Por favor, vaian ocupando os seus escanos. Reiniciamos a sesión co punto 7 da orde do día, que é o de preguntas para resposta oral do presidente da Xunta de Galicia. Pregunta ao Sr. presidente da Xunta de Galicia de D. José Luis Méndez Romeu, do G.P. dos Socialistas de Galicia, sobre a creación dunha dirección xeral para abordar o problema demográfico de Galicia
Ten a palabra, para formular a súa pregunta, don José Luis Méndez Romeu.
Señor presidente, vostede acaba de recoñecer o fracaso da súa política cambiando medio Goberno. Entre a reciclaxe de persoas e os cambios cosméticos crea a Dirección Xeral de Dinamización Demográfica. Hai tres anos, vostedes evitaron debater seriamente o Plan demográfico aquí, asumindo que era propaganda. Como dixemos daquela e como era previsible, foi ineficaz, a natalidade segue baixando. Tanto aquel como o novo Plan familiar que agora anuncian, son tan voluntaristas como limitados; unhas poucas prestacións acoutadas e moitas declaracións de intencións. Por exemplo, convencer as empresas de que asuman os custos da conciliación laboral –en ningún país se ten conseguido, pero bueno. A experiencia internacional indica que as axudas directas teñen un efecto limitado;son necesarias pero son insuficientes. O decisivo na crise demográfica é o traballo das persoas mozas, que son as que están en idade fértil, que teñen expectativas e confianza no futuro, e que non as poden levar a cabo con contratos de dous meses e con salarios por debaixo do salario mínimo; nin poden pensar en ter fillos cando non teñen garantía de ingresos estables. Moitos nin sequera poden independizarse, e non axuda nada que o seu Goberno liquidase a política de vivenda social. En lugar de cambiar a política económica para crear emprego –como reclama a xente–, vostedes promoven o natalismo; unha visión ideolóxica de raíz relixiosa. Sabe vostede que hai poucos países con precedentes de políticas baseadas no natalismo. Ata hoxe, a principal iniciativa da Xunta nesta materia foi unha campaña publicitaria de millón e medio de euros. Propagaban un modelo edulcorado e irreal de familia, tanto que no seu día tiveron que aceptar aquí que era necesario modificar esa imaxe que se quería transmitir. O obxectivo declarado da campaña era incrementar os nacementos nun 50 %; durante ese tempo baixaron un 8 %. Señor presidente, o problema non é a cantidade de xente, senón a calidade de vida da xente. O envellecemento combátese con oportunidades laborais para os xoves, que son os que marchan; non emigran os vellos, emigran os novos pola decadencia do país e polo estancamento das oportunidades. ¿Ou acaso vostede nunca se pregunta por que apenas temos inmigrantes? ¿De verdade pensa seriamente que iso o vai arranxar con máis propaganda e unha dirección xeral como medidas únicas?
Moitas grazas, señor Méndez Romeu. Ten a palabra o presidente da Xunta.
Moitas grazas, señora presidenta. Señoría, alégrome de que se empecen a sumar á preocupación polo problema demográfico que levamos tendo en Galicia, en España e en boa parte da Unión Europea. Levamos –polo menos este grupo parlamentario–, dende hai moitas lexislaturas falando deste asunto; polo tanto, se vostedes queren agora empezar a falar deste asunto, creo que é unha boa nova. Señorías, non somos tan inxenuos en crer que este é un problema que se vai resolver a curto prazo. Alemaña non o ten solucionado; Xapón non o ten solucionado: Italia non o ten solucionado; España non o ten solucionado. Pero si cremos que temos que traballar ao respecto, e por iso levamos traballando dende hai bastante tempo. Señoría, os problemas de envellecemento da poboación, os problemas de natalidade, deberían de afectar de forma estrutural, horizontal e vertical a todo o Goberno. Por iso, señoría, cremos que na estrutura do Goberno é procedente que esa problemática figure dunha forma concreta e dunha forma explícita. Señoría, fomos os primeiros en plantexar o problema demográfico de Galicia. Vimos falando deste asunto desde hai tempo. Recordo que foi o presidente Fraga, no ano 2001, o que plantexou este problema de forma concreta dende o punto de vista parlamentario e dende o punto de vista do Goberno. Por iso xa se presentou o primeiro Plan de dinamización demográfica daquela. Chegou o Bipartito –vostede formaba parte do Goberno– e desapareceron os problemas demográficos de Galicia; desapareceron da axenda do Goberno, pero insistiron nos problemas da sociedade galega. Por iso agora volvemos retomar este asunto, e facémolo tanto a nivel español como a nivel europeo. Galicia está liderando o Foro das rexións españolas polo desafío demográfico, onde están Asturias, Castela-León, Castela-A Mancha, Estremadura e Aragón. Estamos con rexións europeas de Francia, de Dinamarca, de Alemaña, plantexando que a nivel europeo os fondos europeos deben de ter en conta os problemas demográficos da Unión Europea. Por iso, señoría, este goberno falou no debate do estado da Autonomía, xa dende o ano 2010, deste asunto. Por iso presentamos un Plan demográfico no que levamos executado o 61 % das propostas; é dicir, sen que vostedes axudaran para nada. Por iso Galicia ten as deducións fiscais máis altas de España para nenos e nenas de 1 a 3 anos; as máis altas de España. Por iso, señoría, incrementamos un 71 % as prazas de escolas infantís públicas. Por iso tomamos medidas na vivenda, considerando fillos xa os concibidos. Por iso tomamos medidas no transporte público, señoría, e por iso imos seguir tomando medidas [[Murmurios.]] tanto no bono gardería, como no coidador no rural, como na tarxeta familiar. Non creo, señor Méndez Romeu, que deba vostede burlarse das propostas dun goberno.
Vaia rematando, presidente.
O que tampouco creo é que deba de equivocarse. [[Murmurios.]] Porque, se cre que todo é un problema económico, ¿por que Alemaña ten unha idade media na súa poboación de 45 anos? ¿Por que Xapón ten unha idade media na súa poboación de 44,8 anos?
Remate, presidente.
¿Por que Italia ten unha idade media na súa poboación de case 44 anos? Señor Méndez Romeu, sexa un pouco máis serio. Moitas grazas, señoría.
Ten a palabra o señor Méndez Romeu.
Cumprido por cumprido. Sexa un pouco máis rigoroso, señor Feijóo. En Galicia, emprego e natalidade medraron entre o ano 1995 e o ano 2008, e baixan dende o 2009. Vostede estará de acordo comigo en que son variables relacionadas, porque o contrario sería aceptar que baixan porque gobernan vostedes. Sexamos un pouco serios. E se estamos de acordo en que son variables relacionadas, hai que actuar sobre as oportunidades de emprego e facilitar a conciliación. Falemos de emprego. Hoxe as mulleres teñen que elixir entre facer unha dobre xornada laboral e familiar ou abandonar o traballo. De feito, hoxe temos en Galicia máis mulleres cabezas de familia que homes, pero con máis temporalidade, máis xornada parcial, menos salarios e máis paradas. Falemos de conciliación. Hai 30.000 familias galegas que non teñen gardería, señor presidente. Esas 30.000 familias representan o 55 % dos menores de 3 anos, datos da Consellería de Asuntos Sociais que están na web. Nin sequera a día de hoxe hai garderías, por exemplo, nos polígonos industriais, e apenas nas empresas. Señor presidente, hai dous modelos de política familiar: o modelo de Escandinavia, que está orientado non á natalidade, senón á igualdade no traballo e á corresponsabilidade; naturalmente, con forte progresividade fiscal e con servizos sociais avanzados. Poderiamos dicir que é socialdemocracia en vena, algo que a vostedes lles produce alerxia. E logo temos o modelo francés: fortes subsidios ás familias con fillos e política familiar e de vivenda moi desarrollada; tamén presión fiscal moi alta. Vostedes están promovendo lavados de cara fiscais mentres favorecen as grandes fortunas cunha política fiscal regresiva. Fan campañas de natalidade e destrozan o mercado laboral. ¿E logo pódese sorprender cos datos dos nacementos?
Grazas, señor Méndez Romeu. Ten a palabra o presidente da Xunta.
Reitérolle que é necesario ser un pouco serio, señor Méndez Romeu. Dicir que o problema de natalidade en Galicia vén de agora, señorías... [[Murmurios.]] Vólvoo reiterar, o problema da natalidade vén dos anos oitenta. Entre 1975 e 1979 nacían en Galicia [[Murmurios.]] unha media de 43.000 nenos e nenas, e a partir dos oitenta empezaron a baixar; 34.000 entre 1980 e 1984, ata 21.000 entre 1990 e 1994. [[Murmurios.]] E mantemos dende os anos 1991-1994 practicamente a mesma cifra, en torno a 20.000-21.000. ¿De que, exactamente, está falando vostede, señor Méndez Romeu? [[Murmurios.]] Nestes últimos anos, en plena recesión económica, naceron en Galicia unha media de 20.803 nenos e nenas anuais, máis ou menos o mesmo que do ano 2005 ao ano 2009. Por certo, naceron máis que entre os anos 2000 e 2004, onde naceron 19.830, e o paro era inferior ao paro que deixaron vostedes cando saíron do Goberno. Polo tanto, señor Méndez Romeu, ¿a quen quere enganar? ¿Ás nais e aos pais galegos ou quérese enganar a si mesmo? Señoría, agora que fala vostede do paro, despois do debate do estado da Autonomía, onde quería vostede falar nada máis e nada menos que dos problemas do paro como consecuencia da enquisa de poboación activa, nada dixo ao respecto. E agora resulta que a enquisa de poboación activa di que Galicia é a terceira comunidade autónoma onde máis baixou o paro de España. E volve dicir, señoría, que estamos dentro das comunidades autónomas con menos paro rexistrado e con menos paro na enquisa de poboación activa última. ¿De que quere vostede falar en serio, señor Méndez Romeu? [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Resulta que a demografía, señoría, ten moito que ver [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] cos problemas económicos. Non discuto que teña un impacto, pero dende o ano 1980 en España houbo momentos de bonanza económica, momentos de crise económica, momentos de paro masivo –normalmente cando gobernaba o Partido Socialista Obreiro Español–. [[Murmurios.]] E, sen embargo, os problemas demográficos mantivéronse en torno a 20.000-21.000 nacementos. Señor Méndez Romeu, cando me di que non incrementamos as escolas infantís –acabo de darlle o dato–, 71 % máis de prazas de escolas infantís que cando gobernaban vostedes. Estamos por primeira vez por riba da ratio recomendada nada máis e nada menos que pola ONU. Estamos por riba da ratio, o 33 % de cada 100, [[Murmurios.]] e agora estamos no 34 % de cada 100. Señoría, ¿imos seguir apoiando a natalidade? A resposta é que si. O obxectivo demográfico podémolo medir a longo ou a medio prazo, si. Agora, a curto prazo, o que si lle digo é que este goberno vai apoiar a todas as galegas e a todos os galegos que queiran ter fillos. O que si lle digo é que este goberno considera como prioridade as políticas das familias que queren ter fillos na comunidade autónoma. E ao que si nos comprometemos é a que este goberno apoie a decisión persoal de galegos e galegas que queiran ter fillos. E que Galicia sexa o lugar máis doado para ter fillos, tanto desde o punto de vista fiscal, como desde o punto de vista de axuda directa ou desde o punto de vista dos servizos públicos.
Remate, por favor.
Por iso, señor Méndez Romeu, creo que, se vostede di que é un socialdemócrata, debería de apoiar estas medidas. Moitas grazas, señoría. [[Aplausos.]] Pregunta ao Sr. presidente da Xunta de Galicia de D. Francisco Xesús Jorquera Caselas, do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, sobre os problemas que presenta o novo hospital de Vigo
Ten a palabra, para formular a súa pregunta, o señor Jorquera Caselas.
Grazas, señora presidenta. Señor Feijóo, este Pleno comezou onte cun minuto de silencio polas vítimas da violencia machista, pero non abonda con minutos de silencio, hai que actuar. Porque vítimas da violencia machista hai moitas, non só as mulleres asasinadas, e pasaron 24 horas e seguimos agardando a que vostede exixa a dimisión do señor Baltar. [[Aplausos.]] Pero, mire, entrando en materia, o seu Goberno acaba de presentar os orzamentos e o gasto en sanidade medra un 4,4 %, é dicir, por debaixo da media, pero o custo da colaboración público privada no novo hospital de Vigo increméntase nun 200 %. Xustificou o recurso á colaboración público privada para poder custear a construción do hospital, e un hospital que ía custar 450 millóns de euros vainos custar 1.350. Xustificou o recurso á CPP por un problema de financiamento, e aínda que as condicións da concesión establecían que o financiamento era a risco e ventura da concesionaria, tivo que ser o sector público quen lle buscase os recursos financeiros. É dicir, o que ía ser un hospital público financiado con fondos privados, acabou sendo un hospital privado financiado con avais públicos, e aínda por riba recortado. Porque vostedes recortaron todo. Recortaron servizos de referencia como o laboratorio central; recortaron camas, quirófanos, espazos para urxencias, espazos para docencia; desapareceu o proxecto de hospital materno-infantil; pechan centros de especialidades, e por se todo isto fose pouco, os usuarios teñen que soportar a precariedade e os abusos na prestación do servizo por parte da concesionaria. Pagos abusivos pola alimentación, polo aparcamento; prezos desorbitados na cafetaría; ausencia de lavabos en quirófanos e consultas; pingueiras e inundacións en corredores; rotura dunha condución de augas fecais na área de urxencias a mediados deste mes; paralizado o Servizo de Anatomía Patolóxica por problemas de ventilación; falla de material esencial, mire vostede. Cancelada unha operación a unha enferma de cancro por falta de material a principios deste mes; outras moitas canceladas por problemas de esterilización; houbo que perforar un cranio co motor incompleto. Leo: "O motor de serra estaba camiño da esterilización, e como non chegaba operouse cun motor incompleto que, en lugar de cortar, fresa o óso. O doente...
Vaia rematando, por favor.
...quedará de por vida cun defecto óseo innecesario". ¿Leu o testemuño desta enfermeira, señor Feijóo? ¿Segue pensando que o problema do hospital Álvaro Cunqueiro se reduce a algunhas molestias motivadas polo seu traslado?
Moitas grazas. Ten a palabra o presidente da Xunta.
Moitas grazas, señora presidenta. Señoría, vexo que vostede non segue con interese os debates do presuposto, porque, se seguira con interese os debates do presuposto, a consellería que máis presuposto sobe no ano 2016 é a Consellería de Sanidade, Servizo Galego de Saúde. Polo tanto, volvemos poñer outra vez a sanidade pública [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] como primeiro obxectivo, non só de goberno, senón tamén como primeiro obxectivo de gasto público en Galicia. Lamento, señoría, que lle pasen a vostede uns papeis que, como é lóxico, vostede non ten tempo de contrastar. Pero dicir aquí, unha vez máis, outra falsidade, que cobramos pola alimentación no hospital, é outra falsidade que ten vostede, lamentablemente, no seu haber. Dicir, por exemplo, que diminuímos o espazo de urxencias, cando é o espazo máis grande de urxencias de calquera tipo de hospital público en Galicia, 6.000 metros cadrados. O maior espazo de urxencias de todos os hospitais feitos, o maior espazo de urxencias de todos os hospitais funcionando en Galicia. Din que diminúe o número de habitacións. Increméntanse un 122 %, señoría. De 255 habitacións a 567 habitacións. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Señoría, ¿de que está falando vostede? Din que diminúe o número de quirófanos. Increméntanse en 5 os quirófanos. Polo tanto, dáme a sensación, señor Jorquera, de que non ten os datos, ou, se os ten, de que non os quere contar. Cando vostede fala do sistema de financiamento do hospital debería de saber que nos atopamos nada máis e nada menos que con 2.300 millóns de euros no ano 2009 que tiñamos que devolver ao Goberno de España. Iso si, atopámonos no presuposto, ademais da débeda, con cero metros cadrados de expropiación para o hospital e con cero euros para facer un novo hospital. Tiñamos dúas posibilidades, emitir débeda pública e incumprir o déficit público, cousa prohibida polo Goberno socialista en Madrid, [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] ou plantexar un pago aprazado do hospital, cousa autorizada polo Goberno socialista en Madrid. É dicir, ou facer hospital ou non facelo. Podiamos facer o que fan vostedes, non o fan; ou podiamos, pola contra, facer un hospital. Agora dísenos que imos pagar o hospital. ¿É que cre que este hospital, se non fora do Servizo Galego de Saúde, o pagariamos? Claro, como é un hospital propiedade do Servizo Galego de Saúde, temos que pagar o hospital. [[Murmurios.]] ¡Como é lóxico, señor Jorquera! Todos os hospitais públicos págaos o Servizo Galego de Saúde; por iso é un hospital público como os demais. [[Aplausos.]] Señor Jorquera, negar que o hospital público de Vigo é un gran hospital; negar que ten unha superficie que triplica o hospital xeral anterior, é dicir, fixemos un hospital tres veces máis grande que o hospital anterior; negar que temos mellores unidades de radiodiagnose; negar que temos un maior espazo para os quirófanos...,
Vaia rematando, por favor.
...para as consultas, para as habitacións, é non defender a sanidade pública. E nós imos seguir defendendo a sanidade pública. Moitas grazas, señor Jorquera.
Ten a palabra o señor Jorquera Caselas.
Si, señor Feijóo, vostedes defenden a sanidade pública pagando o triplo por entregar a xestión deste hospital a unha empresa privada. Pero mire, imos ver quen di falsidades. ¿Ve esta foto? Estas son as condicións nas que desenvolven o seu traballo os profesionais no novo hospital de Vigo. Pero permítame que lle lea testemuños dos usuarios. "Fun citado no hospital por unha intervención cirúrxica programada por láser. Na sala de espera comunícaseme que non se pode levar a cabo porque neste hospital non hai láser. Despois dun rato, entréganme un informe de alta onde se indica que se reprograma, pero no hospital Meixoeiro". Outra. "O meu avó entrou en urxencias. Tivérono 20 horas sentado nunha butaca cos goteiros, tapado coa súa propia chaqueta porque non tiñan nin mantas nin cama. Hai doentes polos corredores, e o ancián que ingresou co meu avó levaba un día sen comer". Mire todos os días nos chegan queixas coma estas ou esta outra: "A miña avoa, de case 90 anos, ingresou por unha caída. Resultou ter a cadeira rota. Para descubrilo estivo en urxencias durante 11 horas. Despois de ser vista polo médico, subírona a unha habitación e aí segue, sen ser operada, porque os quirófanos non están esterilizados e non hai material nin suficientes médicos. Mañá fará unha semana tumbada nesa cama, a base de calmantes, e vendo xa alucinacións". ¿Quere que siga, señor Feijóo? ¿Quere que siga? Porque hai moitas máis. Esperas de horas para pedir citas, persoas que teñen cita preferente para un TAC e levan máis dun mes agardando. Mire, señor Feijóo, dado que vostede fala de falsidades, nós si que falamos cos profesionais, nós si que falamos cos usuarios, baixe por unha vez ao mundo real, porque a realidade do novo hospital de Vigo é a que estamos a comentar. O que ía ser a súa grande obra, señor Feijóo, converteuse nunha grande estafa. Mire, señor Feijóo -conclúo xa-, ninguén en tan pouco tempo fixo tanto dano á sanidade pública en Galiza como vostede. Moitas grazas.
Moitas grazas, señor Jorquera. Ten a palabra o presidente da Xunta.
Señor Jorquera, dicir na Cámara que os quirófanos do hospital están inservibles, fixemos 723 intervencións cirúrxicas neses quirófanos. Altas de hospitalización, 2.960; consultas, 73.300; e urxencias atendidas, 12.837, no primeiro mes despois do traslado máis difícil que nunca se fixo no Servizo Galego de Saúde. [[Aplausos.]] Señor Jorquera, sexa un pouco serio. Volver outra vez a dicir que os quirófanos do hospital non cumpren os parámetros medioambientais e os parámetros de esterilización é unha grande irresponsabilidade. Señor Jorquera, evidentemente non é fácil facer ese traslado. Se quere, vaia vostede ver a prensa asturiana hai un ano. Hospital central de Asturias. O Comité de saúde laboral dese hospital detectou 700 incidencias no hospital novo de Asturias. Fíxoo o Partido Socialista Obreiro Español e Izquierda Unida gobernando en Asturias. [[Murmurios.]] Señor Jorquera, pídolle simplemente que deixe traballar os profesionais e que deixe seguir investindo en Vigo. Señor Jorquera, o próximo exercicio imos volver investir en Vigo, no que a asistencia sanitaria se refire, 15 millóns de euros. Imos instalar un Punto de Atención Continuada en Vigo; imos facer obras no Meixoeiro: laboratorios, microbioloxía, radiofísica, consultas externas, área de adaptación ao bloque cirúrxico, reforzo en cirurxía ambulatoria... E neste hospital novo imos poñer dous quirófanos híbridos e un TAC intraoperatorio. Señor Jorquera, creo que non é xusto o que vostedes están facendo con ese hospital nin cos 6.000 profesionais que traballan en Vigo. ¡Alá vostede e a súa responsabilidade! Señor Jorquera, o que estamos facendo é o traslado máis difícil, porque ademais de trasladar estamos fusionando dous hospitais. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Estamos, polo tanto, facendo unha nova estrutura, unha nova tecnoloxía, unha nova organización, uns novos circuítos de funcionamento e unha nova cultura. E eu si quixera agradecerlles a todos os profesionais do Servizo Galego de Saúde o que fan. Mire, onte pola noite entrou en urxencias do Complexo Hospitalario da Coruña un paciente con sospeitas dunha infección polo virus do ébola. Estívose traballando toda a noite nese hospital. [[Protestas.]] Desprazáronse... Señorías, comprendo que a vostedes non lles interesan...
Silencio, por favor.
...os problemas sanitarios de Galicia. A min si, e por iso lles agradezo aos hospitais da Coruña e ao hospital de Vigo o que están facendo ante este caso que nos ten ocupados e preocupados, señoría. [[Aplausos.]] Claro que llelo agradezo. Agradézollo, señoría, a todo o persoal do Servizo de Urxencias do hospital da Coruña.
Vaia rematando.
Agradézollo ao persoal do hospital de Vigo que acaba de recibir [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] a ese paciente. Agradézollo ao 061, que o trasladou de acordo cos protocolos previstos. Por iso, señoría, seguir deteriorando a sanidade pública de Vigo... ¡Alá vostedes e as súas responsabilidades! Moitas grazas, señorías.
Moitas grazas. Pregunta ao Sr. presidente da Xunta de Galicia de Dª Yolanda Díaz Pérez, do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, sobre as razóns do cesamento da Sra. conselleira de Sanidade
Ten a palabra, para formular a súa pregunta, dona Yolanda Díaz.
Grazas, presidenta. Bos días, señor presidente. Señor Feijóo, hai decisións políticas que causan mortes. Sen lugar a dúbidas, xa hai estudos que indican que privatizar a sanidade pública como vostede está a facer vai ter consecuencias brutais; e, por suposto, está causando mortes no noso país, sen lugar a dúbidas. Vostede é o responsable. Estamos vendo no noso país como o seu proxecto estrela, vostede presumía del, está convertido nun auténtico caos, señor Feijóo. Este é o seu marchamo: o caos na cidade de Vigo. E estamos vendo tamén, señor Feijóo, como a cidadanía de Vigo está en auténtico risco, señor Feijóo, por esa desfeita na que converteron o hospital Álvaro Cunqueiro de Vigo, privatizado, que consta nas sociedades mercantís da empresa Acciona, señor Feijóo, Non é da rede pública do Sergas. A nós gustarianos, señor Feijóo, que nos falase do que está a pasar neste hospital e do cese da conselleira. Temos dúbidas. ¿Vostede cesou a conselleira porque privatizou de menos ou porque privatizou de máis, señor Feijóo? ¿Pode explicarnos que está pasando no hospital de Vigo, por exemplo, con esa morte por Aspergillus, coas probas de Asperguillus secuestradas, señor Feijóo? Denuncias que fan os facultativos, que vostedes levaron directamente e que impiden coñecer a verdade, señor Feijóo. ¿Pode dicirnos –están con nós as celadoras, privatizadas tamén nese servizo do hospital de Vigo– se van seguir pagando por esas dúas modalidades, da empresa privada das celadoras e tamén polo servizo que están practicando elas no público? ¿Vai seguir facendo isto, señor Feijóo? ¿Pode falarnos e explicarnos como é posible o que está a pasar nese hospital, que cada vez é peor, sen laboratorio central e sen esterilización, señor Feijóo? Claro que, dende logo, ler os relatos que fan os profesionais sobre o que pasa por carecer de material esterilizado no propio hospital, señor Feijóo, dá terror. O do cranio que relatou o señor Jorquera, señor Feijóo, lembra un conto de Edgar Allan Poe. Dá medo, señor Feijóo. ¿É consciente do que está pasando? ¿É consciente de que hai pacientes, señor Feijóo, moitos pacientes, que, por exemplo, se toman os contrastes para as prácticas do TAC e se teñen que ir do hospital porque o TAC estaba avariado, señor Feijóo? Isto é real, señor Feijóo. ¡É real! Presentámoslle aos pacientes con cancro, se quere, para que os coñeza. ¿É consciente do desleixo, do desastre da privatización da conselleira xa cesada? Pero a cuestión é que vostede dirixe a Xunta e vostede segue a privatizar a nosa sanidade, señor Feijóo. Díganos por que cesou a conselleira de Sanidade. Insisto, ¿porque privatizou de menos ou porque privatizou de máis? Señor Feijóo, ¿vai rescatar o hospital de Vigo?
Vaia rematando, por favor.
¿Si ou non? E, señor Feijóo, ¿vai deixar de facer un grande negocio coa sanidade pública do noso país? Galicia é a terceira comunidade, segundo o informe das federacións de sanidade pública do Estado, que máis privatiza. Insisto como empecei. Hai decisións políticas que matan, e vostede é o responsable.
Grazas, señora Díaz. Ten a palabra o presidente da Xunta.
Señoría, o que dá medo é escoitala falar con carácter xeral. E falar de sanidade, dá pánico, señoría. Dá pánico. [[Aplausos.]] Pánico, señoría. A súa misión é desprestixiar a sanidade pública galega. Siga, prosiga. Sentímonos orgullosos de que esta mesma sanidade que vostede desprestixia fora capaz, por exemplo, de incrementar o último ano, sobre o ano 2009, en 400.000 novas consultas nun ano; no 2014 sobre o ano 2009. Ou de facer nada máis e nada menos que 23.000 intervencións cirúrxicas máis nos quirófanos, en xornada de mañá, nos hospitais do Sergas. Estamos orgullosos do rendemento asistencial dos hospitais do Servizo Galego de Saúde, por iso estamos orgullosos de que baixaran as patoloxías graves en esperas no hospital e de que fagamos máis cirurxía menor ambulatoria e maior ambulatoria. Estamos orgullosos, señoría, de que os impostos dos galegos financiaran 30 novos centros de saúde e 15 en execución; é dicir, 45. Estamos orgullosos, señoría, de que estamos construíndo, ampliando ou reformando 7 complexos hospitalarios, o que nos vai dar que o 70 % dos galegos, a finais desta lexislatura, terá un novo centro de saúde ou un novo ou ampliado hospital na súa área sanitaria. Señoría, pregúntame vostede sobre os nomeamentos do Goberno. Di o señor Méndez Romeu que cambiei todo o Goberno, cambiei un membro do Goberno. E pregúntame vostede en base a que o fixen. En base ás competencias que me dá a Constitución de Galicia; é dicir, o Estatuto de autonomía. Sinala ese estatuto que lle corresponde ao presidente nomear e cesar os membros do seu Goberno. Adicionalmente hai unha lei do ano 1983 –supoño que vostede oíu falar dela–, a Lei da Xunta e o seu presidente, onde volve dicir que lle corresponde ao presidente nomear e cesar os membros do seu Goberno. Señoría, dende a renovación do Goberno ata o de agora houbo un debate do estado da Autonomía. [[Murmurios.]] Dáme a sensación de que vostede está ou cesando ou censurando o seu portavoz, porque nada falou disto, e agora vostede parece que quere cesar o seu portavoz. Agora ben, entre o que pasa en Izquierda Unida e en Podemos, creo absolutamente todo. Señoría, ¡dicir que os problemas da sanidade pública son as incidencias nun edificio...! Claro que hai incidencias, e claro que hai deficiencias, e claro que as temos que arreglar. E por iso o conselleiro o primeiro que fixo na primeira semana foi ir ao hospital e falar cos profesionais, e seguiremos falando con eles. Iso si, eses profesionais creo que teñen dereito a saber. Miren as críticas: ausencia de espazos cubertos, deficiencias en vías de evacuación, taquillas oxidadas, camiñas que non caben nos ascensores, falta de espazo en oncoloxía. Señoría, non é o Hospital Álvaro Cunqueiro de Vigo, é o Hospital Central de Asturias.
Vaia rematando, por favor.
Hai un ano, goberno progresista en Asturias. Estaba Izquierda Unida. Aínda que agora, señoría, Izquierda Unida non se sabe onde está. Moitas grazas, señoría.
Réplica da señora Díaz Pérez.
Señor Feijóo, vostede, ademais de ser o presidente máis caro da historia da democracia deste país –10.000 millóns de euros de débeda–, é o peor xestor que tivo este país. Insisto. Proxecto estrela, Hospital Álvaro Cunqueiro, hoxe convertido nun caos. Vostede non é conselleiro de Obras Públicas como cando gobernaba co señor Fraga, señor Feijóo. Vostede é o presidente da Xunta de Galicia, e se frivoliza co que está pasando no hospital de Vigo é que vostede merece dimitir inmediatamente. Escoite as celadoras que están aquí con nós, señor Feijóo, queren hoxe unha resposta. Escoite os profesionais da sanidade pública de Vigo. Escoite a xente que foi quen de cesar a conselleira de Sanidade, señor Feijóo; 200.000 persoas nas rúas de Vigo polo mal que o están a facer vostedes. Supoño eu que para vostede esta imaxe, tamén ben fermosa, de facer resonancias nun camión é moi moderna, señor Feijóo. É supermoderno, é propio dun país desenvolvido, deste do que falaba vostede, de Alemaña; do que falaba antes, de Alemaña, señor Feijóo. Pero mire, señor Feijóo, vostede non é conselleiro de Obras Públicas. Vostede ten que garantir dereitos na nosa sanidade pública que non garante. O Partido Popular destrozou a sanidade pública neste país, que xa non é universal, señor Feijóo; xa non é universal. E están convertendo –vostede tamén– nun auténtico negocio a sanidade. Vostede incrementa o orzamento este ano para pagar o dichoso canon, de preto de 70 millóns de euros, a esa empresa que fai beneficios no noso país, señor Feijóo; non é para mellorar a rede pública sanitaria, señor Feijóo. E mire, señor Feijóo, supoño eu que vostede vai á Rosaleda cando está enfermo, ou cando atenden ao seu pai no hospital de Vigo ten unhas condicións privilexiadas nunha sala específica para vostede, [[Murmurios.]] porque se non non se explica...
Silencio, por favor.
...o que vostede está facendo coa sanidade pública deste país. [[Murmurios.]] [[Protestas.]] Ou se non, señor Feijóo...,
Silencio, por favor.
...supoño que vostede vai a Fátima, señor Feijóo.
Remate, señora Díaz.
Supoño que vai a Fátima a que o atendan, señor Feijóo...,
Silencio, por favor.
...se non, non farían o que están facendo coa sanidade pública.
Silencio, por favor. Remate, señora Díaz.
E se pode... –xa remato, señora presidenta- explíquenos se vai recuperar o hospital de Vigo ou se vai facer... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non estou mentindo, é un dato certo e público...
Señora Díaz.
É certo e público.
Señora Díaz.
É certo e público, ben coñecido.
Silencio, por favor.
Se quere, que dea contas. Se quere, que dea contas.
Señora Díaz, rematou o seu tempo.
Se quere, que dea contas o presidente da Xunta de Galicia. Señor Feijóo...,
Señora Díaz, rematou o seu tempo.
