Türkiye Büyük Millet Meclisinin 109’uncu Birleşimini açıyorum. Toplantı yeter sayısı vardır, görüşmelere başlıyoruz. Gündeme geçmeden önce 3 sayın milletvekiline gündem dışı söz vereceğim. Gündem dışı ilk söz, emeklilerin sorunları hakkında söz isteyen Adana Milletvekili İsmail Koncuk. Buyurun Sayın Koncuk.
Yarın Emekliler Günü, bütün emeklilerimizin Emekliler Günü’nü kutluyorum, hayırlı uğurlu olmasını Yüce Allah’tan niyaz ediyorum. Tabii, bizim Adana’da bir laf var: “Kuru kuruya gadanalım.” derler, sizde de söylerler muhtemelen “Kuru kuruya gadanalım.” Hükûmet de maalesef, emeklileri zaman zaman gündeme getirir, bir şeyler verdiğini söyler ama gerçek hiç de öyle değildir. Bakın, burada emeklilerin ekonomik durumlarının düzeltilmesi için defalarca teklif verildi, ben de intibak yasa teklifi vermiştim ki intibak yasa teklifini düzeltmek hem iktidar olmanın gereği hem aklın hem vicdanın gereği. Neydi, tekrar hatırlatmak istiyorum: 2000’den önce emekli olanlar farklı maaş sistemine tabi, 2000-2008 arasında emekli olanlar farklı bir maaş sistemine tabi, 2008’den sonra emekli olanlar farklı maaş alıyorlar. Şimdi böyle bir karmaşa var, iktidar bu karmaşayı seyrediyor ama düzeltmek adına hiçbir adım atmadı ve burada İYİ Parti olarak verdiğimiz kanun teklifini de maalesef, iktidar partisi milletvekilleri reddettiler ki yaklaşık 7 milyon insanı, emekli, dul ve yetimleri ilgilendiren bir kanun teklifi olmasına rağmen elinizi vicdanınıza koymadan maalesef reddettiniz ve bu karmaşa hâlâ devam ediyor. Bakın, yarın, Kurban Bayramı’nı kutlayacağız, emeklilerimize yine emekli ikramiyesi verilecek yani yaklaşık 13 milyon emekli 1.100 TL bayram ikramiyesi alacak. Bayram ikramiyesi uygulaması 2018 yılında çıkarıldı, çok doğru ve geç atılmış bir adımdı; 1.000 olarak çıkmıştı Sayın milletvekilleri, 1.000 lira olarak. Bakın, o günkü 1.000 liranın bugünkü alım gücü 250 TL civarında. 1.000 lirayla, 2018 yılında bir kurban alabilen emekli, bugün bir kurbanın bir budunu ancak alabiliyor ve sadece 100 lira zam yaptınız; bakın, 100 lira. Bekliyoruz İYİ Parti olarak… Sayın Cumhurbaşkanı geçtiğimiz pazartesi günü yapılan Bakanlar Kurulu toplantısında bir açıklama yapar, en azından, emeklilerimize verilen bayram ikramiyesinin bir küçükbaş kurban almaya yeter seviyeye çıkarılması konusunda bir açıklama yapar diye bekledi bütün emeklilerimiz ama ses yok; 1.100 TL. Yahu, 2018 yılında 1.000 lira olan parayı aradan geçen dört yılda 100 TL artırmak hangi akla, hangi vicdana sığar; bunu kabul edebilmek mümkün değildir. Bir de emekli olamayanlar var sayın iktidar partisi milletvekilleri, değerli AK PARTİ’liler, emekli olamayanlar var. Onunla ilgili de burada kanun teklifi verdik; 70 yaşına gelmiş “Hâlâ torunumun, kızımın, oğlumun verdiği harçlıkla geçimimi sürdürüyorum.” diyen, emekli olamayan BAĞ-KUR tescil mağdurları ve bu teklifimizi de reddettiniz maalesef. Emeklilerimiz halk ekmek büfelerinde ucuz ekmek almak için sıra beklerken, pazara gidip boş fileyle dönerken hiç mi vicdanınız sızlamıyor ya? “Emekliler için bir adım atalım, onları insanca yaşam seviyesine getirelim.” diye hiç mi akıl etmiyorsunuz, hiç mi düşünmüyorsunuz?
2.500 lira verdiğiniz emekli maaşını 3.000 TL’ye çıkarsanız ne olur ya? Dün su faturası geldi, şöyle baktım, 268 lira. Ben milletvekili olarak ödüyorum, sıkıntı yok, bunu emekli de ödüyor, telefonunu ödüyor, ev kiralıksa zaten 2.000 liradan aşağı bir ev bulabilmeniz mümkün değil; ya, bu emeklilerimiz nasıl yaşıyor? Bu 13 milyon insan ne yapıyor? Bunlara bizim vefa borcumuz var. Yani o ekmek büfesinin önünde yağmurda sıra bekleyip “1 lira kârım olsun.” diye sıra bekleyen emeklimizin hali pür melalini görmeyen iktidarın neyin iktidarı olduğunu, kime hizmet ettiğini millet olarak görüyoruz, seyrediyoruz. Saygılar sunarım.
Teşekkür ederim Başkanım. Ülkemizdeki en adaletsiz ve hakkaniyetsiz uygulamalardan biri şehit ve gazi maaşlarıdır. 2007 yılında yapılan değişiklikle şeref aylığı alan ancak hiçbir sosyal güvencesi olmayan ve bir işte çalışmayana net asgari ücret tutarında maaş bağlanması kararı alınmıştır. Ne yazık ki vergi ödeyen diğer gazilere aynı miktarda maaş bağlanmamaktadır, gazi maaşlarının eşitlenmesi zaruridir. Kıbrıs gazi çocuklarına iş imkânı verilmemektedir, muharip gazilere faizsiz konut kredisi ve yeşil pasaport hakkı verilmelidir. Yakın bir zamanda Şırnak’a gittim. Burada oğlunu 1994’te PKK’ya şehit vermiş Sekine anayla konuştum. Şehit maaşının 2.200 lira olduğunu, enflasyon karşısında eriyen bu paranın ihtiyaçlarını gideremediğini üzülerek anlattı. 15 Temmuz sonrası askerî hastaneleri, GATA’yı kapattınız, 100 yıllık bir deneyimi yerle bir ettiniz ama sivil hastaneler asker yaralanmalarında, uzuv kaybında ağır…
Buyurun Sayın Tokdemir.
Evet, bugün 29 Haziran bundan seksen üç yıl önce Türkiye Cumhuriyeti devletinin kuruluşunun üzerinden on sekiz yıl geçmesine rağmen Fransız işgaline karşı mücadele etmiş Hatay'ın bir vekili olmanın haklı gururunu yaşıyorum çünkü Hatay devletini de kurmuştu, bayrağı da vardı, istiklal marşı da vardı, 40 kişilik Meclisi de vardı. Fakat Hataylılar devlet olmayı elinin tersiyle itip aziz Türk milletinin bir bireyi, Türkiye Cumhuriyeti devletinin bir vilayeti olmayı istedi çünkü “Kırk asırlık Türk yurdu düşman elinde esir kalamaz.” diyen Büyük Önder Atatürk'ün o askeri ve siyasi dehası Hatay'ın üzerindeydi. Hatay onun akabinde Türkiye Cumhuriyeti devletinin 67’nci vilayeti olarak o günden bugüne kadar devletine, milletine bağlı ve o 40 kişilik Hatay Meclisinde Hatay'ın tüm desenleri, tüm farklı etnik yapısında olan insanlar bir aradaydı. (CHP sıralarından alkışlar) Çünkü Hatay bir medeniyetler şehridir, bir hoşgörü şehridir. Hataylı omurgası millî insanlardan oluşan… Bugün de 1 milyon 670 bin Hataylı 500 bin Suriyeli sığınmacıyı misafir ediyor. Bizlerin, Hataylılar olarak, demografik yapımızın sıkıntıya girdiğinden dolayı itirazlarımız var. Hatay Büyükşehri 1 milyon 670 bin kendi nüfusuna, 500 bin Suriyeli sığınmacıya su yetiştiremiyor. Buradan iktidara sesleniyoruz, Hatay’da Karaçay Barajı’nın dışında içme suyu barajımız yok. Yer altı sularıyla bu kadar nüfusa su yetiştiren bir Büyükşehir Belediye Başkanı itirazlarını seslendiriyor. Bugün, yer altı kuyularıyla, derin kuyulardan yüksek elektrik faturalarıyla boğuşan bir belediye, her şeye zam yapan fakat girdilerin maliyetleri karşısında suya güncelleme yapan belediyede meclis çoğunluklarına güvenerek, maalesef, indirim talepleri var. Bugün, Hatay’da yerelde iktidarız. Hatay, UNESCO tarafından tescillenmiş bir gastronomi şehridir. Hatay, dünyanın 3’üncü büyük organizasyonu olan bir EXPO şehridir. Bugün HADO’yla uluslararası feribot seferlerimiz başlamıştır. Hatayspor’la Hatay önemli bir spor kenti olmuştur. Yirmi yıldır iktidarın eksiklerini ve yapamadıklarını da sıralamak isterim. Hatay hakkını istiyor; Hatay, vergi verme oranında Türkiye'de 7’nci sırada, vergi tahsilatı olarak da 5’inci sıradayız fakat hizmet alma noktasında sondan 7’nci sıradayız. Hatay hakkını istiyor; Hatay 40 veriyor, genel bütçeden 1 alıyor. Hatay’da ulaşım, otoban Belen’de bitiyor, Belen’den aşağı ne şehir merkezine ne ovaya ulaşılamıyor. İlçeler arasındaki yollar Uzun Ali türküsüne döndü, bir türlü bitmiyor. Yıllardır konuşulan Amanos tüneli maalesef bu yıl da konuşuluyor, daha bir temeli atılamadı. Uçak seferlerimiz yetersiz. (CHP sıralarından alkışlar) “Hızlı tren güney koridoru” deniliyor, Hatay’a uğramıyor. Tarımda çiftçilerimiz perişan. “Reyhanlı’da bir baraj yapıldı.” denildi. Buradan, kürsüden de defaatle dile getirdim, orada, o barajdan faydalanan bir çiftçi maalesef yok. Tarımsal sulamada çiftçilerimiz derin kuyularla elektrik faturaları karşısında ezim ezim eziliyor. Yıllar önce İskenderun serbest bölge ilan edilmiş fakat bu mevcut iktidar yirmi yıldır İskenderun’u serbest bölge yapamamıştır.
Hatay da 5’inci teşvik bölgesine girsin diye Hataylı 500 bin insan imza topladık. Hatay’ın birkaç ilçesi 5’inci teşvik bölgesine girdi. Bugün Kırıkhan ilçemiz, büyük bir ilçemiz, organize sanayi bölgesi de yapılıyor fakat 5’inci teşvik bölgesinde değil. 500 bin Suriyeli sığınmacı kardeşimiz, bunlar bizim demografik yapımızı etkiliyor. Biz ırkçı bir parti değiliz, ırkçı bir söylem içerisinde olamayız fakat bu kardeşlerimiz birçok ilçemizde eğitimde entegrasyona tabi tutuldu, olan hem bizim çocuklarımıza oluyor hem bu Suriyeli sığınmacılarımıza oluyor. Eğitimde birkaç ilçemizin bir nesli kayboldu, üzülerek söylüyorum. 160 bin nüfuslu bir Defne ilçemiz var, bir tek suçu, Cumhuriyet Halk Partisine yüksek oranda oy vermek. 160 bin nüfuslu Defne’mizde hastanemiz yok.
Buyurun Sayın Şeker.
Saygıdeğer milletvekilleri, Kocaeli İzmit’in kurtuluşunun 101’inci yıl dönümü nedeniyle söz almış bulunmaktayım. Gazi Meclisi ve ekranları başında bizleri izleyen aziz milletimi saygıyla hürmetle selamlıyorum. Değerli milletvekilleri, Kocaeli, tarih öncesine, Nikomedia Dönemi’ne, Roma-Bizans Dönemi’ne, Selçuklu Dönemi’ne, Osmanlı Dönemi’ne ve son olarak da Cumhuriyet Dönemi’ne ev sahipliği yapan kadim bir kenttir. Kocaeli, 1078 yılında Selçuklular tarafından Türk egemenliğine, 1337 tarihinde de Osman Bey tarafından Osmanlı topraklarına katılır. Önce “İznikmid” sonra “İzmit”... Daha sonra da Orhan Gazi, bu bölgeye akınlar düzenleyerek fetheden, fetihler yapan Akça Koca’nın adına atfen İstanbul Boğazı’ndan Düzce Melen Çayı’na kadar olan bütün bölgeye “Koca İli Sancağı” adını verir. Maalesef, 14 Kasım 1918 yılında İngilizler tarafından İzmit işgal edilir. Milletimizin vatanseverliği ve bağımsız yaşama iradesiyle, en değerli hazinemiz olan cennet vatanımızı düşman işgalinden kurtarmak için Atatürk’ün liderliğinde başlatılan millî mücadeleyle Kocaeli İzmit 28 Haziran 1921 tarihinde düşman işgalinden kurtarılır. Sivas Kongre’sinde Atatürk’ten izin alarak 300 kişilik birliğiyle birlikte İzmit'in kurtuluşuna katılmak için Kocaeli merkezde Taşköprü, Arpalıkihsaniye, Bahçecik, Yeniköy, Servetiye, Kaynarca ve Fındıkkale civarlarında Yunanlılara karşı mücadele eden İstiklal Savaşı'nın kahraman kadınlarından Erzurumlu Fatma Seher ile Yahya Kaptan, İpsiz Recep, Ahmet Fuat Kocaeli bölgesinde büyük başarılara imza atan kahramanlarımızdır; mekânları cennet olsun. Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; İzmit'in kurtuluşu millî mücadelemizin önemli bir kilometre taşıdır. 16 Ocak 1923'te Atatürk ilk ve tek basın toplantısını Kocaeli İzmit'te yaparak cumhuriyetin kurulma fikrini de burada paylaşır, Türkiye Cumhuriyeti devletinin yol haritası burada çizilir. Kocaeli, geçmişte olduğu gibi bugün de güçlü sanayisiyle, ticaretiyle, ekonomisiyle, istihdamıyla, üretimiyle, ihracatıyla, üniversiteleriyle ve tüm ulusal ve uluslararası ulaşım ağlarının düğüm noktası konumunda olmasıyla ülkemizin toplar ve atardamar misyonunu üstlenmiştir. Değerli milletvekilleri, Kocaeli, iller arasında ülke bütçesine katkı ve ihracatta ilk 3'te, vergi tahakkuku ve tahsilatta ilk sıralarda yer almaktadır; kaliteli ve katma değeri yüksek mal üreterek Türkiye'nin en büyük ihracat yapan ülkelerden biri olması vizyonuna da destek ve katkı sağlamaktadır. Bu vesileyle, üretim yapan, yatırım yapan, istihdam sağlayan tüm sanayicilerimizi ve iş insanlarını tebrik ediyor, çalışanlarını kutluyorum. Saygıdeğer milletvekilleri, AK PARTİ yerel yönetimlerinin 2004’te Kocaeli’de göreve gelmesiyle yaptıkları alt ve üstyapı yatırımları ve Hükûmetimizin yapmış olduğu yatırımlarla artık Kocaeli, sanayi kentinin yanında turizm ve kültür kenti olma yolunda da emin adımlarla ilerlemektedir. Ekonomisiyle, tarihiyle, kültürel değerleriyle ülkemizin göz bebeği olan Kocaeli’mizi, şehitlerimizin kanlarıyla yoğrulmuş ülkemizi müreffeh geleceğe taşımak hepimizin en önemli görevlerindendir. Bu vesileyle, en değerli hazinemiz olan bu cennet vatanı bizlere yurt kılan başta Mustafa Kemal Atatürk’ü, Kazım Karabekir’i, Fevzi Çakmak’ı, Millî Mücadele kahramanlarımızı ve aziz şehitlerimizi rahmetle, gazilerimizi şükranla anıyorum. 28 Haziran Kocaeli İzmit’in düşman işgalinden kurtuluşunu kutluyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Sayın Çelebi…
Teşekkürler Sayın Başkan. 26-30 Haziran Özel Güvenlik Görevlileri Haftası’ndayız, kutluyorum. Bugün ülkemizde 350 bini aşkın özel güvenlik görevlimiz esnek ve güvencesiz çalışmanın en ağır koşullarına muhataptır. Bir: Maaş, özlük hakları, çalışma şartları ve risk tazminatları iyileştirilmelidir. İki: Görev tanımı dışında çalıştırılmaları engellenmelidir. Üç: Yıpranma hakkı, ödüllendirme, şehit ve gazilik talepleri karşılanmalıdır. Dört: Onlara yönelik yeni bir işçi sağlığı ve iş güvenliği düzenlemesi yapılmalıdır. Beş: Adli vakalarda avukat desteği verilmelidir. Altı: Taşeronda değil, çalıştıkları kurum bünyesinde istihdam edilmelidirler. Yedi: Belediye şirketlerine geçen özel güvenliklerimizin iş kollarının belirsizliği giderilmelidir. “Özel güvenlik her yerde, görmezden gelme!” diyorum, yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.
Sayın Sazak…
Teşekkürler Başkanım. Türk sinemasının değerli ismi, Eskişehirli hemşehrim Cüneyt Arkın’a Allah’tan rahmet; ailesine, sevenlerine sabırlar dilerim. Türk sinemasının başı sağ olsun. Cüneyt Arkın, oynamış olduğu filmlerde, Türk tarihinin önemli kahramanlarını gençliğe sevdirmiş; sadece sinemada değil, yaşadığı hayatta da duruşuyla takdir toplamıştır. Ruhu şad, mekânı cennet olsun.
Sayın Aycan…
Sayın Başkan, şehirlerimiz büyümektedir; bu nedenle de yeni imar planlarına, imar bölgelerine ihtiyaç doğmaktadır. Sağlıklı şehirleşme, imar planı doğrultusunda alt yapısı tamamlanarak yeni imar bölgeleri oluşturmaktan geçmektedir; kentsel dönüşüm, sağlıklı şehirleşme ve güvenli bina için de buna ihtiyaç vardır. Şehrim Kahramanmaraş’ın merkezi de konut ihtiyacı açısından tıkanmıştır, yeni imar planına ihtiyacı vardır. Güneyi tarım arazileridir; buralara zarar vermemek, imara kapamak gerekmektedir. Diğer taraftan, eski mahallelerde kentsel dönüşüm zorunlu hâle gelmiştir; bu nedenle, eski mahallelerde, özellikle Dulkadiroğlu bölgesinde kentsel dönüşümün teşvik edilmesi, kart sayısının 2’den 4’e hatta 6 veya 8 katlara çıkarılması gerekmektedir. Kahramanmaraş’ta kentsel dönüşüm teşvik edilmelidir; böylece, yeniden şehirleşme sağlanmalıdır; böylece, şehrin merkezinde konut ihtiyacı karşılanmış olacaktır. Saygılarımla.
Sayın Karaduman…
Sayın Başkanım, Mısır’da Müslüman Kardeşler mensubu 10 kişi hakkında verilen idam cezası kardeş Mısır halkı adına üzüntümüzü ve endişemizi artırmıştır. Uluslararası hukuku hiçe sayan bu kararlar insanlık tarihine kara birer leke olarak geçecektir. Bu haksız uygulamalara imza atanlar tarih önünde ve insanlık vicdanında mahkûm ve mahcup olacaklardır. Alınan bu kararları şiddetle kınıyor, Mısır yönetimini bu yanlış tutum ve davranışlardan vazgeçmeye çağırıyorum. 1995 yılında Erbakan Hocamız nasıl ki bir heyeti Mısır'a göndererek idam kararını iptal ettirdiyse bugün de bunu yapmak Türkiye olarak bizim temel sorumluluğumuzdur. Bu haksız uygulamalara son vermek üzere, Türkiye başta olmak üzere bütün İslam ülkelerini ve uluslararası camiayı göreve davet ediyorum.
Sayın Kılavuz…
Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım. Mersin'imiz nice ulusal ve uluslararası spor organizasyonlarına ev sahipliği yapan, köklü kulüpleri bünyesinde barındıran, birçok spor faaliyetlerinin icra edildiği Türkiye'nin önde gelen spor kentlerinden biridir. Böylesi büyük bir anlam ihtiva eden şehrimizde Gençlik ve Spor Bakanımız Sayın Mehmet Muharrem Kasapoğlu’nun ve Bakanlığımızın lider ülke Türkiye idealizminin mimarı, ümidimiz ve yarınlarımızın teminatı olan gençlerimize yönelik yaptığı yatırımlar oldukça memnuniyet verici ve sevindiricidir. Bu kapsamda Sayın Bakanımızın açılışını gerçekleştirdiği Genç Ofis’in, Akkum Gençlik Kampı’nın Mersin’imize ve Mersinli hemşehrilerimize hayırlı olmasını diliyorum. Sayın Bakanımıza ve Gençlik ve Spor İl Müdürlüğümüz Ökkeş Demir’e sonsuz teşekkürlerimi ve tebriklerimi sunuyorum. Saygılar sunuyorum.
Sayın Taşkın…
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Küresel ekonomide yaşanan dalgalanma tüm boyutlarıyla etkisini sürdürürken Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın güçlü liderliğinde Türkiye ekonomi programını başarıyla sürdürüyor. Büyüme kesintisiz devam etmekte, turizm toparlanmakta, tarımda iyi bir sezon yaşanmaktadır, sanayimiz harıl harıl çalışmakta, savunma sanayimiz katlanarak gelişmektedir. Bir kısım mandacı siyasetçi ve iktisatçının faiz üzerinden Türkiye aleyhine yaptıkları kara propaganda aslında tespitlerini değil, temennilerini dile getirmektedir. AK PARTİ’nin iktidara geldiği 2002 yılında toplanan her 100 liranın 86 lirası faize gidiyordu, bugün toplanan 100 liranın 15 lirası faiz ödemesinde kullanılmaktadır. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın güçlü liderliğinde amacımız, hiçbir çalışanımızın ve emeklimizin hayat pahalılığı altında ezilmesine müsaade etmemektir diyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Sayın Çakır...
Sayın Başkan, uyuşturucu kullanımı toplumların bugününü ve geleceğini tehdit eden, maddi, manevi pek çok zarara sebebiyet veren dünyanın en önemli sorunlarından biridir. Uyuşturucu sadece kullanıcının sorunu olmayıp kişinin ailesini, çevresini ve toplumun tamamını etkileyen sosyal, hukuki, ekonomik zararları da beraberinde getirir. 26 Haziran tarihi Uyuşturucuyla Mücadele Günü olarak kabul edilmiş; arzla mücadelede, taleple mücadelede toplumun duyarlı her bir ferdinin üzerine düşeni yapması ve bu mücadelede başarıya ulaşılması için birlikte hareket edilmesi bir mecburiyettir. Bu alanda yapılan çalışmaları takdir etmekle birlikte önümüzde çok uzun bir yol olduğu aşikârdır. Hedef kitlelerin bilinçlendirilmesinin yanında tedavi ve iyileştirme çalışmaları, rehabilitasyon ve sosyal uyumun sağlanması başlı başına bir gayreti gerektirmektedir. Değişen şartlara bağlı olarak toplumsal bir mücadele verilerek uyuşturucu belasını yok etme, engelleme azmi geleceğin ihyası, inşası olacaktır diyor, Genel Kurulu ve milletimizi saygıyla selamlıyorum.
Sayın Güzelmansur...
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Hatay’da HATSU içme suyunu maliyetinin neredeyse üçte 1’ini fiyatına satıyor. Elektrik, akaryakıt, içme suyu hizmetlerinde kullanılan boruların fiyatlarında 2-3 kat artış meydana gelmesiyle Hatay’da içme suyunun ton maliyeti 12 liraya kadar çıktı ancak Hatay'da HATSU suyu 4,88 liraya satıyor. Bu satış fiyatıyla Hatay 30 büyükşehir belediyesi arasında suyu en ucuza satan 2’nci belediyedir. Buradan maliyeti göz ardı ederek suda indirim için çoğunluğu kullanan, HATSU’nun zam talebini reddeden Cumhur İttifakı üyelerine sesleniyorum: İndirim yapmak, zam yapmamak konusundaki marifetlerinizi akaryakıtta, elektrikte kullanın, Hatay'a içme suyu barajı yapın. Bunlara zam gelmesin, HATSU da suya zam yapmak zorunda kalmasın. HATSU zarar etmeye devam ederse Hatay susuz kalır. Teşekkür ederim.
Sayın Arslan…
Teşekkürler Sayın Başkan. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın güçlü liderliğinde Türkiye son bir yılda pandemiye, yanı başımızdaki savaşlara, tedarik zincirindeki tıkanmalara, küresel enflasyona ve belirsizliklere rağmen ekonomik yönüyle büyümeye, istihdam imkânları oluşturmaya ve ihracatta rekorlar kırmaya devam ediyor; tarımdan tekstile, madencilikten savunmaya, her alanda üretim parolasıyla ilerlemeye devam ediyor. 2022’nin daha ilk beş ayında rekor kıran ihracatımız bir yılda 242 milyar doları aştı. Cumhuriyet tarihinde ilk defa rekor kıran ihracatımız, bir yılda 242 milyar doları aştı, dünya ihracatı içerisinde ilk defa yüzde 1 payın üzerine çıktı. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın güçlü liderliğinde Türkiye emin adımlarla yeni yüzyıla bölgesel ve küresel bir güç olarak girme yolunda her alanda üretmeye devam ediyor.
Teşekkür ederim Başkanım. 2022 yılı itibarıyla AK PARTİ Hükûmetinin lideri Recep Tayyip Erdoğan önderliğinde gerçekleştirdiği çalışmaları anlatmaya devam ediyorum. İstanbul Eğitim Yatırımları Toplu Açılış Töreni’ni gerçekleştirdik. 2019 ile 2022 tarihleri arasında inşası tamamlanan toplam 122 okulumuzu İstanbul halkına hizmete sunduk. Eğitim kurumlarımızın 5’i özel eğitim uygulama okulu, 2’si bilim sanat merkezi, 3’ü halk eğitim merkezi ve akşam sanat okulu, 2’si güzel sanatlar lisesi olarak hizmet vermektedir. Böylece, iki buçuk yıl gibi kısa sürede 3.157 dersliğe sahip 122 modern eğitim tesisini İstanbul’a kazandırdık ve milletimizin hizmetine sunduk. “İşimiz hizmet, gücümüz millet.” diyen AK PARTİ lideri Recep Tayyip Erdoğan’la hizmet maraton koşusuna devam.
Sayın Sümer…
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Adana’da basına yansıyan, doktorlarımızın ciddi şikâyetleri var. “Arapça öğrenmemiz konusunda sürekli bir baskı görüyoruz. Gelen Suriyeli hastalar Arapça bilmediğimiz için bizlere sorun çıkarıyor. Bir de hastanede çalışan Suriyeli doktorlarımız oldu, onlarla da ciddi sorunlar yaşıyoruz. Her 10 doğumun 8’i Suriyeli ayrıca erkeklerin çok eşli olması ciddi sorunlar yaratıyor.” Bu konuda ciddi anlamda şikâyetlerini dile getiriyorlar. Başta sınır illerimiz ve Adana olmak üzere şehirlerimizde her geçen gün demografik yapı bozuluyor. Mahalle kültürünün değişmesi bir yana artık doktorlarımız, öğretmenlerimiz, kamu görevlilerimiz farklı muamele görmeye başladı. Adli vakaların büyük çoğunluğu sığınmacı ve Afgan mültecilerden oluşuyor. İktidar yetkililerine sesleniyorum: Bir an önce gerekli önlemlerin alınması gerekiyor. Teşekkür ediyorum.
Sayın Zeybek…
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Fatih Belediyesinin Karagümrük’te kamulaştırma kararı aldığı 7.660 metrekare bir ilaç fabrikasına ait arsa için 50 milyon TL kamulaştırma bedeli ortaya çıkmıştır. Hazineye ait Sarıyer Uskumruköy Mahallesi’nde 8.903 metrekare villa imarlı arsaya 20 tane villa yapılacak ve toplam satış değeri 130 milyon TL -piyasa fiyatı- olan arsa da 50 milyon TL’yle trampada kullanılmaktadır. Şimdi buradan soruyorum: Hazinenin 80 milyon TL’lik kaybının hesabını kim verecek? Tanesi 20 milyon TL’den satılan villaların yapılmasının arkasında kim vardır? İstanbul parsel parsel satılmaya devam ediyor. Siz de buna seyirci kalacak mısınız? Teşekkür ederim.
Sayın Antmen…
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Gazeteci Cem Özkeskin tarafından açıklanan, Mersin Sulama Kooperatifleri Birliği Başkanı Ersin Akdoğan’ın, dönemin bakanının talimatıyla, güya “126 Mersin köyüne sulama borusu döşeyeceğim.” diyerek 250 şirketten ihale yapmak adına teminat topladığı ve bu anlamda toplamda 3 milyar 301 milyon 227 bin lira dolandırdığı iddia edilmiş ve bu iddia nedeniyle de tutuklanmıştır. Bilirkişi raporu, savcılığa verilen bilirkişi raporu incelendiğinde ise Mersin dışından bir AKP milletvekiline 490 bin lira havale yapıldığı görülmektedir. İddia o dur ki böyle bir havale vardır. Ben bu dolandırıcılığı ve bu iddiaları kamuoyunun görüşlerine, takdirlerine arz ediyorum. Teşekkür ederim.
Sayın Özkan…
Teşekkürler Sayın Başkan. Türkiye, 2002’den bu yana, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde her alanda büyük bir ivmeyi yakaladığı gibi, gençlik yatırımları, gençlik çalışmaları, spor devrimleriyle de bu alanda en güçlü kazanımları gerçekleştirdi. Spor şehri Mersin’imizde Gençlik ve Spor Bakanımız Sayın Mehmet Kasapoğlu’nun teşrifleriyle Akkum kampımızın açılışını gerçekleştirdik. Yarınlarımızın teminatı gençlerimize hayırlı olmasını temenni ediyorum. Üretimin, eser ve hizmet siyasetini öncelikli olarak en çok gençler için olduğuna inanıyor, gençlerimizi bugünlerimiz ve yarınlarımız için daha güçlü, daha donanımlı kılma çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Gençler neredeyse biz tüm imkânlarımızla onların yanında, onlarla beraber olmaya devam edeceğiz diyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Sayın Erel…
Teşekkürler Başkanım. Kurban Bayramı’na sayılı günler kaldı. Dar gelirli vatandaşlarımız bu yılki Kurban Bayramı’na da maalesef buruk girecek. Vatandaşlarımız ne memleketine gidebiliyor ne de kurban kesebiliyor. Vatandaşımız aracına yakıt alamıyor çünkü yakıta her gün zam geliyor; aslında her gün her şeye zam geliyor. Vatandaşın cebi delik, cepkeni delik. Kendi arabasıyla değil de toplu ulaşımla memleketine gitmeye kalksa otobüs, tren, uçak biletleri cep yakıyor, boyun büküyor. Bayram öncesi, en azından emeklilere verilen bayram ikramiyelerini asgari ücret tutarına çekerek, asgari ücrete de gerekli zammı yaparak vatandaşımıza bir nefes aldırabiliriz. Bu konuda atılacak adımları destekleyeceğiz diyor, yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.
Sayın Erbay…
Teşekkür ediyorum Sayın Başkan. Geçen hafta yine Muğla’mızda bir yangın felaketiyle karşı karşıya kaldık. Tüm Marmarisli ve Muğlalı hemşehrilerime bir kez daha geçmiş olsun dilemek istiyorum. Yangın söndürme faaliyetinde aktif olarak çalışan orman teşkilatımıza, belediye çalışanlarımıza, halkımıza, gönüllülerimize de çok teşekkür ediyorum. Geçen sene, ülkemizde toplamda 118 bin hektar alanımız yandı. Muğla’da 70 bin hektar, dört günlük Marmaris yangınında da yine 4.500 hektar alanımızı maalesef kaybettik. Bu da gösteriyor ki yine ders almamışız, etkin müdahale edemiyoruz, önceden tedbir almıyoruz, emniyet şeritlerini açmıyoruz. En önemlisi de bu felaketler devam ederken doğru bilgi vermiyoruz. Dün Yavuz Vekilim söyledi: “Yangın sekizi iki geçe çıktı.” Ama Sayın Cumhurbaşkanı geldiğinde -ya ona yanlış bilgi verdiler ya da bilemiyorum nasıl tercih edildi- 2 uçak, 3 helikopterle ilk gün müdahale edildiğini söyledi. Maalesef, kesinlikle doğru bilgi değildir. Tüm bu olumsuzluklara rağmen cennet Muğla’mız ve Marmaris’imiz tüm misafirlerimizi ağırlamaya hazırdır.
Sayın Gündoğdu...
Teşekkür ediyorum Sayın Başkan. Her mevsim doğanın çetin şartlarıyla mücadele eden, ormanların içinde şehirlerden uzakta yaşam savaşı veren orman köylüsü millî gelirden en az pay alan kesimdir. Kırklareli ve çevresinde ormanlarımızın bekçisi, koruyucusu ve değer yaratanları olan orman köylümüz bir yandan ağır ve riskli iş yaparken bir yandan da girdi fiyatlarındaki fahiş artışlar nedeniyle ciddi sıkıntılar yaşamaktadır. Sahipsiz bırakılan orman köylüsü yaşam alanlarını terk etmeye başlamıştır. Kar, kış, yağmur, fırtına demeden üç yüz altmış beş gün yirmi dört saat ormanlarda yaşayan, ormanı yaşatan orman köylümüze orman ürünlerinin satışından mutlaka pay verilmelidir, vahidi fiyatları da en kısa sürede günün şartlarına göre yeniden düzenlenmelidir. Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.
Sayın Gürer...
Teşekkürler Sayın Başkan. Yoksulluk sınırı 4 kişilik bir aile için 20 bin lirayı aşmış, açlık sınırı 7 bin liraya dayanmıştır. Yokluk, yoksulluk yaygınlaşmaktadır. Bu nedenle en düşük emekli aylığı asgari ücrete endekslenmelidir. Emekli bayram ikramiyesi asgari ücret düzeyinde olmalıdır, emekli intibak düzenlemesi bir an önce yapılmalıdır. Aylık bağlama oranı katsayısı yüzde 35’ten yüzde 70’e çıkarılmalıdır. Evi kira olan emekliye kira yardımı sağlanmalıdır. İlaç katkı payı kaldırılmalıdır. Emeklilikte yaşa takılanların gasbedilen hakları iade edilmelidir. Tüm taşeron firmada kalan emekçiler kurum kadrosuna alınmalıdır. Memur işçi maaşları gerçek enflasyona uyarlı ücret artışı yapılmalıdır. Her kesim sıkıntı içindedir, iktidar bunlara duyarsız kalmaktadır. Emekliye hak ettiği artış bir an önce sağlanmalıdır. Teşekkür ediyorum Başkanım.
Sayın Arkaz…
Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım. Şeref ve fedakârlıklarla dolu geçmişiyle gücünü yasalardan, desteğini aziz milletimizden alan Türk Kara Kuvvetleri, başarılarıyla her daim milletimizin gurur ve güven kaynağı olmuştur. Türk Silahlı Kuvvetleri her daim dünya tarihinde büyük kahramanlıklara adını yazdırmış, milletimizin gönlünde taht kurmuştur. Bu vesileyle Metehan tarafından milattan önce 209’da temelleri atılan Kara Kuvvetlerimizin kuruluşunun 2.231’inci yıl dönümünü kutluyorum. Kahraman Mehmetçik’lerimize teşekkür ediyor, başarılar diliyorum. Vatan uğrunda hayatını kaybeden aziz şehitlerimizi rahmetle anıyorum, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. Teşekkür ederim.
Sayın Tığlı…
Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım. Sel felaketleri ve taşkınların artacağını bilim insanları her fırsatta dile getirmekte ve Hükûmeti acil eylem planları için uyarmaktadırlar. Ülkemizde ve Giresun’da doğal dere yataklarına 9 bine yakın taşkın koruma tesisi inşa eden DSİ’nin ne selleri ne de taşkınları önleyemediği Batı Karadeniz’de yaşanan sel felaketlerinde bir kez daha görülmüştür. DSİ’nin Giresun’da dere yataklarına yaptığı yapılarla taşkınları önleyemediği görülmektedir. Avrupa ve Amerika dâhil birçok ülke nehirleri ve dere yataklarını eski hâline getiren, doğal akışına bırakan projeler yapmakta ve bunda başarılı olmaktadırlar. Türkiye de bu bilgiler ve bilimin ışığında hareket ederek bu yeni yaklaşımın izinden gitmelidir. Giresun’da tüm dere yataklarının ıslahının bilimsel yöntemlerle yeniden gözden geçirilmesi ve doğal akışına bırakılması için iktidarı göreve davet ediyorum.
Sayın Barut…
Sayın Başkan, ülkemizde açıklanan resmî enflasyon bile yüzde 73,5 ama hepimiz biliyoruz ki gerçek enflasyon yüzde 200’ün üzerinde seyrediyor, artan döviz ve gelen fahiş zamlar bunu her geçen gün daha da büyütüyor. İktidar enflasyon canavarını büyütüp insanların gelir ve maaşını kuşa döndürüyor ama hiç sorumluluk almıyor; üstelik, lütufmuş gibi şimdi, emekli ve memur maaşlarına zorunlu olan enflasyon farkını “zam” diye yutturmaya çalışıyor. Milyonlarca insanın beklediği asgari ücret kararı hâlâ yok. 4 kişilik bir ailenin yalnızca bir aylık mutfak harcamasını ifade eden açlık sınırı haziranda 6.391 liraya çıktı. Asgari ücrete yılbaşında yapılan yüzde 50’lik artışı enflasyondan düşerek yapılacak hesaplama kayıpları gidermez. Enflasyon karşısındaki tüm kayıpların giderilmesi lazım. Asgari değil, insanca yaşayacak ücret verin.
Şimdi söz talep eden Grup Başkan Vekillerimize söz vereceğim. Sayın Dervişoğlu, buyurun.
Çok teşekkür ederim Sayın Başkanım. Genel Kurulu saygılarımla selamlıyorum. Irak’ın kuzeyinde devam eden Pençe-Kilit Operasyonu’nda kahraman askerimiz Uzman Çavuş Abdullah Bayram şehit düşmüştür. Şehidimize Cenab-ı Allah’tan rahmet diliyor, kederli ailesine ve aziz milletimize başsağlığı temenni ediyorum. Terörü, terörden beslenenleri ve terör örgütü PKK’yı şiddetle, nefretle kınıyorum. Bilindiği üzere, dün Türkiye, İsveç ve Finlandiya arasında imzalanan mutabakat metni neticesinde İsveç ve Finlandiya'nın NATO'ya giriş sürecinin önündeki engeller ortadan kaldırılmıştır. İsveç ve Finlandiya'nın kağıt üzerinde PKK'yı terör örgütü olarak tanıması yeni bir gelişme ya da kazanım değildir. İki ülke tarafından somut bir adım atılmaksızın yalnızca söz ve vaatlere dayanarak atılan bu imza, Türkiye'nin çıkarlarıyla bağdaşmayan ve telafisi mümkün olmayan bir tavizdir. Türkiye'nin millî dış politika tezi, her zaman ve her zeminde PKK ile PYD/YPG'yi bir ve aynı terör örgütü olarak tarif etmek olmuştur. Ancak Türkiye, İsveç ve Finlandiya arasında imzalanan mutabakat metninde, PKK ve onun Suriye uzantısı PYD/YPG birbirinden ayrılmış, PYD/YPG terör örgütü olarak dahi tanımlanmamıştır. Kürsülerde ve meydanlarda attığınız hamasi nutuklar, her zaman olduğu gibi yine masada verilen tavizlerle sonuçlanmıştır. Türkiye'nin millî menfaatleri, iktidarın ilkesiz ve basiretsiz politikalarına kurban edilmiştir.
Çok değil, bundan sadece bir ay önce Sayın Erdoğan'ın “Ben Türkiye'nin başında olduğum müddetçe teröre destek veren bu ülkeler NATO'ya giremez.” sözleri boş vaatler ve soyut bir memorandum karşılığında yere düşürülmüştür. Açıkça görülmektedir ki iktidar partisi Türkiye'yi yönetme kabiliyetini ve ehliyetini kaybetmiştir. Sayın Erdoğan, Cumhurbaşkanı kimliğiyle Türk devletini ve Türk milletini temsil ettiğini asla unutmamalıdır, attığı imzalar ve verdiği fotoğraflarla da Türk milletini utandırmamalıdır. Sizi icra edemediğiniz iktidar mesuliyetinden, Türkiye’yi ise sizden kurtaracağımız o güne yani İYİ Partinin iktidarına çok az kaldı.
Saygıdeğer milletvekilleri, Hükûmetin her alandaki plansız ve başarısız politikalarına son olarak çevre felaketleri de eklenmeye devam ediyor. Geçtiğimiz hafta saray çevresini kalkındırmak için rant uğruna bir doğa katliamıyla karşı karşıya kaldık. Erzincan İliç’teki altın madeninde meydana gelen siyanür sızıntısı bölge halkı tarafından endişeyle karşılanmıştır. Valilik ve şirket yetkililerinden yapılan açıklamalarda siyanürün temizlendiği ifade ve iddia edilse de şüphelerimiz devam etmektedir. Uluslararası bağımsız kurumlarca yapılacak test ve tespit sonuçlarının sonuna kadar takipçisi olacağımız unutulmamalıdır. Ülkemizin yer altı kaynaklarının tespit edilmesi, milletimizle paylaşılması ve sanayimizin kullanımına sunulması gerekliliğine inanıyoruz fakat bunların rant uğruna doğamızı ve tarım arazilerimizi talan etmeden ve bölge halkının sağlığını tehdit etmeden yapılması gerektiğini de düşünüyoruz.
AK PARTİ iktidarı ise Fırat Nehri’nin yanında siyanürle altın çıkararak vatan toprağını “kupon arazi” olarak gören bir zihniyetin temsilcisi olmayı tercih etmeye devam ediyor. Saray ve çevresi ülkemizin geleceğinden ve milletimizin sağlığından endişe etmek yerine doların yeşilini doğanın yeşiline tercih ediyor. İYİ Parti iktidarıyla birlikte gücü yetenin devleti dolandırdığı bu adaletsiz düzen sona erdirilecektir, kayıt dışı ekonomiyi besleyen tüm hortumlar da kesilecektir, devletin toplanan tüm kaynakları saray çevresine değil, aziz Türk milletinin cebine aktarılacaktır diyor Genel Kurulu saygıyla selamlıyor, müsamahanızla teşekkür ediyorum.
Estağfurullah. Buyurun Sayın Beştaş. Erkan Bey gelecek birazdan.
Teşekkürler Sayın Başkan. Siyasetimizin önemli değerlerinden büyüğümüz sevgili Orhan Doğan'ın bugün ölüm yıl dönümü. Bu Parlamentonun 19’uncu milletvekili ve yüz akıydı. Ancak kirli siyaset onu 94’te cezaevine göndererek bir halkı ve değerlerini yok edeceğini sandı. Fakat rahat uyumasını buradan salık veriyoruz. Orhan Doğan, sevgili Orhan abimiz, bıraktığın iz üzerindeyiz ve yolunu takip ediyoruz. İçiniz rahat olsun, verdiğin mücadeleden bir milim sapmadık ve sapmayacağız. Sevgiyle, minnetle ve özlemle anıyorum. İstiklal Mahkemelerince Şeyh Sait ve 46 arkadaşlarının idam edilişlerinin bugün yıl dönümü. Şeyh Sait ve 46 arkadaşlarının mezar yerleri hâlâ açıklanmadı ve ailelerine cenazeleri teslim edilmedi. Kürtler hafızasız bırakılmak isteniyor. Seyit Rıza gibi, Şeyh Sait gibi binlerce idam edilen Kürt'ün hâlâ bir mezarı bile yok, usulünce bir defin hakkı bile verilmiyor. Ve bu konuda çok trajik bir anı var, onu paylaşmak istiyorum. Ahmet Süreyya Örgeevren o dönemde İstiklal Mahkemesinin başsavcısıydı ve sonra anılarını kaleme aldı. Bu anılarında, yiğit bir Kürt gencinin Türkçe bilmediği için idam edildiğini yazıyor -bütün milletvekillerine bunu salık veririm- ve mahkemenin karar gerekçesini şöyle ifade ediyor: “Türkçe bilmeyen bir kimseden bu memlekete hayır gelemeyeceğinden idamına…” İşte, İstiklal Mahkemelerinden bugüne Kürt’e düşmanlık, karşıtlık devam ediyor. Şeyh Sait ve 46 arkadaşını da saygıyla anıyorum.
