Ábrese a sesión. A orde do día está publicada no Boletín Oficial do Parlamento de Galicia, polo que non se procede á súa lectura. Xustificaron a súa inasistencia a deputada dona Carmen Iglesias, do Grupo Parlamentario Mixto, e o deputado Juan Carlos González Santín, do Grupo Parlamentario Socialista. Entramos na orde do día, co punto 1, de textos lexislativos. Debate de toma en consideración da Proposición de lei, do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, de publicidade institucional de Galicia
Para a presentación da proposición de lei ten a palabra dona Monserrat Prado Cores.
"Xan. Xan vai coller leña ao monte, Xan vai compoñer os cestos, Xan vai podar as viñas, Xan vai apañar o esterco, e leva o fol ao muíño, e trae o estrumo ao cortello, e vai á fonte por auga, e vai á misa cos nenos, e fai o leito e o caldo. Xan, en fin, é un Xan completo, deses que a cada muller lle conviña un polo menos, pero cando un busca un Xan case sempre atopa un Pedro". Hoxe é 24 de febreiro e un día como hoxe de 1837 naceu Rosalía de Castro, figura principal das letras galegas, figura principal da recuperación do noso idioma. E cos versos que acabo de ler, hoxe quero facer unha homenaxe á nosa escritora insigne sumándome á campaña, á proposta dos escritores e escritoras de lingua galega de conmemorar o Día de Rosalía. Uns versos que son un exemplo da reivindicación feminista de Rosalía, unha iniciativa á que se teñen adherido multitude de entidades en toda Galiza e na diáspora, dando así un exemplo de patriotismo e de dignidade a unha Xunta de Galiza, a un Goberno galego do Partido Popular que segue negándonos a recoñecer a Rosalía e o seu papel central na nosa historia, considerándoa pouco menos que estranxeira na súa propia patria. Bos días a todos e a todas. Non podo saudar a ninguén na tribuna porque este Parlamento segue amordazado e impedindo que as reivindicacións do pobo galego veñan a esta Cámara e que os cidadáns saiban en primeira persoa que é o que pasa aquí. Mais hoxe quero empezar esta intervención facendo un recoñecemento á Asociación de Medios en Galego, que foron os que nos presentaron esta iniciativa, que me consta que llela presentaron a todos os grupos con representación nesta Cámara e que o Bloque Nacionalista Galego asumimos como propia. E asumímola porque consideramos moi importante dotar Galiza dunha lei que regule a publicidade institucional, unha regulación que até o de agora non existe; unha lei que introduza criterios obxectivos para a adxudicación de recursos públicos, adxudicación dos cartos das galegas e dos galegos ás empresas de comunicación; unha lei que remate coa discrecionalidade na repartición de fondos públicos; unha lei que estableza que os contratos de publicidade por parte das administracións públicas sexan transparentes; unha lei que permita unha relación transparente entre os medios de comunicación e os poderes públicos. Consideramos precisa unha normativa nesta materia, xa que a día de hoxe Galiza non conta con ela, a pesar de que o Estatuto de autonomía, no seu artigo 27.31, establece que é unha materia de competencia propia. Estamos en febreiro do ano 2015 e Galiza non pode demorar máis contar cunha Lei de publicidade institucional, unha lei que foi prometida na campaña electoral do ano 2009, que está nos folletos electorais do Partido Popular do ano 2009, que foi comprometida neste Parlamento polo conselleiro, naquel momento señor Rueda, e vicepresidente neste momento, que foi comprometida polo presidente da Xunta, Núñez Feijóo, neste Parlamento, que foi comprometida diante dos medios de comunicación, que volveu prometela durante o debate do estado da nación de outubro do ano 2013, mais que a día de hoxe só son promesas e compromisos incumpridos. Unha vez máis o Partido Popular considera que poden ganar os galegos e as galegas facendo promesas electorais mais logo non efectivizándoas. Estamos nun momento no que a formación da opinión se realiza nunha parte importantísima a través dos medios de comunicación. Os medios de información non só informan ou entreteñen, senón que tamén transmiten símbolos, representacións, constrúen referencias sociais e contribúen á construción da identidade. E a configuración do actual sistema de valores nas sociedades modernas non podería entenderse sen analizar o peso que exercen os medios de comunicación e os seus contidos. Hai xa moito tempo que os medios de comunicación deixaron de ser meros canais de información para pasar a ser transmisores de xeitos de vida, de pensamento, de comportamento e de valores. É, polo tanto, evidente o enorme poder de influencia dos medios de comunicación, das ferramentas informativas, do que se informa, quen constrúe a información, que parte da realidade é a que se dá a coñecer e cal se oculta ou non se dá a coñecer. Cumpren unha grande importancia a nivel xeral e tamén para calquera actividade pública. Consideramos, polo tanto, que regular a relación cos poderes públicos, do poder político cos medios de comunicación, é un aspecto de gran relevancia que pon de manifesto a calidade dun sistema democrático. E de aí a xustificación desta lei, unha proposta de lei que presentamos e que determina a contratación de publicidade por parte da Administración pública de Galiza e por todas as entidades do sector público delas dependentes; unha proposta de lei que non inclúe a regulación dos procesos electorais, porque consideramos que nese aspecto existe regulación mesmo supervisada por xuntas electorais, por instancias xudiciais. O que deixa claro é que se hai unha regulación da comunicación en tempo electoral é pola importancia que se lle concede á influencia que eses medios de comunicación teñen na conformación da opinión. Polo tanto, é preciso que esa determinación de opinión tamén se regule fóra de campañas ou de períodos electorais. Presentamos, polo tanto, a Lei que nos fixo chegar a Asociación de Medios en Galego, que consta, ten unha estrutura en 4 capítulos, 27 artigos e 3 disposicións. No capítulo I establecemos as disposicións xerais, o obxecto desta lei, a definición de publicidade institucional como forma de comunicación difundida por calquera medio por parte das administracións públicas de Galiza e polas entidades do sector público delas dependentes, co fin de promover a súa imaxe, as súas actividades, o fomentar valores de interese público, que ten que ter en conta os diversos soportes, así como apoiar a transparencia e a democracia no funcionamento dos medios, ao tempo que impulsar a innovación e a mellora tecnolóxica. Regula tamén o capítulo I que o galego é o idioma de difusión da publicidade institucional en Galiza. Porque en Galiza coexisten, dun xeito moi desigual, o noso idioma galego –o propio de Galiza– e o español; desigualdade, dende logo, moi en contra do galego. Existe un mandato estatutario que establece que os poderes públicos galegos están obrigados a potenciar o idioma propio, un mandato estatutario que sistematicamente está a ser vulnerado polo Goberno da Xunta, que debería ser o máximo garante do seu cumprimento. No capítulo II establécense os principios reitores que deben rexer a publicidade institucional: a veracidade, a transparencia, a legalidade, a lealdade institucional, a neutralidade, o interese público, a eficiencia, a non discriminación, o respecto ás persoas e ás súas actividades. Establece, por exemplo, a negación de introducir publicidade institucional naqueles casos onde non haxa este respecto á integridade das persoas, especialmente no caso da Constitución. Cremos que tamén é necesario regular esta materia. O principio de respecto dos valores democráticos e da lingua e a cultura galegas recóllense neste capítulo II. O capítulo III regula a contratación da publicidade, adoptando toda unha serie de medidas, como a concorrencia ou a publicidade das convocatorias. Contempla a elaboración dun plan anual de publicidade e comunicación con obxectivos, con que medios se vai empregar, cales van ser os destinatarios e cal vai ser o seu custo. Cremos firmemente que a publicidade institucional ten que estar prevista, non pode estar a salto de mata dos intereses partidistas de cada momento, ten que ser unha previsión que estea contemplada anualmente, salvo cuestións pois de forza maior. Establece este capítulo III a repartición do orzamento en dúas convocatorias de axudas, cunha específica para os medios de comunicación que só usen o galego, co fin de garantir axudas para a promoción e o apoio do uso do idioma galego, de xeito que ningunha das convocatorias poida facerse con máis do 60 % dos recursos públicos destinados a isto. Establece tamén a vinculación das axudas á estabilidade laboral dos traballadores e traballadoras que desenvolvan a súa actividade neses medios de comunicación, de xeito –e di textualmente o artigo da lei– que "os criterios de adxudicación das campañas institucionais vincularanse á estabilidade laboral dos traballadores e traballadoras", debidamente acreditada esta estabilidade cos datos de creación e permanencia de emprego estábel e de calidade –emprego estábel e de calidade que, dende logo, non é o que prima neste momento nos medios de comunicación do noso país–, e tamén acouta a comunicación ao tratamento informativo de logros ou actividades do Goberno. A comunicación institucional non pode ser para pavoneo dos logros do Goberno, ten que ter un carácter informativo e formativo. E o capítulo IV refírese ao control da publicidade institucional, cales son os obxectos das campañas e o que non pode ser obxecto de publicidade institucional. Recolle a creación dunha Comisión de Publicidade Institucional, conformada por representantes da Xunta de Galiza, dos grupos parlamentarios, dos grupos con representación no Parlamento de Galiza, da Administración local, de profesionais e das asociacións de medios en galego. Contempla esta comisión como un paso importante o control e fiscalización do bo uso dos recursos públicos, tanto no plano económico como no referido á utilización da posición gobernamental no seo da Administración pública. Ten esta comisión un labor de consulta, de emisión de informes. É dicir, que a publicidade institucional estea fiscalizada e que haxa un control de a onde se destinan os fondos públicos. É unha proposta a que hoxe traemos aquí de norma legal para que as axudas da publicidade institucional aos medios de comunicación social se realicen con criterios obxectivos, favorecendo a transparencia informativa e erradicando as prácticas opacas e discrecionais no manexo de fondos públicos, dándolle a Galiza un marco axeitado para que non se dependa no ámbito da información da discrecionalidade do Goberno de turno, que estableza a obriga clara de transparencia, que fixe criterios e que desterre as prácticas non axeitadas. Queremos que con esta lei se regule a relación do poder político cos medios de comunicación, que é un aspecto transcendental que pon de manifesto a calidade dun sistema democrático. E cremos que é moi relevante, sobre todo en momentos coma estes, onde todos e todas somos conscientes de que practicamente todos os medios de comunicación non subsistirían sen axudas públicas, co cal esas axudas públicas teñen que ter unha repartición equitativa, unha repartición ecuánime, porque se non, o que está en risco é a liberdade de expresión. Porque estamos asistindo a unha utilización obscena en moitos casos dos medios, é preciso diferenciar acaidamente o que significa publicidade institucional e o que representa a propaganda. É certo que a publicidade institucional debe existir, pero tendo claro que é publicidade institucional e non propaganda ao servizo do Goberno. Non pode ser que os recursos públicos se destinen a propaganda pura e dura dunha determinada concepción ideolóxica. No BNG consideramos importante que dunha vez por todas se regule con neutralidade, con obxectividade, a relación dos poderes públicos cos medios de comunicación. É preciso rematar coa utilización deses recursos públicos para comprar vontades, para utilizar os recursos para xerar estómagos agradecidos ou para utilizar estes cartos para dobregar conciencias. Presentamos un texto lexislativo que establece que non se poidan usar eses recursos públicos en nome da promoción do uso do idioma galego para que acaben indo destinados a medios de comunicación que apenas usan un 5 ou 6 % do galego na súa información; un texto lexislativo que evite que os medios de comunicación en galego sigan a desaparecer, confinados cunhas asignacións ridículas; un texto lexislativo que evite que aos medios de comunicación que empregan o galego se lles dediquen, por exemplo no ano 2014, tan só 182.000 euros, cando aos grandes grupos de comunicacións se destinaron 1.675.000 euros, axudas para a promoción do galego que máis do 90 % van para medios que apenas usan o 6 % do galego nos seus medios. Segue a ser sangrante que no baremo das axudas para...
Vaia rematando, por favor.
...as empresas xornalísticas puntúen un 75 % a difusión, un 24 % o uso da lingua e un 2 % a normalización. Isto significa unha anomalía do deber que ten o Goberno galego. Un texto lexislativo que remate coa redución constante de recursos aos medios que potencian o noso idioma. Unha lei precisa, porque unha vez máis a alarma social sobre como se usan os recursos públicos está aí. E, dende logo, tamén en como seu usan eses recursos nos medios de comunicación e en non potenciar o idioma galego, tamén debe ser obxecto de regulación, porque a transparencia...
Remate, por favor.
...e o bo uso de recursos públicos practícase e non se predica. Agardando o apoio dos grupos desta Cámara, nada máis.
Moitas grazas. Rolda dos grupos parlamentarios. Grupo Mixto. Ten a palabra a señora Martínez García.
Ola, bo día a todas e a todos. É práctica xeral deste Goberno confundir o interese da Administración pública galega, que só debe servir ao interese común, co interese do Partido Popular. Tamén, na moitas veces mal chamada publicidade institucional, agóchase en demasiadas ocasións propaganda partidaria ou subvencións encubertas a algúns medios, como ten sido denunciado en moitas ocasións. As subvencións aos medios galegos coido que na actual situación de crise económica son precisas para evitar peches de medios de comunicación, como xa ten ocorrido nos últimos anos, inda que resulta alarmante que o Goberno permitira –por non dicir provocara– a desaparición dos medios de comunicación en lingua galega coa súa política de subvencións. Eu son deputada cun compromiso electoral coa cidadanía que inclúe como unha das súas tres liñas programáticas a defensa do ámbito informativo galego con medios de comunicación non sometidos aos poderes políticos e económicos. Por iso, non pretendo acabar co apoio aos medios de comunicación, pero sempre con criterios obxectivos, e non con subvencións encubertas sometidas á arbitrariedade para tentar condicionar a favor do Goberno do PP a liña informativa ou tentar comprar silencios. Insisto en que é precisa a defensa activa do ámbito informativo galego, pero con medios de comunicación non sometidos aos poderes políticos e económicos; por iso, e sobre todo para os medios de comunicación públicos, deberían cumprir –e non cumpren– os obxectivos que se fixaron na lei, que nin sequera se aplica para reducir os membros do Consello da Radiotelevisión Galega. A publicidade institucional faise con fondos públicos, con cartos de todos e de todas, e significa unha achega de fondos aos medios en tempos de contracción da demanda de publicidade privada, que cómpre adxudicar en convocatorias públicas e obxectivas, convocatorias públicas e obxectivas que reclama o mesmo Consello de Contas nos seus informes. Tamén o Colexio Profesional de Xornalistas de Galicia e o Sindicato de Xornalistas de Galicia teñen reclamado transparencia nas axudas aos medios. Por iso vou apoiar a toma en consideración da Proposición de lei de publicidade institucional de Galicia que presenta hoxe o BNG. Como ben saben vostedes, a toma en consideración da proposición de lei non supón asumir o texto na súa literalidade, e mesmo se pode apoiar con discrepancias importantes, aínda que este non sexa o meu caso. Do que se trata, señores do Partido Popular e señoras do Partido Popular, é de se se considera preciso regular a publicidade institucional nos seus contidos, no seu idioma e no xeito de adxudicala a unha ou outra empresa. Se estivésemos diante dun Goberno normal, dun Goberno que practicase a democracia no que ten que ver coa elemental distinción entre Goberno e partido, cabería esperar que o Grupo Parlamentario do Partido Popular apoiase tamén esta proposición de lei. Pero como se trata da Xunta do señor Núñez Feijóo, a brigada de demolición de Galiza e do galego, sei que non van querer renunciar a ningún recurso que lles permita condicionar a opinión publicada para anestesiar a cidadanía, mentres empobrece, destrúe os servizos públicos, e mesmo ía dicir [...] [[Por orde da señora presidenta e ao abeiro do artigo 106.3 do Regulamento, retírase esta expresión do Diario de Sesións.]] . A Xunta Electoral reprendeu o Goberno galego ata nove veces na campaña electoral ao Parlamento por incumprir a Lei electoral. No ano 2012 e dende o 27 de agosto ata as eleccións ao Parlamento galego, durante esa campaña a Xunta Electoral ordenou retirar, por exemplo, a firma do acordo con Pemex para a construción dos buques hoteis en estaleiros galegos. Tamén tivo que eliminar da web oficial unha noticia na que se vertían acusacións contra o alcalde de Lugo. Tivo que retirar unha campaña de Benestar sobre o decálogo de dereitos das persoas maiores. Tamén, a campaña de publicidade "Paisaxe galega, unha tarefa de todos". A visita do conselleiro –nese momento, Jesús Vázquez– a un colexio. O acto de presentación de novos axentes da Policía Autonómica. A visita da conselleira de Sanidade ao hospital de Vigo. A visita do conselleiro de Medio Ambiente ao Concello da Estrada co fin de anunciar o proxecto de urbanización da Cidade do Moble. É dicir, o Partido Popular, durante a campaña do ano 2012 ás eleccións ao Parlamento galego, incumpriu reiteradamente a Lei electoral e utilizou a institución para converter a publicidade institucional en propaganda partidaria e electoralista. Podemos observar que esta dinámica e esta forma de facer política e de utilizar as institucións do Partido Popular non rematou no ano 2012, senón que nesta nova campaña para as municipais e campaña para as eleccións estatais o Partido Popular volve utilizar as institucións para facer propaganda electoral. Así, nesta campaña podemos escoitar nos medios de comunicación e ler nos medios de comunicación como o señor Núñez Feijóo deixa de vendernos México para vendernos Chile e Colombia, con promesas de carga de traballo para as nosas empresas; promesas de incremento de exportacións, pero que non se concretan absolutamente en nada máis que na propaganda; promesas de medidas para mellorar a transparencia e a democracia; promesas de presentación de leis nos próximos cinco meses. É dicir, en plena campaña prométese o que despois, outra vez, non se vai cumprir. Falaremos despois tamén das promesas de construción de novos centros de saúde, cando levan incumprindo a construción deses centros de saúde ano tras ano. As mesmas promesas e as mesmas mentiras, campaña tras campaña. Hoxe falaremos de máis publicidade electoral disfrazada de iniciativas de goberno, nas comparecencias, por exemplo, sobre vivenda e emprego, máis medidas publicitarias que non levan a ningún lado, que non levan a ningún compromiso e que só pretenden enganar a poboación, para intentar que todas esas persoas que son conscientes neste momento de que as políticas do Partido Popular non están dirixidas a mellorar a vida das persoas, a mellorar a vida da clase media, a incrementar os salarios e a recoñecer os dereitos básicos da cidadanía, esas mentiras xa non van ser cribles, porque se repiten constantemente campaña por campaña. Sei que o Partido Popular non vai aceptar regular a publicidade institucional, como se negan a calquera proposta sensata das que os distintos grupos da oposición fan a cotío, pero retrataranse un pouco máis. Non se pode vir a esta Cámara a vendernos medidas para a democracia, medidas dirixidas a unha maior transparencia, e actuar da forma que se actúa manipulando os medios de comunicación, utilizando a publicidade institucional como propaganda electoral unha campaña tras outra. Espero que, en aras da democracia e desa transparencia que o señor Núñez Feijóo nos veu vender ao Parlamento, sexan vostedes quen de votar a favor desta proposición de lei. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, señora Martínez. Como vostede mesma recoñeceu, verteu conceptos ofensivos a esta Cámara. Polo tanto, xa sabe que ten unha chamada á orde e a retirada das palabras. [[A señora Martínez García pronuncia palabras que non se perciben.]] Bueno, que non o dixo..., ben. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra o señor Ron.
Ben, bo día a todos e a todas. En primeiro lugar, comezaría por dicir que estamos ante unha iniciativa que é triste ter que debatela, porque semella que neste país a relación da ética e da democracia coa nosa Administración pública semella un imposible, unha relación imposible. Estamos unha vez máis ante unha metáfora do mito do eterno retorno –xa se comentou–. O 18 de novembro de 2009 entraba aquí un proxecto de lei de publicidade institucional de Galicia, que só o cambio de Goberno pois fixo que quedara no esquecemento. Ou, tamén, como en xuño de 2010 houbo unha proposición de lei do Partido Socialista de Galicia sobre publicidade institucional. Ou, en 2011, como xa se dixo, o secretario xeral de Medios, en comisión, dicía que proximamente teremos un proxecto de lei. Ou, recentemente, no debate sobre o estado da nación, o 15 de outubro de 2013, o presidente Feijóo anunciaba a inminente chegada do proxecto de lei de publicidade institucional. Polo tanto, tristeza, pero é unha iniciativa precisamente por iso necesaria. Son moitas e variadas as circunstancias que implican a necesidade de regular a publicidade institucional por parte das administracións públicas, sobre todo por parte da Xunta de Galicia, que é o anunciante público máis importante de Galicia. De feito, segundo estudos do Grupo de Estudos sobre Publicidade Institucional, Política e Social, Galicia, entre o ano 1999 e 2009, foi a quinta comunidade en insercións publicitarias. Polo tanto, unha iniciativa necesaria que provén, ademais, do chamado da sociedade, dos axentes sociais implicados, como é a Asociación de Medios en Galego, e que provocou, a través de xuntanzas con ese colectivo, que tanto AGE como BNG rexistraramos o mesmo 24 de setembro a mesma iniciativa, porque no fondo do que se trata é de ser voceiros da necesidade que reclaman os propios axentes implicados nesa tarefa de divulgar a publicidade institucional que vén das administracións públicas, que vén da Xunta de Galicia. E é que a publicidade institucional debe ser entendida como un servizo público, un servizo público que serve ao interese público da cidadanía, dereito á información veraz e acceso aos servizos públicos. E aí debera ser única e exclusivamente o alcance primario da publicidade institucional: servir ao interese público da nosa cidadanía, dereito á información veraz e acceso aos servizos públicos. Por iso é necesario un marco legal que teña os principios básicos de veracidade, transparencia, legalidade, lealdade institucional, neutralidade, eficiencia, que sexa non discriminatoria e que respecte as persoas e as súas actividades. En definitiva, que sexa ética e que conleve valores democráticos fundamentais, entre eles tamén –¡como non!– medidas de acción positiva para normalizar o uso e a presenza da lingua galega nos medios de comunicación usados para a publicidade institucional. Pero, realmente, ¿interesa, interésalle ao Goberno de turno ter esa publicidade institucional controlada e regulamentada? ¿Interésalle ou quere, simplemente, empregala como un ariete para gabar a acción do Executivo nos múltiples formatos comunicativos? Radio, televisión, prensa, cine, todo, internet, redes sociais, todo absolutamente é usado pola Xunta de Galicia, polas administracións públicas, pero non para defender os intereses xerais da cidadanía, non para defender unha información veraz nin para que sexa factible o acceso aos servizos públicos, senón única e exclusivamente como un proceso de autobombo que debemos ilegalizar. Por iso, o punto esencial desta proposición de lei é ilegalizar o autobombo do Goberno de turno, e iso é fundamental. Os estudos mencionados anteriormente falan de que ao longo de entre o 1999 e o 2009, que foi o período estudado, as insercións publicitarias –como non podía ser doutra maneira– por parte da Xunta inciden única e exclusivamente nese enfoque de autobombo máis que nun proceso de información. Ao longo dos once anos estudados reflíctese, ademais, que a publicidade institucional –¡como non!– se incrementa en ano electoral e no final de lexislatura. E non é casualidade, por exemplo, que no DOG do 23 de xaneiro de 2015 a Secretaría Xeral de Medios anunciase a contratación de servizos para a elaboración dunha creatividade necesaria –vaia saber vostede a que se refire– para o desenvolvemento das distintas campañas institucionais en datas de especial relevancia, anos 2015 e 2016 –¡que curioso!, anos electorais–, e por iso hai que contratar servizos para elaborar unha creatividade necesaria. A min gustaríame que nos explicase a señora que leva a Secretaría Xeral de Medios a que se refire con estas metáforas e estes símbolos. Desde logo, o que hai detrás é que o 81 % da publicidade é comunicada a través da televisión e dos xornais, 81 %; e a TVG achega o 74 % da publicidade televisiva que usa a Xunta de Galicia. Polo tanto, está claro que hai que regular, porque se trata de romper e vencer o uso partidista dos medios de comunicación, da publicidade institucional. Trátase de rachar no fondo co mal uso de diñeiro público que se sitúa na órbita da prevaricación e no sendeiro da corrupción. Porque así hai que dicilo: cando se está patrimonializando os medios de comunicación do país e se está usando de forma partidista o diñeiro de toda a cidadanía, estase facendo un mal uso, estase prevaricando e estase instalando ademais o sendeiro da corrupción, como demostran, por outra banda, negocios curiosos que conectan certos medios de comunicación alternativos como páxinas webs con distintos gabinetes institucionais. Polo tanto, hai que velar e impedir que se mal use o diñeiro público, o diñeiro de toda a cidadanía. E neste ano, ademais, como xa dixo, ano de, precisamente, contendas electorais, pois aínda é máis urxente e máis necesario, se cabe, realizalo, para non caer precisamente na tentación que xa se denunciaba de que se use. Precisamente neste ano aquilo que ademais impide a Lei do 2005 do Estado, que é realizar campañas informativas que fagan autogabanza. E é necesario facelo, porque vexan vostedes que entre as campañas do período 2009-2012 había algunha campaña publicitaria en Galicia que pedía ás empresas de publicidade un eloxio aberto dos logros do propio Goberno galego. Por exemplo, en industria pedíase transmitir optimismo e que a Xunta non dá bandazos lexislativos; en sanidade solicitábase que se destacara o camiño que xa ten percorrido Galicia en materia de xenéricos; en medio ambiente, a defensa dos valores do territorio pola Consellería; e non hai nada, hai pouco, un paquete de milleiros de euros para que un xornal en concreto, un medio de comunicación concreto, anunciase noticias positivas sobre I+D+i en Galicia. É dicir, está claro que desde agora en adiante, nestes dous anos, a Xunta de Galicia o que vai utilizar son os medios de comunicación para realizar campañas de autogabanza. E esta proposición de lei o que quere é impedir precisamente iso, é impedir iso. É precisa, polo tanto, unha regulamentación que permita liberar os medios de comunicación do secuestro partidista, porque isto é o que está hoxe en día nos medios de comunicación: manipulación e secuestro da información veraz. A xustificación debe ser un servizo público e garantir o dereito á información veraz da cidadanía a través dos principios que se enuncian nesta proposición de lei. A ética do ben público obriga a que o diñeiro público se invista conforme o que redunda no beneficio da cidadanía. Non pode ser que aconteza o que acontece hoxe en día, non existe rigor á hora de outorgar o diñeiro de todos e de todas. E mesmo, como todos ben saben, por exemplo, en Galicia son persistentes as denuncias sobre a entrega a dedo, sobre contratos negociados sen publicidade a distintos medios de comunicación deste país. E logo, cando un quere seguir por riba a súa pista na páxina web ou na internet, prodúcese un escurecemento informativo para impedir precisamente o seguimento das adxudicacións realizadas, dos contratos outorgados, dos lotes divididos para que non supere a contía máxima, pero se xuntamos todos os lotes vemos que algún medio de comunicación leva inxentes contías do diñeiro público de todos e de todas. Non falamos de contías pequenas. Se consideramos os datos oficiais dados nesta sede parlamentaria, entre 2009 e 2012 foron 40 millóns de euros, 40 millóns de euros. Pero sabemos que son máis; son máis, porque aí unicamente entra o oficialmente recoñecido.
Remate, por favor, señor Ron.
Polo tanto, como dicimos, é necesaria unha lei e, sobre todo, é necesario que se dote a sociedade, se dote a nosa sociedade dun mecanismo de control que garanta que o diñeiro público se inviste e se gasta de forma ética e conforme a democracia e non conforme os intereses...
Moitas grazas, señor Ron.
...do partido que goberne. Nada máis e moitas grazas.
Grupo Parlamentario Socialista. Ten a palabra a señora Sestayo Doce.
Grazas, presidenta. Hoxe o Grupo Parlamentario Socialista, como non pode ser doutro xeito, súmase á conmemoración do nacemento de Rosalía de Castro, que tiña que vencer dúas resistencias tan actuais. Por certo, ¡quen lle diría á nosa poetisa o feito de ser muller e vencer os atrancos que tiña a escritora por ser muller e o feito de querer escribir en galego! O noso recoñecemento á poetisa escritora galega. Hoxe entramos nun debate, repetido por outra banda, en que xa anunciamos o apoio á iniciativa do Bloque Nacionalista Galego, e traemos pois a publicación no Boletín Oficial do Parlamento de Galicia da VII lexislatura, o 25 de novembro de 2008, onde se publicaba o Proxecto de lei de publicidade institucional, que traía a esta Cámara o Goberno de Emilio Pérez Touriño, o Goberno bipartito, e que, efectivamente, foi frustrado e troncado primeiro pola entrada das eleccións e despois nunca máis tivo continuidade nin na forma en que estaba deseñada e redactada polo Goberno bipartito nin de ningún outro xeito, a pesar de ser un compromiso deses tantos compromisos de Feijóo. Estiven intentando mirar o Diario de Sesións para ver cantas veces comprometeu o Goberno de Feijóo unha lei de publicidade institucional. Teño computadas nove –seguramente rastreando se me escapou algunha– e van tanto en debates de proposicións non de lei en comisión, en debates de proposicións non de lei en pleno, en propostas de resolución continuas dentro dos debates do estado da Autonomía, así como mesmo nalgúns casos en emendas aos orzamentos. O argumento para rexeitar as diferentes propostas de todos os grupos da oposición para facer a Lei de publicidade institucional, para axudar ao Goberno da Xunta de Galicia a cumprir o seu compromiso, é sempre o mesmo: que se vai presentar de forma inminente. Esa é a resposta que obra –e poderán comprobalo, señorías– no Diario de Sesións como os anuncios do señor Feijóo: unha lei de publicidade institucional inminente, e van xa cinco anos, máis de cinco anos, case seis, da inminencia do compromiso. Estamos ante un compromiso certamente importante, importante, dos que atinxen a esencia mesmo da democracia. Cando nos anos 80 a información, o dereito á información e o dereito á información veraz pasaba de estar nos foros da Unesco, onde se percibía e onde se tentaba dar á información o carácter que debe ter un dereito fundamental, un dereito básico, un piar básico das sociedades democráticas; cando nos anos 80 pasaba – como dicía– da Unesco á Organización de Comercio, pois era evidente que perdiamos xa unha esencia da democracia. O dereito á información pasaba de ser precisamente, como dicía, un piar da democracia para ser algo que se comercializaba, algo con mentalidade empresarial e algo que pasaba a rexerse por outros parámetros ben diferentes dos que tiñan que sustentar unha sociedade democrática. Pero, a pesar de iso, pois numerosos textos e numerosas normativas recollían o que xa recollían as constitucións dende as revolucións americana e francesa, onde incluso dereitos do cidadán e do home, no artigo 11, xa recoñecía e xa establecía que o dereito a unha información veraz e a necesidade de recoller e regular os aspectos que o atrancaban era necesario para unha sociedade democrática –artigo 11, estamos a falar da Declaración dos dereitos do home e do cidadán–. A partir de aí é certo que en todos practicamente os textos constitucionais se recolle, o artigo 20 da Constitución española. Volvemos estar, señorías, ante un debate constitucional no Parlamento e volvemos estar na oposición exixindo ao Goberno que tanto eloxia a Constitución e que tantas veces fai bandeira este Partido Popular da Constitución, unha vez máis pisotea un dereito fundamental. Bueno, pois o artigo 20, que fala da liberdade de expresión e liberdade de información, por unha parte, obriga os poderes públicos ao acceso aos distintos medios públicos dos grupos sociais e políticos significativos respectando o pluralismo da sociedade –quería facer esta chamada tamén para a defensa do acceso universal aos medios públicos que hoxe coñecemos, que está restrinxida pola política mordaza do Partido Popular–, así como comunicar ou recibir libre información veraz por calquera medio de difusión. Tanto é así que na información, se ben, como sinalan algúns autores, non cabe un dereito de información que non sexa veraz, o propio Tribunal Constitucional tivo que unir veraz a información para recordar que só a información veraz é obxecto de protección como dereito fundamental por parte do alto Tribunal, toda vez que a información, se non é veraz, é manipulación e froito de opinións, moitas veces froito de intereses electorais. Comprobaba antes, e xa daba unha cifra de 40 millóns de euros o portavoz de AGE, mesmo, bueno, pois aquí se recoñecían expresamente neste Parlamento como recolle un medio de comunicación galego, escrito en galego, que polo Goberno de Feijóo se recoñecía ter percibido hai un ano 25 millóns de euros en publicidade institucional. Efectivamente, o Goberno de Feijóo, así como os gobernos da dereita en xeral, renunciaron á idea de transformar a realidade; prefiren instalarse nesa realidade virtual e, en lugar de dedicar os cartos públicos a transformar a sanidade, a educación, os dereitos fundamentais, os dereitos cívicos, pretenden maquillalos a través de cifras que perverten o sistema democrático e que están destinadas exclusivamente a manter o Partido Popular no poder. Esa é a política que están vostedes a utilizar dentro da publicidade institucional. Porque é evidente que a pirámide demográfica de Galicia é unha cuestión que, atendendo calquera dato estatístico que acollamos, é invertida. É evidente que existe unha sangría de emigración, como é evidente que non nacen nenos e que a poboación está envellecida, como é evidente que temos que facer un plan de choque para o mesmo. Pero ¿que se fai desde a Xunta de Galicia? A Xunta de Galicia secuestra a Comisión do plan demográfico, perverte os resultados, omite que, bueno, todas as recomendacións dos expertos pasan por empregos públicos, por políticas públicas de emprego, por políticas de servizos sociais, por políticas de conciliación, por políticas de defensa dos servizos públicos, pero, a cambio diso, coloca millóns de euros en campañas institucionais para falar do plan de recuperación demográfica. Porque se ve que con iso as mulleres deste país empezaremos a ter fillos, simplemente porque a Xunta de Galicia coloque millóns de euros en medios de comunicación, nalgún medio de comunicación selectivo, para ter fillos. Dá igual que o hospital público, que o hospital de Vigo, iniciado con carácter público polo Goberno bipartito e transformado en privado –como me recordaba, como falaba agora a miña compañeira Macu–, sexa privado, porque para iso están os cartos das galegas e dos galegos para colocar en vallas en publicidade institucional da Xunta de Galicia, unhas letras por todo Vigo que di, claro, que o hospital é público, e polo tanto, pois unha vez que está escrito e o di a Xunta de Galicia cos cartos de todas e todos, dá igual que se privatice, dá igual que as cifras de migración, as cifras de taxa industrial en Galiza estean polo chan, dá igual que se deixen de executar un 60 % dos orzamentos, que máis tiñan que dedicarse na Consellería de Industria ao emprendemento, porque nos ideamos unha campaña institucional tamén de millóns de euros para medios de comunicación que se chama "Galicia emprende", e tantas outras, xa que por suposto a realidade virtual se imporá á realidade que estamos a vivir. Dá igual que os enfermos e as enfermas de hepatite C non teñan acceso á medicación...,
Vaia rematando, por favor.
...dá igual –xa remato, señora presidenta–, porque gastamos millóns de euros deses mesmos impostos das persoas que teñen hepatite C en falar dos xenéricos ou falar dun sistema de saúde que non existe colocado en amplas páxinas de medios aos que se lles pide que se lle dea un bo tratamento ao Goberno. Esta é a realidade da política institucional, e por iso sorprenderíame moito que o Partido Popular cambiara, mudara de opinión, toda vez que se sustenta sobre a falsidade. O Goberno do Partido Popular susténtase na falsidade. E quero rematar cunha anécdota. Onte viña escoitando unha emisora de radio que falaba de cales serían as claves hoxe do debate do estado da nación. Un tertuliano, xornalista, dicía que, bueno, iso o veriamos segundo o medio de comunicación que leramos e non tiña nada que ver coa liberdade editorial, senón que tiña que ver, como se recoñecía mesmo polos xornalistas, por outro tipo de intereses. Mentres renunciemos a vivir nunha sociedade democrática, mentres renunciemos a ter unha cidadanía perfectamente informada, estaremos secuestrando a democracia, pero isto non é nada novo no Partido Popular. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Parlamentario Popular. Ten a palabra a señora Prado del Río.
Moitas grazas, señora presidenta. Bos días. Señorías, presenta o Bloque Nacionalista Galego hoxe un texto lexislativo sobre publicidade institucional, unha materia coa que o Partido Popular ten comprometido xa unha lei, como se dixo nesta tribuna. Nós levabámolo no programa electoral, e lémbrolles que estamos na metade da lexislatura, aínda quedan dous anos, así que non se impacienten. Vostedes presentan hoxe un texto case idéntico a un que aprobaron no derradeiro Consello da Xunta bipartita, con algúns matices diferentes en cuestións non menores –que logo comentaremos–, porque para vostedes a coherencia non existe. Cando gobernan, din unha cousa, e cando están na oposición, din a contraria. Lémbranme a Marx, non a ese que os inspira ideoloxicamente, senón a Groucho Marx cando dicía aquilo de "estes son os meus principios e, se non lles gustan, pois teño outros", ¿non? Pois ben, o mesmo texto normativo ao que o Grupo Parlamentario Popular presentou en decembro de 2008 unha emenda á totalidade, e hoxe, a diferenza de vostedes, nós imos manter a nosa coherencia con aquela decisión. Di a señora Prado Cores que non inclúen neste texto unha regulación dos procesos electorais porque xa está regulado. Pois mire, señora Prado Cores, o texto lexislativo que estamos debatendo é unha copia da Lei 29/2005, do 29 de decembro, estatal, de publicidade e comunicación institucional, e, por tanto, a maioría do articulado está xa vixente e a Xunta de Galicia estao a cumprir, algo que tamén estaba vixente cando vostedes gobernaban pero vostedes miraban para outro lado e si que andaban a salto de mata no que a publicidade institucional se refería e si estaba regulado cando vostedes gobernaron ata o ano 2009. Voume centrar no capítulo III, que é onde se produce unha variación importante respecto a este texto que vostedes presentaron e que entrou na Cámara no ano 2008 e que aprobaron no último Consello da Xunta bipartita. No artigo 19 daquel texto que vostedes rexistraron dicía: no caso da publicidade a realizar en Galicia valorarase tamén a súa decisión a través de medios editados en lingua galega; nada máis. ¿Que din hoxe? Pois hoxe debatemos un texto no que se produce un cambio substancial, xa que propón a contratación de publicidade institucional por separado, entre os medios de comunicación que só empreguen a lingua galega e os que no seu caso usen as dúas linguas oficias, ¡ah!, pero deberá garantirse que ningún dos dous grupos recibirá máis do 60 % do orzamento previsto para esta finalidade. E ¿falan vostedes de repartición equilibrada? Pois non, señorías. Non hai igualdade se se dá un trato igual aos desiguais. O principio de igualdade é claro, supón que ante méritos ou posibilidades desiguais non é posible atribuír beneficios ou cargas iguais, e a proposta que vostedes traen aquí hoxe non se pode dicir que xere unha repartición equilibrada. Mire, nos criterios de adxudicación, o artigo 20 que vostedes presentan entra nunha contradición. Mentres que no punto 2 se contempla como criterio a ter en conta o da audiencia, no punto 3 avógase por destinar como mínimo o 40 % das campañas ao grupo de medios que non aportan datos da audiencia cotexados polas empresas de medición determinadas polos medios de comunicación, que non polo Goberno. Non se esquezan diso, señora Prado Cores. De aterse a ese criterio de repartición, estaríase atentando contra os principios de obxectividade e non discriminación, ao tempo que se desvirtuaría un obxectivo fundamental e ineludible de toda a campaña, como é o de acadar o maior número de destinatarios posibles. Señorías, os medios de comunicación que empregan exclusivamente o galego deben cumprir cos mesmos requisitos que se lles exixen ao resto de medios galegos. Vostedes pretenden darlles cartos aos medios que difunden en galego sen ter en conta o número de lectores ou de audiencia. Iso si que é discrecionalidade, señora Prado Cores. Señorías, as medicións de audiencia están feitas polos medios e non polo Goberno, e os cidadáns son os que deciden a través de que medios queren informarse, e, polo tanto, a repartición de diñeiro público non a podemos decidir os políticos, quen a decide é a sociedade, quen merca os xornais, quen visualiza a través da internet os medios dixitais, quen visualiza a través das televisións os medios polos que se quere informar. Por tanto, non seremos os políticos os que decidamos algo que decide a sociedade. E os índices de audiencia tampouco os mide o Goberno nin este grupo parlamentario, senón que os miden os propios medios de comunicación e independentes. No que se refire á distribución dos importes entre cada un dos diferentes medios, actualmente a Xunta realiza a repartición ––como non podía ser doutro xeito– de forma obxectiva, de acordo cos datos de audiencia do Estudo xeral de medios para xornais e radios, e as empresas auditoras acreditadas, Kantar Media para televisións e comScore para medios dixitais. Claro está que é a súa proposta agora, que son oposición, porque, cando gobernaban, a lei que propoñían non contemplaba esta proposta de repartición desequilibrada sen ter en conta as audiencias, nin eliminaba os convenios cos medios de comunicación, como pretenden agora. Convenios cos que vostedes daban cartos públicos sen atender ningún requisito e sen facelos públicos, a diferenza da actual Xunta de Galicia. Vostede deu aquí os datos; por tanto, sabe perfectamente cantos cartos se lles dan aos medios en Galicia. Porque, mire, naqueles marabillosos anos onde tiñan cartos para todo e máis, o que realmente lles interesaba era a súa autopromoción, en lugar de dar pulo aos sectores produtivos de Galicia. Un Goberno que despilfarraba os cartos públicos en campañas como o Día de Galicia, por exemplo, con anuncios de sete consellerías e secretarías xerais nos xornais. A partir do ano 2009 hai un anuncio da Xunta de Galicia, fronte ás sete que tiñan vostedes. Por tanto, non me sorprenden os datos que deu o señor Ron ata o 2009, porque se agora se fai un antes facíanse sete; ou cando se gastaron mediante a adxudicación directa 600.000 euros nos tres meses previos ás eleccións autonómicas de 2009 pola Consellería de Pesca; ou quen deixou por importe dun millón de euros facturas pendentes en tramitación na Consellería de Sanidade; ou pagaba 7.000 euros pola publicación dunha entrevista a un director provincial do Sergas. Se hoxe din que isto é autobombo, daquela había autobombo, platillos e orquesta, señorías. [[Aplausos.]] Miren, voulles lembrar o que investían vostedes en publicidade institucional para a selección de fútbol galega. Mire, máis de 3 millóns de euros, concretamente 3.304.000 euros. No ano 2008, concretamente, dedicouse case tres veces máis aos partidos da selección, é dicir, 855.447 euros que as axudas aos deportistas a través dos premios Pequín 2008, e case seis veces máis que as axudas ao deporte feminino, tan só 150.000 euros. Daquela vostedes desprezaban orzamentariamente o deporte feminino e agora presentan PNL e critican o orzamento da Xunta de Galicia que fomenta o deporte feminino, señorías. No seguinte debate, na próxima proposición de lei, veremos como vostedes chegan aquí como defensores da igualdade das mulleres, como se erixen vostedes nos grandes defensores das mulleres, asumindo que só a esquerda ten o monopolio da defensa da igualdade. Pero, mire, no Partido Popular somos máis de feitos e menos de discursos. Mire, todas as campañas que desenvolve a actual Xunta de Galicia, axustándose á normativa vixente –porque hai normativa vixente e acábollo de dicir–, derivan dunha obriga que ten como obxectivo servir as necesidades e intereses da cidadanía, ademais de facilitarlle os exercicios dos seus dereitos e promover o cumprimento dos seus deberes. Nos últimos seis anos non atoparán ningunha campaña destinada a salientar logros de xestión e autocompracencia do Goberno galgo, como si ocorría na etapa anterior e como acabo de expoñer en exemplos relatados. Mire, chegaron a utilizar a violencia de xénero para comparala, para contra a violencia recuperamos a lingua; isto si que é mesturar política con publicidade institucional. Ou por non lembrarlles a da In/Dependencia, falando de temas de benestar; isto si que os debería sonroxar, señorías. Mire, en canto a rigor e austeridade no gasto, o actual Goberno da Xunta reduciu á metade...
Vaia rematando, por favor.
...o desembolsado en campañas respecto á etapa do bipartito. E mire, co fin de acadar unha maior racionalización do gasto, a Xunta pasou de investir por insercións, é dicir, por número de anuncios, a facelo por impactos, é dicir, por números de persoas que reciben a mensaxe publicitaria, un número determinado de veces. Deste xeito mellorou substancialmente a presión ou a influencia das campañas, o que se chama custo por mil. Miren, en todas as campañas a Xunta de Galicia utiliza exclusivamente o idioma galego, agás as que se desenvolven fóra do territorio, e vela pola protección da lingua e da cultura galegas, mesmo en campañas específicas neste senso. Señorías, estamos ante un documento que non dá nin para comezar a falar, non serve nin para emendar. O Partido Popular no Goberno mellorou respecto ao que recibiu de vostedes, e con moitos menos recursos –lémbrolles–, 2.000 millóns de euros menos no orzamento, temos feito moito máis. Nunca houbo tanta obxectividade na entrega de cartos públicos aos medios de comunicación galegos como co actual Goberno e todos os medios son galegos; uns días publican máis en galego e outros días publican máis en castelán, pero todos son galegos. Nada máis e moitas grazas.
Rolda de réplica do Grupo Parlamentario autor da proposición de lei. Ten a palabra a señora Prado Cores, do Bloque Nacionalista Galego.
Como diría Castelao, se non fora polo serio que é o conto, isto sería para rirse, señora Paula Prado. Mire, vostede non ten vergonza, ¡eh!, non ten vergonza. [[Murmurios.]] Acaba de dicir aquí que o Partido Popular prometeu e aínda só van pola metade da lexislatura, da segunda lexislatura, señora Paula Prado, porque o señor Núñez Feijóo e o Partido Popular levouna no programa electoral do ano 2009; ou sexa, teña un pouquiño..., ¡eh!, un pouquiño de..., que as hemerotecas é o que teñen, están aí, ¿entende?; no ano 2009. E despois, efectivamente –díxoo a señora Sestayo–, en múltiples e innumerables ocasións prometérono por activa e por pasiva nesta Cámara, co cal que veña vostede agora aquí dicir que é unha materia coa que o PP se ten comprometido esquecéuselle dicir "e non cumprido", "comprometido e non cumprido". A verdade é que é lamentable, ¿non? ¿Vostede sabe o que é discriminación positiva? Pois é que resulta que neste país hai un idioma propio, hai unha normativa que de momento non está derrogada que é o Estatuto de autonomía e unha serie de normativas que obriga o Goberno galego a promocionar o idioma propio de Galiza, que segue sendo o galego, e que vostedes están incumprindo sistematicamente. Por iso os apartados que contempla pois esta lei. Porque vostede fala de trato de favor. Claro, trato de favor para os que xa máis teñen, como levan facendo en todas as materias, tamén nesta. Trato de favor do Partido Popular cos recursos públicos para os que máis teñen, millóns para os que máis teñen, e entre tanto desaparición dos medios en galego. Podía subir vostede aquí á tribuna e facer unha relación dos medios de comunicación en galego que desapareceron desde que vostedes volveron ao Goberno no ano 2009. Deberíalle caer a cara de vergonza. Ese é o país que vostedes queren, un país sen medios de comunicación en galego, un país onde non haxa medios de comunicación que teñan como prioridade Galiza, iso é o que vostedes fan desde o Goberno. Entón, non veña aquí dar leccións de nada; as xustiñas; leccións, as xustiñas, señora Paula Prado. E –a verdade– é unha vez máis esperpéntico que veña aquí dicir que xa hai unha regulación do Estado, que xa lles chega; é dicir, unha materia onde o Estatuto establece que é competencia propia deste país, do Goberno galego, e vostedes confórmanse con que o Estado regule e nos diga o que hai que facer neste país. ¡Vergonzoso! Non son o Goberno deste país, son os delegados do que deciden en Madrid, unha vez máis. O que quedou claro é que o PP predica moito e practica pouco, predica moita transparencia. Veñen aquí o señor Núñez Feijóo e os demais falarnos de transparencia, mais logo, á hora da verdade, iso só queda en predicamento, non en ningunha práctica. E o que quedou tamén claro é que vostedes non queren regular as axudas aos medios de comunicación. Non queren facelo a pesar de telo prometido, por activa e por pasiva, telo prometido en programas electorais, neste Parlamento polo presidente, polo conselleiro, por directores xerais, por deputados e deputadas... Xa, ¡vamos!, é dicir, é o claro exemplo de como actúa o Partido Popular: todos os días prometendo cousas, que logo se encarga de facer xusto as contrarias. E tampouco está disposto a apoiar as iniciativas, nin que traen aquí grupos parlamentarios nin que trae o propio sector, porque –eu díxeno antes– o BNG só lle está poñendo voz a unha reivindicación dos medios de comunicación en galego, que lle fixeron chegar a todos os grupos, e que vostedes..., a vostedes tamén, señora Paula Prado, non se atreva a mentir, porque hai representantes aí acreditados que asegurarán se non llelo presentaron tamén a vostedes. ¡Por favor! É que o seu xa é un pouco..., debería facelo mirar, esa insistencia compulsiva en mentir, debería facelo mirar, señora Paula Prado. Si, presentáronllelo a todos os grupos desta Cámara, e nós o único que facemos aquí é darlle voz, traelo aquí, xa que vostedes imposibilitan que o pobo galego teña voz e imposibilitan que poidan vir aquí á tribuna escoitar as cousas que vostedes lle din. É un auténtico esperpento que seis anos despois, dúas lexislaturas e media, o Partido Popular volva dicir aquí que está comprometido e que nin faga nin deixe facer, que nin faga nin deixe facer, que permita que os recursos públicos se sigan a usar dun xeito totalmente discrecional. ¿E por que o fai? Porque realmente está cómodo nese marco de discrecionalidade. O Partido Popular está cómodo na opacidade, está cómodo na compravenda de vontades. O Partido Popular está cómodo aniquilando os medios de comunicación que usan o galego, está cómodo, os medios que priorizan Galiza. O Partido Popular está cómodo e ten a desvergonza de mandarlles misivas a medios que usan exclusivamente o galego dicíndolles que nesta ocasión non vai ser posible contar con vós con motivo do Día de Galiza, é dicir, o Día da Patria Galega, ou o Día das Letras Galegas; mándanlles misivas desde o Goberno dicindo que cos medios en galego non poden contar para inserirlles publicidade institucional.
Remate, por favor, señora Prado.
Está por escrito, señora Paula Prado. Ou que teñan a desvergonza de mandarlles unha misiva aos medios que usan precisamente o galego dicíndolles que teñen que mellorar o galego, que teñen que mellorar o galego. Iso é no que vostedes están cómodos. E é cansino...,
Remate, por favor.
...é cansino, e resultaría imposible que unha deputada subira aquí a esta tribuna a seguir facendo oposición dun Goberno que hai máis de seis anos que non existe se non tivera o cordón mediático dos medios de comunicación...
Moitas grazas, señora Prado.
...comprados con recursos públicos. Sería imposible, señores e señoras do Partido Popular.
Moitas grazas.
Co cal, unha oportunidade máis perdida, un incumprimento máis do Partido Popular. E eu lamento que a Asociación de Medios en Lingua Galega, que pide única e...
Grazas, señora Prado, xa rematou o seu tempo.
...exclusivamente un mínimo de xustiza, teña que...
Rematou o seu tempo, señora Prado. Señora Prado. [[Aplausos.]] Debate de toma en consideración da Proposición de lei, do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, pola que se crea e regula unha prestación económica de carácter periódico para as mulleres que sofren violencia de xénero
Ten a palabra para a presentación da proposición de lei a señora Adán Villamarín.
Grazas, presidenta. "Daquelas que cantan ás pombas i ás frores, todos din que teñen alma de muller. Pois eu que non as canto, virxe da Paloma, ¡ai!, ¿de que a terei?" Rosalía de Castro nacía tal día como hoxe hai 178 anos, cuestionaría a identidade, buscaría sempre a igualdade e a xustiza, incluso a tomaría pola man. Facendo uso das palabras dunha que foi deputada desta Cámara, escritora e gran coñecedora de Rosalía de Castro, Pilar García Negro, vou ler: "Nun outro aspecto onde o carácter inaugural é pioneiro da nosa escritora e brilla con toda intensidade, é o que ten que ver co espertar dunha conciencia específica de xénero, como muller, como galega, como escritora. Resulta esta conciencia medular en toda a súa produción. Ben lida a súa obra, proporciona un sumario dos temas que hoxe seguen preocupando, inquietando, apaixonando, unindo ou dividindo o feminismo actual." Por iso, ¡que mellor que comezar cos propios versos da nosa poeta Rosalía de Castro!, da nosa ensaísta, da nosa pensadora, da nosa filósofa, como unha homenaxe a todas as mulleres galegas, como unha homenaxe a todas as mulleres que sofren a desigualdade. Ela sufriuna nunha sociedade fortemente desigual, fortemente patriarcal, mais hoxe a desigualdade persiste. Temos que velo simplemente en filmes de marketing multimillonario e de grandes audiencias, mais tamén neses cartos públicos que o Goberno galego emprega para subvencionar un vídeo de Enrique Iglesias claramente sexista. E teño que dicilo: hoxe a desigualdade... [[Murmurios.]] Si, así, sexista é a palabra, bueno, non sei, quere dicir machista, patriarcal, xa busquei a máis light, pero se queren podemos incrementar o grao de descrición dese tipo de videoclip. Pero como esa non é a cuestión, non imos entrar a analizar ese videoclip, que, efectivamente, proxecta unha imaxe das mulleres sexista, imos dar cifras simplemente de cal é a situación das mulleres en Galiza a respecto da cuestión económica. Vou coller o último informe do que temos coñecemento sobre a fenda salarial. E ¿cales son os datos? As mulleres galegas perciben un 24,2 % menos do salario ao ano que os homes, o que aparecía recollido cando se presentou por parte de UXT este informe en todos os medios de comunicación, como as mulleres teñen que traballar oitenta días máis que os homes para percibir o mesmo salario. ¿É isto desigualdade, si ou non? Pero o curioso é que a fenda salarial aumentou en case catro puntos dende o 2008 en Galiza, situando a fenda salarial das mulleres galegas por riba da fenda salarial do Estado español, que, por certo, é o Estado que ten das fendas salariais máis altas de toda Europa –exactamente está no quinto posto–. ¿Isto que significa para a vida cotiá das mulleres? Pois que cobran menos por cada hora traballada, que teñen pensións máis baixas, que en todos e cada un dos seus tramos de idade sofren a fenda salarial, mais que as mulleres maiores, as que están máis cercanas á xubilación, neste momento son as que teñen unha fenda salarial máis alta. Efectivamente, as mulleres galegas viven unha forte desigualdade, e soamente unha mostra é a situación laboral: traballos vulnerables, maior desemprego feminino, maior traballo a tempo parcial e, como vemos, menos remuneración polo mesmo traballo. Hai uns días, o 22 de febreiro, era o Día para a Igualdade Salarial, proximamente será o Día da Igualdade entre Homes e Mulleres, o Día Internacional das Mulleres, o 8 de Marzo. Seguramente moitas e moitos dos que están nesta Cámara conmemorarán ese día, mais hoxe dende o Bloque Nacionalista Galego queremos dar un pequeno paso. Sabemos que non eliminará o patriarcado, que non será se cadra un paso de xigante, pero é un texto lexislativo que poñemos a debate importante para as mulleres, para as mulleres que sofren violencia de xénero, a maior das expresións da desigualdade. E preguntaranse por que traemos aquí este texto. En primeiro lugar, a prestación económica que teñen as mulleres que sofren violencia de xénero foi creada no ano 2006. A súa primeira convocatoria foi a través –como segue sendo hoxe– dunha orde de subvención, unha orde que ten os seus problemas e as súas dificultades. Nese momento semellaba que podía ser un proceso importante para poñer en funcionamento unha axuda que era pioneira no Estado, en tanto que non existía outra que fora similar. Fora creado o pagamento único na Lei de 2004, na lei orgánica, mais recordemos que ese pagamento exixe a denuncia, exixe que xa se inicie un proceso o cal, bueno, pois trae unhas consecuencias para a muller que nós consideramos no seu momento, que se considerou por parte das persoas que interviñeron na redacción, que era necesario superalo. Durante o 2007 incorpórase a Lei galega para a prevención e tratamento da violencia de xénero, recóllese no seu artigo 39. Nese artigo aparece recollido claramente que a Administración galega, ou sexa, o Goberno, ten a obriga de anualmente poñer en funcionamento estas axudas. Así vénse cumprindo con diferentes ampliacións de partida, con diferentes orzamentos, nos últimos anos. Sufriu unha inflexión no ano 2011, onde se reduciron as partidas dedicadas a cada tramo que cobran as mulleres segundo a súa situación económica. Pero non vou entrar nese detalle, porque hoxe buscamos unha postura de consenso e porque o importante é que consigamos a toma en consideración desta iniciativa. Porque, dos últimos nove anos, ¿que balance podemos facer? Que existe un problema administrativo importante, que é que dende que remata a data de presentación das solicitudes ata que se abre a nova data, pasan varios meses onde as mulleres que sofren violencia de xénero non poden percibir esta axuda, non poden facer que o expediente vaia a adiante. Para mostrar isto, eu simplemente traio o DOG do 28 de marzo de 2014, onde aparece o prazo de solicitudes desta axuda, prazo que recolle moi claramente, no seu artigo 2.3: o prazo de presentación de solicitudes comezará ao día seguinte da súa publicación e rematará o 31 de outubro de 2014. Na primeira e na segunda ampliación de crédito, aparece recollido –e tamén o teño aquí impreso–, en concreto a segunda ampliación de orzamento, do luns 22 de decembro de 2014, onde aparecen as partidas ás cales se lles imputa esa ampliación de crédito; no artigo único, no punto segundo, deixa moi claro o seguinte: "Esta modificación non afecta o prazo establecido na referida resolución para a presentación de solicitudes." Claramente, dende o 31 de outubro ata que se abre a nova convocatoria, pasan varios meses onde non é posible solicitar esa axuda. ¿É este un atranco? Si, é un atranco. ¿Nove anos despois podemos intentar modificalo? Eu creo que si. Podemos intentar modificalo, porque existen axudas periódicas. Pensemos un exemplo como pode ser a Risga, onde non hai ese prazo establecido, senón que existe un mecanismo ao longo de todo o ano no cal en calquera momento pode solicitarse; iníciase o expediente e, de cumprir todos os requisitos –permítanme a paréntese: que non existan demoras administrativas, como existen neste momento–, pois esa persoa terá dereito a cobrar a Risga. E neste momento existen eses meses nos cales non se pode cobrar. Mais, por se non me cren, porque nalgún momento se poñen en dúbida as palabras que podemos ler do DOG, no mes de xaneiro comparecía o Colexio de Traballadoras e Traballadores Sociais de Galicia, nunha comparecencia que eu quero felicitar dende esta tribuna e animar as deputadas e deputados interesados por estes temas a que vaian ao arquivo desta Cámara, que descarguen e que escoiten as propias profesionais, que están en contacto todos os días coa violencia de xénero. Recollían dous aspectos importantes –dicían estas profesionais– e, ademais, facían un rogo ás que alí estabamos na Comisión de Igualdade, que intentaramos subsanar. E unha clara era que critican o prazo de presentación de solicitudes para acceder ao chamado salario da liberdade, que vai de marzo a outubro, tal e como eu acabo de expoñer. E poñen o foco sobre o problema de que exista para as mulleres que presentan as súas peticións a partir de novembro. Claro, dende o 1 de novembro ata marzo –cando queira que sexa– por orde de publicación no DOG pois pasan moitos meses xa que deben esperar ese tempo, e, ademais, existe unha condición para chegar a esas axudas: que esa situación fora nos últimos doce meses. Ben, preguntamos na comisión: ¿cren vostedes, señoras traballadoras sociais, que se melloraría se buscamos un mecanismo para superar ese impasse?, e afirmaron que si. E hoxe traemos aquí unha lei que, retomando ese artigo 39 da lei xa vixente, establece claramente dúas cuestións: contías, para esta prestación, en base ao IPREM –e despois vou dar lectura aos diferentes tramos–, mellorando eu creo que da orde dun 20 % esas contías para as diferentes situacións –con ou sen fillos ou co número de fillos que teña a muller que está en violencia de xénero–, mais –o máis importante– permitindo que se poidan solicitar durante todo o ano. Esta é unha demanda, evidentemente, das mulleres, de todas as traballadoras, e nove anos despois de avaliar que foi unha iniciativa pioneira que neste momento pois, por exemplo, Estremadura puxo en marcha dende o ano 2014 de forma semellante mais mantendo tamén a obrigatoriedade da orde de protección ou da denuncia –ese é outro tema que se debería debater en xeral–, mais eu creo que hoxe dariamos un paso a adiante importante se tomamos en consideración este texto. Podemos despois aquilatar cuestións a respecto das contías, de cal debe ser o procedemento, de se o prazo para a súa resolución debe ser un mes ou debe ser máis, segundo as necesidades administrativas, se debe existir silencio administrativo ou non –que eu considero que si–. Pero o máis importante é que diante dun 8 de Marzo esta Cámara dea un paso a adiante; se cadra parece pequeno, pero para as máis de 300 mulleres que todos os anos teñen acceso a esta prestación é importantísimo. Estariamos eliminando un atranco de meses, estariamos facilitando o labor a moitas mulleres e homes que traballan nos servizos sociais, como escoitamos, como dicía na sesión de xaneiro, ás traballadoras dos servizos sociais. Eu fiquei francamente preocupada cando o Goberno contestou que non a este proxecto a través do informe de impacto de xénero. E quero lembrarlle a esta Cámara que os informes de impacto de xénero están para analizar a pertinencia ao xénero; é dicir, se un proxecto de lei ou un proxecto lexislativo que sexa mellora a vida das mulleres e en que nivel a mellora, non para utilizar o informe de impacto de xénero para analizar as cuestións coas que non está de acordo o Goberno a respecto dunha lei. Agardaba un pouco máis de neutralidade nos informes de impacto de xénero, un tema tamén que nos últimos anos imos vendo como vai en caída libre. Mais, dende logo, quedei francamente desgustada cando lin este informe de impacto de xénero sen ningún tipo de rigorosidade –vou dicir– científica, ningún, simplemente como unha contestación a esta lei. ¿Hai aspectos que non gustan, que hai que modificar? Esta é unha toma en consideración, nada máis que unha toma en consideración, pero moi importante, porque, fóra dos simbolismos do 8 de Marzo, fóra de que volvamos saír á rúa pedindo que as mozas galegas tamén teñen dereito a decidir sobre o seu corpo...,
Vaia rematando, por favor.
