Ábrese esta sesión plenaria do día 29 de setembro de 2015. A orde do día está publicada no Boletín Oficial do Parlamento de Galicia, polo que non se procede á súa lectura. Xustificou a súa inasistencia a deputada Burgo López. Entramos, señorías, na orde do día co punto 1. Debate do ditame e das propostas de resolución aprobadas na Comisión permanente non lexislativa do Consello de Contas en relación cos Informes de fiscalización do sector público de Galicia correspondentes aos plans de traballo de 2014 e 2015
O Ditame dos informes de fiscalización sobre o sector público de Galicia correspondentes aos plans de traballo indicados recomenda a aprobación da Conta xeral da Comunidade Autónoma de Galicia correspondente ao exercicio 2013 e incorpora trece propostas de resolución que foron aprobadas en comisión e que se someten agora a debate e votación. Ten a palabra, en primeiro lugar, para a presentación do ditame da Comisión, o presidente da Comisión non Lexislativa para as Relacións co Consello de Contas, don Daniel Luis Varela Suanzes-Carpegna.
Grazas, señora presidenta. Señoras e señores deputados, moi bos días. O pasado día 25 de xuño tiveron entrada na Cámara os informes do Consello de Contas de fiscalización do sector público de Galicia correspondentes aos plans de traballo do Consello dos anos 2014 e 2015. Estudados estes informes, así como as distintas propostas presentadas por todos os grupos parlamentarios, constituída a ponencia, examinado e elaborado o correspondente informe sobre as devanditas propostas, na sesión celebrada o día 18 de setembro aprobouse o correspondente ditame, que incorpora a proposta de resolución, presentada polo Grupo Parlamentario Popular, relativa á aprobación da Conta xeral da Comunidade Autónoma de Galicia correspondente ao exercicio do ano 2013. As restantes propostas de resolución, en total trece, como acaba de dicir a señora presidenta, sométense agora ao debate e á votación da Cámara. Son resumidamente as catro primeiras propostas orixinariamente do Grupo Parlamentario Popular: a número 1 insta a Xunta a continuar dando cumprimento efectivo ás recomendacións realizadas polo Consello de Contas no seu informe de fiscalización. A número 2, que informe anualmente o Parlamento de Galicia das actuacións realizadas para facer o seguimento do cumprimento das recomendacións do Consello de Contas. A número 3 insta a Xunta a que en relación co deber de colaboración proceda a concertar na maior brevidade posible co Consello de Contas a creación da Comisión Mixta Consello de Contas-Intervención Xeral da Comunidade Autónoma, co obxectivo de intercambiar información implantando a rendición telemática, facilitar o acceso á documentación e mellorar o seguimento das recomendacións contidas nos informes de control. E a número 4, a establecer sistemas de prevención da corrupción, priorizando, de acordo coa institución fiscalizadora externa, as áreas máis sensibles, co obxectivo de que o Consello de Contas, dentro do seu ámbito de actuación, poida facer propostas sobre os instrumentos normativos ou internos de prevención da corrupción. A número 5, proposta orixinal do Grupo Socialista, insta a Xunta a que de cara ao novo período de programación dos fondos europeos 2014-2020 deberá seguirse coa mellora da transparencia e do acceso á información por parte dos cidadáns ou de calquera entidade ou organismo xestor, ou beneficiario dos distintos fondos. Polo Grupo da Alternativa Galega de Esquerda, as números 6 e 7 orixinais. A primeira insta a Xunta a reforzar o financiamento das entidades locais, fornecer os servizos públicos de competencia económica dos concellos e aumentar o marco de colaboración entre as institucións municipais e a Xunta de Galicia. E a número 7 insta a Xunta a garantir a execución dos fondos europeos de compensación interterritorial. As números 8, 9 e 10 son transaccións froito de propostas orixinais do Bloque Nacionalista Galego. A número 8 insta a Xunta a utilizar indicadores nos sistemas de análise e seguimento interno dos proxectos con financiamento europeo, no marco operativo dos fondos europeos 2014-2020, que permitan no mesmo exercicio económico da súa execución coñecer as desviacións, coa finalidade de detectar e solventar así as incidencias que se vaian producindo nos procedementos de xestión de fondos europeos e que afectan a eficiencia e a eficacia das diversas unidades xestoras das axudas europeas. A número 9 insta a Xunta a dotar de maior transparencia o proceso de racionalización do sector público instrumental con información pública accesible sobre os obxectivos marcados e o seu grao de realización, así como a render as contas de todas as entidades instrumentais autonómicas. E a número 10 insta a Xunta a ampliar a información rendida sobre o endebedamento. E finalmente, orixinariamente por parte do Grupo Parlamento Mixto, as 11, 12 e 13. A número 11 insta a establecer unha correspondencia lóxica entre a actividade a desenvolver por cada entidade e a súa forma xurídica, de tal xeito que o réxime xurídico (persoal, contratación, contable e patrimonio) que se lle aplique a cada entidade pública sexa o máis axeitado á súa natureza e características. A número 12 insta a Xunta a darlles publicidade ás contas anuais a través das súas páxinas web. Finalmente, a número 13, que insta a Xunta a establecer nos concertos sanitarios subscritos os requisitos específicos para a xestión da prestación, e en particular as condicións dos recursos, a calidade asistencial e os indicadores de control. Velaí, señora presidenta, señorías, o ditame e as propostas de resolución que se someten agora a debate e á votación do Pleno da Cámara. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas, señor Varela. Rolda dos grupos parlamentarios. Ten a palabra, en primeiro lugar, polo Grupo Mixto dona Consuelo Martínez García.
Grazas, presidenta. Bo día a todas e a todos. Eu quero empezar hoxe esta primeira intervención no pleno felicitando o pobo catalán polos resultados nas eleccións do pasado domingo, e felicitar expresamente á CUP polo seu resultado e o seu éxito electoral. Cuestión que en Galiza pois parece máis complicada poder falar de dereitos de nación e de recoñecemento de nación, así como desenvolver políticas dirixidas a mellorar as condicións sociais e económicas do noso pobo. Agradecer ao Consello de Contas o seu traballo e lamentar que a maior parte do mesmo sexa desbotado polo PP nun acto de absoluto desprezo polo seu labor e polo pobo galego. Das corenta resolucións, tres foron aceptadas e o resto rexeitadas. Foi rexeitada, por exemplo, a resolución número 1, que pretendía dotar o Consello de Contas dos medios humanos, materiais e tecnolóxicos necesarios para realizar o seu labor de prevención e loita contra a corrupción. Non se entende como a ningún organismo se lle pode encargar un labor e despois non darlle os medios nin materiais nin humanos para que o realice, a non ser que toda esa cuestión non sexa máis que pura propaganda. Igual que a resolución número 2, onde se nega a cumprir todas as recomendacións do Consello de Contas. Tamén temos que dicir que estamos neste debate precisamente porque a oposición ten que convencer o Goberno de que cumpra as recomendacións do Consello de Contas en vez de estar aquí escoitando cales son as recomendacións que non cumpre a Xunta e cales son os motivos para non cumprilas. Estes son os grandes absurdos das eurodemocracias nas que vivimos. Así o Partido Popular rexeita sen ningún tipo de explicación as recomendacións que fai o Consello de Contas e que están recollidas nas resolucións do Grupo Mixto números 3, 4, 5 e 6, e que van dirixidas a integrar os organismos e entidades autónomas na Conta xeral da Comunidade Autónoma, dentro do Plan de contabilidade do ano 2010; é dicir, con cinco anos de atraso o Consello de Contas segue reclamando esta actuación. Tamén a resolución número 8, que instaba a abandonar a práctica de recorrer á ampliación de créditos para gastos que non son imprevisibles; a resolución número 9, que instaba a abandonar a práctica do abuso da utilización do programa de Imprevistos; a 10, que instaba a abandonar a práctica de empregar o fondo de continxencia como unha ferramenta de gasto corrente; ou as 11 e 12, que pedían o cumprimento da anualidade orzamentaria, acabando co desprazamento das obrigas a exercicios futuros. Remátase o tempo, porque a verdade é que cinco minutos para falar de todo o debate sobre o informe do Consello de Contas é excesivamente pouco tempo, pero dicir tamén que foron rexeitadas todas as emendas dirixidas a conseguir unha maior transparencia no uso dos fondos europeos, así como na racionalización do sector público instrumental, e render as contas dos fondos de capital de risco. Tamén as resolucións 27, 28 e 29, que instaban a Xunta a implementar un acordo coa representación legal dos traballadores e das traballadoras en relación cos plans de actuación de FEGAS, para que esta se cinxa aos obxectivos a alcanzar, que a adecuación da programación dos cursos estea en relación coa demanda formativa e elaborar, xunto coa representación legal dos traballadores, unha RPT de FEGAS que distribúa o persoal por áreas funcionais, con indicación dos requisitos necesarios para o desempeño dos postos. Tamén a resolución número 30, que instaba a Xunta a erradicar a práctica de formalizar contratos temporais que se renovan sucesivamente vulnerando os dereitos dos traballadores e precarizando as condicións laborais dos traballadores públicos. Tamén as 31, 32, 33, 34, 35 e 40, dirixidas a fiscalizar o labor do Sergas e a fiscalizar fundamentalmente tamén o ocorrido no Hospital Álvaro Cunqueiro en canto á concesión da obra, ao cumprimento de cláusulas, ao incumprimento do custo e ao custo engadido polas deficiencias detectadas. Tamén as resolucións 36 e 38, que instaban a controlar os servizos sanitarios concertados e a cesar na súa política de seguir concertando servizos sanitarios, tal e como manifesta o propio Consello de Contas, que dá a voz de alarma. E, para finalizar, a resolución número 39, que volve insistir na necesidade de fiscalizar o labor asistencial que está realizando o Hospital Povisa, discriminando cales son os ingresos e gastos da parte privada e cales son os ingresos e gastos da parte pública...
Moitas grazas, señora Martínez.
...para garantir que os cartos públicos non son usados para a actividade privada. Nada máis. Moitas grazas.
Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, ten a palabra o señor Jorquera Caselas.
Grazas, señora presidenta. Deputados e deputadas, convidados e convidadas; en particular, quero saudar os convidados presentes para asistiren ao debate de iniciativa lexislativa popular que debateremos a continuación. Efectivamente, das doce propostas de resolución presentadas polo BNG foron aceptadas, froito dunha transacción e incorporadas polo tanto ao ditame, tres propostas. Rexeitáronse en cambio as outras propostas, que non facían outra cousa que asumir moitas das recomendacións feitas polo propio Consello de Contas. No xogo de aparencias ao que nos ten acostumado este goberno, resulta que se aproba unha reforma da lei para reforzar o Consello de Contas e dotalo de competencias novas, por exemplo, en materia de prevención da corrupción, e todo isto faise sen reforzar os medios humanos para que o Consello de Contas poida exercer con eficacia o seu labor, faise mentres o señor Dositeo Rodríguez segue imputado por presunta malversación de fondos públicos, e aínda non dimitiu nin exixiu o Grupo Popular a súa dimisión. E, ademais, o Goberno segue incumprindo sistematicamente as recomendacións do Consello de Contas. E hoxe temos un novo exemplo. Propuxemos instar a Xunta de Galiza a corrixir todas as limitacións que condicionan o alcance dos traballos realizados polo Consello e reducen a calidade e a transparencia da información económica. Porque o Consello di que hai entidades do sector público galego que seguen sen adaptarse ao marco normativa vixente, que 34 entidades non renderon contas en 2013, que a memoria da Conta xeral presenta unha información desestruturada e insuficiente e que nas sociedades mercantís non existe información de carácter orzamentario que permita coñecer o grao de cumprimento dos orzamentos de explotación e de capital aprobados por este Parlamento. Di tamén que persisten carencias na definición dos programas de gasto e na concreción dos obxectivos que impiden facer unha avaliación dos resultados e que persisten outras carencias que impiden –e cito textualmente– "dispor dunha visión global da actividade económica da Administración." Mais a proposta de corrixir todas estas eivas foi rexeitada polo Grupo Popular. Propuxemos tamén asumir todas as observacións que fai o Consello a respecto do Sergas, porque, miren, o Consello cuestiona radicalmente –no seu informe– a eficacia do seu réxime de control. O Consello advirte de que o Sergas continúa sen implantar un sistema integral de contabilidade, como exixe o Plan xeral de contabilidade pública de Galiza. O Consello advirte de que seguen sen incorporarse ao sistema público e sen render contas ao Consello as fundacións para investigación vinculadas aos centros hospitalarios. Mais o Grupo Popular rexeitou tamén a incorporación desta proposta para corrixir todas estas eivas. Propuxémoslle instar a Xunta a mellorar o grao de execución do orzamento consolidado, porque houbo unha variación respecto dos orzamentos iniciais que, segundo o Consello, afecta a credibilidade do orzamento inicialmente aprobado e que, ademais, afectou sobre todo os investimentos. Deixouse sen investir case 1 euro de cada 3 euros orzados. En definitiva, niso debe de consistir o esforzo investido da Xunta de Galiza en tempos de crise, do que tanto presume este Goberno, en orzar investimentos que logo non se executan. Propuxemos tamén, seguindo as recomendacións do Consello, instar a Administración a que non siga recorrendo á ampliación de créditos para os mesmos conceptos de gasto que en anos anteriores sen que se cumpran as condicións de imprevisibilidade exixidas para a mesma, a que se deixe de facer un uso indebido do Fondo de Continxencia e a que se valoren adecuadamente os compromisos futuros. Porque, miren, o Consello advirte de que os compromisos futuros se encontran infravalorados e, aínda así, pese a esta infravaloración, os compromisos futuros acadaron en 2013 un importe de máis de 12.200 millóns de euros, un incremento nada máis e nada menos que de 2.259 millóns de euros respecto do exercicio anterior. Propuxemos, señoras e señores deputados, en definitiva, corrixir prácticas apoiándonos nas propias recomendacións do Consello, que cuestionan de plano o rigor na xestión das contas públicas do que tanto presume este goberno, mais o grupo que lle dá soporte dixo que non. Por estas razóns, anuncio xa que o BNG votará a favor das resolucións incorporadas ao ditame propostas polos distintos grupos da oposición desta Cámara, mais que votaremos en contra do ditame, e, por tanto, da aprobación da Conta xeral de 2013. Moitas grazas.
