Ábrese a sesión. A orde do día está publicada no Boletín Oficial do Parlamento de Galicia, polo que non se procede á súa lectura. Non se xustificaron inasistencias e entramos na orde do día. Prestación de promesa ou xuramento de acatamento e fidelidade á Constitución e ao Estatuto de autonomía de Galicia por parte dun novo deputado
Se lles parece, imos facer un punto preliminar, sobre un novo deputado que se incorpora a esta sesión parlamentaria. Polo tanto, en cumprimento do establecido no artigo 7 do Regulamento procédese a solicitar a prestación de promesa ou xuramento de acatar e gardar fidelidade á Constitución e ao Estatuto de autonomía do novo deputado don Jesús Antonio Goldar Güimil. Segundo o procedemento, a fórmula é contestar "Si, xuro" ou "Si, prometo" á pregunta desta Presidencia. E eu prégolle que responda dende o escano á pregunta que lle vou formular: Don Jesús Antonio Goldar Güimil, ¿xura ou promete acatar e gardar fidelidade á Constitución e ao Estatuto de Galicia?
Si, xuro.
Ben, prestado o xuramento, acada a condición plena de deputado do Parlamento de Galicia e dámoslle a benvida. Moitas grazas. Entramos entón no desenvolvemento da orde do día. Proposta de modificación da orde do día
Señor Jorquera, ¿para que quere a palabra? [[Pausa.]] Déanlle voz ao escano do señor Jorquera.
Polo artigo 73.1, que di que "A orde do día do pleno poderá ser alterada por acordo deste, por proposta do presidente ou por petición de dous grupos parlamentarios ou dunha quinta parte dos membros da Cámara". Quero solicitar a inclusión na orde do día, en primeiro lugar, da Solicitude de creación dunha comisión de investigación sobre as causas do accidente de Angrois, tendo en conta os novos datos feitos públicos, de número de rexistro 17487. E para manter a práctica que existía nesta Cámara de que os grupos parlamentarios poidan incluír na orde do día dúas proposicións non de lei, solicitamos tamén a inclusión da Proposición non de lei 33160, sobre as demandas que debe de realizar o Goberno galego ao Goberno central en relación coas exencións fiscais da Igrexa católica.
Moitas grazas, señor Jorquera. Supoño que a señora Díaz... ten a palabra, porque son dous grupos parlamentarios, ¿non?, os que fan a proposta.
Bos días, señora presidenta. Efectivamente, dende Alternativa Galega de Esquerda queremos adherirnos ás dúas formulacións que plantexa o señor Jorquera no que atinxe tanto á incorporación da PNL á que ten dereito o Bloque Nacionalista Galego como tamén a substanciar o debate nesta Cámara respecto da comisión de investigación de Angrois.
Ben, pois se lles parece, entón dado que a solicitude en virtude do artigo 73.1 é feita por dous grupos parlamentarios da Cámara, procedemos á votación desta alteración da orde do día. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non, é unha alteración da orde do día con carácter xeral para a inclusión de dous puntos. Polo tanto, vótase conxuntamente esta alteración. Votamos. Votación da proposta de modificación da orde do día formulada polos grupos parlamentarios do Bloque Nacionalista Galego e da Alternativa Galega de Esquerda. Efectuada a votación deu o seguinte resultado: votos a favor, 32; votos en contra, 40. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta modificación da orde do día para a inclusión dos temas formulados polos grupos parlamentarios do Bloque Nacionalista Galego e da Alternativa Galega de Esquerda.
Continuamos pois co desenvolvemento da orde do día establecida, co punto 1, de textos lexislativos. Debate de totalidade do Proxecto de lei do emprego público de Galicia
Para a presentación do proxecto de lei ten a palabra o conselleiro de Facenda, don Valeriano Martínez García.
Señora presidenta, señorías, bos días. Hoxe preséntase nesta Cámara o Proxecto de lei do emprego público de Galicia de cara á súa tramitación parlamentaria. É esta unha lei que pretende modernizar a Administración para prestar un mellor servizo público aos cidadáns e que abrangue un amplo conxunto de novidades e vantaxes salientables. A lei implica e beneficia a máis de 120.000 empregados públicos galegos: da sanidade, do ensino público, dos servizos sociais, da Administración xeral, da Administración de xustiza, das administracións locais, das universidades. Mulleres e homes que día a día contribúen a que Galicia funcione. Eses homes e mulleres son un patrimonio de Galicia e forman parte do mellor de nós. Esta lei cumpre ante todo unha función esencial como é a de desenvolver a normativa básica estatal, o Estatuto básico do empregado público, do ano 2007, adaptando ao mesmo toda a normativa que regula a función pública de Galicia. Galicia será a terceira comunidade de España que completa esta adaptación. Esta lei vén precedida dun intenso proceso de diálogo con diversos axentes da sociedade civil, no que se perseguiron consensos e se enriqueceu o texto coas distintas achegas dos diferentes colectivos, incorporándose máis de cento cincuenta alegacións. Neste proceso de diálogo participaron, entre outros, a Federación Galega de Municipios e Provincias, a Universidade de Santiago, a Universidade de Vigo, o Consello Consultivo, o Valedor do Pobo, o Consello Económico e Social, o Consello de Contas ou o Consello da Cultura Galega, colexios profesionais, asociacións profesionais e colectivos de discapacitados, e así ata trinta colectivos máis. E, por outra banda, o texto tamén foi obxecto dun intenso proceso de negociación coas organizacións sindicais, coas que se mantiveron máis de trinta reunións, pese a que non se puido cristalizar nun acordo global como sería o noso desexo. Sen embargo, a lei incorpora oitenta e cinco propostas concretas feitas polos sindicatos. No futuro próximo afondaremos neste proceso de diálogo tanto para o desenvolvemento da lei como para a súa aplicación directa. A lei que traemos a esta Cámara é unha lei para os cidadáns, para toda Galicia, para a mellora da calidade dos servizos públicos e tamén socialmente responsable. Como dicía, esta é unha lei para os cidadáns, porque os cidadáns demandan unha administración que non se desentenda da calidade do servizo, senón que a mida e avalíe de maneira constante. Uns servizos públicos dirixidos por profesionais que saben o que fan porque contan coa maior especialización, experiencia e vocación. Unha administración que é quen de encomendar responsabilidades ao profesional máis acaído pola súa formación técnica, competencia e coñecementos. Uns profesionais motivados, con iniciativa e que actualizan permanentemente os seus coñecementos e competencias. Unha administración transparente, que di o que fai, quen o fai e canto lle custa o que fai. En definitiva, os cidadáns demandan uns servizos públicos capaces de competir en calidade, porque están instalados na mesma cultura de esforzo na que a propia sociedade está. Nun mundo no que a ventaíña xa está sendo substituída pola pantalla do ordenador ou o dispositivo móbil, no que a Administración xa non é unha oficina á que se acode, senón tamén unha que se descarga, os cidadáns e as empresas exixen que resolvamos os seus problemas acudindo ao fogar ou aos establecementos as vinte e catro horas do día, os trescentos sesenta e cinco días do ano. Por iso, é unha norma orientada á implantación con carácter xeneralizado da administración electrónica. O proxecto prevé que as administracións públicas xeneralizarán a súa xestión por medios electrónicos, e relacionarase co seu persoal preferentemente a través destes medios. Trátase dun dos principios informadores da lei, que marca como obxectivo facilitar a todos os cidadáns a xestión máis sinxela posible, promovendo que a maioría dos trámites administrativos poidan facerse dende a súa casa, sen necesidade de achegar documentos que xa están en poder da Administración. Trátase, en definitiva, de que cidadáns e empresas non vexan penalizada a súa produtividade nin o seu benestar con cargas administrativas. En segundo lugar, como salientaba, é unha lei para toda Galicia, posto que establecerá un marco común para o emprego público de todas as administracións e entidades públicas ás que se estenden as competencias lexislativas da Comunidade Autónoma. Galicia dotarase así dun marco de referencia estable, único e flexible para os traballadores públicos, respectando sempre os niveis de autonomía dos distintos órganos e administracións. Isto favorecerá a coordinación entre administracións e a mobilidade dos profesionais. En terceiro lugar, e sobre todo, é unha lei para a mellora da calidade dos servizos públicos. A lei introduce na normativa autonómica diversas novidades que, sen dúbida, redundarán na mellora da calidade dos servizos que presta a Administración, e servirán para reforzar as condicións de traballo profesional dos empregados públicos, as súas garantías e a súa protección. Os cidadáns entenden como natural que aquel que quere facer mellor o seu traballo teña un recoñecemento. Por iso, a Lei do emprego público implanta a carreira profesional do persoal funcionario coa finalidade de permitir a súa progresión profesional, sen necesidade de cambiar de posto de traballo. A carreira horizontal fornecerá aos funcionarios galegos un sistema motivador do desenvolvemento profesional, xa que permitirá que a súa experiencia, formación, méritos e coñecementos sexan recoñecidos e valorados ao longo da súa vida profesional. Os cidadáns exíxennos servizos públicos que compitan en calidade con calquera outro, e ofrecer a calidade que se demanda non é posible sen avaliar constantemente como se fai o traballo. Polo tanto, é necesario xeneralizar nos nosos servizos públicos a cultura da avaliación. Intimamente ligado ao sistema de carreira horizontal, esta lei regula a avaliación do desempeño. A avaliación do desempeño é o procedemento polo cal se mide e valora o rendemento e o logro dos resultados dos empregados públicos. Os sistemas de avaliación aplicaranse por órganos especializados dotados de autonomía funcional baixo criterios de transparencia, obxectividade, imparcialidade e non discriminación. A Lei do emprego público prevé que se implanten diferentes liñas de avaliación: a avaliación individualizada do desempeño de cada profesional, a avaliación periódica de cada unidade e a avaliación singular dos postos de xefatura. As organizacións sindicais participarán no deseño e no establecemento dos distintos sistemas de avaliación. A lei introduce a avaliación como modo de garantía de calidade e, polo tanto, tamén prevé que esta maior calidade no traballo se remunere. Para iso a lei implanta un novo sistema retributivo, que vincula parte das retribucións complementarias á progresión acadada polo persoal funcionario dentro do sistema de carreira profesional. Este sistema retributivo prevé un novo concepto salarial, en concreto, o complemento de carreira, que retribuirá a progresión profesional acadada polo persoal funcionario. E falando de retribucións teño que lembrar que hai algo máis de dous anos pedimos aos empregados públicos galegos un esforzo para axudar a saír da crise. Nese momento comprometémonos a que as cantidades suprimidas serían recuperadas en exercicios futuros. Imos cumprir ese compromiso. A Lei do empregado público establece na súa disposición transitoria décimo primeira a recuperación dos niveis retributivos do persoal ao servizo do sector público da Comunidade Autónoma de Galicia. E para iso créase un fondo específico que recollerá durante un período máximo de tres anos a dotación precisa para proceder ao completo reintegro das retribucións axustadas no ano 2012. En liña co establecido na actual Lei de orzamentos, o fondo permitirá este mesmo ano, cunha dotación de 51 millóns de euros, esgotar ao máximo o 25 % de devolución establecida na normativa estatal, e, ao mesmo tempo, permitirá que os diferentes colectivos laborais experimenten unha recuperación salarial nun contorno similar. Este fondo financiará ademais con carácter consolidable a reposición das dúas pagas adicionais do complemento específico ou retribucións equivalentes. Devolvemos pois aos empregados públicos o esforzo que fixeron, pero faremos unha excepción co plus dos altos cargos. Este complemento retributivo deixamos de pagalo hai máis de dous anos, non o imos devolver, e ademais esta lei vaino suprimir. O plus de altos cargos pois desaparece do noso ordenamento xurídico e, deste xeito, Galicia será a primeira comunidade que suprime por lei este complemento. Pero tamén esta é unha lei que permitirá seleccionar os profesionais máis axeitados. Os cidadáns non entenden que os postos de traballo de carácter técnico se provean de maneira totalmente discrecional, pero tampouco admiten que se encomenden por criterios de mera antigüidade ou escalafón. Quero anunciar que conforme o previsto no proxecto de lei que hoxe se presenta, máis de cincocentas xefaturas de servizo deixarán de proverse polo sistema de libre designación para pasar a seleccionarse por medio do concurso específico con convocatoria pública. As prazas provistas deste xeito serán obxecto dunha valoración específica cada cinco anos, sen prexuízo do sistema xeral de avaliación do desempeño aplicable a todos os empregados públicos. Quero tamén referirme a outra medida moi demandada polos traballadores e as organizacións sindicais, que esta lei vai facer posible: en concreto, os procesos de funcionarización do persoal laboral fixo que realiza funcións ou desempeña postos de persoal funcionario. Esta medida permitirá dotar dun único réxime legal determinados colectivos de empregados de servizos como son as oficinas de emprego ou os servizos sociais, aumentando a súa polivalencia. É igualmente salientable que a porcentaxe de prazas abertas ao persoal doutras administracións nos procesos de mobilidade de persoal se incrementa do 5 ao 7 %. Isto permitirá o retorno dun maior número de empregados públicos galegos que prestan servizos noutras administracións españolas. Como diciamos con anterioridade, queremos uns servizos públicos dirixidos por profesionais que cada día conten coa maior especialización, experiencia, evocación. O que esta lei pretende mediante o establecemento do réxime xurídico esencial do persoal directivo profesional é que este persoal directivo profesional sexa seleccionado ordinariamente entre funcionarios de carreira e persoal laboral fixo ao servizo das administracións públicas; así a súa selección basearase nos principios de mérito, capacidade e idoneidade. Será avaliado conforme os criterios de eficacia e eficiencia e estará suxeito á responsabilidade pola súa xestión e o control de resultados. E como cuarta característica fundamental desta lei, esta lei é socialmente responsable. A Lei de emprego público de Galicia prevé a elaboración de plans de igualdade por parte das distintas administracións e regula un detallado conxunto de dereitos das empregadas públicas vítimas de violencia de xénero. Ademais, confiamos en que estas medidas se complementen coa aprobación das emendas que vén de presentar o Grupo Parlamentario Popular a prol da adopción de importantes medidas, entre as que cabe destacar que se aumenta, por primeira vez en España, o permiso por parto a dezaoito semanas, cunha aplicación progresiva, e que se regulan as salas de repouso e lactación. Esta nova lei tamén reserva prazas específicas nas ofertas de emprego nas administracións galegas para as persoas con discapacidade intelectual. Esta reserva fíxase no 2 % da oferta. A semana pasada acabamos de aprobar unha oferta de emprego que, por primeira vez, convoca prazas para este colectivo. En resumo, e xa para rematar, estamos ante un proxecto de lei que pretende adaptar a normativa en materia de emprego público ao século XXI, para que Galicia poida ter unhas administracións públicas máis eficientes e ademais mellor coordinadas entre elas. Esta lei preséntase ante esta Cámara co obxectivo de prestar o mellor servizo aos cidadáns, a todas as galegas e galegos servizos no eido da educación, da sanidade, dos servizos sociais, pero sobre todo, con carácter xeral, unha administración da que os cidadáns cada vez nos sintamos máis satisfeitos. Remato, señorías, solicitando polos múltiples motivos expostos nesta intervención o seu apoio a este proxecto de lei. Moitas grazas.
Moitas grazas. Rolda en defensa das emendas á totalidade de posicionamento respecto do proxecto de lei. Ten a palabra polo Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego dona Tereixa Paz Franco.
Grazas, señora presidenta. Bos días, señoras e señores deputados. Señor conselleiro de Facenda, benvido a esta nova faceta súa, neste cometido novo como conselleiro de Facenda. Pero teño que dicirlle que, desde logo, estou absolutamente estupefacta da intervención que acaba de facer vostede. Mire, eu son deputada neste Parlamento desde o día 18 de xullo –curiosa data na que tomamos posesión– do ano 2005 e teño visto tramitar moitos, moitísimos proxectos de lei neste Parlamento. E pódolle asegurar, sen ningún temor a equivocarme, que nunca antes tantos colectivos, entidades, representantes de todo tipo de movementos ou de organizacións que hai na sociedade, non só sindicais, senón colectivos profesionais e de todo tipo, solicitaron reunirse cos grupos parlamentarios para trasladarlles a súa desconformidade con este proxecto de lei, para trasladarlles a falta de vontade negociadora por parte da Consellería de Facenda, da súa predecesora –non sei se vostede asume o seu labor na xestión deste proxecto de lei, parece que si–, pero nunca antes tantas queixas recibiramos os grupos parlamentarios en relación co trámite dun proxecto de lei. E encima, señor conselleiro, nunha lei que cunha dubidosa interpretación por parte da Xunta de Galiza non é sometida a ditame do Consello Económico e Social, temos que oír como vostede vén aquí dicirnos que a lei foi negociada, xa non é que non lla remitiron para o informe, pero negociárona co Consello Económico e Social. Francamente, estou alucinando coa súa intervención. Pero máis alucinada estou co final da súa intervención. A evidencia de que esta lei non supón ningún avance, como explicaremos posteriormente, nos temas centrais que afectan a función pública e o emprego público e mais os servizos públicos no noso país, que non conta con ningún tipo de apoio social e que, polo tanto, o Goberno está absoluta e imprescindiblemente necesitado de facer máis propaganda con esta lei, como xa fixo no seu día cando foi a aprobación por parte do Consello da Xunta co plus dos altos cargos e coa suposta devolución dos dereitos retributivos aos empregados públicos, é que teña que vir agora aquí o Goberno facer propaganda dunha emenda presentada polo Partido Popular. Efectivamente, puidemos comprobar como o Grupo Popular presenta unha emenda para incrementar o permiso por maternidade ou paternidade a dezaoito semanas, pero curiosamente, señoras e señores deputados, largo me lo fiáis porque para incrementar dúas semanas esa licenza digamos que o dilatan, igual que os dereitos retributivos dos empregados públicos, até o ano 2017. Polo tanto, señor conselleiro, propaganda e máis propaganda. Pola contra, o que nós apreciamos en relación con este proxecto de lei é, en primeiro lugar, que se vulnera un fundamento básico de calquera sistema democrático e tamén do noso; mesmo me atrevería a dicir que vulneran vostedes unha vez máis un dereito fundamental dos traballadores, hoxe que ademais é Día da Clase Obreira Galega, da clase traballadora. Especialmente grave é que se traia a este Parlamento o trámite dunha lei que vulnera o dereito á negociación colectiva dos empregados públicos. Non só na propia negociación da lei, porque pode vostede dicirnos que tiveron trinta –creo que dixo– reunións coas organizacións sindicais, pero desde a primeira reunión díxoselles cales eran as liñas vermellas infranqueables de negociación, que, por certo, eran practicamente todo, sobre todo as cuestións que tiñan unha certa relevancia; senón que tamén consolidan vostedes a través desta lei, señor conselleiro de Facenda, outras fragrantes vulneracións da negociación colectiva, como é todo o que ten que ver coa Lei 1/2012, que aínda onte se coñeceu unha sentenza do Tribunal Superior de Xustiza de Galiza na que di que están vostedes facendo un uso abusivo da lexislación para vulnerar dereitos dos traballadores, neste caso relacionados co artigo 19 do Convenio colectivo de persoal laboral único –iso é o que di a sentenza, señor conselleiro–; senón que tamén no propio contido deste proxecto de lei ao eliminar materias que con carácter obxectivo, e, desde logo, en ningún lugar democrático do mundo se lle ocorrería privar da capacidade de negociación ás organizacións sindicais, quedan fóra das materias obxecto de negociación colectiva. Poderiamos falar de todo o que ten que ver coa regulación, da recuperación económica e dos dereitos do persoal, a regulación do persoal directivo ou o modelo de carreira profesional, ou precisamente o novo sistema retributivo que se vai implantar. Polo tanto, vulneración do dereito á negociación colectiva. E téñolle que dicir que isto o que fai, señor conselleiro, é volver a Xunta de Galiza en cero de fiabilidade. Con vostedes dá igual o que se asine; asínese o que se asine non ten ningunha fiabilidade porque vostedes despois vulnérano sistematicamente. Aquí vén ser todo como os contratos de Pemex, dá igual que existan, que non, que se asinen, que non, a súa virtualidade práctica é nula. Vostede tamén dixo na súa intervención que esta lei viña ser unha lei para a mellora da calidade dos servizos públicos e que, dalgunha maneira, constituía unha blindaxe dos servizos públicos. Nada máis lonxe da realidade. Mire, esta lei nin garante o carácter público da prestación dos servizos, como tampouco a garante a Lei de calidade dos servizos públicos que está en trámite neste Parlamento, e moito menos, señoras e señores deputados, garante a calidade da prestación dos servizos públicos; ao contrario, o que profundiza é aínda máis na deterioración da calidade dos servizos públicos. Porque alguén me pode explicar, señor conselleiro, como é posible que cos recortes permanentes que se introducen no persoal da Administración pública, fundamentalmente naqueles sectores sensibles, como os servizos públicos, a sanidade e o ensino, pode vostede vir afirmar aquí que vai haber máis calidade dos servizos públicos. Esta lei consolida os recortes na Administración pública, consolida unhas taxas de reposición miserables que fan absolutamente imposible manter un nivel de prestación de servizos públicos adecuados. A continuación, vaise debater neste pleno unha iniciativa lexislativa popular da CIG para restituír non só os dereitos ao persoal docente, senón tamén a calidade do ensino público. Porque, señor conselleiro, estamos ante unha administración, a Administración educativa, na que nos últimos anos, desde que vostedes gobernan na Xunta de Galiza, se suprimiron aproximadamente tres mil postos docentes no noso sistema educativo e se xubilaron arredor de catro mil persoas durante ese mesmo período. ¿E saben vostedes cantas oposicións, cantas prazas convocou o Partido Popular? Seiscentas. E a iso chámanlle vostedes calidade do ensino público. E nin sequera a través desta lei blindan o ensino establecendo unha taxa de reposición de efectivos do cen por cento, que permita progresivamente restituír os dereitos non só dos profesorados senón, sobre todo, do alumnado e das súas familias. O mesmo poderiamos dicir da sanidade ou dos servizos sociais, que a teor desta lei, mesmo no caso da sanidade, a pesar de que formalmente aparece que a taxa de reposición será do 50 %, o cal desde logo a xuízo do Bloque Nacionalista Galego é absolutamente insuficiente, posteriormente xa a conselleira matizou que sería unha porcentaxe en función das necesidades que o Sergas determine, co máximo do 50 %, é dicir, que poderiamos estar incluso en niveis de reposición de efectivos na sanidade pública moi inferiores ao 50 %. Polo tanto, pregunto –e seguramente vai ser unha pregunta retórica–: ¿como pensan vostedes –tal e como afirmou vostede aquí solemnemente– garantir a calidade dos servizos públicos? Consolídanse tamén a través deste proxecto de lei os recortes de dereitos salariais aos empregados públicos. O que vostedes nos viñeron dicir aquí, señor conselleiro, e o que dixeron o día que se aprobou este proxecto de lei no Consello da Xunta en relación coa recuperación do poder adquisitivo dos empregados públicos é fume e é radicalmente mentira. Mire, señor conselleiro: hai centos de sentenzas de distintos órganos xudiciais que veñen dicindo desde hai moito tempo que hai que devolverlles a paga, a paga non, as pagas extras do ano 2012 aos empregados públicos. Vostedes, reiteradamente, foron insubmisos aos tribunais. Vostedes, que tanto din respectar a xustiza, cando hai sentenzas que non lles conveñen, simplemente se declaran insubmisos ao seu cumprimento. E agora pretenden unha enxaugadura a través deste proxecto de lei para facerlles crer aos empregados públicos, pero sobre todo supoño que ao resto da cidadanía, porque os empregados públicos parvos non deben ser e supoño que acabarán vendo as súas nóminas, que lles van devolver algún dereito. E o único que van facer –recoñeceuno vostede aquí– é pagarlles un 25 % dunha parte do que lles deben do ano 2012. Pero, señor conselleiro, é que resulta que aos empregados públicos nos últimos anos lles quitaron vostedes aproximadamente de media un 20 % das súas retribucións, e que no que atinxe as pagas extras débenlles non só as do 2012, esas débenllas ademais por sentenzas xudiciais, senón que lles deben a de 2013, a de 2014 e tamén a de 2015. Mire, na propia memoria económica, que lle chaman vostedes "Memoria económica financeira abreviada", que acompaña este proxecto de lei di o seguinte –"abreviada" chámanlle, non sei por que–: "O custo da devolución da parte da paga extra de 2012 devindicada con anterioridade á entrada en vigor do Real decreto lei 20/2012 excede 17,5 millóns de euros o estipulado na Lei de orzamentos da Comunidade Autónoma para 2015". Só a anterior á entrada en vigor. ¿Como pensan vostedes facer fronte a esta situación? Pero posteriormente di que se establece que os 170 millóns de euros necesarios para establecer o fondo para a recuperación de paga extraordinaria adicional ou equivalentes se dividirán en dúas partes: anos 2016 e 2017, co cal é mentira que lles vaian devolver agora a paga extra máis as partes adicionais. Porque di a continuación –e está así literalmente nesa memoria abreviada–: "en función das dispoñibilidades orzamentarias". E, ademais, pon que estas contías non son consolidables, polo tanto, non acabarán consolidándose na masa salarial dos empregados públicos. Pero é que continúa: "A recuperación das dúas pagas de complemento específico ou retribucións equivalentes suprimidas durante o 2013, cuxo custo se cifra en 150 millóns de euros máis, que se difire ao ano 2018, matizando" –que é o que di a memoria– "que o conxunto do impacto previsto ten encaixe no actual marco orzamentario plurianual de acordo co consignado na envolvente financeira que acompaña o informe de crédito de gasto para o ano 2015". ¿Saben o que quere dicir isto en román paladino? Aquí hai moitos economistas que seguro que o poderían traducir mellor ca min, e é que isto no 2016, 2017 e 2018 se vai facer se hai cartos, en función do que estableza o equilibrio orzamentario, para o cal cambiaron vostedes a Constitución. É dicir, se despois de pagarlles os intereses aos bancos nos queda algo de cartos, igual lle devolvemos os seus dereitos aos empregados públicos. Mire, aquí fala da envolvente financeira. Vostedes o que intentan facer con este proxecto de lei é un envolvente de propaganda, pero creo que non lles vai dar resultado. Hai outro elemento para nós central, que é que con esta lei se consolida o exterminio da lingua galega na Administración pública e o exterminio dos dereitos lingüísticos do pobo galego. Vostedes suprimiron no ano 2009 a obrigatoriedade dos empregados públicos de Galiza de coñeceren a lingua propia do noso país. Se os empregados públicos non teñen obriga de coñecer a nosa lingua, os cidadáns, os usuarios da Administración pública é imposible que vexamos satisfeito o noso dereito a sermos atendidos na lingua propia do país. Mire, non o di o Bloque Nacionalista Galego, dio o informe do Comité de expertos que vela polo cumprimento da Carta europea de linguas rexionais e minoritarias, que no seu cuarto informe lle fai unha recomendación, que é ademais aceptada polo Comité de Ministros do Consello de Europa, de que, no tema do acceso á función pública, Galiza –referido concretamente á situación de Galiza– debe asegurar a presenza das linguas rexionais ou minoritarias nos servizos públicos, e que a teor da súa lei de acceso á función pública non se garante. Por iso, señor conselleiro, pídolles que reconsideren a súa posición e que inclúan novamente na forma de acceso á función pública de Galiza a obriga de coñecer a lingua galega, porque é a única forma de garantir os dereitos lingüísticos do pobo galego. Ademais, por suposto, doutros instrumentos para estender a súa utilización. Finalmente, teño que dicirlle unha cousa: esta Lei do emprego público non é unha lei de futuro, é unha lei do pasado. O modelo de función pública que consolida aquí é unha función pública arbitraria,...
Remate, por favor.
...unha lei de función pública que non crea un corpo de funcionarios ao servizo –valla a redundancia– dos servizos públicos e da cidadanía, senón ao servizo do poder. Vostedes non queren funcionarios libres que actúen libremente baixo o único imperio da lei e da obxectividade do servizo aos cidadáns, senón que queren funcionarios que fagan unha administración e que interpreten a lexislación...
Remate, por favor, señora Paz.
...en función dos intereses do Partido Popular. Mire, tanto a carreira profesional como a creación deses postos directivos, como o sistema directivo que vostedes establecen...
Grazas, señora Paz, xa está falado isto.
...só fomentan o nepotismo. O único que lles falta para volver a unha administración do século XIX é establecer as cesantías.
Grazas, grazas.
Máis nada e moitas grazas.
Grazas, moitas grazas. Grupo Parlamentario da Alternativa Galego de Esquerda, señora Díaz.
Bo día a todos e a todas. Bo día, señor conselleiro. Ten vostede sorte de que o presidente da Xunta de Galicia permaneceu no hemiciclo mentres vostede falaba. Semella que nin sequera coñecía a proposta que facía o Executivo e semella tamén que ten escaso interese polo que vai dicir nas emendas de devolución a oposición, e por esa razón non está aquí. Eu quero dividir a intervención en dúas partes: unha parte primeira, moi relevante, que é a parte formal, e unha parte segunda, tamén relevantísima, que é a parte de fondo ou a parte substancial, o que pasa é que as formas determinan o fondo. E o primeiro que quero sinalar é toda a serie de consideracións que expide nun longo informe a Asesoría Xeral, no que aduce, sen lugar a dúbidas, os incumprimentos que a Xunta de Galicia está formulando na tramitación deste texto. Algúns incumprimentos pois son máis que novidosos. É dicir, que non obre na causa deste debate o informe do CES é inaudito, pero que obre un informe xustificando porque non hai informe do CES pois aínda é, se cabe, máis surrealista. E incluso que se nos diga por escrito nese informe que non se precisa do texto do CES, porque non ten impacto económico nin supón ningunha mudanza na realidade económica deste país falar de empregados e empregadas públicas, pois temos un problema. E eu propóñolle a vostede que é mellor que liquiden o CES, porque é evidente que nos plantexamentos que vostedes fan non teñen ningún interese por el. En segundo lugar, quero destacar o que sinala a Asesoría Xurídica, que di claramente que faltan na tramitación informes relevantísimos. Ademais, dinos ese informe da Asesoría que non saben de que versión de que texto estamos a falar, porque sen dúbida esta tramitación foi cando menos surrealista; é dicir, houbo tres versións, non sabemos os informes que obran, algúns deles a cal das versións se teñen acomodado. E eu cítolle literalmente o que di a Asesoría Xeral, dinos que, efectivamente, hai "necesidade dun novo informe á vista das novas incorporacións que se fixeron no texto". Vostede dicía, por exemplo, aquí que obra un informe da Fegamp, que eu lle rebato lendo literalmente o informe da Asesoría Xurídica. Hai un informe da Fegamp do ano 2013, que non ten que ver coa realidade do texto que hoxe se propón. E, como di a Asesoría Xurídica, efectivamente, incorpóranse modificacións substancias na Administración pública local galega que deben constar, sen lugar a dúbidas, nese necesario informe que a todas luces –sabe vostede– é de obrigado cumprimento. Pero, por exemplo, por non ter, non hai tampouco informe do Consello Galego da Función Pública. Supoño que non hai informe do Consello Galego da Función Pública porque un dos primeiros mandatos que incorpora este novo texto é cargarse o Consello Galego da Función Pública. Claro, cargarse o Consello Galego da Función Pública, suprimilo educadamente no hemiciclo, pois semella que para vostedes non ten relevancia, sobre todo porque non cren na negociación nin no rol que xogan as administracións públicas con esa parte de representación dos traballadores e traballadoras. E mesmo di a proposta, é a xustificación que fan, que fan desaparecer este organismo substituíndoo con normalidade pola Mesa Xeral de Negociación e polas mesas de negociación. Ben, pois nós non compartimos isto, e supoño que por iso vostedes non escoitan a Asesoría Xeral e prescinden do preceptivo informe do Consello Galego da Función Pública. Pero vulneran un mandato fundamental, que é o artigo 37 do EBEP. E, efectivamente, se de algo carece este texto é de negociación, como lle están a dicir os tribunais reiteradamente nas sentenzas. Iso que non sabe o que é o Partido Popular de cumprimento obrigado segundo a norma que temos enriba da mesa. Non houbo negociación cos representantes dos traballadores, señor conselleiro, non a houbo, é falso. E é máis: cumpriron o expediente. Cumpriron o expediente porque tiñan o mandato e de pronto renaceu o texto para antes do debate parlamentario nesta Cámara no mes de decembro, particularmente vostedes querían aprobalo –non sabemos moi ben por que– no Consello da Xunta anterior á aprobación orzamentaria do 17 de decembro, e efectivamente convocaron os representantes dos traballadores e das traballadoras, cumpriron a formalidade e nada máis. A Asesoría Xurídica di que non se cumprimentou con ese precepto, o artigo 37, que consiste en negociar e en tomarse en serio as propostas que exixen a norma. Pero é que ademais, sen lugar a dúbidas, incorporan algúns elementos con certa gravidade, porque insisto en que nos está a dicir a Asesoría Xeral que hai tres versións do texto, que carecemos de informes. Polo tanto, nin sequera no formal vostedes cumpren coa legalidade vixente. E deixo para esta primeira parte o que atinxe o preceptivo informe económico-financeiro, que, efectivamente, neste caso é abreviado. Exactamente tan abreviado como de catro follas, que non ten nada que ver co mandato que incorpora a Lofaxga respecto do informe do impacto económico que vai ter a incorporación desta norma, e vostede sábeo mellor ca min. Do único que nos fala o informe nestes catro folios –e ademais fai un resumiño despois cun cadro a Consellería de Facenda– é que van incorporar neste ano 17,5 millóns de euros, despois 170 millóns de euros, e para o complemento específico 150 millóns de euros, todo isto ata o ano 2018, pero todo o relativo ao que ten que ver coas débedas que vostedes teñen cos traballadores e traballadoras públicas e os mandatos e promesas electorais incumpridas. Non hai un informe económico de impacto económico respecto do que vai supoñer a aplicación desta norma. E onte, a bombo e platillo, cando liamos os medios de comunicación –ou hoxe, xa non sei cando é–, viamos que esta norma é estupenda, estupendísima, porque o señor Feijóo vai ser o garante dos dereitos das mulleres na Administración pública, e resulta que nos vai permitir alongar o período de dedicación aos nosos nenos e nenas despois dun parto a dezaoito semanas –eu que son de letras, señor conselleiro–, e pregúntolle rapidamente: ¿canto vai custar a aplicación desta medida?, ¿canto van custar esas medidas que vostedes incorporan de mudanza –por exemplo, ese corpo directivo– desta norma? Non hai informe económico respecto da aplicación da norma, cousa que, por certo, tamén está sinalando a Asesoría Xurídica. O que tamén é inaudito é que haxa unha especie de alegacións na proposta que fan rebatendo o que di a Asesoría Xeral, que vostedes cuestionan. E chegan a dicir en moitas ocasións que non comparten o que di a Asesoría Xeral da nosa casa e da casa dos galegos e das galegas. Pero respecto destas falsidades ou desas medidas propagandísticas que incorpora a lei, eu quería tamén sinalar –ese si que obra nos autos desta norma– o informe expedido respecto do impacto de xénero. Fíxense: vostedes presumen na norma das medidas de conciliación laboral e familiar, presumen desa modernidade absoluta que é o teletraballo –que xa está noutras normas, que non lles vou citar porque non teño tempo– e presumen dun montón de cousas, agás do que di o informe de impacto de xénero, que di cousas moi relevantes. Por exemplo, estanos a dicir este informe que na Administración pública galega en xeral temos 59.852 mulleres, o dobre que homes; particularmente, 27.248 homes. E o máis livián que di este informe de impacto de xénero da norma –o que si que lles pido, polo menos, formalmente é que cumpran coa linguaxe non sexista, porque parece que só traballan homes na Administración pública galega, polo menos fáganlles caso no informe ás cuestións de linguaxe non sexista–, fala de –e cito literalmente–: "asimetrías profundas de xénero na Administración pública galega". Estanos a dicir –en todo o texto, se le o informe con atención– que, a pesar de que duplicamos as mulleres nos postos da Administración pública galega en todos os sectores, a Xunta de Galicia o está facendo realmente mal, porque non é que haxa teitos de cristal, é que realmente as mulleres non chegan a ningunha xefatura, a ningún lugar no que haxa que tomar decisións. Por tanto, dende logo, lonxe desas medidas propagandísticas que non sabemos como as van aplicar nin con que recursos, sería conveniente que cumpran co mandato que lles está incorporando o propio informe de xénero. Por certo, esperamos tamén que incorpore as alegacións que fai o informe de impacto de xénero no que atinxe a mudanza que incorpora do artigo 48 e tamén a recomendación que fai respecto do artigo 145, para garantir efectivamente a paridade nos tribunais de cualificación. Non como están facendo vostedes en todas e cada unha das normas que veñen aquí a discusión –a última delas, a racionalidade do sector público galego–, que procurarán e nunca procuran nada porque nunca chega a igualdade entre mulleres e homes. E respecto destas medidas propagandísticas de que as mulleres da Administración pública galega imos arrasar –se me permite, como diría Geluco Guerreiro– pois resulta que todo é falso. Porque, mire, na Comisión 1ª debatemos en profundidade xustamente os incumprimentos que ten a Xunta de Galicia en materia de conciliación laboral e familiar. E o canto este do teletraballo é un conto chinés, un auténtico fracaso, señor conselleiro de Facenda; non sei se o sabe –se non o sabe ten un problema– pero un auténtico fracaso. E xa entrando no que é o fondo da cuestión da norma. Ben, é unha norma moi longa, 211 artigos, moi profunda, que incorpora, sen lugar a dúbidas, unha mudanza absoluta na concepción da Administración pública moderna. Voulle dicir que o que se fai nesta norma literalmente é incorporar e privatizar o Estado; isto que un laboralista dos máis relevantes do noso Estado, o profesor Antonio Baylos, define como a "privatización absoluta do Estado" e a "privatización absoluta da Administración pública". Vostedes na linguaxe do Dereito Laboral e Dereito Administrativo o que están incorporando á Administración pública galega é isto que lles encanta aos neocons e á FAES de José María Aznar; é absolutamente incorporar o modelo Telefónica, isto é, de explotación absoluta e de desigualdade absoluta, á Administración pública galega. Por certo, eu creo que hoxe hai que darlles os parabéns aos traballadores e traballadoras das dependencias dos centros de Benestar, porque, efectivamente, nesa sentenza –que é a segunda que se acaba de ditar polo Tribunal Superior de Xustiza de Galicia– pois claro que queda reflectido cal é a política de persoal da Xunta de Galicia: vulnerar a lexislación vixente de maneira flagrante e de maneira brutal –como lle temos aquí denunciado– respecto das xornadas de traballo dos centros de dependencia de Benestar. Pero, miren, ¿por que un modelo Telefónica? Porque, dende logo, nós non compartimos en absoluto –e así o fai tamén o informe da Asesoría Xeral– o modelo de absoluta arbitrariedade que vostedes incorporan. Primeiro, estalles dicindo o informe da Asesoría Xeral: dígannos nese modelo de avaliación permanente e nese modelo de rendición por obxectivos quen vai fixar os obxectivos e quen vai controlar o persoal. Porque, fíxense, hai definicións na norma que vostedes fan que teñen tela –se me permiten a expresión–. Por exemplo, para eliminar os complementos no caso de que non cumpran os obxectivos pactados di a norma que vostedes fan: "Vaise avaliar" –leo literalmente– "o grao de interese, a iniciativa, o esforzo e, en particular, a implicación na actualización e perfeccionamento da súa cualificación profesional". ¿Que nos quere dicir isto, señor conselleiro?, ¿que se eu son morena e como lle caio mal ao meu xefe non vou poder percibir o complemento ou non vou poder ascender? Por certo, da única carreira profesional da que se fala é da carreira directiva vencellada a un staff privado e de libre designación; como lle di tamén, por certo, a Asesoría Xurídica no seu informe. Porque non hai carreira profesional para o persoal que presta servizos na Administración pública. O que están é preparando o terreo –supoño que teñen medo por perder as eleccións– para deixar ben acollediños os seus traballadores en postos directivos. Insisto: modelo Telefónica, ¿díganos como se explica isto? Xa llo di, por certo, o propio informe da Asesoría. Pero tamén, ¡tremendo!, que vostedes regulen na Administración pública galega no século XXI o traballo a tempo parcial é que é tela, ¡é tela! Non me estraña que non foran quen nin de poñerse de acordo nin de sentar a negociar cos representantes dos sindicatos da parte da Administración galega. Non me estraña, porque se hai un modelo que incorpora esta norma é a da precarización absoluta na Administración pública galega. Por certo, hai outra reflexión interesante...
Remate, por favor.
...–e vou rematar xa, señor presidente– no informe da Asesoría Xurídica, que lles está dicindo que están vulnerando a lexislación europea respecto dos distintos criterios entre o persoal temporal –interinidades e demais– e o persoal –digamos, entre aspas– "fixo". Cumpran polo menos a norma, salvo que queiran verse permanentemente discutindo nos preitos a súa nefasta xestión dos recursos de persoal público. E remato cunha cuestión gravísima que ten que ver xusto con eses preceptos que se regulan relativos á Seguridade Social da Administración pública. A min paréceme aberrante que calquera traballador ou traballadora pública estea en peores condicións –digo en peores condicións, enténdaseme, porque normalmente o estándar fíxao a Administración pública para dende aí no privado, digamos, acadar o mesmo–, o problema é que cando o estándar na Administración pública está en que as persoas que están nunha incapacidade temporal, cando o seu posto é público, os tres primeiros días lles imos pagar o 50 % da base de cotización, despois o 75 % e só despois do vixésimo día empezan a percibir o cen por cento da base reguladora, é un auténtico disparate. É, dende logo, consolidar a pobreza e a precarización do peor do mundo privado nas relacións laborais á Administración pública galega.
Remate.
E, dende logo, por parte da Alternativa Galega de Esquerda por aí non lle imos ir. Remato de verdade cunha cuestión que é relevante –creo–, señor presidente, para debate, se nos teñen a ben contestar. Artigo 20, o que deben de ser as definicións dos postos que exercen potestas ou autoridade. Nós cremos que diante do debate que hai no noso país nos servizos públicos de emerxencia deberían vostedes de ter en conta nesta definición que nas funcións de policía administrativa e doutro tipo de auctoritas no exercicio deben de ser contemplados os corpos de Emerxencias deste país. Deixen de facer tamén negocio, de converter en auténtica mercancía do peor...
Grazas, señora Díaz.
...os bombeiros do noso país. Por estas razóns instamos a devolución deste texto.
Grazas, señora Díaz. Grupo Parlamentario Socialista, señora Sestayo.
Grazas, presidente. Bo día, señor conselleiro. A verdade é que traio esta carpeta coas alegacións formuladas por diferentes colectivos a esta lei para demostrar a realidade fronte á realidade virtual na que nos teñen acostumados nos seus discursos. Todo isto son alegacións de colectivos que manifestan o seu rexeitamento, claro. E que ademais na primeira liña quéixanse dunha mesma cuestión –existe coincidencia–: a imposición por parte da Xunta de Galicia e a negativa a escoitar a participación deses colectivos. Polo tanto, aquí está á súa disposición, por se se lles esconde algunha información que sexa fundamental. Preocúpame ademais o que dicía vostede no seu discurso, pois dicía que este texto podería ser mellorado grazas ás emendas do Partido Popular. Tamén é certo que, unha vez rematada a súa intervención, o presidente da Xunta marchaba. Bueno, supoño que terán vostedes a vontade de intentar melloralo coas iniciativas, coas emendas –máis de cen– presentadas por este grupo parlamentario, para iso traballamos recollendo a vontade política –verá que con propostas bastantes normais e sensatas– da cidadanía, así como do resto dos grupos da oposición. E non estaremos acostumados ao "impongo" e ao totalitarismo co que vostedes se caracterizan. E ademais vostede no relato falou dunha realidade procesual na elaboración desta lei ben estraña, señor conselleiro. Primeiro, falaba vostede da participación dos sindicatos. Bueno, unha vez que existe unidade por parte de todos os sindicatos representativos da Administración pública galega en rexeitar esta lei, e existe unidade no levantamento da mesa de negociación pola vontade totalitaria da Xunta de Galicia de impoñer todas as condicións que quere exclusivamente o Goberno galego sen escoitar os dereitos dos traballadores. Bueno, iso dino os sindicatos. Polo tanto, non sei a que lle chaman vostedes negociación; supoño que vostedes –como se facía referencia agora– unha vez que se sentan cos sindicatos pois iso enténdeno como negociación. Non, a negociación vai máis alá, e ademais hai que escoitar e hai que intentar consensuar, señor conselleiro. Polo tanto, moitas das emendas que presentaban os sindicatos –por certo, tamén nun 70 % coinciden absolutamente todas as forzas sindicais– supoño que non terá problema en escoitar o grupo parlamentario maioritario e que non haberá instrucións, como soe pasar por parte do Goberno, para que se vete a participación dos grupos da oposición. Por outra parte, señor conselleiro, sorpréndenos tamén enormemente que fale vostede da recepción de numerosos informes. Mire, non conta vostede cos informes preceptivos sequera para unha lei, e mesmo os informes preceptivos para unha lei destas características, que invade competencias doutros sectores, véxase, Administración local. Entendo que ideoloxicamente vostedes manteñen unha liña de coherencia con esa invasión do principio de autonomía local que recolle a Constitución e que xa comezou coa lei de Montoro e que vostedes continuaron na Administración pública galega. Pero o certo é que vostedes están impoñendo aquí condicións ao persoal das administracións locais sen escoitar as propias administracións locais. E, efectivamente, o informe ao que fai referencia vostede –dicía que se tiña escoitado a Fegamp–, señor conselleiro, foi relativo a outros borradores. Este grupo parlamentario solicitou sen éxito que se nos dera traslado deses borradores anteriores sobre os que se producira a información. Unha vez que este proxecto de lei se aparta completamente de borradores anteriores aos que si existía informe na Administración da Federación Galega de Municipios e Provincias, parece lóxico, señor conselleiro –non só lóxico senón preceptivo legalmente–, que o informe da Fegamp e o informe doutros concellos, que se obviaron tanto nos borradores como no actual, teñan que producirse respecto do texto no que vén a lei. Isto, señor conselleiro, establéceo a normativa galega vixente. Polo tanto, xa simplemente por esa cuestión esta lei debería devolverse para cumprimentar os trámites legais oportunos. Sabe, señor conselleiro, que ademais está sometido o Goberno galego, aínda que lles custe, ao imperio da lei e ao Estado de dereito. Polo tanto, non poden vostedes burlar trámites de preceptivo cumprimento. Pero, ademais, perden unha ocasión magnífica –e espero que a rectifiquen no trámite procesual, no trámite das emendas– para acatar as sentenzas xudiciais, señor conselleiro. Dende que están nunha pelexa activa e proactiva por parte da Administración pública contra os traballadores e as traballadoras, os empregados públicos, tanto polos recortes salariais, os recortes das pagas extras, os recortes laborais como as xornadas –como se acaba de dicir–, están perdendo unha e outra vez todos os procesos que se diriman para dirimir estas cuestións. Denunciamos neste grupo parlamentario o despilfarro –a vostedes que lles gusta tanto acusar os demais desta cuestión– que supoñen para as arcas da Xunta de Galicia os custos que se están xerando en perdas continuas, á parte da mala imaxe –permítame que llo diga– do Goberno galego, que nos procedementos xudiciais ante o Tribunal Superior de Xustiza e ante diferentes tribunais do contencioso-administrativo de todo o país, de toda Galicia, están unha e outra vez perdendo sentenzas que condenan a Xunta de Galicia a repoñer os dereitos laborais perdidos polos traballadores de emprego público, así como para executar as sentenzas. Vostedes nesa espiral seguen despilfarrando recursos públicos, seguen agredindo os empregados e as empregadas públicas, e, ademais, ditan unha Lei de emprego público da que entra hoxe o proxecto que estamos a debater, e non recollen nin un só deses mandatos que están sentenciando os tribunais. Polo tanto, señor conselleiro, permítame que, a verdade, é que estamos ante un texto autoritario, ante un texto totalitario e ante un texto que, ademais de vulnerar a legalidade vixente, non recolle vostede, non teñen ningunha vontade consensuadora respecto das cuestións que xa se teñen pronunciado. Pero, ademais, señor conselleiro, unha cuestión que chama profundamente a atención é a distinción, a discriminación entre persoal directivo e o resto dos empregados e empregadas públicos. A verdade é que ao dividilo vostedes en numerosos artigos e en disposicións derrogatorias chama ao despiste, porque existen, por certo, contradicións no texto entre artigos e disposicións derrogatorias; creo que o saberá e supoño que o rectificarán. Pero curiosamente, por unha parte, é certo que para o anuncio e para o ministerio de propaganda á que vostedes están acostumados, falan –vostede mesmo o dicía agora na presentación da lei– da necesidade de que se atenda aos principios de mérito e capacidade para a selección tamén do persoal directivo da Xunta de Galicia. Este é o anuncio. Pero se acudimos á lei, señor conselleiro, vemos que no trámite inmediato, unha vez entre en vigor esta lei, que esperemos que vostede chegue con talante suficiente para aceptar a devolución e volver comezar coas premisas que acabamos de manifestar e que recollen as voces de moitos colectivos e moitas persoas, e a totalidade dos sindicatos da función pública, ben, o certo é que, por unha parte, respecto do persoal directivo, ese que algún día –segundo vostedes– serán elixidos por principios de mérito e capacidade; sen embargo, a lei de xeito inmediato di que o persoal directivo seguirá sendo persoal directivo na entrada en vigor da lei, ou sexa, non por mérito e capacidade, senón por decretazo, señor conselleiro, por decretazo. Sen embargo, o resto de dereitos que vostedes anuncian como dende o ministerio de propaganda, dende o departamento de propaganda da Xunta de Galicia, ¡oh, sorpresa!, entran en vigor aos..., a disposición derradeira primeira, entre outras: "No prazo máximo de tres anos desde a entrada en vigor desta lei aprobaranse as normas regulamentarias necesarias para o desenvolvemento e a plena efectividade do previsto no capítulo II do título VI", ou disposición derradeira cuarta, etc., etc. Polo tanto, señor conselleiro, os dereitos que vostede fai a bombo e platillo respecto dos empregados e empregadas públicas de base non entrarán en vigor ata que se aprobe un regulamento. E ese regulamento para que se aprobe –contan vostedes na propia lei–, salvo que acepten as emendas do Grupo Parlamentario Socialista, entrarán en vigor xa non nesta lexislatura senón na seguinte. Empezamos xa cos anuncios para posteriores eleccións, empezamos xa –ben pronto, por certo– na propaganda electoral, señor conselleiro. A verdade é que eu que son de Ferrol estamos acostumados a que antes de cada elección, e mesmo hoxe podemos acudir aos medios de comunicación, existe un barco en proxecto, pois vostedes acaban de embarcarse nesa mesma cuestión respecto da Administración pública. Pero, mire, é que ademais vostede fai referencia tamén nesta participación intensa que ninguén recolle, que ninguén acolle, e ademais é unha denuncia de todos os colectivos, tamén á participación da universidade. Neste proxecto, señor conselleiro, non hai informe das universidades, salvo que a Xunta de Galicia intentara escurecérllelo aos grupos da oposición. Se é así, pregamos aquí que se rectifique o erro, porque o certo é que coa documentación que se axunta ao proxecto de lei non vai ese informe. É máis, preguntadas as universidades, dinnos que, efectivamente, se fixo unha lei que atinxe o persoal das universidades, sobre os que ten certa competencia a propia universidade dentro do seu principio de autonomía, e que vostedes non contaron para nada con elas. Supoño, señor conselleiro, que non mentirán, e que será un lapso cando vostede di que negociaron con tanta xente que non recordan ter negociado con vostedes. Pero, ademais, existe unha sospeitosa indefinición –imos deixalo así– sobre os postos de traballo a prever por libre designación. Vostedes falan da blindaxe dos principios de mérito e capacidade. Xa viamos o tempo que hai para, precisamente, o persoal directivo fronte ao persoal non directivo. Pero é que explíqueme que criterios obxectivos dos que falaba vostede, para ver se nos aclaramos máis. Son os seguintes –e vou recollelo directamente da lei, non quero que se me acuse de demagoxia–, di que poderán recaer os postos de libre designación en todos aqueles de "especial responsabilidade ou cualificación profesional". O baremo obxectivo, señor conselleiro, exactamente, convirá comigo en que é mellorable, porque ¿cales son aqueles de especial responsabilidade, señor conselleiro?, ¿son aqueles que fan referencia a unha tarefa de perigosidade?, ¿son aqueles que xogan coa vida das persoas, por exemplo, sobre os bombeiros, que se acababa de falar, o profesional de Emerxencias?, ¿cualificación profesional académica?, ¿cualificación profesional? ¿Que, señor conselleiro? E curiosamente o consello, que tiña que emitir informe sobre aqueles que poderían cumprir eses requisitos, queda anulado en virtude desta lei. ¡Home!, señor conselleiro, a verdade é que isto soa claramente a lei mordaza e aos decretos do Partido Popular. Curiosamente tamén, señor conselleiro, cando vostede anuncia –que tamén o facía o señor Feijóo– que se van mellorar as contías retributivas, as contías salariais; sen embargo, non hai prazo. De novo estamos ante o departamento de publicidade e propaganda. Porque a pesar do que antes dicía –e permítame que reitere– existe xa xurisprudencia abundante, supoño que coñece vostede os centenares de sentenzas que existen no Tribunal Superior de Xustiza e nos tribunais do contencioso-administrativo contra a Xunta de Galicia respecto das pagas extras e respecto de dereitos laborais. Bueno, pois, curiosamente, non se establece o prazo en que se van recuperar eses dereitos laborais que os tribunais por unanimidade... Supoño que non haberá dúbidas nin sospeitas sobre tantos tribunais e tantos xuíces e xuízas e maxistrados e maxistradas dicindo o mesmo. Bueno, pois non se ten en conta a drástica perda de dereitos adquisitivos nos empregados públicos nos últimos tempos, non se establece o prazo, adíase cara a un futuro incerto e, ademais, remítese a futuros orzamentos da Xunta de Galicia. Señor conselleiro, perderon unha oportunidade magnífica nestes anteriores orzamentos autonómicos de aceptar as emendas do Grupo Parlamentario Socialista, en que se permitía unha contía, que ademais foi, dende que están recortando vostedes as pagas extras, para facer efectivo isto que vostedes anuncian, pero sen poñer contía, e sen poñela nin consignala nos orzamentos. Bueno, é tan fácil como condicionalo inmediatamente á existencia de orzamento de modificación presupostaria. Non existen –e xa se me vai o tempo– criterios validamente definidos, señor conselleiro, para o persoal da dirección dos entes instrumentais –que, claro, en Galicia son moitos–, así como no relativo ao persoal eventual ou de confianza. Claro, volvemos á escapatoria do principio de mérito e capacidade, señor conselleiro. ¿Mérito e capacidade para quen? Unha vez máis atopámonos co principio de mérito e capacidade para os empregados e empregadas públicas de base, pero determinados postos hai que blindalos e escapan a ese principio constitucional. E unha vez máis permítame que lles diga que é certo que vostedes non fan máis que eloxiar esa Constitución fronte á terrible ruptura que supoñen os postulados dos grupos da oposición, pero unha vez máis cada proxecto de lei que traen aquí vulnera sistematicamente ese texto constitucional. ¡Un pouco de coherencia! Respecto da memoria e informe económico, son inconsistentes e imprecisos...
Remate, por favor.
...É imposible determinar –xa remato, señor presidente– a través da memoria nin do informe económico cando se van efectuar todas estas cuestións que vostede acaba de enunciar e que no texto da lei non se recollen. Polo tanto, señor conselleiro, unha vez que son imprecisos, non temos máis remedio, tanto como deputados coma incluso no meu caso como avogada, de acollernos ao que di a lei. E a lei establece, unha vez máis –sinto, conselleiro, repetilo, está aquí–, que non será posible ata a aprobación do regulamento, e o regulamento exixe tres anos para aprobalo. Polo tanto, non se aprobará na presente lexislatura, e estamos unha vez máis en campaña electoral. Por estas cuestións e moitas outras que por limitacións do tempo non é posible sinalar, señor conselleiro, pido que se retire a lei, e que se de verdade quere consenso, busque consenso. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Sestayo. Rolda de grupos non emendantes. Grupo Parlamentario Mixto, señora Martínez.
