se investiron nada menos que 5.500 millóns de euros en mellorar e en ampliar a industria láctea, deses 5.500 millóns de euros, en España investíronse só 165 millóns de euros –un 3 %–; e deses 165, en Galicia investiuse cero. E se todo o mundo parece aceptar –creo que menos este Goberno–, que, unha vez desregularizado o mercado en canto á produción e á desaparición do sistema de cotas, o que se tería que facer era ir regularizando o mercado vía industria, e aquí levamos cero euros investidos niso, bueno, pois a situación non é moito mellor. Esta iniciativa, esta moción consecuencia desa interpelación, son unhas iniciativas que eu creo que en definitiva, como se dicía dos mandamientos, se resumen en dos, que é que fundamentalmente este Goberno, dunha vez por todas...,
Vaia rematando, por favor.
...inicie esa acción política e sexa capaz de liderala a nivel do Estado. Iso faise mediante moitas cousas, fundamentalmente, por exemplo, instando o Ministerio para que cumpra esa parte que quedou sen desenvolver da normativa dese acordo. Ata agora a escusa é que o Goberno está en funcións. ¡Home!, eu entendo que onte que solucionou o tema de Ence... Paréceme que é bastante máis peliagudo ou máis difícil, ou ten máis complicación, resolver o tema de Ence que sacar uns decretos que están consensuados e pactados nun acordo, e firmados pola ministra en funcións; polo tanto, non sei onde está a dificultade para que eses decretos sigan no caixón, cun goberno que ademais está superacostumado –e esperemos que xa sexa dos últimos– a gobernar vía decreto. Moitas grazas.
Grazas, señor García. Polo Grupo Parlamentario Mixto, a señora Martínez.
Grazas, presidente. Boa tarde a todas e a todos. A moción que presenta hoxe o Partido Socialista vén sendo unha máis das numerosas iniciativas de apoio ao sector lácteo galego que se presentaron nesta Cámara, actualizada ás circunstancias dos case nulos efectos do acordo asinado por unha parte da representación do sector e o Ministerio de Agricultura. Aquel cacarexado acordo do 23 de setembro do ano pasado foi presentado polo Ministerio e polo Partido Popular como a panacea que ía dar estabilidade ao sector, sacándoo da crise que xa non podían negar diante das mobilizacións do sector, mobilizacións masivas, continuadas e, o que máis preocupaba ao PP, apoiadas pola maior parte da sociedade galega, que con máis criterio que o Goberno da Xunta e de Madrid perciben o leite e todo o rural como sectores estratéxicos para Galiza. Daquela, no setembro de 2015, as voces que denunciaban que o acordo non ían acabar cos prezos de ruína para o leite, porque non establecía mecanismos para obrigar a industria e a distribución ao seu cumprimento, foron caladas pola propaganda do Partido Popular, que xa estaba en campaña electoral e á desesperada trataba de reducir con propaganda o batacazo electoral que finalmente se confirmou o 20 de decembro. Que eu diga ao principio que esta moción do Partido Socialista é unha iniciativa máis, non quere dicir en absoluto que a considere de pouca importancia. O que quero poñer de manifesto con esta afirmación é que todas as iniciativas, por razoábeis e necesarias que sexan, baten sempre contra a maioría mecánica do Partido Popular que mantén aínda nesta Cámara. Iso si, se, no canto de tratarse da xente do común, dos gandeiros e gandeiras, estiveramos a falar dos problemas das eléctricas, da banca, das construtoras ou dos negocios de amigos e amigas do Partido Popular, seguramente os gobernos do PP serían máis áxiles e dilixentes en transferirlles fondos públicos fora como fora. E diso sabe moito a ministra de Agricultura, a pupila do señor Cañete, que está sendo investigado pola fraude de Acuamed e os sobreprezos millonarios en euros pagados a empresas como Acciona ou FCC. Só os sobreprezos coñecidos ata o momento a favor de FCC chegarían para facer dous ou tres grupos lácteos como os que Galiza precisa para que o leite producido aquí non siga a mercé dunha industria, dunha distribución, que impón prezos de auténtica ruína. Pero se unha lembra o fiasco de Alimentos Lácteos, case é mellor que esta Xunta ilexítima estea quieta, xa que non teñen o valor de adiantar as eleccións, como se lle ten pedido reiteradamente ao señor Feijóo con ocasión dos innumerables casos de corrupción que temos coñecido nestes últimos anos. E digo que a Xunta é ilexítima porque, aínda que na orixe o seu goberno foi elixido democraticamente, o exercicio do goberno en favor dos poderosos e amigos, a corrupción que envolve ao Partido Popular e as políticas antisociais que practica hai moito tempo que o deslexitimou. Por iso, porque aínda o Partido Popular é goberno, é polo que apoio con especial entusiasmo o punto 4 da moción do Partido Socialista, que pide un acordo co sector para elaborar un plan estratéxico que recolla unha mellora da base territorial das explotacións e un plan de industrialización para poder elaborar produtos que xeren un maior valor engadido. Apoio especialmente este punto porque só cun plan estratéxico é posible a viabilidade do sector no tempo e a produción de alimentos de calidade que deixen a maioría do valor engadido na economía galega. As outras medidas que se propoñen na moción tamén as apoio porque as máis delas son requiridas por la urxencia dun sector que agoniza e que nuns meses pode sufrir moitos danos. Por parte do Partido Popular, case seguro que se dirá que se está facendo todo o que se pode, pois o respecto ás normas da Unión Europea impide intervir con máis medios porque vulneraría a competencia. Dirán que o problema do leite é un problema de excedentes que están a sufrir tamén outros países da Unión Europea. O que non dirán é que os excedentes actuais teñen algo que ver co peche do mercado ruso como consecuencia das sancións económicas que impuxeron os Estados Unidos aos comercios lacaios dos estados da Unión Europea. Tampouco dirán que o fiasco de Alimentos Lácteos, coa entrega de máis de 10 millóns de euros...
Vaia rematando, por favor.
...–remato, presidente– aos amigos do Partido Popular, no mellor dos casos, sendo moi indulxentes, podería dicirse que llelos entregaron as uns incapaces. Non falarán tampouco da necesidade dun grupo lácteo galego, e moito menos da soberanía alimentar, que lles parece algo trasnoitado, aínda que a soberanía alimentar sexa a guía da política agrogandeira dos países que adoita tomar como exemplo o Partido Popular: Alemaña ou Francia. Por esa e outras razóns que xa teño esgrimido neste Pleno, vou dar o meu apoio a esta iniciativa, a esta moción, do Partido Socialista. Moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Señor Sánchez.
Boas tardes. Nós apoiamos esta moción, aínda que cremos que xa é demasiado tarde para que o Goberno da Xunta e para que o Goberno do Estado lle dean unha solución a este sector. Xa son moitos anos gobernando e sen explicitar unha vontade ou unha capacidade –ou as dúas cousas– de afrontar un plan, un proxecto, para darlle futuro ao sector leiteiro, ademais un sector que sosteña a economía no rural. O acordo acadado a finais de setembro polo Ministerio de Agricultura é un éxito máis da Xunta e do Partido Popular. Catro meses despois, os prezos seguen igual, e as únicas melloras mínimas que se conseguen é única e exclusivamente grazas ás mobilizacións dos gandeiros, que están a facer o que non fai o Goberno da Xunta de Galicia. Incluso o señor Feijóo tivo a desfachatez de, na resposta a un portavoz dun grupo parlamentario, dicir que a suba que trasladou algunha distribuidora aos gandeiros foi mérito da Xunta, que empezou a tramitar algún expediente sancionador ás distribuidoras. ¡Fai falta ter pouca vergoña! A pesar de que xa nos ten acostumados o señor Feijóo a este tipo de declaracións, aínda non deixa de sorprendernos. ¡Fai falta ter pouca vergoña! Se hai eses expedientes sancionadores, que os aporten, que os fagan públicos. A ver cando vemos a primeira multa a unha gran superficie por vender a perdas ou por utilizar o leite como produto reclamo; como xa fixeron Cantabria, Murcia ou Portugal nos anos anteriores. Que nós saibamos, nin unha soa; esa é a vontade de vixiar a Xunta de Galicia a distribución. Cuestión chave tamén esta –a venda a perdas do produto– para a supervivencia de explotacións gandeiras. Os prezos seguen igual e as explotacións seguen pechando, pechan explotacións diariamente. E pechan explotacións diariamente en Galicia que non pecharían noutras zonas do Estado ou noutros países de Europa con outros gobernos e con outras políticas. Ese é o gran drama. Non pechan porque os gandeiros galegos fagan peor as cousas que os gandeiros europeos. Pechan porque os gobernos dos gandeiros galegos fan peor as cousas que os outros gobernos europeos, por exemplo, o Goberno francés. Por iso pechan, e ese é o gran drama. As medidas que se anunciaron nese acordo xa estaban, son unhas medidas timoratas, pouco decididas, que non cambian nada no substancial nin cambian nada en profundidade; pero xa estaban na lexislación anterior. E hai outra pata que o Partido Popular nunca é capaz de trasladar, que é a execución da normativa, a execución da lexislación, a execución dos decretos. Hai que executar o que se publica no DOG e o que se publica no BOE. Iso tampouco se fai. E despois tampouco se fai o que é unha estratexia. Ao Goberno da Xunta de Galicia, se lle pregunta cal é a estratexia da Xunta de Galicia para a industrialización do sector lácteo galego, empezan a balbucear. Non hai unha estratexia para transformar o leite líquido en produtos con valor engadido, ben sexa cunha gran iniciativa ou cun modelo baseado en pequenas iniciativas, no control da demanda, etc. Non hai estratexia porque non se fai explícita. Por outra banda, nós tamén cremos que hai que tomar medidas a curto prazo que paren a sangría. Os datos de abandono de explotacións destes últimos sete anos son desalentadores. Hai que tomar medidas a curto prazo que pasan por incrementar a vixilancia e a transparencia na cadea de comercialización, que é o que se di pero que nunca se fai; non sabemos por que, pero nunca se fai. A curto prazo, garantir un prezo que cubra custos para que pare a sangría, e a medio e longo prazo hai que facer unha estratexia de país. E non se pode seguir apostando, como apostou o Partido Popular, por modelos que son prexudiciais para Galicia. Non se pode ir a Xunta de Galicia ás negociacións da política agraria común...
Vaia rematando, por favor.
...apostando por un modelo de produción de leite líquido para exportar a prezos baixos. Ese non é o modelo que favorece a Galicia, e vostedes apostaron continuamente por ese modelo. Galicia ten que ir a outro modelo: produción en base á terra, produción de produtos de calidade, control da oferta e control da calidade dos produtos. Ese é o modelo que lle convén a Galicia, porque o modelo que lle convén a Galicia...
Vaia rematando, por favor.
...–e xa remato– é o modelo onde sobrevivan explotacións, e non o modelo cara ao que imos, que é que sobrevivan 2.000-3.000 explotacións como moito, que significaría aínda máis desertificación no rural. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Sánchez. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Señora Paz.
Grazas, señor presidente. Boa tarde, señoras e señores deputados. A verdade é que é unha mágoa que a señora conselleira do Medio Rural non estea presente neste debate, porque despois dirá –como xa ten dito nalgunha ocasión, non nesta, pero si na anterior– que é que os grupos da oposición non presentamos propostas. Efectivamente, o señor García parece que levou o traballo de mirar todas as que presentamos –non, non dixo cantas eran, eu agradecíallo porque eu non me levei ese traballo–, e son infinitas case as propostas que levamos formulando nos tres últimos anos e sempre chocan co frontón do Partido Popular e do Goberno da Xunta de Galiza. Pero eu creo que a situación que temos hoxe no sector lácteo en Galiza vén constatar e confirmar que, efectivamente, o acordo que se asinou o 23 de setembro en Madrid, auspiciado polo Ministerio de Agricultura, foi un auténtico fracaso. Eu xa lles vou dar tres ou catro datos para corroborar este feito. Hoxe en Hipercor pódese comprar leite a 0,39 céntimos o litro. Nese acordo, había un compromiso entre os asinantes, entre os cales tamén estaba Hipercor, a non seguir banalizando o leite e a non utilizar prezos de venda na distribución que fosen auténtico dumping empresarial. Segundo. Os prezos do leite en orixe en Galiza subiron unha cantidade irrelevante, 1 céntimo desde o mes de setembro até hoxe. Seguimos estando por debaixo dos 30 céntimos, seguimos estando por debaixo dos 34 céntimos que a propia INLAC indica que é o que custa producir un litro de leite en Galiza. A Administración non foi capaz de cumprir aínda a parte que lle correspondía daquel acordo. Aínda non está o Decreto de prezos de cesión do leite; que por outro lado, tal e como está, tampouco cremos que vaia resolver gran cousa. O Decreto de primeiros compradores aínda é un borrador moi incipiente e, desde logo, en Galiza sería moi relevante que se regulase adecuadamente a cuestión dos primeiros compradores. E, finalmente, o contrato tipo que circula por aí e que pretende homologar a Administración non recolle ningunha das premisas que pedían os produtores para garantir que realmente tivesen algún tipo de capacidade de negociación e que a firma do contrato fose algún tipo de garantía para os gandeiros. Polo tanto, podemos dicir que en lugar de contrato tipo pódenlle vostedes empezar a chamar contrato lixo. Pero a respecto de Galiza hai outro dato preocupante, e é que mentres en toda Europa e en todo o Estado español están aumentando as entregas de leite dunha forma vertixinosa, desde o 15 % de Irlanda ou dalgunhas comunidades no Estado español, en Galiza aumentan o 3 %. Eu xa pedín aquí unha vez, eu non entendo nada de economía, e pido encarecidamente que alguén me explique como se pode comprender, desde o punto de vista da dinámica e do funcionamento dos mercados, que precisamente no sitio onde menos se produce, onde menos se incrementan as entregas, sexa onde menos se paga o produto. Que alguén mo explique, por favor, porque Adam Smith explicaba a cousa doutra maneira. Entón, por favor, de todos os economistas que hai aquí que alguén me axude a ver a luz neste asunto. E, finalmente, a irresponsabilidade máis absoluta da Xunta de Galiza. Non só son os gandeiros os que teñen que andar mobilizándose de industria en industria e de distribución en distribución para intentar que se suba o prezo do leite mentres a Xunta de Galiza está de brazos cruzados, senón que nin sequera lle oín á señora conselleira facer a máis mínima previsión...
Vaia rematando, por favor.
...a respecto do que vai pasar esta primavera subindo as entregas de leite en toda Europa. Cando xa hoxe, que aínda estamos no inverno, o prezo do leite en pó e da manteiga está na mesma situación que estaba no 2009, na peor crise do sector lácteo europeo, a Xunta de Galiza non se preocupa nin se espera que se preocupe, polo que vexo...,
Remate, por favor.
...por que vai pasar na primavera, cando por cuestións estacionais aumente dunha forma moi considerable a produción de leite no noso país e os gandeiros non só non vaian cobrar por ese leite, senón que mesmo acaben tendo que tiralo novamente. Por iso nós imos votar favorablemente todas as propostas que presenta nesta iniciativa o Grupo Socialista, porque, en todo caso, todas son necesarias. Pero sería imprescindible que a Xunta de Galiza, á parte de actuar en cuestións a longo ou medio prazo que vostede formula aquí tamén, empezara a pensar no que vai pasar dentro dun mes e de dous meses...
Grazas.
...porque a situación pode volverse moito máis dramática. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Paz. Grupo Parlamentario Popular. Señora García Pacín.
Grazas. Boa tarde, señorías. Parabéns aos novos cargos da Mesa. Señor García, unhas precisións ao respecto da súa argumentación e presentación desta moción. Afirmou vostede que se nomeou a nova conselleira porque as cousas non ían ben. Eu quérolle dicir que é totalmente o contrario: porque as cousas ían ben, porque os orzamentos medraron por primeira vez, porque a Consellería do Medio Rural e do Mar puido ser capaz de desdobrarse e de seguir apostando polos sectores produtivos galegos. [[Aplausos.]] Ameaza vostede unha vez máis coa falta de recollida do leite en Galicia. Señor García, acontece que a produción en Galicia segue medrando. Pois eu creo que os produtores son suficientemente intelixentes para, ao seguir crecendo a produción... Eu creo que incluso no pasado dixeron reiteradamente que quedou leite sen recoller. ¿Mandato divino, señor García? Mandato divino non é o que produce o leite en Galicia, son as condicións excelentes da nosa comunidade. [[Murmurios.]] E vostede aclárese, porque falaba vostede de que había pasividade na xestión dos gobernos, que había inacción por parte das administracións públicas, e ao mesmo tempo dicía que "na actualidade os decretos" –e recollín, creo, literalmente– "consensuados e pactados pola señora ministra non se acaban de publicar". Logo, se están consensuados e pactados, é que algo se estivo facendo, ¿verdade? Pero, señorías, entrando na cuestión, plantexa vostede seis acordos, seis propostas, que non traen nada novo a esta Cámara. Son seis cuestións que non sei se son de impulso, consecuencia dunha interpelación, pero ese impulso que vostede demanda, e como veremos irá a cada unha, entendemos que é o que se está a facer, señor García. Vostede vén evidenciar coa súa crítica, ou coa súa postura en contra da xestión actual, que se están facendo as cousas. No primeiro apartado di: Compromisos do ministerio para que se cumpra o acordo de setembro. Primeiro. O ministerio exerce de mediador entre os asinantes e como garante de que eses compromisos asinados se leven a cabo, para o que se están facendo diversas reunións de seguimento do acordo, e mesmo frutificaron na emisión dun primeiro informe o pasado Nadal. Iso non é de relevancia, non existe, non trae ningunha cuestión á mesa. Tamén fala vostede de que non se fixo nada, cando onte mesmo, o luns 25, se asinou unha orde ministerial que, como a señora Paz afirmaba aquí, vén evidenciar un contrato tipo, que dende o Bloque Nacionalista Galego rexeitan, pero que Unións Agrarias e outros sectores afirman que é positivo, pero que non vai ser a solución. Hai que poñerse de acordo na crítica –creo tamén– cando sempre se ataca ao Goberno no mesmo sentido, na mesma dirección. Tamén se confirmou que a publicación do real decreto sobre declaración dos prezos da cesión da industria á distribución se publicarán este mes, e no vindeiro mes, en febreiro, presentarase un borrador ás cooperativas e ás OPL sobre a regulación da actividade dos primeiros compradores. Polo tanto, señor García, o primeiro punto en execución e cumpríndose. Segundo punto. Exercer accións para evitar o leite como produto reclamo. Soben aquí a evidenciar que aquí non se practican sancións, non hai inspeccións, non hai control, non hai normas no DOG ou no BOE que se evidencien. Primeiro criticamos as normas, señor Sánchez, desde AGE, pero unha vez que están publicadas, hai que cumprilas. Eu creo que é a contradición en si mesma. Pois si que existen sancións, si que existen sancións. Mesmo o Sindicato Labrego na súa web, nalgunha noticia, concreta con contías específicas ese tipo de sancións. E recordemos que a AICA, no último informe que fixo, propuxo 261 sancións, das que o 30 % son do leite; é dicir, unha media –creo recordar– de 80 expedientes sancionadores. Acción de impulso, señor García, que eu entendo se está a cumprir e na que se está a traballar. Terceira. Etiquetaxe que recolla a orixe do produto. Aí é onde se está a traballar: leite galego 100 %. A señora Paz rexeitouno e denígrao...
Vaia rematando, por favor.
...mesmo a nivel ministerial e a nivel da nación; produtos sostibles. Tamén dúas ferramentas que estamos utilizando para que o consumidor coñeza a orixe do leite. Plan estratéxico. O plan estratéxico parte da orde do día do consello agrario do vindeiro febreiro. Marco estable de avaliación. Múltiples, seguidas, continuas reunións e diálogos cos sectores. Plan específico con orzamentos propios; non colle outra cuestión. Chegamos ao realmente importante: fondos propios para o lácteo. Pois mire, noutros tempos, no 2009, nunha crise tamén aguda e moi difícil de superar, Galicia con 20 millóns de fondos propios veu evidenciar que os gobernos socialistas a nivel do Estado non acadaron fondos nin xestións suficientes...
Remate, por favor.
...doutras administracións para o lácteo. Pero agora si, porque os gandeiros e as gandeiras en Galicia tiveron 119 millóns de euros no seu peto a finais do ano pasado. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora García Pacín. Grupo autor da moción. Grupo Parlamentario Socialista. Señor García. Dende o escano, por favor, señor García.
Grazas, presidente. Mire, señora Pacín, o problema é fácil, é que vostede, a señora Quintana entonces, a actual señora conselleira e o señor Feijóo teñen todo o tempo do mundo. Eu enténdoo. O problema é que os gandeiros non teñen ese tempo. Polo tanto, para vostede, efectivamente, todos eses decretos se están facendo. Ese acordo que se firmou o 30 de setembro é un decreto, a palabra o di. Está firmado ese acordo e, polo tanto, podía ter saído o día 1 de outubro. É verdade que vostede, o señor Feijóo, a actual conselleira e a anterior teñen todo o tempo do mundo para arreglar os problemas, pero mentres, os gandeiros non teñen ese tempo. O 3 %. ¿Como é posible que en Galicia se incremente a produción un 3 % e noutras comunidades autónomas que non teñen unha vocación produtora de leite se incremente un 15 %? ¿Por que é iso? ¿Como é posible que alí onde só se incrementa un 3 %, en Galicia, onde temos moitas máis opcións de producir leite, a industria sexa a que lle está dicindo aos gandeiros que teñen que constrinxir a súa produción, mentres no resto de comunidades lle están dicindo que a teñen que aumentar? Iso díxoo aquí moitas veces a conselleira. Polo tanto, efectivamente se corrobora que hai unha deslocalización da produción e que estamos en risco de deslocalizar esa produción. E como lle dicía antes, se non se fai absolutamente nada, por mandato divino non está escrito en ningún sitio que aquí haxa que producir leite. Non está escrito en ningún sitio nin vai ser por mandato divino; vai ser se se poñen as medidas encima da mesa. Mire, señora Pacín, eu creo que sobre o tema da etiquetaxe vostedes son os menos autorizados para falar. Vostedes votaron en numerosas ocasións no Parlamento europeo en contra da obrigatoriedade de etiquetar o leite; en numerosas ocasións en contra, ¡en contra! Non é que miraran para o outro lado, en contra de etiquetar o leite. Eu dicíalle á señora conselleira –si, revise os documentos; están aí, son públicos–, a min váleme, eu non estou en contra, efectivamente, da campaña Galega 100 %. Pero ¿que está supoñendo na práctica? Volvemos ao mesmo, é que vostede e máis eu non coincidimos no diagnóstico, igual ca no goberno. ¿De que se trata todo isto? ¿De que se trata o acordo? ¿De que se tratan esas medidas? Para min, de que lles suba o prezo do leite aos produtores. ¿As marcas que venden baixo Galega 100 % estanlles pagando mellor aos produtores que as marcas galegas que non venden Galega 100 %? Non. Polo tanto, ¿estanos servindo para algo, máis alá de que sexa unha medida...
Vaia rematando, por favor.
E a longo prazo, ¿está redundando de inmediato en que os produtores cobren máis o leite? Non. Polo tanto, non é unha medida efectiva. Eu creo que son medidas todas elas asumibles. Entendo que vai votar porque dixo que se estaban facendo. Votaraas. Se é como dicía esta mañá o señor Fariñas, por un problema de cariño, eu, con todo o cariño do mundo. É dicir, se o problema do PP para votar as iniciativas...
Remate, señor García.
...é que non se lle dá cariño, ¡todo o cariño do mundo, señora Pacín!
Grazas. Grazas, señor García.
Pero entendo que se vostede dixo que iso se estaba facendo...
Grazas, señor García.
...terá que votar a favor. E, por unha vez, aprobaremos unha iniciativa...
Remate.
...do sector lácteo, que creo que ademais non di nada...
Grazas, señor García.
...revolucionario, que serían cousas de caixón e bastante lóxicas para poder reverter a situación, porque se non, como se dicía aquí e como dicía eu tamén na intervención, dentro de dous meses será moito peor, moitísimo peor.
Remate, por favor. Grazas. [[Aplausos.]] Moción do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de D. Daniel Rodas Chapela, sobre as medidas que se deben adoptar para acadar unha nova repartición dos dereitos de pesca para a frota do cerco que teña en conta maioritariamente criterios socioeconómicos
A esta moción presentouse unha emenda do Grupo Parlamentario Mixto.
Para presentar a moción ten a palabra o señor Rodas.