...fóra de todas esas accións, señoras e señores, fundamentalmente do Partido Popular, pídolles o voto a favor nesta iniciativa para dar un paso a adiante nunha andaina que iniciamos no ano 2006, que se continuou no ano 2007, que seguiu no ano 2009 e que nos chega ata aquí. É importante. E realmente disto depende que moitas mulleres entre os meses de novembro e marzo teñan acceso ao salario da liberdade. Nada máis, moitas grazas.
Moitas grazas. Rolda dos grupos parlamentarios. Grupo Mixto. Señora Martínez.
Eu, mentres a voceira do BNG expuña a defensa desta proposición de lei, observaba que ningún home atendía. Evidentemente, é un tema que parece non interesar aínda o suficiente aos homes do noso país. E, sen embargo, as cifras de violencia de xénero e a situación actual que están a sufrir as vítimas dinnos que combater esta lacra non é unha prioridade para o Goberno do Partido Popular, xa que, antes que esta problemática de violencia contra as mulleres, ten como obxectivo prioritario as cuestións económicas e a contención do gasto. Así, as axudas o ano pasado tiveron que sufrir dúas ampliacións de crédito e para este ano 2015 houbo que incrementalas nun 4,5 %, inda así totalmente insuficientes para dar resposta á violencia de xénero. Pero podemos traducir as políticas de violencia de xénero nun 28 % menos de investimento en medidas contra a violencia respecto ao 2011, un orzamento de sensibilización recortado case nun 70 %, un presuposto da Xunta que en cinco anos pasou de 60 millóns a 12,3 millóns de euros. Nas tres modalidades de axuda económica da Xunta –anuais, pagamento único e indemnizacións– no 2014 accederon 408 mulleres durante os sete meses que está aberto. Xa o dicía a voceira do BNG: máis vale que non te maltraten nos cinco meses restantes, porque non tes ningún tipo de cobertura. 816 mulleres obtiveron unha orde de protección, medidas cautelares e ordes de afastamento no ano 2014, 187 menos que no ano 2013. A realidade que revelan as estatísticas e os datos do Consello Xeral do Poder Xudicial din que o nivel de protección das mulleres é realmente deficiente. Un 54,8 % das causas abertas por violencia de xénero en Galiza acabaron cun sobresemento –son datos do Consello Xeral do Poder Xudicial–. Galiza ten o terceiro dato de sobresemento libre –é dicir, cando a denuncia é inviable– máis baixo de España, pero o de seguimento provisional, é dicir, cando o xuíz considera que non hai base para unha condena, máis elevado do Estado; no 53,4 % dos casos que van ao xulgado de violencia de xénero o xuíz decide que non hai unha base para a condena. En canto aos sobresementos libres, en 12 de 18 o xuíz decretou que non había indicios razoables de delito; en 662 dos 690 sobresementos provisionais non resultou xustificada a perpetración do delito. Estes datos o que nos din é que as mulleres temos que estudar Dereito Penal para poder saber como temos que actuar cando exercen violencia de xénero contra nós. Debería de guiarse as mulleres que van ao xuíz presentar esas demandas nas condicións que demostren o delito e non simplemente sobreser e pecharlles todas as portas, mandalas de volta á súa casa despois de ter presentado a denuncia e entregalas outra vez en mans do maltratador. Os datos amosan que hai sinais claros de alarma que evidencian que se está a retroceder na loita contra a violencia de xénero. O ano pasado o 93 % das mulleres asasinadas non contaban con ningunha medida de protección, e, sen embargo, o 31 % delas denunciaran previamente. En 2009 foron 6.068 as denuncias presentadas en Galiza; en 2013, 5.174; e en 2014, 3.893. É dicir, a falta de apoio, a lentitude e a vexación á que se ven sometidas as mulleres moitas veces por parte de xuíces e policías son os responsables deste descenso. Para proba, das ordes de protección solicitadas no 2014 foron incoadas 976, 348 foron denegadas, só foron concedidas 628. E todos e todas sabemos que sen unha sentenza xudicial ou unha orde de protección non se pode optar a ningún tipo de axuda. En 2013 dez xulgados de Galiza rexeitaron todas as solicitudes das vítimas. O Partido Xudicial de Lugo denegou o 78 % das ordes de protección, 30 de 38 mulleres. Na área de Santiago esta porcentaxe acada o 84 % das ordes, onde se denegaron 42 das 50 solicitudes. En 2014 a axuda psicolóxica reduciuse nun 35 % cos novos requisitos que engadiu a Xunta, provocando así unha maior indefensión, fundamentalmente dos menores. Ademais, temos que ter en conta o endurecemento para acceder á renda activa de inserción e o establecemento de taxas xudiciais abusivas, que, xunto cunha reforma laboral retrógrada, deixa máis vulnerables que nunca as mulleres vítimas de violencia machista, os seus fillos e as súas fillas. A desprotección á que están sometidas, ademais, a partir de agora as mozas de entre 16 e 18 anos grazas a esa reforma retrógrada da Lei do aborto que as obriga a acudir aos pais para poder abortar. ¿Pensa o PP que todas as mozas teñen pais comprensivos dispostos a axudar a súa filla a tomar a decisión máis axeitada? ¿Pensa o Partido Popular o que vai pasar cando o proxenitor desa rapaza sexa un maltratador? ¿Que lle vai facer á rapaza? ¿Que pensa o Partido Popular sobre onde van abortar esas rapazas que non se atreven a contalo na casa? Pois van abortar onde se facía antes, na clandestinidade, e volverán morrer adolescentes galegas, adolescentes españolas, nas mesas de calquera desalmado ou desalmada. Porque vostedes, señores do Partido Popular –e para que a presidenta estea tranquila–, non matan estas mulleres, non matan estas mozas; vostedes simplemente impiden que sigan vivindo; simplemente impiden que poidan tomar as súas decisións, que poidan protexer a súa vida, a vida dos seus fillos e das súas fillas, que lles impiden vivir seguras. Por exemplo, o pasado ano non se emitiu por parte da Secretaría Xeral de Igualdade ningún informe técnico para os efectos de concesión de vivenda en alugueiro ás mulleres vítimas de violencia de xénero, ningunha, nin unha soa. A crise económica non pode ser a escusa para retroceder en cuestións tan vitais e importantes como é acabar coa violencia de xénero. O ano pasado saldouse en Galiza con 9 vítimas asasinadas, sen contar aquelas que non se computan nas estatísticas oficiais: as desaparecidas, as maltratadas, as violadas, as discriminadas; esas non están nas estatísticas do Goberno. Vítimas que non se viron arroupadas por un Goberno cómplice, cómplice nunha derrogación velada da Lei integral contra a violencia de xénero, que dista moito de ser integral a día de hoxe e que ademais non ten un orzamento axeitado. Dotámonos dunha igualdade formal, mais non temos unha igualdade real, onde as mulleres seguimos asistindo á impunidade xeneralizada ante o incumprimento do dereito a unha vida digna. Mulleres polas que é preciso que cheguemos a acordos amplos para salvagardar a súa existencia e protección, así como a dos seus fillos e fillas. Mañá pode ser calquera de nós, mañá pode ser a nosa filla, a nosa nai, a nosa irmá. Esa violencia non distingue idades, ideoloxías ou razóns de clase, todas somos vítimas deste sistema patriarcal. E nós, como representantes da cidadanía, temos a obriga ao dereito a unha vida digna e a defender unha vida digna para todas as mulleres.
Vaia rematando, por favor.
Polo tanto, vendo a imperiosa necesidade desta lei para que a prestación económica sexa un dereito e non unha esmola, votarei a favor da toma en consideración desta proposición de lei, que espero sexa aprobada por unanimidade. E, se non, espero que as mulleres do Partido Popular teñan a ben exercer un voto responsable e un voto que defenda a vida das galegas do noso país. Nada máis, moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra a señora Solla.
Grazas, presidenta. Bueno, a verdade é que estamos ante un tema importante dentro da independencia das mulleres vítimas de violencia de xénero que supoño que vén igual a colación, igual que outras iniciativas do día de hoxe, por estarmos preto dese 8 de Marzo. Vivimos nun sistema patriarcal, cunha desigualdade entre homes e mulleres con moita raigame, imbuída nos costumes sociais e, por suposto, no sistema económico, no político, no de valores e na propia construción da sociedade que habitamos. Calquera de nós, mulleres, as que estamos aquí, parten do seu nacemento dunha desigualdade. Poderiamos ter un irmá xemelgo, nacer no mesmo lugar, ir ao mesmo colexio, que teriamos desde un inicio máis dificultades para amosar as nosas capacidades, para sermos valoradas aínda coas mesmas ou maiores capacidades, para non ser obxecto de prexuízos e ideas preconcibidas, para non sermos discriminadas, acosadas ou vexadas, unicamente polo feito de sermos mulleres. Todas o sufrimos, todas esta discriminacións, onde os micromachismos constitúen pequenas formas de violencia contra as mulleres. A violencia toma a súa máxima expresión coa denominada violencia de xénero ou violencia física/psíquica directa, e tamén para nós, para o noso grupo, coa prostitución. No caso da violencia de xénero, prodúcese un efecto anulador da muller, un borrado da súa autonomía, unha destrución. É difícil saber en que momento as mulleres caemos niso, pero está claro que todo comeza afectando o primeiro, os micromachismos que a sociedade produce e reproduce como algo normal, aceptable, tolerable. Eses patróns sociais aprendidos levan a que moitas mulleres, baixo a falacia do amor romántico, heterocentrista, firmemente machista, comece a tolerar a discriminación, ao principio máis sutil, logo menos, cada vez máis autoritaria, ata que están xa metidas na espiral da violencia, e esta é xa, polo tanto, unha realidade. Por iso a sociedade é responsable e os poderes públicos son responsables, así que as administracións –neste caso, a Xunta de Galicia– teñan a obriga de actuar. O maltratador, como dicía, anula a vítima socialmente, afastándoa de todo o positivo para ela: de amizades, de afeccións persoais, de aspiracións profesionais, persoais, de inquietudes artísticas, políticas, intelectuais, e xera unha dependencia real, non só afectiva, senón habitualmente unha dependencia económica. Polo tanto, parten dun dobre hándicap: a dependencia económica e a dificultade para salvar esa dependencia. A suficiencia económica e os apoios, polo tanto, son, como coincidiron moitas das persoas ponentes na Comisión de Igualdade deste Parlamento, unha das cousas máis importantes á hora de lograr que unha muller abandone o seu maltratador. ¿A onde vas ir se non tes para comer, se non tes para pagar o alugueiro, se non tes para pagar a luz ou a auga da túa vivenda? E todo se complica aínda máis, obviamente, cando hai fillas e fillos nese conxunto. ¿A onde vas ir se non tes unha vivenda que ofrecerlles aos fillos e fillas ou se non podes darlles de comer ou vestilos? Por iso é tan importante asegurar a independencia económica. Porque, ademais, cando esa muller sae á rúa, non lle vai ser doado atopar un emprego –comentouse aquí antes–. Probablemente xa o estea a buscar, pero temos un paro tremendo, temos aí enriba da mesa os últimos datos do Ministerio, que o paro medrou en xaneiro. Pero, xa segundo a EPA do derradeiro trimestre de 2014, constatábase que as mulleres seguimos estando á cola, cun 21 % de paro, e cunhas diferenzas maiores en canto ás franxas de idade máis distantes: nas mulleres máis maiores, más próximas á xubilación, e as mulleres máis novas, máis cercanas á adolescencia. Ese 21 % de paro, en moitos casos, non se acompaña de ningún subsidio, ben porque se esgotou, ben porque nunca o tivo ou ben porque non se concede, porque en moitos casos se computan as rendas familiares. E isto é moi importante. Se se computan tamén os ingresos do agresor ou as propiedades do agresor, nalgúns casos hai dificultade para que poidan acceder a subsidios. Señora deputada –supoño que interveniente do Partido Popular–, abanea a cabeza, pero non me estou referindo a esta axuda, estoume referindo ás prestacións sociais, ¿non?, non só a esta especificamente. Polo tanto, ¿as axudas económicas que fan? Exercen unha dobre tarefa: por unha banda, axudan directamente as mulleres cos seus fillos e fillas a emanciparse e, ao mesmo tempo, serven de incentivo para que outras mulleres se animen a denunciar, porque non vai haber –teñámolo claro– capacidade de denunciar se non vai haber axuda posterior; é dicir, se as mulleres non se senten respaldadas socialmente, economicamente, e polos poderes da Administración, é evidente que non se van animar. O ideal é que as mulleres teñan ou acaden o seu propio emprego para manterse e manter a súa familia –se a tiveren–, pero, mentres isto non sucede e non poidan acceder a outro tipo de prestacións, os ingresos súplense mediante axudas económicas. Axudas que ata o de agora, como ben dixo aquí a señora Adán, estaba reguladas dentro desa Consellería de Benestar e que se amosan claramente insuficientes, insuficientes porque ninguén soubo explicar tampouco na Comisión como era posible que nos datos que temos de ata o de agora, de 2012 a 2013, diminuísen as beneficiarias. Como tampouco se soubo explicar iso que xa se comentou aquí de que esa convocatoria teña un inicio e unha fin e máis aló existan uns meses onde non se poidan facer pois solicitudes. E cando estamos –repito– nunha situación en que a maioría das vítimas non teñen suficiencia económica para poder abandonar o seu agresor. Lembro que tamén preguntamos nesa comisión pola concesión da Risga, polo procedemento abreviado que supostamente ampara a normativa da Xunta de Galicia, pero esta nin sabe nin contesta. As mulleres vítimas parece que están tendo que agardar xunto coas peticións ordinarias, que xa sofren un terrible atraso. Debatemos aquí en varias ocasións na Cámara deste Parlamento, e non se está aplicando, nin tan sequera ese silencio administrativo positivo que se aprobou nun pleno desta Cámara. Imaxinen depender diso para abandonar un agresor, tres meses, catro, cinco, seis, ou o que tarde a Administración en tramitala. A realidade é que, por unha banda ou por outra, non se está a dar suficiente axuda como para que estas mulleres poidan independizarse e manter a súa familia, se é que a teñen. Nin sequera a Risga chegaría para nada diso. Por iso, o salario da liberdade é tamén unha ferramenta emancipatoria importante, e, por suposto, acompañada, ademais, de medidas cunha necesaria inserción sociolaboral das mulleres vítimas de violencia de xénero. É evidente que, como recalcou a señora Adán, é preciso mellorar na concesión das axudas, tal e como están concibidas, eses problemas administrativos que explicou bastante, pois moi ben, e que xa temos debatido tamén nalgunha comisión, ese peche do prazo de solicitudes, as contías, e mesmo tamén algúns requisitos para acceder ás propias axudas. Ao meu grupo gustaríanos debater de todas estas cuestións, e por iso imos votala, obviamente, a favor. E ao meu grupo tamén nos gustaría falar de por que as mulleres migrantes en situación irregular quedan desprotexidas e fóra do acceso a estas axudas. Ou tamén mesmo por que a prostitución –que nós tamén consideramos como unha forma extrema de violencia de xénero–, as vítimas desta prostitución e da trata quedan fóra deste tipo de axudas, por que están acoutadas. Recordemos tamén que unha gran parte destas, e da porcentaxe das mulleres vítimas, son mulleres migrantes en situación irregular –falamos da trata de persoas, ¿non?–. Polo tanto, queremos debater sobre isto tamén, e gustaríanos pois que esta proposición de lei puidese chegar a debate neste Parlamento. E, polo tanto, entendendo que é un tema pois moi importante e suficientemente grave como para darlle un tratamento rigoroso e facer un amplo debate político sobre o acceso, e que utilidade están tendo esas axudas na realidade, imos votar a favor desta proposición de lei.
Grupo Parlamentario Socialista. Ten a palabra a señora Acuña do Campo.
Grazas, presidenta. Bo día, señorías. Comezar anunciando que dende o Grupo Parlamentario Socialista imos apoiar a toma en consideración desta proposición de lei que hoxe nos plantexaba a señora Adán, en representación do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, proposta que busca modificar a regulación das prestacións económicas que o Goberno galego fai ás mulleres que sofren violencia de xénero. E ímola apoiar porque, sen dúbida, é necesaria. Efectivamente, a Lei galega para a prevención do tratamento integral da violencia de xénero recolle o compromiso da Xunta de establecer unha prestación económica para as mulleres que sofren esta vergonzante violencia. Pero este compromiso, na práctica, non se está a aplicar ben, e, aínda que o Goberno Feijóo non o queira admitir, existen numerosas dificultades, limitacións e retardos nesas achegas, que están provocando moitas críticas e ata reclamacións das persoas e das asociacións que traballan con estas vítimas. Pero o grave é que tamén están poñendo en risco a vida das vítimas e das persoas ao seu cargo, pois esas dificultades para acceder ás achegas provocan que algunhas mulleres se vexan abocadas a regresar co seu maltratador, por non dispor dos recursos económicos necesarios para manter esa independencia do agresor que toda vítima necesita e reclama. Pero analicemos o que está a pasar na práctica. Como xa saben as súas señorías, o Goberno do señor Feijóo, para cadrar as contas, para recortar o gasto tratando de mellorar o déficit, fai trampa. Fai trampa e pecha o ano contable no mes 9, no mes 10, dende logo non no mes 12. O problema é que, por este motivo, durante uns meses ao ano, se impide o acceso a todas as achegas públicas, a todas as achegas, e tamén ás mulleres que sofren violencia e ás súas familias. Pero, ademais, o Goberno Feijóo ata está aforrando cartos con esas axudas a mulleres vítimas de violencia. Algo, señorías, intolerable, inmoral, pero real. E explícome. A primeira axuda que percibe a vítima mentres tramita o chamado salario da liberdade é a RAI –renda activa de inserción–, duns 400 euros. Pero resulta que, logo, o Goberno lle vai descontar do tempo no que está permitido cobrar o salario da liberdade eses meses nos que estivo percibindo a RAI. Claro que a RAI e o salario da liberdade non é mesmo –a RAI é duns 400 euros, mentres que o salario da liberdade anda rondando os 600–, polo que o Goberno aforra 200 euros por cada mes que lle desconta á vítima, aínda que á señora deputada do Grupo Parlamentario Popular non lle guste. Ademais, aínda que o Goberno repite sempre e presume de que o crédito que regula esas achegas é un crédito ampliable, esa afirmación é moi matizable, pois na práctica, e como tamén xa denunciou a señora Adán, dende que remata a partida habilitada para atender as vítimas ata que chega a ampliación ábrese unha paréntese na que non se conceden ningunha axuda nova; e esa paréntese, por cuestións contables, alóngase, e moito. Señorías, as vítimas fálannos de que debería de crearse unha axuda de emerxencia, dunha contía similar ao propio salario da liberdade –xa que os 400 euros non chegan para nada, especialmente se hai familiares ao cargo–, e piden, ademais, que esa axuda se cobre de forma inmediata ata que se tramite o salario, e que non compute, por suposto, neses 12+6 meses que dura o salario. Tamén é necesario que se axilice o trámite, pero, ¡ollo!, porque a saturación dos CIM e dos servizos sociais o vai pór moi difícil. Adóitase tardar uns tres meses en conseguir a acreditación de vítima de violencia a través desa vía. Por certo, servizos sociais e CIM que veremos aínda como rematan cando o PP termine de aplicar esa reforma da Administración local. E, ademais, imos apoiar esta proposta porque resulta moi oportuna. Resulta moi oportuna, señorías, porque estamos asistindo a un repunte moi serio da violencia de xénero en Galicia, propiciado, sen ningunha dúbida, e aínda que non lles guste escoitalo aos membros do Grupo Parlamentario Popular, polo retroceso que en materia de igualdade teñen provocado as políticas de Feijóo. No ano 2013 a violencia machista matou en Galicia 3 mulleres e no ano 2014 esa cifra duplicouse, chegando ata 6. É dicir, estamos vendo que aumentan as vítimas e, sen embargo, redúcense as axudas, por certo, mentres o Grupo Parlamentario Popular mira para outro lado e vota sempre sistematicamente en contra de todo o que se propón nesta Cámara; veremos o que van facer hoxe. Recórdolles que rechazou incluso unha iniciativa socialista na que pediamos que se estudara que ocorre coas vítimas que son asasinadas despois de ter feita a denuncia do seu maltratador. Señorías, as asasinadas non son máis que a punta do iceberg, de maneira que, se a punta medra, temos que ter moi claro que o que non vemos está medrando moito máis. Pero, ademais de que imos apoiar esta proposta co noso voto, querémola apoiar tamén co noso discurso, cun discurso moi crítico ante as políticas que en igualdade está facendo o Partido Popular, ademais tanto o Partido Popular que goberna no Estado como o que goberna na Xunta de Galicia, onde o señor Feijóo aplica, apoia e secunda con grande entusiasmo as políticas de recortes e os cambios lexislativos populares que tanto nos prexudican ás mulleres. Recortes orzamentarios que Feijóo aplicou dende que chegou ao Goberno e que segue aplicando. Por exemplo, neste ano 2015 volveuno facer, facendo desaparecer a partida para as mulleres en situación de especial vulnerabilidade, ao volver recortar as partidas para a prevención e o fomento da igualdade e para a protección e apoio das mulleres que sofren violencia. Pero tamén recortes aplicados por Feijóo aos servizos públicos: á sanidade, á educación, aos servizos sociais, á Lei de dependencia, todas esas cousas que tan directamente nos afectan ás mulleres. En canto aos cambios lexislativos do PP, vemos a diario, señorías, como se ensañan –e recalco esta palabra–, se ensañan coas mulleres. Agora vano facer coas máis débiles: as menores e as discapacitadas, ás que non dubidan en utilizar como moeda de cambio, como sacrificio a inmolar no templo da intolerancia desa sección do PP conformada pola dereita máis reaccionaria e que tanto o señor Feijóo como o señor Rajoy teñen tan en conta –eu pregúntome por que–. Señorías, a Lei de saúde sexual e reprodutiva e interrupción voluntaria do embarazo, no seu artigo 13.4 –ese que o Grupo Popular quere cambiar no Congreso–, recolle, efectivamente, o dereito que teñen as mulleres de 16 e de 17 anos a decidir sobre a súa maternidade, pero ponlle unha condición a ese dereito, e é que deben de informar polo menos un dos seus representantes legais:...
Vaia rematando, por favor.
...pai ou nai ou titores, salvo no caso de que esa información provoque un conflito grave en familias con antecedentes de violencia, maltrato ou ameaza. Así que, señorías, eu me pregunto como nos vai axudar esa reforma que plantea o Partido Popular no camiño da igualdade e da loita contra a violencia cando busca lexislar para que a muller máis vulnerable, a menor, teña que pedirlle o consentimento sobre o seu corpo a un pai violento e maltratador; cando obriga a unha muller de 17 anos que estea casada a pedir permiso –non sabemos se ao seu pai ou ao seu marido– para que sexan eles os que decidan sobre o seu corpo e sobre o seu dereito a ser nai.
Remate, por favor, señora Acuña.
Señorías –remato, presidenta–, por todas estas razóns imos votar a favor desta proposta que trata de axudar as mulleres que sofren violencia...
Moitas grazas.
...e por todas estas razóns imos saír á rúa o día 8 de Marzo apoiando a reivindicación do feminismo e das mulleres. Máis nada e moitas grazas.
Grupo Popular. Ten a palabra a señora Oubiña Solla.
Grazas, señora presidenta. Darlles a benvida a todos os mozos e mozas que hoxe nos acompañan aquí nesta tribuna. E, bueno, darlle a benvida tamén á señora Martínez, que dixo que os homes non estaban atendendo, e a señora Martínez acaba de regresar despois de abandonar o pleno durante este debate, ademais de confundir pois as competencias do Estado e as da propia consellería. A verdade é que durante todo este debate as voceiras de todos os grupos da oposición pouco se dedicaron a falar do texto que hoxe presentan e moito doutras cousas. Polo tanto, hoxe o Bloque Nacionalista Galego trae aquí a toma en consideración dunha proposición de lei que no seu anunciado di que se crea e que se regula unha prestación económica con carácter periódico ás vítimas de violencia de xénero. Nós non imos apoiar esta toma en consideración, señorías, polos seguintes motivos. Primeiro. Como vostedes saben, esta medida de axuda ás vítimas de violencia de xénero como son as prestacións económicas de carácter periódico ás que se refire a proposición non de lei –non a outras– xa leva nove anos creada en Galicia. Galicia, certamente, foi a primeira comunidade que articulou estas axudas económicas para as mulleres vítimas de violencia, que hoxe vostede aquí pide que se regulen. Ata o pasado ano eramos a única comunidade autónoma con este tipo de medidas, e aínda que outras comunidades como pode ser Andalucía, como pode ser Cataluña ou o País Vasco, tamén as contemplan nas súas leis, a día de hoxe sabe vostede que aínda non as articulan. É máis, tanto na cantidade a percibir como no tempo que teñen as mulleres que dispoñen destas axudas seguimos sendo a primeira, e son reguladas, evidentemente –que xa vostede o dixo–, nas dúas comunidades autónomas do mesmo xeito. Este tipo de medidas, que teñen como finalidade axudar as mulleres a rachar cunha situación de violencia, forman parte da axenda política da Xunta de Galicia. Na maioría das comunidades autónomas aprobáronse marcos normativos co fin de adoptar medidas específicas en materia de sensibilización, en materia de prevención e de atención ás vítimas, que permiten –iso si– desenrolar e ampliar aquelas políticas contra a violencia de xénero. E, neste sentido, pois na Lei galega do 2007 para a prevención e o tratamento da violencia de xénero o artigo 39 di textualmente: "A Xunta de Galicia establecerá unha prestación económica dirixida ás mulleres que sofren violencia de xénero, dirixida a posibilitar a súa autonomía e independencia económica do agresor. Esta prestación aboarase periodicamente logo de que se acredite a súa situación de violencia e será o departamento competente o encargado de regular as bases da convocatoria e a contía destas axudas". E como o balance destas axudas que podemos facer, dos tres tipos de axudas que ten Galicia, dende o ano 2006 ata o de agora foi destinado un orzamento de máis de 22 millóns de euros, polo que se atenderon máis de 3.000 vítimas. Se temos en conta que os orzamentos minoraron en máis de 2.000 millóns cada ano con respecto aos orzamentos que tiñan no 2008, creo que as cousas se fixeron e se fan razoablemente ben. Non só se mantiveron as axudas, senón que todos os anos se amplía o orzamento –e vostedes sábeno–, o que permite atender máis mulleres que o necesiten, pasando por exemplo das 259 mulleres atendidas no ano 2008 ás 336 mulleres que se beneficiaron no ano 2014. Di vostede que as mulleres non están cubertas todo o ano. Mire, as mulleres que perciben outra prestación que poden percibir e desexan optar a esta porque lles é máis beneficiosa poden facelo, e así o recolle o anexo no seu artigo 2, de solicitude das bases desta axuda. Outras medidas que despois, se me dá tempo, lle pasarei a dicir. Polo tanto, os datos demostran que dar cumprimento desta medida que xa está contemplada no artigo 39 da lei non supuxo ningún problema durante todo este tempo. Ano tras ano foron atendidas todas as vítimas que cumprían os requisitos e ano tras ano aumenta o número de mulleres que se acollen a esta prestación. En segundo lugar, di no seu texto, na páxina 2 concretamente, que a convocatoria anual destas axudas deixa en mans do Executivo de turno a decisión da súa convocatoria e tamén da súa dotación orzamentaria. Neste sentido, eu creo que o artigo da lei é claro. Entende a obrigatoriedade das axudas independentemente do Executivo de turno. De igual xeito se estableceron cando vostedes tiñan as responsabilidades de goberno e igualmente se establecen con este Goberno. Dende hai anos os orzamentos recollen esta adaptación –como vostedes saben–, ten carácter vinculante, coa consideración expresa de crédito ampliable, para poder atender todas as solicitudes presentadas con dereito a esta prestación. No mesmo artigo 39 establece que será o departamento competente na materia de igualdade o encargado de regular as bases destas contías de axudas. Fíxose así no pasado –vostede sábeo– e do mesmo xeito se fai actualmente. ¿Que propoñen vostedes mediante esta lei? Desenvolver un artigo da lei mediante unha nova lei, que, como vostede sabe, non é o máis práctico nin a nivel de tramitación, senón todo o contrario, porque o feito de que a xestión sexa mediante unha nova lei nin axiliza a xestión nin tampouco flexibiliza a tramitación. A fórmula empregada actualmente permite modificar, se é o caso, permite corrixir, incorporar novas medidas que poidan beneficiar as vítimas con relativa facilidade –e vostede sábeo–, e iso non sería posible se os aspectos a modificar estiveran regulados por unha nova lei, tal como propón, xa que calquera modificación exixiría unha tramitación moito máis longa e moito máis complexa. En relación coas cantidades a percibir, o tempo máximo de resolución, o silencio administrativo –ao que tamén vostede fixo referencia–, na actualidade estas axudas estanse desenvolvendo de xeito áxil e preferente, tendo en conta a necesidade de aportar a documentación que teñen que emitir outras administracións. Digamos que o prazo dun mes que vostede propón podería ser insuficiente para o conxunto da súa tramitación, e que xa na súa intervención tamén puxo en cuestión. A día de hoxe o tempo medio no que este Goberno resolve estas axudas a vítimas é dun mes e vinte días, o que reduce en máis de catro meses o prazo que está establecido na propia orde. Tanto o período de tempo en que se perciben esas axudas como o importe a percibir e a fórmula empregada nesta convocatoria é a mesma que se articulaba no pasado, fórmula que se articulaba no pasado e cando vostede era naquel entón a responsable de articular estas medidas, podendo chegar en todos os casos aos 800 euros mensuais durante doce mensualidades. Pero, bueno, vostede tamén ten aquí a oportunidade de réplica e poderíanos pois explicar por que a resolución deses expedientes naquel entón, no 2008, pois resulta que superaba os oito meses. Polo tanto, non vaia ser aquilo de que "consellos vendo e despois para min non teño", ¿non? O silencio administrativo pois consideramos que non é unha cousa, pois é inusual, desde o punto de tramitación das axudas públicas, podendo darse o caso de que se concedan axudas ás que non se teña dereito destas prestacións. E diría que dalgunha maneira a cantidade pois é a mesma a que se percibe agora que a que se percibía antes. O tempo de duración é o mesmo cando vostede tiña responsabilidade que o é agora. Se esta persoa percibe outra prestación e quere renunciar, pois resulta que esa prestación pode acollerse á nova. Polo tanto, non imos apoiar –porque estou rematando– esta proposición non de lei, que o único que pretende é desenvolver o artigo 39 da lei mediante outra lei, que á súa vez se ten que desenvolver pois mediante un regulamento. Segundo, que cando vostede, señora Adán, pois tamén era responsable de articular estas medidas non plantexou esta modificación; naquel entón pois tiña oportunidade de facelo e non o fixo. Cremos que, a pesar da crise económica...,
Remate, por favor.
...de dispoñer –remato, presidenta– de menos orzamentos que dende o ano 2008, este Goberno puxo máis cartos para poder atender todas as solicitudes e atender todas as mulleres que o necesiten. Seguimos sendo a primeira comunidade autónoma na que as mulleres vítimas poden dispoñer desta prestación económica por maior contía e tamén a perciben durante máis tempo. Polo tanto, nada máis e moitas grazas, presidenta.
Moitas grazas. Réplica do grupo autor da proposición de lei. Señora Adán Villamarín.
Grazas, presidenta. Hai debates parlamentarios e debates parlamentarios. Este debate parlamentario, señora Oubiña, é francamente triste. Tería que vostede escoitar a súa argumentación. ¿Por que o Partido Popular non vai votar a favor desta lei? Porque dende 2006 se fai así, porque non imos cambiar nin unha coma, porque, bueno, pois na Lei do 2007 se recolle así. Entón, como se recolle así e vostede le textualmente o que di o Goberno a través do informe do impacto de xénero, as deputadas e os deputados do Partido Popular nin se deteñen un momento a pensar exactamente que é o que van votar, un texto de lei que modifica efectivamente unha lei vixente, porque as expertas, as mulleres que traballan coas vítimas de violencia de xénero, os colectivos de mulleres, todos din que hai que mellorar ese salario da liberdade. Ou sexa, eu dende logo considero que foi unha boa idea, pero non perfecta, nin moito menos, nin moito menos. Entón, ¿como se pode mellorar? Mellorando as contías, mellorando os prazos de percepción e sobre todo e fundamentalmente –e por iso fixen tanto fincapé na miña intervención–, mellorando o proceso administrativo, que hoxe impide que unha muller dende o 1 de novembro até marzo poida solicitar o salario da liberdade, impídeo. Vostede pode acenar coa cabeza o que lle dea a gana e as deputadas e deputados do Partido Popular poden estar xordos ou non querer escoitalo, pero esa é a realidade, non dita por min –que o levo repetindo constantemente, e as voceiras da oposición en igualdade–, dito polas propias mulleres, polas propias traballadoras. Entón, vostedes hoxe que teñan claro que van votar en contra de que as mulleres poidan solicitar o salario da liberdade durante todo o ano. Eu xa o dixen e agora que está o vicepresidente presente neste debate para a súa votación quero facerlle un pequeno resumo, xa que non estivo antes. O que pedimos é a toma en consideración. Os aspectos administrativos que haxa que mellorar melloraranse no trámite de ponencia, aquí as voceiras xa fixeron referencia a algún deles e estamos dispostos a modificar o que sexa modificable. Pero se existen prestacións sociais como a Risga durante todo o ano, ¿por que non esta? ¿Cal é o problema? Agora, que chega o presidente, tamén non sei se facer un breve resumo, señor presidente, xa que se incorpora ao debate, porque estamos no trámite final desta lei para a súa toma en consideración. Consideramos que é realista, moi realista e que facilitaría a vida de moitas mulleres vítimas de violencia de xénero, e todos os grupos estamos dispostos a modificar o que faga falta, pero o importante é que unha muller que sofre violencia de xénero poida acceder ao salario da liberdade durante todo o ano, e agora non accede. Xa lle digo eu, señor vicepresidente, por favor, porque así queda moi pouco tempo e teño que intentar convencelo. De todos os xeitos, dá igual, melloraremos este texto e pensámolo volver traer á Cámara para o 25 de novembro, porque consideramos que é unha cuestión fundamental e que non se pode chegar a esta Cámara e premer un botón sen saber que texto de lei imos votar, porque moitas mulleres dependen exactamente de ter un salario, de ter unha percepción económica para poder abandonar o seu agresor. Funciona relativamente ben, pero non é perfecta. ¿Por que non podemos mellorala? ¿Cal é o problema? Vostedes sempre din que non traemos propostas á Cámara. Esta é unha proposta concreta, moi concreta, diante dun 8 de Marzo. Agardamos a vontade, poden tomar uns minutos, poden debatelo, poden sopesar a lei, poden ir máis alá que este informe de impacto de xénero, pero eu considero que é algo absolutamente razoable. Non se pode vir aquí, subir, señora Oubiña, a esta tribuna, falar de políticas de igualdade...
Vaia rematando, por favor.
...e simplemente esquecer, si, si, que vostede non deu nin unha alternativa á lei que hoxe presentamos. E xa para rematar, dado que comecei con Rosalía de Castro e cun dos seus versos, tamén quero finalizar no seu día, despois de ficar abraiada co seu voto en contra desta lei, cun dos seus versos dese poema que, ademais, quero dedicarllo fundamentalmente ao presidente: "Estranxeira na súa patria". "Na xa vella varanda entapizada de hedras e de lirios foise sentar calada e tristemente frente do tempro antigo." Aí permanece. Rosalía de Castro.
Moitas grazas, señora Adán. Votación dos textos lexislativos
Pasamos á votación dos textos lexislativos. Pechamos as portas. Comezamos coa votación da Proposición de lei, do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, de publicidade institucional de Galicia. Votamos. Votación da toma en consideración da Proposición de lei, do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, de publicidade institucional de Galicia. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 32; votos en contra, 41. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada a toma en consideración desta proposición de lei.
Votamos a segunda das proposicións, en relación coa prestación económica de carácter periódico para as mulleres que sofren violencia. Votamos. Votación da toma en consideración da Proposición de lei, do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, pola que se crea e regula unha prestación económica de carácter periódico para as mulleres que sofren violencia de xénero. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 32; votos en contra, 41. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada a toma en consideración desta proposición de lei. Alteración da orde do día
Antes de continuar coa orde do día, comunícolles ás súas señorías unha alteración, en relación cunha petición do Goberno: as preguntas números de rexistro 31804, do señor Fajardo, e 33696, da señora Gallego, substanciaranse a continuación da comparecencia, que agora mesmo vai dar comezo. Moitas grazas. E continuamos co punto de comparecencias. Comparecencia da Sra. conselleira de Traballo e Benestar, por petición propia, para informar dos dous programas acordados cos axentes sociais en materia de emprego
Ten a palabra para a súa intervención a conselleira de Traballo e Benestar, dona Beatriz Mato Otero.
Moitas grazas, presidenta. Moi bo día, señorías. Comparezo nesta Cámara, a petición propia, para darlle conta dos plans de emprego que estamos a impulsar dende a Consellería de Traballo para dous colectivos que son prioritarios para este Goberno, que son os mozos menores de 25 anos e tamén os parados de longa duración. O programa de garantía xuvenil e o programa extraordinario para activación do emprego son dúas iniciativas deste Goberno, novidosas, deseñadas cun único fin, que é mellorar a súa empregabilidade, para que teñan mellores oportunidades de emprego. Un compromiso que é irrenunciable deste Goberno e que unha vez máis conta coa colaboración e o traballo dos axentes sociais de Galicia, aos que quero comezar por recoñecer a súa altura de miras e o seu esforzo por deseñar entre todos as medidas que imos poñer en marcha neste semestre e que a continuación detallarei. E que o noso obxectivo número 1, señorías, ten sido, é e seguirá sendo a recuperación do emprego. Non pode ser doutra forma mentres se manteñan estas cifras absolutamente inaceptables de desempregados na nosa comunidade. Para todos eles sen excepción, para mellorar a súa empregabilidade, para ofrecerlles novas posibilidades no mercado laboral, traballamos día a día dende todo o Goberno da Xunta. Loitamos con todos os nosos mecanismos e ferramentas que están nas nosas mans para reducir ao mínimo o número de desempregados. E pese a que no último ano se ten rexistrado unha evolución mellor das cifras do paro, seguimos a traballar sen descanso, porque non podemos caer na autocompracencia. Aínda que as interpretacións dos indicadores e estatísticas poidan ser sesgadas ou interesadas, o que é absolutamente certo é que o ano 2014 foi mellor que o ano 2013 en canto ao emprego se refire, e podo afirmar que o ano 2015 será mellor que o ano 2014 en canto ao emprego. No 2014 descendeu preto dun 40 % o número de traballadores que estiveron afectados por expedientes de regulación de emprego na nosa comunidade; é máis, en concreto o número de traballadores afectados por expedientes de regulación de emprego de extinción diminuíu un 60 %. En Galicia no ano 2014 houbo menos empresas que entraran en concurso de acredores, en concreto un 28 % menos das que houbo no ano 2013. Tamén no ano 2014 disolvéronse menos empresas que no ano 2013, en concreto un 21,1 %. Se falamos de paro rexistrado, son 19.145 as persoas que hoxe en día non están apuntadas no paro con respecto ao ano anterior. De feito, Galicia é a quinta comunidade autónoma na que máis descendeu o paro rexistrado en termos absolutos, e quizais se cabe o dato máis positivo é falar desas case 12.000 persoas anotadas máis a maiores na afiliación á Seguridade Social. Foi neste ano, no ano 2014, a primeira vez que sobe a afiliación anual dende o ano 2007, é dicir, dende antes da crise económica. Pero –insisto– sería irresponsable conformarse ou ser autocompracente, tanto como sería irresponsable non recoñecer estes avances. Sabemos que nos queda moito traballo por diante, que temos que consolidar esta caída de desemprego e sobre todo reforzar a creación de novos postos de traballo, e todo e por riba de todo porque temos 259.000 razóns para traballar cada día con máis forza e con máis ganas. E se o desemprego é o noso obxectivo número 1, a prioridade –como non pode ser doutra forma– son os colectivos que maiores dificultades están a atopar hoxe en día no mercado laboral, como son os mozos e mozas, como son as persoas que están en risco de situación de exclusión social, como son as persoas con discapacidade ou como son os parados de longa duración. O noso compromiso con calquera destes catro colectivos é total e absoluto, e así o foi dende o primeiro momento, unha aposta que reforzamos permanentemente deseñando e poñendo en marcha programas que foron pioneiros e tamén novidosos, como estamos a facer por exemplo coas persoas en risco de exclusión social a través dunha orde pioneira na nosa comunidade que é a orde de contratación de perceptores da renda de integración social a través dos concellos, unha orde que se publicou por primeira vez no ano 2014 e que reeditamos no ano 2015 pero esta vez dobrando o noso compromiso e pasando de 5 millóns a 10 millóns de euros; así, tamén a dobramos despois de constatar a excepcional acollida que ten e que tivo non só polas 600 persoas beneficiarias no ano 2014, senón tamén polos propios concellos e mesmo a sociedade en xeral. Por iso agora no 2015 financiaremos a través desa orde que preto de 1.000 persoas beneficiarias da renda de integración social teñan unha oportunidade laboral. E tamén o pasado ano lideramos a posta en marcha do primeiro plan transversal, do primeiro Plan de emprego xuvenil da Xunta de Galicia, entre tres consellerías: a Consellería de Economía, a Consellería de Educación e a Consellería de Traballo, destinado exclusivamente para os menores de 30 anos; ningún Goberno o fixera antes. Esta iniciativa desenvolveu dende o ano 2014 dezanove medidas, cun presuposto total de 100 millóns de euros para os anos 2014 e 2015, e que por suposto actualmente estamos a seguir desenvolvendo. Este plan, xunto con todas as medidas que estamos a desenvolver a prol da empregabilidade dos nosos mozos, está a contribuír, sen dúbida, a mellorar as súas expectativas no mercado laboral. De feito, no ano 2014 o desemprego entre os menores de 25 anos en Galicia reduciuse un 21,5 %, é dicir, 15,6 % máis do que se reduciu o conxunto do paro en xeral; é dicir, temos agora 3.600 mozos menores de 25 anos menos anotados no desemprego, o que coloca a Galicia como a primeira comunidade autónoma de España con maior redución de desemprego nos menores de 25 anos. Hoxe mesmo, un xornal faise eco desta noticia, unha vez máis, para constatar que é Galicia a comunidade onde máis se reduciu o paro nos menores de 25 anos. Pero, evidentemente, nin nos conformamos nin nos sentimos satisfeitos. Seguimos apostando polos traballadores e traballadoras da nosa comunidade, e, en concreto, por estes dous colectivos dos que falaba ao principio da miña intervención: polos menores de 25 anos e polos parados de longa duración. O primeiro dos plans que vou presentar hoxe, o de garantía xuvenil, é un programa europeo, dirixido aos mozos menores de 25 anos e que non están ocupados nin integrados no sistema da educación ou formación. A nosa finalidade con este novo programa é garantir que todos os mozos reciban unha oferta de traballo ou reciban unha oferta de educación continua, de formación para o emprego ou para realizar período de prácticas, e que o fagan nun prazo máximo de catro meses dende que rematan a educación formal ou se anotan ao paro. Iso si, hai que destacar que, para que os menores de 25 anos sexan beneficiarios deste programa, deberán voluntariamente rexistrarse nel. Ese é o compromiso que nos marcamos con este novo sistema de garantía xuvenil. En Galicia a enquisa de poboación activa di que temos na nosa comunidade 31.000 mozos e mozas menores de 25 anos que son potenciais beneficiarios deste programa. Pero insisto en que é necesario que tomen a iniciativa de participar e anotarse activamente neste programa. Este é un programa deseñado especificamente para ser complementario do plan do que falaba antes, o Plan de emprego xuvenil, que xa está posto en marcha desde o ano 2014. Este novo Programa de garantía xuvenil vaise desenvolver na nosa comunidade, como pouco, durante este ano e o próximo ano, e vai contar cun presuposto de 49 millóns de euros. Ou, dito doutro xeito, aos 100 millóns de euros que xa puxemos en marcha no ano 2014 hai que engadirlles estes fondos europeos, polo que serán preto de 150 millóns de euros destinados ás políticas de emprego para a mocidade nos próximos anos. Por outra banda, entendemos que tamén é necesario comprometerse co colectivo das persoas desempregadas de longa duración que ademais contan con cargas familiares. De aí o traballo desenvolvido, en conxunto cos axentes sociais, para definir medidas que dean forma a este programa extraordinario de activación para o emprego na nosa comunidade. A través deste programa, desenvolveranse medidas de orientación, de formación e de cualificación destes traballadores, e os beneficiarios deste plan galego son os mesmos que percibirán a renda de acompañamento de 426 euros mensuais que puxo en marcha o Goberno central –tamén co acordo dos axentes sociais– e que lles vai servir de axuda nun momento de dificultade mentres se comprometen a tomar parte activamente en iniciativas para a súa inserción laboral. En Galicia son preto de 20.000 as persoas potencialmente beneficiarias deste programa, segundo a información que consta no Servizo Público de Emprego. Son preto de 20.000 as persoas que reúnen os requisitos para ser beneficiarios desta renda, para o cal evidentemente deberán solicitala, solicitala e comprometerse a ser activos na busca de emprego e na mellora do seu currículo. Son 20.000 persoas que, ademais da renda de acompañamento, contarán en Galicia –e por decisión propia deste goberno– con outras posibilidades de mellorar a súa empregabilidade. Isto sitúa a Galicia como a primeira comunidade de todo o Estado en deseñar un plan complementario de medidas específicas para este colectivo, un plan que neste caso conta con seis medidas e con 10 millóns de euros adicionais aos orzamentos xerais da Xunta de Galicia para este ano. Para que calquera novo programa, recurso ou medida que teña que ver co emprego acade a máxima eficacia e os mellores resultados é imprescindible que sexa produto do diálogo e da concertación cos axentes sociais. Por iso coido que é moi importante salientar que as medidas que acabo de expoñer nestes dous planos foron acordadas no seo do diálogo social. Contou coa sinatura do Sindicato Nacional de Comisións Obreiras, da UGT de Galicia, da Confederación de Empresarios de Galicia e do presidente da Xunta. Recoller as demandas e as recomendacións dos representantes sindicais e empresariais é, sen dúbida, a mellor garantía de éxito para estas dúas novas iniciativas, dous plans que se veñen sumar aos 29 acordos que xa alcanzamos desde a pasada lexislatura no marco do diálogo social, así como outros acordos puntuais aos que chegamos nos últimos anos, o que, dalgún xeito, será o reforzo decisivo para a revitalización do diálogo social. Outra característica fundamental destes dous novos programas é que os estamos a levar a cabo cunha estreita colaboración de coordinación entre administracións. E facémolo así co obxectivo de alcanzar o máximo grao de eficiencia e que estas medidas consigan o seu propósito esencial. No que respecta ao primeiro programa, o Programa de garantía xuvenil, estamos coordinados tanto coa Unión Europea como co Goberno central. Cómpre non esquecer que foi o Consello Europeo quen propuxo hai agora dous anos unha iniciativa de emprego xuvenil para as rexións europeas que tiveran unha taxa de desemprego en mozos superior ao 25 %. No caso do Programa extraordinario de activación para o emprego en Galicia, estamos coordinados directamente co Estado, que aprobou esta estratexia no mes de decembro e que tamén concertou cos principais axentes sociais. En calquera caso, trátase de dous programas que son plenamente coherentes coas principais liñas das políticas activas de emprego que vimos desenvolvendo desde esta consellería, e por iso os novos plans non van facer senón reforzar e complementar a aposta que vimos realizando nos últimos seis anos dende este goberno. É por iso que algunhas destas medidas incluídas nos plans son coincidentes, pero tamén outras son específicas e novidosas. Pero, en todo caso, o seu propósito é ofrecer unha resposta, se cabe, máis axeitada para cada un dos colectivos aos que vai dirixido. Están deseñados e pensados segundo as potencialidades e necesidades que teñen os seus participantes. En total, estes dous plans que hoxe presentamos ante este Parlamento son quince medidas que se incorporan a estas dúas estratexias, concibidas para que máis de 50.000 persoas sexan potencialmente beneficiarias delas. E estes dous plans contan cun orzamento que se achega aos 60 millóns de euros. Estas quince medidas divídense en catro eixos principais: a mellora da intermediación –como primeiro eixo–; a mellora da empregabilidade; o apoio á contratación e o fomento do emprendemento. Ambos os dous programas apostan por unha mellora efectiva na intermediación laboral, unha mellora que esperamos acadar a través da contratación de novos orientadores e técnicos de prospección laboral no Servizo Público de Emprego de Galicia. Estes realizarán labores de apoio e tamén de asesoramento aos participantes nestes programas. Temos, así, prevista a contratación de 131 novos técnicos, 75 vencellados ao programa de activación, e 56 vencellados ao Programa de garantía xuvenil. E volvemos repetir que son 131 novos técnicos que fomentan a intermediación pública, é dicir, que fomentan o Servizo Público de Emprego. O segundo eixe destes plans céntrase nas medidas que van supoñer unha mellora real do currículo e da empregabilidade dos nosos traballadores. Conseguiremos ese obxectivo ofrecendo, primeiro de todo, unha formación de calidade; segundo, proporcionándolles prácticas en empresas que lles sirvan de porta de entrada a un mercado laboral; terceiro, poñendo en marcha programas mixtos que inclúan formación e contratación; e, cuarto, utilizando unha fórmula dos contratos como é a formación dual. A formación é, sen dúbida, un dos factores clave á hora de mellorar a empregabilidade dos traballadores e, polo tanto, tamén as súas oportunidades reais no mercado laboral. As estatísticas sinalan con claridade que, canto maior formación teñen os nosos traballadores, maiores son tamén as súas posibilidades de acceder a un posto de traballo. Así, na actualidade, practicamente sete de cada dez galegos –un 66 %–teñen unha baixa cualificación –ou directamente ningunha–, de entre os galegos que hoxe en día están anotados no paro. Por outra parte, atópanse os desempregados que teñen un título universitario, o que supón unicamente un de cada dez parados. Un de cada dez parados ten formación universitaria. Así pois, apostar con decisión pola formación é tamén facelo polas posibilidades de emprego. Pero a nosa non é unha aposta por calquera tipo de formación, senón por unha formación que sexa de máxima calidade, que estea vinculada á obtención dun certificado de profesionalidade e que realmente mellore o seu currículo. De feito, dende o ano 2009, son preto de 50.000 os galegos e as galegas que obtiveron un certificado de profesionalidade de validez nacional, o cal coloca a Galicia á cabeceira de todas as autonomías en formación certificada. E apostamos tamén por unha formación ligada directamente ás necesidades e demandas do mercado laboral e que busque xacementos de emprego que combine tanto os coñecementos teóricos coma os prácticos. E así o demostran as iniciativas de mellora da empregabilidade que deseñamos no marco destes dous plans que hoxe presentamos. Unha das medidas novidosas que inclúen ambos plans é a posta en marcha do Programa de adquisición de experiencia en entidades sen ánimo de lucro. É dicir, as entidades sen ánimo de lucro terán a oportunidade de contratar a estes beneficiarios destes dous programas durante un ano, cunha subvención completa do seu contrato. Ademais, ambos programas inclúen tamén a adquisición de competencias tecnolóxicas, en idiomas, de certificados de profesionalidade. E o Programa Activa inclúe tamén a de competencias clave. Son accións formativas diferentes dirixidas a traballadores con baixa cualificación, ou directamente ningunha, concibidas para proporcionarlles unha preparación que sexa axustada ás necesidades do tecido produtivo. Hai que recoñecer que, dos 31.000 mozos e mozas galegos menores de 25 anos que aparecen na enquisa de poboación activa como desempregados, o 74 % destes 31.000 teñen moi baixa formación, e en concreto o 50 % destes 31.000 teñen só o Certificado de Ensinanza Primaria. Así, por outra banda, os case 20.000 desempregados que se poden beneficiar do Programa de activación, que son parados de longa duración, acompañan unhas cifras semellantes: o 70 % teñen unha moi baixa formación, e preto do 30 % só teñen ensinanza primaria. Pola súa banda, o Plan de garantía xuvenil inclúe de forma individual tamén programas mixtos de formación e emprego, en colaboración con entidades locais, pero específicos para menores de 25 anos. Son programas nos que, ao mesmo tempo que acceden a un posto de traballo, os mozos reciben unha formación de calidade e contribúen a realizar obras de interese xeral, neste caso obras vinculadas prioritariamente ás novas tecnoloxías, innovación ou a asistencia sociosanitaria, ou a calquera sector emerxente. Por outra banda, a realización de prácticas non laborais en empresas está vencellado directamente aos menores de 25 anos, neste caso que teñan formación universitaria, para proporcionarlles a posibilidade de realizar prácticas nun contorno real. E tamén imos desenvolver un programa específico para que os mozos poidan retomar os seus estudos, xa sexa para obter o título da ESO ou xa sexa para avanzar na formación profesional básica ou de grao medio. Así mesmo, o Programa de activación para desempregados de longa duración aposta pola fórmula de formación dual, que vai dirixida en concreto para os menores de 30 anos, que se trata duns contratos especialmente pensados para persoas con baixa cualificación e dificultade de inserción laboral, que conta cun salario, evidentemente, acorde ao convenio colectivo do contratante e que está asociado a unha actividade formativa de como mínimo o 25 % do tempo do contrato. O terceiro eixo que contemplan ámbolos dous programas son medidas de apoio á contratación. No caso do Programa de garantía xuvenil imos apoiar tanto a contratación indefinida como a transformación de contratos temporais en indefinidos. E tamén, porque así está acordado no seo do diálogo, incentivaremos a contratación temporal dos beneficiarios durante unha duración mínima de seis meses. E imos apoiar os contratos en sectores emerxentes como pode ser a I+D+i ou os empregos verdes, ou a atención sociosanitaria de persoas con dependencia. O programa dirixido a parados de longa duración ofrece, ademais, ás empresas que os contraten a posibilidade de que compatibilicen esta renda de 426 euros, durante os cinco meses que subvenciona o Estado, as persoas que sexan contratadas por conta allea. O que fai Galicia é complementar, se o contrato é durante un ano, eses 426 euros/mes o resto dos meses; é dicir, sete meses, para que así en Galicia a persoa beneficiaria deste plan que sexa contratada durante un ano teña a cobertura de 426 euros/mes os doce meses do ano. É dicir, en Galicia un parado de longa duración contratado por unha empresa a través deste plan recibirá unha axuda total de 3.000 euros por parte da Xunta de Galicia e o correspondente aos cinco meses por 426 euros por parte do Estado. Se o contrato que se fai é un contrato indefinido, esta axuda prolongarase non durante un ano senón durante dous anos, ata acadar os 9.800 euros, que é a cifra máxima que subvenciona a Xunta de Galicia neste tipo de contratos. O cuarto e último dos eixes nos que se vertebran as medidas destes dous plans é o que se refire directamente ao fomento do emprendemento, do traballo autónomo e do cooperativismo. Os plans inclúen novos incentivos ao emprego autónomo. Os participantes no Programa de garantía xuvenil poderán beneficiarse dunha axuda a fondo perdido de 1.200 euros para a súa constitución como traballadores autónomos. É dicir, os menores de 25 anos, igual que os menores de 30 anos, que se dean de alta como autónomos na Comunidade de Galicia terán cuberto o cen por cento dos gastos de afiliación á Seguridade Social para darse de alta durante o primeiro ano. [[Aplausos.]] Polo que respecta ao Programa de activación, incentivarase a alta no Rexistro Especial de Traballadores Autónomos para outro programa con ata 9.000 euros, que se distribúen en 7.800 euros que recibirán cando se dean de alta no RETA e 1.200 euros de subvención para actividades que poidan precisar os autónomos de asesoramento. E imos reforzar tamén o Programa xuventude coop, que está destinado directamente ao fomento da economía social para incorporar mozos e mozas menores de 25 anos nunha fórmula que en Galicia encaixa ben, que é a cooperativa. En definitiva, dende este goberno estamos a renovar permanentemente o noso esforzo por mellorar as oportunidades de emprego para os galegos e as galegas, de xeito moi especial cos colectivos que están a atopar maiores dificultades para o emprego. E volvémolo demostrar investindo 60 novos millóns de euros na posta en marcha destes dous plans, que serán acompañados de quince medidas, en total, que van estar en marcha dende este primeiro semestre e cuxos potenciais beneficiarios serán preto de 50.000 galegos e galegas. E todas elas van estar en marcha –insisto– durante o primeiro semestre deste ano. Dúas delas xa están, de feito, publicadas no Diario Oficial de Galicia. Trátase, ademais, de medidas consensuadas no seo do diálogo social e que contan, polo tanto, coas achegas e co visto bo dos representantes sindicais e empresariais da nosa comunidade. Imos seguir avanzando nesta liña, apostando polas políticas activas de emprego, reforzando as que demostran maior eficacia e deseñando novas medidas que se adapten ás necesidades de todos os colectivos. Imos seguir comprometidos coa mellora da empregabilidade dos nosos traballadores e traballadoras porque queremos conseguir que estean preparados ao máximo para aproveitar todas as oportunidades que o mercado laboral ofreza. E imos seguir esforzándonos, como o vimos facendo ata o de agora, para reducir ao máximo as cifras de desemprego e consolidar a creación de emprego neto. E estes dous plans que hoxe lles presento cremos que son unha boa mostra diso e, sobre todo, do compromiso do Goberno da Xunta de Galicia. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, conselleira. Rolda dos grupos parlamentarios. Polo Grupo Parlamentario Mixto, a señora Martínez.