Grazas, presidente. Bo día a todos e a todas; bo día, conselleiro. Permítanme empezar a miña intervención enviando un saúdo solidario aos membros do Comité de Empresa de Povisa, que hoxe inician unha folga de fame en protesta polo despedimento de dez celadores e tres administrativos despois de que unha semana antes retiraran un ERE por ilegal, ante a mirada impasible da Consellería, cómplice da deterioración asistencial e das condicións laborais. Unha folga que se inicia hoxe, Día da Clase Obreira Galega, nun contexto político onde a loita de clases está hoxe máis viva que nunca. O Día da Clase Obreira Galega foi declarado como tal polo Parlamento galego o 5 de marzo de 1997, aínda que non acadou o rango oficial ata o ano 2006. Aínda así, e curiosamente, é a única data institucional que o Goberno non celebra, aínda máis, desprézaa. E proba diso é que hoxe estamos aquí realizando un pleno o Día da Clase Obreira Galega, cando todos e todas nós deberiamos de estar en Ferrol apoiando a loita do sector naval público galego e mostrando o noso respecto á loita da clase obreira galega, que se personifica hoxe en Amador e Daniel. E este proxecto de lei, señor conselleiro, reflicte, esa mesma política de submisión ao poder financeiro e do empobrecemento da clase traballadora. Proseguen as privatizacións dos servizos públicos e segue a aumentar a desigualdade. Vou empezar pola desigualdade, a desigualdade de xénero, que –como xa dixeron as voceiras que me precederon– parece mentira que a estas alturas do século XXI teñan que corrixir un texto do Goberno por cuestión de xénero, por non utilizar unha linguaxe non sexista. Iso indica a falta de compromiso do Goberno galego con todo o problema da igualdade, que queda, coma sempre, nun mero postureo. A lei reflicte tamén o carácter profundamente antidemocrático do Goberno e o seu desprezo polas organizacións sindicais e as institucións locais, o seu desinterese por acadar consensos. Ese talante reflíctese tamén na negativa a remitir ao CES o proxecto de lei. ¿Como pode xustificar a Xunta a dita negativa en que estas materias non están vinculadas directamente co desenvolvemento social e económico de Galiza? ¿Como pode un goberno afirmar que a lexislación sobre emprego público non está vinculada ao desenvolvemento económico e social, sobre todo, cando nace vinculado ás necesidades orzamentarias? ¿Como pode afirmar o Goberno que a calidade dos servizos públicos non está intimamente relacionada co desenvolvemento económico e social? Só ten unha explicación: para o Goberno galego os servizos públicos son entendidos, como eran entendidos antes polo franquismo, como servizos de caridade aos pobres. Non sei se se acorda vostede, señor conselleiro, –supoño que si– daquela Operación Plus Ultra, dos premios á natalidade ou dos dispensarios médicos. As políticas do Partido Popular lévannos de volta a aqueles escuros tempos. O proxecto de lei, ademais, recibe o nome de "Lei de emprego público de Galiza" e, sen embargo, esquece moitas materias directamente relacionadas co emprego do persoal docente, investigador e sanitario. A calidade democrática da tramitación desta lei manifestouse tamén na exclusión en practicamente todo o articulado da participación das organizacións sindicais, logo de non ter aberto un período de negociación coas mesmas durante a tramitación da lei. Destaca a constante falta de referencia ao establecido nos convenios colectivos de aplicación, e, en concreto, ao quinto Convenio único do persoal laboral da Xunta de Galiza, nun intento de eliminar dereitos dos empregados e empregadas públicos. Ademais, o proxecto de lei intenta protexer a Administración procurando establecer as condicións laborais unilateralmente no caso de non chegar a acordo coa representación sindical. ¿Onde quedan os dereitos laborais neste proxecto de lei, señor conselleiro? ¿Onde está a capacidade negociadora das organizacións sindicais se hai unha imposición legal previa, se non hai acordo? Aínda así, o proxecto de lei intenta reducir aínda máis a capacidade negociadora e mobilizadora dos sindicatos e do persoal da Administración galega, asegurándose a imposición dos servizos mínimos sen recoller a obrigatoriedade da negociación previa coa representación sindical. É chamativa a contradición tamén entre este proxecto de lei e o discurso triunfalista sobre a recuperación económica que ten o Partido Popular. Se en realidade estamos en recuperación, ¿por que este proxecto de lei vai dirixido en todo o seu texto a garantir a estabilidade orzamentaria e os recortes nos servizos públicos, facilitando, por exemplo, a amortización de postos de traballo? En canto ao persoal interino, o tratamento que se lle dá no proxecto de lei ten moita semellanza cunha bolsa de contratación de ETT. Segue primando a contención do gasto, polo que lonxe de considerar este persoal necesario para a prestación de servizo, no proxecto de lei asegúrase que, independentemente das necesidades do servizo, nunca se excederá o límite de contratación do persoal interino. É dicir, a calidade do servizo en segundo plano. Consagra a precariedade laboral, a eventualidade, a fraude na contratación que se está a levar actualmente. Pretende limitar a acción sindical e impoñer unilateralmente e sen negociación previa os servizos mínimos. Perde tamén este proxecto de lei unha grande oportunidade para loitar contra a fraude e a corrupción, facendo mención unicamente á responsabilidade legal por conversión en indefinidos de contratos eventuais, pero obviando calquera outra actuación delituosa realizada dende o poder político. E fai mención expresa a esta conversión en indefinidos de contratos eventuais para legalizar a amortización de postos de traballo indefinidos, gañados en sentenzas xudiciais firmes, e a súa contratación por empresas privadas. En canto ao persoal directivo, o proxecto de lei avanza na libre designación sen control destes postos, non recollendo nin a natureza dos postos nin establecendo límite temporal para ocupar os mesmos. Elimina o requisito de ser empregado e empregada pública para acceder a un posto de persoal directivo, por exemplo, nas axencias, organismos autonómicos, consorcios e entidades públicas empresariais. É dicir, este proxecto de lei garante o enchufismo do partido dentro da Administración. Introdúcese como requisito para participar nos procesos selectivos non ter sido despedido mediante expediente disciplinario de ningunha administración pública ou dos órganos constitucionais ou estatutarios das comunidades autónomas. Trátase dunha restrición do dereito ao emprego público que non ten parangón na lexislación. O artigo 56.1.d)do Estatuto básico do empregado público contén os requisitos de non ter sido separado do servizo ou inhabilitado, mais non fai ningunha referencia ao despedimento disciplinario. Por conseguinte, esta previsión podería ser inconstitucional por vulnerar o dereito ao traballo do artigo 35 da Constitución. Aínda así, vostedes seguiron adiante cun artigo que é claramente inconstitucional. No relacionado co sistema de selección, o proxecto de lei favorece máis o escurantismo e dá unha maior capacidade para prevaricar, ao excluír a representación sindical dos órganos especializados e permanentes que se creen para a organización dos procesos selectivos. No proxecto de lei, para protexer máis o poder político, asegúrase que a designación dos membros dos procesos selectivos non se realice por sorteo. E por se isto fora pouco, obriga á discrecionalidade técnica, intentando así limitar a acción dos tribunais de xustiza. A discrecionalidade técnica implica que o avaliado con criterios técnicos non pode ser corrixido por un tribunal aplicando criterios xurídicos. Se a xustiza cede ante esa discrecionalidade técnica, o que o xurista Eduardo García de Enterría cualificou como "cabalo de Troia no dereito administrativo", desaparece a igualdade de oportunidades e a transparencia no acceso ao emprego público. En canto aos sistemas de avaliación do desempeño, os criterios de transparencia, obxectividade, imparcialidade e non discriminación están totalmente ausentes, xa que se avalían cuestións totalmente subxectivas, como pode ser o grao de interese, a iniciativa, o esforzo, cos que o persoal público realiza o seu traballo. Señor conselleiro, gustaríame que na súa réplica me explicara como se mide o interese, como se mide a iniciativa e como se mide o esforzo. E gustaríame tamén que me contestara se secundar unha folga implica ter menos interese, ter menos iniciativa ou realizar un menor esforzo. Porque todo parece indicar que por aquí vai vir unha gran represión sindical sobre os empregados e empregadas públicos. Tampouco se contará coa participación da representación sindical para a aprobación dos sistemas de avaliación do desempeño. Poderíase falar durante unha hora dos aspectos negativos deste proxecto de lei, continuísta coa política de recortes e das privatizacións. Un proxecto de lei que ataca os máis elementais dereitos democráticos dos órganos de representación dos traballadores e traballadoras públicos. Un proxecto de lei que intenta lexislar para garantir a opacidade no acceso ao emprego público. Un proxecto de lei que non resolve ningún dos problemas e necesidades actuais e futuras dos servizos públicos, condicionando a propia existencia dos mesmos á estabilidade financeira. Un proxecto de lei encamiñado a perpetuar a precariedade laboral e salarial dos empregados e empregadas públicos, a fraude na contratación, a eventualidade, o exceso de carga de traballo, a deterioración dos servizos públicos, os nomeamentos a dedo, as privatizacións. Un proxecto de lei que non resolve a débeda salarial que a Administración ten cos traballadores e traballadoras públicos, que non resolve a recuperación dos dereitos perdidos. Ademais, o proxecto de lei favorece a falta de transparencia nos procesos selectivos e no proceso de avaliación do desempeño, crea indefensión dos empregados e empregadas públicos, así como da cidadanía en xeral, ao evitar a participación das organizacións sindicais nas comisións de valoracións de méritos, capacidades e actitudes. Pero a indignación chega ao límite cando un chega ao artigo 50. Nunca ningún goberno insultou tanto o seu pobo e a súa cultura. Señoras e señores do Partido Popular, o galego é o idioma de Galiza, é tamén a súa lingua oficial, o castelán é o idioma cooficial; o que vostedes están recollendo neste proxecto de lei son medidas de discriminación negativa para o noso idioma en favor do castelán. Quen ofende así o seu pobo non debería gobernar. Só por isto deberían presentar todas e todos vostedes e o Goberno que sustentan a dimisión por traizón ao pobo galego. Polo tanto, apoiaremos as emendas de devolución deste proxecto de lei e pregamos que, polo menos, no que é no texto, a partir de agora hai dúas cousas fundamentais que non poden dar lugar nunca a unha emenda: uns son os dereitos dos traballadores, o galego como lingua do noso pobo e a igualdade entre homes e mulleres. Nada máis, moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario Popular, señora Prado.
Moitas grazas, presidente. Señorías, saúdos ás persoas que nos acompañan na tribuna. Bos días, señor conselleiro. Gustaríame comezar a miña intervención cunha dobre felicitación: Dado que esta é a súa primeira intervención nesta Cámara como conselleiro, pois queremos felicitalo polo seu nomeamento. Dende o Grupo Parlamentario Popular consideramos que é unha honra formar parte do Goberno do presidente Feijóo, aínda que vostede xa non era alleo a esta tarefa, pois agora está nun escalón máis alto. E consideramos que é unha honra porque, péselle a quen lle pese, señor conselleiro, o presidente Feijóo e as persoas que formaron parte e forman parte do seu goberno inauguraron en Galicia e en España no ano 2009 unha nova forma de facer política. Unha política acorde cos tempos que algúns non eran capaces de ver: a política da austeridade, a política de facer máis con menos, a política das cousas importantes por riba das superfluas, a política da cidadanía por riba da burocracia, a política do mantemento dos servizos públicos a custa de gastar menos na Administración; algo que algúns daquela criticaban e moitos predican agora. Eu lembro cando hai seis anos algúns coa boca pequena negaban a crise e coa grande chamábanlle ao presidente "Alberto I, o Austero". Facían mofa das políticas de austeridade cada vez que se reducía unha partida de gasto superfluo, chamábanlle o "chocolate do loro". Pero mentres o Goberno do Partido Popular de Galicia non perdía de vista o traballo, a responsabilidade e o esforzo que tiña que facer por sacar a Galicia da crise na que outros nos tiñan metido. E con esa responsabilidade o Goberno do Partido Popular, da man da cidadanía, conseguiu poñer a Galicia nos primeiros postos de comunidades autónomas máis solventes de España. Péselle a quen lle pese, señor conselleiro. E, como dicía Paulo Coelho, "el mundo cambia con tu ejemplo, no con tu opinión". A segunda felicitación do Grupo Parlamentario Popular [[Murmurios.]] , señor conselleiro –como ve xa lles está pesando–. pois a segunda felicitación, señor conselleiro, é polo proxecto de lei que hoxe estamos a debater. Non faga caso do ruído da oposición, non faga caso da apocalipse que vaticinan algúns, xa que a fin do mundo vai chegar, pero como quen organiza é Alternativa Galega de Esquerda aínda non temos data, así que tranquilidade. Pois ben, falemos agora do Proxecto de lei de emprego público de Galicia, que establece un marco común que afectará 120.000 empregados e empregadas públicos na nosa comunidade autónoma. Estamos ante unha lei que, aínda que algúns se empeñen en negalo, nace dun longo período de elaboración, de negociación cos sindicatos, porque o primeiro borrador que se lles entregou ás organizacións sindicais, señor conselleiro, –algúns non o saben e está ben que o recordemos– é do 12 de abril de 2013. Vai facer case dous anos que as organizacións sindicais tiñan este borrador. E a partir desa entrega fixéronse moitas e múltiples reunións, non só coa conselleira que o precedeu a vostede no cargo, senón tamén moitas de xeito formal e que forman parte da axenda, pero moitas tamén informais coa Dirección Xeral de Función Pública. E a través desas reunións incorporáronse á lei moitas das propostas dos representantes sindicais. Con posterioridade á votación, na mesa de negociación incorporáronse tres reivindicacións, as tres reivindicacións máis importantes que facían as organizacións sindicais. En primeiro lugar, a supresión do denominado "plus de altos cargos da Administración". Galicia é a primeira comunidade autónoma que suprime por lei este complemento para ex altos cargos aprobado polo Goberno bipartito. En segundo lugar, establecemento dun fondo para recuperar a paga extra de decembro de 2012 e a reposición do complemento específico en pagas extras. E, en terceiro lugar, a cobertura con carácter xeral das xefaturas de servizo por concurso específico. Por tanto, sorprende a este grupo que algúns falen de lei antiemprego público cando recolle as tres demandas estrela que facían os sindicatos, ademais doutras oitenta e cinco que vostede acaba de comentar. ¿Aínda alguén pode manter que non se recolleron na lei as demandas dos representantes das traballadores e dos traballadores públicos, que non houbo negociación? Como acaba de dicir o señor conselleiro, incorporáronse máis de cento cincuenta alegacións, tanto de organizacións sindicais como doutros organismos. É certo que non se recolleron todas. Pero é que a negociación non obriga a recoller todas as propostas, obriga a negociar e a chegar a acordos, e polo que acabamos de ver cento cincuenta propostas recollidas non son poucas. Porque claro que houbo propostas sindicais que non foi posible asumir, porque, por exemplo, algunhas non eran acordes co establecido no EBEP, como, por exemplo, a que pretendía deixar "a extinguir" todo o persoal indefinido non fixo; cuestión esta que mesmo vulnera os principios constitucionais de acceso á función pública. Noutras cuestións, a lei foi mellorando a medida que avanzaron as negociacións e a medida que se reflexionaron as demandas. O que sucede, señorías, é que os sindicatos non pecharon co seu voto o final da negociación, pero o Executivo valorou as súas demandas máis aló da negociación e incorporou estas cuestións antes da súa entrada nesta Cámara. E unha vez que entra nesta Cámara, é certo que os grupos parlamentarios recibimos a organizacións sindicais, asociacións, colexios profesionais, pero non viñan dicindo que a lei era malísima, que a lei era pésima. Eu non sei o que lles contaron aos grupos da oposición, eu sei o que me contaban a min e a compañeiros que estiveron nesas reunións. Había reivindicacións pois, por exemplo, para a creación de escalas específicas. Cada un vén propoñer a súa demanda, lexítima por outra banda, pero unhas recolléronse nas emendas parciais do Grupo Parlamentario Popular e outras pois non, pois porque non, ao mellor porque a lexislación non permitía que esas demandas se incorporasen á Lei de emprego público, pero non porque estivesen absolutamente en contra dunha lei, como vostedes din aquí, que enfronta a todo o mundo e na que todo o mundo non está de acordo. Non, iso é absolutamente falso. A señora Díaz preguntáballe ao conselleiro de por que non se inclúe unha memoria económica do impacto económico que tería o incremento de dúas semanas na licenza de maternidade e paternidade. E que esa é unha proposta do Partido Popular, é unha emenda do Partido Popular, e non pode vir á Cámara un informe de impacto económico dunha medida que propón este grupo vía emenda parcial. Así que dificilmente poden incorporar un informe económico. Dicía que hai unha brecha entre as mulleres que acceden aos altos cargos. Mire, hai un informe, señora Díaz, e a vostede, que é moito de ler informes, eu recoméndolle que lea un do 19 de setembro de 2014, no que se di que a Xunta de Galicia iguala o número de mulleres altos cargos cos de homes. De 851 persoas con alta responsabilidades na Xunta de Galicia, 423 son mulleres e 428 son homes, é dicir, o 50 %, señora Díaz, cando no ano 2009 estabamos en niveis do 30 %. Por tanto, o compromiso coa taxa de igualdade do Partido Popular está máis que xustificado con feitos, non con palabras. Dicía eu que a lei segue o seu proceso de perfeccionamento unha vez que entrou na Cámara. Por iso ese traballo aínda non rematou, aínda quedan os traballos de ponencia, de negociación dos grupos parlamentarios. E créanme, señorías, que o Grupo Parlamentario Popular será o último en levantarse desa mesa, intentaremos negociar ata a última emenda, e espero que o resto dos grupos teñan a mesma actitude. Nós, pola nosa banda, intentaremos mellorar todo o que se poida esta norma, porque cremos e pretendemos a mellor Lei de emprego público para os mellores empregados públicos de Galicia, co fin de acadar os mellores servizos públicos en beneficio da cidadanía. Os empregados públicos teñen amosado moita máis responsabilidade da que teñen amosado vostedes ata o de agora, porque son conscientes da situación que se ten vivido neste país nos últimos anos. E fixeron un esforzo, ao igual que o fixeron moitos empregados e empregadas da empresa privada, moitos autónomos, moitos pequenas e medianas empresas. E eles tamén fixeron un esforzo que agora coa recuperación económica vai ser posible chegar a que recuperen o seu poder adquisitivo a niveis retributivos pouco a pouco, claro que si. Algunhas preguntaban porque a lei non di eses prazos. Eu recoméndolles que lean a disposición transitoria décimo primeira, porque aí especifica os prazos, di que no ano 2015, pon o "2015", que eu non sei se algunhas non len a lei ou non sei, pero pon o ano 2015 para a recuperación da primeira parte da paga extra e pon que se crea un fondo de recuperación. E vostede que si a leu, señora Paz, eu xa sei que vostede a leu, pero algunhas que non a leron deberían ler a disposición transitoria décimo primeira, porque fala dun fondo durante os tres próximos períodos orzamentarios, e dá como máximo tres anos. Así que aquelas que non ven prazos na lei deberían lela. E tamén, señor conselleiro, convirá comigo en que non leron a lei aqueles que manifestan que hai indefinición na previsión de postos de libre designación, porque non é certo, porque a libre designación vaise reducir practicamente a subdireccións xerais e a secretarios de altos cargos, que precisamente é o que estableceu o bipartito na Lei 13/2007. Tamén critican o incremento do persoal eventual. Ben, xa sei que non lles gusta que lles falemos do bipartito, pero é que resulta inevitable comparar neste ámbito cal foi o comportamento do actual Goberno, cunha redución do 33,9 % do persoal eventual, respecto do Goberno anterior. Estamos en 2015 a niveis do ano 2004. E unha cuestión da que xa falei ao inicio da miña intervención: nun contexto de crise e baixada de orzamento o Goberno do Partido Popular asumiu o compromiso de gastar menos na Administración e no Goberno para poder dotar de máis recursos os servizos destinados aos cidadáns. Señorías, falaban tamén do establecemento do réxime xurídico esencial do persoal directivo da Administración autonómica. Pois ben, isto non sei se tampouco é que non leron a lei, porque non é unha lei cun texto autoritario e totalitario, nada diso, porque o desenvolvemento do concurso específico farase mediante decreto e con participación sindical mediante negociación. Señora Sestayo, se hai algunha rectificación que facer na norma porque hai algunha disfunción entre algún artigo non lle corresponde ao Goberno facelo; a lei xa está na Cámara e corresponde aos grupos presentar as emendas correspondentes para facer esas rectificacións das que vostede está a falar. No que ao persoal directivo se refire, convén recordar que o texto que hoxe debatemos é máis restritivo que a normativa estatal vixente, o Estatuto básico do empregado público, aprobado en ámbito estatal por tres das catro organizacións sindicais desta comunidade autónoma: Comisións Obreiras, UXT e CSI-CSIF, así como o establecido nesta materia pola Lofaxga, que tamén foi aprobada polos tres sindicatos que acabo de mencionar. Igualmente, este proxecto de lei vén afondar nalgunhas das medidas que se teñen afrontado nos últimos anos, como o impulso do concurso de traslados. Por primeira vez, fíxase por lei a flexibilización horaria ou o teletraballo. Algúns critícano, pero os funcionarios e funcionaras e os traballadores e traballadoras que están disfrutando desa posibilidade de conciliación a través do teletraballo saben que é unha medida importante e fundamental. Tamén a estabilización da plantilla da Xunta de Galicia. Por primeira vez, a lei procede á conversión de laborais fixos a funcionarios. Señorías, o Goberno galego nestes seis últimos anos ten demostrado que valora o traballo do persoal ao servizo da Administración, que o respecta e que considera que son fundamentais para a prestación dun servizo público de calidade. Dende o inicio da crise Galicia é a Comunidade que mantivo máis estable o seu número de efectivos. A baixada foi dun 0,6 %, mentres que no resto das comunidades autónomas foi do 1,2 %; é dicir, Galicia reduciu a metade do que reduciron o resto das comunidades autónomas e do Estado en xeral. Coa mesma evolución que a media das comunidades autónomas, Galicia tería case tres mil efectivos menos. E, ben, xa sei que non lles gusta pero voulles dar o dato de Andalucía. En Andalucía, en dous anos, suprimiron 18.000 postos de traballo de empregados e empregadas públicos. Se Galicia seguira esa mesma senda hoxe teriamos 5.200 empregados e empregadas públicos menos. E agora quixera facer tamén mención a tres falsidades que se dixeron sobre a lei: En primeiro lugar, sobre o ámbito da aplicación e as fundacións. É absolutamente falso que a lei deixe fóra do ámbito de actuación as sociedades públicas e fundacións dependentes. Isto xa se regulou en 2010 coa Lofaxga, unha lei que foi apoiada –como dixen– polos principais sindicatos, agás a CIG. En segundo lugar, outra falsidade sobre servizos mínimos e folga. Non é certo que haxa unha regulación abusiva dos servizos mínimos; ao contrario, agora hai pronunciamentos xudiciais claros ao respecto. E a algunhas que lles gusta tanto ler sentenzas, eu recoméndolles que as lean pero de todo, non só daquilo que lles interesa. E unha terceira falsidade é sobre a avaliación e o desempeño. É falso que a avaliación e o desempeño presenten un nesgo de control das persoas. En ningún caso o proxecto establece unha avaliación subxectiva do empregado público por parte do superior; ao contrario, a lei establece que ese sistema de valoración se establecerá nun regulamento posterior e que, en todo caso, nese proceso de regulación participarán as organizacións sindicais, como non podía ser doutra maneira. Remato, señorías. A vixente lei é de 1988, isto é, ten case trinta anos. Hoxe estamos a falar dunha lei que busca a modernización e a racionalización da función pública, incorporando medidas de simplificación administrativa; unha lei que introduce un marco común para todas as administracións da comunidade autónoma; unha lei que pretende adaptar a lexislación ao Estatuto básico do empregado público de 2007. Señorías, o Grupo Parlamentario Popular non vai aceptar a devolución deste texto normativo, estamos ante unha lei do século XXI para unha sociedade do século XXI. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Prado. Réplica dos grupos emendantes. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galgo, señora Paz.
Grazas, señor presidente. Bos días ás persoas que nos acompañan desde o público, que seguramente en moitas das intervencións que escoitaremos a posteriori en relación coa ILP que vai defender a promotora veñen desmontar o que acaba de dicir na súa intervención a señora Prado. Este proxecto de lei nin vai modernizar a Administración pública, porque nos leva a unha administración pública –como dixen con anterioridade– máis propia do século XIX, só lle faltan as cesantías, que do século XXI, e moito menos vai contribuír a blindar os servizos públicos. Elas e eles falarán fundamentalmente do servizo público de ensino, que é un dos que máis sufriu os recortes. E esta lei non só vén consolidar os recortes nos dereitos do persoal, dos que xa se falou aquí en intervencións anteriores, senón que tamén vén consolidar os recortes na prestación dos servizos públicos, as amortizacións de postos de traballo, e ven consolidar a non restitución a través das taxas de reposición dos empregados públicos que se perden. E como a señora Prado di que non lemos, eu trouxen o proxecto de lei para ler literalmente, ademais, o que di o proxecto de lei, e vou dar só catro pinceladas de por que imos cara a unha administración teledirixida, non cara a unha administración de empregados públicos ao servizo da función pública, senón ao servizo do Goberno. Parece que o Partido Popular, a través da creación do persoal directivo, prefire ou pretende crear un corpo de elite unicamente ao servizo do Goberno. Miren, no artigo no que se regula o persoal directivo dise que se creará un réxime específico para o persoal directivo, que se fará por decreto do Consello da Xunta. Pero na lei non se deixan establecidos criterios en relación nin de como é o acceso á condición de persoal directivo, nin como son a provisión de postos de traballo do persoal directivo. Cousa que, por certo, non debe ser tan ilegal porque nas lexislacións doutras comunidades autónomas, como na Comunidade Valenciana –tamén gobernada polo Partido Popular– ou na das Illas Baleares –tamén gobernada polo Partido Popular–, si que se regula. E hai que dicir que para o Bloque Nacionalista Galego resulta ademais escandaloso que no artigo 34 se permita que das entidades instrumentais da Xunta de Galiza poida mesmo ser persoal directivo persoas que nin sequera son traballadores da Administración pública; é dicir, a calquera militante do Partido Popular que atopen pola rúa pódeno poñer de persoal directivo dunha entidade empresarial. A respecto da libre designación, polo tanto, da discrecionalidade na Administración pública, é certo a medias o que dixo vostede, señor conselleiro. Vostede dixo que se restrinxía o uso das libres designacións, pero, sen embargo, o que pon literalmente é que pode atinxir "as subdireccións xerais ou equivalentes, as secretarías de altos cargos e, excepcionalmente, aqueloutros postos de traballo de especial responsabilidade ou cualificación profesional que se determinen nas relacións de postos de traballo". Polo tanto, queda absolutamente en función da arbitrariedade da decisión da Xunta de Galiza na elaboración das respectivas RPT o establecemento de cales son por libre designación. E por se non fora pouco e non chegara para a discrecionalidade por parte da Administración pública a libre designación aínda inventan vostedes o tema este dos concursos específicos, que, efectivamente, non me dá tempo porque temos tempo limitado, pero se unha le o artigo 91 tamén ve que é unha fonte inesgotable de discrecionalidade na utilización da Administración pública. E, finalmente, señoras e señores deputados, quero reiterar que por parte do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego mantemos a nosa emenda á totalidade de devolución desta lei por tres razóns fundamentais: porque é unha lei que non só non moderniza a Administración, senón que, como xa dixemos en varias ocasións, a retrotrae a momentos pretéritos da historia; é unha lei que vulnera flagrantemente o dereito á negociación colectiva dos empregados públicos, como xa explicamos anteriormente; é unha lei que consolida a política da Xunta de Galiza en tres ámbitos que foron sistematicamente criticados a través de sentenzas xudiciais, como é o tema dos dereitos económicos dos empregados públicos, a vulneración dos dereitos do convenio colectivo e mesmo os dereitos lingüísticos do pobo galego, como puxemos de manifesto con anterioridade; é ademais unha lei que desde o punto de vista de avanzar é unha auténtica chapuza no que ten que ver...
Remate, por favor.
...coas escalas que se establecen. E, polo tanto, non só non dá ningunha solución aos eventuais problemas que poida ter actualmente a función pública, senón que o único que é é un instrumento para facela máis ao servizo do poder e menos ao servizo da cidadanía. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Paz. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, señora Díaz.
En primeiro lugar, sinalar que Alternativa vai manter a súa emenda de devolución, señor conselleiro, e mesmo tamén vai apoiar favorablemente as emendas que teñen presentadas os outros dous grupos da oposición. Pero si que me gustaría responder a algunha das consideracións que fixo a señora Prado, porque si que quero incidir na preocupación que reflicte esta norma para Alternativa Galega de Esquerda: En primeiro lugar, señora Prado, vostede, aínda que xogue coas palabras, sabe perfectamente que hai unha obriga completamente legal, porque así o exixe a Lofaxga, de incorporar un informe económico de impacto económico a esta norma. Eu puxen un exemplo, puxen o exemplo da maternidade e a paternidade, o problema é a modo de exemplo, supoño que vostede me comprende perfectamente. E seguro que coincide co informe da Asesoría Xeral, que di que esta norma carece dese informe preceptivo. Porque a primeira cuestión, e eu si que lin a norma e citeille ademais os 17,5 millóns de euros para este ano, esquecinme do fondo de continxencia, pero falei directamente das cantidades que se consignan, é que non son para a aplicación da norma, son para a aplicación duns dereitos que teñen acadados mediante sentenza os traballadores e traballadoras públicos. Por tanto, temos dereito e, ademais, é unha obriga legal que conste como tal na propia norma. En segundo lugar, o que vostede fixo tamén agora mesmo respecto da banalización dun dereito constitucional dun estado moderno como é o dereito da folga tamén é perigoso, señora Prado. Porque unha cuestión é que unha sentenza a posteriori despois do exercicio da folga diga o que diga respecto dos servizos mínimos, e outra cousa é que vostede pretenda que a Xunta de Galicia se converta xa en xuíz e parte, e nos diga xa, porque ademais aparece no nomenclátor da propia norma como algo substancial, cales son as medidas –e dio literalmente– que deben de adoptarse para estes servizos mínimos. Ben, isto é incorrectísimo e, ademais, xera unha vulneración de dereitos fundamentais. Vostedes non poden ser, afortunadamente, xuíz e parte. E, por suposto, deixémoslles aos tribunais que digan o que digan sobre os servizos mínimos. Hai elementos máis que preocupantes, señora Prado, e vostede ademais sábeo, e queda reflectido nese informe, ao que é certo que vostedes lle contestan –á Asesoría Xurídica, refírome– dicindo que non comparten as recomendacións que lles fai. E entón, para falar claramente de quen vai ser, como vai ser o mecanismo de avaliación do persoal público, contestan por escrito que se vai arranxar a través dun regulamento. Vostede vai coincidir comigo seguramente, señora Prado, aínda que non coincidamos no modelo político de administración pública e moito menos dos dereitos dos traballadores e traballadoras públicos, en que esta técnica é aberrante. Por non dicir que son aberrantes cuestións concretas, como no que atinxe a retribución do persoal por obxectivos, que nos diga alguén do Partido Popular aquí quen vai ser a persoa que mida ese rendemento. Porque estamos diante da prestación de servizos públicos, non estamos en Telefónica; xa ten complexidades Telefónica, e, por certo, perde case todas as demandas que ten por estas cuestións de produtividade por obxectivos, canto máis para incorporar este elemento disonante na Administración pública. Por tanto, dígasenos claro, é dicir, os traballadores e traballadoras públicos teñen dereito a saber quen vai ser quen controle ou fixe os obxectivos para a retribución. Porque vostede sabe –e eu non creo que sexa unha norma totalitaria, creo que é unha norma (e xa o dixen) propia do neoliberalismo radical– que non concordo. Fíxese: se miro cara a atrás o modelo que definían García de Enterría –que foi citado aquí– e outros non ten nada que ver con isto. Fíxese o que lle estou dicindo: perigosísimo. Isto é a liberalización absoluta da Administración pública, é un paso cara a adiante, é –xa o dixen– privatizar a Administración pública. Por tanto, en total desconformidade. Outra cuestión que foi apercibida por parte do informe da Asesoría é a provisión de postos. Na redacción que fan vostedes, non vostede, que fai neste caso o Executivo, o que está sinalando exclusivamente di que se proverán os postos de maneira obxectiva. ¿Como é de maneira obxectiva, señora Prado? Díganolo, ¿como é de maneira obxectiva?
Remate, por favor, señora Díaz.
Porque vostede sabe que tanto as retribucións como a perda de retribucións, como a avaliación, como o ascenso na carreira profesional só para uns poucos, dende logo, quedan absolutamente indeterminados. E, por outra parte –finalmente–, respecto dos datos que vostede daba, paréceme moi ben respecto da parte executiva, pero que seguro que confía –e téñoo literal– que non mente o informe de impacto de xénero cando di que hai unha "asincronía absoluta" nas políticas de igualdade da Xunta de Galicia.
Moitas grazas, señora Díaz. Polo Grupo Parlamentario Socialista ten a palabra a señora Sestayo Doce.
Grazas, presidenta. A verdade é que pensaba que iamos ter un debate máis enriquecedor, pero visto que o único argumento da señora Prado é que o Partido Popular debe constituír o exemplo e todo o demais queda descualificado, bueno, pois creo que non hai moito máis que debater respecto do exemplo do partido da Gürtel. Así que seguirei, señor conselleiro, desgranando as cuestións porque seguimos pedindo a emenda á totalidade. Bueno, o certo é que presentamos cento oitenta e unha emendas e, polo tanto, haberá posibilidade de debater e de enriquecer un texto. Ese texto que, como sinalabamos, porque ademais eu dáballe artigos en concreto e disposicións derradeiras cuxo teor literal adiaba –iso non debe de ser un erro posto que é o proxecto de lei publicado no boletín deste Parlamento, e polo tanto texto oficial–, adía eses anuncios que vostedes fan a dentro de tres anos, din que o regulamento se fará dentro de tres anos; dino distintas disposicións derradeiras e diferentes preceptos como antes lía. Polo tanto, esa é a evidencia do texto da lei. Preguntaban aquí quen pode dicir que os sindicatos non se senten representados. Todos, todos os sindicatos. Hai unha declaración unánime dos sindicatos na que din que esta lei se fixo de forma totalitaria e que non recolle os dereitos laborais, que, por outro lado, é evidente dado o corpo dun texto –insisto– que blinda os cargos a dedo. Eses blíndaos de forma inmediata, que seguirán con carácter indefinido nos seus postos segundo establece a lei, mentres que eses dereitos que anuncian para os empregados e empregadas públicos quedan para despois das eleccións autonómicas. Esta é a realidade dun texto legal, o que, salvo que se rectifique no debate plenario, só hai que saber ler. Pero, ademais, pasaron por aquí –creo que o saberá– decenas e decenas de colectivos de colexios profesionais con respecto xa simplemente á disposición adicional oitava. Como sabe, existe unha inadecuada –imos deixalo así para intentar ser respectuosa– clasificación dentro de determinados grupos para diversos colectivos de traballadoras e traballadores do sector público. No que respecta á disposición adicional oitava, só caben dúas apreciacións respecto das titulacións exixidas para o acceso a determinados cargos ou escalas da función pública: ou ben que existan erros manifestos nun descoido na redacción do Proxecto de lei de emprego público, toda vez que –insisto– son moitísimos os colexios profesionais que desfilaron e que ademais traían a Lei de titulacións, traían a normativa vixente en materia das funcións para as que as habilitaba a súa titulación, e a contradición en cambio co Proxecto de lei de función pública; ou ben é unha chapuza, que están a tempo de corrixir aceptando as emendas do Grupo Parlamentario Socialista e do resto dos grupos da oposición; ou ben é algo buscado a propósito para privilexiar –como denuncian algúns colexios profesionais– uns colectivos fronte a outros. Nós non imos facer xuízo de intencións sobre o que pretendían con esta disposición adicional oitava e outras. O certo é que existen contradicións claras entre o que permite a Lei de titulacións e o que permite a Lei de emprego público. Ademais, señor conselleiro, vostede antes facía algunha referencia respecto de anuncios de mellora para a igualdade de mulleres e homes, e simplemente, señor conselleiro, vaime permitir que lle recomende a lectura –e dígoo con respecto– da Lei de igualdade no traballo, aprobada por este Parlamento baixo o Goberno bipartito. Moitos deses anuncios que vostedes fan son vixentes en Galicia. Outra cousa que vostedes confunden, que non aplican as leis... ¿Como que non están vixentes? Non, están vixentes, simplemente deixan de aplicalas. Unicamente se vostede colle a Lei de igualdade, colle a Lei integral de medidas de violencia de xénero, colle a Lei de igualdade no traballo, e verá como son obrigatorios –sen ter que facer grandes anuncios porque xa están consignados na lei– dereitos para as mulleres, mesmo no eido da función pública. É o que ten a transversalidade da igualdade. O que pasa é que o seu partido segue empecinado en proceder de novo á reforma da Lei do aborto, a que contestamos, seguimos contestando toda a sociedade na rúa, e supoño que agora se volverán alinear esta fin de semana e terán festa co Foro da Familia. Bueno, pois non entenden que esas leis vixentes son de aplicación, señor conselleiro, e que non se trata de ningún anuncio.
Remate, por favor, señora Sestayo.
Por tanto, o Grupo Parlamentario Socialista mantén a emenda á totalidade contra un proxecto de lei que consideramos arbitrario, inxusto e profundamente retrógrado e que, ademais, contén erros manifestos no seu articulado e disposicións derradeiras. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas. Continuamos co desenvolvemento da orde do día, co punto 2. Debate de toma en consideración da Proposición de lei, de iniciativa lexislativa popular, de medidas para restituír os dereitos laborais, profesionais e retributivos do profesorado e mellorar a calidade do ensino en Galicia
Para a presentación e defensa da proposición de lei ten a palabra don Anxo Louzao Rodríguez, a quen lle rogo que se achegue á tribuna dos oradores. Prego ao vicepresidente primeiro da Cámara que se achegue a recoller o señor Louzao á porta de entrada do hemiciclo. Benvido, señor Louzao. Ten vostede, para a súa intervención, un tempo de quince minutos. Moitas grazas.
Señora presidenta, señores deputados, señoras deputadas, bo día. Bo día tamén a unha representación –xa que se nos imposibilitou que puideramos asistir todos os membros que promovemos esta iniciativa–..., pero, bueno, en todo caso, bo día a esta representación. E quero dar tamén as grazas na medida en que tivo un traballo importante para hoxe facer posible a defensa desta ILP. Quixera, en primeiro lugar, agradecerlles ás 22.918 persoas que fixeron posible coa súa sinatura que hoxe esteamos aquí no Parlamento dándolles voz ás súas propostas e reivindicacións. Moitas grazas a todos e a todas. Nestes últimos anos, co pretexto da crise económica, o ensino público foi algo de graves, numerosos e incesantes ataques; estivo e está de rebaixas e en continúa liquidación. O Partido Popular impuxo unha política educativa fundamentada na destrución do ensino público e na ampliación dos novos concertos, incluídos os que segregan o alumnado por razón de xénero; unha política educativa que persegue e despreza o ensino en galego, recorta os dereitos laborais e salariais do profesorado, desprestixia o seu traballo, limita o dereito á educación e elimina a igualdade de oportunidades; unha política educativa encamiñada a conformar un sistema educativo máis clasista, segregador, mercantilista e españolizador. Sufrimos unha administración educativa insubmisa ás resolucións xudiciais que ten no seu haber numerosas sentenzas en contra da súa actuación; unha consellería que obstaculiza o traballo do Valedor do Pobo, que non atende os ditames do Consello Escolar de Galiza e que mingua a capacidade de negociación da mesa sectorial; unha consellería prepotente, autoritaria e antidemocrática que usa o portal web institucional para atacar o profesorado e os seus representantes; unha consellería submisa aos mandatos de Madrid, que non dubidou en utilizar o profesorado e o ensino galego como laboratorio experimental da política máis reaccionaria e antigalega do Partido Popular; unha consellería que planifica e actúa en función dos intereses da patronal do ensino concertado e da xerarquía eclesiástica. Todos os avances acadados, como a gratuidade dos libros de texto, o acordo retributivo do profesorado, a ampliación dos cadros de persoal dos centros de infantil e primaria, a redución do horario lectivo do profesorado, o dereito do persoal substituto a cobrar os meses do verán e a ampliación das licenzas por estudos foron liquidados polo Partido Popular. Pero tamén suprimiu a suspensión dos concertos educativos aos centros que segregan o alumnado por razón de xénero e o deber de impartir matemáticas e o 50 % das materias en lingua galega. Eliminou o Programa de Preescolar na casa única e exclusivamente por ser un programa integramente en galego, suprimiu e degradou os servizos escolares no rural, pechou escolas, agrupou o alumnado de diferentes idades nunha mesma aula e suprimiu especialistas. Mentres, concertaba novas unidades e incrementaba o número de alumnos por aula. Estes anos foron unha afronta constante ao profesorado. O autoritarismo, a falta de diálogo, e xa non digamos de negociación, foron a constante e a marca distintiva da Consellería de Educación. Actuou de maneira errática e irresponsable na convocatoria de resolución do concurso xeral de traslados, puxo en cuestión o traballo docente, con continuas actuacións, declaracións e ataques ao profesorado e aos seus representantes. A mensaxe de desprestixio do profesorado repetidamente trasladada á opinión pública tivo como obxectivo terxiversar a realidade para culpabilizarnos das consecuencias producidas pola falta de medios e polos permanentes recortes cos que o Goberno galego golpea os servizos públicos. Os e as docentes, igual que o resto dos empregados e empregadas públicos, vimos minguados e arrebatados os nosos dereitos laborais, salariais e profesionais. Os nosos salarios foron reducidos nun 20 % desde o ano 2009, de tal maneira que, por exemplo, un mestre ou mestra sen ningún sexenio desde o ano 2010 acumula unha perda do seu salario de 24.026 euros; e un profesor ou profesora do corpo de secundaria, con cinco sexenios, acumulou desde o ano 2010 unha perda de 42.005 euros. Suprimíronnos a paga extra de decembro do ano 2012 e continuamos con ela reducida. Ampliouse o horario lectivo, obrigóusenos a realizar funcións alleas á nosa profesión, reducíronnos os salarios por estar enfermos e liquidáronnos a xubilación LOE. Podemos afirmar que a destrución do emprego no ensino público foi devastadora. Nos últimos catro anos só saíron á oferta pública 485 prazas, mentres se xubilaban máis de 4.000 profesores e profesoras. Hoxe máis de 1.200 docentes imparten materias das cales non son especialistas, aumentaron as itinerancias e os contratos a tempo parcial, moito profesorado interino foi despedido e outro pasou a ser substituto. Suprimíronse, así, máis de 10.000 postos docentes, incidindo negativamente na calidade do ensino e na actuación contra o fracaso escolar. Os permanentes e graves recortes significaron maior desigualdade social, empeoramento da calidade do ensino, limitación do acceso á educación, encarecemento dos servizos complementarios, supresión da gratuidade dos libros de texto e unha deficiente atención á diversidade. Mais tamén supuxeron unha oferta insuficiente de prazas no primeiro ciclo de educación infantil e na formación profesional, non cubrir baixas do profesorado, reducir as bolsas de estudo e incrementar o custo das taxas universitarias. A aposta neoliberal está presente en todas as actuacións educativas do Partido Popular; a mostra máis evidente é a redución extrema dos orzamentos destinados á educación pública. Desde o ano 2009 decreceron en 680 millóns de euros, é dicir, un 33,5 %; cando as cantidades destinadas aos concertos educativos diminuíron en moito menor grao: dos 244 millóns que perciben, 49 millóns corresponden ao ensino non obrigatorio e 3 millóns aos centros que segregan. Esta política orzamentaria ten consecuencias demoledoras para a calidade do ensino e impide facer fronte ás necesidades escolares máis perentorias. A aprobación da LOMCE agravou este panorama demoledor de permanentes recortes, é unha contrarreforma sustentada na mercantilización e privatización da educación, no reforzamento da confesionalidade e nunha maior españolización do ensino. A LOMCE conforma un sistema educativo máis selectivo e clasista, desautoriza o profesorado, lamina a xestión democrática dos centros e subvenciona o descoñecemento do noso idioma. A LOMCE segrega o alumnado mediante itinerarios, reválidas e titulacións distintas no ensino obrigatorio; e nega un ensino galego, un ensino científico e un ensino laico. É en esencia un modelo educativo neoliberal ao servizo das clases dominantes pagado polo erario público. A súa aplicación, amais de non observar os trámites legais por servilismos aos mandatos do ministerio Wert, está supondo un despropósito e unha chambonada absoluta que está a provocar desconcerto no profesorado e anomalías no funcionamento dos centros. O razoábel e normal sería paralizar a súa aplicación, pois todos e todas sabemos que é unha lei sen futuro. A imposición do Decreto 79/2010, para o plurilingüismo, supón un atentado contra a normalización lingüística e procura reducir aínda máis o ensino en galego. Eliminou o ensino na nosa lingua na educación infantil e nos ámbitos españolfalantes e prohibiu a ensinanza en galego das materias técnico-científicas que, no entanto, se poden impartir en inglés. [[Murmurios.]] Se calan, pois a verdade é que sería moito mellor. Ademais, seguramente non lle vén nada mal...
Siga vostede, por favor.
...ao ex conselleiro de Educación, pois de algo pode sacar algunhas conclusións. [[Aplausos.]] O actual Decreto do plurilingüismo supón unha verdadeira ameaza...
Silencio, por favor.
...para o futuro da nosa lingua...
Silencio, por favor. E vostede continúe, por favor, señor Louzao.
O actual Decreto do plurilingüismo supón unha verdadeira ameaza para o futuro da nosa lingua e nin sequera garante que o alumnado teña competencia suficiente para o seu uso. Mais o desleixo e a cruzada do Partido Popular contra o idioma non se limita exclusivamente á aplicación deste decreto, senón que ten deseñada toda unha ruta para o seu exterminio. Por iso, entre outras ofensivas, suprimiu a obriga de, como mínimo, realizar unha das probas en galego para acceder á función pública, despediu o profesorado que impartía os cursos Celga, suprimiu a liña en galego en educación infantil, reduciu as axudas aos equipos de normalización e desmantelou o modelo educativo das galescolas. Hoxe temos máis de trinta sentenzas por despedimentos improcedentes e nulos do profesorado do Celga que realmente veñen confirmar a actuación represiva e ilegal da Consellería de Educación. O conselleiro de Educación debe rematar coa actitude vengativa e persecutoria contra este profesorado e readmitilo, unha vez que o Tribunal Superior de Xustiza de Galiza declarou nulos os despedimentos e confirmou a actuación ilegal e represiva da Xunta. A desconsideración para a lingua galega, malia a galopante perda de falantes, nomeadamente entre a rapazada e a mocidade, constátanse en que o diñeiro destinado nos orzamentos da Xunta decreceu desde o ano 2009 nun 67 %. A normalización lingüística para o Goberno Feixóo só se merece o 0,0007 % dos orzamentos da Xunta. Este panorama educativo desolador foi o que levou a CIG-Ensino a presentar esta iniciativa, que, de ser aprobada e efectivizada, significaría un verdadeiro cambio educativo e serviría de alicerce e revulsivo para podermos dotar doutro sistema educativo. Esta iniciativa lexislativa popular parte duns principios básicos, como son a elaboración dunha lei galega de educación ao servizo dos intereses e das necesidades de Galiza, en sintonía coa nosa realidade social, cultural, económica e lingüística; unha lei que garanta o dereito universal de todos e todas as galegas a unha educación pública que oferte prazas suficientes en todos os niveis educativos, elimine os concertos, prohiba os que segregan o alumnado por razón de xénero, derrogue a LOMCE e procure un ensino galego, laico, coeducativo e democrático. Ao longo do seu articulado e disposicións derrogatorias condénsanse unha serie de reivindicacións e a restitución dos dereitos que o profesorado vén reclamando, proponse un estatuto galego da función docente, demándase o restablecemento dos salarios e das pagas extras que nos foron reducidas desde o ano 2010 e a suba dos salarios, como mínimo, iguais ao IPC. Así mesmo, exíxese a percepción do cen por cento en situación de incapacidade temporal e a supresión das taxas de reposición, reclámanse ofertas amplas de emprego que, como mínimo, cubran todas as vacantes que se produzan, solicítase a dotación de persoal administrativo e doutro persoal non docente e tamén a restitución do horario lectivo do profesorado e a recuperación da xornada matinal reducida en xuño e setembro, conxuntamente co recoñecemento das enfermidades profesionais e eleccións sindicais por centro de traballo. Trátase dunha proposición de lei que ten como obxectivo a defensa e a mellora da calidade do ensino público como único garante de igualdade de oportunidades. Para acadar este propósito é imprescindíbel reducir as ratios de alumno por aula, ofertar prazas públicas suficientes de 0 a 3 anos, dedicar o 7 % do PIB á educación e dotar os centros de profesorado suficiente. Así mesmo, é necesario elaborar un plan de actuación preferente destinado a combater o fracaso escolar, garantir a atención á diversidade, asegurar a escolarización adecuada para o alumnado con necesidades específicas de apoio educativo e cubrir todas as baixas laborais que se produzan. É urxente ofertar suficientes prazas de FP no ensino público, ampliar e crear novas escolas de idiomas e dedicar os mecanismos necesarios para que as ensinanzas artísticas superiores poidan adscribirse á universidade. Hai que garantir e facilitar a escolarización no medio rural con todos os medios e recursos, asegurar a gratuidade universal dos libros de texto, de material didáctico, conseguir a gratuidade do uso do comedor e ofertar as actividades escolares gratuítas. É necesario xestionar democraticamente os centros e elixir de forma directa e democrática as direccións. A desgaleguización cada vez maior do sistema educativo, a perda de falantes e o retroceso do ensino en galego son preocupacións recollidas nesta iniciativa lexislativa popular. Por iso propoñemos diferentes medidas orientadas á plena normalización lingüística e a un ensino totalmente en galego. Reclámase con carácter de mínimos e inmediatos a aplicación do Plan xeral de normalización lingüística, a fixación duns currículos propios e o establecemento dun plan de formación para que o conxunto do profesorado imparta as aulas en galego. Para facer factibles todas estas medidas recollidas na ILP proponse a derrogación daquelas normas emanadas da Xunta de Galiza e perniciosas para o ensino público, para os dereitos do profesorado e para a normalización lingüística. A falta de capacidade política de Galicia para poder decidir e limítanos o poder lexislar sobre moitas cuestións que hoxe son competencia do Estado. Por iso a ILP recolle que se inste o Goberno central a derrogar diferentes reais decretos e leis, tales como a LOMCE, que son sustento legal de moitos dos recortes efectivizados nos servizos públicos e nos dereitos laborais e sociais. E remato. En definitiva, os obxectivos desta ILP son recuperar e restituír todos os dereitos laborais, salariais e profesionais que nos foron arrebatados ao profesorado durante estes anos; recoñecer e valorar a función docente, mediante o reforzamento do marco galego de negociación e da elaboración do Estatuto do profesorado galego. Con esta ILP pretendemos contribuír a termos un sistema educativo verdadeiramente galego e unha educación pública de calidade, inclusiva, equitativa, gratuíta e universal, imprescindible para conseguir unha sociedade más igualitaria, xusta e democrática. Precisamos un sistema educativo inserido na nosa realidade nacional, para que dea resposta acaída ás necesidades de educación na Galiza; un sistema educativo que destine os orzamentos e os recursos necesarios á educación pública, que remate coa privatización e camiñe cara a absorber todas as competencias en materia educativa; un sistema educativo público, galego, gratuíto, laico e democrático ao servizo do pobo galego, que forme cidadáns e cidadás libres e contribúa á necesaria transformación da nosa sociedade. Esta é a finalidade de presentar esta ILP, para a cal solicitamos o apoio de todas e todos os deputados deste Parlamento. Moitas grazas.
Moitas grazas. Grazas, señor Louzao. Pode permanecer no escano ata o momento de remate deste debate. Rolda dos grupos parlamentarios. Comezamos polo Grupo Parlamentario Mixto. Ten a palabra a señora Iglesias Sueiro.
Bo día. Grazas, presidenta. A toma en consideración desta proposición de lei de iniciativa lexislativa popular vai contar co noso voto favorable porque entendemos que o dereito a unha educación pública –desculpen pola voz– e de calidade debe ser o piar do Estado do benestar, e que a inversión en educación é, sen dúbida, a máis rentable que fai unha sociedade que aposta pola calidade de vida das súas cidadás e pola integración na colectividade de todas e todos, con garantías de éxito, pola formación integral en condicións de igualdade e pola paz social. Esta iniciativa recolle na súa esencia os principios da escola republicana da II República: unha escola gratuíta, obrigatoria e laica, de calidade, que recoñecía a liberdade de cátedra e propuña unha nova pedagoxía baseada no traballo. É importante destacar que o plan de maxisterio republicano –plan profesional– contaba con catro anos de carreira: os tres primeiros de formación, e o cuarto de prácticas. O obxectivo era dignificar o ensino público a través dun profesorado ben formado. Profesionais que despois foron purgados polo franquismo e substituídos por persoas carentes de formación, pero afíns ao réxime, e que devaluaron a figura do mestre; figura que, pola contra, puxo en valor a II República e que é un dos cernes desta iniciativa. A mestra e a nena foron, e son nesta iniciativa, os primeiros cidadáns. A obra Escola da Generalitat da II República fixo de Cataluña un país líder en pedagoxía en toda Europa, pese ao curto período de tempo no que puido actuar e ás dificultades que impoñían as sacudidas políticas deste período histórico. Un sistema escolar inspirado nos valores das liberdades das nenas e dos nenos, no aproveitamento de todas as súas facultades e en espertar unha conciencia crítica, cívica e comprometida. "Escola para todas", era o principio que inspirou a política educativa dos gobernos progresistas da II República, desde o nacemento mesmo da súa proclamación, o 14 de abril de 1931, e así aumenta o orzamento educativo nun 50 %. Só no mes de xuño dese ano saíron a concurso 7.000 prazas de mestre e nun ano abríronse 13.000 centros educativos. Xa no século XVIII os enciclopedistas crían que un home ben informado era un home novo, e que o mal non era nada máis que unha consecuencia da ignorancia. Os ilustrados identificaban saber e instrución con progreso. Estas ideas son recollidas pola Institución Libre de Enseñanza e tamén por esta iniciativa. As institucións educativas republicanas mantiñan unha educación completa e sen prexuízos, que era a base dunha sociedade democrática e progresiva. Defendían a educación integral, é dicir, un cultivo do corpo e da mente; o desenvolvemento da razón e da ciencia; a saúde; a hixiene; o decoro persoal; o vigor físico; os sentimentos; os hábitos e os gustos estéticos. Defendían tamén a educación activa. Non podía considerarse as alumnas como suxeitos pasivos capaces de acumular os máis variados contidos, senón que debían participar activamente na aprendizaxe. E a educación mixta tamén foi un principio desde os niveis inferiores. E consideraba a escola republicana de vital importancia a cooperación dos docentes coas familias, dado que entendían que o labor educativo competía á escola e á familia. A educación na familia, a instrución na escola e a doutrina nos templos. Resumindo, unha escola pública, obrigatoria, laica, mixta, inspirada no ideal de solidariedade humana, onde a actividade é o eixe da metodoloxía. Unha das principais figuras históricas que nos deixou a II República é a figura do mestre, e un dos seus logros, que foi levado a cabo, é o intento de levar a instrución ao pobo. Esta preocupación por difundir a cultura e o progreso é a orixe dunha das cousas máis fermosas –segundo pensa esta deputada– que tivo lugar na II República, a orixe do Padroado de Misións Pedagóxicas, cuxo propósito era levar ás xentes, con preferencia as que habitan nas localidades rurais máis afastadas, o alento do progreso e as medidas para ser partícipes do mesmo, nos seus estímulos morais e nos exemplos do avance universal, de tal xeito que todos os pobos de España, aínda os máis afastados, participen das vantaxes e goces nobres reservados aos centros urbanos e ao ensino relixioso. O devandito padroado estableceu bibliotecas, organizou sesións cinematográficas –estamos falando dos anos trinta–, audicións radiofónicas e discográficas, exposicións reducidas de obras de arte e mesmo museos itinerantes. ¡Que altura de miras, señoras deputadas!, ¡que modernidade!, ¡que visión universal e de futuro con respecto ao ensino! Pensa esta deputada que retomar os valores republicanos no eido da educación é prioritario, imprescindible nestes tempos de desigualdades insoportables e de menoscabo da figura do mestre e mesmo do feito educativo e da cultura. Máis nada. ¡Saúde e república! Moitas grazas.
Moitas grazas. Polo Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, o señor Pombo Rodríguez.