A ver se desta eu non me converto tamén, como na iniciativa anterior, nun verdadeiro marciano. Marcianos como eses que estiveron 90 días acampados en San Caetano, que escenificaban perfectamente a demanda do sector pero tamén a incapacidade do Partido Popular por enfrontar os problemas da pesca no noso país. Levan máis de sete anos, e nestes sete anos foron incapaces de presentar unha soa solución nin para o cerco nin para o arrastre nin para a volanta nin para os mexilloeiros nin para os marisqueos nin para a pesca artesanal. ¡Sete anos estragados! O cerco –dicíallo– é un excelente exemplo de como se traizoa o país, de como se vai impondo un modelo que marca a Unión Europea e que non é outro que quitarlle o dereito aos nosos pescadores de poder traballar con dignidade. Dous anos levan aí os armadores do cerco reclamando un reparto xusto, pedíndolle ao noso goberno galego que hai que pór enriba da mesa os argumentos máis razoables para poder defender a nosa pesca, ao igual que o veñen facendo os vascos ou os cántabros. Dous anos pedíndolle ao Goberno que sexa interlocutor, que defenda os dereitos que temos durante séculos e séculos. Nestes últimos anos, ¿que fixo o Goberno galego? Pois o Goberno galego a gran aportación que leva neste proceso é que as últimas iniciativas consistían en que ían facer un estudo para ver cales eran os mellores argumentos para defender o noso sector. ¿Que fixo o Goberno español? O Goberno español o que fixo foi enganalos. Dicirlles que ao cabo de dous anos íase dar cartas outra vez e íase valorar como estaba a situación. A realidade é que, cando chegou a hora da verdade e se reuniron, dixéronlles que estaban en defunción, non en funcións, como aconteceu e se veu con claridade esta mañá co que sucedeu con Ence, que non tiveron o menor rubor en darlle unha prórroga por 60 anos. Os criterios de reparto, que é o que vimos debater aquí, establecéronos outros, non os galegos. Estableceron que para repartir as migallas da pesca era importante que o 70 % se fixera en función duns supostos dereitos históricos, o resto sería en función dos criterios hoxe socioeconómicos. Con este magnífico reparto, resulta o resultado que xa todos coñecemos: que a frota vasca, con 60 barcos, consegue o 50 % do total da xarda, e a frota galega, con 150 barcos, consegue unicamente o 25 %. Uns criterios que dende aquí levamos máis de dous anos cuestionando, cuestionando con toda a simplicidade do mundo. ¿Por que temos que ter en conta o período 2002-2012, por exemplo, e non outro? ¿Por que se ha de compatibilizar o exceso de capturas do ano 2009 e 2010? ¿E por que este exceso que supuxo unha multa temos que pagala linealmente, como se todos cometésemos ese exceso? ¿Por que non podemos establecer outro tipo de criterios, como os hai na volanta, como os hai no arrastre, como os hai no palangre de fondo, por exemplo? ¿Como é posible que os criterios que vimos mantendo, de cota diaria, non teñan algún valor, non teñan prevalencia, con respecto a quen nas súas augas interiores puido pescar todo o que quixo, e agora encima ese exceso de cota, ese exceso de actividade e de pesca, resulta que aínda lle computa como cota histórica? ¿Como é posible que non se compute a aqueles que traballamos menos días á semana, que descansamos máis días de fin de semana? Traballamos en Galiza 4 días á semana e descansamos 3. Ou aqueles que tomamos medidas para preservar os alevíns e determinamos, por exemplo, un tope máximo de 500 quilos de xouba. Como é posible que a día de hoxe aínda esteamos aturando estes criterios e que nunca poñamos enriba da mesa aqueles que minimamente nos poderían favorecer, como, por exemplo, establecer un criterio mínimo para garantir a supervivencia da frota ou un criterio máximo, para impedir que unha soa embarcación acumulase, por exemplo, toda a cota que ten un porto galego. ¿Pode ser razoable que 9 barcos posúan o 34 % da cota do xurelo na VIIIc? ¿Pode ser razoable que 12 barcos acaparen o 33,3 % da cota do xurelo na IXa? Claro que non pode ser razoable. Razoable é o que estamos trasladando nós aquí, que é que dende 1986 foron incapaces de cuestionar o reparto que impón a Unión Europea, no que saímos totalmente trasquilados. Xa o teño explicado máis dunha vez, 30.000/40.000 toneladas para o Estado español, mentres a Escocia, por exemplo, 210.000 toneladas, cando nós temos moitísima máis frota da que ten este país. Outro exemplo. ¿Como é posible que hai dous anos un barco de artes continxentadas galego e vasco tiñan o mesmo dereito a poder pescar. E hoxe un barco galego, ao lado dun vasco, eles teñen catro veces máis dereitos de pesca do que ten un galego. ¿Como é que se pode aturar neste país que, por exemplo, pasemos dun dereito hai dous anos de poder pescar na IXa 10.000 quilos ao día de bocarte, e hoxe temos 54 toneladas para toda a frota e para todo o ano? Ou, ¡como non!, ¿como podemos aturar a situación da sardiña, cando nós viñamos reclamando que era necesario desenvolver un plan de recuperación da sardiña á imaxe do que se fixo no 2000, no 2001, no 2002, e a señora conselleira dicía que a ela non lle constaba que a sardiña tivese un problema? E agora o problema témolo aí, e encima son incapaces de tomar medidas. No Consello Galego de Pesca adoptaron defender os criterios socioeconómicos, e de alí a dous días resulta que o propio Magrama quita unha orde onde bota por terra os criterios que teoricamente tiña que defender o Goberno galego. E o drama da sardiña é tremendamente dramático, porque pasamos de 19.000 toneladas a repartir entre o Estado portugués e o español, cun criterio que vai encamiñado fundamentalmente tamén aos criterios históricos, onde a Portugal lle corresponde o 70 % e a Galicia o 30 %. Pero o máis dramático é que nestes dous últimos anos nós aquí nin rabo de peixe, e o dereito que historicamente tiñamos nós resulta que o está apuntando Portugal, que o está apuntando o País Vasco e que o está apuntando tamén o golfo de Cádiz. E ante iso ¿que medidas? Comprobamos como Portugal si que tivo este ano capacidade para poñer medidas encima da mesa. ¿E os galegos? Os galegos temos o exemplo do paro subvencionado do ano pasado, que a día de hoxe aínda ninguén foi capaz de cobrar. Polo tanto, o actual modelo é un modelo que está arruinando absolutamente o sector, neste caso, do cerco, pero tamén o resto dos sectores, porque unicamente beneficia a unha minoría. Beneficia a quen pescou máis, a quen practicou a pesca olímpica, a quen puido pescar todo o que quixo en augas interiores, e a quen ademais foi sancionado por sobrepesca. E, sobre todo, o que é dramático é que este goberno o gran logro que tivo durante esta crise foi unicamente dividir e cabrear o propio sector. Non tivo en conta os criterios de regulación que demanda Galiza, os criterios que nos son máis propios. Porque é un sen sentido, se nós levamos tantos anos regulando, poñendo enriba da mesa medidas razoables, o que non se pode facer é ir a un novo reparto, e que iso co que levamos os últimos anos comulgando resulta que non vale absolutamente para nada. Polo tanto, é necesaria unha solución a este problema, e a solución xa lla plantexamos aquí, nesta moción, en tres términos moi simples, que calquera que tivese un mínimo de sentido común aceptaría sen ningún tipo de problemas. O primeiro é, na responsabilidade que ten a Unión Europea, cuestionar ese reparto co que saímos altamente prexudicados. O segundo é impoñer enriba da mesa uns criterios de reparto que beneficien minimamente a Galiza. Xa o dicía anteriormente, ¿por que ese período e noutro? ¿Por que non se han de ter en conta aqueles atributos de sostibilidade que nós vimos pondo enriba da mesa, como as cotas diarias, como os descansos, como o número de tripulantes, como menos días de actividade, ou de como establecer unha horquilla para impedir que uns...
Vaia rematando, por favor.
...non teñan dereito ningún e outros queden con todo o dereito do mundo. E por último, ¡como non!, non podemos renunciar ao dereito histórico que temos de volver pescar bocarte. Polo tanto, señores do Partido Popular, teñen hoxe unha nova iniciativa para que o maremoto que foron quen de poñer en marcha os mariñeiros e os armadores do cerco non os leve por diante. Así que ¡apúntense a botar aquí tamén unha man para cambiar esta realidade!, se non, van quedar afogados.
Grazas, señor Rodas. Grupo Parlamentario Mixto. Señora Martínez.
A última vez que falamos neste pleno do cerco –creo recordar que tamén foi por iniciativa do BNG–, presentei unha emenda de substitución que non foi aceptada. Hoxe volvo presentar unha emenda de substitución, pois considero a miña obriga seguir instalada na responsabilidade respecto deste sector; unha responsabilidade que me leva a analizar o sector para buscarlle solucións reais e integrais no tempo, tal e como fixo o Goberno bipartito coa presentación, no seu día, dun plan integral para esta pesquería. Plan que debería partir de bases serias, para que o sector do cerco alcance a súa maioría de idade e comece a actuar en defensa da súa rendibilidade, que á fin e ao cabo é do que se trata. Non podo votar a prol dunha iniciativa que segue a partir dunhas bases pretendidamente máis xustas e que como única solución viable contempla reducirlle a cota a un sector da frota galega para darlla a outro. Non é aí onde está o problema. O problema está no TAC (total admisible de capturas a repartir). Teño dito varias veces en relación con este conflito que a miseria ten moi mal reparto. Facer un reparto por comunidades foi o gran erro da negociación, van alá tres anos e, polo tanto, non podemos apoiar esta moción. A miña proposta é recuperar o caladoiro do Cantábrico noroeste como un só caladoiro, non como catro caladoiros. Non aclara a moción se o sistema da pesca se repartirá por cupos diarios ou por cotas, e teriamos que discutir se o sistema de cupos diarios anterior é beneficioso ou non para os traballadores das embarcacións. Porque este non é só un problema de armadores, tamén o é dos mariñeiros, e o sistema anterior primaba a uns mariñeiros –é dicir, a uns traballadores– fronte a outros cun tratamento desigual. Para tomar calquera decisión acertada é necesario coñecer a realidade do sector: canto se pesca, canto se facturou, por todos e por cada un dos barcos. É tamén necesario saber por que uns barcos teñen máis cota que outros, porque, fóra de casos puntuais, todas as embarcacións tiñan e teñen obrigatoriamente un diario de pesca manual –e agora tamén un diario electrónico– de a bordo polo que se asignaron as cotas. Nese camiño vai a miña emenda, que espero sexa aceptada, para contar con todos os datos necesarios e poder presentarlle unha boa solución a todo o sector, porque creo que a solución ten que ser válida para todo o sector. Polo tanto, a miña emenda de substitución propón presentar os resultados da campaña 2015 de todas as embarcacións do cerco galegas, onde conste: especies e quilos de especies capturadas en cada unha das zonas de pesca do caladoiro do Cantábrico noroeste. Importe das vendas en lonxa de todas as embarcacións galegas que faenan no Atlántico noroeste. Cotas cedidas na explotación conxunta por parte das embarcacións do cerco de Galiza, precisamente conforme a ese exceso de capturas que agora hai que pagar. Número de embarcacións que fan explotación conxunta e cantas explotacións conxuntas existiron en Galiza no ano 2015. Número de embarcacións e tripulantes enrolados nas embarcacións, en explotación conxunta e en explotación individual. Vendas realizadas en lonxa por todas e cada unha das embarcacións do cerco galego ente o 2003 e o 2011. Segundo punto, defender o sistema de cotas como fórmula de xestión, sexa cal sexa o criterio de reparto de pesca que a Xunta de Galiza estableza para a xestión das pesquerías do cerco. Terceiro, defender a participación da frota do cerco galega en todo o Cantábrico noroeste, eliminando as actuacións divisións por comunidades. Catro, instar o Goberno do Estado a promover unha campaña fronte as autoridades comunitarias para o aumento do TAC en todas as especies de pesca á frota do Cantábrico noroeste, procurando unha unidade de actuación coas comunidades autónomas de Asturias, Cantabria e Euskadi. Defender unha fórmula de reparto do TAC que non diminúa a cota que neste intre teñen todas e cada unha das embarcacións galegas, fagan a explotación conxunta ou individual. E por último, o Parlamento de Galiza condena todos os actos de sabotaxe que se teñen producido nos últimos meses en embarcacións do cerco en portos galegos e en barcos con porto base en Galiza. Esperamos que esta emenda sexa aceptada. En todo caso, de non selo, absteriámonos na votación. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Señor Fajardo.
Boa tarde a todos e a todas. Aínda conmocionado polo discurso do presidente da Cámara desta mañá, que deixou moi claro algúns dos principios que rexen a política do Partido Popular na Cámara, que é máis o amor á propia Cámara e a pertencer á Cámara que o amor a defender os intereses dos galegos e das galegas. Porque este, a situación do cerco, é un claro exemplo de como un goberno obvia unha necesidade real dun sector e é capaz de antepoñer outros intereses, posiblemente de partido e do conxunto do Estado, para deixar unha vez máis ao sector en Galicia cos peores resultados posibles, fronte a un resultado distinto, se tiveramos un goberno que defendese os intereses dos galegos e das galegas e, sobre todo, dos seus mariñeiros. A primeira cuestión que hai que plantexarse é que pasaría se neste país unha industria que dá máis de 1.300 postos de traballo estivese a punto de pechar. Que pasaría se unha industria que xera 60 millóns de euros en empresas auxiliares estivese a punto de pechar. Ou unha industria que é capaz de inxectar 40 millóns de euros en salarios de mariñeiros neste país. Pois estariamos cun grandísimo conflito, porque é inaceptable que a decisión política dun Goberno deixe na rúa 1.300 traballadores e deixe a este país sen 107 millóns de euros de ingresos que se gastan na costa de Galicia. Polo tanto, non é só un problema dos mariñeiros deste país, é un problema do país. E é un problema dun país que non se pode permitir o luxo de deixar de ingresar máis de 107 millóns de euros nunhas zonas e nuns sectores altamente necesitados non só de diñeiro, senón de postos de traballo. Polo tanto, hai que ampliar o foco, e fronte a iso os únicos que tiveron altura de miras para identificar o problema foron os propios mariñeiros, que levaron tres meses acampados ás portas da Xunta dicindo simplemente que hai que atender unha necesidade: a necesidade da xustiza social. O único que están pedindo estes mariñeiros é que se faga un reparto xusto. Que xa falaremos de ampliar o TAC de Europa, pero, co reparto que existe, o que non é razoable é que uns poucos queden coa maioría do peixe que se pode pescar. O que non é razoable é que un colectivo moi minoritario de barcos, en moitos casos vencellados ao propio Partido Popular, queden coa maioría do peixe que se pode pescar no país. Ou non é razoable que o Partido Popular, por outros intereses, non defenda os seus intereses fronte aos da frota doutras comunidades autónomas. Esa é a realidade do que estamos a debater. Podemos conseguir mañá máis cota, pero se o reparto segue sendo igual, será igual de inxusto, e daremos máis cota a quen máis ten, e o que non ten, non ten nada. Non é de recibo o actual acordo que se lles plantexa. Non é de recibo dicirlles a unhas embarcacións que non teñen ningún tipo de cota que van poder pescar 10.000 quilos máis, porque 10.000 quilos máis hai cinco anos poderíanos pescar cada día; 10.000 quilos máis significa apenas 5.000 euros ao ano. Vostede dígame que embarcación deste país, do cerco, se mantén con 5.000 euros ao ano; ningunha, ¡é imposible! Estamos a repartir a miseria e a dicir que esa miseria é o salvamento do conxunto do sector. Pero, detrás desta desigualdade, o que hai é unha política do Partido Popular que ten un obxectivo, e é a ocupación do territorio e tamén a ocupación do mar. Nós denunciabámolo no 2013: cada unha das estratexias do Partido Popular non eran equivocadas, buscaban un obxectivo, que era botar fóra do mar os nosos mariñeiros e tamén os nosos mariscadores. Porque o Partido Popular quere ocupar eses espazos con outro tipo de industria, cunhas grandes industrias que exploten o noso mar. E nosoutros dicimos que non, que o noso mar teno que explotar o mariñeiro deste país; aqueles que saben como coidar o mar, que foron capaces de entender que tiñan que coidar o recurso. Pero o Partido Popular quere outra cousa, quere grandes industrias explotando o noso mar; por iso aposta polo despezamento, por iso aposta porque non poidan vivir do mar e por iso aposta por unha reconversión do sector que vai significar o que significou xa a reconversión do agro: facer que a nosa costa se desertice, e iso é algo que non podemos consentir. Polo tanto, nós non imos incidir nas explicacións que fixo o portavoz do BNG, que nós compartimos ao cen por cento, senón que lle pedimos ao Partido Popular que dunha vez por todas, agora que empeza a entender que por ese camiño vai tamén cara á desaparición, entenda que ten que defender o país. E defender ao país significa defender o seu territorio e as persoas que viven neste país dos seus recursos. Se non o fan, vostedes serán cómplices de entregarlle unha vez máis os nosos recursos, e desde logo as nosas pesquerías, a multinacionais que van fuxir con eses cartos cara a fóra e non a gastalos nos sectores que tanto o necesitan neste país. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Fajardo. Lamento habelo conmocionado hoxe á maña. Non era a miña intención. Grupo Parlamentario Socialista. Señor Val.
Moitas grazas, presidente. Moi boa tarde a todas e a todos. O Grupo Parlamentario Socialista vai votar a favor desta moción plantexada no día de hoxe polo Bloque Nacionalista Galego, aínda que con moi pouca esperanza, ou máis ben ningunha, de que isto sirva para algo. E digo isto porque a xestión do Partido Popular e do Goberno galego nesta materia resúmese perfectamente nunha pregunta que se facía hai ben pouco tempo a ministra de Fomento en funcións, cando varios representantes do colectivo Acerga lle foron entregar unha carta para explicar os motivos das súas reivindicacións ao presidente da Xunta, naquel momento, a señora Pastor preguntábase a si mesma: "Alberto. ¿Dónde está Alberto?". [[Aplausos.]] Ben, esta frase curta resume á perfección o balance do Partido Popular no conflito do cerco; un conflito que dura xa case tres anos e onde a inacción e os desplantes foron a tónica xeral deste goberno. Comezaron hai case tres anos xa insultando as xentes do mar, primeiro dicindo que eran catro exaltados que non representaban a ninguén, seguiron aplicando duras accións a moitos representantes deste colectivo por participar en distintas manifestacións, ninguneáronos durante máis de 90 días, que permaneceron acampados en San Caetano, e remataron a xogada dando unhas explicacións hai ben poucos días, na Secretaría Xeral de Pesca do Ministerio, que o único que fan é provocar noxo e carraxe; noxo e carraxe por escudarse en que o actual Goberno está en funcións e en que, polo tanto, non se pode modificar a actual orde de xestión do caladoiro do Cantábrico noroeste; e noxo e carraxe cando no día de onte todos vimos como ese mesmo goberno en funcións era capaz de conceder unha prórroga de máis de 60 anos á factoría Ence. Esta, sen dúbida, é a mellor mostra dos intereses que defende o Partido Popular. Xa o dixemos moitas veces desde esta tribuna do Parlamento, señores do Partido Popular: algún día deberán vostedes explicarlles a todos os galegos por que levan case tres anos defendendo un modelo de repartición de especies peláxicas que condena á ruína total a practicamente o 80 % da frota do cerco galego; un modelo baseado en dereitos históricos que premia a quen non foi responsable co medio ambiente, a quen non se autolimitou durante anos con topes comerciais diarios, e discrimina profundamente a quen incluso foi capaz de reducir a súa actividade a catro xornadas á semana. Ese é o modelo que defende o Partido Popular, o que vén defendendo durante estes tres anos. Nós temos outro modelo, claro que temos outro modelo; un modelo onde se teñan en conta criterios socioeconómicos, onde todos, independentemente de onde vivan ou do barco no que traballen, teñan o meso dereito a pescar; un modelo no que todos gañen e ninguén perda; un modelo no que non haxa mariñeiros de primeira e de segunda; un modelo que garanta a mesma posibilidade de acceso ao recurso a todos os mariñeiros. E claro que hai alternativas, e claro que o Goberno galego pode facer cousas, pero para iso necesítase vontade política e capacidade de interlocución co sector, algo do que carece a actual conselleira, que hai xa moito tempo que debería ter abandonado o seu posto. Necesítase capacidade de liderado para consensuar un criterio con todos os representantes e distintas asociacións do sector; consensuar un criterio e defendelo, ao igual que están a facer, señor Balseiro, noutras comunidades. Porque, señores, neste asunto hai varias frontes abertas: Primeiro, unha que precisa cambiar os criterios de repartición, eliminando peso relativo dos dereitos históricos; e para iso é importante facer valer a posición, o peso e a importancia da nosa frota en Madrid. Unha segunda, que é xestionar de xeito conxunto as escasas posibilidades de pesca que teñen os nosos barcos. E aquí é onde o Goberno galego pode facer e pode poñerse a traballar. Desgraciadamente, durante estes tres anos o único que fixo foi confrontar e enfrontar o sector. Hai dúas frontes ben diferenciadas nas que se pode traballar, pero, desgraciadamente, este goberno non quere nin pode, por falta de interlocución co sector, abordar ningunha das dúas. Señores do Partido Popular, a xente volve ao mar por necesidade. Non pensen vostedes que gañaron a batalla. O sector e o Partido Socialista van seguir loitando ata que se acade un modelo máis xusto e máis igualitario para todos. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Val. Grupo Parlamentario Popular, señor Balseiro.
Grazas, señor presidente. Señoras deputadas, señores deputados. Señorías, o Goberno galego, e tamén o Grupo Parlamentario Popular que sustenta a acción do Goberno, quere acadar as mellores condicións para a frota do cerco no desenvolvemento da súa actividade. E froito de que quere acadar as mellores condicións é que estamos moi satisfeitos cos resultados das xuntanzas que tivo a señora conselleira co sector do cerco. E estamos moi satisfeitos tamén con esa proposta de reasignación de cota deseñada pola Xunta a iniciativa do propio sector e que acepta o sector con agrado para que ningún barco galego –repítoo, por se non se entende ben: para que ningún barco galego– quede sen cota; iso si, distribuída en función do tamaño desa embarcación. Por certo, proposta formulada xa polo Goberno de Galicia hai dous anos, e, daquela, non entendemos por que non se aceptou, pero tamén é certo que nunca é tarde para rectificar. E claro que si, a Xunta toma a iniciativa na defensa do sector do cerco; repítoo por se non se entende ben: a Xunta toma a iniciativa en defensa do sector do cerco, por exemplo, pedindo que non conten as sancións por sobrepesca este ano. Benefíciase sobre todo a frota de Acerga. E iso vai supoñer un importante aumento de cota para cada barco desta asociación. Señor Rodas, non podemos aceptar a moción do Bloque Nacionalista Galego sen que antes nos dea vostede algunhas ou moitas explicacións, porque vostede falou aquí de todo menos do que pide na moción. E nós queremos que nos explique, por exemplo, as consecuencias de eliminar o actual Plan de xestión do Cantábrico noroeste. ¿Que pretenden vostedes? ¿De verdade vostedes queren volver ao modelo anterior, ao modelo que defende o señor Val, ao modelo que suporía volver á pesca olímpica –da que vostede falou na tribuna deste Parlamento–, cando non había límites e cando non había control, ao modelo que tiña o Partido Socialista, que nalgún momento vostedes tamén o apoiaron, que dá lugar ás sancións por sobrepesca que teñen que pagar os nosos mariñeiros e que ten que pagar o noso sector aínda ata o ano 2025? Por iso que desde o Grupo Parlamentario Popular nós non podemos apoiar iso. Pero tamén lle queriamos pedir explicacións. ¿Que acontecería co que pide vostede dunha repartición lineal por tripulante? Hai que botar os números. Nós botamos os números, e resulta que, botando os números, Galicia perde moitísimo, entraría o cerco andaluz. Andalucía ten 1.100 tripulantes, Galicia ten 1.228 tripulantes, e só na zona IXa –na que máis cota ten o cerco galego– perderiamos o 50 % da cota do xurelo; nunha zona na que temos neste momento practicamente o 99 % da cota, o 98,7 %. Entón, vén a pregunta: ¿vostede que nos está a pedir?, ¿que lle está a pedir ao Goberno de Galicia e que lle está a pedir á señora conselleira? ¿Pídelle que a Consellería defenda unha postura na que Galicia sae perdendo? ¿Iso é o que piden vostedes? Nós non o podemos aceptar. Iso si, nós dicimos: se hai algún criterio de repartición que acade un maior consenso entre o sector e que favoreza a Galicia, nós aplicarémolo de inmediato, pero o que non imos facer é defender posturas nas que Galicia saia perdendo. Pide tamén vostede, señor Rodas, no punto 1, que Europa cambie a repartición das especies compartidas; repito, pide o Bloque Nacionalista Galego no punto número 1 que Europa cambie a repartición das especies compartidas. E resulta que somos o segundo país, empatado con Irlanda, con máis cota nas especies peláxicas, naquelas que nos interesan. É verdade que vostedes non analizan as consecuencias do que piden...
Vaia rematando.
Gústanlles a vostedes os experimentos, e os experimentos están moi ben con gaseosa. E despois xogan vostedes a mobilizar os alcaldes en defensa do cerco, entre eles o de Santiago, o de Becerreá ou o de Sobrado dos Monxes, que xa me dirán vostede que intereses poden ter na frota do cerco, porque, que saiba eu, ningún dos tres ten mar. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Balseiro. Grupo autor da moción. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, señor Rodas.
