Goedemiddag, mijnheer de minister, collega’s. Welkom voor de voortzetting van de agenda van vorige week. Wij hadden toen nog een hele rits vragen waarvoor wij helaas niet voldoende tijd hadden. Ik ben ervan overtuigd dat de minister, die nu een week extra bedenktijd heeft gehad, zijn antwoorden nog beter zal kunnen formuleren. Wij zullen er dus meteen invliegen.
Monsieur le président, monsieur le ministre, sur les sites de vente en ligne, deux possibilités s'offrent en général au consommateur au moment du paiement en direct: le paiement par carte de crédit, d'une part, et le paiement par carte bancaire classique, d'autre part. Dans le second cas, le consommateur est redirigé vers un espace de paiement sécurisé de type Ogone où il peut procéder au paiement de ses achats grâce au card reader qui lui est fourni par sa banque et qui permet les opérations via homebanking. Si le consommateur choisit cette seconde hypothèse, il ne lui sera alors généralement possible de choisir qu'entre les quatre grandes banques belges, à savoir ING, Fortis, Belfius et KBC, pour effectuer son paiement. Selon Comeos, cet état de fait laisserait actuellement deux millions de clients sans solution de paiement. Récemment, j'ai appris l'existence d'un système unique de paiement en ligne utilisé notamment aux Pays-Bas: le système Idéal qui, comme son nom l'indique, est un système comparable au système Giropay, également utilisé en Allemagne. Il fonctionne comme suit: à partir de la boutique en ligne, le client, après avoir sélectionné l'une des nombreuses banques affiliées au système, est redirigé vers son compte bancaire en ligne. Une fois le client loggé auprès de sa banque, toutes les données relatives à l'achat sont transférées vers le formulaire de virement en ligne. L'acheteur n'a plus alors qu'à valider le paiement. Cette méthode rencontrerait une grande satisfaction auprès des utilisateurs au sein des pays qui l'ont adoptée, notamment grâce à l'épargne aux acheteurs de la saisie manuelle du virement, fastidieuse et susceptible de donner lieu à des erreurs. Le processus d'achat est simplifié, les normes de sécurité renforcées et le paiement garanti pour le commerçant, tous les paiements effectués par Idéal ne pouvant être répudiés. Monsieur le ministre, connaissez-vous ce système? Si oui, qu'en pensez-vous? La Belgique pourrait-elle un jour prétendre à l'adoption d'un tel système? Le cas échéant, quelles seraient les mesures à mettre en œuvre pour y arriver?
Monsieur le président, cher collègue, les prestataires de services de paiement tiers proposent des services d'initiation de paiement sur la base d'un système de banque en ligne qui revient, en somme, à effectuer un virement via internet par le biais d'une carte de crédit ordinaire. Il s'agit ici d'une alternative sérieuse et peu coûteuse au paiement par carte de crédit. Actuellement, ce type de prestation TPP via internet n'est pas complètement encadré au niveau légal, mais ce léger vide juridique sera bientôt comblé. À l'heure actuelle, certains systèmes sont moins sûrs. C'est là une des raisons principales qui explique que l'on veuille mettre en place une réglementation dans le cadre de laquelle des exigences de sécurité seront imposées à tous les acteurs qui offriront ces services sur le marché. Dans la directive européenne en matière de services de paiement, un tel cadre légal est bien prévu. Les négociations au niveau européen sont dans leur phase finale. Elles ont notamment pour objectif d'apporter une solution au niveau des risques précités. Quand un cadre légal garantira la sécurité du consommateur, ce système pourra être utilisé en Belgique.
Monsieur le ministre, je prends acte du fait que ce système sera mis en place. Mais disposez-vous d'un timing pour ce qui concerne cette mise en place?
Aussi vite que possible.
Je vous remercie pour votre réponse.
Monsieur le président, tout d'abord, je vous présente mes excuses pour ne pas avoir été présent lors de la réunion précédente. Monsieur le ministre, voulant comprendre les raisons pour lesquelles mes collègues du PS et du PTB citent sans arrêt Le Capital au XXIème siècle de Thomas Piketty, je me le suis acheté dans une librairie de Bruxelles ainsi qu'un livre intitulé Piketty au piquet!, avec lequel je me sens plus d'affinités. Sur la quatrième page de couverture de ce livre, le prix France TTC est indiqué: 16,95 euros. Pour lire ce prix, j'ai dû soulever une étiquette autocollante sur laquelle figure le prix que j'ai payé, soit prix Benelux: 19,40 euros. J'ignore si c'est dû à un phénomène d'accumulation du capital, selon Piketty, mais pour son livre, le prix est de 25 euros en France et avoisine les 28,50 euros en Belgique. Avouez que la différence n'est pas négligeable pour un livre publié par des éditions ayant leur siège à Paris. Je le précise, parce que l'argument souvent utilisé est celui de la distance, mais la distance entre Paris et Perpignan est plus grande qu'entre Paris et Bruxelles. La différence de prix n'est donc pas due au coût du transport, mais bien à un prix fixé arbitrairement en fonction des frontières. Au sein de l'Union européenne, une telle distorsion des prix me paraît injustifiable. Je ne vois aucune raison d'accepter que la population francophone du Benelux soit contrainte à payer des prix plus élevés. D'autant plus que la proximité des éditeurs français bénéficie fortement de cette clientèle et, par contrecoup, domine le marché du livre francophone au sein du Benelux, dans notre pays, en empêchant l'édition locale de se développer. À l'époque où j'avais déposé la question, une pétition circulait dans les librairies réclamant une politique des prix du livre plus respectueuse de nos éditeurs, de nos librairies et de nos auteurs, mais aussi et surtout des consommateurs. Monsieur le ministre, quel est votre point de vue sur cette question? Quelles actions pourriez-vous ou comptez-vous développer pour parvenir à la suppression de la tabelle?
Monsieur le président, je rejoins la question de M. Miller. Un rappel historique est nécessaire. Ce n'est pas la première fois que ce sujet vient sur la table. Le CD&V a d’ailleurs, lui aussi, de nouveau déposé un texte comme depuis très longtemps, Ecolo, Groen et d'autres, issus du MR, du PS, etc. ont déposé des propositions visant à instaurer une loi sur le prix unique du livre afin d'éviter que les prix des livres soient bradés et qu'on en fasse des produits d'appel en grandes surfaces, en déstructurant complètement le réseau de commercialisation du livre, au détriment des auteurs et des libraires. Nous ne sommes pas arrivés à avancer sur cette disposition. La Flandre a conclu un accord entre éditeurs, libraires et auteurs, portant sur le marché du livre en néerlandais. Elle a conclu des modalités de coopération avec les Pays-Bas, etc. Du côté francophone, on travaille sur le sujet à la Communauté française. Nous risquons donc de nous retrouver avec deux dispositions visant à maintenir un prix du livre permettant la rémunération juste des différents intervenants, ce qui est quelque peu ridicule. Au-delà de cela subsiste la tabelle, qui concerne le livre en français édité en France. Lorsque je les ai antérieurement interrogés à ce sujet, ni M. Van Quickenborne, ni M. Vande Lanotte ne connaissaient ce phénomène. On a détourné un surprix pour le livre en français vendu en Belgique, qui à l'époque devait pallier les différences de changement de monnaie entre le franc français et le franc belge. Ce surprix devait disparaître avec l'euro et a disparu pour tout, sauf pour le livre. Quelques maisons d'édition utilisent ce mécanisme de surcoût en forçant des libraires belges à se fournir via des distributeurs chez certains de ces éditeurs, empêchant le libraire de se fournir directement. En les obligeant à ce passage, ils imposent un surcoût qui est de 10 à 17 et parfois à 20 % en fonction des catégories de livres. J'ai interrogé les ministres précédents. Je leur ai demandé de prendre connaissance du phénomène et d'observer les aspects "règles de concurrence non respectées", des plaintes ayant été introduites au niveau européen, et "protection du consommateur". Le ministre Vande Lanotte est le dernier à m'avoir répondu, disant qu'il avait été demandé aux libraires belges de signaler les cas où ils sont empêchés de se fournir directement chez un éditeur et donc d'appliquer le prix de l'éditeur. C'est en collectant ces informations qu'on déterminera si on peut agir et de quelle manière. Ce n'est pas la première fois qu'on demande cela aux libraires. Les libraires l'ont fait et continuent à le faire. Monsieur le ministre, où en est le traitement de cette disposition? Je pense que les ministres belge et français devront s'organiser pour amener ces éditeurs français à respecter les règles et faire en sorte que, lorsqu'on achète un livre édité à Paris, on le paie le même prix à Bruxelles, à Marseille ou à Perpignan car rien ne justifie cette différence de prix.
Monsieur le président, chers collègues, je tiens à souligner que la réglementation du prix du livre est une compétence régionalisée. Cependant, il est vrai que certains grands groupes d'édition et de distribution français continuent, via leur filiale belge, à appliquer un markup, c'est-à-dire un supplément de prix, qu'ils justifient par des frais de distribution plus importants en Belgique qu'en France. Cette pratique a été examinée avec toute l'attention et la diligence requises, tant par le Conseil de la Concurrence, devenu aujourd'hui l'Autorité belge de la Concurrence, que l'Autorité elle-même. À cet égard, l'Autorité m'a indiqué qu'à ce jour elle n'avait, malgré des demandes répétées, pas reçu d'informations suffisamment concrètes de libraires qui se plaignent de refus d'approvisionnement de la part d'éditeurs français pour ouvrir une instruction formelle. Je suis convaincu que l'autorité poursuivra en toute indépendance son enquête. Vous aviez aussi posé la question à M. Vande Lanotte, l'ancien ministre. Dans la situation actuelle, l'Autorité est totalement autonome. Elle m'a informé qu'à ce jour, elle ne dispose pas d'informations suffisamment concrètes pour examiner et mener l'enquête suite à votre demande.
Monsieur le ministre, je vous remercie. Je voudrais être certain d'avoir bien compris. L'Autorité n'a pas reçu suffisamment de plaintes des libraires qui auraient voulu appliquer la suppression du markup de la tabelle et qui n'auraient plus été approvisionnés par les éditeurs?
Ce n'est pas un problème d'enquête mais un problème d'information. J'ai compris que l'Autorité n'a pas de problème à enquêter à ce sujet. Mais l'information est insuffisante. Il m'a été demandé de vous communiquer cela.
Monsieur le ministre, dans sa réponse en 2014, le ministre Vande Lanotte disait qu'il avait été convenu avec les libraires de concentrer les efforts sur la possibilité pour les libraires belges de s'approvisionner en France aux conditions applicables aux libraires français et que ceux qui essayaient de s'approvisionner en France s'engageaient à fournir à l'Autorité belge les preuves en cas de refus quand ils passaient directement par l'éditeur. Je dois vous avouer que quand j'ai fait part de cette réponse aux libraires, c'est tout juste s'ils ne m'ont pas ri au nez. Cela fait si longtemps, et on leur a déjà demandé cela il y a plusieurs années. Je pense qu'ils n'y croient plus. N'y croyant plus, ils transmettent à l'Autorité de la concurrence des données insuffisantes. La démarche doit être plus dynamique. M. Miller et moi-même pouvons nous en charger en tant que parlementaires. Si ces personnes suivent cette procédure, elles essuieront un refus. Dès lors, elles devront passer par le circuit habituel du distributeur avec la tabelle. Elles perdront par conséquent du temps. Je considère que les ministres français et belge de l'Économie doivent se parler et reconnaître le problème. Au demeurant, les représentants gouvernementaux français nous ont contactés en 2013 ou 2014 pour nous demander de soutenir une TVA sur le livre numérique à 6 %. Je leur ai chaque fois répondu que cela ne me posait aucun souci, mais à condition qu'ils retirent d'abord la tabelle. Cela dit, je n'ai aucun pouvoir. Il revient aux ministres de demander à ces éditeurs d'arrêter leur petit jeu et de respecter les règles du marché. C'est le même livre qui est vendu dans une librairie située à plus de 300 kilomètres de Paris. Je vais relayer votre réponse. Vous, en tant que ministre de l'Économie, vous devriez informer les libraires de cet enjeu, même si cela leur complique la vie, afin que l'Autorité de la concurrence puisse agir. J'aimerais donc que vous preniez cette initiative.
De vragen met nr. 4053 en 4370 van mevrouw Lalieux vervallen. Mevrouw Van Hoof heeft ons net laten weten dat zij een paar minuutjes vertraging heeft. Ik stel de commissie dan ook voor om eerst mevrouw Gantois het woord te geven voor haar vragen vooraleer mevrouw Van Hoof aan het woord te laten.