Bir an önce mezar yerleri açıklansın; hafızayı yok edemeyecekler, ettirmeyeceğiz. Evet, bu ülkede çok sorun var; bir tanesini daha söyleyeyim ve taleplerini. Özel eğitim kurumları, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri çok önemli bir iş yapıyor, özel insanları, çocukları eğitiyor ve bu ülkede, Türkiye’de 35 bin engelli bireyin eğitim aldığı bu sektör günümüzde 525 bin kişiye ulaşmış. Bu alanda 52 bin personel istihdamıyla 800 bin engelli bireyin rehabilitasyon süreci tamamlanmıştır. Fakat gelinen aşamada devlet desteği çok ciddi bir şekilde azaltıldı ve ciddi bir zaruret içine düşmüş durumdalar. Evlerinden çocukları alıyorlar, servis ücretleri kurumların üzerine yıkılmış ve ciddi bir mali yükle başa çıkmaya çalışıyorlar.
Bugün Siirt’ten misafirlerim vardı, Siirt’ten Özel Eğitim Kurumları Derneği yöneticileri ziyaretime gelmişlerdi, sorunlarını ayrıntılı bir şekilde konuştuk. Özcesi şu: Asgari ücret yükseltilecek ve bu talebimizdir, çalışmalar sürüyor ancak asgari ücret ödemekle mükellef bu kurumlara da gerekli desteğin verilmesi gerekiyor. 2006 yılında bir öğrenci için ödenen aylık özel eğitim ödeneği bir asgari ücret tutarındayken bu yıl, bu oran, yüzde 27'sine düşmüş durumda. Bu taleplerinin bütçede karşılık bulması için gerekli çabayı tabii ki ortaya koyacağız. Sayın Başkan, Cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminin dördüncü yılındayız. Türkiye ekonomisinin çöküşünün temel sebeplerinden biri olan Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi, yürürlükte olduğu her gün Türkiye halklarına zarar vermeye devam ediyor.
DİSK-AR tarafından yapılan Cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminin dört yıllık bilanço çalışması çöküşü kalem kalem ortaya koyuyor. Buna göre, dört yılda enflasyon yüzde 15'ten yüzde 74'e, ABD doları 4,8'den 17,4'e yükseldi, 2018-2022 yılları arasında asgari ücret döviz cinsinden 92 dolar geriledi, geniş tanımlı işsizlik oranı 5,4 puan, geniş tanımlı işsizlik sayısı 2,6 milyon arttı, emeğin millî gelir içindeki payı yüzde 37,8'den yüzde 31,5'e geriledi, asgari ücretin kişi başına gayrisafi yurt içi hasılaya oranı yüzde 53'ten, yüzde 37'ye geriledi, Tüketici Güven Endeksi 91'den 63 puana düşerek deyim yerindeyse çakıldı yani tüm ülke kaybetti ama bir tek yandaşlar kazandı. Sayın Başkan, son olarak BDDK’nin kararını izninizle paylaşmak istiyorum.
İleride, Türkiye iktisat tarihi kitaplarında içinden geçtiğimiz bugünler ayrı bir parantezle anılacak, bu kesin. 21 Aralık 2021'de KKM, sonra, 9 Haziranda GES, şimdi de 24 Haziran akşamı, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunun şirketlerin dövizlerine ilişkin açıklaması; şaibeli ve karanlık üç gece olarak kayıtlara geçti bile. 24 Haziran'a BDDK, belirli miktarın üzerinde döviz tutan şirketlerin ticari kredi kullanmalarını yasakladı ve TL cinsinden ticari kredi kullanamayacaklar. Açıkçası, önce vergileri artırarak, sonra enflasyonla mücadele edemeyerek vatandaşın kesesine el atan iktidar, şimdi de şirketlerin bilançolarındaki dövizlere göz koyarak aklınca dövizdeki yükselişi durduracak ancak bu durduramayacak, tek durduracak şey, onların gidişi olacaktır.
Nafile çabalar bunlar. Bu girişimler yerine, iktidarın aklını başına alıp yanlış ekonomi politikalarını değiştirmesi gerekiyor. Bu tarz girişimler ekonomideki kötü gidişatı durdurmak yerine, daha fazla kötülüğü bu topraklara getiriyor. Ekonomiyi hep birlikte bizler değiştireceğiz ve bu iktidar gidecek. Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.
Buyurun Sayın Altay.
Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım. Zatıalinizi ve yüce Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. Pençe-Kilit Operasyonu’nda; Uzman Çavuş Abdullah Bayram kardeşimizi şehadete uğurladık; Allah’ımdan rahmet diliyorum, ailesine, sevenlerine, Türk Silahlı Kuvvetlerine, aziz milletimize sabır ve başsağlığı diliyorum. Sayın Başkan, dış politika; kararlılık, diplomasi ve sadece kendi ülkenin çıkarlarını önceleme sanatıdır. Bunun en güzel örneği, Hatay'ın ana vatana katılması sürecidir; 5 Temmuz 1938 günü Fransızların Hatay üzerinde hak iddia etmeleri üzerine Türk askeri Hatay’a girmiş, seçimlerle oluşturulan Hatay Meclisi 2 Eylül 1938’de toplanarak bağımsız Hatay Cumhuriyeti’ni ilan etmiştir. Cumhurbaşkanlığına Tayfur Sökmen, Başbakanlığa ise Abdurrahman Melek seçilmiş, 29 Haziran 1939 tarihinde Hatay oy birliğiyle Türkiye'ye katılmıştır. Büyük Atatürk’ün hasta yatağından kalkarak, Hatay’a giderek gerekirse savaşla da olsa bu kutsal toprakların anavatana katılması için gösterdiği kararlılık her türlü takdirin de üstündedir. Bu vesileyle başta büyük Atatürk olmak üzere Tayfur Sökmen’i ve Hatay’ın ana vatana katılması için çaba gösteren tüm büyüklerimizi saygı ve rahmetle anıyorum. Sayın Başkan, eminim ki 2 evladınız arasında ayrım yapmazsınız, devlet babanın da böyle olması lazım. Şimdi, temmuz ayında emekliler muhtemelen yüzde 40 civarında enflasyon kaynaklı bir zam alacak. Peki, şimdi cuma günü Genel Kurula gelecek torba yasa teklifinde de en düşük emekli maaşı 2.500 liradan 3.000 liraya çıkıyor.
Şimdi, 2’si de emekli, orta yerde bir enflasyon canavarı var, bir yangın var; birine yüzde 40 zam veriyorsun, birine yüzde 20, bunun neresinde adalet var? Yani biraz önce verdiğim örnekte olduğu gibi bu şuna benziyor: Bir babanın bir evladına kuru ekmek verip bir evladına ekmek içi döner vermesine benziyor; bunu Allah da kabul etmez, kul da razı olmaz. Ben, bu vesileyle yüce Genel Kurula buradan çağrıda bulunmak istiyorum: Cuma günün görüşeceğimiz 3600’ü de kapsayan torbada en düşük emekli maaşı noktasında hep birlikte bir adım atalım. Bunu yapmak zorundayız, yoksa büyük bir ayıp, büyük bir günah işlemiş oluruz. Sayın Başkan, öte yandan asgari ücret. Eveleyip gevelemeye gerek yok efendim.
1 Ocak 2022’de verilen 4.253 lira asgari ücret açlık sınırının yüzde 6 fazlasıdır yani 240 lira da fazlaydı. Şimdi, geldiğimiz noktada, sebebi Nebati’dir, Erdoğan’dır oraları geçiyorum. Geldiğimiz noktada açlık sınırı 6.391 lira. Bu durumda ne olması lazım? Koy üstüne yüzde 6, koy yüzde 6; 6.770 lira asgari ücret olmalı. (CHP sıralarından alkışlar) Olmazsa ayıp olur, olmazsa hak yenmiş olur. “Ek bütçe” dediğiniz ikinci bütçeyi getirdiniz, ben buna ikinci bütçe diyorum, milletten 925 milyar para toplayacaksınız zam olarak, vergi olarak, vesair, vesair…
Bunu kamu-özel işbirliğine ödemek yerine, kur garantili mevduata ödemek yerine, Londra’daki tefecilere, faiz baronlarına ödemek yerine emekliye ödeyelim kardeşim, bunu istiyorum. Ve son olarak Sayın Başkanım, mübarek bayram geldi. Allah için bu ekonomik tabloda, fiyatların bu noktaya geldiği bir noktada bayram ikramiyesi olarak 1.100 lira vermekte ayıptır; 5 kilo et parası. (CHP sıralarından alkışlar) 5 kilo et parası, kuzu eti alırsan 5 kilo da alamıyorsun Sayın Başkan. Bayram ikramiyesini de buradan Hükûmete çağrı yapıyorum: Bayram ikramiyesini de -benim gönlüm daha çok ister ama- hiç değilse 2.500 lira yaparak Hükûmet bugüne kadarki ayıp ve kusurları noktasında emeklilerden ve çalışanlardan bir helallik almış ve milletin karşısına çıkarak bayramını kutlarken de milletin gözünün içine bakabilen bir Cumhurbaşkanı görmek isterim. Teşekkür ederim.
Teşekkür ediyorum Sayın Başkan. Dün akşam aldığımız şehit haberi yine yüreğimizi dağladı. Kahraman Mehmetçiğimiz Abdullah Bayram, Pençe-Kilit operasyon bölgesinde hain terör örgütü PKK tarafından şehit edildi. Şehidimize Allah’tan rahmet, ailesine ve milletimize başsağlığı diliyoruz. Terör tüm insanlığın ortak düşmanı olarak önümüzde duruyor ve terörün her türlüsünü insanlık olarak insanlığı savunmak adına lanetlememiz gerektiğini bir kez daha hatırlatmak istiyorum. Yine, bugün Hatay’ın ana vatana katılışının 83’üncü yıl dönümü. Misakımillî sınırları içerisinde yer alan fakat o dönemin şartları nedeniyle sınırlarımızın dışında kalan Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün de birçok defa kurtulacağını ifade ettiği Hatay, o dönem milletimizin gönlünde bir yara idi ve 29 Haziran 1939’da Hatay Millet Meclisinin 38 üyesinin imzasıyla hasret bitmiş, Hatay ana vatanla yeniden kucaklaşmıştır. Hatay'ın Türkiye'ye katılışının yıl dönümünde Hatay Devlet Başkanı Tayfur Sökmen'i, Başbakan Abdurrahman Melek'i ve Hatay Millet Meclisinin değerli üyelerini rahmetle ve şükranla yâd ediyoruz. Hataylı kardeşlerimize buradan gönül dolusu selamlarımızı gönderiyoruz.
Teşekkür ediyorum Sayın Başkan. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; dün akşam Cumhurbaşkanımız Erdoğan NATO dörtlü zirvesinde Finlandiya Cumhurbaşkanı, İsveç Başbakanı ve NATO Genel Sekreteriyle bir araya geldi. Zirve sonrası imzalanan ortak bildiride İsveç ve Finlandiya'nın terör örgütü PYD/YPG ve FETÖ'ye destek vermeyeceği, savunma sanayisi alanında ambargo kısıtlamalarına gidilmeyeceği, İsveç ve Finlandiya'nın terörizmle mücadele ve savunma sanayisi konularındaki ulusal mevzuatlarını ve uygulamalarını tadil etme taahhüdü, Türkiye'ye yönelik terör propagandasının engellenmesi gibi konular taahhüt edildi.
Ve tabii, özellikle muhalefet bu başarıyı çoğunlukla sanki bu anlaşmadan, bu mutabakattan hemen sonra bu 2 ülkenin NATO'ya kabulü gerçekleşecekmiş gibi bir algıyla sunsa da bu süreç yaklaşık bir buçuk yıl gibi bir zamanı alacak ve tabii ki Türkiye'nin bu bir buçuk yıllık süreçte bu taahhütler üzerinde, yapılan bu ortak mutabakat üzerinde de takibi ve bu taahhüdün yerine getirilmesi konusunda da değerlendirmeleri olacaktır. Sayın Cumhurbaşkanımızın bu konuya ilişkin ifadelerini bahis konusu yaparak uluslararası ilişkilerin ruhuna aykırı bir şekilde, sanki biz uluslararası ilişkilerde çok boyutlu ve çok katmanlı bir dil kullanmıyormuşuz gibi bir algı oluşturmayı da doğru bulmuyorum.
Uluslararası ilişkilerde ülkeler kendi çıkarlarını koruma ve kendi istediklerini oluşturma zemininde gerekli mücadeleleri verirler ve kendi istedikleri ve çıkarlarının korunduğu noktada da gerekli mutabakat sağlanır. Türkiye kararlılığı, haklı duruşu, diplomatik başarısıyla bir kez daha sonuç almıştır. Bu, siyaset üstü bir konudur ve bu konuda muhalefetin de bu sevince ortak olmasını beklerdik. Bu, aynı zamanda, ülkemizin terörle mücadelede kararlılığının tüm dünyaya bir kez daha ilanı olmuştur ve Türkiye kazanmıştır. İttifakın ruhuna uygun hareket etmek, terörle mücadelede endişeleri gidermek tüm üye ülkelerin görevi olduğu da bir kez daha hatırlatılmıştır.
Erdoğan liderliğinde sahada ve masada güçlü Türkiye haklı davasında duruşunu sergilemekten bundan sonra da geri durmayacaktır. Asgari ücretle ilgili çok kısa bir hususu hatırlatmakta fayda görüyorum çünkü özellikle asgari ücretin diğer memur zammında olduğu gibi Hükûmetin bizatihi tasarrufunda olduğu algısının oluşturulması doğru değildir. Takdir edersiniz ki asgari ücret işçi ve işveren arasındaki anlaşmaya Hükûmetin hakemliğiyle gerçekleşmektedir ve Hükûmetimiz de bu süreçte her zaman işçi kardeşlerimizin yanında olmuş, yanında durmuştur. Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Buyurun Müsavat Bey.
Çok teşekkür ediyorum Sayın Başkanım. Mevkidaşımı dinledim. Aslında ifade ettikleri tam da benim söylediklerim. Kuru kuruya muhalefet yapmak amacıyla dış politika eleştirisi yapmıyorum. Dış politika bizim tarafımızdan bakıldığında ziyadesiyle ciddiyet gerektiren, aynı zamanda da millî bir meseledir. Dolayısıyla dış politikayla ilgili konuşurken de kelimelerimi özenle seçmeye gayret ederim. Aslında tavsiyemin içinde benim üslubumun çerçevesini belirlemek değil, Sayın Cumhurbaşkanının özenle kelime seçmeye davet edilmesi hususu var. Zannediyorum orayı atladınız. Dün söylediğinizle bugün çelişirseniz, aksine işler yaparsanız, çektirdiğiniz fotoğraflarla sorgulanırsanız o elbette ki bir moral bozukluğu da yaratır toplumda.
Özellikle ifade ettim, böylesine millî konularda edilecek laflara, çektirilecek fotoğraflara dikkat etmek lazım. Cumhurbaşkanlığı makamı önemli bir makamdır. O makamda devleti ve milleti temsil ediyorsunuz. Yaptığınız işlerle, söylediğiniz laflarla, çektirdiğiniz fotoğraflarla milleti utandırmamak, sonra, yaptığınız hatayı telafi ve tevil cihetine giderek ondan da siyasi rant teminine çalışmamak gerekir diye düşünüyorum. Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.
Sayın Akçay, buyurun.
Teşekkür ederim Sayın Başkan. 28 Mayısta Pençe-Kilit Operasyonu bölgesinde terör örgütü PKK tarafından düzenlenen hain saldırıda Uzman Çavuş Abdullah Bayram şehit olmuştur. Şehidimize Allah’tan rahmet, kederli ailesine ve yakınlarına ve aziz milletimize başsağlığı diliyorum. Aziz milletimizin başı sağ olsun. Sayın Başkan, Rusya-Ukrayna savaşıyla ivme kazanan küresel ve bölgesel gerilim savunma ve güvenlik alanında faaliyet yürüten bazı faaliyet ve organizasyonları yeniden gündeme getirmiştir. Türkiye bu süreçte etkin ve kararlı diplomasi faaliyetleri yürütmüş, küresel ve bölgesel gerginliğin önlenmesi için kilit bir aktör hâline gelmiştir. Türkiye küresel barış ve istikrarın sağlanmasının ön koşulunun terörle etkin ve kararlı bir mücadele olduğunu uluslararası kamuoyuna ilan ve ispat etmiştir. Türkiye inisiyatif sahibidir, iradesi sağlam ve kararlıdır. Bu doğrultuda 28 Haziranda Türkiye, İsveç ve Finlandiya arasında İspanya’nın Madrid kentinde NATO’ya üyelik süreçleriyle ilgili olarak dörtlü zirve gerçekleştirilmiştir. Zirve sonunda üçlü muhtıra imzalanmış, İsveç ve Finlandiya, özellikle terörle mücadele konusunda yasal düzenlemeler içeren önemli taahhütlerde bulunmuştur. Türkiye, terör örgütleri PKK, PYD/YPG ve FETÖ’nün uluslararası lojistik, finans ve insan kaynağının kesilmesi konusunda bir süredir devam eden diplomatik girişimlerinin önemli bir safhasını başarıyla tamamlamıştır.
Önümüzdeki süreçte İsveç ve Finlandiya tarafından verilen taahhütlerin hayata geçirilmesi konusunda atılacak her adım titizlikle takip edilmelidir. Başta ABD olmak üzere diğer NATO üyesi ülkeler, terör örgütleriyle açık ya da kapalı bütün ilişkilerini kesmeli, savunma ve güvenlik konusunda Türkiye'nin kararlı tutumunu referans almalıdır. NATO ve üye ülkeler PKK, PYD/YPG ve FETÖ’yü terör örgütü olarak tanımalı ayrıca NATO terörle mücadeleyi öncelemelidir. NATO, hiçbir emperyalist politikanın, vekâlet savaşlarının aracı olmamalıdır. Genişleme stratejileri, bölgesel çatışma hatlarını derinleştirecek çevreleme politikalarına ve yeni gerilim hatlarının ortaya çıkmasına da sebebiyet vermemelidir. Sayın Başkan Türk sporu âdeta altın bir çağ yaşamaktadır.
2022 yılının ilk altı ayında millî sporcularımız, uluslararası müsabakalarda 34 farklı branşta 621 altın, 695 gümüş, 916 bronz toplamda 2.232 madalya kazanmıştır. Dünyanın farklı ülkelerinde, farklı branşlarda mücadele veren millî sporcularımız, ülkemizi gururlandırmaya devam etmektedir. Down Masa Tenisi Millî Takımı’mız Çekya’da düzenlenen dünya şampiyonasında 2 altın, 3 gümüş, 8 bronz madalyayla toplamda 13 madalya kazanmıştır. Özel Sporcular Down Atletizm Millî Takımı’mız 30 madalya kazanarak şampiyon olmuştur. Cezayir’de düzenlenen 19’uncu Akdeniz Oyunları’nda millî badmintoncularımız Nazlıcan İnci ve Bengisu Erçetin 27 Haziranda çift kadınlarda altın madalya kazanmıştır.
Aynı şampiyonada mücadele eden millî karatecilerimiz 1 altın, 4 bronz madalya kazanmış; Millî Artistik Jimnastik Takımı’mız şampiyon olmuştur. Millî güreşçilerimiz turnuvanın 4’üncü gününün sonunda 4 altın, 3 gümüş, 1 bronz olmak üzere 8 madalya kazanmıştır. Aynı zamanda, Kadın Voleybol Millî Takımı’mız 19’uncu Akdeniz Oyunları’nda grubunda oynadığı son maçta rakibini 3-1 yenerek namağlup bir şekilde çeyrek finale yükselmiştir. Farklı branşlarda elde ettikleri başarılarla ülkemizi gururlandıran tüm sporcularımızı, teknik ve yönetim ekibini tebrik ediyor, başarılarının devamını diliyoruz. Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Aziz Bey, buyurun.
Teşekkür ederim Sayın Başkan. 21 Haziran 2022 tarihinde Erzincan İliç ilçesinde faaliyet gösteren altın madeni işletmesinde yaşanan siyanür felaketi Şanlıurfa halkını tedirgin etmiştir. Siyanür ve kimyasal taşıyan boruların patlaması nedeniyle 20 metreküp zehir Fırat Nehri yakınındaki arazilere üç saate yakın akmıştır. Fırat Nehri’nin şehrimizden geçmesi, içme suyunda kullanılması endişeyi fazlaca artırmıştır. Firmaya kesilen 16 milyon liralık ceza hiçbir şeyi geri getirmeyecektir. O nedenle tüm tedbirlerin ivedilikle alınmasını talep ediyorum. Ülkemizin dağını, taşını, suyunu, havasını katledenleri şiddetle kınıyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Gündeme geçiyoruz. Başkanlığın Genel Kurula sunuşları vardır. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanının 2 tezkeresi vardır, ayrı ayrı okutup oylarınıza sunacağım. Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kuruluna Türkiye-AB Karma Parlamento Komisyonu (KPK) üyelerinden müteşekkil bir heyetin Avrupa Parlamentosu üyeleri ile görüşmelerde bulunmak üzere 27-30 Haziran 2022 tarihlerinde Brüksel'e bir ziyaret gerçekleştirmesi Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanının 16/6/2022 tarihli ve 82 sayılı Kararı ile uygun bulunmuştur. Söz konusu ziyaret, 28/3/1990 tarihli ve 3620 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisinin Dış İlişkilerin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 10'uncu maddesi gereğince Genel Kurulun onayına sunulur. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kuruluna Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Sayın Prof. Dr. Mustafa Şentop ve beraberindeki Parlamento heyetinin Azerbaycan Millî Meclis Başkanı Sayın Sahibe Gafarova'nın vaki davetine icabetle, 29-30 Haziran 2022 tarihlerinde Bakü'de düzenlenecek olan Bağlantısızlar Hareketi Parlamenterler Ağı Toplantısı'na katılması hususu 28/3/1990 tarihli ve 3620 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisinin Dış İlişkilerinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un 9’uncu maddesi uyarınca Genel Kurulun tasviplerine sunulur. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. İYİ Parti Grubunun İç Tüzük'ün 19’uncu maddesine göre verilmiş bir önerisi vardır, okutup işleme alacağım ve oylarınıza sunacağım: Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Danışma Kurulu 29/6/2022 Çarşamba günü (bugün) toplanamadığından grubumuzun aşağıdaki önerisinin İç Tüzük'ün 19’uncu maddesi gereğince Genel Kurulun onayına sunulmasını saygılarımla arz ederim. İzmir Milletvekili ve Grup Başkan Vekili Dursun Müsavat Dervişoğlu tarafından İstanbul'un Pendik ilçesinde kentsel dönüşüm kapsamında rezerv yapı alanı ilan edilen Ertuğrulgazi, Sülüntepe ve Yayalar mahallelerinde yaşanan sorunların yerinde araştırılarak çözüm yollarının belirlenmesi amacıyla 28/6/2022 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına verilmiş olan Meclis araştırma önergesinin diğer önergelerin önüne alınarak görüşmelerinin 29/6/2022 Çarşamba günkü birleşimde yapılması önerilmiştir. Önerinin gerekçesini açıklamak üzere İYİ Parti Grubu adına İstanbul Milletvekili Sayın Hayrettin Nuhoğlu. Buyurun Sayın Nuhoğlu.
Pendik, 750 bin civarındaki nüfusuyla İstanbul’un 5 büyük ilçesinden biridir. Yerleşim alanı itibarıyla gelişmiş kıyı şeridi yanında henüz kırsal kesim görüntüsünden kurtulamamış mahalleleri bulunmaktadır. Ertuğrulgazi, Sülüntepe ve Yayalar Mahallelerinde uzun yıllardır çözüme kavuşturulamamış ekonomik ve sosyal sorunlara şimdi de kentsel dönüşüm kapsamında rezerv yapı alanı ilan edilmesiyle daha büyük bir sorun eklenmiştir. Sorununun esası, ne kentsel dönüşümdür ne de rezerv yapı alanı ilan edilmesidir; sorunun esası, yapılmakta olan büyük haksızlıktır. Bu mahallelerde binlerce hak sahibi hep birlikte haklarını koruyabilmek için mücadele etmektedirler. Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İstanbul İl Müdürlüğü ve Pendik Belediyesi nezdinde zamanında gerekli itirazlarını yaptılar. Ne var ki olumlu hiçbir karşılık alamadılar. Pazartesi günü de İstanbul Bölge İdare Mahkemesinde yürütmeyi durdurma ve kararın iptali için dava açtılar. Değerli milletvekilleri, İstanbul’un birçok ilçesindeki çok sayıda mahallede kentsel dönüşüm adına tartışmalı süreçler yaşanmaktadır. Aslında kentsel dönüşüm İstanbul için bir mecburiyettir çünkü İstanbul birinci derece deprem kuşağı üzerinde olup yapı stoku bakımından tehlike altında bulunmaktadır. Konutların büyük çoğunluğu ekonomik ömrünü tüketmiş imarsız, ruhsatsız, iskânsız, mühendis eli bile değmemiş kaçak yapılardan oluşmaktadır. Buna karşılık iktidar mensubu yetkililer yirmi yıldan bu yana sadece konuşmaktadırlar. Defalarca kanun değişiklikleri veya yeni kanunlarla kentsel dönüşüm adına paralar toplandı ama başka yerlerde harcandığı için olumlu icraatlar maalesef çok az görülebildi. Bunun esas sebebi iktidar mensuplarının halktan yana değil, ranttan yana olmalarıdır. Başından beri kupon arazi peşinde koşmuşlar, yandaşlarına yeni imkânlar sağlamaktan başka bir düşünceleri olmamıştır. Ertuğrulgazi Mahallesi’ndeki hak sahiplerinin oluşturdukları komisyon üyeleri imar durumundaki emsal katsayıları konusunda Pendik Belediye Başkanıyla yaptıkları görüşmede aralarında geçen son diyaloglarını sizlerle paylaşmak istiyorum. Uygulanmak istenen 1,5 emsalin 2’ye çıkarılmasını talep ederken komisyon üyesi bir kadının: “Sayın Başkan, biz de size oy verdik, hakkımız niye verilmiyor?” sözü üzerine Belediye Başkanı: “Bizim oya ihtiyacımız yok, olsaydı emsali 2’ye çıkarırdık.” diyerek gerçek yüzünü göstermiştir. Değerli milletvekilleri, Ertuğrulgazi, Sülüntepe ve Yayalar Mahallelerinde yerleşik olan hak sahiplerinin isteklerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına, Pendik Belediye Başkanlığına ve diğer yetkililere buradan duyurmak istiyorum. Bir: kırk yıldan bu yana her birisi bir bedel ödeyerek Ertuğrulgazi, Sülüntepe ve Yayalar Mahallelerine yerleşen, orada ikamet eden ve her türlü imkânsızlıklarla mücadele ederek bugünlere ulaşan hak sahiplerinin talepleri ciddiye alınmalı ve haksızlıklar giderilmelidir. İki: Emsaller konusundaki eşitsizlik giderilerek inşaat kullanım alanları en az 2 emsal olarak belirlenmelidir. Üç: Pendik Belediyesi ile hazine arasında sorunlu olan 16 ve 21’inci parsellerde bulunan hak sahipleri mağdur edilmemeli, makul bedeller talep edilmelidir. Dört: Millî Emlak üzerinden vatandaşlara satışı yapılan hazine arazilerine ait beş yıl vadeli borçların 31/12/2022 tarihinde sona erecek süresinin 31/12/2025 tarihine kadar uzatılarak vatandaşların mağduriyetleri önlenmelidir.
Beş: Birleşik ve çok katlı yapılardaki hak sahipleri de mağdur edilmemelidir. Değerli milletvekilleri, Ertuğrulgazi Mahallesi’nde 13, Sülüntepe’de 1 ve Yayalar Mahallesi’nde 1 parsel olmak üzere 15 parselde 3.650 haneyi ilgilendiren rezerv yapı alanında ikamet etmekte olan hak sahibi vatandaşlarımız kentsel dönüşüme değil, yapılmakta olan haksızlığa karşıdır. Her türlü şaibeden uzak kalınarak haksızlıkların giderilmesi şarttır. Hiçbir kimse mağdur edilmemelidir. Bu amaçla, yerinde incelenerek araştırılması ve çözüm yollarının belirlenmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisinde bir araştırma komisyonu kurulmasının uygun olacağı kanaatindeyiz. Bu sebeple önergemize destek verilmesini bekliyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Halkların Demokratik Partisi Grubu adına İstanbul Milletvekili Sayın Oya Ersoy. Buyurun Sayın Ersoy.
Evet, İstanbul denilince büyük İstanbul depremi gündemimizde ve bilim insanları son günlerde sürekli şunu söylüyor: “Biz büyük İstanbul depreminin süresini aştık, uzatmaları oynuyoruz artık, uzatmalara girdik.” Bu durumda ne yapılması lazım? Yine, bilim insanlarının sözüne kulak verilmesi lazım. Bu gerçeklik karşısında İstanbul’un yapı stokunun denetlenmesi lazım. Bir yandan teknik gereklilikler yerine getirilerek depreme dayanıklı konutların bir an önce inşa edilmesi lazım. Yeter mi? Yetmez. Diğer yandan da altyapı, toplu ulaşım, yangından korunma ve halkın temiz içme suyuna ulaşmasını sağlayacak sistemlerin, deprem toplanma alanlarının -ki bunlar her gördüğünüz büyük yeşil alan değil gerçekten deprem yaşandığında saklanılabilecek, halkın yaşamını sürdürebilmesini sağlayacak yerler- olması lazım. Ha, siz ne yapıyorsunuz peki? Şimdi, bunlar için kentsel dönüşüm şart ama özellikle son haftalarda İstanbul’a bir bakalım: Rant için öyle bir saldırı dalgası var ki İstanbul’da Çekmeköy Belediyesi deprem toplanma alanı olan ilçenin en büyük parkını yapılaşmaya açmak için kepçelerle girdi, halk bunun karşısında Çekmeköy’de direniyor. Başka? Söğütlüçeşme. Yine, Kadıköy’de, merkezde Söğütlüçeşme Garı’nın etrafı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından kuşatıldı ve burası da yine AVM yapılmak üzere rant alanı olarak değerlendirilmek isteniyor; halk bunun karşısında direniyor. Yine, Sancaktepe’de birinci derece sit alanı olan Aydos Ormanı’na kepçeler girdi. Ne olacakmış? Millet bahçesi yapılacakmış. Arkadaşlar, ormandan bahçe olur mu? Bunların hepsi rant projeleri ve aynı zamanda kentlerin merkezinde kalan ve rant değeri yüksek olan mahallelere “kentsel dönüşüm” adı altında giriliyor. Yine, bu kürsüden ifade ettim, daha önce de defalarca konuştuk: Fikirtepe’de insanların evlerinin doğal gazı, elektriği, suyu kesildi ve şu an insanlar tek göz odalarda, tek tüple günlük yemek yapıyor ve İstanbul Büyükşehir Belediyesinin açtığı spor salonunda gidip banyosunu yapıyor; durum bu. Burada yapılacak olan şey… Kentsel dönüşüme, özellikle deprem karşısında kentsel dönüşüme hiç kimse karşı değil ama burada iki şey yapacaksınız. Bir, rant için değil, gerçekten halk için, halkın temiz bir çevrede ve depreme dayanıklı konutlarda yaşamasını sağlamak için hem iktidarın hem belediyelerin yerel iktidarların bütün olanaklarını seferber edeceksiniz ve sağlıklı konutlar inşa edeceksiniz.
İki, her gördüğünüz yeşile, ormana ve merkezde gördüğünüz her bir mahalleye gözünüzde dolarlarla bakmayacaksınız diyorum, saygıyla selamlıyorum.
Buyurun Sayın Tanal.
Öncelikle bu önergeyi destekliyoruz, gerçekten bunun araştırılması kayda değer bir konu. Şimdi yapılan bu çalışmalara, kentsel dönüşüme karşı değiliz, bunun yapılması lazım ama “ranta dayalı, rant odaklı” denilince AK PARTİ Grubu -tabii, benden sonra Sayın Erol Bey gelip konuşacak veya Mahir Bey hangi arkadaşımızı görevlendirir bilemem ama- bundan rahatsızlık duyuyor. Ben, tabii ki, bunu mümkün olduğu kadar belgelemeye çalışacağım, sizi ne kadar ikna edebilirim bilemem. Burada -sıcak simit gibi- Beykoz’da yapılan bir kentsel dönüşümle ilgili alan rezerv alanı ilan edilmiş. Vatandaş bir sefer şunu bilsin: Niçin rezerv alanı ilan ediliyor, niçin riskli alan ilan ediliyor; ikisinin arasındaki fark ne? Rezerv alanı -gayet rahat- kamu kurumlarının Cumhurbaşkanlığına teklifiyle Cumhurbaşkanı tarafından resen yapılıyor; elektriği, suyu, doğal gazı, her şeyi kesiliyor yani vatandaşın orada alıkonulması rezerv alanı ilan edilmesiyle çok daha rahat, riskli alan yapılırsa o biraz daha zor. Riskli alanla ilgili bir iptal kararı alındığı zaman hepsini kapsıyor, rezerv alanıyla ilgili bir iptal kararı alınırsa o kişiyi bağlıyor. Bununla ilgili örnek var mı? Var. Beykoz’da 14 tane yürütmeyi durdurma kararı alındı, ancak onları boşaltmadılar, onların elektriğini, suyunu kesmediler, diğer her tarafı kestiler. İki, rezerv alanıyla ilgili, sanki boş bir alanmış gibi, bunu yapan bakanlığa bir daire çıkarılıyor. Ya, Sayın Mahir Ünal Bey, Sayın Grup Başkan Vekilimiz; planlamanın bir adaleti olur, planlamanın bir vicdanı olur. Sayın Erol Bey belediye başkanlığı yaptı. 1/1. 000’likleri ilgili ilçe belediyesi yapar, 1/5. 000’likleri büyükşehir yapar. Beykoz ilçesindeki 600 daireden -belediye başkanının kendi açıklaması- “180 daire bakanlığa kalıyor.” deniliyor. Yahu arkadaş, 180 daire neden Bakanlığa kalsın? Arazi vatandaşın. Vatandaş, zamanında eşinin saatini satmış, bileziğini satmış, tokasını satmış, borçlanmış, kredi almış, orada daire almış; sen bunu rezerv alanı ilan edeceksin. 600 dairenin vatandaşa, 180 tane dairenin de Bakanlığa kaldığını bizzat belediye başkanı söylüyor. Bu, vicdansızlıktır; bu, adaletsizliktir; bu, gasptır, gasp!
Bu, AK PARTİ belediyeciliğinin “dolandırıcılık” anlayışıdır resmen. 600 daireye 180 daire Bakanlığa kalamaz. Bakanlığın burada ne masrafı var Başkanım, ne masrafı var?
Komisyon alıyor.
Arsa vatandaşın, para vatandaşın. 600 daireye 180 daire… Ya, Allah rızası için birisi gelip bunu izah etsin. Burada bu 180 dairenin vatandaşa verilmesi lazım, vatandaşın parasının üzerinden, malının üzerinden kâr etmemek lazım. Bunlar yanlıştır, bu yoldan vazgeçin. Vatandaşın barınma hakkını yok ediyorsunuz. Rant peşinde koşmayın, vatandaşı mağdur etmeyin. Kentsel dönüşüme zorbalıkla el koymayın değerli arkadaşlar. Bunun adı bir zorbalıktır, onun için…
Beykoz Tokatköy…
Yani her taraf bu şekilde. Ben burada katkı sunan Sayın Akif Hamzaçebi’nin huzurunda çok teşekkür ediyorum. Bu bölgelerin hepsine gitti Sayın Akif Bey, olayın da takipçisi. Ve şimdi ben, Sayın Erol Bey’e başarılar diliyorum. Siz de ilçe belediye başkanlığı yaptınız, 1/1. 000’likleri sizden aldılar, 1/5. 000’likleri büyükşehirden aldılar, hepsini bakanlık kendi uhdesine yapıyor. Niçin bakanlık yapıyor? 180 tane daireyi almak için. Başka bir şey için değil Sayın Başkanım, olay bundan ibaret.
Mahmut Ağabey, süre bitti.
Eğer, bu planlamalar 1/1. 000’likler ilçe belediyesine, 1/5. 000’likler de büyükşehire verilirse bu kargaşa olmaz. Neden CHP’li belediyelerde bu yok?
Ağabey, süre bitti ama.
Sayın Tanal…
Neden İYİ Partili belediyelerde bu yok?
Sayın Tanal, teşekkür ediyoruz.
Bunun tek sebebi AK PARTİ’li belediyelerde bu mağduriyet yaşanıyor, biz bunu kabul edemiyoruz, Cumhuriyet Halk Partisi varsa herkes için var diyorum.
Buyurun Sayın Kaya.
E fendim, hatibi dinleyelim lütfen.
Bağırmaya gerek yok, sakin sakin.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum. İYİ Partinin önergesi hakkında söz almış bulunmaktayım. Öncelikle Pençe-Kilit Operasyonu başta olmak üzere tüm şühedamıza Allah'tan rahmet diliyorum. Şimdi, burada, çok ilginç yani arkadaşlar ya ne konuştuklarının farkında değiller ya da nereyi konuştuklarının farkında değiller, çok üzüldüğümü de ifade edeyim. Eski bir milletvekiliyim ve buranın eski belediye başkanıyım. Hayrettin Bey “Emsal 1,5’ken 2,5’e, 3'e, 5'e, 10’a çıkarılsın.” dedi ondan sonra da ranttan bahsediliyor.
“2” dedim, “2”.
“2,5” demedi, “2” dedi.
“2,5; 3” dedi, sonradan “3” de dedi. HDP “Rant için değil halk için.” dedi, Mahmut Tanal bildiğimiz Mahmut, bildiğimiz gibi efendim “Belgelerle konuşacağım. Bakanlığın maksadı ne filan?” dedi, dolandırıcılıktan ve zorbalıktan bahsetti. Şimdi, değerli arkadaşlar, üzüldüğümü ifade edeyim. Bir, neyi konuşuyoruz? Hani belge dediniz ya, ben direkt onunla başlayayım. Pendik, Ertuğrulgazi, esas olan o; Yayalar ve Sülüntepe eklentisi. Şunu konuşuyoruz: Yaklaşık 3 milyon 200 bin metrekare alan içerisindeki 3.200 gecekondu sorununu konuşuyoruz. Burası, 1990 öncesi yani Cumhuriyet Halk Partisi döneminde, tamamen gecekonduların yapıldığı bir yer. Pendik'te, Pendik'in her 4 binasından 1 tanesini gecekondu olarak devraldık. Şu anda da bunlar hariç, çözüldüğü zaman 1.900 gecekondu kalmış Pendik'te. Böyle bir alanı konuşuyoruz. Dolayısıyla süreci şöyle bir özetleyelim size: Bir, burası mera vasfında bir alandı -mera- üzerinde gecekondu yapıldı. Mera alanı 2006 yılında tapuya Hazine adına tescil edildi. Belediyemiz bu tapuya tescil edilen alanı 3.100 gecekondu sahibine hisseli olarak sattı çünkü “Bir mağduriyete sebebiyet verilmesin, dışarıdan insanları getiriyor denmesin.” dedi. Arkasından, burasının imar düzenlemesini yaptı; 1/1000'lik ve 1/5000'lik planları Bakanlık tarafından yapıldı. 2 milyon 350 bin metrekare bir alanı konuşuyoruz ve tamamı gecekondu. Sıcağı sıcağına da bir şey konuşuyoruz, planın tasdik tarihi 21/4/2022; iki aylık bir şey konuşuruz yani. Peki, şimdi ne oldu? Buranın imar uygulaması yapılıyor, hisseli tapular bütün vatandaşlarımıza 350 metrekare net bir şekilde parsel olarak veriliyor; bir. İki, tapu sahipleri, gecekondu sahiplerimiz müstakil tapu sahibi oluyor ve bunlara 350 liradan satıldı bu yerler. Şimdi, onun da belgesini göstereyim.
Buyurun.
Belediyenin 350 liradan sattığına dair belgesi, beş yıl vadeli; süresinde ödemeyenler için de 2022 sonuna kadar uzatma kararı aldı. Bu da internetteki satış fiyatları, şu anda bu parselleri alanların internetteki satış fiyatları, metrekaresi 10 bin lira. MAHMUT TANAL (İstanbul) – Bakanlığa kaç daire kalıyor Başkanım? Bakanlıkla... Mahmut, işte, bak, senin sorunun bu; burada böyle bir şey yok. Onun için, yanlış yerleri bilgilendirmek, Meclise yanlış. MAHMUT TANAL (İstanbul) – Beykoz Belediyesine 180 daire kalıyor. Böyle bir şey yok Mahmut Bey. MAHMUT TANAL (İstanbul) – Anladım, Beykoz Belediyesine 180 daire kalıyor. Müsaade edersen... Sen, şimdi konuşmanı tamamladın. Şimdi, değerli arkadaşlar, aslında şunu konuştuk: Pendik Belediyesi, sadece İstanbul’a değil, Türkiye’ye örnek bir iş yaptı; 350 liradan vatandaşa beş yıl vadeyle sattığı yerlerin, bugün 10 bin liraya satılan yerlerin mülkiyet problemini çözdü, imar problemini çözdü, imar uygulamasını çözdü. Vatandaşlarımız ister kendisi, ister özel sektör eliyle kat karşılığı, isterse kamu eliyle bunların hepsini yapıp daire sahibi olacak; yapılan budur. Ben... [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] Bunu gerçekleştiren bir önceki Belediye Başkanımız Kenan Şahin Bey’i, şu andaki Belediye Başkanımız Ahmet Cin Bey’i ve bütün ekibini tebrik ediyorum; Türkiye’ye örnek bir şey yaptılar. Size de yakından takip etmeyi tavsiye ederim. Teşekkür ediyorum.
Sayın Başkanım...
Sayın Tanal, size de söz vereceğim, yerinize oturun. Müsavat Bey, buyurun.
Daha önceki grup sözcümüz de İstanbul Milletvekilimiz Hayrettin Bey’di. Sayın Kaya’yı dinledim, konuşmasının başında bir... İster yerinden, ister kürsüden...
Yerinden, buyurun.
Teşekkür ederim. Erol Bey, benim konuşmamı dinlememiş. Birincisi, katsayının 2 olmasını istedim. İkincisi, cumartesi günü ben mahalledeydim, muhtarlık ana baba günüydü, oradaki yüzlerce insanla konuştum. Erol Bey isterse, beraber mahalleye gidebiliriz. Mahallerde yaşayan insanlar kentsel dönüşüme karşı değildir, haksızlığa karşıdır; bunu orada beraber tescil edelim. Kimsenin de mağdur edilmemesi lazımdır, istediğimiz bundan ibarettir. Burada, çıkıp, metrekareleri milyonlarla ifade edip kafayı karıştırmaya gerek yok, diliyorsalar -aynı bölgenin milletvekiliyiz- gidelim, mahallenin önünde, muhtarlıkta o insanlarla konuşalım; neler istediklerini beraber görelim.
Sayın Tanal, buyurun.
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Şimdi, burada, halk, rezerv alanı ilan edilmesiyle niçin mağdur ediliyor? Vatandaşın bir seferde ne kadar para ödeyeceği belli değil. İki: Riskli alan ilan edildiği zaman, vatandaş o alanda oturmak için mutlak suretle yer vermek zorunda. Rezerv alanıyla orada yer verip vermeyeceği belli değil yani vatandaş orada önünü göremiyor. Burada önemli olan husus şu: Yani burada yeni bir imar planlaması yapılıyorsa bu yeni imardan halk kazanmalı, belediye veyahut da Bakanlık kazanmamalı. Sayın Erol Bey diyor ki: “Efendim, burada Bakanlığa veya belediyeye daire kalmıyor.” Peki, Beykoz Belediyesi “180 daire kalıyor.” diyor. Bu benim görüşüm değil ki, bu sizin Belediye Başkanınız. Neden bu kentsel dönüşümle ilgili AK PARTİ’nin belediyeleri vatandaşı mağdur ediyor da CHP’de olmuyor bu?
Sayın Tanal, teşekkür ederim. Erol Bey, ben bir fikrimi söyleyeyim: Elinizde belgeler var, hem Sayın Tanal’a hem Hayrettin Bey’e.
Benim de elimde belge var zaten Başkanım.
Versin yani verirseniz iyi olur. Buyurun Sayın Kaya.
Sayın Başkanım, çok teşekkür ediyorum. Burada bütün vatandaşların tamamı tapu sahibi olmuştur; şu anda hisseli tapuları verildi. İki, bu hisseli tapuları müstakil tapuya dönüştürme çalışması yapılıyor. Hayrettin Bey’in ifade ettiği, imar artışı talebi vardır. Takdir edersiniz ki bir şehir kurmaktan, kentsel dönüşümden ve depremden bahsediyoruz. Muhalefet, verilen 1,5 emsale çok deseydi, anlamakta zorluk çekecektim; ya, vatandaşın aleyhine konuşuyorsunuz. Ama 1,5 emsale 2-2,5 talebini ifade ettiğinizde şehrin aleyhine konuştuğunuzu ifade etmek isterim. Keşke vatandaşa daha büyük rantlar aktarabilsek, daha büyük işler yapabilsek. Hayrettin Bey, size tavsiye ederim, oraları biraz daha gezmekte fayda var, belediyeden bilgi almakta fayda var; belgeleri de göndereceğim. Çok teşekkür ediyorum.