Falaba vostede de interlocución. Non hai máis que ver o sector, coa capacidade de interlocución que ten a conselleira do cerco: dous anos e foi incapaz nin sequera de explicarlles cales son os argumentos para defender iso, porque a realidade di todo o contrario. A realidade di que ata hai dous anos eran 6.000 quilos cada día de xurelo, e agora hai barcos que teñen 30.000 ou 40.000 quilos. Xa me dirá como ese modelo lle permite a supervivencia. ¿Mobilidade dos alcaldes? É o que están conseguindo vostedes agora, que despois do cerco vén o Anteproxecto de lei de acuicultura e mire para aí como se van posicionando os seus alcaldes. ¡Iso si que é ter finalidade! [[Aplausos.]] Polo tanto, déixense de lerias, aquí estámonos a xogar o físico. Vostedes condicionaron totalmente o modelo, antes era un modelo universal; ter un barco era ter dereito a poder pescar, e iso acaban de dinamitalo. Hoxe ter un barco é, en moitos casos, estar arruinado porque, polas súas decisións, quitáronlles o dereito universal que tiñan a poder pescar, e hoxe o dereito que teñen é absolutamente ridículo. Polo tanto, o futuro é o que lles está marcando o sector, que iso ou se modifica ou, se non, a única alternativa é o abandono da actividade e o despezamento Despois, con respecto á emenda que presenta a señora Martínez, a verdade é que me doe, porque me vai ocupar máis tempo do que quixera. A súa emenda responde máis a un problema persoal que non a unha posición política de país, e a min estráñame, xa que vostede se caracteriza por iso último. E dentro do nacionalismo –que compartimos–, nós, polo menos dende o BNG, estamos fartos de personalismo e estamos fartos, sobre todo de narcisismo. Fala vostede de presentar os resultados da campaña. ¿Pero cre que 90 días non foron suficientes para intentar escenificar o drama que está a vivir a frota? ¿Cre que a frota non é consciente de que o Partido Popular a está abocando a unha actividade irregular? ¿Cre que eles non saben cal é a súa propia realidade? Pero en todo este tempo, en vez de ir dando pasos para tratar de normalizar esa situación, o que fixo o Partido Popular é cada vez afogalos máis, cada vez metelos máis nunha situación de ilegalidade. Ese é o gran drama no que os está convertendo o Partido Popular, pero non só á frota, aos vendedores, aos comercializadores, aos frigoríficos; a toda a cadea o Partido Popular a está ilegalizando totalmente. E nós ao que aspiramos é...,
Remate, por favor.
...igual que a xente do cerco, a poder traballar con dignidade e a poder traballar con legalidade. E, mire, o problema non é o TAC; o TAC pode subir, pero na medida en que sobe o TAC, sobe exactamente igual a diferenza que hai. Quen máis ten, máis cota acumula, e quen menos ten, aínda que lle suba algo...,
Grazas.
...iso non lle dá para solucionar o problema. Polo tanto, tiveron a oportunidade...;
Grazas, señor Rodas.
...se queren aproveitala, benvidos a botarlle unha man ao sector, se non, ¡alá vostedes!
Grazas, señor Rodas. Seguinte moción. Moción do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de D. Ramón Vázquez Díaz e D. José Javier Ron Fernández, sobre as medidas que se deben adoptar en materia de xestión dos comedores escolares dos centros de ensino públicos de Galicia
A esta moción presentouse unha emenda do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego.
Para a defensa da moción ten a palabra o señor Vázquez.
Boa tarde a todos e a todas. Iniciamos esta sesión de tarde falando do leite, falando da pesca, e continuamos falando dos comedores escolares, dos problemas educativos. Polo tanto, falamos de problemas que se estancan sen solución produto da inacción e do inmobilismo deste goberno, do Goberno galego. Este mes de xaneiro cumpríanse 60 anos do accidente nuclear de Palomares, daquel célebre chapuzón do señor Fraga nas praias de Almería; unha foto que, sen dúbida, pasou aos anais do populismo e do engano ao que tan afeitos nos tivo en épocas posteriores o señor Fraga e que continúa o Partido Popular cunha fiel herdanza. O señor conselleiro tomou boa nota dese modelo de exercicio do Goberno e desa forma de exercer as responsabilidades públicas, e cando arreciaban as críticas polos problemas detectados nos comedores escolares públicos, pois, en lugar de actuar e buscar solucións eficaces e de futuro, o señor conselleiro decantouse por facer isto: ir a un dos colexios afectados a sacar unha foto comendo un prato de sopa; iso si, servido nunha lustrosa sopeira dourada, para nada nunha bandexa de plástico, como na que comen a maior parte dos alumnos que o fan en servizos de cátering. E facíao nun centro no que tiveron que chamar reiteradamente a unha empresa de comida rápida, a Telepizza –sinto facer unha publicidade inapropiada–, porque a comida que lles chegaba chegaba fermentada, con restos de mofo, en bandexas derretidas e en situacións que, dende logo, non cumprían os mínimos requirimentos de saúde e de garantías de seguridade para o alumnado. Decantábase o señor conselleiro por un exercicio de populismo en lugar de velar pola seguridade dos nenos e das nenas, e facíao cando había, nese mesmo instante, 2.800 nenos afectados por un problema importante, por un problema que podía afectar a súa saúde, posto que a comida servida a estes nenos se preparara en instalacións clandestinas previamente clausuradas pola Consellería de Sanidade. E facíao despois de terse que suspender o servizo adxudicado ao 17 % dos centros con servizo de cátering, 23 centros exactamente e despois de que coñeceramos os testemuños das familias afectadas, que, dende logo, non foron recibidas para atender as súas demandas. O conselleiro –aquí presente– decantouse por facer a foto comendo no centro, pero non por depurar responsabilidades en primeira persoa ou por facer que os máximos responsables dos servizos complementarios do servizo de comedor asumiran esas responsabilidades. E o máis grave non é isto –que é tremendamente grave–, senón que este esforzo resumido nesa foto –soamente equiparable a aquela célebre foto de Palomares– era porque o Partido Popular pretendía enmascarar o fracaso do seu modelo, baseado no copago dos servizos complementarios educativos. Insistía neste erro, insistía neste disfrace, dicindo que o novo sistema, que o sistema de copago, era un sistema máis xusto, máis equitativo, e que obrigaba, ademais, a pagar máis a aqueles que máis tiñan. Poñía sempre o exemplo –e faino este goberno– do caso dos deputados, acusándonos a nós de pretender que os nosos fillos pagaran o mesmo que unha persoa de poucos ingresos. Pois ben, a verdade, o certo, a única verdade, é que, segundo este sistema, pagan o prezo máximo –4,5 euros– aquelas parellas que teñan un fillo e que cada un deles ingrese 1.125 euros. Os que ingresen máis desa cantidade pagan a tarifa máxima, 4,5 euros. E fano, pagan esa cifra máxima, igual que o faría o fillo do presidente de Inditex –célebre presidente– no caso de comer nun comedor de xestión indirecta nun centro público; un presidente de Inditex que ingresa 8 millóns de euros anuais. Para esta familia que ingresa 1.125 euros pagar 4,5 euros diarios, é dicir, 90 euros ao mes, supón o 8 % de todo o seu salario. Se o señor Pablo Isla adicara o 8 % do seu salario a pagar o comedor do seu fillo, tería que aboar 2.664 euros diarios. Iso si que faría que o copago establecido fora equitativo e xusto, posto que pagarían a mesma porcentaxe de salario. Pero, ben, disfrázase, como digo, dunha maneira absolutamente burda e inxusta un sistema que nin é progresivo nin é xusto, senón que penaliza as clases máis populares, como veño de demostrar. Nós entendemos e defendemos neste Parlamento –e farémolo sempre– que a única xustiza fiscal posible é establecer unha fiscalidade progresiva, de xeito que aqueles que teñen máis paguen máis impostos, e non que paguen máis de xeito directo por recibir un determinado servizo, nin sanitario nin educativo. Cremos que os servizos públicos esenciais deben de ser gratuítos, pero sempre financiados cos impostos de toda a cidadanía, de xeito que aqueles que teñen máis ingresos –tamén o señor Pablo Isla– paguen máis impostos. Pero esgrimiu outro argumento, dende o noso punto de vista, perverso, que é dicir que os servizos educativos complementarios non eran servizos educativos e que, polo tanto, establecer copagos non afectaba o dereito fundamental á educación. Tremenda contradición, posto que, como todos sabemos, o servizo de transporte escolar é tamén un servizo complementario que, afortunadamente, aínda non se cobra ás familias, a non ser que considere o Goberno do Partido Popular inxusto que as familias que teñen altos ingresos non paguen o transporte escolar e que, polo tanto, teña pensado facer que a partir de agora tamén o paguen. Os argumentos caen polo seu propio peso, pero por iso mesmo o Goberno do Partido Popular tiña que entregarse a esa campaña publicitaria de sanear a súa imaxe pública en período preelectoral para demostrar que os comedores escolares de xestión indirecta a través de cátering tiñan a mesma calidade que os que se preparan en cociñas públicas, a través de persoal público; algo que ninguén, agás eles, cre, iso é o certo. Porque é imposible que un alimento fresco, preparado de xeito inmediato ao seu consumo, teña a mesma calidade que alimentos precociñados, prequentados e trasladados decenas –senón miles– de quilómetros. Por iso, nós –pasados xa case dous meses deste desgraciado, non diría accidente nin incidente, porque é reiterado e leva sucedido numerosas veces dende que goberna o Partido Popular, e, polo tanto, exixe que se tomen solucións– traemos esta moción precisamente para que se tomen solucións definitivas e de futuro. Primeiro, para mellorar a coordinación do funcionamento dos servizos de comedores escolares. Nós cremos que é fundamental que se constitúa unha comisión nos centros escolares, unha comisión de comedor de centro, integrada polo director, polo propio encargado dos comedores escolares, polos traballadores ou un representante dos traballadores do comedor escolar, e nais e pais deste centro, ou tamén, no seu caso, se engadiría, de ser escolarizado, o alumnado de educación secundaria. Cremos que esa é a maneira de que esa comisión coordine o servizo, garanta que ese servizo é de calidade e, polo tanto, se preste con total garantía para as familias. Un segundo punto que nos parece importantísimo é a creación dunha comisión zonal de comedores para que aqueles comedores dunha comarca teñan un órgano onde se poidan representar e coordinar actuacións conxuntas, mesmo para xestionar as compras de xeito máis eficaz e para establecer campañas, planificar actividades educativas, etc. En terceiro lugar, cremos que é fundamental integrar o tempo de comedor nos plans educativos dos centros escolares para que ese tempo sexa concibido, planificado e coordinado como un tempo escolar e, polo tanto, entender que o servizo de comedor non é simplemente unha forma de alimentar, de dar de comer aos nenos, senón que ten unha vertente, unha compoñente, educativa de gran potencialidade, precisamente no ámbito da educación para a saúde, os valores, etc. En cuarto lugar, propoñemos a creación dun plan integral para o impulso do consumo de produtos locais, de alimentos frescos, de derivados da produción ecolóxica, dos circuítos curtos de comercialización, para que sexan estes os alimentos fundamentais e os prioritarios a servir nos comedores escolares públicos. En quinto lugar, cremos que ten que haber unha ampla oferta pública de emprego para o persoal laboral que presta o seu servizo nos comedores escolares de xestión directa e que viu recortados de forma moi importante os seus cadros de persoal. Recordemos que o Goberno galego pechou dende que chegou ao poder 22 comedores escolares de xestión directa...
Remate, por favor.
E, en último lugar –e non por iso menos importante–, cremos que se ten que iniciar un proceso de recuperación, de rescate, para a xestión directa dos comedores escolares públicos, porque entendemos que esta é a mellor forma de prestar un servizo de calidade e de velar pola saúde dos nenos e das nenas de Galicia. Máis nada de momento.
Grazas, señor Vázquez. Polo Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego ten a palabra o señor Pombo.
Grazas, presidenta. Moi boa tarde, señoras e señores deputados. Dende logo, o BNG coincide co fondo da cuestión plantexada nesta moción, que reclama, entendemos nós, a xestión pública e directa dos comedores escolares dos centros públicos da Galiza. Non podía ser doutra maneira. Lembrarán, señorías, que no Pleno do 25 de novembro pasado o noso grupo interpelou o señor conselleiro –hoxe presente aquí con nós– diante da repartición de comida en mal estado por dúas empresas, que eran Col-Servicol e Perea Rojas, concesionarias do servizo de comedores escolares da Xunta de Galicia. A interpelación foi por un tema serio, cal é a seguridade alimentaria nos comedores dos centros públicos do noso país; por certo, tras as denuncias de múltiples ANPA de centros públicos ante graves problemas nos servizos de comedor que afectaban entre 2.000 e 3.000 alumnos. Lembrarán, señorías, que no Pleno do 1 de decembro o propio Grupo Parlamentar do BNG, por medio dunha moción, reclamou a xestión pública e directa do servizo de comedor dos centros públicos de Galiza. Vostede, señor Vázquez, sabe que a xestión directa é o que vén defendendo o BNG dende sempre. Defendemos, dende logo, comedores públicos, de calidade, que preparen menús a base de produtos sans, frescos, de temporada, da nosa terra, da nosa horta, co noso peixe, cociñados en cociñas e mercados en comercio de proximidade, de aí a coincidencia tamén con algúns dos puntos da súa moción. Nós defendemos estes servizos públicos de calidade porque os entendemos fundamentais, non só para garantir o sistema ao acceso educativo de moito alumnado, senón para garantir tamén a conciliación da vida familiar e laboral de milleiros de familias galegas, tamén para garantir unha comida de calidade nuns tempos nos que, por desgraza, moitos nenos que están ao bordo da exclusión social non son quen de facer se non é nos centros escolares e tamén para garantir o propio valor didáctico dos propios comedores escolares e para loitar contra o cambio climático, utilizando os alimentos quilómetro cero. Por esta razón, a nosa disposición de apoiar esta moción, mais presentamos unha emenda –que agardo que vostede acepte– no sentido ou coa idea de completar a presente moción. Nós entendemos que a Consellería de Educación debe planificar a recuperación da xestión pública e directa dos centros escolares públicos e debe recuperar a xestión pública directa do funcionamento dos comedores escolares que tamén neste momento son xestionados polas ANPA e estas ANPA están dispostas a esta xestión, e entendemos que mentres tamén se deben tomar as medidas oportunas para que os que non sexan recuperados para a xestión pública, se habilite que, dentro do que son os pregos de contratación, se establezan garantías para mellorar a calidade dos menús ofertados conforme a emenda que nós presentamos e que vostede coñece: garantir a calidade, señorías, para evitar graves problemas denunciados neste Parlamento, non unha vez, senón en varias ocasións, polo mal funcionamento de certos servizos de cátering. Tamén nós, no BNG, entendemos que a Consellería de Educación debe garantir a instalación de espazos adecuados para comedor e cociña en todos os centros públicos que se constrúan no futuro de cara a facer posible este servizo tan demandado por moitas familias. E, por último, outro punto, para establecer un plan de reforma e ampliación de mellora dos comedores escolares nos centros públicos existentes a día de hoxe, porque entendemos que hai unha demanda que non se pode atender co que hai. Nós entendemos que o servizo de calidade é fundamental. E xa remato reiterando que estamos en disposición de apoiar esta moción. Agardamos que a emenda que presenta o Grupo Parlamentar do Bloque Nacionalista Galego sexa aceptada por vostedes polo ben da calidade da comida que se cociña nos comedores escolares e polo ben dun servizo público educativo que nós consideramos fundamental para garantir unha serie de condicións que entendemos que son prioritarias. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Pombo. Polo Grupo Parlamentario Mixto ten a palabra a señora Iglesias Sueiro.
Boa tarde. Grazas, presidenta. Señores deputados, algo cheira a podre nos comedores da escola pública galega –nunca mellor dito– en referencia ao menú, pero tamén na adxudicación deste servizo público a unha serie de empresas de cátering privadas localizadas fóra do noso país. Con respecto aos menús, xa o señor Vázquez na súa interpelación no último pleno –que non puiden escoitar en directo por causas alleas á miña vontade, pero que si lin con moito interese– detalla as máis escandalosas deficiencias atopadas na comida; deficiencias que poñen en risco a saúde e mesmo a vida das nosas e os nosos menores: comida fermentada, elaborada por traballadores clandestinos –vai ti a saber en que condicións de salubridade– e servida en recipientes inadecuados e tóxicos, e a última, xa investigada pola Xunta, co achado de larvas nunhas croquetas nun colexio de Ribeira nun cátering servido pola empresa Serunión, que xa esta empresa aliñara con larvas unha sopa, neste caso en León. Pero isto non impediu que fora contratada pola Consellaría de Educación da Xunta de Galiza. Sen plantexármonos o tema da privatización, evidencia moi mala xestión no xeito de contratar. Pregúntome qué priorizan vostedes á hora de facelo, ¿o custo ou a calidade do servizo? Tamén lin con atención a resposta do conselleiro minimizando o problema co argumento de que o risco cero non existe en ningunha orde da vida. Señor conselleiro, todas as señorías, todas as persoas que compartimos neste momento este hemiciclo, sabemos que o risco de vivir implica o risco de morrer, tamén sabemos que a nosa vida pende dun fío e tamén sabemos que hai accidentes. Pero é inasumible –polo menos no que a esta deputada compete– que a saúde, que a alimentación das nosas cativas e dos nosos cativos na escola pública, acade a categoría na máis mínima escala de risco irremediable. Non confunda vostede accidente fortuíto cunha mala xestión da consellería que vostede dirixe. Con descualificacións e cifras tratou o conselleiro de contradicir os argumentos do interpelante, cando do que se trata –e a ver se algunha vez o fan– é de repensar e consensuar un novo modelo ante o fracaso do que vostedes impuxeron, que ademais de empeorar notablemente a calidade dos menús favorece o traballo en precario, despraza a xestión directa e o produto local –moito máis fresco e barato– e ademais encarece o servizo para as usuarias. Hai que repensar e consensuar coa oposición, coas ANPA e coa comunidade educativa un novo modelo para este servizo que sexa parte dun proxecto de país, que recolla as nosas peculiaridades, a riqueza e a calidade do produto galego, señor conselleiro; tal e como di o slogan: "Galiza calidade". Instrumentalicen este servizo público para a creación de emprego e para favorecer o produto e a economía local, e tamén, ¿e como non?, para que as nenas e os nenos, galegas e galegos, desfruten dunha alimentación excelente tanto no seu ingrediente como na súa elaboración. Vou apoiar esta moción. Moitas grazas. Máis nada.
Moitas grazas, señora Iglesias Sueiro. Polo Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia ten a palabra o señor Docasar.
Grazas, presidenta. Señorías, boas tardes. Benvido, señor conselleiro, a este debate; un debate que xa tivemos moitas veces sobre o tema de comedores. A verdade é que nos últimos tempos non paramos de falar neste Parlamento de comedores escolares, aínda que, lamentablemente, non sexa pola grande importancia deste servizo complementario, senón polos problemas que van aparecendo nos últimos meses coa xestión deste servizo por parte de empresas de cátering. Todos vostedes saben que o Grupo Socialista ten sido moi crítico coa política levada a cabo pola Consellería de Educación en relación cos comedores escolares a raíz da posta en marcha en 2013 do novo decreto que os regula. Señorías, o Grupo Socialista quere aproveitar esta moción para facer algunhas reflexións, que creo que son procedentes. Hai un primeiro modelo de comedores, o de xestión directa, que é o que máis nos gusta aos socialistas, pois entendemos que presta un bo servizo, dá boa calidade, ten moi implicado na súa xestión diaria o conxunto da comunidade educativa e axuda o tecido económico das vilas e pobos onde está ubicado o centro educativo. O esencial dese modelo é xustamente dar de comer o mellor posible ao alumnado cos cartos que o centro recibe da propia Consellería de Educación e sen esperar a cambio rendibilidade económica. Un segundo modelo que tamén merece o noso respecto é cando unha empresa presta ese servizo e elabora a comida na propia cociña do centro educativo; empresas moitas delas pequenas e medianas, pero moi ben incardinadas nas nosas vilas e nos nosos pobos. E un terceiro modelo que sempre dixemos que non nos gusta nada é o que ten que ver co servizo de cátering puro e duro; un sistema que estivo tristemente de actualidade na parte final de 2015, e non precisamente polo seu bo facer. Neste intre, señorías, temos que seguir preguntándonos qué criterios deben prevalecer á hora de adxudicar un servizo de comedor. Temos que seguir preguntándonos se os prezos temerarios cos que concursan algunhas grandes empresas non estarán precisamente detrás da lamentable situación que estivemos a vivir cos comedores escolares en Galiza, e non tan só en centros dependentes da Consellería de Educación senón tamén en centros dependentes de determinados concellos, como aquí en Santiago. Eu creo, sinceramente, que aquí está un dos problemas esenciais para que acontezan cousas como as que vimos de vivir nos últimos meses. Temos que plantexarnos con seriedade se debe haber necesariamente outros criterios máis importantes, con máis peso, á hora de adxudicar o servizo destas características, pois todos sabemos que algunhas empresas compiten temerariamente en prezos por facerse xustamente coa adxudicación do servizo e eliminar de paso os seus competidores; cuestión que logo terá que notarse necesariamente na calidade dos menús que reciben os propios estudantes. Eu xa teño dito moitas veces en sede parlamentaria –e quero repetilo no día de hoxe para que quede moi claro– que o que máis nos gusta aos socialistas é a xestión directa por parte da Consellería de Educación. Nós confiamos en vostedes. Pero tampouco nos importa recoñecer que hai empresas –insisto, moitas delas pequenas e medianas e ben incardinadas no territorio– que fan tamén as cousas moi ben; empresas pequenas e medianas que dan vida ao tecido comercial das vilas e pobos nas que prestan ese servizo e que se adaptan perfectamente aos hábitos alimenticios dos nosos nenos e nenas. Creo que todos e todas coincidimos en afirmar que o servizo de comedor, xuntamente co outro gran servizo complementario, que é o transporte escolar, é imprescindible para garantir o dereito á educación, como é imprescindible tamén para facilitar a conciliación laboral e familiar, e como sabemos tamén que nestes tempos de crise moitos nenos e nenas de familias con dificultades económicas fan precisamente a súa mellor comida do día no colexio. Estas cuestións que veño de explicar son as que lle parecen realmente relevantes ao Grupo Socialista. Temos, nembargantes, señor Vázquez, algunhas dúbidas en relación con certas cuestións que se plantexan nesta moción para mellorar o servizo. Non estamos convencidos no Grupo Socialista de que nomeando comisións de supervisión por doquier –de nais e pais, de alumnos ou de traballadores– poida mellorarse o servizo de comedor. Pensamos máis ben que esa mellora debe de vir da potenciación dos mellores modelos de xestión, priorizando a xestión directa e a elaboración das comidas nos propios colexios e descartando, sempre que sexa posible, o servizo de cátering. Debe vir tamén dun mellor financiamento do servizo e de castigar as empresas que compiten a prezos temerarios. E debe finalmente vir dun maior rigor no control por parte das direccións dos centros, das ANPA e das inspeccións de Educación e Sanidade. Por tanto, e aínda compartindo a filosofía global desta iniciativa por mellorar o servizo de comedor, o Grupo Socialista votará abstención por considerar que non será enchendo os centros educativos de comisións de supervisión como se poderá mellorar o servizo. Pola miña parte máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Docasar. Grupo Parlamentario Popular, señor Fariñas.