Grazas, señora presidenta. Señoras e señores deputados, señoras e señores convidados da tribuna que nos acompañades neste 10 de marzo, o Día da Clase Obreira Galega, moi bo día. Señor portavoz da ILP en defensa dos dereitos laborais, profesionais e retributivos do profesorado e da mellora da calidade do ensino en Galiza, benvido ao Parlamento galego. O Grupo Parlamentario do BNG dálle a benvida á iniciativa lexislativa popular que hoxe sometemos á consideración deste Parlamento; iniciativa que chega co aval de 23.000 sinaturas e que vostede defendeu coa dignidade propia dese aval e coa dignidade propia da organización que vostede representa, Confederación Intersindical Galega, central maioritaria do ensino na Galiza. Señor Louzao, o BNG vai apoiar a toma en consideración desta ILP porque consideramos que o Parlamento galego debe defender ou restituír os dereitos laborais, profesionais e retributivos do profesorado, recortados na chamada "era Feijóo", e que debe mellorar a calidade do ensino en Galiza, deteriorada polas políticas de recorte da chamada era Feijóo. Señorías, a defensa dos dereitos do profesorado e a defensa da calidade do ensino debíana defender neste Parlamento todos os grupos parlamentares. Desde logo, para nós a educación supón un piar fundamental para o desenvolvemento e benestar da nosa nación. En consecuencia, o logro dun sistema educativo público de calidade é verdadeiramente galego, e para nós tórnase como a mellor fórmula. Estendendo o acceso á educación combateremos as melloras das desigualdades sociais. Por iso o BNG defende a toma en consideración desta ILP, porque defendemos un sistema educativo plenamente galego, planificado e ordenado en función das nosas necesidades e inserido na nosa realidade social, económica e cultural. O BNG defende esta ILP porque contempla medidas como un sistema educativo ao servizo público básico do noso país, que nós consideramos –este sistema educativo– fulcral para a transformación social, para a galeguización e para o desenvolvemento integral de Galiza, porque tamén esta iniciativa contempla a modificación do marco actual legal no ámbito educativo, que o BNG considera necesario modificar para poder posibilitar unha educación ao servizo dun estado plurinacional, pluricultural e plurilingüe do Estado español; Estado español, por certo, que reserva moitas das competencias que Galiza precisaría para podermos arbitrar unha política educativa propia. Señoras e señores deputados, todos aquí neste Parlamento din recoñecer o traballo do profesorado, todos din defender a calidade do ensino e ser partidarios incluso do fomento do noso idioma, mais a realidade educativa é outra. Na época Feijóo, lexislatura e media consumida, o Goberno galego liquidou avances acadados antes do 2009 tales como a gratuidade dos libros de texto, a extensión de comedores escolares, melloras retributivas do profesorado, eliminou centos de unidades escolares, pechou ducias de escolas e reduciu o cadro de persoal en arredor de 3.000 ensinantes. A realidade é un recorte constante de máis do 30 % do orzamento, que implicou a merma da calidade do ensino público –moi grave– e recortes laborais graves ao profesorado. É o modelo Wert que se aplica na Galiza sen vergoña; un ataque á deterioración da educación pública galega e de calidade. E, señoras e señores deputados, o BNG entende que esta ILP debe ser tomada en consideración porque Galiza precisa dunha lei de educación galega que garanta prazas suficientes no ensino público, recursos materiais e de profesorado tamén suficientes, e necesita modificar a lexislación educativa, prohibindo centros segregadores e eliminando ou facendo morta –ou que naceu xa morta– a propia LOMCE. O Goberno galego precisa poder asegurar un ensino público, laico, galego coeducativo e democrático, e para iso hai que cambiar esta lexislación. Debemos tomar en consideración esta ILP porque cómpre restituír a dignidade e o respecto dos profesionais do ensino, empezando polos seus salarios, que lles foron arrebatados desde o ano 2010; restituír, non dar o caramelo dunha paga extra que xa concederon os tribunais de xustiza, pero que aprazan ata o ano 2017. Debemos tomar en consideración esta ILP porque Galiza precisa de ofertas amplas de emprego. Nos anos da era Feijóo máis de 4.000 docentes se xubilaron e só 485 prazas foron convocadas; 3.000 postos de traballo pechados, e agora véñennos cun caramelo de 432, que parece que é a gran panacea. Debemos ofertar máis prazas e debemos tomar en consideración esta ILP porque a ensinanza na Galiza necesita profesorado preparado e formado para garantir unha renovación e unha innovación educativa e a galeguización do noso ensino. Debemos considerar esta ILP porque a escolarización no medio rural debe ser de calidade, non agrupando varios niveis de alumnos nunha soa clase. Debe haber un equipo necesario tamén no rural para garantir a mesma calidade que os nenos reciben nas propias vilas. Debemos garantir a xestión democrática dos centros e poñer o fincapé na xestión democrática. E, dado que o domingo pasado foi o Día da Muller, hai que lembrar que en primaria o 81 % dos ensinantes son mulleres, máis os directores, correspóndese co 22 %. Polo tanto, hai que poñer mecanismos favorecedores do plano da igualdade tamén no noso ensino. Debemos tomar en consideración esta ILP porque contempla medidas de fomento do uso da lingua galega no ensino e a galeguización dos contidos educativos. Señorías, a ILP defende a galeguización, pero tamén a defenden a Real Academia Galega, o Consello da Cultura Galega, o Plan xeral de normalización lingüística e a mesma mocidade, que hoxe na prensa falaba de que pedían máis galego no ensino. A sociedade galega tamén a defendeu o pasado 8 de febreiro, enchendo A Quintana e rúas próximas de milleiros de galegas e galegos que reclamaban medidas urxentes para recuperarmos a nosa lingua, reclamando reverter unhas enquisas do IGE que deberan representar para este Parlamento un SOS urxente; porque ese SOS urxente estanos a falar de que o galego deixa de ser a lingua habitual da maioría da poboación galega por primeira vez na historia. O ensino galego é unha excepción nas aulas de infantil das cidades. O galego, señoras e señores deputados, é a única lingua, a única do Estado español, que perde falantes, a pesar de que o Goberno galego e o Partido Popular que o soporta o teñan negado reiteradamente desde esta tribuna. Esta ILP e a sociedade galega reclaman abrir un novo camiño de futuro para o noso idioma, que ten que comezar, por suposto, pola readmisión do profesorado Celga, expulsado do ensino ilegalmente, que ten que comezar derrogando o Decreto de plurilingüismo...
Vaia rematando, por favor.
...–xa vou rematando, señora presidenta–; Decreto de plurilingüismo que só se utilizou para recortar o noso idioma. Debemos tomar en serio as máis de 400 medidas do Plan xeral de normalización lingüística aprobado unanimemente por este Parlamento para encetar un novo camiño. Vou rematando. Señor Louzao, razóns para a toma en consideración desta ILP apoiada por 23.000 galegas e galegos hainas, son de peso e axudarían a mellorar a calidade do ensino galego non universitario. O Grupo Parlamentar do BNG vai apoiar a súa toma en consideración. Pola mellora da calidade do ensino de Galiza, señor Louzao, pola restitución dos dereitos laborais, profesionais e retributivos do profesorado galego, agardo que o apoio sexa de todo o Parlamento galego. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Parlamentario de Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra don Ramón Vázquez Díaz.
Bo día a todos e a todas e, de xeito especial, un saúdo aos promotores desta iniciativa lexislativa popular tan acaída e necesaria nestes tempos; uns tempos en que se está a someter a tensións absolutamente innecesarias o Sistema educativo galego, ao que ademais se está a comparar habitualmente con sistemas educativos doutros países e doutros contextos. Unha moda esta, a da comparación, con base en informes que incorren nun sesgo evidente, pois resulta imposible comparar sistemas educativos que forman parte de diferentes realidades sociais, de diferentes realidades culturais e de diferentes realidades económicas. Un exemplo claro é o Informe PISA, un modelo de informe no que se comparan países, sistemas educativos e centros de ensino que dirixen os seus procesos de ensino-aprendizaxe a alumnado moi diferente en contextos moi diferentes. Os procesos de ensino-aprendizaxe non se dan á marxe da realidade. Unha aula dunha escola dun barrio obreiro de Vigo ten pouco que ver cunha escola de Vilariño de Conso, e non digamos cunha escola dun suburbio de París. E unha proba deseñada nun despacho da OCDE non pode medir, non pode reducir, esas realidades a un mero ítem avaliador. Polo tanto, hai moitos indicadores e variables que determinan a calidade dun sistema educativo. Pero, dito isto, se botamos unha ollada ao noso contorno, se analizamos a calidade dos sistemas, dos diferentes sistemas educativos, dos mellor valorados, vemos que hai un elemento en común en todos eles. Independentemente do seu modelo de xornada, independentemente das súas metodoloxías, dos recursos empregados, hai un elemento común en todos os sistemas educativos mellor valorados, e ese elemento en común é a consideración social dos seus mestres, o prestixio do seu profesorado. Polo tanto, en primeiro lugar, quixera valorar en nome de AGE positivamente o feito de que esta ILP relacione precisamente as condicións dos traballadores do ensino coas condicións da calidade dos sistemas educativos. Polo tanto, unha das funcións esenciais dun goberno ten que ser potenciar, impulsar, a consideración social dos seus mestres. E ese é precisamente o sendeiro que non percorreu o Goberno galego. Todo o contrario, lonxe de cumprir con este cometido, o Goberno galego empregou e está a empregar de xeito reiterado o profesorado como a moeda de cambio para xustificar os seus recortes educativos. Un exemplo claro deste ataque foi a modificación da xornada dos docentes, a modificación da xornada do profesorado. O único que se fixo foi ampliar as horas lectivas mantendo as horas de traballo marcadas, evidentemente, por unha lei de maior rango. E, ademais, mentiuse á cidadanía dicindo e tratando o profesorado coma se fose unha especie de caste de privilexiados que soamente traballaban 25 horas, para así, evidentemente, devaluar as súas condicións laborais. Atentouse e menoscabouse a súa dignidade e a súa profesionalidade, e iso xamais o perdoará o profesorado galego. E ademais elimináronse horas complementarias, horas complementarias nas que o profesorado preparaba traballo de apoio co alumnado, coordinaba as bibliotecas escolares, organizaba actividades complementarias, obras de teatro. Eses elementos que precisamente determinan a calidade, o punto de calidade dun sistema educativo, foron absolutamente derrubados. Pero hai outras mostras de desleixo e desprezo aos traballadores do ensino. Un mestre que hoxe sufra unha enfermidade común ou un accidente non laboral cobrará só o 50 % do seu salario durante os tres primeiros días da súa baixa. Penalízanse a enfermidade e as doenzas dun mestre de xeito absolutamente inasumible nunha sociedade democrática. Pero isto non é o máis grave. O Goberno galego négase a cubrir as baixas dos docentes os primeiros quince días en que se producen. Polo tanto, son os centros os que se teñen que organizar durante eses quince días, xuntando o alumnado ou reorganizando as tarefas docentes, o que implica unha precarización da calidade do ensino. E, se falamos de recortes no número de efectivos, este goberno chegou a dicir –utilizando os seus propios números– que a desaparición de máis de 1.250 profesores non implicaba unha merma da calidade do ensino, coma se as máis de dous millóns de horas de traballo docente e o que isto significa non serviran absolutamente para nada. O nivel de degradación da función docente chega ao extremo de obrigarlle ao profesorado a impartir materias das que non posúe a especialidade. ¿Pode alguén imaxinar o que sente un mestre, un profesor de matemáticas, obrigado a impartir música ou un profesor de latín ou grego impartindo filosofía? Este é o modelo de calidade do Partido Popular. Eu invitaría as súas señorías, especialmente as señorías do Partido Popular, a pasar unha xornada escolar nunha aula de 25 nenas e nenos de 4 anos e a que ollaran como reflicten os seus problemas familiares, como superan pouco a pouco as súas dificultades de aprendizaxe cando se lles brinda a atención axeitada e de xeito continuo e como aprenden a entender o mundo e a atopar o seu lugar nel en contacto cos outros, cos compañeiros. A enerxía é a actividade que son quen de despregar e que debe ser canalizada no seu propio proveito. Animaríaos a observar como adquiren as primeiras letras e como con elas aprenden a explicar o mundo. Teño a sensación –e cada día o teño máis claro– de que ese complexo universo, ese rico microcosmos, lle escapa a este goberno, e iso é absolutamente imperdoable. Cando se precariza a función docente, devalúase o ensino, pero o peor de todo é que, cando se devalúa o ensino, devalúase toda a sociedade. O Goberno galego non pode simplificar as demandas do colectivo do profesorado en reivindicacións puramente corporativas. O profesorado galego tense manifestado convocando folgas e participando nelas en contra da Lei Wert, en defensa da lingua galega, como aconteceu recentemente, e nunca en defensa dos seus puros intereses persoais. Quizais por iso este goberno ten desmantelado todo o que son os órganos de representación do profesorado, reducindo á metade o número de horas dos delegados sindicais e sometendo a un continuo desprezo a Mesa Sectorial Docente, reducida a un órgano meramente consultivo, no mellor dos casos, e sen capacidade negociadora. Para o Goberno galego o ensino é unha especie de fábrica, coma se fora unha fábrica de parafusos ou de ladrillos, cunha hora de entrada, unha hora de saída, suxeita a criterios de organización e avaliación externos, suxeita mesmo a procesos de certificación de calidade ISO, centrada nos resultados, medibles e cuantificables, xestionada como unha empresa en ERE, ademais, e ademais deixando que escapen os seus mellores potenciais. Pero a escola non funciona así. Cada pequeno avance en educación sexa nun país ou nunha aula leva anos de esforzo e de dedicación. Cada pequeno retroceso ou cada oportunidade perdida é simplemente irrecuperable. Unha escola, a educación, traballa con material precioso e sensible, non medible, e, por suposto, non cuantificable. O sistema educativo non se pode dividir en parcelas coma se foran áreas de negocio. A educación universitaria está absolutamente relacionada coa educación infantil. O servizo de comedor escolar é tan educativo como unha lección de xeografía. O funcionamento democrático dun centro fai máis pola democracia dun país que este Parlamento. O funcionamento e a cooperación da comunidade educativa é unha peza clave que se está a dinamitar por este goberno. Non se pode falar de compartimentos estancos, non podemos recortar en política lingüística...
Remate, por favor.
...ou en fomento da lectura sen afectar a comprensión lectora ou a capacidade de análise dos nosos alumnos. Os fíos, en definitiva, que moven a educación están moi lonxe das leis do mercado, mais vostedes teñen sometido e somerxido o sistema educativo a unha verborrea absolutamente antipedagóxica, centrada en conceptos como competitividade, talento, produtividade, excelencia... Ese é o seu universo, pero é un universo alleo aos valores hexemónicos do mundo pedagóxico. Dicía o filósofo Byung-Chul Han que, dende logo, estamos preparando os nosos alumnos de ser o modelo anterior do século XIX, centrado en explotar o individuo e, polo tanto, en pedirlle á escola que prepare os individuos para ser sometidos ás leis do mercado, ao novo contexto do século XXI, que é precisamente preparar os cidadáns para autoexplotarse. E isto é o que estamos facendo. Vostedes están colonizando...
Remate, por favor, señor Vázquez.
...o universo pedagóxico con verbas que lles son alleas. Agora a verba de moda é a "adquisición de competencias"; unha palabra importada do mundo laboral e allea ao universo pedagóxico. Polo tanto, esta iniciativa lexislativa popular é acaída, é necesaria e agardemos que sexa tomada en consideración polo grupo que sostén o Goberno. Nós, dende logo, o imos facer. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Parlamentario Socialista. Ten a palabra o señor Docasar Docasar.
Señora presidenta, señorías. Señor Louzao, benvido; señor conselleiro, tamén benvido; tamén ao público, e tamén benvidos todos. Quero empezar saudando e felicitando, en nome do Grupo Parlamentario Socialista, a todas as persoas que fixeron posible co seu traballo e coa súa sinatura que hoxe este Parlamento estea a debater esta ILP. E xa lles digo de entrada que os dezaoito deputados e deputadas do Grupo Socialista votarán a favor de que este iniciativa sexa admitida a trámite. Compartimos a meirande parte dos argumentos da exposición de motivos que nela se fan, aínda que tampouco quero negarlles que existen algunhas cuestións nas que temos, como é normal, algunhas discrepancias, pero iso sería, obviamente, noutro momento do debate. Insisto, compartimos a meirande parte das cuestións que plantexa a ILP, e aí están para demostralo as múltiples iniciativas nesa mesma liña presentadas polo Grupo Socialista no que vai de mandato neste Parlamento e que moitas delas coinciden coa que figura na exposición de motivos desta ILP que hoxe nos presenta o señor Louzao: iniciativas en defensa do ensino público e do seu profesorado; iniciativas en defensa da mellora das instalacións dos centros e dos seus equipamentos didácticos, fundamentalmente informáticos; iniciativas para garantir o acceso aos libros de texto, ao material escolar e ás becas; iniciativas para garantir a atención á diversidade do alumnado máis desfavorecido; iniciativas para eliminar a fenda dixital existente entre centros educativos que se atopan no rural e centros que están no urbano; iniciativas para garantir os servizos complementarios básicos e o transporte e comedor; iniciativas para garantir a aprendizaxe de linguas estranxeiras en países estranxeiros, e non nos Peares, señor Rodríguez; iniciativas para denunciar o recorte brutal das bolsas de estudos ou das bolsas Erasmus; iniciativas, en definitiva, para denunciar os recortes nos gastos de funcionamento dos centros educativos galegos; iniciativas para denunciar a constante presenza da Consellería nos tribunais, por non saber escoitar a ninguén –e aí temos como exemplo recente o conflito co concurso de traslados–; iniciativas para denunciar as subvencións ilegais aos centros que segregan por sexo; iniciativas para denunciar o novo sistema de elección dos directores dos centros, convertendo os consellos escolares en meros floreiros; iniciativas para recuperar o consenso lingüístico e o apio ao tecido cultural do noso país; e iniciativas para poñer en valor a nosa formación profesional. E poderiamos seguir poñendo exemplos, señor Louzao, pero creo que son suficientes para orientar por onde vai aquí o noso traballo. Hoxe trátase, fundamentalmente, de pronunciarnos sobre admitir ou non a trámite esta ILP, e o Grupo Socialista di si por coincidir no esencial coa exposición de motivos e di si tamén por respecto ao traballo desenvolvido por moitas persoas para que este debate fora posible, en concreto 22.918 persoas. Dito isto, imos ao miolo da cuestión. Para nós, señor Louzao, o papel do profesorado é absolutamente clave para a boa marcha dun sistema educativo. Facer sentir ben o profesorado debera ser unha obriga esencial para un goberno serio e responsable, sen eles e sen elas non hai mellora educativa posible. Quero aproveitar estes poucos minutos dos que dispoño no día de hoxe para falar tamén do trato que se lle ten dispensado ao profesorado deste país nos últimos tempos e para facer unha defensa contundente do seu traballo e da súa dignidade. Ningún sistema educativo, insisto, pode avanzar sen a implicación do profesorado, e para iso cómpre respectalo. O Grupo Socialista quere aproveitar o debate desta ILP para defender hoxe aquí os miles de profesores e profesoras que nos últimos tempos viron como se lles arrebataban dereitos conseguidos co esforzo de moitos anos, como se aumentaba o seu horario laboral e o número de alumnos por aula, como se eliminaban apoios e reforzos para alumnos con dificultades de aprendizaxe e mesmo como se lles quitaba o dereito a poñerse enfermos ou se lles obrigaba a impartir asignaturas afíns para as que non están preparados, que viron tamén como lles era imposta unha nova lei educativa, sen o máis mínimo consenso; unha nova lei que vén borrar dun plumazo a democracia dos centros ao converter os concellos escolares en meros floreiros ao servizo dunhas direccións que serán agora nomeadas arbitrariamente polo poder político de turno; unha nova lei profundamente sectaria e de partido, unha lei que o Partido Popular fixo en solitario e que ten, por conseguinte, clara data de caducidade: novembro de 2015; unha lei que puxeron en marcha dunha maneira precipitada e que pretenden financiar con boas palabras e pouco máis. O Grupo Socialista considera, pois, que chegou o momento de que se realmente chegou a recuperación que tanto anuncia a propaganda oficial, esa recuperación sexa percibida polos profesores e profesoras. Non hai que olvidar que nestes anos de crise se perderon miles de prazas de profesores en escolas, institutos e universidades, que o profesorado galego perdeu nos últimos tempos un 30 % aproximadamente do seu poder adquisitivo, que moitos profesores vocacionais deciden abandonar e xubilarse anticipadamente por medo ao futuro e por medo a non saber o que lles espera. En agosto do ano 2013, señor Rodríguez, marcharon 1.030 profesores, en agosto do 2014 foron 825. Son cifras frías pero moi contundentes e que deberían ser analizadas con esmero polos responsables da Consellería de Educación. Por iso me sorprende que o señor Feijóo sacara peito o pasado xoves por convocar 432 prazas de mestres despois de ter pedido seis veces máis nos últimos anos. En definitiva, señorías, toda unha serie de circunstancias que deben empezar a mudar se a crise pasou realmente, tal e como nos contan un día si e outro tamén o señor Feijóo e o señor Rajoy. Vou rematando e quero facelo cunha pequena reflexión. Para os socialistas a defensa da educación pública é claramente unha liña vermella pola que estamos dispostos a confrontar. Para nós a educación pública é primordial para corrixir as desigualdades de partida e para evitar que a familia na que un neno ou unha nena nace non condicione o seu futuro senón que ese futuro dependa unicamente do seu esforzo e do seu talento. E son moitas, señor Louzao, as cuestións que miden a equidade dun bo sistema educativo; un sistema educativo é equitatito se garante que os nenos e nenas de familias medias e humildes teñen as mesmas oportunidades formativas e nas mesmas condicións que os nenos e nenas de familias acomodadas; un sistema educativo é equitativo se garante que nin un só neno ou nena vai á clase sen libros de texto ou material escolar ou queda sen unha praza de comedor cando o precise; un sistema educativo é equitativo se garante unha política de becas xusta que non deixe tirados os rapaces e rapazas de familias medias e humildes que teñen talento mais non teñen cartos; un sistema educativo é equitativo se garante axeitadamente o tratamento que recibe o alumnado con maiores dificultades de aprendizaxe. Señorías, estas son cuestións que veño de relatarlles; son algunhas, non todas, obviamente, das que nós consideramos importantes para garantir a equidade e a xustiza dun bo sistema educativo. Para o noso grupo a equidade é unha cuestión de principios e de valores da propia ideoloxía socialista, e xa sei que non está de moda falar hoxe en día de ideoloxía nunha época como a actual na que a ideoloxía debe estar permanentemente oculta ou interesadamente disfrazada. Quero dicirlles tamén que, moi conectado coa equidade, está tamén –e creo que debe ser compatible– a necesidade de mellorar a excelencia do noso sistema educativo, e non son cousas –insisto– incompatibles. Para min non son incompatibles, señorías, temos que ser quen de mellorar tamén a excelencia do sistema educativo, pero non vaia ser que algúns só estean pensando en mellorar a excelencia de centros de elite e non a excelencia do conxunto da educación pública galega e do alumnado que nela se forma. Trátase de garantir a equidade do noso sistema e de facelo sen olvidar a necesidade de mellorar tamén a excelencia do ensino público. Son cousas compatibles, insisto, e os que defendemos o ensino público non debemos olvidalo. E remato como empecei, señor Louzao, dicindo que o Grupo Socialista vai apoiar a admisión a trámite desta ILP. Moitas grazas.
Moitas grazas. Polo Grupo Parlamentario Popular ten a palabra a señora Piñeiro Martínez.
Moi bo día a todos e a todas. Moitas grazas, presidenta. Moi bo día especialmente aos representantes dos asinantes da iniciativa lexislativa popular e nomeadamente ao ponente da mesma, o señor Louzao. Señoría, señor Louzao, non creo que poida caber en ningunha cabeza que sexan reais consideracións como as que se verteron aquí hoxe nesta tribuna; consideracións tales como que o maior interese deste goberno é o de reducir a calidade do ensino público, é o de atacar o ensino público e é o de desprestixiar o profesorado; mesmo din tamén que o actual ensino público de Galicia non é de calidade nin inclusivo nin equitativo. Miren, no hipotético caso de que foramos dende o Partido Popular tan malos malísimos que eses foran os nosos obxectivos –algo que non é real; insisto, non é real–, hai que dicir que moi mal lle saíron ao Goberno de Galicia esas hipotéticas pretensións destrutoras. Máis adiante avaliarei con datos e accións concretas que esa visión tremendista e destrutiva que lle atribúen á política educativa deste goberno non se sostén; datos e accións dos que, por certo, todos os que me precederon no uso da palabra evitaron falar, debe ser que, por positivos, non lles interesan. Recoñecemos dende o Grupo Parlamentario Popular as boas intencións que puideron levar a miles de persoas a firmar esta iniciativa lexislativa popular. Non dubidamos do seu interese e da súa boa fe, pero, señor Louzao, permítame que lle diga que vostede aos vinte minutos de intervención aínda non falara nada dela. Dito isto, quero sinalar que as accións do Goberno no ámbito educativo, no social, no sanitario, no económico e en todos os demais ámbitos competenciais das comunidades autónomas hai que enmarcalas nun contexto social e económico que actualmente non está como para botar foguetes; xa estivo peor, pero non é o ideal. O que nos presentan hoxe aquí é unha emenda á totalidade do modelo educativo vixente en Galicia coa pretensión de suplantalo vía iniciativa lexislativa popular, e é lexítimo que o queiran facer, é lexítimo. Pero non me negarán tampouco a lexitimidade deste goberno para continuar implementando o seu modelo educativo; unha lexitimidade que lle outorgaron as urnas en dúas ocasións, no ano 2009 e revalidaba no ano 2012, pero tamén unha lexitimidade avalada con resultados reais, non con utopías nin demagoxias, senón con realidade. Unha consideración que quero que quede ben clara hoxe nesta Cámara é a seguinte: non existiu nin existe nin existirá tal ataque ao ensino público galego en beneficio dos centros privados. O que houbo foi unha aposta clara polo ensino público, dotándoo a este de servizos que anteriormente só se poderían desfrutar pagando no ensino privado. Hoxe, por exemplo, é posible mandar os nosos fillos a un centro público a que teñan un ensino real en linguas estranxeiras, xa que temos centros plurilingües sostidos con fondos públicos en todas as comarcas e en case todos os concellos de balde, non pagando. Houbo unha aposta integral por políticas educativas orientadas á procura da calidade educativa que permitiron, entre outras cousas, reducir a taxa de abandono escolar en cifras insólitas; cifra que no ano 2009 estaba case no 26 % e que no último trimestre do ano 2014 estaba en 16,5 %, case dez puntos de diferenza. Algo se faría ben, señorías. Non houbo medidas illadas, xa que se aplicou un modelo innovador, versátil, un modelo que está vivo e que se adapta a tempos, a realidades e a circunstancias, como sucede coa aposta pola formación profesional, que vén de adaptar os seus currículos ás necesidades dos sectores produtivos galegos, cun incremento de matriculados de case un 50 %, cun reforzo de dez centros integrados de formación profesional máis que no ano 2009 e con máis de 100 ciclos novos dende que goberna o Partido Popular. Houbo e seguirá habendo, mentres goberne o Partido Popular, un modelo que se aplica intencionadamente con coherencia, con criterio, con realismo, un modelo inclusivo, equitativo e innovador, aínda que vostedes digan que non o é; innovador porque está sentando as bases e avanzando cara a unha educación dixital, facilitando o acceso gratuíto e ilimitado a todos os contidos do currículo de cada nivel educativo por medio dese tan deostado pola oposición programa Abalar, que chega na actualidade a 50.000 alumnos. Hoxe máis ca nunca a educación dun rapaz ou dunha rapaza galega non varía segundo o seu lugar de residencia, señor Docasar, ou do nivel adquisitivo dos seus pais, e así o corroboran os datos do informe PISA, que agora tamén é cuestionado polo Grupo de Alternativa Galega de Esquerda, e que considera o Sistema educativo galego como o máis equitativo de España, de Europa e incluso do mundo, xa que só México está por diante; inclusivo, coa aplicación do Decreto de atención á diversidade, porque se está atendendo o alumnado que require dunha atención educativa diferente á ordinaria para poder acadar o máximo desenvolvemento posible das súas capacidades sen esquecer os obxectivos de carácter xeral. Aí están os contratos programa, o PROA, trabállase na mellora das competencias clave, na prevención do abandono temperán e do absentismo escolar, que se reduciu, señorías, nun 50 % nos últimos tres anos. Pídennos tamén que derroguemos unha serie de piares básicos do noso modelo educativo, e xa lle digo que non estamos dispostos. Non é por cabezonería, é por convencemento de que está funcionando. Miren, en canto ao Decreto do plurilingüismo, teño que dicirlle que no Partido Popular non compartimos a visión dos que pensan que o único camiño válido é o que leva cara ao monolingüismo en galego. Nós cremos sempre, en toda ocasión, no bilingüismo, nun equilibrio entre as dúas linguas oficiais, e así o entenderon os galegos e as galegas cando votaron maioritariamente o noso programa educativo no que este tema estaba explicitamente reflexado. E ás dúas linguas sumámoslles o inglés, e imos sumarlle o portugués nesa evolución continua do noso modelo. Non permitiremos que se derrogue un decreto mediante o cal se posibilita que preto de 85.000 alumnos aprendan un idioma estranxeiro, que máis do 62 % dos centros teñan unha sección bilingüe e que case un 18 % dos centros sexa plurilingüe. Para atrás non imos ir, nin para coller impulso. Queren tamén que derroguemos o Decreto de comedores e que volvamos vincular a súa gratuidade ao uso do transporte escolar. Pois tamén lle dicimos que non, para nós é unha das medidas máis solidarias do noso modelo educativo, que posibilita que aqueles que máis o precisen teñan acceso a comedor gratuíto, e non simplemente polo feito de que veñan en transporte escolar. Este decreto posibilita que máis do 80 % dos usuarios teñan que pagar cero euros, e os outros o fagan en función da renda. Tampouco estamos de acordo no que nos parece que sería un retroceso insolidario. En canto ao profesorado, hai que dicir que dende o Goberno e dende o Grupo Parlamentario Popular sempre agradecemos e recoñecemos o importante e imprescindible labor do profesorado na consecución de obxectivos do Sistema educativo galego, xa que levan anos contribuíndo á súa valorización e aos éxitos acadados. O profesorado é para nós unha das bases principais do sistema, e aos que en tempos e circunstancias difíciles se lles pediu un esforzo extra. Por iso non nos parece tampouco axeitada a idea de derrogar a Lei de convivencia e participación da comunidade educativa, como vostedes propoñen, na que se crean e reforzan instrumentos que entre outras cousas dignifican o labor dos docentes. Ademais, a Consellería vén de convocar 446 prazas para mestres e inspectores, esgotando así o 50 % da taxa de reposición permitida polo Goberno central. O que nos sorprende e nos parece complicado de explicarlle á sociedade, de explicarlles aos galegos, é que queiran aumentar o número de mestres para convertelos en liberados sindicais, [[Protestas.]] restándolles 45.000 horas de ensino aos alumnos e alumnas galegas. Tampouco podemos entender que critiquen as ratios cando na de alumnos-profesor temos a máis baixa de todas as comunidades autónomas, un 9,7 %, e na de alumnos por aula somos a terceira, coa ratio máis baixa, un 20,9 %. Quédanme moitos puntos por tratar...,
Vaia rematando, por favor.
...pero non me dá tempo a máis. Quero rematar dicindo que o que se debate aquí hoxe, a confrontación de dous modelos educativos, o do Partido Popular, señorías, aguanta con nota calquera comparación. O que vostedes propoñen de momento é tan só papel, que tamén o aguanta todo. E máis que unha iniciativa lexislativa popular para que se debata e aprobe nun parlamento parece un programa electoral para que o voten os cidadáns. Pero os cidadáns xa votaron, señorías, votaron en dúas ocasións, e votaron maioritariamente o programa educativo que está vixente dende o ano 2009, xa que nos ofrece resultados reais, un modelo solidario, inclusivo, equitativo, innovador e adaptado aos tempos e ás circunstancias reais; en resumo, un modelo real. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas. Señor Louzao, ten vostede unha réplica de cinco minutos.
Bo día de novo. En primeiro lugar, quero agradecer moi sentidamente o apoio que desde os grupos da oposición nos ides dar co voso voto a esta iniciativa lexislativa popular, tanto ao Grupo Mixto como ao Grupo AGE como ao Grupo Socialista como ao Grupo do BNG. Tamén, en todo caso, quero dicir que dalgunha maneira nós somos a voz deses nin máis nin menos que 22.918 profesores e profesoras que, coa súa sinatura, están a avalar, sen lugar a dúbidas, esta iniciativa lexislativa popular. Por outro lado, hai que partir de que a gran maioría é profesorado. Cando se fala en nome do profesorado é importante ter en conta estas cuestións. [[Aplausos.]] Pero imos falar de lexitimidade. Eu non lle vou sacar a lexitimidade da maioría absoluta que ten o Partido Popular porque é evidente, pero tamén pido, se se fala en nome do profesorado, que sexa lexítimo recoñecer que a organización que avalou e promoveu esta iniciativa lexislativa popular ten representación tan alta como a que ten o Partido Popular aquí. [[Aplausos.]] Entón, nós falamos, evidentemente, con esa lexitimidade, pero, é máis, ten que saber a señora portavoz do Partido Popular que esta iniciativa lexislativa popular foi avalada no mes de decembro cos votos dos traballadores e traballadoras do ensino; por certo, cunha participación de máis do 70 %. Ese é o aval. Nós si que podemos falar en nome do profesorado, podemos falar porque temos o aval, e nós podemos defender esta iniciativa lexislativa popular con toda a lexitimidade porque temos ese aval. Pero, dito iso, a verdade é que é difícil chegar un a pensar que se poden dicir cousas que se dixeron hoxe aquí, ¿non? Teñen vostedes unha habilidade sobrenatural para inventar a realidade. Déanse conta dunha cuestión: vostedes teñen que me dicir se é certo ou non é certo que se suprimiron 3.000 postos de traballo, 3.000 docentes nos últimos anos. Pero, dígolle máis, acaba de haber eleccións sindicais, e no censo, no censo da Consellería de Educación, de outubro do ano 2010 a outubro do ano 2014 hai 2.045 profesores menos. Pero tamén supoño que vostede saberá –e déixeme coller o dato para que sexa o dato real– que, evidentemente, se suprimiron unidades nos últimos anos, máis de trescentas e pico unidades –mentres que non atope o dato por aquí..., pero son máis de 300 unidades–. Supoño que vostedes saberán tamén que, cando falaran de plurilingüismo, os centros plurilingües nin sequera supoñen mellorar o que é o ensino nas linguas estranxeiras. Esa é a mostra máis palpable, igual que o proxecto Abalar –que son os dous programas estrela do Partido Popular desde que goberna–, o exemplo máis nítido respecto da concepción que teñen da educación. Primeiro, non é para todos os centros. Polo tanto, se o ensino das linguas estranxeiras e das novas tecnoloxías é o principal para o Partido Popular, suponse que será para todos os centros, ¿non? ¿Ou acaso queremos facer unha división dependendo de se un centro é plurilingüe ou non? Segundo, se, evidentemente, as linguas estranxeiras son o fundamental en detrimento do noso idioma, supoño que tamén a Consellería de Educación fará e terá especialistas suficientes, e a redución de alumnos por aula. Porque vostedes, ¿a que cando levan o seu fillo ou filla a clases particulares de idioma estranxeiro non o meten con 30 ou 35 alumnos ou alumnas? ¿Pagaría alguén unha clase particular? ¡Ah! Entón, imos ao fondo das cuestións e podemos mirar como, evidentemente, teñen dous obxectivos claros os centros plurilingües: primeiro, reducir a presenza do galego no ensino, segundo, evidentemente, potenciar o ensino privado-concertado. A respecto de que nós o que pretendemos é o monolingüismo, non, mire, pretendemos un monolingüismo como o uso social do noso idioma. Nós ¿sabe que pretendemos? Que o noso idioma teña futuro, e para que o noso idioma teña futuro... E sábeno vostedes igual ca nós, porque o saben, o problema é que o que pensan non é o que din, porque, evidentemente, se o que pensan o chegaran a dicir, terían que cambiar radicalmente na súa política educativa e lingüística. Vostedes saben que o noso idioma non ten futuro se, evidentemente, non se imparte en galego, porque voulle dicir máis, mire, nós nunca temos como reflexo o que acontece noutros territorios ou nacións do Estado, pero voulle poñer un exemplo. Dende o ano 1983 os cataláns e as catalás teñen as clases exclusivamente en catalán, agás...,
Vaia rematando, por favor.
...¿vostede coñece algún catalán ou catalá que non saiba usar o español? ¿Coñece algún? Eu non coñezo ningún, porque ¿sabe unha cuestión? Non hai equilibrio ficticio, porque nunca haberá equilibrio entre dúas linguas no uso social; non hai equilibrio, pero, xa digo, nin teórico se, evidentemente, non se potencia neste caso o noso idioma, que é o que está totalmente debilitado.
Remate, por favor.
Si, remato. –Permítanme porque quedan moitas cuestións da intervención da portavoz do Partido Popular.– Sabiamos de antemán que iamos ter un rexeitamento absoluto por parte do Partido Popular, porque foi a súa política durante estes anos. Pero voulles dicir unha cuestión sobre lexitimidades, e, para que vexan que teñen a sobrenatural habilitade de mentir, voulles ler do seu programa... Si, si, escoiten un momentiño. Voulles ler textualmente cuestións que levaban no seu programa no seu día para ter a maioría absoluta.
E remate xa.
Poñían que non se podía afogar o Programa de Preescolar na escola –e despois o que fixeron, evidentemente, foi liquidalo–; mellorar a escolaridade do mundo rural –lido textualmente: "Proposta de integrar o primeiro ciclo da educación infantil na Consellería de Educación–; que o prioritario era avanzar na redución do número máximo de alumnos, que deberán ser 15 especialmente en educación infantil –dicía o Partido Popular no seu programa–... Pero sígolle dicindo: contribuír á mellora da consideración social dos mestres; reducir a xornada docente a todos os maiores de 55 anos; realizar unha actualización progresiva das retribucións dos docentes; aprobar un plan de formación do profesorado...
Remate, por favor xa, señor Louzao.
...e incrementar a gratificación para a xubilación anticipada. E segue: impulsar a catalogación de enfermidades profesionais docentes –como ven, fixo todo–; e dotar os centros de educación infantil e primaria polo menos dun administrativo co fin de descargar o profesorado do traballo burocrático para así poder dedicar máis tempos aos labores de titoría e preparación.
Moitas grazas, señor Louzao. Remate, por favor.
...e dicía tamén: estender a figura do coidador a todos os centros que o precisan; potenciación da figura do coidador social para atender o alumado fóra do horario lectivo; e reducir o 8 % da taxa do fracaso escolar e o 10 % do abandono da educación temperá. Con este programa presentáronse vostedes ás eleccións políticas, e, evidentemente, gañaron, pero iso tamén é gañar con trampa. Nada máis.
Moitas grazas. Votación dos textos lexislativos
Imos proceder á votación dos textos lexislativos. Votamos o primeiro dos textos lexislativos, coa votación das emendas á totalidade; en primeiro lugar, a emenda á totalidade do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, documento número 33788. Votación da emenda á totalidade do G.P. do Bloque Nacionalista Galego ao Proxecto de lei do emprego público de Galicia. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 34; votos en contra, 40. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta emenda.
Votamos a emenda á totalidade do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, documento número 33776. Votación da emenda á totalidade do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda ao Proxecto de lei do emprego público de Galicia. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 34; votos en contra, 40. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta emenda.
Votamos por último a emenda do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia, documento número 33787. Votación da emenda á totalidade do G.P. dos Socialistas de Galicia ao Proxecto de lei do emprego público de Galicia. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 34; votos en contra, 40. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta emenda á totalidade.
Polo tanto, o Proxecto de lei do emprego público de Galicia continúa a súa tramitación parlamentaria. En segundo lugar, votamos a toma en consideración da proposición de lei de iniciativa lexislativa popular que vén de ser debatida. Votación da toma en consideración da Proposición de lei, de iniciativa lexislativa popular, de medidas para restituír os dereitos laborais, profesionais e retributivos do profesorado e mellorar a calidade do ensino en Galicia Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 34; votos en contra, 40. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada a toma en consideración desta iniciativa lexislativa.
Continuamos co desenvolvemento da orde do día, co punto 2, de comparecencias. Comparecencia do Sr. conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria, por petición propia, para informar das liñas xerais do seu departamento Comparecencia do Sr. conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria, por petición de todos os deputados e deputadas do G.P. dos Socialistas de Galicia, para informar das liñas de actuación da consellaría
Ten a palabra, para a súa primeira intervención, o conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria, don Román Rodríguez González.
Moitas grazas, señora presidenta. Señorías. Continuidade e novo impulso: continuidade cun modelo cultural e educativo que funciona e ten xerado resultados nos últimos anos, novo impulso en aspectos que van permitir avanzar na mellora da educación e na defensa da cultura do noso país. Nesta miña primeira comparecencia como conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria quero evidenciar o compromiso do Goberno galego na defensa da nosa cultura, na defensa da lingua propia e na aposta de futuro a través da educación e do sistema universitario. Farémolo sen renunciar a reforzar as políticas culturais e educativas que están a funcionar e que están a posibilitar avances cualitativos para os nosos cidadáns e tamén renovando os esforzos para dotar dun novo impulso a acción e proxectos de goberno co reto de seguir avanzando e non caer no conformismo. Somos conscientes de que temos que xestionar unha realidade en constante cambio e que obriga a unha constante adaptación das medidas e dos tempos, somos conscientes dos retos e demandas recibidos para esta nova etapa e somos conscientes do traballo feito e do que queda por facer. Gustaríame ser capaz de sumar esforzos, de sumar acordos para que Galicia conte cunha cultura máis forte, cunha lingua propia máis usada e valorada, cunha educación máis moderna e de calidade e cun Sistema universitario estable e preparado para afrontar os retos de futuro. Cultura. A cultura é un soporte imprescindible para o avance de Galicia e da súa cidadanía. Fronte ás críticas que adoitamos oír, reafirmamos hoxe o compromiso da Consellería para aproveitar a riqueza e o potencial cultural de Galicia como un elemento diferencial e relevante. Seguirémolo facendo cos recursos dispoñibles e con moito esforzo. A cultura galega conta con alicerces, con fundamentos ben asentados, unha base sólida que debemos manter en pé, mellorar e reforzar. Concibimos a construción da actuación cultural galega do século XXI actuando na promoción da cultura galega dende dous planos: primeiro, como servizo público, para que a cidadanía poida crear e desenvolver a súa entidade persoal en comunidade; segundo, como industria xeradora de emprego, de tecido empresarial e de proxectos emprendedores, que a Administración pública ten a obriga de apoiar e potenciar. Ambos os dous planos, creadores e consumidores de cultura, deben contribuír e contribuirán a facer da cultura un obxectivo prioritario e irrenunciable nos poderes públicos. Aínda que os recursos son limitados, temos unha importante materia prima, temos unha base cultural activa e de calidade e temos claros os retos que afrontamos: manter e potenciar as políticas dirixidas a estimular a creatividade nos diferentes ámbitos culturais –apoio á creación artística, literaria, musical, audiovisual, etc.– e propiciar liñas de acción que estimulen a demanda e a participación social na cultura. Os piares culturais na nosa política son os seguintes: o primeiro, fomento e dinamización da actividade cultural de Galicia. Para iso desenvolveremos e continuaremos a desenvolver accións en materia de arquivos, en materia de libro –fomento da lectura–; en ámbitos vencellados ás artes plásticas, escénicas, audiovisuais, musicais –aspectos como as programacións, museos, teatros, difusión do audiovisual–. E temos dous instrumentos básicos: o primeiro, Agadic, que no ano 2014 foi capaz de xestionar máis de 1.100 funcións; e, tamén, a Cidade da Cultura, onde se levaron a cabo practicamente 200 actividades no ano pasado, nas cales participaron máis de 11.500 persoas. No ano 2015 seguiremos traballando nesta liña e continuaremos a esforzarnos para que a actividade da cultura siga captando patrocinadores, siga captando actividades culturais e se converta nunha auténtica fábrica cultural, unha fábrica cultural con actos, proxectos de emprendemento e sede de certames. Segundo: apoio económico ás empresas culturais galegas. Estamos a facer un esforzo significativo. Sen ir máis lonxe, neste ano 2015 vanse convocar axudas por máis de 3 millóns de euros á produción audiovisual, desenvolvemento audiovisual e tamén produción escénica. Terceiro piar: internacionalización dos sectores culturais galegos. Farémolo no sector do libro, acompañando as nosas empresas editoras, e farémolo tamén cos nosos creadores, participando de xeito directo en certames e feiras que teñan transcendencia e traxectoria internacional que posibiliten e permitan intercambiar experiencias; aí está a experiencia recente do Womex, que foi un magnífico éxito. Cuarto: fomento da formación e do consumo cultural, fundamentalmente entre o público infantil e a xuventude, tendo en conta que a poboación nova, os xoves, é a saúde ou depende deles a saúde futura das nosas industrias culturais. E faremos incentivos ao consumo cultural en atención á infancia e tamén á xuventude. Quinto: impulso da actividade dos centros de produción adscritos a Agadic –Centro Dramático Galego, Centro Coreográfico, Centro Galego de Artes da Imaxe–, que continuarán desenvolvendo actividades para o consumo cultural dos galegos e tamén para a súa exportación. Patrimonio cultural. O patrimonio cultural é unha peza fundamental da personalidade colectiva de Galicia e unha fonte de riqueza. A súa posta en valor e a súa protección é un traballo compartido entre a Administración pero tamén entre cada un dos galegos e galegas. Anuncio neste sentido que en breve paso de tempo o Goberno galego vai impulsar e vai aprobar o Proxecto de lei de patrimonio cultural, que é o paso previo para o seu debate nesta Cámara. Este novo texto normativo vai supor unha clara aposta pola implicación municipal nas xestións dos bens culturais. Vai supor unha redución das tramitacións administrativas e, sen reducir nin un ápice a protección dos bens culturais, o que vai facer é mellorar a súa tramitación e a súa xestión. Vai tamén estar aí refundir tres lexislacións previas: a propia Lei do patrimonio, do ano 95; a Lei dos camiños, do ano 96; e a lexislación sobre traballos de dotación artística, do ano 91. [[Aplausos.]] Lingua, a nosa lingua. Defendemos a concepción da lingua galega, do galego, como unha mostra de riqueza cultural e como un sinal de identidade e medio de comunicación que debe servir para unirnos e non para separarnos. Temos que empregar a nosa lingua como canle de integración e respecto. As administracións públicas temos que facer un esforzo para convencer os cidadáns, para convencer a cidadanía de que a use máis, como unha marca diferencial e permanente do noso pobo. A política lingüística que se está a realizar –e que seguirá realizando a Xunta de Galicia– parte do convencemento de que o galego é útil en todos os ámbitos da vida social. Nos últimos meses evidenciouse que hai que abandonar a confrontación política e avanzar xuntos cara á creación de actitudes positivas para a lingua propia de Galicia. Só nun clima de respecto, de tolerancia, de convivencia conseguiremos fomentar o seu uso fóra de calquera intento de totalitarismo ou de imposición. A normalidade que existe entre os cidadáns respecto do uso das dúas linguas oficiais ten que trasladarse, señorías, ao ámbito dos representantes políticos. Debemos abandonar o pesimismo e debemos traballar –como se ten dito en moitas ocasións– por levar á política o que é normal na rúa. Por tanto, establecemos como eixo fundamental da política lingüística a ampliación dos usos do galego na sociedade partindo da base de que o sistema educativo garante o seu coñecemento no eido oral, no eido escrito e na lectura; esta postura é a que mantén o Goberno dende o inicio da pasada lexislatura. E, señorías, é hora de traballar xa no que nos une e non tanto no que nos separa. É hora de abandonar determinadas críticas, determinados adxectivos que só contribúen ao desánimo no uso do galego e prexudican moito a nosa lingua. [[Aplausos.]] Insisto: os cidadáns perciben con normalidade a convivencia do galego e do castelán, así como a necesidade de impulsar o uso do galego polas razóns históricas e sociais coñecidas por todos. Parece de sentidiño que os políticos e os responsables públicos sigamos o seu exemplo, sigamos o exemplo da cidadanía, e apartemos a cuestión da lingua de calquera confrontación. Xa o indiquei no pasado pleno: a lingua, o galego, non é patrimonio de ningún partido político, non é patrimonio de ningunha formación política; a lingua pertence a todos –aqueles que a falamos libremente e todos aqueles que a sentimos como propia–; a lingua, señorías, debe servir para unir e non debe servir para separarnos. E o ofrecemento desta Xunta por acadar o consenso en cuestións lingüísticas segue aberto. Xa se intentou chegar a un diálogo e a un consenso no ano 2013; naquel momento houbo unha serie de contactos cos grupos parlamentarios, non se chegou a bo porto. Non obstante, non renunciamos en ningún momento a seguir traballando en prol do uso social da lingua. Tivemos contactos con institucións tan respectadas como a Real Academia Galega, como o Consello da Cultura Galega, e, ademais, levouse a cabo un traballo importante a prol da lingua en diferentes ámbitos: a prol da lingua materna, a prol de accións de dinamización lingüística nos concellos –aí está a importancia que ten a Rede de Dinamización Lingüística–, a prol da presenza do galego nas tecnoloxías da información, nas exportacións, na economía. Ou tamén, o que é moi importante, o esforzo que se está a facer para valorizar o galego aproveitando os datos que nos unen coa lusofonía; e o exemplo máis claro desta aposta é o memorando de entendemento que recentemente se asinou co presidente da República Portuguesa en aplicación da Lei Paz Andrade, que –recordo, señorías– foi aprobada por unanimidade neste Parlamento. Mentres vostedes deciden se queren ou non queren chegar a acordos, obviamente esta consellería vai seguir traballando e tomando iniciativas para poder mellorar o uso social do galego. E neste sentido estamos a definir un Plan de dinamización lingüística no tecido económico, cun horizonte 2020, onde contamos coa colaboración de varias organizacións do tecido civil e económico de Galicia, que será presentado en breve. Cremos que o galego é útil en todos os ámbitos e cremos que basicamente o noso labor, unha vez que temos garantido o seu coñecemento polo sistema educativo, é potenciar o seu uso mediante o convencemento na sociedade civil. Ensino non universitario. Galicia conta cun modelo educativo que comezou a definirse no ano 2009. Pretendemos agora darlle novo impulso. E dende aquel momento se apostou por unha serie de variables que entendemos funcionaron razoablemente ben. Apostamos polos idiomas, apostamos pola integración real das TIC no proceso de aprendizaxe, apostamos pola mellora da comprensión lectora, apostamos pola convivencia e a inclusión nas aulas e apostamos por unha formación profesional máis próxima á realidade socioprodutiva de Galicia. Idiomas. Creo que xa todos coñecemos os avances –moi importantes– que nos últimos anos temos tido en ensino plurilingüe. Os datos cuantitativos están encima da mesa, son coñecidos por todos. Pero eu quixera plantexar nesta liña un novo impulso, un novo impulso que pasa pola extensión do ensino plurilingüe ao bacharelato e á formación profesional, e pasa tamén pola progresiva incorporación do idioma portugués a un maior número de aulas, en cumprimento da Lei Valentín Paz Andrade. [[Aplausos.]] Novas tecnoloxías. Todos coñecemos tamén os resultados vencellados ao Proxecto Abalar, que foi moi cuestionado nesta Cámara. Pensamos que é un modelo que posibilitou –está posibilitando– que máis de 50.000 alumnos poidan ter un ensino en novas tecnoloxías directo e que haxa no país máis de 2.350 unidades aulas Abalar. E tamén fixemos no seu momento, o ano pasado, avanzamos no que se deu en denominar o libro dixital, tan cuestionado por algúns, que sen embargo posibilitou que a comunidade educativa o vise moi ben e que dun xeito voluntario se sumasen neste primeiro ano 84 centros e tivésemos 2.300 alumnos traballando xa con libros dixitais nas aulas do noso país. O novo impulso que se plantexa pasa por reforzar a presenza das TIC no ensino. E pasa, primeiro, por estender os contidos dixitais, o libro dixital, a máis centros e a máis estudantes, a través da súa implementación o vindeiro curso en sexto de primaria e en primeiro da ESO; pero pasa, sobre todo, polo investimento que se vai realizar, un investimento de 11,2 millóns de euros, en colaboración coa Amtega, para dotar de equipamento informático e dixitalizar as aulas do país. [[Aplausos.]] Repito: un investimento que vai posibilitar que o 100 % das aulas dos centros públicos nos últimos cursos de primaria –quinto e sexto– e en todas as aulas da ESO sexan completamente dixitais, contando con acceso á internet e contando con equipamentos propios: proxectores, pizarras electrónicas, etc. Un salto cualitativo moi significativo, que fai desaparecer a brecha dixital preexistente e que vai posibilitar –insisto– que o 100 % das aulas públicas deste país estean completamente dixitalizadas. [[Aplausos.]] A aposta polo ensino ten tamén aspectos cualitativos. Un deles é a mellora da comprensión lectora, que, por certo, nos últimos anos, vencellado ao Plan PISA, vimos que houbo un incremento notable da comprensión lectora; algo fundamental, a comprensión lectora, para os resultados educativos e para mellorar a calidade do sistema. Ben, ademais da mellora nos últimos anos, grazas ao Plan LÍA, en certa medida, e grazas tamén ao Plan Plambe, podemos informar, e tamén plantexamos que se vai pór en marcha un novo plan de lectura, un novo Plan LÍA, para as bibliotecas escolares durante o período 2015-2020. E, en aspectos tamén cualitativos, vencellados á convivencia, vencellados á inclusión, vencellados a un ensino integrador, solidario, equitativo, nos últimos tempos téñense levado a cabo accións e medidas moi significativas. Atención á diversidade. Nunca antes houbo tantos profesores PT e AL no sistema educativo público galego, e vénse de reforzar agora mesmo esta plantilla con 100 novas prazas para o sistema. Mellorouse a convivencia nas aulas. Mellorouse a detección e o tratamento de acoso escolar, con medidas nas cales fomos pioneiros mesmo a nivel estatal. E puxéronse en marcha moitas clases de reforzo para alumnado con necesidades educativas especiais, vencelladas a trastornos como pode ser a dislexia, o autismo ou outros. Todo isto contribuíu a que o ensino galego, señorías, estea hoxe moito mellor, tendo moitos menos recursos que hai seis anos. O novo impulso nesta materia, e despois da aprobación, hai moi poucas datas, do decreto da convivencia, vén dado pola creación e pola apertura, nun breve prazo de tempo, do Consello para a Convivencia Escolar de Galicia, un foro que posibilitará mellorar o clima escolar, algo fundamental para mellorar os rendementos educativos. Formación profesional. Entendemos que esta área educativa é fundamental, é fundamental para reducir o fracaso escolar, é fundamental para mellorar a empregabilidade da xuventude e é fundamental para mellorar a competitividade dos nosos sectores produtivos. Deuse nesta Cámara unha auténtica revolución silenciosa no ámbito da formación profesional: duplicáronse as prazas desde o ano 2009, mellorouse a conectividade cos sectores produtivos, aí está a formación profesional dual; é dicir, mellorouse moi notablemente a formación profesional como un aspecto básico para mellorar a calidade educativa e para mellorar o futuro dos nosos xoves. O novo impulso neste eido educativo pasa por afondar na implementación da formación profesional básica neste segundo curso e pasa por reforzar a cultura emprendedora nos centros educativos, para que se poida propiciar, para que se propicie, que os galegos e as galegas, os mozos e as mozas, poidan adquirir coñecementos e competencias profesionais, que lles van ser moi útiles na súa vida. E, nese sentido, temos tamén programado un importante esforzo investidor para dotar a formación profesional daqueles equipamentos que teñen un alto contido tecnolóxico e que van posibilitar que os alumnos poidan usar nos talleres dos seus centros aquelas maquinarias –pensemos en equipos electrónicos, equipos dixitais– as máis modernas do mercado, para que saian máis e mellor preparados á vida laboral. E podemos falar, neste sentido, de que se vai investir, vaise facer un novo investimento superior ao millón de euros, para dotar de equipamentos e de aparataxe os centros de formación profesional. É dicir, imos dedicar no último, no que queda de ano, máis dun millón de euros en renovar os equipamentos, parte dos equipamentos dos centros de formación profesional, metendo nestes talleres equipamentos de alto valor tecnolóxico –insisto–, para que os nosos estudantes saian ao mercado laboral máis e mellor preparados. [[Aplausos.]] LOMCE. Neste curso 2014-2015 estase aplicando a LOMCE con total normalidade e sen ningún tipo de rupturas drásticas en primaria e tamén en formación profesional básica. Hai que recoñecer que existe un calendario que obriga as comunidades autónomas a desenvolver os novos decretos de ESO e bacharelato, e Galicia vaino facer. Galicia vaino facer partindo da lealdade institucional e partindo do interese que ten para o conxunto do país a mellora da calidade educativa, e farémolo –iso si– sen renunciar ás competencias propias e farémolo adaptándonos á realidade do ensino galego. E, neste sentido, tamén podo anunciar que nos próximos días, de xeito inmediato, os textos iniciais, tanto o decreto de ESO como o decreto do bacharelato, serán sometidos a exposición pública. Serán sometidos a exposición pública os decretos de ESO e bacharelato para que a comunidade educativa poida aportar aquelas suxestións que entendan que poidan contribuír a mellorar os textos dos decretos que vai aportar, neste caso, a Administración educativa. E sería bo que se abandonase o rexeitamento sistemático, o non polo non, que non nos leva a ningún sitio, e que se traballase en positivo polo ensino galego. Infraestruturas educativas. Os procesos de aprendizaxe, do ensino, lévanse a cabo nuns centros, nuns espazos físicos, nuns edificios. Quero dicir, e quero incidir en que se están detectando determinadas concentracións demográficas en determinadas zonas xeográficas que implican que haxa novas necesidades de mellorar as dotacións educativas concretas. Por iso, e froito tamén da reorganización de diferentes fondos europeos, quero anunciar que estamos en condicións de afrontar investimentos por máis de 6,1 millóns de euros para ampliar e para mellorar centros educativos [[Aplausos.]] , centros educativos espallados polas catro provincias, e destes 6,1 millóns de euros, 5,6 van ir dedicados, fundamentalmente, á ampliación e mellora de centros, e 0,5 a equipamentos, a mellorar os equipamentos preexistentes en moitos centros. Se a estas cantidades de 6,1 millóns de euros lles sumamos o millón dedicado en equipamentos de alto valor tecnolóxico, aos ciclos de FP, e lles sumamos os 11,2 millóns de euros para que o 100 % das aulas públicas de Galicia en quinto e sexto de primaria e ESO sexan dixitais e teñan acceso á internet, podemos concluír –e concluímos– que se van investir neste ano unha cantidade nova de 18,4 millóns de euros, 18,4 millóns de euros que van ir dedicados a mellorar os recursos materiais no ensino galego. Ademais, farémolo mantendo a gratuidade do transporte escolar, onde, por certo, recórdolles que é un enorme esforzo económico para Galicia, 120 millóns de euros, pero entendemos que é xusto mantelo. E tamén farémolo estimulando o novo sistema de comedores; de feito, recentemente acabamos de ter unha reunión con 50 APA de Galicia para ofrecerlles a posibilidade de asumir a xestión dos seus comedores. Universidade. En relación co Sistema universitario galego, o primeiro que temos que dicir –e creo que merece a pena salientar– é que dende a Xunta de Galicia temos o máximo respecto pola autonomía universitaria, para que estas, nas funcións e nas misións que teñen legalmente atribuídas, actúen con autonomía en ensinar e formar profesionais, en investigar e tamén en transferir os coñecementos á sociedade. Tamén a Xunta de Galicia ten a súa responsabilidade, que é unha función coordinadora do Sistema universitario. Neste contexto, temos unha traxectoria, demostrada dende o ano 2009, de ser capaces de acadar grandes acordos, grandes consensos co Sistema universitario galego. Aí está o Plan de financiamento 2011-2015, aí está a Lei do Sistema universitario, e dígolles que o seguiremos facendo. Sen ir máis lonxe, estamos falando e temos relacións coas universidades para que, no momento en que toque a facer a reestruturación temporal dos graos –do que se está a definir, o 3+2 e o 4+1–, este Goberno vai apoiar realmente as propostas que se fagan dende as universidades galegas; é dicir, imos estar naquel sitio onde as universidades galegas nos demanden como Goberno. Tamén, neste momento, fomos capaces de implementar medidas de racionalización no mapa de titulacións, en base a un decreto, señorías, tamén consensuado coas universidades no ano 2011. E todo iso fomos capaces de facelo cun Plan de financiamento universitario que posibilitou que Galicia fose e sexa a segunda comunidade autónoma onde menos diminuíu a aportación, a achega ás universidades, e posibilitou que houbese unha estabilidade financeira, e posibilitou que se ligasen os recursos públicos transferidos ás universidades en base aos resultados, e posibilitou que o nivel de investigación universitaria, para dedicar a investigación universitaria, estea nos mesmos niveis que por exemplo no País Vasco ou en Cataluña. E todo iso fomos capaces de facelo mantendo as taxas universitarias máis baixas do conxunto do Estado e facendo unha política complementaria de bolsas para que ningún galego ou galega quedase e quede fóra do Sistema universitario por cuestións económicas. E ímolo seguir facendo, e imos seguir negociando. Estamos en pleno proceso de negociación do novo Plan de financiamento, para que este modelo de financiamento por resultados, que se impulsou de xeito pioneiro no seu momento, siga estando presente nos modelos de financiamento das universidades galegas. Entendemos tamén que este proceso de diálogo posibilitará achegar recursos suficientes e acordes á realidade financeira da nosa comunidade ás universidades. Sen dúbida, neste proceso que temos iniciado haberá discrepancias, pero ao final o que importa é que sexamos capaces de crear unha folla de ruta común entre as tres universidades e, neste caso, a Xunta de Galicia. Remato xa, señorías, esta primeira intervención, na que expuxen boa parte das liñas estratéxicas da Consellería, e, como dixen ao principio, a nosa política, no que queda de lexislatura, vaise caracterizar por continuar e manter aquilo que funciona e está funcionando ben e tamén por dar impulso a un modelo cultural e educativo que está funcionando e acadando resultados. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, señor conselleiro. Rolda dos grupos parlamentarios. Grupo Parlamentario Mixto. Señora Martínez.