Sayın Başkanım, hatip diyor ki: “Muhalefet anlamakta zorluk çekiyor.” Sayın Hatip, size Türk Şehir Planlama Hukuku kitabını okudum, Kentsel Dönüşüm El Kitabı’nı okudum. Burada diyor; bu yetkiler eğer İstanbul Büyükşehir Belediyesinin yetkisi olsaydı ve 1/1000’likler de ilçe belediyelerinin olsaydı, bu mağduriyet yaşanmazdı. Burada Bakanlık kalkıyor şunu yapıyor: Bu yetkiyi kendine alıyor ki daireleri kendine sağlasın; bu dairelerle aldığı parayı da sağa sola dağıtacak herhâlde. Yazık günah değil mi ya kardeşim! Yani bakın planlama hukuku bunu söylüyor.
Nereye dağıtacak?
E, peki ne oldu Beykoz’un bu 180 dairesi?
Sayın Tanal, teşekkür ederim. Sayın Nuhoğlu, buyurun.
Teşekkür ederim. Kavram kargaşası yaratmaya gerek yok. Mahalleye gidelim, insanlarımız, bir defa o mahallelerde katsayının 2’e çıkartılmasını talep ederken diğer mahalleleri takip ediyorlar, biliyorlar, oradakilerin gene de altında kalıyorlar. Niye böyle bir “karmaşavari” bir durum yaratıyoruz? Gidelim beraber görelim o zaman. Mahalleleri biz gezdik, cumartesi günü oradaydık, böyle bir şey yoktur. 2 katı emsal katsayısı diğerlerine yine de yetişmiyor ve Belediye Başkanının o komisyondaki kadın üyeye verdiği cevap çok dikkat çekicidir “Bizim oya ihtiyacımız yoktur, olsaydı ikiye çıkarırdık.” Bu ne anlama geliyorsa siz değerlendirin.
Sayın Başkan, sizin Başkanlığınızda sayın hatiple birlikte mahalleye gidelim -kendisi Pendikli, ben de Pendikliyim- vatandaş bakalım ne diyecek.
Sen ona söyle, buraya, Meclise niye söylüyorsun ya? Allah Allah! Yeter ya.
Öneriyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmemiştir. Halkların Demokratik Partisi Grubunun İç Tüzük’ün 19’uncu maddesine göre verilmiş bir önerisi vardır. Okutup işleme alacağım ve oylarınıza sunacağım. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Danışma Kurulu 29/6/2022 Çarşamba günü (bugün) toplanamadığından, grubumuzun aşağıdaki önerisini İç Tüzük’ün 19’uncu maddesi gereğince Genel Kurulun onayına sunulmasını saygılarımla arz ederim. 29 Haziran 2022 tarihinde Van Milletvekili Murat Sarısaç ve arkadaşları tarafından (19726 grup numaralı) Van’ın Başkale ilçesi Esenyamaç köyünde kolluk kuvvetleri tarafında havaya ateş açılması sonucu halkta korku ve paniğe yol açan olayın araştırılması amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisine verilmiş olan Meclis araştırması önergesinin diğer önergelerin önüne alınarak görüşmelerinin 29/6/2022 Çarşamba günkü birleşimde yapılması önerilmiştir. Önerinin gerekçesini açıklamak üzere Halkların Demokratik Partisi grubu adına İstanbul Milletvekili Sayın Erol Katırcıoğlu. Buyurun Katırcıoğlu.
Geçenlerde Twitter’da bir video dolaştı, muhtemelen birçoğunuz görmüşsünüzdür. Van’ın Başkale ilçesinde bir köyde kolluk kuvvetleri bir kişiyi almak üzere köye gelmişler ve o bir kişiyi almak üzere ortaya çıkan gürültü inanılmaz bir şekilde yukarıya doğru silah atışlarıyla sürdü, bunu görmüşsünüzdür muhtemelen ve Valiliğin açıklamasına göre de taş atıldığı iddiası var fakat görüntülerden anlıyoruz ki böyle bir durumun olma ihtimali yok ve ilginç, orada köylüler 400 tane mermi toplamışlar oradan. Arkadaşlar, bir kişiyi, üstelik de yani herhangi bir suçtan, suçun da ne olduğunu bilmiyorum ben doğrusu ama önemli bir suç olmadığı anlaşılıyor, fakat bu kişiyi yakalamak üzere gelen kolluk kuvvetleri 400 tane mermi atıyorlar ve oradaki halkı, kadınları, çocukları korku içinde bırakıyorlar. Değerli arkadaşlar, gerçekten şöyle düşünün. Bu, bizim “Kürt sorunu” dediğimiz soruna ilişkin bir mesele esasında ve bir an için düşünün, böyle bir meseleyi Beşiktaş’ta yapabilir miydiniz mesela veya Bağdat Caddesi’nde? Yapamazdınız. Peki, orada niçin yapıyorsunuz? Çünkü orada bu toplumun ötekileştirilmiş olan bir halkı yaşıyor, Kürt halkı yaşıyor ve dolayısıyla da oradaki kolluk kuvvetlerinin bu tavrı kaçınılmaz olarak bizim bu meselede bir başka hassasiyeti dikkate almamız gerektiğini söylüyor. Bakın, arkadaşlar, Anayasa’mızın 10’uncu maddesi diyor ki: “Herkes ırk, cinsiyet, dil, din, vesaire, vesaire, vesaire, kanun önünde eşittir.” Şimdi, buna kim itiraz edebilir ki arkadaşlar ya? Yani gerçekten herkesin dil, din, ırk, cinsiyet, vesaire, vesaire bakımından kanun önünde eşit olması bir toplum açısından baktığımızda ideal bir durumdur ama gerçekten böyle mi arkadaşlar? Böyle değil hepiniz biliyorsunuz. Bu ülke Osmanlı bakiyesi bir ülkedir, bu ülkede başından beri farklı farklı kimlikler ve farklı inançlar vardır ve cumhuriyeti kuranlar bu farklılıklardan bir biz yaratmaya çalıştılar. Bunu belli ölçüde başardılar da ama hâlâ çözülememiş, hâlâ başarılamamış, hâlâ bu biz içinde kendini hissetmeyen… Çünkü çoğunluğun en azından böyle bir duygu vermediği Kürt halkı var -efendime söyleyeyim- etnik kimlik olarak, inanç olarak da Aleviler var ve maalesef, Kürt meselesi ve Alevi meselesi gündeme geldiğinde bu 10’uncu maddeyi unutuyorsunuz. Hâlbuki 10’uncu maddeyi hepimizin desteklemesi lazım. Hepimiz gerçekten de kanun önünde eşit olan bir toplum yaratmak zorundayız. Dolayısıyla da Halkların Demokratik Partisinin mücadelesini şu veya bu şekilde terörle ilişkilendirerek kriminalize eden bir mantık var bu ülkede. Değerli arkadaşlar, bu çok yanlış bir şey çünkü böyle bir tavırla asla ve asla bu ülkede bu farklılıkları giderip 10’uncu maddenin gereğini yerine getirebilecek bir toplum yaratamayız yani bu toplumda bir biz duygusu üretemeyiz, bu çok açık. Diyeceksiniz ki: “Canım, kanun önünde eşitler. Nedir yani mesele?” Hayır, öyle değil arkadaşlar, kusura bakmayın, kanun önünde eşit falan değiller. Eğer eşit olsaydılar bir kişiyi teslim almak üzere giden kolluk kuvvetleri 400 tane mermi harcamazdı orada; o korkunç, sanki korku filmlerindeki bir sahneyi andıran video çekimini kimse görmezdi. Değerli arkadaşlar, yani gerçekten sizin aklınıza ve vicdanınıza seslenmek istiyorum: Yani bu mesele bu ülkenin bir “biz olma” mücadelesidir ve Kürtler de bu toplumun bir parçasıdır ve kendi haklarını, kendi eşit haklarını istemektedirler ve bunda anormal hiçbir şey yoktur, dünyanın her yerinde bu böyledir. Şimdi, bu meseleyi kriminalize ettiğiniz zaman olan şeyi söylüyorum size: Olan şey –yapsanız da yapmasanız da- Kürtler bu ülkeye ait hissetmiyorlar kendilerini.
Teşekkür ederim. Bunu mu istiyorsunuz? Sanmıyorum bunu istediğinizi. Peki, o zaman nedir bu terörle ilişkili bir biçimde Kürtleri anmak -efendime söyleyeyim- Kürtlerin destek verdiği bir siyasi parti olarak Halkların Demokratik Partisini terörize etmek; nedir bunlar Allah aşkınıza? Bunlar, ülkede birlik ve beraberliğin olmasını istemeyen bir iradenin sonucudur; dikkat edin arkadaşlar. Sizi ciddi olarak eleştiriyorum yani Adalet ve Kalkınma Partisi maalesef bütün iddialarını çizdi yani çıkışındaki iddiaları çizdi ve böyle bir noktaya geldi. Mesela şunu hatırlatayım size: Geçmişte başörtülü kızların -ben o sırada üniversitede idareciydim- okula gelmesini her an önlemeye yönelik olmak üzere YÖK’ten emir gelirdi bize ve biz de ona rağmen o kızların okuma hakkını orada mücadele ederek savunmaya çalıştık 10’uncu maddenin gereği olarak. Hepinize saygılar sunuyorum.
Buyurun Sayın Tutdere.
HDP’nin grup önerisindeki olay, Van ili Başkale ilçesinin Esenyamaç köyünde, Onikidere mezrasında gerçekleşiyor. Şimdi, olay, sabah saat altıda, hakkında çeşitli suçlardan yakalama kararı bulunan bir şahsın gözaltına alınması için kolluk kuvvetleri tarafından yapılan bir operasyon sırasında yaşanıyor. Tabii, medyaya yansıyan görüntülere baktığımızda, özellikle, kolluk kuvvetlerinin, hakkında yakalama bulunan bu şahsı gözaltına almak için yapmış olduğu çalışmaların gerçekten ölçüsüz olduğunu görmekteyiz. Videolara baktığımızda, köy yerleşim yerinde bulunan çocukların, kadınların, yaşayan bütün yurttaşların aslında çok ciddi bir korku ve panikle karşı karşıya kaldığını görüyoruz. Ne oluyor burada? Havaya ateş açılmak suretiyle vatandaşlarımız korkuya ve paniğe sevk ediliyorlar. Burada büyük bir kanunsuzluk var, büyük bir hukuksuzluk var. Buna ilişkin, Van Barosunun İnsan Hakları Derneğiyle birlikte ve Hukukçular Derneğiyle birlikte yapmış olduğu rapora baktığımızda, aslında -olayın tanıkları, görgü tanıkları ve olay yerinde bulunan insanların ifadeleri- burada bir orantısız gücün olduğunu, orantısız bir gücün kullandığını görüyoruz. Aynı şekilde, zaman zaman, kolluk, uygulamada çok ciddi hatalar yapmaktadır. Benim seçim bölgem olan Adıyaman'da da iki yıldan beri özellikle birtakım siyasi soruşturmalarda kolluk gerçekten şüphelilerin bütün anayasal haklarını ortadan kaldıracak uygulamalara imza atıyor. Ne yapıyor; keyfî olarak gözaltı sürelerini uzatıyor, şüphelilerin müdafileriyle görüşmelerine engeller çıkarıyor. İstisna olan gözaltı sürelerinin uzatılması ilkesini kural hâline getirmiş bulunmaktadırlar. Bu konuda, özellikle şüpheliler üzerinde baskılar oluşturmak suretiyle; şüphelilerin avukatlarıyla, müdafileriyle görüşmeleri engellenmek suretiyle gerçekten iradeleri sakatlanmakta ve hukuka aykırı bir sürü delilin ortaya çıkmasına sebebiyet vermektedirler. Bu konuda biz defalarca daha önce Adalet Komisyonunda da iktidara çağrı yaptık, Adalet Bakanlığına çağrı yaptık ancak gelinen noktada, bu konuda özellikle Bakanlığın ve İçişleri Bakanlığının bu tür kanunsuzluklara, bu tür hukuksuzluklara imza atan kolluk kuvvetleri konusunda herhangi bir soruşturma yapmadığını görmekteyiz. Van'daki olayda da Van Valiliğinin açıklamasına baktığımızda, bu konuda herhangi bir idari ve adli soruşturmanın yapılmadığını görüyoruz; bu, doğru değil. Bu, Türkiye'deki hukuk sistemimize…
Bu tür hukuk dışı uygulamalar gerçekten ülkemizin demokrasisine, hukukuna darbe vurmaktadır. Biz burada gerçekten Meclis olarak -iktidar, özellikle çok sayıda reform paketi getiriyor- bir sürü düzenleme yapıyoruz. Yasalarımızda temel hakları ve özgürlükleri koruyacak çok sayıda düzenleme var ancak kraldan çok kralcı geçinen birtakım kolluk kuvvetleri veya uygulayıcılar yanlış uygulamalarla bu tür şeyleri tuzla buz etmektedirler ancak buradan şunu söylüyoruz: Biz Cumhuriyet Halk Partisi olarak; adaletsizlik, hukuksuzluk, kanunsuzluk kimden, nereden gelirse gelsin, kime gelirse gelsin, dili, rengi, fikri, inancı, düşüncesi ne olursa olsun haksızlığın ve hukuksuzluğun her zaman karşısında olacağız ve hukuk önünde herkesin hesap vermesi gerektiğine inanıyoruz. Türkiye’de “adalet yürüyüşü”nü başlatan bir parti olarak kolluk da dâhil herkesin hukuka, kanunlara ve nizamlara uygun davranmasını talep ediyoruz. Teşekkür ediyorum.
Buyurun Sayın Uslu.
Polislerimiz yerleşim merkezlerinde, Jandarmamız kırsalda, Sahil Güvenliğimiz kıyılarımızda sürdürdüğü görevlerle vatandaşlarımızın huzuru, esenliği, güvenliği için hizmet vermekte, canla başla mücadele etmektedir. Asayişten terörle mücadeleye, uyuşturucuyla mücadeleden göçmen kaçakçılığıyla mücadeleye, doğayı korumaktan denizlerin kirliliğini önlemeye kadar çok geniş bir alanda görev yapan, canlarını vermekten çekinmeyen polislerimize, jandarmalarımıza, askerlerimize teşekkür ediyoruz, şükranlarımızı sunuyoruz; Allah onlara güç, kuvvet versin. Dün Pençe-Kilit Operasyonu’nda şehit olan Mehmetçik’imize ve yine görevi başında şehit olan tüm güvenlik güçlerimize Allah’tan rahmet diliyoruz. Emniyet güçlerimiz, terörle mücadelede, suç ve suçluyla mücadelede kararlı ve güçlü durur, milletimize hizmette şefkat ve merhametle hareket eder. Görevlerini daima hukuk devleti sınırları içinde yürütme anlayışını daha da büyütmek, daha da güçlendirmek, daha da geliştirmek için her türlü yasal ve idari çalışmalar yapılmaktadır. Değerli milletvekilleri, önergede adı geçen, 2021 yılındaki olayla ilgili aranan şahıs, kişi hürriyetini yoksun kılma, kasten insan öldürme, silahlı terör örgütüne üye olma, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme, iş ve çalışma hürriyetini ihlal etme suçlarından aranmaktadır. Aranan şüphelinin yakalanması için bir operasyon düzenlenir, şahsın gözaltına alınması sırasında ortaya çıkan direnç sonrasında farklı olaylar meydana gelir ve bu olaylar kamuoyuna farklı şekilde yansır. Tekrar şunu ifade etmek isterim ki adı geçen şüpheli, PKK terör örgütü mensubu olmak, örgüte yardım ve yataklık etmek, insan öldürmek gibi 5 ayrı suçtan hakkında yakalama kararı bulunan bir şüphelidir. Şüphelinin yakalanması amacıyla bir operasyon ortaya konur, operasyon sırasında farklı olaylar meydana gelir ve şüpheli operasyon sonrasında yakalanır, sevk edildiği adli makamlarca da tutuklanır. Şimdi, kamuoyunda ortaya çıkan iddialarla ilgili, haberlerle ilgili İçişleri Bakanlığımız idari soruşturma başlatmıştır. Bu konuda bir ihmal varsa devletimiz, İçişleri Bakanlığımız, teftiş kurullarımız, adli makamlarımız her zaman gereğini yapar. Güvenlik kuvvetlerimizin genel olarak bir töhmet altında bırakılması, bölgeye farklı davrandığının iddia edilmesi doğru bir davranış değildir. Bireysel bir ihmal varsa her türlü inceleme, teftiş ve işlem hukuk çerçevesinde yapılır. Değerli milletvekilleri, jandarmamızın da emniyetimizin de icra ettiği görevler sırasında, yürüttüğü faaliyetler sırasında hukuka uyması, kanuna uyması, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarına uyması, gereklilik, orantılılık, yasallık gibi ilkelere hassasiyetle uyması önemlidir. Bu konuda güvenlik güçlerimiz her zaman bu hassasiyete dikkat ederler.
Buyurun, toparlayın.
İşkenceye sıfır tolerans ilkesi gereği bireysel olarak ortaya çıktığı iddia edilen her türlü işkence, kötü muamele iddiası titizlikle incelenmektedir; bu incelemeler adli olarak, idari olarak yapılmaktadır. Güvenlik kuvvetlerimiz üzerinde farklı kurulların, farklı sivil inisiyatiflerin, farklı üst makamların denetimi ve gözetimi her zaman devam etmektedir. Bölgesel farklılıkların yapıldığı iddiası doğru değildir. Ben bu vesileyle, esenliğimiz için, güvenliğimiz için, huzurumuz için çalışan güvenlik kuvvetlerimize çalışmalarında başarılar diliyorum. Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Buyurun Sayın Beştaş.
Teşekkür ediyorum Sayın Başkan. Hatibi dinledik, övgülerle dolu bir konuşma yaptı; olaya ilişkin de yaptığı tespit, işte, beş ayrı suçtan arandığı, bunun içinde “terörö” de var tabii ki, olmazsa olmaz. Bence o saldırıdan sonra o soruşturma açılmıştır, onu da araştıracağız çünkü bizim bildiğimiz ayrı, o da önemli değil. Bir de güvenlik güçlerine teşekkür etti. Ya, ne anlatıyorsunuz ya? 400 mermi kovanı bir köyde bulundu, 400 mermi kovanı. Kadınlar kovalandı, kadınlar yerlere atıldı, çoluk çocuk çığlık çığlığa kaçıştı, siz diyorsunuz ki “Böyle bir şey yok.” Lütfen, o görüntüleri bir daha izleyin. Rica ediyorum, o görüntüleri bir daha izleyin. Orada yaşananlar Filistin gibi sömürge topraklarda ancak yaşanabilir, siz kınıyorsunuz ya ama kolluk gücü orada bütün köyü cezalandırıyor.
Buyurun.
Şimdi, idari soruşturma dediniz de bu, silah sıkan, 400 mermi kovanını harcayan askerler hakkında ne yapıldı? Hiçbir şey. Servet Turgut helikopterden atıldı, katledildi, hâlâ tek bir kişi görevden alınmadı ya! Siz böyle teşekkürlerle, güzellemelerle gerçeği karartamazsınız. Orada yaşayan halk sizi de dinliyor, bizi de dinliyor, ne yaşadığını da biliyor. Evet, bu, Kürt’e karşı ayrımcılıktır, düşmanlıktır! Siz bu mermileri gidip Marmaris’te sıkamazsınız, İstanbul’da sıkamazsınız! Oradaki vatandaşı düşman görüyorsunuz.
Öneriyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmemiştir. Cumhuriyet Halk Partisi Grubunun İç Tüzük’ün 19’uncu maddesine göre verilmiş bir önerisi vardır, okutup işleme alacağım ve oylarınıza sunacağım. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Danışma Kurulu 29/6/2022 Çarşamba günü (bugün) toplanamadığından, grubumuzun aşağıdaki önerisinin İç Tüzük’ün 19’uncu maddesi gereğince Genel Kurulun onayına sunulmasını saygılarımla arz ederim. Malatya Milletvekili Veli Ağbaba ve arkadaşları tarafından, bazı kişilerin belediyeler aracılığıyla yurt dışı eğitim kapsamında usulsüz yollarla burs aldığı iddialarının araştırılması amacıyla 8/3/2022 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına verilmiş olan (10/5680) esas numaralı Meclis araştırma önergesinin, diğer önergelerin önüne alınarak, görüşmelerinin 29/6/2022 Çarşamba günkü birleşimde yapılması önerilmiştir. Önerinin gerekçesini açıklamak üzere Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına Malatya Milletvekili Sayın Veli Ağbaba, buyurun.
Değerli arkadaşlar, araştırma önergemizin konusu, usulsüz burslar. Değerli milletvekilleri, İstanbul Büyükşehir Belediyesinin kaybedilmesiyle AKP'li bazı siyasetçiler üzerinde tam bir travma yarattığı hatta kimilerinin kimyasını bozdu. Bunun nedeni ranttı, bunun nedeni paraydı; İstanbul Büyükşehir Belediyesinin imkânlarıydı, İstanbul Büyükşehir Belediyesindeki makam araçlarının AKP'li siyasetçilerin emrine verilmesiydi. Yani İBB tam anlamıyla bir çiftlik gibi yönetilmişti. Geçtiğimiz günlerde, aylarda İBB Teftiş Kurulu raporlarına bakarak ben de kürsüden İBB burslarıyla ilgili gerçekleri bu kürsüden dile getirdim. Değerli arkadaşlar, buna burs demek doğru mu, bilmiyorum. Buna tam anlamıyla “avanta” demek lazım, “avanta” diyeceğim bundan sonra. Biliyorsunuz, bu avantaları alanlar içerisinde 3 etkili AKP'li siyasetçi dikkat çekiciydi. Kimdi bunlar bir hatırlayalım? Fatma Betül Sayan, Rabia Kalender İlhan, Ravza Kavakcı. Değerli arkadaşlar, bunların almış olduğu bursu miktarı tam 6 milyon 921 bin 054 TL. Bakın, bu burs değil, avanta. Değerli arkadaşlar, bu avantayla tam 8.131 KYK bursu verilebiliyor, bu avantayla 23.040 öğrencimizin KYK yurt ücreti ödenebiliyor ve bu avantayla 380 profesörün maaşı veriliyor. Öyle bir avanta ki değerli arkadaşlar, insan bunu alırken biraz Allah’tan korkar. Şimdi, gençlerimiz üniversiteye gitmek için para bulamazken, gençlerimiz KYK borcu nedeniyle icra altında kıvrım kıvrım kıvranırken ve üniversite öğrencisi İbrahim intihar ettiğinde cebinden 6 lira çıkarken; muhafazakârlığı, millîliği, yerliliği dilinden düşürmeyenler tam da kul hakkı, yetim hakkı yemenin tam göbeğine düşmüşler değerli arkadaşlar.
İade...
Bir özür beklenir değerli arkadaşlar. Bu kişilere haksız şekilde verilen bursların geri ödenmesi beklenir. Peki, ne oldu? Sayın Ravza Kavakcı itibarı zedelendiği için bana tam 250 bin TL’lik tazminat davası açtı. Değerli arkadaşlar -aldığı para- 2 milyon 752 bin TL avanta var, üzerine bir de Veli Ağbaba’dan 250 bin TL avanta istiyor. Değerli arkadaşlar, Allah gözünüzü doyursun diyorum, başka bir şey demiyorum. Bakın, olur da bu kadar yüzsüzlük olur mu ya! [[CHP sıralarından alkışlar]] Bakın, isim isim gidelim değerli arkadaşlar. Fatma Betül Sayan Kaya tam 1 milyon 510 bin lira burs alıyor ve çalışmıyor bu daha sonra, öğrenimini de bitiremiyor ve burs almaya devam ediyor. Bir diğeri değerli arkadaşlar -ibretlik- bakın, Rabia Kalender İlhan; aldığı burs 2 milyon 650 bin TL. Değerli arkadaşlar, özgeçmişine bakın, Allah için özgeçmişine bakın; özgeçmişine göre 2005’ten beri yurt dışında, 2007’de iş başı yapıyor, 2015’te geri dönüyor. (CHP sıralarından alkışlar) Bursu nasıl kazandın, kimle yarıştın, hangi şartlarda girdin? Bilen yok değerli arkadaşlar. Değerli arkadaşlar, şimdi, gelelim konumuza, Ravza Kavakcı Kan. 2016’da İBB’ye giriyor, 16 Aralık 2008’de Metro AŞ’de işe giriyor, dikkatle dinleyin. 24 Kasım 2008’de burs kazanıyor, daha çalışmıyor, 24 Kasım 2008’de burs kazanıyor; 16 Aralıkta işe giriyor, bir hafta sonra, 23 Aralıkta İstanbul Belediyesi bursu veriyor. Ya, bu kadar olur mu? Değerli arkadaşlar, hiçbir şeyi, hiçbir şartı uymuyor, hiçbir şartı. Bakın, doktorası bitmiş, kuruma dönüş yapmamış. “Çalışmayacaksın.” demiş, gitmiş, 1.300 kilometre ileride Antep Üniversitesinde öğretim üyeliği yapıyor. Arkadaşlar, o kadar utanılacak bir durum ki yani ben burada anlatırken vallahi sıkılıyorum.
Şimdi, eğitim masrafı, uçak parası, sağlık sigorta harcı, hepsini İstanbul Büyükşehir karşılıyor. “Para lazım muhtelif masraflar için.” diyor, 5.019 dolar tak gidiyor, uçak masrafı aynı yine, yeme içme aynı. Peki, değerli arkadaşlar, Ravza Kavakcı nereye gidiyor, hangi üniversiteye gidiyor. Howard Üniversitesine gidiyor, tesadüfe bakın ki Merve Kavakcı orada hoca, Merve Kavakcı orada hoca. Bir şey daha söyleyeyim: Ablası Merve Kavakcı’nın tezini kopya ettiği iddia ediliyor; tez aynı, bire bir. Nereden anlıyoruz? Okuma yazma bilmeyen bile anlar; Merve Kavakcı, türbanla ilgili bir tez yazıyor, Atatürk’e hakaret ediyor; bu hanımefendi, siyaset bilimiyle ilgili tez yazıyor, Atatürk’e hakaret ediyor. Hatta daha da söyleyeyim: Alttaki dipnotlar bile aynı değerli arkadaşlar, dipnotlar bile aynı. Sayın Kavakcı, Metro AŞ’de çalışıyorsun, ray mı döşeyeceksin? Mühendislik alanında yapmıyorsun da siyaset biliminde yapıyorsun. [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] Bakın, burs aldın mı? Aldın. Burs sözleşmesine aykırı davrandın mı? Davrandın. Ablan o üniversitede çalışıyor mu? Çalışıyor. Tez hocaların ablanınkiyle aynı mı, aynı derneğin yöneticisi mi? Arkadaşlar, her şey var ama utanma duygusu yok, utanma!
İYİ Parti Grubu adına Adana Milletvekili Sayın İsmail Koncuk… Buyurun Sayın Koncuk.
AK PARTİ Grubu adına, Sayın Veli Ağbaba’nın burada gayet veciz ifadelerine cevap verecek bir milletvekili varsa gerçekten zor cevap verecektir diye düşünüyorum.
Mustafa Demir Bey, siz mi cevap vereceksiniz?
Evet.
Allah yardımcın olsun! Gerçekten, ben işin başka tarafını anlatacağım yani AK PARTİ yöneticisi, milletvekili, 1’isi bakan 3 kişiye 6 milyon TL’nin üzerinde burs verilmiş İstanbul Büyükşehir Belediyesinin geçmiş döneminde yani Ekrem İmamoğlu’ndan önce. Yani bu nasıl olabilir? Emin olun, tüylerim diken diken oldu. Bunu veren nasıl verir, bunu alan nasıl kabul eder ya, alan nasıl kabul eder! Memleket evlatlarına aylık 850 TL, onu da geri ödemek şartıyla kredi ödeyeceksiniz, onu alırken yurt içi üretici fiyat endeksi üzerinden faizlendireceksiniz, ödemeyenlere aylık yüzde 1,40 faiz tahakkuk ettireceksiniz.
2 kefil isteyeceksiniz.
217 bin kişiye kredi borcunu ödemedi diye elektronik haciz göndereceksiniz ama 3 AKP yöneticisine 7 milyon TL'ye yakın karşılıksız burs vereceksiniz. Vallahi Mustafa Bey, buna nasıl cevap vereceğini ben merakla bekliyorum; ben değil Türk milleti de merakla bekliyor, Türk milleti de merakla bekliyor. Bu kabul edilemez, bu vicdanını yaralayan bir durumdur. Eğer bir başka ülkede vallahi olsa bu iktidar düşer ya, iktidar düşer. (İYİ Parti ve CHP sıralarından alkışlar) Dolayısıyla, vicdanları kanatan bu uygulamaya sebep olanları, bu tüyü bitmemiş yetimin hakkını alıp -affedersiniz- çıtır çıtır yiyenleri milletimiz adına şiddetle kınadığımı ifade ediyorum. Saygılar sunuyorum.
Buyurun Sayın Gaydalı.
Değerli milletvekilleri, Cumhuriyet Halk Partisinin vermiş olduğu araştırma önergesi üzerine söz almış bulunmaktayım. Sizleri ve kamuoyunu saygıyla selamlarım. Değerli milletvekilleri, bu araştırma önergesi, bir usulsüzlüğün ortaya çıkarılması değil, usulüne uydurulmuş haksızlığın ortaya çıkarılması açısından önemlidir. İstanbul Büyükşehir Belediyesinin ortaya çıkardığı bu durum, halkın kaynaklarının birkaç kişi tarafından gasbedildiğini göstermektedir. İktidara ait belediyelerde gri pasaportlarla yapılan insan kaçakçılığı daha hafızalarda yerini korurken bu olayın ortaya çıkması AKP’nin bir hizmet hareketi değil, bir torpilli insan kayırma hareketi olduğunu gösteriyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesinden AKP döneminde 34 kişiye şu anki kurla 63 milyon 120 bin 483 lira burs verilmiştir. Şu anda 5,5 milyon insanın KYK borcu bulunuyor. Bu aldıkları kredilerin iki yıl sonra geri ödemesi başlıyor. Ancak, zamanı geldikten sonra ödenmeyen her bir borç için de faiz işletiliyor, anapara borcunu ödeyemeyenlere ek olarak faiz masrafı da çıkarılıyor. Başta bu 34 kişi olmak üzere, devletin kaynaklarını kendine kaymak yapıp yiyenler ve yedirenler umarım rahat uyuyorsunuzdur! 400 bin kişi aldıkları burs için şu an borçlarını ödeyemediğinden icralık durumda; ayıptır, yazıktır, günahtır diyeceğim ama bu ortaya çıkan durum karşısında başlarını eğmesi gerekenler hem durumu kabul ediyor hem de kendini savunmaya çalışıyorlar. Maalesef, yalan oranı arttıkça utanma duygusu da azalıyor. Böylesi adaletsiz bir düzende alın teriyle kimseye minnet etmeden onurlu ve gururlu bir şekilde okumaya çalışan, tek sermayesi emekleri olan, ailesine yük olmamak için daha meslek sahibi olmadan devlete borçlanan o namuslu, şerefli insanları gerçekten ama gerçekten takdir etmek lazım. Çünkü tek özelliği siyasi iktidara yakın olmak olan siyasi kimliklerle, unvanlar kazanan bu kişiler karşısında emeğiyle okuyup bir yere gelmeye çalışıyorlar. Değerli milletvekilleri, “Vatan, millet!” sloganları ile sefahati kendine, sefaleti de bu halka layık görenlerin hesabını hiç vermeyeceğini düşüyor olması büyük bir yanılgıdır çünkü kulun terazisi şaşar, Hakk’ın terazisi şaşmaz. İnşallah yapılan haksızlıkların, hukuksuzların cezasını da er geç göreceklerdir. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Buyurun Sayın Demir.
Parayı almışlar Başkanım, parayı almışlar!
... hatta dünya görüşleri nedeniyle kadına karşı bir şiddet eylemi hâline gelmiştir.
Yetim hakkını yemişler.
Şimdi CHP'nin sözcüsüne cevap veriyorum. Arkadaşlar, bir sürü iddialarda bulundunuz.
Hanımefendi’nin yolsuzluk yapma hakkı mı var?
Yetim hakkı yemişler Başkan.
Kul hakkı, kul hakkı!
Sayın milletvekilimiz Ravza Kavakcı Kan Hanımefendi adına şöyle iddialarda bulundu, bir saniye...
Hanımefendi’nin kendisinin kabahati yok
“2008’de başladı.” dedi. 2008’de başladı, başlar başlamaz da İBB'den burs aldı. Hakikati paylaşıyorum, bir tanesine cevap vereceğim.
Sayın Milletvekilimiz 2008’de İBB’de işe başlamadı, 1994 yılında BELBİM’de işe başladı.
Şimdi, bir şey diyeceğim, Metro AŞ’de başladı, Metro AŞ’de. Metro AŞ’de 2008’de başladı. Çarpıtma.
İstanbul’da burs isteyen çocukları size gönderelim. Alın onları da verin onlara.
Burada farklı görüşlere, siyasi düşüncelere ve hayat tarzlarına rağmen 34 kişiden bahsedilmekte ama 3 hanımefendi üzerinden siyasi bir linç kampanyası yürütülmektedir.
Çok almışlar, almayacaklar.
Değerli arkadaşlar, kurumlar kapasitelerinin artırılması için bu türlü çalışmalar yaparlar; geçmişte de yaptılar, şimdi de yapıyorlar. Konuyla ilgili İBB Meclisinden karar alınmış, başvuru şartları belirlenmiş, 5’i İDO’dan olmak üzere 39 çalışanı yurt dışına gönderilmiştir. Yani baktığımızda bütün süreçler hukuka uygun olarak yürütülmüştür.
Tabii, tabii.
Kişiye özel kişiye, hukuka uygun değil, kişiye özel.
Değerli arkadaşlar, ayrıca, yurt dışında burslu eğitim almanın şartları da var. Burs alabilmek için öncelikle yurt dışından bir üniversiteden kabul almanız lazım.
AKP’li olmak gerekiyor, AKP’li.
Çok zorlu olan yabancı dil sınavından da geçmeniz gerekiyor.
Hâlâ AK PARTİ’li olmayan var mı içlerinde?
Bu bursu hangi kurumdan istiyorsanız aynı zamanda o kurumun da buna onay vermesi gerekiyor.
AKP’li olmak gerekiyor, şart bir.
Tüm bunlardan sonra 3 değerli siyasetçi arkadaşımızı hedef alarak on beş sene evvel hukuka uygun bir şekilde gerçekleştirilmiş bu çalışma neden şimdi gündeme getiriliyor?
Başkanım, parayı geri versinler.
Değerli arkadaşlar, bu konu yargıya intikal etmiştir. İstanbul Cumhuriyet Başsavcısının (2022/35967) sayılı Kararı’na göre söz konusu karar da belediye iştiraki şirketleri bünyesinde gerekli şartları taşıyan çalışanlara benzer mahiyette yurt dışı eğitim burs imkânının sağlandığı…
Başkan mahcup oluyor.
…şirketin mal varlığı aleyhine ve şirketi zarara uğratmak…”
Yargı bağımsızlığı yok bu ülkede, ne anlatıyorsun! Hangi savcı size rağmen karar verebiliyor? Hangi savcı size rağmen milletvekillerinize yol açıyor?
“…hizmet nedeniyle görevi kötüye kullanma suçunun da oluşmadığı ve bunun sonucunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiştir.”
Değerli arkadaşlar, Büyükşehir sizin elinizde…
Meclis sizin elinizde.
…evraklar ortada, Teftiş Kurulunu da oluşturdunuz, araştırdınız, yargıya da gittiniz. Sonucunda attığınız iftiralarla baş başa kaldınız.
Peşini bırakmayacağız, haberiniz olsun. Bu devran döner, milletin malını size yedirmeyiz.
Şimdi, sonuçta, bize göre, 34 kişiden sadece bu 3 arkadaşın seçilmesi ve üzerinde durulması…
Gariban çocuklar sokakta yatacak, vur, götür!
…kadına karşı ayrımcılığın ve özellikle AK PARTİ döneminde inanç özgürlüğü konusunda alınan mesafenin hâlâ CHP tarafından hazımsızlığının yeni bir tezahürüdür.
Bırak o işleri, geç; bırak! Hırsızlığı inançla açıklama!
Hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Sayın Başkan…
Hırsızlık hangi inançta var?
Grup Başkan Vekili söz istiyor arkadaşlar. Buyurun Sayın Altay.
Sağ ol Başkanım, ağzına sağlık. Partimizi inanç özgürlüğüne saygısızlıkla suçladı ama ilaveten, Sayın Ağbaba’nın iddialarının yalan olduğunu söylemek suretiyle…
Buyurun.
Zaman tasarrufu bakımından ben Sayın Ağbaba’nın her ikisine de cevap vermesini talep ediyorum.
Buyurun.
1994 yılında başlıyor, 1994’te BELBİM’de.
16/12/2008’de metroda işe başlıyor, bir hafta sonra şanslı hanımefendi Howard Üniversitesine, sevgili ablası Merve Kavakcı’nın yanına gidiyor. Değerli arkadaşlar, bakın, şunu reddederim: Nefret suçu, onu en çok yapan sizsiniz. Kadın, 3 kadın siyasetçi. Değerli arkadaşlar, burada tam tamına 79 trilyon bir yolsuzluk var. İçinde 3’ü bilinen siyasetçi. Ne yapacağım, açıklamayacak mıyım kadın diye? 3’ü gözle görülür siyasetçi. Biri sizin Bakanınız, biri sizin Genel Başkan Yardımcınız, biri sizin İstanbul Kadın Kolları İl Başkanınız. Bunlar bilindiği için ben söylüyorum. Ayrıca, muhafazakârlık, inanç, başörtüsü hiç kimsenin yolsuzluğunu, avantasını kapatacak bir örtü değildir. (CHP sıralarından alkışlar) Bunu şiddetle reddediyorum. Bu, sizin her zaman olduğu gibi pisliklerinizi kapatmak için dini, imanı kullanmadır, başka bir şey de yoktur.
Y O K L A M A
Öneriyi oylamadan önce yoklama talebi vardır. Sayın Altay, Sayın Aygun, Sayın Ağbaba, Sayın Gökçel, Sayın Beko, Sayın Antmen, Sayın Köksal, Sayın Aydoğan, Sayın Keven, Sayın Zeybek, Sayın Köse, Sayın Şahin, Sayın Özkan, Sayın Kayan, Sayın Tokdemir, Sayın Adıgüzel, Sayın Baltacı, Sayın Ünsal, Sayın Ünver, Sayın Sarıaslan. Yoklama için üç dakika süre veriyorum ve yoklama işlemini başlatıyorum. [[Elektronik cihazla yoklama yapıldı]] Birleşime on dakika ara veriyorum.
Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 109’uncu Birleşiminin İkinci Oturumunu açıyorum. Y O K L A M A Cumhuriyet Halk Partisi Grubu önerisinin oylamasından önce istem üzerine yapılan yoklamada toplantı yeter sayısı bulunamamıştı. Şimdi, yoklama işlemlerini tekrarlayacağım. Yoklama için üç dakika süre veriyorum, yoklama işlemini başlatıyorum. [[Elektronik cihazla yoklama yapıldı]] Cumhuriyet Halk Partisi grup önerisini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmemiştir. Gündemin “Seçim” kısmına geçiyoruz.
Sayın Başkan…
Efendim, uğultu var.
Değerli milletvekilleri, Sayın Grup Başkan Vekiline söz verdim, konuşmak isteyen arkadaşlar kulise geçsinler. Buyurun Sayın Altay.
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Sizin de belirttiğiniz gibi, biraz sonra Sayıştayda boş bulunan 5 üyelik için Genel Kurulca bir seçim gerçekleşecek. Ancak Sayıştay, Türkiye Büyük Millet Meclisi adına kamunun parasının hesabını soran anayasal bir kuruluştur. Sayıştay, Türkiye Büyük Millet Meclisinin yani milletin gözü ve kulağı olmak zorundadır. Oysa Sayıştay, bu iktidar tarafından kör ve sağır hâle getirilmiştir. Sayıştay, başta kamunun trilyonlarca liralık varlığını kontrol eden Türkiye Varlık Fonu olmak üzere, kamuya ait birçok kuruluşu denetleyememektedir.
Denetlediği kuruluşlarda ise ciddi bir denetim yapamamakta, denetim sırasında tespit edilen yolsuzluklara, usulsüzlüklere, yasa dışı iş ve işlemlere ilişkin bulgular ise sansür edilerek Türkiye Büyük Millet Meclisinden ve milletten saklanmaktadır. İktidar tarafından yapılan partizanca seçimler Sayıştayın görevini tam olarak yapmasını yıllardır engellemekte, yapılan yolsuzluklara, usulsüzlüklere âdeta yol verilmektedir. Bu saydığım nedenlerden ötürü, Cumhuriyet Halk Partisi Türkiye Büyük Millet Meclisi Grubu olarak biraz sonra yapılacak seçimlere katılmıyoruz. Arz ederim.
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Evet, birazdan Sayıştay için üye seçimi yapılacak; daha önce de Plan ve Bütçe Komisyonuna gelmişti ve orada Komisyon üyelerimizin Sayıştay üyeliğine aday olan isimlerle tanışmak, iletişim kurmak, onların toplantıya gelmeleri, en azından onları tanımak konusundaki talepleri karşılanmamıştı ve görüşlerimiz ileri sürülerek, Komisyon üyelerimiz de dışarı çıkmıştı. Şimdi, AYM'nin, diğer yüksek yargı mekanizmalarının geldiği durum ortada; âdeta her biri bir korkuluğa dönüşmüş durumda maalesef ve bildiğimiz üzere, kamunun milyarlarca liralık kaynağının aktarıldığı Türkiye Varlık Fonu da Sayıştay denetiminin dışına çıkarıldı. Sayıştayın tespit ettiği usulsüzlükler, yolsuzluklar da aslında başka bir yargı mekanizmasında aklanmaya devam ediyor.
Bunun en önemli örneği, kayyum atanan belediyelerde Sayıştay'ın tespitlerine rağmen herhangi bir yasal, yargısal işlemin yapılmamasıdır. Sayın Başkan, en ufak bir memur -tırnak içinde ufak diyorum düzey olarak- alınırken bile bir mülakat yapılır “O memurluğa uygun mudur? Geçmişi nedir?” diye. İnsan bir tanır ama Sayıştay gibi üyelik seçiminde bile Komisyon üyelerinin tanımadığı, listenin nerede hazırlandığını bilmediğimiz, kimler tarafından önerildiği açıklanmayan bir liste önümüze konuyor ve “Bunlar arasından bir seçim yapın.” deniliyor. Biz böyle bir seçimi kesinlikle kabul etmiyoruz. Listelerin nerede hazırlandığını tabii ki biliyoruz. Görünürde seçim, görünürde demokrasi oyununda bizim verecek bir oyumuz yoktur, kurumların geldiği noktaya katkı sunmak istemiyoruz.
Bu hukuksuzluğa, bu haksızlığa, bu görünürde demokrasi oyununa bir tuğla da biz koymayacağız. Halkların Demokratik Partisi Meclis Grubu olarak Sayıştay seçimine katılmıyoruz.
Sayın Dervişoğlu, buyurun.
Teşekkür ederim Sayın Başkanım. Devletin en önemli kurumlarından biri olan Sayıştaya birazdan Türkiye Büyük Millet Meclisi 5 üye seçecek. En sıradan meseleleri bile siyasi parti gruplarının istişareye açtığı Türkiye Büyük Millet Meclisinde, Sayıştay gibi önemli bir kuruma üye seçerken iktidar partisinin dayatmacı bir tavır takınarak muhalefetin görüş ve düşüncelerini alma ihtiyacı bile hissetmemesi durumu tarafımızdan kabul edilebilir değildir. Geleneklerimizin arasında Türkiye Büyük Millet Meclisinde protesto yoktur. Bu seçimde biz de oy kullanmayacağız ama Türkiye Büyük Millet Meclisinde, sıralarımızda bekleyeceğiz ve konuyla ilgili eleştiri hakkımızı daha sonra kullanmak üzere şimdilik mahfuz tutuyoruz. Bu çerçevede kararımızın speküle edilmeden doğru anlaşılması taraftarıyım.