Moitas grazas, señor Jorquera. Polo Grupo Parlamentario de Alternativa Galega de Esquerda ten a palabra don Ramón Vázquez.
Bo día a todos e a todas. Celebramos este debate sobre as propostas de resolución en relación cos informes do Consello de Contas apenas quince días despois de terse producido ese acordo de renovación dos conselleiros acadado polo Partido Popular e polo Partido Socialista. Isto implicou unha elección, nun novo pleno do Consello de Contas, dun novo conselleiro maior, e ademais dun conselleiro maior e dun Consello de Contas que estrean funcións ao ter asumido este ente funcións en materia de prevención da corrupción. E isto acontece ao mesmo tempo que este pleno mantén como membro do Consello de Contas unha persoa, o señor Dositeo Rodríguez, imputado polo papel realizado na Fundación Camilo José Cela. A nós parécenos que isto afecta directamente a credibilidade deste ente, e parécenos que, igual que se acordou a renovación dos cargos, os dous partidos principais do Parlamento con máis peso polo menos poderían ter acordado e instado o Consello de Contas ao cese fulminante desta persoa. O señor Dositeo Rodríguez, imputado polo seu papel na Fundación Camilo José Cela –onde é directora a súa propia filla–, non pode seguir no seu cargo, non pode permanecer como conselleiro de Contas, porque o órgano responsable de fiscalizar as contas públicas de Galicia merece toda a credibilidade. Polo tanto, débense asumir responsabilidades. Isto permitiría dignificar tamén a función deste ente. Polo tanto, entrando xa e facendo referencia ás nosas propostas de resolución, poucas delas foron asumidas, tan só dúas, e empezamos realizando dúas recomendacións nas que instamos a Xunta de Galicia a que realizara un afortalamento dos servizos públicos dos concellos, incrementando o seu financiamento e incrementando o marco de colaboración. Os concellos asumen unha cantidade importante de competencias impropias. Segundo a propia Fegamp, o 20 % das competencias que asumen os concellos son específicas da Xunta de Galicia e o investimento neste tipo de competencias supera os 241 millóns. Polo tanto, cremos que a Xunta ten que asumir as súas responsabilidades aumentando o marco de colaboración, pero tamén o financiamento. Polo que se refire á colaboración, o Partido Popular parece disposto a asumila, pero non a aumentar o financiamento, o cal deixa moi ás claras cales son as verdadeiras intencións. Iso é o que nós, polo menos, pensamos. Fixemos outras propostas nas que instabamos a Xunta de Galicia a priorizar, dentro do programa de gasto de desenvolvemento rural financiado cos fondos europeos, a dar un pulo ao sector lácteo, que neste momento está a pasar por serias dificultades, dificultades que son periódicas e crónicas e que, polo tanto, precisan de medidas verdadeiramente estruturais e non de parches como os que se adoitan tomar por parte do Goberno galego. Nese sentido nós cremos que eses fondos de compensación se deben de utilizar en incrementar a base territorial das explotacións, en desenvolver dentro do sector gandeiro a posibilidade de iniciar procesos de transformación e en non ser meramente produtores; en definitiva, en apostar por medidas de tipo transversal e non por parches, como dicía ao principio. En terceiro lugar, instamos a Xunta de Galicia a que execute os fondos de compensación interterritorial, porque o propio Consello de Contas nos seus informes de fiscalización detecta un deficiente grao de execución nestes fondos, fundamentais para o desenvolvemento do noso país; polo tanto, deben de ser executados na súa totalidade e non parcialmente, como establece claramente –insisto– o propio Consello de Contas. Instamos tamén a Xunta de Galicia a presentar a rendición da Conta xeral antes do 30 de xuño do ano seguinte ao ano fiscalizado. Isto non é outra cousa que o mesmo que reivindica o propio Consello de Contas. Fíxoo o propio conselleiro maior, que ditaminou claramente que o Consello de Contas pode adiantar os seus informes, sempre e cando a Xunta de Galicia adiante a presentación, a rendición, da Conta xeral, pero o Partido Popular parece non ter vontade de que isto se poida facer, e, polo tanto, de que a fiscalización das contas públicas de Galicia sexa verdadeiramente eficaz e non se dilate moitas veces eternamente no tempo. Finalmente, propuxemos a creación dunha comisión de estudo parlamentar sobre a viabilidade da débeda pública de Galicia. Os informes do Consello de Contas son taxativos en relación con esta cuestión e establecen –o propio conselleiro de Contas dicíao na súa última comparecencia– que estamos nun risco de insostibilidade da nosa débeda; unha débeda que alcanzou un pico histórico, 10.200 millóns de euros, que alcanza o 18,3 % do PIB de Galicia, que se incrementou un 3 % só no último ano, pero que ao mesmo tempo non está a servir para garantir os servizos públicos que reciben os galegos e as galegas, que sofren permanentes recortes en materia de recursos humanos, pero tamén de recursos materiais. Polo tanto, cremos que se debe de crear unha comisión de estudo parlamentar para avaliar a sostibilidade da nosa débeda; pero esta proposta tampouco foi asumida polo Grupo Popular. Con respecto ao resto das propostas do resto dos grupos da oposición, adianto que nós imos votar, evidentemente, a favor, porque coincidimos no espírito de moitas delas, pero non imos facer así co ditame, porque, dende logo, non aprobamos as propostas que realiza o Partido Popular. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas, señor Vázquez. Polo Grupo Socialista ten a palabra o señor González Santín.
Grazas, presidenta. Bos días a todos. Empezarei dicindo que das once propostas que presentou o Grupo Socialista, destas propostas de resolución, só foi aceptada unha, unha única proposta. Nesta proposta aceptada pediamos que na programación dos fondos europeos entre o ano 2014 e 2020 se seguira coa mellora da transparencia. Creo que non é nada estraño o que pediamos. Pero tampouco era estraño nin fóra de lóxica o resto das nosas resolucións, que non foron aceptadas polo grupo maioritario. Empezarei pola primeira, algo realmente inaudito, e ano tras ano vémonos obrigados a facer a mesma apreciación, e é que a Xunta de Galicia non colabora co Consello de Contas. Polo tanto, aparecen unha serie de limitacións ao alcance, ou, por dicilo doutra maneira na que nos entendamos mellor, que non subministra información para que o Consello de Contas poida facer o seu traballo. Vou ler un cachiño do informe que deixa ben ás claras que isto se repite ano tras ano. Di: "Ao igual que en exercicios precedentes, os traballos víronse afectados polas seguintes limitacións: primeiro, non existe información sobre a antigüidade dos debedores pendentes de cobro, o que limita o cálculo dos dereitos de dubidoso cobro. Dous, a Intervención Xeral non achegou información sobre as desviacións de financiamento acumuladas, o que afecta á representatividade do remanente de Tesourería. Tres, como vén sendo habitual, a liquidación non inclúe axustes sobre as previsións iniciais de ingreso". É dicir, que isto se vén a repetir ano tras ano sen que a Xunta de Galicia lle poña freo. Na segunda proposta de resolución o que solicitabamos é reducir o gran número de modificacións orzamentarias, algo que está a afectar o propio orzamento, dado que, como di o propio Consello de Contas neste informe, no último exercicio se incrementaron nun 27 %, o que leva a que do orzamento aprobado por esta Cámara ao que realmente se executa pois practicamente non teña nada que ver. Non se está aquí a cuestionar que non haxa modificacións orzamentarias –evidentemente, tenas que haber–, o que se está aquí a cuestionar é o gran número de modificacións que hai, e cremos que, como di o Consello de Contas, a Xunta de Galicia tería que reducir o número de modificacións orzamentarias que fai ao largo do exercicio. Na terceira resolución nosoutros o que pediamos era que os orzamentos fosen máis realistas, e que certos programas, como o de Imprevistos ou o do Fondo de Continxencia, fosen utilizados para o que realmente foron creados, e non como un caixón de xastre no que a Xunta de Galicia ten uns fondos dos que pode dispoñer e dispón de facto durante todo o exercicio para aplicalos a aquelas partidas que non orzou adecuadamente. Na nosa resolución número 4 o que solicitabamos era precisamente iso, unha boa xestión da execución orzamentaria. Estamos a ver que ano tras ano se repite que se orzan uns orzamentos nos que despois a execución non se fai ao 100 %, e no caso dalgunhas partidas, como poden ser partidas de inversións ou algunhas transferencias, esa execución non chega nin sequera a superar o 60 %. Tamén solicitabamos na nosa resolución número 5 que a Xunta de Galicia cambiase a súa política co persoal de sanidade, algo que cremos que é necesario. O propio Consello dicía no seu informe que se deron de baixa 882 persoas en prazas en propiedade, mentres se incrementou o número de prazas eventuais en 529 persoas. É dicir, o que está facendo a política de persoal da Xunta de Galicia na sanidade é unha precarización do emprego público, algo que despois, inevitablemente, repercute de forma directa na xestión do servizo público. Na nosa resolución número 6 o que solicitabamos era alto tan sinxelo como eliminar todo o gasto desprazado nas contas públicas, que, como di o propio Consello de Contas, viña tendo un carácter residual nos anos 2007 e 2008, e vólvese incrementar neste exercicio e no anterior. Isto, desde logo, afecta tamén a credibilidade dos orzamentos aprobados pola propia Xunta. Na nosa resolución número 7 o que propoñiamos era que se poñan en marcha de forma efectiva os consellos de saúde; un órgano de participación que a Consellería de Sanidade decidiu non poñer en marcha. A desculpa é que hai un cambio normativo polas áreas sanitarias únicas. Nosoutros cremos que, ao non modificarse o mapa sanitario, estes órganos de participación se poden poñer realmente en marcha, e, se non se fai, é porque a Xunta e a Consellería de Sanidade non o queren facer. Tamén propoñiamos na nosa resolución número 10 unha maior independencia e mellor planificación das actividades do Fegas, así como maior rigor na programación dos cursos, respondendo realmente á demanda existente E, por último, na nosa resolución número 11, que –repito– tampouco foi aprobada, o que solicitabamos era asumir as observacións do Consello de Contas e do Tribunal de Cuentas, e parece que isto tampouco se acepta. Pedimos novas competencias para un Consello de Contas e despois non aceptamos o que este nos propón. Por iso anticípolles que apoiaremos todas as resolucións dos grupos pero non apoiaremos a Conta xeral da Comunidade. O ditame non será aprobado polo Partido Socialista por unha sinxela razón: cremos que a Xunta de Galicia ten moito que mellorar nas súas contas. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Popular, señora Pouso Maneiro.