Moitas grazas, señor presidente. Señorías, señor conselleiro, moi boas tardes a todos. Señor Docasar, benvida a súa posición, o seu discurso amable e a coherencia a un debate que necesita sobre todo coherencia, rigor e coñecemento profundo do que estamos a debater hoxe e outras veces cando se fala dos comedores escolares. Porque alguén parece que perde a perspectiva de que estamos a falar de nenos e nenas que están en idade escolar, a maior parte deles en ensinanza obrigatoria, cando non é a ensinanza infantil. Pero agradécese o ton e agradécese o contido tamén. Señora Iglesias, lamento profundamente que vostede aproveitara a ocasión para facer demagoxia, sobre todo para botar culpas de cousas que para nada teñen que ver coa Consellería e incluso nomeando empresas das que non sei se é verdade o que vostede di, pero, en todo caso, tería que demostralo porque, se é así, eu iría ao xulgado. Pero, en calquera caso, están prestando un servizo hoxe no concello de Santiago sen contrato. Podía dicirlle vostede o mesmo ao señor alcalde de Santiago, cousa que non creo que lle vaia dicir porque non é do PP, claro; esa é a gran diferenza entre uns e outros. [[Aplausos.]] Pero imos ao fondo da cuestión, señorías. Señor Vázquez, tivo vostede dúas comparecencias, unha, a petición do BNG, e outra, do seu grupo parlamentario, e houbo explicacións profundas, datos, e aportouse todo aquel coñecemento que houbo da xestión do problema. Pero a vostede tanto lle ten, deulle igual, non atendeu a nada ou non quixo entender absolutamente nada do que se explicou. Vén hoxe aquí para xustificar o punto 5 ou 6 da xestión directa, e métenos catro puntos antes cos que, a verdade, tivo que vostede facer un esforzo, pero foi inútil, baldío. Fala vostede no punto 1 de modelos; modelos que, como xa dixo o señor Docasar, non funcionan, que xa non funcionaron e que están absolutamente desfasados, e xa se comprobou que no seu momento, nos anos noventa, non funcionaron. Á parte de que é unha idea contraditoria absolutamente co seu discurso, porque unhas veces é que sobrecargamos de tarefas e responsabilidades os equipos docentes e outras veces acusan vostedes polo mesmo motivo a Consellería de desleixo ou deixamento de funcións. Tamén fala de órganos de participación educativa. Por ser rigoroso, a comunidade educativa xa os ten. Son os consellos escolares, que están regulamentados; ademais, incluso por lei. ¿Tempos de comedor? É inútil debater con vostede, señor Vázquez. Xa sabe como profesional que é iso xa está incluído nos PEC. Xa o sabe, pero pídeo coma se non estivera. ¿Hábitos saudables? ¡Home, será que non traballan as consellerías de Educación e Sanidade coordinadamente nos hábitos saudables e na educación alimentaria! As guías saudables están aí, as campañas de coordinación e as estratexias sanidade-educación están aí. O Plan Xermola, de loita contra a obesidade infantil, está aí, nacido dunha PNL e mandato tamén desta Cámara. [[Murmurios.]] É dicir, a vostede dálle todo igual. ¿Produtos locais? Xa hai montóns de empresas e de autónomos que serven as empresas que, ao seu tempo, distribúen os seus produtos para cociñar ou para as empresas que chaman de cátering tamén. Xa os hai. ¿E produtos locais? Xa os hai e xa están participando. Do mesmo xeito, ¡home!, ¿agricultura ecolóxica? ¿Cre vostede que a agricultura ecolóxica está en condicións de servir elementos alimentarios para dez millóns e medio de menús que a Consellería distribúe ao ano nos colexios públicos de Galicia? O 80 % gratuitamente, e o 90 %, que reciben algún tipo de axuda. Pois iso é o que se vai seguir facendo. Por outra banda, ¿xestión directa ou indirecta? Está contemplado, claro, nos pregos, e está contemplado nos decretos, aquí e en todas as comunidades autónomas. ¿Postos de traballo? Xa o explicou o conselleiro o outro día, 670 postos de cociña, 3.300 axudantes e 560 nas empresas cuxa licitación de servizo inclúe o persoal. Pero a vostede tanto lle dá. En calquera caso, recorren ao tremendismo, recorren á demagoxia, recorren a todo aquilo que lles pode significar...,
Vaia rematando, por favor.
...segundo a miña opinión, votos. E di: seguridade. Xa o dixo o conselleiro nas dúas comparecencias: risco cero; pero, ¡ollo!, ningún risco sanitario, que quede ben claro. De todos os xeitos, facemos exactamente o mesmo que poñen vostedes nos decretos alí onde gobernan, xa sexa o BNG coa consellería do señor Quintana ou sexa en Andalucía. Decreto de 2010 cando gobernaban vostedes...
Remate, por favor.
...–remato, señor presidente–: contratación da prestación cunha empresa do sector privado. [[Murmurios.]] Convenios con institucións privadas para servizos de distribución de alimentos nos concellos, exactamente igual ca nós.
Grazas.
En calquera caso, están criticando vostedes o que fan tamén vostedes nas ANPA e nos concellos, porque certamente están repartindo...
Grazas.
...a comida do mesmo xeito. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Fariñas. Grupo autor da moción, señor Vázquez.
En primeiro lugar, quero agradecer o apoio do BNG anticipado e tamén ao contido da moción con base nunha serie de puntos que, dalgunha maneira, redundan en aspectos que nós tamén contemplamos na nosa iniciativa, pero que tamén completan de xeito importante e que, polo tanto, imos asumir, como non pode ser doutra maneira. En segundo lugar, quero lamentar a coincidencia de criterio entre o Partido Popular e o Partido Socialista á hora de non asumir esta proposta; unha coincidencia que, dende logo, cada día se estende a cada vez máis aspectos e que, dende logo, dende o noso punto de vista, non augura nada bo, nada bo para a cidadanía. E dígoo especialmente por non entender que cando nós propomos comisións de participación polo que avogamos é por un modelo de xestión onde a cidadanía teña a posibilidade de participar e de aportar, e non, dende logo, por incrementar a burocracia dos centros. Non se pode entender a participación como un incremento de tarefas para os centros. O que si é un incremento de tarefas é cando se lle impoñen tarefas que non son especificamente educativas, como é o que se lle fai dende a Consellería de Educación. Nós cremos que é a través da implicación de todos, das familias, dos alumnos, dos docentes e dos profesionais que traballan nos comedores escolares como se pode mellorar este servizo e non a través dunha xestión de técnicos ou de expertos que teñen acreditado o seu fracaso, sobre todo á fronte da Consellería do Partido Popular. Non entendemos, ademais, a postura do Partido Popular cando esta moción é moi clara a respecto de que é o que pretendemos. E tampouco entendemos a postura do Partido Socialista porque esta moción contén sete puntos, e só dous fan referencia á constitución de comisións de xestión dos comedores. Podería solicitar unha votación por puntos e votar a favor do resto dos puntos, como pode ser a recuperación da xestión directa, ou outros aspectos nos que imaxino que atoparemos coincidencia. Con respecto aos argumentos empregados, xa manidos por parte do Partido Popular, é evidente que si houbo un risco sanitario. É evidente que cando a un neno ou a unha nena se lle serve comida en mal estado hai un risco potencial. Negar isto é negar o evidente. É evidente que cando a un neno ou a unha nena se lle serve comida nunha bandexa de plástico derretida hai un risco sanitario, isto non o nega ninguén. E imaxino que se lles quitou a prestación do servizo a estas empresas porque había un risco sanitario, non por capricho, porque, do contrario, estariamos diante dun goberno moito máis irresponsable do que de cotío é. Nós entendemos que o Goberno ten que desfacer esa falacia de que a prestación de servizos indirecta é máis barata e máis eficaz, porque no caso dos comedores escolares ten acreditado sobradamente o seu fracaso, e, polo tanto, ten a posibilidade de rectificar, de non ser que o único que queira é beneficiar esas empresas que cada día teñen maiores ingresos grazas a esa aposta pola modalidade de xestión indirecta, que é a que ten o Partido Popular e a dereita. Máis nada. [[Aplausos.]] Votación das mocións
Grazas, señor Vázquez. Procedemos, polo tanto, á votación das mocións. Escomezamos. Aquí vaime axudar a vicepresidenta. Ten moita práctica ela no ordenador; contrólao bastante mellor ca min. A verdade é que ao ser novo... [[Murmurios.]] Pechamos as portas. Votamos a moción do Grupo Parlamentario Socialista. Votación da Moción do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de D. Pablo García García, sobre as medidas que debe adoptar a Xunta de Galicia en relación co sector lácteo. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 33; votos en contra, 38. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta moción.
A seguinte moción é do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, que xa dixo que non aceptaba a emenda do Grupo Parlamentario Mixto. Pechamos as portas e procedemos á votación. [[Murmurios.]] Votación da Moción do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de D. Daniel Rodas Chapela, sobre as medidas que se deben adoptar para acadar unha nova repartición dos dereitos de pesca para a frota do cerco que teña en conta maioritariamente criterios socioeconómicos. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 31; votos en contra, 38;abstencións, 2. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta moción.
A seguinte moción é do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, que xa... [[O señor Docasar Docasar pide a palabra.]] Señor Docasar, ¿para que quere a palabra? [[O señor Docasar pronuncia palabras que non se perciben.]] Se acepta o Grupo Parlamentario da AGE... Pois si, votación por puntos. ¿Podemos agrupalos? ¿Pódeme dicir cales podemos agrupar?
Son 6 puntos en total; votariamos o 1º e o 2º xuntos, e o 3º, 4º, 5º e 6º tamén xuntos. Moitas grazas.
¿Acepta a emenda do Grupo Parlamentario do Bloque? Si, xa dixo que a aceptaba. Polo tanto, votamos, en primeiro lugar, os puntos 1º e 2º desta moción. Votación dos puntos 1 e 2 do texto transaccionado da Moción do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de D. Ramón Vázquez Díaz e D. José Javier Ron Fernández, sobre as medidas que se deben adoptar en materia de xestión dos comedores escolares dos centros de ensino públicos de Galicia. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 16; votos en contra, 38;abstencións, 17. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, quedan rexeitados estes puntos.
E votamos agora o resto dos catro puntos, coa emenda do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Votamos. Votación dos puntos 3, 4, 5 e 6 do texto transaccionado da Moción do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de D. Ramón Vázquez Díaz e D. José Javier Ron Fernández, sobre as medidas que se deben adoptar en materia de xestión dos comedores escolares dos centros de ensino públicos de Galicia. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 33; votos en contra, 38. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitados estes puntos da moción.
Abrimos as portas. Pasamos ao punto quinto da orde do día, que se corresponde co de proposicións non de lei. Proposición non de lei do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de Dª María Montserrat Prado Cores, sobre a entrada en vigor do Plan nacional para a abordaxe da hepatite C no Sistema Nacional de Saúde e a súa aplicación no ámbito dos centros penitenciarios en Galicia
Non se presentaron emendas a esta proposición non de lei. Para a defensa da mesma, a señora Prado Cores.
Moi boa tarde a todos e a todas. No segundo pleno do anterior período de sesións debatiamos sobre a situación da dispensación do tratamento de última xeración ás persoas privadas de liberdade dos cárceres galegos. Debatiamos sobre a administración dos fármacos de hepatite C ás persoas reclusas, e debatiámolo froito dunha proposición de lei que nos fixera chegar a Plataforma Galega de Afectados pola Hepatite C; unha proposición de lei que demandaba que había unha sentenza do Tribunal Superior de Xustiza de Galiza que lle obrigaba ao Sergas a dispensar sen máis dilación os fármacos para a hepatite C a todas as persoas internas nos centros penitenciarios galegos. E tamén pediamos que se establecera un sistema coordinado entre o Sergas...
Por favor, é que molesta moito a quen está no uso da palabra. Por favor, prégolles que garden silencio, se é posible. Grazas.
Dicía que tamén demandabamos que se establecera un sistema coordinado entre o Sergas e a Dirección Xeral de Institucións Penitenciarias que permitira a aplicación efectiva do disposto no plan para a abordaxe da hepatite C. Naquela ocasión o Partido Popular votou en contra, seguindo na súa liña de insensibilidade coa dor da xente, na súa liña de corazón de pedra diante do sufrimento, porque as decisións que toman, señoras e señores do Partido Popular, teñen consecuencias; teñen consecuencias e causan sufrimento, e o que é gravísimo, causan tamén mortes. É así de duro dicilo, pero causan a morte de persoas. E hoxe, neste novo primeiro pleno, neste novo período de sesións, volvemos traela aquí porque as reivindicacións seguen totalmente vixentes. Nada cambiou; en todo caso, o que fixo foi empeorar. A iniciativa ten por obxectivo que o Partido Popular rectifique. Cremos que é bo e é de sabios rectificar; pedímoslle que rectifique. Xa non se pode emendar o dano causado a moitas persoas nin se lles pode solucionar ás persoas que quedaron polo camiño, pero o que si se pode é evitar que sexan máis as persoas que seguen a quedar no camiño. Por iso pedimos que rectifiquen, porque segue habendo persoas que seguen morrendo sen que se lles administre o tratamento contra a hepatite C, tratamento que pode curalas. Hai uns días saltaba aos medios de comunicación a mala nova de que no cárcere de Teixeiro morría unha persoa presa con problemas hepáticos, contaxiada de hepatite C, que non estaba recibindo o tratamento. Tamén tivemos noticias hai escasos días de que a Fiscalía denunciaba a Xunta por restrinxir os fármacos da hepatite C. A Fiscalía, coa súa denuncia presentada por profesionais, iniciou unha investigación, tras a cal decide tramitar a denuncia ante os tribunais, ve indicios de delito no Sergas e presunta responsabilidade penal pola morte de doentes de hepatite C por terlles denegado ou non terlles facilitado a tempo o tratamento a doentes que terminaron morrendo. Tamén tivemos e temos coñecemento dun decreto da Fiscalía Superior de Galiza, con data do 17 de decembro de 2015 –decreto consecuencia de dilixencias informativas realizadas a instancia da Plataforma Galega de Afectados pola Hepatite C–, que confirma, por un lado, o alto número de persoas presas con hepatite C en Galiza e que a maioría non están a recibir tratamento. Di textualmente que nos centros penitenciarios de Galiza se encontran afectados polo virus da hepatite C, a día do 25 do 12, é dicir, hai un mes, un total de 654 internos, dos cales requiren o novo tratamento farmacolóxico da tripla terapia entre 140 e 165. A pesar dos informes médicos, o Ministerio do Interior obriga os doentes a seren trasladados a Madrid para acceder aos tratamentos, e os que non accedan non os reciben. Di outra serie de consideracións, e no punto 3º di que, independentemente do que resolva a Sala do contencioso-administrativo do Tribunal Superior de Xustiza de Galiza, o certo é que os internos destinados nos centros penitenciarios de Galiza teñen dereito á prestación sanitaria, consistente en recibir o tratamento da hepatite C, ao igual que calquera outro cidadán da Comunidade Autónoma. É dicir, vén confirmar o que xa dixera a sentenza xudicial do 20 de maio. Recomenda unha saída ao conflito xudicial entre a Xunta e o Estado na mesma dirección da sentenza do Tribunal Superior de Xustiza de maio, que obrigaba o Sergas a asumir o tratamento, facendo prevalecer o dereito á saúde sobre intereses económicos ou conflitos administrativos. Tamén neste período de tempo, nestes catro meses que pasaron desde a anterior vez que debatemos esta iniciativa, hai unha comunicación da valedora do pobo do 9 de decembro, onde lle comunica á Plataforma Galega de Afectados e Afectadas pola Hepatite C que a Consellería de Sanidade persiste na súa actitude de non enviar a información requirida en relación coa súa queixa; queixa que tiña a ver coa non dispensación de fármacos á poboación reclusa, a pesar de que a demandamos en dúas ocasións. Este escrito é do 9 de decembro. É dicir, non é só que a Xunta e a Consellería estean a negar os tratamentos, senón que están a denegar a información requirida ata en dúas ocasións pola valedora do pobo. A valedora do pobo dille tamén: "Pola nosa banda, vímonos obrigados a recordar de novo á Consellería o seu deber de colaborar ao rápido esclarecemento da situación que nos expón na queixa". É dicir, que se ten que acoller ás consecuencias de non remitir esa información de obrigado cumprimento, como todos e todas vostedes saben. Tamén temos información de que hai xefes de servizo dalgúns hospitais do Sergas que impiden que se lles prescriba o tratamento a persoas reclusas que o precisan; información que se puxo en coñecemento do ex director xeral de Asistencia Sanitaria, o señor Ares Rico, sen que saibamos a día de hoxe que é o que pasou, se é que obedece a unha decisión propia destes xefes de servizo ou se é que hai unha instrución recibida; o que si sabemos é que se está a insistir en non prescribirlles a medicación a estas persoas. O argumento esgrimido polo deputado do Partido Popular de que hai unha porcentaxe moi alta de persoas reclusas infectadas que rexeitan o tratamento tamén cae polo seu peso, porque o que hai é que non hai ningún interese por parte do Ministerio do Interior, de Institucións Penitenciarias, de que demanden o tratamento ou de que o acepten. A Plataforma Galega de Afectados pola Hepatite C deseñou un plan de intervención para as prisións galegas, estivo en contacto con algunhas destas prisións, intentou levalo a cabo e obtivo o non por resposta por parte de Institucións Penitenciarias baixo a escusa de que había un plan piloto en marcha en Murcia. É dicir, a un plan feito desde Galiza para a realidade dos cárceres de Galicia resulta que Madrid di non porque teoricamente hai un plan en Murcia, do que en Galiza nin se sabe nada del nin se espera, co cal é evidente que é preciso que volvamos tratar este tema. Hai un plan nacional para a abordaxe da hepatite C do Sistema Nacional de Saúde que sinala a enorme incidencia da enfermidade na poboación reclusa, de máis do 20 %, que identifica como poboación prioritaria a poboación reclusa, especialmente preferentes son os estadios F2, F3 e F4, e de inmediato tratamento para os que son coinfectados tanto do virus da hepatite C como do VIH. Por toda resposta, neste momento apenas o 2,8 % da poboación reclusa está recibindo o tratamento, apenas o 2,8 % da poboación reclusa infectada está recibindo tratamento a pesar de ser poboación prioritaria dentro dese Plan nacional para a abordaxe da hepatite C. Dende logo, nós, dende o BNG, dicimos que non son poboación de segunda, que perderon o seu dereito á liberdade pero nunca poden perder o seu dereito á saúde. E pedímoslle hoxe aquí ao Partido Popular que non persista na súa crueldade, que rectifique; non basta con poñer as cousas nun papel, non poden agocharse detrás de teóricas competencias para deixar que sigan a pasar cousas coma esta. Cando o xulgado actúe e determine que efectivamente houbo responsabilidade penal en deixar morrer xente, en deixar morrer persoas infectadas por non lles ter dado tratamento, por chegar tarde con ese tratamento, ¿que vai pasar nese momento, señoras e señores do Partido Popular?, ¿a quen lle van botar a culpa?, ¿ao ex director xeral señor Rubial?, ¿á ex conselleira señora Mosquera?, ¿vanlle botar a culpa ao empedrado? Vostedes, se volven persistir en votar non, tamén son cómplices e consentidores desa situación; cómplices e consentidores porque, co seu voto, están negando que este Parlamento poida instar o Goberno galego para que atenda a necesidade de saúde da poboación reclusa e despois reclame a quen teña que reclamar.
Remate, por favor.
Por iso eu agardo o voto favorable de todos os grupos desta Cámara, especialmente o voto favorable do Partido Popular, porque con ese voto favorable estará recoñecendo que se equivocou no pasado pero que non persiste no seu erro. Moitas grazas.
Grazas, señora Prado. Polo Grupo Parlamentario Mixto, a señora Iglesias.
Grazas, señor presidente. Meses e meses de loita por parte das afectadas pola hepatite C lograron a constitución do Plan estratéxico para a abordaxe da hepatite C, aprobado no pleno do Consello Interterritorial do Sistema Nacional de Saúde o 26 de marzo do ano 2015 e que entrou en vigor o 1 de abril do mesmo ano; así como tamén o firme compromiso gobernamental de que de xeito progresivo as pacientes con fibroses en grao F2, F3 e F4 terían acceso aos tratamentos de última xeración, cuxas taxas de curación son superiores ao 90 % nun período de entre tres e seis meses. Ben, pero é un precepto que non se está cumprindo, na vida civil tampouco na súa totalidade, pero nos cárceres, en absoluto, pese a que nos cárceres a taxa de reclusas afectadas é trece veces superior á do resto da poboación, é dicir, un 20 % fronte a 1,6 % aproximadamente. E contemplando o plan, di textualmente que "os internos son poboación de actuación preferente por ter un risco de transmisión máis alto". Segundo a Sociedade Española de Sanidade Penitenciaria, nos cárceres hai unha elevada porcentaxe de adictas á heroína e tamén se realizan prácticas de risco, como as tatuaxes e os piercings sen control sanitario. Sen embargo, segundo datos da mesma sociedade, da Sociedade Española de Sanidade Penitenciaria, só un 2,8 % da poboación reclusa infectada de todo o Estado está a ser tratada con novos fármacos, un 2,8 %; e concretamente na Galiza –sinala a devandita organización– só son tratados 10 de 750. Na realidade só en Cataluña e en Euskadi, coas competencias sanitarias transferidas, se está dispensando o tratamento a toda a poboación reclusa que o precise. O problema reside fundamentalmente nunha soa cuestión: ¿quen debe sufragar o custo dos tratamentos da poboación reclusa, Institucións Penitenciarias ou as comunidades autónomas? Eu penso –e isto é un criterio meu– que, ante a dúbida, o primeiro é que hai que aplicar o tratamento, e despois xa se vería quen paga. Pero o problema estase solventando con base en criterios puramente económicos, e así vulnérase o principio de equidade na poboación reclusa. Por outra banda, hai unha sentenza do 20 do 5 do ano 2015 do Tribunal Superior de Xustiza que confirma a medida cautelar do Xulgado de Compostela consistente en que o Sergas dispense a determinados internos o tratamento mentres se tramita o asunto. Advirte, independentemente da cuestión debatida, que está fóra de toda discusión que a poboación reclusa ten dereito a recibir esta medicación. É que a cuestión de a quen lle corresponde sufragalo ten un carácter absolutamente secundario cando estamos fronte a un problema de saúde que se soluciona cun medicamento. A proposta de acordo de Institucións Penitenciarias para que as comunidades autónomas se fagan cargo dos tratamentos ata que se dirima xudicialmente quen ten que pagalos foi aceptada progresivamente pola meirande parte das comunidades autónomas, menos na Galiza. Esta actitude do Goberno da Xunta obriga as infectadas a acollerse á proposta de Institucións Penitenciarias para seren tratadas, pero isto supón o seu traslado aos penais Madrid 2 e Madrid 5, incrementando moitísimo o sufrimento desta xente ao afastala das súas familias e do seu entorno. Poucos dereitos, señores deputados, moi poucos, lle queda a unha persoa presa, porque perde o dereito á liberdade, pero non lle arrebatan o dereito á vida e á saúde. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Iglesias. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Señora Solla.
Grazas, presidente. Imos apoiar esta proposición non de lei. A finais de 2014 iniciaban a súa loita os afectados e afectadas pola hepatite C para acceder a eses novos tratamentos, unha loita que rematou sendo non só unha loita pola súa saúde senón unha loita pola saúde de todas e de todos, non só desas persoas afectadas pola enfermidade senón tamén da propia sociedade e tamén da propia democracia, afectada dun grave prognóstico, como vimos tamén nesta mesma Cámara. Nesta mesma Cámara sufriron estas persoas o desprezo da Administración, foron ninguneadas e ninguneados neste Parlamento, desprezados e desprezadas e mesmo expulsados e expulsadas nun día no que, ademais, se votaba contra proporcionar os tratamentos a estas persoas, a bancada popular decidía aquel día premer o botón de non darlles o tratamento a unhas persoas, uns tratamentos que poderían mellorar a súa vida ou mesmo salvala. Inflixir tanta dor era, ademais, incomprensible, cando existían instrumentos legais, mesmo o dixemos moitas veces desde esta tribuna, para iniciar a produción do xenérico e estender o tratamento de maneira moito máis económica para o propio Goberno, porque parecía que esa era a maior preocupación do Goberno central. O Plan estratéxico e o inicio da prescrición dos tratamentos son triunfos de todas esas persoas que non cansaron nesa loita e que a día de hoxe seguen pelexando tamén para que as persoas presas poidan ter acceso a eses tratamentos. Moitas e moitos deles xa están curados, pero outras e outros quedaron polo camiño. No verán advertíronos –xa se dixo aquí– a vostedes, señorías do Partido Popular, e ao propio Goberno, de que os presos e as presas non estaban a recibir eses tratamentos. O 21 % da poboación reclusa padece a hepatite C. Xa se dixo aquí a porcentaxe que recibe o tratamento no Estado, que en Galicia é só dun 1,4 %. Dixéronllelo en setembro, dixémosllelo tamén aquí, e voltaron votar en contra de proporcionar eses tratamentos na Comisión de Sanidade e votaron contravindo daquela, e tamén agora no caso das persoas presas, os artigos 1, 2, 3, 7, 22 e 25 da Carta de dereitos humanos, contravindo o artigo 14 da Constitución e o 43, que é o que fai referencia á protección da saúde, e votaron contravindo os artigos 3, 6, 10, 12 e 46 da Lei 14/1986 xeral de sanidade. E podería seguir, pero votaron en xeral en contra da máis elemental humanidade e da máis elemental atención a calquera ser humano que debe ter non un cargo público senón outro ser humano. As persoas presas seguen nesta situación, como xa se dixo aquí, a pesar de que o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia advertiu xa no mes de maio, ante a disputa entre o Servizo Galego de Saúde e o Ministerio do Interior a colación dalgún caso particular –facía referencia a esa denuncia pero que é extensible a todos os enfermos e enfermas de hepatite, presos e presas susceptibles de acollerse ao tratamento polo Plan estratéxico, facía referencia ao dereito que tiñan estas persoas ao seu tratamento–, que non existía un dereito que fose superior ao dereito á saúde e que, mentres se disputaba quen debería pagalos, a persoa tiña que recibir ese tratamento; é dicir, o Sergas tiña que proporcionar o tratamento independentemente de que logo llo reclamase ao Ministerio do Interior. É bastante chamativo tamén o litixio entre dúas administracións do propio Partido Popular. Porque este non é un litixio calquera, estamos falando de dereitos humanos, e, mentres vostedes se poñen de acordo, as persoas morren. Con todo, dende setembro o Goberno segue obviando os requirimentos da Valedora do Pobo, que os chamou precisamente para dar conta deste asunto. Dende setembro, e estamos practicamente no mes de febreiro, non escoitan as persoas afectadas, nin a nós nin aos profesionais nin ao Tribunal Superior de Xustiza, nin sequera á Valedora do pobo. Espero que agora si escoiten a esa Fiscalía, que lles di que –por primeira vez– se recoñece que son responsables da morte polo menos de tres persoas mentres agardaban ese tratamento. Non sabemos o que vai suceder con ese xuízo, se se vai iniciar ou non, se se vai ter en conta esta demanda. Pero nós si sabemos que o Partido Popular, co seu voto, e o propio Goberno, co seu voto, son responsables desta situación. E cando hai medios humanos e económicos e non se proporcionan, non só falamos –e remato xa– dunha omisión de socorro, dunha neglixencia, senón dunha actitude dolosa, e agardamos que sexan os tribunais pero tamén a cidadanía a que os xulgue polos mesmos.