Böylesine önemli kurumlar için üye seçerken Türkiye Büyük Millet Meclisinin üstlendiği görevin sorumluluğu ve şuuruyla hareket etmesi kanaati taşıyoruz. O sebeple, iktidarın Sayıştay seçiminde takınmış olduğu bu tavrı yerinde bulmadığımızı bir kere daha ifade ediyor, safımızın belli olması bakımından da bu kararı Türkiye Büyük Millet Meclisinden kamuoyuyla paylaşıyoruz efendim. Teşekkür ederim. . -Sayıştayda Boş Bulunan Üyeliklere 6085 Sayılı Sayıştay Kanunu’nun 15 ve 16’ncı Maddeleri Hükümleri Gereğince Yapılacak Seçime Dair Sayıştay Başkanlığı Tezkeresi (3/1961) İle Sayıştay Başkanı ve Üyeleri Ön Seçim Geçici Komisyonu Raporu
Bu seçim, 6085 Sayıştay Kanunu’nun 15 ve 16’ncı maddeleri ile İç Tüzük’ün 150’nci maddesine göre gizli oylamayla yapılacaktır. Plan ve Bütçe Komisyonunca oluşturulan Sayıştay Üyeleri Ön Seçim Geçici Komisyonu tarafından Sayıştay üyelikleri için boş üyelik sayısının 2 katı olarak belirlenen adayları içeren birleşik oy pusulası Başkanlıkça adayların soyadı sırasına göre düzenlenmek suretiyle bastırılmıştır. Toplantı ve karar yeter sayısı mevcut olmak şartıyla en çok oyu alan Sayıştay meslek mensupları kontenjanından 3, Hazine ve Maliye Bakanlığı meslek mensupları kontenjanından 1, diğer adaylar kontenjanından 1 aday Sayıştay üyeliğine seçilmiş olacaktır. Oylamanın sayım ve dökümü için ad çekmek suretiyle 5 kişilik bir tasnif komisyonu tespit edeceğim: Ayşe Sibel Ersoy, Adana? Burada. Hasan Çilez, Amasya? Burada. Metin İlhan?, Kırşehir? Yok. Selim Yağcı, Bilecik? Yok. Oğuzhan Kaya, Çorum? Burada. Mustafa Yel, Tekirdağ? Yok. Serpil Kemalbay Pekgözegü? Yok. Hüseyin Şanverdi? Burada. Yunus Emre, İstanbul? Yok. Ahmet Akay, Şanlıurfa? Burada. Tasnif Komisyonuna seçilen üyeler oylama işlemi bittikten sonra komisyon sıralarındaki yerlerini alacaklardır. Şimdi, oylamanın ne şekilde yapılacağını arz ediyorum: Komisyon sıralarında birinci sıradaki Kâtip Üye Adana’dan başlayarak İstanbul’a kadar -İstanbul dâhil- ikinci sırada yer alan Kâtip Üye ise İzmir’den başlayarak Zonguldak’a kadar -Zonguldak dâhil- adı okunan milletvekillerinin adını ad defterinden işaretleyecektir. Adı işaretlenen milletvekiline mühürlü birleşik oy pusulası ve zarf verilecektir. Adı, ad defterine işaretlenen mühürlü birleşik oy pusulasını alan sayın üye oy kabinine girecek ve oy pusulasında Sayıştay meslek mensupları kontenjan grubu aday listesinden 3, Hazine ve Maliye Bakanlığı meslek mensupları kontenjan grubu aday listesinden 1 ve diğer adaylar kontenjan grubu aday listesinden 1 adayın karşısındaki kareyi çarpıyla işaretleyecek ve oy pusulasını zarfa koyarak Başkanlık Divanı kürsüsünün önünde yer alan oy kupasına atacaktır. Aynı zarftan birden çok oy pusulası çıkması hâlinde o oy pusulalarının tamamı ve daha önce açıklandığı üzere ilgili kontenjan grubu aday listesinden seçilecek üye sayısından fazla adayın işaretlendiği oy pusulaları geçersiz sayılacaktır. Bu hususlar oy pusulalarında dipnot olarak belirtilmiştir. Kabinlere aynı renk tükenmez kalem konulmuştur. Sayın Üyeler bu kalemleri kullanacaktır. Sayın Kâtip Üyelerin yerlerini almalarını rica ediyorum. Şimdi seçime Adana ilinden başlıyoruz. [[Oylar toplandı]] Oy verme işlemi tamamlanmıştır. Oy kupaları kaldırılsın. Tasnif Komisyonu üyeleri lütfen yerlerini alsınlar. Tasnif Komisyonu üyelerinin adlarını tekrar okutuyorum: Tasnif Komisyonu: Ayşe Sibel Ersoy, Adana; Hasan Çilez, Amasya; Oğuzhan Kaya, Çorum; Hüseyin Şanverdi, Hatay; Ahmet Akay, Şanlıurfa. [[Oyların ayrımı yapıldı]] Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Plan ve Bütçe Komisyonu Sayıştay Başkanı ve Üyeleri Ön Seçim Geçici Komisyonunca belirlenen adaylar arasından Sayıştayda boş bulunan 5 üyelik için yapılan seçime 246 üye katılmış, kullanılan oyların dağılımı aşağıda gösterilmiştir. Saygıyla arz olunur. Ayşe Sibel Ersoy Hasan Çilez Oğuzhan Kaya Sayıştay Meslek Mensupları Kontenjan Grubu Mehmet Fahri Şimşek 6 oy Hazine ve Maliye Bakanlığı Meslek Mensupları Kontenjan Grubu Seçilen üyeleri tebrik ediyor, hayırlı olmasını diliyorum. Bu sonuçlara göre Sayıştay üyeliğine seçilenleri okutuyorum: Sayıştay Meslek Mensupları Kontenjan Grubu Hazine ve Maliye Bakanlığı Meslek Mensupları Kontenjan Grubu Seçilen üyeleri tebrik ediyorum, hayırlı olmasını diliyorum. Birleşime beş dakika ara veriyorum.
Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 109’uncu Birleşiminin Üçüncü Oturumunu açıyorum. Oya Hanım, buyurun.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Pençe-Kilit Operasyonu bölgesinde PKK'lı teröristlerin hain saldırısı sonucu şehit olan Diyarbakırlı Uzman Çavuş Abdullah Bayram'a Allah'tan rahmet diliyorum, mekânı cennettir zaten. Tüm vatandaşlarımıza şefaatçi olmasını temenni ediyorum, son şehidimiz olsun diyorum inşallah.
Sayın Okan Gaytancıoğlu, buyurun.
Sayın Başkanım, çok teşekkürler. AKP iktidarının vatandaşlar için cehennem, dünyanın dört bir yanından kaçak göçmenler için yol geçen hanına çevirdiği ülkemizde her geçen gün huzursuzluk veren olaylar oluyor. Bunun bir örneği de dün akşamüstü İpsala ilçemizde yaşandı. Sınır hattında olan İpsala’mız, kaçak göçmenlerin neden olduğu sorunlardan tedirgin oluyor, tarlalar eziliyor, yiyecek satan esnaf rahatsız ediliyor, hatta basına yansıyanlara göre genç kızlarımız taciz ediliyor. Bunun sonucunda çok daha sıkıntı veren olaylar yaşanabilir. Bu durumdan sorumlu olan herkes önlem alınmalıdır. Yüksek perdeden yandaş kanallarda konuşmakla İpsala'da kaçak göçmenlerden tedirgin olan, çocuğunu sokağa çıkarırken tereddüt yaşayan, ürünleri yok edilen insanların sorunları çözülmüyor. AKP unutmuş olabilir ama görevi bu ülkeye ve bu ülkenin insanına hizmet etmektir, vatandaşımızı huzursuz eden kaçak göçmenlere köprü olmak değil.
Sayın Çulhaoğlu…
Teşekkür ederim Sayın Başkanım. Başpolis memuru ve kıdemli başpolis memurlarından lisans mezunu 45 yaş altı 971 kişi 2019 yılında, yine 2020 yılında yapılan mülakatla da 45 yaş üstü 818 kişi Şubat 2021 tarihinde ilk derece amir kabul edilen komiser yardımcılığı rütbesine atanmıştır. Hâlihazırda başkomiser, emniyet amiri gibi rütbeleri haiz görevlerin birçoğu komiser yardımcıları tarafından vekâleten yürütüldüğünden Emniyetin orta kademe amir ihtiyacının olduğu açıktır. Bu yüzden, 2011 yılında yapılan sınavla başpolis memurluğuna terfi ettirilen ve ilk kademe amirlik yapanların görev yaptıkları sürelerin komiser yardımcısı, komiser ve başkomiser rütbelerinde bekleme süresinden sayılması çok adaletli olacak ve devletimize herhangi bir maddi yük de getirmeyecektir. Konunun hassasiyetle değerlendirilmesinin yerinde olacağına inanıyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Alınan karar gereğince denetim konularını görüşmüyor ve gündemin "Kanun Teklifleri ile Komisyonlardan Gelen Diğer İşler" kısmına geçiyoruz. 1’inci sırada yer alan 2022 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile Bağlı Cetvellerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ile Plan ve Bütçe Komisyonu Raporu’nun görüşmelerine kaldığımız yerden devam edeceğiz. Komisyon? Yerinde. Dünkü birleşimde 344 sıra sayılı Kanun Teklifi’nin 1’inci maddesine bağlı cetvellerinde oylamasında Sağlık Bakanlığı kısmında kalınmıştı. Şimdi, Sağlık Bakanlığından başlayarak bağlı cetvellerde yer alan her bir kamu idaresinin bütçelerine eklenen ödenekleri okutarak oylarınıza sunacağım. Kâtip üye önce bütçe tertiplerini, sonra bu tertiplere ait ödenekleri ve bu ödeneklerin açıklamalarını sırasıyla okuyacaktır. Bu başlıklar her seferinde tekrar edilmeyecektir, söz konusu bilgiler sıra sayısında yer almaktadır. Sağlık Bakanlığı… Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı: Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir. Çok yanlış bir uygulama bu. Ya, Erkan Bey, Müsavat Bey, diğer arkadaşlar; Ticaret Bakanlığı 300 milyon lira, bunu oylarız, geçer gider ya. Ta teferruatlarına kadar göndermişler bunu. Okula ne verecek, kapıya ne verecek, bu detaylarla biz niye uğraşalım? Tarım Bakanlığına 300 milyon, onaylarız, geçer, gider. Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı bütçesini okutuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Gelir İdaresi Başkanlığı bütçesini okutuyorum: Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü: Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir. Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi: Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi: Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Ankara Müzik ve Güzel Sanatlar Üniversitesi: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir. Gaziantep İslam Bilim ve Teknoloji Üniversitesi: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir. Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Türkiye Bilimsel ve Teknoloji Araştırma Kurumu: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Karayolları Genel Müdürlüğü bütçesini okutuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü bütçesini okutuyorum: Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü: Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı: Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Doğu Karadeniz Projesi Kalkınma İdaresi Başkanlığı: Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü: Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu: Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu: Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü: Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu: Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Şimdi, 1’inci maddeyi kamu idarelerinin bütçelerine eklenmesi kabul edilmiş bulunan ödenekler ve dünkü birleşimde kabul edilen önerge doğrultusunda oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Birleşime yirmi dakika ara veriyorum.
Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 109’uncu Birleşiminin Dördüncü Oturumunu açıyorum. 344 sıra sayılı Kanun Teklifi’nin görüşmelerine kaldığımız yerden devam ediyoruz. Komisyon yerinde. MADDE 2- (1) 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa bağlı (B) işaretli cetvelde yer alan genel bütçe gelir tahmini bu Kanuna bağlı (B) işaretli cetvelde yer aldığı şekilde toplam l. 080. 515. 421. 000 Türk Lirası artırılmıştır. Teklifin 2’nci maddesi üzerinde İYİ Parti Grubu adına Ankara Milletvekili Sayın Durmuş Yılmaz. Buyurun Sayın Yılmaz.
Burada sorulması gereken soru şu: Hangi şartlar bizi senenin beşinci ayında ek bir bütçe yapmaya zorladı? Bakan Bey'in ifadesiyle açıklayacak olursak… Bakan Bey şöyle söyledi, dedi ki: “Altı ay uyuyup uyanalım, çok farklı noktalara geleceğiz.” Bu söz, gerçekten Sayın Bakanın açısından çok büyük bir öngörü, kendisini tebrik ediyorum. Ama bizim açımızdan gerçekten çok farklı bir noktaya gittik, bu da bir gerçek. Beş ayda yeni bir bütçeye benzer ek bir bütçe yapmak zorunda kaldık. Buna söylenebilecek tek şey: Hükûmetler gerekli gördüğünde, şartlar değiştiğinde ek bütçe yaparlar, yapabilirler ve yapmalıdırlar ancak bu kadar öngörüsüzlüğe de beş aylık bir sürede gelinen noktada pes demekten başka bir şey söyleyemiyorum. Siyasi tarihin gördüğü en pahalı uyku bu maalesef; uyuduk, altı ay sonra uyandık, yattık, kalktık, bir de baktık, geldiğimiz noktada TÜFE yüzde 73, ÜFE yüzde 132. Sayın Bakan, gerek bütçenin Komisyonda görüşülürken yaptığı sunumunda, gerekse dün burada Genel Kurula yaptığı sunumda üç aşağı beş yukarı aynı şeyleri söyledi. Dolayısıyla eğer Sayın Bakanın bu kitapçıkta Türkiye Cumhuriyeti’nin ekonomisinin bugünkü bulunduğu nokta itibarıyla söyledikleri doğruysa, gerçekse böyle bir ek bütçeye kesinlikle ve kesinlikle ihtiyaç yok çünkü Bakan Bey diyor ki: “Küresel düzeyde yaşanan pek çok olumsuz gelişmelerin ekonomimiz üzerinde oluşturduğu baskıya ve artan maliyetlere rağmen 2022 yılı bütçe hedeflerimizi gerçekleştirmek noktasında elhamdülillah bir sorun yaşamıyoruz.” Yani dünya konjonktüründeki değişmeler uygulanmakta olan bütçe üzerinde herhangi bir olumsuz etki yapmamış ama dün burada birbiri arkasına AK PARTİ adına kürsüye gelen konuşmacılar, özellikle Sayın Kurtulmuş ısrarla şunu söyledi: “Evet, bir ek bütçe yapmaya ihtiyacımız var, bunun da nedeni dış dünyada ortaya gelen konjonktürdeki değişmeler. Nedir bu dış dünyada konjonktürdeki değişmeler? Emtia fiyatları -gerek tarımsal gerekse sanayi emtia fiyatları- yükseldi, petrol fiyatları yükseldi, efendim doğal gaz fiyatları yükseldi, Rusya ve Ukrayna savaşı devreye girdi ve dolayısıyla da ortam değişti. Bunun sonucunda tedarik zincirlerinde birtakım sıkıntılar ortaya çıktı, bu sıkıntılar bize de yansıdı. Dolayısıyla da biz bu bütçeyi yeniden gözden geçirmek zorunda kaldık ve o nedenle ek bütçe getirdik. Kaldı ki sadece ek bütçe yapan biz değiliz, bizim dışımızda bazı ülkeler de ek bütçe yaptılar, hatta bunların bir kısmı gelişmiş Avrupa ülkeleri, Almanya'da olduğu gibi.” dedi. Doğru mu? Evet doğru. Fakat burada bir varsayım var, bu varsayım şu: İktidar, muhalefet sanki bunları yok sayıyormuş gibi muhalefetin ağzına bir laf koyuyor, muhalefet bunu söylemiş varsayımından hareketle “Siz dünyadan habersizsiniz dolayısıyla bizim politikalarımızda herhangi bir yanlışlık yok. Görmüyor musunuz dünyada ne oluyor?” diyor. Evet, emtia fiyatları arttı, dünyada konjonktür değişti, ekonomiler daralıyor, birbiri ardına ülkeler büyüme tahminlerini aşağı yönlü revize ediyor, Ukrayna'da savaş var ve bu savaşı da biz çıkarmadık ama bizi etkiliyor. Fakat şunu kabul etmeniz gerekir ki: Dünyadaki bu değişimden dolayı ortaya çıkan durumun Türkiye'ye yansıması, şu an Türkiye'nin içinde bulunduğu koşulların ortaya çıkardığı makro değişkenlerin tamamını açıklamaktan uzak. Enflasyon yüzde 73-73,5. Bunun yüzde 20 baz puanını dış dünyadan gelen etkilerle açıklayabiliriz; bunun 20 baz puanı ithal ettiğimiz enflasyon, bu doğru fakat şunu arkadaşlar kabul edin ki bunun geriye kalanı tamamen Türkiye’deki yanlış ekonomik politikalar, yanlış uygulamalar. Bunu böyle düşündüğünüz sürece de... Bunu da içselleştirmişsiniz, dolayısıyla da çözüm üretemiyorsunuz, üretmekten de çok uzaksınız. Bu varsayımdan hareket ettiğiniz ve kendi sorumluluğunuzu almadığınız sürece de çözüm üretmeniz maalesef mümkün değil. Bugün geldiğimiz noktadaki meselenin özü, esası, kök nedeni itibarı yerle bir edilen Türk lirasıdır. Siz, isteyerek, bilerek ve taammüden, önce farklı isimler verdiğiniz, sonra “Türkiye Ekonomi Modeli” dediğiniz model gereğince Türk lirasının itibarını sıfırladınız ve dolayısıyla ülkede dövize bulaşmayan, hâlâ bankada Türk lirası olarak kalan kaynakları da kur korumalı mevduat uygulamasıyla dövizle ilişkilendirdiniz ve bugün geldiğimiz noktada artık Türk lirası Türk ekonomisinde herhangi bir işlev görmüyor, Türk lirası olarak görmüyor. Siz bunu, itibarı yerle bir ettiniz ve bunun sonucunda da geldiğimiz noktaya geldik. Nedir geldiğimiz nokta? Yüksek enflasyon, düşük faiz ama sadece Merkez Bankasının kanunla, emirle düzenlenen faizi düşük fakat ekonominin genelini ilgilendiren her türlü faiz yükseldi. Dolasıyla yüksek enflasyon, yüksek faiz, yüksek cari açık ve itibarsız Türk lirası. İşte, bu gelişmelerdir ki sizi, gerçekten, yeni bir bütçe yapmaya zorladı. Sayın Bakana defalarca sorduk “Bu bütçenin amacı nedir, hangi şartlar sizi buraya zorladı?” dedik ama maalesef bunun cevabını alamadık. Ama bunun cevabını biz dün burada iki şekilde aldık: Bir, Sayın Kurtulmuş “Yurt dışındaki konjonktürden dolayı biz bunu yapmak zorunda kaldık.” dedi. Bunun doğruluk derecesi yüzde 30, bu bir gerçek ama Türkiye'de olanı biteni açıklamaktan son derece uzak. İkincisi, Sayın Elitaş dedi ki: “Öyle güzel performans gösterdik ki topladığımız vergilerle artıya geçtik ve dolayısıyla da biz şu anda bu topladığımız vergilerde artılarda ortaya çıkan durumu yurttaşlarımızın lehine kullanmak istiyoruz. Onun için ek bütçe yaptık.” Ek bütçenin eğer gerekçesi buysa o zaman baştan, 2021’in sonunda, 2022 yılı bütçesi yapılırken verilen ödeneklerden ne kadar kullanıldı, ne kadar gelir toplandı, bunlara bir bakalım. Baktığımızda şunu görüyoruz: Ödeneklerin yüzde 55’i harcanmış, gelirlerin de yüzde 75’i toplanmış. Peki, bu toplanan gelirlerdeki artış nereden geliyor? Gelirlerdeki artış, arkadaşlar, herhangi bir vergi oranının artışından gelmiyor ve AK PARTİ’li arkadaşlarımız da iddia ettiler ki “Bu ek bütçede öngördüğümüz gelir artışları hiçbir vergi oranında artış olmayacak, böyle bir şeyi öngörmüyoruz.” dediler. Evet, doğru, böyle bir şeyi öngörmüyorsunuz fakat şunu kabul edin ve adını koyun ki bu bir enflasyon vergisidir, reel olarak bir artış söz konusu değildir. Türk lirası itibarsızlaşıyor, fiyatlar artıyor ve sizin bu yaptığınız eylemler sonucunda fiyat artışları size vergi matrahı artışı oranı aynı kalmak şartıyla daha fazla vergi olarak dönüyor. Dolayısıyla, bu 2 tespitten yola çıkarak söyleyeceğim şey şu: Bu programın içerisinde enflasyonla mücadelede herhangi bir tavrınız, duruşunuz yok.
Eğer enflasyonla mücadelede bir tavrınız, bir duruşunuz olsaydı bu ek bütçede öngördüğünüz gelir kalemlerindeki enflasyondan dolayı artışın olmaması gerekirdi. Enflasyonla mücadele edilen bir ortamda toplam talebin aşağı gelmesi ve dolayısıyla da vergi matrahının daralması ve oradan gelecek olan vergilerin de daha az olması gerekir. Bir, tespitim şu: Enflasyonla mücadele etmiyorsunuz, Türk lirasını başıboş bıraktınız, şu andaki uygulama devam edecek. İkincisi, gerek ithalatta alınan KDV gerekse ithalatta alınan ÖTV’ye baktığımızda, oralarda da çok önemli artışlar var. Bu artışlar da bize politik olarak şunu gösteriyor: Aslında, kurla ilgili bir endişeniz var, bunu gayet açık ve net ortaya koyuyorsunuz. Onu nereden görüyoruz? Bir taraftan, kusura bakmayın, saçma sapan diyeceğim politikaları uygulamaya koyarken arkasından Merkez Bankasına arka kapıdan sürekli döviz satıyorsunuz. Buna rağmen kurda istikrar yine yok.
Öyle mi? Peki. Dolayısıyla uyguladığınız politikanın içerisinde Türk lirasının istikrarıyla ilgili de herhangi bir öngörünüz yok. Zımni olarak Türk lirasının değer kaybetmesini istiyorsunuz ve önümüzdeki günlerde de bütün bu çabalara rağmen Türk lirasının tekrar değer kaybetmeye devam ettiğini göreceksiniz. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına İzmir Milletvekili Sayın Tamer Osmanağaoğlu. Buyurun Sayın Osmanağaoğlu.
İktisadi faaliyetlerin küresel düzeyde zayıflaması, bölgesel, jeopolitik risklerin artarak devam etmesi, artan riskin tüm küresel ekonomiyi etkileyen sonuçlar doğurması hükûmetleri ek önlemler almaya itmiştir. Uluslararası örgütler, dünya ekonomilerinin büyüme oranına ilişkin tahminlerini negatif yönde güncellemiş, 2022 ve 2023 yıllarına ilişkin ekonomik beklentileri hiç de iç açıcı olmayan bir istikamette yeniden revize etmiştir. Ancak, tüm bunlar yaşanırken Türkiye'yle ilgili tahminlerin yine aynı uluslararası örgütler tarafından yukarı yönlü güncellendiği, Türk ekonomisinin tüm dinamikleriyle ayağı yere sağlam basan adımlarla büyümeye ve güvenilirliğini korumaya devam ettiği gerçeği de gözler önüne serilmiştir. Ne mutlu ki kapasite kullanım seviyeleri artan, dış talep her ay rekor üstüne rekor kıran ihracat rakamları ve öncü göstergeler 2022 yılının başındaki büyümenin önümüzdeki dönemde artarak devam edeceğini de göstermektedir. Tüm dünyanın ekonomik duraklama dönemine girdiği ve enflasyonla mücadele ettiği bir süreçte vatandaşımızın alım gücünün düşmemesi ve mağduriyet yaşamaması için devletimizin aldığı önlemler her zamankinden daha çok önem arz etmektedir. Bu minvalde hem iş yerinin hem de çalışanın çıkarları gözetilerek önümüzdeki dönemde asgari ücrete iyileştirme yapılacak olması memnuniyet verici bir gelişmedir. Ayrıca, emeklilerimizin, memurlarımızın ve diğer çalışanlarımızın maaşlarında da artışa gidilmek suretiyle vatandaşımızın alım gücünün düşmemesi konusunda devletimizin kararlılığını bir kez daha ortaya koyduğunu görmüşüz. Enerji maliyetlerinin artmasına rağmen, bu artışların vatandaşlarımıza hissettirilmemesi noktasında devletimizin aldığı ek önlemlerle devam edecek olması da memnuniyet vericidir. Ekonomik temellerden uzak, fiyatlama oluşumlarının geçici etkileri, enerji fiyatlarının yanında gıda ve tarımsal emtia fiyatlarındaki küresel artışın oluşturduğu negatif arz şoklarının devam ettiği bir süreçte devletimizin attığı bu adımların yakın zamanda meyvelerini vereceğinden de hiç şüphemiz bulunmamaktadır. Sayın Başkanım, değerli milletvekilleri; 2022 yılı Mayıs ayında merkezî yönetim bütçe giderleri 173,8 milyar TL, bütçe gelirleri 317,8 milyar TL ve bütçe fazlası 144 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Ayrıca, faiz dışı bütçe giderleri 155,9 milyar TL ve faiz dışı fazla ise 161,9 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. 2022 yılı Ocak-Mayıs döneminde ise merkezî yönetim bütçe giderleri 959,8 milyar TL, bütçe gelirleri 1 trilyon 84,4 milyar TL ve bütçe fazlası 124,6 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Ayrıca, faiz dışı bütçe giderleri 837,9 milyar TL ve faiz dışı fazla ise 246,5 milyar TL olarak gerçekleştiği görülmektedir. Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de genel fiyatlar seviyesinde önemli artışlar meydana gelmiş, dolayısıyla, bütçe ödeneklerindeki artışın yapılması ihtiyacı doğmuştur. Tabii ki burada göz ardı edilmemesi gereken en önemli husus ise şudur: Ek ödenek ihtiyacı başta doğal gaz ve elektrik fiyatlarında yaşanan maliyet artışlarının vatandaşlarımıza yansıtılmaması için BOTAŞ’a yapılan kaynak transferleri, enflasyon nedeniyle kamu görevlilerinin maaş ve ücretlerinde yapılan artışlar, emekli maaşlarında yapılan artışlar, benzeri artışlardan kaynaklanmaktadır. Yani bu bütçe, millet için düzenlenmiş, istismardan uzak, vatandaşımızın çıkarını gözeten bir bütçe olarak önümüze gelmiştir. Ek bütçeyle “gelirler” kaleminde 200 milyar TL’lik bir artış olurken, öngörülen bu bütçe açığının, herhangi bir borçlanmaya ihtiyaç duyulmadan 278 milyar TL’den 78 milyar TL’ye düşürülmesi görmezden gelinmeyecektir. Şüphesiz, bu tespit hem “gelir” hem de “harcama” kalemlerinin aynı oranda artırılmasının ve gerçekçi bir ekonomi politikasının da sonucudur. Hiç şüphe yok ki bu bakış açısı ve uygulanan stratejiler kapatılmış hesaplarını her fırsatta gündeme getiren çevreler için kalıcı bir cevaptır. Yaşadığımız çağ bize talimat vermekte, reddedilmeyecek sorumluluklar yüklemektedir. Bu sebeple, verilen mücadele sadece ekonomik bir mücadele değil; bugün verilen istikbal mücadelesi, dün verilen istiklal mücadelesinin devamı, yarın için verilen istikrar mücadelesinin inkâr edilemez gerçeğidir. İnanıyoruz ki iktisadi ülkülerimize ulaşma kararlılığımızdan taviz verilmeyecek, bugün çok uzakta görülen hedefler kucaklanacak, ulaşılması zor görülen hedeflere son nefese kadar koşulacaktır. Büyük mütefekkir Cemil Meriç’in dediği gibi, kulağımıza eğilip “Sen biraz gelişmişsin.” diye fısıldayanlar mevcuttur. Unutulmamalıdır ki bizim duyduğumuz, bu fısıltılar değil; Alparslan’ın Ahlat’tan, Osman Gazi’nin Söğüt’ten, Gazi Paşa’nın Ankara’dan yükselen sesidir. Türkiye, kendini aşma iradesi taşımakta, haklarını gasbetmeye çalışanların karşısında dimdik durmakta, inançlarını ve mukaddesatını sonuna kadar savunmaktadır. Bugün gelinen noktaya bileğinin hakkıyla gelmiş, bugüne kadar önüne çıkan engelleri inancının haysiyetiyle aşmış, bundan sonra önüne konulan bentleri de tarihî mirasının bilinciyle aşacaktır. Bugün hissettiğimiz gerilim esasen büyük bir doğumun müjde sancılarıdır. Tarihin ve coğrafyanın çağrısı bir kez daha duyulmaktadır. Türk milleti sınırlarının çok daha ötesine taşacak bir şahlanışın arifesindedir çünkü neslimizi tanıyoruz, kökümüze bağlıyız, varoluş sebebimizin de farkındayız, elimizdeki cevherden de haberdarız. Emperyalizmin bekçiliğine soyunanlara, Türk ve İslam düşmanlarının kiralık aparatı olmaya soyunanlara rağmen iktisadi bağımsızlığımızdan ödün verilmeyecektir. Onların ağızlarına sakız ettiklerinin aksine bu memleket batmayacaktır. Türk milleti insanlık tarihinin amiral gemisidir ve bu geminin battığına tarih hiçbir zaman şahit olmamıştır. Bu ülkenin yaşanmaz hâle geldiğini iddia ederek bilhassa gençlerimizin heyecanına sabotaj düzenleyenler millet vicdanında mahkûm olmuştur. Yine, Türk fikriyatının ince işçilerinden Cemil Meriç'in tabiriyle “Vatanı yaşamaz bulanlar, vatanlarını yaşanmaz hâle getirenlerdir.” Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Paşa Atatürk'ün talimatıyla İzmir'de gerçekleştirilen İktisat Kongresi’nde tarihe düşülen not pusulamızdır bizim. Ülkemize yüklenen büyük sorumluluğu ilk günkü gür sesle hepimize hatırlatmaktadır. Ekonomik gelişmemiz ve kalkınmamız millî bağımsızlığımız için de sağlanacak, sosyal bağımsızlık gibi ekonomik bağımsızlık da temin edilecektir. Ben bu duygu ve düşüncelerle Gazi Meclisi ve yüce Türk milletini saygılarımla selamlıyor, hepinize iyi akşamlar diliyorum.
Halkların Demokratik Partisi Grubu adına İstanbul Milletvekili Sayın Oya Ersoy. Buyurun Sayın Ersoy.
Birazdan bu salonda, bolca tanıklık ettiğimiz üzere, emir komuta disiplini altında hareket eden AKP ve MHP milletvekilleri ek bütçe kanun teklifini kabul edecekler.
Sen “evet” verebilir misin? Sen “evet” verebilir misin bireysel olarak? O zaman görelim bir “emir komuta”yı!
Ben bu kabulün aslında neyin itirafı, hangi suçu üstlenmek olduğunu bu ülkenin yurttaşlarına anlatmak istiyorum. Öncelikle teklifin adını “ek bütçe” koydunuz ama buna “ek bütçe” adı konularak çok büyük bir hata yapılıyor; tarihe haksızlık ediyorlar, ek bütçeler deprem, afet, savaş gibi durumlarda çıkarılır oysa şimdi bunlar yok. Bunlardan bile daha büyük bir felaket var, saray rejimi; evet, o yüzden bunun adı ikinci bütçe. Aynı yıl içinde ikinci bir bütçeyi hazırlayarak AKP-MHP ortaklığı tarihe geçmiştir, “ek bütçe” deyip kendi çabanızı küçümsemeyin. Evet, şimdi, saraydan buraya gönderilen bu ek bütçenin ne anlama geldiğini madde madde açıklamaya çalışacağım. Birincisi, beceriksizliğinin ve başarısızlığının kanıtıdır bu ek bütçe ve elbette bu ülkenin yurttaşlarına söylenen yalanların da kanıtıdır. Diplomasını bir türlü gösteremeyen ama her fırsatta kendisini ekonomist ilan eden bir AKP Genel Başkanı var bu ülkede. Başarısızlıklarını şu ana kadar asla üstlenmedi, üstlenmez. Kendisi, Keynes ve Smith’i aşacak bir model keşfettiğini sanıyor ve dünya kapitalizminin işleyişinde çığır açacak bir formülü bulduğunu iddia ediyor. Ters orantılı yaklaşımda, siz faizi düşürürseniz enflasyon çıkarmış, doğru orantılıda ise faizi düşürürseniz enflasyon düşermiş. Evet, yakında “Marx’ın ‘Kapital’inden daha mükemmel bir risale yazdım.” derse, şaşırmayacağız. Cehaletten korkun ancak cehaletin cüretinden daha çok korkun ey yurttaşlar, buradan bunu söylemek istiyorum. “Yüksek faiz bize yüksek enflasyon getirecektir.” diyordu, “Faiz sebep, enflasyon sonuç.” diyordu, Cumhurbaşkanlığı seçimlerinden önce “Siz bu kardeşinize yetkiyi verin, faizle nasıl uğraşılır göreceksiniz.” diyordu ve patronlardan oy istiyordu ve hep birlikte gördük; enflasyon yüzde 150’yi buldu ve en çok artanlar da bu ülkenin yoksullarının, emeğiyle geçinenlerinin en temel yaşamsal ihtiyaçları oldu. Enerji faturaları, ulaşım giderleri, barınma harcamaları ve gıda fiyatları artık halkın karşılayamayacağı durumda. 4 kişilik bir ailenin aylık gıda harcaması tutarı yani açlık sınırı 6.319 liraya, yoksulluk sınırı da 20.818 liraya çıktı. Yurttaşlar artık yoksullukla değil, açlıkla mücadele eder hâle geldi. Oysa, saraya elektrik faturası gönderilmez, ulaşımı 13 uçak, 3 helikopter ve yüzlerce lüks araçla sağlar, sarayın kirasına zam yapılmaz çünkü kira ödenmez. Geçen Ağustosta Tayyip Erdoğan “Bundan böyle enflasyonun daha yukarı çıkması mümkün değil.” diyordu. Bunu söyleyen bir devlet görevlisi, Twitter'ında öyle yazıyor. Ya halka yalan söylediğini ya da başarısız olduğunu kabul etmelidir ve her iki durumda da o koltukta daha fazla oturamaz. Evet, AKP Genel Başkanının ekonomi formüllerini uygulamak için en sonunda siz atandınız Sayın Nebati Bakan. Ocakta enflasyonun ocak ayında pik yapıp ardından düşüşe geçeceğini, şubatta enflasyonda zirvenin yüzde 50 seviyelerinde olacağını söylemiştiniz. Martta enflasyondaki düşüş için yaz aylarını işaret ettiniz, şimdi “Aralık ayından itibaren bu ülkede enflasyonun nasıl düştüğünü hep beraber göreceğiz.” diyorsunuz. Şimdi biz buna ne diyelim? Hani “oyalama” mı diyelim “yalan” mı diyelim “iş bilmezlik” mi diyelim? Ama her şeyin bir bahanesi var. Bahane ne? “Enflasyon tüm dünyada artıyor, zaten tüm dünyanın derdi.” Türkiye'de dünyanın en büyük 20 ekonomisinde açık ara en yüksek enflasyona sahip ülke olduğumuz gerçeği herkes tarafından biliniyor. Türkiye'nin ardından 2’nci sırada yüzde 51,27’yle uzun süre ekonomik krizle mücadele eden Arjantin var. Avrupa ve Amerika'da enflasyon yüzde 8, bizde 73,5. Avrupa ve G20 ülkeleri arasında 1’inci, dünyada 6’ncı sıradayız. Enflasyon oranı Türkiye'den daha yüksek olan ülkeler var tabii; Venezuela, Sudan, Lübnan, Suriye ve Zimbabve var. Şimdi gelelim ikinci kısma, 2’nci maddeye yani. Bu iktidar ülkeyi iflas ettirmiştir ve bu kısmı biraz anlatmaya çalışayım. Sizi rakamlarla boğma gibi bir niyetim yok, sadece bir rakam vereceğim: 2002 yılında yani AKP iktidara geldiğinde 129 milyar dolar olan dış borç şimdi 500 milyar dolara yaklaştı. AKP yirmi yıl boyunca sadece fazladan 350 milyar doları har vurup harman savurmakla kalmadı, bizlerin yani bu ülkenin 84 milyon insanının emeğini, ürettiği artı değeri de yok etti ve şimdi diyor ki: “Bu yıl için aldığım bütün paraları ben altı ayda bitirdim, harcadım ve bana yeni para verin çünkü kasada para kalmadı yani devlet iflas etti.” Bu ülkenin yurttaşları olarak bu ekonomiyi bizler mi bu hâle getirdik? Çiftçi Mustafa, Mühendis Pınar, sağlıkçı Ali, Avukat Sevgi, işçi Murat, tutsak Selahattin; sizler misiniz ekonomiyi bu hâle getiren? Elbette ki hayır ama şimdi, devlet görevlileri sizden daha çok çalışmanızı, daha çok vergi vermenizi ve daha kötü koşullarda yaşamanızı istiyor ve son olarak, bu ek bütçeyi buraya getirenlere de bir sorum var: Bu ülkenin yurttaşlarından 1 trilyon lira istiyorsunuz, “1 trilyon daha verin.” diyorsunuz. Siz ne kadarını vereceksiniz demiyorum sadece şunu soruyorum: Ey, siz saray saraydakiler ve onun çevresindekiler; nelerden vazgeçeceksiniz yani nelerden tasarruf edeceksiniz? Bu ek bütçe dediğiniz tasarıda bir tane tasarruf kalemi var mı? Yok. Mesela, Cumhurbaşkanlığı konvoyundan bir araba eksiltilecek mi? Mesela yemek ziyafetlerinden bir kaşık çorba azaltılacak mı? Mesela bakanlar bir depo benzini kendi ceplerinden dolduracak mı? Mesela ekonomik kriz ve pandemi koşullarında kârlarına kâr katan şirketleriniz, kârlarına kâr katmaktan vazgeçecek mi, imtina edecek mi? Mesela, on yılda 128 kez vergi affı getirdiğiniz 5’li çetenin vergilerini silmekten vazgeçecek misiniz? Mesela, geçmediğimiz köprüler, otoyollar; kullanmadığımız havalimanları; bunları için müteahhitlerinize, o ödeme garantisi verdiğiniz müteahhitlerinize bunları vermekten vazgeçecek misiniz? Mesela, “kamu-özel iş birliği” ve “yap-işlet-devret” adı altında memleketi, halkı, çocuklarımızın geleceğini ipotek altına alan kapitülasyonları kaldıracak mısınız? Hiçbirini yapmayacaksınız. Daha bu “mesela”lar çok ama siz, bunların hiçbirini yapmayacaksınız tabii ki. Yapacağınız tek şey var, şu ana kadar yaptığınızı devam ettirmek yani yüzde 1’in çıkarı için yüzde 99’un emeğini, ürettiklerini seferber etmeye ve haklarını gasbetmeye devam edeceksiniz. Ve son cümlem; buna baştan, peşin itiraz etmeyin, bence dinleyin, yoksa hani anlamayabilirsiniz çünkü son sözümü, konuşmamı sizin Genel Başkanınızın ifadeleriyle bitirmek istiyorum. “Vatanı satmak yüksek enflasyonla, kötü yönetimle, ülkenin ve milletin kaynaklarını heba etmekle olur.” Evet, soruyorum: Vatanını satan kim bu durumda? Teşekkürler.
Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına, Ankara Milletvekili Sayın Bülent Kuşoğlu. Buyurun Sayın Kuşoğlu.
344 sıra sayılı Ek Bütçe Kanun Teklifi’yle ilgili olarak Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına kanun teklifinin 2’nci maddesi üzerinde söz aldım. Tekrar hepinizi saygıyla selamlıyorum. Değerli arkadaşlar, bu 2’nci maddenin başlığı “gelir” adını taşıyor yani gelirle ilgili ve gelirde, ek bütçede 1 trilyon 80 küsur milyar liralık bir artış var; aşağı yukarı yüzde 86, yüzde 90’a geliyor yani beş ay önce yaptığımız bütçenin yüzde 100’üne yakın bir oranda gelirlerinin artmasını öngörüyor. Bu çok önemli bir oran. Yani ek bütçe yapılır, her ülkede yapılıyor, Sayın Bakan ek bütçenin diğer ülkelerde de yapıldığını söyledi; normaldir, anormal değil. Ancak bu diğer ülkelerde de yapılıyor diye geçiştirilecek bir durum değil, neden yapıldığını çok iyi tespit etmek, sorunu, sıkıntıları, teşhisi doğru koymak, ondan sonra da tedaviyi doğru yapmak gerekiyor bir kere. Bunu yapmadığımız sürece büyük sıkıntılar söz konusu olur. Şimdi, neden böyle yüzde 100’e yakın bir artış söz konusu, neden yüzde 100’e yakın bir artışla ek bütçe yapıyoruz? Bu ek bütçe değil aslında yani yüzde 100’e yakın bir artışla yapılan bütçe. Altı aylık bir bütçe yaptık demek ki bir altı aylık bütçe daha yapıyoruz; klonlanmış bütçe aşağı yukarı. Böyle bir durum var. Bunun sebeplerini çok iyi bilmemiz gerekiyor. CDS’lerin, “Credit Default Swap”ın 800’leri bulduğu bir dönemdeyiz. Makro rakamlar çok anormal, cari açığımız çok çok anormal biliyorsunuz, dış ticaret açığı çok anormal; bunları unutmadan şu duruma bakalım. Şimdi, değerli arkadaşlar, kayıtlara da girmesi açısından bir iki rakamı özellikle dikkatinize sunmak istiyorum. Bakın, 2022 yılında ilk beş ayda -bu, Hazine ve Maliye Bakanlığının bütçe gerçekleşme raporudur yani Hazine ve Maliye Bakanlığının resmî rakamları- bütçe giderlerindeki artış yüzde 47’dir, ilk beş ayda yüzde 47 gider artışı var. Gelir artışı ne kadar? Gelirlerdeki artış yüzde 204. Bir anormallik yok mu? Şimdi, Sayın Hazine ve Maliye Bakanı bütçe sunuşunda diyor ki: “Efendim, ödenekler yetmedi, harcamalarımız çok; onun için ek bütçe yaptık.” E, bütçe harcamalarındaki artış yüzde 47, gelirlerdeki artış yüzde 204. Bir daha dikkatinizi çekiyorum, bir anormallik yok mu burada? Gelirlerdeki artışın sebebi vergi gelirlerindeki artış, vergi gelirlerindeki artış yüzde 210’dan fazla yani diğer gelirlerden de daha fazla vergi gelirlerinde artış var; bakın anormalliğe. Gelir vergisinde geçen yıl, 2021’deki artış ilk beş ayda 5,7 ama şimdi 58,6; kurumlar vergisinde geçen yıl yüzde 23,9’luk bir artış var, şimdi ilk beş ayda yüzde 504,4’lük artış var. Bu, dâhilde alınan katma değer vergisi için de böyle, özel tüketim vergisi için de böyle, yüzde 133’e ulaşıyor, banka sigorta muameleleri vergisinde de böyle. İthalde alınan katma değer vergisi mesela geçen sene yüzde 9,3; bu sene aynı dönemde yüzde 139,7. Değerli arkadaşlar, vergi gelirlerinde müthiş bir artış var. Şimdi, vergi gelirlerinde bu kadar çok artış varsa bu neyi gösterir? Enflasyon olduğunu gösterir, o ayrı ama kimden alındı bu vergi? Bu vergi vatandaştan alındı değerli arkadaşlar, vatandaştan. Şimdi, siz vatandaştan vergi almışsanız, bu kadar vergiyi anormal bir şekilde vatandaştan almışsanız vatandaşı şöyle bir ezmişsiniz demektir. Şöyle ezmişsiniz demektir, suyunu çıkarmışsınız demektir. (CHP sıralarından alkışlar) Bu, özellikle orta gelir sınıfının, orta gelirde olan, orta kesimde yer alan grubun ezilmesi demektir. Bunun ekonomiyle ilgili sıkıntıları var, bunları anlatabiliriz, bilirsiniz ancak bu orta gelir sınıfının yok edilmesi, ezilmesi, kültürel anlamda da, sosyolojik anlamda da, bir ülkenin ayakta durabilmesi anlamında da, geleceğinin olup olmaması anlamında da, beka anlamında da önemlidir. Orta grup yoksa, orta kesim yoksa yarınınız yok demektir. Bunun için çok çok önemli bu rakamlar. Yani biz, bu dönemde bu vergileri vatandaştan almışız, vatandaş hangi harcamayı yapmışsa akaryakıt… Arabaya binmiş, vergi almışız; elektrik harcamış, vergi almışız; doğal gaz harcamış, vergi almışız; bütün alışverişlerinden vergi almışız -dolaylı vergiler bunlar- vatandaşı ezmişiz iyice ve o vergileri de -Sayın Bakanın bir demeci var “547 milyar nakit fazlamız var.” diyor- nereye harcamışız: KKM’ye. KKM ne? Kur korumalı mevduat hesabı. Birkaç 100 bin parası olan, dövizi olan, serveti olan adamın, zengin bir kesimin açtığı mevduat hesabı bu, kur korumalı mevduat hesabı. Onlara veriyoruz. Şimdiye kadar ne kadar verdik? Tahminimize göre bu, yıl sonunda 100 milyar lirayı geçecek. Yani yoksul vatandaştan alıyoruz, zengin vatandaşa veriyoruz. Şimdi, bunu görmek lazım, böyle bir politika olmaz. Bu politikayı hiç kimse tasvip etmez. Ben iktidarın da bunu tasvip ettiğini düşünmüyorum ama yanlış bir yola girmişler, doğrultamıyorlar da… Ama doğrulması lazım bunun, bu yanlışlığın giderilmesi lazım, yoksa buradan çıkış mümkün değil. Yani yoksa Türkiye için gelecek sorunu var demektir, bunları görmemiz lazım. Değerli arkadaşlar, dün TÜRK-İŞ tarafından yayınlanan açlık sınırı 6.391 lira; asgari ücretin üzerinde olmuş. Haziran ayıyla ilgili bu, temmuz değil. Temmuzda zam gelecek, temmuzda gelen zammı da götürecek kadar bir açlık sınırı var Türkiye’de. Yoksulluk sınırı zaten 20.818 lira olmuş. Türkiye'de iyi maaş alan, iyi maaş aldığını sanan birçok kişinin gelirini de götürüyor bu; onlar da yoksulluk sınırında. Bütçemize bakalım: Değerli arkadaşlar, on sene önce bu ülke 250-300 milyar dolarlık bütçeler yapabiliyordu, şu anda bütçemiz -ek bütçe olmasın- 100 milyar dolara düşmüş vaziyette; ek bütçeyle beraber 150 milyar dolar olacak, yıl sonunda tekrar düşecek. Bu çok düşük bir rakam, bunları dikkate almak zorundayız değerli arkadaşlar. Bakın, 300 milyar dolarlık bütçe yaparken 100 milyar dolarlık bütçeye düşmüşüz. Ya, 90 milyon bu ülkenin nüfusu mültecilerle beraber. Yunanistan'ın 14 milyon nüfusu var, benzeri bir bütçe yapıyor. 14 milyona 100 milyar dolara yakın bir bütçe, 90 milyona yine 100 milyar dolara yakın bir bütçe; bu reva mıdır, doğru mudur? Yani bunlar çok önemli rakamlar; bunları ihmal etmememiz, unutmamamız gerekiyor. Evet, ek ödenek ihtiyacı var. Şimdi, şu şartlar altında, Sayın Bakanın genel gerekçede söylediği gibi ek ödenek ihtiyacı var. Başta doğal gaz, elektrik fiyatlarında yaşanan maliyet artışlarının vatandaşlarımıza yansıtılmaması için yapılan kaynak transferi -ters transfer Sayın Bakanım bu, ters- kamu görevlilerinin maaşı; bunlar yüzde 47 artmış, vatandaştan alınan vergiler yüzde 204 artmış. Dolayısıyla da bu gerekçeler yanlış.