Mijnheer de minister, bijna een maand geleden raakte bekend dat het Nederlandse Ahold wenst over te gaan tot een fusie met het Belgische Delhaize. Het gaat hier toch om twee grote, machtige spelers op de markt van de voedingsdistributie. Vanuit deze optiek had ik volgende vragen voor u. Acht u het mogelijk dat de concentratie van twee dergelijk grote spelers een marktverstorend effect kan inhouden? Zult u erop toezien dat de mededingingsautoriteiten hier de rol kunnen spelen die hen toekomt, overeenkomstig artikel IV.9 van Wetboek van Economisch Recht?
Mevrouw Gantois, Delhaize en Ahold hebben aangekondigd gesprekken te voeren met het oog op een fusie. Of deze fusie er komt, is op dit moment wat mij betreft nog niet zeker. Indien beide groepen uiteindelijk zouden beslissen te fusioneren, zal de concentratie onderworpen zijn aan een voorafgaande goedkeuring van de bevoegde mededingingsautoriteiten. In dit kader zullen de effecten van de fusie op de betrokken markten worden onderzocht. Gelet op de respectieve omzetcijfers van Delhaize en Ahold, zoals gepubliceerd in hun meest recente jaarverslagen, is de bevoegde mededingingsautoriteit in Europa allicht de Europese Commissie. Ik ga ervan uit dat, mochten Delhaize en Ahold beslissen te fusioneren, de Belgische mededingingsautoriteit zal worden betrokken bij het onderzoek van de Europese Commissie. De rechten van de werknemers bij een overgang van onderneming worden beschermd door verschillende Europese richtlijnen, omgezet in Belgisch recht door de cao nr. 32bis van 7 juni 1985. Daarin wordt voorzien in een verplichting tot voorafgaandelijke informatie en consultatie van de werknemers, een automatische overdracht van de bestaande arbeidsovereenkomsten, een ontslagverbod, het behoud van arbeidsvoorwaarden na de overgang en de hoofdelijke aansprakelijkheid van vervreemder en verkrijger voor op het ogenblik van de overgang bestaande schulden. Ten slotte wil ik er nog op wijzen dat de Belgische mededingingsautoriteit autonoom is. Ik ga ervan uit dat de mededingingsautoriteit de haar wettelijk opgelegde taak correct zal uitvoeren.
Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord. Ik meen dat uw houding hierin correct is. Die fusie is nog niet zeker. Ik meen dat het doel van die twee bedrijven schaalvergroting en beheersing van de markt is. Misschien moeten wij dit ook eens van een andere kant durven te bekijken. Het is mogelijk dat deze trend tot fusie en concentratie er komt door een toenemende druk op de retail binnen de voedingssector. Er is sprake van prijsdruk, er zijn nieuwe spelers op de markt en er is de langzame doch zekere opkomst van de e-commerce. Als dat dan het geval is, naast alle andere aspecten van een dergelijke overname, mogen wij niet vergeten na te gaan wat dit doet met alle schakels van de keten. Als dit marktverstorend werkt, moeten wij in de gaten houden wie dan het eerste slachtoffer is van een dergelijke fusie.
Mevrouw Gantois, ik dank u voor de bijkomende elementen en zal deze meenemen.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, sinds 6 april 2012 bestaat binnen de FOD Economie een online platform voor minnelijke beslechting van geschillen tussen consumenten en handelaars maar ook tussen handelaars onderling. Het platform is toegankelijk voor alle consumenten die in de Europese Unie wonen en vooral voor ondernemingen die in de Kruispuntbank van Ondernemingen zijn ingeschreven. Via de website kan een rechtzoekende, enerzijds, informatie over buitengerechtelijke geschillenbeslechting terugvinden. Het platform biedt, anderzijds, de mogelijkheid om binnen een beveiligde ruimte online een vraag tot bemiddeling in te dienen. Daaromtrent heb ik een paar vragen voor u. Hebt u cijfers over de mate waarin zowel consumenten als handelaars de weg naar Belmed vinden? In welke mate leidt een bezoek aan Belmed ook effectief tot een succesvolle geschillenafwikkeling? Ziet u nog punten die bij een evaluatie van de werking van Belmed voor verbetering vatbaar zijn?
Mijnheer de voorzitter, collega’s, ik kan inderdaad cijfers sedert 2012 geven van het aantal raadplegingen van de rubriek Belmed op de website van de FOD Economie. Voor het jaar 2011 zijn er geen bezoekcijfers beschikbaar. In 2014 waren er bijna 86 000 raadplegingen, wat een verdubbeling ten opzichte van 2012 betekent. Mevrouw Gantois, ik kan u zo dadelijk een gedetailleerde tabel meegeven, waarin de cijfers per trimester zijn opgenomen. Die tabel is ook beschikbaar voor de voorzitter en voor alle andere leden. Bij Belmed vindt de gebruiker ook uitgebreide informatie over buitengerechtelijke geschillenregeling. Het is dus meer dan enkel een elektronisch platform dat kan worden gebruikt voor het inleiden van een aanvraag tot regeling van een geschil. Belmed staat sedert april 2011 ter beschikking van de gebruikers voor het online indienen van aanvragen tot bemiddeling. Sedertdien zijn 831 dergelijke vragen ingeleid. De tabel, die ik u zo dadelijk zal overhandigen, bevat de opgesplitste cijfers per jaar. Van die 831 aanvragen waren er 271 die betrekking hadden op een sector waar geen geschilleninstantie partner van Belmed was. Volgens de statistieken van de FOD Economie werden daarvan 45 dossiers afgesloten met een akkoord tussen de betrokken partijen. Bovendien werden nog eens 34 dossiers afgesloten met een advies van de bemiddelingsentiteit. Ten tweede, de cijfers die ik heb geciteerd zouden kunnen doen besluiten dat de werking van Belmed niet echt een succes is. Ik wil dat nu toch al nuanceren. De raadplegingstatistieken geven aan dat maandelijks zo’n twee derde van de bezoekers nieuwe bezoekers zijn. Een tweede element is dat alle bestaande ombudsdiensten en diensten die aan buitengerechtelijke geschillenregeling doen rechtstreeks kunnen worden gecontacteerd. Een derde element is dat de Europese Commissie en een aantal lidstaten Belmed sterk waarderen. De Europese Commissie heeft zich trouwens door Belmed laten inspireren voor de ontwikkeling van een onlineplatform in het kader van de ODR-verordening. Volgens de planning zal dat begin 2016 operationeel worden. Ten slotte, we weten niet op welke manier de informatie die bezoekers van Belmed verkrijgen verder wordt gebruikt of dienstig is geweest. Ik zal u de tabel bezorgen.
Mijnheer de minister, wij zijn wel blij met het bestaan van Belmed. Een platform waar men consumentengeschillen kan oplossen zonder gerechtelijke tussenkomst is een goed platform. De tussenkomst gebeurt door een onafhankelijk bemiddelaar. Dat is positief. Voorts is het laagdrempelig en is de raadpleging gratis. Wanneer men met een bemiddelingsinstantie werkt via Belmed is dat goedkoper dan een rechtszaak. In die zin meen ik dus dat het positief is. 86 000 lijkt mij een behoorlijk aantal. Het is echter moeilijk in te schatten of dit echt veel is. Als er 45 dossiers zijn afgesloten met een akkoord, dan lijkt dat niet zo veel. Misschien moet daar nog wat meer aan gewerkt worden en moet er wat meer publiciteit komen. Op 1 juni hebt u de oprichting van de consumentenombudsdienst waargemaakt, het overkoepelend orgaan voor de buitengerechtelijke beslechting van consumentengeschillen. Misschien kunt u overwegen om ook zo’n orgaan op te richten voor de geschillen tussen handelaars. Ik denk dan vooral aan kleine kmo’s. Ik meen dat deze denkpiste het overwegen waard is.
We nemen dat mee.
Monsieur le président, monsieur le ministre, les conditions générales de contrat qu’applique la société Keyware, qui loue des terminaux de paiement à des commerçants, ont été portées à ma connaissance. À la suite d'une cessation d’activité, un commerçant a mis fin à son contrat de location. La société Keyware exige un paiement de 750 euros pour rupture unilatérale de contrat, coût prévu dans les conditions générales de ce contrat. Il y a rupture dès lors que le contrat de location est établi pour cinq ans. Ici, les cinq années n’étaient pas encore venues à échéance. Monsieur le ministre, la société Keyware n’abuse-t-elle pas dans ce cas de sa position dominante pour imposer des clauses qui ne sont ni réalistes ni proportionnelles? Ne pouvons-nous pas considérer que le contrat de cinq ans non résiliable (autrement que par des frais) est abusif dans le cas d’une mise en route d’un commerce? Nombre de commerces, en effet, malheureusement, ne dépasseront pas les deux années d’activité. Par ailleurs, ce qui me semble encore plus abusif, c'est le montant de l’indemnité de 750 euros par terminal. Les petits commerçants sont trop peu protégés contre ces sociétés dominantes. Il n'y en a qu'une sur le marché. Ne devraient-ils pas pouvoir bénéficier de la même protection que les consommateurs?
Monsieur le président, madame Lalieux, la société Keyware est poursuivie devant le tribunal correctionnel. Seule une instruction menée par l'Autorité belge de la Concurrence pourrait déterminer si une entreprise revêt une position dominante et si ses pratiques sont susceptibles de restreindre la concurrence. Certaines clauses contractuelles peuvent déjà être combattues sur la base du droit général des contrats. En effet, réclamer des montants disproportionnés comme indemnités de rupture a déjà été considéré comme étant un abus de droit. Je suis heureux de constater que vous partagez mon opinion, ce qui n'est pas toujours le cas, sur une meilleure protection des petites et moyennes entreprises tel que je l'ai exprimé dans mon exposé d'orientation politique. Plusieurs contacts ont déjà été pris avec des stakeholders.
Monsieur le président, je remercie M. le ministre pour sa réponse. J'ignorais que l'affaire avait déjà été portée devant le tribunal correctionnel. Je n'ai pas bien compris si une enquête était menée dans le chef de l'Autorité belge de la Concurrence.
Non!
Il n'y a pas d'enquête de l'Autorité belge de la Concurrence pour clause abusive, etc. C'est donc le commerçant qui devrait déposer plainte auprès de ladite Autorité. Je vais le solliciter pour qu'il le fasse. Moi aussi, je suis très contente de votre réponse, monsieur le ministre!
Monsieur le président, je serai brève. Monsieur le ministre, la presse a rapporté la condamnation d'un propriétaire pour avoir exigé de candidats locataires l'obligation de détenir un contrat à durée indéterminée. La plainte avait été déposée au Centre pour l'Égalité des chances. Cette décision est évidemment juste. Cependant, quand on y regarde de plus près, il apparaît que, dans les contrats d'assurance que ce propriétaire avait conclus avec sa banque, celle-ci exigeait que les locataires disposent de contrats à durée indéterminée. Il s'agit donc d'une responsabilité en cascade. En outre, la société concernée n'a pas été inquiétée à la suite du dépôt de la plainte. D'un côté, on peut saluer la décision de justice. D'un autre côté, il est regrettable que les assurances posent de telles conditions à leurs clients. Nous savons que, si les propriétaires ne sont pas assurés, ils ne peuvent pas louer leur bien. Il y a là une incohérence. Pourriez-vous nous dire si vos services ont été informés de cette affaire? De telles clauses sont-elles fréquentes dans les contrats d'assurance envers les propriétaires? Auquel cas il conviendrait d'y remédier, éventuellement par une initiative législative.
Monsieur le président, madame Lalieux, conformément à la séparation des pouvoirs, je n'ai en ma possession aucune information relative au dossier qui a donné lieu au jugement que vous avez évoqué. Je ne dispose pas non plus de données permettant de m'exprimer quant à la fréquence de ce type de clause. Assuralia a été contactée, mais ce fait était nouveau pour cette fédération. Elle va examiner cette question de manière approfondie et m'enverra un rapport aussi vite que possible.