Bos días, señorías. Primeiramente, queremos anunciar que por parte do Grupo do Partido Popular imos aprobar a Conta xeral correspondente ao ano 2013. Segundo se fai constar na declaración definitiva sobre a mesma polo Pleno do Consello de Contas, declárase que a Conta xeral da Comunidade Autónoma reflicte razoablemente a actividade económico-financeira desenvolvida no exercicio 2013; unha conta que foi rendida en prazo e na que se reflicten as actuacións económico-financeiras e patrimoniais da Administración autonómica durante o exercicio económico. Da mesma podemos extraer os datos que nos dan unha visión da xestión realizada polo Goberno do Partido Popular. Os resultados que se mostran son positivos na comparativa cos anos anteriores. Así, melloramos positivamente tanto o resultado orzamentario como o remanente de tesourería, sendo este positivo en máis de 64 millóns de euros; recupérase tamén o aforro bruto. E Galicia, señorías, cumpre o obxectivo de déficit, cúmpreo cunha desviación positiva de 0,07 puntos sobre o produto interior bruto. Cumpriuse o límite, por tanto, de endebedamento que estaba establecido e acordado polo Consello de Ministros de data do 30 de agosto de 2013. E todos estes datos que a moitos de vostedes lles poidan parecer insignificantes non o son, porque todas estas magnitudes son as que nos indican a solvencia das nosas contas. Niso radica a garantía de poder prestar uns servizos públicos de calidade aos cidadáns e de poder afrontar as nosas obrigas de pagamento co persoal que presta os servizos na Administración autonómica, así como tamén de poder pagar puntualmente aos provedores e cumprir cos compromisos adquiridos. En definitiva, é o que garante a nosa autonomía e o noso autogoberno. As nosas propostas de resolución –a número 2 e a número 3– van orientadas a seguir dando cumprimento efectivo das recomendacións efectuadas polo Consello de Contas nos seus informes de fiscalización, e a que se informe anualmente o Parlamento de Galicia, a través da correspondente comisión, das actuacións realizadas para facer un seguimento do cumprimento das recomendacións efectuadas polo órgano de control externo. Nestas dúas propostas de resolución que fai o Partido Popular, señorías, e que son xenéricas, englóbase a totalidade das que presentaban os restantes grupos políticos; soamente que mentres vostedes estiveron digamos que esmiuzando os propios informes de recomendacións que facía o Consello, nós recollémolas nestas propostas xenéricas. E as nosas propostas número 4 e número 5 van encamiñadas a impulsar a creación da Comisión Mixta do Consello de Contas coa Intervención Xeral da Comunidade Autónoma, co obxectivo de intercambio de información implantando a rendición telemática das contas, facilitar o acceso á documentación e mellorar o seguimento das recomendacións contidas nos informes de control. Instamos tamén a Xunta a que, en colaboración co Consello de Contas, se establezan sistemas de prevención da corrupción, priorizando, de acordo coa institución fiscalizadora externa, nas áreas máis sensibles, co obxectivo de que o Consello de Contas, dentro do seu ámbito de actuación, poida facer propostas sobre os instrumentos normativos ou internos de prevención da corrupción. Estas dúas últimas propostas de resolución do noso grupo van ligadas ás novas competencias do Consello de Contas, despois da aprobación da Lei 8/2015 o pasado 7 de agosto, por medio da que se crea unha nova sección no Consello de Contas que vai servir para previr a corrupción. E esa modificación da lei –á que vostedes tamén facían referencia– vai servir para crear esa nova sección e dotar de novas competencias o Consello de Contas, dado que polo seu ámbito de traballo ao longo das fiscalizacións que realizan eles mesmos xa son quen de detectar precisamente os puntos máis sensibles e aquelas áreas que –digamos– poden ter máis risco de ter actuacións indebidas. E por parte tamén dos grupos da oposición, que se presentaron variadas propostas de resolución, optamos por recoller algunha de cada un dos grupos políticos. Así, recollemos a proposta realizada pola Alternativa Galega de Esquerda, esa que insta a aumentar o marco de colaboración coas institucións municipais entre as institucións municipais e a Xunta de Galicia, e esa que vai orientada a garantir a execución dos fondos de compensación interterritorial. Así mesmo, como ben xa explicaba o voceiro do Partido Socialista, recollemos tamén unha das súas propostas de resolución. Recollemos todas estas propostas, señorías, coa pretensión de conseguir mellorar a información e a transparencia, que afectará, sen dúbida, positivamente no control e na xestión dos recursos públicos. As novas competencias do Consello de Contas outorgadas polo recente cambio normativo van supoñer un instrumento eficaz de prevención da corrupción. Outros grupos non apostaron por apoiar a aprobación deste cambio normativo, co cal supoñemos que é porque realmente non cren. Nós estamos convencidos de que vai ser un instrumento eficaz. E respecto das distintas intervencións que se facían por parte dos distintos grupos políticos respecto desas eivas detectadas...
Vaia rematando, por favor.
...–remato, señora presidenta– respecto dese gasto desprazado, dicirlles, señorías, que vostedes poden comparar os distintos informes evacuados polo Consello de Contas ao longo dos exercicios e cada vez foise diminuíndo ano tras ano esa cantidade de gasto desprazado. E o máis importante é que esa cantidade de gasto desprazado está recollida nunha conta da contabilidade que non afecta as cifras do cumprimento do déficit. O máis importante é que a débeda da Comunidade Autónoma de Galicia...
Moitas grazas, señora Pouso.
...está por debaixo da media...
Moitas grazas.
...do incremento do resto das comunidades autónomas...
Moitas grazas, señora Pouso.
...e a solvencia de Galicia está garantida. Máis nada, moitas grazas. [[Aplausos.]] Votación do ditame e das propostas de resolución
Votamos o ditame e as propostas de resolución aprobadas na Comisión Permanente non Lexislativa do Consello de Contas. Pechamos as portas. Comezamos coa votación do ditame, que recomenda a aprobación da Conta xeral da Comunidade Autónoma de Galicia correspondente ao exercicio de 2013. Votación do Ditame emitido pola Comisión Permanente non Lexislativa para as Relacións co Consello de Contas, en relación cos Informes de fiscalización das contas do sector público de Galicia correspondentes aos plans de traballo de 2014 e 2015. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 41; votos en contra, 32. O resultado da votación é positivo. En consecuencia, queda aprobado o ditame.
E votamos a continuación as propostas de resolución aprobadas pola Comisión da 1 á 13. [[O señor Jorquera Caselas pide a palabra.]] Perdón, señor Jorquera, ¿para que quere a palabra? [[O señor Jorquera Caselas pronuncia palabras que non se perciben.]] Si, si, si, dígame.
Se non entendín mal, vostede dixo da 1 á 10. É dicir, que...
Non, da 1 á 13, todas.
¿Todas? Vale.
Se vostedes non me piden a votación separada...
Vale. Solicitamos a votación separada. Ao BNG, en particular, válelle que isto sexa todo nun bloque, pero da 1 á 4; é dicir, válenos que se vote da 1 á 4, e logo as restantes noutra votación.
Ben, pois se lles parece entón votamos, en primeiro lugar, as propostas de resolución da 1 á 4. Votación das propostas de resolución da 1 á 4 aprobadas pola Comisión Permanente non Lexislativa para as Relacións co Consello de Contas, en relación cos Informes de fiscalización das contas do sector público de Galicia correspondentes aos plans de traballo de 2014 e 2015. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 58; votos en contra, 2; abstencións, 13. O resultado da votación é positivo. En consecuencia, quedan aprobadas estas propostas.
E votamos a continuación as propostas da 5 á 13. [[O señor Beiras Torrado pide a palabra.]] Estamos votando, señor Beiras. Votación das propostas de resolución da 5 á 13 aprobadas pola Comisión Permanente non Lexislativa para as Relacións co Consello de Contas, en relación cos Informes de fiscalización das contas do sector público de Galicia correspondentes aos plans de traballo de 2014 e 2015. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 72. O resultado da votación é positivo. En consecuencia, quedan estas propostas aprobadas por unanimidade.
É que non me pode pedir a palabra cando xa comezou a votación. Dígame para que quere a palabra agora.
Non entendo como estamos procedendo á votación e entón pedín unha explicación. Porque se hai propostas de resolución pendentes de votar, non entendo como se somete, primeiro, a votación o ditame, que naturalmente vai de caixón que coa maioría do PP sae adiante. E logo ¿que sentido ten votar propostas de resolución se está votado xa o ditame? Non o entendo. Ao mellor é que eu son idiota ou é que non sei destas cousas, pero, evidentemente, non o entendo.
Señor Beiras, plantexouse dende o primeiro momento que se votaba primeiro o ditame coa conta xeral e despois as propostas de resolución aprobadas en comisión. [[Murmurios.]] Bueno, paréceme moi ben, pero entón na Comisión poderíao vostede comentar. [[O señor Beiras Torrado pronuncia palabras que non se perciben.]] Non ten nada que ver o ditame coa conta xeral nin coas propostas de recomendación aprobadas pola Comisión. [[Murmurios.]] Polo tanto... [[O señor Beiras Torrado pronuncia palabras que non se perciben.]] Señor Beiras, non é o momento xa de discutilo, era o momento de discutilo na Comisión. Ben, continuamos co segundo dos puntos da orde do día. Debate de toma en consideración da Proposición de lei de iniciativa lexislativa popular sobre o dereito ao coñecemento e á contemplación da obra de Castelao polo pobo galego
Para a presentación e defensa da proposición de lei ten a palabra dona María do Pilar García Negro, a quen lle rogo que se achegue á tribuna de oradores. Señor vicepresidente, prégolle que acompañe a señora García Negro.
Presidenta do Parlamento galego, señoras deputadas, señores deputados, convidadas e convidados a esta sesión plenaria, diciamos onte que o Parlamento de Galiza debería promover a declaración de ‘ben de interese cultural’ para o conxunto da obra de Castelao: gráfica, pictórica, literaria, xornalística, doutrinal, ensaística, etc.; demandabamos que todo o fondo artístico de Castelao puidese ser contemplábel e visitábel na súa integridade; pediamos edicións masivas da súa obra escrita e plástica. Reclamabamos, en fin, un firme compromiso do Executivo galego na socialización do necesario coñecemento e divulgación da obra toda do compatriota que mellor nos representou a todos os galegos no século XX. Onte, señorías, foi hai dezaseis anos, exactamente o 14 de outubro de 1999. A iniciativa que contiña estas demandas foi aprobada por unanimidade mais padeceu o que poderiamos denominar "síndrome de tantas proposicións non de lei", o sono dos xustos, no arquivo documental desta Cámara. Tal aconteceu porque daquela declaración como ‘ben de interese cultural’ non derivou a apertura dos correspondentes expedientes de protección que lle desen efectividade. Hoxe, señoras deputadas, señores deputados, hónrome con ocupar de novo esta tribunal ao terme sido confiada por parte da Comisión promotora da presente iniciativa lexislativa popular a encomenda da súa presentación e defensa. Vén ela avalada por máis de once mil sinaturas recollidas por toda Galiza. Esta voz colectiva certifica esa bondade de apoio social que tantas veces se reclama como garantía das posicións partidarias, e estou certa de que todos vostedes así o valorarán. Aventuro tamén que concordarán con dous principios que quero lembrar. O primeiro é o valor da historia como alimento fundamental da autoestima colectiva. Mal se pode amar ou valorar o que non se coñece. E no caso que nos ocupa estamos a falar dunha ignorancia masiva sobre a personalidade galega contemporánea que máis contribuíu á conformación da conciencia social galega e que mellor representou, en todas as ramas da súa produción, o noso ser como pobo singular. O segundo principio afíliase claramente á concepción moderna da cultura nacional. Ela non se satisfai coa mención protocolar, coa efeméride vouga, co recoñecemento nominal que obvia a importancia de quen se homenaxea. Se Castelao é tan importante como para dar nome aos altos galardóns que a Xunta concede anualmente, demostremos con feitos prácticos, con políticas concretas de difusión da súa obra, por que é tan importante, por que o seu nome achega tal carga de lexitimación simbólica. Do contrario, estamos manexando un significante ocultando o seu significado. Preguntémonos pois, señoras deputadas, señores deputados, quen foi, quen é, Castelao. E disimulen a que consideren talvez impertinencia da pregunta. Estamos a falar dun primeiros socios das Irmandades da Fala, cuxo centenario celebraremos o ano próximo. As Irmandades que, reunidas na cidade de Lugo en novembro de 1918, aproban e publican o manifesto da I Asemblea nacionalista, dirixida ao pobo galego, e proclaman a soberanía estética da nazón galega, en liña coa definición dos problemas políticos