...¿vai rescatar o hospital público de Vigo privatizado ou vai seguir facendo negocio, señor Feijóo? ¿Vai seguir...
Señora Díaz, rematou o seu tempo. [[A señora Díaz Pérez pronuncia palabras que non se perciben.]] Señora Díaz, rematou o seu tempo. [[Aplausos.]] Ten a palabra o presidente da Xunta.
Moitas grazas, señora presidenta. Señoría, canto máis fala, máis se retrata. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] Non creo que necesite vostede enganar as celadoras ou os celadores do hospital. Fíome moitísimo máis do conselleiro de Sanidade, e as celadoras e celadores deben de fiarse moito máis do conselleiro de Sanidade que de vostede, que intenta manipular a todo o persoal dese hospital. [[Aplausos.]] ¡Alá vostede, señoría! ¡Alá vostede e a súa responsabilidade! Mire, señoría, cando vostede me fala de concertos coa sanidade privada, o Bipartito incrementounos un 45 %, e nós baixámolos un 5,3 %. [[Murmurios.]] [[Risos.]] [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Señoría, se a única solución que teñen vostedes é montar un pentapartito, [[Murmurios.]] escoite o que fai o Bipartito, polo menos...,
Silencio, por favor.
...que así igual aprende. Mire, señoría, nos datos da sanidade privada por comunidades autónomas, Galicia está por debaixo da media en gasto privado de concertos do Servizo Público de Saúde. [[A señora Díaz Pérez pronuncia palabras que non se perciben.]] Pero se lle dá igual o que lle diga.
¡Señora Díaz!
Fala vostede desas asociacións [[A señora Díaz Pérez pronuncia palabras que non se perciben.]] de defensa da sanidade pública. Pois o que din é que antes eramos a 13ª comunidade autónoma en calidade asistencial e agora somos a 7ª; é dicir, avanzamos do posto 13 ao posto 7. Dime que para o ano que vén imos seguir privatizando. Vostede di que privatizar é contratar obras nun hospital. Pois si, imos facer o plan director do hospital de Ferrol, imos finalizar o bloque cirúrxico [[A señora Díaz Pérez pronuncia palabras que non se perciben.]] do hospital da Coruña...,
Señora Díaz, vouna chamar á orde, ¡eh!
...imos finalizar a hospitalización do hospital de Ourense, imos finalizar a ampliación do hospital do Salnés, imos empezar a obra de ampliación do hospital da Mariña en Lugo. [[Aplausos.]] Señoría, todo isto é o que imos facer. Todo isto, señoría, é o que estamos facendo. Mire, vostede tráeme recortes de prensa, e eu traio aquí o que di o Comité de Saúde do Hospital Central de Asturias. Por certo, coñezo ese hospital e é un excelente hospital. Houbo 700 incidencias os primeiros meses. Levamos un mes finalizado o traslado, ¡un mes! [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Un mes finalizado o traslado, señoría, e resulta que se adican antes de [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] iniciar o hospital, durante a execución do hospital, e agora que estamos fusionando dous hospitais e ampliando e poñendo en funcionando un hospital público novo, a desprestixiar o hospital, desprestixiar os profesionais e desprestixiar a sanidade pública galega.
Señora Acuña, unha chamada á orde.
¡Alá vostedes e a súa responsabilidade! Mire, pregúntame vostede polo cambio da conselleira. Eu renovo o Goberno, [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] un membro do Goberno, cando o considero oportuno. Do que non me cabe ningunha dúbida é de que vostede nunca sería conselleira de Sanidade de ningún goberno. ¡Imposible, señoría! [[Murmurios.]] Nin sequera os seus confiarían en vostede para levar a sanidade pública. Dígoo porque ten vostede o 100 % de demagoxia e o 0 % de xestión, e para dedicarse á sanidade hai que ter menos demagoxia e saber un pouco máis da sanidade pública do país.
Remate, por favor.
Iso é o que hai que facer, señoría. Xa sabemos, iso si, que vostedes son perfectos. Xa sabemos que vostedes non teñen nin mácula de falta nin de problemas. Escoitei o seu líder –non sei se o segue sendo, o señor Garzón–, que di que os de Podemos son realmente unha secta. Señora Díaz, ¿vostede é de Podemos ou de Izquierda Unida?
Remate, presidente, por favor.
Señora Díaz, vostede nin defende sequera aos seus, ¿como vai defender a sanidade pública? Moitas grazas, señoría.
Continuamos co desenvolvemento da orde do día coas proposicións non de lei. Proposición non de lei do G.P. Popular de Galicia, por iniciativa de D. Alejandro Gómez Alonso e dous deputados/as máis, sobre a reanudación por parte da Xunta de Galicia das negociacións co Concello de Vigo para incluír o transporte urbano Vitrasa nos servizos do Plan de transporte metropolitano
A esta proposición non de lei formulouse unha emenda do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego.
Ten a palabra, para formular a proposición, don Javier Dorado, do Grupo Popular de Galicia.
Moitas grazas, presidenta. Moi bos días, señorías. A iniciativa que traemos hoxe a debate ten como principal obxectivo a inclusión do Concello de Vigo e de todos os vigueses no Plan de transporte metropolitano posto en marcha pola Xunta de Galicia o pasado mes de abril do presente ano. Este plan de transporte metropolitano que xa poden desfrutar todos os cidadáns da área metropolitana de Vigo, do mesmo xeito que o poden desfrutar os cidadáns doutras cinco áreas metropolitanas de Galicia, ten un desconto medio dun 50 % nas viaxes metropolitanas e un sistema de billete único que beneficia a milleiros de viaxeiros cada día. Ademais, aqueles que teñan uns 40 ou máis viaxes ao mes contan cunha modificación adicional dun 15 %, ademais doutras bonificacións que contan os membros de familias numerosas, de categoría normal ou de categoría especial, ademais doutros colectivos de especial dificultade. En total, este plan de transporte metropolitano trata de beneficiar os cidadáns da Área metropolitana de Vigo, o que significa un total de 14 concellos. Só 12 deles, 12 dos 14, todos agás Gondomar e Vigo, teñen firmado o convenio e, polo tanto, teñen firmada a colaboración no plan. Neste plan de transporte metropolitano todos os tipos de transporte, todos os medios de transporte, están incluídos, agás un. Ese medio de transporte é o transporte urbano de Vigo, que é o que hoxe precisamente centra a nosa iniciativa. Dende abril do 2015, son xa máis de 26.000 tarxetas as que se puxeron en marcha, e máis de 1.100.000 viaxes de desprazamentos os que foron beneficiados por este plan de transporte. Aínda así, aínda que o Concello de Vigo non se sumou a este plan, os vigueses si poden facer uso da tarxeta metropolitana de Galicia en calquera das cinco áreas de transporte metropolitano que existen, en calquera. Isto significa menor prezo, menor contaminación, máis promoción do transporte colectivo en contra do transporte particular, menor tráfico e máis facilidades para todos os cidadáns. No ano 2010. cando a Xunta de Galicia puxo en marcha o seu primeiro plan de transporte metropolitano, foron 39 concellos os que se beneficiaron e os que estaban incursos nalgunha das áreas de transporte metropolitano de Galicia. Entre eles, capitais de área como é o caso de Coruña, Lugo, Ferrol e Santiago. Falamos do ano 2010. Todas elas, as catro cidades das que estaba falando, as catro, tiñan alcaldes socialistas, as catro; na Coruña, como é ben sabido, o señor Losada; en Lugo, o señor Orozco; en Ferrol, o señor Irisarri; e en Santiago o noso compañeiro, o señor Bugallo. Catro alcaldes do Partido Socialista. Pois ben, en catro anos os 39 concellos beneficiados pasaron a ser 65, 65 concellos. ¿Pero que pasou? Que neste caso houbo un concello, capital da Área metropolitana de Vigo, que é o Concello de Vigo, que se opuxo a colaborar, que se opuxo a firmar o convenio e que, polo tanto, está a prexudicar os beneficios que ten o transporte metropolitano en Vigo e en toda a súa área metropolitana. Non podemos esquecer algo que é fundamental, e é que a Xunta de Galicia financia o 100 % do transbordo. Iso significa que o custo para a cidade de Vigo, para todos os vigueses, é que fundamentalmente os usuarios poidan pagar coa tarxeta ao prezo que o Concello marca a tarxeta do Vitrasa, que é, neste caso, 0,85. Polo tanto, a Xunta de Galicia é quen se fai cargo do 100 % –do 100 %, repítoo, porque isto é moi importante– do prezo que o usuario deixa de aboar cando se beneficia coa tarxeta metropolitana de Galicia. Non é o Concello de Vigo. O Concello de Vigo, evidentemente, ten un pagamento anual proporcional ao número de usuarios que se benefician da tarxeta, pero non lle vai supor ningún custo adicional ao Concello este feito. Por poñer dous exemplos, un vigués que vai ao Porriño pagaría 0,85 euros polo Vitrasa, se ten que coller o transporte urbano, e non pagaría absolutamente nada polo bus metropolitano. E a un veciño de Cangas que colle o barco custaríalle 1,30, e, cando chega a Vigo, se ten que coller o transporte urbano, non tería que pagar absolutamente nada. Este é un plan que realmente beneficia a milleiros de persoas, e aínda estamos agardando unha explicación por parte do Concello de Vigo de por que se opón drasticamente e constantemente a firmar este plan que nos beneficiaría absolutamente a todos. Pois ben, o compromiso do Concello de Vigo é inexistente, pero o compromiso da Xunta de Galicia está enriba da mesa: son 16 millóns de euros os que orza a Xunta de Galicia na Dirección de Transportes; 16. Dos 16 millóns de euros, o 57 %, é dicir, 10 millóns de euros, van estar destinados aos plans de transporte metropolitano das cinco áreas metropolitanas de Galicia, onde xa está en práctica este plan. Ademais dos cartos, ademais do investimento, existe algo moi interesante, especialmente interesante, para os habitantes da área Metropolitana de Vigo, que é un estudo para a mellora da accesibilidade das liñas interurbanas á cidade de Vigo. ¿Que significa isto? Pois moi sinxelo, o que significa é que ata hoxe a meirande parte dos autobuses interurbanos que chegaban á cidade de Vigo facíano chegando á estación de autobuses, que, como os que coñecen a cidade de Vigo saberán perfectamente, está afastada do centro, neste caso na avenida de Madrid, e o que se pretende coa realización dese estudo é que os autobuses interurbanos teñan paradas e teñan unha mellor accesibilidade ao centro urbano de Vigo, que é, de acordo coa demanda existente, onde máis viaxeiros queren coller ese autobús. Polo tanto, e visto o cal, existe unha absoluta colaboración e unha absoluta disposición por parte da Xunta de Galicia para renovar e retomar as negociacións co Concello de Vigo para que este concello se sume a un plan de transporte metropolitano, ao que se sumaron –repito– todas e cada unha das cidades nas que está en marcha este plan, todas agás unha, que é, neste caso, Vigo. Pero, desgraciadamente, este non é un caso único; non é o único caso no que o Concello de Vigo foi absolutamente desleal coa colaboración institucional que se debe exixir a todas e cada unha das institucións públicas de Galicia, porque xa o vimos coa Área Metropolitana de Vigo. Esta mesma Cámara –o Parlamento de Galicia– neste pleno aprobou unha lei metropolitana de Vigo; a primeira lei metropolitana que se aprobou en Galicia, e o alcalde de Vigo boicoteouna sistematicamente, ¡sistematicamente! ¿Por que boicoteou o alcalde de Vigo a Lei da Área Metropolitana de Vigo no ano 2012? Porque, sinxelamente, non podía controlala e non podía tela á súa disposición, senón que, en vez de estar á súa disposición e á disposición dos seus intereses, estaba á disposición dos cidadáns de Vigo e da súa área. Entón, ¿que cambiou agora para que o señor alcalde de Vigo teña tanta présa en poñer en marcha a Área Metropolitana de Vigo? ¿Que foi o que cambiou? ¿Cambiou que agora de repente os vigueses necesitan iso? ¿Cambiou que a Área Metropolitana de Vigo vai poñer setos con formas de dinosaurios polos pobos? ¿Que é o que cambiou? Pois o que cambiou foi sinxelamente que agora cre poder controlar a Área Metropolitana de Vigo, porque non lle interesan ao señor Caballero os beneficios que poida ter a área metropolitana para os seus cidadáns. Non lle interesan; o que lle interesa é apoltronar o seu poder político, tratar de controlar todas e cada unha das institucións públicas nas que Vigo estea incurso. Pois ben, a pesar diso, a pesar de tardar tres anos e medio en impulsar esa área, ou polo menos de tratar de colaborar con esa área, o Partido Popular de Galicia, o grupo parlamentario que hoxe represento neta Cámara, imos manter toda a colaboración –repito, toda a colaboración– para que a Área Metropolitana de Vigo se poña á disposición, non para o beneficio persoal do alcalde de Vigo, dende logo que non, senón para o beneficio dos 500.000 cidadáns dos 14 concellos da Área metropolitana da que estamos a falar. Por iso, nós cremos que este plan de transporte metropolitano debe contar coa integración de todos, absolutamente de todos, dos 14 concellos que están incluídos, agás, como dicía antes, dos 2 que non firmaron o convenio, que son Gondomar e Vigo. Pero sabemos que Vigo, concretamente a cidade de Vigo, polas súas circunstancias, porque ten o hospital, porque ten a universidade, porque ten o aeroporto, porque ten o porto, pola súa magnitude como cidade, é un dos polos máis importantes de transporte da área, e, polo tanto, sabemos da capitalidade da circunstancia da que estamos a falar. Polo tanto, hai que cambiar o chip do alcalde de Vigo, e creo que é importante que este Parlamento, que este Pleno, hoxe aquí representado, teña a ben ter en consideración esta iniciativa, porque só pretende dúas cousas fundamentais: primeiro, incluír o transporte urbano de Vigo no Plan de transporte metropolitano; e, segundo, acabar co localismo exacerbado dun señor que puxo sempre os seus intereses por riba dos intereses dos cidadáns, porque se queremos construír unha realidade metropolitana debemos destruír un localismo exacerbado e que xoga en contra dos cidadáns e dos concellos do seu arredor. Por iso me gustaría con esta iniciativa pedirlle ao Concello de Vigo que faga exactamente o mesmo que fixeron os outros concellos da súa magnitude, que non é outra cousa que facer un transporte máis económico, máis bonificado e con maior disposición para todos os cidadáns da súa área. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Dorado. Polo Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego ten a palabra a señora Adán.
Grazas, presidente. Bo día, señoras deputadas, señores deputados. É obriga dos deputados e deputadas desta Cámara non sei se cambiar o chip de ninguén; dende logo, defender os intereses dos cidadáns e das cidadás. Está claro que nós temos na Área Metropolitana de Vigo un serio problema de transporte público. Durante esta lexislatura, en diferentes comisións, trouxemos temas como o seguinte, señor Dorado: problemas que existen coa restrición de liñas entre Baiona, Gondomar, Nigrán e Vigo; problemas que existen –e ademais fomos visitalos cos propios veciños e veciñas–, dificultades, ao reducir as liñas de transporte e as frecuencias entre Salvaterra, As Neves, Ponteareas, onde os propios veciños, e fundamentalmente veciñas, que non teñen coche, nos explicaban as dificultades de poder acceder a Vigo porque as restricións das liñas e dos horarios eran múltiples. ¿Por que agora este debate? Porque, claro –está moi relacionado coas preguntas ao presidente que hoxe formulamos dende o noso grupo–, existe un novo hospital, e, dentro do desastre sanitario, do cal xa non vou falar, tampouco houbo planificación de que ao novo hospital había que chegar, de que ía significar o desprazamento de moitas persoas, tanto da propia cidade como de toda a área sanitaria. Soamente hai que achegarse ata o hospital para saber o caos, pero absoluto caos circulatorio, que existe neste momento, con perigo, porque, claro, como se aparca en calquera sitio, as persoas están cruzando neste momento a carretera, e vaino haber pola falta de planificación. Efectivamente, temos necesidade dun transporte público, organizado en toda a área metropolitana, pero o certo é que se imos alí... Porque a lei que vostede vén defender aquí deixa moi claro no seu artigo 21 a responsabilidade que ten a Xunta de Galicia na posta en marcha do transporte público de viaxeiros na área metropolitana. Eu leo, e explíqueme vostede, se non, de quen é a responsabilidade. Entón, proponnos aquí que o Parlamento de Galicia inste a Xunta de Galicia a retomar as negociacións. ¿É que acaso o Goberno non pode retomar as negociacións cando queira en algo que é competencia propia da Xunta de Galicia por lei, onde di clarisimamente, no artigo 21, punto 2: "A Xunta de Galicia exercerá en exclusividade as competencias xerais previstas na lexislación sectorial sobre os servizos de transporte presentes na Área Metropolitana de Vigo que teñan tráficos con puntos situados fóra do seu ámbito territorial"? Vostede explíqueme cal é o problema. Pero se a cuestión é que dúas administracións teñen dificultades para falar, pois que falen, que é a súa obriga, que sente o Goberno galego –nós presentamos unha emenda– e que, efectivamente, se poña claro, sobre a mesa, cando vai estar esa estación intermodal, porque levamos escoitado dela ¡bueno!, tempo. Porque vostede fala aquí de modificar as paradas dos autobuses. Diso xa falou a propia directora xeral de Mobilidade cando lle preguntamos como pensaba que ía chegar a cidadanía ao hospital de Vigo, se teletransportándose, e díxonos que había un plan e que o coñeceriamos. Aínda non o coñecemos, non están horarios nin liñas enriba da mesa. Pero é que esa estación intermodal é absolutamente necesaria neste momento. Segundo, nós propoñemos que a reformulación das cantidades achegadas por cada concello sexa en función da igual aportación dos mesmos por cada persoa usuaria. Terceiro, a Xunta comprométese a poñer en marcha, nun prazo non superior a 3 meses, dotacións de liñas, que é o que lle interesa á xente, señor Dorado. O que de verdade lle preocupa á xente é como chegar ao hospital, porque non sei se sabe as frecuencias, as dificultades que hai e os itinerarios suficientes que pasen polo novo hospital de Vigo; non que deixen no centro de Vigo, porque dende o centro de Vigo ao hospital de Vigo –e vostede coñéceo perfectamente– hai un tempo camiñando, 10 euros en taxi, e dificultades importantes tamén para o Vitrasa. É dicir, non é fácil, se vés de fóra, chegar, e se vives na cidade. E, por último, que no prazo non superior a 3 meses o Goberno galego poña en marcha bonificacións especiais para todo o transporte metropolitano, non soamente as que vostede hoxe nos contou aquí, senón verdadeiras bonificacións, porque o transporte público debería de ser esencial na planificación dun país. As persoas que teñen dificultades económicas, que están desempregadas, que non teñen capacidade económica, deberían de ter unha bonificación. Nós así o defendemos. Entendemos que esta é unha iniciativa máis que esquece que o que ten que facer o Goberno galego é desenvolver a Área Metropolitana de Vigo. Propoñernos aquí un plan público de transporte. Cando teñamos enriba da mesa un plan público de transporte para a Área Metropolitana de Vigo falamos, e sobre todo xa non para a área metropolitana, para a área sanitaria de Vigo. Vostedes abren un hospital, un desastre sanitario, pero é que, en infraestruturas, ¿quen o pensou? ¿Como pensaban que se ía chegar ao hospital de Vigo? Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Adán. Polo Grupo Parlamentario Mixto, señora Martínez.
Grazas, presidente. Bo día a todas e a todos. O Plan de transporte metropolitano de Vigo debe obrigar a coordinar o transporte urbano e o interurbano, ademais de ter un plan director de aparcamentos disuasorios con transferencias ao autobús. Alfredo Irisarri, da Comisión de Transportes do Colexio Oficial de Enxeñeiros de Camiños, cifrou en 140.000 os coches que están dando voltas diariamente pola cidade de Vigo. O presidente de Fegatravi, a Federación Galega de Transportes de Viaxeiros, cuantificou nun 1 % do produto interior bruto a perda de horas de traballo e custos inducidos aos vehículos debido ao tráfico. Do 100 % de horas de traballo perdidas, o 70 % ten como consecuencia os problemas de conxestión de tráfico na cidade. Ademais, calcula que transferir o transporte público á mobilidade privada suporía 20.000 postos de traballo en transporte público. É dicir, é unha política non só de transporte, senón que é unha política que levaría á creación de postos de traballo, que se calculan en 20.000 postos. O Plan metropolitano deberá resolver as duplicidades e os problemas de conexión existentes entre o transporte urbano e o transporte interurbano, así como potenciar o transporte de ría e mellorar os enlaces co aeroporto, coas dúas estacións de tren, e coordinar o transporte entre as dúas estacións de tren, porque agora é imposible ir dunha estación a outra en transporte público, a non ser que sexa en taxi, e ademais tamén, como dicía agora a voceira do BNG, está a conexión co novo Hospital Álvaro Cunqueiro, algo que é unha indecencia, os atascos que hai todos os días para chegar ao Álvaro Cunqueiro. É autenticamente indecente os problemas de aparcamento e como está toda a situación que rodea o hospital. A decisión do alcalde de Vigo de restrinxir o acceso dos abonos de Vitrasa á cidadanía que non estea empadroada en Vigo non serve máis que para castigar novamente as persoas máis desprotexidas e máis vulnerables, as persoas que non teñen un modo de transporte propio, un vehículo particular, ou que non poden asumir os custos que hoxe ten o transporte público se non hai unha bonificación. Polo tanto, a iniciativa que hoxe nos presenta o Partido Popular eu creo que non pretende solucionar o problema do transporte metropolitano de Vigo, e só pretende utilizar o Parlamento para fomentar o debate bipartidista entre o Partido Popular e o Partido Socialista nun ano electoral. E eu non estou disposta a formar parte dese circo. Se o Partido Popular quere solucionar o transporte metropolitano de Vigo, o Goberno da Xunta que sustenta debe poñer os medios necesarios para que a implantación do transporte metropolitano non supoña un esforzo inasumible para ningún dos concellos da Área metropolitana nin supoña discriminación ningunha para os cidadáns e as cidadás en función do concello de residencia. O Concello de Vigo debe fomentar o uso do transporte público urbano para persoas residentes fóra do propio concello pero que se desprazan a Vigo por razóns de traballo, estudos, saúde, administrativas, comerciais, etc.; non só en interese do benestar social da súa área de influencia senón porque é precisamente a afluencia de persoas dos concellos da área metropolitana á cidade de Vigo o que garante o desenvolvemento económico e social da propia cidade. Polo tanto, deixen uns e outros de utilizar os dereitos e o benestar da cidadanía como dardos contra o seu adversario político do sistema bipartidista. Póñanse a facer política e resolvan os problemas da cidadanía, que xa está farta de tanta ineficiencia, ineficacia e propaganda partidaria dos gobernos. É unha vergoña presentar esta proposición non de lei dende o Partido Popular, porque realmente o que denuncia é a inacción da Xunta de Galiza en relación cos dereitos e cos intereses da maioría social. Polo tanto, eu abstereime nesta proposición non de lei que presenta o Partido Popular en manifestación do rexeitamento ao papel que en relación co transporte metropolitano de Vigo teñen desenvolvido ata este momento tanto a Xunta de Galiza como o propio Concello de Vigo. Lamento a situación e espero que se deixen de propaganda e a Xunta cumpra coa súa obrigación e organice a Área metropolitana de Vigo e o transporte de viaxeiros da área de Vigo. Nada máis.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Señor Sánchez.
Bos días. Señor Dorado, nós tampouco queremos formar parte dunha disputa que reúne, eu creo, un dos peores vicios que houbo neste país nos anos de democracia, que desaproveitaron para facer políticas verdadeiramente de país. E pouco está cambiando nas súas filas tamén para que este país pase das disputas localistas a ter unhas políticas globais que melloren a vida das persoas. Nós e eu persoalmente teño claro que, se vivise en Vigo, non votaría polo señor Abel Caballero, non me gustan as súas políticas nin a súa forma de facer política. Pero o que si que está claro é que a vostedes os obsesiona a figura de Abel Caballero politicamente. Ese non é o meu problema. Digo que teñen que cambiar moito vostedes tamén porque hai pouco tempo se reuniron os gobernos locais de Santiago de Compostela e da Coruña para coordinar as políticas aeroportuarias, con valentía, porque non é moi habitual que se fagan xestos así. O Partido Popular da Coruña non tardou nin un día en reaccionar e en falar de que A Coruña facía un xesto de submisión cara a Santiago. Así é imposible que cambien as políticas neste país, cando uns gobernos fan o que nunca fixeron outros gobernos –de PSOE e de Partido Popular–; quere dicir, pensar no país e pensar menos en localismo, pensar que a xente que vivimos ou na Coruña ou en Vigo o que queremos é poder viaxar directamente a máis destinos, queremos ter bos prezos, bos destinos, boas condicións, e non nos importa onde fisicamente estean ubicadas estas estruturas. Nós tamén demandamos que vostedes teñen moito que cambiar, e que vostedes non poden evadir, eludir as súas responsabilidades no fracaso do artellamento do país. Vostede queixouse ao mesmo tempo, na mesma intervención, de que, primeiro, o señor Caballero retrasaba a implantación da Área metropolitana e agora quéixase de que ten moita présa por implantar a Área metropolitana. Porque di que agora ten unha correlación de forzas na Área metropolitana que lle permite controlar. Cre o ladrón que todos son da súa condición. Evidentemente, iso é así porque vostedes tamén xogan con esas mesmas cuestións cando fan política de artellamento do país. Están xogando mesmamente agora coa repartición dos grupos de desenvolvemento rural e facendo contas de quen vai controlar cada grupo. Vostedes estano facendo agora. Cambien se queren realmente resolver os problemas do país. Polo tanto, vostedes fracasaron neste país no artellamento das áreas metropolitanas, no artellamento da comarcalización do país. E iso é fundamental para que isto xa estivera resolto –o do transporte metropolitano– hai anos. Vostedes tamén teñen que aprender a negociar e non a impoñer. Porque hai concellos que non son Vigo que tamén se queixan das condicións do convenio, tamén hai concellos, o que pasa é que o aceptan porque non lles queda outra e porque non queren prexudicar os veciños e veciñas. Pero é unha imposición, vostedes non moven nin unha coma do que queren conseguir. Polo tanto, para negociar tamén hai que saber ceder; se non, é unha imposición. E nós sabemos –non de Vigo senón doutros concellos– que habería moitas cousas que quererían cambiar e vostedes non o aceptan. Impoñen os tempos –querían que fora antes das eleccións–, impoñen as condicións, impoñen as liñas, impoñen que non sexa público, etc. E, polo tanto, o noso voto vai ser a abstención respecto da súa iniciativa, a non ser que acepten a emenda do Bloque Nacionalista Galego, que entón a apoiariamos. E o que facemos aquí é unha exhortación a que de verdade vostedes cambien ese chip e empecen a ser coherentes co que din en Vigo, co que din na Coruña e co que din en Santiago. Non podemos penalizar a aqueles gobernos que se deixan de localismos e están por facer políticas de país dende o Partido Popular das diferentes cidades e agora vir aquí a querer dar leccións de que vostedes son os que buscan o interese xeral. Non, vostedes aínda non cambiaron, e empecen por cambiar a súa casa. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Sánchez. Grupo Parlamentario Socialista. Señor Gallego.
Grazas, presidente. Bos días a todos e a todas. Señores do Partido Popular, señor Dorado, seguen sen entender nada, de verdade. ¿Non lles bastou o resultado do 22 de maio para dicir o que queren os vigueses e as viguesas? Seguen sen entender. E, mire, ou cambian o chip vostedes ou en Vigo desaparecen. [[Aplausos.]] Están en contra dos vigueses e das viguesas, e seguen igual. [[Aplausos.]] E vou dicir máis, pretenden –non desde agora– e queren gobernar Vigo desde a Xunta. E os vigueses e as viguesas dixéronlles que non, 17-7. Os vigueses dixéronlles que non, desde a Xunta, non; os vigueses queren que o seu goberno sexa elixido en Vigo, como foi nas eleccións municipais sacando 17 concelleiros. E vostedes non aprenden, non queren aprender, e van desaparecer. Mire vostede, o transporte metropolitano é competencia cen por cento da Xunta de Galicia. Non teñen por que os concellos –nin o de Vigo nin os pequenos– pór un euro. A competencia é exclusiva da Xunta de Galicia e, como tal, ten que ordenar o transporte. E se quere o transporte, pois ten que... Porque é verdade –e dicíao antes o representante da AGE– que hai alcaldes e alcaldesas de hoxe, dos que foron elixidos o día 22, que non están de acordo con que se cobre. É máis –e voulle dicir algo que xa llo dixen aquí, cando estaba o señor Gómez, noutra intervención que houbo sobre isto–, o interventor e os técnicos todos do Concello de Vigo informaron desfavorablemente do convenio que querían facer con Vigo. Todos os informes son desfavorables, ¿e sabe como se chama iso? Todos os informes son en contra, todos, do interventor e dos técnicos. É máis, vostedes, agora que teñen asfixiados os concellos –e sobre todo os pequenos–, queren que sigan pagando polo transporte, que é unha competencia da Xunta de Galicia. E vostede pon sempre o exemplo da Coruña, de que hai un convenio que está... Mire, a situación de Vigo é distinta. Por iso digo que non se enteran e non se queren enterar. Vigo ten aprobada unha área metropolitana e, como tal, dentro da área metropolitana, cando se poña a funcionar a Área metropolitana, nese momento si que é competencia do que é a Área metropolitana. E no artigo 21 di –é o máis importante, é o que din todos os alcaldes en todas as reunións todos os días– que o que lle interesa á Área metropolitana, á parte do que é a auga, é o transporte metropolitano. Esa será competencia cando se constitúa a Área metropolitana. Pero, mire, onde chega xa, onde sobrepasa todo, é no cinismo que ten o Partido Popular sobre a área metropolitana de Vigo. Primeiro, quixeron facer unha área metropolitana onde o representante de Pazos de Borbén –con todos os meus respectos a Pazos de Borbén, ou Fornelos, que é o meu compañeiro, que é o concello máis pequeno– tivera o mesmo voto que o representante do Concello de Vigo. Mire, nós presentamos alegacións, e quero desmentir aquí unha entrevista e unha declaración que facía a señora Muñoz. É mentira que non as presentaramos. Nós presentamos alegacións á Lei da Área metropolitana dicindo... Agora chegaron a acordo o alcalde e o señor Núñez Feijóo. Pero, mire –dicíao antes–, o cinismo é impresentable, o do Partido Popular. Miren vostedes: "La ley del área metropolitana que está promoviendo Caballero hay que cortarla de raíz y no permanecer callados".
Vaia rematando, por favor.
¿Sabe quen di iso? Un señor que se senta aí ao seu lado, o señor Moreira, don Jacobo. Iso díxoo hai uns días, o día 24. ¡Son vostedes uns cínicos políticos! ¡Son uns verdadeiros cínicos políticos! [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Si, si, non digo persoais, pero politicamente si, utilizan o cinismo neste tema. E como sigan así, xa lles digo... [[Murmurios.]] Si, si que é así, e seguen igual. E, miren se isto non é cinismo que a señora Muñoz, unha señora que estaba aí sentada, aí, aí, aí, nese sillón azul, membro do Goberno, di agora que "Muñoz defiende más peso para Vigo en el Área metropolitana". Pero ¿é que nos queren tomar o pelo?, ¿queren facernos tontos? ¡É incrible! Non ten explicación, non ten explicación a súa actitude en Vigo, teñen un comportamento teledirixido, coma os Teleñecos, desde a Xunta de Galicia. E iso... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Si, teledirixido, coma os Teleñecos.
Remate, señor Gallego, por favor.
Entón, como sigan así, eu estou plenamente convencido de que van desaparecer. Por suposto, imos votar en contra e queremos que canto antes se poña en funcionamento...
Moitas grazas, señor Gallego.
...a Área Metropolitana de Vigo. Máis nada e moitas grazas.
Grupo autor da proposición non de lei. Ten a palabra o señor Dorado.