Grazas, presidente. Bo día, conselleiro. Quero empezar por darlle os parabéns pola súa presenza para informar das liñas xerais da súa consellería. E eu o que espero é que procure, a partir de agora, facer un esforzo para cambiar a política do seu predecesor, que foi bastante errática e conflitiva, señor Vázquez, e así o sinto, pero acabámolo de escoitar na ILP. Se algo positivo –e xa llo comento– tivo a súa consellería, señor Vázquez, foi o de conseguir poñer de acordo toda a comunidade cultural e educativa á hora de avaliar a súa xestión de goberno como un desastre para a cultura, a lingua e o ensino público do noso país. Dende logo, ten vostede un récord, un auténtico récord. Pero o que resulta estraño é que, ante ese éxito como conselleiro de Educación, agora o señor Feijóo decida premiar os ourensáns nomeándoo candidato á Alcaldía. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Sería bo –e imos á cuestión, estamos indo á cuestión–, sería bo para o noso país que este estado de cousas cambiara e que vostede fora quen de cambialo. Ese é o seu reto: conseguir outra vez un clima de concordia dentro da Consellería, dentro da comunidade educativa, tanto cos pais e nais como co profesorado. Non lle imos solicitar, evidentemente, que faga unha expresión pública e se desvincule da traxectoria de quen o avalou para estar hoxe no posto que ten. Certamente, o do exame de conciencia, dor dos pecados e propósito da emenda, espero que lle pareza ben, deixalo intramuros dos templos, que é onde se ten que ensinar en todo caso a relixión católica. Vostede forma parte dun Goberno, señor conselleiro, que leva actuando inexorablemente contra os dereitos básicos da nosa cidadanía e, en concreto, contra o ensino, a cultura e a nosa lingua, creándonos problemas que van supoñer un auténtico reto volver a parámetros anteriores de cando o Partido Popular ocupou a Xunta de Galiza. Vou facer un pequeno relatorio desas decisións que nos levaron ao punto no que estamos: desmantelamento do ensino público en favor do ensino concertado, planificación en contra da recuperación de uso para a nosa lingua e redución da súa presenza a nivel de lingua estranxeira no ensino por medio do Decreto do plurilingüismo. Por iso, toda a súa intervención sobre a lingua é que de verdade que é para chorar, porque nunca estivo tan castigada; nin Manuel Fraga foi capaz de facerlle tanto dano á lingua galega como lle está facendo o actual Goberno do Partido Popular, ademais da eliminación dos preto de 3.000 postos de traballo de profesores e profesoras. Polo tanto, afirmamos que vostedes lexislan para favorecer o ensino privado, condenando o ensino público a ter menos traballadores, prestar un servizo de peor calidade coa desaparición dos reforzos e poñendo impedimentos á atención a situacións de necesidades educativas especiais, coa precarización das condicións laborais do profesorado e aumentando tanto a ratio dos alumnos por aula como o horario lectivo do profesorado. Señor conselleiro, forma parte dun Goberno que é coñecedor de sentenzas firmes e de distintas resolucións xudiciais que non foron executadas, polo que a Administración galega é xa todo un exemplo de insubmisión á xustiza. A súa consellería ten ás súas costas un rastro profundamente autoritario e antidemocrático, que, como xa dixo o señor Louzao na súa intervención, chegou a utilizar a páxina web institucional para atacar os representantes dos traballadores, como fixo tamén nesa intervención a voceira do Partido Popular ante unha persoa que non é parlamentario e que vén aquí, un insulto flagrante aos sindicatos, que debeu ser tido chamado á atención por parte da presidenta. Un Goberno que non dubidou en poñer a educación dos nosos nenos e nenas en mans da política máis represiva e comprometida, representada pola LOMCE. Señor conselleiro, as hemerotecas están aí para comprobar que o que digo é certo. Pronunciamentos de APA, claustros, consellos escolares, reitores de universidades, folgas, mobilizacións de distintos sectores e agora a ILP que acabamos de debater. En definitiva, son feitos e a realidade do ensino público os que mellor poden retratar os resultados da súa política. Agardo que modifique as liñas políticas da Consellería de Educación, inda que non sei se será quen de o facer. E dubídoo, señor conselleiro, dubídoo, porque tivo vostede a oportunidade estes días de tomar decisións e apuntar en dirección correcta, e a resposta, sen embargo, de vostede foi nada máis que de continuísmo, continuísmo e máis continuísmo. Señor conselleiro, nas eleccións sindicais, a pesar da belixerancia da súa consellería, volveu repetir a representación maioritaria o sindicalismo que se enfrontou ás decisións políticas que levaron á práctica, a CIG. Amosan estes resultados, desde o meu punto de vista, que aqueles que están ao pé da realidade expresaron con rotundidade que outra política educativa é precisa. As mobilizacións e pronunciamentos a prol de medidas que favorezan positivamente a lingua propia de Galicia acadaron apoios en ámbitos institucionais e sociais que nunca tal viran; incluso a ONU ten xa recibido queixas sobre esta situación. Os galegofalantes non temos hoxe en día os mesmos dereitos que os españolfalantes. Porque os problemas do ensino, lingua e cultura de Galiza deben procurar solucións nos terreos dos acordos e lonxe das propostas e decisións que amosaron un rotundo fracaso. Impoñer a maioría absoluta en temas tan importantes para o noso país, en temas de identidade de país, nunca é unha boa idea. Señor conselleiro, vostede tivo tamén a oportunidade, nunha reunión que mantivo o 6 de marzo coa CIG, de falar e de avanzar nun acordo no ensino. Sen embargo, vostede tamén rexeita o diálogo cos sindicatos, segue apostando polo Partido Popular como forza maioritaria e, polo tanto, non conta con ninguén. Foi unha pena que non tiveran votado a favor desta ILP. Asuntos tratados na reunión que se trataron e que vostede puido solucionar, como os recortes salariais, recortes nos dereitos laborais, a destrución de emprego, recorte do 36 % nos orzamentos dos últimos anos, liquidación da gratuidade dos libros de texto, redución drástica na atención do alumnado con necesidades educativas específicas, Decreto do plurilingüismo, despedimento do profesorado do Celga, aplicación da LOMCE, concurso xeral de traslados –que a día de hoxe inda se descoñece cando se vai executar a sentenza–. Vostede optou polo silencio, igual que fai o presidente Núñez Feijóo; este silencio que é preludio de decisións que van repetir camiños que xa fallaron. Por iso, atrévome a afirmar que vostede vai continuar con esta política de subvencionar os centros que segregan o alumnado por sexo, ampliar os concertos educativos, manter o recorte da xestión democrática dos centros, ser belixerante coa cultura e coa lingua galega, recortar profesorado e discriminar negativamente aqueles que precisan discriminación positiva. –Vou rematando–. Ía lerlles unhas declaracións, pero xa non me dá tempo. Polo tanto, simplemente lle vou dicir que ten vostede a posibilidade de emendar unha política que só trouxo desigualdade, discriminación, recortes democráticos, belixerancia coa nosa lingua, falta de oportunidades, emigración da comunidade científica. Debe vostede procurar ese acordo nacional que sitúe o galego no lugar que lle corresponde por mandato estatutario, e o noso ensino non é ensino de vangarda. Ten vostede a posibilidade de pasar por ser o único conselleiro deste Goberno que procura un espazo de entendemento coa sociedade. Sei que o vai ter complicado, porque co Goberno do Partido Popular as políticas sociais non son fáciles, pero tamén é complicada a vida aí fóra. Veu vostede aquí –xa para rematar– facernos unha listaxe de –iso si que é un programa electoral– promesas sen nada máis detrás, promesas, fomento da cultura, e fala de actos na Cidade da Cultura, como se Galiza se reducira á Cidade da Cultura. ¿Que pasa co resto do país e coa promoción cultural no resto do país? ¿Que orzamento ten destinado para a promoción cultural galega, para a súa internacionalización? ¿Cal é esa internacionalización? ¿Cal é ese programa? ¿Como van fomentar o consumo cultural cun IVE do 21 %?, que vostedes se contradín entre o que din, a súa publicidade e propaganda...,
Por favor, señora Martínez.
...–xa remato, presidenta– e a realidade, que son os recortes e deostar a nosa lingua e a nosa cultura. Nada máis, moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Ten a palabra o señor Pombo Rodríguez.
Grazas de novo, presidenta. Continuidade e novo impulso. O da continuidade é claro; o do novo impulso, se é cara a abaixo, pois estaremos dentro de pouco chegando ao centro da Terra. Señor conselleiro, escoiteino con atención, e o da continuidade téñoo claro, pero é unha continuidade que na opinión do BNG prexudica gravemente, gravemente, os intereses culturais, educativos e lingüísticos do noso país. En todo o que escoitei lamento non albiscar unha raioliña de luz en todo o seu relato, lamento non albiscar unha raiola de luz de esperanza para a nosa cultura, educación, ordenación universitaria e o noso idioma. Lamento tamén non ter escoitado tampouco rectificación ningunha sobre a política lingüicida de renegar do galego, que é o noso, da Xunta, que foi quen de conquerir un grande avance: que o galego sexa a única lingua, grazas a ese decreto plurilingüe, o galego, a única lingua de todo o Estado que perde falantes. Ese é o grande éxito. E laméntoo de veras. Non me sorprende a continuidade, porque acabamos de debater unha ILP que pretendía mellorar a calidade do ensino público e que pretendía restituír os dereitos dun profesorado que vostedes din respectar e defender, mais que lamentabelmente votaron en contra desa ILP avalada por 23.000 persoas que pretendían –digamos– un cambio na política educativa non universitaria. Fala vostede, señor conselleiro, de defensa da educación, aposta polo ensino, pero –xa digo– votan en contra dunha ILP. Nada dunha nova Lei de educación, nada de defender os dereitos, restituír dereitos laborais, sociais e profesionais dos docentes, restituír o salario roubado para mellorar esa banca que xa tan boiantes miles de millóns anuncia de beneficios. Nada de nada. Mesmo nada de nada dun plan de formación do profesorado con cargo á entidade pública, para mellorar toda esa tecnoloxía que nos vai inundar todos os centros deste país, empezando polo rural; haberá moitos e variadísimos ordenadores, pero chegaremos a non ter nin profesorado para atender eses ordenadores. Defensa do ensino público. Eu non a vexo, as melloras na calidade do ensino reais en canto a reducir ratios, oferta suficiente, orzamento aumentado, plan de combate do fracaso escolar cun plan propio da Xunta de Galiza que abarque todo o territorio. Non oín nada. Estamos, efectivamente, en tempo de propaganda de tecnoloxías novas e de plurilingüismo. Do profesorado, nada de nada. Da universidade, ¿cal é o modelo de universidade? Di vostede aquí que respecta moito a autonomía, non me consta. O 24 hai convocada unha folga do Sistema universitario galego e as razóns son claras: o gran ministro Wert, do que vostedes son grandes seguidores, o único que pretende coa súa reforma é deteriorar unha universidade pública galega que despois de cincocentos anos periga. O decreto do 3+2 provoca un grave encarecemento da formación universitaria, expulsión do alumnado, recorte do financiamento e promoción da universidade privada. Máximo respecto pola autonomía, pero no Plan de financiamento ¿vostedes están dispostos a poñer o diñeiro que se precisa para que o alumnado universitario das familias con poucos recursos poidan acceder? ¿Si ou non? Porque o modelo Wert sabemos cal é: que vaian á universidade os ricos e a xente con escasos recursos que xa non chegue. A sustentabilidade do Sistema universitario galego está en xogo. Vostede poderame falar o que queira aquí, de que hai unhas taxas que son menores –en primeira convocatoria por suposto, non llo nego, pero a segunda e as terceiras non é certo–. Houbo un grave recorte no financiamento universitario dende o ano 2009 ata hoxe, e, polo tanto, eu pregúntolle se vostede está disposto a chegar a eses orzamentos equiparables ao ano 2009. Falemos de 450 millóns de euros brutos. ¿Está disposto, si ou non? Fálame vostede de que hai bolsas da Xunta; xa sei que as hai, pero as máis importantes son as do Estado e este ano hai máis de 10.000 denegadas, 10.000 denegadas. Polo tanto, o tema das bolsas é un hándicap máis que repercutirá nas clases con poucos recursos. ¿Está vostede disposto, como fan outras autonomías, a reclamar a transferencia das bolsas para adaptalas ao noso país e para que se poidan distribuír? Ese é o modelo que queremos ver nós. Fala vostede da LOMCE, que hai un calendario para desenvolver a LOMCE, e –di o conselleiro– Galicia vaino facer. Só faltou dicir "amén". Está claro que a LOMCE ten un calendario, pero está claro que hai moitas comunidades que recorreron, porque entenden que é anticonstitucional invadir competencias educativas autonómicas. Fixérono as comunidades de Euskadi e de Cataluña; é máis, a Galiza parece ser que todo lle vale. Como, claro, o modelo é que desapareza o noso idioma, pois nin se preocupan. Os vascos e os cataláns parece que teñen outro modelo, hai outra maneira de facer as cousas. Cos recursos dispoñibles estanos anunciando agora 6 millóns máis para edificios, pero ¡se levan anunciando moitos centros escolares! Eu levo pouco tempo, pero do tempo que levo aquí hai algún centro escolar que vin anunciado no 2012, no 2013, no 2014 e seguro que non está para o 2015. Desa maneira podemos anunciar miles e miles de centros novos. Na cultura, non sei como pensa vostede facer, cos recursos dispoñibles, manter o que hai. Vostedes recortaron en cultura o 59 % e agora resulta que vai implementar a industria xeradora de emprego. ¿Que teñen vostedes –xa llo dixen nunha ocasión– contra a cultura? Porque os orzamentos e as políticas do Goberno galego están a consolidar a asfixia económica da nosa lingua, mais tamén da nosa cultura. Bueno, ás veces non, ás veces hai centos de miles de milleiros de euros que sobran para agasallar o videoclip do multimillonario Iglesias. ¿Como vai implementar todo iso que falan vostedes no Agadic se reduciron máis de 27 millóns de euros? Está moi ben aquí anunciar, porque, señor conselleiro, continúa vostede coas políticas do anterior, que significan e significaron un empobrecemento da actividade cultural en Galiza, empobrecemento de empresas culturais galegas e das traballadoras e traballadores, e agora vostede vénme vendendo o contrario. Anúncianos o Proxecto de lei de patrimonio cultural. Xa sabemos cal é o seu modelo: renunciar ao Museo da Romanización de Lugo, con permiso adquirido no bipartito e agora eliminárono. Renuncian a manter a máxima protección para a cova de Eirós, xoia arqueolóxica e paleontolóxica de Galiza, e no parque arqueolóxico de Campo Lameiro non son capaces vostedes de garantir a protección do patrimonio. E agora anúnciame o Proxecto de lei de patrimonio cultural, que, segundo os meus datos, xa é a terceira vez que un conselleiro o anuncia desde este estrado nos seis últimos anos. Anuncios, anuncios, propaganda, e vénnos agora co tema da lingua, e vénnos dicir que non nos apropiemos. Eu xa lle dixen, cando declarei na declaración do principio de curso, que eu non declarei o idioma –declarei o coche, o piso e todas esas cousas–. Aprópianse do idioma, que é de todos, é a maior creación que ten o noso país. O IGE alerta da alarmante perda de falantes do galego en Galiza. Na poboación de menos de 15 anos o 22 % xa declara case nin coñecelo. Temos unha parte da nosa mocidade que non domina a lingua galega, que non a domina. Levamos cincocentos anos cambiando a lingua propia de Galiza por outra que veu de fóra e vostedes seguen nesa dinámica –con bastante bo acerto no tema ese–. ¿Parécelle, señor conselleiro, que eliminar o galego no ensino infantil non ten ningunha consecuencia? Eliminar o requisito de coñecemento do galego para poder acceder á función pública ¿parécelle a vostede que non ten ningunha consecuencia? Retirar todo o apoio real para que existan medios escritos en galego ¿parécelle a vostede que non ten consecuencia?
Vaia rematando, por favor.
–Vou rematando–. O desleixo e a discriminación flagrante do noso idioma na xustiza, no Sergas, na Sanidade, nas novas tecnoloxías, ¿parécelle a vostede que non ten consecuencias? Prohibir impartir as clases en galego, nas materias científico-técnicas, claro que ten consecuencias. Despedir ilegalmente o profesorado preparador dos cursos Celga ten consecuencia. Nós, señor conselleiro, cremos que realmente hai unha situación dramática. Tamén esta sociedade o creu o día 8 e reclamou medidas urxentes. Entendemos que non é un problema individual. Abandonen o enfrontamento, señor conselleiro, defendan o noso idioma. Agora anúnciannos que van facer un plan de dinamización do galego na economía. ¡Ben feito, home! Eu doulles un dato: díganlle ao señor Albariño, retírenlles as subvencións que se deron para o galego e díganlle que se pase a chamar directamente Albarito e arreglado o tema, que teremos máis fondos. [[Aplausos.]] Acepten, señor conselleiro, por favor, o solicitado polo Consello...
Remate, por favor, señor Pombo.
... –remato, presidenta– da Cultura, pola Real Academia, polas organizacións sindicais, pola sociedade galega multitudinaria. Derroguen o Decreto de plurilingüismo, que anula o galego, abra un novo camiño de esperanza –xa llo dixemos– cun plan xeral que foi aprobado por unanimidade e que ten máis de catrocentas medidas que poden ser moi útiles para que ninguén se apropie pero para que o galego teña vida no futuro.
Moitas grazas. Grupo Parlamentario de Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra don Ramón Vázquez.
Ben, bo día de novo a todos e a todas. Señor conselleiro, quere a casualidade hoxe que vostede cumpra exactamente o seu primeiro mes como conselleiro, no seu cargo, polo tanto, despois de asumir este posto o pasado 10 de febreiro. Nestes primeiros trinta días ten completado vostede, sen dúbida, unha importante axenda de actos públicos para estrear este novo cargo. Non sei se nese período tivo tempo de facer unha análise da situación da súa área de goberno e de cales deben de ser, sen dúbida, os seus principais retos e desafíos. Supoño, supoño –é de supoñer– que vostede coñece a situación do noso sistema educativo, da nosa educación. Debe estar vostede ben informado, e eu a verdade é que renuncio a investir hoxe o meu tempo en repetirlle un informe de danos, como en realidade tivemos a oportunidade de escoitar claramente por parte do grupo propoñente da ILP e como fixeron o resto dos grupos. Pero a verdade é que un non pode deixar de dicir que o noso sistema educativo se desangra. É certo, é unha hemorraxia interna. De momento, de momento o tecido docente e o demais persoal dos servizos educativos están a conter esa hemorraxia, pero estamos a piques de chegar a un punto sen retorno no noso sistema educativo, no referido a recortes de plantilla, no referido a recortes orzamentarios en materia de política lingüística, en materia de servizos complementarios como o comedor escolar, no que respecta ao desmantelamento do ensino no rural, no desbaraxuste e abafo ao que se está a someter o Sistema universitario e así un longo etcétera. Mais, como dicía, eu hoxe non teño pensado desenvolver un prego de agravios cometidos sobre o noso sistema educativo. Creo que será de máis proveito para todos se somos capaces hoxe aquí de poñerlle enriba da mesa o que deben ser os seus principais retos nos vindeiros meses. Se me permite, e empregando unha linguaxe da que vostedes son moi amigos, creo que é importante que vostede saia de aquí hoxe cos deberes claros e coa mochila chea, como lles pasa a moitos alumnos nas nosas escolas e nas nosas aulas, de propostas de traballo necesarias e imprescindibles para o sistema educativo. A súa primeira tarefa, dende o meu punto de vista, é rematar con este papel submiso, co papel submiso desta consellería, que ten asumido todos e cada un dos mandatos do señor Wert, aplicando a rajatabla as súas políticas e sen o máis mínimo cuestionamento. Fíxoo coa Lei Wert, a pesar de que hoxe parecía que había un pequeno desmarque apelando á lealdade institucional no seu cumprimento, pero faise a raxatabla; fíxoo co decreto universitario coñecido como 3+2, que provocou a mobilización do estudantado; e faino reiteradamente. A verdade é que os galegos eliximos representantes para que tomen decisións por si mesmos, para que nos representen, en definitiva, e non para que sexan a correa de transmisión do Goberno do Estado. Polo tanto, agardaría, gustaríame que sexa vostede minimamente valente e dea a cara por Galicia nesta materia que é tan importante. Polo tanto, debe defender un sistema educativo con identidade propia, adaptado ás peculiaridades do noso país, que teña en conta as nosas eivas e potencialidades, e esa é a súa primeira obriga. A segunda tarefa que ten vostede pendente é conseguir que a educación pública galega sexa un referente no ámbito da innovación e a renovación pedagóxica. A súa obriga, como máximo responsable da Consellería de Educación, é favorecer, impulsar e mesmo permitir novos sistemas de aprendizaxe, cambios metodolóxicos, señor conselleiro, non sempre cambios organizativos. Nos últimos corenta anos a ciencia pedagóxica, didáctica, ten avanzado algo –imaxino–. Pois ese avance ten que verse reflectido nas nosas aulas. Non pode ser que o sistema educativo público sexa condenado a un papel residual, sempre a remolque, e, polo tanto, ten que recuperar o seu papel á fronte da vangarda pedagóxica. A educación pública ten que ser a vangarda pedagóxica, ten que impulsar o traballo por proxectos, ten que favorecer alternativas metodolóxicas á lección maxistral, ten que impulsar novas formas de agrupamento na aula, debe permitir e favorecer novas formas de distribuír o tempo nas aulas, debe permitir e favorecer a aprendizaxe cooperativa, debe impulsar a formación do profesorado en novos sistemas de aprendizaxe, debe establecer fórmulas de xornada mixta e mesmo xornada flexible. En definitiva, debe conseguir que o sistema educativo galego deixe de estar constantemente sometido a tensións organizativas, a cambios meramente organizativos, e de verdade redundar naquelas cuestións que permiten mellorar a calidade do ensino. A terceira tarefa que ten por diante o señor conselleiro é renovar, sen dúbida, o discurso educativo desta consellería –como dixen na anterior intervención–, un universo pedagóxico plagado de expresións como competitividade, como produtividade, excelencia, talento, e isto é o gran despropósito deste Goberno. A educación ou é unha ferramenta de cambio social, ou é unha ferramenta para emancipación ou non é educación, é simple instrución, e vostede creo que non debe aspirar a ser o conselleiro de instrución pública. A cuarta tarefa que ten vostede pendente en materia educativa é decatarse de que o verdadeiro indicador da calidade dun sistema educativo é a súa capacidade para atender a diversidade, a diversidade en sentido extenso: diversidade de intereses, motivacións e capacidades, diversidade lingüística, un elemento fundamental nunha comunidade como a galega. Diversidade sexual e afectiva, diversidade funcional, e polo tanto ser capaz de dar resposta a todos os matices persoais, individuais, sociais e colectivos que ten o noso alumnado presente nas nosas aulas. O seu modelo educativo, o modelo educativo actual, é un modelo que estandariza o individuo, o fixa todo a un molde en forma de reválida ou proba que mide e reduce os rapaces e as rapazas a unha simple cifra, a un simple exame. A psicoloxía da aprendizaxe amósanos que a medición do rendemento intelectual non pode ser reducida a pasar unha simple proba externa. Quinta tarefa, señor conselleiro. Debe ter unha política universitaria clara e coherente, clara e coherente. Os seus incumprimentos en materia do Plan de financiamento universitario, a súa falida reforma do mapa de titulacións, os cambios impulsados polo decreto 3+2 antes citado, está a xerar non soamente dúbidas na comunidade universitaria, senón o colapso do Sistema universitario de Galicia, como ten denunciado tamén recentemente o persoal de administración e servizos. Sexta tarefa, señor conselleiro. Ten vostede que entender que se ben a escola, o edificio físico da escola, é o corpo do feito educativo, as palabras, a linguaxe, a lingua é a súa alma. Sen galego e co seu Decreto do plurilingüismo, o ensino galego queda sen alma, sen identidade, e por tanto é un sistema educativo baleiro. Oitava tarefa, oitava e última tarefa, señor conselleiro. Ten vostede que avogar definitivamente por un modelo cultural descentralizado e que chegue a todos os sectores da cultura do país. Non é só unha cuestión de recursos. Por certo, vostede sempre omite que o seu Goberno reduciu un 60 % os orzamentos culturais en tan só cinco anos; iso si é un récord en política orzamentaria. Pero non é só unha cuestión de recursos. Vostedes teñen un modelo cultural baseado puramente nun modelo centralizado. Un exemplo claro: a Cidade da Cultura e o Consorcio Cidade de Compostela absorben o 20 % de todo o orzamento cultural do país.
Vaia rematando, por favor.
–Xa remato, presidenta–. E, mentres tanto, ¿que acontece co sector audiovisual? ¿Que acontece co sector editorial e do libro? ¿Que acontece cos circuítos culturais? ¿Que acontece co noso patrimonio artístico e cultural? Pois que esmorece, señor conselleiro, esa é a realidade. Polo tanto, estes son os seus principais deberes, tómeos con interese, aplíquese vostede, sexa vostede un alumno aplicado, teña un perfil propio e contará coa nosa axuda. Se non o fai, será vostede unha mera sombra do anterior conselleiro, igual de gris e igual de escuro para o noso sistema educativo. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Parlamentario Socialista. Ten a palabra o señor Docasar Docasar.
Señora presidenta. Señorías, bos días, case tardes. Quero empezar dándolle a benvida, señor Rodríguez, a este primeiro debate seu como máximo responsable da Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria. E sei tamén perfectamente que non é vostede ningún novato nestas lides, xa que ata hai uns poucos días era o voceiro do Grupo Popular nestes mesmos temas e polo tanto o encargado de defender en sede parlamentaria as políticas educativas que o Partido Popular leva desenvolvido en Galicia nos últimos anos baixo a presidencia do señor Feijóo. Señor Rodríguez, comparece vostede neste Parlamento un mes despois da súa chegada ao cargo e quero dicirlle de entrada que ao Grupo Socialista lle parece totalmente oportuno e absolutamente necesario. E si, falou vostede de continuidade, non esperaba menos, xa agardaba iso, e quedoume moi claro, despois de escoitalo, señor Rodríguez, que non estamos ante un cambio de política educativa e de política cultural do noso país, senón simplemente ante un cambio de rostro para facer as mesmas políticas que se fixeron ata o de agora. Quedoume tamén claro, señor Rodríguez, despois de escoitalo, que seguirá esa revolución silenciosa da que tanto lle gusta falar a vostede. Por certo, cambios de rostros que o señor Feijóo vén realizando no Consello de Goberno da Xunta non por interese da cidadanía galega, senón por intereses do Partido Popular, poñendo dese xeito ao servizo do Partido Popular as institucións que deberan ser dos galegos e das galegas. Comparece vostede nesta Cámara, señor Rodríguez, despois de que teñamos escoitado durante meses como importantes responsables do seu partido, tanto aquí como en Madrid, non paran de dicirnos, un día si e outro tamén, que a recuperación económica está aí. E se iso é así, señor Rodríguez, entenderá perfectamente vostede que o Grupo Socialista queira saber se esa recuperación chegará tamén ao conxunto da comunidade educativa galega, e moito máis agora que temos un novo conselleiro á fronte. Eu non sei se ten vostede marxe de manobra para tomar decisións distintas. O que si sei é que a comunidade educativa galega as demanda, e que a súa credibilidade, señor Rodríguez, como conselleiro dependerá en boa medida de que as poida atender ou non. E sei tamén, por ter compartido moitos debates con vostede nos últimos dous anos, que pensa que estamos vivindo unha revolución silenciosa na educación galega, mais eu intentarei demostrarlle no día de hoxe, con datos, que, máis que unha revolución silenciosa, hai unha involución ruidosa. Vostede ten que saber mellor ca ninguén –outra cousa é que o queira recoñecer– que en 2009 o investimento en educación por habitante en Galicia era de 860 euros, mentres que en 2015 ese investimento baixou a 670, e iso –dígase o que se diga– trouxo importantes consecuencias para o sistema educativo galego. 220 millóns de euros menos para educación infantil, primaria, secundaria, bacharelato e FP, e eu non sei como pensa recuperar isto, eu non lle escoitei dicir nada neste senso. 70 millóns de euros menos para as nosas universidades. E alégrame oír na súa intervención que efectivamente nos di que vai pactar cos reitores das universidades galegas a reforma dos graos; paréceme ben que se pacte iso, que non fagan vostedes seguidismo do ministro Wert. E tamén me parece ben, creo que vostede apuntou que vai haber un novo sistema de financiamento 2016-2020, e espero tamén aí, nese sentido, que sexa un sistema xusto para recuperar o perdido nas tres universidades galegas. Menos profesores en escolas, institutos e universidades, e agora véñenos vostedes con 432 prazas que non recuperan, evidentemente, nin de broma, o perdido. Copagos en libros de texto e comedores escolares. Por certo, señor Rodríguez, comprobe dende cando non cobran as coidadoras de comedores, creo que exactamente dende hai catro meses; creo que é momento de que vostede tome nota e que a partir de mañá dea instrucións para que cobren estas coidadoras dos comedores escolares. Imposibilidade real de abordar os arranxos que necesitan os edificios educativos por falta dun axeitado mantemento. Si, iso que vostede sempre me di a min de política ladrilleira. E alégrame oír no día de hoxe que vai haber 6 millóns de euros para ladrillo. Bueno, pois benvidos sexan eses 6 millóns de euros, pero eu creo que, como hai anos de atraso, vai ser difícil que con esa cantidade se poidan acometer as obras que precisan os nosos centros. Menos cartos para gastos de funcionamento e para equipamentos didácticos. Non lle oín dicir nada de se os colexios e institutos ían recuperar os gastos de funcionamento perdidos; non llo oín, pero creo que non o dixo. E equipamentos didácticos. Vostede falou tamén de facer un esforzo aí, e quedei cun dato relativo á formación profesional. Señor Rodríguez, ¿sabe vostede dende cando non temos en formación profesional recuperación e adaptación de novos equipamentos didácticos? Comprobe, pregunte na consellería aos seus asesores, e verá que dende hai moitos anos non se renovan equipamentos, e iso non se arranxa tan fácil, porque os equipamentos didácticos de familias profesionais son caros, son difíciles de acometer; polo tanto, aí ten vostede un grave problema. Peores condicións laborais e profesionais para os profesionais do ensino, e tampouco lle oín dicir nada de se aquí vai facer algo distinto. Miles de xoves ben preparados obrigados a emigrar por falta de expectativas. Señor Rodríguez, ¿vai facer algo vostede para recuperar o talento perdido? Seis anos de aldraxe á nosa cultura e á nosa lingua. Por certo, nese senso vostede falou no tema cultural dunha nova Lei de patrimonio cultural, que efectivamente tamén se dixo na Comisión de Educación hai unhas semanas. Quero que hoxe me diga tamén, se fai o favor, se está previsto que, nese contexto, o camiño de inverno pola Ribeira Sacra, e tamén por Lalín, vai ser finalmente recoñecido coma unha ruta xacobea, porque a nós díxosenos en decembro do 2014 que iso sería así unha vez que chegase ao Parlamento esa Lei de patrimonio cultural. Se iso é así, agardo que hoxe mo diga, en sede parlamentaria. Por certo, no tema tamén cultural, señor Rodríguez, ¿que lle parece o gasto de 300.000 euros no videoclip de Enrique Iglesias para facerse unhas fotos e botar uns bailes en Galicia, cando o noso tecido cultural está sumido no abandono máis absoluto? Creo, sinceramente, que hai outras maneiras posiblemente de financiar a nosa cultura e hai aquí xente dabondo que o podía facer precisamente moitísimo mellor e que falta faría que lle désemos eses cartos. 275 millóns de euros menos para becas. Sei que é un tema do Goberno central, pero a miña pregunta é: ¿vai intentar vostede, señor Rodríguez, facer algo para paliar ese tema aquí en Galicia? ¿E con que cantidades concretas? 44 millóns de euros menos en becas Erasmus, si, esas becas que tanto deostaron e que foron moi importantes para crear emprego. Demasiados conflitos nos tribunais e demasiadas folgas convocadas polos diferentes integrantes da comunidade educativa galega, a última, a da Universidade. E espero e agardo que nese tema dos graos vostede siga os criterios dos reitores, da Conferencia de Reitores, da CRUE. En definitiva, señor Rodríguez, seis anos, ao noso humilde entender, non de revolución silenciosa, senón seis anos de ataques consecutivos ao ensino público, á cultura e á lingua de Galicia, que teñen que empezar a mudar se realmente a recuperación chegou á nosa economía. Dito isto, señor Rodríguez, quero lembrarlle tamén que no último debate do estado da Autonomía tanto vostede como o señor Feijóo sacaron peito sobre os resultados da educación galega dende o máxico ano 9, gabáronse vostedes –e hoxe vostede volveu facer o mesmo en sede parlamentaria– da evolución, nos informes PISA, dos seus resultados, dos éxitos da educación plurilingüe, dos contratos programa, do aumento das matriculacións na FP, das baixas taxas universitarias nas universidades galegas, das bondades da FP dual e da FP básica. Por certo, na FP básica, ¿cando recibirán os centros o primeiro euro despois de seis meses de implantación, señor Rodríguez? Seis meses e a día de hoxe nin un só euro chegou aos centros para implantar en Galicia a FP básica. Da FP dual temos falado moito neste Parlamento, fundamentalmente na Comisión de Educación. Xa sabe o que penso eu dese tema, díxenllo moitas veces. Penso sinceramente que están vostedes importando un sistema que non é noso, é o sistema alemán, e que aquí non temos o tecido produtivo que teñen en Alemaña; polo tanto, teremos dificultades para que sexa exactamente igual. Señor Rodríguez, déronlle vostedes, sen embargo, moita menos importancia a unha cuestión que para nós si a ten, que é o tema da equidade. Para nós a equidade do sistema educativo é unha cuestión de grande importancia –tamén nolo ten oído dicir moitas veces–. Quero dicirlle tamén hoxe, señor Rodríguez, que os humildes logros acadados nos últimos anos no sistema educativo galego foron posibles grazas ao profesorado...,
Vaia rematando, por favor.
...e tampouco lle escoitei hoxe dicir algo nese senso. Entende, pois, o Grupo Socialista que ten falado moito de resultados e moi pouco da posta en perigo da propia equidade do sistema educativo. Polo tanto, eu espero, señor Rodríguez, que a partir de aquí empece vostede a mudar esa política e remate o austericidio doutrinal que levan aplicado en Galicia nos últimos seis anos. Deixarei algúns argumentos máis –soamente me quedan vinte e nove segundos– para a segunda parte deste debate. Intentarei poñerlle algunhas tarefas, algúns deberes. Agardo sinceramente que vostede nese turno de réplica dea resposta a algunhas das preguntas que lle fixemos. En todo caso, vostede –non me importa dicilo tamén en sede parlamentaria– é unha persoa sensata, e eu agardo que esa sensatez a traia á educación galega, pero con feitos; non me vale soamente que sexa sensato e despois non se note no sistema educativo galego. Insisto: deixo para o turno de réplica –que teño aínda cinco minutos– poñerlle algunhas tarefas que espero que vostede atenda con dilixencia; imos ver se iso é así. Moitas grazas.
Moitas grazas, señor Docasar. Polo Grupo Popular ten a palabra o señor Fariñas.
Moitas grazas, señora presidenta. Comparece hoxe, señor Rodríguez González, como conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria para expoñer as liñas xerais da política do Goberno respecto destas tres materias, e faino para someter a criterio dos grupos parlamentarios esas liñas estratéxicas, cunha dose –como vostede ben explicou– de continuidade do labor dun magnífico conselleiro de Educación que tivemos ata hoxe, responsable de todos aqueles datos dos que hoxe pode presumir o sistema educativo galego, e con outra dose de impulso que corresponde á nova xestión da nova consellería que vostede encabeza. Baixo o noso prisma, asistimos a unha exposición baseada no realismo dos tempos que nos toca vivir, do compromiso e da responsabilidade dun gobernante co seu pobo e tamén cun obxectivo claro, que é o de optimizar ao máximo –ao máximo– os recursos que a un lle toca xestionar con eficiencia, de todos os medios humanos, materiais e económicos, e tamén coa eficacia das medidas que se espera dun bo gobernante. Pero hoxe, señor conselleiro, volvemos escoitar por enésima vez as mesmas regueifas por parte da oposición. Dá igual o que vostede diga, o que vostede plantexe aquí, xa traían a letanía aprendida e foi o que recitaron aquí hoxe na súa intervención. Perderon unha boa oportunidade durante a súa intervención de coller papel e bolígrafo e coller apuntamentos, como bos estudantes. Estamos hoxe ante unha intervención con propostas concretas, [[Murmurios.]] de diagnose correcta das necesidades, de compromisos, e, ademais, acompañada de algo que pide sempre a oposición, que son partidas orzamentarias, sen triunfalismos e sabendo que todo o que queda por facer por diante de nós é moito. Pero tamén teño que dicir que hoxe aquí falouse de cultura, falouse da Agadic –señor Pombo, por certo, trabucouse, si soben os orzamentos da Agadic, un 4,6 %– e do seu papel fundamental no impulso das industrias culturais galegas e en galego, e do apoio á creación literaria artística. Falouse tamén da Cidade da Cultura e do éxito da Womex, do apoio aos museos, dos centros de referencia das artes escénicas e audiovisuais e dunha nova planificación estratéxica no eido cultural. Anunciouse o impulso ao consumo cultural xuvenil e infantil a través de medidas concretas, das políticas culturais dirixidas a fortalecer o papel que desempeñan as bibliotecas públicas na garantía de acceso á cultura para todos os galegos e galegas, de acordos co sector editorial para conformar un mercado galego do libro e en galego. Queremos dicir que foi a súa, hoxe, unha resposta que dá, desde un proxecto global, desde un proxecto ben definido polo Partido Popular de Galicia, que funciona grazas á capacidade sen dúbida e á entrega do sector á disposición do equipo da Consellería e á optimización dos recursos. Pero tamén falou vostede de educación, profundamente. Onte o señor Docasar –que aquí se congratulou dalgunha das medidas– anticipou doce; veremos cantas son o próximo día, veremos a ver se aumenta ou diminúe o número. Pero, en calquera caso, señor conselleiro, facía tamén aquí unha oferta a ver que capacidade de manobra tiña vostede para interpretar na consellería as políticas. Pois veremos a ver que capacidade de manobra teñen eles para aceptar as bondades das medidas que se tomen a partir de hoxe dende a Consellería de Educación para aplaudilas e apoialas, porque case nunca apoian ningunha das medidas que presenta o Partido Popular. Aquí falouse das TIC, falouse de que coa Amtega van dotar o cen por cento das aulas dos colexios públicos –de quinto e sexto de primaria e todos os cursos, os catro cursos de secundaria– para incorporarse á tecnoloxía do século XXI. Falouse tamén do Plan de equipamento e mellora dos centros educativos e da dotación das últimas tecnoloxías para a formación profesional. Falou o señor conselleiro de transporte gratuíto. Falou dos comedores escolares; falou duns comedores escolares que, por moito que sigan dicindo vostedes, nada teñen que ver con aquel sistema inxusto que tiñan vostedes, que facía que o fillo dun obreiro mileurista non tivera acceso ao comedor e dábanlle de comer gratis a un que aínda que ganara un millón de euros vivira a dous quilómetros do colexio, a máis de dous quilómetros do colexio. Se esa é a súa idea de xustiza, de igualdade de oportunidades e de equidade, nós non estamos polo labor. E por moito discurso fósil, por antigo e caduco, que sigan empregando aquí á hora de expoñer os seus argumentos, non é doado que convenzan vostedes a poboación, nin sequera os máis de 93.000 usuarios gratuítos do transporte público. Non é fácil que convenzan vostedes o 70 % das familias que reciben axudas para os libros, nin o 80 % que teñen acceso gratuíto aos comedores escolares, nin ese 6 % que só paga 1 euro, nin os seus pais nin as súas nais ou titores legais. Teñen unha tarefa por diante bastante complicada. Nin sequera é fácil que convenzan os 30.300 docentes do noso sistema ou os preto de 300.000 alumnos e alumnas das ensinanzas obrigatorias de que o que se está a facer non é verdade, que os servizos que están recibindo non os están recibindo realmente. E o rural conta moito, señorías, o rural incorpórase á tecnoloxía tamén no século XXI, e non somos nós os que pechabamos unidades dos CRA, dos colexios rurais agrupados, cando tiñan unha matrícula de menos de nove alumnos. E falou do Plan de dotación de bibliotecas escolares, do Plan LÍA, a súa renovación; do Plambe, que resiste perfectamente unha comparación entre o que foi o Plambe que inventaron vostedes e que nos seus anos de goberno tivo 3.700.000 euros de dotación e no Goberno Feijóo 5.400.000. Iso é comprometerse cun sistema de calidade, universal e gratuíto; iso é o compromiso real. Pero, señorías, cos resultados en abandono escolar temperán, do absentismo, como do fracaso ou clasificación en matemáticas, comprensión lectora ou expresión escrita, ou o coñecemento de idiomas, nos informes que se publican oficiais, nacionais e internacionais, a verdade é que quedan vostedes bastante mal parados. Por iso o labor que, iso si, se lle recoñece ao anterior conselleiro e ao seu equipo de traballo no que tivo que ver nestes datos. Algún pretende volver ao sistema antigo. Sería ben que dixeran cal, se o que lles daba de comer aos ricos e tamén lles proporcionaba becas para viaxar ao estranxeiro a aqueles que tiñan maiores rendas, non aos Peares, mandábanos a Castela-A Mancha, que é moito máis progresista que os Peares, nós preferimos que vaian aos Peares. Tamén se dixo aquí, señor Docasar, que había un modelo. Espero que non sexa o da ILP que apoiaron vostedes hoxe, o da CIG e o BNG; poden, efectivamente, optar por el, pero eu espero que non sexa ese. Espero, se é ese, que expliquen vostedes que ten que ver un nacionalismo soberanista cun federalismo; é unha boa explicación e sobre todo unha boa carga de profundidade para os seus votantes tamén. Di vostede que se perderon 2.200 profesores. Non é certo. O señor Pombo di máis de 3.000. Teñen que facer vostedes as contas outra vez, e coidado coas divisións. Sabe vostede en respostas parlamentarias que lle deron a vostede cales son os motivos das xubilacións compensadas, da menor cantidade de baixas e dun traballo solidario e abnegado do persoal docente que asumiu as 90.000 horas máis que se inxectaron no sistema educativo. Esa é a realidade. De bolsas, de bolsas non poden falar, señorías.
Vaia rematando, por favor.
É a mellor política –remato, señora presidenta– que se pode facer cos tempos e os recursos económicos que nos toca manexar, pero as máis altas do Estado. Falaban aquí das becas universitarias, 1.413 millóns de euros, 250 millóns de euros máis que o último disposto en becas polo Goberno anterior do Estado. E o número máis elevado de bolseiros, 250, señor Docasar; e o número máis elevado de bolseiros da historia, 317.000, para máis datos, o 20 % dos estudantes. Señor conselleiro, vimos unha clara estratexia de potenciar a acción da Consellería con políticas realistas, prácticas e posibles. Son medidas que afondan nas singularidades de Galicia e dos galegos, así como no impulso das iniciativas propias. Señor Rodríguez, conte co apoio incondicional deste grupo parlamentario para seguir avanzando nos procesos educativos da nosa infancia e xuventude...
Remate, por favor.
...e para que a nosa cultura e lingua propias sigan gañando espazos de calidade cualitativa e tamén cuantitativa. Grazas, señora presidenta.
Moitas grazas. Réplica do conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria.
Moitas grazas, señora presidenta. Eu comecei a miña intervención, señora Martínez, falando de continuísmo, e non o utilizaba como un recurso retórico; utilizábao dende o convencemento de que por primeira vez na historia da Autonomía en educación, como noutras materias, houbo que xestionar un orzamento decrecente; e o señor Vázquez, xunto co resto de conselleiros da Xunta de Galicia e co presidente Feijóo á cabeza, deron unha clase maxistral de como xestionar recursos públicos en época de crise. Creo que iso si se puido ter aprendido nestes anos, porque xestionar orzamentos crecentes nun momento de problemas económicos é relativamente fácil, pero ser capaces non só de manter os principais servizos públicos, non só de manter os principais indicadores educativos deste país en época de decrecemento orzamentario, merece unha moi boa nota. E iso é o que ten o señor deputado, neste momento o señor Vázquez, e seguramente seguirá sacando moi boas notas nas tarefas futuras. [[Aplausos.]] E, miren, vostedes falan de recursos, falan só de cuestións cuantitativas. Eu poñería encima da mesa que trouxeran resultados. ¿Para que serviron os recursos públicos que se implementaron nos últimos anos? E hai moitas variables, moitísimas variables en que, se se comparan cando se comezou a gobernar no ano 2009 e se comparan con hoxe, os datos son moi positivos, en moitísimas áreas. E vou expoñer simplemente unha, unha soa: o fracaso escolar. No ano 2009 o fracaso escolar neste país era superior ao 26 %; hoxe, con moitos menos recursos pero con políticas acertadas, está no seu momento máis baixo da historia. E non hai nada máis antiequitativo socialmente que que 1 de cada 4 nenos, é dicir, máis do 25 % dos nenos e nenas do noso país, saísen á rúa sen ningún tipo de titulación; iso é o máis antiequitativo, socialmente o máis inxusto que existe. E iso logrouse corrixir e estase corrixindo coas políticas que impulsamos e que se impulsaron polo Partido Popular. [[Aplausos.]] E miren, hai unha cuestión que francamente eu creo que o tempo nos pon a cada un no seu lugar. Aquí falouse do señor Fraga. Eu lembro –aínda que era novo daquela, igual que moitos dos que estamos aquí presentes– cando o señor Fraga pouco menos era –bueno, non, comparábaselle literalmente con Atila– o Atila da cultura, o Atila da lingua, o Atila da educación. E hoxe, señorías, vostedes reivindican o papel de Fraga na Autonomía; benvidos, moitas grazas. [[Aplausos.]] Señor Pombo, non hai peor cego que o que non quere ver, e vostede di que non ve a luz, que non ve nada. Mire, onde vostede non ve nada os galegos e as galegas van ver unha nova Lei de patrimonio, van ver a ampliación de varios centros educativos no país nas áreas que o necesitan –áreas metropolitanas, onde hai pois unha maior concentración de poboación–, van ver como os centros de formación profesional van recibir equipamentos modernos adaptados ás necesidades de hoxe en día, e van ver unha cuestión que é moi equitativa dende o punto territorial e social: van ver como o cen por cento das aulas do sistema público galego –de quinto e sexto e toda secundaria– van pasar a ser aulas absolutamente dixitais, rachándose con iso a brecha dixital. Iso vano ver os galegos, ímolo ver todos, e agardemos que nós, e vostede tamén, por suposto, o vexa, e o vexa este ano, porque, señoría, sen dúbida o verá este ano. E tampouco veu vostede cuestións que aquí se dixeron e que vostede di, que realmente parece mentira que non as vira. Porque vostede falou de incremento do fracaso escolar, cando é xusto ao revés. Falou de que o ensino universitario é moi caro, cando é xusto ao revés; temos o sistema máis equitativo de España, taxas máis baratas e becas complementarias; e falou de que o sistema de financiamento universitario era un desastre. Recórdolle que a Comunidade Autónoma galega foi a segunda que menor caída tivo de orzamentos universitarios. E esas cuestións están encima da mesa. Por iso lle digo, señor Pombo, que non hai peor cego que o que non quere ver. E respecto ao señor Vázquez e ao señor Docasar, o señor Vázquez púxome deberes, púxome oito tarefas extraescolares, e o señor Docasar púxome onte doce, e seguramente na segunda intervención dirame esas doce que xa puiden ler nos teletipos. Eu voulle poñer tamén só unha. Mire, acaban de publicarse os últimos datos publicados do Ministerio de Educación. Hai un documento, un informe moi interesante, que son as cifras da educación en España. E recoméndolle como tarefa que o estude e que o lea, sinceramente, porque, se o leran, cuestións que aquí dixeron non as dirían. Vostedes falaron de laminar, de que o Estado público educativo se desangra, de desmantelar, dos recortes. Bueno, realmente cada vez están máis recortados en argumentos e con estes datos están moito máis recortados en argumentos. Voulles dicir algúns destes datos. Por exemplo, gasto público por alumno no sistema educativo: Galicia aporta 6.527 euros, a media de España son 5.431; é dicir, somos a cuarta comunidade autónoma que máis dedica. E fíxense vostedes no compromiso dalgúns gobernos: Cataluña, que é unha comunidade autónoma rica, pois menos de 1.300 euros en comparación a Galicia. Fíxense vostedes. Falaban de poboación becada, de estudantes que reciben becas. Pois mire, Galicia en primaria é a segunda comunidade autónoma que máis becas dedica á primaria, moi por riba da media española, moi por riba, só por debaixo de Asturias. E falaban vostedes de transporte. Galicia é a comunidade autónoma que máis recursos dedica a transporte, a primeira, cunha enorme diferenza. E tamén a comedores; aí estamos en segundo lugar, empatados con Cantabria. Privatización. O ensino público galego supón o 72 % dos alumnos escolarizados; no conxunto de España, o 68 %. Esta é unha tarefa doada, sencilla, que eu lles pregaría tanto ao señor Vázquez como ao señor Docasar, como tarefa extraescolar para a próxima comparecencia, que estuden estes datos para poder comparalos. Obviamente, eu agradezo os deberes, agradézoos, se son produtivos; agora, se son repetitivos, pois realmente non nos aportan moito valor. E o señor Vázquez falounos de que a educación debe servir para o cambio social, e aí concordamos: a educación, de cada un de nós, de cada unha das persoas, debe supor un cambio social individual en cada unha das persoas; se non, entramos nunha especie de determinismo social que vostedes aquí citan moitas veces, onde o fillo do rico, por ser fillo do rico, é bo estudante, e o fillo do pobre non é bo estudante; e fan unhas discriminacións de partida que realmente non encaixan co seu discurso. Non existe o determinismo social, existe o individuo, a motivación, o interese, o esforzo do individuo por intentar mellorar, en cada un dos seus contornos e en cada unha das súas circunstancias, e non ese determinismo social de metodoloxía social que vostede plantexa. E o noso sistema está pensado para que todos os nenos, con independencia de onde nazan e de quen sexan os pais, poidan estudar en igualdade de oportunidades e poidan ter todos as mesmas oportunidades. Ese é o noso modelo educativo, e iso é no que estamos traballando. [[Aplausos.]] E mire, señor Docasar, vostede sempre fala de 2009, sempre fala; ten pouco sentido falar do ano 2009, porque eu poderíalle dicir a vostede que revise os datos de fracaso escolar do ano 2009, ou poderíalle dicir como evolucionaban as prazas de formación profesional no ano 2009, ou poderíalle dicir como evolucionaban as taxas universitarias no ano 2009 por riba do IPC, ou cantos alumnos do sistema público tiñan novas tecnoloxías na aula ou tiñan unha aprendizaxe en inglés. ¿Cantos había no 2009? ¿Cantos había no 2009? E, se quere, agradézollo, como xa dixen no relatorio do ano 2009, pero deberían ser máis prudentes nas súas comparativas, porque a equidade, señorías, a equidade non é literatura. A equidade son feitos e a estatística tamén, señor Losada. [[Murmurios.]] Estatísticas, pois mire, unha estatística: fracaso escolar, unha estatística. Outra estatística: como se accede aos servizos públicos, para nós en función da renda das familias, para vostedes todos igual. Estatística: evolución das taxas universitarias, en Galicia as máis baixas de España, as máis equitativas de España, co acceso máis barato ao ensino universitario. Ou poderíalle falar tamén –fíxense tamén– doutra estatística, de profesorado de atención á diversidade, para que aqueles alumnos que máis o precisan teñan unha atención individualizada, o 10 % do profesorado son especialistas en PT, AL e outros, dato que, por certo, non resiste comparación ningunha co ano 2009. E, por suposto, xa lle dixen o do gasto público: 6.527, respecto a unha media española de 5.431. Nós cremos na igualdade de oportunidades, e é algo que se demostra día a día cos feitos e coas políticas postas en marcha. Cuestión lingüística, que se falou aquí, falouse por parte de todos os portavoces. Miren, eu quixera refrescarlle uns datos que vimos de ver creo que foi onte ou antes de onte nos medios de comunicación. ¿Que nos dicía unha enquisa publicada nos medios de comunicación deste país? Dicíanos que máis da metade dos galegos e das galegas querían e estaban conformes co sistema actual de ensino no tocante á repartición das linguas e á utilización das linguas na aula. Ese é un dato estatístico; critíquennos se queren, pero é un dato estatístico. É dicir, máis do 50 % da poboación estaba conforme, gustáballe, aceptaban o sistema actual de repartición das horas entre linguas. Ese é un dato estatístico. Tamén había quen quería máis en galego e tamén había quen quería máis horas en castelán. Pero a realidade é que estamos a falar de que á inmensa maioría da poboación, dos habitantes de Galicia, lle parece ben o actual sistema organizativo no tocante ás linguas nas aulas. E mire –xa o dixen en varias ocasións–, hai que potenciar –e esa é a nosa responsabilidade– o uso da lingua en todas as ordes sociais. E quero compartir unha idea expresada pois nun artigo de opinión, tamén moi recente, publicado nun periódico –que ao mellor tampouco lle gusta a vostede ese periódico– por un prestixioso lingüista, que é o secretario da Real Academia Galega, o señor Henrique Monteagudo. ¿Que dicía o señor Henrique Monteagudo? Dicía que o futuro do galego era un desafío, –e vouno ler literalmente– "un desafío antes social e cultural que político e xurídico. Xógase tanto nas empresas e comercios, nos colectivos profesionais, nos medios de comunicación, nos ámbitos de lecer, tanto como nas institucións ou nas escolas". Realmente esta idea é unha idea que compartimos, e por iso estamos poñendo en marcha medidas que van potenciar o uso do galego en diferentes contornos. Xa o comentei antes. Temos en marcha, a curto prazo, o Plan de dinamización lingüística no tecido económico 2015-2020, e ¿que nos di este plan? ¿Que medidas estratéxicas, que eixos estratéxicos nos plantexa este plan? Plantéxanos cuestións vencellas, por exemplo, coa etiquetaxe, con accións dirixidas a traballadores autónomos, aproveitar tamén os lazos da lusofonía, e tamén con accións que están centradas na banca e nas grandes empresas. Porque temos que convencer, señorías, temos que convencer o tecido económico e empresarial deste país para que usen máis o galego, e témolo que facer con medidas de estímulo, con medidas de convencemento, non con medidas coercitivas. Medidas coercitivas, non; agora, estímulos e medidas de convencemento, si. E para iso faremos campañas, faremos encontros, faremos medidas que impulsen o prestixio da nosa lingua entre o empresariado, porque aí tamén, señorías, xogamos parte do noso futuro. E xa ven, xa ven vostedes –á parte, aquí o citaron– que non é fácil, non é unha tarefa doada. Primeiro, hai que convencer. E miren, como reflexión, se todos os días os políticos aquí representados estamos facendo da lingua, do galego, un problema, ¿como lle imos poder transmitir á sociedade, como lle imos poder dicir á xente que o galego é unha oportunidade? ¿Como o imos facer se vostedes están todos os días creando un problema artificial no conxunto da sociedade galega? ¿Como lles imos poder dicir aos galegos e ás galegas que o uso do galego é unha oportunidade para todos? Pídolles –como xa lles dixen– que reflexionen sobre iso e que intenten plantexar e poñer pontes de entendemento nesta materia, porque, realmente, se vostedes seguen por esa liña de total enfrontamento, pois dificilmente seremos, teremos moitas dificultades, moitas máis dificultades para convencer a sociedade de que usen e falen galego. Ben, en segundo lugar, e nesta materia e a medio prazo, tamén lles anuncio, señorías, que imos traballar nun plan de potenciación do uso da lingua galega nos xoves e na poboación máis nova. E este plan terá e vai ter un carácter integral, un carácter transversal, que non se vai centrar só no ensino; ten que centrarse en todas aquelas ordes onde os xoves fan a súa vida: nas novas tecnoloxías, no deporte, na formación, e deixar esa idea –por certo, pouco acertada– de que se fala menos galego por culpa do decreto do galego. O decreto do galego e os datos do IGE que vostedes utilizan para o que lles interesa tamén os deben utilizar para o que non lles interesa. E estes datos do IGE dinnos que nunca tanta poboación en Galicia le, fala correctamente en galego e escribe correctamente en galego. Este é o dato obxectivo. Outra cousa diferente –que compartimos– é o uso, e aí é onde imos traballar, e aí é onde lles pedimos a vostedes que traballen con nós, porque pensamos que se lle faría un magnífico favor ao galego e á nosa lingua. Unha cuestión que tamén quixera citar ten que ver co papel que a cultura ou que a educación pode ter como factor de estímulo do emprendemento económico en Galicia. Queremos fortalecer as accións en materia de emprendemento. E hai materias e liñas de traballo xa abertas e que queremos potenciar, e queremos potenciar, queremos darlle un novo pulo ao programa que ten a Cidade da Cultura dedicado a fomentar o emprendemento. Vostedes saberán que na Cidade da Cultura hai un Centro de Emprendemento, onde hai un viveiro de empresas, hai un viveiro de empresas tecnolóxicas e un viveiro de empresas culturais. Nese centro de emprendedores, onde hai un significativo, moi significativo número de empresas, autónomos, sociedades limitadas, etc., que están traballando, apórtaselles asesoramento, formación, titorización; e queremos aproveitar o potencial que ten este Centro de Emprendemento para estimular a cultura emprendedora e para estimular a creación da industria cultural no país. E no ensino non universitario tamén queremos profundar e seguir traballando en cuestións xa en marcha. Dende o ano 2010 hai un plan de emprendemento; 60.000 alumnos, 3.250 profesores participaron neste plan de emprendemento. Hai un total de 17 viveiros de empresas, dos cales hai agora mesmo xa 30, máis de 30 empresas nas súas instalacións traballando e algunhas xa creando e contratando emprego. Hai unha rede galega de viveiros de empresa en centros educativos, que, obviamente, queremos reforzar, e imos reforzar. E tamén unha medida que anuncio: aqueles viveiros de empresa relacionados cos centros educativos e coa súa actividade formativa. Farémolo mediante protocolos con empresas e institucións, e ampliaremos a rede de viveiros a todos os centros integrados de formación profesional, tamén a aqueles IES nos cales se poida implementar para dar un enfoque comarcal aos centros educativos do conxunto do país. E tamén, no ámbito universitario, queremos estudar coas universidades as posibilidades de fomentar a empregabilidade e o emprendemento entre os titulados universitarios galegos. Xa remato, señora presidenta, plantexando o que dixen no meu inicio: continuidade, novo impulso, resultados. Iso é un balance que temos encima da mesa, do cal podemos presumir, do cal o meu compañeiro o deputado Vázquez pode presumir, e, certamente, fixéronse moitas cousas, poderíanse ter feito moitas máis, pero se temos en conta o momento económico, se temos en conta as situacións orzamentarias nas cales nos desenvolvemos, creo que o que se fixo mantén un claro proxecto de país e mantivo uns resultados moi positivos que ao final redundan e están redundando nos xoves deste país e van redundar no futuro de Galicia. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas. Rolda especial de aclaracións. Grupo Mixto. Señora Martínez.