Monsieur le ministre, je vous remercie. Il faut empêcher que de telles clauses figurent dans des contrats d'assurance. Si elles sont illégales pour les propriétaires, elles le sont évidemment aussi pour les compagnies d'assurance, qui mettent le propriétaire dans l'incapacité de louer son bien. C'est pourquoi il importe de protéger ce dernier. Je vais regarder si nous ne pouvons pas prendre d'initiative législative à cet égard.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, mijn eerste vraag gaat over afhaalrestaurants. In steden zoals Leuven, waar ik vandaan kom, neemt dat fenomeen enorm toe. Vooral in studentenwijken, uitgaanskwartieren en waar zich een leegstandprobleem voordoet, duiken afhaalrestaurants op. Zoals voor elk restaurant, geldt dat de kwaliteit vooropstaat en dat de consument ook alleen naar de restaurants zal gaan die goede kwaliteit bieden. Toch heb ik enkele vragen, omdat er in die sector duidelijk een verschuiving is. Het koninklijk besluit van 1984 gaat over de voorwaarden waaraan restaurants moeten voldoen. Gelet op die verschuiving in de sector, rijst de vraag of er nieuwe voorwaarden gesteld moeten worden aan afhaalrestaurants. Mijnheer de minister, ten eerste wil ik weten of er zich bij de uitgevoerde controles, zowel inzake hygiëne en voedselveiligheid als deze uitgevoerd door de RVA in samenwerking met de lokale politiezones, een groter probleem voordoet dan bij andere restaurants. Kunt u mij dienaangaande cijfers bezorgen van de voorbije periode? Ten tweede, voldoet de verplichte opleiding voor restaurantuitbaters inzake hygiënevoorschriften en voedselveiligheid vandaag ook voor de afhaalrestaurants, of moet daar meer diepgang in komen? Ten derde, vindt u het noodzakelijk dat het debat verruimd wordt, gelet op het koninklijk besluit van 1984? Moet een afhaalhorecazaak aan ruimere reglementering onderworpen worden, bijvoorbeeld inzake beroepskennis en bekwaamheid, zoals dat in een restaurant noodzakelijk is? De daarbij samengevoegde vraag gaat ook over een nieuw fenomeen, met name de zogenaamde food trucks. Dat zijn sympathieke bestelwagens, meestal oldtimerbusjes, die origineel zijn omgebouwd en van waaruit horeca wordt gedreven. Het zijn als het ware rijdende restaurants geworden. Een zomerfestival lijkt tegenwoordig ook op een festival van food trucks. In die mate is dat populair geworden. Het is een nieuw fenomeen dat eveneens een verschuiving heeft veroorzaakt in de sector. Vroeger bestonden de obligate frietkoten en hamburgerkraampjes, maar nu is het veel ruimer geworden en de consument kan ook kiezen uit een ruim aanbod aan gerechten uit de hele wereld. Hier gelden dezelfde vragen, te weten of de food trucks al dan niet aan meer regels moeten worden onderworpen. Mijnheer de minister, ten eerste, welke controles werden er uitgevoerd en welke inbreuken werden er vastgesteld in de voorbije periode? Hoeveel inbreuken waren er op het vlak van hygiëne en voedselveiligheid? Ten tweede, is er meer nood aan inspectie op evenementen en festivals? Zult u daar meer op inzetten in de toekomst? Ten derde, volstaat een vergunning tot het drijven van ambulante handel, een leurderskaart, of is er ook een basisopleiding nodig inzake hygiënevoorschriften en voedselveiligheid? Ten vierde, is er een ruimer debat nodig om de rijdende restaurants aan een ruimere reglementering te onderwerpen, zoals de basishorecavakopleiding die de beroepsbekwaamheid van de uitbater aantoont?
Mijnheer de voorzitter, mevrouw Van Hoof, ik zal eerst antwoorden wat betreft de bevoegdheden inzake economische reglementering. Ten eerste, jaarlijks voert de Economische Inspectie honderden onderzoeken uit in de horecasector. In 2011 waren er 709 en in 2014 524. Ik zal u meteen een gedetailleerde tabel bezorgen met cijfers van het aantal onderzoeken, het aantal pro justitia’s en het aantal processen-verbaal van waarschuwing. Het is niet mogelijk om de cijfers op te splitsen per provincie. Het onderzoek behelst nagaan of de wetgeving of een aspect ervan door een bepaalde onderneming wordt nageleefd, zoals prijsaanduiding, inschrijving in de KBO en ondernemingsvaardigheden. Dat zijn trouwens de drie belangrijkste problemen die worden vastgesteld. Onderzoeken volgen op klachten omdat geweten is dat deze in de meeste gevallen terecht zijn. Vandaar het groot aantal pro justitia’s in verhouding tot het aantal onderzoeken. Ten slotte kan het zijn dat een waarschuwing wordt gevolgd door een pro justitia omdat de onderneming zich niet tijdig of niet gepast in regel heeft gesteld. Ten tweede, sinds 2012 kunnen de sectorgegevens ook worden gekruist met de verkoopsmethodes. De voorbije drie jaar werden er welgeteld 11 meldingen ontvangen voor ambulante handel in horeca, waarvan er 3 aanleiding gaven tot verder onderzoek. In 2 gevallen ging het om KBO-gegevens en in 1 geval om zwartwerk. Soms worden op het terrein punctuele controles uitgevoerd, in samenwerking met gemeentelijke of regionale inspectiediensten. Dat was bijvoorbeeld het geval rond het stadion van Anderlecht. Om een efficiënte inzet van middelen te verzekeren, doet de Economische Inspectie een risico- en klachtenanalyse. Hieruit komt de ambulante horeca niet als problematisch naar voren. Dit neemt echter niet weg dat er controles gepland zijn in het licht van de festiviteiten rond de 200ste verjaardag van de Slag bij Waterloo, in samenwerking met de bevoegde politiezones. De Economische Inspectie start met onderzoeken naar prijsaanduiding in het straatbeeld. Daarbij wordt bij bijna alle handelszaken in een bepaalde straat of straten nagegaan of de prijsaanduiding correct is. Hierover werd gecommuniceerd met de horecafederaties en werd onder meer toegelicht hoe de prijsaanduiding bij horecabedrijven moet gebeuren. Het zijn de overheden van de Gewesten die bevoegd zijn inzake ondernemingsvaardigheden en ambulante handel. In uw, overigens terechte, vraag uit u ook uw bezorgdheid inzake voedselveiligheid, en op dat vlak zijn ook andere ministers bevoegd. Wat betreft de controles op de sociale wetten, in 2014 werden door de directie Toezicht op de sociale wetten in totaal 1 315 controles uitgevoerd in ambulante horecazaken. Het is niet mogelijk om uit deze cijfers de controle van food trucks af te splitsen. In het document dat ik u dadelijk zal overhandigen, staan gedetailleerde cijfers per provincie sedert 2010. Per provincie worden ook de meest voorkomende inbreuken weergegeven. In het licht van het actieplan 2015 zal de algemene directie Toezicht op de sociale wetten haar controles in de horecasector voortzetten. Mijnheer de voorzitter, ik overhandig u bij deze de cijfergegevens, zodat u deze aan alle leden en zeker aan collega Van Hoof, kunt bezorgen.
Mijnheer de minister, ik dank u voor uw uitvoerig antwoord en ik zal de cijfers bestuderen. Ik had deze vraag in eerste instantie gericht tot minister De Block, maar zij werd naar deze commissie doorverwezen om ik weet niet welke reden. Het is belangrijk erop te wijzen dat het een nieuw fenomeen betreft dat zich uitbreidt. De sector verandert en de reglementeringen moeten worden aangepast. Vandaar mijn vraag naar differentiatie, zowel inzake afhaalrestaurants als inzake ambulante handel, waarbij men steeds meer vaststelt dat het echte restaurants worden. Vanuit de horeca rijst de vraag waarom deze aan minder strenge reglementering zijn onderworpen dan zijzelf.
Madame la présidente, monsieur le ministre, j'ai pu lire dans la presse que plus de 500 personnes ont été victimes du piratage de leur carte de crédit prépayée. La carte de crédit prépayée est un nouveau service proposé par certaines banques et permet à celui qui en bénéficie de pouvoir effectuer différents achats sur internet ou à l'étranger. Par ailleurs, cette carte n'est pas liée à un compte bancaire et doit être chargée préalablement. Ce service qui, sur papier, semble intéressant, pose en réalité problème car il est sujet à des piratages. Certaines personnes ont perdu de l'argent, quelques centaines d'euros, d'autres ne savent même pas que leur carte a été piratée. Ce constat est ramené par la police judiciaire de Bruxelles. Je me demande pourquoi les pirates ciblent ce type de cartes, d'autant que, selon Febelfin, les normes de sécurité de ces cartes sont similaires aux cartes de crédit. Monsieur le ministre, avez-vous eu écho de ces piratages? Avez-vous eu des informations concernant le pourquoi du ciblage de ces nouvelles cartes par les pirates? Enfin, que peut faire le citoyen ayant été victime de ce piratage?
Mijnheer de minister, zoals mijn collega al heeft aangehaald, werden meer dan 500 klanten met een prepaidkredietkaart het slachtoffer van fraude. Via valse websites hebben de fraudeurs de kredietkaarten gehackt en vervolgens leeggehaald. Een prepaidkredietkaart is een betaalkaart die niet aan een zichtrekening is gekoppeld en die men kan herladen door er een bepaald bedrag op te zetten. Gelukkig zijn het meestal relatief beperkte bedragen, maar fraude blijft natuurlijk fraude. Wat mij heeft verbaasd, is dat ik in de persartikels heb gelezen dat zulke prepaidkaarten anoniem worden verkocht. Ik heb dan ook enkele vragen, mijnheer de minister. Zijn er bankinstellingen die een prepaidkredietkaart volledig anoniem verkopen? Zo ja, welke? Is het überhaupt toegelaten een kredietkaart volledig anoniem te verkopen, zonder dat de bank registreert wie de koper is? Controleert de FSMA deze praktijken? Is de beveiliging van een prepaidkredietkaart evenwaardig aan die van een conventionele kredietkaart? Zo niet, welke maatregelen kunt u hiertegen treffen? Zo ja, betekent dat dan dat gewone kredietkaarten ook het gevaar lopen om op grote schaal te worden gehackt?
Madame la présidente, monsieur le ministre, je ne répéterai pas tout ce que mes collègues viennent de dire. Des institutions financières comme Belfius et bpost proposent ce genre de cartes. Elles sont facilement disponibles. La question qui se pose concerne leur sécurisation. Le montant maximum de recharge de ces cartes n'est-il pas trop élevé au regard du risque de fraude? Ne faudrait-il pas une carte complètement protégée et sécurisée? Si la sécurisation totale est impossible, il serait préférable que ces cartes soient limitées à de plus faibles montants.
Mijnheer de minister, de collega’s hebben de situatie al goed gekaderd en ik zal mij dus beperken tot de vragen. Ik was eigenlijk wel verbaasd dat die prepaidkaarten anoniem konden worden aangekocht. Vandaar dat ik ook daar een aantal vragen over heb. Is er eigenlijk een zicht op hoeveel prepaidkaarten er in omloop zijn? Is er ook geweten welke instellingen deze kaarten anoniem aanbieden? Is het feit dat men ze anoniem aanbiedt eigenlijk volledig wettelijk? De vrees bestaat waarschijnlijk dat als een dergelijke fraude mogelijk is met prepaidkaarten ze ook met gewone kredietkaarten kan. Hoe is de veiligheid ter zake voorzien? In de pers stond ook dat veel mensen niet weten dat hun prepaidkaart gehackt is omdat er geen afschriften zijn of bankuittreksels die aangeven dat er geld is afgehaald. Hoe kunnen consumenten checken of hun kaart gehackt is of niet? Als ze vaststellen dat ze gehackt is, wat moeten ze dan juist doen? Is er een mogelijkheid van schadevergoeding?