Moitas grazas, presidenta. Vou reler a proposta que fai este grupo, que é instar a Xunta de Galicia a retomar as negociacións co Concello de Vigo para incluír o transporte urbano de Vitrasa dentro dos servizos do Plan de transporte metropolitano. Iso vaino votar hoxe o Partido Socialista en contra. ¡Curioso, señor Gallego! [[Murmurios.]] É curioso que vostede non queira incluír o Concello de Vigo no Plan de transporte metropolitano, é curioso. En todo caso, direille que hai doce interventores de doce concellos que dixeron que eran favorables a este convenio. ¡Que curioso que unicamente un diga o contrario!, que, por certo, non o dixo e é a primeira das súas mentiras. [[Murmurios.]] En todo caso...,
Señor Gallego.
...como dicía a señora Adán –que centrou gran parte da súa intervención na cuestión do hospital de Vigo–, si me gustaría dicir que hoxe vinte concellos da área sanitaria de Vigo teñen transporte directo ao Hospital Álvaro Cunqueiro, vinte. [[Murmurios.]] É a mellor cobertura de transporte público que existe en calquera dos hospitais de Galicia, polo tanto, todo é mellorable, dende logo que é mellorable, en cuestión de frecuencias e noutras cuestións. Pero vinte concellos con transporte directo, non pasando polo centro senón directo. Outra cuestión respecto da súa emenda –que, por certo, agradezo o seu traballo– que é a estación intermodal. Pois ben, a Xunta de Galicia presentou uns orzamentos nos cales a estación intermodal vai ter unha partida destacada nas súas contas para precisamente impulsar a instalación desa estación, que levamos tempo pedindo. E, de acordo co Plan xeral urbanístico de Vigo do ano 2008, o Concello ten que facer uns accesos para poder facela, e, dende logo, aínda non se fixo absolutamente nada ao respecto. Señor Sánchez, para non gustarlle o señor Caballero fai vostede unha defensa máis férrea de Caballero que o propio portavoz socialista. A min gustaríame explicarlle que o que nós pedimos aquí é precisamente negociar, é negociar, non é impoñer, é negociar, que a Xunta negocie co Concello. ¿Non sei que ten de malo? ¿Non sei que ten de malo que se lle exixa ao Concello de Vigo o mesmo que se lle exixe aos outros concellos, á Coruña, á Lugo, á Santiago...? ¿Que ten de malo pedirlle que firme ese convenio cos mesmos criterios? Eu realmente non lle vexo nada malo. Señora Martínez, vostede falaba acerca do problema que existen en moitas ocasións entre as estacións de tren, por exemplo, e a conexión co aeroporto, etc. Para iso, dúas cuestións que me gustaría salientar. Primeiro, os orzamentos da Xunta de Galicia para o 2016 inclúen, como dixen na primeira intervención, un estudo da accesibilidade das liñas interurbanas no casco de Vigo e tamén no arredor, ou sexa, no que vén sendo o aeroporto, o porto, etc. E, segundo, hai cuestións que son de transporte urbano, e os déficits que existen, porque existen, no transporte urbano, non só co hospital público Álvaro Cunqueiro senón tamén co aeroporto e outras infraestruturas da cidade, iso é competencia municipal e, polo tanto, nós, como Xunta de Galicia, non o podemos pedir. Agora ben, en resumo, nós queremos pedirlle ao Concello de Vigo exactamente o mesmo que se lle pide a calquera concello de Galicia, que é colaboración. Porque, como dicía a señora Adán, de acordo co artigo 21 da Área metropolitana de Vigo e de acordo coas competencias que ten a Xunta transferidas de transporte, a Xunta impulsa un convenio, un plan de transporte metropolitano. Pero sen a colaboración e a axuda dos concellos é imposible poñelo en marcha. E o que pedimos é exactamente iso...,
Remate, por favor.
...colaboración e axuda, cooperación, negociación. E non entendo como a oposición se pode abster –e no caso do Partido Socialista, opoñerse–, porque é algo de sentido común no que vostedes se van retratar unha vez máis. Nada máis e moitas grazas.
Grazas. Proposición non de lei do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de Dª María do Carme Adán Villamarín e D. Francisco Xesús Jorquera Caselas, sobre a adopción polo Goberno galego das medidas necesarias para o mantemento do emprego e da produción nas plantas de Alcoa da Coruña e San Cibrao, así como a demanda ao Goberno central da modificación do marco regulador da enerxía eléctrica
A esta proposición non de lei presentáronse emendas do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda e do Grupo Parlamentario Popular.
Ten a palabra a señora Adán para formular a súa proposición non de lei.
Si, grazas presidenta. Bo día de novo. Tamén quero saudar os representante dos traballadores que hoxe nos acompañan, porque imos falar dun tema que ten que ver con postos de traballo, co tecido industrial en Galiza e cun sector estratéxico para a nosa economía, como é o sector enerxético, do cal xa temos falado en reiteradas ocasións e é ben coñecida a posición que mantén o Bloque Nacionalista Galego a este respecto. Hoxe imos falar dunha cuestión fulcral para a nosa economía. ¿De que nos serve ser produtores de electricidade? ¿Cal é o beneficio que ten Galiza pola súa produción excedentaria de electricidade? Velaí a cuestión a debate. Podemos ver noticias como a recente do mes de setembro: "A planta de Alcoa en San Cibrao sálvase, pero o futuro da Coruña é unha incógnita". Ou tamén, recentemente e na mesma liña: "Negocio redondo en Alcoa en España cando se demanda dos traballadores e traballadoras que non sexan reféns dos intereses da empresa á hora de negociar cos seus postos de traballo". Porque, claro, o problema aquí é como se entende a competitividade das empresas. E quero lembrarlles que en Galiza existe unha cousa que se chama "Axenda da Competitividade". Pero cando imos ver os datos, segundo lle consta a este grupo, os custos enerxéticos representan a segunda categoría de custo máis importante, despois do persoal, para as empresas galegas. Claro que os custos enerxéticos no Estado español están un 10 % por riba da media da Unión Europea. Polo tanto, o gasto en enerxía, o gasto en electricidade, no Estado español sitúa ese prezo o oitavo máis caro da Unión Europea, mentres que nas familias, como vostedes ben saben, é o terceiro –para as empresas é o oitavo–. Iso fai que poidamos atoparnos con informes como un recentemente publicado, onde se ve que o prezo da luz subiu en España o dobre que na Unión Europea durante a crise. Esa é a axenda da competitividade que entende o señor Feijóo e o Partido Popular. A isto temos que sumarlle que, cando falamos de Alcoa, estamos falando de procesos intensivos que consomen unha porcentaxe altísima de electricidade. No 2013 múdase, cun novo sistema, a regulación de adxudicación do que se chama a coñecida como "interrompibilidade", que permite –entre parénteses– un aforro económico ás empresas que teñen un grande consumo eléctrico. Pero como era previsible xa nese momento, e do cal xa ademais demos contas e agora vimos de confirmalo, isto é un mecanismo perverso que ten, polo tanto, consecuencias perversas. Primeira, realízase unha poxa anual como unha especie, imos denominar, de ruleta rusa, que pon en cuestión a propia poxa os investimentos que van realizar as propias industrias, xa que dependen do prezo da propia enerxía. Este método provoca tamén competencia desleal entre as empresas do mesmo sector produtivo, que a partir da posta en marcha deste sistema teñen prezos diferentes pola electricidade. E outro dos efectos perversos é que pode ser de utilidade a algunha empresa que pretenda pechar ou reducir centros produtivos, pois así será fácil argumentar que dado o prezo da electricidade ten que levar adiante despedimentos; que é unha práctica á que tristemente estamos asistindo nestes dous últimos anos en Galiza. Polo tanto, a nosa pregunta é: se Euskadi foi capaz de poñer unha tarifa industrial propia, que significa un aforro estimado anual duns 50 millóns de euros para as súas empresas, ¿por que Galiza, por que o Goberno galego, está así, tan tranquilo? En todo caso, utiliza esa modalidade que é laiarse. Cando hai un problema, láiase; cando hai un problema con Alcoa tamén se laia e se suma aos bos desexos, pero non actúa como tal goberno para conseguir, efectivamente, un compromiso efectivo dunha redución da tarifa eléctrica para os grandes consumidores, neste caso para Alcoa. Somos absolutamente coñecedores do problema e da situación dos traballadores e traballadoras. Votamos a favor a proposta de resolución número 7 aprobada recentemente por unanimidade por este Parlamento, proposta de resolución que é a que se presenta como emenda por parte do Partido Popular e de Alternativa Galega de Esquerda. Pero nós hoxe queremos ir un pouco máis alá. Queremos que efectivamente se critique, se deixe de utilizar ese sistema de interrompibilidade, porque non consideramos que é o adecuado. E, polo tanto, o que propoñemos a debate é, por unha banda, o compromiso firme co mantemento dos postos de traballo por parte do Goberno galego. ¿E como se materializa tal compromiso? Instando a Madrid, no segundo punto, a dúas cuestións básicas: a primeira, unha redución na tarifa da luz no Estado español, que deixe de existir esa tarifa única e que se contemplen beneficios para Galiza por ser excedentaria. Como xa, por outro lado, se contemplan para Euskadi. Porque a tarifa única xa rachou na última lei do sector eléctrico. Polo tanto, volvemos plantexar iso. E tamén, o segundo apartado para instar o Estado, é que, efectivamente, se mude ese sistema, que non se estea pendente desa poxa, senón que se faga a través dunha relación estable que permita ás empresas non xogar cos postos de traballo e que as obrigue, ademais, a través deses convenios para o prezo da electricidade, a manter os postos de traballo –que sexa un dos requisitos e condicións– e tamén a facer melloras e investimentos nas súas empresas, nas súas bases. Porque, claro, o problema é que Alcoa non fai os investimentos necesarios e despois está xogando cos traballadores e traballadoras. Pero aquí o Goberno pode actuar, o Goberno pode e, ademais, debe actuar neste sentido. Este é un exemplo clarísimo, clarísimo, do que significa unha tarifa eléctrica galega, que nós vimos reclamando insistentemente e someténdoa a debate neste Parlamento. Porque están en xogo postos de traballo, está en xogo produción industrial, está en xogo competitividade e están en xogo –sobre todo para nós o que é máis importante– compromisos claros coa industria deste país. Por iso, como digo, adoptar as medidas referidas ao emprego, demandar unha bonificación do 30 % nas peaxes e que se substitúa a poxa de interrompibilidade polas definicións de contratos de subministración competitivos a longo prazo para os grandes consumidores. E nesas subministracións competitivas e neses contratos deberá rezar claramente cales son os compromisos cos investimentos e os compromisos co mantemento do emprego. Nós apoiamos, dende logo, a proposta de resolución. Agardamos dos grupos políticos desta Cámara que apoien esta iniciativa, porque mira non a mañá, senón que mira a longo prazo para que, efectivamente, poidamos manter o tecido industrial de Galiza; se non, estaremos de novo dentro duns meses volvendo laiarnos e volvendo xogar cos postos de traballo de persoas que se non saen á rúa non poden manter eses postos de traballo. Agardo que fora explicada esta iniciativa. Para nós o sector enerxético é fulcral, e aínda non entendemos como é posible que o Partido Popular deixe a Galiza tirada neste aspecto. Se somos produtores de electricidade por que non temos nin un só beneficio desa produción. Que saia aquí o Partido Popular e explique por que. Nada máis, moitas grazas.
Grazas, señora Adán. Intervención dos grupos parlamentarios. Polo Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, ten a palabra a señora Díaz Pérez.
Bos días de novo. Pois a verdade é que esta é unha das temáticas seguramente máis importantes do noso país; en primeiro lugar, porque estamos a falar de 600 postos de traballo afectados de persoas que teñen familias e estamos a falar, ademais, dunha comarca que precisa indubidablemente do mantemento destes postos de traballo na comarca da Coruña, por tanto dun elemento central. Eu claro que coincido na reflexión que fixo a ponente nesta iniciativa do Bloque. O que pasa é que, quizais, indo á raíz das cousas, teriamos que lembrar que a problemática do que está pasando hoxe, señora Adán, é por ter privatizado o que era a antiga Inespal. É moi interesante. É dicir, se imos á raíz das cousas respecto desa medida paliativa que vostedes incorporan respecto da tarifa eléctrica galega, que é moi interesante o tema e que é, sen lugar a dúbidas, relevante para este país, e que teremos que dar de maneira conxunta, é certo que o problema que ten hoxe Alcoa dende logo para nós é ir á raíz das cousas, e é xustamente pedir o que pedían os traballadores nestes días, que é nacionalizar a empresa. Efectivamente, destas cuestións acabamos como acabamos. A liberalización do sector enerxético que se nos vendeu coa lei de 1997 foi mentira, non serviu para nada do que nos estaban vendendo. E o certo e verdade é que agora realmente o que toca, despois de vivir o que temos vivido, é rescatar esa empresa e que sexa do colectivo dos cidadáns e das cidadás deste país, se queremos realmente ir á raíz das cousas. En primeiro lugar, sen lugar a dúbidas, vostede falaba que os informes públicos están amosando que hai dous custos que están impedindo, que están obstaculizando, o proceso de mantemento de industrias no noso país. O primeiro deles, custos financeiros; o segundo deles, custos enerxéticos. Os datos que eu teño –non sei se entendín ben– é que agora mesmo os datos dos custos de persoal nas empresas están sendo residuais, volcouse o procedemento, ou alteráronse xustamente os custos de persoal no que atinxe aos problemas que teñen a día de hoxe, con informes públicos, as propias empresas. Pero velaí que o dato dos custos enerxéticos son determinantes para o mantemento dos postos de traballo. E, en segundo lugar, efectivamente, do que se trata aquí, e é o que nos piden a nós os traballadores con carácter inmediato –que non mediato, con carácter inmediato– é garantir o mantemento dos postos de traballo, é a urxencia. E, en segundo lugar, o que nos trasladan –e de aí, unha vez máis, a emenda que facemos– é o plano industrial para aí definir realmente o futuro de Alcoa. Porque non é de broma, señora Adán, e vostede sábeo, sei que o sabe. Non é de broma e realmente podemos correr un alto risco. E, en terceiro lugar, ¿que nos piden? Que denunciemos o que está a facer o Partido Popular, porque o Partido Popular comprometeuse a unha serie de cousas que, como vostede sabe, está incumprindo. Por exemplo, o 9 de xullo do 2015 deste mesmo ano licitou os bloques de 90 megavatios para as empresas grandes consumidoras de enerxía. E, efectivamente, enganaron unha vez máis a este país, porque mesmo licitaron menos bloques dos que tiñan autorizados, menos bloques que o ano pasado. Exactamente nove bloques de 90 megavatios. Están alterando o compromiso que tiñan coa propia empresa. E, en segundo lugar, o problema que temos é a propia norma; é dicir, o que non podemos é suxeitar a unha empresa que estea permanentemente sometida ou suxeita a empresas de poxas anuais para facer isto. Porque, efectivamente, os intereses que hai en Arabia Saudí son demasiados potentes, señora Adán, demasiado potentes para esta empresa, e certamente ao conselleiro ausente, que ademais agora ten as funcións de emprego, impórtalle ben pouco este debate, que, insistimos, é unha materia relevante na comarca da Coruña, é moi relevante no conxunto do noso país e é moi relevante na raíz dos problemas.
Vaia rematando.
E indo á raíz dos problemas, nós o que pedimos é nacionalizar esa empresa. Sen cortarnos un duro, directamente, como piden os traballadores e as traballadoras. Se non admite a emenda, que entendo que si, toda vez que foi aprobada pola resolución número 7 no propio debate do estado da Nación, dende logo nós imos votar igualmente a favor, pero sabendo que a causa inmediata do que temos agora é que corre o risco da perda deses postos de traballo. E de ir á raíz dos problemas, dende logo, instariamos a nacionalización da empresa. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Díaz. Grupo Popular. Señor Trenor López.
Grazas, presidenta. Señorías, bos días. Permítanme unha licenza. E non pensen que estou a rachar con isto coa separación de poderes. Tanto o Partido Popular como o Goberno galego están do lado dos traballadores de Alcoa porque as súas demandas son razoables e compartidas, compartidas polo meu grupo e pola Xunta de Galicia, respecto a tres aspectos fundamentais: manter a actividade produtiva, manter os postos de traballo e dotar dunha maior estabilidade o sistema de interrompibilidade. De aí que o noso posicionamento sexa unha emenda co texto da resolución sétima, aprobada por unanimidade no debate do estado da Autonomía. Eu non sei que cambiou de hai doce días para aquí que xustifique que vostedes rachen con ese acordo unánime deste Parlamento. Nós seguirémonos mantendo nese acordo. Señora Díaz, o que vostede di non é ningunha sorpresa para nós, xa que vostedes teñen posicións ambiguas e contraditorias. Por un lado, piden unha cousa un día, e, por outro lado, piden outras. Hoxe piden garantir actividade e postos de traballo, pero ao día seguinte vostedes pedirán o peche das plantas térmicas de Meirama, As Pontes, Ence, Reganosa, Elnosa, o que suporía a perda de máis de 15.000 postos de traballo; que 15.000 galegos e galegas perderían o seu posto de traballo. Señorías, indo ao fondo e ao que realmente importa, a mellor política enerxética é conseguir un sistema eléctrico seguro, fiable, sostible e competitivo. Que sexa competitivo –parece que agora si que empezamos a desexar competitividade para o noso sistema produtivo e económico, cando antes parecía que era delito falar da competitividade– ten dous grandes efectos principais. Por un lado, fai que a electricidade sexa accesible para todos os cidadáns, e que non se converta, por erros de planificación política, nun luxo para as familias. E por outro lado, que sexa competitiva a electricidade facilita a actividade económica, permite que eses incrementos de competitividade se poidan trasladar a maior actividade económica, a máis emprego, a máis inversións, e tamén, por suposto, a maiores salarios. Os prezos eléctricos no sector industrial mantivéronse relativamente estables entre os anos 2012 e 2014, segundo os datos de Eurostat. Este ano parece que esa estabilidade se vai manter, e incluso é probable que en próximas datas poida haber importantes reducións dos prezos da electricidade. Claro, isto contrasta coa forte suba entre os anos 2004 e 2011, cando o prezo da electricidade medrou preto dun 115 %; aumentando máis do dobre o prezo da electricidade. Señores do Bloque Nacionalista, o sistema eléctrico ten que ser único e equitativo non só dende un punto de vista económico, que tamén, senón dende un punto de vista técnico, garantindo a súa eficiencia. É certo que Galicia é unha gran potencia produtora de enerxía eléctrica, ¡claro que si!, e isto supón, xa de por si, importantes beneficios para a nosa sociedade. Beneficios en canto a postos de traballo, beneficios en canto á actividade económica, e tamén, por suposto, en canto á recadación, que permite que poidamos ter máis e mellores servizos públicos. Pero vostede sabe, señoría, que como consecuencia da dispersión demográfica, da orografía do noso país, da climatoloxía e tamén da propiedade do solo, os custos por transporte e distribución aquí son máis altos que noutros lugares; pero nós pagamos o mesmo prezo que calquera consumidor do resto do Estado, e diso vostede non fala. Señorías, xa para rematar neste contexto, o Goberno galego traballou para que España e Galicia se integraran nun mercado europeo único de electricidade que garanta un subministro a fogares e empresas en maiores condicións de eficiencia, de seguridade e de competitividade. Entre tanto, señorías, algúns dos grupos da oposición só pensan nunha Galicia illada, que rache cos acordos, e buscan a confrontación. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Trenor. Grupo Mixto. Señora Martínez.
Eu anuncio que vou dar o meu apoio a esta iniciativa. Creo que concreta actuacións posibles, defende o emprego e defende os dereitos de Galiza como produtora e excedentaria de enerxía eléctrica, polo tanto, voulle dar o meu apoio. Ademais, na medida en que a industria galega dispoña de mellores servizos e de tarifas enerxéticas máis axeitadas, verá como tamén mellora a súa competitividade. A asociación de empresas de gran consumo de enerxía reclaman dende hai tempo un subministro eléctrico que teña unha regulación que garanta a competitividade, a estabilidade e a predicibilidade do prezo. A min sorpréndeme agora a intervención do voceiro do Partido Popular, porque di que en 2013-2014 o prezo se mantivo estable e que no 2015 "parece" que tamén. Entón as empresas van ver que "parece" este ano, porque igual nos cambia a metade de ano, pero como "parece"... De verdade, o que me parece realmente unha indecencia é que teñamos dúas empresas en Galiza con centos de postos de traballo en perigo, unha industria importantísima para o noso país, e que levemos tempo neste Parlamento dándolle voltas e non se poña ningunha solución. Realmente, eu creo que, se son traballador ou traballadora de Alcoa, tería un cabreo impresionante coa Xunta de Galiza por non defender a industria galega, por non defender os intereses da nosa industria e o mantemento dos postos de traballo no noso país. Para industrias como Alcoa, o gasto enerxético pode supoñer o 50 % do seu custo total. É unha aberración e é unha auténtica loucura. Entre 2007 e 2014 desapareceu un terzo da produción de aluminio en Europa, que a está levando China e terceiros países. Polo tanto, estamos cunha política antipaís. Estamos deixando de producir e, polo tanto, de mercar produtos que se fabriquen no noso país, ou produtos que se produzan no noso país, para importar, simplemente porque o noso goberno, o Goberno galego, non quere, de ningunha maneira, defender os intereses de Galiza diante do Goberno do Estado, simplemente obedece. Como dicía a voceira do BNG, temos o prezo máis elevado da enerxía para a industria de toda Europa, moi por encima de Alemaña ou Francia, o cal desincentiva novos investimentos e lastra a competitividade da industria galega. E moito máis nun país como o noso, periférico, onde xa simplemente o transporte dos produtos industriais resulta máis caro; e tampouco hai ningún tipo de compensación. Pero cada vez hai máis voces que reclaman non só un marco estable para estas empresas, senón tamén que os territorios excedentarios e que exportan enerxía teñan unha bonificación por todo o deterioro que estas instalacións eléctricas conlevan para o territorio que produza enerxía, e no noso país coñecemos perfectamente como son os encoros. En Galicia hai 52 encoros nos nosos ríos para produción eléctrica, e despois, da destrución deste territorio non se beneficia ninguén neste país, benefícianse Cataluña e Madrid fundamentalmente, que son os maiores importadores, pero que pagan a enerxía como nós mentres manteñen os seus ríos en perfectas condicións, sen encoros...
Vaia rematando, por favor.
...e os seus montes sen os muíños e outras instalacións eléctricas que deterioran o territorio. Polo tanto, remata o meu tempo, pero apoio esta proposición non de lei porque creo que se debe compensar ese carácter periférico, debe cubrir as necesidades da industria galega. Ademais, outra reflexión –xa para pechar– dicía que os custos en Galicia son altos pola propia orografía. Presentamos neste Parlamento non vou dicir mil, pero moitas iniciativas para que a Xunta apoie as minieólicas, para que apoie as pequenas instalacións. Non faga ¡uh,uh,uhhhh!, porque co ¡uh,uh,uhhhh! vostedes o que pretenden...
Señora Martínez, non dialogue, por favor.
...é seguir facendo negocio para Gas Natural Fenosa, e impórtalles tan pouco a industria galega como lles importa o pobo galego. Son vostedes os obedientes de Madrid e de Europa...
Moitas grazas.
...e, polo tanto, anti Goberno galego. Nada máis. Moitas grazas.
Grupo Socialista. Señor Losada.
Moitas grazas, señora presidenta. Señorías. Quero saudar o representante dos traballadores de Alcoa. A verdade é que quedei un pouco tranquilo. O Partido Popular, polo menos, non acabou plantexando que a enerxía en Galicia nos custase máis porque temos montes e temos a poboación dispersa. ¡Ata aí chegamos! Porque, a medida que avanzaba o discurso, pensei que a conclusión, o corolario do teorema, ía ser que como la mano de Dios nos esparció por el territorio y hai montañas, temos que pagar máis tamén case por designio divino. E sorprendeume outra cousa, señor voceiro do Partido Popular, que falen vostedes de equidade non deixa de ser un oxímoron en pleno apoxeo. Pero bueno, cada un, desde logo, fai os discursos que considera. O Grupo Socialista vai apoiar esta iniciativa do Bloque Nacionalista Galego que, efectivamente, toca por unha parte unha cuestión concreta, dunha empresa concreta, dun sector concreto, e, por outra parte, o que é a xeración enerxética e o custo da enerxía nesta comunidade autónoma. E a verdade é que a liña de actuación, a folla de ruta, dos gobernos do Partido Popular... Eu volvo citar os xornais. Onte mesmo, o Ministerio de Industria e Rede Eléctrica de España impulsan a enerxía eólica en Canarias. ¡Home!, probablemente algo ten que ver coa condición de insularidade do arquipélago, pero unha parte importante probablemente tamén ten que ver coa procedencia xeográfica do propio ministro de Industria. Estaría moi ben... Si, si estou seguro –eu comprendo que votedes titubeen– , pero eu case apostaría algo a que nesta aposta pola enerxía eólica, esa que é tan custosa en termos de primas ás renovables en Canarias, algo que ver ten a procedencia xeográfica do señor Soria, máis alá de que pase as vacacións tamén noutras illas a prezos certamente reducidos. O mercado enerxético español, señores do Partido Popular, sábeno vostedes, sábeo a Unión Europea –eu dixen xa o outro día aquí que estou verdadeiramente ansioso por escoitar o discurso oficial do Goberno de España na Cumbre do clima de París, porque quero ver a ver que din despois destes catro anos de Goberno– ten unhas distorsións fundamentais. Por certo, as distorsións fundamentais están xeradas, dunha parte, por retribuír –como vostedes ben saben– instalacións absolutamente amortizadas, hidroeléctricas e nucleares, a prezos de mercado –como vostedes, insisto, ben saben–, e por outra parte, por seguir pagando eses custos de transición á competencia, que, desde logo, vendo os resultados financeiros das empresas eléctricas, é evidente que, se houbo custos, xa están superados, porque os beneficios medran ano a ano. E volvemos ao outro oxímoron, a competencia dunha empresa que ten beneficios de maneira sistemática. Polo tanto, indudablemente, aquí do que estamos a falar é do modelo económico en termos de enerxía, un modelo no que o Goberno defende os intereses das grandes eléctricas; e isto, no caso de Galicia, afecta fundamentalmente a unha industria altamente intensiva na utilización de enerxía e fai que esta empresa perda competitividade –é algo obxectivo–. Fronte a isto, o Goberno galego nin está nin se lle espera, máis alá de boas declaracións; eu insisto en que as declaracións políticas ou se materializan nos orzamentos e na propia presión política ou non serven para nada, excepto para que o conselleiro de turno ou o presidente Feijóo enchan unha páxina dos xornais. Porque do que estamos falando aquí, señores deputados e deputadas, é de política e de intereses económicos; e como Alcoa, ademais, ten unha instalación en Avilés e o presidente da Xunta falou de maneira prolixa de Asturias na anterior intervención, esqueceuse de contar unha historia dese hospital de Asturias, que tiña problemas cando se puxo en funcionamento, que é público, que ese Goberno de esquerdas do Principado de Asturias non lle pagou ás empresas catro veces o custe do proxecto de construción dese hospital –ademais de avalar os créditos privados para as empresas que están construíndo ou que construíron o hospital Álvaro Cunqueiro de Vigo–. Esa pequena diferenza, que parece que, vendo a intensidade dos aplausos dos deputados populares...,
Vaia rematando, por favor.
... –remato, señora presidente–, parece que os deputados populares –vendo a intensidade e a prolongación do aplauso– non percibiron, é o que diferenza a dereita da esquerda, a diferenza entre as contas de resultados das empresas –neste caso de Acciona–. [[Murmurios.]] Si, si, dígoo claro, alto e orgulloso. O que diferenza a dereita da esquerda: as contas de resultados das empresas [[Aplausos.]] E a quen non lle guste escoitalo que saia aquí e defenda o contrario; porque, señor Fariñas, Acciona non é unha oenegué. Por certo, non ten que selo, ¿eh?. non ten que selo...,
Remate, por favor.
...pero é unha empresa e ten beneficios, e eses beneficios pagámolos neste caso os usuarios da sanidade de Vigo...,
Moitas grazas, señor Losada.
...como noutros casos –remato, señora presidenta– os pagan os traballadores de Alcoa. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, señor Losada. Grupo autor, ten a palabra a señora Adán Villamarín.
Si, grazas, presidenta. Mire, señor Trenor, vostede confunde o ser co deber ser. Di aquí que a tarifa ten que ser única; non, iso chámase falacia naturalista, esa confusión. En, exactamente, Alemaña, Suíza e Gran Bretaña non existe tarifa única –por coller países europeos–, non existe, co cal aquí non ten por que existir; depende da vontade, dese deber ser e do que se queira, e vostedes non queren, vostedes non queren apoiar a tarifa eléctrica galega. Polo tanto, eu quero que quede ben claro a emenda que presenta o Partido Popular e a que presenta a Alternativa Galega de Esquerda, porque é a que aprobamos todos e todas como proposta de resolución, que: "O Parlamento galego insta a Xunta a demandar da multinacional Alcoa o compromiso de mantemento e actividade produtiva da fábrica coruñesa, co seu correlato de mantemento da totalidade dos postos de traballo, coa definición dun plan industrial que garanta os investimentos necesarios, e nun marco de colaboración por parte da Xunta de Galicia para concretar un novo sistema estable de prezos que favoreza a continuidade das empresas que son consumidoras de enerxía eléctrica." Isto xa o votou o BNG, co cal non hai que votalo dúas veces, está aprobado e este é un mandato que ten que facer o Goberno. O que hoxe presentamos –e se Alternativa Galega de Esquerda presentara a nacionalización–..., nós non temos ningún problema porque xa defendemos nesta tribuna nacionalizar as eléctricas –que si que é a raíz deste problema– e tamén defendemos nacionalizar Pescanova –con moi pouco éxito, por certo, para esta Cámara, e mellor nos tería ido se de verdade apostáramos por nacionalizar as empresas–. Dado que esa non é a proposta, non a podemos votar –xa o sinto, señora Díaz–, o que mantemos é a nosa iniciativa: postos de traballo si, pero tarifa eléctrica e, sobre todo, mudar o sistema de interrompibilidade; porque ese é o verdadeiro problema, e aí hai que instar a Madrid –xa nos gustaría a nós, dende logo, como BNG, que o puidera mudar o Goberno galego, e a iso aspiramos–. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, señora Adán. Proposición non de lei do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de D. Abel Fermín Losada Álvarez e dous deputados/as máis, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación co impacto da nova política de restrición dos investimentos anunciada polo Grupo Volkswagen no sector dos compoñentes da automoción
A esta proposición non de lei presentouse unha emenda do Grupo Mixto.
Ten a palabra o señor Losada para formular a proposición non de lei.