Grazas, presidente. Podiamos empezar esta comparecencia cantando aquilo de "vamos a contar mentiras, trailará". Porque aquí imos de mentira en mentira ata a mentira final, a ver ata onde somos capaces de enganar os galegos e as galegas. Para empezar, non se pode dicir que estes sexan programas acordados entre os axentes sociais e a Consellería. Non é certo, falta un sindicato dos máis representativos do noso país, a CIG, que non foi convocado a esa negociación. A vostede faille moita graza porque, evidentemente, xa lle fixo moita graza a ILP que presentaron aquí con medidas para xerar emprego. Porque a vostedes o único que se lles ocorre é repartir subvencións e cartos entre os amigos, e o que menos lles preocupa é realmente a creación de emprego. É a súa propaganda que levan anos impoñendo, e, evidentemente, o resultado témolo no gran desemprego que temos no noso país, na emigración e no despoboamento do noso país. Esa é a súa política, e vostede mente cando di que é un acordo cos axentes sociais. Mente. A ILP que se presentou con 31.000 sinaturas, que foi defendida polo secretario xeral da CIG no mes de xuño neste Parlamento, contou con todo o apoio de todos os grupos da Cámara, todos agás o PP. O Partido Popular, a través do seu voceiro, Pedro Arias, anunciou que non apoiaría a ILP porque non existía un diagnóstico previo, e que, ao non analizar as causas históricas da actual crise económica, non se podían atopar as saídas. Eu, a verdade, tampouco mirei nestes programas unha análise profunda do inicio da crise e de por que estamos nesta situación. De todas formas, esa análise pódese resumir moi brevemente: a esta situación chégase porque o Goberno do Partido Popular, durante case toda a democracia no noso país, acabou co emprego en Galicia e acabou co futuro dos galegos e das galegas. Esa é a súa responsabilidade. Na ILP presentada pola CIG facíanse constar propostas concretas para a creación de emprego en materias como política industrial, financeira e fiscal, I+D, infraestruturas, medidas no ámbito laboral ou dos servizos públicos, facendo fincapé na necesidade de incrementar o investimento público, en crear empresas de capital público en sectores estratéxicos, dar un especial apoio ao sector primario, facer unha política fiscal realmente progresiva, en que as rendas do capital coticen como as do traballo, perseguir a enorme fraude fiscal, a creación dunha banca pública galega que dea apoio ao noso tecido produtivo, ou políticas reais de repartición do traballo que garantan salarios dignos. Evidentemente, vostedes votaron en contra porque ningunha destas medidas son as que a vostedes lles interesan. Acábanos de presentar aquí dous programas de precarización do mercado laboral, de salarios ridículos de fame, de traballadores que van ser pobres traballando. E esa é a súa política de creación de emprego. É difícil de entender que o PP rexeite teimudamente calquera proposta ou medida para reactivar o emprego ou mesmo para clarificar en qué sectores económicos e baixo qué modelo produtivo queremos camiñar cara ao futuro. Insiste o PP na súa política de repartición de subvencións á contratación e ao emprendemento, aínda que estea máis que demostrado que non cumpren a súa función e non serven para xerar emprego, e menos emprego de calidade. Dedicaranse ao plan máis de 2.800 millóns procedentes de fondos estruturais; e no período 2014-2015, un total de 1.887. ¿Que lle pasou, conselleira, no 2014? Xa estamos no 2015 e vénnos cun plan que era para o 2014, parece que vai un pouco lenta. Un plan que fomenta os contratos en formación e aprendizaxe, que amplía as bonificacións á contratación, incluíndo a contratación eventual e a tempo parcial; polo tanto, subvención á precariedade. Centralízase o sistema, que vai depender do Ministerio, que manexará o Ficheiro Estatal de Garantías Xuvenís –"garantías de miserias xuvenís", deberíase chamar– de obrigada inscrición para o beneficiario. Constitúe unha auténtica invasión das competencias en materia de políticas activas de emprego, que se establece coa creación dunha comisión delegada de seguimento e avaliación a nivel estatal na que non se contempla a participación das organizacións empresariais e sindicais máis representativas. É alarmante o cinismo do real decreto lei cando fala dos incentivos á contratación indefinida, xa que en realidade se trata dunha contratación de duración mínima de seis meses. Ao mellor é unha contratación para cubrir as vacacións, ao mellor ata á propia Administración lle interesa que empecen a darse máis modalidades de contratación precaria, porque ao final é a que tamén utiliza a propia Administración. No ano 2013 o 22,7 % das persoas asalariadas galegas tiñan un contrato temporal, o 22,7 % no ano 2013 e o 23,4 % no ano 2014. Ese é o resultado da súa política. Pero o problema non é só que medre unicamente o traballo temporal, senón que o 36 % destes contratos temporais teñen unha duración inferior a seis meses. Durante o ano 2014 cada persoa con contrato temporal asinou unha media de 4,1 contratos, o que demostra a alta rotación e a precariedade do emprego que se está a crear coas súas bonificacións. Ademais das bonificacións aos contratos de formación e aprendizaxe, agora tamén vai ser bonificada a formación obrigatoria que tiñan que dar as empresas que contrataban rapazas e rapaces, mozos e mozas, en formación. ¿Non era precisamente a subvención ao contrato de formación para que deran a formación? ¿Agora tamén se lles subvenciona a formación? Dende logo, é unha indecencia a repartición de cartos que fan vostedes entre os seus amigos, que non serven para crear emprego senón para crear máis precariedade e máis emigración. O contrato en prácticas –ese marabilloso contrato en prácticas– tamén vai ver aumentada a súa bonificación ata chegar ao cen por cento. Máis fomento da contratación precaria temporal. Deixa a mocidade e as persoas desempregadas en mans das ETT e das axencias de colocación. No Estado español, os cadros de persoal dos servizos públicos de emprego por cada 1.000 persoas desempregadas son os máis baixos de Europa, a metade que en Portugal e dez veces menos que no Reino Unido. Este Plan 2014-2020 susténtase na subvención ás empresas e nunha formación dual carente de compromisos de contratación por parte das empresas beneficiarias, que na maioría dos casos son grandes empresas, xa que este tipo de axudas non son útiles para a pequena e a mediana empresa, que son a maioría das empresas do noso país. Os gobernos, tanto o estatal coma o galego, apostan pola precarización da mocidade como man de obra barata para dar impulso á recuperación económica, sen contemplar ningunha medida para os maiores de 45 anos, que ademais, maioritariamente, están nunha situación de paro de longa duración subsistindo con axudas sociais e sen esperanzas de futuras contratacións. E agora véñennos cunha axuda de 427 euros ás persoas que teñen responsabilidades familiares, que levan en desemprego máis de dous anos, que moitas perderon a súa vivenda, que están nunha situación de desesperación. E vostedes dinlles que vaian facer cursiños, que lles van dar 400 euros. Pero ¿estannos tomando o pelo? Realmente, estannos tomando o pelo. Porque isto non vale nin de propaganda electoral, isto é un insulto á intelixencia dos galegos e das galegas, é un insulto á clase traballadora galega. Segue a aumentar o desemprego de longa duración. No ano 2014 incrementáronse nun 9,7 % as persoas que levan máis de dous anos sen traballar. En contraste, dende o ano 2010 as persoas beneficiarias de prestación diminuíron. No ano 2014 apenas se cobre o 52,4 % das persoas desempregadas, mentres que no ano 2010 chegaba ao 66 %. Falamos concretamente do Programa extraordinario de activación para o emprego en Galicia. Podemos destacar que ademais de fomentar esas medidas do real decreto se porá en marcha un programa de activación de competencias xuvenís aplicadas ao microemprendemento, cando o noso país o que necesita é saír do minifundismo empresarial e cando está demostrado que estas iniciativas na súa maioría non chegan a superar os seis meses de vida. Os datos desmenten a eficacia destas medidas para fomentar o emprego ou o autoemprego. No 2014 houbo 13.000 autónomos menos que en 2013. É hora de mudar as políticas de emprego e establecer as condicións que faciliten a implantación de empresas con alto valor engadido que fomenten o investimento en I+D+i e non a contratación precaria. Deixo o resto para a segunda parte da intervención, pero debería o Partido Popular de sentir auténtica vergoña pola falta de respecto que supón presentarnos isto aos galegos e ás galegas, por presentar isto á clase traballadora. Nada máis, moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Polo Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, a señora Prado.
Moi bo día. Señora conselleira, señora Mato, mire, as políticas que vostede, como executora –porque vostede é a executora–, leva aplicando no Goberno do Estado e aquí no Goberno da Xunta, dende logo, son incompatibles con ningún diálogo social serio, son incompatibles, señora conselleira. Vostede veu hoxe aquí co botafumeiro e a botar un pouco de auga bendita, coa bendición de non sei qué axentes sociais, e non todos os axentes sociais deste país –está ben que o clarifique–, para intentar dar cobertura a esa mensaxe que están intentando consolidar de que se está na senda da recuperación, de que isto xa empeza a aflorar e que, co esforzo de todos, imos saír desta. Coma se a situación na que estamos non fora froito das súas políticas, coma se a situación na que están miles de galegos e galegas fora unha maldición bíblica que caeu un día do ceo, coma se a situación dos miles de desempregados que hai en Galiza fora algo que tiña que pasar. Pero é que non, a situación é froito das políticas que, neste diálogo social co que vostede nos vén aquí nun exercicio de propaganda, dende logo, nin se cuestionan nin se rectifican. E no BNG xa temos presentado aquí neste Parlamento iniciativas por activa e por pasiva para crear emprego, iniciativas baseadas no desenvolvemento das potencialidades do noso país, iniciativas baseadas nas potencialidades de Galiza, na aposta polos sectores produtivos e na creación real de emprego. Non iniciativas baseadas en crear un mercado de traballo escravo e en regalarlle cartos á patronal. E, mire, a súa política de axustes e recortes, na que lle deron prioridade á redución do déficit e ao pago da débeda, é incompatible con ningún tipo de diálogo social mentres non se rectifique, na que se renuncia por completo a recorrer á inmensa marxe de presión fiscal. O Estado español segue tendo unha marxe de presión fiscal moi por debaixo da media europea, mais vostedes non teñen intención de modificala, porque están ocupando poder para que os de arriba sigan tendo beneficios a custa dos de abaixo. Os acordos sobre diálogo social dos que vén fachendearse hoxe aquí son unha auténtica fraude, señora Mato. Un diálogo social que busca un sindicalismo cautivo do poder, no que vostede se sente moi cómoda, señora Mato; un diálogo social que busca un modelo de relacións laborais que coincide co que defende a patronal e que non cuestiona por que se está nesta situación, como dixen antes, que afonda na destrución da negociación colectiva ¿É posible diálogo social cos dereitos laborais e sociais arrasados? No BNG cremos que non. ¿É posible diálogo social cun mercado de traballo no que os galegos e galegas que entran nese mercado laboral o fan con condicións laborais miserentas? No BNG cremos que non. ¿É posible un diálogo social cun aumento brutal das desigualdades sociais e da pobreza? No BNG cremos que non. Mire, o INE –o INE, o instituto ese oficial, non son datos do BNG– no último informe determina que os salarios máis baixos baixaron aínda máis, mentres que os máis altos subiron un 24 %, consecuencia desas súas políticas ¿E contémplase algo diso nese diálogo social, nesas dúas medidas, neses dous proxectos que nos veu presentar aquí hoxe, señora Mato, para modificar isto? A min, dende logo, paréceme que non. Un de cada catro novos traballadores cobra case a metade do salario mínimo. É dicir, as persoas que se están incorporando ao mercado laboral fano nunhas condicións tremendamente máis precarias que os que están no mercado de traballo. Un traballador contratado no ano 2013 cobraba un pouco máis de 900 euros. En 2014, baixou o 39 % o que cobra, e así sucesivamente. O propio INE establece que as cifras dos novos contratos son moito máis baixas que os que levan tempo traballando. Confirma que as persoas que substitúen nun emprego a outras que xa o tiñan perdido cobran moito menos. A diferenza vai multiplicándose; é dicir, a diferenza vai multiplicándose entre os que levan no mercado laboral cun contrato desde hai dez anos e os que entran agora. ¿Cantos son os miles de persoas que neste momento cobran salarios moi por debaixo do salario mínimo interprofesional, señora conselleira, incluso da metade do salario mínimo interprofesional? Vostede vén aquí a presumir de que no ano 2014 hai menos desempregados que no ano 2013 en Galicia. O que non di é qué tipo de emprego teñen. O que non ten vostede é a valentía de dicir que son empregos de días e de horas, e que unha persoa que traballe unha hora nun mes xa non computa. Non ten a valentía de dicir qué tipo de emprego é o que se está creando neste país. Esa valentía non a ten vostede, a de vir aquí e dicirlles á cara a esas persoas que, traballando, seguen sendo pobres e seguen estando na miseria, porque vostedes simplemente falan de cifras, esquecéndose de que detrás desas cifras hai nomes, caras e persoas que sofren o drama das súas políticas, que non crean emprego estable nin en condicións, nin emprego que lles permita ás persoas ter unha vida digna. Non, crean un emprego precario onde cada vez máis persoas traballan para non saír da pobreza. Os sacrificios da crise en materia salarial padécenos os que cobran menos. Desta crise, o que conseguiron é que os que xa cobraban máis sigan cobrando máis, e os que cobraban menos cobren aínda menos. Esa é a realidade do mercado laboral no noso país, señora Mato. ¿É posible un diálogo social nun contexto no que, desde o goberno da dereita reaccionaria que representa o Goberno seu e o Goberno do Partido Popular en Madrid, recortan as liberdades públicas con reformas como a do Código penal ou a da Lei de seguridade cidadá, que teñen como principal obxectivo, precisamente, que a clase traballadora non se rebele contra esta situación tremendamente inxusta e tremendamente desigual? ¿Cre vostede que é posible un diálogo social merecente de tal nome nesas condicións? No BNG cremos que non. ¿É posible un diálogo social cun goberno e unha consellería nos xulgados baixo sospeita de corrupción por dedicar os recursos que tiñan que ir a eses traballadores e traballadoras a outras cuestións e favorecer empresas amigas e a amigos do Partido Popular? Bueno, pois, nese contexto, dende logo, no BNG cremos que non é posible. E no BNG non avalamos eses acordos de diálogo social, que ademais son unha submisión máis unha vez a España, son un canto ao españolismo e ao centralismo. O Estado español negocia unha serie de recursos coa Unión Europea, mándaos para aquí, dilles como e onde teñen que empregalos, e vostedes, submisamente, aplícanos sen pensar, sen facer ningún tipo de propostas que teñan que ver coa realidade propia do noso país. Como lle dicía antes, pois, botafumeiro e auga bendita. Mire, os niveis de desemprego que existen hoxe en Galiza na mocidade e nas persoas maiores de 45 anos son culpa das políticas económicas e laborais súas, do Partido Popular. Se os mozos e mozas galegas non teñen emprego, ao igual que acontece co colectivo de maiores de 45 anos, non é por un problema de falta de formación. Como exemplo podemos ter os miles de mozos e mozas que, estando hiperformados, teñen que emigrar todos os días. Non nos veña aquí con milongas, señora Mato. A razón real é que non teñen postos de traballo. A razón real reside en que non se está a crear emprego, senón que máis ben se está a destruír. Podiamos falar aquí dos datos de destrución de emprego industrial, dos datos de destrución de emprego no sector primario, podiamos falar de canto emprego se destruíu neste país, podiamos falar de que cando vostedes chegaron ao Goberno a taxa de ocupación superaba un millón de persoas, e neste momento está moi por debaixo desa ocupación. Si, esa é a realidade. Un exemplo: o incremento do investimento público para crear emprego ¿aumentou ou diminuíu? Pois, dende logo, diminuíu. E esa axuda de 426 euros por un período de seis meses, que...
Vaia rematando.
...aquí en Galiza o van aumentar, dende logo non é a solución. A solución sería que se lles garantira un salario de inserción laboral a esas persoas que levan xa moito tempo no desemprego. En resumo, vén vostede hoxe aquí presentarnos un programa de garantía xuvenil e un programa para apoio a persoas desempregadas de longa duración e de máis de 45 anos, que non deixan de ser máis contratos de escravitude, máis recursos para os empresarios, e, dende logo, ningunha saída nin garantía de futuro para estas persoas. Porque entre outras cousas, estes contratos, na maioría dos casos, non teñen garantías. Logo non dan dereito nin a paro nin a outro tipo de prestacións. Está xogando, señora Mato, dun xeito electoralista, nun ano de eleccións, coa situación de emerxencia de moitos galegos e galegas. E iso, aínda que vostede non o crea, vaille pasar factura.
Grazas, señora Prado. Polo Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, o señor Fajardo.
Bo día a todos e a todas. A verdade é que eu hoxe non tiña moi claro por onde empezar ante esta repetida comparecencia da conselleira. Pero vou empezar por algo que creo que é de suma gravidade. Primeiro voulle recoñecer á conselleira que ten valentía, que ten arrojo, que ten descaro, pero, sobre todo, que ten ousadía. Porque vostede, que non veu aquí aínda a dar conta desa suposta implicación na trama de corrupción dos cursos de formación, vén hoxe a falar dun plan de emprego e de activación do emprego que basicamente consiste en dar diñeiro para cursos. E non explica como o Diario Oficial de Galicia deste venres contempla unha resolución pola que a Xunta de Galicia vai pagar a unha empresa que se chama AZNET –creo que sabemos de qué estamos a falar– por dous cursos –un de 67.000 euros e outro de 47.000 euros– un total de 114.000 euros. Coa que está caendo, cos bolsos que, de empresas corruptas, reciben as conselleiras, vostede vén hoxe aquí a falar de que a solución é a empregabilidade a través da formación. Pero vostedes seguen co Diario Oficial de Galicia entregando diñeiro a unha trama supostamente corrupta. Debería, primeiro, explicar esa cuestión. ¿Como é posible que, coa que está caendo, con todo o que ten que resolverse dese sumario, dos conseguidores amigos do señor Feijóo, vostede permita que se siga entregando 20 millóns de pesetas a unha empresa que está inmersa nunha trama? Debería explicalo, salvo que continúen as visitas e as durmidas onde está o Goberno. Se non é así, alguén deberá explicar con luz e taquígrafos como é posible que vostede non comparecese aquí para dar explicacións cumpridas desa situación e sigan utilizando diñeiro público para darllo a unha empresa que supostamente malversou fondos públicos da formación dos desempregados e desempregadas deste país. Dende logo, para nós é un problema que vostede debe resolver e explicar. Se non é capaz de explicalo, vostede debería de marchar. Debería marchar, primeiro, pola súa implicación nesta trama, e, en segundo lugar, pola súa incapacidade manifesta para solventar os problemas de empregabilidade deste país. E vostede é autocompracente no discurso. É tanto así que non se molesta nin en cambialo. En febreiro ou marzo toca vir aquí a presentar un plan de emprego, todos os anos en febreiro ou en marzo vostede vén aquí a presentar un plan de emprego. A última vez que vostede veu aquí a presentar un plan de emprego utilizou practicamente a mesma entradiña que utilizou hoxe. Para iso están os diarios de sesións. E ¿como é posible que vostede nos veña vender aquí as mesmas bondades que nos vendeu o ano pasado cando as cifras demostran que esas bondades son absolutamente mentira e que o Goberno do Partido Popular en Galicia, e vostede persoalmente, é incapaz de solventar o problema de emprego que temos neste país? E desménteno as cifras e a realidade. As cifras son as que son, as cifras son absolutamente evidentes. Desde que vostedes tomaron o Goberno, perdéronse 65.000 afiliacións á Seguridade Social neste país, desde que vostedes tomaron o Goberno no último ano, desde setembro, continuamente se incrementan os desempregados inscritos nas listas de desemprego. Pero é que, ademais, vostedes, cando maquillan unha cifra de desemprego, o que non din é que é moito máis o fluxo de persoas que emigran de Galicia que as que saen das listas do desemprego. Polo tanto, son un fracaso en termos de emprego para este país. E deberían, polo menos, cumprir co que din. Porque, dende logo, é moi dificilmente explicable que vostedes viñesen aquí hai un ano, ou anteriormente, a dicir que ían avaliar os programas e sigan sen dar as cifras e os datos de utilización. Voulles explicar. No 2014 anunciou un programa de 100 millóns para este programa de emprego. E eses datos dicía vostede que os ían avaliar. ¿Onde están? Onde están as 95.000 persoas que dicía vostede que se ían beneficiar desta situación. Pero no 2012 vostede anunciou 44 millóns e 44.000 novos empregos. No 2012 tivo o descaro aquí de vir dicir que ían crear 44.000 postos de traballo. ¿Onde están os 44.000 postos de traballo do 2012? En xaneiro do 2009 presentaban vostedes o primeiro Plan integral de emprego de Galicia, que tamén ían avaliar, e ían poñer encima da mesa uns resultados. ¿Cales son os resultados?, ¿65.000 afiliados menos á Seguridade Social? No 2008 anunciaban 18 millóns de euros para emprego a mulleres, e dicían que eses 18 millóns de euros ían significar 40.000 empregos femininos. A día de hoxe temos máis mulleres na lista do desemprego que cando vostedes tomaron o Goberno. Polo tanto, vostedes son o que son, incapaces de mudar unha política errónea en fomento do emprego. Porque o anuncio de hoxe baséase en tres cuestións fundamentais que nós xa desmentimos unha e outra vez. A un modelo errado non se lle pode continuar prorrogando o tempo porque a realidade é que non dá solución aos problemas deste país. Pero non só iso, vostedes foron capaces de arrebatarlles aos parados do conxunto do Estado 5.500 millóns de euros das súas prestacións de desemprego. É dicir, o maior recorte social da historia democrática deste país prodúcese nas prestacións de desemprego: 5.500 millóns de euros que vostedes retiran das prestacións por desemprego. E despois véndennos unha esmola de 426 euros para aqueles parados que teñen que cumprir uns requisitos absolutamente imposibles, o que significa que en Galicia... ¿Sabe cantas persoas en Galicia se puideron beneficiar desta axuda de 426 euros? O 1 % dos parados sen ningunha prestación. O 1 % dos parados sen ningunha prestación puideron acollerse a esta realidade. ¿Sabe vostede qué significou? Primeiro, a indecencia dun presidente do goberno que en decembro dicía que se incrementara o paro porque a xente se apuntaba para cobrar esta prestación. Un goberno que di iso é un goberno indecente. E ese gobernante debería marchar. Pero é que, ademais, ese anuncio provocou o colapso das oficinas de desemprego, provocou que decenas de miles de galegos non estean cobrando a súa prestación polo colapso que significou este anuncio. Un colapso que significa que, cando unha persoa vai a un posto de traballo por un día, cando ten que volver reanudar a súa prestación por desemprego tarde máis de dous meses en volver cobrar o paro. Polo tanto, vostedes están condenando a moita xente a quedar sen ingresos. E para unha axuda de 426 euros, os requisitos que lles piden vostedes son absolutamente indecentes. Porque, ademais, un dos requisitos fundamentais é que non pode negarse a unha oferta de emprego adecuada. ¿Que é unha oferta de emprego adecuada? ¿Cal é o seu concepto de oferta de emprego adecuada? ¿O seu concepto de emprego adecuado son eses empregos de formación co 75 % do salario mínimo interprofesional que significa que hai traballadores ben cualificados que van traballar por 400 euros en xornadas maratonianas? Se un traballador non acepta unha oferta de emprego dun empresario pirata, que os hai neste país, significa que automaticamente non pode recibir este tipo de prestacións. ¿Por que non explican vostedes que estes traballadores, para recibir esta prestación, non poden ter en cómputo de renda de familia máis de 476 euros de ingresos e que para iso vostedes incluso computan o 3 % do patrimonio salvo a vivenda habitual? ¿Que quere dicir isto? Que é unha prestación imposible de cobrar para a maioría de desempregados deste país, soamente o 1 % puido cobrala. E nesta situación que temos de máis desempregados ca nunca vostedes foron capaces de modificar o Real decreto do 20 de 2012 para impedir que moitos destes desempregados teñan acceso a unha prestación. Temos máis desempregados ca nunca, pero menos gasto en prestacións de desemprego, e as que hai son máis pobres. En apenas dous anos a prestación media reduciuse en 50 euros. Esa é a política do Partido Popular en materia de prestacións de desemprego. Polo tanto, eu pediríalle que non veña aquí a vendernos motos e a dicirnos que están preocupados polo emprego. Voulle dar un dato que é absolutamente fundamental. Anuncia o ano pasado 100 millóns de euros para os plans de emprego. Realidade orzamentaria, ¡realidade orzamentaria!: da partida, de mellora e fomento da empregabilidade, dotada con 58 millóns de euros, a 1 de novembro tiña gastados só 17 millóns de euros. ¿Onde está o compromiso coa empregabilidade deste país? ¿Onde están os compromisos reais orzamentarios máis alá dos grandes anuncios, da grandilocuencia e da indecencia de presentar aquí sen ningunha credibilidade cada ano un plan de emprego? Vostedes xa non teñen credibilidade e, por desgraza, en marzo ou febreiro do ano que vén volveremos vir aquí a escoitar un novo plan de emprego da Xunta de Galicia absolutamente ineficaz. Iso si, non escoitaremos as explicacións do presidente do Goberno, das súas tramas de desvíos de fondos públicos para a formación de desempregados a empresas de amigos e conseguidores. Esas son as cuestións que vostedes deben de aclarar. E nós dicímoslle que non é o momento de utilizar diñeiro público para drenárllelo ás empresas en vez de a aquelas persoas que o necesitan. Fomento do emprego non é subvencionarlles ás empresas as cousas que antes xa tiñan que pagar. O concepto de formación explicouno perfectamente a compañeira do Grupo Mixto. ¿Como é posible que para os menores de 30 anos a única vía que se lles dá é ese contrato de formación –que agora se permite que as ETT tamén fagan contratos de formación– e que ese 25 % de xornada que as empresas estaban obrigadas a dar á formación agora o paguemos tamén o conxunto de traballadores e traballadoras? E así nós observamos como nese decreto aprobado o venres unha páxina enteira de diñeiro público para formación vai, por exemplo, a Citroën. Ese é o modelo que teñen vostedes de incentivar o emprego.
Remate, por favor.
Os diñeiros dos desempregados, máis de 5.000 millóns de euros roubados ás prestacións, van directamente ao peto das empresas. E se fosen ao peto das pequenas e medianas empresas que tanto necesita este país para xerar emprego, estariamos falando de algo que incluso podiamos debater. Pero a realidade é que van a aquelas grandes empresas que son as que están detrás, en moitos casos, do financiamento do Partido Popular. Polo tanto, eu insístolle en que teñen que mudar a súa política de fomento do emprego, que levan fracasando desde que chegaron ao Goberno. Hai 65.000 afiliacións menos á Seguridade Social e insisten nun modelo que é erróneo. ¿Por que insisten?, ¿porque lles permite volver ás mesmas empresas que están sendo investigadas por corrupción? ¿Por que insisten nun modelo que queda claro que está obsoleto e que non xera emprego? Vostede non deu aquí nin unha soa explicación. É máis...
Grazas, grazas, señor Fajardo.
...se eu hoxe quedase na casa lendo o que dixo hai un ano, estariamos escoitando o mesmo...
Remate xa, señor Fajardo.
...porque seguen –e compareino– co discurso anterior. Foi calcado ao discurso do ano pasado.
Polo Grupo Parlamentario Socialista, a señora Quintas.
Grazas, señor presidente. Bos días. Bos días, señora conselleira. Realmente escoitala non sei moi ben se produce hastío –con todos os respectos, por suposto–, ou se realmente é comprobar o que xa sabemos, que estamos en época preelectoral. Digo hastío, señora conselleira, porque realmente vostedes, o Goberno –non soamente vostede– co señor Feijóo á fronte, cada vez que hai épocas preelectorais veñen vender aquí unha serie de cousas, e, dado o interese que xeran, poderían aforrar o esforzo e facer unha rolda de prensa, que é máis ou menos o que veñen traballando respecto do emprego e da empregabilidade neste país. Mire, señora conselleira, os datos son irrefutables: sobe o paro, baixa a afiliación á Seguridade Social, os xóvenes cada vez emigran máis –e os máis cualificados, e nin sequera se dan de alta nas oficinas do paro–. Desertizamos este país, somos a comunidade con menor taxa demográfica. E úsanse os fondos de emprego, señora conselleira, para financiar ilegalmente as sedes do Partido Popular, para financiar ilegalmente o Partido Popular. E como ben dicía o compañeiro deputado que me precedía, de verdade é honroso que vostede veña dar a cara aquí co que está chovendo; e a desvergonza de ver a xente que se ten que marchar do país, ver xente que non ten recursos –vostede mesma defende como aumenta a Risga e iso quere dicir que vostedes en seis anos provocaron que aumentara a pobreza– e ver como os fondos de emprego –que non aumentan, e ímolo repasar, que diminúen ano tras ano– se utilizan para financiar os amigos do Partido Popular, os amigos especiais do señor presidente e algún amigo seu da Coruña. Entonces realmente un perde..., porque podiamos vir facer un debate ideolóxico, pero realmente vostede vén dar unha rolda de prensa a esta tribuna do Parlamento. Xa seguramente ten colocada a noticia anteriormente. E, bueno, no que estamos é diante dunha época preelectoral. Existe un cualificativo para valorar, señora conselleira, o recente acordo deste plan, e é insuficiencia. Insuficiencia no tocante ás medidas contempladas e deficiencia no relativo aos acordos aos que chegaron. Recordo que en épocas recentes vostede compareceu aquí para anunciar diversos plans. A Xunta de Galicia realmente fai abondosa propaganda de todos os plans que vén presentar de vez en cando, incluso das súas comparecencias a petición propia, tanto de vostede, conselleira, como doutros conselleiros. A propaganda si é importante, pero logo, pasado o tempo, vostedes, quen xestionan este país, non veñen dar conta deses acordos que anunciaron a bombo e platillo. Vostedes non aceptan comparecer diante da oposición, diante da Cámara e diante dos galegos e das galegas e facer valoración e facer un balance deses acordos aos que chegaron. Non aceptan, por tanto, dar as contas públicas. Mire, este grupo parlamentario, señora conselleira, ten pedido máis de duascentas comparecencias, sen que ningunha fose aceptada. E ese é o xeito e a maneira en que o Partido Popular entende o Parlamento, o que vostedes queren anunciar, esa é a maneira en que vostedes entenden a democracia e a participación. En momentos de tantas dificultades, realmente resulta insultante para as persoas que teñen que marchar do país, para as persoas desempregadas e para as persoas que están en risco de pobreza ver como se anuncia propaganda que non se vai traducir en melloras económicas nin de empregabilidade. Porque, máis que tentar solucionar os problemas, vostedes o que tentan é transmitir unha imaxe irreal, unha imaxe edulcorada previa a unhas eleccións. Pero, señora conselleira, como vostede sabe moi ben, as cifras son incontestables. Vostede pode vir aquí e nomear o INE ou os datos EPA e utilizar só a parte que lle interesa, o número de persoas que poden acceder a certas axudas ou outra serie de datos. Pero os números son incontestables. Os gobernos galegos presididos polo señor Feijóo, como lle dicía anteriormente, levan máis de seis anos realizando un discurso de mellora, pero é un discurso que non se traduce en resultados. Basta ver as previsións macroeconómicas realizadas por vostedes cada vez que hai orzamentos, cos orzamentos anuais, cunha teórica caída da taxa de desemprego. Pero, a continuación, os datos oficiais, os seus mesmos datos, contradín as súas predicións. Se facemos un balance do que leva realizado a Xunta de Galicia nos últimos seis anos, segundo os datos da EPA, hai 101.100 persoas máis desempregadas que cando vostede, señora Mato, e o Partido Popular accederon ao seu cargo. Un aumento en Galicia do paro do 62 % –e son datos oficiais– fronte, incluso, ao 36 % do aumento de España. O que sitúa a Galicia neste período, señora conselleira, e o que a sitúa a vostede, como a segunda conselleira que logrou que aumentara máis o desemprego na súa xestión. Os datos para a actual lexislatura, dende o terceiro trimestre de 2012, indican unha única diminución de 200 persoas. E eses son os datos reais. No mesmo período, Galicia foi a terceira comunidade autónoma onde menos decreceu o paro. A taxa de emprego ou de ocupación sitúase en Galicia no 42 %, seis puntos menos que para 2009. Vexo, señora conselleira, que non lle interesa. Supoño que porque xa o coñece e o ten aí diante, independentemente de que teña subliñado o dato que máis lle conveña. A taxa de actividade, activos e poboación, sitúase en Galicia no 53,5 %, a segunda máis baixa das comunidades autónomas da media española. Se nos referimos a poboación ocupada, existen 168.100 persoas ocupadas menos dende 2009. No sector industrial perdeuse poboación ocupada, señora conselleira, unha diminución de máis de 55.000 persoas dende 2009. Pero unido a eses datos podemos falar da afiliación á Seguridade Social. Vostede deu un dato que nos gustaría que nos explicara de onde o saca, a fonte, o número oficial e todo, que nolo deixara aquí. Porque, claro, non corresponde co dato que ten ninguén. Desapareceron 121.139 afiliacións dende 2009. Isto, unido aos datos de paro que lle acabo de dicir, é un descenso de 31.743 afiliacións. Ademais, os salarios, os salarios galegos, son en torno ao 12 % inferiores á media estatal, é dicir, unha das contías máis baixas de calquera comunidade autónoma do territorio estatal. Se falamos da xornada laboral, traballamos algo máis, señora conselleira, para cobrar bastante menos que o resto do Estado. E estes son realmente os datos que reflicten a nosa realidade laboral. Pero, de feito, a nosa realidade laboral coñecémola todos e coñécea o Goberno, o que pasa é que ás veces cerra as portas para non vela. E, xa lle digo, ás veces é unha falta de respecto vir a este Parlamento a expoñer unha serie de plans que xa están colocados en propaganda, polos que xa se investiu en propaganda. E, bueno, poderían aforrar cunha nota de prensa e non causar hastío lendo unha serie de datos que non se van traducir en nada e que simplemente se fan nunhas épocas preelectorais. Esa é a realidade do noso país. Por tanto, entendemos que é un optimismo inxustificado; pero non soamente inxustificado, entendemos que é un optimismo indecente. Cando os nosos xóvenes terminan a súa carreira, están cualificados, e teñen que marchar fóra a desempeñar empregos que non sempre son acordes coa súa cualificación é terrible. Cando vostede presume de que aumenta o orzamento da súa consellería, tería que dicir a verdade, aumenta a Risga. Porque as súas políticas durante estes seis anos levan ao empobrecemento da poboación, ao risco de pobreza. Polo tanto, estamos dando esmola, non estamos xerando políticas activas de emprego para que este país teña unha oportunidade, para que se xere unha oportunidade de emprego. Sabemos que estamos en épocas complicadas e difíciles, pero é imposible que, ao longo de seis anos o presidente da Xunta de Galicia, cada mércores que ten intervención, e vostede, señora conselleira, cada vez que comparece a petición propia...,
Por favor...
...nunha época preelectoral nos veñan contar cousas que non son unha realidade. É un insulto para a xente que o está pasando mal. Pero é un insulto para a competencia dos deputados e deputadas que estamos aquí e que temos acceso a unha información oficial.
Grazas, señora Quintas.
Grazas, señor presidente. E de momento nada máis, señora conselleira.
Grazas, señora Quintas. Polo Grupo Parlamentario Popular, o señor Tellado.
Grazas, señor presidente. Señora conselleira, señorías. Moi bo día a todos. A verdade é que os partidos da oposición en Galicia agora non só lle fan oposición ao Goberno galego, non só lle fan oposición á Xunta de Galicia, senón que tamén lle fan oposición aos axentes sociais do noso país. ¡Vaia contribución máis innovadora e máis construtiva que fan dende o Partido Socialista, dende o Bloque Nacionalista Galego e dende a Alternativa Galega de Esquerda e o Grupo Mixto á política galega! A oposición faille oposición á UXT, a Comisións Obreiras e á Confederación de Empresarios de Galicia, que subscribiron un acordo o pasado 14 de xaneiro xunto co Goberno galego e co presidente da Xunta de Galicia para poñer en marcha dous novos acordos do diálogo social para impulsar dous programas concretos que hoxe veu a este Parlamento a presentar a conselleira de Traballo e Benestar. Vostedes están en contra de todo e vostedes están en contra de todos. Iso é o que veñen demostrar todos os días e quizais por iso, precisamente por iso, vostedes están cada vez máis sos e cada vez máis divididos. A vostedes non lles preocupan para nada os desempregados de Galicia, porque, se fose así, vostedes estarían satisfeitos de saber que no último ano hai 19.000 persoas menos anotadas no desemprego en Galicia. A señora Quintas, por certo, estaba lendo uns datos errados, estaba lendo os datos de cando gobernaba aquí o señor Touriño. Agora goberna o señor Feijóo dende o ano 2009. Vostedes terían que celebrar esa redución do paro no último ano porque é unha boa noticia para Galicia e porque, ademais, cando votedes gobernaron –que gobernaron ata hai pouco–, o paro en Galicia crecía a razón de 51.000 persoas no último ano. Iso era o que pasaba cando vostedes gobernaban, cando vostedes gastaban cifras de escándalo en redeseñar a sala do Consello da Xunta, por exemplo, en mercar sillas a prezos prohibitivos, en redecorar despachos e desfrutar de luxos asiáticos en viaxes oficiais a todo tren sen ningunha utilidade para Galicia e para os galegos. Iso era o que facían vostedes cando o paro medraba en Galicia a razón de 51.000 desempregados ao ano. Ten razón vostede, non só é culpa do Partido Socialista, tamén é culpa do Bloque Nacionalista Galego, porque gobernaban xuntos. E por iso tiña razón a señora Prado. Esa maldición bíblica si que foi o Goberno bipartito, ten vostede toda a razón. Vostedes negaban a realidade naquel momento e seguen negando a realidade a día de hoxe, como facían cando gobernaban e as cousas ían de mal en peor. Agora negan a recuperación, antes negaban a crise e agora negan a recuperación. Xusto agora que podemos dicir que en Galicia hai 3.600 mozos menos desempregados que hai un ano, o 21 % menos que hai un ano, vostedes negan a recuperación, xusto agora que os ERE se reducen un 40 %. Diso a señora Quintas non fala nada. Vostedes negan a recuperación xusto agora que somos a quinta comunidade autónoma na que máis baixou o paro no último ano, señora Quintas, ¡a quinta! Eses datos eran de cando gobernaba Touriño e vostedes aprobaban todo o que traía aquí o señor Touriño. Vostedes negan a recuperación xusto agora que en Galicia rexistramos case 12.000 afiliados máis á Seguridade Social no último ano. Esa é a realidade. Vostedes negan a recuperación ¿saben por que? Simplemente porque vostedes renegan de Galicia. Vostedes renegan de Galicia, porque o que hoxe se empeñan en negar non é un logro do Goberno galego, é un logro do conxunto da sociedade galega, dos traballadores deste país, dos empresarios deste país, da sociedade no seu conxunto. Vostedes negan unha recuperación que non é un logro da Xunta de Galicia, é un logro do conxunto da sociedade. Vostedes, señorías, renegan de Galicia porque se negan a recoñecer que as cousas van a mellor e que estamos camiñando na boa dirección. Claro que a cifra de desempregados é aínda inadmisible, altísima, claro que si, pero dende logo nós o que podemos dicir é que estamos traballando de forma coordinada co Goberno de España, coordinada coa Unión Europea, e da man dos sindicatos, aos que vostedes hoxe veñen aquí a facerlles oposición. Vostedes están instalados nun catastrofismo interesado, nun catastrofismo interesado. Nós non somos optimistas, nós somos realistas. E por iso hoxe o que dicimos é que as cousas van mellor que hai un ano e van moito mellor que cando gobernaban vostedes na Xunta de Galicia. E por iso Galicia é a comunidade autónoma na que máis frutifica o diálogo social, por moito que a vostedes lles moleste: 29 acordos na lexislatura pasada e 2 acordos no último mes. E iso moléstalles porque estes acordos rompen coa imaxe que vostedes queren transmitir deste goberno e da realidade da Galicia actual. Miren, este é un goberno sensible coas persoas que o están a pasar mal, este é un goberno comprometido coas persoas, un goberno que se ocupa e se preocupa dos galegos, deses que vostedes mandaron ao paro cando gobernaban en España e cando gobernaban en Galicia. E por iso a vostedes lles molesta tanto, tremendamente, que a conselleira de Traballo e Benestar veña a este Parlamento a presentar estes dous acordos que, xa lle digo, non son froito do Goberno da Xunta de Galicia, son froito do diálogo social, pactados con Comisións Obreiras, con UXT e coa Confederación de Empresarios. Teñen vostedes que explicar por que lles molestan tanto eses acordos e por que lles molestan tanto os avances na concertación social. Dende logo, dende o Grupo Popular queremos poñer en valor o esforzo do Goberno galego, queremos poñer en valor o esforzo dos axentes sociais, para chegar acordos que redunden na mellora da calidade de vida e que redunden na mellora das posibilidades de empregabilidade dos desempregados de Galicia. Acordos que teñen catro colectivos fundamentais aos que van dirixidos: parados de longa duración, mozos e mozas menores de 25 anos, persoas en situación de risco de exclusión social e persoas con algún tipo de discapacidade. En total, dous programas e dezaseis medidas das que se beneficiarán 50.000 persoas cunha dotación orzamentaria de 60 millóns de euros. Nós, dende logo, non imos dedicar parte da nosa intervención a falar dos programas porque xa foron debidamente explicados pola conselleira de Traballo, pero lamentamos que vostedes non aproveitasen a súa intervención para aportar algunha proposta nova a estes acordos de diálogo social. Vostedes critícano todo; iso si, propostas cero, cero, esa é a gran realidade. Nós, en calquera caso, non entendemos sinceramente as críticas do Partido Socialista. Porque vostedes foron os pais intelectuais e autores materiais desta crise económica, que afecta a toda España. Si, señoría, pais intelectuais e autores materiais desta crise, señora Quintas, por acción e tamén por omisión. Cando negaban a crise dicían que aquí non pasaba nada. Iso non ía co Partido Socialista. Esta crise é súa, señora Quintas, do Partido Socialista, aínda que agora traten de mirar para outro lado e non recorden nada do que pasaba en España ata hai ben pouco. Non entendemos as súas críticas porque o seu partido foi o inimigo público número un do emprego en España. Vostedes gobernaron e deixaron no paro a 3.200.000 persoas, o seu partido, o Goberno do señor Zapatero, do que aquí moitas veces presumen. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] En Vigo tamén, en Vigo tamén. Non entendemos, polo tanto, as súas críticas, porque vostedes foron os maiores destrutores de emprego deste país. En relación coa intervención da Alternativa Galega de Esquerda, quero dicir que nós, a verdade, xa estamos acostumados a que dende a súa formación se lle falte ao respecto ao Partido Popular, ao Goberno da Xunta e aos milleiros de persoas que nos votan. A mágoa é que agora tamén vostedes lle falten ao respecto aos sindicatos que firman estes acordos. En relación coa intervención do Bloque Nacionalista Galego, señora Prado, o certo é que o paro crecía a razón de 51.000 persoas cando vostedes gobernaban. E vostedes xestionaban a Consellería de Industria. Polo tanto, cando vostedes falan de apoiar os sectores produtivos, eu téñolle que preguntar: e logo, ¿que fixeron vostedes cando gobernaron en Galicia? Supoño que nada, porque no último ano 51.000 persoas foron ao paro. Falan vostedes, dende o Bloque Nacionalista Galego, de favorecer empresas amigas, ¡dende o Bloque Nacionalista Galego! Claro, aínda imos ter que falar de Carrumeiro a estas alturas. Non falen de empresas amigas, por favor. En relación coa intervención de AGE, claro, a verdade é que fixo ben en recoñecer a valentía e a coraxe da conselleira de Traballo e Benestar. Porque se algo fixo ao longo dos últimos anos é loitar contra un desemprego xerado polos gobernos anteriores. E nese sentido nós queremos recoñecerlle a súa valentía e o seu traballo. ¿Sabe qué nos diferencia? Que nós dedicamos todos os días a traballar contra o desemprego e vostedes dedican todo o día a difamar os que traballan na loita contra o desemprego. Nós aí, dende logo, non imos entrar. Claro, falaba a señora Quintas de modelos de políticas activas de emprego. O que lle teño que dicir é que os nosos modelos son estes, os que presentou hoxe a conselleira de Traballo e Benestar na súa comparecencia. Eu entendo que vostede non os comparta, porque os seus modelos son os que aplican vostedes en Andalucía. E vostede cre que políticas activas de emprego son os ERE de Andalucía nos que se defraudaron 1.200 millóns de euros. Vostede cre que políticas activas de emprego son os cursos de formación nos que en Andalucía se defraudaron 2.000 millóns de euros. E fala vostede de amigos. Eses amigos aos que vostede se refería son amigos do señor Ricardo Varela e no sumario...,
¡Silencio, por favor! ¡Silencio!
...así queda recollido, porque o botaban de menos.
Señora Quintas, vostede está no debate. Silencio. Terá o seu turno despois.
Remato xa, dedicándolle os últimos segundos, con permiso da señora Quintas, ao Goberno goberno e felicitando os axentes sociais do noso país, a Comisións Obreiras e a UXT, por acadar acordos sobre estes plans que nós consideramos importantes para os parados de longa duración, importantes para os desempregados, os mozos menores de 25 anos, programas dos que se beneficiarán 50.000 persoas cun investimento de 60 millóns de euros. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Tellado. Réplica da conselleira de Traballo e Benestar.
Moi bo día outra vez. Comezarei pola intervención da señora Martínez, para dicirlle que eu non minto, señora Martínez, cando falo de que temos un acordo cos axentes sociais que está ratificado pola UXT, por Comisións Obreiras e pola Confederación de Empresarios. E di vostede que minto porque non estaba a CIG. Mire, se a CIG non está é porque non quere. Porque o primeiro que fixen na primeira semana que tomei posesión no ano 2009 foi falar cos tres sindicatos máis representativos da nosa comunidade e invitalos a falar. E o que me dixo que non –literal– foi a CIG. Evidentemente eu non vou perseguir a quen non quere falar comigo. Así que están os que teñen que estar. Evidentemente, o seu modelo económico, señora Martínez, que vostede definiu a través dunha ILP que foi aquí presentada neste Parlamento, está claro que aos galegos non lles debe de encaixar moi ben. A proba está na representación de escanos que ten vostede no Parlamento. Pero, a maiores, é que non me estraña que non lles encaixe moi ben, non me estraña nada, porque ese é o modelo económico que están a desenvolver en Andalucía, onde, ademais de ter unha taxa de desemprego superior ao 30 % –que, por certo, iso si que é unha falta de respecto–, teñen a ousadía de non executar o 75 % dos fondos destinados ás políticas activas de emprego que o Estado transfire a Andalucía. ¡Que manda chover na Habana! Falaba o señor Fajardo da execución do presuposto da Xunta de Galicia en políticas activas de emprego. O 98 %, señor Fajardo, foi executado no ano 2014. O 75 % dos fondos das políticas activas de emprego en Andalucía tiveron que ser devoltas ao Estado porque non foron quen de executalas. A señora Prado –que, evidentemente, parece que tamén lle escoce a posibilidade de que no Goberno da Xunta de Galicia teñamos diálogo fluído e colaboración cos axentes sociais– falaba non só de que sexa incompatible, senón mesmo tamén de regalar cartos á patronal. Aí si que xa non criticaba o diálogo en xeral, senón que falaba –literal– de "regalar cartos á patronal". Non dicía regalar cartos aos sindicatos. Bueno, supoño que, polo tanto, lle poderei trasladar as felicitacións ao Goberno central de Mariano Rajoy agora mesmo que acaba de presentar o seu novo modelo de formación, no que evidentemente conta cos axentes sociais para o seu deseño pero non para a súa execución. E, señor Fajardo, comparecín neste Parlamento no mes de decembro para dar conta das subvencións e do control das subvencións de formación. Pode que vostede estivera expulsado, e pode que non se enterara. [[Murmurios.]] Pero, ¡home!, ten compañeiros. Supoño que algún compañeiro lle podería contar que estiven neste Parlamento comparecendo, aínda que fora só por compañeirismo. E logo, outra cousa: estude e prepare un pouquiño mellor os temas. Polo menos eu, cando era deputada, os preparaba bastante ben. [[Murmurios.]] Porque falar dun plan de 100 millóns de euros que vostede non coñece, cando na miña intervención volvín repetir o que é o Plan de emprego xuvenil e que estaba a desenvolverse dende o ano 2014 ao ano 2015, evidentemente amosa un pouquiño de descoñecemento pola súa parte. Así como dúas afirmacións que fixo na súa intervención. Non son un 1 % os que puideron acollerse ao plan de reactivación do Goberno central de Mariano Rajoy. Non é, porque non rematou. Polo tanto, aínda hai a posibilidade de que preto de 20.000 persoas soliciten ese plan de reactivación. E, por outra parte, o máis importante é que dende o Goberno da Xunta de Galicia queremos seguir traballando e poñendo todos os nosos esforzos –e, evidentemente, farémolo, sempre que eles queiran, da man e coa colaboración dos axentes socias– para poñer enriba da mesa ferramentas e políticas que muden a situación que atopamos á nosa chegada. Porque hai que recordalo: cando chegamos no ano 2009 estaba medrando o desemprego a un ritmo anual de 51.000 parados, e hoxe, no ano 2014, hai 19.000 parados menos anotados ao desemprego. E esta é a comunidade entre as que máis descendeu o paro no último ano. De feito, en concreto, falando dos menores de 25 anos, Galicia –e así o di o Instituto Nacional de Estatística– é a comunidade onde máis baixou o desemprego no colectivo de menores de 25 anos de España. E seguiremos facendo as nosas políticas vencelladas á inclusión e vencelladas ao emprego. Porque, evidentemente, para nós o máis importante é axudar a aqueles que máis o precisan, e, dentro dos desempregados, aos que peor o están a pasar, e non só a través do desenvolvemento da nova Lei da renda de integración social, senón tamén coa posta en funcionamento desta orde de axuda á contratación de persoas beneficiarias da renda de integración social, que xa no ano 2014 contou cun presuposto de 5 millóns de euros que permitiron que 600 persoas tiveran unha oportunidade laboral. Evidentemente este ano redobramos o noso esforzo duplicando o presuposto para que sexan 10 os millóns de euros que permitan que máis de 1.000 persoas beneficiarias da renda no ano 2015 teñan unha oportunidade laboral. E apostamos pola formación precisamente porque nos acompañan as cifras que antes comentaba. E é que o 60 % dos desempregados da nosa comunidade autónoma teñen unha formación moi baixa. Evidentemente iso implica que temos que facer políticas de formación, non só incrementando o presuposto cun 4,5 % máis de presuposto destinado a que preto de 25.000 desempregados na nosa comunidade se formen, senón que o queremos facer cunha formación de calidade. Evidentemente sempre tentando darlles resposta ás necesidades reais que ten o mercado laboral, pero sempre falando de non facer cursiños e de obter un certificado de profesionalidade que teña un recoñecemento a nivel estatal. Na certificación de formación, cando chegamos no ano 2009, só o 45 % dos beneficiarios destes cursos de formación tiñan un certificado de profesionalidade. A partir de aí, no ano 2012 acadamos o 65 % dos beneficiarios destes cursos de formación, que xa recibían o certificado que coloca a Galicia na cabeceira das comunidades autónomas na aposta pola certificación. Ata que actualmente xa están ao 100 % as persoas que participan nestes cursos de formación cun certificado. E facemos balance dese Plan de emprego xuvenil que puxemos en marcha, señor Fajardo, no ano 2014, que está en execución dende o ano 2014 e que tamén está agora no ano 2015, que conta con 19 medidas e con 100 millóns de euros de presuposto. E, evidentemente, temos que facer un balance positivo dende o momento en que no ano 2014 se reduce o paro no colectivo de menores de 25 anos quince puntos máis do que se reduce o paro no colectivo en xeral. Polo tanto, temos que contribuír e traballar neste caso co programa que presentabamos de garantía xuvenil, que inclúe nove medidas máis para os menores de 25 anos. E evidentemente eses preto de 31.000 desempregados que hai na nosa comunidade terán a oportunidade de participar nestas nove medidas. Pero si que é verdade que é necesario que sexan proactivos e que se apunten especificamente á participación deste programa. O que queremos conseguir con este plan é que todos estes mozos teñan unha oportunidade, ou de recibir unha oferta de traballo ou de recibir unha formación para o emprego ou de recibir un período de prácticas. Son 49 millóns de euros os que destinamos a maiores para este novo plan de garantía xuvenil. É dicir, dos 100 millóns de euros cos que comezamos no ano 2014, agora pasarán a 150 millóns de euros os destinados nos próximos anos para os menores de 25 anos e tamén para os menores de 30 anos. E, por outra banda, está o Programa de activación para o emprego en Galicia, que presentei tamén nesta Cámara, destinado aos parados de longa duración, que vén colocar a nosa comunidade como a primeira comunidade autónoma que fai un plan complementario, con presuposto a maiores, específico, ao plan do Estado. Somos plenamente conscientes de que unha das consecuencias desta crise, que se prolongou demasiado tempo, demasiado tempo no tempo –valla a redundancia–, son as persoas que levan máis dun ano desempregadas, e sobre todo as que teñen cargas familiares. E por iso son seis as medidas que acordamos no dialogo social para esas persoas que encaixan neste plan, e que do Estado reciben 426 euros ao mes. Imos destinar para isto 10 millóns de euros. Na nosa comunidade poden ser beneficiarias deste plan de activación preto de 20.000 galegos e galegas. Entre outras vantaxes, este plan o que ofrece é a posibilidade de compatibilizar esta renda de 426 euros ao mes cun posto de traballo. E o que fai o Goberno da Xunta de Galicia, por decisión propia e pactado cos axentes sociais, é prolongar eses 426 euros ao mes á duración do contrato, se ese contrato chega a un ano; e se chega a dous anos, mesmo incrementar a axuda ata os 9.800 euros. Así pois, hoxe presenta o Goberno da Xunta de Galicia quince novas medidas con 60 millóns de euros máis para 50.000 potenciais beneficiarios na comunidade; un programa, como dicía, vencellado aos mozos menores de 25 anos e vencellado tamén aos parados de longa duración, que xa teñen actualmente, destas quince medidas, dúas publicadas xa no Diario Oficial de Galicia, e outras catro que estarán publicadas antes de que remate o mes de marzo, e as restantes antes de que acabe o semestre. Non quero pechar a miña intervención sen recordar unha vez máis, e agradecer o esforzo, a altura de miras, o traballo feito e desenvolvido e tamén as súas propostas, aos axentes sociais que están sentados no diálogo social porque así o queren, que son Comisións Obreiras, UGT e a Confederación de Empresarios de Galicia. Son dous programas que son importantes, que veñen dar resposta a dous colectivos que, evidentemente, están a sufrir as consecuencias da crise máis gravemente, e que estou convencida de que sairán mellor contando co apoio dos axentes sociais. Nada máis e moitas grazas.
Grazas. Pregaríalles aos señores deputados e deputadas que, dado que non debe de funcionar o inhibidor de chamadas, se puideran, coloquen os seus móbiles no sistema avión, por exemplo, que é o modelo. [[Murmurios.]] Si, non é que vaiamos despegar, pero molesta moito a quen está no uso da palabra. Polo tanto, prégolles, se poden, que os coloquen nese sistema. Rolda de réplica. Polo Grupo Parlamentario Mixto, a señora Martínez.
O señor presidente quere que poñamos os móbiles igual que o Goberno, en modo avión, sobrevoando todos os problemas que hai no noso país. [[Murmurios.]] A intervención da conselleira, dende logo, non ten desperdicio. Fala da baixa cualificación da mocidade. Será responsabilidade de quen gobernou en Galiza durante todos estes anos, e de como fixo as políticas en educación. É responsabilidade do Goberno galego. Porque non é que os nenos e as nenas galegas teñan unha tara e por iso non estuden, será que os gobernos galegos sempre impediron o acceso á educación das clases populares. Fala de empregabilidade dedicada á formación e precaria, fala dun emprendemento que leva fracasando xa demasiados anos. Cando fala de sectores emerxentes, dixo I+D+i, sector emerxente. O I+D+i débese aplicar a todos os sectores, non se debe tratar coma un sector emerxente. Falou do sociosanitario, pero non falou para nada dun sector industrial galego. Di que baixaron os ERE. ¡É que xa non quedan empresas para pechar!, xa non quedan empresas para facer ERE. Ese é o gran problema, por iso baixan, iso non é un triunfo, é simplemente a mostra do fracaso. Fala de Comisións e de UXT, será Comisións e UXT os que teñen que ter en conta que toda a oposición deste Parlamento rexeita o que pactaron no diálogo social, toda a oposición. Iso é o que ten que pensar Comisións e UXT, a onde os leva este diálogo social e a onde levou a clase traballadora todos estes anos de diálogo social: ao desemprego, á miseria, a salarios que non chegan para vivir. Din que non presentamos propostas. Repito, as da CIG rexeitáronas todas, nin unha soa aceptaron. Iso é todo o que vostedes están dispostos a falar para solucionar o problema do desemprego. Pero, mire, podemos falar de datos e dos grandes éxitos das súas políticas laborais. Dende 2007 a poboación de Galicia descendeu 22.700 persoas. Só en 2014 perdéronse 13.700 habitantes; 2014 pechou con 93.200 persoas, entre 16 e 55 anos, menos que no ano 2007. O maior incremento de poboación dáse no tramo de persoas maiores de 65 anos, que se incrementou no ano 2014 en 8.500 persoas. O grupo de poboación activa no que se perde máis poboación é o comprendido entre os 24 e os 39 anos, onde se perderon 25.400 persoas; xusto o tramo onde as mulleres deciden ser nais. ¿Pero como non vai emigrar a nosa mocidade co futuro que se lle ofrece? Dende o 2009 o único colectivo de asalariados que aumentou en Galicia foi o das persoas cun salario bruto medio inferior á metade do salario mínimo interprofesional, é dicir, inferior a 325 euros. Os asalariados con ingresos inferiores a 0,5 veces o salario mínimo interprofesional incrementáronse no 11,8 % e representan xa un 18,3 % dos asalariados galegos; 177.548 persoas asalariadas galegas deben sobrevivir con ingresos anuais inferiores a 1.872 euros, e vostedes considéranos ocupados. Alguén que gana 1.872 euros ao ano debería de estar nas listas de desemprego e considerarse desempregado. Se consideramos desempregados a todas estas persoas que cobran menos do salario mínimo interprofesional, o desemprego en Galiza chega ao 35 % e afecta a case 500.000 persoas. Ese é o seu triunfalismo, 500.000 persoas en situación de desemprego. Galicia foi unha das tres comunidades na que descendeu a ocupación en 2014, o 0,8 %, é dicir, 8.400 persoas desocupadas menos. E, ademais, traduciuse na perda de 195.300 postos de traballo dende o ano 2007. ¿De que se vén gabar aquí, señora conselleira? ¿De que se vén gabar aquí? Destes postos de traballo destruídos no 2014, o 64 % do total, uns 5.400 foron a xornada completa. Estase destruíndo o traballo a xornada completa e cambiándoo por traballo a tempo parcial. E, sen embargo, o 66 % das persoas que teñen un traballo a tempo parcial fano por obrigación, porque prefiren unha xornada completa. É evidente a nula incidencia das medidas clásicas de subvencións á patronal para crear emprego.