Buyurun Bülent Bey.
Çok teşekkür ederim Sayın Başkanım. Değerli arkadaşlar, bunun haricinde, Hazine ve Maliye Bakanlığının 9 Haziranda yaptığı bir manipülasyon vardı, Hazine ve Maliye Bakanlığına yakışmayan bir manipülasyondu; bu 24 Haziranda tekrarlandı. Her ne kadar Sayın Bakan bunların manipülasyon olmadığını söylüyorsa da bu spekülasyon da doğurdu maalesef. Bunlar çok dikkat edilmesi gereken işler, bir Bakanlığın, bir devlet kurumunun yapmaması gereken işler. Bir de ek bütçeyle ilgili -burada kayıtlara geçsin- hiçbir şekilde ek bütçenin nasıl görüşüleceğiyle ilgili Anayasa’da da İç Tüzük’te de hüküm yok. Şu ek bütçe reddedilsin ne yapacağımızı bilmiyoruz. Evet, yıllık bütçe reddedildiği zaman eskalasyon yapılıyor ama ek bütçe için o da yok. Böyle bir düzenleme, böyle bir sistem olmaz. Hepinize saygılar sunuyorum.
Buyurun Sayın Yılmaz.
Ek bütçe kanunu sizlerin de malumu 2004 yılından bu zamana kadar, on sekiz yıllık süreç içinde yapılmadı ama geçmişte çok sayıda yapılan ek bütçemiz var. Bu Türkiye için yeni bir şey değil, onun özellikle altını çizmek isterim. Bu teklifi, niçin daha fazla tartıştık ek bütçeyi? Gerçekten, aradan on sekiz yıl ek bütçe yapmadan geçirdiğimiz bir süreç oldu. İkincisi, yeni bir sisteme geçtik, yeni bir yönetim sistemine. Yeni yönetim sisteminin de ilk ek bütçesi bu. Dolayısıyla normal yani usul konusunda tartışmalar Komisyonumuzda da yaşandı, burada da kısmen ifade edildi. Bunları ben saygıyla karşılıyorum. Aslında, bu usul konusunda, özellikle yeni yönetim sistemi sonrası Meclisimizin çalışma usulü konusunda Meclis Başkanlığımız ve gruplarımızın birlikte yapacağı çalışmaların yasama kalitesini artıracağına da yürekten inanıyorum; yeni fikirler elbette tartışılmalı, elbette konuşulmalı ama bir uzlaşma sağlanıncaya kadar da mevcut teamüllerimiz neyse, geçmiş uygulamalarımız neyse onları uygulayarak vatandaşımızın beklediği işleri de yapmak durumundayız. Biz de bunları yaptık. Bu çerçevede usule ilişkin tespitlerimizi ifade etmek istiyorum. Bu ek bütçe Komisyonumuza geldiğinde ben teknik arkadaşlarımıza da rica ettim “Geçmiş ek bütçeleri inceleyin, ne olmuş, nasıl yapılmış?” dedim. Bir usul tartışmasının açılacağını bildiğimiz için bu konuda bir çerçeve çıkardılar, onu sizlerle şimdi paylaşmak istiyorum. Anayasa’mızın 161’inci maddesinin yanı sıra ek bütçeyle ilgili esas mevzuat esasında 5018 sayılı Kanun’un 19’uncu maddesi. Bu maddenin son fıkrası şu şekilde: “Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerindeki ödeneklerin yetersiz kalması hâlinde veya öngörülmeyen hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla, karşılığı gelir gösterilmek kaydıyla, kanunla ek bütçe yapılabilir.” denilmektedir. Dolayısıyla mevzuatta ek bütçe teklifinin hazırlanması noktasında Cumhurbaşkanı yetkili kılınmış olunup Komisyonda görüşülmesine ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. Diğer taraftan Türkiye Büyük Millet Meclisinin çalışmalarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen İç Tüzük’ümüzün 62’nci maddesinde ise bütçenin Parlamentoda görüşülmesine ilişkin hükümler düzenlenmiştir. Bu maddenin (1)’inci fıkrasında “Bütçe sunuş konuşmasını Yürütme adına Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bir bakan yapar.” denilmek suretiyle bütçe noktasında İç Tüzük’ümüz cumhurbaşkanı yardımcısını veya herhangi bir bakanımızı yetkili kılmıştır. Dolayısıyla biz de bu uygulamayı gerçekleştirdik. Ek bütçeye ilişkin yaptırdığımız çalışmada yine baktığımız zaman daha önce çıkarılmış ek bütçe kanunlarının tamamında ne Komisyonda ne de Genel Kurulda ayrı bir yöntem benimsenmediğini, bu kapsamda değerlendirilen kanunların diğer kanunlar gibi görüşüldüğünü ifade etmek isterim. Genel Kurul görüşmelerinde ise yine diğer kanun tekliflerinde olduğu gibi teklifin geneli, maddeleri ve varsa önerge işlemleri işleme alınarak görüşülmüş ve kanunlaştırılmıştır. Dolayısıyla biz de geçmişteki bu uygulamayı takip etmiş olduk. Özellikle yasama faaliyetlerinin niteliğinin artırılması bakımından tekrar vurgulamak istiyorum, usule ilişkin olarak değerli milletvekillerimizin önerileri elbette ki olacaktır, bu hususları istişare etmekten de memnuniyet duyduğumuzu belirtmek istiyorum. Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; görüşmekte olduğumuz ek bütçe teklifinin üzerinde söz aldığım 2’nci maddesi gelirlere ilişkindir, buna ilişkin de bazı görüşlerimi paylaşmak isterim. B cetvelinde yer alıyor bu gelirler ve 1 trilyon 80 milyar 515 milyon Türk lirası gelirlerimizin artırılması öngörülüyor yani başlangıç ödeneğine göre ilave gelir öngörülüyor. Bu tutarın 927,7 milyar liralık kısmını vergi gelirleri oluştururken 152,9 milyar liralık kısmını da vergi dışı gelirler oluşturmaktadır. Böylece 2022 yılı genel bütçede öngördüğümüz net gelir tahminimiz 2 trilyon 529,5 milyar liraya ulaşmaktadır, toplamda bu hacme ulaşmaktadır. Bu tahmin gerçekçi midir, değil midir diye bir tartışma yapılabilir. Özellikle ilk beş altı aylık performansımıza baktığınız zaman yıllık öngördüğümüz tutarın ilk beş ayda yüzde 70'inden fazlasını gerçekleştirmiş durumdayız dolayısıyla ortada bir performans var; tahminin ötesinde ilk yarıya ilişkin bir performansımız var. Gelir İdaresi Başkanlığımız da genelde gelir tahminlerini muhafazakâr yapar dolayısıyla bu tahminler gerçekçi ve muhafazakâr tahminlerdir. Gelir tahminlerimizde bu anlamda herhangi bir sapma beklemiyoruz; sürpriz olacaksa olumlu yönde bir sürpriz olacağını ifade edebilirim. Diğer yandan, değerli arkadaşlar, ilk beş ayda tahsil ettiğimiz 881,1 milyar lira vergiyle genel bütçe vergi gelirleri hedefinin yüzde 70'ine şimdiden -az önce söylediğim gibi- ulaşmış durumdayız. Haziran ayından itibaren yıl sonuna kadar bütçe hedefinden kalan miktar 377,1 milyar liranın çok üzerinde bir gelir tahsil edileceği açıktır. Bu sağlayacağımız gelirleri nerede kullanacağız? Sosyal beklentileri karşılamak üzere kullanacağız. Biliyorsunuz, enflasyon başta olmak üzere bazı gelişmeler yeni beklentiler, yeni talepler, yeni ihtiyaçlar oluşturmuş durumda. Özellikle sosyal yönü çok ağırlıklı bir gider bütçesi olduğunu söyleyebilirim. Diğer yandan tabii, kalkınma hedeflerine dönük olarak da yatırımlar ve tarım destekleri başta olmak üzere üretken alanlara da bütçeden ilave ödenekler sağlıyoruz. Yine, yerel yönetimlerimize, başka birtakım alanlara da ödenekler sağlıyoruz. Bütün bunların sonucunda milletimize amacımız daha iyi hizmet etmek, refahını sağlamak ve bütün dünyayla birlikte içinden geçtiğimiz bu zor dönemde devletimizin, Hükûmetimizin, milletimizin yanında olmasıdır, bu bütçenin hedefi budur. Nitekim 2022 yılı genelinde işçimizi, memurumuzu, esnafımızı, çiftçimizi, üreticimizi ve dezavantajlı grupları destekleyen çok sayıda politika hayata geçirilmiştir ve geçirilmeye devam edilmektedir. Değerli arkadaşlar, bir tartışma da şu oldu; özellikle değerli muhalefet üyelerimiz “Vergiler artacak mı? Borçlanma olacak mı?” gibi eleştiriler yaptılar. Burada kesinlikle bir borçlanma söz konusu değil, zaten kanun gereği de olamaz. Harcamanızı gelirinize koymak, denk bir bütçe yapmak zorundasınız yani ek bütçeler kanun gereği denk olmak durumunda.
Açık…
Dolayısıyla oransal olarak bütçe açığı düşecek yani 3,5 öngörmüştük yıl başında. Gelirimiz de giderimizle birlikte arttığı için, millî gelirimiz de arttığı için millî gelire oranla bütçe açığı düşecektir, artmayacaktır; onu özellikle vurgulamak isterim. Yeni bir vergi yok, tek bir yeni vergi yaptık biliyorsunuz, o da finans sektörüne yönelik kurumlar vergisini bankacılığa dönük 20’den 25’e çıkarmıştık. Onun dışında bırakın ilave vergiyi 240 milyar Türk lirasının üzerinde gelirlerimizden feragat ettik, bu yıl feragat ettiğimiz vergi gelirleri ve kamu gelirleri 240 milyarın üzerinde. Nerelerden feragat etmişiz, bunları bir kısaca, müsaade ederseniz arz etmek isterim: Gıda maddeleri, temizlik ve hijyen malzemeleri gibi belirli ürünlerde yeme içme hizmetlerinin tamamında KDV indirimleri yaptık. İnşaat maliyetlerini azaltarak konut fiyatlarının düşmesine katkı sağlamak amacıyla arsa ve arazi teslimlerinde KDV oranını yüzde 18’den 8’e düşürdük. Yine konut teslimlerindeki KDV oranı kademeli hâle getirilerek basitleştirildi. İndirimli oran uygulanan tarım makinalarının kapsamı genişletildi. Meskenlerde ve çiftçilerimizin kullandığı elektrikte KDV indirimleri yaptık. 2022 yılı başından itibaren asgari ücreti vergi dışı bıraktık, bu bir reformdur; sadece asgari ücreti değil, asgari ücrete kadar olan tüm gelirleri vergi dışı bıraktık, bu da gerçekten çok tarihî karar oldu. Şu anda ne vergi ne damga vergisi var asgari ücret üzerinde herhangi bir vergi söz konusu değil. Ayrıca tüm ücretlilerin –az önce belirttiğim gibi- asgari ücret kadarına olan kısmını vergiden muaf kıldık. Elektrik ve doğal gaz gibi stratejik alanlarda kayda değer sübvansiyonlar gerçekleştirdik. Bu bütçemizde de ilave 150 milyar Türk lirasının üzerinde bir desteği yine bu alanlara aktaracağız. Bu dönemde verginin önemli bir bölümünü, yine yüzde 43’ünü gelir ve kazançlar üzerinden alıyoruz.
Geleneksel bir eleştiri vardır bizim vergi yapımıza: Doğrudan vergiler-dolaylı vergiler ayrımı. Doğrudan vergilerin payının düşük olduğu söylenir. Bu dönemde nispi bir iyileşme olduğunu söyleyebiliriz. Yüzde 43’ünü gelir ve kazançlar üzerinden alıyoruz vergilerin. Geçen yıl bu, yüzde 34 oranındaydı, dolayısıyla burada da bir iyileşme var, bunun da sosyal adalete yansımaları söz konusu. Kurumlar vergisinde esas itibarıyla çok ciddi bir artış oluyor; yüzde 281,9 civarında ana kalemlerden biri bu kurumlar vergisi. İmalat sanayinde yüzde 174, ticarette yüzde 170 gibi artışlar oluyor. Diğer detaylara girecek vaktim yok. Ben bütün bu çalışmalarda katkıda bulunan Sayın Hazine ve Maliye Bakanımıza ve ekibine, Strateji ve Bütçe Başkanımıza ve ekibine, Meclis çalışanlarına, Plan ve Bütçe Komisyonumuzun bütün partilerden değerli üyelerine ve Genel Kurulda katkıda bulunan herkese teşekkür ediyorum.
Ek bütçemizin hayırlı uğurlu olmasını diliyorum.
Buyurun Sayın Altay.
Sayın Yılmaz doğru söylüyor, ek bütçe gelir gider bakımından denk, eşit olması lazım. Nitekim Bütçe Kanunu elimde. Gider kalemi 1 trilyon 80 milyar, gelir kalemi de 1 trilyon 80 milyar; -küsurları okumuyorum- buraya kadar tamamız. Şunu merak ediyorum: Sayın Cumhurbaşkanına bu lafı kim ettirdi? Sayın Cumhurbaşkanı demiş ki dedi yani: “Mecliste görüşülmekte olan ek bütçede giderlerin 880 milyar lira, gelirlerin ise 1 trilyon 80 milyar lira artırılması öngörülmektedir. Yaptığımız düzenlemelerle vazgeçtiğimiz 241 milyarlık vergi gelirine rağmen ek bütçede gelirler kaleminde 200 milyar liralık bir artış olmaktadır. Böylece, yıl başında öngörülen bütçe açığı 278 milyardan 78 milyara düşüyor. Bir başka ifadeyle kamunun borçlanma ihtiyacı azalıyor.”
Buyurun.
Sadece şunu merak ediyorum: Cumhurbaşkanı bu teknik işleri bilmiyor olabilir de bu lafı Cumhurbaşkanına söyletenin herhâlde bir cezası, faturası olması lazım. Buradan ama şu anlaşılıyor: Sayın Cumhurbaşkanı kendini iktisatçı ilan etti ama vallahi iktisadın “i”sinden haberi olmadığını da bununla gösterdi. Teşekkür ederim.
Değerli Başkanım, Teşekkür ediyorum. Az önce de söylendiği gibi ben de ifade ettim. Gelirler ve giderler birbirine eşit. Orada, Sayın Cumhurbaşkanımızın konuşma metninde yazarların yaptığı bir hata olarak görüyorum ben. Bir hata yapılmış, onu düzeltmemiz gerekiyor ama bu başka yerlere çekilmemesi gereken bir şey, normalde metinde bir hata olduğunu söyleyebiliriz, maddi bir hata olduğunu söyleyebiliriz.
Ya, böyle maddi hata olur mu? 1. 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile Bağlı Cetvellerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (1/284) ile Plan ve Bütçe Komisyonu Raporu . (S. Sayısı: 344)
Usulde aleyhte sonra olur ama bilmiyorum, niye böyle yaptınız? Bu Kanunlarla yine kavga edeceğiz. Neyse…
Buyurun Sayın Beko.
Bugün, burada, esasen, sarayın ve AKP Hükûmetinin ekonomi politikalarının başarısızlığını ve ülkeyi nasıl batırdıklarını konuşuyoruz. İktidarın yanlış para politikasıyla tetiklediği Türk lirasının değer kaybı ve bu durumun sonucunda ortaya çıkan yüksek enflasyon, yoksulluk ve açlık sorunu hızla büyümeye maalesef devam etmektedir. Fakat ülke ekonomisi her geçen gün daha da kötüye giderken saray yönetimi kendi refahı için bütçesini artırmaya devam etmektedir. Sarayın harcamaları katlanmış durumda. Yurttaşlar olarak saraydaki lüks yaşama bütçe yetiştiremiyoruz. 1.150 odalı sarayın günlük harcaması 10 milyon lirayı maalesef geçmiştir. Yeni saray inşaatları, uçaklar, Varlık Fonu, borçlanıp 5’li çeteye verilen paralar, geçilmeyen köprülere verdikleri bedel, S-400’leri kullanmadıkları hâlde Ruslara verdikleri paralar, milyon dolarları aşmış durumdadır. Yetmiyor, kamuda lüks araç saltanı sürüyor. Daha bu yılın başında saraya toplam 104 milyon liraya 3 adet lüks siparişi verilmiştir. Yurttaşlarımız ucuz ekmek büfelerinin önünde kuyruklarda beklerken sarayın ve Erdoğan’ın araç konvoylarının sonu maalesef gelmemektedir. Meksika Devlet Başkanı var olan tek Başkanlık uçağını “Ülkede bu kadar yoksulluk varken binmeye utanırım.” diyerek 120 milyon dolara satmıştır, parasını hazineye devretmiştir. Bizdeyse saray ve çevresi durmaksızın harcamalarını sürdürüyor, ek bütçe taleplerinde bulunuyorlar. Son bir yılda ülkemizde icra dairelerinde bulunan dosya sayısı 1 milyon 485 bini adet artarak 24 Haziran itibarıyla 23 milyon 778 bine çıkmıştır. Gelirleri ve tasarrufları enflasyonun karşısında eriyen vatandaşlar gelirlerinin yetmediği zorunlu harcama ve borç ödemelerini yapabilmek için hızla borçlanıyorlar. Son altı haftada vatandaşların borçlarında maalesef 91 milyarlık artış olmuştur. Peki, madem bütçe yeterli değil, neden 5’li çetenin 2019-2021 yılları arasında ödemesi gereken 1 milyar 195 milyon euroluk kira bedelinin ödemesi için 2043 yılına kadar ertelendiniz? Neden Rıza Sarraf’ın 1 milyon 654 bin liralık Sosyal Güvenlik Kurumu borcunu bir türlü tahsil edemiyorsunuz. Neden yandaşlarınıza, TÜRGEV’e, TÜGVA’ya, Ensar Vakfına, tarikatlara para aktarmaktan vazgeçmiyorsunuz? Erdoğan hem sarayda bizlerin vergileriyle örtülü ödenekle lüks içinde yaşayıp hem de ek bütçe yaptırıyorsa asgari ücretli ne yapacak; emekli, EYT'li ne yapacak; işçi, memur, küçük esnaf, seyyar satıcılar, günübirlik çalışanlar ne yapacak; onların bütçesi ne olacak? Bugün bakıldığında açlık sınırı 6.779 liraya çıkmış, yoksulluk sınırı ise 20 bin lirayı geçmiştir. Bugün burada ek bütçe çıkacaksa asgari ücretle çalışan işçilere hak ettikleri maaş verilsin, açlık sınırı altında yaşayan milyonlarca emekliye ek bütçe yapılsın. Dullara, yetimlere makarna, kömür değil onurlu bir yaşam için maaş verilsin, emeklilikte yaşa takılanlara hak ettikleri maaş verilsin.
Bitiriyorum Sayın Başkan. Ülkede büyük bir konut krizi var. Kirasını ödeyemeyen yurttaşlara verilsin. Bu bütçe saraya ve yandaşlara değil emekçiye, emekliye verilsin. Emekçilere verin ki sarayın değil halkın bütçesi, halkın ekmeği büyüsün. Saygılar, sevgiler sunuyorum.
Buyurun Orhan Bey.
Kıymetli milletvekilleri, 2021 yılının sonuna doğru küresel salgın etkisini azaltırken dünyada ve ülkemizde yaşanan ekonomik, siyasi ve jeopolitik gelişmelerin ürettiği gerilim sonucu genel fiyatlar seviyesinde de önemli artışlar meydana gelmiş dolayısıyla bütçe ödeneklerinde de artış yapılması ihtiyacı doğmuştur. Vatandaşlarımızın ve ekonomimizin mevcut konjonktürün olumsuz etkilerinden asgari düzeyde etkilenmelerini temin etmek amacıyla hazırlanmış ek bütçemizi görüşmek üzere buradayız. Kıymetli milletvekilleri, yaklaşık yüzde 90’ının mevcut uygulamalar çerçevesinde vergilerden elde edileceği yaklaşık 1 trilyon 100 milyarlık ek gelir beklentisini bütçe giderlerine pay ederken bu yıl aylıklarda yaptığımız ve yapacağımız artışları dikkate alarak bütçe ödeneklerimizi arttırıyoruz. Başta doğal gaz ve elektrik fiyatlarında yaşanan maliyet artışlarının vatandaşlarımıza yansıtılmaması için ilgili kurumlara yapılan ve yapılacak olan kaynak transferlerini göz önüne alarak, enflasyon farkı nedeniyle kamu görevlilerinin maaş ve ücretlerinde yapılacak artışları göz önüne alarak, memur aylık katsayısındaki artışa bağlı olarak hekimlik hizmetlerine ilişkin ödenekleri artırarak, emekli maaşlarında yapılan ve yapılacak olan ilave artışlar ile sosyal güvenliği olmayan vatandaşların sağlık primlerini karşılayacak ödenekleri artırarak, engelli evde bakım destekleri ve 65 yaş üstü bakıma muhtaç yaşlıların ve engelli vatandaşlarımızın aylıklarını artırarak, prim teşviki ödemeleri gibi Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılan bütçe transferlerini artırarak, taşımalı eğitim, ücretsiz ders kitabı, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri ile özel eğitim okullarında eğitim alan engelli bireylerin destek eğitim ödeneklerini artırarak, savunma ve güvenlik kurumlarımızın ihtiyaçları için gerekli ödenekleri artırarak, kara yolu ve demir yolları ağlarını geliştirmek, organize sanayi bölgesi ve küçük sanayi sitesi yatırımlarını çoğaltarak, ülkemizin büyümesine ve istihdamın artmasına katkı sağlayacak yatırımların ödeneklerini artırarak, ilk ve ortaöğretim öğrencilerine verilen burs ve harçlıkları, yurt dışına gönderilen öğrencilerin burs ve öğrenim ödeneklerini artırarak, sosyal yardım kapsamındaki vatandaşlarımızın mağduriyetlerini giderecek hizmetlerin ödeneklerini artırarak, aday çırak ve çıraklar ile işletmelerde mesleki eğitim gören, staj veya tamamlayıcı eğitime devam eden öğrencilerin ücretlerindeki devlet katkısı ödeneklerini artırarak, hububat üretimi için hububat üretimi yapan çiftçilerimize destek olarak yapılan ilave girdi maliyet desteklerini artırarak, hububat fiyatlarındaki artışların tüketicilerimize yansıtılmaması amacıyla Toprak Mahsulleri Ofisinin ve diğer kamu iktisadi teşebbüslerinin görevlendirme ödeneklerini artırarak, Elâzığ, Malatya, Adıyaman ve İzmir illerinde yapılanlar başta olmak üzere, afet konutlarının yapım giderleri ve diğer afet zararlarının karşılanması amacıyla bu kapsamdaki ödenekleri artırarak ve daha birçok alanda vatandaşımızın bu zor dönemde, değişen koşullar karşısında omzuna binen yükü hafifletmek, küresel fiyat artışlarının onun omzuna daha fazla yük yüklemesini önleyerek bu zor süreci daha taşınabilir bir hâlde tutmak amacıyla devletin ve hazinenin daha çok maliyete katlandığı bir ödenek planlamasını hayata geçiriyoruz. Kıymetli milletvekilleri, faiz giderleri için öngörülen ödeneğin, ek bütçe toplamının sadece yüzde 8,3’üne tekabül ettiği ek bütçede mevcut bütçemizdeki gelir tahminimizi ve ödenekleri artırıyor, günün koşulları çerçevesinde vatandaşlarımızın ihtiyaçlarını önceleyerek planlamamızı yapıyoruz. Bu yıl dünyada Güney Kore, Japonya, Finlandiya ve Almanya gibi ülkelerin de yer aldığı pek çok ülke de 2022 yılının olağan dışı gelişmelerinden ötürü benzer ek bütçe süreçlerine gitmiştir.
Buyurun, toparlayın.
Ek bütçeyle öngördüğümüz yaklaşık 1 trilyon 100 milyar liralık ilave ödeneği, Türkiye ekonomi modelinin bize sağladığı üretim, istihdam ve ihracat artışıyla güçlü büyüme sayesinde bütçe gelirlerimizdeki artışla elde ediyoruz. Birçok vergi kaleminden vazgeçerek yönettiğimiz bu zor süreçte, ek bütçemizi vatandaşımıza ilave yük getirmeyecek bir yaklaşımla, yeni bir vergi kalemi oluşturmadan planlıyor ve takdirlerinize arz ediyoruz. Allah'ın izni, milletimizin desteği ve her birimizin çaba ve gayretiyle ayrışmalara, kavgalara, fitnelere düşmeden, hep beraber, tüm dünyanın zor zamanlar yaşadığı bu dönemden de güçlenerek el ele çıkacağımıza olan inancımı ifade ediyor, ek bütçemizin hayırlara vesile olmasını, isabet etmesini Cenab-ı Allah'tan niyaz ediyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Şimdi soru-cevap işlemine geçiyoruz. Sayın Köksal…
Sayın Başkan, seçim bölgem Afyonkarahisar ili Bolvadin ilçesi Kale Mahallesi'nde doğal gaz hattı sadece 5 sokağa döşeniyor. Diğer sokaklara yollar bozuk olduğu ve imar planı olmadığı gerekçesiyle doğal gaz döşenmiyor. Seçim dönemi tüm mahalleye doğal gaz sözü verildiği hâlde neden bahanelere sığınıp verilen söz tutulmuyor? Kale Mahallesi mağdur durumda, iki gündür hemşehrilerim arıyor. Yine, aynı, benzer sıkıntılar Evciler ilçemizin Kayalık Mahallesi’nde de mevcut. Bazı sokaklara doğal gaz döşenmiyor; özellikle, Ahmet Karagöz Sokağı'nda yaşayanlar ciddi mağduriyet yaşıyor. Kışları sert ve uzun geçen memleketimde hemşehrilerim kömür zamlarınız yüzünden kömür alamaz hâle geldi. İlçe, köy, kasabalar ve hatta bazı merkez mahallelerde dahi bu sıkıntı yaşanıyor. Hemşehrilerime tutamayacağınız sözleri niçin veriyorsunuz?
Parası olanları yani zenginleri desteklemek amaçlı 89 milyar lira faiz ve 40 milyar lira da kur korumalı mevduat için ayrılmış; devasa bir ödenek mevcuttur. Peki, birkaç hafta önce sağlık çalışanlarının altı aydır beklediği ve hiçbir şekilde sağlık çalışanlarının talebini karşılamayan, yasayı hazırlarken kamuoyunda toplum mühendisliğiyle algı yaratıp devlet kaynaklarının yetersizliğini ısrarla dile getirip Hükûmet olarak sağlık çalışanlarını dolaylı olarak hedef gösterdiniz. Peki, sağlık çalışanlarının yaşamış olduğu ve bir türlü önüne geçilemeyen sağlıkta şiddet, sağlık çalışanlarının özlük ve ekonomik haklarıyla ilgili Hükûmet olarak yeni bir çalışmanız var mıdır? Kırşehir'de ikinci bir hastaneye acilen ihtiyaç varken 400 yataklı devlet hastanesi inşaatı bir türlü başlamamıştır. Hastane projesiyle ilgili Hükûmetinizce herhangi bir iptal veya erteleme kararı alınmış mıdır?
Sayın Adıgüzel…
Coronavirüs salgınında Türkiye Hükûmet tarafından kaderine terk edilmiştir. Yeterli test yapılmıyor, kapalı ve toplu alanlar dâhil tüm önlemler terk edildi, test merkezlerinde personel sayısı ve çalışma sayısı azaltıldı. Türkiye, Dünya Sağlık Örgütüne Avrupa'dan veri göndermeyen ilk 30 ülke arasında 2 ülkeden biri, diğeri de Ukrayna. Tablo şudur: Virüsle aramızdaki tüm duvarlar kaldırılmış, tüm savunma sistemleri dağıtılmış, memleketin her tarafı virüs istilasına açık hâle getirilmiştir. Bu Hükûmet coronayla Mondros Mütarekesi yapmış İstanbul Hükûmeti gibidir. Hükûmet tarafından alınmayan önlemler ve yapılmayan testlerle âdeta bu istila teşvik edilmektedir. Soruyorum: Amacınız nedir? Olağanüstü koşullar yaratıp seçimleri sakatlamaya ya da seçimleri ertelemeye mi çalışacaksınız? Yoksa bir Hükûmet böyle bir felaket karşısında bu kadar vurdumduymaz olmaz. Teşekkür ediyorum.
Sayın Gaytancıoğlu…
Sayın Başkan, orman köylerimiz sosyoekonomik gelişmişlik sıralamasında en son sıralardadır. Bu bölgelerimizin kalkınması için ayrılan kaynakların özellikle burada yaşayan insanlarımıza gitmesi gerekmektedir. İkametgâh adreslerinde ikinci adreslerinde bulunması, orman köylerinde yaşayanların kendilerine sağlanan olanaklardan tam olarak yararlanamamasına, buraları ikinci adres olarak kullananların sürekli orada oturanlarla aynı değerlendirmeye alınmasına neden olmakta, bu durum beraberinde bazı sorunlar getirmektedir. Uzunköprü ilçemize bağlı Gazimehmet köyümüzdeki Şenol Mercan isimli vatandaşımıza özel ağaçlandırma yapmak için izin raporu verilmiş ancak daha sonra, aynı adreste sürekli oturmayan, ikinci adres olarak kullanan bir başka vatandaşımızın daha önce yapmış olduğu başvuru tekrar işleme alınmış ve Şenol Mercan’a verilen izin iptal edilmiştir. Şenol Mercan ve bunun gibi birçok kişi ikinci adres uygulamasından dolayı mağdur olmuştur. Sürekli orman köylerinde ikamet edenlerin öncelikli olması için bir düzenleme yapacak mısınız?
Sayın Sümer...
Teşekkür ediyorum Sayın Başkan. Adana’da bulunduğu iddia edilen petrolün getirisinin yılda 1 milyar dolar olduğu açıklandı. Türkiye’nin an itibarıyla aylık petrol gideri ise 8 milyar dolar. Yani bulunan petrol rezervi Türkiye’nin haftalık petrol giderini bile karşılamıyor. Ne zaman seçim yaklaşsa iktidar ya doğal gaz buluyor ya da petrol. Ne yazık ki bulunan ne varsa vatandaşa asla yansımıyor. Karadeniz havzasında doğal gaz bulundu, “Dünyanın en büyük keşfi yapıldı.” açıklamalarından sonra doğal gaza tam 12 kez zam geldi. Vatandaş, pazarda dolduramadığı filesine, ödeyemediği faturasına, geçinemediği maaşına bakıyor. Vatandaşın mutfağı fakir olabilir fakat sarayın, iktidarın müjdelerine artık karnı tok.
Sayın Güzelmansur...
Teşekkür ederim Sayın Başkan. 23 yaşında pırıl pırıl bir gencimiz olan Ali Nail Gündoğan 30 Aralık 2020’de Samandağ’ın Çevlik bölgesinden botuyla denize açıldı. Beş yüz kırk altı gündür bu gencimiz kayıp. Arama çalışmaları bir netice alınmayınca sonlandırıldı. Ailesi, Ali Nail’in yaşadığına inanıyor, kendi imkânlarıyla arama çalışmalarını sürdürüyor, devletin de tüm olanaklarıyla bu çalışmalara destek vermesi gerekir. Ali Nail Gündoğan, ailesinin olduğu kadar, bu devletin de bir çocuğudur. Bu nedenle, bir, arama çalışmalarının yeniden başlatılması ve herhangi bir somut netice alınıncaya kadar devam edilmesi; iki, devletimizin acılı aileye maddi yardımda bulunması; üç, Ali Nail’in Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifine olan borcunun kapatılması konusunda yetkilileri harekete geçmeye davet ediyorum. Teşekkür ederim.
Şimdi, soruları cevaplamak üzere sözü Komisyona veriyorum. Süreniz beş dakika.
Sayın Başkan, Komisyonumuza yönelik doğrudan bir soru yoktur. Hükûmetimiz adına Sayın Bakanımız cevap verecektir.
Teşekkür ediyorum. “Sağlık çalışanlarının özlük haklarına ilişkin neler yaptınız?” diye bir soru geldi. Yüce Meclisimizin onayıyla yasalaşan 7411 sayılı Sağlıkla İlgili Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’la birlikte, sağlık çalışanlarının sabit ek ödemeleri genel bütçeye alınarak dağıtılabilir ek ödeme miktarı arttırıldı, performans ek ödeme tavanları yükseltildi, hekimlerin ve diş hekimlerinin emekli aylıklarına ilişkin iyileştirme yapıldı, hastanelerin tamamında performans ek ödemesi dağıtılabilir hâle getirildi. “Ek bütçe hakkının gasbıdır.” ek bütçe mevzuat açıklamasıyla ilgili, görüşülmekte olan ek bütçe kanunu teklifinin hazırlanma ve görüşme usulünde mevzuatımıza aykırı bir husus bulunmamaktadır. Mevzuatımızda ek bütçe kanununu teklifine ilişkin Anayasa’nın 161’inci maddesinin sekizinci fıkrasında “Carî yıl bütçesindeki ödenek artışını öngören değişiklik teklifleri ile carî ve izleyen yılların bütçelerine malî yük getiren tekliflerde, öngörülen giderleri karşılayabilecek malî kaynak gösterilmesi zorunludur.” hükmü 5018 sayılı Kanun’un 19’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerindeki ödeneklerin yetersiz kalması halinde veya öngörülmeyen hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla, karşılığı gelir gösterilmek kaydıyla, kanunla ek bütçe yapılabilir.” hükmü yer almaktadır. Bunun yanında, İç Tüzük’te de ek bütçe kanunu teklifine ilişkin herhangi bir husus bulunmamaktadır. Bu kapsamda, ne mevduatımızda ne de İç Tüzük’te ek bütçe kanun teklifine ilişkin ayrı biz özel düzenleme, bir süreç ya da takvim belirlenmemektedir. Ülkemizde 1995, 1996, 1997, 1999, 2001, 2002, 2003, 2004 yıllarında ve daha önceki yıllarda defalarca ek bütçe yapılmıştır. İlgili yıllar, ek bütçe kanun teklifleri de aynı usulle görüşülmüş ve kabul edilmiştir. Öte yandan, görüşülmekte olan ek bütçe kanun teklifinin A işaretli cetvelde her bir kurum itibarıyla tahsis edilmek istenen ödeneğin kullanım amacı ayrı ayrı açıklanmıştır. Yine, kanun teklifine bağlı B işaretli cetvelde tahsil edilmesi öngörülen gelir kalemlerinin her birinin kaynağına yer verilmiştir. “Kamuoyunda SMA hastaları olarak bilinen hastalarla ilgili bir harcama var mıdır?” Tüm dünyada SMA hastalarının tedavisinde yaygın olarak kullanılan ve bilimsel yollarla etkinliği kanıtlanan ilaç, Sağlık Bakanlığının yurt dışından getirilebilecek ilaçlar listesinde yer almaktadır. Bu ilaç, Sosyal Güvenlik Kurumunca yurt dışından özel izinle getirilerek aracısız ve ücretsiz olarak hastalarımıza ulaştırılmaktadır. SMA tedavisinde kullanılan ilaç; Tip 1 hastaları için 2017’den, Tip 2-3 hastaları için 2019’dan itibaren SGK tarafından karşılanmaktadır. Bu ilacın temininde ve kullanımında herhangi bir sorun bulunmamaktadır.
İnsanlar bizleri arıyor…
“Çiftçilerin borçları arttı, faizleri silecek misiniz?”
SMA hastaları için her gün kampanya yapılıyor ya. Her gün insanlar para topluyor ya.
15 Nisan 2022 tarihinde yürürlüğe giren 7394 sayılı Kanun’la borçları aciz vesikasına bağlanmış üreticilerimize ödeme kolaylıklarının sağlanmasına yönelik düzenleme yapılmış olup tarımsal üreticilerimiz için Hazine adına yaklaşık olarak 664 milyon liralık temerrüt faizi gelirinden vazgeçilmiştir.
Böyle bir şey yok ya!
“Ocak 2022 yılı bütçesinde gelirlerin yüzde 75’i toplanmış, vergi gelirlerinde herhangi bir artış yok. Gelirdeki artış, enflasyon vergisidir. İthalattan alınan vergide çok artış var.” diye bir eleştiri geldi, soru geldi. Ocak-Mayıs 2022 döneminde merkezî yönetim bütçe gelirleri yüzde 100, vergi gelirleri ise yüzde 108 oranında artış göstermiştir. Dış ticaret hariç vergi gelirleri ise bu dönemde yüzde 102,9 oranında artış göstermiştir. Ocak-Mayıs 2021 döneminde toplanan vergilerin yüzde 37,2’si dolaysız vergilerden alınırken 2022 yılının aynı döneminde bu oran yüzde 44,1’e yükselmiştir. Bu dönemde en büyük artış yüzde 154 oranıyla gelir ve kazançlar üzerinden alınan vergilerden kaynaklanmaktadır. Kurumlar vergisi bu dönemde yüzde 281,9 oranında, gelir vergisi ise yüzde 46,2 oranında artmıştır. Kurumlar vergisindeki bu artış, esasen, finans sektörünün yanında üretim ve ihracattaki yüksek performansa bağlı olarak kurum kârlılıklarındaki artıştan kaynaklanmaktadır. Bu dönemde 2’nci en büyük artış yüzde 124,8 oranıyla ithalde alınan KDV’de olmuştur. Yine, bu dönemde özel tüketim vergisi yüzde 63,5 oranında artmıştır. Özel tüketim vergisi kalemleri incelendiğinde motorlu taşıtlar vergisi, ÖTV yüzde 85,8 oranında artmıştır. Motorlu taşıtlar…
2’nci madde üzerinde 1 önerge vardır. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Görüşülmekte olan 344 sıra sayılı 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile Bağlı Cetvellerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin 2’nci maddesine ekli 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na bağlı (B) işaretli cetvelde yer alan 01-3-2-01 (Vergi Gelirleri-Dahilde Alınan Mal ve Hizmet Vergileri-Özel Tüketim Vergisi-Petrol ve Doğalgaz Ürünleri) tertibinde yer alan tutardan 5.000.000.000 TL’nin düşülerek aynı cetvelde yer alan 01-1-2-03 (Vergi Gelirleri-Gelir ve Kazanç Üzerinden Alınan Vergiler-Kurumlar Vergisi-Kurumlar Geçici Vergisi) tertibinde yer alan tutara eklenmesini arz ve teklif ederiz. Emine Gülizar Emecan Mehmet Bekaroğlu Cavit Arı Abdurrahman Tutdere Erkan Aydın Süleyman Girgin Komisyon önergeye katılıyor mu?
Katılamıyoruz Sayın Başkan.
Önergenin gerekçesini okutuyorum: 2022 yılı içerisinde ilk beş ayda bütçe gelirleri açısından bazı gelir türleri itibarıyla neredeyse hedeflere yaklaşılmış bulunmaktadır. [[TopIamda yüzde 73]] 429.599.861.000 TL olarak tahmin olunan gelir vergisi 376.358.223.000 TL, 172.415.689.000 TL olarak tahmin edilen kurumlar vergisi 258.378.742. 000TL, 395.0013. 157. 000 TL olarak tahmin edilen dahilde alınan mal ve hizmet vergilerinin 220.314.475.000 TL, 328.700.815.000 TL olarak tahmin edilen uluslararası ticaret ve muamelelerden alınan vergilerin 226.786.135.000 TL olarak gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Diğer vergi türlerinde de bu durum söz konusudur. Sunulan ek bütçe teklifinde, 2022 yılı başında öngörülen gelir kalemleri bu kez yeniden tahmin edilmeye çalışılmaktadır 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na bağlı (B) işaretli cetvelde yer alan 01-3-2-01 (Vergi Gelirleri - Dahilde Alınan Mal ve Hizmet Vergileri - Özel Tüketim Vergisi - Petrol ve Doğalgaz Ürünleri) tertibinde yer alan tutar olan 31.496.521.000 TL'ye ilave olarak 47.207.952.000 TL gelir beklentisinde bulunulduğu, bu durumun nedeninin özellikle bu ürünlerin yurt dışı ithal fiyatları eşel mobil sistemi ve ÖTV sistemi arasında yapılan hesaplamaktan kaynaklandığı ifade edilmiştir. Yurt dışından ithal olunan petrol ve doğal gazın fiyatı Hükûmet tarafından yürütülen yanlış ekonomik politikalar gereği artan döviz kuru nedeniyle katlamalı bir şekilde tüketiciye yansıtılmaktadır. Bu nedenle verilen önerge ile, bu tertipteki miktardan 5.000.000.000 TL’nin düşülmesi bu şekilde petrol ve doğal gaz zamları altında iyice bunalan halkımıza bir vergi ertelemesi ya da indirimi olanağının getirilmesi ve bu miktarın AK PARTİ iktidarının uygulamış bulunduğu hatalı faiz ve döviz politikasından etkilenmeyen kurumlar vergi mükelleflerinden (özellikle kârları son dönemde artış gösteren bankalardan) alınmasının sağlanması amacıyla alan 01-1-2-03 (Vergi Gelirleri - GeIir ve Kazanç Üzerinden Alınan Vergiler - Kurumlar Vergisi - Kurumlar Geçici Vergisi) tertibine eklenmesi için bu önerge verilmektedir. Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Önerge kabul edilmemiştir.
Sayın Başkan, kısa bir söz talep edebilir miyim?
Buyurun Sayın Beştaş.
Sayın Başkan, teşekkür ediyorum. Bu, SMA hastası çocuklara ilişkin kamuoyunun da bildiği üzere çok yaygın kampanyanlar ve yüzlerce çocuk şu anda ailelerinin kucağında ölümü bekliyor. Sayın Bakan öyle bir açıklama yaptı ki sanki SMA hastası çocuklara bütün destekler veriliyor, ilaçları karşılanıyor gibi bir algı yaratıyor yani bu bir çocukların ailelerine bu kadar çektikleri acıyı görmezden gelmek demek, bir de yanıltıcı bilgi vermek demek. Yani burada milletvekillerinin çoğunun bu kampanyalara katıldığını biliyorum, bizzat kendim de sayısız defa bunların kampanyalarına katıldım. Zaten bizim talebimiz de SMA hastası çocuklara ilaç tedavisinin karşılanmasıdır. Bu konuda Sayın Bakan’ın görüşleri ve söyledikleri yanıltıcıdır, doğru değildir.
Şimdi, 2’nci maddeye bağlı cetvelin bölümlerini okutup ayrı ayrı oylarınıza sunacağım. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Şimdi 2’nci maddeyi, kabul edilmiş bulunan cetvelle birlikte oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. MADDE 3- (1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Teklifin 3’üncü maddesi üzerinde İYİ Parti Grubu adına İstanbul Milletvekili Yavuz Ağıralioğlu konuşacaktır. Buyurun.