Grazas, señora presidenta. Señorías. Seguimos movéndonos na política e na economía, na actividade económica, nos intereses económicos. A verdade é que a resposta, a axilidade das administracións á hora de responder a desafíos económicos, en moitos casos imprevistos, é o que marca os niveis de gobernanza, a eficacia dunha administración. Eu vou falar hoxe, exactamente, de como considero que debería de afrontar o Goberno da Xunta de Galicia o que é un problema claramente imprevisto, como é o chamado dieselgate ou a falsificación ou a trucaxe das emisións de CO2 por parte dos motores da multinacional Volkswagen. Todos sabemos que –insisto– a necesidade de responder ao que aparece como un escenario de crise... Por certo, o Goberno alemán –é verdade que a intensidade da presencia de Volkswagen é diferente en Alemaña e nas auxiliares da automoción en Galicia, que é do que quero falar eu–, pero o Goberno alemán reaccionou de maneira inmediata, de maneira inmediata; o Goberno español, a rastro. Os socialistas pedimos no Congreso dos Deputados a comparecencia do ministro de Industria e, de novo, vese que estaba na República Dominicana, nesa suite a setenta euros a noite –é o que teñen as páxinas estas de viaxes, que sempre atopa un ofertas– e non compareceu no Congreso dos Deputados, porque vese que considera que, tendo en conta que temos en Nafarroa e que temos en Cataluña fábricas de Volkswagen, ¡pois para que imos comparecer! Hai outro exemplo que ten que ver indirectamente coa automoción, e vouno traer ao discurso, porque demostra a lentitude nesta resposta ante as continxencias da actividade económica. O outro día –cando digo o outro día falo do luns–, a filial de Deutsche Bahn da empresa de ferrocarrís alemá en España Transfesa dixo que estaba buscando dous portos, un no Atlántico e outro no Mediterráneo para –ou ben a través do canal de Suez ou ben a través do canal de Panamá– exportar automóbiles de fabricación alemá que virían por terra ata estes portos españois e desde aquí se trasladarían aos distintos mercados. Un dos portos que estaban barallando é o de Vigo. Onte tomou posesión o novo presidente da autoridade portuaria de Vigo, acompañado do señor presidente da Xunta de Galicia e da señora ministra de Fomento do Goberno de España. Fixeron –como non pode ser doutra maneira– oposición política ao alcalde de Vigo, pero de aproveitar esta oportunidade económica para incrementar a actividade portuaria na cidade de Vigo, e para incrementar, polo tanto, en termos de efectos multiplicadores o que é a creación de emprego e de riqueza, nin unha palabra; porque estaban a outra cousa: estaban a facer política, estaban a defender os intereses do Partido Popular e ¿para que nos imos preocupar destas pequenas continxencias que van xurdindo na vida económica día a día? Lamentablemente, este é o escenario no que os políticos do Partido Popular, neste caso tanto do Goberno de España como do Goberno de Galiza, se moven. No caso de Volkswagen, a industria da automoción en España xérase como froito do que é o propio proteccionismo franquista, é dicir: as grandes fábricas europeas danse conta de que non poden vender nunhas condicións de libre mercado e entran e instalan fábricas en España –Citroën en Galicia no ano 1958, no porto de Vigo–. Na miña opinión, e na opinión dos socialistas –máis alá dos problemas que sempre hai nun tecido produtivo complexo, e de que os intereses do capital e do traballo son contraditorios en moitas situacións, e que precisamente a política ten que estar aí para axudar a resolver esas contradicións–, en termos xerais podemos falar dun éxito económico e empresarial: a fábrica de Citroën é a segunda instalación produtiva do grupo PSA no planeta, e ademais foi quen de conquistar algo que non sempre se consigue, que é pasar do que sería unha instalación de enclave a crear un tecido económico de industrias auxiliares, que xa non só serve á propia fábrica, senón que subministra a moitas outras produtoras de automóbiles do mundo. Con éxito de internacionalización, con éxito tecnolóxico, con empresas que xeran miles de empregos. Estamos falando do gran polo industrial do sector industrial referencial desta comunidade autónoma. Insisto, máis alá dos problemas puntuais –que existen–, máis alá da competencia de Marrocos e Portugal, que está levando a tendencia salarial á baixa e que nós, desde logo, non compartimos –sempre defendemos aquí nesta tribuna, e sempre defendeu o Partido Socialista, que a competencia entre empresas ten que vir pola innovación e ten que vir pola modernización, e non rebaixando os salarios–. Pero o certo é que se creou un tecido económico cun certo nival de solvencia, cun nivel de competitividade internacional elevado e que, polo tanto, está en condicións de competir. Este sector, neste momento por suposto o primeiro cliente é o grupo PSA, o segundo cliente é o grupo Renault, pero o terceiro cliente xa é o grupo Volkswagen –como saben, Audi, Volkswagen, Skoda e Seat, fundamentalmente, máis alá de algunha outra marca–. Polo tanto, o que vén anunciado por Volkswagen dun recorte de case 4.000 millóns de euros só neste ano en investimentos previstos na súa rede mundial de centros produtivos, é evidente para calquera que pense un pouco –non fai falta ser conselleiro de Economía e Industria, non fai falta ser o gurú económico do presidente da Xunta, nin fai falta ser o presidente da Xunta–, é evidente que vai afectar dunha maneira relevante a este tecido económico galego. E é verdade tamén que é un feito imprevisto, é verdade que non tiña porque estar reflectido nos orzamentos, que eu sempre defendo como folla de ruta do que ten que ser un Goberno, pero tamén é verdade que un Goberno ten que ter a suficiente flexibilidade como para ser capaz de afrontar este tipo de cuestións. E, de feito, non é só que o diga o Grupo Socialista ou este voceiro, é que os propios fabricantes de compoñentes de automoción en Galicia, xa o veñen anunciando, xa declararon a súa alarma ante a revisión dos investimentos de Volkswagen para vinte provedores galegos, que son empresas ademais con moitos traballadores, estamos falando de empresas –tendo en conta o que é o tecido industrial de Galicia– da parte alta da táboa, empresas por enriba dos cincocentos traballadores –volvo repetir: para a nosa escala, case podiamos dicir que grandes empresas–. Os fabricantes galegos din que están xogando aproximadamente 1.100 millóns de euros de cifra de negocio se realmente Volkswagen leva adiante este recorte que anunciou, e que ademais todo parece que vai ter que levalo adiante porque o custe que está tendo en termos de cotización bolsista e en termos de capital reputacional da empresa está sendo tan alto –sen contar coas futuras indemnizacións– que, evidentemente, vai ter que producir ou levar adiante recortes na produción. Pois neste contexto –insisto–, lamentablemente nin o presidente da Xunta, nin o conselleiro Conde, nin o director xeral do Igape teñen dito absolutamente nada nas dúas última semanas desde que estoupou este escándalo. Nin unha sola palabra. Eu non sei o que teñen falado coa industria de compoñentes, non sei o que teñen negociado, sei que o director xeral do Igape, nestas visitas de busca de mercados –con todo o meu respecto, cada Goberno ten a súa estratexia de internacionalización–, estivo esta última fin de semana en Cuba; é verdade que hai unha apertura económica que pode supoñer un incremento dos negocios, pero insisto: non é o principal mercado para este país. Alégrome, desde logo, da visita de onde está hoxe, hoxe está en Alemaña visitando Siemens, e a empresa Miele, fundamentalmente as líderes mundiais da industria 4.0. Eu creo que está moi ben, metodoloxicamente...,
Vaia rematando, por favor.
...empezar, antes de vender a moto, preguntándolle aos que saben como se fan as cousas porque, se non, o problema é que entón a moto que vendes o máis probable é que non ande. Polo tanto, benvido neste caso á racionalidade económica do plantexamento de políticas industriais. Antes de facer PowerPoints aquí e dar rodas de prensa en San Caetano, imos ver o que están facendo no mundo os que van en termos de historia económica por diante; dicíao antes a voceira do BNG en termos de enerxía. Efectivamente, non hai ningún imperativo categórico kantiano nin ningunha base teolóxica para que a enerxía eléctrica teña unha tarifa única nos estados –de feito, hai moitos estados onde non o ten, como non o ten o gasóleo, ou non o teñen outras fontes enerxéticas–. Polo tanto, podemos mesmo defender a tarifa única, por moitas razóns, pero estaría ben, en termos mesmo intelectuais, saber cales son esas razóns –porque, volvo repetir, a teoloxía probablemente non é o mellor ámbito para discutir de economía e de emprego–.
Remate, por favor, señor Losada.
Remato, señora presidenta. Polo tanto, nós o que plantexamos aquí é, en colaboración cos axentes económicos, que a Xunta se pare a pensar e a deseñar un plan, precisamente, para minimizar o impacto da crise que se aveciña a este sector económico. Porque –volvo repetir–, máis alá de contactos privados, a este deputado e a este grupo non lle consta que o Goberno galego movera nin unha soa ficha sobre este tema, e falamos de moitos... E insisto, señor Puy, que –tendo en conta o dado que é este goberno ás roldas de prensa, aos PowerPoint e ao departamento PP, "publicidade e propaganda"–...,
Moitas grazas, señor Losada.
...manifesto que, se o están facendo moi ben, estou seguro de que entón votarán a favor da iniciativa, pero tamén manifesto o meu lexítimo escepticismo. Nada máis e moitas grazas.
Intervención dos grupos. [[Pausa.]] Ten a palabra, polo Grupo Mixto, a señora Martínez.
Grazas, presidenta. Señor Losada, parece mentira que aínda sexamos tan inocentes, non se foi a Siemens para aprender, fóiselles dicir como facer as cousas, como facer máis con menos e como aumentar a competitividade, porque, se miramos a situación de Galiza e o ben que nos foi co Goberno do Partido Popular destes últimos sete anos... ¡para dar leccións! Bueno, realmente vou dar o apoio a esta iniciativa, condiciónoo a que se acepte a primeira parte da miña emenda –explicarei por qué–; pero, sobre todo, é pola repercusión que ten nun sector tan importante no noso país, nun sector tan importante para a comarca de Vigo como é o sector da automoción e nun momento no que a situación provocada polo caso Volskwagen vai afectar moi seriamente a moitas das empresas galegas, sobre todo as empresas de compoñentes –por exemplo, Faurecia, que se dedica á fabricación de compoñentes, acumula unha caída do 11,45 % en bolsa dende este conflito; GKN, dun 7 % e Baleo dun 4 %–. É dicir, xa está tendo repercusións e, como dicía o señor Losada, a Xunta parece que nin está e que máis vale que non se lle espere porque non se lle ve ningunha iniciativa. Pero tamén vai afectar todos os compromisos que había entre Volkswagen e fabricantes de compoñentes galegos para facer as pezas que irían cubrir os compromisos de investimentos que Volkswagen tiña para as súas fábricas de Seat en Martorell e de Volkswagen en Pamplona. Polo tanto, o que é necesario e o que parece incrible é que se teña que vir dende a oposición pedir ao Parlamento e no Parlamento que a Xunta actúe e que se poña a traballar para ver como minimiza os efectos desta crise entre as máis de vinte empresas galegas de automoción que se van ver afectadas por este problema. Xa que Volkswagen é o terceiro mellor cliente da automoción galega –despois de PSA-Citroën e de Renault-Nissan, é a terceira–, estamos xa, polo tanto, ante unha situación de grave crise nun sector que xa vén padecendo unha grave crise da que estaba empezando a saír. O Grupo Volkswagen ademais, por exemplo, adxudicou a Copo o tecido para os teitos do Skoda Octavia que se vai fabricar por Seat na fábrica de Martorell; co cal, se se fai ese investimento en Martorell, Copo perde tamén ese compromiso de traballo e, polo tanto, imos ter problemas de mantemento de emprego no sector da automoción galega. A importancia do clúster da automoción queda clara cando se recoñece, cando se di que xera máis de 21.050 empregos directos e supón o 12 % do emprego industrial de Galiza. A facturación das empresas que integran Ceaga supera os 7.340 millóns de euros, o que equivale ao 13 % do produto interior bruto. Por iso é necesario anticiparse ás consecuencias desta crise no sector da automoción. Eu estou de acordo, dicía que ía votar a favor desta iniciativa se se acepta a primeira parte da miña emenda, porque, aínda que estou de acordo en que a solución ten que vir por un consenso entre a Administración e o clúster da automoción, creo que nese consenso deben de estar as organizacións sindicais máis representativas; porque, se non están representados os sindicatos nese consenso, a solución vai ser a de sempre: despedimentos, contratos a tempo parcial, rebaixas salariais e perda de dereitos sociais. Polo tanto, é imprescindible que os sindicatos formen parte deste acordo e ese sería un punto irrenunciable da miña emenda. Ademais, presento outra segunda parte nesta emenda para que o establecemento da liña de apoio específico ao sector de compoñentes de automoción vaia ligado ao mantemento de emprego; non pode ser que as empresas sigan recibindo diñeiro público e, a cambio dese diñeiro público, sigan destruíndo emprego estable e sigan empeorando as condicións laborais e salariais dos traballadores e das traballadoras galegas. E, para rematar, engado un quinto punto que fala de fomentar a formación profesional regrada no sector da automoción, coordinando co sector a formación continuada dos traballadores e traballadoras e cos propios centros públicos, e tamén que o alumnado sen experiencia laboral...
Moitas grazas, señora Martínez.
...–remato– realice prácticas nas empresas. Un segundo nada máis, presidenta, por favor. Trátase de aproveitar os centros de formación profesional para reciclar traballadores activo e, ao mesmo tempo que estes traballadores en activo acoden ás clases regradas, á formación regrada, á formación nos centros de FP, os alumnos fagan prácticas nas empresas, o cal enriquece a ambos e é un modelo que xa está sendo utilizado noutros países con moito éxito.
Moitas grazas.
Nada máis, moitas grazas, presidenta.
Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, señora Adán Villamarín.
Si, grazas, presidenta. Debatemos unha iniciativa de moito interese neste momento, máxime cando hoxe coñecemos que hai máis de 3.000 millóns de perdas –a maiores das agardadas–; o cal, claro, pois sitúa a situación do Grupo Volkswagen neste momento, pois supoño que nunha situación moi delicada que os analistas económicos avaliarán. Polo tanto, sorprende que o Goberno nin estea, nin tan sequera estea aquí ninguén –supoñemos que o conselleiro estará escoitando ou lerá despois o Diario de Sesións–. Claro, a situación ademais na automoción na provincia de Pontevedra, onde se centra fundamentalmente, é dunha caída do 20 % do emprego nos últimos anos –¡20 % do emprego!–, incluído o último ano no que existe unha leve recuperación do emprego noutros sectores; polo tanto, sobre o 20 % de caída de emprego podemos vernos nunha situación –como xa explicou a señora Martínez– de destrución de emprego moi importante. Polo tanto, nós si que entendemos importante esta iniciativa, vemos tamén que a emenda que se presenta de mantemento dos postos de traballo cando se establezan liñas específicas de apoio debería ser fundamental. Mais eu creo que o fundamental deste debate é que se estableza co propio clúster unha estratexia, que se inclúa a perspectiva dos sindicatos, desde logo, e que o Goberno galego actúe como tal previndo a situación e, xa neste momento, tendo unha relación co clúster e cos sindicatos –porque é moi difícil, diante das perdas económicas e da grande estafa que levou adiante Volkswagen, que neste momento non se resinta todo o sector da automoción–. Se a unha perda do 20 % do emprego temos que sumarlle un vindeiro ano moi complicado, esta debería ser, desde logo, a iniciativa que trouxera hoxe o Partido Popular –ou o propio conselleiro debería estar comparecendo para explicala–. Nós imos apoiar esta iniciativa, tanto se se incorporan as emendas como se o ponente a deixa tal como está. Moitas grazas.
Grazas, señora Adán. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, señor Fajardo.
Moi bo día a todos e a todas. Eu comparto a intervención que fixo o compañeiro Abel Losada, ao que lle presto moita atención, pero é certo que non podemos compartir unha parte do que se pide que se vote neste Parlamento. Polo tanto, eu voulle pedir que se faga unha votación separada e explicarei o porqué. Coincidindo na súa análise verbal, cando se traslada ao escrito, pois hai algunha cuestión que dende a nosa posición non podemos compartir. Pero eu quería facer primeiro unha análise de por que se dá esta situación, porque aquí nos esquecemos de que Volkswagen está cometendo un delito que ten tres eixos que deberían de estar encima da mesa, e que as autoridades –se non estiveran, simplemente, para garantir os beneficios e a capacidade económica das multinacionais– terían que dicir algo. Un delito que ten tres aspectos que son tremendamente complexos: o primeiro, un delito ecolóxico que pon en risco a saúde e a vida de moitas persoas afectadas polo incremento da produción destes vehículos que eran trucados; un delito económico, porque supuxo venderlle á xente unha cuestión que non era real; e, despois, dende logo, un delito de ameazar a confianza do conxunto da economía europea con decisións alleas aos compromisos que esta industria tiña coa Unión Europea. Polo tanto, salvo a nocturnidade, a súa acción teno todo e, polo tanto, debería de ser xa obxecto dunha investigación profunda e de que os gobernos actuasen contra unha multinacional que engana o conxunto da cidadanía. Polo tanto, ese é un primeiro contexto que deberiamos de plantexar. É evidente que isto ten unha afectación sobre o emprego moi importante no conxunto de Europa, en España e tamén en Galicia –sobre todo nas auxiliares da automoción da provincia de Pontevedra–. E nós estamos de acordo en plantexar unha estratexia para minimizar este impacto, estamos de acordo en apoiar a investigación, estamos de acordo en fomentar a formación dos traballadores, pero non podemos estar de acordo en liñas de inxección de capital na Xunta de Galicia para a internacionalización. E imos explicar o porqué: porque, por exemplo, o señor Feijóo, que veu aquí gabarse dos contratos das auxiliares para a nova K9, o que non dixo é que a maior parte desas pezas xa non se fan en Vigo nin se fan en Pontevedra, fanse en Marrocos ou en México; e, polo tanto, cando falamos de internacionalización e de poñer cartos para que as empresas poidan producir, temos que deixar moi claro que non pode ser para que se mande a produción a outros países e se vaia de Galicia. Non podemos, por exemplo, compartir que o Goberno galego non diga nada desa nova macronave que se está a facer na Zona Franca onde se pretende acumular pezas que veñen deses mercados de Marrocos e de México, que antes se facían en Galicia, para utilizar nos vehículos que se producen en Vigo. E iso faise con diñeiro público porque vai ser o Estado quen faga esa nave para que a explote Citroën para unha cousa: para cambiar ese concepto de just in time, de ter a peza no momento para o coche, que antes era de 48 horas, por 15 días. ¿Que significa iso?, que, con diñeiro público, estamos permitindo que Citroën almacene pezas que veñen doutros países cando se non o fixera tería que facelo con pezas que veñen de empresas do contorno da nosa provincia. Polo tanto, nós non podemos estar de acordo con ese plantexamento que é o que lle pedimos que se mude. Igual que non podemos estar de acordo con que nos últimos tempos 200 millóns de euros de diñeiro público vaian a Citroën e que non haxa un compromiso de mantemento de emprego nin da calidade de emprego. Hai un dato que para nós é escalofriante: dos 5.000 traballadores de Citroën, 1.500 teñen xornada de menos de 8 horas, ¡1.500!; todos os novos traballadores non teñen xornada completa. ¿É porque non traballan as 8 horas?, non: trabállanas, pero traballan a demanda da empresa –e, con eses contratos de tempo parcial o que fai a empresa é que os chama cando ten choio e cando non ten choio mándaos para a casa e non cobran–. Iso é escravismo do século XXI que se permite con diñeiro público. Polo tanto, a súa iniciativa, que eu comparto na medida en que un goberno que existe debe de tomar a iniciativa para as situacións que poden darse –non é este o caso, porque é un goberno que non existe: marchan a comer de balde e despois esquécense das necesidades deste país–...
Vaia rematando, por favor.
Si, enseguida remato, presidenta. Ten vostede a capacidade brutal sempre de cortarme cando estou fiando o discurso; pero non pasa nada, ¿eh?, sei que non foi a propósito; aínda que sempre pasa, non foi a propósito. [[Murmurios.]] E estou plantexando que este goberno ausente debería de ter encima da mesa algunha iniciativa para solventar esta situación. Pero o que nós non imos consentir é que se permitise que con diñeiro público se degraden as condicións laborais dos galegos e das galegas e que, ademais, agora se pretenda que con diñeiro público se facilite ás empresas producir fóra o que logo vai ser utilizado por Citroën. E isto tamén implica as empresas auxiliares porque o que está traducindo Citroën nas empresas auxiliares é que teñen que copiar o seu modelo laboral, ese modelo laboral dun rendemento brutal dos seus traballadores de non ter horario máis que aquel que decida a empresa e que, polo tanto, nós non podemos compartir. Señor Abel Losada, coincido con vostede na explicación do tema, non na solución que plantexa, e por iso lle pido a votación por puntos separada dese punto que vostede plantexa da internacionalización. Se é así, nós apoiaremos só este punto. Máis nada e moitas grazas a todos, incluso á presidenta.
Grazas, señor Fajardo. Tamén a vostede. Grupo Parlamentario Popular, señor Arias.
Señora presidenta. Señorías. Exactamente, ¿cal é o problema?, ¿cal é a proposta? Unha empresa incumpre a legalidade, entón, ten primeiro unha enorme sanción internacional que vai afectar a súa conta de resultados, seguramente. Citroën, loxicamente, vai diminuír extraordinariamente os beneficios, independentemente de que poida manter a demanda, que é diferente. Pode conseguir manter as vendas, pode igual seguir mantendo tamén a demanda derivada á industria de construción auxiliar, pero vai gañar moito menos. Primeiro, antes de nada, hai que saber exactamente que vai pasar; segundo, que vai ocorrer incluso coa demanda que está aínda funcionando, non resolta en Alemaña polos tribunais, e non sabemos exactamente cales van ser as consecuencias do incumprimento e as repercusións. ¿Seguirá sendo viable?, ¿non seguirá sendo viable? ¿Cal é a estratexia inicial do Partido Popular? O ministro de Industria xa dixo que, loxicamente, procurariamos, onde ten as competencias, no conxunto do Estado, que non teña consecuencias para as fabricacións; é dicir, que se poida encaixar ese déficit de beneficio, ese descenso dos beneficios, pero que se siga mantendo a produción con menores rendibilidades, ou incluso asumindo perdas conxunturais. ¿Pero como o Estado vai tratar agora –a alguén que está sancionado– de suplir os mecanismos de financiamento de todo o conxunto da empresa con fondos públicos, que atentaría contra a competencia do resto das empresas –que tamén inflúe–, que atentaría contra o principio de legalidade, etc.? Aquí se di que agora hai que dispoñer unhas liñas de financiamento para os efectos indirectos dun problema que aínda non se sabe exactamente. Tampouco se concreta, é do máis abstracto o tipo de proposta que se di: deseñar unha estratexia, abrir unha liña de financiamento. Nada concreto, nada específico do que hai que facer, ¿onde?, ¿para que?, ¿por que? Sen liñas. Non se di nada, dise: queremos que non inflúa. E unha crítica: vostedes nunca fan nada. ¿Como que non facemos nada? Aí está Citroën, están todos os apoios. Aí está o Igape, aí están todas as políticas que se viñeron facendo. ¿Cal é a situación real do sector da automoción no seu conxunto, en España e en Galicia? Está en crecemento e na prosperidade. Iso é negar a evidencia. Estamos negando a evidencia. Curiosamente, ¿que nos din? Que nós estamos preocupados polas contas de resultados das empresas cando están eles realmente, con fondos públicos, para reflotar algunhas outras, cando están por unha sanción de incumprimento ilegal. ¡É realmente esperpéntico este tipo de proposta! Co cal, señorías, paréceme que, dada a evidencia tan manifesta deste tema, non teño máis que dicir. Loxicamente, non podemos asumir isto, este absurdo, este esperpento, que incluso vai contra o que son os fondos públicos, a equidade, a igualdade, a competencia, o principio xurídico de seguridade e, ademais tamén, unha cousa moi importante, para que non se repitan este tipo de abusos do consumidor, que, independentemente da importancia das empresas, que hai que valorar, tampouco pode un parlamento, un goberno, unha sociedade, dar un voto de confianza incondicional ás grandes empresas. Loxicamente, nós pensamos que os principios de legalidade son igual de importantes para todos: partidos, sindicatos, persoas, empresas, etc. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Arias. Grupo autor da proposición non de lei. Ten a palabra o señor Losada Álvarez.
Grazas, señora presidenta. En primeiro lugar, acepto a votación por puntos da emenda do Grupo Mixto; acepto o punto 1, e no punto 2 engadiría, ademais do "mantemento do emprego", o "incremento do capital produtivo", os dous inputs fundamentais. Eu teño que recoñecer que, ante as intervencións do voceiro de industria do Partido Popular, necesito un decodificador. [[Risos.]] É verdade que pode ser un problema. Decodificador é unha palabra supoño que inocua, señora presidenta. ¡É que mirou con cara como de sorpresa...! Canal Plus, cando empezou nos anos oitenta; antes de que o PP o quixera fundir. [[Murmurios.]] Bueno, teño algún titular: "Volkswagen recorta 4.000 millones de inversión en su marca de turismos. Volkswagen se replantea todas sus inversiones a nivel global. Volkswagen recortará 3.000 millones en las compras a proveedores por el "Dieselgate", de las cuales 1.100 millones afectarán a los fabricantes gallegos de componentes. La revisión de inversiones de Volkswagen alarma a más de 20 proveedores gallegos." Mire, señor Arias, eu non sei se isto é un absurdo ou é un esperpento. A min gustaríame que vostede –igual que cando falan os voceiros de Ferrol deberían de darse un paseo polos estaleiros– viñera contarlle esta historia aos traballadores do sector da automoción na comarca de Vigo. Insisto en que non sei se é un absurdo ou un esperpento; en todo caso, dúas figuras teatrais bastante respectables que, desde logo, acadan un nivel intelectual que probablemente moitos dos que estamos nesta Cámara non acadamos. Non sei se prefiro a Valle Inclán ou a Beckett, pero váleme calquera dos dous –vostede que é tan lido–. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Mire, o apoio ao sector da automoción deste goberno foi un montón de diñeiro a Citroën para poñer, en furgonetas eléctricas, "Galicia", que segundo a prensa –eu non as contei– se fabricaron 15; e unha universidade corporativa da automoción, que ocupou unha planta do edificio de San Rafael, en Vigo, que –que saíra na prensa– deu unha charla un experto precisamente sobre loxística. Entón, disto é do que estamos falando cando falamos deste goberno presente e/ou ausente. O Grupo Socialista vén pedindo información sobre os apoios ao sector da automoción detallada por datas, destinatarios, contías, conceptos, organismos da Xunta, postos de emprego xerados nestas dúas lexislaturas. Información cero, señor Arias. Eu non sei se vostede a ten por unha vía paralela. Se a ten, eu agradeceríalle moito que, neste marco do absurdo e do esperpento, nolo contara. Logo, o que si hai do Igape... Eu non sei se se axusta a dereito abrir unha liña de financiamento; o que non se axusta a dereito –ou, se se axusta a dereito, é un escándalo– é que o Igape, que ten unha Dirección Xeral de Internacionalización, que ten un director xeral de Internacionalización que estaba esta fin de semana na Habana buscando mercados, busque proxectos de investimento internacional...
Remate, señor Losada, por favor.
...a través de KPMG por 200.00 euros. Porque, ou sobra o director xeral de Internacionalización, ou sobra KPMG. Non vaia ser que os dous defendan o mesmo. Entón, mire, vir aquí falar de axustarse a dereito, falar da lóxica e da coherencia interna das políticas de apoio empresarial deste goberno, con niveis de execución baixísimos, a pesar de que o voceiro do Partido Popular e o presidente da Xunta no debate do estado da Autonomía...
Remate, señor Losada.
...nos explicou o que era unha plurianualidade –algo que eu lle agradezo enormemente porque era unha carencia intelectual que tiña–... Por certo... No, Pedro, no, porque sabes que van seis años...
Señor Losada...
...con un 30 % de ejecución.
¡Señor Losada!
¿De que hablas?, ¿de planificación estalinista a largo plazo? ¿Crees que somos imbéciles?
Señor Losada, moitas grazas. Rematou o seu tempo.
¡Hombre, ya! ¡Pero ya!
¡Señor Losada, rematou o seu tempo!. [[O señor Losada Álvarez pronuncia palabras que non se perciben.]] Señor Losada, rematou o seu tempo hai xa bastante. [[Aplausos.]] Votación das proposicións non de lei
Pasamos á votación das proposicións non de lei. Comezamos coa votación da primeira das proposicións do Grupo Parlamentario Popular de Galicia, por iniciativa do señor Santalices Vieira, que acepta a emenda do Grupo Mixto e rexeita a emenda do Bloque Nacionalista Galego. Votamos. Votación do texto transaccionado da Proposición non de lei do G.P Popular de Galicia, por iniciativa de D. Miguel Ángel Santalices Vieira, sobre a actuación que debe levar a cabo o Goberno galego para mellorar a cobertura poboacional da vacinación contra a gripe. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 41; votos en contra, 32. O resultado da votación é positivo. En consecuencia, queda aprobada esta proposición.
Votamos a continuación a proposición do Grupo Parlamentario Mixto, por iniciativa da señora Iglesias Sueiro que dixo que non acepta a emenda socialista pero acepta a emenda do Grupo Popular. Votamos. [[Procédese a repetir a votación.]] Votamos a segunda das proposicións non de lei, coa emenda do Grupo Popular e sen a emenda do Grupo Socialista, que se rexeita. Votación do texto transaccionado da Proposición non de lei do G.P. Mixto, por iniciativa de Dª Carmen Iglesias Sueiro, sobre a actuación que debe levar a cabo o Goberno galego para garantirlles a todas as mulleres a posibilidade de acceso ás técnicas de reprodución asistida no Sergas. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 72. En consecuencia, queda aprobada esta proposición por unanimidade.
Votamos a proposta do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa da señora Díaz, á que non se presentaron emendas. Votamos. Votación da Proposición non de lei do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de Dª Yolanda Díaz Pérez, sobre as actuacións que debe levar a cabo a Xunta de Galicia relativas aos datos incluídos na Memoria sobre a situación económica e social de Galicia do ano 2014, aprobada polo Consello Económico e Social de Galicia. Efectuada a votación deu o seguinte resultado: votos a favor, 34; votos en contra, 39. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta proposta.
Votamos a proposición do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia, por iniciativa da señora Acuña, que dixo que aceptaba a emenda da Alternativa Galega de Esquerda pero que non aceptaba a emenda do Grupo Popular. Votamos. Votación do texto transaccionado da Proposición non de lei do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de Dª María Carmen Acuña do Campo e dous deputados/as máis, sobre o inicio dunha campaña de concienciación contra a violencia de xénero dirixida ao medio rural. Efectuada a votación deu o seguinte resultado: votos a favor, 73. O resultado da votación é positivo. En consecuencia, queda aprobada esta iniciativa por unanimidade.
Votamos a proposición do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de don Antón Sánchez, á que non se presentaron emendas. Votamos. Votación da Proposición non de lei do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de D. Antón Sánchez García, sobre a creación dunha comisión parlamentaria de estudo para o rural galego. Efectuada a votación deu o seguinte resultado: votos a favor, 34; votos en contra, 39. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta proposta.
Votamos a proposición do Grupo Parlamentario Popular de Galicia, por iniciativa do señor Dorado, que entendo que non acepta a emenda do Bloque Nacionalista Galego. Votamos. Votación da Proposición non de lei do G.P. Popular de Galicia, por iniciativa de D. Alejandro Gómez Alonso e dous deputados/as máis, sobre a reanudación por parte da Xunta de Galicia das negociacións co Concello de Vigo para incluír o transporte urbano Vitrasa nos servizos do Plan de transporte metropolitano. Efectuada a votación deu o seguinte resultado: votos a favor, 39; votos en contra, 18; abstencións, 15. O resultado da votación é positivo. En consecuencia, queda aprobada esta proposición.
Votamos a proposición do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa da señora Adán Villamarín, que entendo que non acepta ningunha emenda. Votamos. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Perdón, señor Trenor, perdón. Si, dígame. Déanlle voz ao escano do señor Trenor, por favor.
Ao noso grupo gustarianos solicitar a votación por puntos para poder apoiar o mantemento do emprego e da produción das plantas de Alcoa e de San Cibrao.
¿Acepta a votación por puntos a señora Adán, autora da iniciativa? [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Ben, pois entón a iniciativa vótase [[Murmurios.]] de xeito conxunto. Votamos. [[Murmurios.]] Votación da Proposición non de lei do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de Dª María do Carme Adán Villamarín e D. Francisco Xesús Jorquera Caselas, sobre a adopción polo Goberno galego das medidas necesarias para o mantemento do emprego e da produción nas plantas de Alcoa da Coruña e de San Cibrao, así como a demanda ao Goberno central da modificación do marco regulador da enerxía eléctrica. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 33; votos en contra, 38. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta proposición. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] ¿Señora Piñeiro? [[Pausa.]] Votamos, por último, a proposición do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia por iniciativa do señor Losada Álvarez, que entendo que acepta a votación por puntos. ¿En concreto dos puntos 1 e 2 e o resto da iniciativa? ¿Cada un dos puntos por separado? [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Acepta a emenda do Grupo Mixto. Entón, votamos a iniciativa na súa totalidade coa emenda do Grupo Mixto.
Entre o absurdo e o esperpento estaba perdido. Dixen que aceptaba o primeiro punto tal e como está, e aceptaba o segundo punto engadindo, ademais do mantemento do emprego, a dotación de capital produtivo. Polo tanto, sería o que votariamos.