Remate, por favor.
Igual que o é a precarización –xa remato–. Se queren, de verdade, tomar medidas para acabar co desemprego, para crear futuro para este país, para que a mocidade non emigre e poidamos ter futuro como país o que teñen que facer é establecer e definir dunha vez cales son as liñas de actuación nos nosos sectores estratéxicos con políticas que non sexan simplemente fomentar a precariedade e a subvención ás grandes empresas. Nada máis, moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Polo Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, a señora Prado.
Se o Grupo Parlamentario do Partido Popular cre que os problemas con botafumeiros e auga bendita se solucionan, como lle dixen antes, alá eles, evidentemente. Mire, señor Tellado... ¡Ah!, pois non está o señor Tellado... [[Murmurios.]] ¡Ah!, perdón, está aí, é que como antes estaba alí –perdón– non me afixen ao seu cambio, desculpe. Ben, pois, señor Tellado, podía renovar un pouquiño o discurso, cambiar os papeis, non sei se os ten amarelos. Podíaos cambiar un pouquiño, porque, a verdade, a calquera cousa que digamos é que nós estamos instalados no catastrofismo... É que os números están aí. Ao mellor, se vostede tivera o tal de saír aí fóra e falar con esas persoas que cobran 300 euros, con esas persoas que non chegan a fin de mes, con esas persoas que levan anos no desemprego e non teñen ningún dereito e ningunha prestación, igual lle parecía unha catástrofe. Igual lle parecía unha catástrofe como lles parece a eles e como nos parece no Bloque Nacionalista Galego. Entonces, con eses temas, brincadeiras, as mínimas. Porque é unha catástrofe. Entón vostedes intenten edulcoralo o que queiran, mais é unha realidade que padecen miles de galegos e de galegas. Entón sería bo que se cortaran un pouquiño. E, mire, o BNG ten moi claro de qué lado está. Dende logo, está do lado da clase obreira galega e en contra das medidas que atacan os seus dereitos; en contra das súas medidas, señora Mato. Se outros queren ser palmeiros, alá o seu problema. Pero o BNG non fai parte de comparsas, de palmeiros que non cuestionan o fondo dos problemas que causan a situación na que están galegos e galegas, e logo cremos que con operacións de cosmética se poden solucionar. Dende logo, nós non cremos que iso sexa así. E, dende logo, non coincidir coas políticas que vostedes están a presentar é motivo de tranquilidade para o Bloque Nacionalista Galego. Dende logo, ningún motivo de preocupación, señor Tellado. Porque o BNG non é dependente de ningún poder, simplemente nos debemos ao pobo galego e aos seus intereses. E como só nos debemos ao pobo galego, aos seus intereses e ao que sexa mellor para eles, dende logo, estas sesións de propaganda non son beneficiosas para o pobo galego. E, mire, respecto de proxectos para a formación, cando están atacando sistematicamente o sistema educativo do noso país, cando lle están poñendo trabas continuas á formación dos nosos mozos e mozas, resulta que agora veñen con medidas complementarias de formación. Dende logo, parécenos a nós que o camiño non vai por aí. Non se pode desmantelar o sistema público de ensino deste país e despois vir con programitas ao final dos cales os mozos e mozas deste país non van estar mellor formados. O único que vai estar mellor engraxado vai ser a patronal. Dígoo alto e claro, señora Mato, a patronal, esa coa que vostede se reúne, que nunca se reúne cos traballadores nin coas traballadoras. ¡Non! Porque vostede, diante dos problemas que teñen infinidade de centros de traballo deste país, ponse, no mellor dos casos, de perfil. Gústalle moito saír nesas fotos cos empresarios pero non sae cos traballadores e traballadoras. ¿Quere que lle faga a relación de problemas que trouxemos aquí a este Parlamento de centros de traballo e de persoas que perderon o seu emprego que vostede non tivo a ben reunirse con elas nin unha soa vez? ¡Nin unha soa vez! Esa é a realidade. Se quere, sácolle a relación, empezando polos da súa propia consellería, que están –como vostede sabe– en situacións dende logo nada aconsellables. Mire, as desigualdades non fixeron máis que medrar coas políticas que puxo en marcha o Partido Popular. Os ricos son máis ricos e os pobres máis pobres. A brecha non fixo máis que aumentar. E ¿sabe cal é a peor das desigualdades? A do desemprego, a de non ter ningún xeito de traballar para a fin de mes poder desenvolver un proxecto de vida, esa é a realidade. Propostas. ¿Quere que lle fale de propostas? Primeira: eliminación da reforma laboral. Trouxémola aquí por activa e por pasiva. ¿Que votou o Partido Popular, señor Tellado? En contra. E a situación na que está a clase obreira deste país –díxenllo antes– non caeu do ceo, é consecuencia das reformas laborais que vostedes fixeron. O Partido Socialista tamén, por suposto, pero vostedes tamén. Entón, cada pau que aguante a súa vela. Mais vostedes nunca foron quen de votar a favor de derrogalas, non foron quen, co cal están de acordo. Mire, ¿quere que lle deixe unha copia da ILP, efectivamente, que non hai tanto presentou aquí a CIG con cen medidas para crear emprego neste país e que vostedes non tiveron a ben, que ningunha lles pareceu boa? Medidas concretas. Mire, tamén lle deixo aquí cen medidas para crear emprego neste país, cuestións reais, señores e señoras do Partido Popular, cuestións reais. Porque a situación da clase obreira deste país é dramática. Perfúmena vostedes, bótenlle incenso, botafumeiros ou auga bendita, pero non vai cambiar unha situación dramática con estes dous programitas. Cando trouxemos aquí medidas para maiores de 45 anos, que vostedes aprobaron para condenalos a non ter unha pensión digna, e outras cousas, votaron en contra; e cando trouxemos medidas para os mozos e mozas tamén votaron en contra. Co cal, un pouquiño de seriedade.
Grazas, señora Prado. Polo Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, o señor Fajardo.
Moi boas de novo, señora conselleira. Mire, hai silencios incómodos, hai silencios cómplices e hai silencios acusatorios. Vostede xa sei que vai agardar para o último turno, onde xa non hai réplica, para a explicación inexplicable de como a súa consellería segue pagando cartos a unha empresa involucrada na trama de desbaldimento de fondos públicos en cursos de formación, esa trama na que hai amigos do presidente do Partido Popular, amigos seus, onde se lle nomea a vostede habitualmente e que, polo tanto, deberá explicar de novo. Vostede ten boa memoria. A verdade é que eu xa non recordaba cando fora expulsado desta Cámara. Vostede si, vostede recordábao. Bueno, vostede saberá por que o recordaba. Eu de verdade que non o recordaba, sinceramente non o recordaba. [[Murmurios.]] [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Bueno, para que me dea igual vir ou non vir –segundo di vostede–, veño máis ca vostede, bastante máis ca vostede. [[Murmurios.]] Sinto dicilo, veño máis ca vostede. [[Murmurios.]] É máis, vostede é das conselleiras con máis deixadez de funcións nos debates que lle incumben. Vostede nunca está aquí. Hai outros conselleiros que, cando se debate un tema da súa área, están. Vostede nunca, nunca. Está máis ocupada de poñer no twitter que vai visitar alcaldes –case sempre do Partido Popular–, ou vaise sacar fotos con xente, pero non vai resolver ningún problema. Polo tanto, vostede deberá explicar dunha forma crible ese plantexamento que eu lle fixen na intervención anterior. E despois, sinceramente, que o Partido Popular veña aquí dicir que a oposición somos malos, pero malos de narices –por non dicir outra palabra que, se non, este home de atrás me bota–, que somos tan malos que negamos a recuperación. ¡Home, por favor! ¿Cal é a recuperación se un terzo dos galegos que traballan o fai por menos do salario mínimo, se dos novos contratos a metade dos novos contratos son por menos do salario mínimo, cando hai un 25 % de persoas en situación de exclusión social e por debaixo do limiar da pobreza, cando neste país a xente non pode pagar a luz para quentar os seus fogares? ¿Cal é a recuperación? ¿Como non imos negar esa recuperación? A única recuperación é a daqueles que teñen afinidade co Partido Popular. ¿Que é máis rendible neste país?, ¿estudar e formarse e ir a cursos de formación ou pertencer ou ser do ámbito das amizades do Partido Popular? Sinceramente, ser do ámbito das amizades do Partido Popular. Iso é moi evidente, iso é a cara ou a liña directa ao estrellato laboral, porque, fóra diso, vostedes son unha auténtica lacra. Eu pediríalle que me permitise vostede falar. Eu sei que a vostede lle molesta moito e que ademais é o deputado que na súa declaración de bens máis bens inmobles ten, e despois vén aquí a ir en contra de que non se desafiúce a ninguén. Cada un sabe as súas, vostede sabe as súas e cada un é responsable das súas cousas. Eu non vou dicirlle moito máis pero de verdade que me parece tremendamente incómodo que vostedes plantexen estas cousas. E, despois, as realidades dos datos son as que son. ¿Cal é o programa de emprego do Partido Popular? Insisto, 65.000 afiliados menos á Seguridade Social desde que vostedes gobernan. Pero falemos de emprego xuvenil. Vostede vén aquí dicir que estamos nunha situación mellor. Desde que vostedes entraron a gobernar neste país de novo perdéronse 7.500 postos de traballo de emprego xuvenil, de menos de 30 anos. E iso sen contar as máis de 30.000 persoas que abandonan Galicia cada ano, sen contar os xóvenes que xa non van ao traballo porque se manteñen no sistema educativo porque saben que fóra non hai postos de traballo. Polo tanto, non me veña aquí gabarse dunha situación que non ten nada que ver coas súas políticas senón todo o contrario. E se teñen que ver coas súas políticas, será para o bo e para o malo. Explíqueme a última cifra. Mes de xaneiro: en Galicia destrúense no mes de xaneiro 13.000 postos de traballo; increméntanse en 7.000 os desempregados, a cuarta comunidade do conxunto do Estado onde máis desempregados aparecen. Ese dato tamén será entón responsabilidade súa, ¿ou é que resulta que soamente son responsabilidade súa aqueles datos que pode manipular para vender unha realidade distinta? Sinceramente levan –como xa expresei antes– cinco supostos plans de emprego que non están cuantificados. Vostede dixo que ía facer a avaliación. E eu pregúntolle –este deputado tan malo que son, que non preparo as cousas–: ¿cal é a avaliación que fai vostede dos plans de emprego que presentou nesta Cámara? E cando digo avaliación non é dicirme o que gastou, é dicirme resultados concretos, cantas persoas recibiron formación, cantas desas que recibiron formación están agora traballando, que porcentaxe está traballando con contrato indefinido, que porcentaxe está traballado cun contrato eventual. Esa é a avaliación, o resto é publicidade e propaganda, que é o que vostede sabe facer moi ben. Insisto, en marzo do ano que vén estaremos aquí de novo presentando o seu novo programa de emprego coas mesmas cifras de paro e coa mesma situación absolutamente lamentable. Pero o que de verdade espero agora con ansia é a explicación do inexplicable, que vostede deixa para o último turno sabendo que podemos desmontar a explicación. Porque é inexplicable que se siga dando carto público a unha empresa que está cuestionada por desbaldimento de diñeiro público. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Fajardo. Este home que estaba detrás súa ten nome, chámase Miguel Santalices. Dígollo porque vostede, como parece que anda mal de memoria... Polo Grupo Parlamentario Socialista, a señora Quintas.
Grazas, señor presidente. Bueno, non vou repetir os datos reais e comprobables, outra cousa é que non se queiran utilizar intencionadamente, porque son datos reais. Eu, realmente, señor deputado do Partido Popular, non sei se vostedes son un goberno sensible, porque coas sensibilidades cada un enténdeas como lle parece, ¿non? Pero, xa me explicará, porque este goberno, como o de Madrid, di que a sanidade non é sostible, e o que procura é que a maior parte dos cidadáns deste país teñan menos sanidade e de peor calidade, que a educación non é sostible, e o que procura é que os nenos e nenas deste país teñan peor educación O último que oímos, parece ser, é que a universidade non é sostible. Non sei tamén o que pensarán. O que realmente non é sostible é este goberno para os galegos e as galegas, iso é o que non é sostible. Mire, señora conselleira, á parte de que se orza cada vez menos en política de emprego, á parte de que os datos son reais, á parte diso, non se executa nin sequera o orzamento de políticas de emprego. Como lle dixen na outra intervención, evidentemente aumenta a Risga. Iso é consecuencia das políticas que vostedes levaron a cabo ao longo de seis anos, que o único que xeran é emigración e pobreza; por tanto, temos que aumentar a Risga. As súas políticas xeran fundamentalmente pobreza e exclusión. En emprego, vostedes despediron polo menos 212 persoas que eran orientadores de emprego, que eran necesarios nun momento de crise. O que vostedes nos veñen dicir agora é que cerca de 128, é dicir, pouco máis da metade, volverán. Non van ser suficientes. O único que vostedes intentaron foi privatizar tamén os servizos públicos de emprego. Esa é a realidade que se debuxa neste país, é unha realidade onde o paro aumenta, onde cada vez hai máis recortes. O propio Estado, pola rebaixa da cobertura de prestacións por desemprego durante o ano 2014 para Galicia, deixou de gastar 310 millóns de euros anuais. Por tanto, dan igual os anuncios que vostedes veñan facer aquí, porque os datos reais contradín as políticas que vostedes pretenden vender e as políticas que vostedes inventan. A taxa de protección, que é o medido entre o total das persoas paradas en Galicia, non chega en decembro de 2014 ao 34 %. Isto quere dicir que é unha de cada tres persoas. Neste escenario de recortes que temos, a realidade que temos é que o número de fogares que non perciben ningún ingreso é de cerca de 90.000 fogares, aumentando practicamente un 100 % respecto de 2009, 43.600 familias máis. É moito incluso para unha época en crise. Ademais, as contías orzamentarias, como ben dixen, van decrecendo. Non é explicable que, a medida que aumenta o paro, o que se inviste en políticas de emprego cada vez descenda máis. É unha política da Xunta de Galicia, unha política do Partido Popular, absolutamente espantosa e impresentable. Entre os anos 2009 e 2013, o Goberno deixou sen executar anualidades polo importe de 684 millóns de euros. É dicir, non se orza máis en política de emprego e, a maiores –inentendible–, déixase sen executar. O desentendemento e o abandono dos cidadáns que están vivindo momentos de dificultade é absoluto. Por tanto, unha porcentaxe superior ao 30 % dos fondos consignados non se chega a executar na anualidade correspondente. E iso é cuantificable. Por tanto, o Goberno galego ten unha xestión ineficiente dos recursos públicos, unha xestión nefasta para a recuperación e a empregabilidade.
Remate, señora Quintas, por favor.
Remato, señora presidenta. Mire, señor Tellado, vostede ten un discurso reiterativo, irreal e mentiroso; 34 anos de goberno na Comunidade Autónoma de Galicia por tan só 3 ou 4 co bipartito.
Moitas grazas, señora Quintas.
Vou rematar, señora presidenta, porque o señor Tellado permítese o luxo de vir aquí... E mire, eu non sei, porque non estaba, se no bipartito se cambiaron 2, 3 ou 20 sillas, pero visto o visto, como a xente...
Remate, por favor.
...desvergonzadamente pasea en iates, mete amigos de dubidosa reputación na súa casa...
Moitas grazas, señora Quintas.
...e gasta o diñeiro dos desempregados na operación Zeta, realmente deberiamos ter cambiado as sillas de todo o Goberno. Grazas, señora presidenta.
Grazas. Señor Tellado, ten a palabra.
Grazas, señora presidenta. Señora Quintas, a única persoa que quedou plenamente satisfeita do Goberno bipartito foi o señor Gerardo Crespo, e así llo fixo saber ao señor Ricardo Varela a través dun correo electrónico cando perderon vostedes as eleccións. Esa é a realidade. E teño que recordarlle, porque fala de recortes, que foron vostedes os que conxelaron as pensións en España, foron vostedes os que lles baixaron un 5 %, para toda a vida, os salarios a todos os funcionarios públicos do noso país, foron vostedes os que fixeron o maior recorte no gasto social en España. Ese foi o seu partido, o Partido Socialista. Señora conselleira, dende o Grupo Parlamentario Popular o que temos que facer é felicitar o Goberno galego, felicitar os axentes sociais, para que sigan avanzando na mesma dirección, na procura de acordos positivos para Galicia e acordos positivos para os desempregados do noso país. Nós, desde logo, en calquera caso queremos destacar a gran responsabilidade dos axentes sociais que participan neste acordo, responsabilidade da que se beneficiarán 50.000 persoas grazas a un investimento de 60 millóns de euros e a través de 15 programas para parados de longa duración e mozos menores de 25 anos desempregados. Nós, señor Fajardo, agradecémoslle esas clases de ética política que chegan dende a Alternativa Galega de Esquerda, grupo moi próximo ao señor Monedero e ao grupo Podemos, supoño que proceden desa Universidade Autónoma de Monedero [[Murmurios.]] , onde aí si que hai conseguidores, como ben puidemos coñecer todos. Non sei se a señora conselleira lle vai explicar iso que vostede non entendeu cando leu o DOG. Por se acaso, cóntollo eu, porque tiven ocasión de saír e comprobar qué se publica no Diario Oficial de Galicia que vostede viu a semana pasada e parece ser que non entendeu suficientemente ben. O que se publica é unha orde de subvencións do ano 2013. Por certo, subvencións, as de AZNet, desas empresas, que non se chegaron a pagar nunca. Vostede le parcialmente isto, non le todo, porque, claro, non le todas as veces que no DOG figuran os reintegros deste tipo de subvencións. Polo tanto vostede fai unha lectura interesada. Polo tanto, a Xunta de Galicia con este tema, como con todos, transparencia total. Señor Fajardo, cando veña aquí, conte as cousas completas, non trate de xerar dúbidas ou confusións sobre todas esas cuestións. Señora Prado, non somos nós o problema do Bloque Nacionalista Galego, non somos nós. Esa maldición bíblica do bipartito eu alégrome de que vostedes a recoñezan, pois é verdade, é verdade, porque vostedes tiveron responsabilidades de goberno que agora negan e renegan. E vostedes son tamén responsables do que sucedeu nese período 2005-2009. Vostedes xestionaron malamente, por certo, a Consellería de Industria. Falaba vostede de trabas en educación, trabas en educación. Pero se somos a comunidade autónoma onde as taxas universitarias son máis baratas de toda España. Pero ¿que trabas? Serían as trabas que puñan vostedes cos problemas da lingua galega que a todos nos querían impoñer. Falaba vostede das medidas da CIG que non se aprobaron aquí. Mire, onde tiñan que debaterse esas medidas da CIG eran nas mesas do diálogo social onde a CIG non estivo porque non quixo, ou quizais porque o Bloque Nacionalista Galego non a deixou. Polo tanto, non nos veña a nós con eses problemas. A realidade, señora Quintas –xa marchou, vese que non lle interesan os datos, pode ver a gravación despois–, é que o paro baixou no último ano en España, a afiliación á Seguridade Social subiu o último ano en España e en Galicia, o paro xuvenil baixou no último ano en España e en Galicia, o número de ERE baixou en España e en Galicia no último ano. Cando gobernaban vostedes sucedía todo o contrario. Hoxe podemos dicir que en Galicia e en España estamos mellor que hai un ano, e o que nós queremos é poder estar aquí o próximo ano e dicir que estamos mellor que hoxe. Ese é o noso compromiso e ese é o noso reto. Nós, desde logo, non somos compracentes, como se dixo aquí desde algún grupo, non somos compracentes coa situación actual do desemprego, claro que non o somos. Nós somos sensibles coa situación que padecen as persoas e as familias que viven e sofren directamente o problema do desemprego. O único que nos diferencia é que vostedes negaban a crise e nós recoñecémola e actuamos desde o primeiro momento. Remato xa simplemente celebrando por parte do Grupo Parlamentario Popular ese acordo entre o Goberno galego, entre a Xunta de Galicia, e os axentes sociais. Celebramos estes acordos e tamén os moitos que se rubricaron na lexislatura pasada. Nós, iso si, queremos instar o Goberno galego e os axentes sociais –aos que hoxe a oposición lles faltou ao respecto–, a Comisións Obreiras, a UGT e á Confederación de Empresarios de Galicia, a que sigan traballando na mesma dirección. Teñen unha folla de ruta compartida para sacar a Galicia da situación de crise na que nós non a metemos. Sigan nesa dirección, e, dende logo, conselleira, sabe vostede que con esta oposición non pode contar para nada. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Tellado. Ten a palabra a conselleira para pechar o debate.
Moi boa tarde, outra vez. Gustaríame comezar este último turno de intervención dirixíndome directamente á señora Prado para garantirlle o recoñecemento expreso e o profundo respecto que eu, como conselleira, e todo o Goberno da Xunta de Galicia lles temos ás formacións sindicais máis representativas da nosa comunidade e, así mesmo, tamén ás empresariais polo seu traballo na defensa dos intereses e dos dereitos dos traballadores, que eles si defenden a clase obreira, neste caso obreira galega. Aquí, na nosa comunidade, ninguén é palmeiro de ninguén. Pode que vostede, señora Prado, se confundira con vostedes, a súa formación, cando eran palmeiros do Partido Socialista, cando ano tras ano aprobaban os presupostos do Estado do Goberno de Zapatero. Supoño que vostede se confundirá con iso e crerá que todo o mundo é da mesma condición, pero, dende logo, os axentes sociais da nosa comunidade non. Con respecto á intervención da formación de AGE, de que hai silencios cómplices, hai silencios acusatorios, hai silencios incómodos, olvidouse vostede de que hai outro silencio, o de que non hai maior desprezo que non facer aprecio. E, evidentemente, iso é consecuencia, única e exclusivamente, daquel que interpela o Goberno e non prepara as intervencións. Volvo dicirlle que seguro que vostede é un magnífico deputado, pero pode e ten a oportunidade cada vez que fala de demostralo. Polo menos, de coñecer non só o que se supón que demandan os galegos e as galegas, senón tamén cal é o procedemento do Goberno. E polo menos vostede –xa que debería ter interese en algún día gobernar– debería coñecer que é unha obriga publicar as subvencións no Diario Oficial de Galicia, é unha obriga. Todas as subvencións se publican. Como dicía o deputado do Grupo Popular, fala vostede interesadamente –supoño que para desvirtuar ou para entorpecer– dunha subvención que foi publicada no ano 2013, e que nunca, endexamais, chegou a percibir esa empresa da que vostede ten moito interese en falar. Señor Fajardo, a min, como conselleira, o que me preocupa é a situación que están a vivir os miles de galegos que hoxe en día están anotados na lista do desemprego. E o que fai esta conselleira e este goberno é vir aquí non a dar roldas de prensa, senón a darlle contas ao Parlamento, porque dicía a señora Quintas cando falaba na súa intervención que podía evitar esta comparecencia. Cando veño porque veño e cando non veño porque non veño. Evidentemente, o que temos que facer aquí como goberno é darlle contas ao Parlamento de todas as nosas políticas, e dar conta tamén de que todos os presupostos das políticas activas de emprego foron, señora Quintas, executados no 95 %, en máis do 95 %, no ano 2014; outra cousa que, evidentemente, tamén sairá publicada e coñecerán, evidentemente, os deputados. E falaba de construír en positivo, de traballar todos xuntos, de traballar, se pode ser, co acordo dos axentes sociais para definir novas e máis medidas para os menores, neste caso, e tamén para os parados de longa duración. Iso é o que estamos a facer dende o ano 2009 e iso é o que seguiremos a facer para diminuír a lista de desemprego, o número de desempregados, na nosa comunidade autónoma. Por primeira vez dende o ano 2007 un ano –que foi o ano pasado– rematou con máis afiliados á Seguridade Social dos que había cando comezou, que son 12.000 novos empregos, afiliacións á Seguridade Social, reflectidas nas nosas estatísticas. Unha parte, evidentemente, desa redución de emprego ten que ver coa mocidade, da que hoxe estamos a falar, cos menores de 30 anos e cos menores de 25 anos, onde, como dicía, Galicia é a comunidade onde máis baixou o desemprego nesta franxa de idade. E, evidentemente, que non somos autocompracentes e que sabemos que queda aínda moito por facer, e por iso queremos seguir levando adiante distintas medidas vencelladas á formación, vencelladas a axudas á contratación e, sobre todo, á formación certificada para garantir un mellor futuro neste caso aos parados de longa duración e tamén aos menores de 25 anos. En definitiva, hoxe presentamos dende o Goberno da Xunta de Galicia 15 novas medidas, con 60 millóns de euros máis, dos que poden beneficiarse 50.000 galegos; quince medidas que están vertebradas en catro eixos distintos: a mellora da intermediación laboral, a mellora da empregabilidade, o apoio á contratación e o fomento do emprendemento. Polo que respecta á nosa mocidade, se sumamos as partidas do Plan de emprego xuvenil presentado no ano 2014 e aínda en vigor durante o ano 2015, serán 150 os millóns de euros destinados aos menores de 30 e de 25 anos durante os próximos anos. E, pola súa parte, evidentemente, está ese apoio por decisión propia, por decisión deste goberno, de incrementar eses 426 euros –aos que teñen dereito nesta comunidade preto de 20.000 persoas– a aqueles que sexan contratados durante un ano; de incrementar eses 426 euros aos doce meses que dure ese contrato, ou mesmo tamén, se é indefinido, durante dous anos. O pasado 14 de xaneiro os principais representantes, os representantes maioritarios dos traballadores na nosa comunidade, que son Comisións Obreiras e UXT, e o presidente da Xunta asinaron este acordo para contribuír non só a revitalizar o diálogo social na nosa comunidade, que é necesario, senón tamén para contribuír a poñer en marcha estas medidas, que dende o Goberno de Galicia dúas delas xa son realidade e o resto estarán publicadas no Diario Oficial de Galicia entre marzo e antes do primeiro semestre. En definitiva, a liña que segue este goberno é moi clara, que é unha liña marcada co noso compromiso co emprego, cos nosos traballadores, cos colectivos que máis están a sufrir a crise, con medidas que se sexan serias, responsables e con políticas que estean baseadas no diálogo social. Esa é para nós a mellor receita para conseguir que o descenso do desemprego se consolide na nosa comunidade e para afrontar un período sostido de creación de emprego neto neste ano. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, conselleira. Tal e como foi comunicado, substanciamos a continuación a seguinte pregunta. Pregunta de D. Juan Manuel Fajardo Recouso, do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, sobre a execución do Plan de emprego para perceptores da Risga
Ten a palabra, para formular a súa pregunta, o señor Fajardo.
Bueno, o primeiro: cando se fai referencia a como se fai o traballo nesta Cámara por parte dalgún deputado, debería de aclararse que este cambio da orde do día me foi notificado nada máis entrar na Cámara. Polo tanto, a capacidade para que isto puidera ser traballado é a que é. Nós queremos denunciar esta situación porque non nos parece oportuna. Nós traïamos unha pregunta ao respecto do Plan de emprego de perceptores da Risga, pero antes desa situación gustaríame facer unha aclaración. Evidentemente, as explicacións da conselleira non me convenceron, sobre todo cando a conselleira di que empeza a investigar a trama no 2012, que a subvención se outorga a Azetanet no segundo semestre de 2013 e que se publica o venres. Polo tanto, non hai ningunha publicación posterior onde diga que iso non se pagou. Polo tanto, as explicacións son bastante suaviñas ou difíciles de entender e, dende logo, inciden máis na necesidade de que vostede explique o que aconteceu con esa situación. Pero respecto da pregunta, vostedes anunciaban en maio de 2014 o inicio dun programa para contratar a perceptores da Risga. Anunciárono en maio de 2014, e en xaneiro deste ano apenas había moi poucos traballadores que estiveran sendo obxecto deste programa e, polo tanto, traballando nos concellos galegos. A pregunta orixinaria era: ¿a que se debía este retraso? Porque nós entendemos que o que se está é utilizando a perceptores da Risga como man de obra electoral para o Partido Popular. E explícome. Este grupo fixo unha pregunta xa hai meses, que non foi contestada polo Goberno, onde pediamos saber cales eran os criterios para outorgar eses contratos aos concellos; tiña que ver coa cor política e ademais con que tipo de emprego se ía utilizar con estes traballadores. ¿Cal é a realidade? Que estes contratos acabaron maioritariamente en mans de concellos do Partido Popular e que estes contratos, máis alá de tratar de xerar formación para que lles permita atopar un emprego despois, foron utilizados para cuadrillas de obras de xardíns ou de mellora dos entornos urbanos. Co cal, o que se está facendo é utilizar a perceptores da Risga para que fagan traballo electoralista nesa orxía preelectoral dos concellos, que pretenden nos últimos seis meses facer todo aquilo que non fixeron antes, e, neste caso, fano a través de perceptores da Risga. Pero non só isto, hai un problema engadido. Moitos perceptores da Risga, moitos máis dos que percibiron esta axuda, foron expulsados da Risga simplemente porque non aceptaron as condicións que lles poñía o concello, e, polo tanto, foron expulsados dese programa de percepción de axudas. E eu pregúntolle: ¿cantos foron expulsados e por que motivos? ¿Pode explicarme vostede como hai un programa que obriga a un traballador a aceptar calquera condición que lle poña un concello para traballar e seguir recibindo a Risga? E, sobre todo: ¿como van vostedes solucionar despois o problema de que estes traballadores volven á situación de desemprego, non teñen Risga e volverán a esa lista de espera que en Galicia é tan indecente como que alguén que non cobra nada tarda máis de nove meses en percibir a Risga –no mellor dos casos, nove meses– e na realidade en moitos casos é máis dun ano?
Moitas grazas. Ten a palabra a conselleira de Traballo e Benestar, dona Beatriz Mato.
Moitas grazas, presidenta. Bueno, tentando ser positiva, voume quedar con que semella que, polo menos, esta medida parece que lle gusta ao señor Fajardo e que por iso pregunta por ela, porque foi este goberno, efectivamente, o que primeiro puxo en marcha unha orde de axuda á contratación de persoas beneficiarias da renda de integración social; unha iniciativa que é moi importante e que supón, evidentemente, darlles unha oportunidade laboral, unha oportunidade de traballo, ás persoas que levan moito tempo no desemprego e que peor o están a pasar. Como dicía, foi publicada no Diario Oficial de Galicia o 3 de xuño do 2014, sae publicada nesa data cun investimento de 3 millóns de euros, e o prazo de presentación era dun mes para facer as resolucións desta orde. Por certo, resolución, tal e como dicía a orde –de aquí que hai que preparar as cousas–, que vai por orde de entrada, non por cor política; por orde de entrada. Segundo pedían, íase resolvendo; é dicir, que o que primeiro o solicitaba recibía o número de persoas beneficiarias segundo o concello, tal e como se publicaba a orde. É importante tamén informarse, señor Fajardo, antes de falar, porque, efectivamente, esta orde xa está totalmente completada, non só cos 3 millóns, senón cos 5 millóns que chegamos a incrementar, e mesmo tamén toda a xente contratada. Sempre foi unha orde de subvencións. Incrementámolas en 1,5 millóns de euros para chegar ata os 5 millóns e para dar resposta ás demandas que había. Vostede cualifícaa como "fume electoral" –non sei se foi esa a palabra que utilizou agora– evidentemente, pero nós cualificámola como a nosa aposta e o noso compromiso para axudar a atopar un posto de traballo a aquelas persoas que máis o precisan. E, de feito, foron 623 os que xa están contratados, algúns deles mesmo tamén remataron os sete meses de contrato. Entendo, evidentemente, que a vostede non lle guste escoitar os directores a Xunta de Galicia, ou esta conselleira ou o presidente, cando temos explicado por activa e por pasiva toda esta información sobre esta orde. Pero, se non nos quere escoitar a nós, ten vostede unha opción máis sinxela, e é unha ferramenta moito máis útil para coñecer en profundidade esta iniciativa, que é o Diario Oficial de Galicia, onde aparece non só a publicación, senón mesmo tamén o 19 de decembro é cando se publica o esgotamento de crédito; é dicir, cando toda a xente, as 600 persoas, están contratadas. Foron 120 os concellos beneficiarios desta axuda para 623 persoas, que tiveron oportunidade de traballar durante sete meses con contratos regulados polos convenios que existen nos concellos, con salarios e con condicións que recolle o convenio colectivo. E por iso, e porque cremos firmemente que é unha boa ferramenta, este ano 2015 reeditamos esta orde para achegarnos non só a 620 persoas beneficiarias, senón a 1.000 persoas beneficiarias da renda de integración social. Nada máis, moitas grazas.
Moitas grazas. Réplica do señor Fajardo Recouso.
Moi ben, moi ben. Vostede interpreta as miñas palabras. Eu non lle dixen que estaba de acordo con esta medida, e dixen, ademais, que era unha medida electoralista e que se fai nun momento que non é unha oportunidade de emprego. ¿Vostede chámalle unha oportunidade de emprego a un contrato finito de seis meses que non dá formación para volver a postos de traballo que permitan saír desa situación de exclusión? ¿Ou simplemente o que queren dicir é que puxeron man de obra dispoñible e barata para que os concellos fagan obras electoralistas? E nós dicímoslle que resposte as nosas preguntas. ¿Por que? Cando isto se anunciou en maio de 2014, ata xaneiro non estiveron case todos estes traballadores exercendo os seus labores. ¿Por que vostedes non contestaron a pregunta escrita deste grupo onde lle pediamos a relación non só de concellos, senón de postos de traballo cubertos? Porque cando un di que hai unha orde para facilitar a reincorporación ao mercado de traballo das persoas que perciben a Risga, o que tería que dicir é que tipo de traballos se fixeron neses concellos para ver se se adecúan, porque eu lle poño exemplos que coñezo directamente de que foron traballar ao departamento de obras. Todo o mundo sabe que agora un albañil ten moitas capacidades para atopar un posto de traballo, e iso foi o que se fixo na meirande parte dos concellos. Pero non me contestou a unha pregunta que para nós é fundamental: 600 persoas traballando. ¿Cantas persoas perderon o dereito á Risga por mor de non aceptar as condicións leoninas que nalgún caso poñía encima da mesa un concello?, que non as poñía por escrito, pero o primeiro día que se presentaban no posto de traballo tiñan que aceptar todos aqueles traballos, xornadas partidas ou traballos fóra de xornada habitual, como pode ser en fin de semana, que non aceptaban os traballadores públicos do concello. Iso é o que ten vostede que explicar. Tenme que explicar como se vai facer con eses traballadores que terminaron eses seis meses de contrato –que, por certo, non eran a xornada completa– e que agora se ven sen ningún tipo de prestación e volvendo á última fila da cola para solicitar a Risga. Iso é que lle estamos preguntando, datos concretos. Vostede me di a min que non preparo as intervencións, pero resulta que vostede, a conselleira, vén sen ningún dato para darlle a este deputado. Eu pídolle datos, póñaos por escrito. ¿Cantos contratos? ¿Que tipo de contratos? ¿Cantas persoas perderon a Risga durante...
Moitas grazas, señor Fajardo. [[O señor Fajardo Recouso pronuncia palabras que non se perciben.]] [[Aplausos.]] Ten a palabra a conselleira de Traballo e Benestar, dona Beatriz Mato.
Moitas grazas, presidenta. Señor Fajardo, doulle datos, o que pasa é que non os quere escoitar, porque, cando lle digo que foron 620 as persoas contratadas durante sete meses a través desta orde no ano 2014, pois parece que iso non o quere escoitar. E cando lle digo que este ano imos dobrar o presuposto de 5 a 10 millóns de euros para que sexan non 620, senón máis de 1.000 as persoas beneficiarias da renda de integración social, pois tampouco, evidentemente, o quere escoitar. E cando vostede afirma que despois deses sete meses que están a traballar quedan sen ningún tipo de axuda, podo dicirlle e afirmarlle que non é así, posto que teñen dereito a recibir unha axuda estatal que, evidentemente, todos eles a tramitan, se é que non atopan unha oportunidade laboral; oportunidade laboral que, efectivamente, mellora dende que pasan por un contrato deste estilo. Porque todas as axudas, non só para formación, senón tamén para ter unha experiencia laboral, contribúen directamente á mellora do seu currículo e dan –estou convencida– unha mellor oportunidade para atopar un posto de traballo. Para nós é importante saber que o grao de satisfacción desas 620 persoas, xunto cos máis de 120 concellos que foron beneficiarios no ano 2014, xunto coa sociedade en xeral, que ve ben que este goberno aposte pola inclusión no mercado laboral das persoas máis desfavorecidas, foron os que animaron a este goberno, como digo, a duplicar o noso esforzo presupostariamente, e así podo hoxe afirmar que nesta convocatoria do ano 2015 serán todos os concellos que teñen solicitados estes contratos os que se verán beneficiados no marco desta convocatoria para recibir ás persoas beneficiarias da renda de integración social e para que lle poidan facer un contrato de alomenos sete meses; ou, dito doutra forma, señor Fajardo, mentres vostede di que non vendemos nada máis que fume e que o único que facemos é falar, a realidade é que é xusto o contrario. Foi este goberno o que puxo en marcha por primeira vez unha orde de axuda de contratación no ano 2014; o que traballa cóbado con cóbado con todas as entidades sociais e tamén con todas as entidades locais, evidentemente, para escoitar as súas preocupacións e demandas; e sobre todo o que loita pola inclusión social de todos os galegos e de todas as galegas a través da fórmula que nós cremos que é a mellor fórmula de axuda a estas persoas, que é o emprego; e foi este goberno o que fixo a primeira Lei de inclusión social, pola que as persoas beneficiarias dunha renda de integración social se comprometen a traballar arreo e firman –e así o acordan– un acordo coa Administración para ser activos e proactivos na mellora do seu currículo a través da formación e mesmo tamén do seu traballo. Dicía: foron 623 –eses que vostede non coñece; eses datos que vostede non quere escoitar– os traballadores que se beneficiaron desta orde, e para o ano que vén serán máis de mil. Nada máis e moitas grazas. [[Aplausos.]] Pregunta de Dª María Carmen Gallego Calvar e tres deputados/as máis, do G.P. dos Socialistas de Galicia, sobre as xestións levadas a cabo pola Consellería de Traballo e Benestar para resolver a problemática xerada no traslado de persoas con discapacidade do centro San Francisco, de Vigo, a Doral Residencial, en Mos
Ten a palabra a señora Gallego para formular a súa pregunta.
Moitas grazas, señora presidenta. Bos días señoras deputadas, señores deputados. Señora conselleira, hoxe non poden estar aquí con nós os pais, nais e os nenos e nenas de San Francisco, posto que aceptamos dende o noso grupo o cambio na orde do día e posto que, ademais, a presidenta do Parlamento, nunha decisión da que nós non coñecemos ningunha resolución, lle impediu a este grupo traer invitados a este pleno. Pero están escoitándonos a través da web do Parlamento e van escoitar, polo tanto, o que vostede teña que dicir. Como vostede sabe, cando lle preguntamos aquí o Grupo Socialista, por boca naquel momento do deputado señor Losada, alá polo mes de outubro do ano pasado, cales eran as razóns polas que vostede nun concurso adxudicara a unha empresa privada a atención de nenos e nenas con discapacidade intelectual en vez de deixalos en mans da entidade de iniciativa social San Francisco, que os viña atendendo nos últimos trinta anos, vostede a verdade é que tivo daquela un comportamento bastante criticable; de feito, foi pouco sensible e fixo sufrir as persoas que estaban na tribuna escoitando a súa resposta. Afortunadamente, quince días despois, vostede cambiou de actitude diante da desazón que estaba provocando nos pais e nas nais, nos nenos e nas nenas, e chegou aquí ao Pleno do Parlamento e fixo un compromiso. Dixo vostede que ía arreglar esa situación, que os nenos e nenas de San Francisco e que os pais e as nais non ían verse prexudicados por unha decisión do Goberno de Galicia que tiraba das mans dunha entidade de iniciativa social creada polos pais e as nais en ausencia dunha resposta dos servizos públicos e que non os ía, polo tanto, condenar a estar en mans dunha entidade privada. Entidade privada, recordemos, Doral Residencial S.L., que empezou sendo unha empresa inmobiliaria, que logo pasou a construír unha residencia para persoas maiores no concello de Mos, que posteriormente ampliou esa residencia de persoas maiores e para a que pediu vostede un PIA para atender tamén a persoas con discapacidade. Pois ben, señora conselleira, pasaron meses xa e vostede aínda non se reuniu con eses pais e con esas nais. Só catro familias de todas as afectadas aceptaron cambiarse para Mos, porque vostede sabe tan ben coma min que é unha residencia no medio do monte, sen transporte público axeitado e que provoca problemas tanto ás familias como aos nenos e ás nenas; problemas de mobilidade e problemas de adaptación. Pasaron meses, conselleira, e esta situación segue sen resolverse, e eu quero saber que resposta nos vai dar vostede hoxe aquí a nós e aos pais e ás nais que nos están vendo. E tamén quero e espero un compromiso da súa parte para que nesa xuntanza, á que finalmente os ten convocado o día 2 de marzo en Vigo, probablemente froito de saber que esta pregunta ía introducida na orde do día deste pleno, non vaia alí darlles outra vez boas palabras, palmadiñas no lombo e máis atrasos. Queremos compromisos, conselleira, queremos...
Moitas grazas, señora Gallego. Moitas grazas. [[A señora Gallego Calvar pronuncia palabras que non se perciben.]] [[Aplausos.]] Ten a palabra a conselleira de Traballo e Benestar, dona Beatriz Mato.
Moitas grazas, presidenta. A min, antes de comezar, gustaríame pedirlle á interpelante, neste caso á señora Gallego, que medira un pouco máis as súas expresións, porque eu non adxudico nada, señoría; eu non adxudico nada; e vostede, que foi conselleira, debería de saber que o que hai son concursos públicos que non se dan, se gañan; non se dan, gáñanse. Iso debería de sabelo vostede mellor. O espírito desta Xunta de Galicia é colaborar, evidentemente, con Agasfra; foi e será sempre colaborar con todas as entidades de discapacidade. O trato é a colaboración total; do mesmo xeito que o fago con Agasfra, fágoo co resto das entidades de discapacidade. Para esta conselleira non hai discapacidades de primeira nin de segunda, e moito menos entidades de primeira e de segunda. A colaboración e o diálogo é total; agora ben, para poder colaborar todas as entidades de Galicia sen excepción fixeron os deberes, todas excepto unha. Que fagan os seus deberes sencillamente lle permite á Xunta de Galicia desenvolver con axilidade os dereitos que teñen todos os usuarios na nosa comunidade, e todas as entidades de Galicia ou teñen agora actualmente prazas concertadas gañadas en concursos, non dadas a dedo, gañadas en concursos públicos, ou teñen usuarios que teñen unha libranza. O que non ten ningunha entidade é un convenio específico para financiar o custo do mantemento das prazas. Hoxe afirmo con rotundidade que non hai na nosa comunidade ningunha entidade que goce dun trato diferencial para o pagamento do cen por cento do custo real das prazas. Con Agasfra puxemos todos os nosos esforzos, todos os nosos recursos, toda a nosa vontade, limitándonos e mesmo achegándonos ás liñas máis vermellas que ten a Administración para axudar as 70 familias e mesmo tamén a entidade. Así como a nosa responsabilidade e tamén os seus dereitos, ofrecémoslles a todos os usuarios os recursos que a lei lles dá, que os amparan, que entre eles é unha praza pública ou unha libranza. Puxémonos en contacto con todos os familiares para que libremente elixiran e foran plenamente conscientes das consecuencias da súa elección; en concreto, ofrecémoslle unha praza pública no centro gañador dun concurso –non dado a dedo– ou unha libranza, se querían quedar en Agasfra. Así mesmo, na xuntanza mentida en decembro, ofrecín a posibilidade de volver falar con esta entidade e coas familias para ver que posibilidades de apoio deberiamos ter no futuro, pero, evidentemente, tiñan que presentar as familias a elección do seu recurso; é dicir, presentar ante a Xunta a elección do seu recurso. Somos plenamente conscientes de que hai prazas públicas noutros centros, de que Agasfra actualmente non ten prazas públicas e de que a cantidade económica que ten a libranza non cobre a totalidade do prezo da praza de Agasfra. Hoxe en día hai catro persoas..
Moitas grazas, conselleira.
Continúo logo. [[Aplausos.]] Réplica da señora Gallego Calvar.
Grazas, presidenta. Eu sei o que hai hoxe en día, conselleira. Hoxe en día o que hai é coaccións, ameazas ás familias e hai un recurso presentado pola Asociación San Francisco nos tribunais que pide a paralización do proceso. ¿Vostede está segura de que fixo todos os deberes? Porque rexeita que os demais fixeran máis ou menos os deberes. Conselleira, ¿vostede está segura de que o fixo todo ben? ¿Vostede está segura de que non houbo intencionalidade política nesta decisión para castigar a quen desde as organizacións da discapacidade discrepa das súas políticas? ¿Vostede está segura de que non preparou a ampliación do centro privado e o outorgamento deste PIA para que puidera atender tamén as persoas con discapacidade en conivencia con eses empresarios? ¿Vostede está segura, conselleira, de que non está cometendo ningunha irregularidade? ¿Sabe vostede que forma parte dun goberno que ten unha orde do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia para derrubar a ampliación da Residencial Mos, en Porriño, e que o derribo desa ampliación é unha obriga legal para este goberno? ¿Sabe vostede que outorgou un PIA á ampliación desta residencia tendo unha orde que hai que executar do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia para derribar esa ampliación? Conselleira, ¿vostede está segura de que fixo as cousas ben, ou, pola contra, vostede aproveitou as amizades perigosas do Partido Popular para castigar a quen non está de acordo coas políticas sobre a discapacidade que fai este goberno? Señora conselleira, ¿que vai facer vostede agora? ¿Van executar a orde de derribo, esa ampliación de Doral Residencial, e deixar que esa residencia siga sendo privada e unicamente para persoas maiores? ¿Vai dar volta atrás a ese concurso que vostede adxudicou coñecendo estas irregularidades, señora conselleira? ¿Vai vostede pedirlles perdón aos pais e ás nais que coaccionaron e ameazaron para que foran a Mos ou vai vostede dimitir, señora conselleira, que é o que tería que ter feito hai moito tempo?
Réplica da conselleira de Traballo e Benestar, dona Beatriz Mato.
O que lle podo garantir, señoría, é que o que nunca fará esta conselleira é prevaricar, tal e como vostede me invita a facer cada vez que ten a oportunidade de falar disto; [[Aplausos.]] iso é o que non vou facer. E o que non vou aceptar baixo ningún concepto é que manifesten que poida haber algunha intencionalidade, e moito menos política, cun tema tan sensible como é a atención ás 70 familias, neste caso da cidade de Vigo, con discapacidade. O que lle podo ratificar é que a vontade que houbo por parte desta conselleira foi en todo momento, e singularmente con esta entidade, axudar a entidade con todas as súas...
Señor Losada, ten unha chamada á orde. Continúe conselleira, por favor.
Señor Losada, ¿quere unha segunda chamada? Señora conselleira, por favor, diríxase a min. Conselleira, ten a palabra.
Señor Losada, non quero ter que chamalo unha segunda vez á orde. Como volva escoitalo, ten unha segunda chamada á orde. Conselleira, continúe, por favor.
Digo que non acepto ningunha invitación á prevaricación, como, evidentemente, non acepto que se cuestione que dende esta consellería non se cumpre nin coas sentenzas da xustiza nin, evidentemente, coa legalidade vixente. A miña obriga é cumprir coa legalidade vixente, dándolles a todas as persoas, neste caso ás 70 familias, a oportunidade do servizo público que lles corresponde e que unha lei lles outorga, e esa oportunidade é unha praza pública ou unha axuda da libranza. O que está a facer este goberno é traballar por todas e por cada unha das persoas que teñan discapacidade na súa familia, poñendo o que está nas súas mans, que é a oportunidade dun servizo público. Outra cousa é defender os intereses dunha entidade en concreto. Iso é outra cousa. E para falar dos intereses dunha entidade en concreto o que dixen nunha xuntanza en decembro e o que direi na próxima xuntanza que manteremos a próxima semana é exactamente o mesmo: quero coñecer cal é a elección destas 70 familias, das cales 28 xa teñen presentada a elección do seu recurso público, que teñen dereito a unha libranza, para saber na situación na que se atopa a entidade; entidade que, evidentemente, pertence a unha asociación, que é a asociación Fadenga, que hoxe en día ocupa máis do 50 % do financiamento público, do diñeiro de todos os galegos e de todas as galegas, en prazas concertadas. É dicir, a discapacidade –neste caso intelectual– está a ocupar máis da metade do noso compromiso presupostario para dar servizos públicos. E, como dicía, todas as entidades de Galicia sen excepción, estean en Vigo, estean en Monforte, estean onde estean, gañaron concursos públicos; en ningunha foron outorgadas as prazas públicas a dedo, en ningunha delas, e, evidentemente, iso terá que continuar sendo así porque así o dita a lei, porque así a lei o di, a Lei de subvencións. E evidentemente que coñece os recursos, señora Gallego. Presentou dous recursos a este concurso e foron desestimados polo Tribunal Central Administrativo. Ambos os dous ratificaron a xestión desta consellería. Non é que crea eu que está todo ben feito, é que o cre perfectamente ese Tribunal Central Administrativo. Pero, insisto, señora Gallego, aquí non estamos para dirimir o que é o cumprimento ou non da legalidade, porque é a miña obriga...,
Grazas, conselleira.
...aquí para o que estamos é para dar máis e mellores servizos públicos.
Grazas, conselleira. Suspendemos a sesión ata esta tarde ás dezaseis trinta, catro e media. Moitas grazas. [[Suspéndese a sesión ás dúas e corenta e oito minutos da tarde e retómase ás catro e trinta e un minutos.]] Comparecencia da Sra. conselleira de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas, por petición propia, para informar do Plan RehaVIta 2015-2020, de rehabilitación, alugamento e mellora do acceso á vivenda en Galicia
Ten a palabra para a súa primeira intervención a conselleira de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas, dona Ethel Vázquez Mourelle.