Tenkitlerimizin yine hilafına, iktidar çok muazzam bir başarının altına imza atıldığı açıklamaları yaptı. İktidar kurmaylarının açıklamalarını dinledim. Biz “İsveç ve Finlandiya’nın teröre desteğini görmezden gelelim.” demiyoruz lakin bu fırsat, kırk yıldır, Yunanistan’ın NATO’ya dönüşünü ıskaladığımız ve bunu Yunanistan’la münasebetlerimizde Yunanistan’ın şımarıklığına malzeme yapan diplomasi zafiyetini konuştuğumuz kırk yıldan sonra elimize geçmiş en kuvvetli kozdu. Altmış dokuz yıllık NATO hukukumuz vardı, hukukumuzu ABD’nin kendi menfaatleri lehine, Türk menfaatleri hilafına çiğnemiş olmasına, elimize geçirdiğimiz en kuvvetli kozu, Amerika’yı NATO hukukuna uymaya çekebileceğimiz kudreti... “Finlandiya’ya hassasiyetlerimizi izhar edip -bir metne- PKK’yı da terör listesine aldırdık.” gibi bir teselliye “zafer” diyorsunuz. Biz şunu bekliyorduk: Bu fırsat kaçırılmamalıydı, ABD’nin şımarıklığını gırtlağından tuttuk ilk defa; PKK’ya verdikleri desteğin, FETÖ’cülere verdikleri desteğin, Yunanistan’a verdikleri cüretkârlık desteğinin, aşağıda PKK devleti kurulması için verilen silahlara itirazımızın bize sağladığı imkândı, gırtlağını tutmuştuk Amerika’nın. Şimdi onları hizaya getirip onlara “FETÖ’cüleri bize iade edeceksiniz.” “PKK’ya verdiğiniz silahları vermekten vazgeçeceksiniz.” “Yunanistan’a bu cüretkârlık için verdiğiniz destekten vazgeçecek, Ege’deki Türk menfaatlerine saygı duyacaksınız.” diyecektik; sonra dönüp İsveç ve Finlandiya’ya “Bizim Türkiye olarak yaptığımız şeyler NATO hukukunu inşa etmek içindir. Amerika Birleşik Devletleri NATO hukukunu çiğneyip PKK’ya silah veriyor, yarın sizin de düşmanlarınıza silah verebilir. O yüzden, bizim size itirazımız Amerika’ya NATO hukukunu hatırlatmak içindir.” dememiz lazımdı; vazgeçtik. Siz yaptınız, başardınız... (AK PARTİ sıralarından gürültüler) Sözüm emanettir, kayıtlara girer, sonra da konuşursunuz, yaşayanlarınız duyar. Kırk yıl boyunca Amerika’nın bize yapmak istedikleri ya da Avrupa Birliği ülkelerinin bize yapmak istedikleri yahut “Mutabakat metnine attık imzaları.” diye teselli bulduğunuz şeylerin bundan sonra yetmediğini göreceksiniz çünkü NATO hukukuna da imza attık biz; uymuyorlar, attıkları imzaya uymuyorlar, verdikleri sözleri duymuyorlar. Bize söz verdikleri hâlde bize vadettikleri silahları vermiyorlar, parasını verdiğimiz F-35’leri bile vermiyorlar. Sonra, utanmadan, bizim ülkemizde darbeye kalkıyor, darbecileri koruyorlar; sonra, utanmadan, sınır ihlallerini cüretlendirecek şekilde Yunanistan’a cüretkârlık yaptırıyorlar; sonra, NATO hukukunu çiğneyerek binlerce tır silahı PKK’ya veriyorlar. Biz, şimdi, elimize böyle bir fırsat geçmişken ne adına… Dün söyledim, dedim ki: Sonuna kadar arkanızda dururuz ama hazır elimize geçirmişiz, NATO’ya hukuk hatırlatmak, NATO hukuku üzerinden ABD’ye riayet etmesi gereken şeyleri hatırlatmak imkânımız var. Diplomasi bu sebattan ibarettir. Lozan’ı bize kazandıran şey, Lozan’a gönderdiğimiz devlet görevlilerinin insanları çıldırtacak kadar, muhataplarını çıldırtacak kadar sebat etmeleridir. Söke söke aldık ellerinden, Lozan’da yurdumuzu söke söke aldık ellerinden. Şimdi, Amerika’ya karşı şu anda yaptığımız şey, elimize geçmiş altın fırsatı altın tepsi içinde onlara vermektir. Makul bulmadığımızı, yeterli bulmadığımızı, eksik bulduğumuzu… Doğru, kazanımlarımız var ama bundan çok daha fazla kazanabileceğimizi söylüyorum partimiz adına, memlekete duyduğumuz sorumluluk adına. Bütçeyle ilgili beş dakikam kaldı. Sayın Bakan burada. Sayın Bakanımız buraya keşke ekonominin patronu ve 2022 bütçesiyle ilgili bizim endişelerimizi boşa çıkarmış bir kurmay olarak gelebilseydi. Sayın Bakan burada. Sayın Bakan buraya keşke 2022 yılı bütçesi konuşulurken muhalefetin endişelerinin, muhalefetin bütçeyle ilgili öngörülerinin hilafına açıkladığı ekonomik programın, açıklamış olduğu hedefleri tutturmanın haklı gururuyla gelmiş olsaydı. Biz bugün bütçe konuşulurken de 2022 bütçesi konuşulurken de iktidarı tenkit ederken üstüne birtakım umdelerle tenkitlerimizi anlamlı hâle getirmeye çalışıyoruz. Ne yapıyoruz mesela? Dindarlığın, dindarların iktidarıdır; dinî hassasiyeti olanların iktidarıdır. Sayın Cumhurbaşkanı yapmaya gayret ettiği her şeyin arkasında dinî birtakım vecibeleri imar hattında tutarak konuşmakta, bunları inancının da gereği olarak yaptığını ifade etmektedir ama dindarların, dindarlığın iktidarı yolsuzlukla tenkit edilmekte, yoksullukla eleştirilmekte, program hedeflerini tutturamamakla tenkit edilmekte; şatafata, lükse, israfa çok para harcadığı için muhalefetin eleştirilerinin odağı olmaktadır. Efendim, bugün Sayın Nureddin Nebati Bey buradadır. Bugün buraya milletin gözünde fer sönmek üzereyken milletin ışığı olmayı başarabilmiş bir ekonomi kurmayı olarak gelebilseydi keşke.
Dinlemiyor, dinlemiyor.
Biz tenkitlerimizde, biz eleştirilerimizde devamlı milletin hakkına, hukukuna riayet edebilecek, milleti ayağa kaldırabilecek, üretimi güçlendirebilecek, satın alma gücümüzü artırabilecek, enflasyonu düşürebilecek millî gelirimizi artırabilecek, faizi ve dövizi kontrol edebilecek, mali bir disiplini uygulayabilecek bir ekonomik program olsun istiyoruz, tenkitlerimizi böyle yapıyoruz. Tenkitlerimize mukabeleler şöyle: Efendim, bu ekonomik program, Cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminin açıklamış olduğu 17’nci ekonomik programdır. “Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi” adı altında tecrübe ettiğimiz, “Türk tipi” diye takdim ettiğiniz, “Türk tipi yönetim sistemidir.” diye milleti ikna ettiğiniz bu sistemin 17’nci programıdır. 17’nci programda isabetsizlik vardır. 17 programın 17’sinde de vadettiğiniz hiçbir hedefi tutturamamış olmanıza rağmen yüzünüzde olması gereken şey sadece mahcubiyet ama sadece olmayan şey mahcubiyettir. Bugün buraya Sayın Bakan attığı her adımın, planladığı her hedefin isabet etmiş olduğu duygusuyla, vakarla buraya gelmiş bir kumandan gibi davranmaktadır; hâlbuki, 2022 bütçesi namına tenkitlerimizin hepsinde biz isabet ettik. “Altı ay gözünüzü yumun, altı ay sonra ne olacağına inanamayacaksınız!” sözlerine rağmen, gözlerimizi açık geçirdiğimiz bu altı ayda olanlara inanamıyoruz biz! Efendim, Sayın Süleyman Soylu da katıldı koroya: “Temmuzda öyle bir şey olacak ki…” “Eylülde öyle bir şey olacak ki…” Sayın Bakan: “Ocakta düşecek!” “Şubatta düşecek!” “Şubatta düşmezse martta düşecek!” “Martta düşmezse yazın düşecek!” “Yazın düşmezse evvelallah 2023’te düşecek!” Şimdi, bu hedefler arasında sizi, bizim karşımıza o vakarla, milletin karşısına umutla çıkaracak olan şey, bizim tenkitlerimiz değildir aslında; bizim tenkitlerimizi zaten ciddiye almıyorsunuz, ciddiye almanıza da gerek yok ama milletinizi duymak zorundasınız. Madem Orhan Yegin Bakanımızın duasıyla bitti bu iş… Sizin iktidarınız dua kadrosu mudur? Millet dua edecek; siz, icabet edilmiş duanın gerçekleşmesini temsil edeceksiniz. Millet, bütçeniz için “İnşallah isabet eder.” diyecek; siz, milletin “Âmin.” dediği sonuçları göstereceksiniz. Buraya yürütme geliyor, buraya yürütme adına konuşanlar geliyorlar, diyorlar ki… Şimdi, Bakanım diyor ki: “Allah bütçemize isabet nasip etsin.” Âmin, âmin! Bizimkiler iktidar ve bütçe hedeflerini tutturacaklar evellallah. İktidar ve bütçe hedeflerini tutturmak zorunda olanlar sizlersiniz. Bu hedeflerin hangi birini tutturdunuz ki milletten destek istiyorsunuz? Şimdi diyorsunuz ki: “Enflasyon tek haneli rakamlara düşecekti.” Bunu demeye başladığı ve Tayyip Bey’in “Ekonomiyi ciddiye alıyoruz, enflasyondaki yükselişi gözlemliyoruz.” demeye başladığı günden bugüne enflasyon 11,78’ten 73,5’e çıktı. Enflasyon hedefiniz tutmadı, faiz hedefiniz tutmadı, kur hedefiniz tutmadı, bütçe hedefiniz tutmadı, “bütçe hedefi” diye açıkladığınız programın detayları tutmadı, satın alma gücü tutmadı, 2023 vizyonunuz adına ortaya koyduğunuz hedefler tutmadı. Siz “2023” derken aslında hedefleri tutturabilen bir siyasi dili ve ritmi temsil ediyordunuz. Artık o disiplin kaybolduğu için bakanlarınız, ekonomi kurmaylarınız şöyle demeye başladılar: “Bugün değilse yarın.” “Yarın değilse öbür gün.” “Öbür gün değilse evelallah bu sefer son.” Şimdi, seçime giriyoruz, bu seçim bütçesi, sizin için seçim bütçesi. Seçim bütçesi şudur: Vadettiğiniz ekonomik programı uygulamış, sonuçlarını alamamış, millete nefes aldırıp yüzünü güldürememişsiniz. Seçime girerken hedeflerin tutmamışlığından kaynaklanan yükün size menfi bir sonuç oluşturması…
Buyurun.
Milletin yüzünü güldürememiş olmanızdan kaynaklanan, milletin gözündeki fer sönmek üzereyken milletin gözünde ışıltı olamamanızdan kaynaklanan dezavantajı avantaja çevirmek için bütçe istiyorsunuz; insanları enflasyona ezdirmemek için, enflasyon farkını onlara ödeyebilmek için bizden kaynak istiyorsunuz. Bu kaynağı biz size vermesek de zaten kullanacaksınız. Size, 2023 yılındaki seçime kadar bu bütçeyi doğru kullanmanızı, millete verdiğiniz sözleri tutmanızı ve sözlerinizde durmuş olmanın başarısıyla milletin karşısına çıkmanızı tavsiye ederiz. Aksi hâlde söz verip de tutmayanların iktidarı devretmesi, sözünde durma iddiası ve vaadi olanların iktidara gelmesi sürecidir seçim, harp değildir, kavga değildir, geçimsizlik değildir, hırs değildir, hizmet yarışıdır. Bu hizmet yarışında millete vadettiklerini yapmak zorunda olanlar ile hedefini gerçekleştirmek zorunda olanlar ile tutturamayanlar arasında bir seçim olacaktır.
Halkların Demokratik Partisi Grubu adına Antalya Milletvekili Sayın Kemal Bülbül. Buyurun.
Bakın, 1215 Magna Carta, 1783 ABD bağımsızlık ilanından sonra bütçe yapımı, 1789 Fransız İhtilali'nden sonra 1876’da Birinci Meşrutiyet’ten bu yana bütçe yapılıyor. Şimdi, hiçbir bütçe yapımında toplumsal katılım olmamış, çoğulculuk olmamış, kurumların fikri alınmamış; emekçilere, sendikalara, çalışanlara, esnaflara sorulmamış yani bütçe yapma hakkına toplum hiçbir şekilde dâhil edilmemiş. Daha önce bu kürsüden söylemiştim, yine hatırlatıyorum: 1153 yılında Oğuz Türkmenlerinin Sultan Sencer’e yaptıkları gelecek başınıza. Ha, onun ne olduğunu merak ediyorsanız arar bulursunuz. Tekrar ediyorum: Bundan sekiz yüz yetmiş yıl önce Oğuz Türkmenlerinin Sultan Sencer’e yapmış olduğu, sizin başınıza gelecek. Şimdi, 6 kişilik ailenin açlık sınırı 6.300 lira, yoksulluk sınırı -sabahtan beri burada söyleniyor- 20.800 bilmem kaç lira. Asgari ücret, açlık sınırının çok çok altında ve artık asgari ücret değil, bizim Antalyalı Yörüklerin deyimiyle “Aç gari ücret, aç gari!” Memleket aç gari, aç kaldık, biz buna “asgari ücret” demiyoruz “aç gari ücret” diyoruz. Hepsi bir yana… Ya, şimdi, diğer bakanlıklar, icra yapanlar, hizmet edenler bir şekilde bütçesini tüketmiş olabilir, hani kabul edelim de bu Diyanet ne yaptı Allah aşkına? Bu Diyanet, 12 Bakanlıktan fazla bütçesi olan bu Diyanet ne yaptı? Hırkaya mı verdi, taca mı verdi, cübbeye mi verdi, nereye verdi bunu? Bu Diyanet neyin hizmetini yapıyor da bir lokma bir hırka yetmiyor mu size? Her seferinde Şeyh Edebâli’den, her seferinde Hacı Bektaş’tan, Yunus Emre’den söz edenler; niye size bu şatafat, niye size bu zenginlik, niye size bu debdebe, niye size bu masalsı şey? Söylediğiniz şeyleri halka ibret olsun diye söylerken kendinize ibret olsun diye söylesenize, bundan siz ibret alsanıza. Ayıptır, günahtır, yazıktır. Bakın, hizmet yaparken biz yurttaş değiliz, vergi alırken yurttaşız. Vergi alırken Kürtler de Aleviler de Çerkezler de Araplar da yurttaştır ama hizmet getirirken Kürtlerin, Çerkezlerin, Alevilerin ana dilinde eğitim hakkı yoktur; bizden alınan parayla sadece Türkçe eğitime hizmet yapılmaktadır, bir. İki: Yine, vergi alırken Aleviler yurttaştır, hizmet yaparken cemevi yoktur, Alevi köylerine hizmet götürmek yoktur. Yüz kırk yedi yıllık borcunuz var. Bakın, bu zihniyetin bize yüz kırk yedi yıllık borcu var. Şimdi, bu, saraydan, saltanattan, külliyeden söz edenler var ya; hiçbirinizin atası saraylı değildir, hepinizin atası yoksuldur, köylüdür, ekip biçen, emeğiyle geçinendir. Gelin ekip biçene, emeğiyle geçinene sahip çıkın, saraylıya sahip çıkmayın, saltanata sahip çıkmayın, hakikate, adalete, eşitliğe sahip çıkın. Şimdi, bakınız, kendi sıraladıkları şeylerde ne dediler? Bütçe gerekçeleri olarak sıraladıklarında; bir, pandemi; iki, tedarik zinciri; üç, endüstriyel metallerde artış; dört, enerji fiyatlarında, doğal gaz, petrol ve elektrikteki artış; beş, gıda ürünleri; altı, Rusya-Ukrayna savaşı; 7, Rusya doğal gazındaki spekülatif durum; 8, Ukrayna ve Rusya buğdayındaki durum; 9, dünya ekonomisi artık ulusal ekonomileri çok bariz bir şekilde etkiliyormuş, bunları söylediler. Ya, bunlar bütün dünya için geçerli. Rusya, Rusya şu anda savaşta Rusya Ukrayna'yı işgal etmiş, Rusya'da bile bu kadar pahalılık, bu kadar yoksulluk, bu kadar işsizlik, bu kadar açlık yok. Zelenski'nin durumu bile sizden iyi. Zelenski’nin ülkesi işgal altında, Zelenski’nin aslında kendisi de bir kapitalist, kendisi de bir NATO'cu, kendisi de bir liberal, kendisi de bir savaş yandaşı ama Zelenski'nin ülkesinin durumu bile bizden daha iyi. Bu gerekçelerin hiçbiri meşru gerekçe değil; yönetememe durumu var, halkı anlayamama durumu var, halktan yana olmama durumu var, halkı dinlememe durumu var, sadece popülist, spekülatif ve lümpen milliyetçilik var, bunun dışında bir şey yok bakın. Sahiden yapıcı bir milliyetçilik olsa Türk halkının, Türkiye halklarının içinde bulunduğu duruma dair hakikatçi bir yaklaşım olur değerli dostlar. Şimdi, bakın, bu bütçe neden bu duruma geldi? Kaçıncı sınır ötesi operasyondan kaynaklı? Ekonomi sadece ekonomi değildir, ekonomi Antik Yunan'dan beri “nomos”tur yani namusa etimolojik kaynak teşkil eden “nomos” kelimesi, bu Türkçede nedir? Töredir. Kürtçede de “pergal”dir. Töreyi bozdunuz, “nomos”u bozdunuz, “pergal”i bozdunuz ve toplumu altüst ettiniz, toplumda psikolojik dengesizlik yarattınız. Hele bir bakın, “dünya ülkelerindeki sinir endeksi” yeni diye bir şey yayınlandı. Türkiye ilk 3 sırada. Nedir bu celallenme, Nedir acaba bu travmatik durum? Bunun sebebi Hükûmetin yönetememesi; inkar, nefret, şiddet durumu, toplumu karşıtlaştırma, gençlere, kadınlara karşı uygulanan şiddet ve bu şiddet karşısındaki hukuksuzluktur. Bütün bunlar ekonomiyle alakalıdır değerli dostlar. Ekonomi sadece ekonomi değildir, ekonomi sadece para değildir; ekonomi hukuktur, ekonomi adalettir, ekonomi paylaşımdır, ekonomi yoksula merhametle bakabilmektir. Ey iman edenler, ey inananlar; hani merhametiniz nerede kaldı? Nerede kaldı merhamet? Merhamet yerine -haşa huzurdan- münafıklığın ta kendisi var, bu kabul edilebilir bir şey değil, biz bunu kabul edemeyiz, biz bunu her noktada itiraz ediyoruz ve biz itiraz ettikçe de deniyor ki: “Efendim, biz yenisini yapacağız, düzelteceğiz.” Hayır düzeltemezsiniz, yirmi yılda gelmiş, sonuç bu: Battınız, daha da batıyorsunuz, daha da fazla batmadan bir an önce bu seçim olanağını, demokratik, eşit, adil bir seçim ortamı sağlayın, bari Türkiye kurtulsun. Ha, biz HDP olarak şunu da söyleriz, çekinmeyiz: “Gelin, hep beraber, Türkiye'yi kurtaracak bir planı birlikte yapalım.” Buna yanaşmazsınız çünkü bize bakış açınız patolojik, çünkü bize bakış açınız psikopatolojik. Ha, bu psikopatolojiyi bir kenara bırakıyoruz ve diyoruz ki: O zaman bunu biz yapacağız. Şimdi, “Biz yapacağız.” dediğimiz anda ne ortaya çıkıyor değerli arkadaşlar? Diyorlar ki, halk diyor ki: “Efendim, bunlar gitmezler.” Peki, gitmezler de ne yaparlar, gitmezler de ne yaparlar? Kendileri yayıyor: Efendim, seçimde kaybetse de gitmezlermiş, şöyle yaparsa da böyle yaparsa da gitmezlermiş. Niye gitmezlermiş? Çünkü ülkenin sahibi kendileriymiş, çünkü hükûmetin, çünkü mülkün, çünkü adaletin, çünkü hukukun sahibi kendileriymiş. Efendim, siz bir tek şeyin sahibisiniz, onu da çalıp çırparak aldınız. O da gayrı meşru sarayınızdır, onun dışında sahip olduğunuz bir şey yoktur; bunu açık ve net söyleyelim, bunu bilin. Bakınız, şimdi bu gitmeme durumuna ilişkin bir şey anlatacağım size.
Parasını isterler dede.
Eyvallah.
Buyurun.
Teşekkür ederim. Vaktiyle köyün birinde adamın biri atına binmiş, başka bir yere gidiyor. Giderken yolda yorulmuş, bir çayırlık görmüş. Atı çayıra salmış, at otlasın, bir soğuk su var, ben de bir su içeyim demiş. Suyu içmiş ama uykusu gelmiş, uzanmış, uyumuş. Bir uyanmış atı yok. Sağa bakmış, sola bakmış, at yok. Bir tepeyi aşmış, bakmış orada bir köy var. Köye gitmiş demiş ki: “Falan mera kimindir?” “Bizimdir.” demişler. “Benim orada atım kayboldu, ya atımı bulun ya da babamın yaptığını yaparım.” demiş. Köylüler kormuş, “Ya çabuk şunun atını bulun.” Toplanmışlar, seferber olmuşlar, atını bulmuş, adama vermişler. Adam binmiş gitmiş. Muhtar merak etmiş “Bu neydi Allah aşkına? Koşa koşa peşinden yetişmiş “Yahu, biz senin atını bulmasaydık sen ‘Babamın yaptığını yapacağım.’ dedin, baban ne yapmıştı?” demiş “Vallahi rahmetli babamın da atı kaybolmuştu, bulamadılar, yaya gitmişti.” demiş. Siz de yaya gideceksiniz, yaya. Gitmeyecek değil, yaya gideceksiniz. Teşekkür ediyor, saygılar sunuyorum.
Buyurun Sayın Emecan.
Evet, değerli arkadaşlar, ek bütçeyi görüşüyoruz. Nasıl görüşüyoruz? Yaptığınız 2022 bütçesi altı ayı geçmeden eridiği için ek bütçeyi görüşüyoruz. Kriz, buhran, yıkım, nasıl tanımlarsak tanımlayalım hepsi bu ülkenin durumunu çok iyi bir şekilde açıklıyor. Refah kelimesinin anlamını unutan vatandaşlar yarattığınız enflasyon canavarının altında inim inim inliyor değerli arkadaşlar. Sizin öngörünüz 2022 yılında TÜFE oranı yüzde 9,8, dolar kuru da 9,27 TL olacaktı ama şimdi TÜİK bile tüketici enflasyonu yüzde 73,5, üretici enflasyonunu yüzde 132,6 olarak açıklıyor, dolar kuru da 17’yi geçti. Şimdi ama TÜİK bile yani bunu açıklıyor. Çiftçi, sanayici üretemiyor, esnaf satamıyor değerli arkadaşlar. Emekli perişan, işsizler ordusu her geçen gün büyüyor, öğrenciler kredi borçlarını ödeyemiyor, sürekli söylememize rağmen faizlerini de silmiyorsunuz. Ayşe teyzeyi örnek alalım. Ayşe teyze 1 kilo patatesi bir yıl önce 1 lira 90 kuruşa alıyordu, şimdi 10 liraya alamıyor. Geçen yıl 1 litre ayçiçeği yağını 12 liraya alıyordu, bu sene ise 50 lira ödüyor 1 litre ayçiçeği yağına. Yetmeyen maaşından torunu için ayırdığı harçlığı da aç kalmamak için kullanıyor. Açlık sınırının 6.391 TL olduğu bir yerde en düşük emekli maaşı bile 2.500 lira. Şimdi, kalkmış, komisyonda görüştüğümüz 55 maddelik torba kanunda 2.500 liralık emekli maaşını 3.000 TL'ye çıkarıyorsunuz, biraz önce de bir önerge verdiniz bu 3.000 TL'yi 3.500 lira yaptınız; zahmet oldu size diyoruz. Şimdi, hep dünyayı örnek veriyorsunuz gelişmelerle ilgili, ben de bir örnek vereceğim: Dünyada gıda enflasyonu yüzde 23 iken Türkiye'de yüzde 93, yüzde 93! Bugün Türkiye'deki gıda fiyatlarındaki her 4 liralık artışın sadece 1 lirası dünyadaki gelişmelerden kaynaklıysa kalan 3 lirasının sebebi sizsiniz, halkı açlığa mahkûm ettiniz. Şimdi, Türkiye'nin genel tablosu bu, kısa bir özet yaptık. Ve size sormak istiyorum: Siz kimin iktidarısınız? Kime hizmet ediyorsunuz? Örneğin, esnafa, çiftçiye, Ayşe Teyze’ye, emekli Mehmet Amca’ya mı hizmet ediyorsunuz? Hatta üreten kesimlere hizmet etseydiniz tablo bu şekilde olmazdı. Millî gelirimizin dağılımındaki adalet sayenizde iyice bozuldu; zengin daha zengin, yoksul da daha yoksul hâle geldi. Vatandaşın cebini deldiniz, devletin 2022 bütçesini altı ayda erittini, Türk lirasının itibarını alaşağı ettiniz ve aç milyonlar yarattınız. Size göre suçlu kim? Ukrayna savaşı başta olmak üzere dünyadaki jeopolitik gelişmeler ve bunların yol açtığı ekonomik sorunlar, enerji fiyatlarındaki artışlar, Brent petrol fiyatlarındaki artışlar nokta nokta nokta devam ediyor. Şimdi ama size hiç kimse inanmıyor değerli arkadaşlar ve güvenmiyor. Bakın, Ekonomik Güven Endeksi bile sadece bugün yüzde 3 daha düştü, artık güven duyulmayan bir iktidarsınız. Değerli arkadaşlar, bir de hani suçladığınız enerji fiyatları üzerinden bakalım. Hani, enerji fiyatlarında dünya genelinde çok yüksek artışlar oldu ya. OECD ülkelerindeki artış ortalaması yüzde 32,7, Türkiye’de ise bu artış yüzde 136,9. Şimdi, bu aradaki muazzam farkı bize nasıl açıklayacaksınız? TL’de değer kaybı yedi ayda yaklaşık yüzde 75, brent petrol fiyat artışı yüzde 45, Türkiye’de benzine son yedi ayda yüzde 225, mazota yüzde 264 zam yaptınız, şimdi bu farkı nasıl açıklayacaksınız? Açıklayamazsınız. İşte, geldiğimiz nokta böyle bir yeni bütçe oluyor. Dokuz ay önce aldığınız yanlış ekonomik kararlarla döviz krizi yaşadık, bütçe görüşülürken yetmeyeceği konusunda da sizi uyarmıştık ama bizi dinlemediniz. Meclise sevk edildiği günden bugüne 2022 bütçesi 188 milyar dolardan 100 milyar doların altına indi, eriyen bütçeyi kim için harcadınız? Şimdi, bu sorunun cevabına bakacağız. Kur korumalı mevduata, geçiş garantili köprü ve yollara, hasta garantili şehir hastanelerine yani bir avuç zengin ve müteahhitlere harcadınız. Yoksullar için yapılan sosyal koruma harcamalarının gayri safi yurt içi hasıla içindeki oranını incelediğimizde ise 30 OECD ülkesi arasında Türkiye 29’uncu sırada yani sondan ikinci sıradayız değerli arkadaşlar. Siz sonuç olarak yoksulunu ezen bir iktidarsınız. Şimdi, yılın ortasında ek bütçe getirmek zorunda kaldınız ve ek bütçeyle birlikte toplam bütçe ancak ve ancak 163 milyar dolar ediyor. Getirilen ek bütçeyle merkezi yönetim bütçe ödeneği 1 trilyon 80 milyar lira daha artırılıyor, gelirler de 1 trilyon 81 milyar lira öngörülüyor yani gelir ile giderlerin eşit, birbirine denk olduğu bir bütçeyi konuşuyoruz şu anda. Tamam, gelirlerin tamamını harcıyorsunuz ama bütçe dengesinde hiçbir değişiklik yok. Bütçe açığı 278,4 milyar öngörülmüştü. Yine, aynı açık bu ek bütçeyle beraber devam ediyor arkadaşlar. Çünkü bütçeyi hâlâ mevcut siyasi tercihlerinizle paylaştırıyorsunuz, pay ediyorsunuz yani aslında getirdiğiniz bütçeye “ek bütçe” denemez; “2022 bütçesinin iflas ettiğini kanıtlayan bütçe” denir. Peki, bu bütçeyi nelere harcayacaksınız? Örneğin, tarıma sadece 37,1 milyar lira ayırırken en büyük pay enflasyon nedeniyle kamu personeli maaşlarına, kamu harcamalarına, başta BOTAŞ olmak üzere KİT’lerin giderlerine gidiyor, harcanıyor. Sadece faiz ödemeleri için bütçeden 89 milyar lira bir pay ayrılıyor. Yap-işlet-devret, köprü, otoyol projelerine ayrılan garanti ödeneği 5,6 milyar lira, Avrasya Tüneli için ek 550 milyon lira, şehir hastaneleri için toplam 4,3 milyar lira ekleniyor. Kur korumalı mevduata bakacak olursak bu mevduatla sermaye sahiplerine aşağı yukarı şimdiye kadar Hazineden 21,1 milyar lira bütçe aktardınız. Ek bütçede yine kur korumalı mevduata 40 milyar liralık daha ödenek ayırmışsınız; ee, “Maşallah” diyelim. Şimdi, gelirlerinize bakıyoruz. Beklenen gelirlerin içindeki en büyük pay vergi gelirlerine ayrılmış. Vergi gelirlerinde öngörülen brüt artış 1 trilyon 83 milyar lira ve geçen yılın ilk beş ayındaki toplanan vergilerle oranladığımızda yaklaşık yüzde 204 bir fazlalıktan bahsediyoruz; yani gelsin zamlar, geliyor zamlar değerli arkadaşlar. Ek bütçe gelirleri milletin, yoksulların ödediği vergilerden karşılanıyor, vergi gelirleri kalemlerinde ise en yüksek pay 47 milyar TL’yle petrol ve doğal gaz ürünlerinden elde edilen vergilerden oluşuyor yani biraz önce söylediğim gibi vatandaş doğal gaz, petrol kullandıkça, elektrik kullandıkça çatır çatır vergisini de ödüyor. Konuşmamın başında Ayşe Teyze’den söz etmiştim. E, Ayşe Teyze de eriyen maaşıyla patates, yağ, soğan alırken yine çatır çatır vergisini veriyor. 85 milyon vatandaş her kalem harcamada vergisini ödüyor değerli arkadaşlar. Bu sırada siz ne yapıyorsunuz? Yurttaşlardan kalem kalem vergi alırken müteahhitlerinizin vergilerini bir kalemde siliyorsunuz, kiralarını yirmi yıl erteliyorsunuz yani bu bütçe vatandaşın cebine göz diktiğinizin bir kanıtı daha olmuş oluyor. Kamu-özel iş birliği projelerindeki adrese teslim ihaleler ve garanti ödemeleriyle nasıl yandaş müteahhitleri zengin etmeye devam ediyorsanız, kur korumalı mevduat aracını da belirli sermayedar kişi ve gruplara devletin kaynaklarını aktarma aracı olarak kullandığınızı biz her gün söylüyoruz. Şimdi, değerli arkadaşlar, eğer biz haklıysak siz bu ülkenin vatandaşlarına ihanet içindesiniz; yok, eğer faiz artıramadığınızdan dolayı hâlâ doları tutacağınızı sanarak kur korumalı mevduat aracında ısrar ediyorsanız ve ek bütçeyle sorunları çözeceğinize inanıyorsanız, o zaman da öngörü yoksunu, beceriksizlersiniz. Ki zaten indireceğinizi iddia ettiğiniz faizi bile artık indiremez hâle geldiniz ve her iki durumda da bir an önce bu iktidardan gitmeniz ve bu milletin yakasından düşmeniz lazım. Güzel ülkemiz ve milletimiz için bu çok hayırlı olacaktır.
Buyurun.
Bizim bütçe harcama tercihlerimiz yandaştan yana değil, halktan yana olacak ve Türkiye, bizim iktidarımızda rahat bir nefes alacak. Saygıyla selamlıyorum, teşekkür ediyorum.
Buyurun Sayın Yaşar.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum. 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile Bağlı Cetvellerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin 3’üncü maddesi üzerinde şahsım adına söz almış bulunuyorum. Hepimizin bildiği gibi 2022 yılının hazırlanan bütçesi 1 trilyon 750 milyar. Peki, buna karşılık hazırlanan ek bütçe ne kadar? 1 trilyon 81 milyar. Tabii, Sayın Bakan burada işte “Biz dolaylı vergilerden şu an yüzde 57 oranında, normal kurumlar vergisinden de yüzde 43 oranında vergi topladık.” dedi. “Geçtiğimiz dönemde de bu yüzde 65’ti şimdi yüzde 43’e düşürdük, güzel oldu.” dedi ama buna paralel hedefler koydu: Dolar hedefi vardı 9,80, buna paralel olarak enflasyon hedefi vardı 9,27. Peki, ne oldu bu hedefler? Aslında siz ortaya koyduğunuz hedefleri tutturamadığınız sürece vatandaş ne yapsın, yatırımcı ne yapsın, esnaf ne yapsın? Burada başat rolü üstlenen doğal olarak Hükûmet, Hükûmetin koyduğu hedefler tutmadığı sürece vatandaşın bunun üzerinden gitmesi mümkün değil. Faizleri açıkladınız, işte “Politika faizi yüzde 14.” dediniz, buna paralel olarak bugün bankalardaki faizler yüzde 25, yüzde 30. Bununla beraber yatırım yapılabilir mi? Yatırım yapmak mümkün değil. Dolayısıyla tutmayan hedeflerle bu işin, bu bütçenin bir yere gitmesinin mümkün olmadığını sizler de görüyorsunuz, bizler de görüyoruz. Aynı şekilde kur korumalı mevduata yine onun, bunun faizini ayırdığınız rakam 40 milyar. GES açıkladınız, dediniz ki “Buna da yüzde 23 faiz vereceğiz.” Biz bugün Devlet Malzeme Ofisini denetledik, kârlarına bir baktık. Bu kârlarla normal şartlar altında yüzde 23 faiz ödemesi mümkün değil. Bilemiyoruz onlar ne yapacak da sizin bu önerdiğiniz faizleri karşılayacak. Sayın Bakanım, siz buradayken diyoruz ki: Bakın, siz orta yere net hedefler koymalısınız ki bu hedefler üzerinden de yatırımcılar, üreticiler yollarına devam etsinler. Bugün maalesef özel sektörün yarın ne yapacağına dair bir fikri yok. Hâlbuki siz diyorsunuz ki: “Yatırım yap.” Neye göre yatırım yapsınlar? Hangi şartlara göre yatırım yapsınlar? Her cuma akşamı yeni bir kanunla uyanıyorlar. Bugün de işte “15 milyon TL’nin üzerinde dolar hesabınız varsa bunu bozdurun, harcayın, kredi kullanmayın.” Bakın, özel sektöre bu kadar müdahale ederseniz bunun adına “serbest piyasa ekonomisi” demek mümkün değil. Bugün de piyasada konut kredilerinden bahsediyorsunuz. Gidin, bankalara bakın; gidin devlet bankalarına, deyin ki: “Biz 1,20 diye açıkladığınız rakamlarla konut kredisi kullanmak istiyoruz.” Maalesef yok veya normal şartlar altında “BCH kredi kullanmak istiyoruz.” maalesef bunun da tam karşılığı yok. Yani bugün geldiğimiz nokta itibarıyla piyasanın ne yapacağına dair hiçbir fikri yok. Bu şartlar altında, verdiğiniz rakamlar tutmadığı sürece piyasada da güven oluşmuyor. Güven, piyasanın anahtarı. Bu güven oluşmadığı takdirde ne çarşıda ne pazarda ne o tarafta ne bu tarafta alışveriş olmaz. Siz bugün, verdiğiniz güveni, milletin size verdiği desteği maalesef kaybettiniz. En baştan beri “Yasaklarla mücadele edeceğiz, yolsuzluklarla mücadele edeceğiz, yoksullukla mücadele edeceğiz.” dediniz ama bugün asgari ücret 4.250 lira, TÜRK-İŞ’in açıkladığı açlık sınırı rakamı 6.400 lira yani bu rakamlarla insanlar nasıl geçinecek? Aynı şekilde, diyorsunuz ki: “Çiftçilere bütçeden 47 milyar pay ayırdık.” Ayırmanıza gerek yok. Normal şartlar altında çiftçinin hakkı olan yüzde 1’i verseniz, bugün çiftçinin zaten 130-140 milyarın üzerinde -bize gelen rakamlara göre- alacağı var. Siz bunun için sadece 47 milyar bütçe ayırmışsınız. Çiftçinin kendi alacağını ödeyin; çiftçinin hiçbir sorunu da kalmaz, problemi de kalmaz. Aynı şekilde, 2023 hedefleri koydunuz: İhracatta 500 milyar, millî gelirde 25 bin dolar. Maalesef bunların hiçbiri tutmadığı gibi bundan sonra koyacağınız hedeflerin de tutması mümkün değil.
Buyurun.
Sanki bu normal bütçe gibi -bunun adı ek bütçe- revize bütçe gibi bir algı var burada; bu, revize mevize bütçesi değil, resmen altı ayda sizin getirdiğiniz bütçe bitti, yeni bir bütçeyi Meclisin huzuruna getiriyorsunuz. Bunun da yıl sonunda ne olacağına dair hiçbir fikrimiz yok dolayısıyla hesabı, kitabı, sonucu, rakamları belli olmayan bir bütçeye olumlu oy vermemiz mümkün değil diyorum. Yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum.
Buyurun Sayın Aydemir.
Evet, dünya ekonomileri olağanüstü gelişmelerin yaşandığı bir dönemden geçmektedir. Pandeminin küresel ekonomi üzerinde meydana getirdiği yıkıcı etkiler ve sonrasında patlak veren Rusya Ukrayna savaşıyla enerji fiyatları başta olmak üzere, emtia ve gıda fiyatlarında yüksek artışlar yaşanmaktadır. Küresel düzeyde petrol fiyatları, pandeminin başında 40 dolar olan varil başına ham petrolün fiyatı 120 dolarlar seviyesine kadar da yükselmiştir. Bunun yanında, doğal gaz fiyatları da elektrik maliyetleri de hakeza bununla paralel olarak yükselmişlerdir. Evet, değerli arkadaşlar, enflasyonda son kırk yılın en yüksek seviyesi dünya ülkelerinde yaşanmaktadır. Bugün Amerika da Avrupa ülkeleri de enflasyonla tanışmışlar ve enflasyonla yaşamaya başlamışlardır. Evet, bununla beraber sıkılaştırıcı para politikalarıyla bazı ülkelerde, dünyada küresel ekonomi açısından büyümenin yavaşladığını hep birlikte müşahede ediyoruz, görüyoruz; zaten pandemiyle birlikte daralan küresel ekonomi neredeyse resesyon sürecinin yaşanacağı duruma gelmiştir. Değerli arkadaşlar, Türkiye de küresel ekonominin bir parçası ve özellikle enerjide dışa bağımlı olduğumuzdan dolayı, enerji maliyetlerindeki bu artışlar bizi de ekonomimizi de olumsuz yönde etkilemiştir ama bizler büyümeden yana tercihimizi kullandığımızdan dolayı yatırıma öncelik verdik, bununla beraber istihdama öncelik verdik, üretime öncelik verdik, ihracata öncelik verdik. Bazı dünya ülkelerinde 2020 yılında küresel ekonomi yüzde 3,3 daralırken Türkiye ekonomisi 1,8 civarında büyümüştür; 2021 yılında küresel ekonomi 5,8 büyürken ülkemiz hamdolsun yüzde 11’ler seviyesinde büyüme kaydetmiştir; 2022 yılında da hakeza ilk çeyrekte yüzde 7,3 olarak büyümesine devam etmektedir ve hamdolsun cumhuriyet tarihimizin ihracat rekorlarını kırarak 242,6 milyar dolara ulaştık. İnşallah bu yıl sonuna kadar da 250 milyar doları geçeceğiz, 300 milyar dolarlar seviyesine yaklaşacağımızı ifade etmek istiyorum.
İthalat rekorları da kırdınız, onu da söyler misiniz!
Bakınız, değerli arkadaşlar, tabii ki ülkemizde de enflasyon var, biz de enflasyonla birlikte yaşıyoruz. Bununla beraber, enflasyonda nominal artan gelirlerle beraber, reel olarak geliri azalan sosyal kesimlere doğrudan ödenek ayırabilmek için ek bütçeyle karşınıza geldik. Bu ek bütçenin en önemli özelliği değerli arkadaşlar, borçlanmak için karşınıza gelmedik. Geliri kuvvetli olan bir bütçemiz var, gelirimiz var ve reel olarak geliri azalan kesimlere… İnşallah, buradan sizin de oylarınızla birlikte ek bütçemizi onaylayacağız ve unutmayınız ki 2002 yılında toplanan her 100 liralık verginin 85,6 lirası faize giderken bugün hamdolsun toplan her 100 liralık verginin sadece ve sadece 15 lirası faize gitmektedir. Bakınız, “ek bütçe” dedik, “Sosyal kesimlere dağıtacağız.” dedik, “Reel olarak geliri azalan kesimlere bütçeden ödenek ayıracağız.” dedik. Bakınız, kimlere ne kadar ödenek ayıracağız: Personel ödemeleri için, memurlarımız için 216,9 milyar lira ödenek ayıracağız. Emekli aylıkları başta olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumuna -SGK’ye- yapılacak transferler için 154 milyar lira ödenek ayıracağız. Vatandaşlarımızın hanelerinde tükettiği doğal gaz için, elektrik için ödenek ayırıyoruz. Bazı konuşmacı arkadaşlarımız “BOTAŞ’ın zararlarını kapatmak için.” diye ifade ettiler. Evet, BOTAŞ zarar ediyor ama niye zarar ediyor değerli arkadaşlar? Bakınız, konutlarda tüketilen doğal gazın yüzde 80 civarını hazineden devletimiz karşılıyor elhamdülillah. Yani 1.000 liralık doğal gaz tükettiyseniz bunun 800 lirası nereden karşılanıyor? Hazineden karşılanıyor. Bunları unutmamak lazım, işte, sosyal devlet anlayışı budur diye ifade etmek istiyorum. Tarımsal desteklerimize de bu bütçeden 37 milyar lira civarında destek ayırıyoruz.
Teşekkür ederim. Değerli arkadaşlar, engelli kardeşlerimize, 65 yaş aylığına, her kesime buradan 1,81 milyar lira ek bütçemiz var, gelirimiz var. Bu 1,81 milyar lirayı ne yapıyoruz değerli arkadaşlar? Bütün ihtiyacı olan kesimlere bu parayı, ödenekleri ayırıyoruz. Evet, bu bütçenin en büyük özelliklerinden bir tanesi de ek vergi getirmiyoruz. Ek vergi veya vergi oranlarını yükseltmiyoruz. Bilakis, ne yapıyoruz? Vergileri azaltarak, azaltarak, azaltarak; vergi oranını düşürerek düşürmemize rağmen, 242,6 milyar lira vergi gelirinden vazgeçmemize rağmen, bütçemiz ilk beş ayda 124 milyar 500 milyon lira, evet, fazla vermiştir.
Hakikaten şaka yapıyor. Uğur Bey, şaka mı yapıyorsun Allah aşkına? Ciddi ciddi şaka yapıyorsun.
Bizler basit usulde vergiyi kaldırdık. Asgari ücret kadar gelir elde eden ücretlilerin tamamını gelir vergisinden istisna tuttuk.
Şakacı seni…
Sayın milletvekilleri, 3’üncü madde üzerinde konuşmalar tamamlanmıştır. Şimdi soru-cevap işlemlerine geçiyoruz. Sayın Köksal…
Sayın Başkan, 2022 bütçesinde şu anda görüşülmekte olan ek bütçeyle birlikte 2,5 trilyonluk bütçenin içinde emeklilikte yaşa takılanlar için ödenek yok yani onların mağduriyeti yine çözülmüyor. Belediye şirket işçileri, Karayolları işçileri, kiralık araç şoförleri, radyoloji çalışanları, EBYS çalışanları, yemekhane çalışanları yüzde 70 ve 4 Aralık mağdurları, 15 Haziran tarihi itibarıyla işsiz kalan 32 bin Millî Eğitim Bakanlığı çalışanı, geçici işçiler, kamuda kadro dışı kalan taşeron işçiler yine bu bütçede de yok. Üretmeyen bir ülkede kamudaki israfa son vermeden milletin sırtına vergiler yükleyip cezalara dahi zam yaparak ek bütçe yapmak Allah aşkına neyi çözer? Çiftçinin, esnafın borçlarının faizini silin, milletin sorunlarını çözün. “Rabbena hep bana.” anlayışınızdan vazgeçin artık.
Sayın Sümer...