Grazas, presidenta. Señor conselleiro, tristemente –vostede o di–, continuísmo; é dicir, seguimos camiñando cara ao desastre na nosa comunidade. Cara ao desastre, porque vostede pode vender todo o triunfalismo que queira, pero a sociedade, as manifestacións, os comunicados, as protestas e o descontento social que hai tanto do sector da cultura como do sector da educación xa o claman por todas partes, non hai forma de que o tapen coa súa propaganda. Di vostede que xestionan mellor con menos orzamento. Bueno, iso é unha tomadura de pelo, evidentemente, porque un pode dicir que manexa ben o orzamento, pero que o fai mellor con menos; iso é imposible, e, evidentemente, o que demostra é que vostedes o están facendo peor. Pero a decisión, ademais, de que sexa con menos tamén é unha decisión que toma o Partido Popular, porque vostedes néganse a aplicar calquera política que supoña incrementar os ingresos, vía recadación tributaria, das grandes fortunas, por exemplo; polo tanto, vostedes renuncian a aumentar a posibilidade de mellorar os orzamentos. Tamén fala vostede de que mantén os servizos públicos con menos. Mentira. Manteñen parte dos servizos públicos porque outra gran parte xa os privatizaron. Pérdese, ademais, calidade nos servizos públicos, non só en número de servizos públicos que temos, senón a calidade que se presta nos mesmos; e, ademais, é unha calidade que se rebaixa adrede para degradar o prestixio que tiñan os servizos públicos no noso país. Non hai prazas de formación profesional para os nosos mozos e mozas. ¿Como di vostede que temos un número de mocidade sen formación, cando non hai prazas? Polo menos na provincia de Pontevedra quedaron centos de mozos e mozas sen poder cursar formación profesional. É verdade o que di de Fraga, pero xa o di o refrán, ¿non?: detrás virá quen bo me fará. Pensabamos que Fraga era a persoa máis antigaleguista que podiamos topar, e topámonos con que os descendentes de Fraga son peores, moito máis españolistas e moito máis belixerantes contra o idioma e a nosa cultura. Masificación nas aulas, outro gran logro do seu goberno. Profesorado que imparte especialidades alleas como xa se denunciou aquí. Igual que cando eu era moza. Cando eu era unha nena tiña un profesor de inglés que era de francés e entón dicíanos, e nós diciámoslle: ¿como se pronuncia? Tal cual está en el libro: the table is blue. E era así como aprendiamos inglés, grazas a esa gran profesionalización e ese gran coidado que había. Pero tamén é de destacar a falta de apoio aos alumnos con necesidades especiais –e eu, persoalmente, ademais, estouno vivindo na miña familia–, unha auténtica pelexa coa Consellería para conseguir apoio para un neno de 6 anos con dificultades. Por non falar dos comedores escolares. Alardea vostede do gasto en comedores escolares. E eu dígolle: avergóncese da fame que hai no noso país. Iso era o que tiña que avergonzalo. Becas, aumenta o número. Fáleme da cantidade, máis becas de miseria. Igual que emprego, tamén. Créase emprego, pero de miseria. Tres empregos xuntos non dan para facer un. Ese é o seu gran logro. Todos temos as mesmas oportunidades, claro, salvo que as becas non chegan para todos e todas e salvo que a xente do rural ten que buscar a vida para poder desprazarse, porque os desprazamentos hai que pagalos a máis. Polo tanto, non todo o mundo ten as mesmas oportunidades. E, evidentemente, os desempregados e desempregadas, os fillos e fillas de desempregados e desempregadas non teñen as mesmas oportunidades.
Vaia rematando, por favor.
Tamén –vou rematando– alardea de TIC, cantos había onte e cantos había hoxe. Señor conselleiro, os nenos seguen sen poder acceder todos ás TIC. As taxas universitarias máis baixas do Estado, en consonancia cos salarios máis baixos do Estado. E, en canto á lingua, unha enquisa que parece encargada polo Partido Popular. Se a sociedade está de acordo, ou vostedes din que está de acordo co plurilingüismo ao 50 %, hai outro 50 % por certo que non. E a responsabilidade do Goberno é aplicar políticas que defendan os intereses do país, non dar o que se pide sen máis, porque entón estariamos todos cheos de Tele 5, ¡eh!, de Gran Hermano e de toda esa bazofia que nos botan pola televisión. A responsabilidade dos gobernos é apostar pola cultura e non apostar pola estupidez. Nada máis e moitas grazas.
Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Señor Pombo, ten a palabra.
Grazas, señor conselleiro. O tema da luz era unha retórica, eu referinme á esperanza, e o xogo de palabras a veces confunde. A ver, van facer un centro, un IES novo en Culleredo, ¿verdade?, lévano anunciado non sei cantos anos, e a esperanza de Culleredo era que este ano funcionase. Mais éte aí que apareceu a luz, uns cables da luz que a Consellería non sabía que estaban enterrados, non hai centro IES. Eses veciños querían un centro IES alí, pero por culpa da luz non o van ter. Entón, non faga xogos de palabras. Recortes no ensino, esa é a realidade, máis dun 30 % do orzamento, que significou recortes en moitos dereitos. ¡Ah!, pero resulta que hai 12 millóns de euros concedidos ilegalmente, indebidamente, a centros que para implantar un ensino coeducativo, que esa é a maneira de facelo, resulta que hai 12 millóns que vostedes aínda non recuperaron. ¿Cando os van recuperar? Fala vostede de resultados. Falamos de resultados. Situación do profesorado. Hai que quitarlles a paga extra aos profesores, hai que reducirlles o salario porque hai que sanear a banca. A banca está saneada. O ano pasado, só unha parte da que hai en Galicia, 1.157 millóns de euros de beneficio, maior que todo canto se paga a todos os profesores do ensino público deste país. Beneficios de só un ano. Brotes verdes por todos os lados. ¿Cando vai restituír o salario, señor conselleiro? ¿Cando? Resultados. Falemos de cousas prácticas. A LOMCE. ¡Home!, eu non teño nin os cataláns nin os vascos por máis listos ca nós, pero por máis torpes tampouco, ¡eh! E diante da LOMCE plantearon un recurso de inconstitucionalidade para defender os dereitos deles propios en canto ao seu idioma e en canto ao ordenamento educativo. Por certo, que chegaron a acordos e manteñen o recurso ao Constitucional. ¿Cando vai facer vostede iso para defender os galegos? Universidade. E dinos o señor Fariñas que nós non tomamos nota e que cantamos regueifas que aprendemos de antes. Nós tomamos nota. A Universidade galega non é a peor de todas, pero investimos o 0,8 % do PIB, o 0,8 %; e o 1,2 %, que é a media española, é algo máis; ou sexa, que bastante menos que a media e menos que a vasca, e moito menos, por suposto, que a europea. ¿Cando imos aproximarnos a isto? ¿Cando imos investir xa non digo menos, pero o que investía o bipartito no 2009? Se tan ben van as becas, señor Fariñas, non sei por que hai unha denuncia de 10.000, 10.000, denegadas do Ministerio, 10.000. Claro, pero hai que estar nas universidades, falar, porque nós temos reunións e andamos por fóra tamén por aquí. 10.000 denegadas. A ver, o modelo podía ser outro. Pague impostos, ese que di vostede ao que non se lle pode pagar os libros, o señor de Inditex, e entón que a universidade... En Alemaña non hai becas, pero é moito máis barata que aquí, porque se paga con impostos, dos que máis poden. Vaiamos a ese modelo. Idioma. ¿Quen ataca o idioma? Os galegos do BNG non, ¡eh! Nós non o atacamos nin facemos confronto. A ver que pasa. Estiven onte na Universidade da Coruña. A gran dinamización do idioma na Universidade, 60.000 euros. Está ben, é un esforzo grande. Os vascos, 5 millóns de euros. Non sei se os vascos se volveron alá tolos. ¿Canto se emprega o galego na Universidade galega? Non chega ao 20 %. Na vasca, o 50 %, e na catalá supera o 70 %. ¡Ah!, pero é que aquí hai problemas porque, se fas as teses en galego e os traballos, resulta que ao mellor non puntúan.
Vaia rematando, por favor.
Entón, rompamos un pouquiño a cabeza tamén nisto. Señor Fariñas, Agadic subiu, claro, de 16,4 millóns a 17, subiu un 4 % do ano pasado para este, pero cando era ese bipartito tan malo resulta que había 44 millóns, 44. Entón, os números hai que facelos desa maneira. A min gustaríame tamén que no ataque á lingua se nos diga quen a ataca, porque por falala e por usala eu entendo que non a atacamos. Entón, veñan todos vostedes a usala, aprópiense todos, porque é a lingua de todos, e defendámola. ¿Cando vai readmitir, señor conselleiro, os expulsados do Celga ilegalmente? ¿Cando vai retirar un decreto de plurilingüismo que pediu a Real Academia, o Consello da Cultura e a sociedade en pleno? ¿Cando o vai facer? Porque iso é o que crea problema; entón, xuntémonos todos: a Real Academia, o Consello da Cultura, os manifestantes –milleiros que inundaron Compostela–...,
Remate, señor Pombo, por favor.
...e fagamos algo a prol do noso ensino. Por certo, paréceme moi ben o que dicía de meter aí o tema de dinamizar o galego na xuventude. Empecen pola Televisión Galega, ofertando programas de calidade para os galegos, para o tal; faga un convenio coa RTP, que se poida escoitar aquí e a galega que se poida escoitar en Portugal...,
Moitas grazas.
...e oferte a segunda lingua de portugués...
Grazas, señor Pombo.
...en todo o ensino de Galiza, que boa falta nos fai.
Alternativa Galega de Esquerda. Señor Vázquez.
Bueno, a verdade é que a estas alturas xa da xornada o deputado Vázquez, o outro deputado Vázquez, o novo conselleiro Rodríguez, isto é un xogo de apelidos que leva un pouco á confusión. E a verdade é que escoitei atentamente o deputado Fariñas e non se lle pode negar habilidade e talento dende logo na técnica da laudatio, ¿non? A verdade é que non resulta fácil nunha soa frase, bueno, soltar semellante cúmulo de piropos a dous conselleiros, o entrante mais o saínte, en dez palabras. Iso, dende logo, é digno de consideración. Permítame, con humildade e todo o respecto, dicirlle que tivo unha intervención cando menos un tanto empalagosa, ¿non? É o que se me ocorre a ese respecto. [[Murmurios.]] Ademais, convidou vostede os grupos da oposición a aplaudir, a aplaudir o conselleiro, e a verdade é que xa o fixo vostede suficientemente, ademais con abundancia, en cuestión a materias que está por ver o seu resultado. Agarde a aplaudir a que desenvolva o seu traballo, non se adiante vostede. E, despois, comezou xa a parte peor da intervención, por se isto non fora pouco, que foi empezar a falar de bibliotecas e de bibliotecas escolares, que ten bastante delito co que levan feito vostedes en materia de bibliotecas públicas en Galicia, empezando polo canon de bibliotecas, empezando pola supresión das axudas ás bibliotecas dos concellos de máis de 50.000 habitantes, seguindo pola diminución dun 30 % dos recursos, o Plan de mellora de bibliotecas escolares e poderiamos así seguir. Ten tela, pero seguiu vostede falando e facendo laudatio dos plans presentados polo conselleiro. A realidade é que as cuestións ás que fixo referencia, a maior parte das cuestións ás que fixo referencia, conselleiro, son plans que xa existían, que xa existen, nada novo. De aí supoño que virá o tema da continuidade. Porque o Plan LÍA existe desde o ano 2011, ninguén pense que é unha novidade. E, por outra banda, hai que dicir unha cuestión que é evidente: presentar plans, programas, medidas, anunciar cambios non significa que iso se vaia traducir en feitos, e a verdade é que nesa cuestión o Goberno galego ten moi malos precedentes. Por outra banda, ateigar a intervención sobre datos cualitativos, sobre número de ordenadores, número de centros Abalar, número de centros plurilingües, ten demostrado, no caso da política da Consellería de Educación, que tampouco se corresponde cunha mellora da calidade do ensino. Polo tanto, bueno, conselleiro de Educación e tamén, seguindo na liña do continuísmo, conselleiro da propaganda. Hai unha cuestión que lle quero explicar: cada vez que vostede fale do fracaso escolar, eu voume ver obrigado a explicarllo novamente; sei que é reiterativo, pero é importante: se vostede insiste, obrígame a min a insistir. O fracaso escolar ten diminuído, señor conselleiro, porque o mercado laboral, dada a situación, deixou de ter un efecto chamada importante para os mozos que superan os 16 anos e que, en moitos casos, acumulaban anos de repetición e, cando cumprían unha determinada idade, abandonaban o sistema educativo para incorporarse a un mercado laboral que ofrecía salarios e facilidades, cuestión que agora ten desaparecido. Ese é o motivo da diminución porcentual, leve, do fracaso escolar, non grazas a vostede nin aos seus méritos, por suposto –leva só un mes–. En canto a falar de dinamización lingüística, a anunciar un plan de dinamización lingüística no sector económico, ten tamén tela, a verdade, porque, despois da política lingüística que está a levar no eido educativo, agora anunciar un plan lingüístico no ámbito económico, cando o que ten que vostede facer é recuperar o consenso no ámbito educativo e derrogar o Decreto de plurilingüismo, que ten amosado –este si– unhas consecuencias absolutamente negativas, é así.
Vaia rematando, por favor.
Falou de datos das estatísticas –e remato, de verdade–. Claro, vostede utiliza os datos das estatísticas do MEC que lle interesan, porque os datos da estatística do MEC din que en dez anos en Galicia se perderon practicamente mil unidades escolares, mil aulas, milleiros de profesores. No PIB, no gasto en función do PIB en educación, estamos no oitavo país, á cola dos 37 países da Unión Europea, en esforzo en educación, segundo o PIB, oitavo posto en investimento público pola cola, en educación. Non sei: un incremento do 180 % en gasto en concertos. Poderiamos así seguir. Vostede manexa os datos de forma equivocada. E rematou dicindo que existe o individuo. Chegamos a unha brillante conclusión: existe o individuo, pero a educación está dirixida a mellorar a sociedade, non un individuo. Porque hai determinados individuos que nacen con mellores condicións económicas...
Remate, por favor.
...que lles permiten escoller e posicionarse mellor dende o momento da saída. Polo tanto, señor conselleiro, o que lle pedimos, o que lle exiximos, é que sexa coherente, que, polo menos, en función das liñas da súa política...,
Remate, señor Vázquez.
...se cinga á realidade e non suba a este estrado a enganar e a mentir á cidadanía. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Vázquez. Grupo Socialista. Señor Docasar.
Presidenta, señorías, señor Rodríguez. Se aproveitei a primeira parte da miña intervención para criticar as cousas feitas polo Partido Popular ao longo dos últimos anos, en dicirlle que me gustaría persoalmente que vostede, como novo conselleiro de Educación, tivese marxe de manobra para facer cousas distintas, permítame que centre agora brevemente esta segunda parte da miña intervención para dicirlle que cousas concretas habería que empezar a cambiar para corrixir o rumbo, ao entender do Grupo Socialista, claro. Eu necesito dous días, vostede xoga con vantaxe; eu tiven que utilizar o de onte e o de hoxe; a vostede chégalle nada, un ratiño, media hora. Señor Rodríguez, se chegou a recuperación á nosa economía, é hora tamén de que esa recuperación vaia chegando paulatinamente ao sistema educativo galego, e un bo momento para facelo, xustamente, é cando hai un novo conselleiro. Señor Rodríguez, o Grupo Socialista quere propoñerlle no día de hoxe unha serie de medidas concretas para mellor a nosa educación e a nosa cultura, e que entendo que son viables se hai sensibilidade e vontade política. Son doce propostas, non hai ningunha máis –as doce de onte, señor Rodríguez, non as cambiei–. Ten vostede por diante case dous anos para empezar a recuperar as cousas perdidas nos últimos tempos. Non se trata, evidentemente, de recuperar de golpe os máis de 400 millóns de euros perdidos. Trátase, señor Rodríguez, de que a comunidade educativa galega empece a ver cousas distintas. Imos coas doce medidas que lle quero recordar. Repoña progresivamente as condicións laborais e profesionais arrebatadas ao colectivo docente; repóñaas progresivamente, non de golpe. Repoña paulatinamente as prazas de profesores perdidas durante os últimos anos en escolas, institutos e universidades. Poña en marcha un plan ambicioso para mellorar as instalacións dos centros educativos, que foron quedando obsoletos por falta dun mantemento axeitado nos últimos anos, e renove os seus equipamentos didácticos, fundamentalmente informáticos e de formación profesional. Poña en marcha un plan para corrixir en serio –e non con propaganda– a fenda dixital existente –e alégrame que hoxe o dixera, porque durante meses e meses negárono en sede parlamentaria– entre os centros do medio urbano e os centros do medio rural, e dote os centros educativos que implantaron hai seis meses a FP dos medios e recursos necesarios; non teñen recibido un só euro, iso é un feito evidente, algo terán que facer aí. A quinta medida: garanta que ningún neno ou nena do ensino obrigatorio quede sen praza de comedor cando o necesite nin asista a clase sen libro de texto en materia escolar; iso –digamos– tarefa para o curso seguinte. Recupere progresivamente as cantidades que os centros educativos necesitan para os seus gastos de funcionamento e que perderon nos últimos tempos. Garanta aos reitores das tres universidades galegas un plan de financiamento xusto para a etapa 2016-2020, que non sexa imposta en Galicia a reforma dos graos 3+2 do ministro Wert e que ningún estudante con talento quedará sen acceder á universidade por falta de medios económicos. Recupere, por favor, o consenso lingüístico existente nas épocas de Fraga e Touriño, poña en marcha un plan para recuperar os falantes perdidos –dixo, e alégrome tamén de que sexa así– e apoie en serio o tecido cultural do noso país. Poña en marcha un plan serio e rigoroso de potenciación de linguas estranxeiras que facilite estadías de alumnado e profesorado durante as vacacións do verán. Poña en marcha un proxecto serio e rigoroso, e coordinado con diferentes consellerías, para recuperar o talento perdido nos últimos anos pola emigración forzada da nosa xuventude ben formada. Recupere os 12 millóns de euros entregados ilegalmente aos centros que segregan por sexo e saque, na medida do posible, a Consellería de Educación dos tribunais de xustiza. E, finalmente, señor Rodríguez, garanta que ningún centro que solicite en tempo e forma un programa PROA quedará sen atender. Señor Rodríguez, son doce medidas concretas que serían ben recibidas polo conxunto da comunidade educativa galega. Son tamén doce medidas concretas para comprobar se o cambio de conselleiro vén acompañado dun cambio de políticas e de actitudes. Señor Rodríguez, o Grupo Socialista fíxolle críticas no día de hoxe, pero, ao mesmo tempo que fixemos iso, puxemos tamén enriba da mesa unha serie de propostas realistas e realizables...,
Vaia rematando.
...que serían ben recibidas pola comunidade educativa galega. Críticas por un lado, propostas por outro, señor Rodríguez. Vostede ten que decidir se se limita a administrar unicamente a herdanza que lle deixa o señor Vázquez ou se, polo contrario, está vostede disposto a modificar políticas e actitudes para demostrarlle á comunidade educativa galega que a recuperación chegou e o fixo para quedar. E, brevemente –quédanme trinta segundos–, para o señor Fariñas, non me olvido de vostede. Di: claro que escoitei e tomei nota, respecto moito o conselleiro, polo tanto tomei notas e despois podo deixarllas –téñoas alí, en apuntamentos, con mala letra pero téñoas, creo que a entendo, non como o señor Rajoy–. ILP. Dixen na miña intervención que coincidía en moitas cousas, pero tamén que había cousas nas que estaba en desacordo. Non me escoitou vostede a min, creo que non me escoitou. E fálame vostede de paciencia. Con vostede coincido en todas as comisións de educación e tamén nas da Comisión 1ª. ¿Paciencia eu? Levo dous anos presentando neste Parlamento –perseverei, pero enganoume–, dous anos presentando iniciativas e nunca me aprobaron ningunha. ¡Home!, paciencia paciencia creo que teño dabondo. Moitas grazas.
Grazas, señor Docasar, grazas. Grupo Popular. Señor Fariñas.
Moitas grazas, señora presidenta. Señor conselleiro, se é verdade que na primeira intervención dixen que os grupos parlamentarios non colleran apuntamentos, desta segunda intervención empezo dicindo que directamente lataron ás clases. Seguen dicíndonos aquí e falando de aplicación da informática nas aulas. É que non o escoitaron; claro, non estaban, estaban noutro sitio, intelectualmente, aínda que fisicamente si que estaban aquí, porque non se enteraron de que o cen por cento das aulas de todos os colexios públicos de quinto e sexto de primaria, máis todos os cursos de secundaria, se van incorporar ás TIC con ese plan que nos presentou aquí vostede hoxe en colaboración coa Amtega. Pero bueno... Xa viu que o discurso segue sendo o mesmo: botando pestes contra o plurilingüismo, botando pestes contra as becas, botando pestes contra os libros, contra o proxecto Abalar, botando pestes creo que ata contra os reitores –crin entender aí nun momento da intervención dalgún voceiro, non sei se lles van facer algunha manifestación aos reitores tamén ou non–, pero, en calquera caso, pestes contra todo e a porfiar sempre co mesmo asunto: co gasto. No problema do gasto esta oposición é que, claro, gastaron mal, gastaron de máis, as cousas custábanlles moito e non souberon traballar cos recursos que tiñan, que eran sobrados, nin sequera sobrándolles os recursos foron quen de chegar aos niveles de eficacia e eficiencia aos que se chegan con moitos menos recursos, moitos menos recursos que levamos manexando, levan manexando na Xunta de Galicia e defendendo aquí neste Parlamento o Grupo Parlamentario Popular de facer máis con menos. Esa é unha frase que, bueno, eu escoiteilla por primeira vez ao actual conselleiro: facer máis con menos. Pero eu vou ser algo máis orixinal, señora Pontón, e voume referir a isto que leva demostrado moitas veces e hai moitos anos o famoso HH, Helenio Herrera: con 10 xógase mellor que con 11; iso si: yo voy a salir con 11. Claro, é moito mellor ter 11 que 10, pero non quere dicir que cando é un -1 ou ten menos recursos non teña que agudizar o enxeño, ¿verdade?, e optimizar tanto a eficacia como a eficiencia daquelas medidas que adopta no terreo no que lle toca actuar, e isto non creo que admita moito debate. Gasto. Non é, é a súa mantra, pero non; se leran por exemplo a Hanushek –é un bo referente, ¿verdade?, Universidade de Stanford, prestixiosa–, di que o problema, a clave está na formación dos docentes, que non está nin na grande cantidade de inversión nin sequera está nas ratios de alumno por aula, que non, xa saben vostedes que non, non fai falta que o diga eu, porque, ademais, vostedes comprobaron que cun exceso de gasto respecto do que se inviste agora obtiveron uns resultados francamente peores, francamente peores, co cal non debe ser todo cuestión de política de gasto. E, señorías, falouse aquí das becas –creo que foi o señor voceiro do BNG–. Di: 10.000 rexeitadas, e, ¡oia!, ¿e cantas se pediron? ¡Ah!, non ten ese dato. ¿E canta porcentaxe é ese 10.000 sobre o total que se pediu? Non ten ese dato. Claro, é que aquí agora as becas ¿consisten en solicitalas ou en cumprir os requisitos para ter acceso a elas? Porque a Xunta de Galicia compensa a parte aos alumnos das universidades galegas que non cumpren os criterios do Ministerio no acceso ás becas, e iso non se di, pero é xustamente o que sucede. Non se fala, por exemplo, cando se fala da universidade e da investigación, dinse: diminuíron. Non, non, nunca se consolidaron tantos investigadores como neste tempo de goberno do Partido Popular, nunca; o número de investigadores é similar, ata ten os mesmos números, varía por tres decenas de diferenza. Esa é a realidade, estase investindo en investigación, este ano mesmo 50 millóns de euros nos orzamentos, que permiten acadar uns resultados notables. E hoxe podemos falar –cousa da que vostedes non poden– de acceder aos Starting Grants, aos Consolidator Grants, e ser capaces de presentar proxectos a nivel europeo avaliados por avaliadores externos de todos os Consolidator. E iso é o prestixio que aporta a nosa universidade, a Universidade galega, a que votedes queren desprestixiar, nós non.
Remate, por favor.
Señor conselleiro, escoitamos aquí algo sobre o fracaso escolar. O fracaso escolar non é mérito da Xunta. Pelexar contra iso, loitar contra iso e acadar bos resultados non é mérito da Xunta; é mérito dunha comunidade escolar, duns mestres excelentemente formados e duns plans de integración daqueles alumnos que non cumpren os obxectivos, e iso é o que está a facer...
Remate, señor Fariñas.
...o sistema educativo galego, solidariamente, á parte de ser, despois de México, como saben vostedes todos, o máis equitativo do mundo.
Moitas grazas, señor Fariñas, moitas grazas.
Moitas grazas, señora presidenta.
Ten a palabra para pechar o debate o conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria.
Moitas grazas, señora presidenta. Señora Martínez, un desastre, é todo un desastre. Mire, non imos negar que houbo problemas, que hai problemas e que haberá problemas, en calquera eido da vida, na educación tamén. Pero mire, podemos ver o vaso medio vacío ou podemos velo medio cheo, pero é que vostede non ve nin o vaso. [[Aplausos.]] É que nos plantexa cada cuestión que realmente ten pouco sentido. Mire, falou de como se aprendía inglés na súa época. Certamente cambiou moito, ¿verdade?, cambiou moito e nos últimos anos cambiou moitísimo, e non hai máis que ir a centros plurilingües, ás seccións bilingües, auxiliares de conversa, para darse conta de que houbo un pulo importantísimo do ensino en inglés, que era un déficit que tiñamos e temos aínda como sociedade, e iso é algo que se está corrixindo notablemente. E, certamente, como dixo vostede, non se pode apostar pola estupidez, esa sería a peor das vaidades, apostar pola estupidez, e nós aí non lle imos caer, non se preocupe, que nós aí non imos caer. Señor Pombo, IES de Culleredo. Este goberno foi quen o está facendo e quen o vai inaugurar en decembro, xa verá como si. Vostede, que non ve nada, ou que non vía nada, ou que se nega a ver a evidencia, o IES de Culleredo estase facendo, e a previsión é que en decembro se poida inaugurar; iso é si. E mire, dicía de andar por fóra. Eu tamén lle digo a vostede que ande por fóra. Universidades. Vaia a Cataluña ou vaia a Madrid e vexa como están as universidades nesas comunidades autónomas. Patéticas; a máis patética de todas, a Complutense. Vaia e vexa a débeda que ten e como ten os pagos ao día co seu persoal, e como ten abertas as liñas de investigación, que, por certo, nós as temos. Vaia, vaia. E mire, vostede falou dos servizos públicos e falou do método Inditex –creo recordar, ¿non?–, do neto do señor de Inditex. Segundo a súa teoría, se o neto do señor de Inditex fora en autobús ao cole, segundo a súa teoría, tería comedor gratis. Esa non é a nosa teoría, non é o noso modelo. [[Murmurios.]] E falou vostede de teses doutorais. Eu voulle dicir unha cousa, señor Pombo: eu fixen a miña tese hai moitos anos [[Murmurios.]] , eu fixen a miña tese hai moitísimos anos, vinte anos, e fíxena en galego...,
¡Silencio, por favor!
...e daquela non había axudas para facer teses en galego, e despois as houbo, pero vai depender do interese de cada tesinando en facela en galego ou non; entenda vostede que non se lle poida obrigar. Igual que vostede citou aquí que se dan poucas horas de clase nas universidades en galego. Vostede supoño que con iso non estará intentando interferir ou pedíndonos a nós que interfiramos na liberdade de cátedra. Supoño que non, porque realmente sería unha cuestión que non entenderiamos. [[Murmurios.]] Mire, señor Vázquez, vostede di que é todo propaganda, que é todo fume, que é todo refacer os datos. Os 18,4 millóns que aquí se plantexaron como novos investimentos son novos, novos investimentos, que se fan como consecuencia dunha reorganización dos fondos europeos; son cuestións novas que van corrixir algúns dos déficits que tiñamos. E non van chegar a nada. Poderiamos investir moito máis, 30, 40, o que fixera falta; o sistema educativo absorbe calquera cantidade de recursos públicos, igual que o sistema sanitario, pero non é un investimento menor pór en marcha hoxe, encima da mesa, 18,4 millóns de euros para cablear, facer dixitais os centros educativos, todos os centros educativos do sistema público –quinto, sexto e ESO–, facer novas ampliacións en centros onde hai demanda de estudantes, mellorar a tecnoloxía dos centros de formación profesional. Non son cuestión menores. Obviamente, gustaríanos ter máis, por suposto. E voulle dicir tamén o que dixo o señor Fariñas. O fracaso escolar, o fracaso escolar, por suposto, e non sería tan estúpido para intentar dicir que é unha medalla miña, nin moito menos, e vostede creo que o utilizou como recurso retórico, ¿non?, pero o que si é certo que o fracaso escolar non tivo unha caída leve nos últimos anos. Dende o ano 9 ata hoxe tivo unha caída significativa, de moitísimos puntos, e caeu en toda España, si, pero en Galicia caeu moito máis que noutras comunidades autónoma; e aí a clave foi, por unha parte, as medidas que se implementaron, pero, por outra tamén, aquelas medidas que foron implementadas pola Xunta de Galicia, e que foron moi ben recibidas pola comunidade escolar, por exemplo os contratos programa, que eran un desastre auténtico cando se plantexaron, que agora vostedes os reivindican e que supón unha medida voluntaria moi ben recibida que contribuíu a reducir o fracaso escolar; ou o programa Abalar, ou o libro dixital, medidas que van orientadas a mellorar o sistema educativo, a facelo máis atractivo para os alumnos e a evitar, xunto co reforzo á diversidade e á atención educativa especial, que haxa unha menor taxa, moito menor taxa de abandono escolar que había en épocas de vacas gordas, en épocas de bonanza, e iso demostra que se fixeron as cousas ben, co profesorado e coa comunidade educativa, que tivo en consideración as propostas lanzadas pola Xunta de Galicia e grazas a eles se reduciu notablemente o fracaso escolar. Bueno, señor Docasar, vostede púxome doce deberes. Xa o falamos antes, creo que xa non vou seguir profundando nos mesmos, simplemente lle vou dicir que vostedes falan pouco do alumnado; falan moito dos salarios, falan moito das horas que dá o profesor, pero falan pouco do alumnado; e aí é onde temos que falar, do que recibe o alumno e das melloras que teñen os alumnos, e esa é a clave na cal debemos traballar para mellorar o sistema educativo. E, dito isto, quixera, xa para rematar, señora presidenta, plantexar pois aquelas cuestións que en certa medida van reforzar un modelo que funciona e van permitir, partindo da continuidade, dar un novo impulso á nosa cultura e á nosa educación. Mire, en cultura –xa o dixemos–, imos apostar pola internacionalización e imos converter a Cidade da Cultura nunha auténtica fábrica cultural, un centro de emprendemento que sirva para dinamizar o noso sector cultural, e que a Cidade da Cultura sexa a cara do noso sector cultural. En patrimonio cultural, xa o falamos: unha nova lei, unha nova lei da que en breve teremos texto articulado. En lingua, en galego, seguimos ofrecendo consenso, queremos seguir traballando no que nos une e non no que nos separa, e cremos que iso se debe facer dende o convencemento, non con medidas coercitivas, dende o convencemento, e por iso temos xa en marcha, a curto prazo, de xeito inmediato, un plan de dinamización lingüística no tecido socioeconómico, e a medio prazo imos pór en marcha un plan, con medidas e accións concretas, que posibilite que a mocidade –que é onde nós vemos que hai que actuar máis– use máis o galego, unha vez que o sistema educativo –como din os datos do IGE– garante o seu coñecemento, a nivel oral, a nivel escrito e a nivel de lectura. Modernización tecnolóxica do ensino. Xa o dixen, pero repítoo –creo que é importante–: 11,2 millóns de euros para facer dixitais o 100 % das aulas dos centros públicos galegos en quinto, sexto e ESO, e estender, continuar avanzando nos libros dixitais para que cheguen cada vez a máis alumnos. LOMCE. Desenvolvemento e publicación, tamén de xeito practicamente inmediato, dos decretos de ESO e Bacharelato para que a comunidade educativa poida aportar achegas aos mesmos. Aspectos cualitativos: Plan de convivencia, Consello da Convivencia, Plan LÍA. O Plan LÍA é fundamental para mellorar a comprensión lectora dos nosos alumnos. Infraestruturas educativas. Díxeno: plans novos, investimentos novos, 6,1 millóns de euros en novos orzamentos para obras de ampliación daqueles centros que por demanda e presión demográfica así o demandan. Aposta pola FP, formación profesional básica, segundo curso, e tamén 1 millón de euros para modernizar os equipamentos de FP, para que os nosos alumnos que cursan FP teñan acceso nas aulas, nos talleres, á tecnoloxía máis moderna, a nivel informático, a todos os niveis, e poidan saír ao mercado de traballo e aos sectores produtivos a transferir ese coñecemento que van adquirir nos talleres de formación profesional. Universidades, por suposto diálogo, propostas para modernizar o SUG, negociación, que está en marcha un novo plan de financiamento que vai aplicarse tendo en conta os principios das tres universidades e partindo da necesidade de profundar nun sistema de resultados que nos situou na vangarda europea en cuestións de financiamento; e, por suposto –xa o dixen tamén–, conversas coas universidades, para implementar, no momento que toque, e se toca –porque é unha aplicación de xeito voluntario–, o novo decreto que reorganiza a duración dos graos, en 4+1 ou 3+2. Aí imos a estar de acordo absolutamente coas universidades. En definitiva, señorías, estamos falando dun modelo que ten unha traxectoria, estamos falando dun modelo que ten as súas variables, que teñen demostrado que teñen dado resultados, e estamos falando dun novo impulso e dun esforzo inversor que chega neste momento, con novos investimentos –novos, non previos–, a 18,4 millóns. Gustaríanos ser capaces de contar con vostedes e poder chegar a acordos, para que Galicia teña unha cultura máis forte, teña unha lingua propia máis valorada e máis usada, unha educación máis moderna e de calidade e un sistema universitario estable e preparado para afrontar os retos de futuro. Nada máis e moitas grazas, señora presidenta
Moitas grazas. Suspendemos a sesión ata esta tarde ás dezasete horas, as cinco. Moitas grazas.
Reiniciamos a sesión co punto terceiro da orde do día, que se corresponde co de mocións. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] O quórum xa o houbo á mañá. [[Risos.]] Moción do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de Dª María Soledad Soneira Tajes, sobre as actuacións xudiciais que implican a distintos altos cargos da Xunta de Galicia
A esta moción non se presentaron emendas. Para a defensa da mesma ten a palabra a señora Soneira.
Grazas, señor presidente. Señoras deputadas e señores deputados, antes de nada desculparme por este fuelle, porque teño que respirar pola boca. Polo que vin pola mañá, sen distincións ideolóxicas, este é o andazo que nos afecta a todos. Esperemos que pase pronto a primavera. Volvemos outra vez a un tema bastante desagradable, moi desagradable. Eu, que tamén xa levo un tempo nesta Cámara, lembro a don Alberto Núñez Feijóo que entrou en Montepío practicamente a bordo daquela política de deostar unha persoa que había en Montepío porque parece ser que compraba audis todos os días, que é un señor que se regalaba con boa vida e todo o demais. Claro, mentres se dicía iso, a persoa que tales acusacións facía estaba paseando por Galicia a bordo dun Citroën de alta gama, e curiosamente cando accede ao Goberno como presidente xa, malvende os Audi, a inmensa maioría deles adquiridos polo presidente Fraga, e merca coches en Citroën. E o señor Núñez Feijóo nunca considerou necesario dar ningún tipo de explicación, ¡as cousas son así! Nesta mesma tribuna, nun dos actos máis bochornosos que recordo, o señor Núñez Feijóo acusou o señor Touriño de pagar o aluguer da vivenda que utilizaba para as súas vacacións con cartos públicos. O señor Touriño, nunha comparecencia posterior, veu aquí, entregou a factura –que debe de constar nos arquivos da Presidencia do Parlamento–, e o señor Núñez Feijóo non deu ningunha explicación. Hoxe o señor Núñez Feijóo persistiu na insidia, esquecendo o seu papel de presidente da Xunta, e deslizou –nin sequera afirmou, porque para isto ten que ter probas e non as ten, polo menos do seu antecesor– que os anteriores presidentes da Xunta utilizaban recursos públicos nas súas campañas electorais. O señor presidente da Xunta actual esquece o seu papel institucional e segue actuando como o que era na oposición, un señor que tanto lle dá unha cousa coma outra. O mesmo señor que desde a tribuna alentaba os seus voceiros –un deles hoxe premiado coa Secretaría Xeral de Emigración– para dicir que en Montepío vivía un sultán amante de los lujos, é o mesmo señor que pasea polas rías de Galicia ou polas elitistas augas ibicencas en iates de luxo propiedade de persoas condenadas en firme como criminais narcotraficantes. E este señor non se digna comparecer nin dar ningún tipo de explicación, e diso vai, vai de dignidade, non vai doutra cousa. O señor Núñez Feijóo parece que aínda non entendeu que isto é un réxime democrático e que lles ten que dar contas aos cidadáns, porque, se non explica este tipo de relacións, cabe interpretar cousas desagradables. Hai unha semana imputa a 40 persoas neste país o xuíz Ruz, entre outros ao Partido Popular, e entre esas 40 persoas na Gürtel hai un persoeiro destacado, tan destacado como que foi secretario da organización do PPdG. Nas actuacións a policía di que o Partido Popular está nesa relación de Bárcenas aportando cartos, ou recibindo cartos, ou comprando unha sede en Pontevedra con cartos negros, e aquí ninguén di nada. Constátase que se lle abre xuízo a 40 persoas e ao Partido Popular, onde o PPdG ten un papel protagonista, e o señor presidente, presidente do Partido Popular de Galicia, parece que non vai con el. Cando os tribunais condenan á persoa que levaba ao señor Núñez Feijóo de paseo polas rías ou polas augas ibicencas, condénano en firme, e din que blanqueaba cartos procedentes de actividades criminais. O señor Núñez Feijóo, que na súa época en que lle tocaba facer oposición, ¡curioso!, consideraba escandaloso que un vicepresidente da Xunta, nas súas vacacións, saíra a pasear cun amigo empresario, que pagaba os seus impostos, que en Estados Unidos sería un piar da sociedade... –si, si, si, ¿acórdanse vostedes daquela campaña?– e exixía desde aquí explicacións a todo xénero vivente, non sei que diría se naquel momento o señor vicepresidente saíra a pasear con Marcial Dorado. Seguro, seguro, seguro que o señor Núñez Feijóo si sabería das actividades do señor Marcial Dorado se fora así. E, sen embargo, non considera –que é o que pide a nosa moción– que debería comparecer nesta Cámara e dar explicacións de todos os escándalos nos que está envolto o Partido Popular, de financiamento ilegal ou das amizades perigosas do señor presidente. Xa sei que vai vir o voceiro do Grupo Popular e vainos dicir que en Andalucía e non sei onde e non sei cantos hai non sei canta xente. Pero é que aquí hai unha cuestión diferencial –xa o debatemos en máis dunha ocasión–, nin vostedes, nin nós, nin calquera grupo da oposición, nin calquera familia, nin calquera de nós pode descartar que teña un amigo que un día delinca para enriquecerse a si mesmo. Pero cando se organice unha trama para financiar un partido político en distintas comunidades autónomas, e estamos vendo a que está caendo en Madrid estes días, que, desde logo, como diría un ilustre deputado que foi desta Cámara, o señor Ismael Rego, é para enrubiar: as cloacas emerxendo nas cafeterías de Madrid, os que foxen da policía nomeados candidatos á primeira cidade de España, e todo iso nos medios de comunicación... Si, si, a verdade a min non me daría risa, dígollo de verdade, non me daría... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non, non, non, eu simplemente recollo nalgún caso, señor Puy, o que di un ilustre deputado desta Cámara: o que sae na prensa é o fiel reflexo da realidade. Vostedes saben diso. E cando a realidade hai que cambiala tamén a cambian. Hai un feito –e iso non está na prensa, iso está nas declaracións do xulgado, o de Marcial Dorado está testado por un tribunal e condenado–, aquí cerquiña, unha señora amiga –segundo manifestacións dela mesma– de don José Manuel Romay Beccaría –curioso, sempre está en todas as salsas– e de don Carlos Negreira, e que ademais di que eran moi amigos, declara que non foi Pachi Lucas, o conseguidor que cobraba por iso, quen lle presentou o presidente da Xunta ao señor Gerardo Crespo; non, di: es que el presidente de la Xunta, que es muy amigo, nos presentó a Pachi Lucas. É dicir, ¡o mundo ao revés!, o presidente da Xunta preséntalle a un señor que declara nos tribunais que unha parte das subvencións para a formación de parados é para financiar o Partido Popular... Preséntalle non o conseguidor ao presidente, ¡ao revés!, o presidente ao conseguidor. Iso dío esta señora. Non escoitei a ninguén do Partido Popular nin desmentila nin denunciala por calumnias. Por iso pedimos que compareza o presidente na nosa moción, por dignidade, e para dignificar a institución que el representa. Porque ao señor presidente sóbralle tempo para todo, para ir a Andalucía, para ir a América, para ir a todos os lados, pero non ten un minuto para vir aquí. E despois está o cumprimento da lei, e o cumprimento da lei é o Regulamento desta Cámara. O noso grupo ten solicitadas case 300 solicitudes de comparecencia, entre Pleno e Comisión, por distintos temas; se lle sumamos toda a oposición, isto pasa de 600, ¡nin caso! Temos solicitadas varias decenas de información con base no artigo 9, e se sumamos o resto dos grupos da oposición, pasamos do cento, ¡nin caso! Dá a sensación de que nin politicamente, nin incluso como obrigación que ten de cumprir a lei, o presidente se inmuta. E nós aquí o único que pedimos é unha pinguiña da dignidade que el lle pedía aos demais, que compareceron aquí, que tiveron que entregar as facturas polas falsidades que aquí se denunciaban, e hoxe o señor presidente –plantando unha árbore ou reinaugurando unha árbore que plantou no seu día– aínda rematou a faena –insisto– persistindo outra vez na insidia e calumniando, un papel impropio e indigno dun presidente dunha comunidade autónoma.
Grazas, señora Soneira. Grupo Parlamentario Mixto. Señora Martínez.
Grazas, presidente. Boa tarde a todas e a todos. Supoño que a sorte desta moción vai ser a mesma que a que teñen corrido xa todos os intentos de que o presidente responda da corrupción na que está mergullado dende xa non se sabe cando. Con todo, vou apoiar esta iniciativa e todas cantas vaian no mesmo senso. A resposta do Partido Popular, coma sempre, vai ser "outros tamén", "e ti máis", pero ao menos servirá para que a cidadanía galega recorde que vive gobernada por un presidente corrupto dende a orixe e ilexítimo. O financiamento ilegal do Partido Popular, e a merca de vontades con fondos públicos, teceu un entramado que ameaza con estender o cancro da corrupción ao tecido social galego e do Estado. A mafia era en orixe unha confederación adicada á protección mutua e ao exercicio autónomo da lei, e máis adiante adicada ao crime organizado. A mafia, no seu código ético, ten como norma inviolable, por riba de calquera outra, a omertà, a lei do silencio. A fraude, a estafa, o roubo e o clientelismo foron e son o xeito de actuar das mafias, e a lei do silencio foi e segue a ser a principal arma para a súa supervivencia. ¿Que confederación recoñecemos na fraude, na estafa, no roubo e no clientelismo que comezan a investigar timidamente xuíces e xuízas? ¿Quen aplica a lei do silencio e oculta información? ¿Quen fai desaparecer os papeis dos contratos co íntimo do señor Núñez Feijóo, o señor Marcial Dorado? ¿Quen se nega a que o Parlamento investigue os casos de corrupción dos que está rodeado o presidente e nega a este Parlamento a documentación que sobre eses casos se ten solicitado? Estou a falar da mafia, das mafias, e xa hai quen se remexe no escano. Para alguén é como verse no espello, ou unha auto foto ou selfie como se chama agora. É unha mafia. O PP é [...]
Queda retirada esa expresión.
Eu non vou retirar esa palabra.
Silencio, por favor. Silencio. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Silencio, por favor. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Queda retirada esa expresión e ten vostede unha chamada á orde.
Acabo de describir como funciona unha mafia, e acabo de preguntar se esas actuacións mafiosas se recoñecen nalgún partido político; e, se quere, repítollo. A definición é de dicionario, non a estou inventando eu. [[Murmurios.]] A proba está en Gürtel, Zeta, Púnica, financiamento do Partido Popular de Ourense, Marcial Dorado, Pachi Lucas, Concello de Compostela... podemos seguir. Iso é mafia. Poderiamos aínda ampliar a lista se acudimos ao informe do Consello de Contas, que denuncia tramas semellantes ás da Operación Zeta como é o caso da Academia Postal, que xa denunciei nesta Cámara. A fraude, a estafa, o roubo e o clientelismo, cando se fan con fondos públicos que se negan para os servizos públicos, é un crime. Como cando morre xente por falta de medicamentos e atención porque os cartos foron para a confederación, é crime organizado. Estou convencida de que se a ilegalización dun partido político se puidese instar desde instancias distintas ao Ministerio Fiscal e ao Goberno, a ilegalización do Partido Popular xa estaría en marcha por organización criminal, por botar as persoas á exclusión social, destruír a economía produtiva en beneficio dos especuladores financeiros, liquidar a educación pública, matar cos recortes á sanidade pública, por entregar Galicia e o Estado ao oligopolio enerxético, por saldar o noso país para beneficio particular, como fixeron con caixas e o aforro galego. Hoxe, unha vez máis, aplicarán a omertà, a lei do silencio, e van rexeitar a moción. Aplicarán o seu silencio ruidoso e impertinente respondendo con insultos e falando de cousas que nada teñen que ver coa proposta. Pero tanto ten que vostedes respondan ás iniciativas sobre a corrupción falando de Andalucía, Sudán do Sur ou da Unión Soviética, a insistencia, ao menos, aumenta as posibilidades de que a cidadanía saiba que vostedes, o PP e Núñez Feijóo, están ata o pescozo metidos na Gürtel, Zeta, Púnica, financiamento ilegal do partido, Marcial Dorado, Pachi Lucas, Compostela. Nada máis. Se aínda lles queda algún respecto por esta terra, polos galegos e as galegas, deberían vostedes dimitir, porque Galiza non merece que unha mafia a goberne. Nada máis, moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Señora Paz.
Grazas, señor presidente. Boa tarde, señoras deputadas, señores deputados. Quero anunciar que o Grupo Parlamentar do Bloque Nacionalista Galego vai votar favorablemente esta moción, sabendo que é difícil en cinco minutos intentar manifestar, desde esta tribuna, unha posición en serio en relación cun problema tan grave como o da corrupción. Sabemos, ademais, que esta moción dificilmente vai prosperar, por moito que sexa unha moción moi sinxela desde o punto de vista do seu cumprimento. Mesmo os compromisos que se lle piden a través dela ao señor Núñez Feijóo son, desde logo, compromisos desde o punto de vista ético e democrático bastante laxos e, polo tanto, deberían ser bastante fáciles de cumprir. Pero, como dixo unha vez desde esta tribuna a señora Pontón, o Partido Popular e o señor Núñez Feijóo padecen a mesma enfermidade de Dorian Gray, padecen a enfermidade de que, cando a corrupción da súa alma afea o rostro que queren amosarlle á sociedade, o que fan é intentar ocultar esa corrupción en lugar de abordala. Iso vímolo aquí, claramente, no debate, no pleno, que se convocou teoricamente para falar de corrupción o pasado día 27 de xaneiro, e do que temos que dicir rotundamente que non foi máis que un paripé a través do cal o señor Núñez Feijóo intentou, unha vez máis, ocultar o cadro no desván para que non o vise ninguén, como facía Dorian Gray. Máis ben ese día o señor Núñez Feijóo, que é tan moderno, emulou o outro Gray, que está moito máis de moda, e anunciounos aquí que en cincuenta días ía traer aquí cincuenta medidas que máis ben o que intentaban era ocultar as cincuenta sombras do señor Núñez Feijóo, parafraseando esa tan famosa triloxía. Porque miren, señoras e señores do Partido Popular, o primeiro que fai falta para falar de corrupción desde esta tribuna é ter un mínimo de credibilidade, e o Partido Popular, en materia de corrupción, credibilidade cero. E o señor Núñez Feijóo, se se puidera dicir, ten a súa credibilidade nesta materia baixo cero, porque é un presidente que ten alerxia a comparecer no Parlamento para falar dos temas que lle atinxen a este país, pero ten tamén unha profunda alerxia a dar explicacións de asuntos moi turbios que o envolven desde o punto de vista persoal. Desde logo, o Bloque Nacionalista Galego non ten ningunha intención nin interese en saber das relacións persoais do señor Núñez Feijóo, pero si que cremos que el ten a obriga democrática de comparecer neste Parlamento a explicarnos cales son as derivacións políticas, as derivacións na contratación pública, de como cartos públicos chegan a mans desas amizades persoais turbias do señor Núñez Feijóo. E o señor Núñez Feijóo non só non dá aquí explicacións desas amizades, senón que mesmo lle ten negado reiteradamente a este Parlamento información escrita que se ten solicitado en relación cos contratos da Administración con esas persoas, chegando ao esperpento de dicir que, parte da documentación relacionada coas empresas de Marcial Dorado, sufrira un percance nunha inundación. O señor Núñez Feijóo ten credibilidade baixo cero en relación coa corrupción porque nunca, nunca, se prestou a explicar ante esta Cámara o suposto financiamento ilegal do Partido Popular, por máis que un dos imputados, efectivamente –como xa dixo aquí e non vou insistir–, foi un destacado militante do Partido Popular de Galicia, como o señor Crespo. Fronte a iso, o que fixo o señor Núñez Feijóo desde esa conferencia que nos deu aquí o día 27 de xaneiro non foi máis que desdicirse na práctica de anuncios que xa naquel momento parecían insuficientes en relación coa corrupción. Anunciou unha lei da transparencia que non é capaz de cumprir; unha que el mesmo alcumou de insuficiente e que se aprobou no ano 2006. Aínda hoxe non están á disposición pública, por exemplo, os salarios nin o número nin o cometido dos asesores desta Xunta tan austera que tanto criticou a outros gobernos pola súa ostentación. Un goberno que anuncia unha lei para evitar o financiamento por parte de empresas dos partidos políticos, e xa vemos como enseguida se desdiciu. Un presidente que anuncia a modificación do regulamento deste Parlamento para darlle máis participación, e o que vemos é que é tan xeneroso o Partido Popular que lles ofrece aos cidadáns a posibilidade de presentar PNL, e despois, se algún grupo queremos facela nosa, terán sorte, e se non, morrerá no Rexistro deste Parlamento. Fronte a iso, señores deputados do Partido Popular, señor Núñez Feijóo, se no ciberespazo ten ocasión de ver nalgún momento esta intervención, tome vostede o documento que ese mesmo día, o 27 de xaneiro, lle entregou o Bloque Nacionalista Galego, onde hai medidas de verdade para facer fronte á corrupción. Pero primeiro, como nos ensina a santa madre iglesia, antes de emendar hai que ter propósito da emenda...