Monsieur le président, chers collègues, je vais m'efforcer de répondre aux nombreuses questions qui viennent de m'être posées. Welke kaarten van welke aanbieders werden geviseerd, maakt momenteel deel uit van een strafrechtelijk onderzoek. Op mijn vraag heeft Febelfin meegedeeld dat voor de kaarten uitgegeven door de financiële instellingen de fraudeurs zich niet specifiek richten op vooraf betaalde kaarten, de prepaid cards. Met betrekking tot de anonimiteit deelt Febelfin mij mee dat deze kaarten ofwel worden verdeeld aan personen die reeds over een zichtrekening bij die financiële instellingen beschikken en die zo dus reeds gekend zijn of dat de identiteit terdege wordt gecontroleerd wanneer de kaart wordt uitgegeven. De financiële instellingen moeten immers de antiwitwaswetgeving strikt toepassen, de Nationale Bank van België ziet hierop als prudentiële toezichthouder strikt toe. Hoewel de kaarten dus eventueel niet op naam zijn, zijn de kopers wel degelijk gekend. De authentificatie bij het verrichten van betalingen gebeurt dan ook op dezelfde manier als bij gewone kredietkaarten. De beveiliging van dergelijke kaarten is evenwaardig aan deze van de klassieke kaarten en de risico’s zijn van dezelfde aard. Het opleggen van maxima voor kaarten met evenwaardige beveiliging zou in die zin niet proportioneel zijn. De Europese betalingsdienstenrichtlijn voorziet wel in een apart regime voor kaarten voor kleine bedragen, met oplaadlimiet tot 150 euro, waar de regels inzake consumentenbescherming minder zwaar zijn. Kaarten met grote opslaglimiet moeten echter aan alle regels en verplichtingen voldoen die ook worden opgelegd voor de gewone betaalkaarten. Indien echter zou blijken dat bepaalde betaalmethodes die op de markt worden gebracht bijzondere veiligheidsrisico’s met zich meebrengen, kan overwogen worden om in te grijpen. Men dient er ook rekening mee te houden dat ook buitenlandse instellingen dergelijke kaarten op onze markt brengen onder een Europees paspoort. Het ingrijpen in de markt moet weloverwogen en proportioneel zijn. Bovendien dient dit in overeenstemming te zijn met het Europese regelgevend kader. De klant wordt steeds aangeraden de nodige voorzichtigheid aan de dag te leggen, regelmatig zijn uitgaven na te kijken en zodra hij onregelmatigheden vaststelt, de aangeduide instantie onmiddellijk te contacteren om de kaart te blokkeren. Je vais demander un rapport à la Banque nationale, car il est nécessaire d'agir.
Monsieur le ministre, je vous remercie pour votre réponse complète. Le risque est néanmoins toujours présent et il faut continuer à privilégier la vigilance. Je retiens votre dernière phrase, il faudra certainement autre chose que de la vigilance!
Mijnheer de minister, bedankt voor uw antwoord. Ik ben blij dat u mij hebt kunnen geruststellen, want ik begreep de artikels in de pers absoluut niet. Het is niet omdat er geen naam op een kaart gedrukt staat, dat er geen link is tussen die kaart een fysiek persoon. Uit mijn vorige beroepsbezigheden weet ik welk een rompslomp dat soms met zich meebrengt, aangezien de kaart net niet aan een rekening gekoppeld was en heel het parallel ICT-circuit moest worden doorlopen om de gegevens te registreren, zowel van degene die de kaart effectief aankocht en betaalde als van de persoon voor wie die kaart bedoeld was. Het is immers perfect mogelijk dat iemand zo’n kaart aankoopt om bijvoorbeeld aan zijn zoon of dochter mee te geven die op buitenlandse reis vertrekt. Daarom is dat een heel handig instrument, echt een heel mooie aanvulling op het gamma aan betaalinstrumenten. Het zou spijtig zijn dat dit zou verdwijnen omdat er in se iets mis mee zou zijn. Ik ben blij te horen dat die beveiligingsstructuur alleszins gelijkaardig is. Hacking komen we helaas op veel vlakken tegen en daar moeten we tegen blijven vechten. In dezen ben ik wel gerustgesteld door uw antwoord, waarvoor dank.
Monsieur le ministre, il est vrai que ce que rapportait la presse à propos de l'anonymat de ces cartes était étonnant, les cartes anonymes favorisant le blanchiment de l'argent. Il est rassurant de savoir qu'une carte est toujours liée à une personne. Les couvertures de sécurité sont donc les mêmes pour ces cartes prépayées. Dès lors, il n'est pas question de fixer un plafond. Les mesures à prendre doivent être proportionnelles. Demander un rapport à la Banque nationale est nécessaire. En effet, les pirates sont créatifs. Il est important d'examiner une meilleure sécurisation de ces cartes tout en sachant qu'elles sont nécessaires au quotidien de leurs utilisateurs.
Mijnheer de minister, ik dank u voor uw uitgebreid antwoord. Het is goed dat met een strafrechtelijk onderzoek werd gestart, waarvan we nu de resultaten afwachten. Dank ook voor de toelichting inzake anonimiteit. Dit zorgde voor enige verwarring bij de pers en bij de consumenten en het is dus goed dat dit is uitgeklaard. Uw vraag aan de Nationale Bank is zeer terecht. Eerst moet advies of een onderzoek worden gevraagd en moeten die resultaten worden afgewacht, vooraleer halsoverkop maatregelen te nemen. De financiële instellingen moeten zeker ook de consumenten informeren over de mogelijke voor- en nadelen, of de gevolgen van dergelijke kaarten. Het is in ieder geval goed dat er verder onderzoek wordt gevraagd aan de Nationale Bank.
Mijnheer de minister, ingevolge de Europese richtlijn, MiFID, die onder andere de bescherming van beleggers als doel heeft, zijn bankiers verplicht een risicoprofiel op te maken voor elke klant die wil beleggen. Hierdoor kunnen bankiers geen producten verkopen die niet in het beleggersprofiel van de klant passen. Zo zullen aan een defensief belegger geen risicovolle aandelenfondsen kunnen worden verkocht. De bescherming van de consument, die hiermee wordt beoogd, is uiteraard een positief gegeven, al is het wel van belang dat het doel effectief wordt bereikt. In De Tijd van 16 mei wordt een groot pijnpunt van de richtlijn naar voren gebracht. Het risicoprofiel van de klant staat volgens het artikel namelijk twee jaar vast, terwijl het economisch klimaat voortdurend beweegt. Door een lage rente of een stijgende beurswaarde kan het zijn dat de klant de neiging heeft iets meer of minder risico te nemen dan voordien om zijn gedrag aan te passen aan eventuele marktomstandigheden. De belegger zal dat echter niet kunnen doen, omdat zijn bankier die producten niet aan hem mag verkopen gezien zijn risicoprofiel, dat twee jaar vaststaat. Zowel klant als adviseur heeft dus niet de mogelijkheid zich aan de markt aan te passen. Omgekeerd is het niet ondenkbaar dat een klant na de vertraging door de MiFID zijn profiel laat aanpassen naar meer risicovol, maar dan weer net op het verkeerde moment, namelijk wanneer de koersen al te hoog zijn gestegen. Hierdoor zou hij risicovolle producten kopen op een moment dat er veel minder potentieel in de markt zit en het risico groter is dat de markt opnieuw zal dalen, met alle gevolgen van dien. De Europese MiFID, die goede bedoelingen heeft op het vlak van consumentenbescherming, heeft door haar logheid soms een omgekeerd effect. Klant en adviseur kunnen zich niet aanpassen aan de tendensen van de markt en lopen hierdoor achter de feiten aan. Mijnheer de minister, klopt het dat het risicoprofiel opgelegd door MiFID, voor twee jaar vastligt? Vanwaar de termijn van twee jaar? Bent u op de hoogte van de problematiek die zich hierdoor voordoet? Hebt u hierover reeds overleg gepleegd op Europees niveau? Zo niet, bent u dat van plan? Wat zijn volgens u mogelijke aanpassingen?
Mijnheer Klaps, ten eerste, nergens in de wet staat bepaald dat een beleggersprofiel voor twee jaar vastligt. Bovendien vraagt de wet niet dat er een beleggersprofiel wordt opgemaakt. De wet vraagt dat er informatie van de klant wordt verkregen over zijn kennis en ervaring, zijn doelstellingen en zijn financiële draagkracht wanneer diensten van beleggingsadvies en vermogensbeheer worden aangeboden. Banken dienen op basis van die informatie na te gaan of de voorgenomen transactie voor de betrokken klant geschikt is. Wanneer die op eigen initiatief een verrichting doet en voor zover het gaat om niet-complexe financiële instrumenten zoals aandelen die op een gereglementeerde markt genoteerd zijn, dient de bank zelfs geen informatie in te winnen. Dat is bijvoorbeeld het geval voor beleggers die online beleggen. Om te voldoen aan hun verplichtingen om informatie in te winnen van de klant, maken de banken doorgaans gebruik van gestandaardiseerde vragenlijsten. Op basis van die vragenlijsten maken zijn beleggersprofielen op om hen toe te laten voor de betrokken klant geschikte beleggingsinstrumenten te adviseren. Banken moeten erop toezien dat de informatie die zij over hun klanten hebben, up-to-date blijft. Wanneer een klant meer risicovol wil beleggen en daaromtrent advies verwacht, kan hij aan zijn bank steeds meedelen dat zijn doelstellingen ter zake zijn gewijzigd. De bank zal dan op haar beurt moeten nagaan in welke mate de klant voldoende kennis en ervaring heeft om het risico van voorgenomen verrichtingen juist in te schatten. Noch de Belgische reglementering, noch de MiFID zelf voorzien in een geldigheidsduur van de over de klant ingezamelde informatie. Elke bank moet erop toezien ter zake haar eigen beleid uit te stippelen, zodat zij steeds over een goede, geactualiseerde kennis van haar klanten beschikt. Dat wordt overigens tevens bevestigd in de ESMA-richtsnoeren (ESMA, European Securities and Markets Authority) met betrekking tot bepaalde aspecten van de MiFID-geschiktheidseisen.
Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord. Die termijn van twee jaar vond ik inderdaad enkel terug in bepaalde persartikelen. Misschien moeten we samen met uw kabinet infosessies organiseren voor de financiële journalisten. Toch zit er een bepaalde rigiditeit in het systeem. Het zou best kunnen dat die door de banken zelf wordt gehanteerd en niet is gebaseerd op bepaalde richtlijnen. Als een klant in de bank eventueel geïnteresseerd is in een belegging die net buiten zijn profiel valt, kan men dat in de praktijk op twee manieren bekijken. Men kan het risicoprofiel van de klant aanpassen, omdat zijn profiel effectief is veranderd. Helaas heeft men uit een voorzichtigheidsprincipe en soms zelfs uit angst voor de FSMA en voor mogelijke controles vaak de reflex dat profiel niet aan te passen en dan onmiddellijk een belegging te doen die enkel in het profiel past, omdat men daarna misschien veel vragen krijgt. Ik wil u vragen om eventueel met Febelfin te bekijken wat de praktijk bij de banken in dit geval is en of de banken effectief interne richtlijnen omtrent een mogelijke aanpassing van het risicoprofiel hanteren. Volgens mijn informatie gaat dat bij bepaalde banken vrij stroef en dan schiet het profiel zijn doel voorbij. De bedoeling moet zijn dat het profiel op elk moment overeenkomt met de bedoelingen, de kennis en de wensen van de klant.
Mijnheer de minister, wij hebben het samen vaak over de FSMA en de Nationale Bank. Onlangs vertelde Philippe Colle, de gedelegeerd bestuurder van Assuralia, dat tegen 2016 de jaarlijkse kosten van het toezicht van de FSMA en de Nationale Bank op de verzekeringssector tot 46,5 miljoen euro zullen oplopen, wat driemaal meer zou zijn dan wat de toenmalige CBFA in 2008 opeiste. Dat betekent dat de Belgische verzekeraars meer betalen dan de Duitse, Franse en Italiaanse verzekeraars, hoewel die door hun grotere afzetmarkt een veel grotere omzet genereren, zelfs tot zes keer groter. Dat maakt van België het duurste land van de EU op het vlak van toezichtkosten, terwijl alle lidstaten aan dezelfde reglementering van financiële soliditeit, solvabiliteit en consumentenbescherming moeten voldoen. Kunt u de cijfers, die ik via de pers verkreeg, bevestigen? Wat is de oorzaak van de hoge toezichtkosten? Is de stijging van de toezichtkosten evenredig met de verhoogde bescherming die gegeven wordt? Bent u van mening dat er aanpassingen moeten gebeuren bij de FSMA en de Nationale Bank om die kosten eventueel te verminderen?