Grazas, señora Solla. Polo Grupo Parlamentario Socialista, a señora Acuña.
Grazas, presidente, e noraboa polo seu cargo. Señorías, efectivamente, o Plan nacional para abordaxe da hepatite C do Sistema Nacional de Saúde recolle na liña estratéxica número 1 que as persoas internas en institucións penitenciarias serían consideradas poboación prioritaria para recibir o tratamento contra a hepatite vírica C, como medida para impedir que a enfermidade se siga propagando; asunto, señorías, que non é menor se falamos de saúde pública. Pero, por se isto fora pouco, tamén recolle ese plan como prioridade para ser tratado o feito de estar coinfectado, é dicir, que a mesma persoa teña o virus da hepatite C xunto co do VIH, algo que entre a poboación reclusa é moi habitual. Nos cárceres galegos estimamos –e recalco o de estimar porque carecemos de datos oficiais– que haberá unhas 850 persoas infectadas co virus da hepatite C, das cales, segundo datos da Fiscalía terían que estar recibindo tratamento entre 140 e 165 persoas. Pero só temos a certeza, señorías –e isto é gravísimo– de que ese tratamento o están tomando tres persoas, ¡tres! Aínda que estimamos que en total deben de ser unhas 10 persoas as que o estean a recibir. O que si sabemos con toda certeza é que hai uns días nun hospital galego faleceu un recluso dun cárcere galego, procedente dun cárcere galego, cunha hepatopatía severa e cunha hepatite vírica C, e que non estaba recibindo tratamento. Tamén sabemos con toda certeza que nesta Cámara, o día 30 de setembro pasado, o Grupo Parlamentario Popular votou en contra dunha proposición non de lei do Grupo Parlamentario Socialista na que pediamos que se lle facilitara o tratamento para a hepatite vírica C a toda a poboación reclusa que o tivera indicado polos hepatólogos da rede Sergas. E isto vouno recalcar: polos hepatólogos da propia rede Sergas. Ou sexa, exactamente o mesmo que hoxe, catro meses despois, volve solicitar o Grupo Parlamentario do BNG, iniciativa que, por suposto, imos apoiar; e o mesmo que lles reclamou a valedora do pobo, o mesmo que lles pide Esculca, o mesmo que lles pide a Plataforma de Afectados pola Hepatite C de Galicia, e o mesmo que lles solicita a Asociación en Defensa da Sanidade Pública, e o mesmo que a maioría dos hepatólogos que levan estes doentes solicitan, e o mesmo que ordenou, mandatou, a xustiza, a xustiza, señorías, que deixou moi claro que toda a poboación reclusa ten dereito a recibir tratamento e que este non pode depender de cuestións económicas. Porque, señorías, a única razón que hai para que ese recluso morrera sen tratamento é que nin o Ministerio do Interior nin a Consellería de Sanidade Galega quixeron custealo. ¡Curioso!, curioso tratándose dun Ministerio do Interior tan piadoso, tan piadoso, que ata condecora a Virxe. E curioso tamén tratándose dunha Consellería de Sanidade que leva dende o ano 2010 sen facturarlle a ese Ministerio do Interior ningunha actuación; é dicir, ningún coidado recibido pola poboación reclusa, nin cando ten que ingresar na rede Sergas nin cando ten que utilizar algunha consulta de especializada da rede Sergas. Señorías, con eses cartos xa se financiaban moitos deses tratamentos. O reo, efectivamente, está privado de liberdade, pero non de dereitos, non de dereitos, nin, por suposto, está condenado á morte. Polo que non é tolerable que os gobernos do Partido Popular se convertan en verdugos ao negarlles o tratamento que os podería curar. Ademais, señorías, non se poden facer diferenzas, no acceso a un tratamento que cura, entre as persoas reclusas e o resto, pero tampouco entre os propios reclusos. E estase a facer.
Vaia rematando, por favor.
Porque, miren, señorías –remato–, se unha persoa ingresa nun cárcere galego e está tomando xa tratamento, ségueselle financiando a través do Sergas, pero, se ten que iniciar o tratamento dende que está no cárcere, aí non llo financia nin o Sergas nin o Ministerio do Interior, que indica que ten que ser trasladado a Madrid, porque alí si que se dispón dese tratamento. Eu non entendo, señorías, por que non se pode desprazar a pastilla e hai que desprazar o reo, algo moito máis custoso, perigoso e oneroso. Señorías, señores e señoras do Partido Popular, isto é un sensentido, isto é un sensentido. Voten vostedes a favor desta iniciativa e rematemos con esta inxustiza. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Acuña. Polo Grupo Parlamentario Popular, o señor Núñez Centeno.
Grazas, señor presidente. Boa tarde, señorías. É, efectivamente, a terceira vez que debatemos esta mesma iniciativa co mesmo texto por tres grupos parlamentarios distintos, e eu, cando vin que se incluía novamente na orde do día, xa sospeitei que iamos falar aquí do tema da Fiscalía e da famosa investigación, e sobre ese tema só quero dicir tres cousas: a primeira é que desde o Grupo Parlamentario Popular respectamos as decisións da xustiza, a segunda é que a día de hoxe a Consellería a min díxome que non recibiu ningún tipo de notificación, e a terceira é que aínda terá que pronunciarse o xuíz. Desde logo, aquí algún voceiro ou voceira xa dixo, prexulgou, as decisións xudiciais que se van producir nas próximas datas. Nos debates anteriores desta mesma proposta eu xa referín as especiais dificultades que presenta o tratamento deste colectivo de enfermos. E si, señora Prado, hai un rexeitamento altísimo do tratamento, hai un estudo publicado, xa llo dixen na pasada ocasión, que está publicado na Revista Española de Sanidade Penitenciaria e asinado por médicos de sanidade penitenciaria. Hai, efectivamente, a coexistencia do virus da sida e a toxicidade do tratamento. Se falamos de lexislación, o artigo terceiro da Ley general penitenciaria di que "corresponde a la propia Administración penitenciaria velar por la vida, integridad y salud de los enfermos", e citamos tamén, daquela, o convenio de colaboración asinado no ano 1995 entre o Ministerio e a Consellería de Sanidade para a asistencia sanitaria á poboación interna, reclusos. O dito convenio foi prorrogado ata o ano 2010, e a partir de entón non houbo máis renovacións dese convenio. O Decreto 190/96, que aproba o Regulamento penitenciario para o desenvolvemento da asistencia sanitaria integral dos internos de prisións, indica que o financiamento da asistencia se fará por parte da Administración penitenciaria mediante o pago de cotas, e que a prestación farmacéutica se fará efectiva pola Administración penitenciaria, salvo no relativo aos medicamentos de uso hospitalario e produtos farmacéuticos que non estean comercializados en España. Pese a que a día de hoxe –como lle dixen, desde o ano 2010– non se dispón de convenio, o Sergas, o Servizo Galego de Saúde, segue a prestar toda a asistencia sanitaria contemplada no dito convenio, aínda que Institucións Penitenciarias non está a asumir o custo da dita asistencia. O Servizo Galego de Saúde presta a atención sanitaria requirida para os pacientes reclusos con patoloxías dixestivas, de igual xeito que para calquera outra enfermidade, incluíndo a valoración, tratamento e seguimento de pacientes con hepatopatía crónica do virus C. O propio Plan estratéxico para a abordaxe da hepatite C no Sistema Nacional de Saúde define que a indicación destes tratamentos é responsabilidade dos especialistas en hepatoloxía, pero a administración realizarase no propio centro penal, onde tamén se efectúan as extraccións de sangue necesarias para a axeitada monitorización do tratamento. Calquera interno ou interna que o precisa é hospitalizado nos centros do Sergas. O Servizo Galego de Saúde atende e trata toda a poboación reclusa enferma de hepatite C que o precise e o solicite, e prescríbelle toda a medicación que se necesita, de igual xeito que para calquera outra patoloxía. Dáselles toda a medicación que precisan durante a estancia hospitalaria. O Goberno central ten a día de hoxe nos orzamentos xerais do ano 16 consignados 20 millóns de euros para o tratamento deste grupo de enfermos. Respecto da parte resolutiva da súa iniciativa, teño que dicirlles que a sentenza do Tribunal Superior de Galicia de maio do ano 15 que citan vostedes no primeiro punto xa foi cumprida pola Consellería, administrando tratamento a todos aqueles enfermos que recorreron ao tribunal e que voluntariamente aceptaron o tratamento. Xa lles dixen daquela que existía unha sentenza do Contencioso Administrativo Número 1 de Santiago dando a razón ao Sergas, baseándose na xurisprudencia do Tribunal Superior de Castela e León, que decidira que a medicación da hepatite C non é de uso hospitalario senón de dispensación hospitalaria, e corresponde a súa administración e o seu financiamento a Institucións Penitenciarias. Amais, unha nova sentenza do contencioso do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia desta mesma semana pasada, do día 20, vén confirmar a anterior do contencioso, e dá a razón ao Sergas fronte a Institucións Penitenciarias. Recoñece a sentenza que corresponde á propia Administración penitenciaria velar pola vida, a integridade e a saúde dos internos, e, polo tanto, en principio sería á Administración penitenciaria, non ao Sistema Nacional de Saúde, a quen se lle atribúe o deber de prestación sanitaria aos internos en centros penitenciarios. Recoñece tamén que a medicación é de dispensación hospitalaria e non de uso hospitalario, o que si conlevaría a súa administración por parte dos distintos servizos de saúde. É a Institucións Penitenciarias a quen lle corresponde a administración dos tratamentos aos reclusos e enfermos de hepatite C
Silencio, por favor.
O Servizo Galego de Saúde nin sequera ten os datos do número de enfermos que hai a día de hoxe nas distintas prisións galegas. A Consellería ten diagnosticados os reclusos que acudiron aos centros da nosa comunidade autónoma, e ten tratado a moitos deles, bastantes máis dos que din vostedes. Ao iniciarse o tratamento durante o ingreso hospitalario ou en pacientes que ingresaron na...
Silencio, por favor. E remate, señor Núñez Centeno.
Dende logo, respecto do punto segundo non temos ningunha dúbida, aínda que a redacción non é excesivamente correcta pola forma de instar. E, se vostedes aceptan no seu momento a votación por puntos, estariamos dispostos a apoiar este para axilizar a colaboración entre as dúas administracións para o desenvolvemento do que se estableza no marco do plan nacional, polo que sabemos que o Sergas está disposto no beneficio de afectados e afectadas. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Núñez Centeno. Grupo autor da proposición non de lei. Señora Prado.
Ben, realmente é tremendo. Un goberno submiso a todo o que di Madrid resulta que decide plantarse xusto para actuar con crueldade diante dun colectivo tremendamente desfavorecido e desprotexido. ¡Vaia panda de valentes! [[Aplausos.]] Son vostedes uns valentes, si, señor. Non se plantan no de Ence, non se plantan no espolio do noso aforro, non se plantan diante do espolio dos recursos en xeral. Pero plántanse para dicirlle que aquí Galiza non ten que pagarlles nin subministrarlles medicamentos a enfermos que, se non se lles subministran, van morrer. Dende logo, vostedes merecen un auténtico premio. Eu, dende logo, estou escandalizada. E hai unha cousa ben clara: que a nova xeración de medicamentos para tratar a hepatite C puxo ao descuberto con toda a crueldade, con toda clareza, como poden chegar a actuar gobernos en contra de persoas que están enfermas. É realmente tremendo. Están incumprindo o dereito fundamental á protección da saúde. Están incumprindo o establecido no Plan da abordaxe da hepatite C, a sentenza do Tribunal Superior de Xustiza de Galiza, señor Núñez Centeno. Hai unha sentenza, e non basta –¿como dixo vostede textualmente?– con respectar as sentenzas, hai que acatalas e cumprilas, acatalas e cumprilas. E a Consellería non o está facendo. ¿Mente o fiscal superior de xustiza de Galiza cando di textualmente que nos centros penitenciarios de Galiza se encontran, afectados polo virus da hepatite C, 654 internos, que a prestación se efectúa mediante o traslado de internos a Madrid e que os que non son trasladados non a reciben? Dío o fiscal superior de xustiza de Galiza, di que os que non se trasladan a Madrid non están recibindo os tratamentos. ¿Como vostede se atreve aquí a dicir que si os están recibindo? Dende logo, é inconcibible. Eu lamento que non faciliten información á valedora do pobo, que deixen que xefes de servizo non permitan prescribir tratamentos cando así o determinan os especialistas, lamento que Institucións Penitenciarias non permita á Plataforma Galega facer un plan para informar os reclusos, para que se lles caia dunha vez por todas o tema de que seica non queren acceder ao tratamento, pero tampouco queren que sexan informados. E lamento que rectificar non estea no vocabulario do Partido Popular. Porque neste caso –díxenllelo antes– rectificar significaría recoñecer que se equivocaron, recoñecer que o asañamento que están tendo vostedes con persoas que non teñen case capacidade para defenderse estaban dispostos a emendalo. Mais, lonxe diso, vostedes só están dispostos a incidir no erro, cousa que, dende logo, é lamentable. Díxenllelo antes: cando a xustiza actúe diante dos requirimentos do fiscal, daquela non sei a quen lle botarán vostedes a culpa. Supoño que máis unha vez ao empedrado. Pero díxenllelo antes e repítollelo, son vostedes cómplices e consentidores desta situación, que hai tratamentos para curar e salvar as persoas e que vostedes llelos están negando. Esa é a auténtica realidade.
Grazas, señora Prado. Proposición non de lei do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de D. Abel Fermín Losada Álvarez e tres deputados/as máis, sobre a elaboración polo Goberno galego e a remisión ao Parlamento de Galicia dunha axenda para o fortalecemento do sector industrial de Galicia
Non se presentaron emendas a esta proposición non de lei. Para a defensa da mesma ten a palabra o señor Losada.
Grazas, señor presidente. Señorías, a verdade é que, asistindo ao debate da iniciativa anterior, o discurso oficial de que se goberna para todos e de que todos os cidadáns somos iguais resulta difícil de dixerir. Eu sempre digo, e a verdade é que case sempre o sinto así, que os avances no coñecemento científico do Goberno galego me proporcionan momentos inolvidables. Ata o de agora moviámonos na aritmética, iamos do RIS3 á industria 4.0, e é verdade que hoxe pasamos á xeometría, de dúas dimensións pasamos á terceira dimensión, á topoloxía, pasamos á economía circular da conselleira Mato, iso de producir, reciclar e reutilizar. Nas dúas, tanto na xeometría como na aritmética, hai un factor fundamental, que é a formación e o capital humano, nas dúas, nos dous temas, tanto na industria 4.0 como en todo o que ten que ver con esa economía circular, que tamén está certamente de moda, tamén hai power points abundantes, tamén hai consultoras especializadas que traballan niso, pero, por certo, non é nada novo. Escoitando a señora Mato deume a sensación de que nos estaba descubrindo a penicilina, e chamábase "modo de produción agrario tradicional". Ao mellor sáeme a vea de profesor de historia económica, pero chamábase así. Non sei canto lles cobran os das consultoras polo power point correspondente, pero insisto en que se chamaba "modo de produción agrario tradicional". Esta iniciativa que presentamos aquí ten que ver con dúas cuestións fundamentais, a primeira é a falla de planificación por parte do Goberno galego, neste caso no ámbito industrial, que é o que me corresponde levar a min. E isto que é grave nunha situación dunha certa estabilidade institucional, ou na que as variables macroeconómicas non mudan de maneira importante, é especialmente grave nun contexto como o actual, no que se están albiscando no horizonte incertezas económicas moi importantes, en termos de prezos de materias primas, en termos de comportamento das economías emerxentes e, polo tanto, da demanda. En fin, unha serie de factores que fan que o marco xeral de actuación da Consellería de Economía e Industria –na opinión do Grupo Socialista e deste voceiro, moi deficiente, por non dicir practicamente inexistente máis alá da publicidade e a propaganda– pois indubidablemente se vai ver mudado de maneira radical. Temos a experiencia do Plan estratéxico 2010-2014. Eu molesteime nalgún momento en avaliar os incumprimentos, e recoñezo que me cansei, chegou un momento en que calquera parecido entre a realidade e o que puñan eses papeis era mera coincidencia. E, desde logo, paréceme que é importante tomar en serio, de verdade, o contexto económico no que nos movemos. E na opinión deste grupo hai cinco cuestións fundamentais que esa planificación industrial debería de levar a adiante. Por certo, nada novo. É certo que o ministro Soria non pasou do papel, pero é verdade que o Goberno de España fixo unha axenda para a recuperación industrial de España. Os datos seguen sen ser excesivamente positivos, pero é verdade que o comportamento do conxunto de España é mellor que o de Galicia. E, desde logo, os cinco elementos nos que eu creo que a industria galega ten que centrarse e que deberían formar parte dese esqueleto fundamental son os seguintes: O primeiro é a diversificación, é imprescindible. Hai unha excesiva concentración sectorial en tres ou catro sectores, todos eles, por moito que falemos da aeronáutica, da industria 4.0, etc., sectores industriais maduros e, polo tanto, que necesitan un tipo de política industrial diferente á do que serían sectores novos, é algo obvio. O segundo punto é o tamaño das empresas. É evidente que a adaptación de novas formas de organización industrial é moito máis fácil en empresas dun determinado tamaño, e xa non falemos do proceso de internacionalización ou de exportacións. Polo tanto, estas dúas cuestións, na miña opinión, deberían de estar recollidas. A terceira cuestión é a busca de economías de escala e a cooperación empresarial, outro elemento imprescindible. É verdade que nas experiencias hai de todo no que sería a historia económica industrial recente de Galicia, pero desde logo tamén en temas de innovación e de internacionalización esa masa crítica é fundamental, e, polo tanto, este sería o terceiro punto. O cuarto punto é a captación de investimentos estranxeiros. Nós mantemos que deberiamos priorizar, sobre todo, o que significa novos investimentos e creación de novos postos de traballo. É verdade que non rexeitamos en absoluto, só faltaría, a compra de activos que xa existan no tecido empresarial galego, pero eu creo que o Goberno galego debería priorizar con claridade e incentivar a creación de novas empresas, e fundamentalmente a creación de novos postos de traballo. E o quinto punto, un punto que ata o de agora estaba fóra da axenda desta consellería, porque non era da súa competencia e agora si que xa é da súa competencia –espero que agora, polo menos, teña que recoñecer que xa forma ou debería formar parte da axenda desta consellería–, que son as condicións laborais. Porque hai un consenso xeneralizado en que a estabilidade laboral, un nivel de salarios digno, primeiro, favorece unha organización empresarial máis activa e favorece a adopción de procesos de innovación, e polo tanto favorece a eficiencia dos procesos produtivos. Non estou inventando nada, repetímolo aquí de maneira sistemática, é verdade que con pouco éxito. Eu tamén entendo que un partido que arrastra a operación Z sexa moi renuente a ter as condicións laborais e a formación dos traballadores na súa axenda política nun primeiro plano, enténdoo pero creo que sería conveniente que reflexionaran. E, se é certo iso que tanto din de que foron vostedes ou o Goberno do Partido Popular quen denunciou as irregularidades dos cursos de formación da anterior Consellería de Traballo, estaría moi ben que esa sensibilidade ante esas irregularidades se trasladara ao control das irregularidades nos procesos retributivos e de contratación dos traballadores. Este é o marco xeral. Datos tamén quero dar algún, supoño que certa importancia teñen. O conselleiro di sistematicamente que a industria galega se comporta mellor que a do conxunto de España, o cal é radicalmente falso. Collamos datos interanuais, mensuais. Por suposto que hai meses en que a industria galega se comporta mellor. Son exactamente aqueles en que chove moito e a produción enerxética –que, como estou seguro de que todos vostedes saben, está incluída no índice de produción enerxética– pois medra. Pero, primeiro, se sacamos a variable enerxética, o comportamento é sistematicamente inferior á media de España. E a proba de que é inferior o comportamento da produción, é que é inferior a creación de emprego, ou, mellor, a perda de emprego é superior nun 25 % de caída dos ocupados na industria desde o ano 2009 fronte a escasamente un 20 % no conxunto de España. E eu volvo aos inputs habituais no que é política industrial, eses elementos dos que non acaba de falar ninguén do Partido Popular con claridade. O primeiro indubidablemente é o capital físico. Os últimos datos din que os investimentos da Xunta de Galicia se reduciron no capítulo VI nun 35 % no ano 2015 –eu creo que estamos falando de infraestruturas necesarias–. O prezo da enerxía: esta mañá falabamos da discriminación fronte á industria vasca. O tema do chan industrial, que é o exemplo paradigmático do fracaso. Eu quero poñer un exemplo que, ademais, digamos que afecta xeograficamente á provincia pola que fun elixido. Por unha parte a Plisan, sete anos sen facer nada. Bueno fixeron a conexión, é verdade, coa A-52, está feita. Do resto, aínda que tiven que aguantar na última Comisión 6ª que estaban traballando as máquinas, supoño que son subterráneas, porque en superficie, nada. E, se non, eu reto a quen di que están traballando que por favor proporcione fotografías, ou facemos unha excursión, o que se prefira. Pero insisto en que a fin de semana pasada, nada; entre outras cousas porque fai falta construír a estación depuradora de augas residuais e nin sequera hai proxecto aínda. Pero o mellor non é iso, o mellor é que o señor Feijóo e os conselleiros correspondentes venderon tres días o convenio Igape-Igvs, de subvencións ao chan industrial.
Vaia rematando, por favor.
Bueno, quero falar da provincia de Pontevedra, provincia que é a que sofre máis directamente a competencia do chan industrial practicamente gratuíto de Portugal, e que, sen ningunha dúbida, é a provincia que ten unha maior demanda de chan industrial. Ben, pois nese convenio a porcentaxe da provincia de Pontevedra era unha parcela de 1.100 metros cadrados –1.100, escoitaron ben, non 1.100.000 nin 110.000, 1.100 metros cadrados no concello de Silleda–. Está moi ben, o meu compañeiro Pablo García é de alí, e eu creo que ten todo o dereito a dispoñer de chan industrial. Pero insisto en que a oferta deste convenio, que foron polo menos, que eu recorde, dúas roldas de prensa cos conselleiros correspondentes e o señor Feijóo...
Remate, por favor.
...–remato, señor presidente–, era o 0,5 % da oferta na provincia de Pontevedra, e, insisto, 0,5 %, 1.100 metros cadrados, en Silleda. E fronte a este déficit de capital físico, temos o capital humano, e, volvo ao de antes, sostido e mantido no tempo. E aquí eu vou ir ao acervo cultural do ministro de Educación e Cultura: "sobran universitarios e recortamos becas" [[Protestas.]] Si, si, eu sei que lles molesta moito, pero é que é exactamente así...,
Remate, señor Losada. Grazas, señor Losada. Remate xa.
..."sobran universitarios e recortamos becas". E tamén estou seguro de que o señor barón de no sei que título nobiliario non pensaba....
Remate, remate, señor Losada. Remate xa.
Nada máis e moitas grazas.
Grazas. Polo Grupo Parlamentario Mixto, a señora Martínez.