Grazas, señora presidenta. Señorías, comparezo, por petición propia, ante esta Cámara, para dar conta das medidas recollidas no Plan de vivenda de Galicia 2015-200, o Plan RehaVIta. Un instrumento que dada a súa significación e a importancia para a cidadanía, e logo da súa aprobación no Consello da Xunta do pasado 12 de febreiro, quixemos presentar de maneira inmediata neste Parlamento a fin de que poida ser analizado e debatido. Estamos ante unha planificación estratéxica que guiará as políticas públicas en materia de vivenda durante os próximos cinco anos, un plan que fomenta a rehabilitación e recolle unha serie de medidas concretas para facilitar o acceso a un fogar a aqueles galegos que máis o necesitan. Saben, señorías, que as políticas de vivenda teñen unha tripla dimensión: a primeira e fundamental, a vertente social, porque se trata de garantir o dereito constitucional a unha vivenda digna e, polo tanto, de deseñar unha das políticas básicas do Estado do benestar; a segunda, a territorial, porque o xeito en que planificamos resulta determinante na definición do noso modelo de país; e a terceira, a económica, porque a construción e a rehabilitación son un sector fundamental na xeración de actividade económica e no emprego. Así pois, tendo en conta todos estes factores, xorde o Plan RehaVIta, que teñen á súa disposición na páxina web da Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas. Un Plan autonómico de vivenda que se caracteriza polo compromiso e sensibilidade con aqueles galegos que máis o precisan, pola súa orientación cara a un futuro racional e sustentable nesta materia, e por ter moi en conta a conxuntura económica ao impulsar un ámbito estratéxico para a economía e o emprego. O Plan de vivenda 2015-2020 afianza as directrices da política que dende a Xunta vimos desenvolvendo neste ámbito nos últimos anos e redobra os esforzos cuantitativa e cualitativamente, incrementando os recursos e pondo en marcha novos programas e medidas para chegar aínda máis lonxe e para dar resposta a un maior número de persoas e situacións. O certo é que, a pesar das fortes restricións orzamentarias, dende o primeiro momento establecemos a prioridade de atender os sectores de poboación máis desprotexidos e realizamos un importante esforzo nesta dirección. Centrámonos en atender aquelas situacións de emerxencia derivadas das execucións hipotecarias, e o cen por cento das solicitudes neste eido foron atendidas. A todos os afectados por unha execución hipotecaria que o solicitaron e que cumprían os requisitos se lles adxudicou unha vivenda, 43 en total. E tamén quixemos dar apoio a aqueles que deixaron a vivenda antes da execución, ás vítimas de violencia de xénero ou ás familias que perderon a súa vivenda por circunstancias alleas a elas. Dende o ano 2009, o Instituto Galego da Vivenda e Solo adxudicou de maneira directa 157 vivendas de promoción pública, para dar resposta ás persoas neste tipo de situacións complicadas. Fixamos como grande obxectivo facilitar o acceso á vivenda, e para facelo preferimos promover a conservación e a recuperación do xa construído, antes de continuar ocupando solo. Por iso impulsamos a rehabilitación, coa realización de actuacións emblemáticas, executadas directamente polo Instituto Galego da Vivenda e Solo en lugares como Lugo, na Tinería e Mazoi, en Ourense, Vigo, Mondoñedo, Vilalba ou Vila de Cruces, ou a través de declaración de áreas de rehabilitación integral en cento vinte e oito concellos de Galicia. Grazas a este impulso rehabilitáronse máis de 63.000 vivendas rurais, logrando, ademais da súa adecuación ao contorno, unha mellora notable nas condicións de vida dos seus ocupantes. Outro piar que guiou as actuacións da Xunta en materia de vivenda foi a posta en marcha de tres programas sucesivos de axudas destinadas ao alugueiro de vivendas particulares, que fixeron máis doado acceder a un fogar a miles de persoas con dificultades. E isto sen esquecer as actuacións de solo residencial que desenvolveu o Instituto Galego da Vivenda e Solo, que, ademais de facilitar o acceso á vivenda, axudaron a determinar a configuración urbana das sete principais cidades galegas. Todo un conxunto de medidas ás que destinamos máis de 278 millóns de euros dende o ano 2009. E queremos e debemos seguir avanzando con máis intensidade neste camiño xa iniciado; queremos e debemos seguir traballando para paliar as dificultades que atravesan moitos galegos e galegas para acceder a unha vivenda; queremos e debemos seguir apostando como ata agora polo fomento do alugueiro e a rehabilitación, para ocupar e conservar o que xa existe; e queremos e debemos contribuír á dinamización do emprego no sector da construción, tan duramente castigado pola crise. E por iso pomos en marcha o Plan RehaVIta, que, ademais de incidir nestes eixes, incorpora medidas novidosas para facilitar o acceso á vivenda ás persoas, ás familias, que máis o necesitan; obxectivo principal desta planificación estratéxica. Porque estamos a falar do primeiro plan que elabora a Xunta de Galicia e que marcará as políticas en materia de vivenda ata o ano 2020. Un plan de rehabilitación e de maior acceso á vivenda, que vai beneficiar máis de 152.000 galegos e suporá mobilizar 600 millóns de euros, dos cales 307 serán aportacións da Administración pública; é, polo tanto, un incremento do 10 % con respecto ao quinquenio anterior. Máis do 50 % dos fondos do plan dedicaranse a facilitar o acceso á vivenda, potenciando o alugamento para os sectores con menores recursos. Na valoración do Plan RehaVIta tivemos en conta os criterios de estrutura territorial de Galicia, definidos nas Directrices de ordenación de territorio; os indicadores de demanda de vivenda, como as proxeccións demográficas e, sobre todo, o Rexistro de demandantes de vivenda como indicador específico; así como os beneficios previstos nas actuacións na súa vertente social como piar do Estado do benestar e fonte de cohesión social na protección da paisaxe e na xeración de emprego. Respecto deste último punto, se me permiten, señorías, recordo que cada millón de euros investido na construción supón 35 postos de traballo, que se incrementa a 56 cando o investimento é dedicado á rehabilitación. Polo tanto, a mobilización de 600 millóns de euros que recolle o Plan RehaVIta permitirá a creación de 26.500 postos de traballo. Deseñamos esta planificación estratéxica arredor de catro eixes de actuación: o acceso á vivenda, que procura pór ao alcance das familias, especialmente das que máis o precisan, unha vivenda adecuada, 107,5 millóns de euros; a rehabilitación e a renovación urbana, con case 134 millóns de euros; o terceiro eixe, prevención da exclusión residencial, con 64 millóns de euros; e o cuarto eixe, cun menor impacto cuantitativo, pero que dende logo é determinante para o desenvolvemento deste plan. Estes catro eixes de actuación divídense a súa vez en diferentes programas e accións, que coa maior claridade intentarei explicar a continuación: O primeiro eixe de acceso á vivenda recolle catro programas: promoción pública de vivendas, apoio á promoción de vivendas protexidas de protección autonómica, apoio aos adquirentes e cooperativas de vivendas de protección autonómica, e o alugueiro de vivenda. Dende o Goberno galego seguimos considerando clave a promoción pública de vivendas. Por iso o primeiro dos catro programas destinados a favorecer o acceso á vivenda recolle á súa vez catro accións: a construción de vivendas de promoción pública, na que o Instituto Galego da Vivenda e Solo seguirá levando a iniciativa, pero na que incluímos novas posibilidades de colaboración, tanto con outras institucións como cos promotores privados e mesmamente cos propios adquirentes, a fin de aumentar a oferta existente. Poremos á disposición das familias un novo réxime de copropiedade, para aqueles fogares que ingresen entre 1,5 e 2,5 o IPREM. Consistirá na sinatura de contratos de copropiedade entre o Instituto Galego da Vivenda e Solo e o adxudicatario da vivenda, pola que este adquire como mínimo o 60 % da propiedade, quedando o resto en mans do IGVS, e, polo tanto, disfrutando do cen por cento. Esta modalidade supón unha clara vantaxe para o adxudicatario, que pagará as cotas mensuais correspondentes á porcentaxe da vivenda adquirida. En definitiva, asumirá unha cota máis reducida. E ademais, dentro do período de protección da vivenda, poderá facerse co cen por cento da propiedade, pagando a porcentaxe que non adquiriu inicialmente. Como segunda acción deste programa desenvolveremos novo solo para a vivenda de promoción pública, levando a cabo actuacións e iniciando diferentes colaboracións cos concellos. Así mesmo, melloraremos a xestión das 2.800 vivendas en alugamento en propiedade do IGVS, do Instituto Galego da Vivenda e Solo, adecuando as rendas aos ingresos dos inquilinos e garantindo o seu bo mantemento, e facilitando mellores condicións para o seu financiamento. O segundo programa que favorecerá o acceso á vivenda é o de apoio ás vivendas de protección autonómica, vivendas desenvolvidas polos promotores privados e que teñen clasificación de protexidas. Para este programa articulamos dúas accións: a promoción de solo residencial para vivenda de protección autonómica nas áreas de maior demanda e a flexibilización do funcionamento do Rexistro de demandantes de vivenda, para darlle máis axilidade á adxudicación. Como terceiro programa para favorecer o acceso á vivenda levaremos a cabo actuacións de apoio para os adquirentes de vivendas de protección autonómica, así como para as cooperativas. Este programa conta con dúas liñas de accións: medidas específicas destinadas ás cooperativas de vivenda VPA, facilitando a incorporación de socios que completen a totalidade dos cooperativistas precisos para desenvolver a promoción; e as destinadas a facilitaren o acceso ao crédito para compradores de vivenda de promoción autonómica, mantendo e ampliando o convenio coas entidades financeiras e implantando un novo programa de subsidiación de xuros. O cuarto programa que pecha o eixe de acceso á vivenda é o alugueiro, unha das ferramentas que máis oportunidades presenta para ofrecer solucións dun fogar aos cidadáns. Este programa céntrase en catro liñas de acción: Acordos e colaboración coa Sareb. Unha medida novidosa que nos permitirá incorporar as primeiras cen vivendas do seu parque á oferta de vivenda pública, para ofertalas a través de alugueiros sociais ás familias con especiais dificultades económicas. E xa lles adianto, señorías, que a mediados do mes de marzo rubricaremos o acordo que nos permitirá pór en marcha esta iniciativa. A coordinación do programa municipal de vivendas baleiras, en colaboración cos concellos, creando unha bolsa de vivendas baleiras, que se destinarán ao Programa autonómico de alugueiro, con vantaxes para os inquilinos e os propietarios. E como terceira e cuarta liñas de acción deste programa continuaremos coas axudas do Programa Aluga vixentes e coa xestión do programa de axudas derivado do Plan estatal 2013-2016. O segundo eixe do plan está baseado na rehabilitación de vivendas e a reordenación urbana. Este segundo eixe do Plan RehaVIta recolle todas as actuacións destinadas á rehabilitación do parque de vivendas construído e estrutúrase en catro programas: rehabilitación illada, rehabilitación directa polo Instituto Galego da Vivenda e Solo, áreas de rehabilitación integral e outras actuacións de rehabilitación. O Programa de rehabilitación illada prevé, por un lado, axudas para a rehabilitación de vivendas unifamiliares en conxuntos históricos, núcleos rurais e remate de fachadas en camiños de Santiago, unha actuación que se enmarca no obxectivo estratéxico do Goberno galego do coidado e da recuperación da paisaxe e do noso territorio, e, por outro lado, a xestión das axudas á rehabilitación para vivendas colectivas, contempladas no Plan de vivenda estatal. En canto á rehabilitación directa, o Instituto Galego da Vivenda e Solo actuará adquirindo e rehabilitando vivendas xa existentes en mal estado, fundamentalmente en núcleos históricos, que se adxudicarán a través do Rexistro de demandantes. E tamén a través da rehabilitación de vivendas de promoción pública, de xeito directo cando sexan propiedade do Instituto, ou en colaboración coas comunidades de propietarios cando xa non o sexan. E as áreas de rehabilitación integral continuarán sendo unha ferramenta clave na nosa tarefa, e constitúen o terceiro programa do eixe de rehabilitación e reordenación urbana. Proseguiremos a execución de actuacións a través de ARI declaradas na actualidade, un total de 57, e promoverase a declaración doutras novas. Con este obxectivo publicaremos unha nova convocatoria nas próximas semanas. Estamos a falar dunha materia na que Galicia foi pioneira, fomos a primeira Comunidade en declarar unha área de rehabilitación integral, e na que seguimos a ser, dende logo, un referente estatal. O cuarto programa do segundo eixe do Plan RehaVIta recolle outras actuacións de rehabilitación. Inclúense aquí tres liñas de acción: axudas destinadas á mellora da eficiencia enerxética, a través dos fondos Feder en coordinación co Inega; actuacións a través do Consorcio do Casco Vello de Vigo; e outras medidas de apoio á rehabilitación, tales como convenios con entidades e asociacións para fomentar a rehabilitación, a formación profesional no ámbito da rehabilitación, a coordinación con oficinas municipais de rehabilitación ou a divulgación de axudas existentes nesta materia. O terceiro eixe do plan céntrase na prevención da exclusión residencial e pretende dar cobertura a situacións de especial risco naquelas familias en que o custo da vivenda supón unha porcentaxe moi alta dos seus ingresos, por seren estes baixos ou incluso ás veces inexistentes. Este terceiro eixe do Plan RehaVIta, que busca dar resposta a situacións sobrevidas de exclusión residencial derivadas en gran parte da situación económica actual, estrutúrase en tres programas: vivenda de promoción pública de inserción, realoxamento de afectados por execucións hipotecarias e o Programa de apoio ás situacións de emerxencia residencial. O Programa de vivendas de promoción pública de inserción prevé dúas liñas básicas de acción: a coordinación coa Estratexia de inclusión social de Galicia 2015-2020, e a derivada da anterior: a creación da rede de vivendas de inserción. Serán vivendas que o Instituto porá á disposición das administracións públicas ou das entidades sen ánimo de lucro que leven a cabo actividades de carácter social, para que as xestionen en réxime de arrendamento ou outras formas de ocupación. Están destinadas a atender persoas que requiren unha especial atención e que, ademais dunha vivenda, precisan dun acompañamento social. O segundo programa do eixe de prevención de exclusión residencial vai encamiñado ao realoxamento de afectados por execucións hipotecarias. Trátase dun programa destinado a aquelas persoas que perden a súa única vivenda polo procedemento de execución hipotecaria e que acrediten a falta de ingresos suficientes, é dicir, cuxas rendas non sexan superiores ao 2,5 do IPREM. Para eles, en coordinación co Programa Reconduce, o IGVS disporá dunha vivenda e atenderá o cen por cento dos solicitantes que cumpran os requisitos, como se veu facendo ata agora. O eixe da prevención da exclusión residencial péchase cun terceiro Programa de apoio á situación da emerxencia residencial, orientado a dar solucións ante situacións de imposibilidade de acceder a unha vivenda, que, ademais, poidan traer consigo situacións de desprotección social e exclusión. Este programa instruméntase a través de dúas liñas básicas de acción: O bono alugueiro, unha medida pioneira e que consiste nun apoio urxente e temporal a persoas que precisen dunha axuda para asumir o custo do arrendamento da vivenda, con axudas dun importe aproximado de 150 euros ao mes. As situacións de necesidade serán avaliadas polos concellos como entidades máis próximas. E a reparación de infravivendas rurais. Activaremos unha liña de axudas para a reparación de infravivendas rurais en concellos de menos de 5.000 habitantes, dirixidas a persoas do ámbito rural sen recursos. O importe da axuda máxima neste caso será de 8.000 euros por vivenda. E o cuarto e último eixe do Plan RehaVIta refírese a outras medidas en materia de vivenda. Como indiquei ao principio da miña intervención, trátase dun conxunto de actuacións con menor contía económica pero cunha grande incidencia na procura da axilidade e a exixencia na asignación de recursos e na información aos compradores de vivenda. Este eixe inclúe medidas normativas e estudos e traballos relativos á calidade da construción e normativa técnica, posta en funcionamento do Rexistro de informes de avaliación dos edificios e a regulación do Rexistro de promotores da Comunidade, e tamén o Plan de venda de locais de propiedade do IGVS, entre outras cuestións. Señorías, todo este conxunto de eixes, programas e accións que imos desenvolver ata o ano 2020 nos fala dunha política en materia de vivenda completa e ambiciosa, dunha planificación que recolle as liñas de actuacións básicas que dende a Xunta de Galicia vimos desenvolvendo nos últimos anos neste ámbito, pero que se amplía e complementa con medidas novidosas que inciden na mellora da calidade de vida daquelas persoas con menos recursos. Señorías, este é o primeiro Plan de vivenda que elabora integramente o Goberno galego. Falamos de mobilizar 600 millóns de euros, dos cales 307 son aportados pola Administración autonómica ata o ano 2020, encamiñados a favorecer o acceso a unha vivenda digna ás persoas, ás familias, que máis o necesitan, ás persoas con maiores dificultades e a previr tamén a exclusión residencial, o que redundará positivamente na dinamización dun sector clave para a economía da comunidade. Estas cifras económicas do Plan RehaVIta teñen a súa contrapartida social e laboral, porque o Plan de vivenda de Galicia nace co obxectivo de facilitar unha vivenda digna e beneficiar a preto de 152.000 persoas nos vindeiros cinco anos, pero tamén pretende activar 26.500 postos de traballo. Como ven, señorías, o Plan RehaVIta, cuxas medidas tratei de expoñer coa máxima claridade ao longo da miña intervención, é moito máis que un Plan de vivenda, será un mecanismo eficaz de cohesión social e tamén unha auténtica ferramenta para o impulso da economía na nosa comunidade. Pola miña parte máis nada, moitas grazas.
Moitas grazas, conselleira. Intervención dos grupos parlamentarios. Grupo Mixto, señora Martínez.
Grazas, presidenta. Boa tarde a todas e a todos. Dende logo, hai que darlle voltas para escapar da realidade, para tocala sempre de perfil e, se se pode, negar o que evidente. A min é que hai algo que me arrepía, e é cando escoito falar de exclusión residencial, porque agora os pobres son por partes: hai pobres que non teñen casa, hai pobres que non comen, hai pobres que non poden pagar a calefacción. Agora os pobres van por partes. Señora conselleira, hai pobreza; quen perde a súa vivenda non só está en situación de exclusión residencial, está en situación de exclusión enerxética, está en situación de exclusión alimentaria, está en exclusión social. Polo tanto, déixense de eufemismos e recoñezan que en Galiza unha gran parte da poboación vive na pobreza, nunha pobreza absoluta. E preséntanos agora axudas ao alugamento de vivenda para facilitar o acceso e a permanencia nunha vivenda en réxime de alugueiro a persoas con escasos recursos económicos. "Permanencia", esperemos que iso se cumpra porque ata o de agora non se cumpriu en ningún caso, e persoas que tiñan unha vivenda de protección oficial foron desafiuzadas das súas vivendas. E, sen embargo, pese a todo iso que parece preocuparlle ao Goberno, non se inclúen como colectivos preferentes a familias monoparentais, nin a familias con menores, maiores ou dependentes ao seu cargo. Entre os requisitos, ademais, inclúese que entre todos os membros da unidade familiar non superen 2,5 veces o IPREM, é dicir, que toda a unidade familiar teña menos de 1.330 euros de ingresos ao mes. Evidentemente, para unha familia con catro persoas non é fácil vivir e pagar unha vivenda con estes salarios, que vostedes, ademais, se dedican a seguir recortando e a favorecer que se establezan pois dobres escalas salariais e outras medidas no noso país, aplaudindo esas políticas empresariais. A contía das axudas será do 40 % da renda anual, cun límite máximo de 200 euros ao mes. E, vostedes, ¿con iso, realmente, cren que van facilitar o acceso á vivenda das persoas que están excluídas, das persoas máis pobres, máis necesitadas?, ¿cren que con iso lles van garantir un fogar a todos os nenos e nenas do noso país? O único que temos e o que me temo que nos espera de aquí ata as eleccións estatais son estas medidas propagandísticas única e exclusivamente. O procedemento, en concorrencia competitiva; co cal queda demostrado que moitas persoas que cumpren os requisitos non van poder acceder á vivenda. O prazo, un mes; evidentemente, como hai tan pouquiñas persoas no noso país que teñan problemas de vivenda, cun mes entenden que un mes ao ano para solicitar a vivenda lle vai ben para todo o mundo. Dende logo, os que sexan despedidos ou se atopen nesa situación a partir do 19 de febreiro deste ano estarán excluídos. Porque vostedes si que exclúen as familias de poder atopar unha vivenda digna na que poder vivir. Debería permanecer aberto todo o ano porque é a única forma de avaliar xustamente a necesidade da promoción de vivenda social en alugueiro e venda, as zonas máis demandadas, a posibilidade de recuperación de vivenda xa construída en cada zona, a posibilidade de atracción de poboación a determinadas bisbarras para frear o despoboamento, o número de vivendas baleiras na zona e as que están en posesión da banca. Comentaba vostede que a Sareb cederá 100 vivendas para familias con especiais dificultades económicas. ¿Que entende a Xunta que son especiais dificultades económicas? Porque resulta que polo que se dá a entender hai persoas que non poden pagar a vivenda, pero que para a Xunta non teñen especiais dificultades económicas. Cabe destacar tamén o impulso á promoción pública, onde se incorpora, ademais, colaboración con entidades privadas. Máis negocios para o ladrillo privado, máis negocios para aqueles que entregaban os sobres ao Partido Popular. Estamos en campaña, necesitan diñeiro, parece evidente. Pero, ademais, tamén se vai promover, sen facer un estudo antes das vivendas e da necesidade de vivendas en cada zona, promoción de solo para seguir construíndo máis vivendas. Polo tanto, máis ladrillo sen planificación. En canto ao alugueiro, fálase das vivendas da Sareb, pero tampouco se fala de moito máis. Crearase unha renda de vivendas de inserción, que se porá á disposición de entidades sen ánimo de lucro que leven a cabo actividades de carácter social, para que as xestionen en réxime de arrendamento ou doutras formas de ocupación para persoas que requiren unha especial atención e que, ademais dunha vivenda, precisen de acompañamento social. Señora conselleira, isto non son políticas de vivenda, isto é auxilio social, persoas que necesitan un acompañamento social. Está mesturando todo nesta campaña propagandística que leva vostede dentro do Goberno, porque cada un se dedica agora á propaganda da súa área. Rehabilitación e renovación urbana mediante programas que contemplan axudas para arranxar as vivendas nos cascos históricos, no medio rural, Camiño de Santiago e as fachadas de vivendas unifamiliares. ¿Estamos falando de axudas para recuperar vivendas e facelas habitables ou estamos falando de loitar contra o feísmo? ¿Cal é no fondo o que buscan estas axudas? Propaganda electoral que non dá resposta ao problema do acceso á vivenda en Galiza nin vai unido a un plan de industrialización, a un plan agrogandeiro, un plan de recuperación de poboación. Propaganda na estimación da Xunta, que sitúa en torno a 152.000 galegos os beneficiarios e beneficiarias desta axuda. Vostedes, dende logo, non teñen ningún tipo de precaución nin de medida. ¿Realmente van vostedes garantir vivenda para 152.000 galegos e galegas con dificultades para acceso á vivenda?, ¿e van crear realmente 26.500 postos de traballo? Isto soa máis ben ás promesas de Pemex: todos aqueles milleiros de postos de traballo que ía dar Pemex a través de toda aquela cantidade de barcos que nunca chegaron a construírse en Galiza e que quedou só nesa propaganda. Segundo o estudo elaborado pola Consellería de Medio Ambiente, pola súa consellería, o 18,4 % dos pisos en Galiza están desocupados. O que significa que en Galiza hai 241.047 vivendas baleiras; segundo o censo da propia Xunta: en Lugo, un 20,26 %, 37.673; na Coruña, 99.000 vivendas; en Ourense, 35.440; en Pontevedra, 69.260. Pero se falamos de municipios chama a atención que, por exemplo, na Coruña temos 20.000 vivendas baleiras e en Vigo 18.654; digo as cidades cunha alta demanda de vivenda e, polo tanto, de persoas e familias sen fogar. O primeiro paso sería dar saída ás vivendas baleiras empezando a negociar coa banca a disposición das vivendas procedentes de desafiuzamentos para dedicalas a alugueiro social. Deste xeito, incrementaríase o número de vivendas dispoñibles para alugueiro social. A vivenda é un dereito fundamental para poder desenvolver unha vida digna, para o desenvolvemento integral do ser humano. Segundo Cáritas, en Galiza hai máis persoas de media que no Estado; en concreto, en Galiza hai 133 persoas por cada 100.000 habitantes Tamén a Carta social europea chama a unha reforma urxente do Programa de vivenda de Galicia, unha reforma xurídica no ámbito do alugueiro e nos procedementos de execución hipotecaria; chama tamén a fomentar o alugueiro social e a ocupación de vivendas baleiras. Pero vostedes iso tamén o deixan de lado e seguen coa súa propia política. Tampouco se ocupan de colectivos especialmente vulnerables...
Remate, por favor.
...como son as mulleres con fillos a cargo –vou rematando– ou os mozos e mozas que proceden de centros tutelados maiores de 18 anos. Estamos nun ano electoral. Está claro que este Plan de vivenda é simplemente propaganda, porque se non non se entende que presenten un Plan de vivenda cando permiten que en Galiza sigan aumentando os desafiuzamentos, en concreto, un 1,4 % no ano 2014; o que dá unha media de cinco desafiuzamentos diarios entre xullo e setembro do ano pasado no noso país. E, no mellor dos casos, a esas persoas ofréceselles unha vivenda noutra provincia ou noutro municipio, lonxe do centro de estudos dos seus fillos ou do posto de traballo precario que poden ter. Polo tanto, se queren realmente un Programa de vivenda axeitado e que dea resposta ás necesidades, presenten un estudo de demanda, a posibilidade de creación de emprego, ampliación de vivendas destinadas a alugueiro social, incorporación de todas as vivenda baleiras en poder da banca...
Remate, por favor.
...e axudas a alugueiro que non se limiten a unha mera esmola. Máis nada, moitas grazas.
Grazas. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, ten a palabra o señor Pombo Rodríguez.
Moitas grazas, señora presidenta. Moi boa tarde, señoras e señores deputados e señora conselleira. Efectivamente, o 12 de febreiro, o Consello da Xunta aproba o Plan RehaVIta 2015-2020, e a publicidade deste Plan RehaVIta acaba de dicírnola a señora conselleira. E a publicidade está ben: o Plan de vivenda que elabora integramente a Xunta, 307 millóns de euros públicos, beneficia, seica, ou vai beneficiar 152.000 galegos e galegas. Os obxectivos: facilitar o acceso á vivenda en propiedade, en alugueiro nas diferentes versións, potenciar o alugamento para familias con poucos recursos, grande impulso á rehabilitación, prevención da exclusión, bono alugueiro incluso para evitar os desafiuzamentos e medidas normativas. Publicidade redonda, señora conselleira. A publicidade e propaganda deste plan non sei a cantos galegos e galegas confundirá, mais para o Bloque Nacionalista Galego nin é un Plan de vivenda galego, nin servirá para deter os desafiuzamentos, nin deseña a modificación normativa que o sector reclamaba, nin garantirá o dereito a unha vivenda digna, nin protexerá como debera as persoas deste país, senón á banca e ao negocio privado. Poderá, desde logo, o Goberno galego durmir tranquilo despois da súa intervención, señora conselleira, mais tamén lle digo que hai ducias de miles de familias galegas que non acreditan en máis fume, en máis propaganda diante das políticas chamadas de vivenda, que non son quen de acabar coa lacra da perda de vivenda. E permítame botar man da gran muller, da grande escritora, da gran galega Rosalía, que tamén falou algo do que significa perder a vivenda: "Nin pedra deixaron, en donde eu vivira; / sin lar, sin abrigo, morei nas curtiñas, / ó raso cas lebres dormín nas campías; / meus fillos… ¡meus anxos!… que tanto eu quería, / ¡morreron, morreron, ca fame que tiñan! / Quedei deshonrada, murcháronme a vida, / fixéronme un leito de toxos e silvas; / i en tanto, os raposos de sangue maldita, / tranquilos nun leito de rosas dormían." Hoxe, é o Día de Rosalía [[Aplausos.]] , 24 de febreiro. Cento setenta e oito anos despois poderá o Goberno durmir tranquilo, mais a Xunta de Galicia, con competencias exclusivas en vivenda, segue a facer "un leito de toxos e xestas" a miles de familias galegas, porque o "leito de toxos e xestas" é o que agarda a moitas familias que calan en silencio mentres as botan da súa vivenda. Esa é a realidade, a propaganda é algo do que estamos a discutir agora. E poderán falar do Plan RehaVIta, da propaganda, pero non ocultará o que é unha realidade, porque o mesmo Valedor do Pobo este venres clamaba e pedía ás administracións públicas e á banca e á xustiza remedio para as familias que estaban ao borde da exclusión. Ribeira: seis membros, dous fillos menores; por favor, pedía o Valedor o venres un aprazamento para botar unha familia á rúa. Non se botou, hai dous meses de prórroga, pero segue a lacra. Vigo, Valedor do Pobo: unha muller cunha filla de tres anos con fibrose quística tamén está a punto de ir para a rúa se a banca –a banca, esa que salvamos con 9.000 millóns de euros– non para tamén o desafiuzamento. Ourense, onte: unha familia con dous fillos, un deles cun ano, tamén na rúa. Esa é a realidade deste país. Denuncian os que están traballando a prol destas familias que hai que rematar con este drama. Denuncia o Valedor do Pobo que hai que ter en conta o interese supremo dos menores desas familias. Pero parece ser que aquí o que interesa é a publicidade, o demais non existe. Desde logo, o Grupo Parlamentario do BNG ten traído a este estrado múltiples iniciativas para reformar a lexislación vixente en materia de vivenda, para acabar con esta lacra, pero parece que esta lacra que a tapamos. As medidas deste Plan RehaVIta, xa lle dixen, señora conselleira, que, para nós, nin Plan de vivenda, nin para impedir desafiuzamentos, nin dereito á vivenda, nada de nada. Non é un Plan de vivenda porque, efectivamente, algo na vivenda fixo o Partido Popular, que foi desfacer o plan que tiña feito, aquel tan malo do ano 2008: eliminaron o solo que había naquel plan garantido ao 40 % nos concellos de máis de 20.000 habitantes; eliminaron a lei, que era a primeira Lei de vivenda social referente a nivel de Estado xunto coa vasca; eliminaron –digamos– un montón de cousas; e tamén eliminaron, por suposto, os orzamentos. Lembrar que en 2009 había 185 millóns de euros de orzamento para vivenda, señora conselleira, neste ano figuran 28; uns 185 millóns contra 28. Ou sexa, lévanse recortado nos anos do Goberno Feijóo nada máis e nada menos que 724 millóns de euros, que non se dedicaron a vivenda, que se recortaron. E agora vénnos con 307 millóns, que sei que é a panacea universal de aquí a cinco anos, 50 millóns por ano. Non vai servir, desde logo, para rematar cos desafiuzamentos, e así o di o Valedor do Pobo, e así o din as propias Stop Desafiuzamentos, organizacións que están loitando para loitar contra a lacra da exclusión social. Xa falan de que o bono alugueiro é papel mollado, non hai garantía para unha vivenda digna. Dentro dos plans da señora conselleira, esta di que vai haber solo. ¿Cal é o modelo de solo, señora conselleira?, ¿o de Santiago, que se cambia solo público ao lado da catedral para que esas familias de recursos vaian para as aforas a cambio de que as empresas fagan un gran negocio? ¿Ese é o modelo que nos ofrece, o de Santiago? Eliminaron o solo e agora en Galicia non hai nin o 5 % dispoñible, ¿non sei como farán? Acaban de falar de que é un gran logro 100 vivendas da Sareb. ¿Con que fondos? Porque aquí falan de 107 millóns en seis anos, 17 millóns por ano. Lémbrolle que iso non chega para todo o que din vostedes nese papel. ¿Cal vai ser o modelo de rehabilitación, señora conselleira? Habíao naquela Lei de vivenda do bipartito. Claro que o había, e había fondos. E resulta que vai agora con moitísimo menos diñeiro haber diñeiro para todo. Nomeou aquí Mazoi e A Tinería. Mazoi estaba rematado hai seis anos, e veñen hoxe aquí anuncialo; hai seis anos que está rematado iso. A Tinería, ¿desde hai seis anos sabe o que fan na Tinería, sabémolo todos? Recortar todo o que se tiña feito, e queda pendente, por suposto, pois paralizaron todo, un centro de estudos á investigación social, quedan pendentes 12 apartamentos interxeracionais, un centro de día, a posta en valor dos restos arqueolóxicos, algúns que xa estaban contratados, pero eliminado. Ese é o modelo que nos traen aquí hoxe, dicindo que é a panacea universal. Desde logo, a normativa que vostedes modificaron non é a que reclamaba a xente, porque eu aquí non vexo a inmediata paralización de todos os expedientes de desafiuzamentos. Se a banca foi saneada: 9.000 millóns Abanca, 20.000 Bankia; se foi saneada con fondos públicos, ¿que negociamos, 100 vivendas?, ¿iso é unha negociación?, ¿a modificación da Lei 1/2013, que aquí nos cansamos de repetir, para que se puidera acceder á dación en pago para cambiar os contratos de arrendamento? Nada diso aquí figura. Un parque de vivenda social con 100 vivendas, que, por certo, hai que pagarlle o alugueiro á Sareb, ou sexa, negocio para a Sareb. En lugar de que a banca se corresponsabilizara da vivenda entregando vivendas para un parque público de vivenda, nada disto aparece neste plan. Impulso a un Fondo Social de Vivenda, nada de nada. Polo tanto, para o BNG, desde logo, poderase facer a publicidade que se queira, pero o Plan RehaVIta 2015-2020 é un plan que, desde logo, non protexe como debera as persoas; si é certo que nós vemos que protexe a banca e protexe o negocio privado. E repito: 9.000 millóns de euros para Abanca; esa que está pendente en Vigo de botar á rúa unha muller cunha filla pequena con fibrose quística...
Vaia rematando.
...9.000 millóns de euros para Abanca; aí temos o exemplo. Bankia, esoutra de Ribeira que queren botar á rúa; Bankia, con 23.000 millóns de euros, o equivalente a dous presupostos e medio da Xunta de Galicia. Eses son os que están gañando con este plan, e parece ser que, de momento, non lles van meter dente. Desde logo que Galicia precisaría dun Plan de vivenda galego pensado para as persoas e, desde logo, non pensado para que cento setenta e oito anos despois, como dixo Rosalía, nos sigan facendo "leitos de toxos e silvas". Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas, señor Pombo. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, ten a palabra don Antón Sánchez García.
Boas tardes. Boas tardes, señora conselleira. Non sei por onde comezar. ¿De que estamos falando nesta comparecencia, señora conselleira? A principal característica dun psicópata é a imposibilidade de empatizar e experimentar remordementos ante calquera tipo de situación. As políticas que o seu partido desenvolve son propias de [...] [[Por orde do señor presidente, Santalices Vieira, e ao abeiro do artigo 106.1 do Regulamento, retírase esta expresión do Diario de Sesións]] políticos. Porque ¿non estamos falando do que comentaba o compañeiro Cosme antes, de casos como o que aconteceu onte en Ourense: unha familia, un pai e unha nai, dous fillos, un neno dun ano, que pensan que teñen unha Administración pública para defender os seus intereses e que esa Administración pública destina miles de euros e recursos humanos para botalos á rúa, e a única saída que lles dá é ir a 30 ou 40 quilómetros sen ningunha solución vital? ¿É consciente vostede, señora conselleira, do que é para eses pais, do que significa para eses nenos? Miles de casos que se deron nos últimos anos, señora conselleira. Unha situación na que quedan na rúa arruinados e cun golpe psicolóxico para toda a vida para eses rapaces. Nenos, vellos, tetrapléxicos, vimos xa de todas as cores, sen compaixón, o sistema funciona sen compaixón. ¿Estamos falando diso ou de que estamos falando, señora conselleira? Cando vostede di "unha ambiciosísima política de vivenda" e fala sen ningún asomo de autocrítica de que conseguiron 43 realoxos dende que o señor Feijóo anunciou ese Programa realoxo, estalles faltando ao respecto a esas persoas. Mire, aforrabamos moito diñeiro se aplicaran a austeridade cos directores xerais que teñen vostedes. Porque os activistas sociais da Plataforma de Afectados pola Hipoteca ou Stop Desahucios conseguiron sen cobrar un euro máis ca vostedes. Conseguiron máis realoxos ca vostedes, conseguiron apoiar máis a esa xente ca vostedes. Está faltando ao respecto cando vén aquí e fala de 43 realoxos, e ningún asomo de autocrítica. Ben, estamos falando diso, e estamos falando de que vostede ten que empezar por facer unha análise dos datos na actualidade. Sete anos despois da crise, os desafiuzamentos seguen a ser un problema dramático no noso país. Os datos de 2014 reflicten que neste país, en Galicia, todos os días familias van á rúa. E vostede ten que empezar por entoar o mea culpa cando di que hai que garantir o dereito constitucional, o dereito humano a ter unha vivenda digna. Vostedes teñen que empezar por entoar o mea culpa cando di que hai que garantir o dereito constitucional, o dereito humano a ter unha vivenda digna. Vostedes teñen que empezar por recoñecer que vostedes non o garanten. Seis anos despois de empezar a gobernar nesta nova etapa o señor Feijóo, vostedes non garanten ese dereito constitucional. Despois de recoñecer iso, ten que facer autocrítica e empezar por analizar o porqué de que non se cumpre. E ten que empezar a dicirnos aquí cales son os factores diferenciais, as políticas desenvoltas nestes últimos anos nun país e no Estado español para que, a diferenza doutros países europeos, haxa moitísimos miles de vivendas baleiras, millóns de vivendas baleiras, e, en cambio, tamén haxa máis persoas desafiuzadas que en ningún outro lugar de Europa, se exceptuamos Grecia. Empecen a analizar por que isto é así, empecen a falar en serio deste problema, sintan este problema, empaticen coa xente que se está quedando na rúa, e entón empezaremos a falar en serio. Empezaremos a falar dun sistema, dunhas políticas desenvoltas, que loxicamente dan uns resultados. E vemos que noutros países de Europa, cando outros países si que priorizan a vivenda como un dereito e non unha vivenda como un negocio –porque vostede o que veu aquí dicir é que queren reactivar o sector da construción, non veu falar do dereito á vivenda, veu falar unha vez máis do negocio da vivenda–, cando noutros países de Europa se aplican políticas que priorizan o dereito á vivenda, os resultados son outros. Non hai marabillas en ningún sitio, pero os resultados son outros. Non hai comparación co que sucede no Estado español e en Galicia e no resto de Europa, porque no resto de Europa fanse unhas políticas diametralmente opostas. Aquí rescatáronse bancos con miles de millóns de euros, pero non se rescataron as persoas. Aquí asumíronse os activos tóxicos dos bancos; os pisos que non lles valían para nada pagámolos todos e nin sequera serven para darlles unha vivenda ás persoas. Iso é así. Aquí non chega ao 1 % o parque público de alugueiro social; en Europa, como mínimo, hai un 15 % dese tipo de alugueiro. Aquí, señora conselleira, este mesmo ano presentóusenos un Anteproxecto de lei do solo que volve incidir no modelo que nos levou ao estoupido da burbulla inmobiliaria. Vostedes fixeron unha Lei da vivenda que reduce a vivenda de protección pública. E aínda hoxe nos enteramos de que o Concello da Coruña vai reducir do 40 % de vivenda de promoción pública ao 8 %. E vostedes estano facendo, e esas medidas non custan diñeiro. Vostede non fai nin unha soa crítica ás políticas de vivenda, por chamalas dalgunha maneira, que foron políticas do negocio da vivenda; en cambio quere vir aquí de adaíl cun plan que non é nada novo. Vostede é o mesmo can con outro colar, nada máis. Nin máis recursos nin nada. Vostede sabe que se fai as contas... –é que isto xa é para rir se non fora tan dramático– vostedes van poñer 307 millóns de euros e din que vai haber 152.000 beneficiarios. Iso en seis anos a min sáeme a 25 euros por mes e beneficiario, ¿si ou non? E vostede di que con 300 millóns de euros vai mobilizar, non se sabe como, outros 300 máis, son 600, e vai crear 26.500 empregos. Acaba de pulverizar o récord, acaba de crear un posto de traballo para seis anos por 11.500 euros. Páselles a receita ao resto dos conselleiros. ¿E iso como se chama?, ¿non se chama vir aquí enganar a cidadanía? ¿Vostede cre que este plan é unha solución seria? ¿Vostede cre que isto é política de vivenda? Isto non é política de vivenda, señora conselleira; isto é electoralismo, publicidade. Porque vostedes co asunto dos desafiuzamentos non actúan por convencemento de que hai que defender o dereito a unha vivenda digna, actúan só cando é un problema demasiado visible, cando houbo persoas que se queimaron ao bonzo, cando houbo moita xente que se tirou polo balcón da súa casa cando ía ser desafiuzada. Vostedes só actuaron por unha cuestión de imaxe. Claro que hai solucións, solucións que vostedes non queren aplicar. Señora conselleira, ¿por que non din vostedes, o Partido Popular, aquí non hai un desafiuzamento máis, dende hoxe non hai un desafiuzamento máis?, ¿por que non establecen unha moratoria aos desafiuzamentos?, ¿por que temos que estar regateando as cifras, se houbo en 2013 uns 2.400 desafiuzamentos e en 2014 uns 2.500, ou como se foran 2.300?, ¿por que non din vostedes que non vai haber un desafiuzamento máis? ¿Por que non aproban a iniciativa lexislativa popular presentada con máis dun millón de sinaturas que pedía a dación en pago, para que a xente que vaia para a rúa non quede aínda encima endebedada para toda a vida? ¿Por que non crean un parque público de alugueiro social cos pisos rescatados e comprados a ese banco malo chamado Sareb? ¿Por que non fan un banco malo para a xente? ¿Por que non modifican a lexislación para regular os alugueiros, limitar os prezos, como se fai no resto de países de Europa, onde si se preocupan por garantir ese dereito? Claro que hai solucións, hai que ter vontade política; vontade que vostedes non teñen, porque hai intereses contrapostos. Aquí hai intereses contrapostos. Claro que todos temos o noso corazoncito, pero hai que poñerse dun lado ou doutro. E aquí hai o interese de persoas que queren ter un dereito: poder vivir, ter unha casa, e hai os intereses de determinadas institucións, sobre todo financeiras, que o que queren é que non lles baixe os valor dos seus activos. E vostedes traballan para estes, traballan para os bancos. Vostedes consideran positivo a revalorización do prezo da vivenda, aínda que iso signifique o endebedamento das clases medias e baixas. Vostedes consideran positivo a revalorización da vivenda, aínda que iso custe que haxa xente que quede na rúa sen nada. Vostedes teñen que decidir de que lado están, se consideran a vivenda como un negocio para que se enriquezan uns poucos ou se, de verdade, van cumprir a Constitución, van cumprir a Carta de dereitos humanos e van defender, que está na súa man, está na nosa man, defender o dereito das persoas a teren unha vivenda digna. E despois o plan que nos presenta. ¿Pódenos contestar tamén por que en dous anos do Programa realoxo hoxe só se deu solución a 43 persoas, cando nese período de tempo houbo máis de dous mil desafiuzamentos de vivenda habitual? ¿Por que no 2013 o nivel de execución do orzamento do Programa de acceso á vivenda foi do 38 %, e de 43 millóns de euros só se executaron 16 millóns de euros? ¡Que boa xestión, ¿verdade?, señora conselleira!
Remate, por favor.
Unha gran xestión mentres ao mesmo tempo había xente que estaba na rúa. A ver se nos pode falar en serio dunha vez por todas e a ver se sente como propio o sufrimento de moita xente que está hoxe na rúa. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Sánchez. Señor Sánchez, por favor. Señor Sánchez, por favor, eu pregaríalle que fora retirada a expresión: "as súas políticas son as propias de [...] políticos". [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] ¿Acepta a retirada? [[O señor Sánchez García pronuncia palabras que non se perciben.]] Non, non, ¿pero acepta a retirada?, ¿acéptaa? Grazas por aceptalo. [[Murmurios.]] Non, aceptou. [[Protestas.]] Entendín que retiraba a expresión, non a... [[O señor Sánchez García pronuncia palabras que non se perciben.]] Non, non. Eu pedinlle que vostede retirara esa expresión. Se non a retira... ¿Non a retira? [[O señor Sánchez García pronuncia palabras que non se perciben.]] Chamada á orde. [[Murmurios.]] É o Regulamento, é o Regulamento, é o Regulamento. [[Protestas.]] Non esperaba iso, non esperaba iso, pero é o Regulamento. Non esperaba iso. [[O señor Fajardo Recouso pronuncia palabras que non se perciben.]] Vostede non se meta no asunto, señor Fajardo, que non vai con vostede. Non me esperaba esta resposta pero, en todo caso, é unha chamada á orde. [[Murmurios.]] Grupo Parlamentario Socialista, señor Sánchez Bugallo. [[O señor Fajardo Recouso pronuncia palabras que non se perciben.]] Chámoo á orde, señor Fajardo. Chámoo á orde, señor Fajardo. E non siga, e non siga. Cando queira, señor Bugallo.
Moitas grazas, señor presidente. Moi boas tardes, señora conselleira. Moi boas tardes, señorías. Comparece hoxe diante de nós para presentarnos o Plan de vivenda RehaVIta 2015-2020 a señora conselleira na materia. Puidera parecer un tema novo porque, efectivamente, é un plan novo que se nos presenta, incluso a señora conselleira leva pouco máis de sete meses no cargo. Pero non podemos consideralo novo por dúas razóns fundamentais: a primeira porque este Goberno leva dirixindo Galicia desde o mes de abril de 2009 e, polo tanto, vai cumprir seis anos e porque a propia conselleira formou parte do staff directivo da Consellería desde ese mesmo momento. Polo tanto, entendemos que a señora conselleira é responsable ou corresponsable da política de vivenda desenvolvida ata este momento. Hai un dito evanxélico que di que "polos seus feitos os coñeceredes" e, polo tanto, antes de analizar a literatura imos analizar os feitos e as realizacións desta consellería nestes seis anos. O primeiro que me gustaría salientar é que no terceiro trimestre do ano pasado, é dicir, entre o 1 de xuño e o 30 de setembro, que é o último trimestre do que temos datos por parte do Consello do Poder Xudicial, en Galicia 439 familias perderon a súa vivenda. Desas 439, para unhas 135 foi por non poderen pagar a súa hipoteca e para 278 por non poderen pagar o alugueiro da súa vivenda. Por certo, iso non só non supón ningunha mellora, senón que supón un incremento de seis con relación ao mesmo trimestre do ano anterior, en que foran 433. Fronte a esta traxedia social que se está a vivir día a día no noso país, a razón de cinco ou seis familias que cada día perden a súa vivenda, o traballo desenvolvido pola Xunta de Galicia é espectacular, señora conselleira, vostede mesma falou del: conseguiron vostedes ter 43 familias realoxadas nos pisos habilitados para tal efecto pola Xunta de Galicia. ¡Parabéns!, porque co seu antecesor só eran 33 e con vostede xa son 10 máis, 43. Cómpre dicir que neste mesmo período de tempo máis de cinco mil familias galegas perderon a súa vivenda. Polo tanto, 43 supón un 0,8 % das familias galegas que perderon a súa vivenda, e grazas á xestión da Xunta de Galicia atoparon unha nova vivenda entre esas 500 que tiña reservadas a Xunta de Galicia. Tamén cómpre dicir que neste mesmo período de tempo, ou sen ir a todo o período de tempo, por exemplo, entre o ano 2011, xa co Goberno Núñez Feijóo, e o ano 2014, tamén co Goberno Núñez Feijóo, o presuposto da Xunta de Galicia para axudas ao alugueiro baixou de 11 millóns de euros a 4 millóns. É dicir, nun momento no que se vive unha auténtica traxedia social, o alugueiro, o presuposto para axudar esas familias, diminúese nun 60 %. Iso si que, efectivamente, é un recorte importante. Tamén cómpre dicir, e o outro día presumía diso o representante da súa consellería na Comisión de Ordenación do Territorio, que a Xunta de Galicia dispón dun parque de 2.800 vivendas en réxime de alugueiro. ¡Parabéns!, ¡é impresionante! Fíxese vostede: Viena ten 400.000, o 50 % do parque, e en Galicia descontando as 300.000 baleiras, descontando as 300.000 de segunda residencia, quédannos 1.200.000 aproximadamente; é dicir, que conseguimos un espectacular 0,2 % do parque de vivendas de Galicia destinado ao réxime de alugueiro por parte da Administración pública. Un 0,2 %, nada que ver co 50 % de Viena. Fronte a isto, señorías, ¿cal é a demanda? Había antes unha lista que o Goberno actual da Xunta de Galicia consideraba descontrolada e excesiva. Polo tanto, agora hai un novo listado de demandantes, un novo Rexistro de demandantes de vivenda en Galicia. ¿Saben vostedes cantas familias están inscritas nese rexistro? Vóullelo dicir: o 26 de xaneiro, hai vinte días, ascendía a 15.226 familias; delas, 7.196 na provincia de Pontevedra, 5.653 na provincia da Coruña, 1.549 en Lugo e 828 na provincia de Ourense. Fronte a iso, ¿que fai a Xunta de Galicia? A política de vivenda protexida crece a un ritmo vertixinoso, pois de 2.573 vivendas que se aprobaron no ano 2008, ou 1.575 no ano 2009, acadamos 471 no 2012, é dicir, caída libre. A ese ritmo necesitarán estar trinta e dous anos en lista de espera para conseguir acadar unha vivenda. Non sei se sobrevivirán ata alí e non sei cantos máis se incorporarán nestes trinta e dous anos. Pero a lista de espera ascende a trinta e dous anos, e non crean que iso non é susceptible de empeorar. Os datos que están feitos públicos do Ministerio de Fomento, e que supoño que a señora conselleira coñecerá, e se non podo facilitarllos, indícannos que entre o 1 de xaneiro e o 30 de setembro de 2014 en España se iniciou a construción de 26.131 vivendas libres, delas 2.020 en Galicia, o 7,7 %. Está moi ben e por enriba do 6 %, que e á porcentaxe de galegos na poboación española. Curiosamente, en vivendas de promoción pública, en España iniciáronse 11.965, señora conselleira, e en Galicia 42, un 0,35 %. E en vivendas rehabilitadas, en España 10.655, e non sei se os datos do Ministerio estarán mal, porque en Galicia parece un cero patatero, un 0 %, ¡autenticamente sorprendente! Todo isto garda relación coa evolución dos orzamentos da Xunta, máis ben con dous aspectos dos orzamentos da Xunta: un, a súa diminución. Entre o 2009 e 2014 baixan de 210 millóns de euros a 32 millóns, un descenso moderado, o 84 %. Pero non se reparte igual, en "Fomento da rehabilitación e calidade da vivenda" baixan de 76 millóns a 5 millóns, un 90 %, está ben. En "Acceso á vivenda" baixan de 108 millóns a 14 millóns, case outro 90 %. Onde baixa menos é na "Dirección e servizos xerais", loxicamente, e aí baixa menos porque só baixa un 50 %. Pero, sobre todo, onde baixa menos é no grao de execución, porque, señorías, aquí hai dúas trampas: unha, o que baixa, e outra, que non é verdade que non se gastan eses cartos. Eu para non enredar máis, porque estou quedando sen tempo, direilles que nestes seis anos se presupostaron 671 millóns de euros nesta materia en vivenda, e quedaron 285 millóns sen executar, ¡285 millóns sen executar!, ¡un auténtico récord! Pero para seguir coñecendo o que vostedes están a facer, recentemente, o 5 de setembro, con enorme celeridade, tras só vinte e un meses e cinco días de atraso, asinaron vostedes o convenio para a aplicación do Plan nacional de vivenda 2013-2016. Aí concédennos a Galicia –se non me equivoco– 46 euros por habitante. Non me parece un grande éxito negociador, a media de España son 57. Incluso en comunidades como en Andalucía, que sempre poñen de exemplo, 54, ou Asturias 61. Iso por non comparar con Estremadura, que leva 58, Aragón 99 ou A Rioxa 117. Polo tanto, non me parece un brillante exemplo de negociación. ¿Non sei a que responden estas diferenzas entre uns e outros? Pero o máis sorprendente deste programa –e aquí é onde se explica perfectamente a filosofía– voulles ler: programa 2, "Axuda ao alugamento de vivendas", o Estado aporta 13.632.000 euros en tres anualidades, a Xunta de Galicia nada, programa 4, "Fomento da rehabilitación edificatoria", o Estado aporta 4 millóns de euros, a Xunta nada. Isto require algún tipo de explicación e é, desde logo, totalmente contraditorio co que vostede nos acaba de dicir. E agora preséntannos un novo Plan de vivenda. ¿Debemos crelo ou vai pasar o mesmo que con todo o anterior? Xa sabemos que do que vostedes pinten en presupostos o 50 % non se vai facer, polo tanto, xa hai que reducilo á metade. Pero é que isto é literatura, ¿onde está o soporte presupostario? Haberá que velo, e, –como dicía antes– á parte de velo, enriba só se executará a metade. Señorías, nós ata que non o vexamos non o podemos crer o que aquí se nos trae. Non podo entrar no tema porque non teño tempo, só quero dicirlles que o bono alugueiro nos parece incualificable. En Galicia hai unha bolsa de alugueiro controlada pola Xunta de Galicia, onde se controla a calidade das vivendas, os prezos e as persoas que acceden a elas, e agora vostedes quéreno substituír por un bono, iso é como o bono escolar. Efectivamente, un bono, pero isto a quen beneficia é aos que alugan vivendas, non beneficia nin lles axuda nin lle vai resolver o problema...
Remate, por favor.
...ás persoas que non teñen recursos económicos. E cun tope de 200 euros, ¿que pode facer unha familia que estea con axuda social de 420 euros, se un alugueiro ao mellor son 600 euros, que é a máxima protexible, ata 600 euros? Se o piso custa 600 euros, cunha axuda de 200, ¿de que vive esa familia? Polo tanto, señorías, completarei a miña intervención na segunda parte, pero é evidente que os seus feitos non avalan que se lles poida outorgar ningún creto nin confianza. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Sánchez Bugallo. Grupo Parlamentario Popular, señor Castiñeira.
Grazas, señor presidente. Señorías. Señora Martínez, a min deume a sensación de que vostede estaba noutro debate, sinceramente, porque empezou por uns temas, terminou por outros, pero menos do Plan de vivenda que veu expoñer aquí a conselleira, falou de calquera cousa menos diso. Señor Pombo, eu se estivera no seu sitio do que non falaría era de vivenda, de verdade. Xa llo dixen máis veces, pero é que... [[Interrupcións.]] Bueno,... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Dígollo ao señor Pombo porque el tivo responsabilidades directas hai seis anos en vivenda, e que saque a reducir precisamente o Plan de vivenda que vostedes tiñan, que tivo o rechazo absolutamente de todos os concellos, incluídos os do BNG, e o único que fixeron con ese plan foi gastar 3 millóns de euros en estudos, pagados a técnicos e outra xente non sei por onde... Ao mellor, deseñárono cando foron a Cuba tomar uns mojitos, posiblemente o deseñaron daquela, [[Aplausos.]] posiblemente. Pero que vostede veña falar disto tiene tela, que vostede veña falar disto cando foi o responsable de vivenda... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Interrupcións.]] [[Murmurios.]] Tranquilos, ¡home!, tranquilos...
Silencio, ¡silencio! Señor Jorquera, silencio, por favor.
Eu escoiteino con toda tranquilidade, non se preocupe.
Silencio, por favor.
¡Oia!, só digo o que pasou. Vostede non estaba aquí, pero eu estaba aquí.
Silencio, por favor. Señor Jorquera, silencio.
Bueno, vostedes o que queren é que eu non lles diga que cando vostedes chegaron a Vivenda... Vostedes, e refírome, señor Bugallo, a que o seu partido era o que presidía a Xunta de Galicia. Polo tanto, os que van de progresistas desta banda cando chegaron á Xunta de Galicia no ano 2005 tanto as Xestur como o IGVS tiñan superávit, estaban perfectamente saneados e sen problema. Por poñerlle un exemplo, que vostede coñece ben, dígolle a Xestur de Lugo: había 8 millóns de euros na caixa, cando vostedes marcharon había 38 de débeda, por poñerlle un exemplo. Pero claro, vostedes... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Reláxese que eu o escoitei, ¡carai!, e se non despois non aprende, e non me estraña que non saiba os datos, [[Murmurios.]] non me estraña. Reláxese, de verdade. [[Interrupcións.]] [[Murmurios.]] Porque, claro, é o que hai, e eses datos están aí se quere, e sábese o que hai de Xestur. E, claro, cando o señor Bugallo fala dos orzamentos da Xunta, de que quedaron 285 millóns de euros sen investir, ao mellor non se acorda de que se pagaron 263 millóns de euros nas débedas de Xestur, para sanear as Xestur. ¿Imaxínese canto se podería facer con eses 263 millóns de euros? Unhas 3.000 vivendas, señor Bugallo, 3.000 vivendas, que houbo que pagar do que vostedes non fixeron e deixaron sen pagar, que iso cambia moito. Porque, claro, as Xestur no ano 2009, a gran proeza despois deses plans de vivenda estrondosos que vendía o señor Pombo coa Consellería de Vivenda, resulta que tiñan débedas ou –digamos– compromisos de pago por 900 millóns de euros naquel momento, e só había 45 millóns de ingresos. Vinte veces menos de ingresos do que había que pagar. Iso chámase "equilibrio orzamentario". Iso era o que tiñan vostedes, claro. Pero iso hai que dicilo, loxicamente. E non veñan dando aquí leccións, porque, efectivamente, xa nos gustaría, e estou convencido de que á señora conselleira e a todo o Goberno da Xunta lles encantaría, facer unha mellor política de vivenda. Por suposto que si. Pero, claro, os fondos son os que hai, e as débedas que deixaron vostedes tamén son as que hai, e hai que pagalas, porque nosoutros non somos como Tsipras, que dicimos que non pagamos, non, queremos pagar. Agora aquí hai moita xente que quere pasar pola esquerda incluso a Podemos, ¡alá vostedes! Señor Bugallo, vostede presentou unha iniciativa curiosamente o día antes de ser aprobado o plan, o Plan RehaVIta, o día 11, o plan aprobouse o día 12 no Consello da Xunta. Son casualidades, pero vostede nela pide que o Parlamento de Galicia inste a que o Goberno galego presente nesta Cámara, no prazo de tres meses, un plan específico da Xunta de Galicia para dar solución á demanda existente de vivenda e tal. O plan específico teno aquí. Fíxese a axilidade e a xestión da Xunta que nun día xa llo presentaron. Fíxese vostede na axilidade. Nesa mesma iniciativa, vostede fala aquí –e eu vou ler só datos que vostede pon aquí, despois xa falaremos se son certos ou non, porque hai algún ao que lle quero contestar– de 10.761 demandantes de vivenda, dun tipo ou doutro, etc. Xa lle digo que son algúns máis, porque faltan os de vivenda de protección autonómica. Pero vostede dá aquí que no ano 2010 –eran os datos do rexistro, o modelo que tiñan vostedes, daquela aínda estaban vostedes– había 34.135, ¿é certo, verdade? Pois, ¡home!, 10.000 é unha terceira parte, algo menos dunha terceira parte de 34.000. Eses eran os datos que vostedes tiñan e estes son os que hai agora. ¡Home!, eu, sinceramente... Tamén lle digo que non é exactamente así, agora hai 15.000 persoas, 15.000 demandantes, e daquela os que eu tiña. Tamén é certo que tiñan o rexistro daquela maneira, porque ata Amancio Ortega podía solicitar unha vivenda. Esa era a política de vivenda que tiñan vostedes, ¡eh!, pois ata Amancio Ortega podía pedir unha vivenda de protección oficial. Ese era o rexistro que tiñan, e loxicamente houbo que modificalo. Mire, falaba vostede do tema de realoxos, ao que se referiron practicamente todos. Efectivamente, adxudicáronse ao Plan de realoxo 43 vivendas, solicitáronse 110 e cumprían 43, porque, loxicamente, se Amancio Ortega ou calquera outra persoa que non cumpra uns requisitos mínimos que están establecidos, non tería dereito a unha vivenda de realoxo. Iso é o que hai. Eu ao señor Sánchez, mire, vostede, enténdoo. Vostede fixo aquí un discurso, non deu dato ningún, non aportou ningunha proposta, un discurso apocalíptico. Posiblemente busque acomodo en Podemos. Podémolo entender, señor Sánchez. Ese é o discurso populista cen por cento, pero, desde logo, de vivenda nada, de aportar verdades nada. E iso sábeo vostede. E, señor Bugallo, eu, de verdade, téñoo por unha persoa seria e rigorosa, pero teño que dicirlle que me decepcionou, e decepcionoume moito. Porque voulle dicir unha cousa, e, ao mellor, equivoqueime no que escoitei, pero pídolle que me diga se me equivoquei, dixo: "439 familias en Galicia perderon a súa vivenda no terceiro trimestre, 135 por non pagaren a hipoteca, 318" –a diferenza– "por non pagaren o alugueiro". ¡Oia!, ¿e vostede leu o informe realmente do Consello do Poder Xudicial, vostede viu o que alí pon: 400 no terceiro trimestre. Por certo, incrementou unha décima parte do que incrementou en Andalucía, que podemos falar de Andalucía, se quere das políticas de vostedes, onde están todos. Excepto o BNG, o resto están participando da política de vivenda en Andalucía, onde se disparou dez veces máis que en Galicia, en Galicia o 1,4, que é moito, porque nos gustaría que non houbera absolutamente nin un só desafiuzamento nin un só lanzamento dunha hipoteca. Pero, mire, o que di o Poder Xudicial no informe tamén é que neses 439 hai fincas rústicas, locais comerciais, garaxes, etc. ¡Oia!, un edificio de 20 vivendas sonlle da orde de 60-80 fincas rexistrais, 60-80 lanzamentos; aí están persoas xurídicas e persoas físicas. Dentro das persoas xurídicas, loxicamente, son as empresas, que lles embargaron os locais ou que lles embargaron os edificios con varias vivendas cunha división horizontal. E dentro das persoas físicas hai vivendas de todo tipo, e aínda que só fosen dúas, serán moitas, porque dúas vivendas, dúas familias que se desafiúzan serán moitas, pero non se pode vir aquí manipular. E eu a vostede tíñaa por unha persoa seria. Non se pode vir manipular. E eses datos, señor Bugallo, espero que no segundo turno os corrixa e diga que se equivocou, porque non é así. Aí hai de todo. E xa digo: aínda que só sexan dúas vivendas habituais, seguen sendo moitas, e unha seguiría sendo moitas. Pero tamén lle digo que a Xunta atendeu todos os casos que se presentaron. E houbo aquí unha persoa que dixo que incluso se desafiuzaran familias en vivendas de protección oficial ou en vivendas de promoción pública. E iso é falso, falso, nin unha soa. E rétoa a que o poña aquí diante de todos, que diga cal é a vivenda, a menos que se desafiuzara por necesidade, por non ter diñeiro, por non poder pagar o alugueiro ou o prazo de vivenda aínda que sexa de propiedade. ¡Nin unha soa! [[Murmurios.]] Non, ¿por que vai ser? Porque loxicamente a xente ten que cumprir e pode ter ingresos para pagar e prefire facer outra cousa. [[Murmurios.]] Non, señora, vostede sábeo, que trouxo un caso aquí e non era real, vostede sábeo e por iso está dicindo iso. [[Interrupcións.]] [[Murmurios.]] Mire, só lles digo que nin un só caso, xa llelo digo tajante. Non, pois non, iso non é así. Vostede diga o que queira pero non é así. E, desde logo, o bono que se dá, o bono que vostede cualifica de incualificable –eu non sei a que bono se refire, pero é o bono de alugueiro, o bono de axuda ao alugueiro–, dígallelo e vaia explicárllelo ás familias que dentro de pouco o poidan recibir, que estean nunha situación de dificultade para chegar a final de mes, e que lles digan que a maiores das axudas que teñan por distintas administracións e distintos conceptos van ter unha axuda que pode roldar os 150 ou 200 euros, que lles chegan ao final de mes para axuda para pagar o alugueiro. Dígalles que iso non vale para nada e que tiren con el. Non, mire, a pena é que non foran máis, posiblemente, pero é o que hai. E, desde logo, a Xunta eu entendo que ten que facer os números e ten que xestionar, entre outras cousas, as débedas que desgraciadamente nos deixaron os desta banda, que agora veñen dando leccións a todo o mundo. Moitas grazas.
Grazas, señor Castiñeira. Réplica, señora conselleira de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas.