Remate, por favor.
...e arrepentimento, o cal parece que, a teor da traxectoria do Partido Popular, permanentemente enlamado na corrupción...,
Remate, xa. Remate.
...non existe. Máis nada e moitas grazas.
Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Señora Díaz.
Boas tardes. A verdade é que é tremendo pensar que temos un nivel tan baixo de democracia, ou estamos nunha democracia demediada de tal nivel, que semella que imos ter que escoitar nos tribunais o que o señor Alberto Núñez Feijóo non é capaz de describir na Cámara parlamentaria deste país. Sería desexable, sen lugar a dúbidas, que o máximo mandatario deste país explicitase todo o que ten que ver co presunto financiamento irregular do Partido Popular, e sería desexable que non tiveramos que coñecer o que está a pasar no Partido Popular de Galicia a través de tribunais cuxas sedes están radicadas particularmente en Madrid. E, ¿por que digo isto? Digo isto porque teño aquí un auto que, de maneira sistemática, denuncia e describe o Partido Popular como unha asociación ilícita que viña percibindo de maneira reiterada, ao longo de vinte anos, nada máis e nada menos que presunto financiamento irregular. Así o di o auto do xuíz Ruz que leo directamente: "Respecto da presunta existencia, por parte do Partido Popular, dunha certa corrente financeira de cobros e pagos contida no tempo durante vinte anos, á marxe da contabilidade remitida polo Partido Popular ao Tribunal de Contas". Suma e segue. Pero é interesante, ou debería ser interesante, que comparecera –por iso, señora Soneira, imos votar a favor das súas dúas propostas na moción– e sería interesante que despexaran a incógnita, que comparecera aquí o presidente para explicarnos que pasou con ese presunto financiamento ilegal que obra nos chamados "papeis Bárcenas". Por exemplo –teño aquí diante–, dinos nestes "papeis Bárcenas" que esta era unha operativa que se desenvolveu dende os anos noventa ata o ano 2008. E dinos, por exemplo, que recibiron un pago de Pontevedra, concretamente de 50.000 euros, que recoñece que se pagaron e que foron entregados, efectivamente, por parte do Partido Popular de Galicia. Dinos tamén que hai exactamente un importe de 2.600.000 euros de presunto financiamento irregular de Galicia que –como di aquí– están vinculadas directamente a Galicia; e non nolo estamos inventando nós, está na causa xustamente denominada dos "papeis de Bárcenas". Poderiamos seguir tamén sinalando como recoñece o señor Pablo Crespo que entregou cantidades permanentemente a Álvaro Lapuerta en Galicia –este tema, di el, xa o temos falado–, que foi unha viaxe específica que se fixo a Galicia xustamente para recoller estas cantidades; e fala de empresas, en particular, que obran na causa. Segue tamén esa causa recoñecendo que eran cantidades que normalmente non se entregaban de Galicia e que, efectivamente –di el–, teñen unha contrapartida na transferencia que despois faciamos. Seguimos en todo o que atinxe a Galicia. Segue sinalando que lle embargaron as contas do partido nacional por un importe de 160.000 euros, pero que despois tivo que reclamárselle a Pontevedra nada máis e nada menos que pola sede –presuntamente– de Pontevedra. Despois hai tamén cuestións que son interesantes, porque nun apunte que obra tamén se sinala que –directamente leo–: "As empresas seguen axudando a razón de 12.000 euros ao mes. Particularmente algunha empresa, a empresa FCC, 50.000 euros ao mes; ACS, un millón de euros". Suma e segue. Efectivamente, despois hai uns códigos que son moi interesantes. Por exemplo, o 101 de Pescanova, o 106 de Nexo, o 107 de San José, o 120 de Copasa, o 121 de OHL, Fernández, FCC, etc, que tiñan un código específico de financiamento presuntamente irregular do Partido Popular de Galicia. Bueno, pois semella que isto xa é suficiente para que aquí compareza o máximo mandatario do Partido Popular e despexe a incógnita. ¿Hai presunto financiamento irregular do Partido Popular, estamos diante dunha asociación ilícita, polo tanto unha [...] [[Por orde do señor presidente , Santalices Vieira, e ao abeiro do artigo 103.6 do Regulamento do Parlamento, queda retirada esta expresión do Diario de Sesións.]] , como sinala o auto e os procedementos do xuíz Ruz, ou non? E dúas cuestións máis. Respecto disto da corrupción, tamén sería interesante coñecer o que ten pasado con outro amigo perigoso –do que nunca falamos– do señor Alberto Núñez Feijóo, que é Manolito, o de Pescanova, o do código 101. Efectivamente, sería conveniente que os galegos e galegas soubésemos as cantidades inxentes de recursos públicos que teñen sido dirixidas a Pescanova; iso si, por medio do presunto financiamento irregular do Partido Popular. E remato xa, señor presidente. Tamén sería interesante que, nesa información que a nós se nos dá na fallida Comisión de investigación das caixas, souberamos dunha vez por todas –xa o sabemos– como se fixo para autorizarlle cantidades inxentes a ese tamén amigo do Partido Popular, o señor Fernández Martín, que despois, efectivamente, levou a ese burato negro que foi o desbaratamento do financiamento das caixas...
Grazas, señora Díaz.
...do noso país. Por tanto, señora Soneira, votaremos a favor da súa moción.
Queda retirada, señora Díaz a expresión "mafia". E, polo tanto, unha chamada á orde. Grupo Parlamentario Popular. Señor Tellado. [[Un señor deputado: Van ter que poñer un cartel na entrada co que se pode ou non dicir.]] Ten vostede a correspondente chamada á orde, como non podía ser doutro xeito, por suposto.
Grazas, señor presidente. Señora Martínez, en primeiro lugar, teño que dicirlle que non ofende quen quere senón quen pode. Polo tanto, nós non temos en conta as súas afirmacións. Nós poderiamos pensar que o seu grupo é resultado dunha corruptela política, dunha fraude electoral, e non imos afirmalo, dende logo. Eu non sei, polo tanto, de que se sinte vostede tan orgullosa, porque todos recordamos como se formou o Grupo Mixto nesta Cámara. Indo ao tema, señora Soneira, a verdade é que sorprende que agora dende o Partido Socialista reivindiquen a figura do señor Touriño, porque quen peor tratou o señor Touriño en Galicia foi precisamente o Partido Socialista, dándolle unha patada alí onde vostede recorda. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] Polo tanto, que agora vostedes reivindiquen a figura de Touriño é, dende logo, sorprendente.
Silencio, por favor. Hai que escoitar tamén.
Sorprende que sexa precisamente o Partido Socialista quen solicite a comparecencia do presidente da Xunta para falar sobre corrupción. Non sei se solicitan unha comparecencia exactamente igual que a que fixo o señor Besteiro na Deputación de Lugo, onde a oposición non puido falar. Non sei se solicitan unha comparecencia similar. Pois daquela o Bloque Nacionalista Galego en Lugo non dixo que fora un paripé ou que fora unha conferencia, daquela calaron complicemente. Mire, señora Soneira, igual vostede non estaba atenta ese día, pero o certo é que o 27 de xaneiro o presidente da Xunta xa compareceu nesta Cámara para falar de corrupción. Non só para falar de corrupción, senón para presentar ademais un ambicioso plan de impulso democrático a través de cinco novas leis que van permitir incrementar a transparencia do Goberno, incrementar as facultades de control e de prevención da corrupción por parte do Consello de Contas e, por último, incrementar a participación cidadá na actividade parlamentaria. E iso a vostedes tráelles sen coidado. Falamos de cinco leis que se van aprobar nesta Cámara, co seu apoio ou sen el, coas súas propostas, [[Murmurios.]] se é que as fan. Porque nós, dende logo, temos un compromiso para erradicar as condutas impropias da política e imos facelo, con vostedes ou sen vostedes. Imos facelo con cinco leis: nova Lei de transparencia de Galicia para transparentar a acción do Goberno; nova Lei do Consello de Contas para incrementar as súas funcións e o control de prevención da corrupción; nova Lei de ordenación da asistencia xurídica da Administración xeral da Comunidade Autónoma; nova Lei de regulación das iniciativas lexislativas populares e nova Lei de financiamento dos partidos políticos, que impedirá, por exemplo, señora Prado, que o Bloque Nacionalista Galego compatibilice as axudas públicas cos cheques de Vendex. Iso non será posible coa nosa lei. O que é evidente é que o Partido Socialista está instalado niso de: "fai o que eu digo e non o que eu fago". Vostede, señora Soneira, [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] esquécese de que o presidente do seu partido, do PSdeG-PSOE está imputado por varias causas de corrupción. Esquécese vostede de que o anterior secretario xeral [[Interrupcións.]] [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] do seu partido está imputado...
Silencio.
...por certo, candidato á Presidencia da Xunta por causa de corrupción.
Silencio, por favor. Toca escoitar agora.
E esquece que o secretario xeral actual do seu partido, o señor Besteiro, está a ser investigado por un xulgado de Lugo tamén por corrupción; con rexistro dos despachos, durante once horas, dos colaboradores máis cercanos. Teño que dicirlle, señora Soneira, para que llo transmita ao señor Besteiro, que vostedes ven a palla no ollo alleo e non ven a viga no propio. Esa é a realidade. Ou iso, ou é que vostede se converteu na inquisidora maior do reino. Vostede imputa delitos a quen nin sequera foi chamado a declarar, e xustifica do seu partido moitas, moitas, cousas. Faino cada vez que fala nesta tribuna. Vostede vén a esta Cámara a ampararse baixo a inviolabilidade parlamentaria para difamar e inxuriar a persoas. Nós, desde logo, non imos contribuír a esa estratexia. Vostede ampárase detrás desa prerrogativa parlamentaria para insidiar, difamar e calumniar a persoas, esa é a realidade. Fala vostede de causas de corrupción nas que o noso partido nada ten que ver, pero a vostede iso dálle igual. Sobre as peticións de información, nós o que temos que dicirlle é que este é o Goberno que máis se somete ao control parlamentario da oposición, e así o demostran as estatísticas de comparecencias e información remitida á Cámara. Grazas, por certo, a esa información remitida á Cámara, puidemos coñecer esas magníficas relacións que o bipartito mantiña co señor Gerardo Crespo. Non sei se recorda aquilo de: "Quedamos huérfanos". Pois iso é o que coñecemos nós grazas [[Murmurios.]] a esas informacións remitidas á Cámara. Preguntas respostadas. Mire, cando gobernaban vostedes, 13.000 na VIII lexislatura; na IX lexislatura, 38.000. Esa é a nosa transparencia. Señora Soneira, en política non vale todo. Como comprenderá, nós non imos acompañala nesta deriva lamentable do Partido Socialista do señor Besteiro. Dígalle ao señor Besteiro que imos votar en contra. Nós xa estamos traballando nun plan contra a corrupción.
Remate, por favor.
Vostedes, se queren participar, participen, pero... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Mire, vostede e eu sabemos moi ben por que o señor Besteiro foxe a todo correr da Deputación de Lugo. Os dous o sabemos, pero vostede o certo é que non pode dicilo. Non é porque vaia ir de candidato ás eleccións autonómicas de 2016...,
Remate, remate, por favor.
...non é así. Vostede sabe que o señor Besteiro non quere ser candidato, posiblemente o que quere é ser aforado. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Pero diso seguro que vostede non nos fala.
Grazas.
Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Tellado. Grupo autor da moción, señora Soneira. [[O señor Jorquera Caselas pide a palabra.]] Si, señor Jorquera, ¿para que quere a palabra? [[O señor Jorquera Caselas pronuncia palabras que non se perciben.]] Non, non houbo alusións. [[Murmurios.]] Non, por favor, non me diga que neste debate houbo alusións porque houbo alusións para todo o mundo. Neste debate houbo alusións... [[O señor Jorquera Caselas pronuncia palabras que non se perciben.]] [[Interrupcións.]] Non, non, non ten vostede a palabra. Non, non, non ten vostede a palabra, señor Jorquera. [[O señor Jorquera Caselas pronuncia palabras que non se perciben.]] Perdoe, o debate... O debate... Non, señor Jorquera, ¡non ten vostede a palabra! O debate foi o suficientemente turbio para que non teña a palabra. Houbo alusións por todos lados, non hai palabra. [[O señor Jorquera Caselas pronuncia palabras que non se perciben.]] Señora Soneira, señora Soneira, o seu turno. Non, non, non ten a palabra. Síntoo, señor Jorquera. Lamento non poder darlle a palabra. Señora Soneira, o seu turno.
Grazas, señor presidente. Pois menos mal que a que insidia e a que calumnia son eu, porque o señor Tellado acábanos de dar toda unha lección, ademais de iluminar –polo menos a esta modesta deputada– de cales son as razóns profundas polas que o señor Besteiro fixo os plans que fixo. É dicir, o señor Besteiro organiza a súa vida, a súa axenda, pero quen a interpreta é o señor Tellado. Claro, é como se eu fago unha interpretación de algo que anda roulando por aí por Ferrol de certos amigos do señor Tellado, que ao final reciben en forma de premios de contratos de publicidade da Consellería de Traballo os pagos que fixeron para a campaña do PP. Non o sei, non o sei. ¿Quere vostede que falemos así, nese nivel? [[Murmurios.]] Claro, porque é que vostede, señor Tellado, di inquisidora e non sei que... Non, non, mire, probado. Marcial Dorado é un criminal, e paseou o presidente da Xunta en barcos que estaban balizados pola Policía porque sospeitaba que se dedicaban ao narcotráfico. Ao mellor na República Centroafricana o presidente non ten obrigación de explicalo polo menos. Nunha democracia, si. E claro, ten razón a señora Paz, a esta moción démoslle mil voltas e ao final optamos polo máis sencillo, polo que nunha democracia debería ser o abc, que deixa en cueros a concepción que ten o señor presidente da Xunta do exercicio do cargo democraticamente. Que compareza para dar contas aos cidadáns e que se cumpra a lei, que nos dea información, que non nos falen de inundacións. Porque mire, primeiro xa rompera con el cando aquel barco na ría de Arousa, pero despois descubriuse que ata tres anos despois tiñan unha correspondencia. Claro, claro, claro. Home, ¡claro que é lamentable! É lamentable que teñamos que chegar aquí precisamente porque o señor presidente non quere dar contas. Porque mire, democracia, transparencia, rexeneración... Teño apuntado todo aquilo que nos contou o presidente. ¿Vostede cre que o que fixo o presidente hoxe pola mañá, ou o que fixo o presidente cando estaba na oposición e acusaba o señor Touriño daquelas cousas que el sabía manifestamente que eran mentira, se corresponde ese comportamento do presidente da Xunta con aquilo que predicaba? Home, ¡por favor, señor Tellado! ¡Por favor! ¡Un mínimo de dignidade para coa institución que representa o presidente da Xunta! Si, home, si, ¡por iso vostede non fala de nada diso!, porque no fondo vostede sabe que temos razón, que merecemos unha explicación, que a merecen os cidadáns galegos. E vostede vennos contar aquí a milonga que nos trouxo no mes de xaneiro o señor presidente da Xunta, especialista en parecer que fai e non fai. Como algún contrato da súa cidade que lle ía dar emprego a todo o mundo, ¿non sabe?, en vésperas electorais, e xa vimos en que quedou, ¿verdade? Polo tanto, vostedes van votar que non...
Remate, por favor.
...a algo que é elemental, a que se cumpra o regulamento e a que o presidente da Xunta se comporte como o que é teoricamente, un presidente dunha democracia. Nada máis, señor presidente.
Grazas, señora Soneira. Moción do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de Dª Ana Belén Pontón Mondelo, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación co uso da lingua galega
A esta moción non se presentaron emendas. Para a presentación da mesma ten a palabra a señora Pontón.
Moi boa tarde. Como durante o debate da interpelación a presidenta ausente do Parlamento nos dixo que non podiamos utilizar estes modernos medios audiovisuais, vou ir a algo máis tradicional, clásico, como son as fotos, que si se poden utilizar desde a tribuna aínda que non expresen a nosa voz. Nestas fotos non se ve moi ben, non teñen moita calidade, pero estou segura de que as súas señorías son capaces de ver o que están retratando nestas fotos. Estas fotos representan a destrución dun patrimonio de valor incalculable e deron a volta ao mundo nos últimos días. E estou segura de que todos e todas as que estamos aquí diremos que nos parece unha barbaridade que se poida destruír un patrimonio milenario. Porén, eu hoxe digo aquí tamén que esa condena que supostamente se fai sobre a destrución do patrimonio non deixa de ter unha certa dose de hipocrisía, e voume explicar. É hipócrita que as mesmas persoas ou organizacións que hoxe censuran que nesta parte do mundo se poida estar destruíndo ese patrimonio, non hai tanto tempo, e mesmo agora, aplauden cando son bombardeados países como Irak, como Irán ou Afganistán, nos que tamén se destruíu patrimonio con esas bombas occidentais e se mataron miles de persoas. Mais tamén entendemos que é, desde un punto de vista político, unha hipocrisía que se censure a destrución de patrimonio a miles de quilómetros do noso país, pero que ao mesmo tempo na propia casa, no propio país, se permita a destrución non xa do patrimonio, senón da riqueza cultural máis importante que ten Galiza, como é a nosa lingua. E isto é, señorías, o que está pasando no noso país. Hai unha serie de políticas que se veñen aplicando que están destruíndo a maior creación colectiva do noso pobo, como é a nosa lingua. Aquí, efectivamente, non hai fotos que retraten o desastre, porque a lingua non é como unha estatua que vemos como rompe. Mais si temos probas e evidencias de como se está destruíndo pouco a pouco a nosa lingua, de como se está, polo tanto, destruíndo unha parte do que nós somos como un pobo que existe desde hai moito tempo. E por moito que vostedes o repitan, é evidente que aquí non temos unha situación de bilingüismo nin unha situación de cordialidade nin unha situación de normalidade. Na práctica señor conselleiro, benvido ao debate o que se está producindo é unha substitución do galego polo castelán. Vostedes –e hoxe fíxoo o conselleiro pola mañá– o que pretenden é convencernos de que o normal é manter a exclusión da lingua galega. A política que está facendo o Partido Popular nesta materia o que pretende é dicirnos: amigos e amigas de Galiza, é normal que a lingua galega sexa unha lingua b, que está excluída dos ámbitos nos que nós nos socializamos. E, se non, pensen se o Partido Popular nos últimos anos adoptou unha soa medida a prol do galego para eliminar algunhas das discriminacións. ¡Non son capaces de nomear ningunha!, porque o único que fixeron foi adoptar medidas claramente lesivas contra o noso idioma. Invito as súas señorías a que veñan hoxe, ao saír deste Parlamento, á única sala de cine que queda en Santiago de Compostela e que intentemos ver un filme en galego. Verán que é imposible. Invítoos a que vaian tamén a moitos dos quioscos e intenten comprar un xornal diario e ler a prensa escrita en galego; verán, señorías, que é imposible. Invítoos a que intenten, durante a súa etapa universitaria, ter unha formación en lingua galega. ¡Imposible! Por certo, nas universidades públicas deste país pode haber algunhas asignaturas en galego. Pero, se intentan estudar na UNED, verán que na UNED, neste estado tan democrático, español, é unha lingua que está proscrita, que non se pode utilizar. Invítoos a que vaian aos centros de saúde e vexan cal é a oferta positiva que hai cara aos doentes que acoden ao médico. Verán que nunha parte moi importante xa non é só que o médico non respecte a lingua inicial dese paciente, é que toda a documentación que se entrega está en castelán, e polo tanto, dende as institucións públicas directamente dependentes da Xunta de Galiza, nos ámbitos nos que se podía actuar para a normalización lingüística, non só hai un baleiro senón que hai retrocesos, como temos denunciado, nos medios de comunicación, na xustiza, no ensino, é dicir, en todos os ámbitos de socialización, que é onde debe estar presente a lingua galega. E pregúntolles –e desde logo non deixa de sorprenderme– se vostedes nunca se toparon cunha situación de discriminación lingüística. A min chámame a atención que, despois de denunciar como denunciamos neste pleno que a unha rapaza hai uns días na Coruña, nunha empresa, lle dixeron directamente nunha entrevista de traballo que como pretendía que a contrataran se ía falando en galego, o secretario xeral de Política Lingüística non nos chamara para saber, unha discriminación lingüística que está atacando un dereito humano fundamental, onde se producira e que ían facer. Pero vostedes non queren que as discriminacións saian á luz, e vostedes non defenden neste momento a lingua que está nunha peor posición. O que queren é manter a hexemonía do castelán e ir pouco a pouco eliminando todo rasgo diferencial do noso país. Cremos, desde logo, que neste momento é necesario que haxa un cambio radical na política lingüística. Lamentamos que o señor conselleiro na súa estrea, nestes últimos días, non sexa capaz de aportar nada novo ao debate lingüístico máis alá de repetir os vellos tópicos mentireiros sobre a situación da lingua galega e sobre as causas e os seus problemas. Porque agora parece que o problema da lingua galega é que hai xente que o fala, que hai xente que o defende, que hai xente que denuncia a súa discriminación. O problema non é a ausencia de políticas de normalización. Non, non. O problema chámase neste caso BNG, ao que intentan vostedes culpabilizar da situación do galego, cando en realidade a situación do galego e esa culpabilización o único que fan é sinalar as súas ausencias en todos os ámbitos onde podían vostedes estar actuando. E parécenos lamentable que sigan vostedes con esa política de tortura e de manipulación dos datos e da realidade, porque a realidade, por moito que vostedes o intenten, non se pode retorcer. E, por moito que vostedes o neguen, saben que a realidade aí fóra é outra. Miren, os datos do Instituto Galego de Estatística dinnos que hai unha perda moi importante de falantes en lingua galega. En 2013 di: o 31,2 % dos galegos habitualmente fala sempre en galego. Esta porcentaxe é 12 puntos inferior á rexistrada hai dez anos. Entre a poboación –e escoiten este dato porque me parece moi relevante– menor de 15 anos, a porcentaxe dos que saben falar pouco o nada galego increméntase até o 22,70 %; é dicir, un de cada catro menores de quince anos non sabe falar galego. ¡E hoxe o conselleiro atreveuse a dicir aquí que se cumpren as leis, que hai igualdade na competencia lingüística e que o Instituto Galego de Estatística reflexa unha realidade vigorosa para a nosa lingua! Realmente creo que é un insulto á intelixencia, e que o señor conselleiro ten esta tarde unha oportunidade de rectificar estas palabras, polo menos por respecto á veracidade e por respecto á intelixencia dos galegos e das galegas. Ademais saben que están incumprindo a lei, porque a Lei de normalización lingüística di que unha das obrigas dos poderes públicos é garantir que, ao final da etapa educativa, os adolescentes teñan as mesmas competencia nas dúas linguas, e este enquisa di o contrario. Polo tanto, señorías, hai un problema grave neste país, unha realidade que o Goberno nega, que utiliza a mentira neste caso para tapar unha masacre na que, efectivamente, non hai sangre, pero si hai destrución dunha cultura e na que non queren actuar. Nós hoxe propoñémoslles máis de trinta medidas nesta moción que teñen unha base moi sinxela: o cumprimento da legalidade e o cumprimento dos acordos que había, o Plan xeral de normalización lingüística. Porque, de verdade, que agora nos digan que a solución para o galego é outro plan, cando o plan de hai dez anos vostedes o incumpriron de maneira flagrante, non deixa de ser a demostración de que non teñen vontade por facer absolutamente nada máis que seguir instalados na mentira e na propaganda. E propoñémoslle que derroguen, efectivamente, ese decreto, como pide, por certo, a Real Academia Galega. O conselleiro dixo na interpelación que estaba de acordo coas peticións da Real Academia Galega, pode lelo no Diario de Sesións. Piden a derrogación do decreto, e estou convencida de que vostede hoxe vai votar a favor deste punto en coherencia co que dixo na súa interpelación. Pedímoslles que acepten tamén o ofrecemento que fixeron as universidades galegas de avaliar a competencia lingüística do alumnado. ¿Por que non queren saber cales son as consecuencias, desde o punto de vista científico, deste decreto? ¿Por que seguen instalados en querer agochar a verdade? Pedimos medidas, propoñemos medidas, no ámbito da Administración. Que os recursos públicos galegos se utilicen para normalizar a lingua. Non hai que gastar máis, hai que utilizar os cartos que xa hai en todas as consellerías para que supoñan un incremento real do uso da lingua. Que os cargos da Xunta de Galiza respecten a lei no que se refire ao uso do galego no exercicio do seu cargo, porque iso tamén prestixia a lingua e, polo tanto, introduce un elemento de normalidade fronte á exclusión do galego en moitos ámbitos. Pedimos que na Xustiza tamén se poida non só ter toda a documentación en galego, senón tamén ter unha xustiza na nosa lingua. Que no ámbito sanitario se faga unha invitación a que o propio persoal sanitario faga unha oferta positiva en galego, que a sinalética estea na nosa lingua. Que na TVG se faga unha programación que realmente lles dea aos nosos mozos e mozas referencias culturais na nosa lingua. Na TVG hoxe non hai programación para o público xuvenil. E pedimos tamén...
Grazas, grazas, señora Pontón. Remate xa, por favor.
...–remato, señor presidente– que no ámbito dos medios de comunicación se deixen de dar cartos de normalización lingüística para seguir mantendo a exclusión, porque é unha vergoña que se teñan gastado miles de millóns de euros públicos nos medios de comunicación, en teoría para garantir a súa normalización, e que hoxe teñamos menos galego na prensa escrita que durante o franquismo. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Pontón. Señora Pontón, que nestes intres non estea aquí a presidenta non significa que non estea no Parlamento, como ben se puido comprobar ao longo do día. Grupo Parlamentario Mixto. Señora Martínez.
Baixo os alarmantes datos que acaba de presentar o BNG escóndese un xenocidio: o xenocidio do pobo galego. Porque Galiza non é un territorio, Galiza son os galegos e as galegas. Galiza non existiría se fose habitada só por persoas doutras culturas; porque Galiza é a súa lingua, a súa cultura, a forma de relacionarse co medio. Se Galiza perde o que a fai única, poderá estar poboada pero xa non será Galiza. Segundo a UNESCO, arredor do 50 % das aproximadamente 6.000 linguas existentes no mundo están en perigo de extinción. O 96 % son faladas por soamente o 4 % da poboación mundial. Máis do 90 % do contido de internet redúcese só a 12 linguas. A UNESCO sinala que todo idioma reflicte unha visión do mundo única no seu xénero, co seu propio sistema de valores, a súa filosofía específica e as súas características culturais peculiares. A súa extinción supón unha perda irrecuperable dos coñecementos culturais únicos que se foron encarnando ao longo dos séculos. Os idiomas alcanzan o punto de crise despois de ser desprazados por outro, social, política e economicamente dominante, como ocorre na Galiza co español, e agora o galego. A maioría do pobo pode que fale español, porque é clave para acceder a postos de traballo, educación e oportunidades, porque iso é o que transmite o Goberno galego coas súas políticas de agresión permanente ao noso idioma. En ocasións, a xente pregúntame se os idiomas importan de verdade na era da globalización. A miña resposta é simple: o día que en Europa se deixen de falar todas as numerosas linguas, será o día en que Europa, como idea e como proxecto, deixe de existir. Esta é a afirmación da comisaria europea de multilingüismo con motivo do Día das linguas. As linguas minoritarias de Europa loitan polo seu recoñecemento contra os muros sociais, culturais e políticos. Máis alá das 23 linguas que a Unión Europea recoñece como oficiais, hai 46 millóns de europeos que falan 60 linguas minoritarias. Só seis linguas minoritarias superan o millón de falantes, unha delas o galego, falado por dous millóns e medio de europeos. A Unión Europea considera o catalán como lingua de comunicación, non así o galego. Por iso resulta insoportable e intolerable o galeguicidio ao que a Xunta está a someter a Galicia e actitudes como a da CEG. Segundo o ditame do Consello Galego de Relacións Laborais sobre as axudas a convocatorias para a formación de parados, a CEG reclamoulle á Consellería que suprima toda referencia ao uso do galego no baremo. A patronal considera que se corre o risco de perda de calidade e eficiencia na formación se esta se imparte en galego, porque din que os alumnos non dominan a lingua galega. Sen embargo, non se opoñen aos exames en inglés. Será que para os galegos é máis fácil –segundo a CEG– falar inglés que falar galego. Por outra parte, tamén é certo que a CEG aposta por non contratar a galego falantes, e que cando un entrega un currículo en galego é automaticamente eliminado de calquera posibilidade de atopar traballo. Aínda así, estamos falando dun total de cinco puntos sobre oitenta, pero á CEG lle parece moitísimo. O que quere é que o galego non se teña en conta para nada nas subvencións. E vostedes, o Partido Popular, chaman bilingüismo harmónico á diglosia, mais isto é como chamar convivencia harmoniosa ao acoso laboral ou ao maltrato psicolóxico na parella. Nos últimos vinte anos reduciuse alarmantemente o número de galegofalantes, sobre todo na mocidade. O papel da Televisión Galega é de auténtico asasinato da lingua galega, tanto na calidade que está a prestar nos últimos anos como na falta de programación. Remátaseme o tempo, pero é evidente que hai unha aposta decidida da Xunta por que a televisión galega non sexa quen de transmitir a cultura nin o ocio nin as artes escénicas aos nenos e ás nenas e á nosa mocidade, para que se culturicen en galego, para que vivan en galego. A aposta da Xunta é que vivan en castelán, tal como se recolle no Proxecto de lei do emprego público, e que se busquen a vida en inglés. O galego, segundo vostedes, non serve para nada; iso é o que vostedes transmiten. Por iso ten vostede razón, hoxe máis ca nunca os galegos e galegas coñecemos o noso idioma, sabemos falalo, sabemos escribilo, sabemos lelo, pero a Xunta nos impide utilizalo. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Señor Ron.
Boa tarde a todos e a todas. Desde Alternativa Galega de Esquerda, como non podía ser doutra maneira, imos apoiar esta iniciativa, esta moción, porque, en efecto, vivimos nun contexto institucional e político, por parte do Executivo galego, desfavorable cara á normalización da lingua galega, cara á súa normalización en todos os usos da vida cotiá. E hai que facelo porque de novo temos que denunciar esa falacia do bilingüismo harmónico, pois no fondo sabemos que, desde o punto de vista lingüístico e científico, é un proceso de substitución da lingua minorizada pola dominante, é dicir, o contexto de diglosia, o triunfo da ideoloxización da diglosia, que é no que estamos vivindo. Polo tanto, son precisas accións de reafirmación positiva da lingua galega para que se incremente o seu uso en todos os eidos da vida en sociedade. Cidades como Vigo, A Coruña, Ferrol, onde as cifras de uso nos demostran que o uso predominante do castelán se eleva por riba do 80 %. Hai estratexias comunicativas que ademais para nós son un erro, ás que aludiu o conselleiro esta mañá. As enquisas sobre a lingua non se poden facer en función do perfil partidista. A lingua é do noso pobo, do pobo galego. É un dereito de todo un pobo, e vostedes atentan contra ese dereito. Por iso preferimos quedarnos cos datos oficiais do Instituto Galego de Estatística, que nos falan dun escasísimo incremento das persoas que falan en galego sempre, pasando en cinco anos dun 29,96 % a un 30,84 %, mentres que os que falan só castelán se incrementan en seis puntos. Ou o dato nada alentador de que só o 15,12 % escribe de forma habitual en galego, fronte a un 83,74 % que o fai en castelán. Ollando a franxa que vai entre os 5 e os 14 anos, as persoas que falan habitualmente en galego, ou máis galego que castelán, son unicamente do 25,12 %, fronte o 74,84 % que o fai en castelán. Os datos son claros, e alértannos do proceso de desgaleguización interxeracional. Por iso hai que rescatar do esquecemento, do enlousado institucional ao que o someteu o Partido Popular, o Executivo galego, o Plan xeral de normalización lingüística aprobado por unanimidade no 2004. E o primeiro que hai que facer é derrogar ese decreto mal chamado do plurilingüismo, porque é precisamente o primeiro axente desmotivador, desincentivador, do uso da lingua galega. Porque non falamos de competencia, esa nova distorsión que se introduciu no sistema educativo, falamos do uso pleno e consciente da lingua galega como lingua de comunicación nas aulas para que o sexa fóra das aulas. O comité de expertos sobre España no tocante á observancia da Carta europea de linguas rexionais e minoritarias avaliaba precisamente como negativo o impacto do decreto, xa que se reduciu o ensino do galego en todos os niveis, e recomendaba incluso algo que xa nin pedimos, que xa non nos atrevemos nin a pedir, e deberamos pedilo: un número suficiente de centros de ensino en que se realizase inmersión lingüística en galego para, precisamente, avanzar e saír do descenso en que nos tedes mergullados en canto ao uso da lingua galega. Cómpre, polo tanto, elaborar un novo decreto que considere todas as medidas acordadas por unanimidade –non todas, pero si renovar as que houbese que renovar– do Plan xeral de normalización lingüística do 2004. En materia de ensino infantil xa tivemos ocasión de denunciar aquí, neste plenario, a situación pola que pasa o ensino e a aprendizaxe da lingua galega na etapa de 0 a 6 anos. As carencias no uso escolar do galego afectan de xeito especialmente grave ás primeiras etapas educativas e á aprendizaxe da lectura e escritura, e o decreto actual é un axente, precisamente, desincentivador do seu uso. Lembremos que o Informe sobre as linguas europeas ameazadas de desaparición e a diversidade lingüística, do 3 de abril do 2013, recomendaba medidas para a adquisición da lingua materna desde a infancia, precisamente porque é esta a etapa máis importante para que a lingua sexa lingua de uso habitual. Non se trata de saber galego, de ter competencia en galego, trátase de que a lingua galega sexa usada, e para iso a escola é fundamental, pero tamén a sociedade, onde a Administración pública ten que implementar todos os mecanismos necesarios para garantir o dereito a poder falar e a poder vivir en galego en todos os eidos da sociedade, mais iso non está garantido. Podemos falar de calquera eido na vida en sociedade, onde os índices de normalización lingüística son baixísimos, baixísimos. Faga vostede a proba, simplemente nestes días, nunha canle de pago, de ver unha película subtitulada en galego. Pódea ver vostede en catalán, en euskera, en inglés, pero non en galego; e iso é por falta de vontade do Executivo galego. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Ron. Grupo Parlamentario Socialista. Señor Caamaño.
Grazas, presidente. Boas tardes, señorías. O Grupo Parlamentario Socialista vai apoiar esta iniciativa do Bloque Nacionalista Galego, que é un exemplo –podía ter outro redactado– de que, cando se senten as alarmas e se escoita a preocupación da cidadanía sobre o estado da nosa lingua, é posible facer cousas. Esta iniciativa recolle gran parte –xa o ten dito a voceira do Bloque Nacionalista Galego– do que foi o Plan xeral de normalización aprobado por unanimidade nesta Cámara. Esa iniciativa contempla gran parte de medidas legais que non se están a aplicar –polo menos de xeito eficaz– na realidade diaria desta Comunidade Autónoma. Pero, sobre todo, esa iniciativa pon de manifesto unha cousa que é a que agora quere subliñar este grupo parlamentario. Que ou facemos algo, e iso compételle especialmente ao Goberno de Galicia, ou será tarde. Que xa non estamos en tempos de descanso nin de prórroga. Que todas as alarmas teñen estalado neste país. A Real Academia, os departamentos de Lingua e Literatura galega, as asociacións de editores en galego, do mundo audiovisual, as de dobraxe, as redes de teatro e de artistas, a cultura galega en xeral, os datos, e ata as estatísticas, estannos a poñer de manifesto a situación preocupante da nosa lingua. E ante iso non pode existir, non é razoable nunha democracia que poida existir un goberno que mira cara á xente e lle di que a culpa é das familias, que el non ten ningunha responsabilidade, que esas cousas ocorren á marxe de quen está lexitimado para tomar decisións nun sistema democrático, que o mellor é seguir no desleixo e que as cousas sigan día a día morrendo e asfixiándose ata desaparecer. Esa é a resposta que dá o Goberno de Galicia ante esta situación. Ou vivir nun mundo absolutamente irreal, intentando maquillar e camuflar o que é imposible de maquillar e de camuflar, ou, polo contrario, deixar que as cousas morran pouco a pouco. Esta mesma mañá díxose neste Pleno que ninguén é dono da lingua, e é certo, a lingua é cousa de todas as galegas e de todos os galegos. ¡Pero que ninguén sexa dono da lingua non quere dicir que a lingua non sexa de ninguén! E iso é o que parece que entende a Xunta de Galicia, que a lingua non é cousa de ninguén, que a ninguén lle importa. E toda a política que sacou adiante o Partido Popular de Núñez Feijóo dende que el chegou ao poder, de descrédito e ataque frontal á dignidade da lingua galega, está a dar os seus resultados. Efectivamente, a primeira forma de atentar contra a dignidade do galego: para ser funcionario na Xunta de Galicia non hai que coñecer a lingua oficial de Galicia. É o único lugar no mundo, que eu coñeza, onde existe o dereito a ignorar a propia lingua oficial, ¡e non pasou nada! Ao contrario, a iso chamóuselle bilingüismo harmónico, bilingüismo cordial. Pero ¿non se decatan do que supón para unha lingua oficial o feito de que unha persoa que quere concursar a unha praza oficial, pública, nesta Comunidade Autónoma non teña que coñecer a súa lingua oficial? Non é só que o resto dos galegos teñan dereito a dirixirse á Administración na súa lingua e, polo tanto, agardar que quen os escoita a coñeza; xa non é iso. É a falta de dignidade para un sistema que permite a alguén dicir: eu ignoro a lingua oficial e ademais recoñécenmo as propias institucións que teñen que defender a oficialidade desa lingua. Segunda medida contra a dignidade absoluta da nosa lingua en Galicia: o xa falado Decreto do plurilingüismo. Non só polo que se ten dito, senón porque está conseguindo outro efecto colateral máis pernicioso e grave, e o conselleiro de Educación debera sabelo por como se está a implementar nos centros educativos do país. A gran maioría de asignaturas que co novo decreto xa non se dan en galego son as de ciencias. É dicir, o galego non é unha lingua de prestixio para poder estudar física nin química nin matemáticas.
Remate, por favor.
O galego é unha lingua agraria, unha lingua de xente do mar, antiga, que algúns literatos –xa pasados na historia– recolleron e que nós, de vez en cando, celebramos nun día sinalado do ano. O mesmo Goberno que fai iso aquí, non sei que fará cando lle toque defender o castelán como lingua científica, por exemplo, no contexto europeo. Non sei o que fará, porque estou convencido de que non fai o mesmo co castelán...,
Remate, por favor.
...estou convencido de que non o fai. Polo tanto, ten unha dobre vara de medir respecto de dúas linguas que, xuridicamente polo menos, son igualmente oficiais. Ese é outro dos grandes éxitos da política lingüística que temos. E remato xa, presidenta, moi brevemente. Só para dicir que nós apoiaremos, por suposto, esta iniciativa e que sería bo que algún día o Goberno da Xunta e o Grupo Parlamentario Popular polo menos volvesen ao Plan de normalización, e de aí poder, entre todos, buscar novos consensos. Grazas.
Moitas grazas, señor Caamaño. Grupo Popular. Señor Baamonde.
Moitas grazas, señora presidenta. Moi boa tarde, señorías. É certo que a enquisa do IGE revela uns datos que obrigan a unha reflexión seria sobre a lingua; así o fixo a RAG, así o fixeron tamén amplos sectores sociais. Pero hai algúns que prefiren acollela con son de tambores de guerra e con tintes catastrofistas, axudando pouco á resolución do problema. Vaia por diante que eu creo que hai que facer unha perentoria chamada de atención para centrar o problema. Non estamos diante dun problema do ensino; o que pon de manifesto a enquisa do IGE non é iso. O que pon de manifesto é que o sistema educativo está funcionando razoablemente ben porque, a medida que os rapaces avanzan na escolarización, melloran a percepción e o uso do galego. Non estamos diante dun problema do ensino porque, precisamente, o que di a enquisa é que os problemas non están nas aulas, os problemas empezan cando os rapaces saen das aulas e deixan de falar en galego. Non estamos diante dun problema lingüístico porque a maioría social de Galicia está conforme coa distribución que se está a facer no equilibrio das linguas, e así o ratificou tamén o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia. Do que si estamos diante –que é o que revela a enquisa do IGE– é dun problema social asociado ao uso do galego, un problema complexo e grave. Un problema complexo e grave porque o idioma vai ser, señor Caamaño, efectivamente, o que a sociedade quere que sexa, e iso obríganos a estudar a realidade social na que nos movemos; unha realidade social na que xogan elementos que condicionan moi gravemente o uso das linguas, por exemplo, as novas tecnoloxías, a comunicación global. E, señor Caamaño, non se trata de botar balóns fóra, senón de poñer o dedo na chaga, tamén o envellecemento do rural de Galicia, que fai que desaparezan pobos e se elimine a transmisión xeracional; a aglomeración das xentes en áreas urbanas, que ten incidencia porque aí, no urbano, o contexto social é moito máis forte que o núcleo familiar e téndese a utilizar a lingua como elemento de comunicación e non como elemento de identidade. Por esa razón hai que atender á realidade social e buscar solucións que permitan actuar sobre a mesma para implementar o uso do galego. O que pasa, señora Pontón, é que ao nacionalismo esa realidade lle importa moi pouco. Vostedes –xa llo dixen o outro día e insisto agora– teñen sumido o nacionalismo político nunha especie de lugar acasarado, de patrucial cortiña e palleira; é dicir, un espazo reducido, pechado sobre si mesmo, no que viven á marxe dos demais. Precisamente por esa razón vostedes reducen o problema ás mesmas consideracións e ao mantra de sempre: culpar de todos os males ao Partido Popular; insistir en que as linguas se poden impoñer por decreto, e insistir tamén no deseño de expulsar o catalán dos espazos públicos de Galicia [[Protestas.]] [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] o galego –perdón– dos espazos públicos de Galicia para avanzar no seu sistema de monolingüismo en galego. Señora Pontón, nosoutros cremos que non se poden impoñer as linguas por decreto, que o que se lle pode pedir ao Goberno é que desenvolva políticas que deixen claro o seu compromiso coa importancia do galego como símbolo, como valor económico e tamén como ponte coa lusofonía e o sector estratéxico que iso representa. Non queremos, nin moito menos, defender a supremacía do castelán. Nosoutros co que non estamos de acordo é nin co monolingüismo en galego nin como monolingüismo en castelán. O que defendemos é unha sociedade efectivamente bilingüe, formada por persoas con capacidade e coñecemento nas dúas linguas e que utilicen con liberdade e respecto a que lles pareza máis oportuna. Non podemos aceptar a súa iniciativa. Pídenos que apliquemos a legalidade cando xa o estamos facendo. Pídenos que derroguemos o Decreto do plurilingüismo cando, evidentemente, xa lle explicamos moitas veces por que non o podemos facer. E non o facemos porque, sobre todo, non é unha iniciativa de consenso. Vostedes o que nos están pedindo é unha argucia. Xa que vostedes non poden facelo porque non teñen a maioría social, estannos pedindo a nosoutros que apliquemos as políticas lingüísticas do nacionalismo, e iso non o podemos facer, porque nin queremos nin nolo permitirían os nosos votantes. Pero, señora Pontón, se realmente vostede o que quere –como di– é defender o galego, únase ao consenso, deixe de botarlles culpas aos mais e únase ao consenso que reiteradamente está reclamando a sociedade de Galicia, que lle ofreceu o presidente da Xunta, que lle ofreceu o anterior conselleiro, que lle ofreceu o actual conselleiro e que lle ofreceu o grupo parlamentario. Se realmente quere falar en favor do galego, únase ao consenso, se non, o que está vostede buscando é a discordia e a confrontación das linguas, onde a nosoutros non nos vai encontrar. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo parlamentario autor da moción. Ten a palabra a señora Pontón Mondelo. Déanlle voz ao escano da señora Pontón Mondelo, por favor.
Moitas grazas, presidenta. Eu agradezo, tanto ao Grupo Mixto, como ao Grupo de AGE, como ao Grupo Socialista, o apoio a esta iniciativa. E lamento que máis unha vez o Partido Popular queira converter un debate serio sobre a lingua nun problema de caracterización do BNG, de demonización do nacionalismo e dunha ideoloxía. Por certo, demonización na que, efectivamente, o Partido Popular practica moito, porque vostedes, co seu autoritarismo, son incapaces de entender que poidamos pensar diferente. Pero vostedes están tamén en contra de todas as persoas que saíron á rúa, que defenderon unha outra política lingüística. Mire, nós non estamos hoxe aquí votando se vostedes son do BNG, estamos hoxe aquí votando unha iniciativa que ten unha serie de puntos, que están todos eles extraídos do Plan xeral de normalización da lingua galega votado neste Parlamento. A derrogación do decreto non aparece nese plan, pero é que llo pediu o Consello da Cultura, pediullo a Real Academia Galega, pedíronllo todos os sindicatos, pedíronllo miles de galegos na rúa, e dinnos que nós queremos romper ¿que consenso? Os únicos que romperon un consenso sobre a lingua foron vostedes, que dinamitaron o Plan xeral que aprobou este Parlamento. [[Aplausos.]] Polo tanto, non veñan agora dicirnos que defenden... Non, o que están defendendo son as políticas de imposición do castelán neste país. Vostedes o que queren é manter unha foto fixa onde o galego é unha lingua discriminada, ¿e dinnos que iso é a normalidade e que iso é o que a sociedade galega quere? De verdade, creo que é un insulto a todas as persoas que están reclamando e defendendo unha política lingüística diferente. Seguen teimando en que o sistema educativo garante igual competencia. Non sei, podemos –se quere a señora presidenta– un día facer unha proxección aí, nesa pantalla, do que di a enquisa, as valoracións do Instituto Galego de Estatística. Un de cada cinco menores de 15 anos din que non saben falar en galego, ¿de quen é responsabilidade iso? ¿O sistema educativo ten algo que ver? ¿A Xunta ten algo que ver no sistema educativo e na competencia lingüística dese alumnado? ¿Hai liberdade cando unha parte deste país, os mozos e mozas, din que non saben falar a lingua galega? Aquí o que se está producindo é unha política que vai en contra clarisimamente do noso idioma, na que vostedes, encima, pretenden facernos pasar por parvos e dicirnos que temos que aceptar a política lingüística de aniquilar a nosa lingua. Miren, nós no BNG temos moi claro que o galego é un potencial enorme para este país, que precisamos da lingua para ter unha carta de presentación con dignidade no mundo. Porque un pobo que renega da súa identidade e da súa lingua nunca vai ser un pobo respectado en ningún ámbito. O PP fíxolle un dano enorme á lingua...
Remate, señora Pontón.
...con ese discurso falso e mentireiro e atacou o prestixio. Acaba de facelo vostede aquí: o galego morre porque morre o rural. Desde logo, é o prexuízo máis claro que vostedes seguen exercendo contra a nosa lingua, que é unha lingua moderna.
Moitas grazas, señora Pontón.
Pero vostedes seguen dándonos unha visión antiga, conservadora e trasnoitada sobre a lingua. Mais nós imos seguir defendéndoa, e, igual que Otero Pedrayo, queremos deixar o país onde anoitece polo país onde amence. Moitas grazas. [[Aplausos.]] Votación das mocións
Pasamos á votación das mocións. Comezamos pola moción do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia, por iniciativa da señora Soneira, á que non se presentaron emendas. Votación da Moción do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de Dª María Soledad Soneira Tajes, sobre as actuacións xudiciais que implican a distintos altos cargos da Xunta de Galicia. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 31; votos en contra, 39. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta moción.
Votamos a moción do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa da señora Pontón Mondelo, á que non se presentaron emendas. Votación da Moción do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de Dª Ana Belén Pontón Mondelo, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación co uso da lingua galega. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 31; votos en contra, 39. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta moción.
Continuamos co desenvolvemento da orde do día co punto 4, de proposicións non de lei. Proposición non de lei do G.P. Mixto, por iniciativa de Dª Carmen Iglesias Sueiro, sobre a solicitude do Goberno galego ao Goberno central respecto da rebaixa do IVE nas actividades culturais
A esta proposición non de lei non se presentaron emendas. Ten a palabra a señora Iglesias.
Boa tarde. Grazas, presidenta. España é o país europeo co IVE cultural máis elevado. De feito, é o único país da rexión que equipara no imposto os artigos culturais cos de luxo, o que converte a cultura, evidentemente, nun ben prohibitivo para a meirande parte da sociedade. Noruega aplica un 0, %; Suíza, un 2,5, %; Bélxica, un 6, %; Holanda, un 6, %; Grecia, un 6,5, %; Alemaña, un 7, %; Francia, un 5,5, % –acaba de rebaixalo–; Finlandia, un 10, %; Irlanda, un 9, %; Italia, un 10, % e Portugal, un 13, %. España sobe o IVE cultural do 8 % ao 21 %, unha subida dun 13 % de súpeto. Ningún outro sector padeceu unha subida así, porque, se o IVE subiu para todo, as porcentaxes non son iguais. Unha clara torpeza do Goberno actual, que chega ao poder cun feixe de simplezas no ámbito cultural. A subvención é mala, hai que facer entrar a iniciativa privada neste campo. Esta é, evidentemente, unha opción ideolóxica, un apriori que só se demostra se se demostra, pero o PP gañara as eleccións por maioría absoluta e non necesitaba demostrar nada nin convencer a ninguén. Así, as subvencións non desaparecen porque ese sería labor propio do cabalo de Atila, e aínda temos leis e intereses creados neste país. Queda a alternativa, esa famosa iniciativa privada que, como é de recibo, fai o que quere cos seus cartos cando os ten. O Goberno só pode activar ese campo cunha lei de mecenado que, obviamente, promete. Como esta inefable lei se comporta como Godot –nunca chega–, o resultado é un destrozo achacable á falta de previsión, que nin sequera demostra a premisa da que podería partir un goberno de etiqueta liberal. Por suposto, o Goberno di que a lei chegará, e quizais o faga neste último ano de lexislatura, ano electoral no que se acumulan as promesas feitas en campaña; pero falta saber como será, como o fará. A realidade ilústranos sobre o feito de que o Ministerio de Hacienda –sexa quen sexa o que mande– nunca se fía deste tipo de leis. E ademais ve a cultura como un mosquito que zumba e ao que se lle dá un manotazo e xa está. De feito, fálase dunha bronca descomunal entre ministros, Montoro –Hacienda– por un lado, e Wert –Cultura e Educación– por outro–. Wert sábese –é notorio, está publicado– que pretendía chegar aos Goya cunha baixada real –pretendía, pretendía– e non cunha promesa incumprida, como a do ano anterior, con respecto ao IVE cultural; pretensión a do señor Wert bloqueada e desmentida por Hacienda. Pero estamos nun período electoral e o Goberno transmite mensaxes crípticas sobre o tema como as recentes declaracións do director da Oficina de Economía de Presidencia do Goberno, Álvaro Nadal, que o outro día, hai moi pouco tempo, manifestaba que ve motivo para debater unha baixada do IVE cultural. O presidente Mariano Rajoy, nunha comparecencia, abre a posibilidade de que se vai baixar o IVE, pero di: "a fecha de hoy no se va a tomar la decisión de bajar el IVA cultural". Ben, pois mentres os políticos do Goberno desfollan a margarida, baixada do IVE si, baixada do IVE non, o mundo da cultura estase a mobilizar. Pascual la Fuente, presidente da principal asociación de promotores musicais, fala do Día sen música, convocado para o 20 de maio deste ano, como forma de reivindicación dunha baixada ao 4 % –que é o que pide esta iniciativa tamén– do IVE para os concertos. Recorden, 20 de maio, plena campaña das municipais. E así as principais asociacións e empresas promotoras de música en directo anuncian en rolda de prensa simultánea en Bilbao, Madrid e Barcelona a convocatoria dun apagón musical. Hai que recordar que os concertos perderon un 30 % de asistentes desde esta descomunal subida. O Congreso en Defensa da Cultura, que comezou o pasado 5 deste mes no Ateneo de Madrid, por iniciativa da Plataforma en defensa da cultura, expón no seu manifesto: "A cultura é un patrimonio común de toda a humanidade e forma parte patrimonial da identidade e dignidade da cidadanía dun país. É un ben con valor simbólico, un dereito de todas e un factor decisivo para un desenvolvemento integral e sostible, sabendo que o respecto e a revalorización da diversidade cultural son indispensables para a dignidade social e o desenvolvemento integral do ser humano". Mayor Zaragoza, que é quen inaugura este congreso que dura o 5, 6 e 7 de marzo, di que o evento pretende esperanzar e mostrar que todos os seres humanos son iguais en dignidade e capaces de crear. Asemade o día da inauguración anúnciase outra mobilización para o 19 de abril a modo de festival –xa sabemos como é o mundo da cultura–; un festival artístico e reivindicativo en Colón, Cibeles e La Puerta de Alcalá baixo o lema Tú eres cultura. Deberían aproveitar esta iniciativa que vén hoxe aquí, a este hemiciclo, xa non lle digo polo ben da cultura de todos e todas, senón porque estamos nun período electoral tan convulso e incerto que os votos do mundo da cultura, e das amantes e dos amantes da cultura, van ser fundamentais para o Partido Popular, porque a subida do 21 % dificulta o acceso á cultura das capas traballadoras; frea o desenvolvemento da industria cultural; falla de competitividade do sector en Europa –xa recoñecido polo Goberno ao cambiar á última hora o IVE da transacción de obras de arte con motivo da Feira de arte de ARCO–; desmantelamento dun sector económico con potencial e con capacidade de producir emprego de calidade, e, á parte, todo isto conleva un montón de perda de postos de traballo. Así que, señores do PP, señoras do PP, eu creo que este é o momento ideal para que aproben unha baixada do IVE cultural ao 4 %. Máis nada. Moitas grazas.
Moitas grazas, señora Iglesias. Intervención dos grupos parlamentarios. [[Pausa.]] Polo Bloque Nacionalista Galego ten a palabra a señora Pontón Mondelo.