e das facultades do poder galego. Estamos a falar do artista polifacético que brilla no debuxo de vocación masiva, na ilustración de libros, na pintura de grande formato, na vangarda que achega novas técnicas e perspectivas estéticas; no humorista e caricaturista crítico, que nos deixou un impagábel retrato de nós en tantas estampas e viñetas; no impoñente testemuño do sufrir galego no seus álbumes de guerra: Galiza mártir, Atila en Galiza e Milicianos. Como falamos do artista que polos seus debuxos mereceu ser nomeado presidente honorario da Federación Mundial de Sociedades de Negros. Ou que reforzou a Irmandade dos traballadores en Cuba, por riba de calquera consideración racial. Estamos a falar do escritor profesional que nos deixou xoias como Un ollo de vidro, Cousas, Os dous de sempre, Retrincos ou Os vellos non deben de namorarse. Estamos a falar do pensador que compón ese libro de libros que é Sempre en Galiza, onde se concentran as razóns do noso devir histórico, da restauración da nosa conciencia como galegos e do dereito a un futuro como pobo. Estamos a falar do conferencista, do deputado do Partido Galeguista que nos representou nas Cortes da II República, e como ministro no Goberno no exilio, presidido por José Giral. Estamos a falar do galego que se preocupou de rescatar o Estatuto plebiscitado o 28 de xuño de 1936 e que conseguiu que tomase estado parlamentar na sesión de Cortes celebrada en Monserrat o primeiro de febreiro de 1938. Grazas a aquela xestión, señorías, existen este Parlamento ou a propia Xunta na actualidade. Falamos, en fin, de alguén que consagrou a súa vida adulta a significarnos e a defendernos como pobo, empregando todos os seus talentos na tarefa de retratarnos como sociedade con problemas e necesidades específicas que non collían nos denominados intereses xerais do Estado, e que o fixo sempre desacomplexadamente, nun momento histórico como o que el viveu, que coñeceu aliás tres terríbeis traxedias bélicas: a Primeira Guerra Mundial, a Guerra Civil Española e a Segunda Guerra Mundial. Toda esta riqueza, señorías, toda esta entrega patriótica, unha obra proteica e densa, de máis de trinta anos da súa vida, merecen ser coñecidas, xulgadas e interpretadas polos seus descendentes, por nós, as galegas e galegos de hoxe, pois é unha obra cargada de futuro que nos interpela a cada paso nos grandes conflitos do noso tempo. Por isto pedimos que a Xunta de Galiza se implique na catalogación e difusión de toda a súa produción artística, que acada miles de pezas. Que ela, esta obra, dispoña dun espazo de dimensións e natureza adecuadas á súa contemplación integral. Que poida vir a Galiza o seu lenzo A derradeira lección do mestre, recluído en Buenos Aires. Que no ensino, e de forma transversal, se estude e difunda a súa figura en toda a súa riqueza e fecundidade. Que os medios de comunicación de titularidade pública, así como todas as vías posíbeis de difusión nas redes sociais, atendan á divulgación da súa obra. Que se proceda a concertar todas as partes, persoas e institucións para restaurar e sinalizar os espazos relacionados coa vida de Castelao. En resumo, queremos que a Xunta de Galiza, no uso das súas competencias de goberno e mandatada por este Parlamento, faga valer a súa lexítima autoridade para a implicación dela mesma, e dos poderes públicos galegos en xeral, nun tan necesario labor de memoria histórica galega e de dereito á contemplación e desfrute de obra tan rica e atractiva como a que el se esmerou en legarnos. A escolla de Castelao como dedicatario do próximo Día da arte galega por decisión da Real Academia Galega de Belas Artes, de certo que será unha moi boa oportunidade para celebralo con feitos, e non só con reverencias caducábeis. Señorías, os restos mortais de Castelao ficaron por 34 anos no Panteón galego do cemiterio da Chacarita, en Buenos Aires. En 1984 foron trasladados a esta cidade, a San Domingos de Bonaval, hoxe de novo baixo dependencia eclesiástica. "Non deixemos morrer os nosos mortos", pedía Eduardo Blanco Amor. Este segundo enterramento de Castelao non valeu para o achegar ao pobo a quen dedicou todos os seus afáns, senón para petrificar a súa memoria, impedindo o diálogo co noso presente e esquecendo a modernidade da súa afirmación: "Debuxei sempre en galego, escribín sempre en galego, e, se tirades o que hai de galego e de humano na miña obra, non ficaría nada dela". Na nosa man, señoras e señores deputados, está coñecer, valorar e difundir esta obra, devolverlla ao pobo que tan ben representa. Non fagamos Castelao vítima das súas propias caricaturas. Se non debe ser patrimonializado por ninguén, como adoito se repetiu, déase a coñecer, difúndase masivamente sen censuras, permítase valoralo e xulgalo libremente, como fan decote as culturas que se estiman a si mesmas e interactúan constantemente cos seus vultos principais. A este propósito serve a iniciativa lexislativa popular que veño de defender. Se o voto de todas e todos vostedes a sanciona favorabelmente, colocarémonos non nun punto de chegada, senón nun punto de partida para ollarnos nos espellos que nos construíron historicamente e que axudan a entendérmonos e a mellorar a nosa fortuna como pobo. O noso dereito a sermos galegas e galegos a tempo completo, e non a tempo parcial ou baixo permiso de poderes exteriores e superiores a nós mesmos. Castelao, señorías, non debe ter data de caducidade, como non a teñen os xenios ou as celebridades que o Estado conmemora tamén co noso diñeiro, con diñeiro galego. Só así deixaremos de usar o seu nome en van, só así seremos dignos herdeiros de quen pensou e traballou sempre en Galiza. De Rianxo a Buenos Aires, de Pontevedra a Madrid, da URSS a Nova York, da Habana a París, mais sempre en Galiza. Obrigada, señoras e señores deputados, pola súa atención. Colaboren, así llelo pido, a conxurar esa pauliña histórica que nos marcou, a de que o principal dereito que se nos concedeu foi o de ignorármonos a nós mesmos ou a converter a nosa cultura nun tanatorio, tal e como o propio Castelao intuíu agudamente. Escribe el, Castelao, en 1941: "Cando cheguei a Bos Aires sentáronme nunha cadeira, cubríronme cun fanal e dixéronme que era un símbolo. Axiña comprendín que a cadeira era un ataúde, o fanal era unha sepultura e eu era o defunto Castelao. Comparábanme a Curros e Rosalía, e cecais por iso mesmo non concibían que estivese vivo. Invitábanme a facerme o morto, a ver, ouvir e calar, porque deste xeito recibiría moitas honras. Pero sucedeu que non quixen morrer dentro dun fanal, atafegado nunha campana pneumática, porque aínda teño moitas cousas que facer e moitas máis que dicir". Exactamente, señorías, Castelao ten moito que nos mostrar, moito que nos ensinar, moito que nos ilustrar. Fagámolo posíbel. Moitas grazas.
Moitas grazas. Moitas grazas, señora García Negro. Pode vostede permanecer no escano ata o momento do remate do debate. Rolda dos grupos parlamentarios. Polo Grupo Mixto ten a palabra dona Carmen Iglesias Sueiro.
Bo día, señorías. Bo día, presidenta. Benvidos aos convidados que estades arriba e moitas grazas pola comparecencia a dona Pilar. A memoria dun país é entendida como a elaboración que un grupo ou sociedade fai do seu pasado en torno á tradición, á cultura, á memoria histórica ou a fitos fundamentais que van unidos ao proxecto nacional. Na Galiza a memoria nacional é aínda unha memoria fragmentada, escindida, partidista e parcial. Non é posible, señorías, un proxecto de país se non existe unha memoria colectiva que supere as brechas no ámbito ético, na verdade e xustiza nos dereitos humanos, nas brechas socioeconómicas e nas brechas das políticas partidistas excluíntes. Hoxe ten lugar, neste hemiciclo do Parlamento de Galiza, o debate de toma en consideración da Proposición de lei de iniciativa lexislativa popular sobre o dereito ao coñecemento e á contemplación da obra de Castelao polo pobo galego, iniciativa avalada por máis de 100.000 sinaturas. É unha estupenda ocasión para reflexionar sobre a importancia que esta figura ten para todas nós, todas as galegas, e tomar as medidas para a súa posta en valor, divulgando e dando a coñecer a súa obra e a súa relevancia na vida política da época: debuxante, ensaísta, narrador, autor teatral, político, unha figura de recoñecido prestixio en todo o mundo. A mellor homenaxe que se lle pode facer a un autor ou autora é transmitirlle as súas ensinanzas ás xeracións vindeiras, facilitándolle a estas o contacto coa súa obra e outorgándolle o lugar que merece nos libros de texto do ensino galego e na historia deste país. Moita mellor homenaxe que a concesión dunhas medallas que se outorgan cada ano a persoeiros de dubidoso merecemento, como no caso de Álvarez Cascos, que a recibe no ano 2003, no medio de protestas que, pese ao cordón policial, ateigaban a Praza do Obradoiro. Non sei se recordan quen era o tal, por aquel entón, ministro de Fomento de España, o señor Cascos, e como tal, o pésimo xestor, o mentiroso que nos enganou con todas as mentiras que rodearon o afundimento do Prestige. Unha honra para Cascos recibir a medalla, unha aldraxe e unha burla á memoria de Castelao e ao pobo galego. Aldraxe tamén recibida por parte de Galicia bilingüe, organización subvencionada pola Xunta de Galicia, un colectivo, polo tanto, moi próximo ao PP e que pola boca da súa presidenta, Gloria Lago, tilda de racista xenófobo a Castelao no contexto das reaccións que suscitou o primeiro discurso do novo Borbón no ano 2014, no que citaba a Castelao, e non teño noticia a día de hoxe de que ningún representante deste goberno se posicionara fronte a estas declaracións que raian a ilegalidade. Estes datos amosan o rexeitamento, a desconfianza e a ignorancia que algúns grupos ideolóxicos senten por este galego ilustre, que contrasta co trato que se lle dá a Camilo José Cela, versus censor, escritor nado na Galiza pero que non escribiu nin unha soa verba na lingua, e presumía diso facendo alarde do seu ideario antinacionalista. O ideario e as reivindicacións de Castelao seguen a ser incómodas para os que detentan o poder no Estado e na Xunta. Castelao, señorías, era nacionalista, era republicano; un demócrata librepensador que en 1936 acada o escano de deputado das Cortes Republicanas co maior número de sufraxios de Pontevedra, e, como demócrata comprometido e coherente, apoiou a lexitimidade republicana, o cal lle valeu o exilio, onde xa no ano 1946 acepta o cargo de ministro do Goberno da República. Nacionalista e republicano, si, señorías, pero era Castelao sobre todo un amante da Galiza, da terra, dos costumes, das xentes. Castelao era sobre todo un galeguista preocupado pola liberdade e a igualdade do pobo galego, centrado nas clases máis desfavorecidas e no esquecemento que padeceu desde sempre este país. E, así, no ano 1920 funda a revista Nós, orixe da Xeración Nós, que aglutinou a intelectuais de distintas orientacións ideolóxicas, pero cun obxectivo común que os vinculou na procura da universalización e modernización da literatura en galego. "Censura: acción de examinar unha obra destinada ao público suprimindo ou modificando" –ocultando, diría eu– "a parte que non se axusta a determinados plantexamentos políticos, morais ou relixiosos para determinar se se pode ou non publicar ou exhibir unha obra. Unha práctica da censura moi frecuente nos réximes totalitarios e na xerarquía da Igrexa católica: queima de libros, persecución de intelectuais, o famoso índice de libros prohibidos baixo pena de excomunión da Igrexa; censura que este goberno a día de hoxe exerce por motivos ideolóxicos –con disimulo, pero con contundencia– coa figura e obra deste insigne persoeiro da nosa cultura e da nosa historia, como trasladar os seus restos do cemiterio de Chacarita ao Panteón de Galegos Ilustres –como ben explicou a ponente antes–, en Santo Domingo de Bonaval, o que supuxo un novo soterramento do artista e deixar sen efectividade a declaración que se aprobou por unanimidade neste Parlamento de declarar BIC toda a súa obra, ademais do ninguneo do que é obxecto no ensino galego. Dito sexa de paso –teño pouco tempo, aínda que pensei que menos–, non se sabe ben en que estado de conservación se atopa a obra de Castelao. E con respecto a este asunto, á parte de propor que se restaure a súa casa en Rianxo e se utilice como museo, eu proporía tamén utilizar o inutilizado Gaiás como a casa de Castelao. Sería unha medida que lle daría contido, que o dignificaría; dotaría de dignidade este controvertido edificio onde propias e estrañas poderiamos desfrutar da contemplación e deleite da obra deste prolífico artista. Castealo, señorías, xunto con Rosalía, é o persoeiro máis digno e importante da historia galega contemporánea, e non pertence a ninguén en exclusiva; é de todas e todos, e de vostedes tamén. O seu ideario inconformista e republicano non pode ser, non debe ser, o pau na roda que faga que o PP rexeite esta iniciativa, avalada por 11.000 sinaturas que representan unha grandísima parte da cidadanía galega. Moitas grazas. Máis nada.
Moitas grazas, señora Iglesias. Polo Bloque Nacionalista Galego ten a palabra a señora Pontón Mondelo.