Ben, señor Losada, non é só ao ministro a quen lle molestan os universitarios, parece que ao presidente da Xunta tamén lle preocupa que o Goberno do Estado quede en mans de universitarios. Vese que é un problema isto da formación, porque un pobo analfabeto sempre é máis fácil de manipular e o Partido Popular se está atopando co problema de que no Estado español e en Galicia a xente xa non é analfabeta, saber ler e escribir, ter acceso a internet e entérase de todas as falcatruadas que fan os gobernos do Partido Popular, por iso están tan nerviosos. Indo á cuestión, Galiza volveu situarse o pasado mes de decembro entre as poucas comunidades do Estado nas que máis subiu o paro rexistrado, xa non falamos de datos da EPA, senón paro rexistrado, o mesmo que pasou no mes de novembro. Pero no último mes do ano 2015 foi a comunidade en que máis aumentou a lista de persoas desempregadas, con 3.650 persoas máis, seguida de Navarra, Cantabria e A Rioxa. Así, Galiza pechou 2015 cun total de 228.808 persoas sen traballo. En relación coas afiliacións á Seguridade Social, Galiza reduciu en decembro o número de cotizantes en 3.008 persoas. Por provincias, o paro aumentou en todas as provincias: na Coruña, 1.731 novas persoas desempregadas; en Pontevedra, 1.466; en Lugo, 305 e en Ourense, 148. Os datos de contratación publicados polo Ministerio revelan que só o 7,4 % dos 877.834 contratos rexistrados en Galiza durante 2015 foron indefinidos, fronte a un 92,6 % de contratos temporais. Datos peores aínda que a media do Estado. Por sectores, analizando o desemprego, tamén vemos que a construción foi onde máis aumentou, con 2.095 novas persoas desempregadas, seguido da industria, con 1.318, agricultura e pesca con 459, e os servizos con 114. Ademais, o número de persoas traballadoras autónomas descendeu un 0,1 % en Galiza en 2015 respecto do ano anterior. Mentres que no Estado a media foi dun crecemento do 1,3 %. É, pois, evidente que a economía galega cada vez diverxe máis da economía do Estado e da economía de Europa, cun menor crecemento e a continua perda de postos de traballo e poboación, fundamentalmente moza. Por iso, imos dar o noso voto favorable a esta proposición non de lei, xa que é imprescindible que o Goberno galego exerza as súas funcións e poña en práctica toda a propaganda que leva anos practicando. É urxente que o Goberno galego presente un plan de reindustrialización para Galiza que teña en conta os desafíos contidos na RIS3, reducir o tamaño medio das empresas, xa que máis do 95 % das empresas galegas son micropemes, o que condiciona a súa capacidade de absorción de coñecemento e traslado ao mercado de novas innovacións. Unha baixa capacidade de tracción por parte do sector privado no eido da innovación e coñecemento. Unha estrutura sectorial caracterizada por unha especialización relativa en sectores de intensidade tecnolóxica media ou baixa. Falta de correlación entre as actividades máis competitivas e innovadoras a nivel internacional e a estrutura produtiva galega, e, ¿como non?, a fuga de cerebros. Pero tamén as fortalezas contidas na RIS3, que son como o protagonismo central das universidades, como axentes galegos en programas de apoio a I+D+i, aínda que non se está a trasladar o dito coñecemento ao mercado e ás empresas. E a especialización de axentes xeradores de coñecementos nos vectores de saúde, pesca e cultivos mariños. Unha economía baseada no coñecemento require dun maior financiamento para as universidades galegas nun novo plan económico 2016-2020, que lles permita desenvolver investigación e innovación. Sectores como a madeira, que constitúe un dos sectores fundamentais da economía galega, xa que representa máis do 4 % do produto interior bruto autonómico, reclama sen éxito o apoio da Xunta. É un sector insuficientemente explotado que ten, aproximadamente, o 80 % da produción da industria de primeira transformación fóra da Galiza e o 90 % do sector en Galiza constitúeno pequenas empresas con capacidade limitada. Outro sector que parece non estar presente nos plans de futuro da consellería é o sector lácteo. En contraste co dinamismo do sector produtor destaca a extrema debilidade da industria láctea en Galiza e a falta de apoio da Xunta ao sector, xa que Galiza produce preto do 40 % do leite do Estado, pero a industria láctea supón menos do 10 % da produción estatal. Votaremos a favor desta proposición non de lei porque Galiza necesita un plan de desenvolvemento industrial que complete o peche dos ciclos produtivos en Galiza e aumente o valor engadido en sectores básicos para a nosa economía, como leite, papel, granito, moble, pesca, marisqueo, téxtil, conserva... Temos riqueza, pero temos un mal Goberno, esa é a conclusión. Nada máis, moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Señor Fajardo.
Boa noite a todos e a todas. A pesar das desafortunadas verbas do portavoz do PSOE nos pasados días a respecto da posibilidade dalgúns deputados desta Cámara de falar de cousas que non son da súa cidade, aínda que son da mesma provincia, hoxe o noso grupo, en coherencia co que pensamos, imos apoiar a iniciativa que presenta, e, polo tanto, non lle gardamos rancor, aínda que nese caso non esteamos de acordo. A iniciativa que presentan nós ímola compartir sempre e cando se teñan en conta algunhas cuestións. E é que a iniciativa fala...
Silencio, por favor. ¡Silencio!
Creo que todos vos arrepentides de que non sexa eu o presidente da Cámara. [[Risos.]] En todo caso, a iniciativa que se plantexa nós ímola secundar, pero tendo en conta que o que se fala aquí é de establecer unha estratexia ou un programa, e sobre todo aquelas cuestións nas que se debe incidir. E nós cremos que –como sempre defendemos– é bo que se contemple nestas iniciativas –sen querer darlle a nadie leccións de como se fan as cousas, porque cada un fai as cousas como as fai, e esta está correctamente feita– a necesidade de que o conxunto de axentes sociais participe desta iniciativa. Porque, á fin e ao cabo, o que pode ser é que esteamos articulando como se achegan á industria deste país eses 1.500 millóns de euros, que parece saen de Europa, e que ao final sexan para o contrario do que pretendemos. Porque todos vivimos, por exemplo, no sector industrial de transformación de produtos primarios como achegas da Xunta serven para deslocalizar empresas. E, polo tanto, nós cando falamos de internacionalización o que non queremos que se faga é que as nosas empresas, con axudas da Xunta, acaben producindo fóra do noso país, como está pasando nas conservas ou como está pasando no sector da automoción. E se temos que falar de onde cremos nós que se poden facer as cousas o suficientemente ben para recuperar o tecido industrial deste país, nós o que estamos dicindo é que neste país hai centenares de industrias que non están producindo porque unha decisión empresarial decidiu trasladar a súa produción a outro lado. E que, polo tanto, este país ten que apostar por esa economía colaborativa, pola cooperación e por ser capaces de poñer a funcionar industrias que poderían hoxe estar producindo en calidades de boa produción e dando postos de traballo, e que simplemente non o fan non porque non foran rendibles, senón simplemente porque a industria matriz, no seu momento, decidiu trasladar esa produción a outro lado. Non estariamos de acordo en que o investimento que se plantexa en Europa sexa para fomentar a Industria 4.0 ou, como escoitamos nesta Cámara, o traballador 4.0. Porque todavía descoñecemos cal é o concepto de traballador 4.0, pero todo significa ou parece significar que ten que ver con ese traballor sen dereitos e con baixos salarios. Nosoutros cremos –como se ten plantexado aquí– que un dos problemas da industria galega ten que ver co modelo de crecemento económico, con esa depresión pola incapacidade de consumo interno, porque os traballadores deste país non teñen capacidade para consumir, polos recortes continuos en investigación, desenvolvemento e innovación, pola restrición crediticia. Creo que tamén temos que ter en conta de articular mecanismos de crédito público para as industrias que a día de hoxe ven afogadas as súas liñas de crédito, sobre todo á hora de iniciar a actividade ou tamén á hora de ter un circulante que lles permita saír no día a día. Polo tanto, nós, estando absolutamente de acordo con esta iniciativa, cremos que a iniciativa ten un perigo, e é que cando se fala de consensuar, non estamos ante un goberno que consensúe, nin que teña en conta o colectivo deste país que está desexando cambiar os modelos e aportando ideas para que saiamos do pozo ao que nos levaron as políticas da Troika, e sobre todo nun sector como a industria, que, como aquí ben se dixo, perdeu o 30 % do seu emprego e que, ademais, está en serio risco de continuar nun declive que unicamente vai permitir que apenas este país se sustente coa industria enerxética e coa automoción. Polo tanto, coincido co ponente da iniciativa na necesidade de diversificar e, sobre todo, de fomentar a industria transformadora deste país daqueles produtos dos que somos, dende logo, potencia e que son atacados por parte do Partido Popular. Polo tanto, o noso apoio á iniciativa e esperamos que o Partido Popular entenda que o que se pide non é máis que entre todos ser capaces de que o plantexamento sexa o mellor posible e non en base ao que impón unha maioría. Máis nada e boas noites.
Grazas, señor Fajardo. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Señora Adán.
Grazas, presidente. Boa tarde, señoras deputadas, señores deputados. Preséntasenos unha proposición non de lei do Grupo Socialista para instar a crear unha axenda para o fortalecemento do sector industrial de Galiza, que sería unha planificación. Efectivamente, fai unha proposta na cal o financiamento desta axenda sexa por parte dun plan de investimento da Comisión Europea, coñecido como o Plan Juncker, que xa temos ademais debatido tamén en reiteradas ocasións sobre este plan; no cal creo que hai unhas limitacións ao respecto do mesmo, limitacións por parte tanto do Goberno do Estado, que, bueno, dos 53.000 millóns de euros, supostamente, que este plan mobilizaría para Galiza a súa parte nin tan sequera sería proporcional nin ao peso industrial nin á poboación, xa que sería un 3,5 %. E ademais existe un claro escurantismo por parte do Goberno galego a respecto de que accións e como vai ser ese cofinanciamento destas iniciativas. Esa cuestión que tamén temos debatido e que é importante, xa que é o método que se nos propón por parte do señor Losada para financiar esta axenda de fortalecemento do sector industrial de Galiza. Porque é certo que levamos moitos plans: metemos o RIS3, a Industria 4.0, en reiteradas ocasións debatida pero sen un coñecemento de cal é exactamente o financiamento necesario para o desenvolvemento industrial de Galiza. Coñecemos os datos a respecto da situación industrial, foron ademais expostos polos voceiros e a voceira que me precederon. Esa perda de máis de 50.000 empregos dende que o señor Feijóo é presidente –empregos industriais, refírome–, o cal mostra un desmantelamento paulatino do sector industrial en Galiza. Efectivamente, dende o propio téxtil ata sectores como é o naval –en reiteradas ocasións debatido tamén neste Parlamento– sufriron claramente ese proceso de desindustrialización progresivo nestes sete anos. Por iso nós consideramos importante que se estableza unha axenda que vaia máis alá do que foi o Plan estratéxico de Galiza para o período 2010-2014 Horizonte 2020, ao cal tamén se fixo mención, do cal non hai avaliación, contraindicadores claros. En todo caso, o que podemos avaliar é que todas as previsións que se facían económicas nese plan fallaron, é dicir, que, polo tanto, as actuacións que debían derivar desas previsións económicas entendemos que foron ou non realizadas, ou en moitos casos a súa avaliación é negativa. Tamén se presentou en varias ocasións, por parte do Goberno galego, o Plan estratéxico de Galiza período 2015-2020, non sabemos se con horizonte 2020 ou 2025, pero con algún horizonte será. E tamén descoñecemos cales son os axentes que interviñeron na propia elaboración; o que temos claro é que o Parlamento galego non foi convidado, ou polo menos non os grupos da oposición. Por iso que nesta axenda o que se propón é que sexa debatida e modificada no Parlamento, é dicir, nesta Cámara, parécenos un bo punto de partida para poder falar de consensos a respecto de cales son as liñas estratéxicas para a industria galega; industria que –como diciamos– necesita financiamento, pero fundamentalmente tamén necesita dun goberno que teña estratexia política. Por eses motivos imos apoiar esta iniciativa. Moitas grazas.
Grazas, señora Adán. Grupo Parlamentario Popular. Señor Trenor.
Grazas, presidente. Noraboa. Boas tardes, señores deputados e señoras deputadas. Esta iniciativa xa foi rexeitada na Comisión 6ª, algo similar trouxo tamén a señora Martínez, neste caso nunha pregunta ao presidente. Pero é verdade que cando se trouxo á Comisión daquela non tiñamos aínda os datos positivos sobre o sector industrial galego, que á data de hoxe si que coñecemos. En canto ao índice de produción industrial hai que dicir que ata novembro se rexistrou un incremento de case catro puntos, situando a Galicia como a cuarta comunidade con mellor comportamento, sete décimas por riba da media estatal. Hai que dicir que melloraron e se incrementaron os bens de consumo e de equipo, tamén os bens intermedios; sen embargo, señor Losada, os datos que eu teño, que corresponden ao Instituto Galego de Estatística, o que nos din é que, precisamente, houbo unha baixada da produción de enerxía debido, precisamente, ao que vostede dicía: a menores choivas. En canto ás exportacións, hai que dicir que entre xaneiro e novembro as exportacións galegas se incrementaron nun 5,4 % respecto ao mesmo período do ano anterior, fronte a unha media estatal do 4,3 %, ata superar os 17.394 millóns. Son estes datos os que nos sitúan como os mellores da historia exportadora de Galicia; un mérito, por suposto, das empresas galegas, pero que contan co apoio da Xunta de Galicia a través da Estratexia de internacionalización da empresa galega 2020. O investimento en I+D volve crecer en Galicia, de feito Galicia é a terceira comunidade cun maior incremento do gasto de I+D, cunha suba do 1,8 fronte a unha media estatal que contempla un descenso do 1,5. Loxicamente, señorías, esta evolución positiva ten os seus efectos sobre o emprego, Galicia pechou o 2015 con 23.110 desempregados menos que hai un ano, unha baixada do 9,17 %, un descenso de 1,2 puntos por riba do resto do Estado, que baixa 7,9. Levamos xa máis de dous anos de baixadas consecutivas no paro rexistrado. Eu entendo que aqueles que consideren que esta evolución é consecuencia da boa sorte ou debido a variables externas non sexan capaces de recoñecer que son froito da planificación deste Goberno. E, ao revés, entendo tamén que aqueles que cren que foi mala sorte que a economía destruíra emprego, que estivera en recesión, que houbera inflación, que houbera perda de competitividade ou que houbera un déficit descontrolado, pois que non recoñezan esa planificación. Entendo incluso, comprendo que se pensan que todo isto foi mala sorte, pensen que o incremento do índice de produción industrial ou das exportacións sexa tamén unha cuestión de azar. Pero non entendo que unha vez máis o Grupo Socialista, co apoio, ademais, do resto dos membros da oposición, obvie a existencia da Axenda de Competitividade de Galicia-Industria 4.0, que foi presentada, precisamente, nesta Cámara. Tampouco entendo que esqueza que esta folla de ruta naceu das achegas das empresas galegas, dos clústers, dos centros tecnolóxicos e demais axentes económicos presentes no noso país. Máis de 120 axentes participaron nesta axenda. Esta Industria 4.0, que a vostedes lles causa moita graza, é un modelo que non ten volta atrás e do que depende que as empresas galegas poidan competir con éxito nos mercados internacionais. A través desta axenda apostamos por fixar o tecido industrial en Galicia, fortalecéndoo e converténdoo no motor do crecemento, porque ademais é o sector que exerce máis influencia sobre a creación de emprego, e ademais de máis calidade. Á parte isto acompáñase, obviamente, de orzamento. O orzamento da consellería incrementouse nun 20 % respecto ao 2015, 445 millóns, dos que 60 millóns de euros son para avanzar na Industria 4.0, que vai permitir mobilizar máis de 155 millóns. Quero destacar o importante impulso que se está a dar este ano aos investimentos, especialmente aos de carácter industrial, a través das liñas e subvencións a fondo perdido e mediante liñas, tamén, para o abaratamento do solo industrial. Liñas de axuda, como estaba a recordar; incentivos rexionais que son do Goberno do Estado, pero que nós facemos avaliación para proxectos por riba de 900.000 euros; os investimentos empresariais do Igape, que contan con 12 millóns para investimentos de 50.000 a 900.000; ou os investimentos de emprendedores, que contan con 3,7 millóns, que son para aqueles que van dos 25.000 aos 500.000. Tamén se potencian os préstamos directos e participativos...
Remate, por favor.
...a través do propio Igape, con fondos do Banco Europeo de Inversións ou cos fondos Jeremie, o capital risco ou préstamos participativos de XesGalicia. Moi importante é o apoio á internacionalización da industria galega, mediante programas dotados con máis de 9,5 millóns de euros para facilitar a presenza das empresas nos mercados exteriores, e a procura de novas oportunidades de negocio. En definitiva, señorías, o que se busca é fortalecer as empresas para crecer e para crear emprego. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Trenor. Grupo autor da proposición non de lei, señor Losada.
Entendo que van votar en contra, eu é que son un pouco inxenuo. Pareceume que había unha certa inquietude intelectual polo título nobiliario do ministro de Educación; é exactamente o IX barón de Claret. Dígoo porque oín así un certo ruído. [[Murmurios.]] Imos ver, señor Trenor, a min non me fai graza a Industria 4.0, a min faime graza que veña aquí falar de Industria 4.0 o conselleiro de Industria dun país que dedica a I+D+i o 0,86 % do seu produto interior bruto. Iso faime graza. Por certo, a min e a todo o mundo que sabe algo de investigación e de innovación, non son eu só; a min e aos que saben algo de investigación e de innovación. Mire, o sector industrial non se arranxa con powerpoints e con propaganda, non se arranxa con consultorías externas. As últimas..., vostede falou aí de préstamos. É unha pena cando fala do Igape e do incremento orzamentario que non fale tamén dos niveis de execución. Xa sei que nos deron unha clase de contabilidade pública sobre os investimentos plurianuais, que parece que só hai investimentos un ano para varios anos e que non hai orzamento todos os anos, porque se non iso sería irrelevante en termos de execución, porque pura e simplemente se solapan. Eu creo que é así de fácil. É dicir, se se executaran, executaríanse, porque se solapan. Dá igual que sexan interanuais ou que sexan anuais. Entón estas clases de economía aplicada á incompetencia, pois eu creo que están regular. Efectivamente, falamos deses novos sectores industriais. Mire, voulle falar dun que afecta directamente a cidade na que vivo, da que, por suposto, poden falar todos os deputados da provincia de Pontevedra, incluso da comunidade autónoma. O tema de biotecnoloxía, un tema que aparece como prioritario no Plan estratéxico 2010-2014, por suposto en Industria 4.0, etc. Hai un Instituto de Investigación Biomédica na Universidade de Vigo, que, en teoría, afectaría as consellerías de Educación, de Industria e de Sanidade. Vai pechar literalmente, vai pechar porque o aporte público da Xunta de Galicia se reduciu a cero. Entón, é moi fácil escribir nos powerpoints "sectores prioritarios", dáme igual que sexa aeronáutica, que sexa biotecnoloxía ou que sexa o que sexa, logo o que fan falta son orzamentos, e fai falta que se executen, ademais, señor Trenor, como vostede ben sabe. E eu, desde logo, cando falo dunha axenda de industrialización, falo, desde logo... A participación dos axentes sociais paréceme unha aportación moi interesante e, desde logo, deste Parlamento, porque quero recordarlle que estamos esperando aínda, polo menos os grupos da oposición, polos proxectos que se presentaron á convocatoria do Plan Juncker. Estamos presentando polo grao de desenvolvemento dos proxectos industriais vinculados ao concurso eólico, iso do que hai só seis anos. Entón, ¿de verdade que vostede pode vir aquí contarnos...
Remate, por favor.
...que se abriu a participación a non sei quen? Oia, ¿non cre que se se abre tanto a participación e entre 120 axentes económicos e sociais desta comunidade autónoma, os grupos da oposición no Parlamento de Galicia non deberiamos de ter algo que dicir? ¿Non lle parece razoable, exactamente igual que reforzar a Industria 4.0 cun esforzo...
Remate, por favor.
...en I+D+i, como correspondería? Pois diso, señor Trenor, é do que estou falando. Do que non falo é da última convocatoria escandalosa do Igape, que ten a xente cruzada de brazos sen darlle traballo nos seus despachos e...
Grazas, señor Losada.
...convoca auditorías a consultoras externas....
Grazas, señor Losada.
...para buscar oportunidades de negocio.
Rematou o seu tempo. Grazas, señor Losada.
Xa sabemos o negocio para quen, señor Trenor.
Grazas. Proposición non de lei do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de Dª María Carmen Acuña do Campo e dous deputados/as máis, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en materia de igualdade e violencia de xénero e as demandas que debe realizar ao Goberno central ao respecto
A esta proposición non de lei presentouse unha emenda do Grupo Parlamentario Mixto.
Para a defensa da proposición non de lei ten a palabra a señora Acuña.
Grazas, presidente. Boa tarde, señorías. Vanme permitir que comece saudando os espectadores do Telexornal serán, porque seguro que o motivo de facer este debate a esta hora é para abrir ese telexornal con este tema tan interesante, como é a violencia de xénero. Pero brincadeiras á parte, señorías, temos un terrible problema: o machismo segue medrando violentamente. Mentres os gobernos do Partido Popular, coa indolencia e coa soberbia que os caracteriza, miran para outro lado. Ademais, cando dende a oposición socialista introducimos, plantexamos estes debates, o Partido Popular acúsanos de querer botarlles as mortas á cabeza. E o que é aínda peor, cando reclamamos a implementación e o desenrolo das leis coas que contamos para combater a violencia de xénero –por certo, todas elas feitas por gobernos progresistas–, o Partido Popular vota sistematicamente en contra. Aínda así, señorías, dende o Grupo Parlamentario Socialista non nos imos cansar de loitar, nin nos imos cansar de preguntarnos e de preguntar, ¿o Goberno faría o mesmo se as máis de 800 persoas que leva asasinado o machismo dende o ano 2003 as matara, por exemplo, un virus? ¿Faría o mesmo o Goberno? ¿Ou o Goberno amosaría a mesma indolencia se as 10 ou 11 vítimas, mulleres asasinadas polo machismo dende o 1 de xaneiro, as matara o terrorismo? ¿Non cren vostedes, señorías, que calquera goberno ante ese número de vítimas tería xa conformado un Gabinete de crise e estaría todo o país –¡que digo todo o país!, ¡toda Europa!–, en situación ou en estado de alarma? ¿Que é o que pasa? ¿Talvez a vida das mulleres importa menos? ¿Ou é que o Goberno considera que esta violencia non é importante, que se trata dun tema doméstico? Terrible erro, señorías, a estas alturas, ¡terrible erro! Está claro que este é un problema da nosa sociedade, que é un problema de todos e todas nós e, por suposto, é un problema de todos os gobernos. Así que aínda que o señor Rueda, responsable de Igualdade do Goberno da Xunta, nos volva acusar de tirarlle as mortas á cabeza, dende o Grupo Parlamentario Socialista imos falar, unha vez máis, das mulleres asasinadas polo terrorismo machista. Eu sei que para as bancadas do Partido Popular este tema resulta pouco cómodo, pois son vostedes moi machistas. [[Murmurios.]] E dígoo –¡si, si!–, dígoo eu mirando o seu comportamento diario. E temos un exemplo moi recente e moi clariño, moi clariño: a intolerable e indignante actitude machista e caciquil do señor Baltar. [[Aplausos.]] E temos –¡si, si!– outro exemplo do machismo do Partido Popular: a resposta que a esa situación deu o señor Feijóo, máximo responsable do partido, e a resposta dada polo conxunto do Partido Popular galego e por todas vostedes, señoras do Partido Popular. Pero aínda que ao PP non lle guste, aínda que ao señor Feijóo o machismo non lle pareza un tema suficientemente importante para debatelo nunha sesión de control, nós imos seguir falando da violencia machista, e imos seguir falando das medidas que con urxencia debemos tomar en relación con este asunto. E hoxe imos someter a votación máis de doce medidas en relación coa violencia de xénero, que deberían de desenrolar os gobernos do Estado e os gobernos da Xunta. E a primeira medida, señorías, como é lóxico, é a orzamentaria. É necesario recuperar os orzamentos para a igualdade aos niveis de antes da crise. Si, xa sei que mentres os socialistas aseguramos que o Partido Popular leva recortado, e moito, o orzamento para a igualdade, dende o PP o negan dicindo que non é verdade, que eles o incrementaron. Pois moi ben, vexamos o que din dende fóra, nin uns nin outros; o que nos din por exemplo dende Nacións Unidas, quen a través da Convención para la Eliminación de toda Forma de Discriminación contra las Mujeres, da CEDAW, asegura que os orzamentos para a igualdade en España se teñen desplomado, e ademais tanto no Estado, onde caeron nun 50 %, coma nas comunidades autónomas, onde diminuíron nun 32 %. Debemos tamén potenciar o papel dos concellos nesta materia, pois é a Administración máis próxima á cidadanía, sen dúbida a máis indicada para detectar, ¡detectar!, señorías, e, por suposto, combater este problema. Pero o Partido Popular vai ao revés e resulta que pretende sacarlle esas competencias. Por certo, que o de destinar aos CIM os cartos do Fondo Social Europeo non está sendo boa idea, pois exixe cumprimentar uns datos que están reñidos coa confidencialidade que precisan estes casos. E nos CIM xa lle chaman fichas policiais, en lugar de impresos. Déanlle unha volta a ese tema. Solicitamos tamén nesta iniciativa a creación dunha unidade de coordinación contra a violencia de xénero especializada para Galicia, que unifique as actuacións en todo o territorio e, por suposto, en todos os niveis e servizos implicados. Solicitamos formación específica en igualdade, pero tamén en educación afectivo-sexual e tamén na prevención da violencia e en todas as etapas educativas. Necesitamos, señorías, máis xulgados específicos de violencia. Si, a verdade é que se rexeitan neses xulgados moitos menos casos que nos xulgados mixtos. Pero tamén necesitamos reforzar a formación do persoal de xustiza implicada na violencia de xénero. E debemos de xeneralizar a figura do acompañante xudicial personalizado. Urxe tamén elaborar protocolos para seguir os casos nos que a muller decide retirar a denuncia. Temos que saber que está pasando. Así cun plan especial, e isto é urxente e, por suposto, imprescindible, un plan especial para reparar o dano aos menores implicados, que son, señorías, os grandes damnificados. E unha vez máis imos pedir que se apliquen as recomendacións da CEDAW e do Convenio de Estambul, que lles recordo, señorías, que foi ratificado por España. Por certo, que mañá hai varias iniciativas nas que teremos oportunidade de falar deste convenio e das recomendacións deste convenio con máis detemento. Señorías, o día 25 pasou, pero esta Cámara ten que manifestar cada día que pasa, cada día do ano, a súa repulsa contra todas as manifestacións de violencia. Ten que redobrar o seu compromiso coas vítimas. E, por suposto, ten que amosar tolerancia cero cos maltratadores. Esta Cámara, señoría, tense que concienciar e ademais servir para concienciar a sociedade. Aínda que eu me pregunto como imos concienciar a sociedade galega contra o machismo cando temos un presidente, o propio señor Feijóo, que nin sequera se dignou axudar a esas catro mariscadoras vítimas da violencia de xénero que lle pediron amparo desesperadamente. ¿Como, señorías? E como imos concienciar a sociedade galega se o presidente da Xunta non considera o machismo un tema suficientemente importante para unha sesión de control desta Cámara. Como imos concienciar a cidadanía galega se o Grupo Popular seguramente votará, unha vez máis, en contra de todas as medidas que nesta iniciativa solicitamos para combater a violencia de xénero. Recapaciten, señorías, e espero que esta iniciativa saia coa unanimidade desta Cámara. Moitísimas grazas.