Moitas grazas, señora presidenta. Ben, desde o Bloque Nacionalista Galego somos moi críticos con como está articulado o sistema impositivo español. En concreto entendemos que o IVE é un imposto claramente regresivo en todos os ámbitos, que é un imposto inxusto e que claramente todas estas reformas impositivas que se fixeron nos últimos anos, lonxe de buscar a progresividade, son reformas que o que buscan é cada vez xusto o contrario; é dicir, que se paga con independencia de cal sexa o nivel adquisitivo. Eu pensaba agora que é sorprendente que o Partido Popular, que nos leva aquí xustificando moitísimos recortes en materia de dereitos –porque non todo o mundo debe de pagar igual polos servizos, senón en función da súa capacidade adquisitiva–, siga mantendo tanto ímpeto en que o IVE forme parte dunha das pezas máis importantes que ten o Estado español para gravar. Porque aquí claramente Amancio Ortega paga igual o IVE que un traballador ou que unha traballadora, e paga igual o IVE que unha persoa que non ten ningún tipo de ingresos. Polo tanto, a ver se algún día o Partido Popular se aclara realmente ou temos unha revelación divina que nos faga desfacer este misterio de como é posible que aludan á progresidade cando se trata de recortar dereitos que están establecidos, e, sen embargo, neste tipo de casos tan claros e manifestos, miren para outro lado e non teñan esa preocupación. En todo caso, o que tamén é evidente é que hai un problema moi grave xerado no Estado español en relación co IVE que se lles está aplicando aos produtos culturais. A cultura é para o PP un produto de luxo, porque lle aplican un IVE nada máis e nada menos que do 21%. Estes datos negativos tenos que recoñecer até o propio goberno. Mais eu tamén quero poñer o acento en que esta situación é moito máis difícil para culturas que están claramente minorizadas e discriminadas no ámbito do Estado español, como é o caso da cultura galega, e aí temos datos que o poñen de manifesto. Temos datos do Consello da Cultura Galega, que supoño que ao Partido Popular lle dará algún tipo de credibilidade. ¿Que nos di? Que hai unha redución moi importante do consumo cultural no noso país, segundo un estudo feito polo propio Consello da Cultura. Entre o 2008 e o 2012 hai unha redución de máis de 30 millóns de euros, con taxas de crecemento negativo no ámbito cultural. Dinos tamén o Consello da Cultura Galega que, desde o punto de vista de acceso á cultura, para que os galegos e as galegas puideran acceder aos mesmos produtos culturais que antes da suba do IVE, terían que gastar 32,7 millóns de euros máis, o cal supoño que saberán vostedes que supón un grave problema nun contexto de recesión; nun contexto onde moitísima xente está desempregada; nun contexto galego onde moitas persoas teñen unhas pensións das que viven a maior parte da súa familia. Polo tanto, vemos como están vostedes, desde o Partido Popular, poñendo cada vez máis atrancos para o desenvolvemento cultural e tamén para o acceso á cultura, e isto ten consecuencias graves. Un par de datos neste minuto e medio que me queda, datos tamén do Consello da Cultura. No ano 2013 perdéronse 800.000 espectadores no cine, a peor asistencia ao cine na última década. E unha anécdota que tamén creo que estaría ben estudar por que se produce en Galiza: temos as terceiras entradas de cine máis caras de todo o Estado español. Temos tamén outros datos moi preocupantes nun sector cultural moi relevante para a normalización lingüística, como é o sector de teatro. Desde que goberna o PP, baixaron un 50% as funcións, tamén baixaron un 50% os espectadores. Imaxino que esta tamén é unha libre decisión da sociedade galega e das produtoras, que decidiron non facer máis teatro no noso país, e a xente, libremente, tamén decide non acudir ao teatro. Temos tamén dos peores datos da edición do libro en galego. Por certo, segundo a información, quen máis ten reducido a edición do libro en galego é a Xunta de Galiza, que saben que publicaba moitos libros. Vemos como hai unha aposta moi importante, ¿verdade?, por parte do Goberno galego, por todo o que ten a ver coa nosa cultura. En definitiva, constátase como o incremento do IVE o que fai é acrecentar as dificultades de acceso á cultura; supón unha pedra máis para o desenvolvemento da cultura deste país, e, lamentablemente...,
Remate, por favor.
...o único que vimos neste Parlamento foi como o PP, en varias ocasións, votou en contra de que se rebaixara o IVE cultural, e non teñen ningún tipo de estratexia, porque xa se sabe que vostedes están aquí para dicir si a todo o que vén de Madrid. Moitas grazas.
Moitas grazas, señora Pontón. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra o señor Ron Fernández.
Boa tarde de novo. Non é novo que estaremos de acordo con esta iniciativa, desde a Alternativa Galega de Esquerda, porque desde o inicio desta lexislatura xa alertamos sobre as nefastas consecuencias que tería para a cultura ese incremento do 8% ao 21% do IVE. Incluso usabamos a metáfora do obús; que era o obús que saía do submarino do ministro Wert e que ía destinado a tumbar o barco da cultura. E así o fixo, e así o fai. Un afán recadatorio dentro dunha filosofía neoliberal insolidaria. Os impostos regresivos, que agrandan e ensanchan a fenda da desigualdade; que degradan os servizos públicos e negan dereitos de cidadanía, porque o dereito ao acceso á cultura é un dereito negado cando se lle poñen atrancos, precisamente, a todos os sectores do feito cultural. O 21% do IVE cultural é, polo tanto, un ataque directo á cultura en tanto que servizo público, e nega o dereito de acceso á cultura, que vostedes converten en luxo. Por iso nós reivindicamos e exiximos valentía e que non se xogue cos dereitos e cos servizos públicos, tal e como están facendo vostedes, o Partido Popular; tal como fixo o señor presidente no Goberno do Estado, que podía anunciar no debate do Estado a rebaixa do IVE cultural ao 10% pero non o fixo por unha simple cuestión de rendibilidade electoral, e iso é indignante. E, mentres que acontece iso, o sector esmorece. En só seis meses de aplicación deste imposto regresivo, a música en directo descendeu un 35%, o cine un 25%, o teatro un 30%, o número de espectadores un 30%, e a recadación foi un 20% menos. En só seis meses, nun estudo realizado. En Alemaña –xa se dixo aquí– o IVE é do 7%; en Portugal, do 13%; en Italia, do 10%; en Francia, do 5,5%. ¡Ah!, pero as primeiras 140 representacións teñen un IVE do 2,1%. ¿Por que? Porque é cando hai que recuperar o investimento realizado en cultura, e despois, cando hai beneficios, pódese tributar máis. Iso é traballar a favor da cultura e protexela, pero vostedes non están dispostos a facelo. En Noruega –xa se dixo– teñen un tipo do 0%. ¿Por que? Porque se entende que a cultura é un servizo público e, polo tanto, sae dos impostos, dos impostos directos, da progresividade fiscal, porque aí é onde se efectúa a redistribución da riqueza. E os servizos, o acceso a un servizo público, é riqueza. As consecuencias son de todos ben coñecidas. Paro no sector. Algúns datos son escalofriantes, porque, de feito, os propios directores das compañías falan de que só se contratan a fin de semana, o sábado. Trabállanse 4 días ao mes. E algunhas empresas están sometidas, como esa empresa que se chama Primas de riesgo, que precisamente para sortear o absurdo IVE que ten, o 21%, o IVE cultural, fronte o cine porno ou as revistas porno, que teñen o 4%, víronse na estratexia de vender unha revista porno por 16 euros para así regalar a entrada ao seu espectáculo, que era El mágico prodigioso.
Vaia rematando, por favor.
Vou ir rematando. Aínda case queda un minuto. Polo tanto, nós entendemos que o que están facendo vostedes é levar a situación da cultura a unha situación límite. É preocupante, todos os polos, tanto a creación, produción, distribución, disfrute, acceso, todos os polos do sector, do feito cultural, están sometidos a esta absurda norma do 21%, a este absurdo imposto. Ademais, está levando ao sector a asumir un réxime de precariedade que os leva mesmo a aceptar a autoexplotación, que é onde vostedes están conducindo de forma perfecta, coas súas normas, a toda a sociedade. Aceptar a autoexplotación consiste en vernos sometidos ao dilema: ter un traballo escravo, un traballo precario, ou perder ese traballo precario.
Remate, por favor.
E esa non pode ser a vida dos galegos e das galegas, das xentes que viven neste país no século XXI. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Socialista. Ten a palabra o señor Caamaño. Déanlle voz ao escano do señor Caamaño, por favor.
Grazas, presidenta. O Grupo Parlamentario Socialista vai apoiar esta iniciativa, que ten que ver coa suba dun imposto, acordada polo actual Goberno de España, sobre un eido –neste particular caso o eido da cultura– que, como se acaba de expoñer, foi verdadeiramente demoledora para un sector. Non só un dereito cultural e un dereito de todos os españois, senón tamén para un sector produtivo, industrial y creativo en España. Quero lembrar, neste momento, aquelas palabras do presidente Rajoy cando estaba na oposición, afirmando que subir o IVE era un verdadeiro disparate e que iso non se podía facer cunha política económica xusta. Aquela famosa frase de: acábanlles de subir ata o IVE das chuches aos nenos. Pois neste caso a subida non foi, desgraciadamente, nas chuches; foi nin máis nin menos que na cultura de todos os españois. Unha suba verdadeiramente escandalosa, o 21%; a máis alta –acábase de ver– existente en toda Europa. Unha suba cruel co sector, deliberada; un sector que non só se identificaba cos da ceja –iso quizá explique esta terrible medida no eido da cultura–, senón que ademais o ministro Montoro encargábase de dicir: "moito coidado co que facedes, que vos estou inspeccionando e vixiando", nunhas declaracións no Senado. Esa foi a postura que adoptou o Goberno de España, que é o responsable dese imposto, non o Goberno de Galicia, é certo. Pero, ¿cal foi a postura do Goberno de Galicia? Non se esperaba, evidentemente, que tivese que protestar sendo a mesma organización política a que goberna nos dous lados, pero podería polo menos poñer en marcha algunha das competencias que ten para evitar que ese dislate de medida producira efectos máis perniciosos sobre unha cultura xa minoritaria de seu, como é a galega. Dende as filas da oposición, presente neste Parlamento, presentáronse diversas iniciativas encauzadas a, precisamente, parar o impacto desas medidas sobre a cultura galega. Dende fórmulas como a do bono cultural, que se fixo no País Vasco e en Cataluña, ata fórmulas de compensacións sobre a rede de teatro, sobre os editores, mecanismos de maior presenza e axuda pública, etc. A resposta sempre foi a mesma: a maioría absoluta votaba na mesma dirección que o Goberno de España ao subir o IVE, en contra da cultura galega e dun sector que está en grave perigo. Está en toda España, como se acaba de dicir, e estao particularmente en Galicia. Antes mencionaba na miña intervención a situación do sector da edición do libro en galego. Non pode competir cun 21% de IVE, é practicamente imposible. ¿Que dicir do audiovisual e dos produtos audiovisuais, sometidos a ese mesmo nivel de imposto, que é un verdadeiro imposto de luxo –como o que existía antes sobre determinados produtos– aplicado á cultura. Agora o propio Goberno, despois desta experiencia catastrófica en Madrid, intenta recuar, e xa anuncia que, como a economía parece que vai un pouco mellor, acaso poidamos rebaixar ese imposto. Pero o estrago está feito. Ocorre como coas taxas xudiciais. As persoas que non se puideron defender, xa non se defenderán máis en xuízo. As empresas do sector cultural, español e galego, desmanteladas, non volverán existir agora, aínda que baixen o IVE do 21% a outro elemento máis razoable. Os procesos de impulso e de inversión nalgúns sectores da produción cultural galega, que se tiñan feito en momentos anteriores e que empezaban a ter presenza en mercados internacionais, quedaron niso, en intentos, en esforzos. Ese IVE rematou con eles, e a pasividade da Xunta de Galicia foi completa. Non se lembrou de ningún deles, e seguiu caladamente a política levada a cabo polo Goberno do Estado. E esta é a realidade na que nos atopamos. Un goberno, cun presidente á fronte –e falo agora do presidente Rajoy–, preocupado polo IVE das chuches pero non preocupado pola realidade da cultura. E aquí, en Galicia, unha Xunta, un Goberno de Galicia, preocupado por secundar as políticas de Madrid, e xustificalas ante o seu electorado, máis que por defender os intereses deste país. ¡Así nos vai! Por todas estas razóns, o Grupo Parlamentario Socialista vai apoiar esta iniciativa, co que pretende que se rebaixe, dunha vez por todas, esa suba inxustificada e absolutamente desmedida do IVE no ámbito da cultura e que o Goberno galego, xa que nada fixo antes, polo menos agora teña a oportunidade de facer algo e defender os intereses do país. Moitas grazas.
Moitas grazas, señor Caamaño. Grupo Popular, ten a palabra don Agustín Baamonde.
Moitas grazas, señora presidenta. É verdade, señora Iglesias, que en 2011, ante a grave situación económica que se estaba a vivir como consecuencia da crise e da nefasta xestión da mesma por parte do Goberno anterior, o Goberno do Partido Popular veuse obrigado a tomar unha serie de medidas para facer fronte a esa gravísima situación, entre as que ía incluído, efectivamente, o incremento do IVE, tamén para a cultura. Dentro desas medidas, evidentemente, a súa aplicación trae como consecuencia unha afectación importante para os sectores que se ven inmersos nas mesmas, incluído, por suposto, o sector cultural. Iso é certo, pero tamén é verdade que non se pode culpar exclusivamente ao IVE dos problemas que está atravesar o sector cultural. A cultura viuse afectada pola crise porque provocou unha diminución dos consumos culturais; viuse afectada pola crise porque provocou unha diminución, efectivamente, dos recursos públicos adicados á cultura. Pero tamén é verdade que a cultura vive unha crise específica de factores asociados ao seu funcionamento; por exemplo, a falta de rapidez na adaptación ás novas circunstancias; por exemplo, a piratería; por exemplo, a dependencia excesiva das subvencións do sector público; por exemplo, a competitividade, que se sente moi especialmente no sector da distribución. A experiencia demostra, señora Iglesias, que, cando se buscan fórmulas imaxinativas e creativas, o IVE non frea o éxito. Aí están, por exemplo, os datos do cine relativos ao ano anterior. E aí están tamén as cifras do Observatorio da Cultura Galega, que revelan que, pese á crise, o emprego cultural medrou ininterrompidamente en Galicia dende o cuarto trimestre de 2012, empregando agora mesmo a máis de 29.000 persoas. A min chámame a atención que se queixan algúns especialmente da subida do IVE, da subida dos impostos, e poñen de manifesto as contradicións do presidente Rajoy e do Partido Popular. ¡Home!, haberá que recordar que eses mesmos que se queixan foron os primeiros que subiron os impostos e foron tamén os que subiron o IVE. Claro que, como unhas veces din que subir impostos é de esquerdas, e outras veces din que o que é de esquerdas é baixalos, [[Murmurios.]] pois, evidentemente, haberá que pensar –como na película de Cantinflas–: sube y baja, que o único que queda é rirse. Falan de contradicións do Partido Popular. ¡Oia!, pero dino aqueles que teñen como bandeira a igualdade social e a exemplaridade, pero o único que poden presentar como exemplo diso na súa xestión é, por exemplo, a supresión do imposto de patrimonio, as retribucións escandalosas a directivos banqueiros ou o indulto tamén a eses propios directivos banqueiros. Señora Iglesias, non é a primeira vez que se trata o tema do IVE cultural no Parlamento. En reiteradas ocasións, nosoutros temos manifestado, efectivamente, unha posición negativa. Témola manifestado porque entendiamos e entendemos que esa subida impositiva respondía a unha necesidade económica que exixía a solidariedade de todos os sectores, incluído o sector cultural. Seguimos pensando o mesmo, á parte de que as rebaixas duns sectores sempre poden provocar agravios comparativos. Pero tamén é certo que o Goberno de Mariano Rajoy sempre dixo que, no momento en que as circunstancias o fixeran posible, optaría pola baixada dos impostos. Agora mesmo, cunha recuperación do 1,4 %, coa creación de 400.000 postos de traballo, parece que chegou ese momento de acometer a baixada de impostos, e, mesmamente, nalgúns medios de comunicación se aventurou a baixada do IVE, que desmentiu, polo menos a nivel inmediato, o propio presidente do Goberno. Por iso, señora Iglesias, nosoutros compartimos o fondo da súa iniciativa, aínda que non compartimos exactamente a forma. Compartimos o fondo e sumámonos á petición de baixada do IVE cultural. Pero no podemos votarlla a favor porque fixa esa baixada, pona nun índice do 4 %. Nós cremos que está ben instar o Goberno a que, dentro da súa competencia, adopte solucións. O que non podemos, precisamente por respecto a esa competencia, é impoñerlle como ten que facelo.
Remate, por favor.
Polo tanto, nosoutros votariamos en contra, excepto que, se vostede elimina esa referencia ao tipo exacto do 4 %, e en aras dun consenso unitario, estariamos dispostos a votalo a favor...,
Moitas grazas, señor Baamonde.
...o cal necesitaría, loxicamente, o acordo de todos os grupos da Cámara. Máis nada e moitas grazas.
Grupo autor da proposición non de lei. Ten a palabra a señora Iglesias.
Grazas, presidenta. Señor Nóvoa, estráñame moitísimo que non recorde vostede cando Esperanza Aguirre e Mariano Rajoy, cando non gobernaban aínda, fixeron unha campaña tipo esquerda con mesitas polas rúas, e así, moi militantes os dous, en contra da subida do IVE. Hai hemeroteca de imaxes, hai hemeroteca, ¡buf!, dabondo. Entón, eu recórdolle ese costume que teñen vostedes de dicir unha cousa en campaña e despois olvidala. Porque ¡mire que a fixeron!, ¡eh!, ¡mire que a fixeron! Con respecto ás subvencións na arte, que unha arte sen mecenazgo non ten futuro, non ten esperanza, tamén lle quero matizar que a subida dos impostos indirectos sempre é unha subida insolidaria, unha subida que vai en contra da meirande parte da cidadanía. E despois tamén lle quero recordar que hai un bo dato. Vostede non mo dixo, pero si que hai un bo dato. Porque a facturación, debido, claro, a que estamos un pouquiño mellor economicamente –un pouquiño, moi pouquiño–, ao longo do 2014 a facturación neta de música en vivo foi, señor Nóvoa, mire que boa noticia, un 9,76 maior que a rexistrada no 2013. Pero, pese a que dou este dato, tamén lle teño que dicir que os promotores musicais celebran con cautela esta noticia, porque, segundo Pascual Egea, presidente da Asociación de Promotores Musicais, non é debido a unha boa xestión dos políticos, senón a que no 2013 se tocou fondo; tocouse fondo, non había máis para onde ir na mala dirección. Entón, claro, se se toca fondo, o único que queda é subir un pouquiño. E tamén ao impacto que tiveron neste dato as xiras de estadios como Rolling Stones, que non se viron durante o primeiro ano co IVE no 21 %. E tamén se debe a unha mínima recuperación que está a experimentar o Estado. Eu creo que este imposto que vostedes lle aplican, que, por certo, non estou disposta a negociar porque me parece que a cultura non tiña que ter imposto ningún, que tiña que ser completamente patrimonio da cidadanía, sen necesidade destas historias. Pero ben, con respecto a iso pois non. E despois recordarlle tamén que a industria porno paga un 4 % de IVE e as flores tamén. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Vale. Dicirlle que sinto moitísimo que vostedes non apoien esta iniciativa. E, por último, só me queda dicir unha cousa: Wert, dimisión. Grazas.
Grazas, señora Iglesias. Proposición non de lei do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de Dª Eva Solla Fernández e D. José Javier Ron Fernández, sobre a actuación que debe levar a cabo a Xunta de Galicia en relación co financiamento do tratamento con Sofosbuvir para os doentes con hepatite C
A esta proposición non de lei presentouse unha emenda do Grupo Parlamentario Popular de Galicia.
Para formular a proposición non de lei ten a palabra a señora Solla.
Grazas, presidenta. Máis dun ano da autorización da comercialización do Sofosbuvir e temos que estar aquí defendendo o obvio, defendendo o dereito á vida, á vida dos xa nacidos, dos galegos e galegas, seres humanos, milleiros de seres humanos, que padecen hepatite C en Galicia e aos que o Goberno central e autonómico continúan negándolles a posibilidade de non morrer ou de acceder a tratarse cunha medicación que podería salvarlles a vida. Dende un inicio, as persoas enfermas de hepatite C tiveron que soportar a falla de respecto dun goberno central e dun goberno autonómico que se moven entre a mentira e a improvisación. Os argumentos empregados varían case sempre, case que a diario, ¿non?, e a diario morren tamén 12 persoas, e vostedes seguen poñendo escusas –ou seguen os gobernos populares poñendo escusas– para non facerse cargo das súas competencias. Advertimos aquí, xa dende un inicio, do lucrativo do negocio. Advertimos aquí xa que a multinacional relacionada co Goberno Rumsfeld de Bush –ese goberno de Estados Unidos, ese Estado que promove moi ben golpes de estado, pero moi mal a saúde da súa poboación– estaba tendo millonarios beneficios dende que iniciou a comercialización dos antivirais, e que o noso goberno segue facilitándolle o negocio a pesar de que xa nos estafou vendéndonos o Tamiflú. A propia Organización Mundial da Saúde, que non é para nada marxista, está advertindo que os custos dos prezos fixados van dificultar, e xa o están a facer, o acceso aos tratamentos, non só aquí, senón no resto de países de Europa e do conxunto do mundo. A conselleira asistiu todos estes meses como convidada de pedra ás negociacións secretas, porque non sabemos moito delas, do ministerio, sen exixir o acceso á medicación das galegos e os galegos, sen exixir que os orzamentos públicos non se condicionaran por unha multinacional. Porque a realidade é que vostedes, señoras e señores do Partido Popular que a verdade é que estamos bastante poucos agora mesmo, e o propio Goberno, estannos a dar a escoller entre algo malo e algo peor. Estamos tendo que escoller entre entregar o orzamento público ás multinacionais ou deixar sen tratamento á xente ante unha previsible morte. A súa xestión é impecable, impecable para deixar fóra o debate dos xenéricos e, sobre todo, para deixar na estacada aos seus e aos seus concidadáns e concidadás. A realidade é que, a estas alturas, o Goberno do Estado, ese que di que é tan transparente, oculta información relativa aos prezos pactados. Non sei, non sabemos, a estas alturas canto nos vai custar esa medicación, a canto pactaron. ¿Por que non sabemos a canto se acordou ese tratamento coa multinacional? ¿Por que non sabemos durante canto tempo se vai manter ese acordo? ¿Ou por que non sabemos cantos tratamentos van mercar? Rinse na cara das persoas doentes, tanto vostedes como o Goberno central, e, por suposto, danlles as costas. Rinse, como fixo o señor Feijóo no pasado pleno, faltándolles ao respecto. O pasado pleno a verdade é que o único que deu é lástima e carraxe. Lástima, por unha banda, porque como presidente é inaudito que poida representar aquí tamaño descoñecemento sobre a situación que están a vivir estas persoas e sobre os propios tratamentos e o traballo que se está facendo dende o ministerio, e que teña que traer argumentos absurdos e populistas para ocultar a súa falla de argumentos políticos. E carraxe porque foi capaz de vir aquí e dicir que se estaba a investir moito en moitas outras enfermidades, como dicindo que as persoas enfermas representaban algún gasto para a Consellería de Sanidade e para o Goberno, sen ter en conta que en realidade do que está a falar é do dereito á saúde das persoas, que é un dereito fundamental e ademais un dereito humano. Foi quen de presumir dun dobre transplante de fígado dunha persoa. ¡Algo inaudito! O cal denota unha ignorancia profunda ou unha enorme violencia e insensibilidade verbal. Ese día dixo, ademais, que a todos e a todas se lles ía dar o tratamento, algo que dixo tamén hoxe o señor Rajoy. A realidade é que, mentira tras mentira e insulto tras insulto, o tempo pasa e as persoas enfermas non teñen ese tempo. Vostedes sábeno e parece que lles dá igual. Foron quen mesmo de mentirlles ás persoas da plataforma, votando en contra da iniciativa que lles dixeron que ían votar a favor. E, por certo, levan agardando 80 días para que o señor Feijóo se reúna e os escoite. A realidade é que o ministerio se lanzou a algo noxento, que é empregar o sufrimento desas persoas en plena precampaña electoral. Primeiro fixaron un teito de gasto de 125 millóns de euros para a compra do Sovaldi; insuficiente, obviamente. Insuficiente aos prezos que, semella, negociou o Goberno e que desgraciadamente descoñecemos pola súa falla de transparencia. Un teito de gasto que, obviamente, non asegura ningún tipo de investimento. Pero é que ademais agora parece que o señor Alonso, ministro de Sanidade, tentou facer un anuncio de precampaña dicindo que ían tratar a milleiros de persoas e que ampliaban o espectro das persoas susceptibles de acollerse ao tratamento; iso si, sen orzamento e sen posibilidade de que ninguén poida acceder a ese borrador de plan para a hepatite C, porque non temos acceso ao mesmo. Cero euros parece que van poñer dende o Ministerio de Sanidade. O Goberno do Estado deixa, polo tanto, ás súas supostas compatriotas á súa sorte, e ademais, aínda por enriba, de xeito irresponsable pasa a pataca quente ás comunidades, que son agora as que teñen que resolver. Falou solemnemente de 727 millóns de euros en tres anos. A realidade é que eses 727 millóns de euros, en primeiro lugar, non son só para Sovaldi, como dicía nun principio cando se refería a ese teito de gasto de 125, senón que agora son para todos os tratamentos; é dicir, que temos aínda menos orzamento. Por certo, tamén terá que vir o Goberno nalgún momento aquí a aclararnos –e presentaremos iniciativas para iso– que vai pasar co acceso ao Daklinza e ao Olysio, os outros dous fármacos de multinacionais que se necesitan para complementar o tratamento co Sovaldi. En segundo lugar, eses millóns son ademais non un orzamento propio do ministerio, senón un crédito brando para as comunidades. Isto é, imos ter, aínda por riba, que devolvelo; é dicir, que son as galegas e os galegos os que van ter que pagar do seu peto os cartos que lles deixe o ministerio. E a señora Mosquera asistindo de convidada de pedra a todo isto; é dicir, continúa sen exercer as competencias de Galicia en materia de sanidade. Deste anuncio pasaron xa dúas semanas; dúas semanas despois de que o señor Feijóo dixera que os tratamentos se ían dar de xeito inmediato. Eugenio, ese que ten dous transplantes –¡fíxense que sorte!, segundo o señor Feijóo–, segue agardando dende decembro polo seu tratamento; dende decembro que o ten prescrito. Unha situación lamentable. Eugenio, e o resto de Eugenios de Galicia, teñen que soportar os seus anuncios, o seu xogo político noxento coa esperanza de persoas que o único que queren é curarse e poder vivir. O Goberno desenténdese da súa capacidade de negociar co Goberno central. Deberán explicar por que non empregan esa licenza obrigatoria para a produción de xenérico; o Goberno central ten capacidade para poder facelo. Por que obvian que a lei lles permite evitar esta patente en casos de emerxencia, ou uso gobernamental. Salvar a vida das persoas é unha emerxencia. Traeremos máis iniciativas para falar disto, pero hoxe o que queriamos aquí é traer unha iniciativa solicitando algo que cremos que é de emerxencia: que vostedes dispoñan xa unha partida para tratar estas persoas. O Goberno galego, a Consellería de Sanidade, defende sempre nos debates orzamentarios que existe un fondo de continxencias que é necesario que sexa tan avultado, de máis de 70 millóns de euros –a pesar de que este ano o recortaron un pouco, creo lembrar que 3 millóns de euros–, porque de vez en cando pode existir unha emerxencia sanitaria. Isto, señorías, é unha emerxencia sanitaria. Polo tanto, atendendo a estes criterios de gravidade, solicitamos que se habilite unha partida da Consellería, dependente deste fondo de continxencias, para tratar as persoas que están máis graves, independentemente de que, evidentemente, continúen vostedes solicitando a asunción das súas responsabilidades ao Goberno central e o financiamento da medicación, como é a súa obriga. Vostedes, señoras e señores do Partido Popular –non votaremos hoxe, será mañá, supoño–, poden facer pulgar arriba ou pulgar abaixo para salvar a vida destes romanos, se non, deixarán que sigan tendo que dicir aquilo de "as que van morrer, saúdante".
Intervención dos grupos parlamentarios. Grupo Popular. Señor Santalices Vieira.
Grazas, señora presidenta. Moi boas tarde a todos e a todas. Escomenzarei pola emenda que fai o Grupo Parlamentario Popular, que é unha emenda na que se di que se establezan os mecanismos necesarios para garantir os recursos económicos precisos para tratar os pacientes afectados pola hepatite crónica, polo virus da hepatite C. E segundo, que se garanta o tratamento cos novos antivirais de acción directa a todos os pacientes, baseándose estritamente en criterios clínicos e baixo indicación e seguimento dos profesionais con experiencia no manexo de dita enfermidade. Esta é a nosa proposta; unha proposta, dende logo, que espero que a acepten porque é moi razoable. Hai determinadas propostas, señora Solla, que vostede fai –ou determinadas afirmacións, mellor dito– que eu creo que son inexactas, que creo que poden ser produto de que –desde que vostede rexistrou esta iniciativa ata o día de hoxe– pasaron cousas que cambiaron isto dun xeito creo que importante. Primeiro fala de que non está financiado este fármaco, e este fármaco está financiado. Segundo. Fala vostede dun teito de gasto de 125 millóns de euros e non é exactamente así, sabe que é moito máis. Eu digo que... Tamén di vostede que nós lle mentimos. Xa o explicou o meu compañeiro. Nós non lle mentimos nunca á plataforma. Nós recibimos a plataforma, e o que fixemos foi sensibilizarnos co seu problema e conquerir unha entrevista coa conselleira de Sanidade, entrevista que xa se celebrou. Polo tanto, as cousas no seu sitio. Este fármaco está financiado nos seus estadios F2, F3 e F4, e haberá casos en fibroses que incluso se financien os estadios F1. Prima, polo tanto, o criterio clínico; isto non ten ningunha discusión. En canto á financiación, a financiación está clara. Nós non imos tocar o fondo de continxencia. A financiación establécese por tres mecanismos. Primeiro mecanismo. Aquelas comunidades autónomas que cumpriron o que tiñan que cumprir, que era o sistema de déficit, poderán ter acceso, nun período de tres anos, a interese cero. As transferencias ás comunidades autónomas levan implícita a asistencia sanitaria. ¿De que estamos falando? ¿De que se lles dea o fármaco, ou estamos discutindo do que foi o proceso de transferencias? Polo tanto, Galicia cumpriu, Galicia acóllese a iso e terá cero euros que pagar polo diñeiro que hai que adiantar para o tratamento destes pacientes. Outras comunidades. As que non incumpran, pois mire, un ano só para devolver ese diñeiro. E haberá outro grupo, como son en concreto as de Madrid e do País Vasco, que teñen un sistema de financiación parecido ao das comunidades que comentei anteriormente. O secretario de Estado de Administracións Públicas dixo unha frase –e póñoa entre comiñas porque é un responsable político que fala e di unha frase que me parece interesante– "Hacienda –coñéceo ben, señor Beteta– non vai poñer límites sobre a cantidade de medicamentos a adquirir. Iso quen o ten que poñer son os médicos". O secretario de Estado di iso. Polo tanto, a min paréceme que esta é a clave. Despois démoslle un repaso a como está a situación en Europa, aínda que hai moita controversia con isto. A situación en Europa vén dicir que incluídos –aínda que hai controversia– Luxemburgo, Suíza, Bélxica e España. O director da carteira de servizos, da carteira básica do Sistema nacional de saúde –palabras del e afirmouno– di: Gran Bretaña, Alemania e Italia han rechazado incorporar a la financiación pública los últimos fármacos innovadores de la hepatitis C. Esta é a grandeza do sistema sanitario español, e nós imos á cabeza. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Deixe iso, vostede á economía, vostede á economía, non a isto...
Non dialogue, señor Santalices. Non dialogue.
Pare, marche. Xa sabemos... É a hora de irse...
Non dialogue, señor Santalices.
É hora de irse, señor Beiras. Tome isto con calma. Estamos nun tema serio. Estamos falando de como se financia un fármaco e estamos falando de que España lidera o mellor sistema sanitario do mundo. Estoulle dicindo que no Reino Unido non se financia, ¿e vostede que di a iso? Estoulle dicindo os países de Europa que non o financian e vostede se me bota para atrás, ¡home, por favor! Este é un tema suficientemente serio. Iso é o que dixo o outro día o presidente, o que lle quixo dicir. Aquí se poden facer tres transplantes hepáticos catro transplantes de corazón, esa é a grandeza do noso sistema sanitario. E con respecto a unha cuestión que eu quero tocar, miren, nós respaldamos os pacientes, a quen non imos respaldar é a quen, utilizando unha plataforma de pacientes, fai política perversa para... [[Interrupcións.]] [[Murmurios.]] ¡si!, para uso dunha determinada formación, porque iso é instrumentalizar o que son uns pacientes afectados en beneficio...
Vaia rematando señor Santalices.
...perverso dunha situación política. Nós a eses non os imos respaldar. Respaldamos os pacientes. Esa é a nosa obrigación. Polo tanto, esa é a emenda que ten. Se a aceptan, ben. Se non a aceptan, nós imos votar en contra. Nada máis. señora presidenta. Moitas grazas.
Moitas grazas, señor Santalices. Grupo Mixto. Señora Iglesias.
Boa tarde de novo. Señorías do PP, as nosas vidas están nas súas mans. Hoxe preséntaselles outra oportunidade, con esta iniciativa, de exercer o seu labor parlamentar en consonancia cos dereitos humanos máis fundamentais. Nicolás Salmerón Alonso, presidente da Primeira República, dimitiu do seu cargo en 1837 porque se negou a asinar penas de morte. Salmerón sempre puxo o seu imperativo moral, a ética, por diante e por riba doutras consideracións de Estado, de partido ou de conveniencia, e manifesta: "A pena de morte, como materia de penalidade, non a admitirei nunca porque é contraria á miña conciencia, aos meus principios e aos principios da democracia". Un exemplo de integridade política e moral. Os políticos teñen a obriga de ordenar a realidade na que vivimos, e poñela en marcha, acorde cos mandatos que depositaron sobre eles as cidadás. Case que ningún político é filósofo, e a excesiva inmediatez nas súas accións vén determinada polo estrés da permanencia no posto, ou da recuperación de sitios perdidos, máis que polo altruísmo ou a empatía, como sería o desexable. Para un político o peso da voz da conciencia é moi livián, e, desde logo, sempre comparativo con outras servidumes como a disciplina de partido, por exemplo, nas que esa propia conciencia se dilúe e termina por desaparecer. Señoras de ben do PP, poñer límite ou prezo a unha vida é moi difícil de xustificar. As pacientes e a cidadanía asistimos aterrorizadas –si, aterrorizadas– a este debate tan político e tan pouco filosófico sobre o dereito á medicación para a hepatite C. Quizais a día de hoxe, despois de ter escoitado as súas conciencias tras ter votado non a todas cantas iniciativas se presentaron a favor dos infectados polo virus, se dean conta de que o que fixeron foi votar a conciencia de perpetuarse, deixando de lado a profundidade do asunto este que se traen entre mans: a vida. Coido que o espectáculo do pleno ao que asistiron e foron desaloxados pola forza os representantes dos infectados polo virus foi moi definitorio, e aínda que esta deputada preferiría que non tivese ocorrido, quizais é mellor que estas cousas pasen para saber a que aternos. Teñen hoxe –repito– outra oportunidade de escoitar a voz da conciencia e non premer o botón do non á hora de votar. ¡Voten en conciencia! Sei que a moitas de vostedes lles gustaría. ¡Abandonen por unha vez a disciplina de partido para poñerse á disposición da vontade e dos dereitos dos cidadáns aos que se supón que representan! E, se non o fan, prepárense e parapétense ben no escudo da indiferenza que amosan ante a dor e ante a desesperación das doentes, fronte aos improperios, insultos e descualificacións que escoitarán das bocas dos indignados e tamén da súa propia conciencia, se é que lles queda. Moitas grazas. Máis nada.
Grazas, señora Iglesias. Bloque Nacionalista Galego. Señora Prado.
Moi boa tarde. A ladaíña de que temos o mellor sistema sanitario do mundo, señor Santalices, está moi ben, pero a bondade dun sistema concrétase na capacidade de dar resposta ás necesidades das persoas ás que serve. Neste momento, o drama da hepatite C ten caras, ten nomes e apelidos, como vostede sabe. Uns parece que a vostede lle gustan e outros non lle gustan, pero todos son dramas con nomes e apelidos. A realidade é que vostedes, Partido Popular no Goberno de Madrid e Partido Popular no Goberno da Xunta, fixeron toda unha serie de promesas e toda unha serie de prazos que incumpriron sistematicamente. Se vostede hoxe aquí fora capaz de dicirnos se xa pediron o crédito ese que tan magnanimamente Madrid concede e Madrid recada... Nós pagamos, Madrid recada, e logo temos que darlles as grazas porque nos conceden un crédito a un módico prezo, e ademais a Galiza más mejor que de los mejores, porque como se cumpre, déixano más baratito, más baratito. Si, pero é un crédito, señor Santalices. Mentres hai miles de millóns de euros, trinta e pico mil millóns, para rescatar as autoestradas de Madrid, por exemplo, ou miles de millóns para os bancos, resulta que para os enfermos hai liñas de crédito. Una cosita sin importancia, unha pequena diferenza de matiz, da que vostedes están moi satisfeitos: ter un goberno en Madrid ao que lle teñen que pedir permiso para poñer en marcha competencias que son do Goberno galego; competencias transferidas, como vostede ben dixo. Pero en vez de exercer esas competencias, e en vez de mirar como resolver os problemas dos doentes galegos e galegas afectados de hepatite C, esperan pacientemente a que Madrid decida, a que Madrid decida que poden pedirlle cartos, a que Madrid decida a quen se lle dá e a quen non se lle dá. Entre tanto, a señora conselleira de manos cruzadas, esperando a que Madrid lle diga que facer, e o señor presidente da Xunta igualmente. ¡E vostedes aplaudindo coas orellas! Esa é a realidade. Aquí non foi vostede capaz de dicir se o crédito estaba pedido, para cantos doentes. ¿Cantos doentes hai neste momento en Galicia, señor Santalices? A conselleira segue dicindo que non o sabe. A conselleira segue dicindo que non o sabe. ¿De onde sacou entón os datos que o ministro Alonso deu na súa rolda de prensa tan mediática e tan fantástica. ¿Inventounos? E se os inventou, ¿a conselleira non lle foi dicir: mira, que non é certo, que en Galicia só xa temos non sei cantos? Non temos datos e o ministerio dá uns datos globais. Ou sexa, inventounos. Entón, a conselleira non sabe cantos temos, a cantos se lles vai a dar. Non sabemos a estas alturas se o crédito se pediu, cando van empezar a dispensalos, a cantos se lles van dispensar, mais vostede aquí quita peito, é a súa función. Vostede aquí quita peito. Con razón ou sen ela, quita peito, porque a realidade é que a día de hoxe todo segue dramaticamente igual que hai un ano, que hai máis de un ano. É dicir, os doentes levan trece meses. Lémbrolle que en xaneiro do 2014 a Comisión Europea aprobou o Sovaldi, hai outros fármacos. É dicir, que dende aquela a hoxe, trece meses esperando a que se lles dispense. O 12 de xaneiro montan un comité de expertos. Ese comité de expertos reúnese, entrega un informe, téñeno en corentena dúas semanas. Logo, o 27 de febreiro o ministro, con moita publicidade, preséntao, non o fai público. Volvemos a aquilo do concerto con Povisa: non se sabe o contido literal porque non está en ningún sitio. Polo camiño foron quedando cousas que estaban na primeira presentación. É dicir, toda unha sucesión de cuestións, pero a realidade é que hoxe os doentes galegos seguen exactamente igual que hai un ano, seguen exactamente igual que en xaneiro. Non se están dispensando. A comisión, esa comisión que é a que decide se se dan ou non se dan os fármacos, segue vixente. ¿Ou non segue vixente, señor Santalices? ¿Disolveuse a comisión que decidía a quen se lle daba e a quen non? É dicir, todo un cúmulo de despropósitos que, dende logo, pon de manifesto que o Partido Popular máis unha vez fai o que mellor sabe facer: propaganda, fume e mentir descaradamente. Entre tanto, no camiño quedan persoas que sofren, señor Santalices, persoas que están a morrer, mentres vostedes veñen aquí a quitar peito mais a non dar solucións. Porque, se hoxe vostede fora quen de explicarnos como, cando, cantas persoas, e con que orzamento o van facer...,
Remate, por favor.
...vostede tería algunha credibilidade. Como non o fixo, o único que poden facer é, a próxima vez que traiamos unha iniciativa, volver votar que non e volverse poñer do lado dos que fan negocio coa saúde das persoas, e non do lado das persoas enfermas.
Moitas grazas. Grupo Socialista. Señor Vázquez.
Boas tardes, señora presidenta. Señorías. Señoras e señores deputados do Partido Popular, levo moitos días intentado saber por que vostedes se empeñan en tomar unha decisión desta gravidade en todos os debates parlamentarios, e, despois de darlle moitas voltas, non me queda outra explicación que que vostedes se teñen que estar enganando a si mesmos. Na miña cabeza non cabe que vostedes –que os coñezo a todos– teñan a frialdade, a gravidade, de dicir que non queren tratar os pacientes da hepatite C. Polo tanto, eu vou aproveitar estes escasos minutos para tratar de convencelos, señor Santalices, de que incluso vostede, nesa euforia parlamentaria, ten que repasar e ten que darlle unha volta. Mire, estas son persoas, pero imos falar de cifras, porque señorías, as cifras non cadran. A Organización Mundial da Saúde di que hai en España 900.000 casos de hepatite C. Datos de Galicia, señor Santalices. Vostede e mais eu sabemos que hai un rexistro de enfermidades infecciosas, e que con ir alí temos que saber cantas hai. Datos que manexan todos os colectivos: 30.000 pacientes diagnosticados. ¿Que di a OMS? Que normalmente máis dun 40 % de pacientes infectados aínda non o saben. Podiamos estar falando case de 50.000. Números da OMS, non meus nin seus. Imos ás solucións. Presidente da Xunta, ministro, ministra anterior: "trataremos a todos los pacientes que haga falta." ¡Mentira cochina!, porque non os podemos tratar, porque lles fai falta a todos. Este tratamento cúralles a hepatite C a todos, aos F1, aos F2, aos F3 e aos F4. ¿Por que hai comisións? Porque o medicamento custa o que non custa, o que non vale. Se custara 1 euro o medicamento, tratabamos os 900.000. Entón, déixense de dicir cousas. O que estamos discutindo é, cos recursos económicos que temos, a cantos queremos tratar. E aí xa empezamos a falar todos ao caso. Non digan máis –que me parece un insulto– "trataremos a todos los que haga falta". Non, iso é enganar. Imos ver a cantos imos tratar. Mire, isto non é un debate político, é un debate matemático. Se temos 727 millóns para toda España e somos o 6 % da poboación, ¡aínda que collamos todo o que nos toca...! Tocan 43 millóns de euros, ¿verdade? Se os 43 millóns de euros os dividimos entre o que custa un tratamento medio, que son 40.000 euros: Sofosbuvir, Diclastadir e Ribavirina –os que están dando, os que están dando–, pois 43 millóns entre 40.000, ¿cantos lle saen? 1.084 pacientes. ¿Iso que é? O 3 % dos que temos. ¿En cantos anos? En tres anos. Se dividimos en tres anos, saen 300. Están enganando a xente. E vostede seguro que tamén se está enganando, señor Santalices. E vostedes tamén. Por iso que a xente de aí arriba só quería pelexar, discutir, ¡facer algo! Porque eles, cando saen de aquí e oen dicir ao presidente da Xunta: "los vamos a tratar a todos"... O outro día en Madrid, cando o insensato do ministro Alonso di: "Ya está todo arrreglado", eu vin na tele como choraban de alegría alí, todos abrazándose. "Lo conseguimos", dicían os pacientes. Pero ao día seguinte lea os titulares: "Nos vendieron humo". Porque hai que dividir e saber. A señora conselleira terá moitos defectos, porque os pode ter, pero dividir e multiplicar e sumar e restar seguro que sabe. Non hai máis que coller o que lle toca a Galicia, dividir e saber que número temos de pacientes, e hai que chegar e dicir: oian, señores –hai que ser sinceros–, oian, señorías, non temos diñeiro para tratalos. Empecemos por aí. E aí entra a iniciativa do Grupo Parlamentario de AGE: Oia, non temos diñeiro, pero hai fondos de continxencia. ¡Se isto non é unha continxencia! ¿Cal é a continxencia? ¿Onde hai que gastar esa continxencia? Polo tanto, señorías, máis que ir a un debate parlamentario de confrontación, estes son números...
Vaia rematando, por favor.
... –remato, señora presidenta–, estes son datos e son números dunha frialdade e dunha crueldade tremenda. Polo tanto, ¿eu que lle veño hoxe pedir aquí a todos? Vostede, señor Santalices, como case sempre, fala moi ben. Vostede fai eses debates e di: ¡a ver ¿quen vota en contra disto?! Porque vostede non baixa a terra, anda por arriba.
Remate, por favor.
... –remato, señoría–. Remato, perdoe pero é unha cousa moi importante e me ten que ceder uns segundos. Remato dicindo: "Criterio económico el que haga falta". ¿Como que el que haga falta? ¿Que dice Beteta que hace falta? 727 millóns para todos a tres anos. Se é el que haga falta, que non poña 727, que diga: o que faga falta.
Moitas grazas, señor Vázquez.
Señorías, eu apelo ao sentido común. Deixen de autoenganarse. Están facéndolle moito dano a moita xente. Seguro que non as ganas de facelo...
Señor Vázquez, remate, por favor.
...pero estanlle facendo moito dano a moita xente, e temos que tomar medidas importantes. Moitas grazas.
Moitas grazas, señor Vázquez. Grupo autor da proposición non de lei. Ten a palabra a señora Solla.
Señor Santalices, ante as súas difamacións, argumentos; e ante a súa mediocridade política, argumentos. E dígollo porque me pareceu do máis baixo afirmar aquí que unha plataforma de persoas que están moi enfermas, e que corren risco de morrer, pode estar manipulada politicamente. Iso é das peores cousas que vostede podía ter dito nesta Cámara. Pero, fíxese vostede. Cando vostedes non teñen argumentos políticos, o que traen é mentiras, como trouxeron nos anteriores plenos. Dixo vostede que se ían pagar 0 euros. ¡Iso é falso! Xa llo dixen na intervención, trátase dun crédito brando, o que non hai que pagar é intereses, pero hai que devolver todos e cada un dos euros que o ministerio deixe á comunidade. Neste caso somos os galegos e as galegas os que temos que pagar a súa incompetencia e a falta de xestións por parte do Goberno coa propia multinacional. Vostedes, e o propio Goberno central, poderían acceder a un convenio de contramedidas e compra conxunta na Unión Europea, pero iso non o di, iso non o di. Preferiron quedar fóra. Vostedes e o Goberno central poderían expedir unha licenza obrigatoria, pero iso tampouco o queren, e tampouco queren dicilo aquí. Podería producirse un xenérico, e mesmo, en último caso, podería expropiarse a patente, porque de feito hai leis que o permiten. Están vostedes e está o Goberno central amparado pola legalidade, pero parece que aquí o único importante é a satisfacción desa débeda. Iso é importante, e para iso vostedes modificaron a Constitución. Acaba de traelo vostede a este debate. A min resúltame noxento, primeiro, falar de manipulación, e segundo, antepoñer a débeda á cidadanía. Porque, desgraciadamente, se os tratamentos van ser así de caros –exactamente non sabemos canto porque se negan a dar os datos–, vai ser responsabilidade unicamente súa, que non quixeron producir un xenérico nin negociar para que saísen máis baratos. Así que menos manipular e menos mediocridade política. Vostedes sigan facendo o seu xogo, sigan ríndose da xente. O Plan da hepatite C, que en teoría vai entrar xa o 1 de abril, descoñecemos o seu contido máis aló das notas de prensa e do que di o propio señor ministro. E resulta que a estas alturas, uns días antes, convocan vostedes para o día 13 ás persoas integrantes da plataforma –moi ben!– sen posibilidade ningunha de facer ningún tipo de alegación. Iso é como os tratan vostedes, a falla de respecto que teñen vostedes por estas persoas que están realmente enfermas, un plan sen orzamento. A min gustaríame saber, para rematar –porque vexo que non van apoiar–, se vostedes dormen pola noite e se vostedes están tranquilos e tranquilas cando premen ese botón. Saben vostedes que botaron deste Parlamento as persoas da plataforma, botáronos o outro día tamén do Hospital de Verín e o outro día do Hospital de Piñor por culpa da señora...
Remate, por favor.
...Eloína, irmá de Feijóo. Non sei se vostedes dormen polas noites, pero, dende logo, se a vostedes isto non lles parece unha emerxencia, non sei que debe selo.
Moitas grazas, señora Solla. Proposición non de lei do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de Dª Yolanda Díaz Pérez e D. Antón Sánchez García, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación coa proposta de supresión de 130 postos de traballo na Consellería do Medio Rural e do Mar
A esta proposición non de lei non se presentaron emendas. Ten a palabra. para formular a súa proposición, don Antón Sánchez.
Boas tardes a todos e a todas. Non sei se dormen polas noites, pero aquí, polas tardes, máis de un creo que si. A Xunta de Galicia, a Consellería de Medio Rural, acaba de trasladar unha proposta ás organizacións sindicais de nova RPT na que propoñen a amortización de 130 prazas de persoal funcionario e persoal laboral. Destas, 60 prazas afectan ás oficinas agrarias comarcais, 30 ao Servizo Público de Defensa Contra Incendios Forestais, afectan tamén a centros de investigación, etc. Hoxe en Galicia temos 250.000 desempregados, mozos e mozas das xeracións máis formadas da nosa historia emigrando, buscando oportunidades de vida en lugares onde, por certo, tampouco o teñen fácil para saír adiante. Case un terzo dos traballadores e traballadoras con emprego non gañan o salario mínimo, e xorde a figura do traballador pobre, aquel ao que traballar non lle garante vivir con dignidade. Despois de sete anos do inicio da crise, os desafiuzamentos son o pan noso de cada día. Con vostedes, a pobreza avanza, e a falta de expectativas é a tónica dunha parte grande da poboación. Paralelamente, o país sofre unha sangría demográfica de gran magnitude; cada ano somos miles de galegos e galegas menos. O rural vai quedando baleiro; na inmensa maioría do rural o envellecemento é a tónica xeral. E isto non é unha versión catastrofista de AGE, estou citando a un experto da Terra Chá, Agustín Baamonde, que no anterior debate dixo que unha das causas polas que se perde o galego é porque o rural está quedando baleiro e envellecido. Bueno, pois cítoo a el para afirmar esta cuestión. Estes problemas agravaranse se se consolida o modelo do sector lácteo polo que vostedes apostan, onde se perderán moitos máis traballos na actividade agraria e non serán substituídos pola actividade industrial de transformación cara a produtos de maior valor engadido. O modelo forestal imposto polo Partido Popular tamén é pouco xerador de emprego e valor engadido. Galiza, a pesar de contar cun potencial agronómico, agrario e forestal inmenso, non produce suficiente para alimentarse. Todos os anos se pagan centos de millóns de euros para traer alimentos que non somos quen de producir, mentres as leiras están abandonadas. As universidades baléiranse de estudantes porque estes non teñen saída profesional no seu país, pero este país está sedento de que apliquen a súa intelixencia e o seu esforzo nel. O país pide a berros que a enerxía e o talento da mocidade o saque desta situación, pero as súas políticas expúlsanos, desmotívanos. Hai un inmenso desperdicio de capacidade porque quen nos goberna non cre no país e non defende este país. Pero outro país é posible, nós así o cremos. Outro rural é posible, non nos cansaremos de dicilo. Xa está aí, en iniciativas individuais que nadan a contracorrente contra esta Administración, principalmente. A agricultura, o monte, o turismo rural, o patrimonio cultural e etnográfico, o vento, a auga, son oportunidades de futuro para este país, o que acontece é que estamos gobernados por aqueles que non saben ou non queren facer desa potencia unha realidade. Existen elementos suficientes para mudar as cousas, pero, se queremos desenvolver un modelo con futuro, pasará inexorablemente pola existencia dun sistema baseado na aplicación do coñecemento na nosa realidade. Se queremos consolidar a actividade agraria actual adaptándoa á realidade actual, coa transición cara a unha gandería e agricultura que produzan en base á terra, reducindo a súa dependencia dos pensos e insumos; se queremos que a agricultura camiñe cara a unha produción sostible e de calidade; se queremos mudar cara a unha produción de madeira de calidade; se queremos desenvolver a autoprodución enerxética en base ás renovables; se queremos desenvolver sectores con potencial non desenvolvidos, como a agricultura ecolóxica, a fruticultura, a transformación do leite en derivados lácteos, para todo iso precisamos de xeito prioritario un sistema de coñecemento que vaia da universidade ao labrego, ao gandeiro, ao apicultor, pasando polos centros de investigación, os centros de formación ou as oficinas agrarias comarcais. Esta sería a aposta máis urxente que ten que facer o Goberno da Xunta: investir no seu talento, no talento deste país. Ter unha idea de futuro para este país e para o seu rural. En cambio, o que nós temos é o continuo desmantelamento das estruturas creadas en anos anteriores: centros de formación e experimentación agroforestais, as oficinas agrarias comarcais, a universidade, a escola politécnica superior, os centros de investigación. O sistema é ben sinxelo. Cando hai unha baixa ou unha xubilación nunha praza calquera, xeralmente esta vacante, sistematicamente, non se cobre. Póñense tamén atrancos, todos os atrancos posibles, a aqueles aos que lles gusta o seu traballo, aos que teñen implicacións, para que lles sexa imposible mediante a aplicación dun día a día. Eles mesmos cualifican a este Goberno de deixadez e incompetencia. Deixadez e incompetencia por parte da xente que nos é manifestada pola maioría dos traballadores e traballadoras cos que falamos nos últimos anos, incluso antes de estar neste Parlamento. Polo tanto, o coñecemento pode que non sexa por si mesmo condición suficiente, pero si necesaria, para o noso futuro. Agora a Consellería de Medio Rural quere dar un pasiño máis, nese camiño cara ao deserto, propoñendo a amortización de 130 prazas na Consellería, que afectan –como xa dixen– ás oficinas agrarias comarcais, centros de investigación, outro tipo de departamentos e ao Servizo Público de Defensa Contra Incendios Forestais. Si, no Servizo Público de Defensa Contra Incendios Forestais amortízanse 30 prazas. Ao tempo, iso si, subcontrátase con empresas privadas as brigadas helitransportadas por valor de 3,9 millóns máis IVE. As subcontratacións que a Xunta de Galicia leva a cabo con empresas privadas, para realizar traballos continuados e estruturais que lle son propios, rematan case sempre en sentenzas xudiciais que declaran os traballadores como indefinidos non fixos, o que supón un agravio comparativo co persoal anotado nas listas de contratación. Ademais, un servizo público cunha eficacia no seu desenvolvemento das actividades máis que demostrada. A privatización e externalización é menos efectiva. Non hai ningún argumento técnico a favor, e só obedece á defensa do negocio de determinadas empresas. O modelo que aconsella o sentido común, os expertos, é un modelo profesionalizado, coordinado, e non un sistema hipercomplexizado, con persoas con escasa preparación e máis caro. Por exemplo, contratación con INAER da Consellería, denunciada e investigada pola Fiscalía por prevaricación, que adxudica a dedo contratos millonarios. E Medio Rural adica, iso si, millóns para contratar ou subcontratar empresas que fan negocio co lume. Esta proposta de amortización afecta tamén ao Centro de Investigacións Agrarias de Mabegondo, amortizando varias prazas, cando xa no ano 2013 se tiñan amortizado prazas de investigadores. Esta redución de investigadores pon en perigo a financiación de proxectos de investigación por falla de persoal para formar equipos. O peor é que esta parálise e desmantelamento non se supera dun día para outro, tarda moitísimo en recuperarse. Os técnicos e investigadores tardan moito en formarse, os proxectos tardan en madurar, e vostedes están deixando terra queimada para moitos anos. Por non falar desa especie de cortalumes xeracionais que están vostedes provocando. Houbo unha xubilación desa xeración que comezou co centro a finais dos anos setenta, xubilacións xeneralizadas que non foron repostas. Con este camiño que vostedes encetan, o futuro é moito máis difícil, por non falar xa de incidir máis no desmantelamento dos servizos no rural, xa moi castigado por estas políticas de recortes. Precisamos cambiar de rumbo, ter un deseño para o futuro dos servizos públicos de apoio ao desenvolvemento rural para os plans de desenvolvemento de sectores con potencial de futuro, plans de incorporación de mozos e mozas de xeito integral, plan de mobilidade de terras, apoio e asesoramento agrario, financeiro, márketing. Os viveiros de emprego do rural, dos que antes se falaba, deben de ser as oficinas agrarias comarcais. Un plan para a nosa universidade, para a súa investigación e investigación aplicada. Poñer os mozos nos que se inviste tempo, esforzo e diñeiro para formalos a traballar pola súa terra, e darlles menos negocio ás empresas de fóra.
Remate, por favor.
Por iso nós, con esta proposición non de lei, pedimos á Xunta que desbote esa idea de amortizar 130 prazas e pase a unha política diametralmente oposta: a darlle traballo á xente para que o aplique neste país. Fáganme caso, é bastante máis rendible incluso economicamente. Nada máis e moitas grazas.
Intervención dos grupos parlamentarios. Ten a palabra, polo Grupo Mixto, a señora Martínez.