Teşekkür ediyorum Sayın Başkan. Türk lirasındaki değer kaybı, ülke genelinde, her yere yansımaya başladı. Üniversiteler de yurt ücretlerine yüzde 70’lerde zam yapmaya başladı. Ne yazık ki üniversite öğrencileri önümüzdeki eğitim-öğretim yılında barınma kriziyle karşı karşıya kalacaklar. Üniversiteler, eylül ayı itibarıyla uygulayacakları yurt ücretlerini açıklamaya başladılar. Öğrenciler yüksek yurt zamlarına karşı korumasız bırakıldı. Devlet üniversitelerinin yurt fiyatlarına neredeyse yüzde 70 oranında zam yapılıyor. 4 kişilik odası 245 lira olan yurtların ücreti 417 TL’ye, 365 lira olan yurtların ücreti 621 TL’ye, 550 lira olan yurtların ücretleri 935 TL’ye çıktı. İktidar gerekli önlemleri almazsa iki ay sonra sokaklar barınma sorunu yaşayan üniversite öğrencileriyle dolacak. Geç olmadan, çocuklarımızın barınma sorunlarına gerekli önlemler alınmalıdır.
Sayın Şevkin...
Ek bütçede sayıları 5 milyona yaklaşan emeklilikte yaşa takılan vatandaşlarımız yok. Çiftçinin 2006 yılından bu yana devletten alacağı 211 milyar lira ödeneği yok. Kredi Yurtlar Kurumunda kredi alan öğrencilere uygulanan haczi durdurmak yok, öğrencilerin borcunu silmek yok. Sağlık sisteminde büyük aksaklıklar var; doktorlar yurt dışına gidiyor, sağlık çalışanlarının tümü şiddet görüyor ve maaşları düşük. Maalesef, binlerce pırıl pırıl mezun gencimiz atanmayı bekliyor. Sağlık çalışanlarının hakları ödenmiyor. Binlerce pırıl pırıl mezun genç bekliyor. Yine, bütçede sayısı 1 milyona yaklaşan öğretmenlerin atamaları yok. Çıraklık ve stajyerlik döneminde sigortalı olarak işe başlayan ancak bu sürede geçen sigortalı yılları emekliliğe yansımayanların, çıraklık stajyerlikte çalıştıkları günlerini prim gün sayısına eklemek yok. Kamuda mimar, mühendis, şehir plancısı, ziraat, gıda mühendisi veteriner…
Çiftçimizin 2006 yılından beri, kanundan dolayı alması gereken tutar 273 milyar lira. Devlet olarak, kendi çıkarmış olduğunuz kanuna uymayan herhâlde tek sizsiniz dünyada gösterilecek. Çiftçimize 273 milyar lirayı vermeyi düşünüyor musunuz Sayın Bakan? Yine, Toprak Mahsulleri Ofisine mal dökenlere buğday ve arpada 1.000 lira ve 500 lira destek vereceğinizi söylediniz. Anayasa’ya aykırı olan bu uygulamadan vazgeçip tüccara ve fabrikaya mal dökenleri de bu primden faydalandırmayı düşünüyor musunuz? Yine, Süleymanpaşa Ferhadanlı Mahallemizde 2017 yılında yapılan barajın maalesef elektrik hatları ve diğer hizmetleri tamamlanmadı ama o, orada süs barajı olarak duruyor ve 2017’den beri bitirilmeyen barajın atıl olan kısımlarını bir an evvel bitirmeyi düşünüyor musunuz? Yine, geçtiğimiz günlerde Millî Eğitim Bakanı çıktı, dedi ki: “Okullar ve teknik liselerde ekmek üretimine başlayacağız.” Sayın Bakan, siz ekmek üretimine değil, o fırınları yapacak olan teknik kadroları yetiştirmeyi düşünüyor musunuz diye soruyorum.
Sayın Başkan, gözleri ışıl ışıl ışıldayan Bakan Bey “Ek bütçe teklifine göre tarıma 46,4 milyar kaynak aktarıyoruz.” dedi. “Bu kapsamda, 2022 yılında tarıma ayırdığımız kaynak 104 milyar liraya yükselmiş oluyor.” diyerek övünüyor. Vallahi billahi de ne söylesek az gelir, aklımızla âdeta dalga geçiyor. Bakın, sadece mazot üzerinden somut bir örnek vereceğim: Mazotun litresi geçen yıl 7 liraydı, şimdi 30 lira. Çiftçimizin yılda 3,5 milyar litre mazot kullandığını biliyoruz, geçen yıl 24,5 milyar öderken şimdi 105 milyar lira ödüyor. Buna daha ilaç, tohum, gübre, elektrik vesaire kalemleri söylemedik bile. Çiftçinin sağ cebine koyuyorsunuz, sol cebinden fazlasıyla geri alıyorsunuz. Tarıma ayrılan payların artırılmasını, desteklerin çoğaltılmasını ve zamanında ödeme yapmayı düşünüyor musunuz? Kendinizi değil biraz da halkı düşünün.
Şimdi soruları cevaplamak üzere sözü Komisyona veriyorum.
Sayın Başkan, Komisyonumuza yönelik doğrudan bir soru yoktur, Hükûmetimiz adına Sayın Bakanımız cevap verecektir.
Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım. Malum bugünlerde mazot fiyatları düşüyor, 2,5 lira, bugün de 84 kuruş düşecek; onu da arz etmiş olayım. Öğrenciler kredi borcunu ödeyemiyor. Bakanlığımızdan öğrenim kredisi almış olan öğrencinin borcunu öğrenim gördüğü okulun normal öğrenim süresinin bitiminden itibaren iki yıl, öğrencinin lisansüstü eğitim görmesi hâlinde ise dört yıl sonra başlamak üzere kredi aldığı sürede ve aylık dönemler hâlinde ödemesi gerekmektedir. Öğrenim kredisi alan öğrencilerin sigortalı bir işte çalışıncaya kadar kredinin borcunu ödeme zorunluluğu bulunmamakta olup, sigortalı bir işe girene kadar da borcunu erteleme imkânı mevcuttur. Vatani görevini yerine getirmekte olan borçlularımızın kredi borçları da durumlarını belgelendirmeleri hâlinde askerlik sürelerince ertelenmektedir. Bu uygulamadan yararlananların borçlarına faiz uygulanmamaktadır. Ayrıca Hazine ve Maliye Bakanlığına devredilen alacakların tahsili ve ödeme kolaylığı sağlanması amacıyla 2011 yılında 6111 sayılı Kanun’la, 2014 yılında 6552 sayılı Kanun'la, 2016 yılında 6736 sayılı Kanun'la, 2017 yılında 7020 sayılı Kanun'la…
Bu soruları sormadık biz Başkanım.
…2018 yılında 7143 sayılı Kanun’la…
Sayın Başkanım, biz bu soruları sormadık ki iktidara. Biz ne sorduk, o bize ne cevap veriyor?
…2020 yılında 7256 sayılı Kanun’la ve 2021 yılında 7326 sayılı Kanun'la kredi borçlarının yeniden yapılandırılması sağlanmıştır.
Sayın Başkan, biz bu soruları sormadık ki, hiçbir arkadaşımız sormadı ki bu soruları; Sayın Bakan önüne gelen kâğıdı okuyor bize.
“Kamuda lüks araç saltanatı sürüyor.” diye gelmişti.
Bize hikâye anlatmaya gerek yok ki. Ya, hikâye anlatıyor.
Biz Bakanlık olarak satın alma ve kiralamalar için verdiğimiz izin ve uygun görüş işlemlerinde, kamu idarelerini, lüks ve gösterişten uzak, yerli menşeli, standart donanımlı ve düşük bütçeli taşıtlara yönlendiriyoruz.
Sorulan sorulara cevap istiyoruz Sayın Başkanım, müdahale edin lütfen.
Emeklilikte yaşa takılanlar için niye ödenek yok Sayın Bakan? Seçim dönemi söz vermiştiniz onlara.
Ayrıca, 2021 yılında yayımlanan tasarruf tedbirleri konulu Cumhurbaşkanlığı genelgesiyle taşıt edinim ve kullanımına ilişkin kapsamlı tedbirleri getirdik, birkaçını belirtmek istiyorum: Acil ve zorunlu hâller dışında yeni taşıt edinilemeyecek. Binek dışında edinilecek diğer taşıtlarda da yerli üretim tercih edilecek. Kiralık taşıtlar 2023 yılı sonuna kadar yüzde 20 oranında azaltılacak.
Çiftçinin 273 milyar lirası verilecek mi Sayın Bakan, buna cevap istiyoruz. Hikâye dinlemek istemiyoruz.
Kamu kurumlarının ihtiyaç fazlası taşıtlarını ihtiyacı olan diğer idarelere devrederek bu genelge doğrultusunda 2021 yılı bütçesiyle tahsis edilen taşıtlardan 800 adedinin kullanımına izin vermeyerek tasarruf ettik. 2022 yılında da aynı tasarruf anlayışını sürdürüyoruz.
Sayın Bakan, danışmanlar yanlış bilgi getirmiş size!
Ek bütçede nelerden tasarruf edilecek? 2021 yılı Haziran ayında, kamu kurum ve kuruluşlarının harcamalarında tasarruf sağlanması, bürokratik işlemlerin azaltılması ve kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanımına ilişkin Cumhurbaşkanlığı tarafından tasarruf genelgesi yayımlanmıştır. Genelgeyle, kamu kurum ve kuruluşlarının, bütçe sınırları içerisinde, azami tasarruf anlayışıyla kamu hizmetlerini yerine getirmesi gerektiği açıkça belirtilmiştir.
Yanlış cevap Sayın Bakan, kim yazdı onları? Kim yazdı eline verdi, onları okuyorsun oradan Sayın Bakan?
Genelge kapsamında, taşınmaz edinilmesi ve kiralanması, resmî taşıtların edinilmesi ve kullanılması, haberleşme giderleri, personel görevlendirmeleri, basın ve yayın giderleri, kırtasiye ve demirbaş alımları, temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri, personel giderleri, enerji ve su alımları, personel servis hizmetine ilişkin giderler ve bazı diğer hususlarla ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları harcamalarda tasarrufa yönelik bazı kurallar getirilmiştir.
Temsili, ağırlamayı kim sordu Sayın Bakan; temsil, ağırlama nereden geldi?
Söz konusu genelge ek bütçe için geçerli olmak üzere hâlâ yürürlüktedir.
Sayın Bakan, EYT’liyi sordular; temsili, ağırlamayı sormadılar size.
Dolaylı vergilerden vatandaş ezildi, o vergiler KKM’ye ayrıldı.
Yanlış cevap Sayın Bakan.
Ek bütçe hazırlıkları kapsamında yapılan gelir tahminlerimizde kesinlikle yeni bir vergi artışı veya zam öngörmedik. 2022 yılında yaptığımız gelir azaltıcı çok sayıda düzenlemeye rağmen ekonomik aktivitedeki güçlü seyir, firma kârlılıklarındaki yükseliş, millî gelirimizde meydana gelen artış gibi nedenlerle gelir beklentilerimiz bütçe tahminlerinin çok üzerinde gerçekleşmektedir. Kümülatif gerçekleşmelerin güçlenerek devam edeceğini görüyoruz. Bütün bu verilerden hareketle de yıl sonu gelir tahminlerimizi güncelledik. 2021 yılında toplam vergi gelirlerinin yüzde 64’ü dolaylı vergilerden alınırken ek bütçenin dağılımında bu oran yüzde 60,4’e düşmektedir, dolaysız vergilerin payıysa 35,9’dan 39,6’ya çıkmaktadır. Ek bütçedeki gelir tahmininin yaklaşık yüzde 34’ünü dolaysız vergiler arasında olan kurumlar vergisi oluşturmaktadır. Ayrıca, asgari ücret vergiden istisna edilmiş; temel gıda, temizlik ve hijyen ürünleriyle mesken ve tarımsal sulama gruplarına elektrik tesliminde KDV indirimleri gibi birçok düzenlemeyle dar gelirli vatandaşların alım güçleri desteklenmiştir. Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım.
3’üncü madde üzerinde bir önerge vardır. Önergeyi okutuyorum: Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Görüşülmekte olan 344 sıra sayılı 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile Bağlı Cetvellerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin 3’üncü maddesinin aşağıdaki şekilde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz. MADDE 3- (1) Bu kanun yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe girer. Emine Gülizar Emecan Cavit Arı Mehmet Bekaroğlu Süleyman Girgin Erkan Aydın İlhami Özcan Aygun Komisyon önergeye katılıyor mu?
Katılamıyoruz Sayın Başkan.
Önergenin gerekçesini okutuyorum: Madde metninin daha iyi anlaşılması için söz konusu değişiklik yapılmaktadır. Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Önerge kabul edilmemiştir. Şimdi 3’üncü maddeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. MADDE 4- (1) Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür. (2) Türkiye Büyük Millet Meclisi ile ilgili hükümlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Sayıştay Başkanlığı ile ilgili hükümlerini Sayıştay Başkanı, düzenleyici ve denetleyici kurumlara ilişkin hükümlerini kendi kurulları ve/veya kurum başkanları yürütür. Teklifin 4’üncü maddesi üzerinde İYİ Parti Grubu adına Ankara Milletvekili Sayın Durmuş Yılmaz.
“Özrü kabahatinden büyük.” veya “Merdikıpti şecaat arz ederken sirkatin söyler.” diye bir cümle var, bir söz var. Kürsüye gelen AK PARTİ’li hatipler bu iki deyimin gerçek hakkını gerçekten veriyorlar. Kanunsuz bir vergi olan ve milletin cebinden onun rızası olmadan enflasyon yoluyla para çalmanın adı olan, kanunsuz vergi olan enflasyonla ek bütçenin gelirlerinin arttığını söylemek gerçekten çok garip, tuhaf bir durum. Eğer vergi oranlarını artırırsanız, şeffaf bir şekilde vatandaşa söylerseniz vatandaş ne için vergi ödediğini bilir ama siz vergi oranlarını artırmıyorsunuz; güzel bir şey, artırmayın da fakat şunu açık ve net olarak söyleyin ki topladığınız vergi, kanunsuz enflasyon vergisinden farklı bir şey değil. Enflasyon yoluyla vergi topluyorsunuz ve bunu da “Fakire fukaraya kullandıracağız.” diyorsunuz. Bu ne biçim mantıktır, ne biçim anlayıştır, bilmiyorum. Size düşen görev, vatandaşın cebine koyduğunuz paranın itibarını korumak ve enflasyonu toplumun gündeminden çıkarmak.
Vergiyi topluyor vatandaşa ödüyor, vatandaşa kullanıyor.
Vatandaşa veriyor ama cebinden çalma, enflasyonu kontrol altına al. Sen buraya çıkıp da “Efendim, vergi oranlarını artırmadan ek verginin, ek bütçenin vergilerini şöyle şöyle artırıyorum.” Bunun hiçbir anlamı yok.
İhracatımız patlamış ya! Cumhuriyet tarihinin ihracatta rekorlarını kırıyoruz.
İkinci bir husus: Faizle ilgili artık bir ezberiniz var, bu ezberinizi bozun. Evet, 2002 yılında Türkiye'de toplanan her 100 liralık verginin 85 lirası faize gidiyordu; bu, hayatın gerçeği, 1990’lı yıllarda yapılan yanlışların sonucu bu ortaya çıktı fakat bugün geldiğimiz noktada siz toplanan her 100 liralık verginin 7 lirasını, 8 lirasını faize öderken -dün burada bir başka arkadaş da söyledi, Sayın Katırcıoğlu söyledi- toplanan verginin yüzde 8'ini faize öderken zaman içerisinde, geçen yirmi yılda, bugün 17’ye, 18'e geldiniz. Ben size başka bir hesap vereyim. Bakın, 2015 yılında iç borcun henüz ödenmemiş faizleri vergi gelirlerinin yüzde 50'siydi, bu da bir ölçü. Bugün geldiğimiz noktada bu oran yüzde 70'ten yüzde 150'ye çıktı yani bugün toplam kamu borcunun hiçbir vade değişikliği olmasa önümüzdeki dönemde ödeyeceği faiz toplam borcun yüzde 150'si seviyesinde. Tarihte ilk defa ödenecek olan faiz ana paranın üstüne geçti. Bu ezberinizi bırakın artık da bu sorunun cevabını arayın ve bu sorunu nasıl çözeceksiniz ona yoğunlaşın. Bir başka husus: Bu yasa teklifi Komisyonda görüşülürken yani ek bütçe Komisyonda görüşülürken Sayın Bakana ben bu soruyu en az 4 defa sordum. Biraz önce buradan itiraz edildiği gibi, sorulan hiçbir soruya cevap vermediği gibi bu soruma da cevap vermedi; burada bir kere daha Genel Kurulun huzurunda tekrar ediyorum.
Bakan yok, bakmıyor Bakan, gözleri ışıldamıyor.
Sayın Bakan, şu anda kur korumalı mevduatta 1 trilyon TL’ye yakın para duruyor ve siz, vahşi bir sermaye transferiyle fakirden alıp da zengine veriyorsunuz. Şu anda bu yöntemle “liralaşma” diye bir kavram ürettiniz, aslında “liralaşma” vesaire diye de bir şey yok, dolayısıyla dolarizasyon var. Benim size sorum şu: Hangi aşamada siz bu, kur korumalı mevduattan çıkacaksınız ve işler normalleşecek, çıkış stratejiniz nedir? Bana verdiğiniz cevap şu oldu Komisyonda, yasal düzenlemeyi tekrarladınız, dediniz ki: “31 Aralık 2022’ye kadar devam edecek, Cumhurbaşkanının bunu uzatma hakkı var.” Bu, yasal düzenleme, ben size bunu sormuyorum. Ben bize bunun ekonomik sonuçlarını soruyorum. Şu anda siz, bankada 100 liralık Türk lirası olarak duran parayı dövizle ilişkilendirdiniz, bunun üzerine faiz ödüyorsunuz, bir de kur farkı ödüyorsunuz ve bunun toplamı şu anda 1 trilyon TL’ye yakın. Hangi dönemde, hangi noktaya geldiğimizde yani enflasyon tek haneye düştüğünde mi, büyüme belli bir noktaya geldiğinde mi, kamu maliyesindeki göstergeler belli bir rakama ulaştığında mı “Tamam, artık biz hedefimize ulaştık, bu sistemden çıkıyoruz.” diyeceksiniz? Bunun ölçüsü nedir? Diyelim ki enflasyonu tek haneye düşürdünüz, vatandaş Türk lirasına itibar ediyor, artık tasarruf enflasyona yedirilmiyor ve dolayısıyla, vatandaş diyecek ki: “Tamam, başarılı olundu, artık dövize ilgim kalmadı; ben, Türk lirası mevduatta kalıyorum.” Ve Türk lirası Türk ekonomisinde geçerli hâle geldi. Bu, hangi noktada olacak? Bununla ilgili bir hesabınız kitabınız var mı? Diyelim ki 31 Aralık 2022’de enflasyon hâlâ yüksek ve gördünüz ki vatandaşın hâlâ dövize yönelme ihtimali var; Cumhurbaşkanı süreyi bir altı ay daha uzattı, 2023’ün Haziranına geldik, durum hâlâ aynı, ne yapacaksınız? Şu anda 1 trilyon liraya yakın kur korumalı mevduat belki o zamana kadar 1,2 trilyon; 1,3 trilyon olacak. Eğer hâlâ enflasyon yüksekse, vatandaş Türk lirasına güvenmiyorsa, ekonomiye de güven yoksa vatandaş dövize yöneldiğinde ne yapacaksınız? Var mı bir planınız, bir programınız? Çıkış stratejiniz nedir? Bunu lütfen kamuoyuyla paylaşın. Eğer bunu paylaşmayacaksınız o zaman vatandaşa mesajınız nedir, bunu açık ve net olarak lütfen söyleyin.
Dış güçler…
Biliyorum. Ben bu soruyu bu kürsüden sordum, siz gelip buradan buna cevap vermeyeceksiniz ama vatandaş bu sorunun cevabını bekliyor. Sonuç olarak söyleyeyim: Çıkış stratejiniz nedir?
Türkiye’yi çekemeyenler…
Vatandaş yolda, bayırda, alışveriş merkezinde bizi gördüğünde şunu soruyor: “Başkanım, durum nedir, ne yapalım? Bu hâl böyle devam eder mi?” Ben ağzıma almak istemiyorum ama “Acaba hesabımıza el konur mu, bankadan paramızı alalım mı?” diye soruyor. Ben de “Bu ülke yaşayacak, yaşamak zorunda. Bankalardaki paranıza dokunmayın, orada devam etsin.” diyorum ama vatandaşın kafasında böyle bir soru var. Siz geçen hafta cuma günü -önce BDDK’nin açıkladığı, arkasından yine BDDK'nin açıklamaya bir açıklama yaptığı, arkasından hazinenin devreye girip bir açıklama yaptığı- şirketlerin kredi alabilmesi için, 15 bin TL’den fazla dövizi olanlara kredi kullandırılması için fazla dövizini satması gerektiği şeklinde bir düzenleme yaptınız. Hangi akılla vatandaşa böyle olumsuz bir sinyal veriyorsunuz? Onun öncesinde yaptığınız o kadar yanlış iş var ki vatandaş “Acaba şu anda şirketlerin hesabına göz diken Hükûmet benim şahsi hesabıma göz dikebilir mi?” diye soru soruyor. Lütfen, bu tür endişeleri ortadan kaldırın, toplumla iletişime geçin. Bu 1 trilyon TL'ye yakın -an itibarıyla- kur korumalı mevduatta eğer enflasyon düşmezse, vatandaş tasarrufunu korumak için hâlâ dövize yönelirse tedbiriniz nedir, hangi uygulamayı yaparak bu sistemden çıkacaksanız, bunu kamuoyuyla paylaşın diyorum. Eğer bunu yapmazsanız şu anda Türk mali sisteminin, özellikle maliye politikasının, ekonominin altına koyduğunuz bu bomba patladığı o gün sadece siz değil, bütün toplum bunun altında kalır. Bunun tedbiri üzerinde düşünün. Özellikle de AK PARTİ'li milletvekili arkadaşlarıma söylüyorum, yöneticilerinize, karar alıcılarınıza bu soruları sürekli sorun: “Günü geldiğinde ne yapacağız? Enflasyonu düşüremezsek ne yapacağız? Bu para nereye gidecek? Şu anda 500-600 milyarla döviz bu kadar hareket ediyorsa... Biz 500-600 milyarı da kamunun, Merkez Bankasının hesabından vatandaşın cebine koyuyoruz, 500-600 milyarı 1 trilyonun üzerine çıkardık; 1 trilyonla döviz talebi olursa ne yapacağız?” Bu soruları yöneticilerinize sorun ve bunun cevabını alın, bunun altında kalmayın. Teşekkür ediyorum.
Ek bütçe... “Bir şirkette, bir ailede, bir yönetimde insan niçin ek bütçeye ihtiyaç duyar?” diye kendi kendimize sorduğumuzda... Normalde herkes maaşını alır, bir ay evinin geçimi için bir hesaplama yapabilir; başka kesimler de hesaplama yapabilir. Bu ek bütçeyle ilgili gelen kısma baktığımızda... Bir ailede büyük bir hastalık çıkabilir, bir şirkette büyük bir yangın çıkabilir, büyük bir felaket olabilir, onunla ilgili bir harcama yapabilirsiniz. Hepimiz düşünelim, bir şirkette, bir ailede, bir iktidarda yüzde 80 sapma olursa ne olur? O yöneticiyi görevinden alırsınız. Yüzde 80... Altı ayda bunu tutturamamışsanız, altı ayda siz tutturamamışsanız nasıl bir şey yapacaksınız? Şimdi, ismini ek bütçe koymuşlar. “Ek bütçe” derken sanki cüzi bir şey, yüzde 70-80 oranında artırıyorsunuz. Altı ayda tüketmişsiniz, bitirmişsiniz. Altı ayda emekliye vermişseniz, emeklilikte yaşa takılanlara vermişseniz, çiftçiye vermişseniz, öğrenciye burs vermişseniz, kadınların sorunlarını çözmüşseniz, işsizlere iş bulmuşsanız, asgari ücreti 4-5 kat artırmışsanız, bayram ikramiyesi bekleyenlere 1.100 lira değil de 5 bin lira veriyorsanız ek bütçeyi onaylarım. Hiç biri yok. Hiç biri olmadığı gibi, altı ay bekleyin, ne olacak? Altı ay bekledik, yüzde 70 oranında bir ek bütçe gelmiş. Sayın Bakan çıktı, söylediklerinin hiçbirisi yaşama geçmiyor. Normalde, çalıştığımız yerlerde bu kadar sapma olan bir yöneticiyle hiç birimiz çalışır mıyız? Çalışmayız veya hesap sorarız ama burada hesap sormadığımız gibi, bir düzenlemeye de gitmiyoruz. Peki, bize dağıtılan -hiç bunun usulüne filan girmiyorum- aslında Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından getirilen, bize sunulan cetvellerde ve Bakanın konuşmasında 55 kurumla -bakanlık ve kurumlar, kamu kurumları var burada- hepsiyle ilgili düzenleme var; bir tane demokratik kitle örgütü, sivil toplum örgütü yoktu ve bu yapılan düzenlemelerin hepsinde açın, cetvellere bakın, şöyle yazıyor: “Tüketime yönelik mal ve malzeme alımında, alım giderlerinde, akaryakıtta, yakıtta, yakacakta fiyat artışları nedeniyle kurumun ihtiyaçları var.” Tamam. Peki, vatandaşın ihtiyacı yok mu? Vatandaş elektrik faturası ödeyemiyor, vatandaş doğal gaz faturası ödeyemiyor; vatandaş, temel ihtiyaçlarını alamıyor, geçinemiyor, çocuğunun masraflarını karşılayamıyor, mama alamıyor, süt alamıyor; üretici yem alamıyor, herkes bir sıkıntıda. Peki, onlar tüketmiyor mu? Onların yakıt ihtiyacı yok mu? Onların akaryakıt ihtiyacı yok mu? Artık, öğrenciler memleketlerine dönemiyor bayramda, ulaşım pahalı olduğu için. Bununla ilgili bir düzenleme var mı? Yok. Kamu kurumlarına ihtiyaçları için düzenleme yapılıyor ek bütçede. Ama bütçenin girişinde öyle bir tanım var ki okusanız sanki her şey vatandaş için; giriş öyle, uygulama hiç de öyle değil. Peki, normalde bir bakan konuşma yaparken, yüzde 80 oranında bütçe artırmışken bütçede bizim yaptığımız hep karşılaştırma olur. O da nedir? Arkadaşlar, Sayın Bakanın 30 sayfalık konuşmasında bir tane “barış” kelimesi yok, bir tane “insan hakları” kelimesi yok, bir tane “eşitsizlik” kelimesi yok, bir tane işsizlikle ilgili kelime yok, hukukla ilgili kelime yok, emeklilikte yaşa takılanlarla ilgili düzenleme yok; hiçbir tanesi bu 30 sayfanın içinde geçmiyor. Yani o zaman siz nasıl “ek bütçe” diyeceksiniz? O zaman o, medyaya “Müjde! Herkese düzenleme yapıyoruz.” dediğinde bunu nasıl açıklayacaksınız? Bir diğeri, ne yok? Ya “Özür dileriz.” yok “Keşke yapmasaydık.” yok “Hedefi şaşırdık.” yok “Hata yaptık.” yok, bütün bunlarla ilgili bir şey yok; özür de yok, öz eleştiri de yok, hiçbir şey yok, “Biz biliriz.” mantalitesi var. Ve bütün bunlarla beraber öyle bir hâle gelmiş ki… Bakan sayfa 23’te ne diyor? Ben orada da okudum -Sayın Bakan yok burada- bunu arkadaşlar. Diyor ki: “Küresel düzeyde yaşanan pek çok olumsuz gelişmenin ekonomimiz üzerinde oluşturduğu baskıya ve artan maliyetlere rağmen 2022 yılı bütçe hedeflerini gerçekleştirme noktasında elhamdülillah bir sorun yaşamıyoruz.” Ya, peki, sorun yaşamıyorsak bu yüzde 80 sapma nedir? Bu getirilen tablo nedir? Ya, madem ki hiçbir sorun yok, hiçbir problem yaşanmamış, hedef tutturulmuşsa o zaman bu niye geliyor? Yok. Bir de bir örnek var: “Japonya’da da Almanya’da da Fransa’da da buna benzer düzenlemeler var.” Japonya’da da Fransa’da da Almanya’da da düzenlemeler varsa ben de başka bir örnek vereyim. Başka örnek nedir? Bir aileyle beraber yandaş zengin oluyor, özelleştirme var, kamu-özel iş birliği var, inşaatlar yapılıyor, alt yapı yapılıyor ve bunula ilgili müteahhitler, yandaşlar çok zengin oluyor; beraberinde talan gelişiyor, yolsuzluk gelişiyor, beraberinde medyaya el konuluyor ve orada bir hedef olması lazım; ayrımcılık, kutuplaştırma, nefret için. Nedir? Tamil gerillaları. Tamiller, Tamiller problem çıkartıyor. Ülke neresi? Sri Lanka. Neydi? Barış şeyinden vazgeçip çöktürme planına yöneldiler ve bu çöktürmeyle beraber kim ne konuşuyorsa; işçi, emekli, köylü, kim ne konuşuyorsa: “Teröristsin!” “Hainsin!” Ve ne oldu? Başbakan Ranil Sri Lanka’da çıktı, şunu dedi: “Elektrik parasını, gıda parasını, yakıt parasını yurttaş ve devlet ödeyemediği için, ben Sri Lanka’nın iflasını ilan ediyorum.” Dünyada bu da yaşanıyor. Siz çöktürme, ayrımcı, kutuplaştırıcı, nefret söylemiyle yola çıkarsanız, güvenlikçi politikaları öne tutarsanız, adaleti yok ederseniz, yargıyı yok ederseniz, siyaseti tümüyle tahakküme dönüştürürseniz; demokrasiden uzaklaşırsınız, özgürlüklerden uzaklaşırsınız ve sonuçta birisi çıkar “İflas ettik.” der. Japonya, Fransa, Almanya örneği varsa bir başka örnek de böyle var; ona dikkat etmek lazım çünkü daha önce de bu örnek alınıyordu. Arkadaşlar, bir diğeri vergi. Az önce hocam da söyledi; ya, vergiyle ilgili, dolaylı dolaysız vergi konusunda bir düzenleme yok. Madem o kadar Fransa, Almanya, başka Avrupa ülkelerinden örnek veriyorsunuz, vergi konusunda da öyle bir düzenleme yapın. Yok. Türkiye’de az kazananlar, asgari ücretle kazananlar, zar zor geçinenler vergisi veriyor. Bu vergiyi kim yiyor? Sermaye yiyor. Vergi vermediğinde ceza alıyor, yaşamını idame ettiremiyor; elektriğini ödeyemiyor, doğal gazını ödeyemiyor, tarlasını süremiyor ama sermaye sıkıntı yaşadığında istisna var, harçta istisna var, kolaylaştırma var, hibe var, af var yani sermayeye her türlü kolaylık var; parasını vermiyor, parası az olanlardan, emeğiyle geçinenlerden aldığını da ona veriyorsun. Nedir örneği? Kur korumalı mevduat. Bu bütçe -ne diyor- 40 milyar artırılıyor kur korumalı mevduat için. Çözüm oldu mu? Döviz tekrar altı ay önceki aynı seviyeye gelmiş, aynı seviyeye gelmiş. Tekrar devlet destekli bir düzenleme düşündüler senetlerle ilgili, 7 milyarlık bir katılım oldu çünkü Türkiye’de belli bir azınlığın parası var, belli bir azınlığın parasına… Sizin getirdiğiniz düzenlemeler hiçbir zaman insanları mutlu etmeyecek ve problemleri daha da artıracak. Arkadaşlar, bir diğeri: Şimdi, düzenleme yapıyorlar -aşağıda Plan ve Bütçe Komisyonunda da konuşuyoruz, birçok düzenleme var- bir hafta sonra bayram, 1.100 lirayla ilgili bir düzenleme yok, 1.100 lirayla ilgili. Şimdi, Bakanlık burada, bütçe burada hazırlanıyor, binlerce insanlar değil, milyonlarla ifade edebileceğimiz insan bayramda ne masraf yapacağını düşünüyor. 1.100 lirayı nisan ayında da artırmadılar bayramda çünkü Çalışma Bakanı dedi ki “Hiperenflasyon olur.” Ya, bir yığın şirketlere, elektrik kurumlarına, özelleştirdiğiniz kurumlara bir çok özellik yapıyorsunuz, bir çok kolaylık sağlıyorsunuz, bayram ikramiyesiyle ilgili bir düzenlemeyi düşünmüyorsunuz. Sonra da kurbandan söz edeceksiniz, şekerden söz edeceksiniz, çaydan söz edeceksiniz, hayırdan söz edeceksiniz ama insanlar borcunu ödeyemiyor. Öyle bir düzeye getirdiniz ki bu ülkeyi, borcu olanlar artık harç parasını ödeyemiyor. Mayıs ayında bir çalışma yapılmış, mayıs ayındaki çalışmaya göre günde 18 bin tane haciz işlemi yapılıyor.
Teşekkür ediyorum Sayın Başkan. Bir kısımdan yüzde 2, bir kısımdan yüzde 11 oranında harç parası alınıyor. Haciz işlemlerindeki harç, neredeyse geçime dönüşecek iktidar için. Bir diğer problem arkadaşlar, bölgeler arası eşitsizlik. Sanayi Bakanlığının, TÜİK’in yaptığı çalışmalara göre illeri sayacağım ben, bu iller tümüyle her zaman daha sıkıntıda: Muş, Ağrı, Iğdır, Kilis, Siirt, Kars, Van, Mardin, Diyarbakır, Bitlis, Batman, Urfa, Adıyaman, Bingöl, Erzurum, Hakkâri yoksul, işsiz ve hep de ekonomik açıdan en dipte. Bunu Sanayi Bakanlığı ve TÜİK söylüyor. Bölgeler arası eşitsizlik olduğu sürece, ne kadar yatırım yaparsanız yapın makası kapatamadığınız sürece, eşitsizlikler var olduğu sürece hiçbir soruna çözüm bulamazsınız. Teşekkür ediyorum, saygılarımla.
Buyurun Sayın Girgin.
Değerli arkadaşlar, bütçe, bir iktidarın ekonomik tercihlerini belirler. Karşımızdaki en acil sorun şu: Enflasyonun nasıl düşürüleceği. İnsanlar bir kalıp peynir alırken hesap yapar hâle gelmişse bundan daha acil bir gündem olamaz. Bu ek bütçenin tercihlerinde enflasyonla mücadele yok, işsizlikle mücadele zaten yok; işçi, çiftçi, memur, emekli yok. Bu ek bütçenin tercihi halkımızın ihtiyaçları değil, yandaşların cebi ve faiz lobileridir. Hedeflerden biri de “kur korumalı mevduat” adı altında bütçe kanununa aykırı bir şekilde yapılan sermaye aktarımını meşrulaştırmak. Yılın ilk beş ayında bütçe ödeneği olmadığı hâlde 21,1 milyar lira ödeme yapılan kur korumalı mevduat için ek bütçeye 40 milyar lira ödenek koydunuz. Bu para ne demek biliyor musunuz? 800 bin asgari ücretlinin bir yıllık maaşı demek. Yılbaşında faiz ödemek için aldığınız 240 milyar lira ödeneğe ek bütçeyle 89 milyar ilave ediyorsunuz, böylece milletten topladığınız vergilerin 330 milyar lirası faiz lobilerinin cebine giriyor. “Tarıma bütçenin yüzde 1’i civarında bir destek verilecek.” dendiği hâlde verilmediği düşünülürse bütçenin yüzde 15’inin faize gitmesi büyük bir kayıp. Böyle mi faizle mücadele ediyorsunuz? Yaptığınız zamlar nedeniyle vatandaşın cebinden topladığınız paralarla “Bütçe ilk beş ayda 125 milyar lira fazla verdi.” diyorsunuz. İktidarınız bütçe fazlasını harcamaların kısılmasından değil, halka dönük KDV, ÖTV gibi vergilerle ve kamu mallarının satışlarından elde edilen 1 seferlik gelir niteliğinde, vergi dışı gelirlere yüklenerek sağladı. Halkı canından bezdirerek topladığınız paralar için “kasa fazla” diyorsunuz da kasa doluysa akaryakıttaki vergileri niye azaltmıyorsunuz? Yatlara, gemiciklere mazotu ucuza veriyorsunuz da çiftçiye niçin ucuz mazot vermiyorsunuz? Niye ulaşım sektörüne ticari akaryakıt desteği vermiyorsunuz? Zenginin parası için kur korumalı mevduata 40 milyar lira ödenek ayırıyorsunuz, kamu-özel iş birliği projelerine 11 milyar lira ödenek ayırıyorsunuz da niye yangınla mücadele için yeterli kaynak ayırmıyorsunuz? Değerli milletvekilleri, iktidar bütçenin nefesini kısıp mızrak çuvala sığmayınca bütçe yapamaz hâle geldi. Hâliyle bize de şu soruyu sormak düşüyor: “Harç bitti yapı paydos.” mu diyorsunuz? “Bir uyuyun, altı ay sonra uyanın; Türkiye'de çok farklı noktalarda olacağız.” demiştiniz. Bu sözlerinizin üzerinden altı ay geçti, vatandaş uyandı, siz de uyandınız mı Sayın Bakan? Sizin gözlerinizdeki ışıltıyı bilmiyoruz ama vatandaşın gözündeki fer döndü. 2022 yılında mazota yüzde 261, benzine yüzde 231, elektriğe yüzde 239, şekere ise martta yapılan yüzde 31 zammın üzerine, şimdi de yüzde 67 zam yapıldı. Vatandaş asgari ücretin 2.800 lira olduğu dönemdeki fiyatları mumla arar oldu. Yapılması gereken bellidir arkadaşlar; halkın hakemliğine başvurmak, emanetin ehline teslimini sağlamak. Ek bütçeyle geldiniz sonuçta, ek bütçeyle gideceksiniz. Değerli milletvekilleri, ek bütçeyle halkın sırtına 1 trilyon liranın üstünde yeni yük binecek. Bu parayı nereden alacaksınız? Yeni zamlarla ve vergilerle yine halktan alacaksınız, aklımıza ne gelirse ona gelecek zamlarla alacaksınız. Sene başında hazırlanan bütçe senesi dolmadan mevta oldu, “Maşallah.” dediğiniz kırk gün yaşamıyor. Dar gelirli, sabit gelirli zaten hepten bitmiş durumda ama kazandığı 3 kuruşu biriktirip bir ev sahibi olma hayali kuranların hayallerini çöpe attınız. Emekli olanlar eskiden ikramiyeleriyle bir ev sahibi olurdu, şimdi araba sahibi bile olamayacak hâle getirdiniz. Ekonomimizin nereye savrulacağı tam bir muamma. Freni boşalmış hâlde bindik bir alamete, gidiyoruz kıyamete. Değerli milletvekilleri, zamlar asgari ücretliyi helak etti. “Müjde.” dediğiniz asgari ücret zammı yılın yarısında kar gibi eridi. Asgari ücretlinin gıda enflasyonu yüzde 120’nin üzerinde. Asgari ücretli yılbaşından bu yana geçen beş ayda 5 bin lira kayba uğradı. Önümüz bayram; asgari ücretli bayramda çocuğuna nasıl harçlık verecek, hiç düşünüyor musunuz? Asgari ücret dar gelirlinin gıda enflasyonu esas alınarak artırılmalıdır, TÜİK'in makyajı rakamlarına göre değil. Hızla artan enflasyon nedeniyle temmuzda yapılacak sınırlı bir asgari ücret artışı da kısa sürede eriyecektir. Bu kürsüden öncelikle bir uyarıda bulunmak istiyorum arkadaşlar. Cumhurbaşkanı geçen gün yaptığı açıklamada “Asgari ücret artışı yapılırken Bakanlığımız özellikle belli sayıya kadar personel çalıştıran işverenleri gözetecek bir yöntem de geliştirecektir.” dedi. Bu, ne anlama geliyor? Sakın ola, aklınızdan kademeli asgari ücret getirmeyi geçirmeyin. Kademeli asgari ücret ayrımcılıktır, sonrası sektörel ve bölgesel asgari ücrete kapı açmaktır, asla bunu düşünmeyin. Değerli milletvekilleri, ormanlar bizim ortak varlığımız. Bakın, Muğla Büyükşehir Belediyesi ilki 2019'da, ikincisi geçen sene olmak üzere, 2 orman yangınları için çalıştay yaptı. Esasında, bu çalıştayı yapıp bilim insanlarını, uygulamacıları dinleyip ona göre politika üretmek iktidarın işi ancak bunu belediyemiz üstlendi, sonuçlarını herkesle de paylaştı. Çalıştaylarımızda yangınların nedenlerini de yangınla mücadele için çözüm önerilerini de ortaya koyduk. Peki, iktidar ne yaptı? Dinlemedi bile. Şayet dinleseler, bu sene Marmaris yangınındaki hazırsızlığa şahit olur muyduk? Hayır. 5.891 futbol sahası alan kül olup ormandaki kurdu, kuşu, ağacı yani canlarımızı yitirir miydik? Hayır. Marmaris orman yangınlarında Orman Genel Müdürlüğü ekiplerinin yanı sıra Muğla Büyükşehir Belediyemize ait 328 personel, 156 araç ve talep hâlinde müdahalede kullanılmak üzere hazır bekletilen 550 personel ve 200 araçla görev yapıldı. Başta Marmaris Belediyemiz olmak üzere, 13 ilçe belediyemiz -ayrımsız söylüyorum- seferber oldu, Büyükşehir itfaiye ekiplerimiz sahada orman ekiplerimize su takviyesinden fiili müdahaleye, ormanlık alanda seyretmeler yaparak kuşaklar oluşturmaktan soğutma çalışmalarına, sağlık hizmetinden veteriner ekiplerin yabani ve evcil hayvanların müdahalelerine, tüm kurumların iaşesinin sağlanmasından yangın bölgesindeki araçların arızalarının onarılmasına ve makine ekipmanının transferine kadar canla başla hizmet etti. Değerli milletvekilleri, orman yangınlarına karşı hazırlıkların en geç nisan sonunda bitmiş olması gerekirdi. Peki, zamanında hazırlık yapıldı mı? Hayır. Tarım ve Orman Bakanına göre gece görüşü olan helikopter 4 Temmuzda gelecek. Yangın haziranda çıkıyor, yangın uçağı ve gece görüşlü helikopter temmuzda geliyor. Bu nasıl bir sorumsuzluktur? Türk Hava Kurumunun kayyum heyeti başkanı da sarayın geçen sene “hurda” dediği yangın söndürme uçaklarını 4 milyon dolar harcayarak göreve hazır hâle getirdiklerini açıkladı ama bu uçaklar ancak temmuz ayından itibaren yangın bölgelerine gönderilebilecekmiş, demek ki bu uçaklar hâlâ göreve hazır değillermiş. Bunca ay ne yaptınız? Saray kendi şatafatı için uçak filosu kurarken bunca felakete rağmen bu ülkenin ormanları için ihtiyaca cevap verecek bir yangın filosu kuramamışsa bu nasıl kifayetsizliktir?
Buyurun.
Ülkemiz nasıl bu kadar aciz duruma düşürülebilir? Biz Cumhuriyet Halk Partisi iktidarında artan çevresel ve iklimsel riskleri dikkate alarak ulusal orman yangınlarını önleme ve söndürme master planını hemen yapacağız. Orman yangınlarında kullanılacak uçan araç envanterini kamucu bir yaklaşımla oluşturacağız. Kendimize ait filomuzu da kuracağız. Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Buyurun Sayın Kırkpınar.