Collega Klaps, allereerst meen ik dat het nuttig is te verwijzen naar het perscommuniqué dat de Nationale Bank heeft gepubliceerd als reactie op de verklaring van Assuralia. In dat communiqué stelt de Nationale Bank het volgende. “Naar aanleiding van de financiële crisis van 2008 hebben de Nationale Bank en de FSMA een nieuwe toezichtsstructuur ingevoerd voor de bank- en de verzekeringssector, de zogenaamde Twin Peaks-structuur, om te garanderen dat het toezicht op deze sectoren optimaal verloopt. De laatste jaren heeft het prudentieel toezicht op de verzekeringsondernemingen zich op Europees niveau sterk ontwikkeld tot een complexer, risicogebaseerd toezicht. (Solvabiliteit II). De inwerkingtreding van Solvabiliteit II, begin 2016, heeft de Nationale Bank – die er overigens zorgvuldig op toeziet dat haar kosten tot het noodzakelijke niveau worden beperkt – ertoe gebracht haar personeel te versterken en te specialiseren om een antwoord te bieden op deze veranderende omgeving. De Nationale Bank geeft daarmee ook gevolg aan de aanbeveling die het IMF in het kader van haar FSAP in 2012 geformuleerd heeft. Het IMF was namelijk van oordeel dat middelen die in België worden ingezet voor prudentieel toezicht in vergelijking met andere markten van vergelijkbare omvang beduidend lager liggen dan deze die in andere landen beschikbaar zijn.” Hetzelfde geldt voor de FSMA, vooral gezien de vergaande uitbreiding van haar bevoegdheden op nationaal niveau op het vlak van verzekeringen, zowel wat betreft de gedragsregels voor de verzekeringssector als de problematiek van segmentatie, niet-discriminatie of ingewikkelde producten die worden verkocht in de vorm van Tak 23-producten. Deze uitbreiding van de bevoegdheden van de FSMA impliceert inderdaad een stijging van de toezichtkosten. Die stijging valt evenwel perfect te verantwoorden gezien de nieuwe opdrachten en doelstellingen die door de wetgever zijn vooropgesteld. De cijfers die Assuralia naar voor schuift, zijn evenwel overdreven volgens de FSMA. Wat de Nationale Bank betreft, verwijs ik naar de minister van Financiën die ter zake bevoegd is. Ik merk tevens op dat Assuralia bij haar ramingen de situatie in Nederland buiten beschouwing heeft gelaten, hoewel dit het land is dat qua toezichtarchitectuur het dichtst aanleunt bij België en waar de toezichtkosten hoger liggen dan in ons land. De FSMA heeft de verwachte toename van de werkingskosten overigens gespreid over drie jaar, om aldus een bruuske stijging te vermijden. Tot slot wil ik er ook nog op wijzen dat eventuele overschotten op de begroting aan de sector worden teruggestort.
Mijnheer de minister, ik dank u voor dit uitvoerige antwoord. U moet er mij niet van overtuigen dat het nodig was de taken van zowel de Nationale Bank als de FSMA uit te breiden. Het is verstandig om kritisch te blijven kijken naar de kostenstructuur van die organisaties en de benchmarking te blijven uitvoeren. Ook in andere Europese landen gaan de kosten omhoog, omwille van Solvency II bijvoorbeeld. Laat dit een oproep zijn om dit blijvend kritisch te bekijken.
Zoals afgesproken, gaan wij nu over tot de vraag onder agendapunt 13. Mijnheer Klaps, wij zullen gewoon wisselen.
Mijnheer de minister, ik beloof dat ik u na deze vraag met rust laat voor vandaag.
Voor vandaag?
Meer kan ik niet beloven! Mijnheer de minister, in Nederland hebben de banken hun ambitie getoond om binnen vier jaar betalingstransacties, lees overschrijvingen, binnen een termijn van vijf seconden te verwerken. Dat betekent dus dat bij een elektronische betaling in een winkel of via het internet, of bij een overschrijving tussen personen of bedrijven, die transactie onmiddellijk zal worden verwerkt, ook tijdens het weekend en op feestdagen. Om dat mogelijk te maken, zullen de banken en de stakeholders samenwerken aan een volledig nieuwe betalingsinfrastructuur. Het is niet verwonderlijk dat dit project van de banken op grote steun kan rekenen in de bedrijfswereld. Door de trage verwerking in Nederland verloren de bedrijven namelijk tientallen miljoenen euro’s per jaar. Dat zal bij ons niet anders zijn, want ook bij ons worden betalingen uitgevoerd in het weekend of op een feestdag, niet meteen verwerkt. Ook bij ons is er dus nood aan een geautomatiseerde, snelle en permanente verwerking van betalingstransacties. Mijnheer de minister, vindt u het ook noodzakelijk dat er daarvan in België werk wordt gemaakt? Heeft er over die materie al overleg plaatsgevonden met de minister van Financiën, de banken, de bedrijfswereld, en andere? Zijn er al concrete plannen uitgewerkt? Zo niet, bent u dat in de nabije toekomst van plan?
Mevrouw de voorzitter, collega Klaps, in de context van de snelle evolutie van de digitale economie is de Belgische banksector zich bewust van de evolutie van de verwachtingen van zijn klanten. Het zou inderdaad nuttig kunnen zijn en economisch positieve gevolgen kunnen hebben, mochten consumenten, bedrijven en alle andere gebruikers van betalingsdiensten, betalingen kunnen verrichten buiten de werkuren, zowel op weekdagen als tijdens het weekend. Zeker door de innovatieve technologieën en de nieuwe spelers op de markt moet het mogelijk zijn om de betaalwijzen naar een realtimeverwerking te laten evolueren. De Belgische banken en de Nationale Bank onderzoeken thans de impact daarvan op de bestaande infrastructuur, alsook de wijzigingen die nodig zouden zijn. De Nationale Bank deelde mee dat er in België wordt gewerkt aan een visiedocument en een road map om instantbetalingen mogelijk te maken, van dezelfde soort als het initiatief in Nederland. Die documenten worden binnenkort door de Belgische banksector gevalideerd. Ook de Europese Commissie en de Europese Centrale Bank bekijken of er een Europese oplossing moet worden geboden, aangezien het betaalverkeer reeds sterk Europees geharmoniseerd werd. Mijnheer Klaps, ik meen dat u met die elementen voor uw laatste vraag voor vandaag van antwoord bent gediend.
Mijnheer de minister, wij proberen op veel manieren om minder cash in onze maatschappij te krijgen, en dit om allerlei redenen gaande van veiligheid over witwasoperaties tot zwartwerk. Dit initiatief zou volgens mij een prachtige aanvulling zijn op dit streven. Ik hoor winkeliers nu vaak klagen over te hoge transactiekosten bij elektronische betalingen. Dat moeten wij natuurlijk naar beneden proberen te krijgen. Dit zou zelfs een alternatief kunnen zijn, zeker voor de wat grotere bedragen. Men kan het bedrag gewoon overschrijven en voor de aankoop is ingepakt is hij al betaald en kan de handelaar dit controleren. De mogelijkheden op dit vlak zijn eindeloos. Vroeger waren wij nogal eens voorloper op het vlak van betalingen en bankverkeer. Jammer genoeg lopen wij nu blijkbaar een beetje achter, en dan nog op Nederland. Hopelijk halen wij de achterstand snel in en kunnen wij tegen het einde van deze legislatuur al resultaten tonen.
Mijnheer de minister, in de Panoramareportage van 21 mei 2015 kon men de verhalen volgen van drie slachtoffers van verkeersongevallen. Alledrie hadden zij schade opgelopen die niet gemakkelijk vast te stellen was, en in alledrie de gevallen deed de verzekeringsinstelling haar uiterste best om geen schade te zien of de schade niet te linken aan het ongeval. De reportage focuste voorts op de problemen die rijzen in de rechtszaal. Eigenlijk zou het zo ver niet hoeven te komen als de verzekeringsinstellingen een andere ingesteldheid zouden aannemen. De slachtoffers zijn, heel begrijpelijk, al onder de indruk van hun ongeval. Het laatste wat zij nodig hebben, is een verzekeringsinstelling die druk op hen uitoefent om hun schade te minimaliseren of weg te wuiven. Wanneer men er onderling niet uit komt, stapt men naar de rechtbank, waar de slachtoffers overdonderd worden met medisch en juridisch jargon. Eens de bal aan het rollen gaat, stapelen de kosten zich op en duurt het ontzettend lang eer er een uitspraak komt. Hier heeft geen enkel slachtoffer baat bij. Intussen moet het slachtoffer zelf instaan voor de kosten van de behandeling. Wie neemt het op voor de slachtoffers? Mijnheer de minister, ik vind dat wij hier een einde aan moeten maken. Slachtoffers moeten van bij het begin in begrijpbare taal een correct en volledig overzicht krijgen van hun rechten en plichten. Het slachtoffer moet op elk moment, na elk onderzoek, het recht hebben geïnformeerd te worden, in begrijpbare taal. Daarnaast moeten een grondige analyse en betere bijstand in de fase van minnelijke schikking voor beide partijen een snellere en goedkopere manier zijn om de zaak af te sluiten. Ik zie hier een belangrijke taak weggelegd voor de verzekeringsinstellingen. Mijnheer de minister, bent u het met mij eens dat de verzekeringsinstellingen op een correctere manier moeten omgaan met de slachtoffers van ongevallen met wel of niet zichtbare schade? Bent u bereid een brochure te laten ontwikkelen over de rechten en de plichten van de slachtoffers, die verdeeld kan worden via de verzekeringsinstellingen? Ziet u een mogelijkheid om de verzekeringsinstellingen te verplichten na elk onderzoek hun motivering en conclusies in begrijpbare taal te bezorgen aan de betrokken partijen?
Mevrouw Vanheste, ik treed u bij dat slachtoffers van verkeersschade op een correcte en vooral humane manier moeten worden behandeld. De verzekeringsondernemingen en verzekeringstussenpersonen zijn onderworpen aan twee soorten gedragsregels. Enerzijds zijn er de wettelijke omschreven gedragsregels, anderzijds zijn er de gedragsregels die op sectorniveau worden afgesproken. Wat de wettelijke omschreven gedragsregels betreft, verwijs ik naar de gedragsregels ter bescherming van de verzekeringsnemers. Zo moeten verzekeringsondernemingen en hun tussenpersonen hun klanten voldoende precontractuele informatie bezorgen, op een correcte, duidelijke en niet-misleidende manier met hun klanten communiceren, erop toezien dat de aangeboden overeenkomsten bij de verlangens en behoeften van hun klanten aansluiten en zich op een loyale, billijke en professionele wijze inzetten voor de belangen van hun klanten. Wat de sectorale gedragsregels betreft, hebben de verzekeringsondernemingen en hun beroepsorganisaties inspanningen geleverd om slachtoffers van ongevallen met lichamelijke schade op een correcte wijze tegemoet te komen. In dat kader hebben de verzekeringsondernemingen met betrekking tot de vergoeding van lichamelijke schade een aantal gedragscodes aangenomen. Meer bepaald werden de gedragsregels over de schaderegeling uitgebreid met betrekking tot de omgang met slachtoffers van zware ongevallen, werden gedragsregels over de schaderegeling aangaande verongelukte kinderen uitgewerkt en deden zij aanbevelingen wat de schaderegeling in haar geheel betreft. Er bestaat eveneens een gelijkaardige gedragscode met betrekking tot de rechtsbijstandsverzekering, die zeer gedetailleerd voorschrijft hoe de verzekeraar de informatie, het advies en de communicatie moet behandelen, wanneer zijn rechtsbijstandsverzekerde slachtoffer is van een zwaar letselongeval. De gedragscodes zijn te raadplegen door het publiek op de website van Assuralia. Zij hebben een bindende kracht ten opzichte van alle leden-verzekeringsondernemingen van Assuralia. Indien een slachtoffer niet werd behandeld volgens die regels, kunnen zij een klacht indienen bij de ombudsman van de verzekeringen, die in het belang van de slachtoffers kan optreden bij de verzekeringsondernemingen. Uiteraard kan de omgang met slachtoffers steeds worden geoptimaliseerd. De bredere bekendmaking van de initiatieven van de sector kan hierbij zeker worden bekeken. In de eerste plaats denk ik hierbij aan de website van de FOD Economie en van de FSMA, waarbij een link naar de gedragscode kan worden gecreëerd en tevens de nodige uitleg kan worden gegeven omtrent de procedure bij de ombudsman van de verzekeringen. Ten slotte zal ik aan Assuralia vragen om na te gaan hoe de verzekeringsondernemingen zelf meer zichtbaarheid kunnen geven aan de bestaande regeling. Ik kan u ook nog meegeven dat de gedragsregels zelf al een uitgebreid gamma aan verplichtingen bevatten omtrent de tijdige en duidelijke motivering van het onderzoek en de mededeling hiervan aan het slachtoffer. Tot slot wil ik duidelijk stellen dat gedragscodes, waartoe de ondernemingen zich hebben verbonden, moeten worden nageleefd. Ik richt mij tot Assuralia en geef opdracht aan de administratie om de toepassing van de code grondig te analyseren. Codes zijn goed, zeker wanneer daarin veel is opgenomen, maar ze moeten ook in de praktijk worden toegepast. Ik zal erop aandringen dat dat effectief gebeurt.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, ik ben heel blij dat wij dezelfde mening zijn toegedaan en dat u inlichtingen zult inwinnen bij Assuralia. Ik wil enkel nog meegeven dat het soms moeilijk is voor de slachtoffers. Zij kennen niet altijd hun rechten en het is voor hen niet altijd even duidelijk. Bovendien zijn slachtoffers, wanneer ze gewond zijn geraakt, vaak niet zo mondig, waardoor mensen uit het vak hun gemakkelijk de mond kunnen snoeren. Ik hoop dat u de koe bij de horens vat.