Grazas, señora Acuña. Polo Grupo Parlamentario Mixto ten a palabra a señora Fernández Rodríguez.
Grazas, presidenta. Boa tarde noite ás señoras deputadas e señores deputados. Hoxe teño aquí a responsabilidade de defender, dende esta miña primeira intervención nesta Cámara do Parlamento galego, o dereito das mulleres á protección da súa vida e dos seres queridos fronte á violencia machista. E antes de comezar si quería mostrar a miña repulsa ao acontecido onte en Euskadi, onde temos dúas vítimas desta violencia e onde unha meniña está en estado moi grave. Nesta exposición de motivos da proposición non de lei do Grupo Socialista hai dous aspectos que non podo deixar de mencionar. Primeiro, a ausencia de ningunha alusión ao que acontece na Galiza en relación co tema da violencia. Segundo, ocultamento da existencia da Lei 11/2007, do 27 de xullo, para a prevención e o tratamento integral da violencia de xénero, aprobada polo Parlamento galego. Subliñamos estes aspectos porque entendemos que a nosa realidade nacional fai que este e outros temas sexan tratados dende a perspectiva máis próxima, e alén diso porque é unha aproximación a este gravísimo asunto que afecta, e debe ser realizada o máis lonxe posíbel de sectarismo. Certamente eu, e no meu nome o Grupo Cerna, acredita que todas e todos os que aquí estamos partillamos que a violencia contra a muller é un atentado contra os dereitos humanos, é algo que vai alén da súa saúde, porque o machismo é terrorismo. O noso país ocupa un lugar tristemente relevante no ránking no relativo a feminicidios. No ano 2015 ocupamos o terceiro posto, por detrás de Andalucía e de Valencia. Porén, temos que subliñar que os datos referentes a Galiza están certamente maquillados, dado que non se contabilizaron as dúas meniñas asasinadas en Moraña, a pesar de que a Lei 11/2007, do 27 de xullo, prescribe que deben ser tidas en conta nesta macabra e desgrazada contabilidade. E velaí unha pregunta, ¿por que non as contabilizou o Goberno galego no seu informe? Outro aspecto a ter en conta nesta análise é o número de denuncias, porque nos aporta unha información da evolución deste grave problema. Segundo as estatísticas do IGE, que temos datos dende o ano 2007, contabilizamos nese ano mesmo 5.181 denuncias, chegando a un pico no 2009 de 6.068 casos; no 2011 5.153; no 2013 5.114, e o ano 2014 5.209. Velaí estas frías cifras. Porén, a realidade é, con absoluta certeza, moitísimo máis grave. Por todas e todos é sabido que hai unha violencia oculta, pois só se denuncia unha pequena porcentaxe. Falta asesoramento e información correcta para rectificar estas denuncias. Garantir que as vítimas estean debidamente asesoradas é algo que depende só do Goberno galego, e máis concretamente do señor presidente, o señor Núñez Feijóo, que hoxe non se atopa, desgrazadamente. Non sei, algo terá que facer ou algo terá que dicir a isto. [[Interrupcións.]] [[Murmurios.]] E tamén –isto tamén é traballo- o é garantir que a súa condición económica ou o sistema xudicial non a obriguen a non denunciar ou a retirar a denuncia. A ONU reclama, ante o incremento das nenas e nenos asasinados polos seus proxenitores, unha formación máis axeitada aos profesionais que participan nestes procesos xudiciais. Queremos poñer a énfase na involución da situación da muller na sociedade ao ser crecentes os casos de violencia entre adolescentes, nun contexto de modelos sexistas que se reproducen sobre todo a través dos medios audiovisuais coas novas tecnoloxías. Consideramos que é no ámbito educativo onde debemos fornecer ao alumnado de contidos que fomenten o respecto á igualdade entre sexos, que fomenten a sensibilidade contra a violencia de xénero, pois segundo as estatísticas, e segundo se tipifica na Lei 11/2007, do 27 de xullo, unha parte do alumnado é vítima ou vítima potencial de violencia de xénero no seu fogar. Destacamos a importancia de actuar sobre os medios de comunicación no xeito de transmitir as novas sobre as agresións machistas ou asasinatos machistas, e tamén sobre algúns comportamentos sexistas na publicidade e na programación na televisión e na radio, poñendo especial atención nos chamados programas infantís. En materia laboral, as empresas vulneran con total impunidade os dereitos á asistencia especializada das súas traballadoras. E para rematar, quero comunicar o noso apoio á proposición non de lei aínda que non se acepte esta emenda presentada. Nós temos emendas de adición. Primeiro, instar ao Parlamento galego que inste a Xunta de Galicia...
Remate, por favor.
...a cumprir e facer cumprir a lei, a lei galega, a Lei 11/2007, do 27 de xullo, para a prevención e o tratamento integral da violencia de xénero. Garantir que a condición económica das vítimas non lles impida denunciar unha agresión. Garantir un asesoramento personalizado e gratuíto á vítima. Garantir partidas económicas que fagan efectivas todas as medidas aprobadas por este Parlamento para erradicar a violencia machista. Fornecer o alumnado de contidos que fomenten o respecto e a igualdade entre sexos. Que o Goberno galego...
Remate, por favor.
...acorde coa Fegamp cursos de formación para os traballadores e traballadoras da Administración local e da Policía Local, nomeadamente aqueles que estean máis próximos ou teñan contacto coas vítimas ou vítimas potenciais, sobre igualdade de xénero e violencia de xénero. E dous. O Parlamento Galego insta o Goberno do Estado a que as funcionarias e funcionarios do Estado, nomeadamente as que máis directamente están en contacto coas vítimas ou vítimas potenciais, que estas...
Ten que rematar, por favor.
...persoas posúan unha avaliación positiva en formación específica sobre igualdade de xénero e violencia de xénero, así como sensibilización sobre o tema. Moitas grazas.
Grazas, señora Fernández. Polo Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda ten a palabra a señora Solla.
Grazas, presidenta. Bo día para falar da igualdade, hoxe que cumpre anos Ángela Davis. Comezamos o ano como rematamos o ano, con máis mulleres asasinadas. Unha situación de normalidade que a verdade arrepía; unha situación que, como xa temos falado noutras ocasións, está amparada nun modelo social que nutren as medidas legais orzamentarias e políticas que non castigan a discriminación, senón que a fomentan e serven como caldo de cultivo. Non comparto certa parte do texto da súa parte expositiva porque os triunfos en materia de igualdade non son de ningún goberno, son os triunfos das feministas que loitaron para acadalos, das que loitaron na República, das que loitaron durante a guerra, das que loitaron durante a ditadura e daquelas que levan toda a vida na rúa loitando polos nosos dereitos. Con todo, obviamente imos apoiar a iniciativa, e estamos de acordo en que hai que tomar medidas para atallar esta situación porque a represión e a situación é gravísima para os dereitos e as liberdades das mulleres. A verdade é que eu considero que esta situación é cada vez peor, e non ten parangón probablemente dende o ano 78. Ten este grupo unha iniciativa precisamente mañá –e falaremos diso– sobre os incumprimentos do Goberno en materia de igualdade que denuncia precisamente a convención sobre a eliminación da desigualdade e de toda forma de discriminación entre mulleres e homes da Organización das Nacións Unidas, a CEDAW. Porque as políticas do Goberno central neste caso, e tamén as dos gobernos autonómicos, neste caso o de Galicia –xa di o propio informe, e sabémolo porque o vemos día a día–, acentuaron precisamente esa desigualdade. Hai non moito era habitual oír de boca das e dos cargos do Partido Popular falar en materia de igualdade de políticas transversais. A min gustaríame falar disto porque creo que cando se falaba de políticas transversais –ultimamente xa abandonaron este posicionamento– non se sabía ou non se coñecía o que eran as políticas transversais, se non, é imposible falar de políticas transversais con estes orzamentos que vimos de aprobar. A igualdade non se remite só ás partidas de igualdade –valga a redundancia– ou para as vítimas de violencia de xénero, que xa son, realmente, francamente exiguas. Cando se vota en conta de salvar e ampliar os centro de orientación familiar, como vimos o outro día na Comisión de Sanidade, estase fomentando ese caldo de cultivo onde crece a violencia, que crece da desigualdade. Tamén cando se vota en contra ou cando se lexisla en materia de educación para que existan eses centros que segregan por sexo, ou mesmo cando se eliminan as materias que educan en igualdade. Como cando se eliminan orzamentos en servizos sociais ou en servizos sanitarios ou en servizos que utilizan maiormente as mulleres ou nos que traballan maiormente mulleres, ou cando se eliminan partidas para o fomento do emprego ou cando se obvia a fenda salarial ou se aproban políticas ou leis en materia laboral que aumentan ou incrementan esa fenda salarial e a precariedade laboral das mulleres. Pode que algún ou algunha deputada aínda pense que todo isto son cuestións illadas e que se pode premer o botón e que se pode votar e que se pode lexislar tendo en conta que non vai afectar en nada a como están as mulleres, que non é caldo de cultivo para a desigualdade e, polo tanto, que non é caldo de cultivo para a violencia de xénero. Pero non é así. Mentres a violencia entre as nosas mozas e mozos segue a medrar, non hai ningunha política en materia de igualdade tanxible ou en materia de educación tanxible que intente frear esta situación. Mentres temos datos preocupantísimos como os que dá o Consello Xeral do Poder Xudicial, segundo os que o 33 % das ordes de protección en Galicia se están a denegar, non hai ningunha medida que trate de reforzar eses xulgados, que trate de analizar por que é esta situación. Con todo, pedímoslles ás mulleres que denuncien. E teñen que facelo, señorías. Pero teñen que facelo cando teñan medios para poder facelo. ¿Non é unha falacia que lles digamos ás propias vítimas que denuncien se cando chegan non se atopan con medidas de protección reais? As vítimas estarán realmente protexidas cando tras denunciar teñan asegurada unha vivenda, teñan asegurado un mantemento, un sustento, algo do que vivir, unha prestación se non teñen emprego...
Remate, por favor.
...e teñan asegurado que van ser protexidas, asesoradas en todo momento e que non van estar en ningún momento soas. A día de hoxe iso non é así, polo tanto, non se pode falar de igualdade real e, polo tanto, teñen que ser vostedes conscientes –e remato xa– de que todo iso é caldo de cultivo da violencia de xénero de hoxe e de mañá. Polo tanto, obviamente imos votar a favor desta proposición non de lei.
Grazas, señora Solla. Polo Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego ten a palabra a señora Adán Villamarín.
Grazas, presidenta. Boa noite. Para comezar, nós imos, dende o Grupo Parlamentar do Bloque Nacionalista Galego, apoiar esta iniciativa. Mais gustaríame –con todo respecto e eu creo que coincidencia maioritaria respecto deste tema que teño coa señora Acuña– simplemente recordarlle que non son os gobernos os que aproban unha lei, son os parlamentos. E, efectivamente, o Congreso dos Deputados aprobou unha lei no ano 2004, a instancias, efectivamente, dun borrador presentado por un goberno socialista. Mais esa lei foi enriquecida, non polas deputadas e deputados que estaban alí presentes –que era a súa obriga–, senón por moitos movementos de mulleres, que a min me consta, ademais, que vostede coñece perfectamente que traballaron xa no propio borrador e polos que despois se introduciron emendas que melloraron o texto; e seguramente moitas que tempo despois, dez anos despois, efectivamente, ou doce anos despois –¿doce anos despois?, bueno, pasa o tempo rápido– valoramos que deberían ser introducidas neste momento. Eu creo que é unha cuestión importante, porque tamén a lei galega foi aprobada por esta Cámara, aínda que fora o seu borrador e fora feita por un goberno de coalición coas aportacións de moitos colectivos de mulleres, de moitos movementos, e do Movemento Feminista Galego. Efectivamente, seguramente neste momento haberá que modificala, haberá que introducir moitas reformas para que un parlamento, o Parlamento galego, coas aportacións das mulleres, coas aportacións do movemento feminista, mellore estes dous textos que neste momento marcan o ámbito que regula a violencia de xénero, e dos que, polo menos, podemos dicir que non se están cumprindo. Seguramente as súas eivas son parte da análise que debemos facer na comisión de estudo destas leis, ás cales pertencemos todos os grupos que estamos nesta Cámara e onde escoitamos as e os profesionais que traballan todos os días no tema de igualdade e de violencia de xénero como nos falan das propias eivas dos marcos normativos e tamén dos incumprimentos. Efectivamente, coincidimos, señora Acuña: un incumprimento orzamentario. Vostede falou dos fondos para a igualdade, desa redución do 50 % dos fondos para a igualdade do Goberno de Madrid. Se imos e miramos dende o prisma da violencia de xénero, reducíanse nun 27 %. É dicir, é unha realidade que o Goberno do señor Rajoy reduciu durante os catro anos da anterior lexislatura os fondos adicados á loita contra a violencia de xénero, tanto en prevención como en tratamento. Vostede ponlle moitos deberes ao Goberno de Madrid nesta iniciativa. Agardamos que se recuperen os fondos e se incrementen. Pero tamén se analizamos os programas en Galiza, o orzamento mantense invariable a respecto da violencia de xénero, reducíndose de forma clarísima no ámbito da igualdade, e non existen nos últimos sete anos programas novos relevantes no ámbito da violencia de xénero por parte do Goberno galego. Despois deste ano, do ano 2015, con moitas mulleres asasinadas, nada. Agardamos que mañá o propio vicepresidente explique cales son as medidas que van adoptar no ano 2016. Por moitas veces que trouxemos a esta Cámara a necesidade de modificar programas que están funcionando no ámbito da xustiza e no ámbito económico, como o salario da liberdade... Quero lembrar que neste momento, xusto en xaneiro, é imposible solicitalo porque está pechada a súa convocatoria. Se hoxe mesmo, a tal hora como hoxe, unha muller quixera solicitalo, ou mañá pola mañá, non podería, porque aínda non saíu a orde que regula a súa convocatoria e, polo tanto, non se pode solicitar. Un dato: non se cambiaron nin se modificaron os programas de atención psicolóxica, os programas tamén para maltratadores, non se modificaron os programas de atención a menores, como acaba de explicar a señora Acuña, que eu saiba –e, se non, que se nos desminta por parte do Partido Popular–, no ámbito educativo non se modificou nin se ampliou ningún programa, son os mesmos que hai sete anos. Agardamos que nese suposto plan de igualdade que aprobamos que se realizara por parte da Consellería de Educación se inclúan accións e medidas concretas a realizar nos centros de educación. Podemos avaliar que nestes sete anos non houbo ningún programa novo a respecto do tratamento da violencia de xénero nin reconversións dalgúns, como pode ser a reconversión dos programas de acompañamento e de mediación. Polo tanto, a verdade, case como avaliación –e así o faremos tamén ao propio vicepresidente–: ¿que se vai facer no ano 2016 ante a situación que se viviu no ano 2015? Realmente eu creo que si que existe unha mínima sensibilización a respecto desta situación, coincido coa señora Acuña...
Remate, por favor.
Evidentemente, se foran outro tipo de asasinatos, pararíase o país constantemente; pararíase o país. Aquí estamos acostumados, acostumadas, a que simplemente sexa un especie de goteo que se vive case sempre dende o ámbito do privado e aínda non conseguimos que forme parte claramente do ámbito das políticas públicas. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Adán. Polo Grupo Parlamentario Popular ten a palabra a señora Oubiña Solla.
Grazas, señora presidenta. Boas tardes, ou boas noites, a todos e a todas. Desde esta primeira intervención quixera condenar unha vez máis, rexeitar e dar todo o noso apoio ás familias que sufriron e que sofren a violencia machista. O noso compromiso, señoras e señores deputados, creo que é firme de seguir poñendo en marcha medidas para acabar con esta lacra social. Hoxe, señora Acuña, trae vostede aquí unha proposición non de lei, a verdade é que dá igual que a aprobaramos ou que non, porque todas e cada unha das medidas que vostede contempla, que nela se recollen, xa se están levando a cabo polo Goberno de Galicia do Partido Popular. [[Murmurios.]] Pero tamén creo que non todo vale. Non se pode usar a demagoxia para satisfacer os seus intereses partidistas, como fai a oposición, a custa de confundir, sen lugar a dúbidas, as vítimas. Polo tanto, leccións de ética, señora Acuña, creo que de vostede, ningunha. En referencia aos puntos da súa iniciativa, cando fala vostede de recortes e de incrementar recursos para a violencia de xénero, quero dicir que foi o Goberno do Partido Popular quen incrementou os orzamentos, os recursos e os servizos ano tras ano desde que ten as responsabilidades de goberno. Repase vostede, se quere, o Programa 313D dos orzamentos en materia de violencia de xénero e verá que no ano 2009 ten algo máis dun millón e medio de euros, e se vostede repasa o ano 16, son case catro millóns de euros. É dicir, entre 2009 e 2015 incrementáronse os orzamentos un 153 %, e en referencia ao ano 16, un 16 % máis que en 2015. Polo tanto, non se recortaron os orzamentos para a asistencia ás vítimas de violencia de xénero. En canto a servizos e recursos –que aquí tamén se falou moito–, foi o Goberno do Partido Popular o que constituíu a Rede de Entidades Locais contra a Violencia de Xénero; foi o que puxo en marcha o Plan de dinamización das mesas locais coas redes de alerta municipal e de apoio técnico aos concellos, así como a aplicación móbil para as vítimas de violencia; foi o Goberno do Partido Popular quen implantou o exercicio da acción popular nos procedementos penais en caso de morte; foi un goberno do Partido Popular quen puxo en marcha o Plan integral de formación, igualdade e violencia de xénero para a Policía Autonómica, profesionais das distintas administracións, profesorado, persoal da Radio-Televisión de Galicia, das administracións de xustiza e tamén de voluntariado; foi un goberno do Partido Popular quen constituíu o Observatorio da Violencia de Xénero, que está elaborando o protocolo de atención integral ás vítimas, incluídas, como vostede di, as que retiran a denuncia a través dos seus tres grupos de traballo; e foi novamente un goberno do Partido Popular quen puxo en marcha o Centro de Recuperación Integral ás Vítimas. Dende logo, estase a desenrolar na súa totalidade a lei do 2011, como se dixo aquí por parte da deputada do Grupo Mixto. En canto a reclamar competencias que vostede non nomeou aquí, pero que si constan na súa iniciativa, quero dicir que foi neste Parlamento onde se aprobou a Lei de medidas urxentes, onde se manteñen todas as competencias municipais, que se incrementaron os orzamentos destinados aos concellos en máis dun 35 % este ano, en axudas e en subvencións, destinados a programas de igualdade, a través dos distintos programas como conciliación, violencia de xénero ou tamén para os centros de información á muller, dos que aquí tamén se falou. Fala vostede de protexer os menores vítimas de violencia de xénero –a lei de 2011 de Galicia xa así o contempla–, e foi novamente un goberno do Partido Popular no Goberno do Estado o que aprobou a Lei orgánica de modificación do sistema de protección á infancia e á adolescencia, ampliando a protección aos menores a cargo da muller vítima, así como o Estatuto da vítima do delito, que visibiliza as vítimas e os menores e lles garante un acceso aos distintos servizos de atención. Como xa estou rematando, fala vostede dunha unidade de coordinación. Vostede sabe que xa existe, que depende da Delegación do Goberno, con unidades específicas en cada subdelegación nas catro provincias galegas. Como quero xa rematar e non me dá tempo a comentar todos os puntos da súa iniciativa, quero dicir que –volvo repetir– esta iniciativa non aporta nada novo en canto a medidas, que todas as medidas xa están postas en marcha pola Xunta de Galicia e que unha vez máis creo que a señora Acuña veu aquí facer un alarde de...
Remate, por favor.
...–termino, señora presidenta–demagoxia sen precedentes, ao que tamén xa nos ten acostumados de maneira habitual. Pero quero reiterar que, en aras do consenso que supón a loita contra a violencia de xénero, estamos dispostos a apoiar a súa iniciativa na súa totalidade. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Oubiña. Grupo Parlamentario autor da iniciativa. Señora Acuña, ten vostede a palabra.
Si, grazas, señora presidenta. Quero agradecer o apoio dos grupos. Efectivamente, hai dúas leis. E pódese comprobar na historia e vai quedar para a historia que ambas as leis se xestaron, foron promovidas, por gobernos progresistas: unha lei estatal que se aprobou gobernando o señor Rodríguez Zapatero, un presidente socialista, e unha lei autonómica que se aprobou no Parlamento galego, efectivamente cun goberno progresista composto polo Partido Socialista de Galicia e mais polo Bloque Nacionalista Galego. En canto á emenda, eu non sei se promovida polo Grupo Cerna ou polo Grupo Mixto, por suposto que a imos aceptar, porque entendemos que cando se fala de violencia de xénero o imprescindible é sumar, consensuar, incluír, algo que ao Partido Popular lle custa moito facer. Señora deputada do Partido Popular, todo está perfecto, todo xa se está facendo, pero, mire, a nosa proposta, efectivamente, ponlle moitos deberes ao Estado, debido a que está inspirada nas recomendacións da Cedap, ese comité para o que todo non está feito en España. Ademais, todo está feito, todo está moi ben, pero, señora deputada, levamos 26 días deste ano e levan asasinadas xa non sabemos cantas, se 10, se 11 mulleres, porque nin sequera as contamos ben. Pero se pensan un pouquiño daranse conta, señorías, de que a media é macabra, ¡é macabra!, unha muller cada dous días. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Teñen vostedes, señores do PP, demagoxia... Oia, mire, sacudan vostedes esa soberbia porque estas mortes, señora deputada, ocorren cun informe cheo de reparos da Cedaw. Se non fora así, non teriamos nada que dicir, pero é que esas mortes se dan nese contexto, nun contexto de fortes críticas ante os recortes e ante o retroceso sen precedentes que levamos sufrido en igualdade; por certo, cando ata o de agora sempre tiñamos camiñado cara a adiante. Mire, eu agradezo o seu voto a favor, pero tamén lle vou dicir unha cousa, non basta con votar a favor, hai que cumprir despois o que se vota nesta Cámara, e nós imos estar moi vixiantes...
Remate, por favor, señora Acuña.
Alégrame, señoras deputadas do Partido Popular, que saíran vostedes dese silencio, porque, mire, parece que estaban silenciadas, acalladas, ninguneadas, ao tolerar...
Remate, por favor, señora Acuña.
...–e remato– todo o que o seu grupo está facendo en materia de igualdade. Alégrame comprobar que van empezar a falar. E espero que a partir de agora voten...
Xa non ten a palabra, señora Acuña.
...vostedes sempre a favor de todas as iniciativas que aquí se traian...
Xa non ten a palabra. Moitas grazas, señora Acuña.
...en relación coa violencia de xénero. Grazas.
Como foi informado esta mañá, substanciamos agora a interpelación do Grupo... [[A señora Oubiña Solla pide a palabra.]] ¿Si, señora Oubiña? [[A señora Oubiña Solla pronuncia palabras que non se perciben.]] ¿Aceptou a emenda do Grupo Mixto? Si, ten a palabra. ¿Que quere?
Vamos ver, dixemos que iamos aprobar na súa totalidade a iniciativa presentada pola deputada do Partido Socialista...
¿Pero cal é a cuestión?
Que imos incluíndo a que presentou o Grupo Mixto, que a imos apoiar tamén; é dicir, que...
Ben, de acordo, señora Oubiña. Pasamos entón á interpelación. Interpelación de Dª María Concepción Burgo López e dous deputados/as máis, do G.P. dos Socialistas de Galicia, sobre as consecuencias dos actuais sistemas estatal e autonómico de bolsas para estudantes universitarios
Para formular a interpelación, polo grupo autor da mesma, ten a palabra a señora Burgo López.