"Eu son un galego leal, un patriota que ama a súa Terra, que quer vivir para ela e que morrerá co seu nome nos beizos. Eu soio loitei polo benestar e a dignidade do meu pobo, e agora soio quixera ver cumpridos os anceios dos mortos. E para que non haxa dúvidas de quenes son os mortos, eu quixera contalos a todos; pero son incontables e innumerables, aínda que pode concretarse a súa memoria en figuras que todos nós levamos no noso corazón: Antolín Faraldo, Rosalía de Castro, Curros Enríquez, Alfredo Brañas, Alexandro Bóveda... Nada máis." Con estas palabras, coas que remataba Castelao a súa intervención na recepción que o Centro de Buenos Aires lle fixo o 18 de agosto de 1940, queremos non só darlle voz a Castelao senón tamén dar a benvida e saudar a comisión promotora desta ILP, que hoxe trae a debate o dereito a coñecermos e a contemplar a obra de Castelao polo pobo galego. E, se mo permiten os presentes, tamén un saúdo moi agarimoso a Pilar García Negro, grande estudosa da obra de Castelao e unha persoa a quen tanto aprezo. Parabenizamos tamén que esta iniciativa que pretende divulgar a obra de Castelao veña hoxe aquí tamén da man de entidades culturais, de entidades sociais, que o que están facendo é un labor importante por divulgar a figura de Castelao. E o feito en si de propoñer a debate esta iniciativa lexislativa popular provocou que en moitos lugares do noso país houbera actividade e un debate social en torno a en que situación se atopa a figura, o legado e a divulgación dunha personalidade tan importante para o noso país; unha personalidade que non só temos dito senón que existe como unha especie de acordo xeral en que é unha das personalidades máis relevantes da Galiza do século XX: galego, universal, defensor dos dereitos sociais, dos dereitos nacionais, da democracia e das liberdades públicas. E tamén desde o BNG partillamos que a relevancia de honrar a súa figura vaia, alén del mesmo, a que estamos facendo un traballo por dignificar e coñecer a nosa historia. Entendo que hoxe a ninguén lle vai sorprender que o Bloque Nacionalista Galego diga que vai apoiar a toma en consideración desta ILP, porque entendemos que, coa aprobación e elevando a rango de lei o dereito a coñecer a obra de Castelao, estamos tamén recoñecendo a súa figura, a súa importancia, e rachando cunha política que nós cremos que é unha política errática. Hai un argumento, que está explicitado nesta exposición de motivos, que a nós nos parece que é un argumento de fondo importante para a toma en consideración desta ILP, e é a necesidade de superar a desatención que a historia de Galiza, a nosa propia historia, ten de institucións culturais, do ensino, dos propios medios de comunicación deste país. Desde logo, superar esa grave deficiencia que ten o noso país significaría que tomaramos máis consciencia de nós mesmos, que tomaramos e que tiveramos tamén perspectiva para analizar qué está pasando nestes momentos e que, polo tanto, teñamos e superemos moitos dos problemas que colectivamente nós temos como pobo. O BNG, polo tanto, apoia unha iniciativa, esta iniciativa, que vai alén da súa propia figura e que é un recoñecemento de todas esas persoas que adicaron toda a súa vida a defender a nosa lingua, a nosa cultura, o noso país e a defender dereitos democráticos; un labor no que, modestamente, temos feito o noso labor desde o Bloque Nacionalista Galego, e, en concreto, no referente á figura de Castelao, xa se citaba aquí que no ano 2000 por primeira vez esta Cámara recoñece que a súa obra merece ser declarada ben de interese cultural. Con posterioridade, entre os anos 2005 e 2009 promoverase que a súa casa sexa declarada ben de interese cultural e iniciarase a catalogación da súa obra, se ben esta está feita dunha maneira inconclusa. E parécenos relevante que esa catalogación non se publicara no Diario Oficial de Galiza, polo tanto, para que teña o amparo que a lei de patrimonio vixente lle daría a esa publicación. Tamén no ano 2010 promovemos outro acordo nesta Cámara que tamén sofre esa síndrome das proposicións non de lei deste Parlamento, na que se pedía que se incoara BIC para o conxunto da obra de Castelao, atendendo ás súas facetas como político, ensaísta, debuxante e literario; unha grande exposición que amosara os fondos de Castelao, as xestións necesarias coa Deputación e o Museo de Pontevedra para que todos os fondos fosen expostos na súa integridade, se promovese o coñecemento da obra gráfica, literaria e ensaística a través da edición de escolmas significativas, se colaborase co tecido cultural e institucional para levar adiante iniciativas que promovesen a divulgación e o coñecemento da vida e obra de Castelao ou se garantise o acceso á catalogación da obra de Castelao ao conxunto da cidadanía e ao persoal investigador particular. Estamos no ano 2015 e é evidente que todos estes puntos, un por un, foron absolutamente ignorados e incumpridos por parte de quen neste momento está na Xunta de Galiza. Nós, en todo caso, cremos que hai argumentos sobrados e razóns de peso para aprobar esta iniciativa lexislativa popular, que só pretende que Castelao chegue a todo o mundo sen censura e sen manipulacións, que é unha forma de honrar tamén o seu labor. Cremos que Galiza ten unha débeda con Castelao e que a mellor forma de honrar a memoria de quen traballou na defensa deste país é, desde logo, manter viva a súa tarefa e difundir a súa obra e o su ideario, porque entendemos que da súa obra e do seu ideario tamén sacariamos leccións moi interesantes para a política de hoxe e para entender o que nos está pasando neste momento. Permítanme facelo a través dalgunhas citas de Castelao: "Vale máis unha terra con árbores nos montes que un estado con ouro nos bancos". "O día en que saibamos o que vale unha árbore, aquel día non teremos que emigrar". "A vaca é o símbolo da paz". "A nosa vaca ten o pesebre en Galiza e os tetos en Madrid". "O que non lle dá de comer a unha vaca non ten dereito a muxila". "A pesca en Galiza ennobrecerase de novo cando retome as maneiras colectivistas da nosa tradición mariñeira". "O que queira quiñóns, que se xogue a vida no mar." E hai un texto que me parecía que hoxe, despois das eleccións en Cataluña, nas que hai claramente unha maioría independentista, soberanista, que está reclamando o dereito de Cataluña a ter un estado propio, habería que ler; é unha cita do ano onde Castelao expón con moita claridade cal é a súa posición a respecto desta cuestión. Di: "Velaí unha cuestión vidrosa que hoxe vou tratar con ruda franqueza e absoluta sinceridade. O Estado español non ten ningunha base que poida chamarse verdadeiramente nacional, como non sexa a vontade de imperio que sobrevive nalgunhas rexións. España non é única e indivisíbel, como suele dicirse, porque é plurinacional e, por conseguinte, non debe ser único e indivisíbel o seu poder público, e esa outra broma que vén chamándose soberanía nacional. O noso movemento baséase fundamentalmente nunha aspiración de liberdade, pero a liberdade que se lle recoñece ao home en xeral, ao home en abstracto, non satisfai as nosas aspiracións, porque nós non somos seres abstractos, somos homes concretos, enraizados nunha realidade nacional. Por iso queremos a liberdade, non soamente como seres humanos, senón como homes galegos, porque non seriamos homes sen ser galegos, como os bascos non serían homes sen ser bascos ou como os cataláns non serían homes sen ser cataláns, e ninguén pode ser home sen ser o que realmente é". Coido que desta breve cita se sacan moitas conclusións sobre os debates que neste momento seguimos tendo no país. E, en todo caso, como unha das técnicas que mellor dominaba Castelao era a técnica do humor, tampouco quixera hoxe rematar sen facer algunha cita de humor que o propio Castelao poñía no Sempre en Galiza, e concretamente no Adro e dicía así: "Irmáns, fuxide dos parvos. Non vos arrimedes a eles porque poden roubarvos algo da vosa razón e transmitirvos a súa parvada. Deixádeos paseiar, falar, danzar e medrar no seu mundo. E se algún parvo chega a ser autoridade, non mostredes asombro, porque son cousas do sistema que combatimos e dos tempos en que nos cadrou vivir". Coido que é evidente que Castelao era unha persoa intelixente, que Castelao era un home que defendeu sempre este país e que detrás da súa obra hai, desde logo, unha obra que é unha obra colectiva, que representa un movemento a prol da defensa dos intereses de Galiza. Nós hoxe aquí agardamos que a súa figura, que é unha figura fundamental para este país, polo menos dea un paso adiante á hora de reparar tanto descoñecemento e de reparar, por parte das administracións ou por parte do poder autonómico, un intento de apropiación do que foi a súa figura. Nós queremos un Castelo sen manipulacións, sen censura, e cremos que a toma en consideración desta ILP pode ser un paso adiante importante nesa dirección. Moitas grazas.
Moitas grazas. Polo Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda ten a palabra o señor Beiras Torrado.
Coa venia, Presidencia, señorías. En primeiro lugar, os nosos máis cordiais e entusiastas parabéns á comisión promotora desta iniciativa lexislativa popular; parabéns polo labor feito, parabéns por ter chegado ata aquí e uns parabéns moi especiais á súa portavoz, que protagonizou hai uns intres aquí a defensa desta iniciativa, a profesora Pilar García Negro. É evidente que nós non podemos facer engádegas a respecto da figura de Castelao que poidan nin sequera mellorar a semblanza e a diagnose da súa personalidade e a avaliación do que representa e debería de representar de maneira esparexida e difundida na conciencia social da cidadanía galega a figura de Castelao, en todas as súas diversas dimensións e facianas. Por iso, eu voume limitar sobre todo a darlle aquí a palabra ao propio Castelao, que fale por nós. Primeiro: "Se no abrente deste día poidéramos voar sobor da nosa Terra e percorrela en todas as direiccións, asistiriamos á marabilla dunha mañán única. Dende as planuras de Lugo, inzadas de bidueiros, até as rías de Pontevedra, oureladas de piñeiraes; dende as serras nutricias do Miño e a gorxa montañosa do Sil, até a ponte de Ourense, onde se peitean as augas de entrambos ríos; ou dende os cabos da costa brava da Coruña, onde o mar tece encaixes de Camariñas, até o curuto do monte de Santa Tegra, que vence coa súa sombra os montes de Portugal, por todas partes xurde unha alborada de groria" –este discurso ben famoso–. O día ao que se refire, naturalmente, é o día 25 de xullo, Día de Galiza, xa daquela Día da Patria Galega. Este texto é o anaco do discurso co que eu mesmo o 31 de xaneiro de 1990 abría a miña intervención, en nome do Grupo Parlamentar do BNG, no debate de investidura de Manuel Fraga Iribarne como presidente da Xunta. E era o momento en que o BNG pasara de ter un único representante a ter un grupo parlamentar de 6 menos 1; 6 obtidos polo reconto dos votos e a decisión da Xunta Electoral –concretamente da provincia de Ourense– e 5 despois de que 1 fose escamoteado –por non dicir roubado– nas máis altas instancias xudiciais. E nese grupo estaba a profesora Pilar García Negro, que foi, precisamente, dende o principio, un deputada que fixo honor absolutamente ao que debe de ser, precisamente, un ou unha representante do pobo galego: leal absolutamente ás clases populares, leal á tradición cultural, tanto popular como culta, leal á tradición no sentido que falaba Castelao da tradición –non no sentido do tradicionalismo reaccionario, e, polo tanto, do que representa toda a traxectoria da existencia dunha cousa, dunha realidade social e cultural da historia chamada pobo galego, nación galega, que existía xa antes de que os romanos chegasen aquí, e por iso o chamaron Gallaecia, e gallaecos aos seus habitantes–, e, sobre todo, leal a algo que debe ser sempre un compromiso adquirido por quen queira ser representante e facer pedagoxía. E facer pedagoxía significa previamente estudar e coñecer o país, coñecer as súas xentes, coñecer non só os seus símbolos, senón coñecer tamén os que forxaron a plasmación en termos ideolóxico-políticos racionais daquilo que tantos outros, por alienación, aínda hoxe non son capaces de entender: ¿quen somos?, ¿de onde vimos? E, polo tanto, se somos galegos, non é simplemente porque esteamos nun lugar xeográfico, nun territorio chamado Galiza, senón fundamentalmente porque formamos parte dunha "tribo" –entre aspas–, dunha parte dun pobo, que xa era definido como galego no século II antes de Cristo, e de aí en diante. Este é un labor feito no seu compromiso co país por Pilar García Negro ao longo de todos os anos que foi deputada e, polo tanto, paréceme absolutamente congruente que resulte ser agora a persoa que defende esta iniciativa lexislativa popular, que, como é lóxico, imos apoiar sen máis. E, por outra banda, isto: "Se eu fose autor, escribiría unha peza en dous lances. A obriña duraría dez minutos nada máis" –a súa lectura coido que durará menos, afortunadamente, para axustarme ao tempo–: "Lance primeiro: Érguese o pano e aparece unha corte aldeá" –corte no sentido propio do galego, a corte das vacas ¡claro!–. Enriba do estrume hai unha vaca morta. Ao redor da vaca hai un vella velliña, unha muller avellentada, unha moza garrida, dúas rapaciñas bonitas, un vello petrucio e tres nenos loiros. Todos choran a fío e enxoitan os ollos coas mans. Todos fan o pranto e din cousas tristes que fan rir, ditos paifocos de xentes labregas, angurentas e cobizosas, que pensan que a morte dunha vaca é unha gran desgraza. O pranto debe ter unha graza choqueira, para que estoupen de risa os do patio de butacas. E cando se farten de rir os señoritos, baixará o pano". "Lance segundo: Érguese o pano e aparece un estrado elegante, adobiado con moito señorío. Enriba dunha mesa de pés ferrados de bronce, hai unha bandexa de prata, e enriba da bandexa hai unha almofada de Damasco, e enriba da almofada hai unha cadeliña morta. A cadela morta semellará unha folerpa de neve. Ao seu redor chora unha fidalgona e dúas fidalguiñas novas. Todas elas fan o pranto e enxoitan as bágoas con paniños de encaixe. Todas van dicindo, unha a unha, as mesmas parvadas que dixeron os labregos diante da vaca morta, ditos tristes que fan rir porque a morte dunha cadela non é para tanto. E cando a xente do galiñeiro se farte de rir a cachón, baixará o pano moi a modiño". Coido que este é o retrato perfecto da estrutura de clases de dúas culturas contrapostas. Naturalmente, isto está escrito nos anos vinte. A primeira edición de Cousas foi editada en Lar no ano 1926, libro primeiro. O segundo libro xa pola editorial Nós, no 1929, e até 1934 non se fixo a primeira edición completa, conxunta, nun só volume, dos libros primeiro e segundo. Este é o arrinco, o comezo, o primeiro episodio, do libro segundo de Cousas. Ben, daquela, era só a xente labrega e mariñeira a verdadeira xente do traballo no noso país, como dixera Rosalía no século XIX, porque a poboación activa no sector secundario representaba o 7 %, o que se chamaría o sector industrial. Esa é a dimensión que podía ter como máximo o proletariado obreiro en Galiza. Polo tanto, temos unha estampa que reflicte perfectamente o contraste e a dialéctica antitética entre culturas, clases e, ademais, lingüisticamente; esa especie de fenómeno de racismo interior que aínda hoxe segue caracterizando as actitudes das oligarquías internas de Galicia respecto de todos e que imprime as políticas. Esta estampa hoxe valería para trasladada: non morre unha vaca, morre unha explotación gandeira; non hai dous rapaciños loiros, ou tres nenos loiros, xa non hai nenos nas aldeas; non hai dúas rapaciñas bonitas, as rapaciñas bonitas estarán buscando a vida en Alemaña outra vez, ou sabe Deus onde; e, naturalmente, os señoritos e señoritas que choran pola morte dunha "cadeliña" –¿como se chaman agora, "animales de compañía" verdade?–, pois son, mutatis mutandis, aqueles que se negan a facer aquilo que tiñan que facer dende o poder político para que se acabe dunha vez o exterminio dos labregos, da Galicia campesiña e, polo tanto, a morte das explotacións gandeiras. É vixente Castelao, absolutamente vixente. Eu confío en que, se se aproba isto, se pasa a toma en consideración, se o Partido Popular, o Grupo Popular, ten a magnanimidade de apoiar unha iniciativa que se refire simplemente a honrar a Castelao –o das medallas–, pois, entón, poidamos empezar a lograr que Cousas, os textos de Cousas, estes deliciosos textos de Cousas, estes estremecedores textos...,
Vaia rematando, por favor.