Pero votamos a iniciativa de xeito conxunto.
Completa.
Votamos. Votación do texto transaccionado da Proposición non de lei do G.P dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de D. Abel Fermín Losada Álvarez e dous deputados/as máis, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación co impacto da nova política de restrición dos investimentos anunciada polo Grupo Volkswagen no sector dos compoñentes da automoción. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 34; votos en contra, 39. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta proposición.
Continuamos co desenvolvemento da orde do día co punto 6, de interpelacións. Interpelación do G.P dos Socialistas de Galicia, sobre a valoración do Goberno galego respecto dos resultados da política seguida en materia de dependencia
Ten a palabra, para formular a súa interpelación, a señora Gallego Calvar.
Moitas grazas, señora presidenta. Bos días, señoras deputadas, señores deputados. Señor conselleiro de Política Social, voulle pedir prestadas ao meu compañeiro, ao señor Losada, as últimas verbas que empregou na súa iniciativa falando da decodificación e dos decodificadores, por esta iniciativa que traemos hoxe aquí, unha vez máis, señor conselleiro, a pesar de que vostede é a primeira vez que vai respostala. Por certo, benvido como conselleiro,– gustaríame darlle a benvida nunha comparecencia, porque os socialistas entendemos que, cando un goberno cambia os membros do Goberno, o primeiro que teñen que facer é vir ao Parlamento de Galicia a dar explicacións de cal van ser as novas políticas que se van facer, porque do contrario, se isto non é así, máis parecerá un cambio cosmético que un cambio profundo nas políticas. Pero bueno, iso irémolo comprobando cos días. Dicíalle que benvido a este debate, que non é a primeira vez que o facemos. É certo que nas veces anteriores, cada vez que á conselleira –á ex conselleira de Traballo e Benestar– lle preguntabamos sobre o cumprimento en Galicia da Lei de autonomía persoal, máis coñecida como a Lei da dependencia, sempre nos contaba aquí que xa estaba todo feito, que había milleiros de prazas públicas espalladas por toda Galicia para dar cumprimento a esta lei de dependencia, e a verdade é que os datos o que fan é desdicir todo o que a conselleira nos viña dicir aquí. Así que eu agardo que nesta súa primeira comparecencia cunha interpelación do Grupo Socialista, non pola súa vontade –que o puido facer neste pleno porque só houbo unha comparecencia dun conselleiro, o de Educación, que, por certo, compareceu case dous meses despois de que se iniciara o curso político–, vostede hoxe aquí, cando menos, sexa capaz de recoñecer a situación que temos en Galicia no cumprimento da Lei de autonomía persoal, da Lei de dependencia, e poidamos empezar a remediar o que hoxe é un absoluto desastre. Porque miren, señores do Partido Popular, vostedes dende que chegou o señor Rajoy ao Goberno central, e dende que o señor Feijóo é presidente da Xunta, a Lei de autonomía persoal encargáronse de desmontala, de desmantelala, de deixala baleira de contido. A vostedes, no seu día, non lles quedou máis remedio que apoiar aquela lei que fixo o Goberno Zapatero, pero despois, cos seus feitos, cos recortes tanto normativos como orzamentarios, o que fixeron foi baleirala de contido, ata chegar ao punto no que hoxe en Galicia temos unha lista de espera de persoas que teñen o dereito recoñecido, pero que non están percibindo ningunha prestación económica ou de servizo, de máis do 41 %. Somos das comunidades autónomas do Estado con máis lista de espera de persoas, insisto, co dereito recoñecido pero sen percibir a prestación: 41 %. Neste ano no que andamos, apenas se incorporaron ao sistema 500 persoas. Señor Rei Varela, estou collendo os datos de memoria, é certo, pero estou collendo os datos do Ministerio de Sanidade, do Inserso, da estatística estatal de dependencia. Estou segura que non me vou enganar porque os teño reiterado moitas veces. Somos a décimo terceira comunidade autónoma, á cabeza, na que as persoas usuarias fan máis copago. É dicir, somos, por dicilo doutro xeito, a segunda comunidade autónoma de España na que as persoas usuarias copagan máis polos servizos de dependencia. Somos, señor Rey Varela, unha das comunidades autónomas que teñen menos gasto público por habitante en dependencia. Estamos por debaixo do 90 % da media estatal. E se vostede quere na súa resposta compararse con Andalucía ou con Asturias –porque ultimamente neste Parlamento o señor Feijóo, cada vez que vén contestar as preguntas da oposición, fala moito de Andalucía ou de Asturias–, xa lle anuncio que calquera unha das dúas comunidades autónomas ten menos lista de espera ca nós, un gasto promedio por habitante moito maior que o noso en materia de dependencia, e, dende logo, uns servizos moito mellores para os cidadáns. Por exemplo, en Asturias a lista de espera é de menos do 10 %, en Galicia –insisto– do 41 %. En Galicia o gasto por habitante é de apenas 88,67 euros, en Asturias de 97 e en Andalucía de 114. Son datos que están aí, para que todos os poidamos ollar, no Ministerio de Sanidade, no portal do Inserso, nas estatísticas de dependencia. E eses datos que poden parecer fríos ocultan detrás unha realidade brutal, señor conselleiro. A realidade de que todas aquelas persoas que no seu día viron con esperanza que se estaba implementando unha lei que viña completar o Estado de benestar e que viña fortalecer ese cuarto piar do Estado de benestar, hoxe se senten frustradas, polas trabas burocráticas impostas, que o que fan é facer desistir a moitas persoas de solicitar a prestación da lei de dependencia, e polo incremento brutal dos copagos que viñeron soportando durante estes anos. Miren, vostedes, coa reavaliación que fixeron no ano 2014 sobre as prestacións de dependencia a aquelas persoas que xa tiñan recoñecido o dereito, incrementáronlles o copago un 40 % de promedio. ¿Sabe o que quere dicir iso? Que por primeira vez neste ano empeza a haber prazas libres nas residencias para persoas con dependencia. ¿Sabe porque hai prazas libres? Non porque sobren, non porque acadaramos ningunha ratio europea, como veñen dicindo reiteradamente para tratar de ocultar a verdade. Non, señor conselleiro, hai prazas libres porque as familias e as persoas non son capaces, coas súas exiguas pensións –lémbrolle, as máis baixas do Estado– de facerlles fronte a eses copagos. Esa é a verdadeira situación. Miren, vostedes con esa reavaliación, na que ademais de contar os ingresos das persoas que poderían ter dereito a unha prestación por dependencia están tamén contando o seu patrimonio, e stán facendo que unha persoa maior, cunha pensión das máis baixas do Estado e que teña dúas leiras, por dicilo dun xeito coloquial, teña que pagar, de 700 euros que ingresa de pensión, 500 euros pola prestación da dependencia, e quédanlle, señor conselleiro, 200 euros para manterse. Dígollo doutro xeito. Centros de día. Unha persoa cunha das pensións máis baixas do Estado ten que pagar o 80 % do que ingresa por esa pensión para ter un 20 % do seu tempo mensual nun centro de día, e co 20 % restante desa pensión ten que manterse o resto do mes, excepto ese 20 % do tempo que vai ao centro de día. ¿A vostede parécelle que con esta política, de verdade, se pode levar a cabo o que quería facer a Lei de autonomía persoal e de dependencia? Eu dígolle non. Vostedes, desde aquel maldito Real decreto do señor Rajoy tan pronto como chegou ao Goberno, no que atrasou a entrada en vigor da Lei de dependencia para os dependentes moderados, no que recortou as prestacións, no que quitou a Seguridade Social dos coidadores, no que fixo un recorte brutal, desde aquela fixeron obedientemente o que o Goberno central mandou. É máis, a vostedes, señor conselleiro, o señor Rajoy, dende aquela ata hoxe, débelle máis de 112 millóns de euros que lle quitou ao que lle correspondía a Galicia, e aínda non escoitei a ningún membro do Goberno do señor Feijóo reclamar con voz alta e clara que nos dean o que nos deben en materia de dependencia.
Remate, por favor.
E mire, señor conselleiro, xa llo adianto, non veña aquí con anuncios estrela co novo orzamento. Xa fixen o cálculo. Eses 10.000 novos usuarios da dependencia que din vostedes que se van atender no 2016 son falsos. Como moito, 3.500, a menos que vostedes o que fagan sexa recortar aínda máis o gasto medio por persoa dependente para que desistan todos os que están na lista de espera ou para que, como vén sucedendo ata o de agora, por desgraza, morran antes de percibir a prestación. Señor conselleiro, só no último ano, máis de 1.000 persoas morreron na lista de espera, co dereito recoñecido, e sen poder recibir a prestación. ¿Vai vostede mudar a política en materia de dependencia ou vai seguir desmantelando esta lei?
Remate, por favor.
Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Gallego. Resposta do conselleiro de Política Social.
Señor presidente. Señorías. Agradecerlle á señora Gallego a súa benvida e a oportunidade que me dá esta interpelación de ter un primeiro contacto con esta Cámara para marcar algúns dos retos fundamentais de Galicia no que ten que ver coa dependencia. O certo é que a expectativa que se xerou coa Lei de dependencia foi unha expectativa moi importante, unha expectativa en toda a poboación, e tamén, por suposto, na poboación galega, que ten unha poboación envellecida e, polo tanto, moi necesitada dunha lei destas características. Pero a verdade é que, tan é certo que a expectativa foi moi alta no seu primeiro momento, como tamén é certo que, xa dende o primeiro momento, o cumprimento desa expectativa por parte naquel momento dun goberno diferente na nación ao que hai neste momento, pois foi máis ben pequena. Eu a verdade é que non quixera que os datos numéricos, os datos fríos, enturbaran un pouco un debate tan serio e tan importante, no que detrás de cada cifra hai un dependente, no que detrás de cada cifra hai unha persoa, hai unha familia, que precisa unha maior implicación das diferentes administracións. A Consellería de Política Social creouse coa máxima aspiración de trasladar a recuperación económica das contas públicas aos fogares dos galegos e das galegas. Esa é, dende logo, a principal preocupación do conselleiro e entendo que de todos os galegos e de todas as galegas: que cada galego, que cada galega, sexa quen de descubrir que unha recuperación económica de datos macroeconómicos se pode trasladar ás familias, que se pode trasladar ao benestar das persoas. O certo é que –como dicía ao principio da miña intervención– no ano 2009, cando este goberno chega, había tamén moitas expectativas para ser capaces de atender a moitos máis dependentes dos que se estaban atendendo dende a entrada en vigor desta lei. Por iso vou comezar a miña intervención poñendo en contraste o que había antes –que creo que tamén é bastante coñecido por esta Cámara– e o que hai agora a grandes rasgos. En maio de 2009 había 14.000 dependentes atendidos. En 2009 había un orzamento consignado á dependencia, nos orzamentos da Comunidade Autónoma de Galicia, de 126 millóns de euros. Neste momento –e poderemos falar o venres na comparecencia de orzamentos– hai 324 millóns destinados á prevención da dependencia, cun incremento de fondos propios consolidado, no primeiro exercicio de recuperación económica das contas públicas de Galicia para o próximo ano, do 102 %. No 2009 había unha ratio de atención á dependencia, en termos xerais, do 30 %, e neste momento –como sabe perfectamente vostede e toda a Cámara– é do 60 %, logo de entrar en calendario o grao 1, con 15.000 novas persoas que temos que atender. Despois, no 2009, tamén un dato moi importante: o 41 % das persoas que recibían atención, facíano a través de servizos profesionais. Todos estes datos apuntan cara a unha clara melloría do sistema para a atención da autonomía e prevención da dependencia, pero, dende logo, creo que eses datos non nos poden distraer de que temos o obxectivo de atender a todas as persoas que teñen dereito por lei a unha atención de dependencia de calidade. Señorías, penso que non é cuestión neste momento de falar soamente do que fixo un goberno, do que fixo outro goberno. Eu xa relatei o que ten feito o Goberno do Partido Popular dende o ano 2009 e como ten incrementado as ratios de atención a dependentes, e sobre todo outro dato fundamental, que é o importe económico destinado a estes datos. Pero é verdade tamén que temos que ser capaces, cun escenario orzamentario positivo para o ano que vén, de chegar a moitas máis familias. Dende logo, eu creo que tamén son importantes todos os esforzos que se están a facer dende un punto de vista técnico. O certo é que dende a Administración debemos garantir que a maior parte das persoas ás que se lle recoñeceu un grao de dependencia reciban o seu dereito de atención. Por iso, dende logo, traballamos en Galicia, mellorando cuestións técnicas para desenvolver unha lei que xa non é que non tivera financiación, é que tampouco tiña servizos –en Galicia tiña moitos menos que noutras comunidades autónomas para atender a todas as persoas que adquirían un dereito– nin ferramentas técnicas para conseguilo. Por iso foi importante a implementación dunha ferramenta informática que nos permite medir datos xerais e datos particulares; ter un mapa de procesos simplificados; ter accións de formación específicas para os traballadores; mellorar a coordinación. A coordinación das diferentes administracións é un tema que dende logo quero impulsar, para que entre todos sexamos capaces de conquerir este obxectivo. E tamén a información ao cidadán a través do teléfono 012. Igual que mellorar a rede galega de atención temperá. Este goberno, polo tanto, fixo un incremento que xa lle relatei e que vostede coñece perfectamente. Este goberno –xa digo– foi quen de aumentar as persoas que estaban recoñecidas, aumentar a súa ratio de atención e aumentar as prazas destinadas á dependencia. E o número de dependentes atendidos incrementouse cinco veces con respecto aos que existían no ano 2009. Eu o que lle quero dicir é que o traballo non pode quedar aí. A opción cómoda sería vanagloriarnos desas cifras, deses incrementos porcentuais, se detrás desas cifras non houbera persoas, non houbera familias, necesitadas. Por iso o que eu lle quero transmitir a vostede e a toda a Cámara é que non nos imos conformar coas cifras. Si que lle vou dar un dato do mes de setembro, porque me falaba dun dato do ministerio. No mes de setembro déronse de alta no sistema 933 persoas; creo que é un dato que indica que se están incorporando persoas ao sistema. E vostede coñece perfectamente o que sucede coa incorporación ao grao 1 de 15.000 novas persoas ao sistema. Eu de verdade lle digo que os orzamentos para o próximo ano –teremos ocasión o próximo venres de falalo con maior detemento– permitirán un obxectivo importante; e o obxectivo é incorporar a 10.000 novas persoas. Como afortunadamente –e xa me irá coñecendo– a min me gusta cumprir os compromisos, e como este é un tema que imos poder avaliar ao longo do ano que vén, o ano que vén xa me dirá se fomos capaces de cumprir este obxectivo ou non fomos capaces de cumprir este obxectivo. Direille que este conselleiro, e o Goberno do que formo parte, imos traballar conxuntamente para conseguilo. Son 10.000 persoas máis incorporadas nun ano, o cal incrementará a cifra de dependentes atendidos de 40.000 a 50.000, e permitirá que ao longo do ano 2016 o 75 % das persoas que teñen recoñecido o seu dereito, de dependentes existentes en Galicia, teñan atención da Administración pública. Xa digo, para iso eu o que espero e desexo é que poidamos traballar todos conxuntamente: o Goberno, a oposición, todos os grupos parlamentarios, neste obxectivo común; e que poida traballar tamén a Administración autonómica co resto das administracións. Eu veño da Administración local, creo que se pode incrementar moitísimo a colaboración da Administración autonómica coa Administración local, porque na materia da que estamos falando –que son dereitos sociais– o máis importante, de verdade, nin sequera é a competencia e a financiación, senón a sensibilidade. E eu estou convencido de que a sensibilidade das corporacións locais axudará á sensibilidade do Goberno de Galicia para conseguir este obxectivo. Eu sentareime nos próximos días con representantes municipais para conseguir que este obxectivo non sexa exclusivamente o obxectivo do Goberno de Galicia, senón que sexa un obxectivo compartido por todos os galegos. Os galegos estou seguro de que estarán desexando que nos poñamos de acordo en atender 10.000 dependentes máis o ano que vén.
Remate, por favor.
Por iso espero e desexo a colaboración de todas e todos. Moitas grazas.
Grazas, señor conselleiro. Réplica. Señora Gallego.
Moitas grazas, señor presidente. Mire conselleiro, o único xeito de que o Goberno galego sexa capaz de, no ano 2016, atender a 10.000 persoas máis en materia de dependencia, cunha ratio de gasto promedio, como se viña facendo nos anos 2010, 2011 ou 2012 –porque teño que dicirlle que no 2013 e no 2014 baixou esa ratio, porque agora se está copagando menos por parte do Goberno da Xunta e se está cargando máis o gasto enriba das persoas usuarias–, sería que vostede se comprometera hoxe aquí a reclamarlle ao señor Rajoy eses 111 millóns de euros que lle debe dos descontos que lle fixo a Galicia de maneira inxusta. Porque mire, cando vostede me di que se vai reunir cos alcaldes e alcaldesas nos próximos días, eu dígolle que me parece moi ben que se reúna vostede, polo menos emenda algo do que non fixo a súa predecesora, que non quixo nunca reunirse cos alcaldes e coas alcaldesas. [[Murmurios.]] Pero non vaia ser, señor conselleiro, que agora vostede queira, nesa xuntanza cos alcaldes e alcaldesas –evidentemente, hoxe o mapa político, dende o 24 de maio, cambiou radicalmente–, cargarlles a eles unha parte do custo en materia de dependencia. Porque mire, cando o señor Rajoy chegou ao Goberno central, o Goberno central, que incumpría –e digo eu– a súa obriga de financiamento da Lei da dependencia, estáballe trasladando a Galicia o 40 % do financiamento da Lei de dependencia. ¿Sabe canto lle está trasladando hoxe o señor Rajoy? O 19 %, señor conselleiro. ¿Incumpría o señor Zapatero? Si, trasladaba un 10 % menos do que tiña que trasladar. ¿Canto está incumprindo o señor Rajoy? ¡Pois figúrese vostede! Un 30 % menos do que tiña que trasladar cada ano en materia de dependencia. Non falemos do Plan concertado. Vostede sábeo porque vén de onde vén, ¿verdade? E cando teñamos outro debate sobre servizos sociais, sobre competencias dos concellos, falaremos dos informes, da Fegamp e falaremos dos incumprimentos do Goberno central e do Goberno galego cos concellos galegos, sobre todo cos de menos de 20.000 habitantes. Temos moita literatura e moito escrito durante esa presidencia da Fegamp para falar con calma. Pero hoxe estamos falando da dependencia, e mire, non se pode empezar a gobernar con enganos. Non se pode dicir aquí que con 324 millóns de euros que hai orzamentados para o 2016 en materia de dependencia, se ese orzamento sae así da Cámara e vostede non acepta ningunha das emendas que imos presentar os grupos da oposición, se vai atender a 10.000 persoas máis, porque é falso. Porque para este ano teñen vostedes 298 millóns de euros e están atendendo a 39.000 persoas, e é matematicamente imposible atender a 10.000 persoas máis. Insisto, como moito e sendo optimistas, atenderían vostedes a 3.400 persoas máis. Así que para empezar a remediar esa primeira mentira súa, que a dixo o señor presidente no debate do estado da Autonomía, vostede en todas as entrevistas nos medios de comunicación públicos, e hoxe aquí outra vez, ten que reclamarlle ao señor Rajoy os 111 millóns de euros que lle debe e ten que aceptar as emendas parciais que imos presentar, dende logo, dende o Grupo Socialista para que iso se cumpra. Iso por unha banda, e pola outra, señor Rey Varela, un consello dende o Grupo Socialista, elimine vostede ese decreto da reavaliación das persoas dependentes, porque é inxusto que as persoas maiores, sobre todo as persoas maiores galegas que viven no rural e que teñen –como vostede sabe– leiras que non valen nada, por culpa dese patrimonio teñan que incrementar os copagos nun 40 %, e teñan que elixir entre comer ou ir ao centro de día, e a iso non se lle pode chamar política social. Vostedes con estes recortes, señor conselleiro, por moito que intente hoxe disfrazar aquí que vai intentar mellorar o que a súa antecesora non quixo, o que están facendo non é só desmantelar a Lei de dependencia, non é só...
Remate, por favor.
...castigar as persoas que necesitan esa lei, o que vostedes están facendo é cambiando o modelo social. Vostedes están cambiando os dereitos das persoas, que estaban recoñecidos nunha lei que todos queremos, por caridade e beneficencia, porque ese é o modelo de sociedade que vostedes queren construír, e están aí as cifras e as ratios...
Remate, por favor.
...das residencias, das prazas e de toda a súa acción política para contrastalo. Non o di o Grupo Socialista, señor conselleiro, dino todas as cifras, incluso as súas estatísticas oficiais. Así que, se vostede de verdade quere chegar como conselleiro de Política Social e facer outra política, ten que empezar por derrogar ese decreto e por incrementar o orzamento para facer honor ao que dixo aquí hoxe. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Gallego. Turno de peche. Señor conselleiro de Política Social.
Señor presidente, señorías, dende logo non quixen dicir que lle fósemos pedir aos alcaldes financiamento para a dependencia. O que quería dicir é que falaremos cos alcaldes e as alcaldesas de Galicia porque temos moito camiño no que avanzar conxuntamente se a todos nos preocupan as políticas sociais. Xa lle adianto –e direino na comparecencia de orzamentos– que o que agardo é aumentar as partidas económicas destinadas ás corporacións locais para que, entre todos, sexamos quen de mellorar os servizos sociais. Que non teñen que ser os servizos sociais da Xunta de Galicia ou os servizos sociais dos concellos, teñen que ser os servizos sociais dos galegos. [[Aplausos.]] Esa foi a filosofía na súa creación. Os servizos sociais nos concellos prestan un labor de cercanía que ningunha administración autonómica pode conseguir. Incluso nas cidades, non só os servizos sociais son un departamento único, senón que hai unidades básicas de traballo social para estar cerca de todos. Por iso, xa lle digo, o traballo cos alcaldes, o traballo coas alcaldesas, que é falar co resto de administracións públicas de Galicia e como entre todos podemos prestarlles uns servizos sociais máis adecuados aos galegos, máis adecuados ás galegas. De verdade, fálame vostede do pasado, eu enténdoo e quérolle lembrar algúns datos. Maio de 2009, 14.000 dependentes atendidos; en 2009, orzamento consignado, 126 millóns de euros; ratio de atención, 30 %. Mire, eu xa lle dixen, creo que se pode facer moitísimo máis. Estamos, de verdade, nesta senda que espero que a creación desta consellería poida reforzar. Dígollo de verdade. Pero é que as cotas de atención aumentaron nun 500 %; o financiamento aumentou nun 102 %; a ratio de atención pasou do 30 % da poboación ao 60 % da poboación, e queremos incrementalo o ano que vén –xa llo dixen– en 10.000 novas persoas. Unha situación que o que require, sobre todo, é coordinación de esforzos e novas políticas tamén; novas políticas que son imprescindibles para ser capaces de cumprir. Mire, se isto fose unha cuestión aritmética como a que plantexou vostede, en vez de ter políticos o que habería que ter son máquinas. Nós o que imos intentar é, os recursos que temos dispoñibles para o ano 2016 non metelos nunha máquina, senón pensar que hai persoas que requiren a audacia dos gobernos. E a audacia dos gobernos é conseguir atender a moitos máis con máis recursos económicos, que son os que temos o ano que vén. Polo tanto, espero e desexo que entre todos –xa lle digo– sexamos quen de atender a 10.000 novos dependentes. E que Galicia, que é unha comunidade necesitada de maior financiamento para paliar dous eixes importantes que ten, que son o envellecemento da nosa poboación –non lle imos botar a culpa á xente maior, senón que o que teremos é que devolverlles todo o que fixeron polas xeracións máis novas– e unha dispersión de poboación, que, como vostede sabe perfectamente, teñen que ser criterios de financiamento importantes para o futuro. De verdade que eu espero que entre todos sexamos capaces de conseguilo, pero, xa lle digo, mentres tanto, imos recoñecer a realidade, e a realidade é que no 2009 había un 30 % de dependentes atendidos, no 2015 temos un 60 % de dependentes atendidos –un aumento do 30 %–, e nun só ano, no 2016, que é un ano no que melloran as contas públicas da Comunidade Autónoma de Galicia, o que queremos é chegar ao 75 % de dependentes atendidos. Moitas grazas.
Grazas, señor conselleiro. Interpelación do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de D. José Antonio Sánchez Bugallo e dous deputados/as máis, sobre a subsidiación de préstamos de vivenda
Para formular a interpelación ten a palabra o señor Sánchez Bugallo.
Moitas grazas, señor presidente. Moi bos días, señorías. Moi bos días tamén á señora conselleira antes de MATI e agora de IV, de infraestruturas e vivenda. Cambiaron as siglas. Esta interpelación que vén hoxe a este pleno é un tema traído xa tres veces polo Grupo Parlamentario Socialista ao Pleno do Parlamento e traído tamén algunha vez por algún outro grupo parlamentario, polo tanto, é un tema debatido en diferentes ocasións. É un tema que volve de novo xustamente porque non está resolto de forma satisfactoria, nin tan sequera razoable. Falamos, señorías, da subsidiación de préstamos, ao mellor convén lembrar cal é a natureza do problema. Nos plans de acción de vivenda 2002-2005, 2005-2008 e 2009-2012 establecíase que os beneficiarios destas axudas tiñan dereito á subsidiación de préstamos. No caso de 2005-2008, o artigo 9 establecía o dereito e o 23 establecía o dereito á prórroga. No caso do Plan 2009-2012, ampliaba este dereito a un abano maior. Se no primeiro estaban protexidas as unidades familiares con ingresos inferiores ás dúas veces e media o IPREM, amplíao a catro veces o IPREM; e ademais converte en automática a prórroga sempre que se acredite o cumprimento dos requisitos por prazos de cinco anos. Pois ben, no ano 2012, no mes de xullo, o Goberno presidido por don Mariano Rajoy, a través dun decreto lexislativo, no seu artigo 35 resolve anular estas axudas. Anula estas axudas e establece, ademais, que esta anulación será aplicada ás solicitudes que estean en proceso de tramitación. E aquí empeza a desgraza. Vaise unindo o que podiamos cualificar... pois non sei como, como auténtica barrabasada desde o punto de vista xurídico. Con posterioridade a isto sae unha circular interpretativa do Ministerio de Fomento, ¡sen firmar por ninguén!, que fai que isto non só se aplica ás solicitudes en trámite e ás novas solicitudes, senón tamén ás prórrogas dos que as teñan concedidas con anterioridade. É tan aberrante a situación que o propio Partido Popular no Parlamento –aproveitando a tramitación doutra lei, que é a Lei de medidas de flexibilización e fomento do mercado de aluguer de vivendas– incorpora no Senado unha emenda que se converte en disposición adicional segunda da Lei 4/2013, do 4 de xuño, na que dá cobertura a esta circular interpretativa aplicada polo ministerio e, polo tanto, rebotada polas diferentes administracións autonómicas a todos aqueles beneficiarios que ían cesando, que ían perdendo ou que ían rematando as axudas que tiñan. Neste proceso prodúcense, señorías, un montón de recursos nos xulgados que en todos os casos –que eu coñeza– son resoltos favorablemente aos demandantes, condenando ás administracións autonómicas, pois se ben é certo que a axuda procede do Plan nacional de vivenda e do Ministerio de Fomento, tamén é certo que quen tramita e concede ou denega é a propia comunidade autónoma –é dicir, a Dirección Xeral de Vivenda respectiva de cada comunidade autónoma–, e condénanos a que recoñezan este dereito á prorroga. Con posterioridade a iso o ministerio modifica a súa circular interpretativa, e as diferentes comunidades autónomas empezan a dar unha certa resolución. ¿A quen lle dan a resolución? A aquelas solicitudes que venceron entre o mes de xullo de 2012 e que venceron entre o 5 de xuño de 2013. No caso de Galicia, o dato que se nos facilitou neste Parlamento foi que foran resoltas 1.150 solicitudes. Non sei se estas cifras a estas alturas se poden corrixir ou non; foran resoltas favorablemente 1.150 e 650 denegadas. Pero a pregunta, señoría, é que, segundo os nosos datos, acollidos aos plans nacionais de vivenda 2002-2005, 2005-2008 e 2009-2012, se promoveu en Galicia a construción de 12.000 vivendas. Polo tanto, entendemos que o número de afectados é inmensamente superior aos 1.150 resoltos favorablemente. Incluso a día de hoxe, transcorridos xa tres anos desde ese decreto, é probable que haxa varios miles de afectados que aínda non saben que están afectados porque aínda non venceron os créditos á subvención, á bonificación, á subsidiación que está en vigor. Polo tanto, señorías, a nosa pregunta é, ¿que sucede cos créditos cuxas axudas, cuxa subsidiación, vence desde o día 5 de xuño de 2013 ata que vaia vencendo sucesivamente? ¿Vaise respectar o seu dereito a prórroga, que era un dereito coñecido e recoñecido, e ao amparo da norma á que se acolleron para construír esa vivenda? Ese dereito vailles ser non expropiado senón espoliado, porque para ser expropiado tería que haber unha indemnización e aquí non hai indemnización, é simplemente que se lle limita un dereito que tiñan recoñecido. Vou dicir máis, señora conselleira. Hai un elemento que me parece relevante. Cando se concederon estas axudas, había unha serie de limitacións para estas familias. Por exemplo, tiñan que pedir un crédito hipotecario a 25 anos; non podían pedir ese crédito a 10 nin a 15, tiña que ser a 25 anos. Segundo tema. Non podían amortizar –aínda que dalgunha maneira obtiveran recursos para iso– unha porcentaxe maior que o que se lles estipulaba da propia hipoteca que tiñan concedida. Non podían facer nin venda nin aluguer desa vivenda durante un período de tempo mínimo de 10 anos fixado na propia normativa. Polo tanto, hai unha serie de limitacións que curiosamente seguen en vigor, pero en cambio, a contrapartida desas limitacións e desas obrigacións, que é a bonificación dos seus créditos bancarios, desaparece en virtude dunha decisión posterior da Administración pública. Desde o noso punto de vista, á parte da aberración da mencionada antes circular interpretativa –que non sei como cualificar porque, volvo repetir, non a firma ninguén, non hai ningún director xeral, non hai ningún secretario xeral do ministerio que se responsabilizara daquela circular–, á parte da aberración que supón esta circular interpretativa, o que é certo é que a aqueles que lles vence posteriormente, ¿cal é a súa situación? ¿Que é o que está a facer ou pensa facer a consellería que preside a conselleira que agora é de Infraestruturas e Vivenda? O de MATI que tivemos que escoitar moitas veces neste Parlamento, agora quedou MATU por un lado e IV por outro lado, esta consellería de Infraestruturas e Vivenda. Pense, señoría –e remato xa aquí–, que a Lei de vivenda de Galicia, que máis que nada debía ser a lei que consagra a desaparición da política de vivenda pública na Comunidade Autónoma de Galicia, a Lei do ano 2012, recoñece e establece –tamén o dicía a anterior– que a competencia en materia de política de vivenda é unha competencia exclusiva da Comunidade Autónoma. Se temos a competencia exclusiva, temos a responsabilidade exclusiva, e non lles podemos trasladar aos cidadáns un problema que pode existir entre a Administración autonómica galega, en todo caso, e a Administración xeral do Estado. Pola miña parte máis nada. Espero que este tema teña solución.
Grazas, señor Sánchez Bugallo. Resposta da conselleira de Infraestruturas e Vivenda.