Grazas, presidente. Señorías. Un dos principais asuntos que preocupan e, por suposto, que ocupa a acción do Goberno galego é paliar as dificultades polas que están pasando familias para acceder a unha vivenda, e por iso, señorías, deseñamos e presentamos esta planificación estratéxica que hoxe debatemos nesta Cámara. O Plan RehaVIta nace do compromiso e da sensibilidade deste Goberno coa situación que están a padecer moitos galegos para acceder a un fogar. E proba diso é a súa repercusión social, que está especialmente nos sectores con maior risco e que foi o principal criterio que seguimos no deseño das medidas e accións recollidas. Señorías, preocúpanos especialmente a prevención da exclusión residencial, como así se recolle no plan, que prevé unha serie de actuacións para dar cobertura ás situacións de especial risco naquelas familias en que o custo da vivenda supón unha porcentaxe moi alta respecto dos seus ingresos. Entre elas están as iniciativas encamiñadas ao realoxamento dos afectados por execucións hipotecarias. Así pois, como xa indiquei, a través do Instituto Galego da Vivenda e Solo e en coordinación co Plan Reconduce, poremos á disposición dos afectados unha vivenda, as que sexan precisas, sexan 500, sexan 1.000. O noso compromiso é dar cobertura á totalidade dos afectados polas execucións hipotecarias que cumpran os requisitos, que son sinxelos: que sexan obxecto de desafiuzamento da súa única vivenda e que os ingresos máximos sexan do 2,5 do IPREM. E continuaremos co Programa Reconduce, liderado pola Consellería de Traballo e Benestar, que procurará evitar que se chegue ao desafiuzamento mediante negociacións coas entidades bancarias e a procura de aprazamentos de pagos e de alugueiros sociais. Porque sinto lembrárllelo, señorías: non son vostedes nin os únicos, nin os primeiros que se preocupan pola delicada situación que están a padecer familias galegas con escasos recursos. Señorías, creo que ante todo este drama todos debemos implicarnos. Para abordar con eficiencia este problema precisamos dun primeiro paso fundamental: lograr que as familias afectadas por execucións hipotecarias poñan en coñecemento das administracións a súa situación, porque só así poderemos prestar axuda a quen a necesita. Conseguir este obxectivo é responsabilidade de todos, señorías: das administracións públicas, das forzas políticas e de todos os colectivos e asociacións. Os afectados precisan de solucións e o noso deber –o deber de todos– é ofrecerlles a máxima información, para que poidan coñecer os mecanismos cos que contan as administracións para paliar a súa situación. Creo sinceramente, señorías, que isto compete a todos, e por iso convídoos a que deixen facer uso partidista e buscar fotos oportunistas á porta de quen corre risco de desafiuzamento. En lugar de buscar a foto na porta, pasen ao outro lado e explíquenlles que os Servizos Sociais do concello están á súa disposición e que a Xunta de Galicia conta con programas que, sexa cal sexa a súa situación, farán que non queden na rúa. Prégolles que rememos xuntos, na mesma dirección e co mesmo obxectivo: evitar que os galegos sufran situacións de desprotección social e de exclusión. Porque somos conscientes de que nalgúns casos o problema reside en que a información non chega aos posibles beneficiarios, queremos que toda a cidadanía afectada ou implicada nestes procesos coñeza de primeira man as medidas que recolle o plan. E por iso xa lles anuncio que comezaremos unha rolda de contactos cos concellos, cos avogados e cos colectivos e as plataformas que están en contacto directo coas persoas que teñen problemas coa súa vivenda. O obxectivo é que as persoas ou as agrupacións que dunha ou doutra forma teñen relación directa cos afectados –servizos sociais, avogados, colectivos de afectados– coñezan en detalle o novo Plan de vivenda axeitadamente, para transmitírenllelo axeitadamente aos beneficiarios, e tamén que colaboren con nós na concreción de determinados aspectos do seu desenvolvemento. O primeiro punto será presentar o Programa de realoxo para afectados por execucións hipotecarias. Pero teremos outras cousas que falar tamén. Por exemplo, o bono alugueiro, que comezará a funcionar este verán. Un programa novidoso, no que a participación dos colectivos especializados será clave na súa definición. E non nos podemos esquecer doutro actor indispensable: os Servizos Sociais dos concellos. Son eles os primeiros que teñen contacto coas persoas en risco de perder a súa vivenda, e por iso é fundamental que coñezan en detalle as posibilidades que o Plan RehaVIta pon á disposición destas persoas. De feito, en casos como os coñecidos a semana pasada en Vigo, de Áurea, ou en Ribeira, de María del Mar e de Antonio, ou en Ourense, dende a Xunta de Galicia puxémonos en contacto directamente con estes concellos, poñéndonos á súa disposición e instándoos a que contactasen cos afectados para darlles esta información. Este é o proceder máis lóxico, posto que a asistencia social ten que ser desenvolvida e concertada na Administración máis próxima ao cidadán. Señorías, mentres unha soa familia galega se vexa en risco de perder a súa vivenda non estaremos satisfeitos ao cen por cento polo traballo realizado. Por iso atendemos con total respecto e total preocupación todas e cada unha das persoas que asistiron aos diferentes programas de afectados por execucións hipotecarias da Xunta. E por iso cada vez que temos coñecemento dun caso contactamos, contactamos co seu concello para pórnos á súa disposición e pedirlle que dea toda a información á persoa afectada. Así o viñemos facendo no caso de Vigo, con Áurea, no caso de Ourense, con María Pilar, e no caso de Ribeira, con María del Mar e Antonio, e así o continuaremos facendo, como o estivemos facendo noutros moitos que non saen en prensa. Traballamos para paliar as dificultades que atravesan as familias galegas para acceder a unha vivenda. Iso si, sen facer ruído e sen sacarnos fotos. Señor Bugallo, dicía vostede que se construíran 40 vivendas. Eu dígolle que o certo é que no ano 2015 entregaremos 305 vivendas de protección pública. Case todos se referían a un plan electoralista... Señorías, eu creo que os únicos que están a facer un uso partidista das necesidades económicas da xente para tentar buscar o rédito electoral son vostedes. Ao mellor é que vostedes pretenden que este Goberno non faga nada ata o ano 2017, que é o primeiro ano no que non hai ningunha cita electoral. E o máis grave non é que o digan, é que parece que ese é o xeito de actuar cando teñen responsabilidades no Goberno. Nós traballamos dun xeito. Mentres vostedes enredan e continúan con críticas ao Goberno, nós pomos enriba da mesa solucións; solucións, señorías, que faciliten o acceso a unha vivenda digna a aqueles galegos que máis o precisan. Señorías, solucións, o que nós ofrecemos ten un nome: Plan RehaVIta. A solución que nós ofrecemos é cuantificable: 600 millóns de euros que se mobilizan, 307 millóns de euros son achegas públicas. E a solución que nós ofrecemos recolle novos programas e novas medidas para ofrecer unha solución máis eficaz e chegar ao maior número de familias. Pero, señorías, teñan presente que o Plan RehaVIta é un plan aberto. E isto é así por dous motivos: porque é un plan ao que seguiremos incorporando as medidas que sexan precisas para garantir o dereito constitucional a unha vivenda digna para todos os galegos, e porque no seu desenvolvemento a través de decretos e ordes realizaremos diversos procesos de participación pública, para que os colectivos implicados nesta materia nos poidan facer achegas. Señorías, para rematar a quenda permítanme pedirlles que entre todos fagamos unha política de vivenda construtiva, que pense, en primeiro lugar, nos galegos e as galegas, e especialmente nos que teñen máis dificultades. Ese é o camiño que está a seguir este Goberno, e animámolos a facer o mesmo. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas. Rolda especial de aclaracións. Ten a palabra polo Grupo Mixto a señora Martínez.
Señor Castiñeira, por unha vez voulle dar a razón: evidentemente non falei dun Plan de vivenda porque a conselleira tampouco presentou un Plan de vivenda. Falei de propaganda, que foi do que falou a conselleira. Polo tanto, eu que pensei que isto ía ser unha comparecencia para falar de vivenda, pois vinme obriga a falar de propaganda e publicidade da Xunta de Galiza. Porque o que fixo a conselleira foi publicitar ese power point que anda por aí, non hai máis. E con iso pretende dicir que hai un Plan de vivenda e pretende falar da creación de postos de traballo... tremendos, que nos van sacar a todo o país do desemprego, e de que aquí todos os galegos e galegas van ter unha vivenda en ano e medio. ¡E pretenden que nolo tomemos en serio! Xa bastante facemos con aguantar o que estamos aguantando do Goberno, sen que a oposición nos levantemos un día e digamos algo moito máis forte do que estamos dicindo. Porque non existe un plan, é imposible que exista ningún Plan de vivenda cando non se especifica os beneficiarios en relación coas solicitudes, calcúlase que beneficiará... ¿E de onde saen eses beneficiarios?, ¿cantas solicitudes hai neste momento?, ¿en que provincias?, ¿en que localidades?, ¿en que zonas?, ¿apegadas a que traballos?, ¿a que industria?, ¿a que sector produtivo? Non se sabe. Vivendas, ¿onde? ¿Van vostedes recuperar vivendas baleiras, abandonadas en zonas onde non hai industria, onde non hai futuro, onde non hai traballo? É que non presentan nada, non presentan nada. É unha auténtica tomadura de pelo para todos os galegos e as galegas que se atopan nunha situación tan tremenda, sen vivenda, con menores, con dependentes e con anciáns a cargo. Pero tampouco se xustifica esa planificación, non hai unha planificación. ¿Como se van facer esas vivendas?, ¿cara a onde se quere ir?, ¿con base en que planificación de país? Tampouco. Fálannos aquí dunhas axudas de 200 euros, que, evidentemente, xa mo deixou claro o señor Castiñeira: as axudas son para os que chegan con dificultade a final de mes. Aqueles que chegan con dificultade a primeiro de mes seguirán vivindo na rúa, porque se non teñen para pagar o alugueiro, a diferenza do alugueiro dende os 200 euros ata o custo do alugueiro, vostedes non lles van dar resposta. Polo tanto, non me diga que aquí se está falando dun Plan de vivenda, cando o primeiro que terían que facer sería impedir que houbera máis xente sen vivenda, mentres que vostedes permiten os desafiuzamentos. E non só os permiten, colaboran mandando á Policía a que desaloxe a xente das súas vivendas. Esa é a súa política de vivenda. ¿Onde está a política de alugueiro? Empéñanse vostedes en que todo o mundo siga comprando, para facer, evidentemente, o gran negocio dos seus amigos construtores. Como xa dixen antes: vén campaña electoral e teñen que achegarse aos sobres rapidamente para poder pagar a campaña. Menten. Menten ás persoas sen fogar. Menten ás persoas máis desesperadas do noso país. Menten ás persoas que están en desemprego sen ingresos. E falaba vostede de Amancio Ortega... ¡É que de verdade! Amancio Ortega, seguramente, non poderá alugar unha vivenda social, pero seguro que se pode facer de ouro e un gran negocio coas axudas para recuperar edificios históricos, porque aí si que inviste Amancio Ortega, e non me estrañaría que recibira algunha axuda da Xunta para recuperar os edificios que merca. Desafiuzamentos en vivendas de promoción pública, é certo, si que as hai...
Vaia rematando, por favor.
...por non poder pagar o alugueiro, evidentemente, señor Castiñeiras. Pero precisamente para iso deberían de estar as vivendas públicas. Familias con problemas para chegar a fin de mes, prevención para paralizar os desafiuzamentos. Dígolle exemplos: unha familia de Ourense, que se negou a aceptar o piso de protección oficial porque a mandaban a vivir a Castro Caldelas ou a Carballeda de Valdeorras, con dous fillos estudando en Ourense. Rompen a familia totalmente, iso dálles igual. Vostedes ofrecen unha vivenda, e a unha persoa que vive en Pontevedra ofrécenlle unha na Mariña de Lugo. Xa está, xa cumpriron, xa lle ofreceron unha vivenda. Polo tanto, non sigan mentindo, non nos sigan tomando o pelo e acaben xa con esta campaña electoral, que é demasiado pronto, e dedíquense realmente a dar solucións aos problemas das galegas e dos galegos. Máis nada, moitas grazas.
Moitas grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, señor Pombo.
Grazas, señora presidenta. Dende logo, o BNG está cheo de ledicia dos eixes estes do Plan RehaVIta: acceso á vivenda, rehabilitación urbana e rural, prevención da exclusión e outras medidas. E alegrámonos de que o PP leve seis anos aportando solucións. Nós entendemos que recortando o orzamento, e así o dicimos con educación e con humildade. O certo é que son 742 millóns de euros menos dende que está gobernando o PP a política que se dedica a vivenda –iso é claro–, miles e miles de vivendas baleiras, e que, efectivamente, o Partido Popular tivo moito interese en sanear a banca pública, e, en concreto, Abanca, con 9.000 millóns de euros; o orzamento da Xunta de todo un ano. E acaba de dicirnos a señora conselleira que ela fala sen saír na prensa coa familia de Ribeira, coa familia de Vigo e coa de Ourense. Non somos nós os que estamos denunciando isto, é o Valedor do Pobo; é o Valedor do Pobo quen denuncia isto. ¿Non sei por que será? E pouco me parece que fronte a 9.000 millóns que lle entregamos a Abanca que non sexamos quen de deter tres desafiuzamentos. Bastante tal... [[Murmurios.]] Está claro que a cousa segue, porque os desafiuzamentos seguen, e o Valedor do Pobo segue denunciando a situación e o drama social, que non é quen a política de vivenda do Partido Popular de deter. E están a readvertirnos de que a realidade é de 200 desafiuzamentos/mes, cinco ou seis máis ou menos cada día; en dúas semanas, a totalidade dos que aquí estamos, se nos tocara, quedariamos sen vivenda co ritmo que leva. Ou mesmo o Consello Xeral do Poder Xudicial advirte de que no 2014 aumentaron os lanzamentos por hipotecas nun 40 %, ou sexa, que o drama vai seguir. ¿Quen rescata as familias? Preguntámonos. Non a propaganda, non a publicidade, si o orzamento necesario e suficiente para acometer o que expoñen aquí neste papel. Con toda cordialidade, señor Castiñeiras, dígolle con humildade que eu estiven dous anos traballando para o bipartito –a moito orgullo, por certo– e paréceme que incluso á consellaría tamén non lle pareceu nada mal porque nos propios power points aparecen as vivendas de Mazoi rehabilitadas polo bipartito, [[Aplausos.]] con moito orgullo. Vostede xa sei que é moito máis lista ca min, señora conselleira, e non sei como deixa perder un home aquí desta maneira, nunha consellaría que podía facer virguerías. [[Aplausos.]] De todas as maneiras, con humildade, [[Aplausos.]] eu xa estou canso de que se cuspa aquí ao bipartito en vivenda. Xa dixen que non se fixo moito, non, 8.000 vivendas protexidas, poucas. Pero é que hoxe hai moitísimas máis necesidades que daquela, e o PP non chega nin a 4.500 no mesmo tempo. ¿Acceso á vivenda? Este plan di que dedican 2.733 de media a acceso á vivenda; no bipartito de acceso directo eran 10.000, pagados e non retirados despois como fixeron. En axuda á rehabilitación neste plan que vostedes propagandean 1.592 euros por persoa. Eu asinei rehabilitacións por 24.000 euros, reais e pagadas. Non como agora, que se anuncian os plans e logo non hai cartos para darlle subvencións á xente. Os orzamentos do 2009 –repito– do bipartito 185 millóns de euros; este ano –contando este plan que está no papel e todo o que consta nos orzamentos– non chega nin aos 80. Esa é a realidade. Polo tanto, eu alégrome moito, señor Castiñeira, señora conselleira, e agardo que o casco histórico de Lugo, que está parado dende hai seis anos...,
Vaia rematando, por favor.
...que rematen esa residencia, que rematen eses apartamentos que están sen facer, que rehabiliten e poñan en valor os restos históricos, que fagan a gardería, que rematen a vivenda que está pegada á muralla romana, que é da consellería, desde hai seis anos lévana parada. Ese é o gran logro do Partido Popular. E, dende logo, tamén digo que, en canto a solo, o modelo do BNG non é o de Santiago, que poderá haber dúbidas pero hai moito patrimonio. Non sei se vostedes, como non hai cartos, pretenden agora facer cartos vendendo esas vivendas que están rehabilitadas en Lugo, vendendo eses solares que están nos centros das cidades, para que despois a xente con poucos recursos ande polas aforas e os ricos vivan no medio das cidades. Ese, dende logo, non é o modelo do BNG, así que, conselleira, por favor, vaia tomando nota desas cousas.
Grazas, señor Pombo. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, ten a palabra don Antón Sánchez.
Señora presidenta, ten aí no casilleiro das chamadas á orde unha chamada á orde, e eu quero explicarllo ao señor Santalices, que non me deixou antes. En ningún caso a miña intención era insultar a ninguén, trato de facer valoracións políticas e lin unha definición. Falei de "psicopatía política" para explicar unha situación que a min me parece que é descritiva do que está a pasar. ¿Por que? Porque creo que se en seis anos e en tres anos de goberno do Partido Popular en Madrid e os gobernos anteriores non puxeron en marcha políticas que eliminasen o problema dos desafiuzamentos, como está practicamente eliminado noutros países de Europa, é en parte por esa falta de empatía da que eu falaba, falta empatía co sufrimento da xente. Por exemplo, ¿como describimos o que acontece na Comunidade de Madrid ou no concello –non o lembro agora–, cando se venden as vivendas de protección pública a fondos voitres, fondos investidores e que hoxe en día están botando a familias enteiras á rúa?, ¿como definir iso? ¿Como definir gobernos que rescatan con miles de millóns de euros os bancos, o señor Rato, Abanca e 23.500 millóns de euros para Bankia, e non rescatan as persoas? ¿Como definir un Goberno do Partido Popular que vén aquí e non fai un mínimo de autocrítica sobre os resultados que ten no 2014 sobre desafiuzamentos?, ¿cando no 2014 hai 2.500 desafiuzamentos? Señora conselleira, debería de empezar por pedir desculpas e por dicir: algo estamos a facer mal; se de verdade a súa intención é acabar co sufrimento das familias. A iso referíame antes. Non se pode falar seriamente de vontade de acabar co problema cando en comisión o director xeral di que só se realoxaron 43 persoas e só houbo 110 solicitudes, que a culpa é da xente, que non solicita. ¿Como definiría iso? Xa non lle poño ningunha palabra, pero defínanme vostedes o que é iso. Vostede tampouco fai un mínimo de autocrítica de por que no Estado español os desafiuzamentos son un problema desta magnitude e noutros países de Europa, cunhas políticas diferentes, non o son. ¿E por que vostedes insisten nas mesmas políticas que nos levaron a aquí? E coas mesmas políticas temos os mesmos resultados; políticas diferentes. Señor Castiñeira, Amancio Ortega en Europa, en moitos países de Europa, tería dereito a unha vivenda de protección pública. [[Murmurios.]] Si, señor, e se cadra para vostede iso é estafarlle 300 ou 500 euros a un Estado. Pero neses mesmos países o señor Amancio Ortega pagaría moitos millóns de euros máis de impostos que neste país. ¿A ver cal é a situación máis vantaxosa para a xente de abaixo, se o modelo europeo ou o modelo do Estado español, onde o señor Amancio Ortega non pode ir a unha vivenda de protección pública, moi ben, pero, en cambio, benefíciase das moitas dádivas do sistema fiscal, do cal non se beneficiaría se vivise en Francia, no Reino Unido ou en Alemaña?, ¿entende? É que iso é así, ¡claro que é así! Claro que Amancio Ortega pode ter acceso a unha vivenda de alugueiro social se el quere, ¡claro que si!, e que pague impostos onde máis lle doe: nos impostos directos, que é nos que vostedes lle perdoan moitos millóns de euros. Polo tanto, falemos en serio, falemos de orzamentos. ¿Cal é un orzamento para unha política de vivenda dun país que se preocupa de garantir o dereito á vivenda, señora conselleira? Sempre superior ao 1 % do orzamento...
Vaia remando, por favor.
¿Cal é o orzamento que vostede nos propón con este plan? Nin un 0,5 %. ¿Cales son os resultados das políticas e dos programas aplicados nos últimos anos, señora conselleira?, ¿todo foi ben?, ¿foi todo correcto? ¿E por que insiste nas mesmas políticas? ¿Por que rebaixan na Lei de vivenda a demanda existente de vivenda de protección pública no caso da Coruña do 40 ao 8 %? ¿Por que na Lei do solo volven insistir na expansión urbanística, na política da especulación?, ¿por que? ¿Por que vostedes se negan a modificar a lexislación hipotecaria, sancionada unha e outra vez nas instancias da xustiza europea? ¿Por que seguen permitindo o abuso dos bancos sobre os consumidores? Iso é o que ten que contestar. O plan que hoxe nos presentou aquí... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Claro que dei datos, señor Castiñeira. Dei datos: 307 millóns de euros que pon a Xunta de Galicia. Segundo estes datos, toca a 25 euros mensuais por cada beneficiario. Non sei se iso é certo, ou se non desmíntame. Desmíntanme tamén se se vai crear un posto de traballo por 11.500 euros durante seis anos, porque entón déanos a receita que a aplicaremos moi gustosamente e acabaremos co paro dun plumazo. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, señor Sánchez. Grupo Parlamentario Socialista, señor Sánchez Bugallo.
Moitas grazas, señora presidenta. A verdade é que estes debates sempre aportan detalles novidosos, o señor Castiñeira nunca falla. E, desde logo, a imaxe de imaxinarnos a don Amancio Ortega vivindo nun piso de protección oficial de 90 metros cadrados ou nunha lista de espera para recibir asistencia médica ou outras cousas sería unha imaxe moi democratizadora do país, sen lugar a dúbidas; e se pagara un 85 % dos seus ingresos como se paga en Suecia sería aínda máis democratizadora probablemente. [[Murmurios.]] Ben, –o tipo marxinal en Suecia é o 85 %– eu vou ir aos temas que me parecen cualitativos: Primeiro, o Rexistro de demandantes de vivenda. Hai seis ou catro anos eran 34.000 e agora baixou a 15.000. ¿Quere dicir que se construíron esas 19.000 vivendas ou que resolveron o seu problema? Non, quere dicir que se borraron do rexistro, ou porque se depurou o rexistro, ou porque perdeu o traballo un dos demandantes e xa non pode pagar a vivenda, ou porque tivo que volver á casa dos pais, ou porque tivo que irse do país buscar traballo fóra. Hoxe a lista –como dixen antes–, segundo os datos que me facilitaron con data 26 de xaneiro, eran 15.226; os 10.000 eran os demandantes de vivenda de promoción pública. Por certo, o dato que nos dá a señora conselleira de que este ano 2015 se poderán entregar 300 vivendas ratifica que dez mil e pico entre 300 son trinta e catro anos, que foi o que eu dixen que era a lista de espera para unha vivenda protexida en Galicia. Trinta e catro anos, ¡todo un récord e todo un grande éxito! Hai temas que ao mellor non se entenderon, como o do bono alugueiro. Mire, nós contra o bono alugueiro non temos nada, e podiamos estar de acordo se fora un elemento complementario do elemento principal. Voume explicar: o problema é que aquí se plantexa substituír o Rexistro de vivendas polo bono do alugueiro, plantéxase que desapareza o Rexistro de vivendas. Hoxe, a Xunta de Galicia, a través do rexistro, ten un control das vivendas, da súa calidade e do seu prezo; e iso é o que vai desaparecer. E para o que vai ser isto é para que cando unha persoa de escasos recursos vaia alugar un piso lle digan: custa 450 euros, pero non te preocupes que co bono alugueiro pódeche quedar en 300. E ao final o que fai o negocio é o que aluga o piso en realidade e non o que necesita alugalo. Polo tanto, vanse inverter os termos, e o beneficiario vai pasar a ser outro e non o que o necesitaba. Non se di nada neste plan, señora conselleira, das 297.000 vivendas baleiras; refírome a algo concreto que permita mobilizar esas 297.000 vivendas baleiras que temos en Galicia. Non se di nada dun problema que é a subsidiación de préstamos. Por certo, teño aquí unha sentenza do Tribunal Superior de Xustiza de Madrid na que se condena a Comunidade Autónoma e anula a resolución da Comunidade Autónoma, do director xeral de Vivenda, polo que se denega a prórroga destas subsidiacións. En suma, señorías, unha cousa é un plan e outra cousa é un coello sacado dunha chistera. O que aquí tratamos de saber é se aquí se nos presenta un plan de verdade, un plan crible, ou se se nos presenta unha chistera e se saca un coello para manternos entretidos. Temos que dicirlles, señorías, que nós botamos en falta moitas cousas. Vostedes non expresaron aquí ningún tipo de autocrítica, ningún tipo nin sequera de recoñecemento do que ten pasado nestes seis anos. O outro día, no acto de presentación deste Plan RehaVIta, o presidente da Xunta presumiu e dixo: a Xunta de Galicia en seis anos gastou 76 millóns de euros en rehabilitación –dixo iso–. A nós sáennos 68. Pero ¿sabe a parte importante? Que había presupostados 207. Polo tanto, se se investiron 76 quere dicir que 131 quedaron sen executar. A nós sáennos que 139 quedaron sen executar. Por todo iso, señorías, nós non lle podemos dar ningún cheque en branco a este plan, seguirémolo de cerca. Oxalá teña un nivel de execución moi superior a todo o que pasou ata agora, pero, desgraciadamente, o que ata o de agora vimos é que dos presupostos da Xunta nesta materia case un 50 % quedou sen executar. Polo tanto, esperemos que estes 300 millóns de euros dos que vostede nos fala para os próximos seis anos –300 millóns de euros para seis anos son 50 millóns de euros ao ano, polo tanto, é unha redución notabilísima coa que había hai apenas uns anos– ao menos isto se execute ao cen por cento. En calquera caso, nós faremos un seguimento, polos resultados valorarémolo e, de novo, os seus feitos falarán por vostede...
Moitas grazas, señor Bugallo.
...máis alá que as súas palabras. Lamento non contestarlle algo máis, pero non me dá tempo.
Grupo Popular, señor Castiñeira Broz.
Grazas, señora presidenta. Señor Bugallo, o tempo é escaso para todos, xa o sabemos, pero seguiremos despois aí tomando un café debatendo, que sobre isto e outras cousas podemos falar moito. É certo que hai unha serie de cousas que di vostede, e non sei se en Suecia o señor Amancio Ortega, por poñer un nome, ou calquera persoa que estea na situación ou en situacións similares desa persoa, ten dereito a unha vivenda pública en Suecia, non o coñezo, e teño que dicilo; nin sei exactamente o que paga en impostos aquí. Pero é que vostedes estiveron trinta e tres anos gobernando –se non me equivoco– neste país dos corenta e poucos que levamos da democracia. Polo tanto, ¡oia!, en política fiscal algo deberían de poder facer. ¿Ou é culpa tamén do PP que o señor Amancio Ortega non pague, ou, quen di el, calquera grande fortuna non pague outros impostos? Vostedes o que si fixeron foi un tema importante cara a esas persoas: que podían ir aos comedores públicos gratuitamente e, a maiores, os que tiveron algún fillo puideron cobrar os 3.000 euros daquela de Zapatero. Diso si que non se acorda vostede, ¡claro! É que iso foi o que fixeron vostedes: política social; política social cara aos ricos. ¡Home!, eu creo que, primeiro, hai que axudar sinceramente ao que máis o necesita e, despois, pensar en todos, por suposto. Pero creo que hai certas familias e certa xente que non ten necesidade desas axudas, e o que se debe é axudar doutra maneira, ¿non? Mire, señor Pombo, eu sinto dicirllo, pero vostedes non coñecen o proxecto Mazoi. Mazoi –perdoe vostede–, o proxecto de Mazoi vén da época de don Manuel Fraga sendo presidente da Xunta. Non se me veña apuntar á foto, porque é certo que vostedes foron facer a foto, ¡eh!, e incluso na Tinería o señor Quintana sacou un libriño –que aínda debo ter eu pola casa–, sacou un libro con fotos e televisión, por suposto, no salón dunha vivenda que alí estaba. ¡Home!, en Lugo coñecémolo moi ben os dous. Que me fale de que se veña apropiar da Tinería e de Mazoi, señor Pombo, os lucenses ben saben quen foi o que proxectou e quen foi o que levou para adiante eses proxectos, ¡por favor! [[Aplausos.]] Agora, dito isto, hai un ano ou unha cousa así, aínda se entregaron dous edificios de varias vivendas. Por certo, que estaba nas fotos o señor alcalde de Lugo entre outros, e tamén concelleiras –que daquela eran concelleiras– do BNG cando se asistiu alí e fora o anterior conselleiro a entregalas. É dicir, mire, non é así. E non quere dicir que estea satisfeito, ¡eh!, co que se está facendo na Tinería. Gustaríame que estivera acabado xa todo, pero alí vanlle bastante máis de trinta e pico millóns de euros investidos. E gustaríame que foran máis, ¡que quede claro! E seguiremos insistindo en que aquilo que se poña e a ver se neste plan podemos rematar aquilo. Porque eu non sei se se deron conta, pero é que aquí ninguén falou das ARIS, das áreas de rehabilitación integral, a ninguén lle preocupa realmente, e incluso se criticou que se afectara a renovación de espazos urbanos. ¡Oia!, é que o normal é a recuperación de espazos urbanos para a calidade de vida das persoas, dos cidadáns que viven neles; a recuperación das vivendas para poñer –porque vén no plan– á disposición da xente que figura no listado, no Rexistro de solicitudes de demandantes de vivenda. Non é para entregar aos Amancio Ortega nin a outra xente, é para a xente precisamente que está solicitando vivendas. ¿Ou é que hai algún problema? Porque aquí, moitas veces pídese a rehabilitación, e cando se aposta pola rehabilitación din que non, que é outra cousa. Iso é o que vén dicir vostede, señor Bugallo. Vostede o día 11 pedía un plan, e hoxe di é que eu xa non quero un plan. Aclarémonos, porque estar está escrito aquí. ¡Home!, eu sei que vostedes teñen o don da oportunidade, e van sobrados de ideas, entón xusto o sacaron o día anterior de que se aprobara polo Consello da Xunta. Pero isto é o que pon aquí, e non dá datos de como quere o plan, claro. Poderá vostede, loxicamente, dicir que é moi criticable, e seguro que é moi mellorable; seguro que é mellorable, como todo na vida é mellorable este plan. Pero entón, como dixo a señora conselleira: aporten vostedes...
Vaia rematando, por favor.
...solucións e propostas para melloralo, vostedes ou calquera outro. Trátase dun plan aberto e eu, sinceramente, señora conselleira, quéroa felicitar a vostede e a todo o seu equipo porque estase demostrando que, efectivamente, hai un proxecto, sábese onde se quere ir, e con iso é unha maneira de buscar solucións aos problemas que teñen neste momento en materia de vivenda Galicia e todos os galegos. Efectivamente, temos problemas, pero sabemos que estamos en boas mans. Moitísimas grazas.
Moitas grazas, señor Castiñeira. Ten a palabra a conselleira de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas para pechar o debate.
Grazas, presidenta. Señorías, o acceso á vivenda, ademais de ser un rédito constitucional, representa un dos indicadores máis básicos sobre o nivel de benestar, e por iso para este Goberno a vivenda, como necesidade social básica, pero tamén pola súa dimensión económica e o impacto no emprego, constitúe unha actuación prioritaria. Así o demostramos nos últimos anos coa política que desenvolvemos neste ámbito e cos máis de 278 millóns de euros investidos, que poderían ser máis de non ser pola situación de quebra que deixou o bipartito na Consellería de Vivenda durante catro anos que gobernou. E así o seguiremos demostrando no futuro co Plan de vivenda de Galicia 2015-2020, que, como lles detallei nas miñas anteriores intervencións, recolle un conxunto de medidas que poremos en marcha de maneira inmediata. [[Aplausos.]] Sabemos que o acceso a unha vivenda digna é un dereito constitucional de todas e de todos, e nestes momentos representa ademais unha necesidade social, que as administracións públicas temos a obriga de atender. Somos conscientes de que cómpre facer aínda máis, incrementar os esforzos, traballar arreo, ata poder ofrecer a solución máis acaída a cada familia e a cada persoa con problemas para dispor dun teito nas condicións que todos merecemos. Por iso, e co obxectivo de ampliar as coberturas e medidas para dar resposta a esta demanda, deseñamos o Plan RehaVIta, que –como dicía antes– o obxectivo principal é facilitar a vivenda ás familias que máis o necesitan. Señora Martínez, ten á súa disposición o Plan de vivenda, o Plan RehaVIta, na páxina web da consellería. É un plan que afonda naquelas medidas que desenvolvemos nos últimos anos con resultados probados, pero que ademais implementa máis recursos e explora novas liñas de actuación, das que se poderían beneficiar miles de galegos. Son medidas como o bono alugueiro, –reitero– destinado a prestar apoio urxente e inmediato a persoas necesitadas de axudas para asumir o custo do arrendamento da vivenda, e, señor Bugallo, compatible, compatible con outras prestacións sociais mesmo destinadas ao acceso á vivenda. E, por certo, xa que falaba do Rexistro de demandantes, lémbrolle as 35.000 persoas inscritas no Rexistro de demandantes que deixou o Goberno bipartito. O bipartito puxo en marcha un Rexistro de demandantes de vivenda protexida co DNI como único requisito de inscrición. E aínda que non será un requisito imprescindible para acceder a esta axuda atoparse en proceso de desafiuzamento, sen dúbida, esta medida permitirá a moitas familias galegas afastar de si este risco. Medidas como o acordo de colaboración coa Sareb, polo que esta sociedade pública porá á disposición do Instituto Galego da Vivenda e Solo vivendas da súa propiedade, que serán destinadas ao alugueiro a familias con escasos recursos. Un acordo que –como xa anunciei– será asinado no próximo mes de marzo. Un novo réxime de copropiedade, con claras vantaxes para adxudicatarios, que asumirán con maior facilidade a cota hipotecaria correspondente á porcentaxe de vivenda adquirida. Comunicaba na miña primeira intervención que poderán mercar, como mínimo inicial, o 60 % da vivenda, quedando o resto en mans do Instituto Galego da Vivenda e Solo, pero disfrutando do cen por cento, e dentro do período de protección da vivenda poderán facerse co cen por cento da propiedade pagando a porcentaxe restante. Ou unha liña de axustes para a reparación de infravivendas rurais en concellos de menos de 5.000 habitantes, con contías que poderían chegar ata os 8.000 euros por vivenda e que van destinadas ás persoas sen recursos que posúen un fogar sen as condicións mínimas de habitabilidade. Señorías, estamos ante unha planificación estratéxica, a planificación estratéxica da nosa Comunidade para o período 2015-2020, e estamos a falar dun montante económico de 600 millóns de euros a mobilizar, dos cales 307 millóns de euros son achegas públicas. Pero máis que as cifras económicas, que son ilustrativas e significativas, o máis destacado e relevante deste plan son os beneficios sociais que se prevén para miles de galegos e galegas, fundamentalmente, para os 152.000 cidadáns aos que se lles facilitará o acceso a unha vivenda digna nos vindeiros cinco anos, e que son os destinatarios directos do plan. Pero tamén para as 26.500 persoas que conseguirán un posto de traballo. En total, señorías, falamos de 178.500 persoas que se beneficiarán directa ou indirectamente do Plan RehaVIta. Así pois, temos ante nós unha ferramenta de planificación valiosa que achega importantes recursos e establece directrices e prioridades para levar a cabo unha política de vivenda ordenada e comprometida coas necesidades sociais da nosa comunidade. Con ela queremos paliar as dificultades que atravesan moitas familias para acceder a un fogar, contribuíndo a que todos os cidadáns dispoñan dunha vivenda digna. E con ela queremos mellorar a calidade de vida daqueles galegos que aínda tendo un fogar, este non reúne as condicións de habitabilidade desexables. Señorías, somos todos ben conscientes de que axudar os cidadáns a facer fronte ás necesidades coas que se atopan no seu día a día é unha obriga das administracións, de todas as administracións públicas. Pero tamén sabemos –como me refería antes– que é responsabilidade de todos traballar para que as familias galegas coñezan os mecanismos e as medidas que os distintos organismos poñen á súa disposición. Esta Administración ofrece solucións e respostas ás persoas con dificultades para conservar ou acceder a unha vivenda. Esa é a nosa obriga, e asumímola. Pero todos podemos contribuír. En aras de axudar unha persoa con dificultade, nin a demagoxia nin os convites ao desánimo. Por iso, señorías, pídolles rigor, compromiso, implicación á hora de facilitar información aos que reclaman apoio, porque a tarefa de evitar a exclusión e a desprotección dos galegos require a participación de todos, tanto das administracións, de representantes políticos, como de asociacións, colectivos e o conxunto da sociedade. Espero que o Plan RehaVIta que acabo de presentar nesta Cámara sexa a resposta á maioría das demandas en materia de vivenda que os galegos reclaman. Porque o camiño da recuperación económica que Galicia está iniciando, só será pleno se vai da man da mellora das condicións de vida e do benestar dos nosos cidadáns. Insisto, señorías: mentres unha soa familia galega se vexa en risco de perder a súa vivenda, seguiremos traballando para buscar solucións. Máis nada e moitas grazas. [[Aplausos.]] Moción do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de D. Antón Sánchez García, sobre a actuación que debe levar a cabo o Goberno galego en relación co Plan de desenvolvemento rural de Galicia 2014-2020
Continuamos co desenvolvemento da orde do día, co punto 3, de mocións, coa moción do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de don Antón Sánchez García. A esta moción non se presentaron emendas. Para formulala ten a palabra o señor Sánchez, do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda.
Nesta moción sobre o Programa de desenvolvemento rural, insistimos nun tema que nos parece a nós unha oportunidade para construír un futuro no rural neste país baixo outras bases. Trátase de pensar en se renovamos as políticas que nos trouxeron ata aquí ou de reflexionar en se é necesario un cambio; de analizar o estado do rural do noso país, do noso medio agrario, do noso sector forestal, e de facer unha reflexión colectiva para ver se hai que mudar as políticas. Aprobar o Programa de desenvolvemento rural tal e como o plantexou a Consellería é seguir co abandono do medio rural, co envellecemento, co aumento da dependencia alimentaria, coa perda da superficie agraria útil; seguir co peche de explotacións agrarias, seguir co desmantelamento do sistema público de investigación, de asesoramento e de formación; seguir sen desenvolver e diversificar en sectores potencialmente creadores de emprego e riqueza, mandar un documento a Europa sen analizar o impacto do final do sistema de cotas no sector lácteo e seguir cun modelo de monocultivo forestal e lácteo no país. Diso se trata se mandamos, tal e como foi, o Programa de desenvolvemento rural 2014-2020. ¿Vostedes de verdade queren seguir por ese camiño? E falamos dun proceso de reflexión colectiva, como levamos insistindo, posto que hai un principio da Unión Europea, reclamado dentro das 414 observacións que se enviaron á Consellería, que fala do principio do partenariado. E para nós iso non é un requisito, un trámite burocrático que haxa que cumprir, senón que lle damos a importancia que se lle dá na Unión Europea. É importante a implicación de todos os actores que viven no rural para non facer un documento alleo aos intereses da xente que vive no rural. É importante a súa implicación para a correcta aplicación posterior das medidas que eles mesmos colaboren a deseñar. É importante tamén para facer políticas a medio e longo prazo que non dependan do cambio de gobernos cada catro anos. Ese proceso de reflexión colectiva é o que vostedes están a negar, é o que vostedes impediron e é o que vostedes negan agora cunha actitude deshonesta. Falar de que unha xuntanza no verán de 2013, outra no 2014 e unha semana de prazo para facer aportacións é un proceso participativo iso é faltar á verdade, mentir. Non houbo proceso participativo, como así observa a Comisión Europea, que exixe que se lle pase toda a documentación dese proceso participativo, un calendario de xuntanzas, uns documentos de conclusións, etc. Ademais, todas as organizacións agrarias, dende o Sindicato Labrego, Unións Agrarias, a Fruga, organizacións ecoloxistas, o sector forestal, a Organización de Montes Veciñais en Man Común..., todos denuncian que non houbo proceso participativo. Só a conselleira e o Goberno galego din que si que houbo ese proceso participativo. Non sei quen está a mentir aquí. Eu creo que o teño claro. Están a furtar o dereito á participación, porque vostedes non están interesados noutro futuro diferente do que xa temos na actualidade. Vostedes teñen claro o modelo, vostedes teñen claro que queren ir a unha reconversión do sector lácteo, a reducir aínda máis as explotacións agrarias. A vostedes non lles importa seguir coa evolución destes últimos anos de abandono do rural e vostedes non van cambiar a súa política de desmantelar os sistemas públicos que tan necesarios son, se queremos desenvolver unha agricultura baseada no coñecemento. A vostedes non lles importa deixar o rural deste país sen expectativas de futuro, coa única expectativa para a mocidade de emigrar, que é o que está acontecendo. A xente moza emigra do medio rural galego. Vostedes teñen que analizar se iso é o que queren. Polo tanto, nós pedimos nesta moción que se faga xa un proceso de participación público coa participación de todos os axentes necesarios para que sexa representativo do noso medio rural, con organizacións agrarias, organizacións ambientalistas, grupos de desenvolvemento rural, sector forestal, propietarios do monte, etc., e que se reflexione sobre as medidas prioritarias para o PDR 2014-2020. Estamos pedindo algo tan básico como iso. E nós tamén reclamamos determinadas non renuncias. Nós queremos que nese documento non se renuncie polo menos a manter a poboación agraria actual. No documento actual renúnciase. Nós queremos que se analice o impacto do final do sistema de cotas nas nosas explotacións. Nós exiximos tamén que se fixen obxectivos para frear a redución da superficie agraria útil, porque cremos que iso é o mínimo que se debe facer para non renunciar ao futuro do noso medio rural. Polo tanto, nós cremos que é unha moción que debe ter o apoio de todos os grupos. É unha moción que pide sinxelamente algunhas das cuestións que pide a propia Comisión Europea, e van ter que facerse ou ben van ter que camuflarse, van ter que disimularse. E eu creo que a Xunta de Galicia no que está pensando agora é en como disimular para pasar o trámite burocrático da Comisión Europea, e non realmente en cumprir co que se lle pide, de facer o proceso participativo. Está tratando de a ver como presiona, como fai as trampas, para que lle poidan pasar ese trámite, que para a Xunta de Galicia é simplemente un trámite burocrático. Polo tanto, nós pedimos o apoio de todos os grupos para esta moción. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Sánchez. Grupo Parlamentario Mixto, señora Martínez.
Vou comezar por expresar a miña absoluta coincidencia coa moción que presenta hoxe AGE. Non é a primeira vez que nesta Cámara teño expresado o meu acordo coas propostas que recolle esta moción. Teño reclamado, a última vez con ocasión do debate de totalidade do Proxecto de lei de mellora da estrutura territorial agraria de Galiza, un plan estratéxico para o agro. As cinco medidas que propón a moción, incorporación de novas persoas activas á actividade rural, Plan estratéxico para o final do sistema de cotas lácteas, manter o mesmo orzamento para o Leader, incrementar o orzamento ás medidas de I+D+i e formación e o incremento do 30 % dos fondos para o período 2014-2020 deben considerarse imprescindibles para comezar a poñer remedio ao abandono do rural e ao sensentido de ter liquidado o agro e que Galiza non sexa quen de producir máis que unha pequena parte dos alimentos que consome. Pero non vou seguir falando da desfeita que os sucesivos gobernos do Partido Popular produciron no noso país. Incluso ao Partido Popular non lle queda máis remedio que recoñecer e aceptar o fracaso das súas políticas cando se fala dos datos de despoboamento, dos incendios, do abandono das terras. Todos estes males son o resultado das súas políticas activas erradas, como, por exemplo, a chamada –mal chamada– modernización do sector lácteo, que levou aos pés dos cabalos, ou sexa, aos monopolios agrocomerciais, o noso agro. E, sobre todo, da pasividade, da inacción e do mirar para outro lado durante case trinta anos, e iso con competencias exclusivas en agricultura, gandería e montes. Non van ter razóns para opoñerse a esta moción, aínda que teñan os votos desta Cámara. Terán votos, pero non teñen razóns, porque os votos non dan a razón. Pero si é certo –e tamén o teño dito máis dunha vez– que os votos non son anónimos, pertencen a quen os exerce, de forma individual e colectiva, por iso ningún de vostedes hoxe pode non sentirse responsable individual e colectivamente da situación social, económica, laboral e medioambiental do noso agro. Facer un programa de desenvolvemento rural de Galiza orientado a recuperar a actividade agraria e gandeira, unha actividade forestal con maior valor engadido, sería o inicio dun cambio de política que o rural sofre desde 1985. O reforzamento dos recursos humanos e económicos dos centros e instrumentos públicos é imprescindible para recuperar o carácter de promoción e mellora que tiñan as axencias de extensión agraria ou a Axencia de Desenvolvemento Gandeiro que vostedes liquidaron. Existe a necesidade de postos de traballo. Supoño que non está en discusión o grave problema de desemprego do noso país, e existe a oportunidade de crealos no rural, cun mínimo de apoio que se lle preste. O potencial deste país para producir alimentos de calidade e cun alto valor engadido precisa da promoción do complexo agroindustrial, e para o comezo debe centrarse en aumentar as persoas activas agrarias, en incrementar as políticas en I+D+i, en implantar políticas sociais que deteñan o abandono do rural por parte da mocidade, como, por exemplo, promover o establecemento de garderías públicas, centros públicos de educación obrigatoria, ciclos de formación profesional agraria, acceso á terra ou centros de saúde. O futuro do agro está en apoiar as explotacións familiares e a economía cooperativa. O camiño polo que nos teñen conducido as políticas do Partido Popular de despoboamento do campo, de deixalo en condicións de ser explotado por alleos como empresas da minaría ou agricultura e gandería industrial é unha traizón ás labregas e aos labregos, pero tamén ao conxunto do país. Non conto con que rectifiquen, aínda que sigo mantendo a esperanza de que realmente empecen a apostar polo noso sector agrogandeiro. En todo caso, máis cedo que tarde, Galiza vai mudar estas políticas e vai sobrevivir aos anos do Goberno do PP, non o dubiden. Pero se hai algo certo é –e agora estase mirando– que a vostedes quen non lles vai perdoar o dano que lle levan feito a este país serán os galegos e as galegas. Chámoos a que reflexionen e a que por primeira vez na historia do Partido Popular defendan os intereses de Galiza.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, señora Paz.
Grazas, señor presidente. Boa tarde, señoras e señores deputados. Antes de nada, para sabermos a magnitude do tema do que estamos a falar, creo que é imprescindible poñer de manifesto que o Plan de desenvolvemento rural conta con financiamento total, contando fondos europeos, máis fondos que achega o Estado, máis os propios, de 1.186 millóns de euros. Estamos, polo tanto, a falar de dúas veces –ou máis de dúas veces, case dúas veces e media– o orzamento anual da Consellaría do Medio Rural. Estamos a falar tamén de fondos Feader, que, segundo nos explicou a semana pasada o vicepresidente da Xunta, dada a converxencia en datos económicos do Estado español e de Galiza co resto, coa media da Comunidade Europea, é probable que sexa a última vez que dispoñamos en Galiza dun plan dotado cunha magnitude deste tipo de recursos Feader. Estamos, polo tanto, ante posiblemente a única oportunidade de contar con financiamento europeo para desenvolver políticas no medio rural. ¿E nese contexto que fai a Xunta de Galiza ante o documento que ten que desenvolver? ¿Cales son as actuacións políticas que vai facer con estes recursos? Pois fai, ante a Comisión Europea, o máis espantoso dos ridículos. Hai que recordar que no pasado período Galiza foi unha das primeiras rexións, falando en terminoloxía europea, que tivo aprobado pola Comisión Europea o seu PDR, e agora, cun pouco de sorte, seremos das últimas de toda Europa en ter aprobado un PDR por culpa da incompetencia e da neglixencia da Xunta. O pasado mes de novembro coñeceuse o ditame da Comisión Europea a respecto do PDR galego, que se centra en varios apartados. Primeiro, na clara e manifesta incompetencia da Xunta de Galiza. Incompetencia e talante antidemocrático, porque a propia Comisión lle di que non se someteu á información pública, que convocar unha reunión no mes de xullo e darlle 4 ou 5 días ás organizacións para que aduzan suxerencias a un tocho de 600 folios non é participación pública; incompetencia porque a propia Comisión lle reprocha reiteradamente no seu documento á Xunta que dá datos contraditorios, que dá magnitudes falsas, falseando a realidade dos datos. Tamén lle reprocha que ten unha visión excesivamente forestalista e produtivista do monte. Por exemplo, á Unión Europea sorpréndelle considerablemente que a Xunta de Galicia considere que a prioridade para o noso monte teñan que ser as especies de crecemento rápido como o eucalipto e as coníferas. O propio documento da Comisión di que estas especies son exóticas en Galiza e que hai que ter moito coidado coa súa proliferación porque teñen un escaso valor natural en Galiza e contribúen dunha forma manifesta a elevar o risco de incendios forestais, ligado ao monocultivo. Tamén lle di á Comisión Europea a Xunta de Galiza que non aborda o principal problema que ten o seu sistema produtivo agrario, que é o problema da mobilidade da terra. Hai varios dos reproches que lle fai a Comisión Europea que versan en relación con este asunto, e é máis, chega a dicir literalmente que "se invita a Galicia a que considere incluída a necesidade de afrontar o minifundio como un problema en si mesmo". Está claro que a Xunta de Galiza non ten previsto utilizar este PDR para resolver os problemas do país senón simplemente para financiar os concellos, intentando resolver desta forma un problema partidario. Tamén lle di a Comisión Europea que non se atenden os problemas medioambientais do noso país, e, desde logo, esta situación trae consecuencias gravísimas para Galiza, primeiro, porque imos tardar como moi pronto ata mediados do ano 2016 en contar con todos os instrumentos do PDR en marcha, porque o Plan Leader, que é unha parte importante do Plan de desenvolvemento rural –sobre todo tendo en conta que vostedes queren facer novos grupos de desenvolvemento rural–, é posible que ata mediados do 2016 non poida actuar sobre o territorio e non poida actuar sobre o noso modelo produtivo e sobre o noso modelo económico no medio rural. Polo tanto, nós desde o Bloque Nacionalista Galego o que lle pedimos á Xunta de Galiza, en concordancia co que establece a moción que presenta Alternativa Galega de Esquerdas –que votaremos a favor–, é que se utilice esta última oportunidade para combater o despoboamento, para aumentar a calidade de vida no rural, para diversificar a nosa produción e ir cara á multifuncionalidade do noso medio rural, para preservar o medio ambiente e sobre todo para rexenerar o rural, promovendo a incorporación de novos activos á actividade agraria. E, desde logo, isto vai en sentido absolutamente contrario, tal e como pon de manifesto...,
Grazas, señora Paz.
...non o BNG, senón a Comisión Europea, do deseño que ten a Xunta de Galiza. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Paz. Grupo Parlamentario Socialista, señor García.
Grazas, presidenta. Boas tardes, señorías. É difícil, é tremendamente difícil –por non dicir imposible–, rectificar cando non se recoñece nin sequera que hai un erro, e, pola intervención que fixo o outro día a conselleira –realmente, nós, por suposto, imos apoiar esta iniciativa, como xa temos debatido e apoiado varias neste sentido, pero relendo agora hai un momentiño a intervención que fixo o outro día e recordando, porque ás veces incluso, cando despois se le por escrito, resulta moito máis cruel a cousa–, pois realmente é moi complicado que isto poida saír, posto que a señora conselleira está encantada de todo o proceso; nin sequera recoñece que, efectivamente, se fixeron as cousas mal. Eu non sei nada de PDR, pero se a min me envían unha carta da Comisión Europea que di: "Los servicios de la Comisión han evaluado el Programa del desarrollo rural propuesto y consideran que plantea unha serie de problemas graves y que requieren una aclaración y la revisión de la propuesta", eu non teño nin idea, pero algo está mal, digo eu. E se despois mandan catrocentas e pico cousas que, efectivamente, están mal e das que a conselleira dirá aquí que foi o proceso habitual e normal e que non sei do que nos escandalizamos, pois, claro... E despois un aquí, como escoita de todo... Pero logo le sobre o papel e di: efectivamente, a conselleira dixo que absolutamente fora un proceso normalizado, e é máis, que eramos o exemplo. Tamén mirei os países que xa aprobaron o PDR, falamos de Portugal...; é dicir, non estamos falando, por suposto, de Alemaña, pero hai outra serie de países, outra serie de comunidades autónomas onde... E a señora conselleira manda nisto e di que é un proceso absolutamente normalizado e que non hai absolutamente nada do que preocuparse. ¿Cal é o problema –a señora Paz xa o dixo–?: "Temos 890 millóns de euros de aquí ao 2020", outra cousa na que mentiu, porque temos eses cartos, temos a dispoñibilidade de ter eses cartos, pero imos ter que cofinanciar máis; é dicir, a Xunta vai ter que aportar máis porcentaxe que no período anterior, que tamén o dixo claramente e polo que tamén, lido sobre o papel, pois un non deixa de ruborizarse e de dicir: ¿pero como se din este tipo de cousas? Pero tamén o dixo. E, polo tanto, 900 millóns de euros, nada desprezables. Xa fixo aquí algunha comparación a señora Paz, xa o temos feito; é dicir, a Consellería de Medio Rural, se non fora polo PDR, case se podería disolver, e eu creo que non existiría nin sequera co nome. Pero temos 900 millóns, cantidade poñamos que similar á do anterior período. Primeiro, ¿que teriamos que facer? ¿Estamos utilizando ben eses 900 millóns de euros para iso? ¿Cal é...?, ¿que significa o PDR? As axudas fundamentalmente do segundo piar, que son, non nos equivoquemos, axudas da política agraria comunitaria –primeira cousa–; polo tanto, axudas que dalgún xeito o primeiro que teñen que facer é axudar, complementar as axudas directas que reciben os agricultores e gandeiros, porque a Unión Europea, con bo entender, considera que non só coas axudas directas se fixa unha poboación nun determinado territorio senón que hai que complementalas con outra serie de medidas, con outra serie de cousas, para que a pesar de que esas producións teñan unha axuda a xente siga vivindo aí. ¿E estámolo facendo? ¿Estivémolo facendo ben? ¡Home!, os datos non son moi bos, porque se ese era o obxectivo está claro que non o cumprimos, e temos que dicir, polo tanto, que algo estariamos facendo mal ata agora, ademais de non comparar o período do ano 2007, a situación económica, con como é agora. Polo tanto, maior, dalgún xeito, urxencia destes fondos. E o problema, señor Sánchez, do partenariado. Efectivamente, se isto era tan sencillo coma que xa nin sequera gardan as formas, se isto era tan sencillo como convocar cinco reunións, poñerlles fecha, cinco asembleas xerais e cinco reunións en cada GDR e o que queira ir que vaia, o que queira aportar que aporte e o que queira dicir que diga..., pero nin sequera gardan as formas. É dicir, a señora conselleira ten un problema porque nin sequera ten as convocatorias das reunións, que podía facelo de trámite, ter convocado as reunións seguidas e o que quixera seguir o ritmo o seguía... E aínda viña o outro día, que tamén o lin agora, botándolle a culpa a que algúns non aportaran. ¡Pero se non pode xustificar!, porque só houbo dúas reunións, unha o 2 e outra o 18 de xullo –día insigne tamén para celebrar a unión do PDR–. Iso de gardar as formas sería unha cuestión filosófica xa incluso, pero ¿cal é o problema? O problema –e é o principal– é que nós non coincidimos con onde quere gastar a Xunta eses 900 millóns; e non coinciden nin as asociacións agrarias, que algo saberán disto, non coinciden os GDR –os grupos de desarrollo rural– que funcionaron estes anos e, polo tanto, saben cales son as debilidades do proceso, onde están os fallos e que poderiamos corrixir, tampouco coincide o sector forestal en pleno, desde os propietarios ata os que venden a madeira... ¡Que mira que para poñer a alguén de acordo neste país en algo, a todo o sector...! É inaudito. Pois están todos de acordo en que tampouco vale; están de acordo todos os axentes sociais...
Remate, por favor.
Está só de acordo a conselleira consigo mesma, porque non consultou eu creo que nin co seu gabinete, porque, se non, habería discrepancias. Polo tanto, ese é o principal problema. E, a pesar de todo isto –por desgraza, unha vez máis–, sairá aquí alguén do Partido Popular a dicir que, efectivamente, isto todo é un ensoñamiento da oposición, unha conspiración. Seguramente nos dirán: non sei como se fixo o PDR anterior, e acabarase o trámite. E teremos un PDR que, entre outras cousas, pois nos vai permitir –e incido niso– gastar 20 ou 25 millóns de euros cada ano para subvencionarlles as cuadrillas municipais aos concellos para coidar os palcos das festas. Moitas grazas.
Grazas, señor García. Grupo Parlamentario Popular, señora García Pacín.
Grazas, señor presidente. Boa tarde, señorías. Falaba vostede de gardar as formas. Eu creo que aquí os únicos que poden pedir gardar as formas son os grupos da oposición, porque ¡mira que temos debates de moita enxundia!, pero aquí tamén os insultos están á orde do día. Iso si que sería gardar as formas. [[Murmurios.]] Falan vostedes de reproches, de demandas da UE con respecto ao documento referido. Eu creo que o que se solicita son aclaracións, e fixéronse observacións, ao igual que a restante maioría dos programas de desenvolvemento rural das diferentes comunidades autónomas e mesmo de España. Vostede, señor Sánchez, trae hoxe outra vez un debate que é importante e que consideramos que seguiremos debatendo cantas veces sexa necesario para intentar convencelo, pero vostede hoxe non trouxo ningunha novidade referida aos argumentos que utilizou xa no pasado período de sesións –creo recordar que en comisión e en pleno; en outono houbo interpelacións, houbo mocións– e trae as mesmas demandas; esas demandas que coinciden nuns obxectivos, que, como moi ben sabe vostede, están plasmados ou se poden circunscribir ás medidas que están recollidas tanto a nivel europeo como a nivel nacional por unhas directrices das que non se debe escapar á estratexia concedida, polo que loitamos. Porque vostede afirma que é unha oportunidade –e niso coincidimos–, con que o Programa do desenvolvemento rural é unha oportunidade, pero seguimos teimando, señor Sánchez, nas políticas activas, porque nós consideramos que o rural o merece, e estamos mudando esa realidade. Vostede afirma que é preciso facer un balance, facer, obxectivamente, unha reflexión sobre a situación actual. Niso se basean as actuacións e as medidas concretas que están recollidas no PDR, porque, fíxese, o terceiro obxectivo é lograr un desenvolvemento territorial e equilibrado das economías e comunidades rurais, incluíndo a creación e conservación do emprego. Por iso están loitando. No pasado... A señora Paz trouxo aquí e sacou peito do bipartito –non fun eu quen realmente o recordou–, pero no Programa de desenvolvemento rural actual estanse contemplando unha serie de medidas que teñen a súa continuidade, que teñen a súa coherencia, que seguirán intentando mudar a realidade, porque o despoboamento, a desertización do rural e todas aquelas eivas que vostede aquí manifesta tamén se dan noutras comunidades, e aí nesa teima están todas as políticas activas da Consellería do Medio Rural. A señora conselleira na interpelación eu creo que deu datos suficientes para que vostede se convenza dos investimentos e dos orzamentos cos que contará o vindeiro programa para seguir teimando en mudar esta realidade. Pero no que non podemos coincidir é nos obxectivos que vostede plantexa, porque, realmente, señora voceira do Grupo Mixto, eu creo que vivimos en realidades paralelas, e namentres o Grupo Parlamentario Popular está asentado, con pés firmes na realidade e en cada aldea, en cada explotación, axudando os nosos gandeiros, os titulares de explotación... Porque se refire o señor Sánchez, nas súas cinco propostas hoxe –que son as mesmas, como digo, que en debates anteriores, e viñéronse evidenciar–, a requirir un plan estratéxico para o sector lácteo, pero ese sector lácteo que vostede non valora, porque vostede creo que quere ou pretende volver ás explotacións de supervivencia. Vostede non sabe o esforzo que fixeron os titulares de explotacións agrarias galegas e sobre todo no sector lácteo para ter unha competitividade; competitividade que seguirá sendo mellor e maior grazas ao novo PDR, porque co fondo do Feader, que xa no inicio é maior que no anterior período... Pois si, señora Paz, é un –teño aquí os datos–... Non é mentira, señora Paz, partimos de cantidades ben diferentes. Mire, no anterior, partiamos de 856 millóns de euros de Feader, e agora partimos de 889,9 millóns de euros, 1.4 máis, e vostedes afirman que non... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] Mire, nas axudas de medidas que teñen en relación coa montaña –que noutros debates se teñen dado, pero aquí hoxe aínda non o nomeou, ao mellor o nomea na seguinte–, fíxese, vostedes partían do PDR... [[O señor García García pronuncia palabras que non se perciben.]] Señor García, eu non o interrompín, eu xa sei que non ten nada que aprender de min...
Silencio, por favor.
Pero, mire, nas zonas de montaña partían de 58,8 millóns e no vindeiro PDR temos 70 millóns, un 19 % máis de investimentos.
Remate, por favor.