...realmente estean activamente difundidos para empezar no sistema do ensino galego a que se preocupen menos de que aprendan inglés para poder ler no seu día o Financial Times ou para falarlles no seu idioma aos amos plutócratas do universo e que, en troques, os rapaciños e as rapaciñas de 8 ou 9 anos, cando lean este texto, digan: "É de Castelao", como...
Moitas grazas.
...–por favor, 30 segundos–
Mire o que vai...
...cando eu era aínda mozo e traballaba en Vigo, a comezos dos anos sesenta, e mulleres do Berbés, peixeiras do Berbés, aínda facían o comentario de: "Isto sonlle Cousas da vida, por Castelao".
Grupo Socialista, señor Vázquez.
Bos días, presidenta. Señoras e señores deputados e deputadas, debatemos hoxe aquí unha iniciativa lexislativa popular sobre o dereito ao coñecemento e á contemplación da obra de Castelao polo pobo galego, algo que, obviamente, parece incuestionable dada a relevancia da figura e da obra dunha persoa como é Alfonso Daniel Rodríguez Castelao. Quero comezar a miña intervención agradecendo e felicitando, en nome do Grupo Socialista, a todos os membros da comisión promotora desta iniciativa polo traballo realizado e por traer aquí esta proposta que busca contribuír á reivindicación e potenciación da obra do legado de Castelao, ambas multifacetadas e que representan a unha figura fundamental para Galicia, tanto na política, na arte, como na literatura. O Grupo Socialista imos votar a favor da toma en consideración da ILP, e agardamos que así o fagan tamén todos os grupos da Cámara, porque Castelao non é patrimonio exclusivo de ninguén, pero si é patrimonio de todos os galegos e galegas. É evidente que, tal e como denuncian os promotores desta iniciativa, a figura de Castelao sufriu por parte do Goberno da Xunta de Galicia un abandono intencionado de todo o que significa o seu legado e a súa obra. É obvio que para o Goberno do Partido Popular sempre foi unha figura incómoda; houbo sempre un intento de banalización da súa figura e do seu legado, pero, aínda así, non se pode ocultar a súa relevancia, e baste como exemplo o traslado dos seus restos e sepultura no Panteón dos Galegos Ilustres ou a realización das medallas Castelao. Pero, detrás disto, o que se agocha é un desleixo no que se refire á súa obra e ao seu legado, a pesar de que foi declarada como ben de interese cultural, o mesmo que aconteceu con aqueles galegos que, ao igual que Castelao, loitaron por Galicia nunha época crucial da historia contemporánea de España e sufriron as consecuencias da Guerra Civil, como Jaime Quintanilla, Casares Quiroga ou Alexandre Bóveda, entre outros. Político, escritor, pintor, médico e debuxante. Castelao –como dixera Neira Vilas– falou, escribiu, pintou, organizou e ata cantou na defensa do seu país e da súa personalidade histórica e cultural; e estivo sempre da banda dos deixados, dos marxinados e dos explotados. Denunciou con carraxe o nefasto caciquismo e mostrou con tenrura e sinxeleza a nenas e nenos pobres, fillos de mariñeiros e labregos. De Castelao podemos falar dende moitas perspectivas por ser multifacetado, pero, citando de novo a Neira Vilas, en suma, Castelao é ante todo un político no sentido máis nobre e elevado desta palabra. E ademais foi un dos políticos máis auténticos e máis honrados que deu o noso país. Todo o que fixo Castelao coas diversas actuacións e cos diversos oficios que exerceu foi dirixido a unha mesma causa, á reivindicación de Galicia. Nel ían xuntos pensamento e acción, como ían vida e obra, era un galego integral. O patriotismo de Castelao nutríase do amor que lle profesaba a Galicia pero tamén da solidariedade coas súas xentes e, sobre todo, coas máis esquecidas. El púxolles voz aos que non tiñan voz. Podería falar da importancia da súa obra artística e literaria pero non quero ser reiterativo e creo que non é preciso, todos a coñecen. Así que aquí, na sede do Parlamento de Galicia, gustaríame recordar a traxectoria política de Castelao, a creación do Partido Galeguista e a elección como deputado nas Cortes Constituíntes da II República, no 31; e tamén a súa elección como deputado nas Cortes de 1936, nas listas da Fronte Popular. Cómpre recordar feitos como o traslado a Madrid no ano 1936 dos resultados do plebiscito do Estatuto galego de Autonomía. E temos que recordar que Castelao foi o máximo impulsor e presidente do Consello de Galicia, creado en 1944 en Montevideo, que pretendeu agrupar os deputados galegos no exilio para dotar dun órgano político a Galicia e constituírse en representante de Galicia entre as institucións republicanas no exilio. Tamén hai que recordar que en 1945 participou na reunión das Cortes da República en México e que en 1946 foi nomeado ministro do goberno de José Giral. Castelao traballou por Galicia sen acougo, como debuxante, pintor, escritor, home e patriota integral; sen fisuras, sen manchas na súa conduta, sen dobreces e sen outro norte que o porvir do seu país e do seu pobo. Utilizou os medios dos que dispuña, as ferramentas que tiña á man, e todo co mesmo fin: reivindicar a Galicia. Os socialistas de Galicia reclamámonos tamén herdeiros de Castelao. De feito, cada ano no Día de Galicia rendémoslle tributo na súa vila natal de Rianxo, posto que máis alá dalgunhas discrepancias con algunhas partes do seu pensamento, como son o nacionalismo e a autodeterminación, hai que dicir que foi un demócrata cabal, un antifascista militante e un progresista indiscutible. Mesmo no terreo da política, Castelao e o Partido Galeguista foron aliados do socialismo español durante a República, na Guerra Civil e na posguerra. É indiscutible que Castelao foi un home de esquerdas e que tamén se pronunciou a favor da fórmula federal para o artellamento territorial e político de España. Feito este que demostra a vixencia do discurso de Castelao en moitos dos problemas que España e Galicia están a ter na actualidade. Castelao é, sen dúbida, un deses galegos exemplares en que todos nós nos debemos recoñecer e no que todos debemos estar recoñecidos. E centrándonos xa na toma en consideración desta proposición de lei, como dixen, ao Grupo Socialista parécenlle de grande interese as ideas aquí expostas, porque contribúen a difundir e pór en valor o seu legado. De todos os xeitos, queremos tamén poñer de manifesto que o cadro referido no artigo 4, "A derradeira lección do mestre", está inventariado no Centro de Galicia de Bos Aires. E pese a que compartimos a relevancia e o interese desta obra, temos que recordar que está suxeito á lexislación de terceiros países, polo que recomendamos a debida prudencia. Parécenos tamén moi interesante a definición dun espazo museístico no que expor a obra plástica de Castelao; sobre todo pensando no patrimonio que non está exposto, como, por exemplo, o que posúen as extintas caixas de aforros e sobre o cal xa temos presentado iniciativas nesta Cámara. Neste punto tamén nos parece prudente apuntar, de cara a terse en conta na posterior tramitación, que moito do patrimonio artístico de Castelao está exposto noutros museos, como é o caso do Museo de Pontevedra, que, como saben, ten unha amplísima concentración da obra, que conta con máis de dúas mil pezas gráficas do político, escritor, pintor, médico e debuxante. De todos os xeitos, cremos que este proxecto de museización, aínda por definir, debe servir para difundir a súa obra, que ademais –como despois referiremos e como solicita o texto– deberá ser dixitalizada no seu conxunto. Unha primeira carencia que solventaría a creación do referido espazo museolóxico sería a relacionada, evidentemente, coa catalogación e a preservación rigorosa e necesaria deste legado cultural, invulgar e extraordinario. Deberá inventariarse, restaurarse e ser sometido a programas de conservación preventiva. En segundo lugar, e atendendo a unha segunda necesidade aínda máis notábel, o modelo de organización deberá apelar a unha acción museolóxica comprometida co entendemento e coa divulgación do patrimonio. Segundo os principios da nova museoloxía, paralelamente á relevancia dada á conservación, estudo e posíbel reunión do legado, debemos lembrar o que suporía de imprescindíbel servizo á sociedade. O espazo museístico debe adquirir e conservar a obra de Castelao, mais tamén, segundo se recolle na definición de museo en vigor definida na Conferencia de Viena de 2007, debe comunicarse e presentarse con fins de educación, estudo e deleite o legado dun dos nosos máis insignes e exemplares autores, artistas, políticos e cidadáns. Por outra banda, queremos saudar esta iniciativa e destacar algo que nos parece fundamental, por pensar tamén en como o novo escenario tecnolóxico e dixital presenta novas oportunidades; mesmo que sexamos conscientes de que isto implica tamén moitos retos, como o monumental traballo de organización e sistematización exixido por calquera proxecto desta natureza ou, do punto de vista material, a infraestrutura tecnolóxica necesaria. A inclusión da dixitalización converteuse nunha das prioridades das políticas culturais. Día tras día coñecemos novos proxectos de dixitalización realizados nos catro cantos do mundo. Neste sentido existen diferentes institucións culturais –especialmente arquivos, bibliotecas e museos– que xa traballan no noso país neste campo. Mais é precisamente agora cando a Xunta debe asumir plenamente os proxectos, como este que aquí hoxe oportunamente se presenta, por seren pezas básicas das súas políticas culturais. Internet revolucionou a maneira de difundir ou de crear cultura e non podemos nin debemos neglixenciar este novo espazo de acción. Non debemos concibir a dixitalización apenas como un instrumento de conservación e difusión, senón tamén como un programa integral cun papel activo na xestión do coñecemento. Así, o proxecto que se presenta pertence ao ámbito da dixitalización mais tamén ao da virtualización de servizos, para aproveitar ao máximo as posibilidades que hoxe nos ofrece a internet. Os proxectos máis efectivos e eficaces para ofertar socialmente información e cultura son os que resultan de espazos de colaboración e de intercambio. E, polo tanto, consideramos que sería fundamental e moi beneficioso involucrar as nosas institucións culturais e académicas. Deste modo, e partindo dun necesario traballo en rede, a dixitalización será só unha técnica que nos servirá para conquistar un obxectivo máis importante: a translación das políticas de estudo, promoción e difusión da cultura ao mundo dixital. En definitiva, conseguir que a obra de Castelao sexa tamén patrimonio cultural dixital. Internet é moito máis ca un soporte, internet inflúe na relación que se establece entre o autor e o seu público; permite a interacción, crea novas formas de lectura e interpretación, mesmo de ver o mundo, a combinación de linguaxes –un aspecto particularmente interesante no caso dun creador interdisciplinar e multifacetado como Castelao–, e facilita as relacións entre as persoas interesadas nunha mesma área. Un dos obxectivos da Xunta de Galicia debe ser a difusión dos elementos culturais da nosa terra e internet é unha xanela idónea para facelo. Por iso os proxectos ligados a esta proposta deben destinarse a difundir e a ampliar o coñecemento da figura e obra do político de Rianxo nun formato innovador e atractivo mais tamén rigoroso. Porque, se me permiten facer aquí unha cita de Maurice Blanchot, un libro que non se le é un libro que non existe. En conclusión, consideramos de suma importancia apoiar esta iniciativa por dous motivos: por un lado, polo que ela significa no seu sentido máis profundo de recoñecemento desta nosa figura impar; e, por outro lado, tamén por supor un primeiro paso na necesaria creación de políticas culturais públicas, políticas que recoñezan o acceso aos bens patrimoniais e culturais galegos como un dereito cultural dos cidadáns. Nada máis e moitas grazas.
Ten a palabra, polo Grupo Parlamentario Popular, don Agustín Baamonde.