De vragen nrs. 4583, 4620 en 4624 van mevrouw Cassart-Mailleux zijn omgezet in schriftelijke vragen.
Monsieur le vice-premier ministre, le 19 mai, la Commission européenne a adopté son programme pour une meilleure réglementation, mettant en place ses propositions pour un examen et un travail en vue d'une meilleure législation européenne. À ce sujet, la FEB a récemment dit: "Limiter les charges administratives pour les entreprises à ce qui est strictement nécessaire pour réaliser ses objectifs politiques et veiller à éviter les effets cumulatifs des différentes législations en place contribuera à soutenir une croissance et un emploi durables". Aujourd'hui, trop de PME s'inquiètent de ne pas être toujours en mesure de comprendre et d'appliquer les règles établies par les institutions européennes. La FEB ajoute: "Cette mentalité en faveur d'une réglementation intelligente doit également s'étendre aux administrations chargées de transposer les directives européennes en droit national". Aussi, la FEB appelle nos différents gouvernements à éviter de transposer les directives européennes sans aller au-delà des exigences de l'Europe. Monsieur le vice-premier ministre, la FEB appelle donc nos gouvernements à prendre de l'avance sur le sujet afin d'en anticiper au mieux son évolution. Où en sommes-nous à ce niveau? Existe-t-il déjà une concertation sur le sujet avec les autres échelons de pouvoir?
Monsieur le président, chers collègues, monsieur Friart, l'initiative de better regulation a été prise par la Commission en vue de revoir ses propres méthodes et objectifs de manière à - selon l'approche connue - faire mieux ce que l'on doit faire tout en laissant de côté des initiatives où la valeur ajoutée européenne est faible. Je rappelle que dans le cadre de l'activité européenne législative, le pouvoir d'initiative est centralisé auprès de la Commission sans être ouvert aux autres institutions politiques. Le Conseil de son côté avait adopté le 4 décembre 2014 des conclusions politiques en réponse à l'initiative smart regulation et à la commission REFIT. La position belge devant le Conseil a été définie et formulée conformément aux règles de coordination de la politique européenne. Dans ces processus, les pouvoirs fédérés sont pleinement associés et ont donc accepté la position belge et les conclusions du Conseil. Dans le cadre constitutionnel belge, il appartient dès lors à chaque pouvoir concerné de mettre en application, pour ce qui le concerne, les principes agréés. Chaque autorité a une politique de simplification administrative propre où l'exercice de meilleures réglementations trouve à s'appliquer. En ce qui concerne la dernière action de la commission, qui appelle à une révision de l'accord inter-institutionnel réglant les rapports entre les trois branches du législateur européen, l'exercice de définition d'une position politique belge est actuellement en cours, selon ce même mécanisme. Au sujet du renforcement des règles européennes, la ligne politique belge reste de soutenir l'harmonisation maximale, seule manière de garantir un véritable marché intérieur soutenu par la demande, notamment des consommateurs. Dans les débats européens, cette ligne est suivie. La Belgique recommande de s'abstenir de clauses de renvoi national ou de marché intérieur permettant une réglementation nationale supplémentaire. Il tombe en effet sous le sens que cette possibilité génère une segmentation du marché intérieur allant à l'encontre de l'objectif de marché unique. Pour ma part, je suis décidé à ne pas faire usage de cette méthode dite de gold plating et mes services ont l'instruction permanente de s'en abstenir.
Je n'ai rien à ajouter. Je vous remercie pour votre réponse, monsieur le vice-premier ministre.
Monsieur le ministre, le Code de droit économique émet un certain nombre d'obligations à l'égard des sociétés de gestion des droits d'auteur. Nous savons qu'il s'agit d'une législation en réaction aux nombreux abus constatés dans ces sociétés, dont le principal est de ne pas répartir les droits perçus aux artistes, en réalité leur fonction première. Au nombre des obligations figurent le fait de gérer les droits d'une manière équitable et non discriminatoire dans l'intérêt des ayants droit, d'être structurées et organisées de manière à restreindre le risque de conflits d'intérêts, séparer leur patrimoine propre et celui des ayants droit, et disposer d'une structure de gestion et d'une organisation comptable; l'obligation de publier les règles de tarification, de perception et la rémunération de la société par mode d'exploitation; l'obligation de répartir les droits perçus dans un délai de 24 mois et le fait de s'abstenir de prélever plus de 15 % pour couvrir les charges administratives. Elles sont également soumises à des contrôles tant internes qu'externes. Ce sujet fit l'objet de nombreux débats au sein de notre commission. Monsieur le ministre, votre administration est chargée de contrôler la bonne application de la loi par les sociétés de gestion. Or des contestations se font encore entendre, malgré les changements législatifs et des règles plus strictes. Pouvez-vous nous dire à quand remonte le dernier contrôle opéré par vos services? Quelles en sont les conclusions? Des infractions ont-elles été constatées?
Chère collègue, le service de contrôle des sociétés de gestion effectue son contrôle de manière permanente. Par rapport aux nouvelles obligations qui se posent aux sociétés de gestion, l'approche actuelle du service de contrôle est essentiellement préventive. Il s'agit d'aider les sociétés de gestion à présenter les comptes 2015 en conformité avec les nouvelles exigences. Cette approche préventive a notamment débouché sur l'envoi de trois documents aux sociétés de gestion: une checklist mentionnant ce que le service de contrôle vérifiera et quand et comment il le vérifiera; un questionnaire sur les mesures que les sociétés de gestion mettent en œuvre; un commentaire sur la manière d'appliquer et de contrôler l'arrêté royal du 25 avril 2014. En 2016, le service de contrôle examinera les comptes 2015. Dans l'immédiat, on constate que les sociétés de gestion prennent les mesures nécessaires. En ce qui concerne la publication des tarifs et la vitesse de répartition, il est à noter que le Code de droit économique ne modifie pas le régime antérieur. Une enquête générale sur la publication des tarifs a été menée en 2013. Par ailleurs, le service de contrôle a calculé en 2015 la vitesse moyenne de répartition. Il estime qu’en 2013, ces sociétés n’ont pas respecté l’obligation de distribuer les droits perçus dans un délai de 24 mois. Le service de contrôle vérifiera que ces sociétés indiquent les raisons pour lesquelles les 24 mois sont dépassés. En ce qui concerne le pourcentage de charges, le rapport annuel de 2013 du service de contrôle mentionne que la moyenne pondérée du ratio des frais de fonctionnement était de 15,95 % entre 2008 et 2012. Sur base des chiffres 2013, neuf sociétés dépassent le maximum légal de 15 %. Le service de contrôle vérifiera que les sociétés concernées indiquent les raisons pour lesquelles les 15 % de charge ont été dépassés. En ce qui concerne les manquements constatés par le service de contrôle, le détail des cinq procédures qui ont été menées depuis 2011 et présentées dans le rapport annuel du service de contrôle, deux de ces procédures ont récemment débouché sur la publication d’un manquement et sur l’interdiction d’un tarif illégal. Entre 2012 et 2015, il y a eu six jugements et arrêts en rapport avec les procédures en manquement diligentées par le service de contrôle. Toutes ces procédures ont finalement tourné à l’avantage de l’État. J’attire votre attention, madame Lalieux, sur le fait que toutes les informations relatives au sujet précité sont disponibles dans le rapport annuel 2013 du service de contrôle.
Monsieur le président, je remercie M. le ministre pour sa réponse précise et complète. J’irai voir le rapport annuel. Comme il s’agissait de 2013, je ne savais pas s’il s’agissait du dernier rapport disponible. Quand on observe le nombre de sociétés de gestion qui ne respectent pas encore complètement la loi, il est important que ces contrôles continuent. Elles sont là pour gérer les droits d’autrui, non pour se gérer elles-mêmes. Si l’on a changé la loi, c’est parce qu’il y avait beaucoup d’abus. Apparemment, il y en a toujours. Je suis donc ravie d’entendre que le service de contrôle est plutôt très actif sur cette question.
Mijnheer de minister, onlangs werd een onderzoek gedaan naar de grote consumentenproblemen. Daaruit bleek dat op de tweede plaats de problemen komen die de consumenten met klantendiensten ondervinden. Volgens heel wat ondervraagde consumenten hebben de klantendiensten een te uitgebreid keuzemenu, krijgt men niet meteen de juiste persoon te pakken of botst men op een antwoordapparaat. Volgens dat onderzoek leidt dat tot heel wat ergernis en frustraties bij de consumenten. Maar liefst 32,8 % van de consumenten die deelnamen aan het onderzoek gaf aan dat zij dat als een probleem ervaren. U hebt meteen, terecht, aangekondigd dat u met de bedrijven rond de tafel zou gaan zitten om hun klantendiensten te evalueren. Dat is een heel goede maatregel. Heeft dat overleg al plaatsgevonden? Met welke bedrijven zou u rond de tafel gaan zitten? Wanneer mogen wij de resultaten daarvan verwachten? U hebt ook aangekondigd dat u de bedrijven wil sensibiliseren om consumenten beter te helpen. Hebt u daarbij al concrete acties in gedachten? U zou in de toekomst ook de klantendiensten evalueren. Wanneer mogen wij daarvan de resultaten verwachten?
Collega Dierick, boek XVI van het Wetboek van Economisch Recht bepaalt dat iedere onderneming ervoor moet zorgen dat zij kan antwoorden op de vragen die betrekking hebben op de afgesloten overeenkomsten. Zij moet zo snel mogelijk op klachten reageren en alles in het werk stellen om een bevredigende oplossing te vinden. Die regels zijn sinds een jaar van kracht. Ik heb aan de FOD Economie de opdracht gegeven om, op basis van de klachten die hij ter zake heeft ontvangen, een eerste analyse te maken van de pijnpunten in de diverse sectoren. Het is de bedoeling om vervolgens met de betrokken sectoren overleg te plegen en hen voor die regels te sensibiliseren. Mocht dat eventueel onvoldoende zijn, dan zal ik niet nalaten om de inspectiediensten van de FOD de opdracht te geven ter plaatse vaststellingen te doen en over te gaan tot het nemen van gepaste maatregelen. Ik hoop zo snel mogelijk het overleg, op basis van de analyse van de FOD Economie, te kunnen opstarten.
Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord. Ik vind het opmerkelijk dat net de klantendiensten, het eerste aanspreekpunt voor klanten, tot grote ergernis leiden bij de consumenten. Het is goed dat het onderzoek wordt voortgezet om de knelpunten bloot te leggen en om daaraan mogelijk acties te koppelen. Ik hoop dat de analyse er snel komt, zodat wij daar duidelijkheid over krijgen.
Mijnheer de minister, ik heb voor u een vraag over de omzetting van de richtlijn over de bekendmaking van niet-financiële informatie. Met het oog op maatschappelijk verantwoord ondernemen is het belangrijk dat ondernemingen naast financiële informatie ook niet-financiële informatie rapporteren. Op die manier kunnen investeerders en andere stakeholders een volledig beeld krijgen van de prestaties van de onderneming. Binnen het actieplan “EEO and Corporate Responsibility” (EEO, Equal Employment Opportunity) werd een nieuwe richtlijn van het Europees Parlement en de Raad van 22 oktober 2014 tot wijziging van de richtlijn van 2013 aangenomen over de bekendmaking van niet-financiële informatie en informatie over diversiteit door bepaalde grote ondernemingen en groepen. Vanaf 6 december 2016 zullen bepaalde grote ondernemingen die organisaties van openbaar belang zijn en een gemiddeld personeelsbestand van 500 werknemers overschrijden, verplicht zijn in hun jaarverslag afdoende niet-financiële informatie op te nemen. Dit verslag moet minstens informatie bevatten over milieu-, sociale en personeelsaangelegenheden, eerbiediging van de mensenrechten en de bestrijding van corruptie en omkoping. Daarnaast zullen grote beursgenoteerde ondernemingen hun gevoerde diversiteitsbeleid publiek moeten maken. De lidstaten krijgen tot uiterlijk 6 december 2016 de tijd om deze richtlijn in nationale wetgeving om te zetten. Vandaar mijn vragen aan u, mijnheer de minister. Welke stappen heeft ons land reeds gezet met het oog op de omzetting van deze richtlijn? Welke stappen zal ons land nog nemen om deze richtlijn tijdig in nationale wetgeving om te zetten? De nieuwe regels zullen gelden voor grote ondernemingen en organisaties als beursgenoteerde bedrijven, banken en verzekeringsinstellingen. Zullen zij tijdig op de hoogte gebracht worden? Zullen zij gehoord worden? Ik dank u alvast voor uw antwoord.