Vostedes plantexan aquí unha realidade que realmente parece que non existe, pois no PDR do 2007 ao 2013 partían vostedes de 28 e cando chegamos o Grupo do Partido Popular á xestión da Consellería se aumentou un 29 %, e realmente foron de 36 millóns de euros os investimentos nesa medida. Realmente eu creo que manipular e terxiversar dáselles moi ben, pero o PDR é un documento rigoroso...,
Silencio, por favor.
...que conta con todas as bendicións, e, se non, ao tempo.
Remate, señora García Pacín.
Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora García Pacín. Grupo autor da moción, Grupo da Alternativa Galega de Esquerda, señor Sánchez.
Si, claro que o levamos repetido, e vostedes levan repetidas as mesmas mentiras debate tras debate, só que aconteceu algo sen importancia: que houbo un ditame da Comisión Europea con 414 observacións; vostede di que nun proceso habitual, como noutros sitios. Non, Galicia bateu o récord de observacións..., [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] tanto en cantidade como en calidade. Cuantitativamente e cualitativamente Galicia supera, excepto ás Illas Baleares..., nun documento que é demoledor, que mostra a incompetencia na elaboración –incluso na aportación de datos fiables–, a incompetencia de nin sequera incluír a análise do final do sistema de cotas lácteas que é especificado pola Comisión Europea, etc., etc. Incompetencia, desidia e falta dun bo enfoque para modificar as políticas e reverter esta situación. Vostede dicía que o abandono e o envellecemento tamén se dá noutras rexións, países... Non, mire, no Estado español só Castela e León supera os índices de abandono e envellecemento que ten Galiza. Galiza perde todos os anos de media, dende que goberna o señor Feijóo, máis de 10.00 habitantes, e iso non o inventamos nós. Polo tanto, non é o mesmo problema o de Galiza que o doutras rexións, comunidades autónomas ou países. Vostede volve faltar á verdade cando di que hai máis fondos. Non, mire, a aportación do Estado redúcese un 50 %, e iso significa que temos case 300 millóns de euros menos para o próximo período. Vostedes negan que non houbese proceso participativo. Non houbo proceso participativo porque vostedes non quixeron, e, como dixo o señor García, nin sequera gardan as formas. As organizacións agrarias reclamaban proceso participativo, o sector forestal reclama proceso participativo, as organizacións de montes en mancomún reclaman proceso participativo, os grupos ecoloxistas tamén, e vostedes erre que erre, porque para vostedes o PDR é un trámite burocrático. E vostedes o que deben de dicir é se están contentos coa evolución do rural galego; se están contentos, sigan aplicando as mesmas receitas, que son as mesmas receitas que levan no próximo PDR 2014-2020; levan as mesmas receitas. Mire, hai observacións que son demoledoras. Di que o asesoramento... Nós xa denunciamos que se fai unha amortización de 130 prazas na Consellería do Medio Rural –¡130!–; levamos denunciado que se desmantelan os servizos das oficinas agrarias comarcais, dos centros de investigación, etc. Ben, pois desas 130, máis da metade son de oficinas agrarias comarcais; amortización de prazas. Ben, o documento da Comisión Europea di que o sistema de asesoramento proposto só fai fincapé na explicación de medidas normativas e que non hai un sistema de asesoramento para a innovación e para a investigación. Dío a Comisión Europea, e para vostedes é o novo modelo produtivo baseado no coñecemento. Virán aquí e dirán que fomentan moito o coñecemento. De coñecemento, nada; vostedes o que están facendo é renunciar a darlle un futuro ao medio rural galego e renunciar á participación de todos os axentes que deberían de estar implicados na elaboración das liñas mestras. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Sánchez. Moción do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de Dª María Carmen Acuña do Campo, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación coa construción dos novos centros de saúde comprometidos na campaña electoral, a asunción do seu mantemento e a eliminación das barreiras arquitectónicas neles
A esta moción presentouse unha emenda do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego.
Para a defensa desta moción ten a palabra a señora Acuña.
Grazas, presidente. Boa tarde, señorías. No pleno pasado, a conselleira nin dimitida nin cesada volveu confundir unha interpelación socialista cunha comparecencia a petición propia, e, en lugar de contestar as nosas preguntas, preferiu falarnos do tempo. Ou, dito doutro modo, unha vez máis, o Goberno dese presidente do impulso democrático, mostrando un desprezo absoluto por esta Cámara e polo conxunto da cidadanía galega, negouse a explicarnos o lío que ten coa construción dos 63 centros de saúde que el mesmo –o propio Feijóo– comprometera para o período 2011-2014. Pero por se alguén esqueceu a intervención da conselleira de Sanidade, a verdade é que a podemos resumir nunha frase –por certo, a mesma frase que repite cada día–, niso de: "Estamos a traballar en modernizar a sanidade galega". Coa que está caendo, señorías, coa sanidade pública tan deteriorada, que vive nun permanente colapso, a conselleira modernizando. Pois vai ser mellor que se deixe de modernizar e que atenda as necesidades das persoas enfermas e as reclamacións dos profesionais e das profesionais, porque, ademais, xa temos moi claro que significa para o señor Feijóo e para a señora conselleira a palabra modernizar; é dicir, destrozar todo o que hai para substituílo por algo máis pequeno, peor e privado, algo PP. Os socialistas, como moitos dos concellos afectados e como miles de galegos e galegas, temos dereito a saber que pasou cos centros de saúde, eses que Feijóo nos prometera; a saber por que razón o señor Feijóo se comprometeu nos orzamentos do ano 2010 a facer 51 centros de saúde novos por 115 millóns de euros e polo modelo PFI e, sen embargo, non fixo ningún; a saber por que razón Feijóo, un ano despois, tamén na Lei de orzamentos, se comprometeu a que serían 63 os centros a realizar no período 2011-2014 e sen embargo tampouco fixo ningún; a saber, en definitiva, as razóns que tivo Feijóo para durante estes seis anos ir mudando o número de centros a construír, os cartos que ía destinar a esa construción, o modelo de financiamento, pero tamén os nomes dos concellos nos que se ían construír os centros, para a desesperación, señorías, dos veciños e das veciñas afectadas; a saber por que remataron os anos 2010, 2011, 2012, 2013 e 2014 sen facer ningún centro, a pesar de contar con máis de 20 millóns de euros de fondos europeos que tiña reservados nun caixón; a saber por que eses 63 centros comprometidos para o período 2011-2014 se converteron agora no ano 2015 en tan só 15 centros; a saber por que deses quince centros aínda hai catro sen licitar: Barbadás, Pontedeva, A Capela e Ares e por que ten dous máis sen sequera adxudicar: Cambre e Culleredo; por que ten cinco, ou por que eses cinco: Arteixo, Buño, O Couto, Oia, Gondomar e Marín, os acaba de empezar agora, no último ano de prazo; e por que os tres restantes deses quince –As Galeras, Nigrán e Tui– os empezou tan só hai tres meses –por certo, algúns deses centros con problemas urbanísticos tan serios que poden chegar ata a ser paralizados e a rematar nos tribunais–. E, por suposto, todos eles –os cinco e mais os tres–, aínda saíndo todo ben, con previsións de finalización no ano 2016. Pero resulta, señorías, que os orzamentos que se van utilizar para construír estes centros teñen un prazo, un prazo que remata ao final do 2015; polo cal, todo o que se constrúa despois desa data non se poderá financiar por esa vía. Feijóo e a conselleira terían que ternos explicado moi clarito, moi clarito, por que razón os centros de saúde non se iniciaron ata este ano 2015; ou sexa, na prórroga, cando –insisto– ían ser financiados cuns fondos europeos que tiñan un prazo de entre o 2007 e o 2013; explicar moi clariño por que tivo os cartos parados, metidos nun caixón, todos estes anos de crise, e por que os saca agora que hai eleccións, pero tan tarde, tan tarde, que xa non temos tempo para gastalos, e teremos que rematar os centros de saúde –se é que se chegan a facer– utilizando fondos propios. Feijóo, terá que explicar como, tendo a necesidade dos centros de saúde, tendo os cartos de Europa para pagalos, preferiu non facer nada e esperar a que chegara o ano electoral, aínda sabendo que esa espera podería supor a perda deses cartos. Pero, lamentablemente, nin o señor Feijóo nin por suposto a conselleira nos explicaron nada de nada, negándose tamén a explicar como uns centros de saúde que se licitaron en agosto do ano 2012, sen embargo non se adxudicaron ata un ano máis tarde. E resulta que cando o fixeron foi precisamente a empresa Cofely –ou Cofelý, como prefiran–, que, como todo o mundo sabe, está inmersa nunha trama de corrupción. Terá que explicar como en cinco anos, dende o ano 2009 ata o 2014, o único que Feijóo fixo en relación coa construción dos comprometidos 63 novos centros de saúde foi precisamente iso, adxudicar a esa empresa Cofely o mantemento e a subministración enerxética de 15 centros de saúde por oito anos e por 11 millóns de euros. Ou sexa, que para o único que se deu présa o señor Feijóo foi para privatizar servizos e subministracións incluso antes de construír os centros, e por suposto a unha empresa digamos que dubidosa. Claro que eu me pregunto: ¿como vai Feijóo explicar aos concellos de Barbadás, de Cambre, de Culleredo, de Ares, da Capela e de Pontedeva que, aínda que están contemplados entre eses quince, seguen a día de hoxe sen licitar ou sen adxudicar? ¿Como lles vai explicar que ao final perderán os fondos europeos que existían, que se tiñan, para custealos? ¿E como lles vai explicar que, ademais, o día que eses centros estean feitos, terán xa privatizados a conservación e o mantemento, e ademais a unha empresa implicada nunha trama corrupta? ¿E como vai explicar Feijóo en Marín, en Gondomar, en Tui, en Oia, en Ourense e en Arteixo que o seu ansiado centro de saúde se fixo seis anos máis tarde, por esperar simplemente a que chegaran as eleccións, cando esa obra podería ter dinamizado un pouco a economía deses concellos ao ter creado postos de traballo? Non se fixo. Pois, insisto en que Feijóo preferiu ter os cartos nun caixón, aínda que agora teña que devolver parte deles a Europa por ter esgotado o prazo. Pero o que dificilmente vai poder explicar Feijóo a todos eses concellos aos que lles prometera un centro novo no ano 2010 é que estamos xa no 2015 e nin llelos fixo nin llelos vai facer; concellos como A Laracha, Narón, Cedeira, Teo, Sarria, A Gudiña, Ribadavia, Caldas, Salceda de Caselas, Vilariño, Ferrol, Melide, A Illa de Arousa, Bouzas, Ourense, A Coruña, Santiago, Milladoiro, etc., etc., etc. Así ata 63. Pois ben, ante esta situación, señorías, ante este lío e ante a ausencia de explicacións, tanto por parte da conselleira como do propio señor Feijóo, os socialistas plantexamos hoxe esta moción, na que simplemente pedimos transparencia; transparencia coa construción dos centros de saúde. Os concellos afectados o merecen, e os cidadáns e as cidadás galegos tamén. Transparencia e compromiso coa atención primaria, piar fundamental do noso sistema sanitario. Moción que esperamos que conte co apoio dos grupos, xa que –insisto– só busca aclarar o presente e o futuro das novas infraestruturas de atención primaria. De momento, máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Acuña. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, señora Prado.
Moi boa tarde. Efectivamente, o Partido Popular presentouse ás eleccións do 2009 cunha manchea de promesas. Creo que pola mañá xa deixamos aquí constancia de canto valor teñen as promesas do Partido Popular. Menos mal que están –insisto– as hemerotecas porque, se non, tamén serían quen de negar que esas promesas as realizaran; efectivamente, promesas de creación de infraestruturas sanitarias, de centros de saúde, que a día de hoxe ningunha destas é ningunha realidade. Estamos no 2015, as promesas veñen do 2009, nalgúns casos incluso de antes, e están sen realizar. O BNG vai apoiar esta moción do Partido Socialista, á que lle presentamos dúas emendas en dous aspectos nos que, bueno, queriamos remarcar dous temas que criamos que non estaban suficientemente completos na moción. O primeiro era o de que dun xeito inmediato se iniciasen as obras tamén de ampliación do hospital do Salnés e que se habilitasen as partidas económicas para que isto fose unha realidade. Porque o Partido Popular, despois desa promesa de facer máis de 60 centros de saúde, pasou a facer unha licitación conxunta de 15 centros de saúde e mais o hospital do Salnés. O propio presidente da Xunta, Núñez Feijóo, afirmou en xuño do ano 2012 que destinaría o aforro obtido coa entrada en vigor do copago farmacéutico á construción de centros de saúde e á ampliación do hospital do Salnés. El mesmo marcaba entón os prazos, que era que os expedientes de contratación das obras se licitarían en xullo –insisto, en xullo– do 2012 para que as ofertas puideran estar en setembro, co obxectivo de que foran adxudicadas a comezos de novembro; todo isto do ano 2012. Bueno, no ano 2012, o Consello da Xunta, en agosto, acordou que o Sergas, efectivamente, contratara de maneira conxunta a redacción dos proxectos de dirección de obra, mantemento e subministración enerxética de 15 centros de saúde e a ampliación do hospital do Salnés. Tratábase nin máis nin menos que de darlles máis volume de negocio ás empresas ás que estaba previsto adxudicarlles estas infraestruturas e de que lles fora máis xugoso poder acceder a estes paquetes. Co cal, xa non era soamente a construción senón que a maiores se deixaba hipotecada a subministración e os proxectos de redacción de obra. Un ano máis tarde tardou o Goberno do Partido Popular –nada máis e nada menos que un ano– en adxudicar esta contratación conxunta. Sacouno en agosto de 2012, e houbo que esperar ata agosto de 2013 para que se procedera á adxudicación conxunta a través da Dirección Xeral de Recursos Económicos; unha licitación conxunta que, efectivamente, se lle adxudicou á empresa Cofely España por un importe de 11 millóns de euros. Ese verán do ano 2013, despois desta adxudicación, responsables da Xunta de Galiza –naquel momento comandados polo naquel entón xerente do Sergas– dedicáronse a pasear polas parcelas do país onde en teoría se ían construír esas infraestruturas, acompañados, por suposto, polos alcaldes e cargos locais pertinentes e xa dicindo: isto é inmediato, está xa... –estamos falando do verán do 2013–. Prometeron naquel entón, nesas visitas que foron repenicando polo país, que no primeiro trimestre de 2014 comezarían unhas obras de inmediato, obras que estamos en febreiro do 2015 e que están na situación que describiu a propoñente da moción, a señora Acuña. Promesas e prazos máis unha vez incumpridos e aos que se engade a incerteza dos veciños e veciñas aos que se lles prometeron esas infraestruturas porque son necesarias para poder dar unha asistencia sanitaria de calidade e que a día de hoxe non están nin se lles espera. Por iso o de incluír na emenda o tema do hospital do Salnés, un hospital e unha ampliación prometida, comprometida e que a día de hoxe non deixa de ser unha promesa, porque con todos estes despropósitos que acabo de enumerar resulta –remato xa, señor presidente– que nos orzamentos da Xunta para o ano 2015 ningunha destas infraestruturas aparece con dotación orzamentaria. Por iso tamén presentamos unha emenda pedindo que se nos explique dunha vez por todas se a implicación desta empresa Cofely na Operación Púnica –trama que investiga o financiamento irregular do Partido Popular– ten algo que ver con estes retrasos. Son dúas emendas que cremos que melloran a moción do Partido Socialista e que agardo que sexan aprobadas.
Grazas, señora Prado. Grupo Parlamentario Mixto, señora Martínez.
Escoitando este debate calquera entende por que hoxe o Partido Popular votou en contra da Proposición de lei de publicidade institucional. Evidentemente, estamos en campaña e todo vale para utilizarse como propaganda electoral. E así esta moción vén moi acaída neste momento, logo de que o presidente Núñez Feijóo, aproveitando a presentación da Avaliación da Estratexia do Sergas 2010-2014, anunciara novamente –como fixo en anteriores campañas electorais– unha chuvia de millóns, esta vez para modernizar a infraestrutura sanitaria galega, elevando, iso si, o listón a termos de precampaña electoral e anunciando 20.000 millóns de euros para a creación de centros de saúde. ¿Que máis dá que a maioría dos obxectivos da Estratexia 2010-2014 non se levaran a cabo? ¿Que máis dá que o Plan de mellora da atención primaria, consensuado entre o Goberno e os sindicatos, estea nun caixón sen desenvolver? ¿Que máis dá que nesta lexislatura se crearan as maiores listas de espera de atención primaria da historia de Galiza ou que nos últimos meses os centros de saúde e hospitais se visen desbordados por afectados por gripes e neumonías provocando escenas terceiromundistas de doentes nos corredores dos hospitais? Nada disto parece importarlles aos responsables da Consellería nin ao presidente da Xunta, que onte tiveron o descaro de falar do compromiso do Goberno galego coa atención dos pacientes. Deberían preguntarlles que opinan dese compromiso coa saúde dos pacientes aos afectados pola hepatite C, a ver que opinan. E falan, ademais, de cousas inintelixibles; esa forma de falar para tapar as verdades e disfrazar a realidade. E fálannos da optimización na atención ao paciente. Aforramos e imos tratar mellor; con menos, facemos mellor sanidade. Esa é a teoría do Partido Popular. Entrando na moción, o único que podemos dicir é que para empezar o señor Núñez Feijóo e a señora conselleira deberían de poñerse de acordo en cantos centros de saúde se van levar adiante en realidade neste ano. A realidade é que dos 63 centros de saúde que se anunciaron a bombo e platillo no período 2010-2014 apenas se construíu un terzo dos mesmos e que dos 15 dos que se falaba para o ano 2015 só hai obras iniciadas en 2, e do resto non hai nada. E o máis grave é que se fala de dedicar os fondos Feader á súa construción, que teñen que estar xustificados –como xa dixeron as voceiras anteriores– a finais deste ano 2015. E, dado que xa estamos en febreiro e o pouco avanzados que están estes proxectos, moito tememos que os prazos non se van cumprir, que haberá que devolver os cartos e quedaremos sen centros de saúde. Tamén igual situación ou moito máis grave é –como se dixo aquí xa por parte da voceira do BNG– a do hospital do Salnés, a ampliación prometida unha e mil veces, tamén financiada con fondos Feader e despois de que o Concello aportase os terreos e a obra siga sen comezar. A falta de impulso de planificación e dun proxecto definido e a parálise na que se atopa a actual dirección da Consellería e do Sergas poden provocar a perda destes fondos. Debemos exixir que se dean explicacións en sede parlamentaria sobre as datas de inicio das obras e o contido das mesmas; que se aclare dunha vez cantos e cales van ser os centros de saúde que se van levar adiante con fondos Feader e definir o método de financiamento e os contratos de obras, xa que se chegou a falar de financiamento a través da iniciativa privada, aínda que supoñemos que despois do fracaso desta fórmula no novo hospital de Vigo estará totalmente desbotada. Xa remata o tempo; polo tanto, simplemente quero dicir que é importante retomar o Plan de mellora da atención primaria e o consenso cos representantes dos traballadores sanitarios e cos colexios profesionais. Pola miña parte, vou anunciar, ademais, o meu voto favorable a esta moción e o meu total acordo coa emenda presentada polo BNG. Moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, señora Solla.
Grazas, presidente. Toca unha vez máis falar de atención primaria e toca facelo cando a situación que debatemos en comisión a pasada semana é cada vez máis preocupante. A pasada semana debatiamos a situación dos puntos de atención continuada, e eu mesma advertía na miña intervención de que están atendendo dende o inicio da posta en funcionamento destes servizos urxencias que non son de primaria en moitos casos e froito, probablemente, da súa dispersión xeográfica e da lonxanía dos puntos de atención especializada. Falabamos tamén das condicións nas que se traballa nestes puntos de atención continuada, da falla de materiais. E eu referíame –que o denunciaron moitos profesionais– á falla de vestimentas adecuadas para traballar no exterior ou a auxiliar accidentes de tráfico, pero tamén ás carencias de materiais en canto a algunhas cánulas ou sondas, por poñer un exemplo. Ás veces enfróntanse tamén a emerxencias graves, a emerxencias vitais, sen practicamente materiais suficientes. E a Xunta, lonxe de gabarse tanto como fixeron onte na presentación desa Avaliación da Estratexia Sergas 2014 –na que eu estiven tamén–, deberían de traballar realmente e sentar coas sanitarias e sanitarios para ver que necesidades teñen. É obvio que, ademais, debe ser o noso sistema sanitario quen asuma eses puntos de atención continuada, o seu mantemento. Resulta paradoxal que non queiran asumir as súas competencias precisamente os mesmos que, por outro lado, lles recortan competencias aos concellos coa reforma da Lei de bases de réxime local, que usurpa e resta soberanía ás entidades máis pequenas e, polo tanto, ao pobo; todo ao servizo das privatizacións dos servizos públicos –valla a redundancia–. E onte, nese grande acto publicitario –porque non era outra cousa–, no que se deron datos vagos para explicar o como e de onde saían eses datos –espero, a verdade, que a comparecencia aquí, nesta Cámara, sexa un pouquiño mellor, un pouco de mellor calidade–, o director xeral do Servizo Galego de Saúde afirmou que este goberno puxera en marcha 20 centros de saúde e que había 11 en construción, nada máis e nada menos; para uns minutos despois oír como o señor Feijóo rebaixaba a cifra a 20 abertos e 7 en construción. Non se poñen de acordo nin entre vostedes. Eu a verdade é que estiven alí e tomei boa nota. Parece que non teñen nin idea do máis básico da Consellería de Sanidade; non se poñen de acordo nin nos centros de saúde que se están a construír. A realidade é que inauguraron uns poucos que xa estaban pendentes dende hai anos e que –¡oh, casualidade!– os inauguraron en plena campaña das autonómicas no ano 2012. Pero a realidade é que non construíron nin un só deses 63, nin tan sequera dos 15 que prometeron, que orzaron ano tras ano e que non executaron nos orzamentos. E só á última hora, cando temos xa risco real de perder os fondos europeos, comezaron a licitar algún, a construír –só agora– e a anuncialos –¡oh, causalidade, outra vez!– en plena campaña electoral. Esa é a súa política de espectáculo, o populismo no seu estado puro, o do Partido Popular. A realidade é que o orzamento de atención primaria leva sendo recortado dende a chegada do Partido Popular: 297 millóns de euros menos dende 2009, un 20,69 % menos de recursos para a atención primaria. Ese é o seu investimento na atención primaria, esa é a herdanza que vostedes deixarán ao Goberno entrante. Xa poden empregar a palabrería que queiran. Este ano mesmo recortaron na reparación dos centros de saúde. Onte tamén se gababan nese acto publicitario de como estaban os centros de saúde. Di Feijóo que imos estar todos os galegos e galegas preto dun centro renovado ou novo, construído, pero recortaron un 67,74 % nas partidas adicadas a reparar ou renovar os centros de saúde, só en 2015. Polo tanto, despois, poden preparar as infografías que queiran, pero o obxectivo está bastante claro: deteriorar a sanidade pública galega, deixar morrer todo o que non dea negocio, e o que si dea negocio preparalo para privatizalo. Neste sentido, imos apoiar esta proposición non de lei.
Grazas, señora Solla. Grupo Parlamentario Popular, señor Núñez Centeno.
Grazas, presidente. Boa tarde, señorías. Señora Acuña, presenta vostede unha moción con 5 puntos, e despois resulta que non se refire a ela, refírese fundamentalmente e unicamente aos dous primeiros. Non sei se é que non lle chegaron os dez minutos. Eu vou intentar contestarlle aos cinco puntos nos cinco minutos, e, por suposto, vaime custar traballo. Na resposta á súa interpelación hai dúas semanas, a conselleira respondeulle e explicoulle de xeito detallado a situación actual da construción e posta en funcionamento dos 15 centros de saúde comprometidos para esta lexislatura e con datas actualizadas, non llo vou repetir. Vexo que se preocupa vostede moito polo financiamento, e teño que dicir que tamén llo explicou a señora Mosquera, o investimento previsto para o ano 2015, de 20,3 millóns de fondos Feder, finalistas, que, como novidade con respecto á intervención daquel día, lle quero dicir que xa están incorporados completamente ao orzamento, ademais de 5,3 millóns dotados do orzamento inicial. Como ás veces teñen problemas para encontrar os papeis, isto é da páxina dos orzamentos do ano 2015. Para o ano 2016, os centros que non estean rematados –afirmou a conselleira– financiaranse con fondos propios, que é un feito que está recollido na propia normativa dos fondos Feder, que prevén seis meses máis para rematar as obras, sempre que isto se faga con fondos propios de cofinanciamento. Quérolle recordar, señora Solla, que dende o ano 2009 se remataron e puxeron en funcionamento 20 centros de saúde, se reformaron 9, e incluso nesas últimas datas aínda se puxeron en marcha 2 consultorios: o de Cotobade e o de Mera, en Ortigueira. Ademais, tamén poderiamos falar do novo hospital Álvaro Cunqueiro, de Vigo, do novo edificio de hospitalización do hospital de Ourense, do remate da reforma e ampliación do hospital da Coruña, que xa ten novos servizos de urxencias, do Salnés... Poderiamos falar de moitas máis cousas. Con respecto ao punto segundo da moción, que fala de 63 centros, loxicamente, cando se rematen os centros de saúde actualmente en execución, continuarase coa construción de novos centros, priorizando os máis necesarios e valorando sempre as posibilidades orzamentarias. Non esquezan vostedes que se está a gobernar con 2.000 millóns de euros menos por ano, e hanse facer segundo as necesidades e as posibilidades económicas futuras. Ten vostede un punto terceiro na moción no que fala do Pacto local e do mantemento dos centros de saúde e dos PAC por parte da Consellería. O Pacto local asinouse no ano 2009, comprometíanse, entre o 2007, o 2008 e o 2009, a incorporar o mantemento deses centros. Neses tres anos non se incorporou nin un só centro. O 26 de abril do ano 2010 o Sergas asumiu 26, o 29 de abril do ano 2012, outros 25, e ademais están os 20 dos que falamos antes. Ao final, o Servizo Galego de Saúde asumiu a titularidade e os gastos de 72 centros de saúde. A Lei de racionalización e sustentabilidade da Administración local, a Lei 27/2013, recolle a asunción das competencias relativas á saúde polas comunidades autónomas e dá un prazo de cinco anos a partir do ano 2014, asumindo de xeito progresivo nun 20 % anual a xestión dos servizos sanitarios. Si recoñecemos e nos preocupa a importancia do punto 4 da súa moción. Pensamos que eliminar as barreiras arquitectónicas en todos os centros sanitarios públicos galegos é necesario. Pero consideramos que non se pode habilitar unha partida extraordinaria no orzamento sen saber qué problemas e accesibilidade son os que realmente existen. Nós estariamos de acordo e instariamos a Consellería a realizar un estudo co obxecto de identificar as barreiras arquitectónicas existentes nos centros sanitarios galegos, co fin último de eliminalas de xeito progresivo. Moitas xa foron eliminadas. A min, hai uns meses, reclamáronme a presenza para enunciar os problemas de accesibilidade dun centro de saúde da miña comarca, e teño que dicir que, nun prazo mínimo de tempo, despois da denuncia, as barreiras arquitectónicas estaban eliminadas. E para rematar, o quinto punto, a recuperación do Plan de mellora da atención primaria elaborado polo seu goberno. Xa lle dixen en distintas ocasións na comisión que nós non somos partidarios de plans. No Grupo Parlamentario Popular valoramos os feitos, e a atención primaria ten desenvolvido nos últimos anos un aumento importantísimo das súas capacidades, feito polo que felicitamos a todo o persoal, agradecéndolle a súa dedicación en momentos tan difíciles para todos e para todas. Voulle dar datos e cifras: mellorouse a interrelación entre primaria e especializada –vostede sábeo–; implantouse a prescrición electrónica ao 100 %, reducindo 3 millóns de consultas administrativas; mellorouse o acceso dos médicos de primaria ás probas complementarias; mellorouse a dotación tecnolóxica de moitos centros de saúde; duplicouse a cirurxía que se realiza na atención primaria; puxéronse en marcha as vías rápidas –sabe vostede a angustia que pasabamos os profesionais cando tiñamos un enfermo grave oncolóxico e non eramos capaces de conseguir que fora atendido de xeito rápido–; a consulta telefónica, que en novembro levaba máis dun millón e que cada vez está mellor aceptada por profesionais e doentes; a xeneralización da historia clínica electrónica, o Ianus, ao 100 % das consultas; e o aumento da capacidade resolutiva dos PAC, reflectido nun continuo descenso no número de atención no Servizo de Urxencias –xa sabe, 90.000 menos nos cinco últimos anos nas urxencias hospitalarias–. Está claro, señorías, que non todo é perfecto, que hai problemas puntuais e que nós somos conscientes de que iso ocorre. Por iso queremos que a Consellería siga a mellorar as condicións...
Remate, por favor.
...e os equipamentos de atención primaria, dimensionando a mesma dun xeito suficiente para obviar no posible estas eivas. Novamente, quero agradecérllelo desde o Grupo Parlamentario Popular a uns profesionais que, a pesar da redución das súas retribucións, dos mocosos e dalgún que outro atranco máis derivado da situación, son capaces de manter o seu compromiso coa saúde de todos os galegos e as galegas. Xa lle dixen, señora Acuña: nós non somos de plan, somos moito máis de feitos e realidades. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Núñez Centeno. Grupo autor da moción, señora Acuña.
Grazas, presidente. En primeiro lugar, quero agradecer o apoio dos grupos e anunciar que imos aceptar a emenda que se nos plantexa, que plantexa o Grupo Parlamentar do Bloque Nacionalista Galego. En canto ao Partido Popular, vou dicirlles que non deberan vostedes secundar a un goberno que, por esperar ao ano electoral, deixou sen facer os centros de saúde; deixou 21 millóns de euros de fondos europeos nun caixón. Millóns que terían que ter servido para construír eses novos centros, para dinamizar a economía galega, polo menos neses 15 concellos, e para evitar sacar e retirar do paro moitas persoas. Non deberían secundar vostedes un goberno que en seis anos o único que fixo foi privatizar os centros incluso antes de construílos, e ademais a unha empresa que está inmersa nunha trama de corrupción. Se antes nos preguntabamos polas razóns que tería o señor Feijóo para estar durante estes seis anos contando mentiras e cambiando as mensaxes, agora tamén nos preguntamos polas razóns que o Grupo Parlamentario Popular ten para non apoiar esta moción, para non apoiar ese primeiro punto no que pedimos que de forma inmediata se informe a Cámara sobre as datas de inicio e finalización deses 15 centros de saúde e sobre as partidas orzamentarias con que se van financiar. Xa tivemos unha primicia –que agradecemos moitísimo– do señor deputado: por fin sacaron os millóns do caixón e xa os incorporaron aos orzamentos. Estamos salvados. Non sei por que non van apoiar o segundo punto, no que pedimos que se faga unha planificación de como, cando e en que orde se van construír os 63 centros de saúde restantes. O señor deputado do Partido Popular dicía que non hai recursos, sen embargo, onte o señor Feijóo a bombo e platillo publicitaba que ían incrementar ata o infinito os orzamentos para a sanidade. Pois ben, aí terán os recursos. Eu non sei por que non van apoiar a solicitude que facemos de que se cumpra co Pacto local e por fin se libere os concellos dunha competencia que non lles corresponde e que ademais se lles fai imposible de atender. Eses que din que xa lles faltan tan poucos, pois que asuman os que faltan. Ademais, se de verdade, señorías, xa saímos da crise e lideramos o crecemento en toda Europa, non poden votar vostedes en contra de eliminar esas barreiras arquitectónicas nos centros de saúde, nos centros do primeiro nivel sanitario. Por certo, que se o señor deputado ten tan boa man, eu invítoo a visitar o centro de saúde da Rúa, a ver se así conseguimos que se solucionen as barreiras arquitectónicas. Desde logo, non deberían votar vostedes en contra de recuperar o Plan de mellora da atención primaria. Escoiten eses profesionais, que vostedes non se cansan de dicir que son tan comprometidos e que están clamando por que se recupere o Plan de primaria...
Remate, por favor.
Moitístimas grazas.
Grazas, señora Acuña. Seguinte moción. Moción do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de D. José Ramón Val Alonso, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación co Plan de xestión da sardiña para os próximos tres anos
A esta moción presentouse unha emenda do Grupo Parlamentario Mixto.
Para a defensa da moción ten a palabra o señor Val.
Moitas grazas, presidente. Moi boa tarde a todas e a todos. Hoxe presentamos esta moción para falar dun dos centos de problemas que ten o sector pesqueiro en Galicia; unha moción para falar, en concreto, do Plan de xestión da sardiña e das consecuencias que xa está a ter no propio sector, e do que vai supoñer para unha castigada xa frota do cerco. E presentámola con moi pouca confianza de que saia adiante, a pesar de que este está a ser un dos cabalos de batalla do propio sector. E digo que a presentamos con moi pouca confianza de que saia adiante, porque, vistas as respostas da propia conselleira no pasado pleno, e mesmo tamén a posición que vén tomando o Partido Popular noutras iniciativas semellantes que xa temos debatido nesta Cámara, onde mesmo é capaz de votar en contra de exercer as súas propias competencias en materia de pesca, cremos que outra vez máis vai evitar ser belixerante co Goberno do Estado, aínda que con esa posición prexudique claramente a nosa frota. E dicimos que se prexudica claramente o sector pesqueiro galego porque as decisións que se veñen tomando nos últimos tempos non son xustas, non son as mesmas para todos. Comezouse xa o ano pasado coa repartición das posibilidades de pesca de especies peláxicas, como a xarda e o xurelo, con base nos denominados criterios históricos, dándose a situación tan paradoxal de que a nós, aos galegos, con máis frota que as outras tres comunidades do cantábrico xuntas –que Asturias, Cantabria e o País Vasco–, nos corresponde tan só o 25 % das posibilidades de pesca da xarda, con todo o que isto significa, mentres que outras comunidades con tan só un terzo da nosa frota levan o 50 % das posibilidades de pesca desta especie. E o que pasa con este Plan de xestión da sardiña que se publicou no mes de agosto e que foi modificado xa no mes de xaneiro deste ano é practicamente o mesmo que co anterior: as decisións que se toman son tremendamente inxustas coa nosa frota. Nós podemos entender e entendemos a necesidade de traballar no establecemento dun plan de xestión conxunto con Portugal, para evitar que Bruxelas veña establecer un TAC sobre esta especie, pero no que si discrepamos profundamente é no xeito de facelo. Nós non podemos chegar a entender como este denominado Plan de xestión da sardiña en augas ibéricas –repito, en augas ibéricas– exclúe do seu ámbito de aplicación unha zona moi importante en número de descargas, que é a zona denominada como VIIIb, xustamente onde pescan os barcos vascos e onde hai datos de descargas, por poñer un exemplo, no ano 2013, nesa zona máis de 14.000 toneladas de sardiña. Fíxense vostedes que é practicamente o mesmo que temos todo o conxunto da frota española e portuguesa para pescar durante este ano 2015, dentro dese Plan de xestión conxunto para a sardiña, que temos 19.000, practicamente o mesmo que se pescou no ano 2013 nesa zona VIIIb. Así que, por moito que o defendan os señores do Partido Popular, isto non ten sentido; non ten sentido que uns poidan pescar sen límite, sen ningún tipo de restrición. Os barcos galegos, en principio, teñen pechada xa a pesqueira da sardiña ata marzo e, cando se abra esa pesqueira, poderán pescar, no mellor dos casos, 1.000 toneladas á semana. ¿E que significa isto? Pois significa que os nosos barcos poderán pescar, no mellor dos casos, entre 2.000 e 3.000 quilos de sardiña en toda a semana, cando antes viñan podendo descargar 7.000 quilos de sardiña ao día. ¡Unha auténtica miseria, señores do Partido Popular! E o Goberno galego renuncia claramente a defender a nosa frota, porque isto pode, ademais, ter consecuencias tremendamente negativas, e xa as está a ter a curto prazo na rendibilidade económica das empresas pesqueiras. Pódese dar a casuística de que se Bruxelas entra a regular esta especie e establece un TAC. Os únicos que van ter dereitos históricos van ser os barcos vascos, que son os que están pescando sen ningún tipo de limitación. Parece incrible que ninguén do Goberno galego nin ninguén do Partido Popular, incluído o seu voceiro, o señor Balseiro –que todos sabemos que é un experto nesta materia–, sexa capaz de ver esta realidade. Por iso nós reclamamos a inclusión da zona VIIIb dentro do ámbito de aplicación dese plan de xestión. Non é unha ocorrencia, señor Balseiro, primeiro, porque en lugar de ter tan só 19.000 toneladas para este ano poderiamos sumar esas 14.000 ou 15.000 toneladas que se veñen pescando na zona VIIIb, que significaría ter un total de 34.000 toneladas para toda a frota española. Ninguén sairía discriminado e exixiriamos un trato igualitario para todas as comunidades pesqueiras. E, segundo, porque evitariamos que houbese quen se estivese aproveitando das posibilidades de pescar sen ningún tipo de limitación e acumulando dereitos históricos. Esta é a posición normal que debería defender o Goberno galego, elixido para iso, para defender os intereses do noso país e os dos nosos sectores produtivos, pero, desgraciadamente, pouco se pode esperar de quen se vén pregando diante do Goberno do Estado, poñendo por riba dos intereses dos galegos os intereses do seu propio partido. No pasado pleno poñíalle un exemplo moi claro á señora conselleira, señor Balseiro, e voullo repetir hoxe a vostede. ¿Como afrontaría vostede este ano 2015 se fose o propietario dun barco do cerco que, en primeiro lugar, sabe que ten pechada a pesqueira da sardiña ata o mes de marzo e que sabe que cando se autorice esa pesqueira vai poder traballar como máximo 2 ou 3 meses cunha cantidade non superior a 2.000 quilos de sardiña á semana? ¿Como afrontaría este mesmo ano 2015, señor Balseiro, se fose vostede propietario dese barco e vise que nesa gran repartición de posibilidades de pesca da xarda que defendeu vostede o ano pasado, xunto coa conselleira e o Goberno galego, lle tocasen 6.000 quilos de xarda para todo o ano e que, despois, e a pesar desa maquillaxe que fixeron no día de onte con ese aumento na cota do xurelo, sabe que vai ter unha cantidade de xurelo moi escasa tamén para este ano? ¿Como afrontaría este ano, señor Balseiro?, ¿afrontaríao con ilusión?, ¿crería que é posible sacar adiante unha empresa pesqueira con 10 ou 12 traballadores, como é un barco do cerco? Eu creo que de nada serve que veñan vostedes defender que desde que gobernan aumentan as cotas de pesca, porque, mire –incluso non llo vou discutir–, aumentan nunhas e diminúen noutras, como sempre, en función dos criterios científicos. Pero, fóra diso, o problema está en como reparten vostedes esas posibilidades de pesca, e fano dun xeito inxusto, señor Balseiro. O que fan vostedes, o que fai o Goberno do Partido Popular, é premiar unha vez máis a quen non foi responsable nos últimos anos e a quen non se autorregulou con topes diarios. E iso é o que estaba facendo o sector do cerco en Galicia, autorregulándose con topes diarios destas especies, descargando 7.000 quilos de sardiña como máximo ao día e 6.000 quilogramos de xurelo. Nós cremos que se pode mellorar a situación, señor Balseiro, e por iso hoxe presentamos unha moción clara e concisa, cuns puntos moi claros: Primeiro. Dirixirse ao Goberno central e exixirlle que leve a cabo de xeito inmediato unha modificación do Plan de xestión da sardiña para que todas as frotas do Estado dedicadas á pesqueira desta especie teñan as mesmas normas, sen que existan privilexios duns por riba doutros, e se inclúa esa zona VIIIb dentro do ámbito de aplicación do Plan de xestión da sardiña, primeiro, para evitar esa discriminación e, segundo, para que non exista a posibilidade de estar pescando sen restrición e de estar acumulando dereitos históricos ante a posibilidade de que no futuro Bruxelas estableza un TAC, porque claramente volveremos ser os grandes prexudicados. Segundo. Que se traballe na inclusión das propostas elaboradas pola Comisión Sectorial do Cerco do Consello Galego de Pesca nese propio plan de xestión, porque é moi fácil vir aquí, como viñeron vostedes hai uns meses, defender que se asuman como propias esas reivindicacións, pero, logo, cando se aproba o plan de xestión, ningunha desas cuestións están reflexadas nese documento. E un terceiro punto, que é dirixirse ao Goberno central para que lle demande a negociación de intercambios de pesca con outros estados que favorezan o noso sector para aumentar as posibilidades de pesca. Eu creo que son cuestións tremendamente razoables que está a demandar o sector e que está a demandar de xeito urxente, porque a situación é xa insostible. Agardando contar co apoio de todos os grupos, máis nada neste primeiro turno.
Moitas grazas. Intervención dos grupos parlamentarios. Grupo Mixto, señora Martínez.
Non vou votar en contra da moción que presenta o Partido Socialista entendendo que é unha reivindicación da frota do cerco, polo menos dunha parte importante da frota do cerco, pero non de toda. Dito isto, quixera chamar a atención sobre determinadas cuestións para intentar complementar a moción, de xeito que non se fale só de cuestións inmediatas, de premuras e urxencias de reivindicación, senón tamén, no posible, do deseño dunha política pesqueira para a arte do cerco que sexa máis completa. Porque non se pode obviar que hai unha parte da frota galega do cerco, como dixo xa o voceiro do Partido Socialista, en concreto a que faena na zona VIIIb, que tamén debemos de protexer; unha frota que perdeu cota, un 71,9 %, e que ve como se minusvaloran as súas posicións de pesca na zona. Pero tamén porque se pescar é importante, tamén é importante pescar para non ter que vender a 30, 40, 50 ou 20 céntimos o quilo de peixe, como xa ten ocorrido, por exemplo o ano pasado, co xurelo. Non se arranxan os prezos nin con máis cota nin con menos cota; arránxanse cunha política pesqueira que incentive e oriente a política de prezos en primeira venda e de prezos de retirada, o que non se fai pola desidia da Consellería de Pesca. Por outra banda, esta frota está sometida a unha penalización e castigo noutras especies que non son culpa da propia frota, senón consecuencia dunha falta de política pesqueira tanto da Xunta de Galiza como do Goberno do Estado, que non dan arranxado a sanción da xarda e doutras especies. Hoxe un titular nos medios de comunicación anunciábanos unha redución de cota na pesqueira do xurelo. En definitiva, estamos ante un problema que non é só de oportunidade política ou conxuntural, senón que estamos ante un problema estrutural que non se soluciona nin con parches nin con grandes anuncios propagandísticos. Así que, aínda que a miña proposta de ampliación que presento na emenda non soluciona estes problemas, pretende esbozar algunhas medidas, e que, aínda recollendo as reivindicacións dunha parte da frota cerqueira galega, se preserve tamén a posibilidade de pesca doutra que en tonelaxe e tripulantes practicamente é igual. Ao mesmo tempo, deben poñerse as bases para facer rendible a frota do cerco, pois, sen rendibilidade, o único que haberá son desguaces, cousa que considero ninguén desexa nesta Cámara. Polo que empeza a ser urxente que a Consellería presente un plan estratéxico para a frota do cerco. Namentres isto non sucede, é polo que presentamos esta emenda, da que esperamos a aceptación por parte do grupo propoñente. A nosa emenda engade tres puntos á iniciativa, aos puntos recollidos na moción: que ningunha resolución ou modificación de calquera plan de xestión da sardiña ibérica por parte do Goberno central nas zonas CIEM dependentes prexudique ningún segmento da frota do cerco galega que opere en calquera das zonas CIEM; que se proceda a facer unha análise do prezo de venda da sardiña e a rendibilidade da mesma, establecendo as medidas necesarias para que esta teña un prezo que faga que a pesqueira sexa rendíbel; e que a rendibilidade da frota do cerco dependa tamén das capturas doutras especies que neste intre están sometidas a unha penalización restritiva, caso, por exemplo, da xarda, polo que se debe eliminar a multa existente...
Vaia rematando, por favor.
...–vou rematando– sobre a mesma para facer rendible a actividade pesqueira da frota do cerco. En resumo, que se planifique –e non se estea sempre a cabalo dos acontecementos– unha política pesqueira para o cerco que non discrimine ningunha das nosas frotas. Esa é a nosa proposta e esperamos que o Partido Socialista acepte esta emenda. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Ten a palabra o señor Rodas Chapela.
Este vaise e aquel vaise, e todos, todos se van. Galiza sen barcos queda cos que poder faenar. [[Aplausos.]] Esta podería ser a actualización dos poemas de Rosalía nunha data significativa como hoxe, pero pon tristemente, pon no seu xusto punto, a realidade do noso sector pesqueiro que este Plan de recuperación da sardiña reflicte de forma dramática: un país, Galiza, cun goberno que, en vez de estar a defendelo, está xustamente a colaborar para a súa destrución. E vén este plan como unha proposta do Estado, cando hai ano e medio xa o BNG reclamaba a necesidade dun plan de recuperación da sardiña, porque todos eramos conscientes conxuntamente co sector de que tiñamos un gravísimo problema de esgotamento do stock. Pero non é algo que nós inventaramos, senón que xa viña dende alá de atrás, dende o ano 1999, onde xa daquela Manuel Fraga se enfrontara aos criterios do Estado de establecer medidas drásticas como esta. E daquela, como dicía, xa se puxera en marcha aquel plan de recuperación dos anos 2000, 2001 e 2002, onde, por certo, había medidas acompañantes –nada que ver, por certo, con estas–, nas que, como sabe, en outubro se tomou a decisión daquel paro subvencionado e a día de hoxe o único que se publicou foi a orde onde se lles permite aos armadores ter unha saída, mentres que as tripulacións quedaron literalmente tiradas. Dez anos despois, as respostas desta conselleira son que non lle constaba que na sardiña houbese un modelo. Polo tanto, estamos a reflectir o drama da nosa pesqueira, onde este plan evidencia, como non, un modelo de repartición que bota por baixo, que tira polo chan, aquel criterio que vostedes mesmos defendían das capturas históricas na repartición, por exemplo, da xarda. Polo tanto, aquí nin criterios socioeconómicos nin de regulación nin de capturas históricas nin por zonas. Aquí aplícase linealmente o criterio de 3.000 quilos/semana/barco. Polo tanto, unha vez máis, comprobamos como a Administración, como o Goberno galego, non están comprometidos na defensa do noso sector. É un sector máis este do Plan da sardiña que afecta directamente o cerco e que afecta directamente outras artes menores que logo expoñerei, pero, como dicía, deixa polo chan outro sector, como no seu momento se deixou o arrastre, cando se posibilitou a implantación das ITQ, e agora deixa o cerco e da mesma maneira deixa o xeito e outras artes menores. Pasa exactamente igual que o que pasa na pesqueira da xarda. Aí xa teño posto o exemplo da repartición que existe para o cerco; esta vez porei como exemplo a repartición das artes continxentadas, e vou poñer unicamente un exemplo de como se efectúa desta vez a repartición por provincias: a 55 barcos biscaíños correspóndenlles 3.046 toneladas, mentres que a 123 barcos coruñeses lles corresponden 860 toneladas. Vexan, señorías, como nós, mentres temos dereito a poder pescar un quilo de xarda...,
Vaia rematando, por favor.
...os biscaíños teñen dereito a pescar 3,5 quilos. E así podería seguir poñendo como exemplo como se reparte o xurelo e como se aumentou na zona IXa, como se aumentou a cota e como se diminuíu na VIIIc e como fan un transvasamento para tratar de equilibrar a miseria que nos corresponde na VIIIc. Pero igual podería pór de exemplo o bocarte, onde este ano nos corresponderon o 1,18 %, 53 toneladas, e a día de hoxe xa a temos totalmente esgotada, cando hai dous anos nos correspondía 10.000 quilos ao día. Ou, como non, o xeito, esa marabillosa xestión á que lle corresponden 200 toneladas, e, se un fai unha repartición lineal entre o número de embarcacións e os días de actividade de maio a outubro...,
Señor Rodas, por favor.
...verá que unicamente lle corresponde a cantidade de 6,29 quilos ao día. Fíxense que exemplo de xestión pesqueira, de defensa do noso sector por parte do Goberno galego...,
Moitas grazas, señor Rodas.
...que ten deseñado unha estratexia de abandono e liquidación literal do que é o noso sector pesqueiro. Máis nada e moitas grazas.
Grupo Parlamentario de Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra o señor Fajardo Recouso.
Boa tarde a todos e a todas. A verdade é que a situación que traía o compañeiro do BNG é unha perfecta alegoría da situación do sector en Galicia, esmorecendo por falta de alimento, esmorecendo por un Partido Popular que vendeu o sector por intereses partidistas que son dificilmente explicables para o conxunto da frota galega. Non é unha decisión nin unha interpretación deste grupo, de Alternativa Galega de Esquerda, o propio sector e a Asociación de Armadores do Cerco dirixíronse por escrito ao presidente da Xunta solicitándolle unha entrevista urxente, dicíndolle claramente que querían expresarlle en persoa as circunstancias que está a provocar o risco de desaparición do sector en Galicia. Evidentemente, o señor presidente creo que non tivo a ben recibilos, seguramente porque está de ruta por eses países que tanto lle gustan: por Colombia, por México...; ese tipo de visitas habituais cando hai un problema. Temos o presidente máis capaz de escapar por patas destes problemas e de acercarse sempre a aqueles lugares paradisíacos, que logo son capaces de criticar a gobernos anteriores. Pero en realidade é que en decembro o Partido Popular acusaba a oposición de non estar de acordo cunha proposta que plantexaba literalmente a necesidade de aceptar como propias as propostas da Comisión Sectorial do Cerco de Galicia. E resulta que estas propostas non foron defendidas polo Partido Popular no Estado; ningunha das propostas está no plan de xestión desta pesqueira. Polo tanto, unha vez máis o Partido Popular ten ese dobre rasero, esa dobre forma de facer política: vir a este Parlamento e dicir as cousas que quere oír o sector para logo vender o sector onde se toman as decisións. E esta venda do sector significa en moitos casos que moitas destas empresas poden desaparecer. E terá o Partido Popular que explicar como, sempre que falamos dos sectores de pesca en Galicia, está prexudicado respecto dos pescadores e das empresas de pesca do País Vasco. ¿Que tipo de acordo partidista potencia que sempre que temos que negociar cotas de pesca Galicia sae perdendo respecto do País Vasco? ¿De que somos moeda de cambio Galicia? Galicia non merece un goberno que deixa orfo os seus sectores e que é capaz de malvender os nosos intereses simplemente por un acordo seguramente partidario que lles permita a todos os pesebres do Partido Popular seguir mantendo o seu posto de traballo nese tipo de modelo de política onde o que interesa é manter o posto aínda que iso signifique deixar na estacada sectores tan importantes como o sector pesqueiro galego. Polo tanto, nós compartimos e imos votar a favor da proposta do Partido Socialista porque cremos que é necesario que un sector tan importante como o cerco galego non sexa atacado naquelas tres especies que son fundamentais para a súa supervivencia. A rebaixa nas cotas da sardiña, a rebaixa na situación do xurelo, a pesar dese novo anuncio que non é máis que unha pequena esmola, ou a rebaixa nas cotas da xarda supoñen que este sector apenas vai poder traballar catro meses durante o ano, e todo iso controlando as capturas; catro meses para manter industria, para manter postos de traballo e, polo tanto, para ser capaces de continuar. ¿Algunha empresa deste país pode continuar soamente con catro meses de traballo? Seguramente non, e aquí hai un grande afectado, que é o mariñeiro, o pescador, que viven dunha situación difícil, que ten un posto de traballo complicado e que ademais agora está abocado a unha situación de miseria porque non ten capacidade de pesca. Pero, ademais, son esquecidos cando hai paros; son esquecidos porque non están presentes os pescadores nas mesas de negociación, igual que tampouco están presentes as redeiras cando se pechan as pesqueiras, e tampouco elas reciben ningún tipo de axudas do Estado. Polo tanto, unha vez máis, o Partido Popular é capaz de vulnerar os seus acordos, de dicirlle unha cousa ao sector e aprobar outra en Madrid, e terá que explicar por que isto é así, salvo que os acordos non se poidan contar. Pero o que é estraño é que sempre este país saia perdendo cando negocia o Partido Popular, porque ao Partido Popular lle dá igual entregar o pobo galego simplemente para ter un pequeno rédito político. Polo tanto, nós imos apoiar a proposta porque é absolutamente necesaria neste momento de crise e de situación límite para as pesqueiras galegas e para o sector do cerco de Galicia.
Grazas, señor Fajardo. Grupo Parlamentario Popular, señor Balseiro.
Grazas, señora presidenta. Señorías, señores deputados. Señor Val, está vostede preocupado coa zona VIIIb. Eu voulle deixar un informe do ICES á señora presidenta para que llo pase. Efectivamente, a zona VIIIb non está metida dentro do Plan de xestión da sardiña ibérica, pero si alí se pode pescar sardiña, e é bo que se entere vostede e así xa ten un problema menos na súa moción. E, antes diso, tamén quería dicir unha cuestión previa. Primeiro téñolle que dicir que o Goberno non aproba un plan de xestión da sardiña ibérica porque un día se levantase pola mañá e quixera lexislar, senón que o aproba, primeiro, obrigado pola mala situación biolóxica deste recurso, que así o certifican todos os informes, e co obxectivo de conseguir a súa recuperación; en segundo lugar, para evitar que sexa Europa quen impoña unilateralmente un TAC. Isto suporía, como sabe vostede, un recorte moi agresivo das posibilidades de pesca en sardiña, e habería que ver o que dirían vostedes despois, con reducións que poderían chegar ata incluso o 20 %. E, demais, en terceiro lugar, esta medida freou a Portugal, que pretendía autoasignarse o 70 % desta cota, e hoxe, sen un plan de xestión conxunto con Portugal, estaría a nosa frota en franca desvantaxe, e vostedes isto sábeno, o que pasa é que non o queren dicir. A verdade é que me ten vostede un pouco confuso. Vostede precisamente nos está a pedir que a Xunta traballe para incluír a proposta do Consello Galego de Pesca... [[O señor Fajardo Recouso pronuncia palabras que non se perciben.]] Hai quen confunde a noite e o día, e vostede creo que está confuso as 24 horas. [[Aplausos.]] Dicía que nos pedía a proposta do Consello Galego de Pesca, pero agora vostede pídenos o que antes rexeitou. Vostede e o seu grupo votaron en contra cando neste Parlamento o Partido Popular trouxo unha proposición non de lei con esta mesma petición. Benvido, xa ten outro tema menos na moción. Benvidos, por fin, aínda que sexa con tres meses de retraso. Vostedes e o seu grupo votaron en contra desta mesma proposta o 3 do 12 do ano 2015. E voulle lembrar o que dicían vostedes daquela –consulten vostedes o Diario de Sesións–. O BNG dixo que apoiar a proposta do Consello Galego de Pesca era un acto de puro cinismo político e de pura propaganda, e o Partido Socialista, vostede mesmo, señor Val, dicía que respaldar a posición dos nosos profesionais do cerco era solemnizar o evidente. Co cal, aclárese vostede por que antes non e agora si o pide. Tamén é certo que non é a primeira vez que piden vostedes unha cousa sobre a que antes votaron en contra. O 10 de decembro do ano 2014, hai nada máis e nada menos que tres meses, tamén votaron en contra da elaboración dun estudo socioeconómico sobre a pesca da sardiña e da súa importancia para a frota galega, para as comunidades pesqueiras e para a industria da pesca, transformación e comercialización. E hoxe hai unha emenda do Grupo Mixto, que é unha emenda de engádega, que pide isto mesmo, pero, bueno, á deputada do Grupo Mixto hai que perdoala porque a deputada do Grupo Mixto xoga noutra elite e só fala de pesca no Pleno porque é certo que pola Comisión de Pesca aínda non pasou nunca; co cal, só podemos falar de pesca no Pleno e esta iniciativa foi tratada en comisión. Pero téñolle que dicir, ademais, que estea vostede tranquilo porque este goberno xa está facendo o que vostede está pedindo, xa está facendo os deberes, e explicoullo ademais moi ben a señora conselleira no pasado pleno. Díxolle que a proposta de referencia de Galicia é a do Consello Galego de Pesca; é a iniciativa que trouxo o Partido Popular a este Parlamento e que o Partido Socialista non apoiou. Pero tamén lle dixo que non podemos olvidar que aquí non só decide Galicia, que queda un longo camiño, que llo dixemos ademais cando trouxemos a proposta...
Vaia rematando, por favor.
Queda un longo camiño por diante. Xa se consensuou unha boa parte coas comunidades autónomas do Cantábrico e de Andalucía, despois hai que consensuar con Portugal e finalmente debe velo a Comisión Europea. E vostedes din: É que non hai nada. Non pode haber nada ata agora, señorías, vostedes non vaian con tanto avanzado. E termino, señora presidenta, se me permite, dicíndolle que para nós as cotas son insuficientes en todas as frotas e en todas as especies. Cando negociaban vostedes as cotas as cotas baixaban, e para nós seguen sendo insuficientes, pero nós cambiamos esa tendencia, porque nos últimos anos as cotas subiron en torno a un 29 %...
Remate, por favor, señor Balseiro.
...–termino, señora presidenta–, e se hoxe son insuficientes imaxinen o que poderiamos dicir nosoutros durante os anos 2005-2009. Nada máis e moitas grazas, señora presidenta.
Moitas grazas. Grupo autor da moción. Ten a palabra o señor Val Alonso. Déanlle voz ao escano do señor Val Alonso, por favor.
Grazas, presidenta. A verdade é que é moi triste debater con vostede, señor Balseiro; é moi triste debater con quen é tan insensible aos problemas do sector, e é moi triste debater con quen non entende o que lle están a dicir, porque, mire, eu sei perfectamente que se pode pescar na zona VIIIb, o que lle estamos a dicir é que se inclúa a zona VIIIb dentro do Plan de xestión da sardiña para que teña as mesmas limitacións que teñen o resto dos barcos españois. Iso é o que lle estamos a dicir, señor Balseiro. Xa sei que na zona VIIIb poden pescar os barcos vascos, señor Balseiro. Vostede non entende absolutamente nada do que lle estamos a dicir. ¿Ou vostede cre que é xusto que uns poidan pescar sen ningún tipo de limitación mentres os barcos galegos están sometidos a unha restrición que implica non poder pescar sardiña ata marzo, e a partir de aí un tope máximo semanal de mil toneladas para todo o conxunto da frota española, co que vai significar non máis de 3.000 quilos por embarcación á semana? ¿Vostede entende isto, señor Balseiro? Porque, se non entende isto, non hai máis discusión. Mire, vólvolle facer a mesma pregunta. ¿Vostede cre que é rendible unha empresa pesqueira con estas condicións?, ¿con 5.000 quilos de xarda para todo o ano?, ¿con 3.000 quilos de sardiña á semana como máximo durante dous, tres ou catro meses? ¿Vostede cre que isto é viable? ¿Pode vir aquí defender que aumentaron as cotas pesqueiras? Xa lle dixen que non lle ía entrar a discutir iso e que, como todos os anos, unhas aumentan e outras diminúen en función dos criterios científicos que se aportan na Comisión Europea. Pero é que non estamos a discutir iso, señor Balseiro, o que estamos a discutir é que as medidas que vostedes propoñen dende o Partido Popular son tremendamente inxustas coa nosa frota. Esa é unha realidade, por moito que veña vostede aquí dicir o contrario. E logo traen iniciativas como as que vostede acaba de defender aí para asumir como propias as reivindicacións do Consello Galego de Pesca e cando chega a hora de tomar as decisións e de defender esas posturas que vostedes traen ao Parlamento non fan absolutamente nada. E publícase no Boletín Oficial do Estado un plan de xestión que non recolle nin unha soa medida das que vostedes din defender, esa é a realidade, señor Balseiro. A realidade é moi teimuda, e por moito que vostede veña dicir que hai máis cotas, o certo é que ata hai un ano podían pescar 7.000 quilos de sardiña ao día, 6.000 quilos de xurelo e 10.000 quilos de bocarte, e hoxe non. Hoxe na zona 9A temos o 1,2 %, ¡o 1,2 %!, das posibilidades de pesca de bocarte. ¿Iso a vostede lle parece normal? ¿Como cre que pode estar un armador dun barco de cerco con esas posibilidades? Ao límite. ¡Está ao límite, señor Balseiro!