Moitas grazas, señora presidenta. Moi bo día, señorías. Saúdos tamén ás persoas que asisten a este debate desde as bancadas do público, e moi especialmente aos promotores desta iniciativa lexislativa popular. Unha iniciativa que volve someter a debate neste Parlamento a figura de Castelao, esta vez traída polos promotores e presentada aquí pola señora García Negro, a quen nosoutros tamén saudamos e damos a benvida nesta volta a esta casa na que tantas leccións ten impartido desde esta mesma tribuna desde a que hoxe tivemos a honra de escoitala. Respecto desa iniciativa, señorías, eu non vou insistir no xa referido aquí e no que xa se refire na propia iniciativa en relación coa figura e a obra de Castelao, que subscribo integramente. Pero se estou aquí é para posicionar o Grupo Popular en relación coa toma en consideración que se solicita. E a ese respecto teño que dicir que, dentro do profundo respecto e agradecemento á iniciativa e ao traballo dos seus promotores, nosoutros disentimos tanto do concepto da iniciativa como da parte material que a sustenta. En relación co concepto, temos que subliñar que nosoutros pensamos que non é correcta a idea de pretender difundir o pensamento de ninguén a través do procedemento dunha lei. Ademais de que non soa moi ben, de que trae connotacións indesexadas, ademais de que a oficialización do pensamento podería plantexar problemas de xerarquía e de priorización –alguén plantexaría por que outros persoeiros sobranceiros aquí mencionados non merecen a mesma consideración, ou se acaso habería que darlles a eses persoeiros unha consideración menor no tratamento normativo–, á parte de todas esas consideracións, nosoutros cremos que pretender difundir por lei o pensamento de ninguén significa incorrer no vello erro de pretender escribir ou predeterminar a historia. É certo que a historia é memoria, e o péndulo da memoria fai que moitas veces o poder caia na tentación de pretender construír esa memoria ou tamén de eliminala. Pero tamén é verdade que ninguén entra na historia nin sae da historia por unha lei. Non entra nin sae por unha lei porque a lei non é nada máis que expresión da vontade social maioritaria dun momento determinado, e a historia é memoria pero memoria colectiva e permanente. Na historia, en calquera das súas acepcións –na narrativa, na pragmática ou na realista, que xa personificaban Heródoto, Jenofonte ou Tucídides– soamente teñen cabida e só permanecen nela aquelas persoas e aqueles feitos que polo seu impacto na conciencia colectiva forman a memoria colectiva dun pobo e transcenden, polo tanto, a persoa e a obra no momento en que acontecen. Por esa razón, se Castelao está na historia de Galicia –e si que o está– non será porque unha lei o diga. Está na historia de Galicia porque –como diría Avelino Pousa Antelo– deixa un ronsel luminoso, unha fonda pegada, unha marca indubidable ao seu paso. Se Castelao é símbolo de Galicia non será porque o diga unha lei, será porque os seus valores de dignidade, porque a súa aportación á construción da identidade desta terra está xa incorporada á memoria colectiva de Galicia. Por iso cremos que non é un procedemento axeitado e cremos incluso que fraco favor se lle fai a Castelao pretendendo que un símbolo coma el sexa recoñecido a través dunha lei que loxicamente non afonda no sentimento de respecto e de confianza que merecen todos os símbolos, e moi especialmente un símbolo como é o de Castelao. Pero tamén discordamos na parte material e positiva do proxecto de lei presentado a esta Cámara. En primeiro lugar, discordamos da filosofía que latexa na exposición de motivos, unha filosofía que fai ver ou transmite a idea de que a obra e a figura de Castelao están sometidas a un proceso de ocultación ou de silencio planificados como consecuencia dun proceso no que participan institucións públicas e privadas, os medios de comunicación públicos e privados, e que a culpa desa circunstancia corresponde ao Goberno da Xunta de Galicia e ao partido que o sustenta. Señorías, no que se refire á posición do Partido Popular a este respecto eu teño que remarcar, unha vez máis, que non existe ningún propósito nin desexo de ocultación da obra de Castelao; ningún propósito nin desexo de desprezo, ningún propósito –moito menos– de censura desa obra. Por riba de adscricións ou de afinidades ideolóxicas, nosoutros somos quen de valorar a aportación, o traballo e a obra daquelas persoas que forman parte da historia de Galicia. Castelao é unha desas persoas, recoñecemos o seu valor singular; coñecemos as súas múltiples facetas e, entre elas, a súa adscrición nacionalista, que loxicamente respectamos. Pero, dito isto, tamén teño que dicir que o respecto que mostramos ao Castelao tamén nacionalista non significa que nosoutros teñamos que asumir a defensa do nacionalismo de Castelao, porque, loxicamente, nosoutros nin defendemos o nacionalismo de Castelao nin ningún outro nacionalismo. Posto que a nosa posición sobre Galicia, sobre España e a relación dos pobos de España e diametralmente distinta da do nacionalismo. Por outra parte, señorías, teño que dicir que tampouco admitimos a existencia dunha confabulación da sociedade civil galega para ocultar a Castelao. Non é certo iso porque, en primeiro lugar, representa en si mesma unha contradición. Se Castelao forma parte da historia de Galicia será porque a sociedade civil galega no seu conxunto incorporou á súa memoria colectiva os valores que representa, e iso é totalmente incompatible con ningún proceso de ocultación. Pero, por outra parte, tamén significa negar a evidencia e negar a realidade, porque son múltiples -eu non podería relatalas aquí- as manifestacións públicas, privadas e asociativas en defensa e difusión da obra de Castelao. Un pequeno exemplo. Existe unha fundación que leva o seu nome, que está a facer un traballo extraordinario na difusión e divulgación da obra, incluso da súa catalogación. Existe un museo, o Museo de Pontevedra, onde xa está depositada unha parte importantísima da obra de Castelao. Todos os elementos que compoñen esa obra son de acceso público e están á disposición de todas as persoas que o queiran estudar e investigar, e ademais é obxecto esa obra de publicación e reedición permanente a través dos mecanismos da industria editorial galega. Se iso significa que existe unha conspiración de silencio sobre Castelao, ou está moi mal feita ou, desde logo, é un fracaso total e absoluto. Non compartimos tampouco, señorías, o articulado da lei. Non o compartimos porque fai referencia a cuestións, nuns casos, xa solucionadas; noutros, que están en marcha; e, noutros, de dubidosa aplicación no momento presente. Castelao xa está presente no currículo do sistema educativo galego. A pretensión de crear un novo museo non parece moi axeitada no momento actual cando xa existe un museo, o de Pontevedra, onde está depositada unha parte moi importante da súa obra en exposición permanente e tendo en conta, ademais, que o propio Castelao amosou ao seu albacea, Rodolfo Prada, o desexo de que a súa obra fora depositada nese lugar. Respecto da adquisición do cadro A derradeira lección do mestre, á marxe dos problemas legais, ese cadro, que foi pintado por petición dunha asociación, a Asociación de Hijos de Rianjo, en Nova York, e depositado en Bos Aires por decisión de quen o mercou, depositado nun entorno de galeguidade como é o Centro de Galicia de Bos Aires, entendemos nosoutros que é lóxico que permaneza alí. Unicamente unha situación de gravísimo perigo para esa pintura xustificaría que se sacara dun entorno que tanto representa na vida e na obra do propio Castelao. E en canto á dixitalización e acceso a través da rede, evidentemente nada temos que opor, pero si hai que subliñar que vivimos nun Estado de dereito e hai que matizar que esa circunstancia podería vulnerar os dereitos de autor que pertencen aos herdeiros de Castelao, cedidos á Editorial Galaxia, que, por outra parte, sempre amosou a súa disposición á defensa da figura de Castelao. Por esa razón, eu anuncio a posición contraria do Partido Popular en relación coa toma en consideración. Se Castelao é símbolo de Galicia, debe de ser símbolo de unión, e debe ser, como dicía a señora Iglesias, home de todos e pertencente a todos, sen adscrición nin diferenzas ideolóxicas. Pero a forza dun símbolo debe de nacer do respecto, debe de nacer da confianza e nunca da imposición. Nosoutros cremos que a difusión a través dunha lei da obra e do pensamento dun autor o único que fai é romper ese sentimento de respecto e ese sentimento de agradecemento que a figura de Castelao merece para todos os galegos e galegas. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas. Réplica. A señora García Negro, representante da Comisión promotora da proposición de lei.
Presidenta do Parlamento, señoras deputadas e señores deputados, señor presidente da Xunta –missing–, señor vicepresidente da Xunta –missing–, escanos azuis, coa cor mudada desde os meus tempos, efectivamente, de deputada nesta Cámara que alguén lembrou, conselleiras e conselleiros ausentes agás o conselleiro de Cultura, o señor Rodríguez, que de oficio coido que ten naturalmente que estar, eu debo agradecer, en primeiro lugar, a posición expresada, e o interese con que leron esta proposición de lei por iniciativa lexislativa popular sobre o dereito ao coñecemento e á contemplación –subliño, coñecemento e contemplación– da obra de Castelao polo pobo galego, de dona Carmen Iglesias, a portavoz do Grupo Mixto –concordo con que a mellor homenaxe que se lle pode render a unha personalidade histórica como é Castelao pasa naturalmente pola posibilidade do seu coñecemento–; valoro tamén as agarimosas palabras da portavoz do Grupo Parlamentar do Bloque Nacionalista Galego, dona Ana Pontón, e non só ela, senón a necesidade expresada por ela de que a catalogación da obra de Castelao, xa tamén obxecto que foi de varias iniciativas, debe trocarse, debe traducirse, en obras, en posibilidade de divulgación en soportes utilizábeis polo público en xeral e tamén polo ensino. Agradezo igualmente as palabras agarimosas e os parabéns expresados á comisión por don Xosé Manuel Beiras, portavoz do Grupo de AGE, e naturalmente a expresión de voto favorábel tamén a esta iniciativa. Ao igual que a expresada por don Emilio Vázquez, portavoz do Grupo Socialista, que encarece a necesidade de que todas as galegas e galegos hoxe teñamos unha oportunidade de coñecemento directo e non de repetición rutineira dun símbolo absolutamente baleiro, absolutamente vougo, absolutamente vacuo, como non teñamos ocasión e posibilidade de contemplación da súa obra. E aí é onde teño que lamentar profundamente a nova soidade e o novo enterramento que se perpetra con Alfonso Daniel Castelao, expresada na posición do grupo maioritario desta Cámara, que é, por tanto, quen ten a chave e quen ten a posibilidade de que esta proposición de lei por iniciativa lexislativa popular, tan acariñada e tan secundada por tanta xente do noso país, poida chegar a bo porto. Señor Baamonde, sabe vostede de sobra que unha exposición de motivos na elaboración en ponencia dunha lei e na súa aprobación definitiva é perfectamente modificábel e inclusive eliminábel e substituíbel por unha ou outra acorde co articulado, que é o que vai á misa, señor Baamonde, o articulado da lei. Entón eu véxome obrigada a formular graves interrogantes tamén no día de hoxe, neste San Miguel que non resulta propicio á personalidade de Castelao, graves interrogantes, señor Baamonde. ¿Por que teiman en que sigamos a sociedade galega, as galegas e galegos de hoxe, sen poder contemplar unha obra artística inxente que está recluída nunha macronave na Coruña onde están todos os cadros, todos os lenzos e toda a obra propiedade das fundacións das antigas caixas, da antiga Caixa Galicia e da antiga Caixanova? ¿Por que non temos a posibilidade, xa que tan modernos somos, como en calquera museo normal do mundo civilizado –o que vostedes tanto defenden do mundo occidental–, de, a través dun monitor en calquera centro museístico, contemplar toda a obra que fisicamente non está presente alí? Isto acontece en calquera parte do mundo. ¿Como é que en 1999 -e teñen transcorrido dezaseis anos- vostedes, o Grupo Popular tamén e a Xunta naquel momento, patrocinan esta denominada Pequena escolma que eu amoso agora, señor Baamonde, Pequena escolma de Castelao? ¿Cantas liñas de Sempre en Galiza? ¡Cero! É, de certo, unha pequena escolma. ¿Alguén pode pensar que, efectivamente, se poida escolmar Cervantes sen unha liña do Quijote? ¿Ou que se poida antologar Beethoven sen nomear unha, ao menos, das súas sinfonías? Como é, efectivamente... ¿O quid da cuestión é o nacionalismo de Castelao? ¡Madía leva! Madía leva, señor Baamonde, señoras e señores deputados. Grazas a ese nacionalismo de Castelao, grazas a ese pensamento que ninguén ten obriga de compartir, mais si de coñecer, grazas a ese pensamento, a esa loita, á toda a súa dedicación patriótica, a erguer o nome de Galiza na propia Galiza, en España e por todo o mundo adiante, grazas a iso estamos nós hoxe aquí de pé. [[Aplausos.]] Grazas a iso, señoras e señores deputados, cobramos un soldo –eu, que tamén o fun desta Cámara no seu momento–. Entón, o que se pide non son adhesións inquebrantábeis, non son en absoluto...
Vaia rematando, por favor.
...ningún tipo de si acrítico; en absoluto, señor Baamonde, señoras e señores deputados. É coñecérmolo, e a partir de coñecérmolo poderémolo valorar e poderemos xulgalo adecuadamente. É o coñecemento para todos o que reclamamos, non é que Castelao sexa de todos. Castelao nunca foi dos caciques. Castelao nunca foi dos deputados monárquicos ou republicanos que negaban a existencia de Galiza e os seus dereitos como pobo. Castelao nunca foi do Ku Klux Klan, obviamente, non foi nunca racista, todo o contrario, un alegato antirracista en toda a súa traxectoria literaria tamén. Castelao obviamente non puido ser nunca dos que negaban a propia Galiza. Pero o coñecemento de Castelao que nós queremos socializar é o antídoto máis claro, señor deputado, señoras e señores deputados, contra esa acusación de patrimonialización.
Remate, por favor, señora García Negro.
Conclúo xa, señora presidenta, lamentando profundamente que os tempos históricos na nosa patria, na nosa nación, na nosa querida Galiza, vaian tan lentos. Lamento ter que dedicarlles estas palabras derradeiras do propio Castelao, porque son o retrato dos que están negando esta modesta posibilidade legal, unha lei –conclúo xa, señora presidenta, de vez-, unha lei que si é utilizada para entregar millóns e millóns das antigas pesetas, e, despois, de euros, a unha fundación chea de corruptelas como a Fundación Cela, convertida en fundación pública. Para aí si que a lei dos orzamentos funciona. Funciona a lei dos orzamentos, señor Baamonde, para naturalmente subvencionar a Real Academia Española, aí si que funciona. Funciona a lei dos orzamentos para enterrar –nunca mellor dito- millóns de euros...