Collega Claerhout, ik zal u kort en hopelijk duidelijk en afdoende antwoorden. Ik kan u bevestigen dat er een wetsontwerp ter omzetting van de vermelde richtlijn in voorbereiding is. Zodra het technische ontwerp klaar is, zal ik daarover advies vragen aan de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven. Daarna, dat weet u, zal het ter goedkeuring aan de Ministerraad moeten worden voorgelegd. Gelet op de omzettingstermijn, die loopt tot 6 december 2016, zullen de ondernemingen hiervan tijdig op de hoogte worden gebracht.
Mijnheer de minister, ik dank u voor uw duidelijke antwoord. Ik ben blij dit te horen. Graag verneem ik nog iets meer over het overleg ter zake, maar dat zal later wel komen. Ik vind het zeer belangrijk dat België inzake werken aan een duurzame wereldeconomie een voortrekkersrol speelt en de combinatie van het succes en de winstgevendheid van ondernemingen met maatschappelijke bescherming en milieubescherming zeer ernstig neemt. Met een knipoog naar wat u doet inzake “Werkbaar Werk”: er zijn al vele studies gepubliceerd die aantonen dat mensen zich heel goed voelen in bedrijven waar zij volledig achter de missie, de visie en de ingesteldheid van het bedrijf kunnen staan. Ik meen dat deze omzetting ook in dat verband belangrijk kan zijn.
Monsieur le ministre, c'est la deuxième fois que je pose la question en un espace de temps assez court, ce qui ne va peut-être pas vous plaire. Comme vous le savez, différentes lois ont été adoptées ces dernières années en vue de diminuer la facture des soins en cas d'hospitalisation. Je ne reviendrai pas sur le fait que, lors du débat à la Chambre, j'avais rappelé être favorable au principe de la suppression des suppléments d'honoraires en chambre double et en chambre commune; mais je demandais - sous le gouvernement précédent - que des garanties y soient associées, notamment le fait de veiller à ce que ce soient bien les patients et non in fine les assurances qui bénéficient de la suppression des suppléments d'honoraires. Comme ces derniers sont généralement pris en charge par les assurances hospitalisation, souscrites par plus de 80 % des Belges, j'avais appelé le gouvernement à s'assurer que ce montant récupéré par les assurances conduise à stopper l'explosion des primes observée ces dernières années. Il y a quelques semaines, je vous avais demandé des informations concernant l'évolution des primes d'assurance ces dernières années pour savoir si l'on constatait une diminution des primes en 2014 suite à l'adoption des lois visant à interdire les suppléments en cas d'hospitalisation; je voulais savoir aussi si vous comptiez agir activement pour encadrer les primes d'assurance hospitalisation. Vous m'avez répondu que les données de 2014 n'étaient pas encore connues. Je vous cite: "Il n'est dès lors pas possible de discuter de l'évolution des primes pour 2014 et de vérifier si les lois précitées ont eu un impact sur la hauteur de ces primes". Vous m'aviez également répondu que vous étiez toujours en concertation avec le secteur concerné et que vous essayiez ainsi d'avoir un marché le plus équilibré possible des assurances hospitalisation. Monsieur le ministre, je reviens vers vous aujourd'hui pour savoir si vous disposez des données concernant la hauteur des primes des assurances hospitalisation en 2014? Je ne peux croire que vous me disiez une nouvelle fois que vous ne disposez pas des chiffres, tout simplement parce que certaines compagnies d'assurance mettent leurs tarifs sur la place publique. C'est le cas d'AXA qui a augmenté de 20 % les primes pour les particuliers et pour DKV qui a annoncé une augmentation des primes de 3,88 à 5,73 % selon la tranche d'âge des assurés. Y voit-on à présent plus clair dans le cadre de la concertation avec le secteur? Comptez-vous prendre des mesures particulières pour encadrer ces primes d'assurance hospitalisation?
Monsieur le président, madame Fonck, tout d'abord, je suis très heureux de répondre à vos questions très pertinentes. La Banque nationale publiera les chiffres officiels pour l'année 2014 au cours du mois d'octobre 2015. Les dernières données disponibles, aussi bien celles émanant d'Assuralia que de la Banque nationale, se réfèrent donc à l'encaissement de 2013. En revanche, je puis vous dire que l'Observatoire des prix inscrit dans son rapport trimestriel à propos des assurances liées à la santé, un taux de variation pour 2014 de 4,5 % et, pour le premier trimestre de cette année, de 2,9 %. Les primes des assurances hospitalisation, en particulier l'indice médical - et c'est très important! -, font actuellement l'objet d'une étude menée par mon administration en concertation avec le secteur, bien entendu. En effet, à la suite de l'annulation par le Conseil d'État de l'arrêté royal déterminant les indices spécifiques en ce qui concerne le contrat d'assurance terrestre, il convient de trouver une solution pour encadrer les primes des contrats d'assurance maladie sans rapport avec l'activité professionnelle.
Monsieur le ministre, je vous remercie. Nous avançons. Vous avez cité les chiffres de l'Observatoire des prix. Je ne doute pas que ceux que nous recevrons en octobre en seront très proches. Il est judicieux d'avoir demandé à votre administration de préparer cette étude en concertation avec le secteur. Vous avez été un peu poussé dans le dos par le Conseil d'État, qui a annulé l'arrêté. J'en suis ravie, car cela vous oblige à avancer. Néanmoins, je me permets de vous rendre attentif au fait suivant, qui dure depuis des années de manière plutôt surréaliste: les primes d'assurance ne cessent d'augmenter. Pendant ce temps, à la fois on essaie d'obtenir une sécurité tarifaire pour le patient, mais on interdit aux hôpitaux dans un certain nombre de cas d'appliquer des suppléments. Or, je le rappelle, l'étude MAHA montre que 40 % des hôpitaux sont dans le rouge. Et, vous le reconnaîtrez, ils ne sont pas tous mal gérés. En pratique, l'État, en donnant des injonctions sur le plan de l'organisation de la santé publique, apporte-t-il une réelle plus-value pour le patient? Si oui, elle est très limitée car pour la majorité d'entre eux, les coûts sont pris en charge par les assurances. Et on empêche les hôpitaux d'avoir un complément alors qu'ils sont dans une situation financière très difficile. In fine, la situation profite aux assurances et, pire, le patient continue à payer des primes de plus en plus élevées. Ce mécanisme est assez surréaliste et je me permets d'insister: ce sont peut-être des éléments qu'il faudrait mettre sur la table avec le secteur pour prendre la mesure de la réalité.
Mijnheer de minister, artikel VI.25 van het Wetboek Economisch Recht leert ons dat er volgende maand opnieuw solden zijn in ons land. Voorlopig zullen wij daarvan niet veel merken in het straatbeeld, aangezien wij ons in de maand voorafgaand aan de solden bevinden, de zogenaamde sperperiode. Tijdens die periode is het voor handelaars in de sectoren van kleding, lederwaren en schoenen verboden om prijsverminderingen aan te kondigen. U zult het allicht met me eens zijn dat de sperperiode nogal controversieel is. Reeds verscheidene keren is zij het voorwerp geweest van maatschappelijk debat en juridische uitspraken. Zo heeft het Europees Hof van Justitie vorig jaar nog geoordeeld dat de Belgische regeling dienaangaande te ver gaat. Er zijn dan ook winkelketens zoals ZEB, die de Belgische regelgeving, die overigens een unicum is, reeds jarenlang naast zich neerleggen. Zij kiezen er resoluut voor de Europeesrechtelijke interpretatie te volgen en gaan over tot de aankondiging van prijsverminderingen in de sperperiode. Daarnaast zijn er echter tal van wettelijke mogelijkheden om het verbod te ontwijken. Ik denk dan bijvoorbeeld aan fluistersolden en koppelverkoop. Steeds meer handelaars maken ook effectief gebruik van de mogelijkheden. De situatie is dan ook verwarrend te noemen, wat uiteraard weinig bevorderlijk is voor ons economisch weefsel. Een publicatie op de website van de FOD Economie maakt de zaken er evenmin duidelijker op. Er staat te lezen, ik citeer: “Het is echter zo dat deze regels in feite niet meer kunnen worden toegepast, naar aanleiding van recente rechtspraak van het Europees Hof van Justitie, het arrest van 10 juli 2014". Verder in de mededeling staat dan weer te lezen dat geval per geval moet worden nagegaan of de aankondiging van prijsverminderingen niet oneerlijk is. Ten eerste, wat is uw evaluatie van de wetgeving op de sperperiode? Ten tweede, hebt u reeds stappen ondernomen om de aanhoudende rechtsonzekerheid te beëindigen? Zo ja, welke? Ten derde, overweegt u de Belgische regelgeving in lijn te brengen met het Europeesrechtelijk kader?
Mijnheer Janssen, bij de opmaak van het boek VI van het Wetboek van Economisch Recht werd het verbod tot aankondiging van prijsverminderingen tijdens de sperperiode behouden. Het verbod werd overgenomen op vraag van de sector om een gezonde concurrentie tussen kmo’s en de grootdistributie te verzekeren. De memorie van toelichting verduidelijkt uitdrukkelijk dat de bepalingen tot doel hebben de mededinging te beschermen en eerlijke marktpraktijken tussen ondernemingen te verzekeren. Het arrest van het Europees Hof van Justitie van 10 juli 2014 slaat niet op de regels inzake solden en sperperiode. Het handelt wel over de regels inzake aankondigingen van prijsverminderingen en in het bijzonder de verplichting een referentieprijs te vermelden. Op ons initiatief heeft de Ministerraad een ontwerp van wet goedgekeurd, waarbij een aantal bepalingen van het Wetboek van Economisch Recht worden aangepast. Dat ontwerp ligt thans voor advies bij de Raad van State voor. Wij zullen hopelijk eind juni 2015 dat advies ontvangen. Het ontwerp schrapt de regels inzake de aankondiging van prijsverminderingen, om aldus conform de Europese richtlijnen inzake oneerlijke handelspraktijken jegens de consument te zijn. De aankondiging van een prijsvermindering mag geen oneerlijke handelspraktijk vormen. Anders gezegd, de consument mag niet worden misleid. Een onderzoek op dat vlak wordt geval per geval gevoerd. Om het kader te verduidelijken, werd de Raad voor het Verbruik om advies gevraagd. De goedkeuring van het advies staat gepland op de vergadering van 25 juni 2015. Ik wil, ten slotte, nog meegeven dat er nog een vordering tot staking in verband met de sperperiode voor het hof van beroep van Brussel loopt. De zaak is vastgelegd op 22 september 2015. Mijnheer Janssen, een aantal elementen zal u dus, naar gelang van de voortgang van het dossier, zeker de gelegenheid geven om nog bijkomende vragen te stellen.
Mijnheer de minister, ik dank u voor uw alweer uitgebreide antwoord. Uw uitleg maakt de materie voor ons wat begrijpelijker. Dat er een ontwerp bij de Raad van Stage voor advies ligt, is zeker een opsteker. Immers, voor een consument is het niet gemakkelijk om nog te juiste regelgeving te achterhalen gelet op de tegenstrijdigheid tussen allerhande rechtspraak en de praktijken van sommige winkels die in de sperperiode toch adverteren en solden geven.