Vaia rematando, por favor.
E vostedes aquí veñen defender cuestións que non son asumibles. Mire, dígolle a verdade, señor Balseiro, é unha pena que unha persoa como vostede, que é un experto en materia pesqueira, non sexa capaz de ver a realidade que está a sufrir o sector, señor Balseiro. O único que agardo é que non sexa demasiado tarde para os homes e as mulleres do mar. En canto á emenda, voulle dicir que non á señora deputada do Grupo Mixto. Non a imos aceptar porque contén cuestións demasiado ambiguas, que ademais non son precisas ou non conteñen... Moitas grazas.
Moitas grazas, señor Val. Votación das mocións
Pasamos á votación das mocións. Comezamos coa do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa do señor Sánchez, á que non se presentaron emendas. Votación da Moción do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de D. Antón Sánchez García, sobre a actuación que debe levar a cabo o Goberno galego en relación co Plan de desenvolvemento rural de Galicia 2014-2020. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 29; votos en contra, 40. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta moción.
Votamos a moción do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia, por iniciativa da señora Acuña do Campo, que coido que dixo que aceptaba a emenda do Bloque Nacionalista Galego como emenda de adición. Votación do texto transaccionado da Moción do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de Dª Mª Carmen Acuña do Campo, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación coa construción dos novos centros de saúde comprometidos na campaña electoral, a asunción do seu mantemento e a eliminación das barreiras arquitectónicas neles. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 29; votos en contra, 40. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta moción.
Votamos por último a moción do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia por iniciativa do señor Val Alonso, que non acepta a emenda do Grupo Mixto. Votación da Moción do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de D. José Ramón Val Alonso, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación co Plan de xestión da sardiña para os próximos tres anos. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 29; votos en contra, 40. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta moción.
Continuamos co desenvolvemento da orde do día, co punto 4, de proposicións non de lei. Proposición non de lei do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de Dª María Remedios Quintas Álvarez e tres deputados/as máis, sobre as medidas que debe adoptar a Xunta de Galicia en materia de emprego e apoio ás mulleres traballadoras
A esta proposición non de lei presentouse unha emenda do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda.
Para formular a proposición non de lei ten a palabra a señora Acuña do Campo.
Grazas, presidenta. De novo boa tarde, señorías. O pasado 22 de febreiro conmemoramos o Día europeo pola igualdade salarial, e o próximo día 8 de marzo imos celebrar o Día internacional da muller, así que me van permitir que este debate sobre traballo o fagamos hoxe coas gafas de xénero postas. Está claro, señorías, que o importante non é o que os gobernos poidan facer entre o día 22 de febreiro e o 8 de marzo, impregnados dese espírito de conmemoración. Non, o importante é o que os gobernos fagan pola igualdade durante o resto do ano, ou sexa, o que fagan entre o 8 de marzo e o próximo 22 de febreiro, e me temo que, a tenor dos datos, temos que concluír que os gobernos do Partido Popular están a facer pouco e, ademais, mal. Pero para o que, sen dúbida, nos teñen que servir estas datas é para reflexionar, para reflexionar sobre onde estamos e onde queremos chegar; e ademais para facer balance sobre o que se está a facer para conseguilo. E a verdade é que esta análise nos confirma que a reforma laboral do señor Rajoy é un estrepitoso fracaso e que as políticas de traballo e de igualdade do señor Feijóo son unha auténtica ruína. Pero o malo é que aplicadas xuntas, as do estado e as do señor Feijóo, están a provocar un grave, lamentable e, dende logo, intolerable retroceso para as mulleres. Pero falemos do máis obvio en materia de desigualdade, da brecha salarial, que, lonxe de desaparecer, se incrementa. Segundo os últimos datos publicados, España dispara a brecha salarial e alónxase da media europea, situándose a niveis do ano 2002. España tense convertido no país de Europa no que máis se incrementou a desigualdade salarial, e dende que chegou o PP ao Goberno de España baixamos dezanove postos nese informe que realiza o Foro Económico Mundial sobre a brecha de xénero. Ademais, e segundo os datos do último estudo feito polas secretarías de igualdade das centrais sindicais UXT e Comisión Obreiras, no que xa se mide o impacto da reforma laboral, a brecha salarial en España é case dun 24 %, exactamente 23,9 %, ou, dito doutro modo, coas políticas laborais do Partido Popular, unha muller ten que traballar máis días ao ano, máis ou menos dous meses máis, para gañar os mesmos cartos que un home facendo o mesmo traballo. Ou sexa, que se unha muller quere xubilarse igual que o home, terá que facelo once anos e medio máis tarde. E incluso na xubilación as diferenzas continúan, xa que persiste a brecha salarial. A media da pensión, no caso dos homes, ronda os 1.178 euros mensuais, mentres que para as mulleres non pasa dos 723. Pero, se a análise a centramos aquí –en Galicia–, o que topamos aínda é peor. Por un lado, aquí temos os salarios máis baixos de toda España. Galicia ocupa o segundo posto empezando polo final de todas as comunidades autónomas, só por diante de Canarias, sen esquecer que, coa crise, a insigne conselleira de Traballo ten conseguido que os salarios máis baixos se recortaran un 20 %, mentres que os máis altos medraron nun 6 %. Por outro lado, en Galicia, coas estupendas políticas do señor Feijóo, a brecha salarial ten aumentado por riba da media case nun 2 %, de maneira que aquí, mentres o salario medio dun varón é duns 22.000 euros ao ano, o da muller queda nos 16.700 euros, é dicir, máis ou menos 5.000 euros ao ano, sen esquecer que, dende que Feijóo chegou á Xunta, o emprego feminino leva perdido en torno a 51.000 postos de traballo. Ou sexa, que con Feijóo Galicia ten un 10 % menos de emprego para as mulleres, mulleres que, cando traballamos, o facemos cunhas condicións de precariedade moito maiores que as dos homes, o 75,21 % da xornada a tempo parcial está en mans das mulleres. Ou, dito doutro modo, unha de cada catro mulleres traballadoras teñen un contrato parcial obrigado –e insisto niso de obrigado–, que non escolllido, aínda que o escollido tamén sería moi matizable, pois escollémolo –entre comiñas– para coidar dos menores, para coidar dos maiores, para coidar ata do can e do canario. Ademais, señorías, ata agora o gran problema de España era o paro, pero co Partido Popular me temo que acaban de crear outro problema igual de grave: a precariedade laboral, que está a provocar traballadores e traballadoras pobres, especialmente traballadoras. E claro, a precariedade ten tamén máis incidencia nas mulleres, sobre todo nas máis novas, esas ás que o señor Feijóo só considera para mellorar a demografía. Tería o señor Feijóo que darlle unha voltiña, pois nesas condicións laborais poucas mulleres van decidir ser nais. Por certo, a brecha salarial neste traballo precario aínda é maior que no resto, e se antes falabamos de case un 24 %, aquí a brecha salarial, no traballo a tempo parcial, chega case ao 34 %, exactamente ao 33,7 %, o que nos coloca, señorías, á cabeza de todos os países europeos. Así que, dado que unha de cada catro mulleres traballadoras o fan a tempo parcial, podemos afirmar que o 25 % das mulleres que traballan en España –e tamén en Galicia– soportan unha brecha salarial do 34 %, a maior de toda Europa. Por todo iso, non ten que estrañarnos que o 28 % das mulleres en España estean en situación de risco de pobreza e exclusión social. Está claro que a reforma laboral e as políticas do Partido Popular, tanto no Estado como na Xunta, o que buscan é deixarnos ás mulleres na casa, así compensan as deficiencias que teñen provocado nas prestacións sociais cos recortes aplicados, e ademais alivian por esta vía as cifras do paro. Se conseguen que as mulleres renunciemos a traballar, o Partido Popular elimina dun plumazo máis da metade da poboación do paro. Recortes ideolóxicos e políticas reaccionarias que teñen prexudicado ¡e moito! nos avances logrados nos últimos anos de gobernos socialistas en materia de igualdade. Por non falar dos cambios lexislativos do Partido Popular, como a pretendida reforma da Lei de saúde sexual e reprodutiva e interrupción voluntaria do embarazado, que, ademais de absurda e innecesaria, parece ata misóxina. Dende o Grupo Parlamentar Socialista queremos reclamar e recuperar o compromiso dos gobernos cos dereitos das mulleres, cos dereitos laborais e salariais, e cunha incorporación plena da muller ao mercado laboral nas mesmas condicións que os homes, pois, señorías, non existe causa obxectiva ningunha que xustifique as desigualdades laborais entre os homes e as mulleres agás a discriminación e o machismo, e para iso presentamos esta iniciativa, que esperamos que conte co apoio dos demais grupos. Ademais, queremos aproveitar este debate para invitar a todas as mulleres, especialmente ás que se sentan nas bancadas do Grupo Parlamentar Popular –que, por certo, cos seus votos propician estas desigualdades–, a que se unan nesta loita, pois todas xuntas, señorías, señoras, todas xuntas poderiamos pór fin a todo isto. Feminismo para avanzar, xuntas nunha mesma loita, é o lema que imos reivindicar nas rúas o día 8 de marzo.
Vaia rematando, por favor.
Señoras do Partido Popular, non queden vostedes fóra, pois debemos loitar xuntas polos nosos dereitos. Xuntas por todos os dereitos, e xuntas polos dereitos de todas, polos das máis novas e as máis vulnerables especialmente. Espero contar co apoio dos grupos. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas. Ten a palabra, polo Grupo Mixto, a señora Martínez, porque hai unha emenda que non dei conta dela e ten tamén emenda a señora Martínez. Polo tanto, intervén ela en primeiro lugar.
Grazas, presidenta. A contrarreforma laboral supuxo precariedade, despedimentos masivos, represión sindical, pobreza e exclusión, emigración e maior desigualdade social. Afectou á sociedade civil en xeral: clase traballadora, sector agro-gandeiro, pensionistas, enfermos crónicos, anciáns, infancia. Pero, dentro de cada un destes grupos sociais afectados, as mulleres sufriron máis as consecuencias. Somos as mulleres as que mellores expedientes temos nas universidades e na ESO, pero aínda seguen sendo minoría nos sectores máis avanzados da nosa industria, na investigación ou nos postos directivos. Segundo o informe de impacto de xénero que acompañaba os orzamentos do 2015, as mulleres teñen unha presenza minoritaria como investigadoras principais nos proxectos de investigación, sendo especialmente reducida no ámbito universitario, onde só o 29,8 % dos investigadores principais son mulleres. En 2012 léronse en Galiza, sen embargo, 548 teses doutorais; o 54,20 % foron lidas por mulleres. Sen embargo, o 80 % das mulleres con emprego pertencen ao sector servizos. No sector tecnolóxico galego traballan ao redor de 15.000 persoas das que o 38 % son mulleres; sen embargo, só o 17,3 % se dedica a funcións TIC, fronte ao 52,9 % dos homes. Do total do persoal dedicado a I+D+i nas empresas TIC, só o 18,4 % son mulleres. O acceso das mulleres ao mercado laboral non se produce coa mesma intensidade; o emprego masculino repuntou un 70 % máis que o feminino, e o paro feminino descende menos da metade que o masculino. O paro afecta a máis mulleres que homes no noso país. Afectan tamén máis ás mulleres que aos homes os contratos temporais e a tempo parcial; as mulleres teñen unhas condicións laborais máis precarias. Persiste a desigualdade salarial, que ademais se incrementa ao longo destes anos de crise, pasando no ano 2010 dunha fenda salarial do 13,5 % a unha fenda actualmente do 24 %. No ano 2010 a porcentaxe de asalariadas con salarios baixos galegos era do 17,4 %, mentres que no 2006 era do 13,9 %; é dicir, os salarios míseros para as mulleres van en franco aumento. Existe ademais unha segregación horizontal por sexos, de maneira que as mulleres ocupan determinados sectores. Falta corresponsabilidade nas tarefas domésticas; as mulleres participan menos nas actividades de formación continua; hai unha menor presenza de mulleres en postos directivos; a taxa de actividade dos homes supera en 9,5 puntos a das mulleres; o traballo asalariado das mulleres presenta unha maior dependencia do sector público; o risco de pobreza ou exclusión social está no 24 %; o 20,9 % dos fogares con nenos a cargo está en situación de pobreza, e este número aumenta ata a metade se falamos dos fogares monoparentais, que están, en xeral, ao coidado de mulleres. Polo tanto, a nosa emenda vai neste sentido porque consideramos que o problema da discriminación da muller no ámbito laboral está moi ligado coa discriminación da muller en moitos outros ámbitos da vida e que non se pode avanzar na igualdade por partes, senón que hai que crear unha política que abarque todo o que afecta ás mulleres e todo o que as discrimine. Por iso na emenda presentamos medidas para modificar a política de vivenda, a política enerxética, establecer un salario social, potenciar o plan de banda larga para toda Galiza. Presentar un plan de incentivación para a creación de emprego cualificado baseado no investimento en I+D+i e na contratación da xente moza. Instar o Goberno galego a promover unha negociación colectiva de ámbito galego onde se busque o obxectivo de acadar progresivamente a igualdade salarial. E tamén a eliminación do punto sete da iniciativa do Partido Socialista, porque os sacrificios económicos impostos aos traballadores deben reverter nun incremento superior cando mellore a situación económica. En todo caso, só a derrogación da contrarreforma poderá devolver á negociación colectiva o seu papel dinamizador da economía e garantir os dereitos da clase traballadora. Engadimos ademais...
Remate, por favor.
...–xa remato– outros puntos como derrogar o Decreto lei 3/2012 ou a modificación do artigo 135 da Constitución. Esperemos que o Partido Socialista acepte esta emenda, que simplemente busca ampliar as garantías para a igualdade das mulleres. Nada máis. Moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra a señora Solla.
Grazas, presidenta. Pois falabamos pola mañá, na proposición de lei do BNG, da dificultade das mulleres para atopar emprego historicamente; dos problemas que aínda nos atopamos e que se viron acrecentados tamén dende o inicio da crise, e das reformas e medidas austericidas de recorte e de axuste. A desregulación do emprego parte dos anos noventa, e os sucesivos gobernos foron favorecendo a perda de dereitos laborais e abaratando progresivamente e facilitando tamén o despido. A entrada das ETT e dos contratos lixo cebouse tamén en moitas xeracións de mozas e mozos e nas capas máis precarias da clase traballadora. As dúas últimas reformas laborais, impostas dende o inicio da crise do sistema, contribuíron a precarizar aínda máis o traballo, sobre todo o feminino. A última, a de Rajoy, abaratou ata límites insospeitados o despedimento, facilitouno extremadamente, e, o máis grave, propiciou tamén unha desregulación que bota por terra todo o conseguido en canto á negociación colectiva, permitindo pois, por exemplo, o descolgue dos convenios colectivos. Por iso presentamos unha emenda que vai máis aló de pedir que se rexeite a reforma, senón pedir que se derrogue. As mulleres, ademais, padecemos non só o desemprego, senón –como se dixo aquí por parte da propoñente– unha fenda salarial de máis do 24 %. Por iso na emenda introducimos un punto que solicita tomar medidas por lei para rematar con esa fenda, medidas de discriminación positiva. Se non, probablemente van dar igual todas as campañas de igualdade que se pretendan facer dende a Administración. Somos ademais precarias –tamén se comentou aquí–, as que máis contratos a tempo parcial ocupamos; menos salarios e, polo tanto, menos capacidade adquisitiva. Imposible así loitar contra a desigualdade e a feminización da pobreza. Emendamos tamén para solicitar un estudo de implantación dunha renda básica para suplir as carencias do sistema. No que non estamos de acordo é co salario galego de inserción porque é un salario bastante escaso, ou polo menos así era no seu momento, máis baixo mesmo que as contías da Risga. De acordo cos puntos que solicitan recuperar o investimento en materia de emprego –aí, evidentemente, estamos conformes– a Alternativa Galega de Esquerda vai máis aló, e pensamos –e así o reflectimos tamén na emenda– que hai que garantir dende a Administración pública levar a cabo centos de empregos públicos que cremos que se poden crear en novos nichos de emprego. Temos nichos sen explotar como, por exemplo, o emprego verde, o transporte público, o mantemento viario; e, por suposto, obviamente temos tamén milleiros de empregos destruídos dentro dos servizos públicos –en sanidade, en benestar, en educación...– que consideramos que debería recuperar e repor a Administración. Ademais, resulta que as mulleres somos aínda maioría no sector público, sobre todo –como xa saben as súas señorías– en sanidade e en educación. Polo tanto, os recortes no mesmo incidiron aínda máis na nosa pauperización e nesa feminización da pobreza; e, evidentemente, na diminución das pensións futuras. Non estamos de acordo –eliminámolo na nosa emenda– co punto seis –que fala do acordo marco entre patronal e sindicatos– porque consideramos que os acordos existen e chámanse convenios colectivos, e hai que obrigar a respectalos por lei, evidentemente. Tampouco nos parece que o punto sete sexa adecuado, porque, evidentemente, hai que respectar os dereitos laborais, respectar os convenios e respectar a lei, e non deberiamos –parécenos a nós– poñer como exemplo de entrada nun papel a negociación á baixa dos dereitos laborais. O mesmo co punto oito, que parece ou dá a sensación –aínda que entendemos que a intención é positiva–...
Vaia rematando, por favor.
...que se intenta premiar a quen cumpre coa legalidade. Nós cremos que o que se debe facer é castigar a quen a incumpre e impedir –como propomos na emenda e xa propuxemos algunha vez neste Pleno– que a Administración poida contratar con aquelas empresas que incumpren os dereitos en materia laboral ou que non cumpren coas condicións dos convenios colectivos. E, por último, introducimos tamén a necesidade de flexibilizar e racionalizar horarios e xornadas por lei con medidas de reforzo para compatibilizar a vida laboral e familiar, e que homes e mulleres poidan corresponsabilizarse das tarefas de coidado. Entendemos que á situación do emprego feminino e da feminización da pobreza é moi grave; a verdade é que non dá tempo para falar de todas as medidas que habería que levar a cabo. E a súa solución ten que vir por medidas positivas e por non dar máis facilidades para a precarización do emprego, que é o que está a propor desgraciadamente este Goberno coas medidas que hoxe tamén vimos aquí nesta Cámara. Polo tanto, agardamos que a nosa emenda sexa tida en conta.
Moitas grazas, señora Solla. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Ten a palabra a señora Adán Villamarín.
Grazas. Boa noite. Entendemos que a proposta que hoxe se trae a debate, que –como explicou a propoñente– vén ao fío do que é unha data como o 22 de febreiro e o 8 de marzo, onde diferentes informes a nivel galego, a nivel do Estado, a nivel europeo e a nivel mundial poñen de manifesto as diferenzas tan importantes que existen no ámbito do emprego entre mulleres e homes. Mais estes últimos anos –como xa se explicou dende a tribuna por parte da propoñente– o que din eses informes é que se acentuou, que xustamente os últimos anos dos chamados tempos de crise significaron –vimos os datos a nivel do Estado, vimos os datos galegos– un aumento da pobreza feminina, da fenda salarial, do desemprego feminino, da precarización e da vulnerabilidade do traballo feminino. Por iso entendemos que esta proposta quere suscitar o debate a respecto da importancia da independencia económica das mulleres. Nese sentido, nós imos apoiar esta iniciativa –na que poderiamos, efectivamente, matizar diferentes cuestións– porque cremos que pon de manifesto a necesidade de que nos paremos a pensar que está ocorrendo cos logros conseguidos polas mulleres no ámbito laboral. ¡Que fácil é volver atrás en tan pouco tempo! Todas as diferentes autoras que soemos citar dende esta tribuna, dende Rosalía –que o fixemos esta mañá– á propia Virginia Woolf, cando en Tres guineas explicaba que, se as mulleres non teñen capacidade económica, non terán liberdade. E é evidente que a proposta que fai Simone de Beauvoir e todo o feminismo posterior é a necesidade da independencia económica para poder acceder á igualdade. Por iso eu hoxe vou citar un texto que resultou moi clarificador, o último monográfico da Universidade Complutense a respecto das políticas públicas, que leva por título Políticas públicas en tempos de crise. Unha análise dende a perspectiva de xénero. Recomendo a súa lectura porque se fai un percorrido tanto por toda a lexislación europea como a lexislación estatal. E hai un artigo referenciado no caso galego, tamén moi clarificador –que recomendo a súa lectura e incluso o seu debate– no cal se pon de manifesto que se perdeu a perspectiva de xénero, o denominado mainstreaming, en todas as políticas públicas. E xa que falamos de emprego, eu quero falar de que en Galiza –ata onde eu sei– segue vixente unha Lei de traballo en igualdade das mulleres de Galiza que ten un artigo 37 que fala dun plano galego de emprego feminino; agardando está por ese plano galego de emprego feminino. Mais quero recordar que desa lei si que se derrogaron algúns artigos, aqueles que tiñan que ver co ámbito da conciliación, co ámbito dos usos dos tempos, co banco de tempos. E tamén o Consello Galego de Participación das Mulleres no ámbito do emprego e das relacións laborais. ¡Que necesario sería hoxe ter un consello galego a respecto do emprego e das relacións laborais! Creo que foi unha magoa –máis alá dunha magoa, podemos cualificalo dun erro político do Partido Popular que pagamos todas as mulleres– eliminar este Consello Galego de Participación das Mulleres no ámbito do emprego e diluílo no Consello Galego das Mulleres, que está para outras cousas. O Partido Popular, que soe bastante multiplicar os entes sen necesidade, non entendemos por que no ámbito da igualdade decidiu aplicar a navalla de Ockham e reducir todo tipo: dende o SEGAM e o Consello Galego de Participación das Mulleres; calquera ámbito no que se puidera ter mellorado na igualdade. Por iso tamén quero recordar que seguimos á espera dun novo plan, aínda que se aprobou no Parlamento un novo Programa Muller e Ciencia. Soamente leva o Partido Popular neste momento, o Goberno, cinco anos de demora en elaborar o segundo plano de muller e ciencia, onde, efectivamente, esas desigualdades salariais que se dan no ámbito científico e tecnolóxico deberían ter algunha forma de modificarse. O mesmo podemos falar da saúde das mulleres e do Plan de atención á saúde das mulleres, tamén eliminado. Como xa se dixo, e dado que me queda moi pouco tempo, volvemos ter que saír á rúa e falar do dereito...
Vaia rematando.
...a decidir das mulleres, neste caso das mozas. Eu sei que seguramente volveremos debater este tema, pero diante dun 8 de marzo eu quero facer tamén un chamamento ás mulleres do Partido Popular desta Cámara, se consideran que é realmente necesario que as mozas que poden casarse, que poden traballar, legalmente non poidan decidir respecto da súa maternidade e teñan que facelo os seus pais, nais ou titores legais. Considero que é unha modificación tamén grave e que mostra o talante que se ten ante o tema de igualdade. Efectivamente, en tempos de crise, a redución das políticas de igualdade págana as mulleres. Nada máis. Moitas grazas.
Grupo Parlamentario Popular. Ten a palabra a señora Prado del Río.
Moitas grazas, presidenta. Agora o que pasa é que hai que ver se hai mulleres. ¿Por que hai que poñer mulleres aínda que non haxa mulleres cualificadas? ¿Pero é que non había mulleres cualificadas en Grecia?, ¿e ti que sabes? Home, supoño que eles saberán mellor que ti e ca min. Eu encantada de que haxa discriminación positiva, pero unha cousa é a discriminación positiva e outra é que, entre persoas que teñen que ser enormemente competentes para os retos que teñen en fronte, haxa que escoller unha persoa menos competente simplemente porque hai que meter unha muller. A min paréceme que é do xénero tonto, e dígoo con toda claridade, e que me chamen machista, se queren, pero entre o feminismo e a estupidez hai unha distancia sideral, é falar dunha tontería. Señora Acuña, as desigualdades non as propician os votos das deputadas desta bancada, as desigualdades prodúcenas manifestacións coma estas. Manifestacións do señor Beiras, concretamente, e eu non lle escoitei a ningunha deputada desta Cámara reprobar e [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] pedir que se rectificaran. [[Aplausos.]] Este tipo de manifestacións si que lle fan un fraco favor á causa da igualdade porque consideran que non hai mulleres competentes para liderar os ministerios dun país; porque este tipo de manifestacións si que impiden que se rompa o teito de cristal. Este tipo de manifestacións, señora Acuña, claro que son machistas, e nós chamámoslle machista. E mire, aínda que polas intervencións que acabamos de escoitar puidera parecer que estamos falando dunha iniciativa que só fala de igualdade laboral, a iniciativa ten 9 puntos, dos cales só 1 se refire a unha cuestión de igualdade, a un proxecto, a un programa específico para as mulleres. En primeiro lugar, quixera destacar que nin sequera nisto a oposición está de acordo, porque tanto a Alternativa Galega de Esquerda como o Grupo Mixto emendaron absolutamente toda a iniciativa, incorporando puntos a maiores, suprimindo puntos... Parece que vostedes non se poñen de acordo en nada, nin sequera nisto. Xa lles adianto que non contarán co noso voto, porque presentan unha iniciativa na que propoñen moitas cousas que xa se están a facer dende o Goberno galego, e porque nas que non se están a facer nós non estamos de acordo cos seus posicionamentos. Piden a derrogación da reforma laboral. Iso si, esquecen, señora Acuña, a reforma laboral que aprobaron vostedes cando aínda gobernaban en España. Moi similar á nosa. Insuficiente, pero moi similar, señora Acuña. Eu teño que dicirlles que, grazas á reforma laboral que vostedes rexeitan, Galicia rematou o ano 2014 con 17.100 parados menos que un ano antes, o que supón unha baixada relativa de -6,09%, segundo os datos da enquisa de poboación activa. Trátase da terceira baixada consecutiva interanual da taxa de paro en Galicia. Propoñen vostedes que a Xunta facilite a capacitación en competencias clave a aquelas persoas demandantes de emprego e carentes dela. Eu teño que dicirlles que a Consellería de Traballo e Benestar ofrece ás persoas demandantes de emprego formación para o acceso ás competencias clave, e ademais Galicia é pioneira na realización das probas de formación para capacitación en competencias clave xa dende o ano 2009. Pretenden implantar de novo os pactos territoriais de emprego. Señorías, os pactos territoriais de emprego foron suprimidos como tales no Marco do Diálogo Social, mediante acordo entre a patronal e os sindicatos. Propoñen propiciar acordos marco entre sindicatos e empresarios. Como ben saben, a Xunta de Galicia leva, dende o ano 2009, inmersa nun proceso de diálogo social para acadar acordos no ámbito da reactivación económica de Galicia. Este proceso, que se configurou a través de diversas mesas de traballo, chegou a acadar 29 acordos na pasada lexislatura. Propoñen agora uns acordos do diálogo social que criticaron vostedes mesmos esta mañá na comparecencia da conselleira de Traballo. Surrealista. Sinxelamente surrealista, señora Acuña. [[Aplausos.]] Tamén propoñen que se lles exixa ás empresas que cheguen a acordos para sacrificios económicos coas centrais sindicais, e que estes sacrificios redunden nunha maior participación das persoas traballadoras na toma de decisións de empresas. Vostedes pasan por riba da autonomía que o Estatuto dos traballadores lles confire aos empresarios e representantes dos traballadores para chegar a acordos; violan vostedes o respecto elemental da negociación entre as partes. A Xunta non pode, en ningún caso, exixir estes acordos. Poderá mediar ou intermediar, pero nunca exixir.
Vaia rematando.
Finalmente, propoñen un programa de atención específico para as mulleres. Miren, a Xunta de Galicia xa presta especial atención ao esforzo e impulso do emprego feminino, quizais por iso a taxa de desemprego feminino é catro puntos máis baixa que a media estatal. En Galicia temos unha taxa de 29,69 puntos fronte á media de España, que se sitúa no 25,43%. Certamente é moi alta, nós somos conscientes diso, hai que seguir traballando, pero estanse facendo as cousas. E sobre a brecha salarial entre homes e mulleres podo dicirlle que é unha preocupación para todos, tamén para nós, agora e tamén antes, porque esta brecha non é nova, señora Acuña, xa existía cando gobernaban vostedes. A nós preocúpanos: antes, agora, e seguiranos preocupando mentres siga existindo a brecha...
Remate, por favor.
...salarial. Vostedes saben perfectamente que dende a oposición é moi fácil facer propostas que non se poden levar a cabo. Estes días estamos vendo como os que prometeron abolir a troika ou non pagar a débeda están cambiando o discurso. E como vén de...
Remate, por favor.
...dicir o ministro de Finanzas alemán, gobernar é unha cita coa realidade. Veñan á nosa realidade, veñan á realidade de Galicia, que é a que vostedes se negan a ver. Vostedes si que viven nun mundo...
Grazas, señora Prado. Moitas grazas.
...de Matrix, onde imos á destrución absoluta. Nada máis e moitas grazas.
Grupo autor da proposición non de lei. Ten a palabra a señora Acuña do Campo. Déanlle voz, por favor, ao escano da señora Acuña.
Grazas, señora presidenta. En primeiro lugar, anunciar que nesta ocasión non imos aceptar as emendas que nos plantean dende AGE nin dende o Grupo Mixto. Temos interese en someter a votación o texto tal e como foi presentado. Pero queremos agradecer, sen dúbida, o apoio e o discurso dos grupos da oposición. En canto á deputada do Partido Popular, lamentar que lle romperan as gafas de xénero. É unha mágoa, si. Ao mellor é que nunca as tivo... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Mire, as desigualdades vense prexudicadas, sen dúbida, por manifestacións machistas, pero as desigualdades aliméntanas e xéranas a xestión e as leis, señora deputada. Ademais, téñolle que dicir que en Galicia hai 2.200 persoas ocupadas menos, e é a terceira peor Comunidade Autónoma de España. Mire, señora Prado, a pesar do seu discurso e de que non teña vostede esas gafas, que serían tan interesantes, eu vou seguir insistindo nas deputadas do Partido Popular, porque mire, non me cabe na cabeza que poidan estar aí sentadas, escoitando tan tranquilas, e que logo apreten vostedes o botón en contra de todas nós. Non espero de vostede, nin do resto das deputadas do Partido Popular, que o día 8 saian á rúa co resto das mulleres; non o espero. Pero si espero que non sexan cómplices de que o 25% das mulleres galegas vivan cunha fenda salarial do 34%, señora deputada, a maior de toda España. Que non sexan cómplices de que o 28% das mulleres estean en situación de risco de pobreza e de exclusión social. Que acepten, sen facer nin dicir nada, que o emprego feminino perdera 51.000 postos de traballo. Que sexan vostedes cómplices dunha reforma laboral que está provocando que unha de cada catro mulleres traballadoras teña un traballo a tempo parcial. Señorías, señoras do Partido Popular, remato insistindo na mesma idea: todas xuntas, todas xuntas, poderiamos cambiar todo isto. Xuntas, todos os dereitos; e xuntas, os dereitos de todas. Espero, señora deputada, que reflexione e convenza ao seu grupo para que apoie a nosa proposta.
Moitas grazas, señora Acuña. Proposición non de lei do G.P. Popular de Galicia, por iniciativa de D. Miguel Ángel Santalices Vieira e sete deputados/as máis, sobre a actuación que debe levar a cabo o Goberno galego en relación coa aprobación da oferta pública de emprego correspondente ao exercicio de 2015
A esta proposición non de lei presentáronse emendas do Grupo Mixto, do Grupo dos Socialistas e do Bloque Nacionalista Galego.
Ten a palabra, para formular a súa proposición, o señor Santalices Vieira.
Grazas, señora presidenta. Moi boas noites a todos e a todas. Bueno, procurarei ser sintético, porque ademais temos a sorte de que onte puiden escoitar aquí –cousa que me satisfai– que varias deputadas portavoces de sanidade estiveron na presentación do que foi a avaliación da Estratexia do Sergas 2009-2014. Si, agradezo moito que se estivese alí. Falouse de varios aspectos relacionados con este asunto. Ademais, eu creo que é bo que se retome aquel espírito que sempre estivo nesta Cámara, que os portavoces de sanidade, polo menos, iamos xuntos a moitos dos actos que se... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] Eu fun a moitos. Perdoe, xuntos, xuntos, si, pero unha cousa non ten que ver coa outra. Vostede non sei se se acorda, algún deputado de aquí acordarase. Aos tres portavoces de sanidade: ao señor Cerviño, ao señor Ferreiro Abelleira e a min chamábannos "el trío los Panchos", e non pasaba nada, e recorremos toda Galicia. Agora non lle podemos chamar trío porque somos máis, pero ese espírito é bo, é bo. Eu asistín a actos de presentación de moitos proxectos que tiña o Goberno bipartito e non me arrepinto de haber asistido. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] Asistín a moitos. Vostede, señora Acuña, por certo, a ningún. Vostede non é un exemplo, ¿eh? Non. Sei de deputadas, pero vostede non, non. Nese sentido, o espírito non planea sobre vostede. Bueno, imos ao que imos. [[Aplausos.]] No acto de onte puidémonos enterar de varias cousas, e aquí xa foron explicitadas por algunha deputada. Entre outras, que entre o ano 2010 e 2014 a sanidade pública manexou preto de 15.000 millóns de euros, unha cifra nada desdeñable. É ben certo que tamén se dixo que ata o ano 2020 disporemos de aproximadamente 20.000 millóns de euros. Creo que é unha cifra que pon en evidencia o peso que ten a sanidade, e creo que isto garante a nosa sostibilidade. Digo que foi unha pena porque nese acto estivo moita xente, moitos profesionais, e falouse tamén da análise feita. Falouse fundamentalmente dun capítulo moi importante, como é o do persoal, o dos recursos humanos. E falouse de que dende o ano 2009 ao 2014 se levan incorporado, mediante sistemas de oferta de emprego e consolidación de emprego, 4.357 empregados; é unha cifra nada desdeñable. En 2015, como veremos máis adiante, vanse incorporar 344 prazas, que tampouco é unha cifra, desde logo, cativa. Tamén é certo que unha das cousas que máis lle preocupa ao persoal neste caso, porque estamos a falar do Servizo Galego de Saúde, é a súa estabilidade, e aquí acadáronse cifras, no ano 2014, dun 81%. Esa é unha cifra importante, que creceu, con respecto á de 2009, en aproximadamente 6 puntos. Tamén se falou da importancia que lle dá o persoal noso ao tema da formación. Falouse de Bibliosaúde como servizo de documentación, no que os profesionais poden facer un labor de consulta importante. E isto tamén contribúe a que teñamos neste momento 14.000 usuarios que fixeron unha visita en torno ao que é o sistema de Bibliosaúde. Tamén se falou de ferramentas de información. Por exemplo, datos que sorprenderon. Aquí apuntou algún a señora Solla. Así, 15.400 profesionais teñen acceso ao IANUS; 160.000 consultas son as que se están facendo neste momento de media no sistema IANUS. E máis de 340.000 dispensacións de receita electrónica ao día. Polo tanto, penso que son cifras que revelan a importancia que teñen os recursos humanos dentro do sistema sanitario. O esforzo do persoal hai que agradecerllo. Son os auténticos responsables de que hoxe as listas de espera estean xestionadas dun modo máis cualitativo, insisto nisto. E pese a todo logramos diminuír. Pasamos de 75 días no ano 2000 aos 56 días que temos neste momento. E na prioridade, como ben saben, estamos en cifras próximas aos 18 días. Hai un dato moi importante, que onte se apuntou, e que eu descoñecía, que é o número de pacientes que se incrementaron pola atención do HADO, da hospitalización a domicilio; en concreto foi un 32 %. Este é un aspecto moi importante porque é a atención dos pacientes no seu propio domicilio, máis de 6.000 pacientes. Polo tanto, no eido dos recursos humanos todo o esforzo que poida facer a Administración é importante. Creación de emprego, importante. Estabilidade no emprego, fundamental. Ademais a incorporación de persoal fixo ás institucións sanitarias contribúe a acadar –e isto está demostrado– uns niveis de eficiencia moito maiores. A xente ten unha seguridade no seu emprego, e é certo, porque todos os que pasamos por alí sabemos a inquietude que ten o persoal interino sobre a súa consolidación da praza. Polo tanto, que se poidan dar pasos para que se poida consolidar o emprego, é algo importante. E aí lévanse feito esforzos. Por exemplo –e eu son consciente–, unha parte que recolle a nosa proposta é que incrementaramos a taxa de reposición. A taxa de reposición estaba no 10 %, e agora, grazas á presión –aí Galiza liderouno– exercida desde a nosa comunidade autónoma, pois acadouse unha cifra próxima ao 50 %. Pero tamén é un aspecto moi importante –e creo que todos estamos de acordo niso, por iso é a nosa petición– que as ofertas públicas de emprego están moi demoradas no tempo. A xente pide máis celeridade. Por iso a nosa proposta recolle dúas peticións que son moi importantes. Unha é que nas OPE do 2015 se respecte xa a taxa de reposición do 50 %, aspecto este máis ou menos xa explicitado polo Goberno. Pero pedimos tamén que se aceleren os procesos nas convocatorias de resolución das OPE. Máis celeridade neste asunto porque é un tema que lle preocupa, e moito, á xente que traballa dentro do sistema sanitario, en concreto no Servizo Galego de Saúde. Nada máis, señora presidenta. Esperamos o apoio desta proposta.
Moitas grazas. Intervención dos grupos parlamentarios. Grupo Mixto. Señora Martínez.
Hoxe podiamos titular o pleno algo así como: "Que bonito é vivir en ano electoral". É precioso, todo cheo de promesas, hai millóns por todas partes. Bueno, ¡isto é unha marabilla! Pena que se acaben os anos electorais e todas esas promesas queden en nada, aparcadas para o seguinte proceso electoral. Esa é a política do Partido Popular. Entón agora resulta que ao Partido Popular lle entra présa porque nos seis primeiros meses se convoque xa a oferta pública de emprego, para ver se pode chegar antes das eleccións, polo menos antes de que se celebren as eleccións xerais ao Parlamento español. Ese é o interese que ten o Partido Popular. E, sen embargo, preséntaa como a defensa da sanidade pública e como un aumento da estabilidade dos profesionais da saúde, cando o verdadeiro compromiso coa estabilidade do emprego sería que eliminasen a taxa de reposición do 50 % e, por fin, establecesen unha taxa de reposición do 100 % das prazas vacantes máis as dos concursos de traslados, en lugar de amortizar prazas de emprego público. Xogan coas prazas de emprego público para facer electoralismo, mentres teñen os profesionais do Sergas con contratos máis que precarios. O Partido Popular vén vender estabilidade laboral no Sergas cando existen centos de profesionais que non saben onde van traballar, onde van ter o seu posto de traballo. Non van enganar a ninguén. A cidadanía sabe que o seu interese non é a nosa saúde, senón tentar salvar os mobles ante unhas eleccións ás que lle teñen medo. A situación na que se atopa o noso sistema sanitario público é de absoluta precariedade, basta con ler as conclusións do informe presentado por SOS Sanidade Pública o ano pasado. Entre o ano 2009 e 2014 o orzamento sanitario de Galiza caeu en 460 millóns; o gasto en persoal sanitario descendeu un 6 %; pechan servizos e camas no verán para non contratar persoal; normalízanse as listas de espera en atención primaria. Entregan aos seus amigos especuladores das empresas privadas o novo hospital de Vigo. Obrigan ao persoal do Sergas a integrarse nas empresas concesionarias. Negan a medicación necesaria ás persoas con doenzas crónicas. Botan do Parlamento –como sucedeu no último pleno– as persoas afectadas pola hepatite C. Limítanlles o material aos profesionais do Sergas. Manteñen un concerto con Povisa que non garante os mesmos dereitos aos pacientes que acceden á sanidade pública, que os que acceden a este hospital privado. Teñen en mans da empresa privada todo o conxunto de servizos fundamentais, como a esterilización do instrumental, ambulancias ou historia clínica. A sanidade galega convertida nun suculento negocio para os empresarios amigos do Partido Popular. Sabemos que menten, que teñen un plan deseñado para entregar a sanidade, un servizo público esencial, á especulación da empresa privada. No concurso 2014 non se convocaron aquelas prazas dos servizos en trámite de privatizar. Con semellante panorama, presentan agora unha iniciativa para adiantar a OPE do 2015, crendo que van enganar á xente. [[Murmurios.]] ¡É moi bonito vivir en ano electoral! Grandes actos de campaña, grandes promesas, aplausos e máis aplausos. E rematado o período electoral, a OPE sen concluír, os centros de saúde sen construír, a Risga sen cumprir os prazos, seguen os desafiuzamentos, non se creou emprego e non chegaron as promesas nin de Pemex nin de ninguén. Pero dá igual, outra vez en campaña o Partido Popular, empeza a propaganda dos grandes investimentos. ¡Basta xa de utilizar as institucións para facer propaganda electoral! O que precisa a sanidade galega é estabilidade no emprego...,
Vaia rematando.
...que o Sergas teña un cadro de persoal fixo axustado ás necesidades reais, rematar coa contratación precaria, sen dereitos, que actualmente está a aplicar a Xunta de Galiza. Por iso presentamos esta emenda, para rematar coas políticas que converten o dereito constitucional á sanidade nun acto de caridade da Administración coas persoas enfermas. A nosa emenda vai fundamentalmente a cambiar só unha pequena parte da iniciativa, e é que a taxa de reposición, en vez do 50 %, sexa do cen por cento, porque a saúde dos galegos e das galegas non só o merece, senón que ademais o necesita. Nada máis. Moitas grazas.
Moitas grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Ten a palabra a señora Prado Cores.
Moi boa noite a todos e a todas. Señor Santalices, vaime permitir que non me sume ao espírito do trío dos panchos, onde vexo que... Non sei cales eran as prioridades sanitarias, pero parece que pasar, pasábano ben, ¿non? Os que igual non o pasan tan ben son eses profesionais aos que cada vez que sobe aquí á tribuna lles bota non sei cantas flores, pero despois resulta que as medidas que toman, dende logo, non son para favorecer –nin moito menos– o seu traballo. Gustaríame tamén que, xa que se arroga que desde Galicia se fixo un gran esforzo para acadar que a taxa de reposición xa estea no 50 %, lémbrolle que a taxa de reposición o normal é que sexa o cen por cento, porque resulta que en Galicia non hai menos doentes, non hai menos necesidades, non hai menos necesidade de atención, co cal, o normal é que se repoña, como mínimo, o mesmo persoal que hai. Entón, unha taxa de reposición do 50 % significa un recorte do 50 %; non é ningún éxito, é un fracaso. Entón, eu non sei de que ten que presumir. En todo caso, gustaríame que nos fixera chegar cales son os documentos ou os soportes que avalan que foi Galiza quen liderou esa petición do 50 %. Dígoo porque, chegar aquí e dicir que se fixeron non sei que cousas, está moi ben, pero, dende logo, ao BNG gustaríanos que nos facilitara esa presión da consellería nesta dirección. Mire, o Partido Popular leva rexeitado nesta Cámara, fora en pleno ou fora en comisión, unha e outra vez, iniciativas que demandaban a creación de prazas, a contratación de persoal; iniciativas para poñer fin aos contratos miserentos; iniciativas que denunciaban a situación límite na que estaban a desenvolver a súa actividade os profesionais. Denunciamos aquí –e vostede os coñece perfectamente– profesionais na rúa, profesionais en folga. ¿Cal era o resultado? Caso omiso, miraron para outro lado e votaron en contra de todas as iniciativas que se trouxeron aquí para demandar un cambio na política laboral da Consellería de Sanidade. Pero mire por onde, hai eleccións á vista e ao Partido Popular, por arte de birli birloque, afloroulle a sensibilidade laboral. Bueno, pois moi ben, afloroulle a sensibilidade laboral. A sanidade, nun proceso de desmantelamento. E no que respecta á xestión de recursos humanos, a verdade é que ben fan en darlle un toquiño de atención á consellería do Goberno que vostedes sustentan. Porque miren, a data de hoxe, a situación da xestión dos recursos humanos na consellería é nefasta. Están sen publicar os destinos definitivos do concurso de traslados de varias categorías. Está pendente a publicación de destinos provisionais do concurso de traslados de varias categorías de xestión e servizos. Está pendente a negociación do pacto de contratación, que está denunciado desde setembro. Está pendente a Comisión de seguimento do pacto. Está pendente a convocatoria da mesa sectorial ordinaria. É dicir, que algún que outro deber en materia de recursos humanos si ten que facer a consellería. E están pendentes varios procesos selectivos. Por iso o Bloque Nacionalista Galego presentou unha emenda á iniciativa que presenta aquí o Partido Popular, no sentido de que o Parlamento de Galiza inste o Goberno galego a que se resolvan de inmediato os procesos selectivos do Sergas dos anos 2012, 2013 e 2014, que están sen resolver, señor Santalices; 2012, 2013 e 2014. E que se convoque a OPE correspondente ao exercicio 2015. Estamos de acordo en que se convoque a principios de ano, estamos de acordo, pero para todas as categorías é o cen por cento das prazas. Non me veña vostede a meter aquí de rondón, como fai na súa iniciativa, que se convoque coa taxa de reposición do 50 % sen establecer para que categorías, nin logo cando se vai resolver. E poñemos a emenda porque de propaganda e de fume estamos xa un pouquiño cansados e, porque mire, resulta, o que lle dicía antes, a OPE 2012 sen resolver, a de 2013 sen resolver, e de 2014 simplemente...
Vaia rematando, por favor.
...publicados os decretos. Esa é a situación dos procesos selectivos no Sergas neste momento. E vostedes agora veñen aquí, nun exercicio de demagoxia, dicindo: Es que nos preocupa mucho el personal. Se lles preocupara de verdade, terían feito os deberes, e non terían a todos eses interinos, a toda esa xente, entregada a sacar adiante a sanidade pública do noso país da situación na que a teñen. Co cal, o Partido Popular non soamente aproba reformas laborais nefastas, senón que é o peor empregador, e a propia consellería actúa como un dos peores...
Remate, por favor.
...empregadores. Co cal, señor Santalices, por favor, ¡menos demagoxia!
Grupo Parlamentario Socialista. Ten a palabra o señor Vázquez Fernández.
Boas noites, señora presidenta. Señorías. Señor Santalices, está vostede orgulloso porque onte parece que a consellería fixo unha análise, unha avaliación, do 2009 ao 2014. Non sei canto gastaron nela pero éralle ben fácil de facer. Eu voulle facer a mesma avaliación só nunha folla. Unha folla que manda o Ministerio de Facenda e Administracións Públicas, dirixido polo seu ilustre ministro. Di que os efectivos da Administración da Comunidade Autónoma, no ano 2009 e no ano 2014, están en -2.090 sanitarios. Non hai que levar tanto traballo. Entre o ano 2009 e o ano 2014, que vostede di que mellorou aquí todo, tanto mellorou que Galicia ten 2.090 sanitarios menos. Polo tanto, non pode ninguén retorcer as cifras e dicir que veñen aquí a presumir de que aumentamos 4.000. Non, contratar 4.000 é unha cousa. Se despides 8.000, estamos en -4.000. Vostedes, coma sempre, converten as medias verdades en grandes mentiras. E van facendo cifras, metade por metade, que non van aí. Señor Santalices, ¿que está pasando nos recursos humanos do Servizo Galego de Saúde? Moi fácil. O problema non é a taxa de reposición, que si é un problema. O problema é que están suprimindo prazas. Onde nos concellos había tres médicos, suprimen un e quedan dous. Onde había dous, suprimen un e queda un. Están reducindo contratos, están sen cubrir as baixas de enfermidade e están sen cubrir as baixas de vacacións. Están precarizando os contratos, xa teñen contratos por horas, contratos por días; ou sexa, que estamos nunha situación laboral onde o gran problema non é que non repoñemos a taxa que nos permite o Estado, sendo ínfima, o gran problema é que hai unha vontade política de decidir recortar gasto en persoal sanitario. O problema das OPE paréceme ben no primeiro trimestre, pero non estaría mal que resolvan a de 2012, a de 2013 e a de 2014, que aínda están sen resolver. Desa maneira empezaremos a crer algo, pero é que o que está contando vostede agora é que queren en ano electoral ir ao 50 % de taxa de reposición, facendo todo o posible para que haxa menos gasto en persoal sanitario. Dicíano anteriores poñentes aquí, compañeiras do Parlamento, que esta é unha decisión política. Se non teñen diñeiro para capítulo I, por moitas OPE que faga, cada vez hai menos persoal en capítulo I. Quero rematar este escaso tempo que temos cunha das grandes contradicións. Taxa de reposición do 50 %. Pero se Galicia é o único sitio onde ao persoal sanitario, fundamentalmente médico e de enfermería, se lle está aplicando unha cousa que non fai ninguén, que é a xubilación forzosa aos 65 anos. Polo tanto, eu o que lle veño dicir aquí é que nós podemos votarlle unha taxa de reposición do 50 %, votámoslla, só lle poñemos unha condición que me parece razoable –e explicáballo á voceira do BNG–: mentres non se acade a taxa de reposición do cen por cento –que algún día haberá que ir a ela–, non forcen a xubilarse forzosamente os médicos, os enfermeiros, as médicas e as enfermeiras, porque, se se van todos e soamente se repón un 10 % ou un 50 %, nun prazo de cinco anos... Recorden vostedes todos cando se constitúe o Sistema nacional de saúde. Hai un ano crítico, Miguel. Hai un ano crítico que é o 2020. O número de xubilacións sanitarias o ano 2020 é exponencial desde aquí a alí. Se os forzan a xubilarse aos 65, é imposible que a taxa de reposición, incluso do 50 %, os atenda. Para rematar, voulle facer un exercicio de memoria. Isto que lle propoño eu, que é non obrigar forzosamente a xubilarse aos 65 os sanitarios, o que queira si, o que non non, ata que a taxa de reposición sexa do cen por cento, non son o primeiro que o digo aquí. ¿Sabe quen foi o primeiro que o dixo aquí hai anos? Vostede, vostede. Vostede ía máis alá, non era xubilarse aos 65, era que non houbera xubilacións. Era que todos puideran seguir traballando...
Remate, por favor.
...aínda despois de xubilados. E eran outros tempos, con taxas de reposición do cen por cento. Polo tanto, o meu grupo votará a favor se vostedes aceptan a nosa emenda, que soamente pido unha cousa de moito sentido común, que é: aceptemos a do 50 %. Estabamos no 10, imos ao 50...
Remate, señor Vázquez, por favor.
...–remato, señora presidenta–. Pero comprométanse vostedes aquí a instar a consellería a que non se forcen as xubilacións forzosas dos sanitarios mentres a taxa de reposición non sexa do cen por cento.
Moitas grazas.
Eu creo que é de sentido común, e farémoslle un servizo aos profesionais que están indo aos xulgados para reclamar o seu dereito. Faremos un exercicio que non ocupamos espazo, porque está claro que con esa taxa, cada vez que se xubila alguén...,
Señor Vázquez, remate, por favor.
...o que queda é unha praza vacante. E remato cunha cousa, non fagan unha pequena trampa. En Sanidade e en Educación suman o 50 % as dúas, pero non quere dicir o 50 % en cada unha.
Señor Vázquez, moitas grazas.
Se nunha hai taxa de reposición do 10 %, noutra do 40 %; se nunha do 20 % noutra do 30 %. Polo tanto, sexan xenerosos e fagan esta proposta que lle plantexamos. Nada máis.
Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra a señora Solla.
Grazas, presidenta. Dende Alternativa Galega de Esquerda, señor Santalices, nin tan sequera consideramos emendar esta iniciativa. Eu pediría un pouco se seriedade. Obviamente, estivemos onte nesa presentación de avaliación porque é a nosa obriga, pero realmente o que alí aconteceu –e esta iniciativa aquí o demostra– é un insulto aos profesionais e ás profesionais que o están a pasar mal, aos profesionais e ás profesionais precarios, que sofren directamente as políticas dunha Xunta de Galicia decidida a deteriorar claramente a sanidade pública. A iniciativa, cando menos, é fantasiosa e con certo alarde. Díxoo vostede aquí tamén, atribuíndose de xeito incrible, por parte do PP de Galicia, que o Goberno central subise a taxa de reposición do 10% ao 50%. ¡Como presionan vostedes ao ministerio!, ¡que medo lles meten! Agora parece que todo foi grazas á Xunta de Galicia. Pero, ¿grazas por que? ¿Por negociar miseria? ¿Por acadar as migallas das súas medidas de austeridade? Grazas por nada, señores do Partido Popular e señoras do Partido Popular. Os recortes en sanidade non se negocian porque a saúde non se vende. Onte, nese acto publicitario ao que me referín antes, na anterior intervención, tivemos que soportar a arrogancia e a mentira do señor Feijóo dicindo que este goberno traballaba pola estabilidade do emprego sanitario –repetiuno vostede agora mesmo na intervención–, cando cada vez o que temos é máis precariedade laboral entre o persoal eventual e tamén entre o persoal fixo, e menos dereitos laborais, e recortes salariais, etc. ¿Como teñen a cara de saír logo dicindo que fomentan o emprego estable e o emprego de calidade na sanidade? ¿Como son quen de mentir con esa facilidade? Esta é, polo tanto, unha iniciativa publicitaria máis. ¡E as que nos quedan de agora en diante ata a campaña electoral, penso eu! Estamos en precampaña, comezou xa o circo parlamentar –con respecto para os profesionais do circo–, e o espectáculo dos anuncios vímolo toda a sesión do día de hoxe. Unha falla de respecto para quen sofre as súas políticas de recortes. Comenteino aquí o ano pasado e vólvoo facer. Eu son persoal eventual do Sergas. O meu último exame de oposición foi no ano 2009, e estamos en 2015. Grazas por nada, señores e señoras do Partido Popular. En 2010 anunciaron vostedes catro procesos selectivos a realizar antes de finais de 2013, hai dous anos. AGE xa advertiu que dende 2012 estaban recortadas xa as partidas de tribunais de oposición nos orzamentos da Xunta. Advertímolo e denunciámolo nos orzamentos de 2013, os primeiros que debatemos nesta Cámara. De 2010 a 2013 só sacaron vostedes un proceso selectivo, por suposto con taxa de reposición. Proceso para o persoal de medicina especializada que, a pesar de anunciarse, o seu exame non foi ata 2014. É dicir, non cumpriron vostedes nin un só dos procesos selectivos que prometeron ter feitos antes de rematar 2013, e a toma de posesión aínda non se levou nin tan sequera a cabo. ¿De que nos veñen falar? ¡Dende 2012, señor Santalices! A verdade é que os vimos máis rápidos. Grazas por nada unha vez máis, señoras e señores do Partido Popular. A OPE que vostedes chaman de 2013, de enfermería e de medicina de familia, estamos xa en 2015 e nin sequera temos os admitidos e excluídos. Eu teño que presentarme, así que o sei perfectamente. A este paso, imos ir ás incorporacións no ano 2017. Grazas por nada. Da OPE 2014 xa non digo absolutamente nada; prazas miserentas e nin sequera temos a convocatoria sobre a mesa. Grazas por nada. Esa é a súa estabilidade no emprego na sanidade. Queden cos seus anuncios publicitarios, queden cos seus agradecementos ao persoal sanitario, coa súa precampaña, pero non nos falten ao respecto. Non imos participar neste triste espectáculo de negocio coa miseria.
Grupo autor da proposición non de lei. Ten a palabra o señor Santalices. Déanlle voz, por favor, ao escano do señor Santalices.
Grazas, señora presidenta. Vou ser moi rápido. Taxa de reposición do 100 %, ¡oxalá eu puidera!, pero esta é unha normativa estatal e ata aí eu non chego. Pero ¡claro que me gustaría que houbera unha taxa de reposición do cen por cento! Señora Martínez, non estamos en Grecia, estamos en España. En Grecia hai tres millóns de usuarios fóra do sistema, non cubertos polo sistema. Polo tanto, mírense nese espello. Con respecto ao que afirmou a portavoz do BNG, mire, nós eramos portavoces de sanidade, pasabámolo ben e pasabámolo mal, respectabámonos sempre. Hoxe pódolle dicir que teño unha boa amistade con todos eles, pero tamén respectándonos sempre. Eu xa sabía que vostede ía morder este anzuelo, o que eu vou comentar agora, e mordeuno. [[Risos.]] ¡Claro que nós fomos os primeiros que atacamos o ministerio dicíndolle que non estabamos conformes coa taxa de reposición! Non podo entregarlle á presidenta, pero llo entregarei despois, un escrito á ministra de Sanidade e outro ao ministerio de Facenda onde lle pediamos que se incrementase a taxa de reposición. Galicia liderou que a taxa de reposición fose o 50 %. [[Aplausos.]] Eu xa sabía que vostede ía... ¡Mire se as coñezo! ¡eh! Eu xa sabía o que ía facer. Con respecto ao grupo da Alternativa Galega de Esquerda, nunca tome vostede as miñas iniciativas como un insulto. Eu non vou insultar a ninguén, e menos cunha iniciativa. Se vostede considera que esta iniciativa é un insulto, pídolle desculpas, pero [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] –vostede cale– non a vou retirar [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] –a vostede tócalle calar agora–. Mire, señor Vázquez, de xubilación falamos, pero imos ver se nos poñemos de acordo ao falar. Eu, efectivamente, pedín iso, e sigo pensando que hai xente que con 65 anos son grandes profesionais e que poden prestar un labor importante, pero a ver se o seu grupo se pon de acordo. Eu trouxen isto ao Parlamento e no plan pedía iso, e a emenda que me fai o seu Grupo Socialista é a seguinte: suprimir a posibilidade de ampliar a idade de xubilación. Hai que poñerse de acordo, ¡eh! Cando queira, falamos de xubilación, pero isto dou unha reviravolta que é... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Xa estou falando, xa lle estou dicindo que disto podemos falar, pero hai que empezar a ter aquello del concepto claro.
Vaia rematando, por favor.
Non me pode vir vostede... E eu son dos que non quero... quero enterrar xa aquel asunto, pero me vén aquí cunha emenda –non imos dicir a fecha, pero imaxínese de quen podía ser– para suprimir a posibilidade de ampliar a idade de xubilación. Eu sigo defendendo que temos magníficos profesionais que aínda poden aportar moito, pero imos poñernos de acordo, a ver se non facemos emendas deste tipo. Nada máis, señora presidenta. Moitas grazas.
Moitas grazas, señor Santalices. Suspendemos a sesión ata mañá ás dez horas. Moitas grazas.