Moitas grazas, señora presidenta. Moi boas tardes, case noites, señorías, señor conselleiro. Como todos vostedes saben, e estou segura de que defenden tamén con nós, un estado de dereito ten a obriga de poñer en marcha os requisitos e as formas necesarias para conseguir a equidade e a igualdade de oportunidades entre todos os cidadáns. Isto é certo para todos os ámbitos da vida, pero aínda o é máis para a educación. É o Estado o que ten que poñer as bases para fomentar e corrixir as desigualdades sociais, e iso en educación faise cunha política de bolsas acaída ás necesidades. Isto é así, esta é a obriga dun Estado de dereito, pero, desgraciadamente, neste momento nin en España nin en Galicia se está asegurando o dereito de acceder en igualdade de condicións á educación universitaria, e non se está garantindo ese dereito dende os cambios que se produciron –os chamados decretos Wert– nos anos 2012 e 2013, que non soamente endurecen de forma inxusta os requisitos necesarios para acadar unha beca –tanto simplemente para pagar a matrícula como as becas complementarias– senón que seguen mantendo uns umbrais de renda demasiado reducidos e deixan fóra moitas rendas baixas. Recordo ás súas señorías que para acadar unha beca de matrícula é necesario ter un 5,5, e para acadar unha beca complementaria, un 6,5; é dicir, un notable; unha situación que a CRUE resume no seu último informe con estas palabras: que os cambios, o novo sistema de bolsas, están a provocar un maior nivel de precariedade, máis incerteza e máis exclusión. Isto é o que deducen os reitores das universidades españolas. Pero todos este cambios tiveron tamén un efecto moi notable sobre os estudantes galegos, por suposto, non soamente os españois. Por unha parte, caeu con forza o número de becarios do Ministerio de Educación en Galicia. Segundo os datos ofertados polas universidades, dende o curso 2011-2012 ata a actualidade máis de 7.000 becarios deixaron de percibir a súa beca. E, segundo os datos do INE, entre 2011, 2012, 2013 e 2014, é dicir, un ano antes, preto dun 9 % de becarios desapareceron, non están xa no sistema universitario galego. Polo tanto, miles de estudantes non puideron conseguir unha beca de ningún tipo. Pero, ademais, dos que tiveron unha beca, descenderon con forza os das contías medias. Segundo o informe da CRUE, La universidad española en cifras, 2013 a 2014, a cantidade media percibida polos bolseiros galegos descendeu nun 21,32 % dende o curso 2011-2012. E, segundo respostas do Goberno do Estado a deputados socialistas no Congreso, esta redución foi dun 24,3 %; 844 euros menos como media que percibe un bolseiro galego, a maior caída de todas as comunidades españolas. A bolsa media dun estudante galego no 2012, señor conselleiro, era de 3.476 euros. No curso 2013-2014 é de 2.632 euros. ¿Sabe vostede canto era a beca media no ano 2004, dez anos antes? 2.703. É dicir, que agora mesmo no curso 2013-2014 se está a percibir polos estudantes galegos menos do que se estaba a percibir no curso 2004-2005. Isto, señor conselleiro, xa resume a política que están levando vostedes sobre as bolsas. E nestas cifras, que son inasumibles se de verdade se quere defender a equidade e a igualdade de oportunidades, a Xunta ten tamén unha responsabilidade; ten unha responsabilidade porque non quixo opoñerse a estas medidas en Madrid, opoñerse ao señor Feijóo, a pesar de que o pedimos o Partido Socialista en múltiples ocasións. Ten a culpa porque preferiu acatar as ordes de Madrid, destinar medios para, teoricamente, como vostedes dixeron no seu momento, paliar os efectos negativos –que vostedes xa sabían que ía haber– dos decretos Wert e poñer novas becas en Galicia. Neste momento empezou, como sempre, unha política de publicidade e propaganda, dicindo que crecían os fondos destinados a bolsas para o Sistema universitario de Galicia. Sabe vostede, señor conselleiro, que iso non é certo. Dende o ano 2009 ata o ano 2016 os fondos para becas descenderon un 23 %. Pero iso non é o peor, nin moitísimo menos, agora estase en torno a 3.180.000 euros no presuposto. O peor de todo, señor conselleiro, é que desta cantidade de 3.180.000 euros que aparece no presuposto na partida 480 do Programa 422C, desa partida, vostedes non executan nin a metade; ás veces executan a metade, ás veces executan un 45 %. Preto da metade desta cifra non funciona, non vai ser investida en becas, e isto sacámolo –e os datos téñoos aquí, se vostede os quere– das execucións do orzamento, dos papeis oficiais que Facenda manda todos os decembros de cada ano. Neste ano 2015 aínda non temos esa execución de presuposto, pero todo indica que imos polo mesmo camiño, porque, señor conselleiro, non sei se vostede o sabe –e dígoo porque de todo non se pode estar ao tanto–, pero ten que saber polo menos que a súa consellería fixo neste ano 2015 tres transferencias de crédito, tres modificacións de crédito, de tal forma que 1.743.500 euros, o 45 % da inversión dos fondos destinados a becas, foron destinados realmente, cunha modificación de crédito, á seguranza da ETEA de Vigo, a gastos de limpeza de colexios e ao funcionamento doutros colexios –teño aquí as modificacións de crédito, se vostede as require–. O 45 % do ano 2015 xa foi destinado a outras partidas; é dicir, volvemos ao mesmo, publicidade e propaganda. Creo, señor conselleiro, que nuns momentos en que estamos pasando, pasamos e seguimos pasando por unha crise económica importante, con elevadísimas taxas de paro, con problemas económicos na maior parte das familias galegas, ten que explicar vostede como a Xunta non inviste nin sequera a cantidade que aparece nos presupostos. Por outra parte, vostedes puxeron en marcha unhas becas que non palían as consecuencias dos decretos do ministro Wert, porque tan só cobren a matrícula. Vostede sabe perfectamente, señor conselleiro, que a matrícula é tan só un dos gastos que ten un estudante universitario. Os desprazamentos, o cambio de residencia, o material están aí tamén presentes. Son gastos moi importantes sobre as familias, e sobre todo sobre as rendas máis baixas, que ninguén asume; é dicir, que teñen que asumir as familias, porque non hai nada que palíe ese 6,5 que pediu Wert e que pide o PP para chegar a unha beca de residencia de 1.500 euros –que tampouco é moito–. Desta maneira, señor conselleiro, sabe vostede que non se garante a equidade, que quedaron moitos mozos e mozas polo camiño porque non poden afrontar a ensinanza universitaria, que quedaron moitas ilusións e moitos proxectos de vida, porque o problema, cando non se chega á universidade nun momento dado, é que o proxecto de vida termina, e que non están a chegar non por méritos propios, non porque non teñan a capacidade, senón porque non teñen os recursos. Estamos deixando fóra do sistema moitos mozos e mozas. É certo que vostedes con esta política están facendo algo que repetimos e que sabe vostede que é certo: así estase facendo a universidade cada vez máis elitista, porque non poden chegar as rendas máis baixas. Por iso, señor conselleiro, por todo isto, lle queremos preguntar cal é a súa valoración de todo o que está pasar coas becas do Ministerio polo decreto do señor Wert; queremos que nos explique por que non se executa –coas necesidades que hai, e non se executa– o presuposto de bolsas e tamén se vostede pensa, despois de ver todos os resultados desta política nefasta de Wert e da pouca resposta da Xunta, cambiar esa política, poñer en marcha...
Remate, por favor.
...–remato– novas liñas de bolsas e modificar as existentes. ¿Como pensa vostede facer e cumprir a súa obriga, que é garantir que haxa unha igualdade de acceso á educación universitaria? Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Burgo. Resposta do conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria.
Moi boas tardes, señor presidente. Señorías. Señora Burgo, estamos nuns tempos nos que se fala moito de liñas vermellas, e eu quero deixar aquí constancia unha vez máis dunha liña vermella que ten esta formación política e que ten o Goberno da Xunta de Galicia, e esa liña vermella é que ninguén quede excluído do ensino universitario por causas económicas. Xa o temos dito en múltiples ocasións: dende a Consellería, dende a Xunta de Galicia traballamos e tomamos decisións para axudar a que ningún dos nosos universitarios quede excluído do ensino universitario en Galicia por causas económicas. Por este motivo, o Goberno galego entende que o que é a equidade e o que é a igualdade de oportunidades para os universitarios galegos pasan por diferentes asuntos. Pasan, en primeiro lugar, por ter un plan de financiamento aprobado; un plan de financiamento que foi acordado coas universidades, que lle deu e que lle dá a estas institucións estabilidade financeira e que posibilite que desenvolvan a súa actividade cun rigor e cunha certeza ao longo do tempo. Polo que tamén garantir a equidade e a igualdade de oportunidades pasa, en segundo lugar, por coordinar un sistema universitario onde as universidades presenten unha oferta de titulacións acaída, de calidade, variada e atractiva, tamén especializada, para que os alumnos que cursan as titulacións nas nosas universidades poidan inserirse no mercado laboral. A universidade forma persoas, pero tamén forma profesionais, e é necesario que a oferta académica estea orientada a dar resposta ás demandas sociais e ás demandas dos sectores produtivos que temos neste país. Polo que tamén entendemos que a equidade e a igualdade de oportunidades para os nosos universitarios pasa, en terceiro lugar, por un compromiso adquirido pola Xunta de Galicia no tocante ás taxas universitarias; taxas universitarias e bolsas complementarias ás bolsas do propio Ministerio, para dar garantía no acceso a todos os estudantes no Sistema universitario galego; por suposto, con independencia da súa condición económica e social. Vostede a verdade é que aquí plantexa unha serie de datos, plantexa unha interpretación da realidade que, por dicilo dun xeito suave, é moi sesgada, e eu diría que pouco prudente. E imos presentar –creo– unha serie de datos que en certa medida avalan esta información. En primeiro lugar, quixera dicir que a nivel –porque vostede cita o Estado– do Estado, do Goberno de España, os últimos anos foron anos onde houbo unha maior dotación económica para bolsas universitarias. E voulle presentar un gráfico onde moi graficamente podemos ver como os últimos anos do Goberno do Partido Popular en España son os anos de maior dotación económica nos presupostos xerais do Estado para as bolsas universitarias. En concreto, o último ano de Zapatero –o ano 2011– houbo 1.168 millóns para bolsas universitarias, e nos dous últimos orzamentos do Partido Popular houbo máis de 1.400 millóns para bolsas universitarias; co cal, cando se fala de que hai unha caída do aporte económico do Estado ás bolsas universitarias pois realmente é pouco prudente esa afirmación. En segundo lugar, tamén hai algúns datos que non coinciden. Algo falla aquí, sen dúbida. Utilizando datos provenientes do SUG, provenientes das propias universidades –que vostede e mais eu entendemos que teñen recoñecida a súa autonomía–, hai uns datos que creo que son significativos e son os seguintes: entre o curso 2008 e 2009 hai unha caída do alumnado na universidade galega, pásase en concreto de 67.639 alumnos na universidade galega no curso 2008-2009 ao curso actual, pechado –ao 2014-2015–, con 61.726 alumnos; é dicir, en torno a 6.000 alumnos menos, unha caída de en torno a un 8,75 % do alumnado. Pero, sen embargo, o número de alumnos das universidades galegas que teñen algunha beca do Ministerio pasa de 15.601 alumnos no curso 2008-2009, é dicir, o 23,06 % do total, a 17.460 alumnos con algún tipo de beca ou bolsa do Ministerio, é dicir, en torno a 2.000 alumnos máis, en torno a un 28,29 % máis. É dicir, hai un incremento nos últimos anos de alumnos do sistema universitario galego que reciben máis becas, que teñen máis becas e máis bolsas do Ministerio. Son datos, insisto, provenientes do sistema universitario galego, das propias universidades, que son datos aos que polo menos nós lles damos toda a veracidade posible. Tamén, señoría, hai unha cuestión que hai que ter en conta. Vostede fala de recursos económicos, e vostede o dixo: taxas universitarias. En Galicia nos últimos anos houbo unha política de conxelación das taxas universitarias, unha conxelación das taxas universitarias que nos leva a que Galicia, a que os galegos teñamos o sistema universitario onde é máis fácil que as familias poidan acceder ao mesmo por ter as taxas universitarias máis baratas. Unha inmensa maioría das becas universitarias están orientadas aos custos de matrícula, nós temos os custos de matrícula máis baixos de España. Hai un dato que creo que é significativo: se nós aplicaramos no sistema universitario galego o custo medio do que é a universidade española, suporía para as familias en torno a 19 millóns de euros. É dicir, o feito de que teñamos as taxas universitarias máis baixas permite aforrar –se facemos unha extrapolación respecto das taxas medias do Estado– en torno a 19 millóns de euros. E hai un dato no que vostede ten razón. Efectivamente, as becas medias redúcense por alumno, pero iso é debido basicamente a que ao ter os custos de matrícula máis baixos do Estado, as becas que están orientadas a financiar e a sufragar o custo de matrícula están en proporción ao custo das mesmas. Co cal son máis baixas que noutras comunidades autónomas, pero iso é debido a que nós temos as taxas máis baixas. Tamén hai que dicir unha cousa que neste caso creo que é significativa, nesa política de manter as taxas universitarias máis baixas. Creo que este Goberno e esta formación política demostrou en anos difíciles unha gran protección á universidade, ás familias e aos alumnos mantendo as taxas universitarias máis baixas, que contrastou, por certo, con outras épocas onde en plena bonanza económica se incrementaban de media un 5 % os custos das taxas universitarias. Por iso realmente a política que se pon en marcha conxelando as taxas universitarias... Por certo, conxelándoas e favorecendo a totalidade do alumnado, tanto de grao, de máster como de doutoramento; e tamén tanto para as primeiras matrículas como para as segundas e as sucesivas. Creo que iso é apoiar o alumnado, apoiar as familias e garantir a igualdade de oportunidades. E ademais, señoría, vostede tamén sabe perfectamente que a Xunta de Galicia puxo en marcha unha orde de bolsas complementarias para cubrir aquela lagoa que non cubría o Ministerio, co cal ningún estudante –ese é o noso plantexamento– debe estar excluído por causas económicas do sistema universitario. E a Xunta ten feito e fai un esforzo con fondos propios importante neste ámbito, xa o dixen: as axudas para o pagamento da matrícula universitaria complementando a do Ministerio, tamén bolsas de carácter especial para aqueles alumnos que por causa sobrevida teñan unha dificultade na súa vida persoal ou familiar –por certo, a orde vai saír de xeito inmediato no propio boletín–, bolsas para máster, bolsas para fin de carreira, bolsas complementarias ao Erasmus, axuda por mobilidade, e tamén bolsas para estadías durante o verán para coñecer linguas estranxeiras na Unión Europea, que tamén vai ser inmediata a súa saída. É dicir, que hai unha serie de convocatorias moi importantes que aporta a Xunta de Galicia para complementar as do Ministerio. E quixera tamén aquí deixar constancia dunha cuestión moi importante que vostede dixo aquí respecto da execución do orzamento. Pode estar segura de que, todas aquelas peticións que se fan e cumpren os requisitos dentro do escenario de bolsas que se plantexan, as reciben. É máis, nalgún caso o número de solicitantes superaba a cantidade orzada, co cal fíxose unha ampliación de crédito para complementar esas partidas. E, cando o número de becarios ou de peticións non chega ao total da partida orzamentaria, retírase para outra partida orzamentaria. Vostede entenderá que iso é xestión. Todas as peticións que cumpren os requisitos reciben axuda económica, e en ocasións compleméntanse esas partidas. E tamén, na outra cara da moeda, cando hai un excedente económico na partida económica o que se fai obviamente é transmitila a outra, faise unha ampliación de crédito noutra partida. Ese, obviamente, é o sistema lóxico de xestionar unha administración. En todo caso, señora Burgo, a min gustaríame que a súa interpretación fose máis acorde coa realidade. Os datos que se plantexaron aquí son datos obxectivos, datos reais; e creo que, en definitiva, van orientados ao noso principio; é dicir, que ningún estudante –sobre todo en época de dificultade económica– quede excluído do sistema universitario, quede excluído do ensino universitario por causas económicas. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor conselleiro. Réplica. Señora Burgo.
Grazas, señor presidente. Señor conselleiro, a min tamén me gustaría que vostede utilizara os datos con maior rigor, empezando polo último. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Si, con maior rigor, si, si, é así, con maior rigor. Empezando polo último, porque sabía que vostede ía dicirme iso, que era unha boa xestión porque o que sobra... É que non sobra. É que vostedes convocan todos os anos por debaixo do presupostado no orzamento. Se vostedes teñen 3.180.000 para o 2015, vostedes, sumando todo o que convocan, todas as becas que convocan, soben un pouquiño de 2 millóns. ¿Entende o que quero dicir? É que xa vostedes non convocan polo importe total que teñen no presuposto, polo tanto, non é que haxa menos becarios e menos gasto, é que vostedes xa intentan por todos os medios non investir nin gastar esas partidas, señor conselleiro. Por outra parte, os complementos para que ninguén quede fóra. Vamos ver, para que todas as señorías o saiban, porque seguramente non o saben, a partida para os alumnos de primeira matrícula son 200.000 euros en total. A ver, que estamos falando de cantidades moi pequenas. Pero ademais diso, señor conselleiro, ¿pode dicirme vostede que o gasto da matrícula é o único gasto que teñen que facer as familias? Porque vostede di que compensa os que non chegan á beca de matrícula de Wert porque non chegan ao 5,5. Pero cos que non chegan ás partidas complementarias, ¿que facemos con iso? Vostede non está dando unha beca para os que están entre o 5,5 e o 6,5 para que poidan ter axudas á residencia e axudas de material. Eses están desasistidos, señor conselleiro. Diñeiro teno, diñeiro sóbralle para facer unhas convocatorias de becas novas, sábeo vostede perfectamente. Por outra parte, señor conselleiro, eu non sei se sabe que vostede está dando, dentro das solicitudes que os alumnos lle fan a cada unha das modalidades de bolsas, entre o 40 % e o 43 %, nada máis. ¿Por que? Porque non cumpren os requisitos da convocatoria. ¿Vostede non se preguntou nunca como é posible que nun momento de crise económica, de pouco poder adquisitivo das familias, un 60 % dos que piden unha bolsa non cumpran as súas condicións? Será porque as súas condicións as cumpre moi pouca xente, claro está. Porque ten vostede uns umbrais de renda moi baixa, señor conselleiro. E ¿sabe que pasa? Son os mesmos que os do Ministerio, si, pero vostede non aplica ningún criterio de redución para esas rendas, como aplican, si –vostede sábeo–, ás convocatorias do Ministerio. De tal maneira que hai rendas máis altas que logran chegar a eses umbrais de renda porque hai unha serie de criterios de corrección da renda, sábeo vostede perfectamente. Por iso os alumnos galegos non chegan ás súas becas porque non poden cumprir eses umbrais –pois a verdade é que nin é o soldo base– que vostede pide. Polo tanto, debería de revisar todo isto, señor conselleiro, porque vostede está dando moi poucas becas. E, mire, unha proba diso é que cada vez as universidades teñen que poñer máis diñeiro nas súas becas para paliar os desaxustes e a mala política do Goberno do señor Rajoy e do Goberno do señor Feijóo, e vostede sábeo perfectamente. ¿Que hai máis alumnos becados? Señor conselleiro, tería que haber moitos máis, porque resulta que os estudantes piden máis bolsas canto peor é a situación económica. Ou sexa, que tería que haber moitísimos máis, dado que a situación económica que atravesou todos estes anos, e que aínda está aquí, é realmente moi negra. Señor conselleiro, o que vostede non me contesta realmente é por que vostede non executa –nin sequera convoca– a totalidade dos fondos que vostede ten. E quero tamén saber se vostede, á vista destes resultados, primeiro, considera que non hai que poñer modalidades de becas distintas. ¿Que facemos cos que non chegan á universidade porque non poden pagar o cambio de residencia, porque non poden pagar o material, porque non poden pagar os gastos de vivir fóra de casa? ¿Que facemos con iso?
Remate, por favor.
¿Deixámolos fóra da universidade? Sabe vostede que está quedando moitísima xente fóra que ten o currículo suficiente e o esforzo suficiente para chegar á universidade. O que temos que pedirlle a vostede é que faga algo con esta situación e que arregle a situación –que, por certo, é a súa obriga–, e garanta que todo o que teña capacidade poida chegar á universidade. Nada máis, moitas grazas.
Grazas, señora Burgo. Peche. Señor conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria.
Ben, respecto das argumentacións que se están facendo, señora Burgo, eu creo que non hai nada mellor que o que é a contundencia dos datos e poñer os datos encima da mesa. E podemos interpretar ou podemos ver o vaso medio cheo ou medio baleiro, pero o importante é –digamos– a información que estamos manexando, e despois cada un poderá sacar as conclusións que queira, pero eu poño encima da mesa os datos que xa dixen. E creo que hai que ser reiterativo porque parece que non lle facemos caso aos datos que aquí se expoñen e se explican claramente. A nivel de España, nos dous últimos anos temos a maior aportación pública para o sistema de bolsas universitarias, a maior. En épocas difíciles, moi difíciles, o Goberno do Estado pon á disposición do sistema universitario español a maior cantidade da historia de becas e bolsas universitarias. Ese é un dato creo que contundente e é un dato que está nas leis dos presupostos xerais do Estado. Creo que é un dato pouco discutible. Segundo dato que non é discutible: o incremento de alumnos do sistema universitario galego que reciben axudas ou bolsas do Ministerio: no ano 2009 en torno ao 23 % dos alumnos matriculados; no ano 2015, en torno ao 28,9 % dos alumnos matriculados. Hai un incremento dos alumnos que reciben algún tipo de beca ou bolsa do Ministerio. En Galicia –algo que tampouco é discutible, creo que non pode discutirse iso– temos as taxas universitarias máis baratas, que tamén é unha política para favorecer a equidade e a igualdade do sistema universitario, é un dato que non é discutible. Estamos falando incluso en ocasións de valores económicos de en torno a un terzo con outras comunidades autónomas –Madrid ou Barcelona–, en torno a un terzo. Creo que tamén é unha política de equidade social e de igualdade de oportunidades. Galicia ten bolsas, becas propias para, dalgún xeito, tamén reforzar as liñas ministeriais, e vostede fixo fincapé nunha da que me gustaría aquí falar porque tamén teño os datos, obviamente. Vostede fálame daquelas axudas que a Xunta de Galicia habilitou para poder financiarlles a matriculación a aqueles alumnos que non chegan ao umbral académico que fixa o Decreto Wert. Pois, miren, no ano 2012-2013, nese curso académico, estabamos falando de en torno a 582.000 euros, que non se executou todo porque non houbo as demandas necesarias, non houbo os requirimentos necesarios. E esas cantidades económicas, obviamente, envíanse –mediante unha corrección de créditos– a outras partidas económicas. Ao ano seguinte, no 2013-2014, esa partida subiu a un millón, e tampouco se cubriu, tampouco se gastou todo; co cal, fíxose unha modificación de crédito para outra área. Ou na actualidade está en cantidades menores. ¿Por que? Porque fomos vendo como non se executaba esa cantidade; co cal, orzar unha partida económica que despois non se executa..., o lóxico é ir axustándoa á demanda. E tamén lle digo que estas como outras bolsas propias da Xunta de Galicia, cando había máis demanda e se cumprían os requisitos da partida orzada que existía, se incrementaron mediante modificación de crédito e, por outra parte, cando é ao revés, sácase. Obviamente, aquí utilízanse os umbrais de renda do Ministerio, que son os que entendemos que se utilizan con carácter xeral no conxunto de España. En todo caso, eu creo que a nosa política ten unha máxima e ten unha liña vermella, como se di agora, e esa máxima e esa liña vermella é que ningún universitario que por capacidade e por mérito poida estar no sistema universitario non o estea, quede excluído; é dicir, que ningún estudante galego quede excluído por razóns económicas do sistema universitario. E para iso creo que se adica unha cantidade económica suficiente. Obviamente, se vostede me pregunta –dígollo sinceramente– se nos gustaría ter máis recursos para adicarlle, eu diríalle que si, por suposto que si; diríalle que por suposto que nos gustaría ter moitos máis recursos. Porque eu, igual ca vostede, entendemos que a universidade é, sen dúbida, a mellor palanca que hai de promoción social para xerar igualdade de oportunidades nas persoas. Eu son un fillo da universidade pública, traballo na universidade pública e estou moi orgulloso de ser un fillo da universidade pública, de traballar na universidade pública e de entender que este é o mecanismo que xera igualdade de oportunidades, que xera equidade social e que xera progreso. [[Aplausos.]] E son plenamente consciente da importancia da universidade para mellorar a calidade de vida da sociedade, para que as persoas sexan mellores profesionais, para que as empresas, os negocios vaian mellor e para que haxa un maior benestar, por suposto; agora, do que temos que ser conscientes é de que nestes momentos de enorme dificultade este goberno fixo o máximo posible e está facendo o máximo posible para que ningún estudante galego quede fóra do sistema por causas económicas. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, señor conselleiro. Alteración da orde do día
Antes de suspender a sesión ata mañá, quero comunicarlles unha alteración na orde do día, que é que, despois de substanciar a interpelación que figura en primeiro lugar no turno de interpelacións, se substanciará a pregunta ao Goberno que figura en segundo lugar. Xa está falando isto coa vicepresidenta, que falou cos distintos portavoces e cos interesados. Suspendemos a sesión ata mañá ás dez da mañá. Boa noite.