Monsieur le président, monsieur le ministre, dans le cadre de la loi sur le règlement collectif de dettes, le Fonds de Traitement du Surendettement a pour mission de prendre en charge les honoraires et frais des médiateurs de dettes, dans les cas où les moyens financiers disponibles de la personne surendettée font défaut, c’est-à-dire en cas de remise totale de dettes décidée par le juge. Ces frais et honoraires sont tarifés forfaitairement par arrêté royal. La contribution au Fonds se calcule selon un coefficient appliqué au montant des arriérés de paiement enregistrés par chaque prêteur à la Centrale des Crédits aux Particuliers. À côté des trois autres contributeurs ont été ajoutés: l’IBPT pour les opérateurs téléphoniques, la FSMA pour les compagnies d’assurance et la commission des Jeux de hasard pour les établissements de jeux de hasard. Les recettes annuelles du Fonds, quoique modiques, environ 7,5 millions d’euros, sont normalement suffisantes pour assurer les missions que lui attribue la loi: le paiement régulier des déclarations de créance introduites par les médiateurs de dettes (ces dépenses sont incompressibles et vérifiées par le juge) et la réalisation de campagnes de prévention du surendettement. Cependant, le gouvernement a imposé au Fonds un plafond de paiement qui, en pratique, lui interdit de payer les déclarations de créances des médiateurs de dettes introduites en 2015. Ces paiements sont dès lors reportés à 2016, alors que cet argent leur revient puisque c'est prévu par la loi. C'est le ministre du Budget qui ne lui donne pas cet argent. Monsieur le ministre, il me semble qu'il s'agit là de mauvaise gestion du Fonds. Allez-vous supprimer ce plafond afin que le Fonds puisse effectuer au plus tôt les paiements pour que les gens qui ont accompli un travail puissent être payés et pour permettre la publication de campagnes de prévention? Il n'y en a eu aucune. Or, comme vous le savez, selon les chiffres de la Banque nationale, le surendettement n'est pas en train de diminuer mais bien d'augmenter.
Monsieur le président, madame Lalieux, c'est votre dernière question pour aujourd'hui si j'ai bien compris. Dans le budget initial de 2015, les dépenses du Fonds du Traitement du Surendettement avaient été fixées à 4,1 millions d'euros. Lors du contrôle budgétaire, le gouvernement a décidé d'augmenter ce montant de 2,9 millions d'euros pour atteindre 7 millions d'euros. Le crédit alloué lors du contrôle budgétaire, y compris l'augmentation du plafond alloué pour les dépenses, est suffisant pour maintenir les arriérés au même niveau qu'en 2014. Le ministre du Budget a annoncé une analyse profonde des fonds organiques qui sera effectuée au cours des prochains mois afin de trouver une solution durable.
Monsieur le ministre, je vous remercie. C’est une bonne chose que 2,2 millions aient été ajoutés au contrôle budgétaire. Depuis très longtemps, la politique vis-à-vis du surendettement est exemplaire en Belgique et il faut que cette politique puisse continuer. J’espère, monsieur le ministre, que vous mettrez toute votre énergie à défendre ce fonds de surendettement et d’autres fonds afin qu’ils soient correctement financés. La technique budgétaire fait que l’argent ne va pas directement au Fonds, mais la technique et l’esprit de la loi font que l’argent qui entre dans ce fonds doit participer à la politique contre le surendettement et non au budget de l’État.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, ik had al eens een vraag over de problematiek gesteld, namelijk vraag nr. 3266 van februari 2015, die ik aan minister Borsus had gesteld. Die vraag handelde ook al over de brouwerijcontracten. In die vraag haalde ik aan dat brouwerijcontracten geen wurgcontracten mochten zijn, waardoor ondernemers geen rendabel ondernemerschap meer zouden kunnen uitoefenen. Minister Borsus verklaarde echter dat er tot dan toe geen enkele specifieke vergadering met de actoren uit de horecasector over brouwerijcontracten werd georganiseerd. Wel werden alle beroepsfederaties ontvangen, die in de Hoge Raad voor de Zelfstandigen en de Kleine en Middelgrote Ondernemingen zijn vertegenwoordigd. Bijgevolg werd ook de beroepsfederatie voor de horecasector ontvangen. Het doel van die ontvangst was naar hun verwachtingen te luisteren. Hij lichtte ook toe dat het niet onredelijk zou zijn te denken dat het probleem vóór 2016 opgelost zou kunnen zijn. Op vrijdag 5 juni 2015 schakelde Horeca Vlaanderen alvast een tandje hoger. Horeca Vlaanderen bezorgde u op 5 juni 2015 immers haar eisenbundel, zijnde een lijvige bundel, die ik hier niet opnieuw zal neerschrijven. Samengevat komt het echter hierop neer. De federatie vraagt dat de brouwerijcontracten tot de essentie zouden worden herleid, namelijk het verkopen van de bieren van de brouwerij. De ondernemer moet vrij zijn om minstens één bier op vat bij een andere brouwerij te kunnen aankopen. De minimumafnameverplichting moet worden afgeschaft. Er mag ook geen verplicht contract met een drankenleverancier worden bedongen. Om tot een gezond, economisch klimaat te komen, moet de overheid ingrijpen en de vrije markt in de cafésector herstellen. Ongeveer 60 tot 70 % van de uitbaters heeft niet de vrijheid om aan te kopen wat en hoeveel ze willen. Meestal is er een dergelijke overeenkomst, omdat de brouwerij eigenaar van het pand is. In ruil voor de investering en de inrichting van het café eist de brouwerij dat het bier bij haar wordt afgenomen, wat inderdaad begrijpelijk is. Veel contracten vermelden echter dat een bepaalde hoeveelheid hectoliter moet worden afgenomen. Frisdranken, wijn, koekjes voor bij de koffie, detergent en zelfs wc-papier moeten bij haar of bij bevriende leveranciers tegen een vastgelegde prijs worden aangekocht Brouwerijen laten uitschijnen dat ondernemers vaak de zaak van hun leven doen, indien zij een dergelijke onderneming opstarten. Eens zij met hun voeten op de grond belanden, blijkt de realiteit echter dikwijls heel anders te zijn. Op zaterdag 6 juni 2015 las ik in de kranten dat u iets aan de brouwerijcontracten wil doen. Daarom stel ik mijn vraag nu aan u en niet langer aan ministers Borsus. Ten eerste, hebt u de eisenbundel ontvangen? Werd de bundel onder de bevoegde ministers besproken? Ten tweede, is de wil aanwezig, om de excessen uit de brouwerijcontracten aan te pakken? Ten derde, wanneer plant u een overleg met alle actoren uit de horecasector, om de brouwerijcontracten te bespreken? Ten vierde, welke zaken uit de eisenbundel acht u prioritair? Ten vijfde, gaat u akkoord met het antwoord van minister Borsus op mijn vraag van februari 2014, namelijk dat tegen eind 2015 het probleem opgelost zou kunnen zijn?
Ik heb natuurlijk kennisgenomen van de eisenbundel van Horeca Vlaanderen. U weet dat ik een beleid van evenwicht wil voeren, in de verhouding tussen B To C en B To B. Als minister, bevoegd voor Consumentenzaken, beoog ik daarmee natuurlijk consumenten versus bedrijven, maar ik wil ook opkomen voor de kleinere ondernemingen die zich tegenover de grotere ondernemingen in een gelijkaardige situatie bevinden dan consumenten ten opzichte van ondernemingen. Wanneer de ontleding van de contracten aangeeft dat er op bepaalde punten een onredelijk evenwicht uit de contractuele bepaling voortvloeit, wil ik daarnaar kijken en wil ik dat er ook iets aan wordt gedaan. Zoals in meerdere dossiers probeer ik dat in eerste instantie te doen via overleg. De horecaberoepsvereniging, de Federatie van Belgische Brouwers en de Federatie van Belgische Drankenhandelaars werden reeds gecontacteerd. Er zal een overleg plaatsvinden op dinsdag 16 juni. In elk geval laat ik nu ook onderzoeken of het nuttig kan zijn, naar Frans voorbeeld – Frankrijk is niet altijd een voorbeeld maar misschien wel in deze – om regels uit te werken die het mogelijk maken om misbruik van economische afhankelijkheid aan te pakken. Als dat zo is, gaat dit uiteraard verder dan het louter aanpakken van contracten tussen brouwerijen en horeca-uitbaters. Om te voorkomen dat u nog andere vragen stelt over andere zeer belangrijke sectoren kan ik u nu al meedelen dat de economische afhankelijkheid zoals die in Frankrijk bestaat ruimer is dan alleen de horecasector. Er zijn misschien ook nog wurgcontracten in andere sectoren dan de horeca. Ik word gaandeweg een grote specialist in de wurgcontracten, net zoals u. Wij zijn volop bezig met het verder uitpluizen daarvan. Ik heb ook aan de Arbitragecommissie gevraagd om mij tegen september een advies te willen verstrekken over clausules in brouwerijcontracten die kennelijk onevenwichtig zijn. Als er reglementair moet worden ingegrepen, lijkt het mij net zoals collega Borsus heeft geantwoord, niet onredelijk dat dit volgend jaar moet kunnen worden afgerond. Ik ben wat voorzichtiger, want volgens u sprak mijn collega over het einde van dit jaar, of was het volgend jaar? Om de ambities realistisch te houden en niet te worden gewurgd door onze scherpe timing, moeten we in 2016 via overleg tot oplossingen komen. Ik hoop dat we daarin nog dit jaar resultaten boeken en dat dan volgend jaar kunnen afronden.
Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord. Horeca Vlaanderen had ook al gecommuniceerd dat het niet nodig was een datum te plakken op de conclusies. Of dit nu einde 2015 of in de loop van 2016 is, is niet zo belangrijk: de oplossing die uit de bus komt, is belangrijker dan zich op een datum vast te pinnen. We volgen dit verder op.
Mijnheer de minister, dit is een vraag die u mij zelf gesuggereerd hebt.
Dat is toch slim van mij?
Het gaat dan ook om een intelligente vraag. U mag die pluim op uw hoed steken. De vraag gaat over het overleg dat u gehad hebt, of zou hebben, met Sabam, over de tarieven die Sabam wil opleggen aan websiteontwikkelaars die een openbare Youtubevideo insluiten. U zou daarover een overleg hebben. Wat is het resultaat van dat overleg? Herziet Sabam haar standpunt en zal zij zich schikken naar de rechtspraak van het Europees Hof van Justitie – ik verwijs naar de arresten-Bestwater en -Svensson – zoals ook Nederland dat gedaan heeft? Is het probleem dan ook van de radar of blijft Sabam hardnekkig een eigen interpretatie hanteren en dito tarief opleggen? Volgt de FOD Economie, meer bepaald de Dienst voor de Intellectuele Eigendom, die redenering en acht hij dat tarief compatibel, of is hij een andere mening toegedaan? Zal de FOD een waarschuwingsprocedure opstarten en desnoods via de rechtbank een vordering tot staking inleiden? Wat was het resultaat van uw gesprekken?
Collega Dedecker, ik heb u vorige week meegegeven dat een eerste overleg heeft plaatsgevonden in april. Een tweede overleg heeft gisteren op mijn kabinet plaatsgevonden. Ik was daarbij zelf aanwezig. U weet dat er tijdens het eerste overleg, in april, is afgesproken om een reflectieperiode in te lassen. Gedurende die periode zou Sabam gebruikers niet langer verzoeken om voorafgaand toestemming te vragen voor het “embedded linken” van die filmpjes op hun blog of website. Sabam heeft mij gisteren gezegd dat zij vooralsnog geen einde zal maken aan dat moratorium, maar nog verder de zaak aan het bekijken is. Alles is nog bevroren. Dat is op zich goed, omdat Sabam dus geen actie zal ondernemen. Gelet op het feit dat Sabam voorlopig geen bloggers meer zal aanspreken die een “embedded link” aanbieden, is er thans geen noodzaak om die waarschuwingsprocedure op te starten. U hebt gezegd dat u ermee akkoord gaat om in de moratoriumperiode alle kansen aan het overleg te geven. Ik had vandaag graag al een verdere stap gezet, maar ik ga ook akkoord met Sabam, als zij nog wat meer tijd nodig heeft en het moratorium respecteert, om haar die tijd te geven. Ik begrijp dus dat u nog een derde vraag zult stellen.
(…)
Als er een resultaat is, dan wil ik u dat zeker meegeven. Het moratorium is verlengd en men is verder aan het nadenken, wat op zich altijd een goede zaak is.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, het is inderdaad een goede zaak dat er intussen nog geen acties komen tegen of dagvaardingen van gewone mensen die filmpjes op hun website zetten. Wij moeten echter ervoor zorgen dat dit niet te lang blijft aanslepen. Op dit moment is er rechtsonzekerheid en dat is nooit een goede zaak. Het is belangrijk dat er tijdig rechtszekerheid wordt gecreëerd en er een beslissing komt in deze of gene richting, uiteraard liefst in de richting van geen rechtszaken en geen dergelijke tarieven, en in de richting van compatibiliteit met de Europese regels. Dat lijkt mij evident. Wij kunnen nog even wachten, maar ik wil u toch oproepen om dat niet te lang te laten aanslepen.