Quero empezar a miña intervención dándolle os parabéns ao Partido Popular pola súa coherencia. A coherencia que mantén a súa decisión de suprimir 130 empregos na Consellería do Medio Rural e do Mar coa súa política destinada á desaparición do campesiñado galego. Desmantelar os servizos de asesoramento, formación e investigacións agrarias é exactamente o que teñen que facer para contribuír á destrución do emprego; non só do emprego público na Consellería do Medio Rural e do Mar, senón tamén á destrución de emprego no agro galego en xeral. Concentrar eses experimentos fundamentalmente nos servizos periféricos da Administración é darlle unha nova estocada de morte a moitas comarcas galegas. A súa proposta de eliminación de emprego público carece de todo rigor e xustificación. Esta amortización de 130 postos de traballo amosa un claro descoñecemento da realidade e unha falta de análise crítica das necesidades e das cargas de traballo na Consellería. Como exemplo, a oficina de Quiroga, que tendo un só técnico e un administrativo, amortízase unha praza. ¿Quen atenderá a oficina cando o técnico teña que saír? ¿Vai facer o técnico o traballo administrativo, deixando de facer o de técnico? ¿Pensan que así se atenden as necesidades de mellora da calidade da nosa agricultura e gandería? A amortización de postos de traballo na Consellería do Medio Rural é especialmente lesiva cos servizos periféricos, sendo fundamentais para o desenvolvemento agrogandeiro e para a loita contra o lume. E nestes é onde o Goberno concentra a eliminación de postos de traballo. Un 60 % das prazas que se amortizan corresponde ás oficinas agrarias comarcais e aos distritos forestais. Esta redución de emprego precisamente nos servizos periféricos obedece, por unha banda, a unha centralización das tarefas; e, por outra, a unha privatización dos servizos. Aumentará a carga de traballo das persoas que fican contratadas ata niveis insoportables, o que ademais impedirá prestar un bo servizo. E teño que darlles outra vez os parabéns: parabéns pola coherencia que demostran cando suprimen emprego público en incendios; unha medida moi coherente coa súa política de privatización e creación de fontes de negocio privado cos servizos esenciais para a cidadanía. ¿Como se entende que eliminen peóns forestais en zonas de Ourense, con alto risco de incendios, para, no seu lugar, contratar brigadas por outra vía, mesmo brigadas helitransportadas, por un importe de 8 millóns de euros? Só se comprende se o seu obxectivo é retornar ao modelo de contratación precaria e caciquil, a través dos concellos, para acabar privatizando o servizo. E non só en incendios. A súa política privatizadora alcanza múltiples servizos relacionados co medio rural: retiran persoal dos viveiros para logo mercar as plantas en empresas privadas; eliminan limpadores e limpadoras para contratar empresas de limpeza; eliminan persoal das oficinas agrarias para xustificar a súa desaparición e que o traballo sexa feito por entidades colaboradoras. Precisamente agora, neste contexto de crise, cando o medio rural é visto como unha oportunidade para a xente que perdeu o seu emprego noutros sectores, é o momento de executar dende a Xunta un plan estratéxico para o agro que contemple a produción de alimentos de calidade en base a explotacións familiares. En troques, vostedes recortan persoal e servizos. Fan exactamente todo o contrario: despoboar definitivamente o agro para deixalo en condicións de ser explotado por multinacionais da minería, da alimentación ou da enerxía. A terra como obxecto de especulación. O señor Núñez Feijóo empérrase en que o medio rural quede como estampa folclorizante pero sen comunidades labregas. ¡Parece mentira que o presidente sexa dos Peares! O abandono do medio rural traerá consigo o abandono do monte e o avellentamento da poboación, cargas familiares insostibles para as mulleres e maiores taxas de depresión e suicidio. Un país sen un medio rural vivo está condenado á dependencia alimentaria, pero semella que isto ao Goberno do PP dálle igual. Nós apostamos, e imos ademais votar a favor desta iniciativa, porque defendemos un medio rural galego vivo, un agro que teña como principal función a produción de alimentos. Porque non queremos que o noso medio rural se converta nun ermo. Porque cremos nas capacidades da nosa terra para ter unha agricultura avanzada, respectuosa co medio ambiente e que permita unha alta calidade de vida; polo tanto, o noso apoio. E pedímoslle ao Partido Popular que non mate o noso agro como está matando a nosa lingua. Nada máis. Moitas grazas.
Polo Bloque Nacionalista Galego ten a palabra a señora Paz Franco.
Grazas, señora presidenta. Non sei se as casualidades existen. Sería un debate filosófico que creo que non son horas para ter agora mesmo. Pero, desde logo, quen elaborou a orde do día quixo que precisamente debatésemos esta iniciativa, na que se cuestiona a supresión de 130 postos da relación de postos de traballo da Consellería do Medio Rural, precisamente o día no que tivemos pola mañá o debate e toma en consideración das emendas de devolución dunha lei que, segundo o conselleiro, blinda os servizos públicos, mellora os servizos públicos, vai dotar os servizos públicos de máis capacidade para beneficiar e traballar en función dos intereses dos cidadáns. E tamén, curiosamente, a semana na que imos debater na Comisión o ditame da Lei de calidade dos servizos públicos, que tamén, ¡vamos!, é o máis en aumentar a calidade dos servizos públicos. Nós insistimos, unha vez máis, en que todo o mundo sabe –agás o Partido Popular, para quen 50 é máis que 180– que a eliminación de postos de traballo nas administracións públicas é absolutamente incompatíbel con manter o nivel de prestación de servizos públicos ao pobo e que é incompatíbel con manter a calidade dos servizos públicos. Iso é así. Eu creo que as cousas que empiricamente son contrastables dificilmente teñen discusión. Concretamente, aquí estamos falando dunha amortización de postos de traballo. E, ¡claro!, ás veces, cando se lle vende á cidadanía que nos cargamos funcionarios públicos, queda de marabilla porque parece que nos cargamos a señores e señoras que están de vacacións todo o ano. Aquí estamos falando –practicamente en toda a Administración é así– concretamente, fundamentalmente, de dous ámbitos que teñen unha gran importancia para o noso país. Estamos falando, por un lado, das oficinas agrarias comarcais, que son –e hai que dicilo con toda rotundidade– practicamente, e a este paso van ser, o único servizo público que quede nas comarcas porque se cargaron vostedes todos os demais, desde as oficinas liquidadoras aos centros comarcais, e, polo camiño que levamos, non quedarán máis que as oficinas agrarias comarcais, e, se seguen amortizando postos de traballo, quedarán baleiras. Actualmente hai moitas oficinas agrarias nas que non se repoñen nin baixas por enfermidade nin xubilacións nin ningún outro tipo de continxencia relacionada co persoal. Iso motiva que cando a xente vai alí facer xestións, cando hai aberto un prazo, por exemplo, para presentar os plans de mellora, ou as axudas para incorporación de mozos, ou calquera outro tipo de axudas da PAC, non haxa alí ninguén que lles poida explicar ás persoas como teñen que cubrir o formulario; que teñen que poñer, ademais, nun contexto no que as axudas da PAC están en permanente mutación, en permanente cambio, e non hai nin persoal administrativo nin persoal técnico. Hai que dicir que non é a primeira vez, desde que vostedes gobernan, que nalgunha oficina agraria comarcal –e ocorreu en Ordes, concretamente– non se puideron certificar axudas da PAC porque non había ningún técnico, e á Consellería, a este Goberno que fai máis con menos, éralle absolutamente indiferente nomear un técnico para poder certificarlles as axudas aos labregos e ás labregas. Iso é o que lles importa. Pero, efectivamente, tamén se cargan 30 postos de traballo no Servizo de Prevención e Defensa Contra Incendios Forestais. Eu non vou entrar na cuestión da privatización, da que temos falado en moitas ocasións, vou falar do desmantelamento e da irresponsabilidade dunha conselleira que desmantela o Servizo Público de Loita contra Incendios Forestais, que manda ao monte brigadas, en moitas ocasións –que tiñan que estar formadas por sete persoas–, con dúas ou tres persoas, absolutamente vendidas, ao monte. Vendidas non só porque pon en perigo a súa seguridade e a súa integridade, senón vendidas tamén porque así son ineficaces, porque supoño que ninguén dos aquí presentes se atrevería a dicir que dúas ou tres persoas son unha brigada. Dúas ou tres persoas son dúas ou tres posibles vítimas dun accidente laboral. ¡E despois temos que aturar que a conselleira do Medio Rural veña lamentarse de que haxa desaprehensivos que queiman o monte! Efectivamente, hai desaprehensivos que queiman o monte, pero algo pasará nun dispositivo cando un día 9 de marzo, despois de chover todo o santo inverno, e cando aínda hai neve en toda a serra...,
Remate, por favor.
...arden 200 hectáreas, 80 delas en Rede Natura. ¡Debería caerlles a cara de vergoña!, porque algo ten que pasar no dispositivo ademais de que haxa desaprehensivos. Non se escuden vostedes sempre...
Remate, por favor.
...detrás da súa boa sorte, e non sigan desmantelando o dispositivo, porque como neste país algún día deixe de chover regularmente –e pasa de vez en cando, aínda que non lles pareza, hai anos nos que iso pasa–...
Moitas grazas, señora Paz. Moitas grazas.
...¡a ver cales son as consecuencias! Máis nada e moitas grazas.
Grupo Socialista. Señor García García.
Grazas, presidenta. A situación de desmantelamento dos servizos públicos é algo que se vén dando desde hai seis anos –é dicir, desde que o señor Feijóo chegou ao Goberno– e non é exclusivo. Ben é verdade que nesta consellería é especialmente significativo, pero non é exclusivo. É dicir, tampouco está pasando aquí algo moi distinto do que está pasando no resto da Administración. Polo tanto, señor Sánchez, o que cambiou é que agora o puxeron por escrito. É dicir, as 130 prazas hai seis anos que non existen, simplemente que agora o trasladaron ao papel; non pasou máis ca iso. Non é que agora o inventaran, as 130 prazas estaban vacantes. Porque, claro, Medio rural o que si conseguiu –é algo que eu xa teño dito, que este PP consegue a cuadratura do círculo– foi que, despois de seis anos desas vacantes, xa en moitos sitios nin sequera iso se vai botar de menos. Estamos falando de sitios –como puxo un exemplo a señora Paz– como Ordes ou Lalín, non estamos falando de Cuspedriños de Abaixo, onde xa non queda nada e seguramente a Extensión Agraria ao mellor xa non ten sentido. Estamos falando de que en Lalín hai unha persoa, un técnico de Extensión Agraria, un. Un, en teoría na comarca máis gandeira de Galicia. É dicir, a partir de aí, ¡apaga y vámonos! Esa é a situación. E iso vense arrastrando desde hai seis anos: o desmantelamento absoluto de todos os servizos públicos. Polo tanto, a Consellería do Medio Rural non ía ser allea e, se cabe, a situación é máis dramática. E despois de desvirtuar, despois de baleirar de contido, despois de anular eses servizos, repito, o que xa é o logro máximo é que hoxe en día, como xa non funcionaban, como efectivamente as axudas da PAC xa as había que facer fóra, como os plans de mellora xa os había que facer fóra porque na Extensión Agraria non había técnicos, como cantidade de trámites xa non se solucionaban nin se podían solucionar na Extensión Agraria, efectivamente, en moitos sitios vai pasar ata desapercibido. Despois deses seis anos, efectivamente, non cubrindo vacantes, permitiu –como é lóxico, non pode facer outra cousa– que ao quedar tamén vacantes nos servizos centrais a xente se trasladara ás vacantes dos servizos centrais e os servizos periféricos da Administración quedaran desertos. E ademais quedaron desertos sen ningún tipo de reorganización, que se cabe é aínda máis grave. Home, non é porque, efectivamente, como se dixo aquí e como temos dito, a esta consellería impórtalle un pito absolutamente todo. Polo tanto, se nunha extensión agraria, aínda que fora eminentemente gandeira, tocaba que se xubilaban tres e que dous estean enfermos, pois quedaba un. E ao mellor noutra extensión agraria, onde non había esas xubilacións e non estaban enfermos, seguían os cinco. Quero dicir que se fixo absolutamente con tranquilidade e sen ningún tipo de reorganización. Dino, ademais, na propia RPT. O plantexamento que fai a Consellería non é por un problema técnico ou un plantexamento técnico. Efectivamente, nas extensións agrarias, que foi un piar fundamental hai corenta anos para desenvolver o sector agrario neste país, o mapa mudou neses corenta anos, e, polo tanto, sería racional que esta consellería plantexara un novo mapa de distribución desas oficinas de Extensión Agraria. Pero non, a RPT o que fai é dicir: non pasa nada porque amorticemos 130 postos de traballo porque xa estaban vacantes e non viñan funcionando. Primeiro destruíunos por non cubrir esas vacantes, e agora di que, efectivamente, xa que o estamos facendo e non existen eses traballadores, poñámolo negro sobre branco. Iso é o que fai a Consellería do Medio Rural. E claro, señor Sánchez, vostede fala aquí de investigación. Pero ¿que investigación?, ¿que técnicos da Consellería?, se a conselleira o outro día a min me discutía os datos. O outro día no sector do leite, na cota láctea, no sector máis importante que hai neste país, a conselleira fiaba a un informe técnico que dicía que os gandeiros ían pasar 35 millóns de litro. Hoxe o ministerio, por fin, reconduce que son dous. É dicir, un pequeno erro técnico, de 35 a 2. E por culpa dese informe técnico a conselleira, e mais a subdirectora xeral, a que non fala ao caso, dedicouse a percorrer Galicia dicindo que isto ía ser un desastre e que os gandeiros non podían seguir producindo; en base a un informe técnico. Claro, venme falar vostede do importante que é a investigación e que existan técnicos. ¡Que máis dá que existan técnicos! Dálle igual. No caso do servizo de protección de incendios tampouco nos podemos estrañar, efectivamente. Está claro que o Partido Popular aposta pola destrución do servizo unificado e propio da Xunta de Galicia para extinguir incendios e que prefire as brigadas municipais. ¿Que imos falar do Centro de Investigacións de Mabegondo? O que importa é que agora facemos outro laboratorio novo en Mouriscade. Gastamos 4 millóns e desmantelamos o de Mabegondo non sabemos moi ben por que, para facer unhas análises nas que hai trinta anos Mabegondo era pioneiro neste país. ¡E non pasa nada! Entón, claro, ¡aplicarlle a lóxica a todo isto...!, ¡é que non hai maneira de aplicarlla! A única lóxica que pode ter é que aquí non lle importa nada...,
Remate, por favor.
...efectivamente, á conselleira que agora de 35 pasemos a 2, que os gandeiros tiveran que vender as vacas e que deixaran de producir. Ela fixo o que tiña que facer. Polo tanto, para a conselleira, alí onde se xubilaban catro e só queda un, non pasa nada; ti sigue aí e os catro quedan sen cubrir. Efectivamente, se os postos non se ían cubrir, mal que ben, case é mellor que o poñan negro sobre branco e polo menos que o asuman. Porque ata agora o que lle dicía ao señor Antón –recorde– en todas as iniciativas é que era mentira. Ata agora eses 130 que agora din que hai poñelo –porque, efectivamente, non están traballando e levan seis anos sen traballar–, o que lle dicían a vostede e mais a min na Comisión era que era mentira. Agora, polo menos, escribírono.
Remate, por favor.
Polo tanto, ¡benvida sexa a desgraza! Moitas grazas.
Grazas, señor García. Grupo Parlamentario Popular. Señor Balseiro.
Moitas grazas, señor presidente. Señorías, a verdade é que estamos afeitos a escoitar na tribuna do Parlamento, por parte da oposición, grandes palabras. Hoxe, unha vez máis, como non podía ser doutra maneira, tamén a oposición nos dedicou ao grupo maioritario desta Cámara, ao grupo que sustenta a acción do Goberno, ao Grupo Popular, por decisión das galegas e dos galegos, grandes palabras. Palabras que, só con escoitalas, falan do moi malos que somos os do Partido Popular. Acúsanos de todo, aquí escoitamos de todo. Na exposición de motivos acúsannos de austericidio, de aniquilación do emprego público, de sufrir un fervor privatizador. E os que nos levaron onde nos levaron nos incendios forestais, agora mesmo tamén nos queren dar clases de como facer. E agora é grazas ao tempo, porque chove. Daquela non sei grazas a que era, pero daquela si que nos levaron, cando ardía Galicia polos catro costados. ¡Vergonza lles debía dar vir á tribuna do Parlamento a dar leccións dos incendios forestais! [[Aplausos.]] Despois de escoitalos a vostedes, á hora da verdade esas palabras están baleiras, están ocas, e non teñen contido absolutamente ningún. Son argumentos que no Grupo Popular xa os coñecemos de memoria porque vostedes repítenos unha e outra vez cando soben á tribuna do Parlamento. Repítenos unha e outra vez, pero, cando chega a hora da verdade, nin son capaces de actuar con coherencia respecto daquilo que predican vostedes mesmos, nin de recoñecer os esforzos que estivo e que está nestes momentos a facer o Goberno popular, que, desde o inicio desta longa crise que vostedes –vostedes, os da esquerda– negaban, vén apostando por racionalizar os efectivos da Administración. Falan vostedes, ademais, da amortización de postos de traballo da Consellería do Medio Rural. ¡Vale, imos falar diso! Pero o que non aclaran é que é froito da elaboración dunha nova relación de postos de traballo, dunha RPT, na que se analizaron centro por centro as necesidades de persoal e as funcións que realizan os empregados, e en función desas análises tomáronse estas solucións. E xestionando tamén o persoal o estritamente necesario, para facilitar a súa profesionalización. E digo que son vostedes quen non son coherentes porque en Santiago vostedes están criticando o Partido Popular, e resulta que imos ás cifras oficiais e vemos como Galicia, Galicia... [[Murmurios.]] Xa vexo que non lles interesa a vostedes... case nada isto. Claro, non me estraña que non lles interese case nada, porque as cifras falan por si soas, e a vostedes, cando lles falan de cifras, non lles interesa escoitalas. A vostedes interésalles o ruído [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] , que é do que viven; pero tamén os galegos saben que do ruído malamente poden vivir con vostedes, por iso non os votan. [[Aplausos.]] [[Murmurios.]] Vemos como Galicia é a comunidade que mantivo máis estable o seu número de efectivos. A baixada en Galicia é do 0,6 %, a baixada media das comunidades autónomas é do 1,2 %. Por poñer un exemplo, en plena crise, ano 2013, o número de efectivos en Galicia redúcese tamén á metade da media das comunidades autónomas. A maior redución de efectivos en Galicia nos últimos anos prodúcese na Administración local, un 7 %, e na Administración do Estado, un 4 %. Pero é que ademais, señorías, mentres Galicia mantivo a súa plantilla relativamente estable, alí onde ata hai unhas semanas gobernaba o Partido Socialista e Esquerda Unida, en dous anos pasou a ter 18.000 traballadores públicos menos. ¿Que é que nos pretende AGE dicir aquí? ¿Que fagamos o que fixeron vostedes onde gobernaron? ¿Iso é o que nos queren dicir? ¿Que nos queren contar? ¿Que apliquemos en Galicia esas políticas que aplicaron vostedes alí onde gobernaban? ¿A iso como lle chaman vostedes? ¿Como lle chaman vostedes? Pois miren, mentres coas medidas tomadas polo Goberno galego nos últimos anos a Xunta mantivo estable o seu plantel de efectivos, coa mesma evolución que a media das comunidades autónomas, a Xunta tería hoxe 3.000 efectivos menos. Coa mesma evolución que a Administración local, a Xunta tería hoxe case 5.000 efectivos menos. De aplicar o seu modelo, o modelo de onde vostedes gobernan, la Junta de Andalucía, de aplicar iso, a Xunta tería agora 5.200 empregados públicos menos que ao inicio da crise.
Remate, por favor.
E a Xunta –termino, señor presidente fixo todo o contrario. Imos camiño da recuperación grazas a esas malas políticas que din vostedes. A Xunta segue a adoptar en Galicia medidas para mellorar a situación do emprego público. Para reforzar a estabilidade dos funcionarios estanse impulsando concursos –nestes caso de traslados– que facilitan o seu dereito á mobilidade; e dende o ano 2009 ofertáronse máis de 6.800 prazas. Tramitáronse máis de 300 solicitudes de xubilación parcial do persoal laboral; un proceso, señorías, que é totalmente voluntario. E o Goberno galego ten impulsado diferentes ofertas...
Remate, por favor.
...de emprego público. Coñeciamos –e termino, señor presidente a semana pasada a OPE do ano 2015, onde multiplicaremos por catro [[Murmurios.]] a oferta do ano 2014, na que pasamos de 273 a 1.163 prazas...,
Remate, por favor.
...e trátase da mellor oferta de emprego público...
Remate, remate...
...dende o ano 2009. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Xa sei que a vostedes isto non lles interesa...
Grazas, grazas, señor Balseiro.
...porque vostedes viven do fume...
Grazas.
...e de fogos de artificio, e nós vivimos das cifras.
Grazas, señor Balseiro. [[Aplausos.]] [[Murmurios.]] Grupo autor da proposición non de lei. Señor Sánchez.
Señor Balseiro, a mostra máis clara de que o Partido Popular non ten proxecto de futuro para o medio rural galego é que o poñan a vostede de portavoz nestas iniciativas. Porque vostede non vai pasar á historia como aquel deputado que aportou moitas cuestións para o futuro deste país, máis ben se dedica a falar de cousas que non interesan, ao "ti máis", ao marrullerismo político total. Esa é a súa característica como deputado. Vostede falaba de que estamos asistindo a unha crise moi longa. Pois será moi longa porque vostedes están gobernando, porque vostedes entraron aquí para sacarnos da crise, en teoría. E, se a crise dura, é porque vostedes non conseguiron sacarnos da crise. Vostede falaba de racionalizar. Señor Balseiro, se vostede coñecera a realidade das oficinas agrarias comarcais, dos centros de investigación agraria, sabería que o que se está facendo non é racionalizar, é un recorte lineal de persoal sen ningún criterio, sen ningunha priorización. Nós entendemos que se podería facer outro modelo, priorizar o persoal nuns sitios, retirar doutros. Pero non, ¡é lineal!, ¡é un desmantelamento completo porque non teñen vostedes idea de futuro para o rural! Nós non queremos facer as políticas de Andalucía nin de Estremadura, queremos que a xente deixe de emigrar, que a xente moza deixe de emigrar; queremos que se deixe de abandonar o rural; queremos que se deixe de abandonar a superficie agraria deste país; queremos que o monte produza; queremos producir alimentos suficientes para abastecer este país e non ter que comprar fóra; queremos dar emprego aos mozos e mozas. ¿Que dixo vostede? ¿Que fan vostedes para iso? As cifras non llas vou rebater porque vostede as inventa sistematicamente, non di unha ao xeito, como di o señor García; vostede inventa as cifras. O que eu sei é que fun a centros de formación: a Sergude, a Guísamo; fun a oficinas agrarias comarcais a Ribeira, a Padrón, a Arzúa, a Ferrol, etc. E cando chego alí vexo que non hai persoal, non xa para facer labores como se deberían de facer, de dinamizar as comarcas, de ir visitar as explotacións, de asesorar as persoas nas súas propias explotacións, ¡nin sequera dan para facer os labores burocráticos!, que vostedes externalizan, e gastan moitísimo diñeiro en contratar a empresas traballos que deberían de facer traballadores públicos, o que sería moito máis eficiente, incluso, baixo o criterio económico. ¡Esa é a realidade! Vostedes acabaron cun dos mellores centros de investigación do país, que é o Centro de Investigacións Agrarias de Mabegondo, xusto cando o sector gandeiro necesita investigar con millo, con forraxeiras, coas pratenses, para cambiar ese modelo que di a conselleira que quere cambiar, producir en base á terra. ¿Como van producir en base á terra se non hai ninguén que investigue os cultivos, que investigue as producións, etc.? ¿E que os países avanzados Alemaña, Francia, Estados Unidos, son parvos e invisten en investigación soamente o público, señor Balseiro? ¿É que o fan por facer? Non, fano porque é imprescindible para ter futuro neste país. E vostedes en incendios non poden dar ningunha lección, señor Balseiro, non poden dar ningunha lección. Vostedes matan moscas a cañonazos. Adicamos un terzo...
Remate, por favor.
...do orzamento da Consellería do Medio Rural a apagar lumes, e cada ano máis. Iso si que é un despilfarro, e non como dicía o Plan forestal galego, que cada ano se debería reducir en extinción e ampliar en políticas preventivas. Vostedes están completamente facendo unha política da deixadez e da incompetencia. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Sánchez. Proposición non de lei do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de D. Abel Fermín Losada Álvarez e dous deputados/as máis, sobre as actuacións que se deben levar a cabo en relación coas denominadas peaxes de respaldo do autoconsumo eléctrico e o desenvolvemento normativo do balance neto
Presentáronse dúas emendas, unha do Grupo Parlamentario Mixto e outra do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego.
Para a defensa da emenda ten a palabra o señor Losada.
Moitas grazas, señor presidente. Coa súa benevolencia e amplitude cronolóxica...
Para todo o mundo.
Por iso, por iso. A verdade é que o Partido Popular a min sempre me aporta avances nas liñas de coñecemento. Eu esta mañá tiven dous flash verdadeiramente ilustrativos. O primeiro foi pasar no ámbito da educación dun discurso claramente economicista a un novo conselleiro cun discurso ideolóxico individualista absolutamente atroz, que cuestionaba o determinismo social. Eu creo que non viven na rúa, ¿verdade?, non sei moi ben de que falan. E logo hai un problema. Efectivamente, [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Si, si, desde logo, basta con ver... Basta con ver os colexios do Opus Dei e os colexios de Coia, do meu barrio. Exactamente determinismo social. Ou chámelle doutra maneira, señora Prado, chámelle como queira. [[Aplausos.]] [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] ¿As peaxes? Ten que ver coas peaxes. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] Ten que ver cos intereses daqueles que teñen problemas económicos.
Proceda.
Niso estou, señor presidente. E tamén exactamente o efecto estatístico, porque tamén escoitamos como había máis pobreza... [[Murmurios.]] [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Pues a lo mejor es una fijación de tipo freudiano, es posible. [[Risos.]] [[Aplausos.]] En todo caso, os efectos estatísticos teñen tamén serios problemas. O señor Feijóo dixo neste pleno que había máis pobreza no ano 2007 que na actualidade, e todo o mundo sabe que iso é mentira. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] E díxose tamén aquí que o ensino máis equitativo, segundo o Informe PISA, é o de Galicia e o de México. Calquera que vaia aos colexios privados de Lomas de Chapultepec, no DF, e aos barrios periféricos do DF, sabe perfectamente que son os sistemas de ensino máis equitativos. E eu exactamente destas mentiras escandalosas, obscenas, na situación na que está vivindo este país, é do que quero falar; e tamén de peaxes, efectivamente.
Xa vai sendo hora.
Moi ben. Porque esta crise que serve para dicir que había máis pobres no ano 2007, ou que o ensino é máis equitativo aquí que en Finlandia, serviulle tamén ao Partido Popular para cambiar o modelo económico. Por certo, díxoo a ínclita Fernández Currás o outro día no Hostal dos Reis Católicos, non o di Abel Losada. Dixo: España ya ha cambiado su modelo económico. Que, por certo, é o que vimos dicindo a oposición aquí desde que empezou non esta lexislatura, senón a anterior. Benvida ao corral, efectivamente. E, desde logo, o cambio no modelo enerxético. En relación con ese déficit de tarifa do que vostedes falan, eu quero recordar outra vez a lei do ano 1997 e o ano 2000 como o momento no que se inician estes pagos diferidos ás empresas para non subir os recibos da luz e, polo tanto, para asegurarse votos dos cidadáns, que esa é a orixe deste déficit de tarifa. Ten tres compoñentes, como vostedes ben saben. E non é verdade, ademais, que as renovables sexan o máis importante cuantitativamente dos tres. Saben perfectamente que a moratoria nuclear supuxo un negocio millonario para as empresas eléctricas, porque seguen producindo, con instalacións absolutamente amortizadas, enerxía que se remunera ao prezo máis alto do mercado, como vostedes –polo menos os voceiros de enerxía– seguro que saben. E saben tamén... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Si, si, señor Fariñas, si, si. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Si, si, imos ser un pouquiño serios. Si, si. Ou sexa, non están amortizadas, ¿non están amortizadas as centrais nucleares españolas? [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] ¿Non están amortizadas? [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] ¿Non?, ¡Ah! Ou sexa, están amortizadas. Ben. E outro é os custos de transición á competencia. ¿Quen tivo custos? ¿As empresas eléctricas que mantiveron beneficios crecentes desde o proceso de transición á competencia? ¡Oia!, ¿pero de verdade cren, xa non digo que os deputados da oposición, que os cidadáns son imbéciles? Os cidadáns len nos periódicos cada ano, en febreiro, os resultados económicos das empresas eléctricas. Os custos da transición á competencia foi un invento para remunerar baixo man as grandes empresas eléctricas españolas. Por certo, escoitei o outro día na Comisión 6ª que foramos os socialistas os que maquiavelicamente venderamos non sei que parte de Endesa a non sei quen, presidida –como ben sabe, polo menos, algún deputado do Grupo Popular– polo ínclito Manuel Pizarro. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Si, si, aí estaban os custos da transición á competencia, que, por certo, continúan. ¿Ata cando? ¿Para sempre? ¿Para sempre custos da transición á competencia no mercado eléctrico? ¿As empresas van recibir para sempre os custos desa pretendida afectación da competencia? ¿A quen queren enganar? Entón veñen aquí coas renovables. E, efectivamente, era probablemente o eslabón máis débil da cadea en termos de lexislación porque teñen moito menos peso en termos de lobby e en termos políticos, pero tiñan moito máis futuro económico que os outros sectores, e sábeno perfectamente. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] E dentro dese ataque, dentro dese ataque ás renovables, está a contraparte, que é exactamente o ataque ao autoconsumo. E vou ler textualmente o informe da Axencia Europea de Medio Ambiente cos nove puntos que reforzan o autoconsumo como –digamos– a liña de actuación enerxética máis acaída no momento –tanto económico como xeopolítico– actual. Por unha parte, a liberdade para os cidadáns e para as empresas. A vostedes, que son tan liberais –tanto a señora Cifuentes como a señora Esperanza Aguirre, calquera delas–, [[Murmurios.]] este punto debería de resultarlles especialmente satisfactorio en termos ideolóxicos. Tamén me gustaría que me explicaran por que aquí liberalismo non, por que aquí liberalismo non. O segundo, porque representa unha maior independencia en termos de asignación de recursos económicos para as familias e para as empresas. Efectivamente, deixan de ser reféns de empresas que é verdade que non teñen formalmente un carácter monopólico, pero en termos prácticos acaba sendo así. Eu non sei se algún de vostedes tentou cambiar de subministrador eléctrico no seu domicilio. Hai que ter a persuasión dun dominico do século XVI ou ben ser Houdini, porque é imposible absolutamente facelo. Polo tanto, existe ese oligopolio de facto. O terceiro, porque o autoconsumo naqueles países nos que está moi desenvolvido, Alemaña, Dinamarca, Holanda, en fin, neses que non teñen unha educación equitativa, neses pobres países do norte de Europa, pois, sen ningunha dúbida, é un motor de crecemento e de creación de emprego moi importante en termos macroeconómicos. O cuarto punto, porque mellora a independencia enerxética de España e de Europa, xa que o presidente Feijóo vai enchufar con tanta solemnidade a conexión aos Pirineos, estaría moi ben que fose consciente de que, canto menos dependamos do gas natural que entra de Argelia, unha zona xeopoliticamente, digamos, quente, pois estariamos nunha posición máis cómoda. O quinto punto, que é un vector claramente de eficiencia e de aforro enerxético, unha das liñas prioritarias dende o deostado Plan Juncker –máis ben creo que ignorado por ignorancia, valla a redundancia, neste Parlamento do Grupo Popular–, falo só do Plan Juncker, eu falo da miña experiencia nesa discusión sobre ese tema puntual. O sexto, indubidablemente, unha optimización no uso dos recursos. O sétimo, a redución da emisión de gases de efecto invernadoiro. O oitavo, a posición de liderado tecnolóxico que este país tiña e que está perdendo de forma absolutamente evidente dentro do que é a economía enerxética internacional. E, por último, formaba parte dun novo modelo económico. E cito a palabra textualmente, porque cando o Goberno de Zapatero falaba disto, o Partido Popular –que era aquel que ía deixar que España caera porque logo íana levantar eles– ría. Insisto, cita textual. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Nunca o dixo ningún socialista, señora Romero. Nunca ningún socialista, e estou moi orgulloso diso, dixo que o país caera por unhas miserables eleccións. ¡Nunca!, ¡nunca! A ver se sabemos do que falamos. ¡Nunca! [[Aplausos.]] E, se non, hemeroteca, e, se non, hemeroteca, señora conselleira. Pois do que se trata nesta iniciativa é exactamente de que o Goberno de España e o Goberno de Galicia apoien un mecanismo de produción enerxética que está desenvolvéndose en todos os países de Europa. E, lamentablemente, aquí estamos, como se di coloquialmente, a velas vir. É máis, a Comisión Nacional da Enerxía e a Comisión Nacional da Competencia, antes de que o señor Rajoy, nesta optimización de recursos, as fusionara para acabar liquidándoas –de feito ían pór un par de sobriñas de De Guindos á fronte, por isto de que quedara todo en casa– dixeron... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Si, si, non digo ningunha cousa rara, non as nomeou porque saíu na prensa, pero ían directas para alí, a ver se sabemos de que falamos. Pois, efectivamente, estas dúas comisións din que son intolerables as restricións que se están producindo dende o Goberno de España ao autoconsumo eléctrico. Iso si, o señor Nadal, secretario de Estado de Enerxía, dixo que ía ignorar eses informes. Tamén unha característica, a de respectar esa competencia da que tanto falan. Vese que non é da ala liberal do Partido Popular, debe ser dunha ala máis intervencionista. Polo tanto, como non quero abusar da paciencia do señor presidente, o único que pedimos aquí é que o Goberno de Galicia defenda os intereses de posibles autoconsumidores de enerxía, tanto no ámbito doméstico como no ámbito industrial. É un sector moi importante, especialmente nunha zona como esta, de elevada dispersión da poboación, sen ningunha dúbida. E, desde logo, esperamos que sexan capaces de plantar cara, polo menos de preguntarlle ao Goberno de España por que en dez meses non se publicou o regulamento sobre o funcionamento do autoconsumo. Eu sei por que non se publicou.
Grazas.
Porque todo o que sexa autoconsumo son menos beneficios para as tres grandes eléctricas españolas.
Grazas, señor Losada. Polo Grupo Parlamentario Mixto, a señora Martínez.
Ben, o día que poidan privatizar o aire, teremos que pagar para respirar e os pobres morreran de asfixia por non poder pagar o aire. Todo se converte nun auténtico negocio para o Partido Popular. E, evidentemente, a enerxía, dende o Partido Popular, é vista como un negocio, non como un dereito das persoas, e como tal a tratan. Así que xa son varias veces as que levamos nesta Cámara falando da pobreza enerxética, das vítimas do sistema eléctrico español. O poder do oligopolio eléctrico e a submisión dos gobernos galego e español faise notar nas sucesivas reformas legais, sempre a favor dos amos, dos amos do Partido Popular. As escandalosas subidas do prezo da luz nos últimos anos deron lugar a que haxa que falar dun novo tipo de pobreza, a pobreza enerxética. O freo á produción descentralizada por falta de regulación do réxime económico da enerxía entregada, e, como consecuencia, o freo ás enerxías renovables e o sistema de primas e peaxes establecido en beneficio do oligopolio eléctrico, exixen unha reforma lexislativa a nivel estatal no senso da proposición non de lei presentada por Alternativa Galega de Esquerda no pleno do 2 de decembro, que o Partido Popular votou en contra. Pero as razóns e os intereses da cidadanía galega estafada polas eléctricas foron esmagadas pola maioría mecánica dos laicos das eléctricas nesta Cámara, non polos argumentos, que non deron nin teñen para xustificar a estafa. E temo que a proposición non de lei do Partido Socialista, aínda que menos ambiciosa, vai correr a mesma sorte. Eu vouna apoiar. A Xunta négase, unha vez máis, a facer uso das competencias exclusivas atribuídas polo artigo 27 do Estatuto de autonomía na materia, negándose unha vez máis a gobernar. Négase a aplicar a Directiva europea 2009/72 para combater a situación monopolística no sector eléctrico. Só os intereses do oligopolio eléctrico pode explicar que alguén se opoña a esta proposición non de lei. Só o poder de Gas Natural Fenosa sobre a Xunta e sobre o presidente Núñez Feijóo pode explicar que consintan o espolio e a estafa aos que nos somete a eléctrica. Espolio dos recursos naturais por concesións hidroeléctricas outorgadas na ditadura baixo a legalidade fascista que expulsaron das súas casas e terras a milleiros de familias labregas sen case indemnización, e agora aínda permanece a agresión aos nosos ríos, con total ausencia de medidas correctas do impacto ambiental. Por exemplo, na provincia de Pontevedra preguntámonos onde están as escadas prometidas dende hai anos para os peixes nos ríos Miño e Sil. Estafa aos consumidores, pequenos e grandes, estafa aos cidadáns. Fixar un tope máximo para a peaxe de respaldo e desenvolver normativamente o balance neto son medidas a apoiar porque van na dirección de favorecer a produción descentralizada e as enerxías renovábeis. Produción descentralizada vital para o noso país, vital para as pequenas explotacións agrogandeiras, vital para os consumidores, pero como é vital precisamente para o noso tecido produtivo, formado fundamentalmente por pemes, e como é vital precisamente para esa cidadanía que vostedes desprezan, por iso precisamente paralizan calquera tipo de iniciativa que intente desenvolver tanto enerxías renovables como a descentralización da enerxía. Aínda así, eu considero que o punto a)da iniciativa do Partido Socialista queda un pouquiño curta, polo que presentei unha emenda que propón unha adición para eximir de peaxe de respaldo o autoconsumo eléctrico das vivendas e as pequenas instalacións de potencia inferior a 50 quilovatios, precisamente porque beneficiará fundamentalmente as pequenas explotacións agrogandeiras do noso país e a nosa industria, é dicir, as pemes do noso país. Se realmente o Partido Popular ten a ben esa aposta, se realmente é unha aposta real apostar polas pemes, apostar polo emprendemento e apostar pola nosa produción agrogandeira, espero que hoxe, ou mañá, lle dean o voto favorable a esta iniciativa. Nada máis, moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Polo Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, a señora Adán.
Grazas, presidente. Boa noite a todas e a todos. Imos debater un tema fortemente ideolóxico, debatido en reiteradas ocasións na Comisión 6ª. E é bo que, ademais, sexa fortemente ideolóxico porque pon de manifesto diferentes modelos de sociedade e diferentes modelos de produción. Como ben recordou o propoñente, esta mañá asistimos a un debate sobre diferentes modelos de sociedade con base na ideoloxía que se traslada nun sistema educativo. Non hai ningún modelo educativo que non estea sustentado nun modelo de sociedade que se agarda para o futuro. Se queremos na educación un mercado, o futuro dende logo que será unha sociedade de mercado, non será unha sociedade de cidadáns. Por iso imos falar do "imposto ao sol". A min gústame moito este concepto desde que o lin no informe da FAES e que agora xa o vou utilizar sempre, se me permiten dende o Partido Popular apropiarme destes conceptos que eles utilizan. É un imposto que poñen as grandes eléctricas aos autoconsumidores, aos produtores de enerxía solar, e eólica en menor medida. Soamente un dato: en Alemaña neste momento o 50 % da electricidade necesaria é de enerxía solar, o 50 %. A min tamén me parece un dato elevadísimo, por encima da enerxía nuclear. Se en Alemaña teñen enerxía solar nun 50 %, creo que en Galiza, creo que no Estado español, a enerxía solar debería ter futuro. Pero ¿con que se atopou esta enerxía solar?, ¿con que se atoparon as enerxías renovables? Cos intereses dos grandes oligopolios eléctricos, que realmente representan o que significa a palabra oligopolio. Sempre digo que non entendía o significado da palabra ata que comprendín como se quería regular o sistema eléctrico. Iso é verdadeiramente un oligopolio. ¿Que é o que se fai na nova lei do sector eléctrico? Inclúese un artigo polo que se penaliza ou se inviabiliza que calquera persoa particular ou unha pequena empresa poida ter unhas placas solares para a produción, porque non as pode amortizar cos impostos que vai ter que pagar, con ese imposto ao sol. Claro, cando se analiza un pouco o informe da FAES e se ve que as persoas que o configuran son un antigo directivo de Iberdrola e outro de Unión Fenosa, pois dis: ¡home!, moi ecuánime, moi obxectivo, búscanse voces plurais, todas as perspectivas... Tamén unha das frases que máis me gusta é cando din que o problema do autoconsumo non é un problema económico nin tecnolóxico, que é un problema ideolóxico, por iso a tanta xente lle parece adecuado. Evidentemente, é un problema de querer democratizar a enerxía e non estar cativos das grandes eléctricas. Por iso, Iberdrola deixou moi claro que había que crear un imposto, e a partir de aí o ministro Soria, que nun momento prometeu que desenvolvería o balance neto, calou. E neste momento, como xa se explicou antes, está sen regular. Para Galiza iso é un problema tremendo, porque hai moitas empresas, pequenas empresas, relacionadas coa fotovoltaica que pecharon. Realmente hai unha inseguridade moi grande para as persoas que queren colocar unha placa solar. E, claramente, quérese potenciar un modelo, si, quérese potenciar o modelo das grandes eléctricas fronte ao modelo do autoconsumo. E isto é o exemplo máis claro, e supoñemos que ata que pasen as eleccións non vai saír ese real decreto, porque está durmindo o sono dos xustos. De feito, a propia Comisión de Peticións do Parlamento Europeo xa pediu informes ao Goberno español, polo que nos consta, a respecto de qué ocorre coa normativa en autoconsumo. Nós incluímos unha emenda no que é o seu primeiro punto. A Comunidade das Illas Baleares sacou unha liña de subvencións e de apoio ao autoconsumo. Entendemos que, se se fai noutros territorios, é posible facelo en Galiza, por iso cremos que hai que apoiar o autoconsumo. Tamén cremos que hai que ter un marco regulatorio propio respecto do autoconsumo. Xa sei que iso ao Partido Popular non lle interesa, temos debatido aquí sobre transferencias de competencias e marcos regulatorios propios, e é algo absolutamente que non está dentro da ideoloxía do Partido Popular, mais nós volvemos reiterar que sería a solución a este problema. Eu creo que o tema do autoconsumo si que dá para falar de modelos de sociedade. O autoconsumo é moito máis barato, con moitas menos perdas, cunha racionalización do que é a produción e o consumo enerxéticos. ¿Por que se penaliza? Porque se quere seguir alimentando os señores e algunhas señoras que están nos equipos de dirección das grandes eléctricas, que teñen moitos intereses políticos...
Remate, por favor.
...e moitos intereses co Partido Popular. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas. Polo Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, ten a palabra don Antón Sánchez.
En Galiza no ano 2014 instaláronse 14 megavatios de produción eólica. A produción neste país de renovables sufriu un parón derivado da chegada do Partido Popular ao poder en Galiza, e agravado cando este chegou ao Goberno do Estado. Mentres, no resto do mundo hai un espectacular boom histórico. O ano 2014 foi o ano de maior instalación de produción de renovables a nivel mundial. Neste ano, en comparación cos datos que temos neste país, Galicia, cun potencial enorme, tanto coma calquera e máis ca moitos, Alemaña instalou 5.800 megavatios, Suecia, 1.000 megavatios –ten unha poboación de 9 millóns de habitantes–, Dinamarca xa abastece o 39 % da enerxía para consumo doméstico a través da enerxía eólica. Pode o Partido Popular vir aquí a esta tribuna e dedicarse a falar do mal que o fixo o Partido Socialista cando gobernou, ou ben optar por vir aquí e explicar por que en Galicia, tendo máis horas de vento que en calquera outra parte do Estado, tendo tantos ríos como temos, tendo unhas condicións inmellorables para unha xeración distribuída, está totalmente paralizado este sector. Pode optar por enzarzarse nunha estéril pelexa parlamentaria ou pode vir aquí, ser honesto e falar dos problemas das persoas e de como saímos desta situación. E desenvolver un modelo acaído para este país é tan sinxelo como aplicar dous principios moi sinxelos: o sentido común –que tantas veces lle escoitei a Mariano Rajoy dicir o do sentido común– e defender o interese xeral e non actuar en conivencia coas grandes empresas que procuran facer e están a facer un inmenso negocio a custa de todos e todas nós. Sinto discrepar coa señora Adán, pero non é unha discusión ideolóxica. Ideolóxico sería se o Partido Popular defendese as grandes eléctricas porque considerase que é máis eficiente para acadar uns obxectivos. Non o fai por iso, e que me desculpen, pero o modelo no Estado español en cuestión enerxética –e noutras máis, pero en cuestión enerxética– é a corrupción, non é ideolóxico, é a corrupción. É que os gobernos traballan ás ordes das empresas eléctricas e ese modelo non se rompeu, xa vén do réxime franquista e isto é así, é tan claro como iso. Desgraciadamente, isto é o que máis pesa na acción dos gobernos, dos sucesivos gobernos. Tan sinxelo sería aplicar este modelo como aplicar os principios da directiva europea, tan antisistema coma iso. Se nos guiamos polo sentido común, o interese da maioría, non traballamos para as grandes empresas. Se aplicamos os principios recollidos na Directiva europea 72/2009, con base na realidade do noso país, das súas características, de Galiza, o modelo para o noso país ten que ser desenvolver políticas de eficiencia enerxética, redución da dependencia, políticas de fomento das renovables, modelo de xeración distribuída, democratización da enerxía, procedemento administrativo simplificado para as pequenas instalacións de autoconsumo, recuperar os ríos, os montes e o vento, porque son nosos. Para iso é preciso crear un marco normativo que o permita, regular o autoconsumo. Xa o recoñeceu o señor Tahoces, dixo que era necesario. Levamos esperando dous anos, pero hai que regulalo. Non sei por que non se regula. Non se atreven a poñer enriba da mesa o que vostedes realmente queren facer. Pero hai que regular o autoconsumo non de tal xeito que se inviabilice, como o inviabilizaría o borrador presentado polo Goberno do Estado, e regular os procedementos simplificados –non se pode tratar unha gran empresa como unha persoa que quere producir electricidade para a súa pequena empresa, pequena explotación ou para a súa casa–, o libre acceso ás redes, a separación efectiva das actividades de produción, transporte e comercialización, e darlle carpetazo, neste caso en Galicia, a un concurso eólico que está morto e que serve de tapón para outras iniciativas que poderían estar funcionando e creando tecido produtivo. Acaben dunha vez, señores do Partido Popular, coa cruzada contra as renovables. Cuestións que nunca contestará aquí o representante do Partido Popular, que suba hoxe e que as conteste. ¿Por que na reforma do sector eléctrico non se lle toca á sobrerretribución de certas tecnoloxías como a nuclear ou a gran hidráulica? Nunca contestarán iso. Tecnoloxías superamortizadas e que perciben un prezo moi superior ao custo de produción, o que lles proporciona beneficios do 400 % e do 500 %. ¡Iso si que é o superávit tarifario!, o que vostedes lles están retribuíndo ás grandes empresas da nuclear e da hidráulica é o superávit tarifario que levan recibido estas empresas durante moitísimos anos, o que fai que teñan moitísimos máis beneficios que as súas homólogas en Europa, e o que fai que poidan investir e comprar toda Latinoamérica.
Remate, por favor, señor Sánchez.
O modelo de fixación do prezo destas tecnoloxías é o causante desa farsa que é o déficit tarifario. A culpa non é das renovables, o déficit tarifario non existe. Vostedes queren simplemente estar ás ordes das grandes empresas e evitar que moita xente entre no mercado da produción enerxética e quitar consumidores das grandes eléctricas. Pero a pesar da súa cruzada é unha batalla perdida, póñenlle portas ao mar, é inevitable que o futuro sexa ese. O único que están facendo vostedes é...
Moitas grazas, señor Sánchez.
Remato agora.
Non, xa rematou.
O único que están facendo vostedes é retrasar e facer un dano irreparable a moita xente que podería ter emprego e crear riqueza nestes momentos. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas. Polo Grupo Popular, o señor Santos Regueiro.
Grazas, señora presidenta. Señor Losada, acaban de saír os datos da Rede Antipobreza Europea, e mire, no umbral do 2009 a taxa da pobreza en Galicia era do 21,3 % e no ano 2013 a taxa é do 17,2 %.
¡Señora Gallego!
Esas son as políticas que vostedes...
¡Señora Gallego!
...viñeron aplicando durante o Bipartito e estes son os resultados que se obteñen co Goberno de Galicia do Partido Popular [[Aplausos.]] Dito isto, vou falar de electricidade, porque é máis ou menos ao que vin. Teño que dicir que ningunha das fontes de enerxía pode ser cualificada como ideal, pois todos os métodos usados para producir electricidade teñen as súas vantaxes e os seus inconvenientes. Entre estas variedades de fontes de enerxía, resulta razoable pensar que o mix enerxético, formado polos tipos de enerxía que se utilizan, deba ser equilibrado, equilibrado en canto á variedade pero tamén equilibrado en canto ao volume. E neste senso é onde se cometeron os graves erros nos últimos anos, especialmente na última década. Houbo diversos plans de ampliación de instalacións de produción que encareceron o sistema, e cando se encarecía moito limitábase deixándose esa diferenza a deber na conta dos consumidores. O problema, lonxe de ser atallado, no ano 2008 volveuse agravar cun forte impulso ás enerxías inmaturas, como foi a solar fotovoltaica. Concedéronse primas que nalgúns casos teñen chegado a 460 euros/megavatio/hora. É dicir, 9 de dada 10 euros do que custaba esta enerxía pagábanse con primas, e ademais cometeuse o erro de fixar de antemán, a cegas, unha prima que non ía en paralelo con limitar un tope de capacidade a instalar. Como consecuencia, pois, nun só ano instaláronse 3.000 megavatios de fotovoltaica, sete veces máis do obxectivo previsto polo Goberno daquel entonces, e que ían percibir unhas primas de 3.000 millóns de euros ao ano. A friolera, nin máis nin menos, de 75.000 millóns de euros en 25 anos. Se isto non é crear déficit de tarifa, non se entende. Ademais, paralelamente a este incremento de oferta, produciuse unha forte caída da demanda eléctrica debido á crise económica, que agravou considerablemente a situación. Aquí non se apostou polas renovables dun xeito racional con base en criterios como podía ser que o incremento da demanda que se necesitase producir se fixese con enerxías renovables máis eficientes, ou que, segundo fose terminando o período de vida doutras centrais, estas fosen substituídas por parques de enerxías renovables. O que se fixo foi simplemente implantar de maneira masiva enerxías limpas a base de subvencións desmesuradas. Fixéronse plans de expansión a lo grande de instalacións produtoras, pero nunca se fixeron plans de substitución dunhas fontes de enerxía por outras. Isto ocasionou un desequilibrio no sistema en dúas direccións: por un lado encareceu a enerxía a base de subvencións e, por outro, sobredimensionou a capacidade de produción e, por tanto, incrementou os custos da produción, ata tal punto que a día de hoxe en España hai unha enerxía instalada que duplica a demanda. Dito doutro xeito, os consumidores españois teñen que pagar un sistema eléctrico que está dimensionado para subministrar enerxía a dúas españas. Esta débeda económica e esta burbulla no sistema eléctrico está actuando de bloqueo contra a instalación de novas formas de xerar enerxía, como pode ser o autoconsumo nas súas distintas modalidades. E este é o grande problema, e non só as grandes empresas, ás que vostedes sempre lles botan a culpa. O autoconsumo o Goberno da Xunta de Galicia sempre considerou necesario desenrolalo, como un xeito de xeración de enerxía limpa, pasando dun modelo centralizado a un modelo mixto no que convivan grandes centrais de produción con outras pequenas máis preto do consumidor final.
Remate, por favor.
E así llo ten manifestado ao Goberno do Estado en diversas ocasións, pedíndolle o decreto regulador, decreto regulador que non foi capaz de ver a luz co Partido Socialista, porque esta regulación xa debía de figurar no Real decreto 1699/2011.
Remate, por favor.
Sen embargo, só se limitou a regular as condicións técnicas e de solicitude para instalacións de pequena potencia. Tamén recalco que a súa iniciativa con referencia ás peaxes de respaldo, ou sexa, un pago por cubrir os gastos do sistema eléctrico na súa función de respaldo, é unha iniciativa preventiva. Unhas publicacións apuntan a que haberá peaxe de respaldo e outras a que non. Nós facémonos a pregunta: ¿se se está conectado ao sistema, ten que contribuírse ao seu mantemento? ¿Si ou non? Como isto tamén é un conflito de intereses, a resposta vai variar diametralmente segundo quen responda. A estas alturas sospeitamos que o decreto máis xusto sería aquel que deixe satisfeito a todas as partes. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, señor Santos. Polo grupo autor da proposición, ten a palabra o señor Losada. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Señor Fajardo, non lle pedín opinión, deixemos a tarde en paz. Señor Losada, ten vostede a palabra.
Grazas, señora presidenta. Bueno, señora Prado, a verdade é que a miña referencia a Freud se refería exclusivamente a un enfoque metodolóxico sobre a análise da psique humana, pero en todo caso pídolle desculpas se sentiu vostede agredida, digamos. Señor Santos, a ver se é posible entender o da taxa de pobreza, porque non fan falta nin derivadas nin integrais. Mire, trátase dunha porcentaxe sobre a renda media. Polo tanto, se baixa a renda media e ademais se concentra no extremo superior –un feito evidente–, pois a taxa de persoas por debaixo desa renda media aumenta. Insisto, unha integral, unha derivada ou mesmo un desenvolvemento gráfico do problema, calquera dos tres sistemas vale, pero é moi fácil de entender. Xa vin que tampouco o presidente da Xunta o entendeu (Pronúncianse palabras que non se perciben. ¡Eu non sei para que queren tantos asesores! Insisto, insisto, non se poñan nerviosos.
¡Silencio, por favor!
Insisto, insisto, a renda media baixa, e como, ademais, se concentra, a porcentaxe de poboación que está por debaixo desa renda media increméntase [[Murmurios.]] , baixa –perdón–. Así de sencillo, así de sencillo [[Murmurios.]] Non, non, baixa. Está claro, eu lamento non ser licenciado en ciencias exactas, como todas e todos vós. Pero, en todo caso, esa é a razón pola que nas rúas de Galicia hai máis pobres que hai seis anos. E basta con saír ás rúas de Galicia, non fai falta facer nin integrais, nin derivadas, nin declaracións solemnes no banco azul do Parlamento galego. Non fai falta. ¡Home!, señor Santos, paréceme moi ben que fale das primas das fotovoltaicas. É verdade que foron elevadas, moi elevadas, tendo en conta o nivel de desenvolvemento tecnolóxico. Nunca me escoitaría dicir a min aí outra cousa. A min gustaríame que vostede nos falara do eólico, porque é o recurso fundamental desta comunidade autónoma. E vostedes, entre a regulación do Goberno de España e o plan eólico do señor Feijóo, volatilizárono. E a proba de que o volatilizaron está nunha invitación que recibimos supoño que todos os deputados para o día 17 de marzo no concello creo que de Aranga para inaugurar un parque eólico, o primeiro dende o ano 2006, que corresponden ás últimas decisións de Manuel Fraga. Vostedes dinamitaron o plan do Bipartito e enterraron literalmente o sector eólico coa regulación do señor Soria. E diso, señor Santos, lamento que vostede non teña dito nada. Mire, o que si é verdade é que a enerxía no mes de decembro se abaratou un 10 %, é verdade, e o señor Soria dixo que era polas renovables –hemeroteca–. En xaneiro incrementouse un 17 % e o señor Soria dixo que era porque entrou menos en xogo a eólica. Oia, ¿en que quedamos?, ¿encarece ou abarata? É que nolo teñen que explicar.
Remate, señor Losada.
Eu non sei se vostede, pero alguén nolo ten que explicar. Mire, vostede sae aí, cóntanos unha historia absolutamente respectable, pero o certo, señor Santos, é que as tres grandes eléctricas ganaron no ano 2014 7.126 millóns de euros. [[Murmurios.]] E o certo é que a rendibilidade...
Remate, señor Losada, por favor.
...de Endesa foi do 45 % en dividendos sobre o capital, ¡chapeau! Tendo en conta que hai deflación e que os salarios nolos están baixando...
Moitas grazas, señor Losada.
...a min alguén me ten que explicar como se axusta esta cuestión, téñenmo que explicar. Non sei se é unha integral, unha derivada...,
Moitas grazas, señor Losada. Moitas grazas.
...ou un desenvolvemento gráfico, señor Santos.
Suspendemos a sesión ata mañá. Boa noite e moitas grazas.