Değerli arkadaşlar, malumunuz dünyada ve ülkemizde yaşanan ekonomik ve jeopolitik gelişmeler sonucu genel fiyatlar seviyesindeki önemli artışlar meydana gelmiştir. Geçtiğimiz yılın aralık ayında ortaya çıkan kur dalgalanması ve enflasyonda yaşanan ciddi yükseliş hepimizi etkilemişti. Her ne kadar aldığımız tedbirlerle sistemi yeniden dengeye oturtmuş olsak da özellikle enflasyonun yükünü hafifletmek için birtakım düzeltmeler yaptık. Kamu hizmetlilerinin, ücretlilerin ve dar gelirlilerin hayatlarının kolaylaştırılması için istihdamın devamı ve üretim faaliyetlerinin belli bir seviyenin altına düşmemesi için çalıştık ve ciddi tedbirler aldık. İşte, bu tedbirlerden en önemlisi de ek bütçe çalışmasıdır. Geçtiğimiz yılın son aylarında küresel sistemde yaşanan tıkanıklık ve aralık ayında döviz kurlarında ortaya çıkan dalgalanmaya bağlı gelişmeler bütçenin yeniden değerlendirilmesi ve ek bütçeye olan ihtiyacın ortaya çıkmasını sağlamıştır. Dolayısıyla, bizler bu bütçeyi şu kalemlere dağıtıyoruz: Başta, doğal gaz ve elektrik fiyatlarında yaşanan maliyet artışlarının vatandaşlara yansıtılmaması için BOTAŞ'a yapılan kaynak transferi. Enflasyon nedeniyle kamu görevlilerinin maaş ve ücretlerinde yapılan artışlar ile emekli maaşlarında yapılan artışlar. Sosyal güvenliği olmayan vatandaşların sağlık prim ödemeleri, işveren prim teşviki ödemeleri gibi Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılan bütçe transferleri. Kamu idarelerinin elektrik, akaryakıt ve yakacak alımları ile taşımalı eğitim, ücretsiz ders kitabı ve özel eğitim giderlerine ayrılan kaynaklar. Yine, savunma ve güvenlik kurumlarının ödenek ihtiyaçları başta olmak üzere, mal ve hizmet giderlerindeki artışlar. Memur aylık katsayılarındaki artışlara bağlı olarak aile hekimliği hizmetlerine ait giderler. Engelli, evde bakım destekleri ve 65 yaş üstü bakıma muhtaç yaşlıların ve engelli vatandaşlarımızın aylıklarında yapılan artışlar, ilk ve ortaöğretim öğrencilerine verilen burs ve harçlıklar, yurt dışına gönderilen öğrencilerimize burs ve öğrenim giderlerindeki artışlar. Yine, sosyal yardım giderlerindeki artışlar; aday, çırak ve çıraklıkla ilgili işletmelerde mesleki eğitim gören staj ve tamamlayıcı eğitime devam eden öğrencilerimizin giderleri. Hububat üretimi yapan çiftçilerimize ödenen girdi maliyetleri. Elâzığ, Malatya, Adıyaman ve İzmir illerinde yapılanlar başta olmak üzere afet konutlarının yapım giderleri ve diğer afet zararlarının karşılanması amacıyla yapılan giderler. Ayrıca, faiz ve diğer giderlerdeki artışlardan kaynaklı olarak bütçe ödemelerinde artış yapılması ihtiyacı da ortaya çıkmıştır. Değerli arkadaşlar, özellikle bütçeyle ilgili bütçe giderlerimiz 880 milyar, gelirlerimiz ise 1 trilyon 80 milyon olarak öngörülmüştür. Ek bütçede 200 milyarlık bir artış olmuştur. Bütçe açığımız 278 milyardan 78 milyara düşmüştür. Dolayısıyla, kamu borçlanması bu sayede azalmıştır. Özellikle hafızayıbeşer nisyan ile malul olduğu için bir hatırlatmada bulunmak istiyorum: 2002’den önce Türkiye’de toplanan vergilerin yüzde 86’sı faizlere giderken bugün bu oran yüzde 15’lere düşmüştür. Bizler AK PARTİ hükûmetleri olarak bir tercih yaptık. Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın başkanlığında yüksek faiz yerine yatırım, istihdam, üretim, ihracat ve büyümekten yana bir tercih ortaya koyduk. İhracat, istihdam ve büyüme rakamlarımız bize ne kadar da doğru yolda olduğumuzu gösteriyor. Eski Türkiye özlemi duyanlar yüksek faiz uygulamamızı ve ekonomimizi bu sayede resesyona sokmamızı ve ardından da IMF’den borç almamızı arzulayanlar var. Türkiye artık emir alan ve boyunduruk kurulan bir ülke değildir; kendi kararlarını özgürce alabilen, bağımsız bir ülkedir. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Bu yolumuzdan bizleri hiç kimse alıkoyamayacaktır. Değerli arkadaşlar, ben konuşmamı burada nihayetlendirirken bu ek bütçenin hazırlanmasında emeği geçen başta Plan ve Bütçe Komisyonu üyelerimiz olmak üzere tüm arkadaşlarımıza en kalbî şükranlarımı sunuyor, Genel Kurulu saygıyla sevgiyle selamlıyorum.
Buyurun.
Evet, uzun bir aradan ve yıllardan sonra AKP iktidarı ek bütçe yapmayı da başardı. Ek bütçe teklifiyle karşı karşıyayız. Ek bütçenin yapılmasına neden ihtiyaç duyuldu? İktidar mensupları diyor ki: Dünyada ve ülkemizde yaşanan ekonomik ve jeopolitik gelişmeler sonucu genel fiyatlar seviyesinde önemli artışlar meydana gelmiş ve dolayısıyla bütçe ödeneklerinde artış yapılması ihtiyacı doğmuş. Enflasyon nedeniyle kamu görevlilerinin maaş ve ücretlerinde artışlar yapılmış ve yine Rusya-Ukrayna savaşı da ek bütçe yapılmaya bir sebep olmuş. Şimdi, öncelikle şunu söyleyeyim: Bu ülkede uzun bir süredir ekonomik sıkıntı var. Yani bu ekonomik sıkıntının sebebi, ne yurt dışındaki gelişmeler ne de Rusya-Ukrayna savaşı; ülkedeki ekonomik sıkıntıların tek sebebi AKP iktidarıdır. (CHP sıralarından alkışlar) Ülkede eğer ekonomik sıkıntı varsa bu, iktidarınızın yarattığı kötü ekonominin sonucudur. Şimdi, değerli arkadaşlar, bakın, iktidar olarak artık her alanda ülkeyi kötü yönetmektesiniz, vatandaşı artık iyice yordunuz. Vatandaş gerçekten nefes almaya ihtiyacı olan bir hâle geldi; hukuk alanında yoruldu, demokrasi alanında yoruldu, özgürlükler alanında yoruldu. Vatandaşın gerçekten size güveni kalmadı. Her geçen gün de daha kötüye götüren bir başarısızlık içindesiniz. 2022 yılı bütçe görüşmeleri devam ederken daha bütçe görüşmeleri tamamlanmadan bütçeniz eridi. Bakın, bütçe görüşmeleri devam ederken Plan ve Bütçe Komisyonunda dedik ki: “Bakın, bu bütçe daha uygulamaya girmeden eriyor. O nedenle yol yakınken gelin, yeni bir bütçeyi şekillendirelim, ilaveler yapın.” ama dinlemediniz. Kötü gidişatla ilgili o günlerde ve yine bugünlerde şunu söylediniz: “Efendim, bu kötü gidişatın tek sebebi var, dış güçler.” Bakın, değerli arkadaşlar, siz ne kadar olumsuz bir şey yapmışsanız hemen dış güçlere bağlamaktasınız. Yirmi yıldır iktidardasınız, eğer bugün bir kötü gidişat varsa yirmi yıllık iktidar olarak bütün sorumluluk sizdedir. (CHP sıralarından alkışlar) Yeni bir iktidar olsanız, iki üç yıllık bir iktidar olsanız dersiniz ki “Sizden önceki iktidarın yarattığı tablo.” Yirmi yıldır ülkeyi yöneten olarak ne dış güçlere ne de bir başka şeye bahane yüklemenizin hiçbir anlamı yok, eğer dış güçlerden etkileniyorsanız bunun da yine müsebbibi sizsiniz. Neden etkilenme ortamını yaratıyorsunuz? Şimdi, değerli arkadaşlar, bakın, dolar yükseldi mi? Yükseldi. Biz daha bütçeyi Plan ve Bütçe Komisyonunda 20 Ekimde görüşmeye başladığımızda dolar 9,3 TL iken bitme gününe geldiğimizde 18 TL’ye yükseldi; bugün de yine 17 TL’ler civarında devam etmekte. Ülke ilk defa sayenizde benzin, mazot fiyatlarının 30 TL’ye çıktığını gördü. Yani şimdi siz ekonominin nasıl olduğunu anlamak istiyorsanız şöyle sokağa çıkıp bir vatandaşa sorun. Sokağa çıkıp vatandaşa sorduğunuzda sizin alacak olduğunuz cevap gerçek ekonomiyi göstermeye yetecektir. Zorunlu tüketim malları başta olmak üzere fiyatlardaki artışlardan rahatlıkla anlarız. Aldığı maaşla geçinemeyen, ayın sonunu getiremeyen çalışandan, memurdan anlarız. İş yaptığı hâlde zarar eden esnaftan anlarız. Üretim yaptığı hâlde zarar eden çiftçiden anlarız. Bir yıl önceye göre vatandaşlarımızın temel ihtiyaç ürünlerindeki fiyat artışları yüzde 100’ün üzerine çıktı; vatandaşımız zaten bunu yaşıyor. Siz ne kadar rakamlarla oynayarak ekonomiyi düzgünmüş gibi göstermeye çalışsanız da gerçek ortada değerli arkadaşlar.
Bakın, vatandaş yağ almaya gittiğinde rakamın nereye geldiğini, şeker almaya gittiğinde rakamın nereye gittiğini, mazot, benzin almaya gittiğinde rakamın nereye gittiğini zaten görüyor. Siz rakamları ne kadar iyi yansıtmaya, göstermeye çalışsanız da sokaktaki vatandaşın gerçek durumu maalesef ki içler acısı. Değerli arkadaşlar, bakın, ek bütçeyle birtakım ihtiyaç sahibi yerlere ödemeler yapmaya çalışacağınızı ifade etseniz de ben size söyleyeyim bu ödemeleri nereye yapıyorsunuz: 89,5 milyarla faize ödeme yapıyorsunuz, 240 milyar olarak bütçede ayırmış olduğunuz faize 89,5 milyar daha eklediniz. Yetmedi, 40 milyar TL olarak kur korumalı mevduata ayırdınız ve yine yetmedi, bütçede 20 milyar dolayında kamu-özel iş birliklerine ayırdınız. İşte, siz ek bütçeyle paraları buraya ayırıyorsunuz değerli arkadaşlar. Hepinizi saygıyla sevgiyle selamlıyorum. Teşekkür ediyorum.
Fındık, Karadeniz Bölgesi’nin doğusundan batısına kadar yetişen, sadece Karadeniz Bölgesi’nin değil, ülkemizin ihraç ettiği tarım ürünlerinin başını çeken bir üründür. Karadenizli fındık üreticisi her yıl ortalama 700 bin ton civarında fındık üretimi yapmaktadır. Üretilen fındığın yaklaşık yüzde 80’lik kısmı yurt dışına ihraç edilmekte, bu ihraç sonunda, yıllara göre değişmekle beraber, her yıl 2,2 milyar dolar civarında gelir elde edilmektedir. Bu gelir, ülkemiz tarım ürünleri ihracında başı çekmektedir. Karadenizli fındık üreticisinin ürettiği fındık tüm dünyada tanınmakla beraber hâlâ Türk fındığının markalaşamamış olması ihracat gelirimizin artmamasında en büyük etkenlerin başında gelmektedir. Fındık ihracatından istediğimiz geliri elde edemememizin bir diğer nedeni ise fındığın ham madde olarak ihraç edilmesinden kaynaklanmaktadır. Bizden aldığı fındığı çikolata sanayisinde kullanarak son mamul hâline getirip bize satan ülkeler, bizim ülkemizin fındıktan elde ettiği gelirin 5-6 katını kazanmaktadır. Türk fındığının markalaşması konusunda yapmış olduğumuz çalışma Ticaret Bakanımız Sayın Mehmet Muş nezdinde yakından takip edilmektedir. Bu anlattığımız sorunlar fındık sanayisinin yaşamış olduğu sorunlar olmakla beraber ülkemizi de yakından ilgilendirmektedir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; fındık üretiminde son yıllarda yaşanan gelişmelere kısaca göz atacak olursak gördüğümüz tablo şu şekildedir: Özellikle son üç yıldır Hükûmetimizin uyguladığı fındık alım politikası Karadenizli fındık üreticisini ziyadesiyle memnun etmiştir. Hasat dönemi olan ağustos ayının başından önce TMO tarafından fındık alınacağının açıklanması ve fiyat tespitinin Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından aynı dönemde belirlenmesi üreticinin memnuniyetini artırmıştır. Bu nedenle, Sayın Cumhurbaşkanımıza huzurlarınızda teşekkür etmek istiyorum. Bu arada, bizler de fındık üreten illerin Cumhur İttifakı milletvekilleri olarak, Giresun Milletvekili Sayın Cemal Öztürk’ün Başkanlığında oluşturduğumuz Fındık Çalışma Grubuyla saha çalışmaları yapıp üreticinin sorunlarını ve beklentilerini Tarım Bakanımıza ve Sayın Cumhurbaşkanımıza sunma konusunda çalışmalarımıza devam etmekteyiz. Bu yıl da Karadenizli fındık üreticimizin beklentileri geçen yıllardan farklı değildir. Sizler de takdir edersiniz ki dünyada yaşanan Covid-19 pandemisi ve akabinde yaşanan Ukrayna-Rusya savaşı tarımsal girdi enflasyonunu aşırı derecede yükseltmiştir. Fındık üreticisinin ana girdilerinden olan gübre, mazot, işçilik ve zirai ilaç fiyatlarında yaşanan azami artışlara rağmen fındık üreticisine verilen doğrudan gelir desteğinin ve mazot desteğinin yıllardır sabit kalması üreticimizi zor duruma sokmaktadır. Karadenizli fındık üreticimizin doğrudan gelir desteğinin artırılması konusunda beklentisi vardır. Tarım Bakanlığımızın bu konuda çalışma yapması için girişimlerimiz sürdürülmektedir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; belirttiğimiz bu gelişmeler ışığında bakacak olursak bu yıl da Karadenizli fındık üreticisinin beklentisi her ne kadar girdi fiyatlarında yaşanan artış döviz bazında yükselmişse de fındık fiyatının geçtiğimiz yıllarda olduğu gibi Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından hasat döneminden önce açıklanması ve fındık fiyatının döviz bazında kayba uğramamasıdır. Bu durum, sayıları farklı değerlendirilse de aileleriyle beraber yaklaşık 7-8 milyonu bulan Karadenizli fındık üreticisi için önemlidir. Zira, bu insanların çoğunun fındık geliri dışında bir gelir elde etmeleri, yaşadıkları coğrafi şartları itibarıyla mümkün değildir. Ayrıca üretici yaşının ortalama 60 yaşını bulması, fındık fiyatlarını manipüle etmeye çalışan yabancı menşeli şirket ve onun içerideki iş birlikçileri, yaşlanan fındık ağaçları, kullanılan zirai ilaçların kontrolsüzlüğü, zirai denetim yetersizliği yaşanan sorunların başında gelmektedir.
Buyurun.
Özellikle fındık üzerinde algı yönetimiyle operasyon yapmaya çalışan yabancı menşeli şirket, başlı başına konuşulması gereken bir konudur. Bu şirket, yıllardır Türk fındığı üzerinden milyarlarca dolar para kazanmasına rağmen, üretimini bir türlü ülkemize kaydırmamaktadır. Bu nedenle, sektörün büyüklüğü açısından bakınca, ülkemize yeteri kadar istihdam ve vergi geliri konusunda katkı sağlamayan bu şirketin Düzce'ye yaptığı sözde fabrika, fındık kırım fabrikasından başka bir şey değildir. Yıllardır söylenmesine karşın İzmir'de yaptığı küçük bir fabrikanın haricinde son mamul üretimi yapmayan bu şirkete Karadenizli fındık üreticisinin bakışı menfidir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; burada sözlerime son verirken dün yaşanan sel felaketinde sel sularına kapılan kepçe operatörü Okan Bayrak kardeşimizi arama çalışmalarının devam ettiğini belirtir, selde maddi hasara uğrayan tüm vatandaşlarımıza geçmiş olsun dileklerimi iletirim.
Şimdi soru-cevap işlemine geçiyoruz. Sayın Bülbül…
Çevre Bakanlığı, pek çok JES, maden, RES gibi projeleri çevreye vereceği zararları belirlemeden onayladığını soru önergeme verdiği yanıtta itiraf etti. Bakanlığın yanıtına göre, Aydın'da son beş senede 242 yatırım projesi için “ÇED Gerekli Değildir” 48 proje için “ÇED Olumlu” kararı verilmiş; sadece 4 yatırım için de “ÇED Gerekli” raporu istenmiş. Bizler Aydın için havza bazında kümülatif çevre etki değerlendirmesi, sağlık etki değerlendirmesi yapılmasını beklerken Bakanlık, ÇED raporu hazırlanmasına dahi gerek duymuyor. Aydın Ovası’nın zeytini, inciri, JES’lerle kirlenen suları, kötü kokulu havası, maden ocakları nedeniyle talan olan birinci sınıf arazileri Bakanlık için gereksiz şeyler. Hızla çıkarılan “ÇED Gerekli Değildir” kararlarıyla açılan, denetlenmeyen tesisler nedeniyle topraklarımız, sularımız kirletiliyor, halkımızın sağlığı bozuluyor. Bu millet çevre ve doğa düşmanı AKP iktidarına ilk seçimde sandıkta “dur” diyecektir. Teşekkür ederim.
Sayın Köksal…
Sayın Başkan, 2022 bütçesi altı ay bile dayanamadı. Şimdi ek bütçe getirdiniz, ek bütçeyle 925 milyar lira toplanacak. Bu ne demek? Daha çok vergi vereceğiz, daha çok zam göreceğiz, daha fazla ekonomik sıkıntı çekeceğiz demek. İşçi, çiftçi, emekli, esnaf, memur “Geçinemiyoruz.” diyor, gençler parasızlık yüzünden okullarını yarıda bırakıyorlar. Yoksulluk her geçen gün artıyor. Esnaf, iş insanı batıyor. Çiftçi gübre, mazot, elektrik zamlarınızın altında ezilip üretimden çekiliyor. Yem fiyatlarını karşılayamayan üreticiler süt ineklerini dahi kesime yolluyorlar. “Giderlerse gitsinler.” diye kovduğunuz doktorlar birer birer yurt dışına gidiyorlar. Öğretmenler, mühendisler, sağlıkçılar atama bekliyorlar; işsizlikle kıvranıyorlar. Sayın Bakan, hâlâ gözlerinizdeki ışık sönmüyor mu, hâlâ kendinizi başarılı mı varsayıyorsunuz?
Sayın Kasap? Yok. Sayın Durmaz...
Sayın Bakan, siz de Tokat’taydınız. Cumhurbaşkanı Sayın Erdoğan, Tokat Havalimanı açılışında Çamlıbel tünelinin, Ünye-Akkuş-Niksar yolu ve Tokat’ı Niksar’a bağlayan Dönekse yolunun ödenek sözünü vermişti. Hedefsiz 2023 bütçesi yetmedi, şimdi ek bütçe yapıyorsunuz; bu ek bütçede bunların ödeneğini ayırın. Aksi hâlde, Tekel Sigara Fabrikasını ve Şeker Fabrikasını özelleştirerek perişan ettiğiniz Tokatlı Çanakkale kahramanı Kınalı Alilerin, 15’lilerin, Gazi Osman Paşa’nın torunları, olacak ilk seçimde, AK PARTİ’ye bunun hesabını soracaktır.
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Ek bütçede öğrenimleri yarıda kesilen öğrencilere öğrenci affı var ama öğrencilerin okurken aldıkları öğrenim kredisi borçlarına af getirmiyorsunuz. Milyonlarca öğrenci öğrenim kredilerine af getirilmesini bekliyor, öğrenimine devam etmeyi de bekliyor; aynı zamanda, bu borçların da ödenebilir olmasını bekliyor. Ayrıca, dün, TÜRK-İŞ açlık sınırını 6.391 lira olarak belirledi; asgari ücret en az bu seviyenin üzerine çıkmalı, en düşük emekli aylığı da bu seviyenin civarında olmalı. Yoksa emeklileri açlığa mahkûm ediyorsunuz, bu kabul edilemez.
Sayın Barut…
Sayın Başkan, Türkiye'de öğrencilerin eğitim hayatları boyunca karşılaştıkları manevi ve maddi zorluklar herkes tarafından biliniyor ama iktidar çare bulmak için adım atmıyor. Ülkenin her yerinde, ihtiyaç bulunmamasına rağmen üniversiteler açıldı ama yeterli oranda yurt yapılmadı. Üniversite sınavında baraj kaldırıldı, yurtlara olan talep daha da artacak. Zaten yetersiz öğrenci yurtları nedeniyle mağdur olan öğrencilerimiz, özel yurtların ve ev kiralarının fahiş oranda artması nedeniyle de ayrı sorunlarla boğuşacak. Üniversite öğrencilerimizin yurt sorununa kesin ve kalıcı çözüm bulmak zorundadır. Özel öğrenci yurtları ve ev kiralarındaki fahiş artışa müdahale edilmeli, öğrencilerimiz ve aileleri mağdur edilmeden desteklenmelidir. Öğrenciler ve ailelere devlet yardımı sağlanması, yurt ücreti ve oturdukları evler için kira yardımı yapılması şarttır.
Cevap… Zaten aynı şeyi okuyor Bakan.
Şimdi soruları cevaplamak üzere Komisyona söz veriyorum. Buyurun.
Teşekkür ederim Sayın Başkanım. Sayın Başkanım, Komisyonumuza yönelik doğrudan bir soru yoktur. Hükûmetimize yönelik soruları da Sayın Bakanımız cevaplayacaktır. Teşekkür ederim.
Teşekkür ederim Sayın Başkanım. “OECD ülkelerinde enerji fiyat artışı yüzde 32,7 iken, Türkiye’de yüzde 136,9; nasıl açıklayacaksınız?” Efendim, Türkiye’de Mayıs 2022 itibarıyla elektrik fiyatları yıllık yüzde 67 küsur artış gösterirken doğal gaz fiyatları yüzde 88,2 artış göstermiştir. Geçtiğimiz dönemde yönlendirilen fiyatlar aracılığıyla doğal gaz ve elektrik gibi enerji kalemlerinde yapmış olduğumuz sübvansiyonlara rağmen Türkiye’de enerji enflasyonu yüksek gerçekleşmiştir. Aynı dönemde, Avrupa’da doğal gaz fiyatları ortalama yüzde 53,5 artmıştır; Hollanda, Letonya, Estonya, Yunanistan, Bulgaristan, Danimarka, Belçika gibi ülkelerde doğal gaz fiyatlarında yüzde 100’ün üstünde artışlar yaşanmıştır. Elektrikte ise Danimarka’da yüzde 60,5; İtalya’da yüzde 73,4; Yunanistan’da yüzde 80,2; Hollanda’da yüzde 118, Estonya’da ise yüzde 146,3 artış yaşanmıştır. “Devlet bankalarında yüzde 1,20’yle konut kredisi kullanılmak istendiğinde kredi verilmiyor.” Cevap: 42,9 milyar lira artışla 2021 yılı sonundaki 299 milyar lira seviyesinden 17 Haziran 2022’de 342 milyar liraya ulaşan konut kredileri, bireysel kredilerin yaklaşık yüzde 30’unu oluşturmaktadır. Stok bakiyeleri açısından değerlendirildiğinde bu dönemde gerçekleşen artışın tamamına yakını kamu bankaları tarafından kullandırılan kredi kaynakları olarak gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, akım değerler bakımından haftalık kredi kullandırımları değerlendirildiğinde kamu bankaları tarafından gerçekleştirilen kredi kullandırımlarının diğer banka gruplarının oldukça üzerinde gerçekleştiği görülmektedir. Sonuç olarak, BDKK tarafından ortaya konulan düzenleme çerçevesi dâhilinde kamu bankaları tarafından konut kredisi kullandırılmaktadır.
23 milyon icra dosyası var, 23 milyon.
Diğer taraftan, kullandırılacak olan kredilerin faizleri diğer bazı etkenlerin yanı sıra temelde bankaların kaynak maliyeti ve müşterilerin risklilik seviyeleri esas alınarak bankalar tarafından belirlenmektedir. “Yurt fiyatlarına yüzde 70 oranında zam yapıldı, öğrenciler yakında yurtsuz kalacak, barınma sorunu olacak, iki ay sonra sokaklar üniversite öğrencileriyle dolacak.” Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından 2002 yılında 182 bin olan yurt yatak kapasitesi bugün itibarıyla 760.130’a çıkarılmış olup 4 kattan fazla bir artış gerçekleştirilmiştir. Yurtlarımızın yüzde 89’u bazalı olarak hizmet vermektedir, her odanın kendine özel banyosu ve çalışma alanları olan yurtlar hizmete açılmıştır, yurtlarda elektrik, su, ısınma, internet, temizlik, güvenlik, sabah akşam yemek, kütüphane, çalışma alanları, spor imkânları ve sosyal alanlar gençlerimize sağlanmaktadır. Ayrıca, temizlik, 7/24 güvenlik ve sıcak su, ücretsiz internet imkânları da gençlerimizin emrine sunulmuştur.
Sayın Bakan, bir örnek olsun, bir de sorduğum soruya cevap ver ya.
Bunların yanı sıra yurtlarımızda kalan öğrencilerimize aylık 750 lira beslenme yardımı yapılmakta olup yurt ücretlerimiz ise ortalama 370 liradır.
Tokat’taki yolların ödeneğinin cevabını ver ya.
Yurtlarımızda her yıl ortalama 350 bin ilk başvuru olurken bu yıl 650 bin civarında ilk başvuru alınmıştır.
Bak, Cumhurbaşkanı kızar sana, söz verdi Tokat’ta.
Son yerleştirme tarihi olan Mart 2022 ayı itibarıyla yurtlarımıza başvuru yapan 685.530 öğrenciden 621.703’ü yani yüzde 90’ı yurtlarımıza yerleştirilmiş olup şu anda yurtlarımızdaki doluluk oranı da yüzde 94’ler civarındadır. “Kamuda lüks araç saltanatı sürüyor.” Biz, Bakanlık olarak satın alma ve kiralamalar için verdiğimiz izin ve uygun görüş işlemlerinde kamu idarelerinin lüks ve gösterişten uzak, yerli menşeli, standart donanımlı ve düşük bütçeli taşıtlara yönlendiriyoruz. Ayrıca, 2021 yılında yayımlanan tasarruf tedbirleri konulu Cumhurbaşkanlığı genelgesiyle taşıt edinimi ve kullandırımına ilişkin kapsamlı tedbirler getirdik, birkaçını belirtmek isterim: Acil ve zorunlu hâller dışında yeni taşıt edinilmeyecek, binek dışında edinilecek diğer taşıtlarda da yerli üretim tercih edilecek, kiralık taşıtlar 2023 yılı sonuna kadar yüzde 20 oranında azaltılacak. Kamu kurumlarının ihtiyaç fazlası taşıtları ihtiyacı olan diğer idarelere devredilerek bu genelge doğrultusunda 2021 yılı bütçesiyle tahsis edilen taşıtlardan 800 adedinin kullanımına izin vermeyerek tasarruf ettik, 2022 yılında da aynı tasarruf anlayışını sürdürüyoruz. Teşekkür ederim Sayın Başkanım.
4’üncü madde üzerinde bir önerge vardır. Önergeyi okutuyorum: Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Görüşülmekte olan 344 sıra sayılı 2022 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile Bağlı Cetvellerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin 4’üncü maddesinin aşağıdaki şekilde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz. MADDE 4- (1) Bu Kanun hükümleri Cumhurbaşkanı tarafından yürütülür. (2) Türkiye Büyük Millet Meclisi ile ilgili hükümlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Sayıştay Başkanlığı ile ilgili hükümlerini Sayıştay Başkanı, düzenleyici ve denetleyici kurumlara ilişkin hükümlerini kendi kurulları ve/veya kurum başkanları yürütür. Mehmet Bekaroğlu Cavit Arı Emine Gülizar Emecan Erkan Aydın Abdurrahman Tutdere İlhami Özcan Aygun Komisyon önergeye katılıyor mu? Katılamıyoruz Sayın Başkan. Önergenin gerekçesini okutuyorum: Gerekçe: Madde metninin daha iyi anlaşılması için söz konusu değişiklik yapılmaktadır. Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Önerge kabul edilmemiştir. Şimdi 4’üncü maddeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Şimdi oyunun rengini belli etmek üzere İç Tüzük'ün 86’ncı maddesine göre 2 sayın milletvekiline söz vereceğim. İlk söz lehte olmak üzere Trabzon Milletvekili Salih Cora’ya aittir. Buyurun Sayın Cora.
Değerli milletvekilleri, öncelikle, ek bütçenin hazırlanmasında emeği geçenleri takdir ediyoruz.
Hadi ya! Niye ediyorsunuz?
Niye? Ne yapmışlar?
Çünkü herkesi ve her kesimi düşünerek titiz bir çalışma yürütülmüştür.
Duyulmuyor, duyulmuyor. Salih Bey, duyulmuyor.
Yine, bu süreçte, görüş, öneri ve eleştirileriyle katkı sunan tüm arkadaşlarımıza teşekkür ediyorum. Lakin burada, bazı muhalefet partisi milletvekillerinin yaptığı konuşmaları hayretle izliyoruz.
Dünyada ekonomik yönden her şeyin iyi gittiği, Türkiye'de ise her şeyin kötü olduğu havası oluşturulmaktadır. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Sanki dünyada hiç enflasyonist ortam yok, sadece Türkiye'de var; başka ülkelerde enflasyon katbekat artmamış, sadece bizde artmış gibi eleştiri yapıyorsunuz.
Kısık sesle konuşma, sesli konuş, duyamıyoruz.
Vatandaşın yanına hiç gidiyor musunuz ya? Sokağa çıkıyor musun sen?
“Merkez Bankası faiz artırsın, ekonomi düzelir.” şeklinde temelsiz ekonomik yaklaşımlar sergiliyorsunuz. Böyle bir tuzağa asla düşmeyeceğiz.
Millet ne geçim sıkıntısı çekiyor, sen biliyor musun?
Hayat sana güzel, hayat sana güzel!
Türkiye'de birçok ülkeye nazaran hâlen yüksek faiz oranları vardır. Ama buna rağmen, yaptığımız düzenlemeler ve aldığımız önlemlerle vatandaşlarımızın vergileri artık faize gitmiyor.
Daha yüksek sesle söyle ya, duyamıyoruz, duyamıyoruz.
Bundan yirmi yıl önce her 100 TL'nin 86 TL'si faize gidiyorken şu anda sadece 15 TL'si faizlere gitmektedir.
Aradaki devasa fark bugün milletimize hizmet ve yatırım olarak gitmekte, vatandaşlarımızın yaşam standartlarının yükseltilmesi yönünde harcanmaktadır.
Sen hangi dünyada yaşıyorsun, hangi ülkede yaşıyorsun sen?
Biz, milletten aldığımız her kuruş vergiyi yine milletimizin emrine tahsis ediyoruz.
Ayakta uyuyorsun, otele para veriyorsun Cora.
Türkiye gerçeklerinden bihabersin.
Ayakta uyuyorsun, ayakta Cora!
Değerli arkadaşlar, ekonomimiz bu zor süreçte büyümesine rağmen sanki dünya almış başını gidiyor, bizim ekonomimiz küçülmüş gibi konuşuyorsunuz.
Çık bir vatandaşın içine.
Tabii, tabii, anlat, anlat.
Bir çarşıya, pazara çıkın, bir çarşıya, pazara çıkın.
Hikâye anlatıyorsun, hikâye Cora. Anlat, anlat Cora, anlat.
Oysaki biz pandemi krizine ve bütün olumsuzluklara rağmen ekonomik olarak büyümeyi başarmış dünyanın sayılı ülkelerinden biriyiz.
Hikâye anlatıyorsun Cora.
Milletin içine çıkacak yüzünüz kalmadı.
Bu başarıyı, 2021 yılında yüzde 11 olarak devam ettirip 2022 yılının ilk çeyreğinde yüzde 7,3’lük büyüme sağladık.
Boş boş konuşuyorsun Salih. Sen laf atıyordun Salih bize, nasılmış, iyi miymiş Salih?
Bu zor dönemde bile dev projeleri milletimizin hizmetine sunmaya devam ediyoruz.
Salih ne anlatıyorsun, Salih?
Salih Cora’dan masallar dinliyoruz.
Çanakkale Köprüsü’nü açtık, şehir hastanelerimizi birer birer hizmete açıyoruz. Yatırımlardan vazgeçmedik, yüzlerce fabrika açtık.
Aslan parçası be! Yürü, kim tutar seni. Yapacaklar seni başkan vekili.
Bir dahaki döneme listeye girmek için çırpınıyor.
Seni Grup Başkan Vekili yapacaklar merak etme Salih.
Değerli milletvekilleri, pandemi sonrasında ekonomik büyüme beraberinde istihdam artışına ve iş gücü verimliliğine de olumlu yönde katkı sunmaya devam etmektedir.
Ama bir dahaki dönem AKP diye bir parti olmayacak.
Grup Başkan Vekili yapacaklar Salih, devam.
2022 Nisan ayı itibarıyla salgın öncesi dönemi de geride bırakarak istihdam edilen kişi sayısı 30,4 milyon kişiye ulaşmıştır.
Salih…
Cora…
Türkiye, OECD ülkeleri arasında en fazla istihdam sağlayan ülke olmuştur, bu da size dert olsun.
Hikâyeci Salih, masalcı Salih…
İhracatta, Türkiye olarak gurur duymamız gereken noktadayız.
Salih…
Bu alanda cumhuriyet tarihinin rekorlarını kırıyoruz ama siz yine görmezlikten gelmeye devam ediyorsunuz.
Salih, ayakta uyuyorsun, otele para veriyorsun Salih. Yazık sana!
Olumlu hiçbir ayrıntıyı öne çıkarmamakta mahir davranıyorsunuz. Değerli arkadaşlar, öyle bir konuşuyorsunuz ki sanki pandemide ekonomisi etkilenen ülkeler muazzam tedbirler almış…
Yalancı! Yalancı!
Tabii, tabii!
İskandinav ülkelerinde mi yaşıyorsunuz siz? Almanya’da mı yaşıyorsun sen Salih Cora?
…ücretsiz sağlık hizmeti vermiş, sosyal yardımları artırmış, KDV istisnaları getirmiş, biz ise vatandaşımıza duyarsız kalmışız gibi bir yaklaşım var.
Aynen öyle, aynen öyle! Aynen öyle Salih, aynen öyle!
Anlat masalları, anlat!
Trabzon’a anlat, Trabzon’a.
Oysa biz pandemide gelişmiş dünya ülkelerinin dahi sınıfta kaldığı bir dönemde güçlü sağlık sistemimizle hem ülkemize hem dünyaya şifa olduk.
Trabzonlular neler söylüyor sana Salih!
“Dünya bizi kıskanıyor.” de. “Dış güçler saldırıyor.” de.
Gıda, temizlik, hijyen malzemeleri ve benzeri hizmetlerin tamamında ve meskenlerde kullanılan elektrik de dâhil olmak üzere birçok alanda elimizi taşın altına koyduk, yüksek KDV indirimleri yaparak milletimizin derdine derman olmaya çalıştık.
Salih… Salih…
…ve bu sayede bu esnaflarımızın gelirlerinde büyük oranda artış sağladık.
Salih, söylediklerini anladın mı Salih!
Asgari ücrete kadar olan ücretlerde vergiyi kaldırdık.
Salih… Salih…
Salih…
Salih, ne güzel hikâyeler anlatıyorsun ya! Tam hikâyecisin Salih ya!
Salih…
Buyurun Burcu Hanım, ne oldu? Söyleyin Burcu Hanım.
Hadi Salih, grup başkan vekilliğine doğru gidiyor!
Dünyada yaşanan jeopolitik krizleri, savaşları, pandeminin oluşturduğu etkileri…
Seni grup başkan vekili yaptıracağız Salih, merak etme!
…ülkelerin ekonomik milliyetçiliklerini ve buna bağlı tedarik sorunları görmezden gelinerek apaçık kötü niyetli bir yaklaşım sergilemektesiniz.
Hadi Salih, grup başkan vekilliğine doğru, grup başkan vekilliğine!
Olacaksın, grup başkan vekili olacaksın Salih!
Az kaldı!
Ama kimi yiyecekler onu bilmiyorum.
Salih… Salih…
“Bugün sanki dünyada sadece biz, Türkiye'de de ilk kez ek bütçe yapılıyor.” gibi feryadıfigan ediyorsunuz.
Hepimize laf atıyorsun, hepimize!
Biz milletin refahını artırmak, stratejik alandaki projelerimizi devam ettirmek…
Salih… Salih…
…işçilerimizi, memurlarımızı ve emeklilerimizi enflasyona ezdirmemek için bu bütçeyi yapıyoruz. Doğal gaz ve petrol fiyatları başta olmak üzere…
Sayın Bakan, gözlerin içine mi bakıyorsunuz Sayın Bakan!
…vatandaşlarımızın bu sıkıntılı süreci en hafif şekilde atlatması için bu teklifi yaptık, hayırlı olsun.
Peki, teşekkür ederiz. İkinci söz, aleyhte olmak üzere İstanbul Milletvekili Erkan Baş’ın. Buyurun.
Sarayın ikinci Bütçe Kanunu Teklifi üzerine Türkiye İşçi Partisinin “hayır” oyunun gerekçesini açıklamak için söz aldım. Ekranları başında bizi izleyen tüm yurttaşlarımızı sevgiyle selamlıyorum. Şimdi, arkadaşlar, burada kötü bir gelenek var, ne zaman bizden birisi bu kürsüye çıkıp gerçekleri anlatmaya başlasa bağrışmalar başlıyor, onlar bağırınca ben de bağırıyorum, dolayısıyla anlaşılmıyor. Ben bugün sakin konuşacağım, sakin sakin, basit bir dille neden “Hayır.” demek gerektiğini anlatmaya çalışacağım. Öncelikle şunu söyleyeyim: Hani, muhalefet size “Beceriksiziniz.” diyor, “Ekonomiyi yönetmeyi beceremiyorsunuz.” diyor, bakın, ben öyle demiyorum. Bence beceriksiz değilsiniz, bu bütçe de gayet becerikli hazırlanmış bir bütçe. Beceriksizlik sonuçta bir eksiklik ama bu bütçeyi hazırlayanlar ne yaptıklarını gayet iyi bilen becerikli arkadaşlar, o yüzden masum yeteneksizler değiller, adlı adınca suçlular. Dünden beri “Ne kadar güzel şeyler oluyor memlekette.” diye anlatıyorsunuz, ekonomi nasıl büyüdü, nasıl zenginleştik falan. Şimdi, soruyorum: Geride kalan altı ayda zenginleşen bir işçi gördünüz mü? Durumu daha iyi hâle gelen bir köylü, bir emekli var mı? “Altı ay öncesine göre daha mutluyum.” diyen bir genç gösterebilir misiniz? Bak, açık söyleyeyim: İşe koymadığınız uzak akrabalarınız varsa onlara sorun, onlar bile mutlu değiller. Beceriksiz değilsiniz; ne yapıyorsanız planlayarak, bilerek, isteyerek yapıyorsunuz ve bu bütçe bunun örneği. Sarayı düşünerek yapıyorsunuz, patronları düşünerek yapıyorsunuz; bunu da ben söylemiyorum. Ne dedi Bakan? Bak, orada oturuyor, yüzüne karşı söylüyoruz: “Tercih ettik.” dedi.
Selfie çekiyor, selfie!
Bakan selfie çekiyor!
Dar gelirli hariç herkes kâr ediyor.
Bakan selfie yapıyor! Önemli bunlar, önemli!
Ben bunun Türkçesini söyleyeyim size arkadaşlar, Bakan diyor ki: “Yüzde 99 fakirleşsin, eş dost yandaş zengin, yüzde 1 mutlu olsun, bize yeter.” O yüzden bu bütçeyi getirdiler. Bu bütçeyi hazırlayanlar yoksulun duasını, zenginin parasını seviyorlar. Bu iktidarın varlık sebebi, zengini daha zengin yapmak. Arkadaşlar, bakın “Faizi indirdik.” diyorsunuz ya, bankaları nasıl zenginleştirdiğinize bakın. Siz bu bankalara aktarıyorsunuz halkın parasını; bankaları, faiz lobisini zengin eden bir iktidarsınız siz! Bak, patron iktidarısınız; işte o da patron, orada oturuyor hani gözleri ışıldayan patron Bakan var ya.
Sakin ya, sesini yükseltme. Hani sesini yükseltmeyecektin?
Kendisiyle bir derdim yok; bu bütçeyi iktidar adına o sundu, onun için ona konuşuyorum. Ne diyor? Bakın arkadaşlar, Bakan diyor ki: “Sen maaş alıyorsun, en fazla neyini kaybedersin ya? Enflasyon altında ezilirsin; ben bütün varlığımı kaybederim, babamdan kalanları kaybederim.” Arkadaşlar, bir insan ağa çocuğu, patron olunca işte böyle konuşuyor. Hayatında bir gün aç kalmadığı için enflasyona ezilmek ne demektir, bilmiyor. Sana soruyoruz Sayın Bakan: Sen hiç çocuğuna ekmek, su vermeden onu okula göndermenin acısını yaşadın mı? Hayatında bir tek gün fatura ödemenin, kira ödemenin derdini yaşadın mı? Sabahtan akşama aç, yalın ayak yürüyerek iş aradın mı Sayın Bakan? (AK PARTİ sıralarından gürültüler) Yapmazsan enflasyonun altında ezilmenin ne demek olduğunu da bilmezsin, bilseydin bu bütçeyi buraya getirmezdin. (HDP sıralarından alkışlar) Ama bir şey söyleyeceğim: Bakanı bir konuda kutluyorum, tebrik ediyorum Sayın Bakan; bu tek adam sisteminde 2 tane bütçe getiren tek Bakan kendisi oldu, biraz hile yaptı ama 2 tane bütçe getirmeyi başardı. Bir şey daha söyleyeceğim arkadaşlar: Geride kalan dört yılda ekonominin en başarılı olduğu dönem neydi biliyor musunuz? Hani damat Bakan istifa etti, ortadan kayboldu ya üç dört gün, ekonominin başarılı olduğu tek gün oydu yani koltuk boş olsa daha iyi olacak, koltuğa oturan kötülük yapmasa memleket daha iyiye gidiyor. Nasıl olacak biliyor musunuz arkadaşlar? Hani, Tayyip Erdoğan bize “3-5 koyun versek bunlar kaybederler." diyor. Şimdi, bak, bütçe ne diyor biliyor musunuz? Bu bütçe diyor ki: “Biz vatandaştan 5 tane koyun aldık, kendi aramızda kestik, yedik; şimdi 4 tane daha koyun istiyoruz.” Bu kadar utanmaz bir bütçe bu bütçe. (HDP sıralarından alkışlar) Siz şunu yapıyorsunuz arkadaşlar: Çay kaşığıyla verip kepçeyle alıyorsunuz hem de inşaat kepçesiyle alıp götürüyorsunuz. O yüzden diyorum ki: Bu bütçe bir çöküş bütçesidir değerli arkadaşlar. Bakın, Tayyip Erdoğan dedi ki: “Maaşımı artırmayın.” Siz de dün düzelttiniz. Ne diyor? “Günlük 10 milyon lira saraya yeter. Bana bir gün için 2.500 asgari ücretlinin bir ay boyunca harcadığı para yeter." diyor. Tüm bunlar olduğu için zam istemiyormuş! Şu tabloya bakın ya, şu tabloya! Siz bu tabloya bakınca ne diyorsunuz? “Padişahım çok yaşa!” diyorsunuz. Ben de size bu sefer katılıyorum ya, gerçekten Tayyip Erdoğan çok yaşasın; “Çok yaşa Tayyip Erdoğan da şu çektirdiklerinin hesabını bize bir ver.” diyorum.
Şimdi, arkadaşlar, bağırmayın, seçimden sonra evinizde televizyon başında bol bol bağıracaksınız burayı seyrederken. Şimdi, geçen hafta da burada böyle bağırdınız, bağırdınız; Cumhurbaşkanı bir hareket yaptı, hepiniz U dönüşü yaptınız.
Sen bağırıyorsun, sen.
Değerli arkadaşlar, normalde, bir bütçede neye bakılır? Rakamlara bakılır, pahalılığa bakılır, borca bakılır; halk bununla ilgilenir ama benim ona vaktim yok. O yüzden, ben bu bütçede şu yok, bu yok, falan, bunları anlatmayacağım. Bu bütçede akıl yok, bilim yok, vicdan yok ama en önemlisi bu bütçede utanma duygusu yok. Saray günde 10 milyon lira harcasın, asgari ücretli günde 140 liraya yaşasın diyemem ben, utanırım. Kur korumalı mevduatla, garanti ödemeleriyle yandaş müteahhitlere, zenginlere 333 milyon aktarıp emekliye bugün “Günde 100 liraya yaşa.” demek ayıptır arkadaşlar. O yüzden şunu söylüyoruz: Bu bütçeye hayır demek için tek neden yeter, utanma duygusu yeter.
[[CHP ve HDP sıralarından alkışlar, AK PARTİ sıralarından gürültüler]] Açık oylamanın elektronik sistemle yapılmasını oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Oylama için üç dakika süre vereceğim. Bu süre içinde sisteme giremeyen milletvekillerinin teknik personelden yardım istemelerini, bu yardıma rağmen de sisteme giremeyen milletvekillerinin oy pusulalarını oylama için verilen süre içinde Başkanlığa ulaştırmalarını rica ediyorum. Oylama işlemini başlatıyorum. [[Elektronik cihazla oylama yapıldı]] 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile Bağlı Cetvellerinde Değişiklik Yapılmasına Dair 344 sıra sayılı Kanun Teklifi’nin açık oylama sonucu: Bu sonuca göre teklif kabul edilmiş ve kanunlaşmıştır. 2’nci sırada yer alan, 343 sıra sayılı Kanun Teklifi’nin görüşmelerine başlıyoruz. Komisyon? Yok. Ertelenmiştir. Gündemimizde başka bir iş bulunmadığından, alınan karar gereğince, kanun teklifleri ile komisyonlardan gelen diğer işleri sırasıyla görüşmek için, 30 Haziran 2022 Perşembe günü saat 14. 00’te toplanmak üzere birleşimi kapatıyorum.