Grazas, presidente. Señorías. O certo é que me sorprende que o seu grupo parlamentario traia a esta Cámara unha iniciativa, unha cuestión como esta, que foi debatida moitas veces, e ademais de ser debatida eu diríalle que xa está solucionada. En parte grazas á iniciativa do Grupo Parlamentario Popular e tamén da Xunta de Galicia. Para empezar, sorpréndeme que no texto da súa interpelación faga referencia a unha sentenza do Tribunal Superior de Xustiza de Madrid relacionada coa Comunidade madrileña. Para ser rigorosos, señoría, creo que nos deberiamos ter referido a sentenzas dos tribunais galegos, porque coido que ao que nos estamos a referir é a Galicia, que é o que nos debe ocupar. Unhas sentenzas que eximen a Xunta de Galicia do pagamento dos préstamos do Plan de vivenda. Nesas sentenzas ás que facía vostede referencia son os propios xuíces os que recoñecen que non é a Xunta a que debe pagar, que debe ser o Estado porque é unha axuda estatal, e a Xunta unicamente fai a tramitación. Como dicía, e como xa lle explicou o director do Instituto Galego de Vivenda e Solo en comisión parlamentaria, o que vostede plantexa xa está solucionado dende o verán, concretamente dende o verán do 2014. Como sabe –como dicía vostede–, o problema derivaba dun criterio interpretativo do Ministerio de Fomento que suprimía a posibilidade de solicitar prórrogas na subsidiación dos préstamos de vivendas protexidas do Plan anterior, 2009-2012. Ante esta situación, o Grupo Parlamentario Popular trouxo a esta Cámara unha proposición non de lei para instar á modificación deste criterio interpretativo, e eu mesma, tamén en xullo de 2014, me dirixín persoalmente á ministra de Fomento para solicitarlle a revisión deste criterio interpretativo e tamén para trasladarlle a nosa preocupación. O resultado –estou segura de que xa o coñece– é que en agosto do 2014 o Ministerio de Fomento remitiu ao Instituto Galego de Vivenda e Solo o novo criterio interpretativo. Novo criterio interpretativo referido á renovación das subsidiacións destes préstamos. Aquel novo criterio interpretativo indicaba expresamente que se poderían revogar as denegacións de prórroga da subsidiación dos préstamos acollidos ao Plan de vivenda 2009-2012 sempre que se cumpriran dúas condicións: que a resolución denegatoria se producira nun período concreto no que residía o problema, despois da entrada en vigor do Decreto lei 2012, do 13 de xuño, e antes da entrada en vigor da Lei de 2013, do 4 xuño. E a outra condición é que se cumpriran os requisitos do plan de vivenda. Eu creo que, realmente, son dous criterios lóxicos e sinxelos, totalmente lóxicos. O ministerio tamén comunicaba que recoñecía as resolucións favorables que xa foron emitidas polo Instituto Galego de Vivenda e Solo antes do primeiro criterio interpretativo autorizando o pago das mesmas. Porque despois da entrada en vigor do decreto de 2012 –como sabe– o Instituto continuou emitindo resolucións favorables ás solicitudes de renovación da subsidiación destes préstamos. E no mes de agosto –como lle dicía–, de oficio, o Instituto Galego de Vivenda e Solo comezou á revisión de todas as resolucións denegatorias. Eran un total de 1.785 resolucións denegatorias que revisamos unha por unha de oficio. Dende logo, foi un gran esforzo dos funcionarios da Xunta que eu creo que é digno de recoñecemento. En dous de cada tres casos comprobouse que os solicitantes da prórroga da subsidiación cumprían eses requisitos establecidos e ditouse unha nova resolución aprobatoria. As novas resolucións foron remitidas aos interesados conforme o que foron ditando, e xa hai moitos meses que os propios interesados xa teñen estas comunicacións nas súas mans, xa lles foron remitidas. E aí rematou a intervención da Xunta de Galicia, señoría, porque o pagamento das axudas o realiza o Ministerio de Fomento ás entidades financeiras sen intervención, de ningún tipo, do Instituto. * Como vostede tamén sabe, a competencia en materia de vivenda é da Comunidade Autónoma, pero os plans de vivenda son instrumentos que permiten achegas de financiamento estatal. No caso de Galicia, tradicionalmente, o financiamento estatal compleméntase con axudas propias creadas e financiadas pola Xunta de Galicia, e para cada plan existen tanto axudas estatais como axudas autonómicas. Entre as axudas estatais están as creadas e financiadas polo Ministerio de Fomento, como é a subsidiación de préstamos á que fai vostede referencia na súa interpelación, pero da mesma maneira que estaba tamén a axuda estatal directa á entrada. E ambas as dúas axudas foron suprimidas no seu momento polo ministerio que as creaba e as financiaba. Sen embargo, eu teño que dicir que o seu grupo político non se moveu para defender a permanencia desta axuda directa á entrada, que é coñecida como a AEDE, que consistía nun pago único que podía chegar ata os 12.000 euros e que o beneficio se recibía tras a adquisición dunha vivenda protexida e a constitución da súa hipoteca. Esta axuda estaba dirixida fundamentalmente a reducir o importe total do préstamo hipotecario e o efecto era o mesmo que o da subsidiación, coa vantaxe de que, ao reducirse o importe da hipoteca, tamén se reducían os xuros. Pero a interrupción da axuda estatal directa á entrada non foi obxecto de ningunha iniciativa parlamentaria do Partido Socialista, e tampouco foi obxecto de ningún recurso de inconstitucionalidade. Eu non sei se pode ser iso por teren sido axudas do Goberno Zapatero, que eliminou esa axuda dun día para outro. A diferenza entre unha axuda e a outra radica en que, mentres o seu partido aprobou a supresión da axuda AEDE, a Xunta tivo un papel activo na defensa dos dereitos dos afectados pola supresión desta subsidiación de préstamos hipotecarios. Dende o momento en que o ministerio emitiu o seu primeiro criterio interpretativo, a Xunta trasladoulle en moitas ocasións, moitas veces, a problemática que plantexaba esta interpretación. E o noso obxectivo, o obxectivo da Xunta, era que o ministerio revisase ese criterio. En repetidas ocasións, o Instituto trasladou e plantexoulle á Dirección Xeral de Arquitectura, Vivenda e Solo de Madrid que a vía para acadar a solución definitiva pasaba por revisar ese criterio interpretativo do real decreto, e nese sentido diría que fomos a Comunidade Autónoma máis activa nesa liña. Cando, efectivamente, se revisou o criterio interpretativo, o IGVS púxose de inmediato a revisar todas as novas resolucións, e no mes de marzo, señoría, cando se interesou por este asunto en comisión parlamentaria, xa estaba resolto. Foi a Lei do 4 de xuño a que suprimiu estas axudas, e o seu partido presentou un recurso de inconstitucionalidade, pero xa recoñecendo que se trata dunha axuda estatal. A Xunta de Galicia, como lle expliquei, sempre foi contraria a esta supresión das subsidiacións de forma retroactiva, e como lle dicía tamén ao principio, as sentenzas ás que fixo vostede referencia indican que, de pagar alguén, ten que pagar o ministerio. Señoría, no Goberno galego estamos a centrar os nosos esforzos en desenvolver programas que faciliten o acceso á vivenda, tanto en réxime de alugueiro como en réxime de propiedade, nas mellores condicións de habitabilidade das vivendas existentes. A nosa aposta, como saben, é o Plan RehaVita, do primeiro plan autonómico que temos en Galicia en materia de vivenda. Beneficiaranse 150.000 cidadáns, cun investimento de 600 millóns de euros, a metade da Xunta de Galicia; un plan do que poucos meses transcorreron, pero a metade das actuacións xa están en marcha. Nos orzamentos do ano 2016 a consellería recolle propiamente proxectos deste Plan RehaVita, que pon o acento, como xa tiven a oportunidade de dicirlle onte, na rehabilitación e a vivenda social. Pon o acento nestas dúas cuestións: programas sociais e rehabilitación en materia de vivenda, e inclúe, entre outras moitas medidas, fondos destinados ao pagamento de axudas para o acceso á vivenda. Polo tanto, os orzamentos do 2016 prevén axudas, e axudas da Xunta de Galicia, financiadas e creadas directa e integramente pola Xunta de Galicia. Pola miña parte, nada máis.
Grazas, señora conselleira. Réplica, señor Sánchez Bugallo.
Moitas grazas novamente, señor presidente. Señorías. Señora conselleira, a súa réplica estaría ben. Estaría ben, se fora verdade. Pero é que a verdade non é esa. Mire eu voulle ler... Hai unha cousa, antes de nada, que quero recoñecerlle. O Grupo Parlamentario Popular e o Partido Popular de Galicia eran moi intensos na defensa dos intereses dos galegos, ou de determinados galegos, cando en Madrid gobernaba o Partido Socialista. O que non sabemos é que sucedeu a finais do ano 2011 para que os que parecían uns feros lobos se converteran en ovelliñas a partir de finais de decembro de 2011. Efectivamente, o Goberno anterior de España, no ano 2011, retirou determinadas axudas, pero non con efectos retroactivos. É dicir, os que as tiñan concedidas, cobráronas, e a partir dun momento deixaron de outorgarse novas axudas. Iso non ten nada que ver co que fixo o Partido Popular no ano 2012, no que suprime as axudas con efectos retroactivos, anula as axudas que están en tramitación, e incluso a través dunha circular interpretativa que volvo dicir que non firma ninguén, pretende aplicarllas a aquelas que xa estaban concedidas desde hai anos. Iso é o que cae, e non me atrevería eu a dicir que polo especial protagonismo do Partido Popular de Galicia; e logo lle direi por qué. É pola multitude de reclamacións e de sentenzas xudiciais que hai. Por iso traemos de Madrid e de Valencia, porque é onde se producen as primeiras sentenzas que anulan as resolucións dos respectivos directores xerais de Vivenda, que son quen nese momento están denegando as prórrogas, e din, vostede non pode denegar unha prórroga porque nin se pode admitir a modificación dunha lei con efectos retroactivos nin se pode modificar unha lei con base nunha circular interpretativa. Mire, señora conselleira, o Partido Socialista contra a Lei 4/2013 presentou un recurso de inconstitucionalidade. E o Partido Popular votou a favor desa lei. É unha diferenza moi notable. Aquí dinnos que están sensibilizados e que defenden os dereitos deses cidadáns, pero no Senado e no Congreso esta Lei 4/2013, que di: Quedan suprimidas y sin efectos las ayudas de subsidiación al préstamo reconocidas dentro del marco de los planes estatales de vivienda. No se admitirán nuevos reconocimientos de ayudas de subsidiación de préstamos que procedan de concesiones, renovaciones, prórrogas, subrogaciones, etc. ¿Quen o votou? O Partido Popular foi o que o votou. O Partido Socialista é o que presentou o recurso de inconstitucionalidade. Eu espero que con isto pase algo parecido a algo que agora nos está sacando as cores, cando a Unión Europea nos di que nas cláusulas chan hai que devolver os cartos indebidamente cobrados desde que se cobraron indebidamente; non desde que un tribunal di que o cobro é indebido, senón desde que se viñan cobrando indebidamente. E iso estanos sacando as cores. Eu confío en que o Tribunal Constitucional anule tamén os efectos retroactivos da Lei 4/2013, que iso vostedes é o que non están resolvendo. É dicir, vostede o que está dicindo, cunha certa razón, é que a responsabilidade directa é de Madrid porque quen pon os cartos é Madrid. Pero ¡oia!, quen ten a competencia é vostede, non é Madrid. A Madrid podémoslle reclamar que poña máis cartos, pero quen ten a competencia, porque o di o Estatuto de autonomía de Galicia e porque o di a Lei de vivenda de Galicia, é a Xunta de Galicia. Polo tanto, se ten a competencia, debe responsabilizarse desta cuestión. Polo tanto, señoría, nós cremos que este problema non está resolto. Está resolto parcialmente para esas 1.150 familias, pero quedan aproximadamente unhas 11.000 familias máis que –como lle dicía antes– moitas delas aínda non saben o problema no que están metidos, e irano descubrindo segundo vaia vencendo o seu crédito, e máis gravemente o descubrirán se os créditos son a interese variable como son, o día que o euribor suba, porque, efectivamente, a subsidiación dos créditos afecta ao que se paga de intereses, e as que están referenciadas ao euribor, pois cun euribor ao 0,50 % esa subsidiación pode parecer pequena, pero se desgraciadamente ese euribor é de 2, 3...
Remate.
...ou 4 puntos, dentro dun ano ou dentro de dous, si verá vostede a cantidade de problemas que se nos crean a todos. Eu espero que aterricen no tema e que lle dean unha solución ao problema.
Grazas, señor Sánchez Bugallo. Turno de peche, señora conselleira.
Grazas, presidente. Señorías. Señor Bugallo, reitérolle o que xa lle dixen na miña primeira intervención, que é unha axuda creada, financiada e suprimida polo Estado. E a Xunta, dende logo, sempre defendeu os intereses dos beneficiarios, xestionou a axuda, xestionou tamén a solución, porque sabe –xa llo dixen na miña primeira intervención– que fomos quen de revisar de oficio –non por solicitude dos beneficiarios, senón de oficio– 1.700 resolucións de solicitudes de prórroga. Comentaba que a Xunta asuma a subsidiación de préstamos, pero, dende logo, o mesmo que o resto das comunidades autónomas, Galicia creo que non pode asumir como propia unha iniciativa que non é súa. Eu non sei vostede, pero, dende logo, eu non teño constancia de que ningunha comunidade o fixera. Para nós a vivenda é irrenunciable, é un asunto totalmente preferente, tanto para os cidadáns como para as administracións públicas, pero para a Xunta de Galicia tamén. Por iso temos liñas de actuación destinadas a resolvelo. Sabe que, nalgúns casos, esas actuacións están financiadas por fondos estatais. Dende o Instituto Galego da Vivenda e Solo unicamente xestionamos coa maior eficiencia posible. Noutros casos, actuacións financiadas con fondos estatais como son as subsidiacións de préstamos hipotecarios ou, no seu momento –como lle comentaba tamén–, a axuda estatal directa, a entrada suprimida polo Goberno Zapatero, son autorizadas e pagadas directamente polo ministerio, sen máis intervención da Xunta de Galicia que comprobar o cumprimento dos requisitos. Iso xa o sabe vostede. Existen incluso programas como o das ARI –áreas de rehabilitación integral–, financiadas conxuntamente polo ministerio e a Xunta de Galicia pero nos que a responsabilidade da execución recae sobre os concellos. Esta é outra medida que existe. Por outra parte, tamén hai outras numerosas liñas de axudas e actuacións directas, financiadas exclusivamente con fondos propios da Comunidade Autónoma, que supoñen, dende logo, unha forte aposta da Xunta para acadar ese obxectivo que nós temos marcado, que é poñer un fogar á disposición de todos os galegos que o precisen. Todas as actuacións dirixidas a facilitar o acceso á vivenda ás familias que máis o precisan e aos máis desfavorecidos están no primeiro plan autonómico que tivemos a oportunidade de aprobar. Como ben coñece, señoría, esta mesma semana presentamos os orzamentos, e no día de onte tiven a oportunidade de tratalo en comisión parlamentaria. Unhas contas nas que –como dixen tamén na miña primeira intervención– no que atinxe á vivenda hai un especial esforzo dedicado á vivenda social; á rehabilitación tamén, pero sobre todo á vivenda social. O Instituto Galego de Vivenda e Solo é o departamento que máis incrementa o orzamento. Sabe que no ano 2016 –xa llo dixen onte– incrementa un 19,9 % e teñen unha gran importancia as axudas e as subvencións, porque se incrementan un 39,5 %. Señoría, o orzamento do ano 2016 en materia de vivenda servirá tamén para afianzar o programa de realoxo de afectados por execucións hipotecarias, para que se garanta unha vivenda a todos estes afectados, e tamén contribuirá a evitar os desafiuzamentos por impago do aluguer grazas ao bono alugueiro, unha axuda á que no ano 2015 destinamos un millón de euros; no ano 2016 destinaremos millón e medio de euros, polo tanto, hai un incremento do 47 % do bono alugueiro social. E poderemos seguir paralizando desafiuzamentos grazas aos convenios asinados coas entidades financeiras, entre elas a maior entidade financeira de Galicia, que se comprometeu coa Xunta de Galicia a non botar a ningunha familia da súa vivenda por causas económicas. Poñeremos en funcionamento tamén un novo programa cun alto contido social, que é a vivenda de inserción. Vivendas que o IGVS poñerá á disposición das administracións e das entidades sen ánimo de lucro que leven actividades de carácter social. Ademais, tamén no vindeiro ano o orzamento de rehabilitación increméntase un 54 %, con 23,6 millóns de euros. Manteremos tamén as obras de rehabilitación, e eu animo ao seu grupo político a que forme parte activa destas iniciativas que temos na Xunta de Galicia, temos un programa. Pídolles que se involucren e que nos axuden a dar esa información aos cidadáns, sobre todo aos máis desfavorecidos. Eu creo que estaremos aí no camiño que todos desexamos, porque dende o Goberno non descansaremos mentres unha soa familia estea en risco de perder a súa vivenda por causas económicas. Pola miña parte, nada máis. Moitas grazas.
Grazas, señora conselleira. Interpelación de D. Ramón Vázquez Díaz e D. José Javier Ron Fernández, do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, sobre o pechamento de centros públicos de ensino no medio rural galego para o curso 2015-2016
Para formular a interpelación ten a palabra o señor Vázquez.
Bo día a todos e a todas. Bo día, señor conselleiro. Quero empezar anticipando que a miña intervención, señor conselleiro e señores deputados, non ten a intención de dirimir quen pechou máis escolas no rural, se o Bipartito ou o Partido Popular. Dígoo porque este soe ser un dos elementos centrais dos argumentos que emprega o Partido Popular á hora de abordar esta problemática, que creo que debera ser asumida con altura de miras e con valentía política. Dende AGE consideramos que entrar nunha competición por saber quen o fai peor faille un fraco favor ao debate político. Compitamos, pois, se é que temos que competir, por aportar as mellores ideas e as mellores solucións. Creo que iso servirá de axuda para o noso país se de verdade é para o que estamos a traballar neste Parlamento. Polo tanto, dende Alternativa Galega de Esquerdas o único que pretendemos con esta iniciativa é, por unha banda, poñer sobre aviso, advertir sobre a grave situación que está a atravesar o ensino rural no noso país; unha situación de auténtico exterminio que se agrava cada ano que pasa. En segundo lugar, defender o modelo educativo da escola rural, o modelo educativo específico do ensino no rural, polas súas potencialidades e tamén polas súas claras vantaxes. En terceiro lugar, clarificar que o futuro do rural, que o futuro de Galicia, en definitiva, que as respostas aos problemas demográficos, aos problemas económicos e aos problemas estruturais do noso país, non poden ser abordadas deixando á marxe a problemática do ensino no rural e as necesidades da escola rural galega. Pero dicir que a situación do ensino rural é grave, señorías, é dicir moi pouco. Dende o ano 2003, Galicia perdeu 252 escolas no medio rural; 252 escolas que desapareceron e que o farán de xeito irremediable e para sempre. E cando dicimos 252 escolas non só nos estamos a referir a unitarias, que moitas veces se pensa que é a primeira das vítimas do peche de escolas, senón tamén a centros de educación infantil e primaria de varias unidades. Dende que Goberna o señor Feijóo, pecháronse en Galicia, nestes últimos seis cursos, 103 escolas; máis de 500 aulas que desapareceron do noso sistema educativo. Quero aclarar, por se queda algunha dúbida, que o presidente Feijóo, ao longo destas dúas longas lexislaturas, foi o presidente de Galicia que pechou máis escolas no ensino rural; o presidente, polo tanto, que ostenta ese triste récord. Sendo isto así, sendo esta política de terra queimada para o rural unha evidencia, temos que constatar, polo tanto, que o señor Feijóo tamén é líder nesta faceta. Pero non foi o único, esa é a realidade, non foi o único. As décadas dos anos setenta e dos anos oitenta foron un período que se deu en denominar o período das concentracións escolares. Durante eses anos, estendeuse dende as instancias oficiais unha idea certamente negativa da escola rural. A escola rural era presentada como un síntoma de atraso, como unha fonte de dificultades para o sistema educativo, e, polo tanto, algo que tiña que ser abordado. De feito, o peche de escolas no rural foi unha peza fundamental da política de terra queimada, á que facía antes referencia, que aplicou o Partido Popular no medio rural, e que se viu acompañada non só do desmantelamento da rede de escolas unitarias e das escolas rurais, senón tamén do desmantelamento dos sectores produtivos específicos do campo. Unha estratexia esta, a do exterminio do rural, na que o PP contou coa inestimable axuda dos inspectores de educación –si, dígoo así de claro–, nunha época na que o acceso á función pública era, cando menos, influenciable dende instancias políticas. Célebres inspectores de educación como o señor Francisco Cacharro Pardo, despois conselleiro de Educación e presidente da Deputación Provincial de Lugo durante 25 anos. Célebres inspectores de educación como a señora Manuela López Besteiro, inspectora e despois tamén conselleira, ou o señor Celso Currás, tamén inspector e á postre tamén conselleiro de Educación, axentes coma estes acudían aos pobos a calmar o rexeitamento social contra o peche das escolas do rural, e mesmo tamén acudían a calmar as protestas dos alcaldes das diferentes vilas e pobos do país ante o peche, ou o inminente peche, dunha escola. Colaboraban dende instancias oficiais, a través da Inspección de Educación, a estender a idea de que as agrupacións escolares, os chamados grupos escolares, os macrocentros, ofrecían grandes vantaxes para o alumnado e para as familias. Dicíase que os grupos escolares tiñan mellores instalacións, que permitían unha mellor organización da ensinanza. Dicían que nos grupos escolares, nos centros escolares, se impartía un ensino de maior calidade, con profesorado especialista e toda unha serie de ventaxas, en contraposición coa posición do ensino no rural. Ofrecíaselles ás familias –e isto é moi importante neste contexto– transporte escolar gratuíto e comedor escolar para facilitar o desprazamento dos seus fillos cara a ese grupo escolar. Resulta curioso que agora –este mesmo conselleiro así o fixo onte– lles chamen a eses servizos complementarios, cando se reclama a súa gratuidade, "café para todos", cando era ese café para todos o que se lles ofrecía a esas familias como pretexto para pechar a escola da súa vila, a escola do seu pobo. Acentuábase así, con esta política, a visión da escola rural como portadora dun ensino atrasado; potenciábase o complexo de inferioridade da escola rural e con el o estigma do rural, impulsado tamén, neste caso, desde instancias oficiais, cando sabemos –e tamén o sabemos dende a ciencia pedagóxica– que ese estigma contra a escola rural é absolutamente infundado e que ese estigma contra o medio rural carece de xustificación pedagóxica pero tamén carece de xustificación lóxica. Hoxe sabemos –hai numerosa bibliografía ao respecto– que a escola rural contén unha serie de elementos positivos intrínsecos ás súas propias características. O ensino no medio rural, a escola no medio rural, prodúcese evitando o desarraigo dos alumnos, dos nenos e das nenas que nacen nesas vilas e neses pobos. A escola rural permite que os nenos e as nenas crezan nun entorno de xeito favorable, cercano ao seu propio ambiente familiar, cercano ao propio medio ambiente. A escola rural permite a proximidade con esas realidades da vida que moitas veces no medio urbano deixamos de costas: os ciclos e as etapas do medio natural, a cercanía co proceso de creación dos [...] fundamentais, dos derivados do campo etc. Pero, sobre todo –e quero deixar isto moi claro nesta intervención–, a escola rural é un servizo fundamental para garantir a supervivencia das comunidades no medio rural. Sen escola, cando se pecha unha escola –dicímolo de xeito reiterado–, anúnciase a morte dun pobo. E temos visto en numerosas ocasións, en primeiro lugar, como procedemento habitual, que se eliminan os servizos complementarios dunha escola. Quítaselles o comedor, pónselles un cátering. Como despois se vai agrupando o alumnado, mistúrase alumnado de diferentes idades, elimínase profesorado especialista, elimínanse ciclos, procédese aos famosos agrupamentos. O 50 % dos concellos da provincia de Lugo e Ourense teñen alumnos agrupados de diferentes cursos e de diferentes idades. E despois, a medida que a matrícula dese centro vai baixando, esténdense os rumores de que a escola vai pechar. Pero sempre é en verán, cando as familias non levan os seus nenos á escola, cando se fai público nesa famosa orde de catálogos ese peche de centros, cando xa é irremediable. Nós cremos que o Goberno galego non é consciente das consecuencias que ten para o futuro do noso país o exterminio do ensino no rural. Cremos que a situación é verdadeiramente límite, polo menos tan límite como para que, dunha vez por todas, se tomen medidas e se tome este asunto en serio. Por iso presentamos esta interpelación, porque queremos saber se este conselleiro, se a Consellería de Educación, se o Goberno galego, é consciente da gravidade e da grave situación pola que está a pasar o ensino rural no noso país. Máis nada de momento.
Grazas, señor Vázquez. Resposta do conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria.
Moitas grazas, señor presidente. Señorías. Ben, hoxe volvemos falar de educación. Onte tivemos unha magnífica ocasión de falar de educación nesta Cámara. Vimos dúas visións diferentes e vimos como unha oposición –ou como a oposición, mellor dito– non é que vexa o vaso medio cheo ou medio baleiro, non é que o vexan baleiro, é que non ven nin o vaso. E realmente, ao escoitalo aquí a vostede, señoría, eu non sei se vostede, que é máis novo ca min, coñeceu o mundo rural nos anos setenta, se tivo relacións co mundo rural nos anos setenta, e se lle preguntou a algunha das familias, desas que vostede di que perderon calidade de vida e calidade educativa, polas concentracións escolares. Gustaríame saber se é así, porque realmente escoitei aquí un discurso bucólico-pastoril ben hilvanado e atractivo, pero que realmente non ten ningún parangón coa realidade. E iso pode ser unha opinión miña, pode ser unha opinión miña que vostede poida rebater, e seguramente vostede terá a súa opinión, pero tamén me dá a sensación de que non coñece o mundo rural de hoxe. Dáme a sensación de que o coñece pouco, e segue pensando que o mundo rural é o mundo de Heidi ¿non? Tamén é unha opinión, e tamén seguramente a súa opinón será diferente á miña, e iso é bo, que haxa opinións diferentes. Pero, máis alá das opinións, falemos de cuestións obxectivas, e falemos de datos. Falabámolo onte, e nós diciamos que entendemos que houbo unha mellora do sistema educativo en xeral en Galicia, e non o diciamos por dicir. Diciámolo porque hai datos obxectivos, hai indicadores, hai variables, hai resultados, hai programas e proxectos concretos. Vostede, en certa medida, quere trasladar –tamén o fixemos onte– parte dese debate á cuestión do ensino no medio rural. Primeiro, habería que definir o que é rural. Eu son xeógrafo e cústame facer unha liña clara entre o que é rural e o que é urbano, é difícil. Hai áreas periurbanas. ¿Teo é rural ou é urbano? ¿Cacheiras? É dicir, ¿que é rural e que é urbano? Temos un paradigma puramente rural e un paradigma puramente urbano, pero hai moitas realidades intermedias no medio, e facer ese discurso tan centrado nunha visión, como dixen antes, bucólico-pastoril pois ten o seu risco. Obviamente vostede fala aquí de agrupamentos, fala de unitarias, e fala tamén da distribución dos servizos educativos pola xeografía, polo territorio. Obviamente, agrupamentos, unitarias –o de unitarias díxoo vostede–, todos os gobernos, todos, pecharon unitarias, ningún goberno está orgulloso de pechar unitarias, seguro que non, estou seguro de que ningún goberno. Fíxoo este goberno, fíxoo o Goberno bipartito e fixérono outros. Nós temos un criterio, con 5 alumnos péchase unha unitaria, con 6 alumnos mantense aberta. E non é un criterio caprichoso, baséase en que, por unha parte, ten que haber unha racionalización da distribución do servizo, pero, por outra, ten que haber tamén un criterio pedagóxico. Hai moitas correntes pedagóxicas, que vostede coñece, seguramente, que din que ter un número inferior a 5 alumnos mesmo é antipedagóxico para os nenos máis cativos, porque impide a socialización. Ese é un criterio que se utiliza. Non o imos discutir, pode ser tamén unha opinión pedagóxica. Pero, en todo caso, outros gobernos, con menos crise demográfica e menos crise económica, pechábanas con 9; gobernos de esquerdas. Co cal ¿que quere que lle diga? Agrupamentos. Afortunadamente, pódense facer agrupamentos. E eses agrupamentos ¿que posibilitan? Que alumnos de diferentes cursos estean en centros educativos nos cales pode haber unha atención moi personalizada, con profesores especialistas que compensan o feito de que haxa diferentes niveis nunha mesma aula. E iso estanos, dalgún xeito, posibilitando que os agrupamentos non teñan repercusión negativa na formación do individuo, na formación persoal do neno ou da nena. Obviamente, este ano pecháronse tres unitarias, outros anos pecháronse moitas máis; e, insisto, con menor crise demográfica e con menor crise económica. Catálogos. Tamén os citou vostede. Vostede terá que saber que os catálogos foron aprobados nun momento, en teoría, de bonanza económica, no ano 2007, polo Goberno bipartito. Cúmprense escrupulosamente. E ese servizo de inspección, que a verdade é que sorprende que se dirixa vostede así aos inspectores... Eu hoxe tiven unha reunión cos inspectores, tivemos unha incorporación de 14 novos inspectores, e espero que non o oíran, señor Vázquez. Eu non llelo vou dicir, pero realmente o que acababa de dicir vostede contra os inspectores, contra profesionais públicos, contra servidores públicos, pois é unha expresión creo que bastante forte. Ben, en todo caso os inspectores non nos deixarían incumprir o catálogo do profesorado, que é do ano 2007, feito polo Bipartito. Co cal creo que tamén dicir que os catálogos son cifras alegres é unha opinión, non é unha realidade. Tamén, cando fala vostede de perdas de unidades, vostede utiliza esa media verdade, media mentira, que vostede utiliza política e demagoxicamente dun xeito interesante, pero que non se sustenta. Vostede fala das unidades que se perderon. Certo, certo, pero non fala das que se crearon, e do equilibrio que hai. E non fala da demografía, non fala da distribución demográfica, e non fala da distribución da poboación xoven, que esa é a clave. Non fala de que nunhas zonas se pechan unidades pero que noutras zonas xeográficas se abren unidades. ¿Por que? Porque a distribución demográfica da poboación é a que é, nas áreas periurbanas do país ábrense unidades, ábrense centros, ábrense colexios e institutos, constrúense obras –onte falei que 33 millóns de euros–; e en zonas onde non hai estudantes –e non por poñer unha escola vai haber estudantes– o que temos que asegurar é que haxa un transporte escolar que poida levar eses nenos a sitios onde se poida implementar e implantar un servizo educativo de calidade. Porque a tendencia demográfica e a dotación docente ten que estar en base a unha reorganización. Eu voulle dar os datos de Inspección, pode vostede sospeitar deles, pero Inspección dinos que neste curso académico se suprimiron 68 unidades e que se crearon 55. É dicir, un balance en Galicia –acorde á distribución xeográfica– de -13. Ben, hai que ter en conta a xestión eficiente dos recursos pero hai que ter tamén en conta as necesidades educativas do alumnado, e iso é o que realmente nos preocupa. Se se pecha unha unidade, temos que colocar ese alumno noutra unidade para que poida ter un servizo educativo de calidade, e iso realmente é o que nos preocupa. E mire, vostede fala do rural, e xa lle dixen que a min me custaría traballo marcar unha liña do que é o rural e do que é urbano máis alá das imaxes que poidamos ter cada un na nosa retina. Pero dende un punto de vista estatístico, hai unha cifra, que son 10.000 habitantes. Concellos de menos de 10.000 habitantes son rurais, concellos con máis de 10.000 son urbanos, aínda que insisto en que é discutible. Pero imos coller esa referencia. En Galicia hai 257 concellos con menos de 10.000 habitantes, e 826.000 persoas residindo nestes concellos, o 30,7 % da poboación. Son datos oficiais do IGE. Poboación en idade escolar nestes concellos de menos de 10.000 habitantes: 72.172, o 23,5 %. Centros educativos –para que vexa esa comparación e para que non falemos de opinións e falemos de realidades e de números– que hai en concellos de menos de 10.000 habitantes: o 35,2 %. Centros nos principais programas que fixan a calidade e a equidade do sistema educativo que pon en marcha Educación: pois, fíxense, na aprendizaxe de idiomas, no 29,7 % dos centros educativos que existen no rural –para un 23,5 % de alumnos– hai seccións bilingües; no 30,4 % dos centros educativos do rural hai auxiliares de conversa; en centros plurilingües hai un equilibrio, 23,6 % contra 23,5 %, hai un equilibrio; contratos programa hai no 26,5 % dos centros educativos que hai nos concellos rurais; en novas tecnoloxías, algo que pensamos que é moi importante, o programa Avalar haino no 31,08 % dos centros educativos que hai en concellos de menos 10.000 habitantes, igual que nos pasa co libro dixital, que o hai no 31,1 % dos centros educativos de concellos de menos de 10.000 habitantes –insisto que para un volume demográfico en idade escolar do 23,5 %–, á parte das experiencias que coñecemos, que seguro que vostede coñece e eu tamén, e que realmente son moi recomendables, como pode ser "A escola na nube", que se dá nos CRA –eu estiven hai moi pouco en Vedra e en Boqueixón, e os medios de comunicación ensináronnos hai tamén uns días en Ourense unhas experiencias de gran interese–...;
Remate, por favor.
...innovación, Plan proxecta, no 44,3 % dos centros; e transporte escolar e comedores, maioritariamente nos concellos rurais, e só nos concellos de menos de 10.000 habitantes hai 1.930 rutas, o que supón 71,3 millóns de euros, repito, 71,3 millóns de euros que se dedican ao transporte escolar nos concellos de menos de 10.000 habitantes, para unha porcentaxe do 23,5 % dos alumnos. Co cal, mire, unha cousa é facer críticas de oficio, pero esas críticas de oficio hai que demostralas con datos. E creo que os datos son contundentes. Temos, e é a nosa obrigación ter, un ensino de calidade, con independencia do lugar onde viva o alumno. E creo que se está conseguindo, os datos que acabo de presentar son suficientemente contundentes para dicir que temos un bo ensino no rural, que por suposto hai que seguir mellorando, pero obviamente a tozudez dos datos, pois, dalgún xeito desacredita esa mensaxe tan negativa. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor conselleiro. Réplica, señor Vázquez.
Señor conselleiro, teño que recordarlle que unha das primeiras medidas que tomou este Goberno cando chegou ao poder en Galicia foi pechar Preescolar na casa, un servizo fundamental para o noso medio rural, que atendía a milleiros de familias no noso entorno rural, e que se convertía nunha ferramenta pedagóxica e educativa imprescindible, valorada no contexto internacional, premiada dende todos os ámbitos pedagóxicos do ámbito europeo, e que o Goberno galego pechou sen ningún motivo, sen ningunha razón. Quero recordarllo porque iso simboliza de xeito eu creo que moi preciso a verdadeira aposta polo ensino no rural deste goberno. Algunhas cuestións que quero aclararlle: se hai un grupo que no Parlamento teña denunciado de xeito máis claro a difícil situación pola que está a pasar o medio rural galego, eu creo que ese é Alternativa Galega de Esquerda, mesmo se nos ten acusado de ser catastrofistas. Non entendo o seu discurso en relación a que eu –este humilde deputado– facía un discurso propio do mundo de Heidi sobre o medio rural, porque é absolutamente contraditorio. O verdadeiro autor desa magna obra, "Galicia, o país das marabillas", ese é o señor Feijóo, dende logo non somos os deputados da Alternativa Galega de Esquerda. Nós non debuxamos un cadro bucólico-pastoril sobre o noso medio rural, o que defendemos son as potencialidades que ten o medio rural, e o que defendemos son as potencialidades que ten o ensino rural, que foi e é obxecto de estigma continuo, polo menos por parte da dereita. Eu sei que non hai unha liña clara á hora de separar o ensino rural no medio rural e no medio urbano, porque hai cidades que teñen escolas rurais na súa periferia. Tamén esas son obxecto da nosa atención, non pretendo dicir que esas teñan que quedar fóra dunha verdadeira aposta de impulso e pulo de ensino no rural. Por outro lado, cando vostede di que este goberno establece un límite de cinco alumnos para pechar unha escola, demostra claramente a súa falla de intención e de pulo político. ¿Por que non se activan medidas cando unha escola nun medio rural comeza a perder alumnos, previamente, de xeito preventivo a que esta escola sexa pechada? ¿Por que se agarda a que cheguen a cinco e despois péchase de maneira irremediable? ¿Que medidas se activan cando se aprecia que un centro nun entorno rural corre o risco de ser pechado no futuro? Ningunha. Son os propios centros, son as propias comunidades educativas, as que as activan. Temos a iniciativa, por exemplo, de Vilariño de Conso, que a través do seu concello puxo vivendas a prezos accesibles á disposición daquelas familias que quixeran asentarse no rural, descontos nos prezos do comedor, superando as tarifas impostas por este goberno, e outro tipo de medidas coas que conseguen salvar os seus centros. É posible salvar unha escola que está en perigo de peche, pero para iso hai que ter unha acción política decidida, que este goberno non toma, e que, polo tanto, se resume en anunciar na orde de catálogo o peche. Non basta con establecer un frío número; cando se baixa de cinco, péchase, e nada máis. Récord de peche de escolas: ano 2003 –verán do 2003–, 51 escolas pechadas, señor conselleiro, goberno do Partido Popular. Eu falei dos inspectores, dalgúns inspectores, e dei nomes concretos –non xeneralice, porque eu máis explícito non puiden ser– dalgúns inspectores que actuaban como axentes políticos do Partido Popular á hora de pechar os centros. Polo tanto, todo o respecto para os funcionarios independentes, ningún respecto para os axentes políticos do Partido Popular no exercicio da súa función pública. Hai poucos, pero hai algúns, e eu deille os nomes concretos. Eu claro que fago unha análise desagregada do peche de escolas e aulas e da apertura e peche de escolas e aulas. ¿De que lle serve ao concello de Ribeira de Piquín, cando lle pechan a súa escola, que se abra outra en Vigo? Non lle serve de nada, ese balance non é favorable para ese concello. O peche dunha escola é unha perda irreparable non comparable e non merece, polo tanto, ningún tipo de análise con que se abra outra escola. ¿De que lle serve ao concello de Cervantes, cando se lle suprime unha aula, que se abra outra na Coruña? Non lle serve de nada. O dato relevante é o peche de escolas e o peche de aulas. E, por suposto, celebramos calquera tipo de apertura se de verdade é necesaria, como adoita ser. ¿De que lle serve que lle poñan transporte escolar a un neno de 3 anos que ten que desprazarse 45 minutos pola xeografía galega, unha hora, ás veces unha hora e media; levantarse ás sete e media da mañá un neno de 3 anos...,
Remate, por favor.
...afectando seriamente o seu rendemento, e que se lle diga que o ensino no rural está en moi boas condicións? Non lle serve de nada nin a ese neno nin a esa familia. É necesaria unha política de pulo e de impulso ao ensino no rural, de valorización do concepto que se ten do ensino no rural. Encima, dende logo, que non se pode negar que a situación é moi grave, señor conselleiro. Vostede dixo aquí que a situación non era a que nos debuxabamos.
Remate, por favor.
Disimular a grave situación que está a pasar o ensino no rural, dende o noso punto de vista, é moi grave; e, no que a vostede respecta, un feito tremendamente irresponsable.
Grazas, señor Vázquez. Turno de peche, señor conselleiro.
Moitas grazas, señor presidente. Este é un debate de interese sobre como xestionar os servizos públicos. Vostede falou do servizo Preescolar na casa, que era no seu momento un magnífico servizo, no seu momento, nos anos setenta ou oitenta. Pero a situación do medio rural de hoxe non é a mesma, vostede saberá que hai un incremento da rede de garderías enorme por todo o territorio galego. E vostede saberá que nas zonas rurais hai unha sobreoferta, hai moitísimas prazas de gardería baleiras. Co cal, intentar comparar unha cousa con outra non ten que ver. E eu creo, señoría –gustaríame recordarlle unha expresión que se di habitualmente, non digo vostede persoalmente, dígoo como concepto político– que ás veces é máis conveniente buscar a verdadeira realidade das cousas que a simple imaxinación delas. Busque a realidade, non imaxine como é a realidade que a vostede lle gustaría, busque a realidade. Porque, claro, vostedes imaxinan unha realidade propia, que só está na súa imaxinación ou na súa forma de ver a vida e o mundo, e non aceptan a realidade dos feitos, a realidade dos números, que acabamos de ver, dos datos que acabamos de presentar. Son contundentes, creo que os datos que se presentaron son contundentes; é dicir, que hai un apoio total da Xunta de Galicia ao ensino no rural. Iso non é incompatible con que, cando non existen nenos nunha área xeográfica, haxa que pechar unha escola ou haxa que pechar unha unidade e haxa que desprazar eses nenos a un sitio onde haxa nenos. ¿Ou é que vostede pensa que podemos ter, como país, unha escola diante de cada casa onde haxa un neno? Non o pense, é imposible, vostede sabe que non é así. Entonces estamos falando –acábollo de dicir– de que en servizos complementarios, transporte e comedores, ¿onde se inviste?, ¿onde está a aplicación económica deses servizos? Está no rural, acábollo de dicir. A nivel de programas de plurilingüismo, de innovación, hai unha implementación por riba, moi por riba porcentualmente, do número de alumnos. ¿O número de centros? Moi por riba do número de alumnos. Co cal, claro, se seguimos imaxinando o que queremos imaxinar, o que nos gustaría que fose, non vemos a realidade. E, mire, eu creo que poucos partidos políticos están tan comprometidos co ensino no rural como pode ser o Partido Popular de Galicia. Mire para estas bancadas, aquí non hai nin un, nin dous, nin tres, nin catro persoas de orixe rural, hai moitos, moitísimos. E estou seguro de que moitos deles estiveron en unitarias ou ao mellor foron mestres de unitarias. E parece que se nos está aquí acusando de intentar exterminar o ensino rural. Mire, Galicia ten un problema importantísimo, quizás o máis importante, que é o problema demográfico, e no medio rural especialmente. E no problema demográfico hai tres variables: hai a dinámica, hai a estrutura e hai a localización. E, queirámolo ou non, hai un desequilibrio territorial na distribución demográfica da poboación. E por iso un goberno responsable, como o goberno do Partido Popular, estivo impulsando sempre medidas a favor, plans a favor; e agora unha dirección xeral –que parece que non lle gusta a algúns– a favor da dinamización demográfica. Eu lémbroo, eu fun ponente, como deputado, do Plan de demografía, e lembro algúns partidos que nin se sentaron nesa mesa. Porque para vostedes era unha tontería, e algúns mofáronse publicamente, mofáronse publicamente do Plan de demografía que apoiou este goberno e que se dixo hoxe á mañá que se está a cumprir. Pero, claro, iso é o principal problema que ten o medio rural, a cuestión demográfica. E mentres non sexamos conscientes desa situación, todo o resto son boas intencións e son imaxinacións persoais. En todo caso –xa para rematar, señor presidente–, o compromiso político –non o dubide, señor Vázquez– deste partido e deste goberno co ensino no rural é claro, hai un apoio ao ensino no mundo rural. Intentamos dar o mellor servizo educativo. [[Murmurios.]] ¿Por que? Porque non importa –esa é a nosa filosofía–, non ten que importar, onde un vive ou onde un naza para poder acceder a un servizo educativo de calidade e en equidade. E acabámolo de ver presentando os datos de plurlingüismo, novas tecnoloxías, contratos programa, etc.; onde nos espazos rurais estamos nunha situación porcentual por riba do alumnado que existe nestas áreas. Co cal isto tampouco nos debe cegar e pensar que non debemos racionalizalo, e pensar en criterios, por unha parte, de zonificación xeográfica pero tamén de xestión de recursos económicos e tamén de criterios pedagóxicos. Co cal, señoría, eu insisto –e xa remato, señor presidente–, creo que unha cousa é o que imaxinamos ou nos gustaría imaxinar e outra cousa é a realidade. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor conselleiro. Retomamos a orde no día no punto oitavo, de preguntas ao Goberno. Pregunta de D. Alejandro Gómez Alonso e D. Enrique Nóvoa López, do G.P. Popular de Galicia, sobre as previsións do Goberno galego para a licitación do proxecto construtivo de conexión do polígono industrial de San Cibrao das Viñas coa autovía A-52
Ten a palabra don Enrique Nóvoa López, do Grupo Parlamentario Popular.
Grazas, presidente. Señora conselleira, pasaron só uns días dende que os empresarios do polígono industrial de San Ciprián de Viñas celebraban os cincuenta anos da súa posta en marcha, é dicir, a instalación da primeira empresa no polígono industrial. Ao longo destes anos foi motor de xeración de traballo e riqueza, instalándose centos e centos de empresas de todo tipo, de empresas punteiras a nivel nacional en automoción, téxtil, en madeira, en alimentación, carroceiras. É dicir, aí está Unvi, con todo o traballo que fai, que transforma máis do 80 % e expórtao; aí está, en alimentación, Coren; aí está Adolfo Domínguez; recordemos que estivo moitos anos tamén Citroën. E hai que facer unha referencia especial a que no dito polígono está instalado o Parque Tecnolóxico de Galicia. Este polígono, nese tempo, foi un xerador continuo de traballo para milleiros de traballadoras e traballadores da cidade de Ourense e o seu entorno, polo tanto, da súa provincia. Ao día de hoxe hai máis de trescentas empresas alí activas que están xerando traballo e dando traballo a máis de 8.000 empregados, mulleres e homes. Tamén é certo que a actual directiva que representa a totalidade dos empresarios demanda unha serie de servizos, pero dando prioridade a algo que para eles é vital para o seu futuro como empresa. Trátase dunha vía que conecte o polígono de San Ciprián de Viñas coa autovía chamada "das Rías Baixas", é dicir, a A-52. Señora conselleira, todos sabemos que as comunicacións son un aspecto moi importante nas nosas vidas, para os empresarios do polígono de San Ciprián de Viñas tamén. Necesitan e queren ser máis competitivos, e iso quere dicir colocar os seus produtos no mellor tempo posible. Señora conselleira, este deputado ourensán, primeiro como traballador e logo durante moitos anos como empresario, en nome de todos os empresarios, faille a seguinte pregunta: ¿que hai sobre as previsións do Goberno galego para a licitación do proxecto construtivo de conexión do polígono industrial de San Ciprián de Viñas con esta autovía, coa autovía das Rías Baixas? Nada máis, de momento, moitas grazas.
Grazas, señor Nóvoa. Respóndelle a conselleira de Infraestruturas e Vivenda.
Grazas, presidente. Señor deputado, nos últimos anos na Xunta de Galicia vimos traballando con intensidade para mellorar as comunicacións, sobre todo desas áreas empresariais da nosa comunidade, conscientes de que dotar destas conexións os nosos parques empresariais é acadar maior competitividade e tamén maior impulso económico en Galicia. Por iso é unha liña prioritaria na que estamos traballando e queremos seguir avanzando. E por suposto que tamén se inclúe dentro do noso traballo a mellora da conexión do polígono de San Cibrao das Viñas coa autovía A-52. Sabemos que no contorno empresarial de San Cibrao das Viñas se desenvolve un dos principais polos da actividade industrial de Ourense, eu diría que de toda Galicia. Estamos a falar dun polígono industrial de máis 5 millóns de metros cadrados, con máis de 300 empresas instaladas; e, como dicía vostede, que dá emprego a practicamente 8.000 persoas. Dende logo, un importante motor económico para toda a provincia que precisa de mellores conexións para incrementar a eficiencia e tamén para unha maior actividade económica. Como vostede comentaba, a conexión do polígono coa A-52 é unha vella demanda, unha vella demanda dos empresarios e tamén da cidadanía que alí se despraza para ir traballar. Unha aspiración empresarial á que, dende logo, nos afanamos por darlle resposta traballando arreo con alternativas viables e axeitadas. E por iso temos un trazado coa menor afección tanto aos terreos como ás edificacións e ás infraestruturas. E xa temos deseñada unha nova conexión do polígono de San Cibrao das Viñas coa A-52 que comeza no enlace de Gargantós, na A-52, onde se conecta a propia autovía coa vía local e coa autovía AG-53, e que discorre tamén ata a N-525; unha vía de 4,5 quilómetros que discorre por San Cibrao e tamén por Taboadela. Reducimos, polo tanto, o percorrido nun 66 %, pasamos de 11 quilómetros a 4,5 quilómetros. E paralelamente, por suposto, que melloraremos a competitividade. Tamén nos esforzamos por conseguir os fondos europeos necesarios para poder facer esta obra. Un traballo diría eu que pouco visible pero que, sen embargo, supuxo moito tempo con moita xente e no que dedicamos moitos esforzos, e que hoxe nos permite contar con 15 millóns de fondos europeos para poder executar esta conexión do polígono de San Cibrao das Viñas coa A-52. E o noso traballo dende logo que non remata aquí. Na Xunta seguimos e seguiremos traballando e poñendo medios e recursos para que este proxecto estratéxico poida materializarse canto antes e poder dicir que sexa realidade. Pola miña parte, nada máis, moitas grazas.
Grazas, señora conselleira. Réplica, señor Nóvoa. [[Pausa.]] Perdoe un momento, señor Nóvoa, a ver agora co micrófono. Déanlle voz ao escano.
Grazas por esa boa nova, señora conselleira...
Non, non funciona. Non funciona. [[Murmurios.]] Por favor, déanlle voz ao escano do señor Nóvoa.
Dicía, señora conselleira, que grazas por esa boa nova. Este deputado, xunto cos outros compañeiros, os compañeiros que representamos con moito honor o Grupo Parlamentario do Partido Popular pero que tamén llelo trasladan ao resto dos deputados dos outros grupos, grazas, como digo, por esa boa nova. Seremos unhas correas transmisoras para comunicarllo a toda a cidade de Ourense e tamén á provincia, pero sobre todo aos empresarios, que son os máis preocupados por esta obra. Grazas. E unha vez máis, o que vén dicir é que este Goberno da Xunta de Galicia cumpre. E ao final os feitos son os que lles dan credibilidade ás persoas e aos gobernos. Así que, polo tanto, conselleira, moitas grazas polo que nos acaba de anunciar. Simplemente, pois, na segunda intervención súa, se me pode dar algún dato máis e concretalo, pois moitas grazas. Porque, como lle digo, a partir xa de hoxe á tarde, dende logo –como son coñecedor persoalmente e podo tratar polo nome a todos os empresarios do polígono–, así o comunicarei da súa parte e do Goberno galego. Moitas grazas.
Grazas, señor Nóvoa. Turno de peche. Señora conselleira.
Grazas, presidente. Señoría, dende logo que o compromiso da Xunta de Galicia coa conexión de San Cibrao das Viñas coa A-52 é firme e claro. Porque estamos a falar dunha nova infraestrutura que é estratéxica para contribuír á competitividade e tamén ao dinamismo económico. Unha aposta que estamos a materializar grazas aos 15 millóns de euros de fondos Feder que temos garantidos e que temos conseguidos. Pero tamén as contas autonómicas do vindeiro ano, nos orzamentos de 2016 da Consellería de Infraestruturas e Vivenda, recollen diversas actuacións para o impulso do desenvolvemento económico. E esta actuación, a conexión do polígono de San Cibrao das Viñas coa A-52 ten un proxecto contable concreto e ten un lugar destacado nos orzamentos do ano 2016, cunha partida orzamentaria de 1,2 millóns de euros, e tamén está garantida a reserva dos fondos para os anos seguintes. Nestes momentos está en fase de supervisión o proxecto de trazado e de impacto ambiental. Eu teño que dicir que os trámites, dende logo, están moi avanzados, o que nos vai permitir que a próxima semana o Diario Oficial de Galicia poida publicar a información pública deste proxecto de trazado que estamos supervisando, ultimando a supervisión. Paralelamente tamén traballaremos para que neste ano 2015 licitemos a redacción do proxecto construtivo. O obxectivo é que a redacción deste proxecto construtivo estea realizada no ano 2016, unha vez que remate a información pública e que estea aprobado este proxecto de trazado. Polo tanto, estamos falando de compromisos concretos, de partidas orzadas e tamén previstas e dun calendario para impulsar esta conexión que consideramos estratéxica. Permitirá, polo tanto, atender a demanda empresarial, tamén a demanda cidadá, favorecer a mobilidade dos desprazamentos a esta área industrial, tamén novas facilidades para que as industrias poidan medrar e tamén novas oportunidades para que o Polígono Industrial de San Cibrao das Viñas se converta nun polo de atracción de novos investimentos. En definitiva, estamos traballando para impulsar esta infraestrutura clave, para potenciar a actividade empresarial e económica na provincia de Ourense e, polo tanto, en Galicia, porque as mellores conexións en xeral, pero máis, se cabe, as que rodean o solo empresarial, son elementos imprescindibles para mellorar a competitivide e, polo tanto, para o progreso de Galicia. Pola miña parte, nada máis.
Grazas, conselleira. Pregunta de Dª María Soledad Soneira Tajes e tres deputados/as máis, do G.P. dos Socialistas de Galicia, sobre as medidas previstas pola Xunta de Galicia para dotar a Costa da Morte dun servizo público de transporte de calidade
Grazas, señor presidente. Señora conselleira, eu tamén agardo a boa nova –ademais imos camiño do Nadal e a ver se hai sorte–, a ver se grazas non sei se a un milagro, ou pola súa boa acción, por fin os seus paisanos da Costa da Morte temos un transporte público, xa non vou dicir óptimo, senón razoable, porque o que temos agora mesmo é un auténtico desastre. Mire, vostede, na súa comparecencia na Comisión 3ª, hai uns días, falou de que aspiraba a que máis do 80 % da poboación galega estivera a menos de 15 minutos dunha vía de alta capacidade. A maior parte dos cidadáns da Costa da Morte están a horas de poder trasladarse ao hospital, a centros sanitarios, a centros educativos ou a centros administrativos, dentro da propia comarca, a través de medios de transporte públicos. ¿Por que? Porque, logo da segregación da concesión que se fixo no seu día á empresa Arriva e a outras tres empresas, ¿que ocorre? Ocorre que as empresas non se poñen de acordo, non coordinan os horarios... [[Murmurios.]] –eu, se lles parece, fágolle a pregunta ao señor Centeno, que non hai problema ningún–. Claro, ¿cal é o resultado? O resultado é –e a vostede cónstalle, porque, ademais, é da zona, e algún concello tamén me consta que llo ten trasladado directamente–... Eu creo que non hai nin un só concello da Costa da Morte que non teña aprobado mocións, acordos, nin que algún alcalde lle teña trasladado directamente á Consellería o desastre que é o transporte público na Costa da Morte. E isto coa Coruña; con Santiago, hai concellos que practicamente non teñen nin unha soa liña que os comunique coa capital de Galicia. E isto é especialmente grave, señora conselleira –e tamén me consta que o sabe–, porque isto afecta sobre todo as persaos máis dependentes: a xente maior que non ten carné, ou que conduce con dificultade; a xente con patoloxías, que ten que acudir aos centros hospitalarios ou ás consultas de especialidade; etc., etc. ¿Cal é o resultado? O resultado é que incluso estamos tendo un problema, con denuncias diante dos concellos, de intrusismo no transporte, porque sempre hai un veciño ben intencionado que un día te leva porque lle caes ben, pero que despois converte iso case, case, nunha actividade que xera protestas, queixas e denuncias dos profesionais do transporte, como os taxistas, que, ademais, cada vez son menos, porque todo isto se foi degradando. Cónstame tamén que se teñen iniciado expedientes, pero tamén nos consta que as empresas non fan ningún caso, señora conselleira. E isto ten que ter unha solución, porque vivir na Costa da Morte –e polo que me trasladan os meus compañeiros, tamén noutras comarcas de Galicia– non ten por que significar un castigo adicional, porque estas empresas teñen unha concesión practicamente en réxime de monopolio. Polo tanto, ou cumpren as condicións, ou vostedes llelas fan cumprir.
Grazas, señora Soneira. Resposta da conselleira de Infraestruturas e Vivenda.
Grazas, presidente. Señoría, o transporte público dende logo que constitúe unha necesidade social para o conxunto da poboación, pero sobre todo para aqueles cidadáns dos concellos e dos lugares que están xeograficamente afastados das grandes cidades, das cidades de cabeceira e da capital de provincia. Por suposto que son consciente da necesidade e da importancia de que o transporte público garanta os desprazamentos aos veciños –como di vostede– para ir ao hospital, para ir ao colexio, para o lugar de estudo, e por iso as nosas prioridades, dende logo, son ofrecer un transporte público de calidade. E no caso concreto da Costa da Morte, como dicía vostede, dos meus veciños da Costa da Morte, sabe que a oferta de transporte se estrutura fundamentalmente en dous eixos: Muros-Noia, que comunica Santiago e a fachada atlántica; e o eixo Fisterra-Cee, que comunica toda a comarca coa Coruña. E tamén hai outros eixos, outras comunicacións, como poden ser a de Bergantiños e Santiago de Compostela. As distintas empresas –é certo– que operan nesta zona teñen trasladado as dificultades que presenta o mantemento deste servizo, pero, señoría, é algo que non é novo. Como dicía vostede, a reestruturación de Arriva do Bipartito supuxo unha minoración dos servizos públicos, feitos por vostede. En calquera caso, señoría, estamos a estudar co máximo detalle o rigor para a adaptación dos servizos á demanda real. Compartirá comigo que non é lóxico que os autobuses vaian baleiros, non só por seguridade viaria, senón tamén polos efectos medioambientais; creo que niso estará comigo. Polo tanto, traballaremos con rigor e disciplina para adaptar esa oferta á demanda real, ben coñecida polas empresas de transporte, pero, dende logo, non imos facer o que nos soliciten as empresas, sabe que temos moitas solicitudes e que as arquivamos, e debemos traballar para conseguir un transporte útil e sostible. E dende logo que a Xunta non vai tolerar que unha concesionaria de servizos públicos incumpra as súas obrigas e faga o que lle pete; non o imos tolerar, dende logo. Estamos a realizar un intenso labor de inspección dos servizos públicos, garantindo o cumprimento do contrato. En canto tivemos constancia da supresión unilateral sen autorización, realizamos inspeccións: 11 expedientes sancionadores nun mes, 10 deles moi graves, por non realizar as expedicións do transporte, e 1 deles grave, por non utilizar o vehículo autorizado. Creo que os feitos son sinxelos. Co que acabo de dicir, dende logo, firmeza e rigor, como estamos a actuar, e velar polo cumprimento dos servizos públicos; o que queremos, por suposto, é un servizo público de calidade, un servizo público de transporte útil e tamén sostible. Pola miña parte, nada máis.
Grazas, conselleira. Réplica, señora Soneira.
Señora conselleira, a teoría está ben, pero vostede ten obrigacións máis alá da teoría. A teoría e os principios que acaba de expoñer aquí eu creo que os subscribimos todos: a importancia que ten o transporte público, que non pode haber discriminación por razón de residencia e, sobre todo, que non pode haber unha discriminación por razón de residencia e por status social, porque lle afecta moitísimo máis as persoas con menos recursos e máis dependentes que a outro tipo de persoas. Claro, dime vostede, 11 expedientes. Sabemos que se iniciaron expedientes. Pero, señora conselleira, tamén lle digo agora mesmo que non hai nin unha soa das liñas concesionarias da Costa da Morte –e xa me estrañaba a min que o Bipartito non tivera algo que ver con isto–... Pero quen ten que gobernar é vostede, quen ten que aplicar as condicións en que se adxudicou é vostede, e non pode descargar responsabilidade en alguén de hai un montón de anos. Vostede ten que exixirlles as condicións ás empresas. E, mire –para que conste e, ademais, para que llelo transmita e para que eles o vexan en letra impresa–, nin unha soa delas está cumprindo as condicións da concesión. ¡Nin unha soa! E é máis, eu creo que baixan os inspectores pola porta do autobús e xa lle avisan ao seguinte para que salte determinadas paradas. Señora conselleira, hai comunicacións dos concellos –e a vostede cónstalle, porque eu o sei– que lle están trasladando continuamente que non se cumpren as condicións, incluso naqueles casos en que a empresa ten asumido o compromiso de maneira pública. Hai publicacións na prensa comarcal –e sei que vostede tamén ten noticias diso– onde se di expresamente que as empresas seguen sen cumprir e seguen vacilando cos acordos que toman cos alcaldes, con colectivos, e que incluso o teñen feito publicamente, de boquilla, con vostede. Polo tanto, señora conselleira, a cuestión non é describir o problema, sabemos cal é. A cuestión é que a Xunta de Galicia ten que facer cumprir as condicións da concesión ou, se non, teñen que retirar estas empresas e sacar outro concurso. Nada máis.
Grazas, señora Soneira Turno de peche, señora conselleira.
Grazas, presidente. Dende logo que na Xunta de Galicia exiximos con contundencia ás empresas concesionarias que cumpran as súas obrigas co servizo público, sobre todo co transporte, ¡faltaría menos! Espero que non me estea dicindo que o faga incumprindo a legalidade; eu fágoo cumprindo a legalidade. Tamén o máximo respecto aos inspectores, aos funcionarios públicos, que fan o seu traballo como deben de facelo. Eu o que teño que dicir é o que foi, que actuamos coa máxima celeridade en canto tivemos coñecemento do que fixo esa empresa que comenta vostede sen autorización e de forma unilateral, que realizamos inspeccións, que instamos a que restableceran o servizo e que incoamos once expedientes sancionadores nun mes. Ese é o noso traballo, e aí seguiremos, vixiantes, seguiremos moi atentos e continuaremos coas inspeccións, para que cumpran as súas obrigas. E en canto aos expedientes sancionadores, se procede, dende logo, farémolo, pero coa legalidade por diante, porque, aínda que somos conscientes de que é necesario adaptar a oferta á demanda real, eu vólvolle dicir o que lle dicía na miña primeira intervención: non creo que queiramos todos aquí que os autobuses vaian baleiros, porque crea problemas de seguridade viaria e tamén problemas medioambientais, que podemos evitar. O que debemos facer e nós defendemos é que en ningún caso esas empresas fagan iso de xeito unilateral, e non o imos tolerar. Pero no Goberno galego queremos garantir o mantemento das mellores prestacións do transporte público na Costa da Morte, apostando pola calidade dos servizos e pola máxima cobertura territorial, e a isto responde o Plan de transporte metropolitano, que hoxe beneficia a 65 concellos. Os orzamentos da Xunta do ano 2016 tamén responden nesa liña. Nas contas públicas hai unha importante dotación para a licitación do proxecto de planificación do sistema do transporte á demanda, que nos permitirá unha nova planificación no conxunto da rede de transportes; é dicir, planificar para dar, dende logo, o mellor servizo aos nosos veciños. Este sistema de transporte á demanda para comarcas como a Costa da Morte será, sen dúbida, a mellor opción para garantir o servizo e para garantir a máxima cobertura do transporte público. Son 2,5 millóns de euros en total, 5 millóns de fondos europeos, un novo modelo de transporte colectivo, que estará plenamente operativo a partir do ano 2016. Pero non nos limitamos a isto, de forma paralela imos tamén realizar e estamos facendo actuacións nas que beneficiamos o prezo da viaxe aos veciños de Carballo. Tamén incrementamos a oferta co bus escolar, unha liña en Coristanco e tres en Mazaricos... Dende logo, mellorar os servizos para o ano 2016. Estamos planificando para mellorar o servizo. Eu o que lle dicía ao principio é que queremos un transporte útil, un transporte sostible, e non imos tolerar que as concesionarias de transporte público unilateralmente deixen de prestar eses servizos. Actuaremos con toda a contundencia, pero con toda a legalidade.
Grazas, señora conselleira. Pregunta de Dª Eva Solla Fernández, do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, sobre as previsións do Goberno galego respecto da remisión ao Parlamento de Galicia do informe elaborado por unha consultoría en relación co proxecto do novo hospital de Vigo
Ten a palabra a señora Solla Fernández.
Grazas, presidente. Bo día, señor conselleiro. Acaba de herdar vostede a fracasada xestión da señora Mosquera e acaba vostede de facerse cargo da xestión sanitaria do señor Feijóo, que é responsable da destrución da sanidade pública.¡Vaia herdanza! O novo hospital de Vigo que acaba de herdar como problema é un casos total; exemplifica como ningunha outra cousa o fracaso da política do Partido Popular e do señor Feijóo en materia sanitaria. Dende o inicio denunciamos as consecuencias sociais, políticas e sanitarias que podería ter un hospital público-privado e que estamos a evidenciar agora na realidade. Denunciamos, ademais, os incumprimentos contractuais. Como sabe vostede, esta obra –este contrato– foi cualificada como concesión de obra pública, cando estamos a falar dunha concesión, ou, digamos, dun contrato de obra e de concesión de servizos de colaboración público-privada. Incumpriuse o financiamento, como vostede sabe, que tiña que ser a risco e ventura da empresa concesionaria e, ao final, rematou sendo a Xunta de Galicia a que buscou ese financiamento a través de créditos públicos, entre eles do Fondo Europeo de Investimentos e dun fondo de capital-risco pertencente ao ICO. Entre esas cousas, ademais, polo tanto, incúmprese co criterio de que non era computable como débeda pública. Incumpríronse os prazos de entrega. Sabe vostede, ademais, que nós o denunciamos en 2014, cando finalizaba o prazo de entrega. Incumpriuse o tamaño –a pesar das falacias que trasladou o señor Feijóo esta mañá– en canto ao número de camas, en canto ao número de camas de urxencias, en canto ao número de camas de UCI, etc. O hospital é, señor conselleiro, unha grande chapuza, na que hai continuamente problemas, na que as infraestruturas non cumpren cos criterios dun hospital do século XXI, con rotura de tubaxes, con desprendementos de teitos, con levantamento de chans, con paredes nas que non se pode colgar peso, etc., etc. Todo iso que xa sabe vostede. E a pesar diso, parece que se recepcionou a obra, e obríganos a pagar ás galegas e aos galegos, durante 20 anos, 68 millóns de euros. Unha chapuza na que hai, ademais, responsabilidades, ademais das responsabilidades políticas. Unha, dar a oficina técnica subcontratada por Galaria a esa empresa da señora Ana Sánchez, que vostede acaba de dicir que acaban de cesar, pero que é falso, porque a empresa ten un contrato durante dous anos. Por certo, contrato que se negan vostedes a trasladar a esta deputada. Tamén existía ao principio un informe de Price Waterhouse –que é o que é obxecto desta pregunta–, que tiña un custo de 220.000 euros, e que está desaparecido. Ese informe que, en teoría, debía asesorar sobre a unión temporal de empresas e como se obtiña o financiamento do hospital. Señor conselleiro, ¿onde está o informe?, ¿van facilitalo á Cámara?, ¿van proporcionar información a estes deputados e deputadas, ou van continuar ocultando información sobre a súa chapuza?
Grazas, señora Solla. Resposta do conselleiro de Sanidade.
Moi bos días, señor presidente, señoría, bo día a todos. A verdade é que sorprende que a señora deputada se queixe de non ter tido acceso a este informe, ao que se refire entre os demais insultos á política sanitaria. E digo que sorprende, señora deputada, porque dito informe estivo sometido a información pública, e non agora senón xa en xaneiro de 2010. Non sei se vostede o ten, pero eu teño aquí o DOG número 17, do mércores 27 de xaneiro, que di exactamente: "Resolución do 20 de xaneiro de 2010, da Dirección de Recursos Económicos, pola que se somete a información pública o estudo de viabilidade económica e financeira da concesión de obra pública, para a redacción do proxecto, financiamento, construción e explotación de determinados servizos non clínicos, complementarios para o novo hospital de Vigo." Como digo, está no Diario Oficial de Galicia. Eu creo que estivo publicado, puideron ter acceso perfectamente. Eu entendo que si o tiveron e que isto non é máis que unha forma de enredar. Pero dicirlle tamén que na dita resolución se establecía que o documento estará dispoñible durante un mes para a súa avaliación por parte das empresas interesadas en participar do proxecto. Total transparencia. Puideron acceder a el –como digo– nesta Dirección de Recursos Económicos do Sergas, nas dependencias da entón Xerencia do Complexo Universitario de Vigo e no Departamento Territorial de Sanidade da mesma cidade. Señoría, a min gustaríame sinalarlle que unha cousa é que vostedes non compartan o modelo elixido para a construción e posta en funcionamento do novo hospital de Vigo –cousa que normalmente deberían rebater con feitos, cun discurso e non con insultos– e outra ben distinta é cuestionar a súa legalidade ou a transparencia na súa tramitación. Porque para iso teñen moitas vías, se cren que hai algo ilegal, de levalo e denuncialo. O proceso implicou moito esforzo, traballo e ilusión por parte de moitas persoas, de moitos profesionais que tiñan un obxectivo común: dotar Vigo e o sur de Galicia dun hospital punteiro e coas mellores dotacións. Levouse a cabo con todas as garantías e con máxima transparencia, cumprindo, como non podía ser doutro xeito, co texto refundido da Lei de contratos do sector público. E conta con todos os informes preceptivos favorables dos técnicos, da mesa de contratación, da asesoría xurídica e da intervención. O proxecto do hospital estaba xa enmarcado dentro do proxecto sectorial de incidencia supramunicipal, aprobado en febreiro do ano 2009, e paralelamente a este proxecto sectorial tramitouse a declaración de impacto ambiental. Hai que lembrar que, ao sobrevir a crise económica, unha boa parte dos proxectos que estaban en marcha en toda España tiveron que reformularse e moitos tiveron que ser abandonados. Moitas grazas.
Grazas, señor conselleiro. Réplica, señora Solla.
Comeza vostede mal, señor Almuíña, dicindo que eu insulto cando non insulto. Que o hospital... [[Protestas.]] –por favor, señores deputados, estou intervindo eu–. Que o hospital é unha auténtica chapuza salta á vista, e non creo que teña que describir eu aquí como está o centro. Eu creo que vostede xa estivo alí, xa lle describín todo tipo de incidencias nas infraestruturas, e a min asómbrame que, se vostede ten o informe aí, non nolo proporcione, porque o levamos exixindo dende que entramos nesta Cámara. E saberá vostede que no ano 2010 esta deputada non era deputada, e eu non tiña o costume de ler diariamente o DOG e descargarme os documentos nel publicados. É un insulto que vostede diga aquí que nós tivemos un mes para ver ese informe no ano 2010, cando nós non eramos cargos públicos nin estabamos neste Parlamento. Pero ben... [[Murmurios.]] Por favor, eu rogaría silencio, porque... [[Protestas.]] . Señora Paula Prado, se quere intervir terá algún turno nalgunha intervención, pero nesta non.
Silencio, por favor.
Señor conselleiro... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] É que, de verdade...
¡Silencio, por favor! ¡Señora Prado! [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Silencio a todos, xa estamos rematando. Silencio.
Ben, se vostede ten aí o informe, non terá problema ningún en facilitalo. E non terá problema ningún en facer vostede público cales foron as recomendacións e por que, a pesar dos resultados, vostedes permiten que se recepcione esa obra, que está cunhas características tremendas, nas que se cae o hospital a anacos, e que nos vai custar a friolera de 68 millóns de euros durante 20 anos a todos os galegos e galegas. Porque lle lembro –e vostede di que temos facilidades para solicitar información– que a Xunta está denegando a esta deputada –como xa confirmou a Mesa do Parlamento– os datos e os informes relativos á contratación da empresa da señora viceconselleira da Consellería de Sanidade de Madrid, Ana Sánchez, que segue –repito– en vigor dous anos despois da apertura do centro. Señor conselleiro, ¿van aportar os datos a este Parlamento?
Grazas, señora Solla. Réplica, señor conselleiro.
Moitas grazas, presidente. A verdade é que no ano 2010 o que non era deputado era eu, iso seguramente [[Protestas.]] , e agora tampouco, por suposto. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Pero iso non quere dicir que non tiña que ter información. Porque vostede entendo que pertence a unha organización, non é un individuo, é unha persoa que pertence a unha organización. [[Murmurios.]] E mire, di se estiven no hospital. Si, estiven no hospital, e a verdade é que estiven antes de ser conselleiro, estiven sendo conselleiro, aos catro días, e volvín esta semana por alí. A diferenza das visitas que fago eu, non levo cámara, eu vou ver e falar cos profesionais e falar cos sindicatos, e con todos os representantes que queren facer un gran hospital. [[Aplausos.]] Parece mentira que vostede, sendo de Vigo, sendo da profesión sanitaria, que vostede non faga causa común en dicir que este hospital é o maior reto que temos na sanidade galega, por moitos anos. E, desde logo, a zona de Vigo, que sempre diciamos que necesitamos máis infraestruturas sanitarias, era algo que necesitabamos. E neste momento, que unha persoa do ramo sanitario e de Vigo estea atacando continuamente o noso hospital [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] , creo que é tremendo, tremendo. Polo tanto, miren, o informe que sempre están dicindo puideron xa coñecelo perfectamente, a súa organización teno seguro. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Dicirlle que non custou o que di que custou; custou 20.000 euros. Pero eu creo que o máis importante que temos é construír en positivo, porque vai ser, seguramente, onde moita xente da área metropolitana de Vigo teñamos que pasar, e creo que as instalacións son unhas instalacións modernas, unhas instalacións a nivel europeo, que temos que corrixir –e esa creo que é a función fundamental que teño por diante durante o tempo que sexa conselleiro–, coordinar e a deixar que traballen os profesionais, que son os que saben, os que teñen que construír o hospital, e non con atrancos e utilización política [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] por parte de grupos como son os que vostedes están levando a esta Cámara. [[Aplausos.]] Desde logo, non vou dimitir, porque creo que o reto de Vigo é un reto importante que temos que defender todos os galegos. E, dende logo, a Xunta de Galicia, na figura do seu presidente, o señor Feijóo, tivo a valentía, nun momento difícil, de apostar por Vigo, e nós seguimos apostando por Vigo. Polo tanto, digo, señora Solla, creo que ten idade suficiente como para modificar a súa actitude [[Protestas.]] , ten moitos anos por diante para rectificar e colaborar con Vigo, coa área de Vigo, co hospital de Vigo e cos servizos sanitarios de Vigo.
Grazas, señor conselleiro. Pregunta de Dª Carmen Adán Villamarín, do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, sobre a opinión do Goberno galego respecto da recuperación da vixencia do artigo 19 do Convenio único de persoal laboral da Xunta de Galicia nos centros de Benestar
Ten a palabra a señora Adán Villamarín.
Grazas, presidente. Facemos unha pregunta a respecto dun campo de minas, que é a Consellería de Política Social. O novo conselleiro entra nunha consellería que, cada vez que pon pé, ten xa un problema. Simplemente que as minas as puxo, efectivamente, a propia política do señor Feijóo e a señora Beatriz Mato. Temos aquí hoxe, acompañándonos, representantes dos traballadores dos centros de Política Social, deses centros que levan –que levan si, señor conselleiro– durante estes anos realizando un traballo en condicións escravistas. Eses centros que, a través da Lei 1/2012, de medias temporais en determinadas materias de emprego público en Galicia –que vostede, por certo, xa ten as cinzas desta lei no seu despacho–, vense sometidos a unhas condicións que os propios tribunais –e aquí teño a terceira sentenza– lles dan a razón. Unhas condicións que significan unha posta en perigo das súas condicións laborais, pero tamén do servizo que dan. Porque é un servizo ás persoas, é un servizo ás persoas maiores nos centros, nas residencias, nos centros de menores. Un servizo que necesitaría o compromiso do Goberno de Feijóo. E agora ¿que nos atopamos? ¿Cal vai ser a política que se siga de agora en adiante? ¿Vaise repoñer o quinto convenio colectivo despois das sentenzas, despois da remodelación do Goberno? ¿Van ter acceso a material novo os centros de Benestar, ou van seguir como está ata agora, cun material totalmente estragado e deteriorado? Se, efectivamente, vostedes, máis alá da propaganda, cren na política social, teñen que dar xa as dúas grúas que prometeron en Ferrol, e repoñer –vailles parecer unha insignificancia– unha lavadora nunha residencia, na Volta do Castro. Tres meses –¡tres meses!– agardando para, ou reparar a lavadora ou comprar unha nova. ¿E que fan? Externalizar a lavandaría. Esa é a realidade. Polo tanto, hoxe a pregunta é clarísima, e soamente ten unha resposta, si ou non: ¿Van repoñer as condicións laborais dos traballadores dos centros que dependen da Consellería de Política Social, e polo tanto repoñer o artigo 19? ¿Ou van seguir acumulando sentenzas en contra, como as tres que xa teñen? E tamén, ¿van repoñer o material, as sabas, as grúas, o material co que se traballa nos centros de Benestar, que está en contacto coas persoas? Dende que vostedes gobernan –xa hai 7 anos– non se repuxo o material dos centros de Benestar, non se repuxo, e neste momento están nunha situación lamentable. ¡Dígame vostede se se pode agardar tres meses para reparar unha lavadora! Agardo unha contestación: si ou non.
Grazas, señora Adán. Reposta do conselleiro de Facenda.
Grazas, señor presidente. Señorías. No mes de marzo comparecín diante deste Parlamento para presentar a Lei de emprego público de Galicia. A dita lei foi aprobada pola Cámara o 29 de abril e publicada no Diario Oficial de Galicia o 4 de maio deste 2015. A Lei de emprego público contén compromisos para a recuperación progresiva de condicións de emprego afectadas pola Lei de medidas do 2012. En concreto, a disposición transitoria décimo segunda desta lei prevé a creación dun fondo retributivo para a recuperación progresiva das retribucións dos empregados públicos. Este fondo ten que dotarse nos orzamentos de 2016 e 2017, e vai destinado a dúas cousas: a primeira, devolver progresivamente o 100 % da paga extraordinaria suprimida no 2012; e a segunda, repoñer con carácter consolidable o aboamento das dúas pagas adicionais que teñen que ver co complemento específico. Na nómina do mes de maio, os empregados públicos recibiron a devolución ata o 25 %, e no mes de setembro volvín a este Parlamento para presentar unha lei extraordinaria coa que completabamos a devolución do 50 % da paga do 2012 neste 2015. Hoxe mesmo, os empregados públicos están a recibir na súa nómina do mes de outubro ese 25 %, tal e como nos comprometemos. Con ocasión da miña comparecencia o día 29 de setembro, fixen outro anuncio, que consistía textualmente en que ao día seguinte convocariamos dende a Consellería de Facenda os representantes dos empregados públicos para comezar a negociar a devolución dos días de libre disposición e días adicionais de vacacións en función da antigüidade. Na súa pregunta escrita fai referencia precisamente a ese anuncio, e tamén se interesa polos avances que se produciron con posterioridade. Pois ben, infórmolle de que, tal como me comprometín o día 30 de setembro, xa nos reunimos coas organizacións sindicais, coas cales, logo de presentarlles un proxecto de acordo, chegamos finalmente a un acordo, que foi asinado por tres das catro organizacións presentes na Mesa Xeral de Empregados Públicos; en concreto UXT, Comisións Obreiras e o CSIF. En virtude deste acordo, Galicia pasa a ser a primeira comunidade autónoma que acomete a reposición completa dos días adicionais de libre disposición, e os adicionais que teñen que ver coa antigüidade, como vacacións. Grazas a este acordo, os empregados públicos de Galicia nestes momentos xa os están a disfrutar, dende o día 20 deste mes. Como ve, señoría, o anuncio que fixen é textual do recollido nesta Cámara, na miña intervención a finais do mes de setembro, e o compromiso está totalmente cuberto. Fálame tamén vostede das condicións de traballo e de prestacións de servizos nos centros asistenciais de benestar. Pois ben, respecto da organización de traballo destes dispositivos...
Grazas, señor conselleiro. Ten outro turno despois. [[Protestas.]] Eu déixoo, pero non protesten, eu deixo que remate, pero despois non protesten. Pois si, señor conselleiro, remate, remate a contestación.
Grazas pola consideración. En canto á organización de traballo destes dispositivos, en xullo deste mesmo ano o Consello da Xunta aprobou a modificación da RPT, que foi publicada posteriormente en agosto, onde se contempla para a área de servizos sociais, en concreto, 155 novas prazas de traballo. Obviamente, estas 155 prazas de traballo o que permiten é, a través das correspondentes organizacións e quendas de traballo, unha prestación efectiva de servizos públicos moito máis doada da que viña sendo ata agora; polo tanto, hai unha harmonización e equilibrio nas carteleiras de traballo. E hai que sinalar que estas novas prazas foron 155 novas, das cales 88 son prazas a xornada completa, e 63 son prazas para fin de semana. Polo tanto, a creación de emprego neto que se dirixe a este sector permitirá ese reforzo das carteleiras, e permitirá unha maior e mellor prestación de servizos para este colectivo. Moitas grazas.
Grazas, señor conselleiro. Réplica, señora Adán.
Si, moitas grazas pola súa contestación. Tiñamos moito interese en que escoitaran os propios representantes dos traballadores. Porque, mire, son 1.500 prazas na área de benestar que se recortaron segundo as propias cifras dos traballadores e traballadoras. E vostede dáme unha resposta –que xa tivemos en comisión– de que se crean 155. Pero mire, a pregunta é esta: ¿vaise repoñer o artigo 19 do V Convenio, si ou non? Non ten que lerme folios, nin o conselleiro, que creo que se vai reunir mañá cos traballadores de Política Social, ten que dar moitas voltas. Simplemente contestar: reponse un artigo concreto, o artigo 19, que conlevou a modificación das carteleiras e un réxime literalmente escravista no traballo dos centros de benestar, ou non se vai repoñer. Non fai falta nin literatura nin que compareza. Con dicir aquí si ou non xa hoxe quedamos tranquilos. Polo tanto, a pregunta é clarísima: diante das sentenzas que claramente lles dan a razón aos traballadores e ás traballadoras, ¿que vai facer o Goberno galego? Dáme igual se é a Consellería de Facenda, de Política Social ou o propio presidente Feijóo se se pon á cabeza disto. ¿Que vai facer? ¿Vailles repoñer o artigo 19 e, polo tanto, van volver a un réxime que lles permita conciliar a súa vida familiar e laboral, que lles permita ter festivos, que permita non ser os maiores atropelados por esa Lei de medidas do ano 2012 ou non, ou non llelo van repoñer? Isto é o que teñen que contestarnos. E xa que ademais están aquí, se lles van repoñer –dáme igual quen poña os cartos, qué consellería, se a de Facenda ou a de Política Social– pois o material nos centros de benestar. Porque evidentemente estamos falando de persoas, e os traballadores cumpriron durante estes anos co réxime que vostedes lles puxeron a través desas carteleiras fraudulentas. Reclaman unha lavadora, reclaman grúas, reclamaban sabas, e o mínimo que pode facer un goberno é dotar de material os seus centros e non seguir externalizando. Por tanto, señor conselleiro, ¿si ou non? Dáme igual calquera dos dous que aquí poden contestarme.
Grazas, señora Adán. Resposta, señor conselleiro.
Grazas de novo, señor presidente. Volve falar vostede de condicións de traballo –non vou utilizar os seus epítetos–, da prestación de servizos e da prestación de servizos neste tipo de centros. Desde o meu punto de vista, como adiantaba anteriormente, hai catro factores que debemos ter en consideración na prestación de traballo. Un primeiro é o de inicio da relación laboral; un segundo, o salario; un terceiro, o tempo de traballo; e un cuarto, o final da relación. Creo que en todos eles estamos actuando dunha maneira máis que correcta. En primeiro lugar, polo que se refire ao salario, vostede ben sabe que con carácter xeral está o 1 % de incremento para o ano 2016, ao mesmo tempo que no 2016 queda garantido no orzamento o que é a total recuperación do que foi a paga extra, ou o equivalente para este tipo de colectivos dentro do persoal laboral. Ao mesmo tempo, no tempo de traballo xa lle adiantaba que hai dous factores que debemos de poñer en valor. Por unha parte, o que son os días por asuntos propios particulares, e que se derivan do acordo sindical tamén firmado. Por certo, nós somos a primeira comunidade que o fai en toda España. Do mesmo xeito que debemos poñer en valor o que significa a creación neta desas 155 prazas, boa parte delas a tempo de traballo completo, e boa parte, dada a especificidade deste tipo de centros, na situación actual, no que se refire ás fins de semana. Obviamente iso significa que vai haber unha clara melloría. Polo que respecta ao último factor por min sinalado, como era o final da relación laboral, ou a extinción, hai datos que non coñecemos suficientemente e que tamén inflúen moi moito na consideración deste persoal e que non teñen o resto de empregados públicos, como pode ser a xubilación anticipada a partir dos 61 anos, co que non conta o resto de empregados públicos, e que supón, por exemplo, a partir do 2013, cando se chega ao acordo coas centrais sindicais, que neste momento haxa máis de 441 persoas que se acolleron a isto, 135 delas no ámbito dos servizos sociais. E, por último, polo que se refire ao tema do inicio na relación laboral de cada un, nestes momentos, na contratación, nós pretendemos durante o ano 2016 esgotar ao máximo a situación que non tiñamos ata este momento, porque acaba de mudar a normativa que nos impoñía a taxa de reposición, e ir a tope co que sería a nova OPE para o 2016 en todos os dispositivos, sinaladamente no ámbito de servizos sociais. Por todo isto, señoría, neses catro ámbitos, no ámbito de salario, no ámbito de inicio da relación laboral, no ámbito da xubilación, no ámbito de tempo de traballo, creo que hai unha melloría moi certa nas condicións laborais de todos estes colectivos. Concluíndo, atopámonos nun marco de recuperación progresiva, é innegable que estamos nun marco de recuperación progresiva das condicións de traballo, en función sempre das dispoñibilidades orzamentarias, e sempre en recoñecemento do moito esforzo que teñen feito os empregados públicos, sinaladamente, en concreto, o persoal laboral que presta os seus servizos na área de servizos sociais.
Grazas, señor conselleiro. Pregunta de D. Xosé Manuel Beiras Torrado e seis deputados/as máis, do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, sobre as previsións do novo conselleiro de Política Social respecto do acordo cos representantes sociais dos traballadores de novas quendas de traballo nas residencias de persoas maiores, centros de menores e centros de atención ás persoas con discapacidade
Ten a palabra a señora Díaz Pérez.
Señor conselleiro, aínda que recén chegado, seguramente que en papeis ten coñecemento dabondo para saber que hai ditadas sentenzas múltiples respecto da cuestión da que vimos agora mesmo de falar –da señora Adán–, particularmente das quendas de traballo das traballadoras dos centros de benestar social do noso país. Particularmente todas e cada unha das quedas foron tombadas a modo de conflito colectivo por todas as demandas que se interpuxeron, e a última delas foi a sentenza ditada o 30 de setembro deste mesmo ano 2015, na que unha vez máis voltan darlles a razón ás traballadoras, aos sindicatos de clase demandantes, e voltan dicir cousas bastantes grosas nestes textos xurisprudencias, como é –e cito literalmente– que hai evidencia de falta de interese absoluto da Consellería cara ás propostas que fan os propios traballadores e traballadoras. En segundo lugar, esta sentenza di que nin sequera fan un intento por parte da Consellería por examinalas, e mesmo tamén, nesa pretensión que se tivo por parte da Consellería de benestar da señora cesada en parte –a señora Mato– pois aquelas posicións que chamaban inmobilistas dos comités de empresa di este tribunal que non son en absoluto certas. Pero vostede sabe que todas estas son sentenzas que gañaron os traballadores, sabe que dende logo dá como vergoña que unha consellería estea actuando así, que lle estean tombando as quendas de traballo anualmente por falta de negociación e mesmo tamén por non axustarse á lexislación vixente. Vostede supoño que sabe, como acabamos de discutir hai un momento, que efectivamente está en suspensión o artigo 19 do V Convenio colectivo da administración única, que ten unhas consecuencias brutais para as traballadoras dos centros de benestar, que están impedindo que de facto haxa traballadoras, moitísimas delas –e seguramente despois percorrerá os centros de traballo–, que descansan un domingo cada tres semanas. Hai traballadoras que están prestando servizos continuados sete días á semana. Hai traballadoras que están en condicións, como din as sentenzas, que falan de xornada abusivas, extenuantes, esgotadoras. E supoño que coñece tamén –polo señor conselleiro de Sanidade ausente, aínda que o pedimos– o número de datos de absentismo laboral por enfermidade nas condicións de traballo que están prestando os servizos as traballadoras dos centros de benestar –polo menos, a esta voceira non se lle teñen dado–. Por tanto, señor conselleiro, ¿vai vostede seguir incumprindo as sentenzas, como fixo ata o de agora a señora Mato, si ou non? En segundo lugar, ¿vai negociar as quendas de traballo cos comités de empresa, si ou non? E en terceiro lugar, señor conselleiro, a nós si que nos gustaría tamén coñecer, ao fío do debate anterior, se vai derrogar esa Lei 1/2012, do 29 de febreiro, ou mesmo recuperar o artigo 19 do V Convenio.
Grazas, señora Díaz. Resposta do señor conselleiro de Política Social.
Moitas grazas. Señora Díaz, señorías, tratarei de contestar e complementar o que dixo xa o conselleiro de Facenda, tendo en conta que estaban falando de dúas preguntas que teñen que ver precisamente cos traballadores do meu departamento de Política Social. Certamente, o traballo a través de carteleiras converteuse nunha das cuestións laborais que máis discrepancias e conflitos xeran nas empresas e nas administracións públicas, xa que o traballador por quendas é aquel que presta os seus servizos en horarios diferentes nun período determinado de días e semanas. Onde pon de manifesto unha actitude tiránica por parte desta consellería que fere a saúde laboral do persoal que presta servizo nos citados centros, e que así se pon de manifesto, en teoría, en sentenzas do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, hai que poñer de manifesto que esas dúas sentenzas do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia ao que fan referencia é a que, por unha banda, non afectan as carteleiras das catro provincias, senón exclusivamente as da xefatura territorial da Coruña, e que, por outro lado, condenan a Administración por unha defectuosa negociación das carteleiras nunha demanda colectiva, sen que en dito preito se xulgue ningún prexuízo individual causado a ningún traballador, e, en consecuencia, do que falan é dunha defectuosa negociación. Por deixar as cousas claras, estas sentenzas analizan unha circunstancia moi concreta das carteleiras: a negociación das quendas na provincia da Coruña exclusivamente en dous períodos concretos, o 2013 e o 2014. De tal circunstancia concreta, da defectuosa negociación das carteleiras, veñen estas sentenzas ás que fai relación. Como xa dixo o conselleiro de Facenda, neste momento temos 155 novos postos de traballo na relación de postos de traballo da Consellería de Política Social, 68 novos postos de auxiliares de enfermería, 26 de coidadores e 27 de camareiro limpador. A día de hoxe xa están cubertos practicamente todos. É evidente que, cantos máis postos de traballo estean ocupados en todos os servizos que nós temos que prestar, obviamente con máis facilidade se pode dar cumprimento a un escenario de negociación. O que me pregunta –con concreción–: vontade deste conselleiro. A vontade é avanzar nos procesos de creación e estabilización do emprego para o persoal do departamento de Política Social, que espero que redunde nunha mellora das condicións de traballo, que servirá como elemento de catalización para que os empregados públicos saiban que son fundamentais na prestación de servizos públicos e de benestar.
Grazas, señor conselleiro. Réplica, señora Díaz.
Señor conselleiro, empezamos ben, realmente vostede vai seguir a senda do señor Feijóo e, o que me preocupa máis, da señora Mato, a conselleira ausente. Señor conselleiro, vostede pode mirar de lado o que queira as sentenzas. O que están dicindo as sentenzas de maneira contundente é que non se negociou, e, por tanto, impuxéronse as quendas de traballo de maneira autoritaria por parte do departamento de Servizos Sociais da Xunta de Galicia. Algo gravísimo, señor conselleiro, gravísimo, e vostede sábeo porque vén do dereito, coma min. Son contundentes as sentenzas. Por tanto, a cuestión é: ¿vostede vai rectificar esta política, vaise sentar a negociar, si ou non? Segunda cuestión: das 155 prazas non todas están cubertas. E se é así, ademais, e se non hai obstáculo, ¿que problema hai en poñer en vigor o artigo 19 do V Convenio colectivo e garantir os dereitos laborais ás traballadoras –e falo en feminino porque practicamente todas o son– dos centros de benestar do noso país? E o máis grave, señor conselleiro. Eu supoño que coñece perfectamente en qué condicións traballan. Antes falouse diso. Carecen de grúas, están enfermando, non poden nin teñen dereito, polas políticas do Partido Popular, aos necesarios descansos, xa non semanais –insisto–, un domingo cada tres semanas. Señor conselleiro, se isto non é escravitude, pois está aí, aí, parecéndose bastante a iso. E a pregunta é sinxela: ¿vai rectificar a política ou non? Moi sinxelo, é dicir, no ano 2016, ¿van negociar cos traballadores e traballadoras as quendas ou non? Eu sei que mañá vostede se vai reunir cos comités de empresa non para tratar disto, vaise reunir por dúas denuncias que lle teñen feito o centro da residencia de Caranza e por outra temática máis, non por isto. Entón, como tamén nos están escoitando, por favor, sexa claro. ¿Van seguir na vía autoritaria, impoñendo xornadas que din as sentenzas abusivas e estresantes, intolerables no século XXI?
Grazas, señora Díaz.
¿Ou, insisto, vai garantir os dereitos laborais das mesmas?
Grazas.
Nada máis e moitas grazas.
Turno de peche, señor conselleiro.
Señora Díaz, señorías, vexo que non quedou claro na miña primeira resposta cal era a resposta á pregunta que se formula por escrito e que se amplifica neste Pleno. A verdade é que me teño que ir adaptando a isto na temática parlamentaria, porque na temática de cidadán a obrigación de calquera representante público é contestar a todo o que lle preguntan, e con moito máis motivo a unha representante desta Cámara, señora Díaz, por iso lle vou contestar non a unha pregunta senón a tres preguntas; dicíndolle, señora Díaz, que mellorar as condicións dos empregados públicos é fundamental para calquera goberno, e que é necesario que teñamos unha estabilidade económica que o permita. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Novas prazas levan aparellado novos custos... [[A señora Díaz Pérez pronuncia palabras que non se perciben.]] Vostede ocupou máis de tres minutos, déixeme, porque como é contestarlle á pregunta, direille... [[A señora Díaz Pérez pronuncia palabras que non se perciben.]] direille, señora Díaz, si ou non para contestarlle moi claramente. [[A señora Díaz Pérez pronuncia palabras que non se perciben.]] Pero vostede utilizou tres minutos, déixeme a min dicirlle que para cubrir prazas [[A señora Díaz Pérez pronuncia palabras que non se perciben.]] é necesario telas orzadas. É necesario que os orzamentos da Comunidade Autónoma aumenten para que os diferentes departamentos poidan mellorar as condicións. Negociación, ¿si ou non? Negociación si; sobre todos os aspectos que o comité de empresa lle queira trasladar, non a unha mesa destas, en fin, ao propio conselleiro, no día de mañá. Vin a solicitude, contestei inmediatamente, [[Murmurios.]] e persoalmente voume reunir, como teño obriga, co comité de empresa, no día de mañá. ¿Prazas cubertas? A vontade é cubrir as prazas cubertas. [[Murmurios.]] ¿Condicións nas que traballan, material? Antes de que acabe este ano haberá novo material nos centros públicos do departamento de Política Social, antes de que acabe este ano. Preguntareille tamén aos representantes laborais qué prazas son as máis urxentes, preguntareilles aos representantes laborais cal é o material máis urxente. Chegaremos a todo aquilo que as dispoñibilidades orzamentarias aumentadas da miña consellería nos permitan. Pero, dende logo, xa lle digo –porque vexo que teño tempo–: negociación si, o conselleiro vaise sentar mañá cos comités de empresa. [[Murmurios.]] Non pasa absolutamente nada. [[Murmurios.]] Ímonos sentar para buscar as mellores solucións, para prestar entre todos un mellor servizo ás persoas. Ademais de para os comités de empresa, por suposto, a miña porta estará sempre aberta aos representantes dos grupos parlamentarios para falar de material, [[Murmurios.]] para falar de prazas; [[Murmurios.]] e tamén aos cidadáns, por iso visitarei todos os centros. Moitas grazas.
Grazas, señor conselleiro. Esgotados os puntos da orde do día, érguese a sesión.