Moitas grazas, señora García Negro.
...na Cidade da Cultura, aí si. "Calquera institución galega" –di Castelao, non eu- "que non xurda da propia soberanía implicará subordinación, dependencia e escravitude". Profético, estámolo comprobando por enésima vez. ¡Canto o sinto, canto o lamento!
Moitas grazas.
Obrigada, señora presidenta.
Prégolle ao vicepresidente que a acompañe á tribuna de invitados. Continuamos co desenvolvemento da orde do día co punto 2, de textos lexislativos. Proposta de tramitación, polo procedemento de lectura única e urxencia, do Proxecto de lei polo que se aproba unha retribución de carácter extraordinario en concepto de recuperación da paga extraordinaria de decembro de 2012 aos empregados do sector público autonómico de Galicia, e, se é o caso, debate e votación do devandito proxecto de lei
A Mesa, oída a Xunta de Portavoces, na reunión do día 22 de setembro de 2015 acordou propor ao Pleno da Cámara a tramitación polo procedemento de lectura única deste proxecto de lei, ao abeiro do disposto no artigo 134.1 do Regulamento. Antes de someter a votación a proposta de tramitación polo procedemento de lectura única, ábrese unha rolda de posicionamento dos grupos parlamentarios. Ten a palabra, en primeiro lugar, polo Grupo Mixto a señora Martínez.
Grazas, presidenta. Quero empezar lamentando profundamente o que acaba de ocorrer, lamentando profundamente que teñamos un goberno que nega a cultura galega e que nega o dereito do pobo a coñecer a súa cultura e os seus artistas e políticos, a defender...
Señora Martínez, o debate rematou no punto anterior. Faga o favor de centrarse no debate no que estamos agora.
Céntrome no debate porque ten moito que ver con isto, ao final ten moito que ver tamén co que pasou hoxe no debate do informe do Consello de Contas; é dicir, un goberno que só mira para os seus intereses particulares, políticos e partidarios, e non mira polos intereses do pobo, por iso se permite o que se permite. E aquí permítese presentarnos unha proposición de lei en lectura única polo trámite de urxencia. A proximidade de finalización do mandato parlamentario constitúe un factor influente no uso dos procedementos lexislativos especiais. Neste contexto electoral, as técnicas lexislativas de axilización procedemental, os procedementos lexislativos especiais, por razón temporal teñen un papel fundamental cando se aproxima a finalización da lexislatura. É dicir, a proximidade dos procesos electorais provoca nos gobernos unha extraordinaria actividade lexislativa que é empregada como precampaña electoral. O sistema de lectura única ten carácter totalmente excepcional, configurándose polas normas procedementais como un procedemento lexislativo especial. A técnica de lectura única caracterízase pola supresión de determinados trámites da fase central do iter legis común que supón loxicamente unha serie de consecuencias, como a imposibilidade de presentación, debate e votación de emendas, que habitualmente ten lugar en comisión. Esta limitación tradúcese na imposibilidade de presentar propostas de modificación ao articulado, restrición no exercicio do dereito de participación das minorías parlamentares –desaparece a posibilidade de negociación e transacción política sobre o texto orixinario–. Esta restrición afecta a facultade lexislativa dos deputados e deputadas da oposición no que se refire á posibilidade de presentar emendas e participar no seu debate e votación. E ademais converte a Cámara nun órgano coa única función de aceptar ou rexeitar o texto lexislativo proposto polo Goberno. En consecuencia, resulta evidente que a elaboración de normas a través do procedemento especial producirá unha redución das posibilidades de participación dos grupos da oposición na tramitación lexislativa, por iso a súa aplicación debe estar reservada para as materias ou textos de escasa transcendencia política ou amplamente consensuados entre as forzas políticas. Trátase, pois, dunha técnica procedemental a través da cal se pretende conseguir unha resposta rápida do Parlamento ante propostas lexislativas que non presentan grandes dificultades para consensuar ou acordar a súa aprobación. Pero, evidentemente, este non é o caso. Nin estamos a tratar un tema menor ou intranscendente nin este proxecto de lei é froito do diálogo e o acordo entre as forzas políticas con representación neste Parlamento. Estamos a falar dun proxecto de lei que pretende devolver parcialmente uns ingresos que lles foron subtraídos ás traballadoras e aos traballadores públicos galegos, negando, sen posibilidade de debate ou negociación, nin cos grupos parlamentares da oposición nin coa representación legal dos traballadores e traballadoras da Xunta, a posibilidade de devolver todos os dereitos que lles foron cercenados. E este debate si ten moito calado político, xa que estamos a falar non só das condicións laborais das traballadoras e traballadores públicos senón tamén da calidade dos servizos públicos prestados. Polo tanto, este debería ter sido un debate moito máis participativo no que a Xunta presentara os informes nos que basea o seu proxecto de lei e unha avaliación da calidade actual dos servizos públicos...
Vaia rematando.
...e a oposición tivera a posibilidade de exercer o seu dereito de emenda. Pero tamén encontro inxustificada a súa tramitación polo procedemento de urxencia, xa que a Xunta leva máis dun ano de atraso na devolución dos dereitos dos traballadores públicos cercenados. En realidade, este proxecto de lei non é máis que a busca dun titular de prensa nun ano electoral, no que o Partido Popular está sufrindo as maiores derrotas da súa historia como consecuencia das políticas antisociais que leva practicado dende sempre pero con especial dureza nesta última lexislatura. Busca agraciarse coa sociedade intentando borrar con miseria anos de agresións e gardando un pouco máis de miseria para a campaña electoral de 2016, na que a bo seguro asistiremos a outro debate sobre un proxecto de lei polo que se aboa a cantidade debida da paga extra de 2012 ás traballadoras e traballadores da Xunta de Galiza. É dicir, un proxecto de lei que novamente non deixa máis que propaganda e que, a pesar das afirmacións do bo comportamento económico da nosa comunidade, segue castigando as traballadoras e traballadores públicos. Nada máis.
Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Ten a palabra dona Tereixa Paz Franco.
Grazas, señora presidenta. Bos días, señoras deputadas, señores deputados, señor conselleiro de Facenda. Hoxe, un día máis, acabamos de vivir como a cultura e o pensamento galego son un accesorio incómodo desta autonomía que temos. Tamén estamos asistindo ao inicio dun novo episodio de como este Parlamento, no canto de ser o depositario da soberanía do pobo galego, se converte simplemente nun decorado dun plató, nun escenario, como un mero instrumento para a escenificación dun novo episodio de manipulación, de engano ou de simulación. Estamos ante un novo episodio de abuso da utilización da tramitación do procedemento especial de lectura única, e ademais, neste caso, tamén coa declaración da urxencia na súa tramitación. Desde logo, o Grupo Parlamentar do Bloque Nacionalista Galego –e xa o temos manifestado noutras ocasións, tamén noutras leis que afectaban a mesma materia que afecta esta que hoxe imos debater, que afectaban dereitos básicos dos empregados públicos– xa tiñamos manifestado que considerabamos que utilizar o procedemento especial de lectura única para este tipo de modificacións legais era un auténtico abuso, porque se estaba convertendo en normal, en ordinario, unha tramitación que o propio Regulamento establece como absolutamente excepcional e para casos especiais motivados pola simplicidade do enunciado pero non só desde o punto de vista cuantitativo senón, sobre todo, desde o punto de vista cualitativo, pola simplicidade, no sentido da relevancia social e política, que teñen as decisións que se adoptan a través das normas que se someten a ese tipo de procedemento. E, desde logo, unha norma como esta que se pretende aprobar no día de hoxe non pode considerarse nin de simplicidade política nin social pola súa transcendencia, polo número de persoas ás que afecta, pola cualidade dos dereitos básicos e fundamentais retributivos e dereitos laborais aos que afecta. Desde logo, o Grupo Parlamentar do Bloque Nacionalista Galego consideramos que este método que utiliza unha vez máis, e do que abusa, o Partido Popular non só furta aos grupos parlamentares a posibilidade de debate democrático dunha norma, senón que tamén poderiamos dicir que mesmo nos priva do dereito de iniciativa que establece o propio Regulamento. Porque a través deste método os grupos parlamentares non temos nin dereito a presentar emendas parciais ou emendas ao articulado para mellorar, aínda que só sexa en aspectos puntuais, a iniciativa que presenta o Goberno. Pero tamén é antidemocrático porque furta a posibilidade de que as persoas destinatarias desta lei poidan, a través dos seus representantes neste Parlamento, tanto os dese lado coma os deste lado, formular emendas e formular calquera tipo de suxestión a esta norma; sobre todo, tendo en conta que nin sequera esta norma foi negociada nin consensuada cos lexítimos representantes dos seus destinatarios e destinatarias. Ao final, imos aprobar unha lei dunha relevancia considerable que se vai despachar con dez días de trámite parlamentar, con dúas horas de debate neste Parlamento e con cinco minutos, como máximo, que o Goberno destinou a explicárllela aos representantes dos empregados públicos na Mesa Xeral de Negociación. Pero a nós, desde logo, non nos estraña ese intento de opacamento e de ocultación...
Vaia rematando, por favor.
...por parte do Partido Popular, porque –e debaterémolo despois, cando falemos do contido da lei– estamos ante un auténtico engano planificado aos empregados públicos, aos sindicatos, que son os seus representantes, e ao conxunto da cidadanía. Estamos ante unha lei que é unha fraude propagandística e que o que fai é simular unha teórica devolución da paga extra aos empregados públicos cando en realidade o único que se fai é unha devolución parcial de parte do que se roubou. Podemos empezar por dicir que incluso o título da norma xa é unha fraude, unha simulación e mera propaganda. Unha norma que só devolve o 26,23 % dun salario, dunha paga extraordinaria, aos empregados públicos non se pode chamar "de carácter extraordinario en concepto de recuperación da paga extraordinaria".
Remate, por favor.
En todo caso, sería "de recuperación parcial da paga extraordinaria". Polo tanto, nós imos votar en contra deste método...
Moitas grazas, señora Paz.
...de tramitación desta lei, porque o consideramos unha manipulación, un engano e unha simulación. Máis nada e moitas grazas.
Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra a señora Díaz.
Bos días a todos e a todas. Se me permiten, en primeiro lugar, despois de dar o pésame a esta Cámara por votar en contra o grupo maioritario nada máis e nada menos que dese grandísimo e polifacético autor, como é Castelao, pois tamén, se me permiten, quería sinalar, señor conselleiro, que fóra deste hemiciclo se atopan os traballadores e traballadoras de Vodafone, que, como saben, están a ser afectos por un novo ERE que vai supor o despedimento ou a perda de postos de traballo de máis de 1.300 persoas. Gustaríame aproveitar esta ocasión para saudalos, e tamén para lembrarlle que vostede, como conselleiro de Facenda, pode transmitirlle ao presidente da Cámara, e mesmo tamén ao conselleiro de Industria e á conselleira de Traballo, que, se teñen a ben, poden dirixirse a estes comités de empresa para tratar dunha situación máis que preocupante no noso país. Dito o cal, efectivamente, estamos a tratar hoxe unha cuestión de máxima relevancia; de máxima relevancia porque, señora presidenta, estamos a falar dun proceso que nós chamamos –se mo permiten– contrarrevolucionario pero constituínte. Estamos mantendo un relato respecto do que está pasando por parte das agresións dos poderes económicos que son dirixidos por parte do Partido Popular para provocar unha mudanza absoluta neste réxime. E falo claro: estamos, digamos, vivindo un momento constituínte porque asistimos a unha perda global dos dereitos que temos acaídos e polos que temos loitado, pero non só os traballadores e traballadoras deste país, senón tamén, se me permiten, os empregados e empregadas públicas deste país. Vostedes verteron unha auténtica loita contra os empregados e empregadas públicas, tratáronos con escasa dignidade, foron insultados. Chegáronnos a dicir que eran vagos e maleantes, e mesmo o señor conselleiro de Cultura anterior, o señor Vázquez, chegou a dicir pouco menos que, con escarnio, qué era isto de que os traballadores, os mestres e mestras, se queixaran porque traballaban unhas pouquiñas horas máis. Pouco menos que dicindo que 21 horas á semana de traballo dun mestre e unha mestra era un auténtico luxo. Realmente un trato indigno. Pero por iso é un debate profundo e longo, un debate no que o Partido Popular –vostede sábeo ben– leva investido moito esforzo lexislativo. Combaten contra os funcionarios, contra os empregados e as empregadas públicas. Así o fai o Informe Cora, así o fixeron tamén as 250 medidas de racionalización do señor Montoro, así o fixo a súa Lei de emprego público, así o fixo aquel fondo de crecemento que xa ía recoller a recuperación da paga extra e así o levan facendo dende que na campaña do ano 2012 o señor Feijóo dixo que estaban radicalmente en contra da supresión da paga extra. Pero o máis grave é que agora visten este debate de profundidade cun artigo, que é o artigo 134, que vou ler e citar literalmente. Di este precepto que se tratará pola vía de urxencia e de lectura única cando a natureza dun proxecto de lei o aconselle ou a súa simplicidade de formulación o permitise. Señor conselleiro, supoño que concorda con nós en que isto non é ou non se acomoda stricto sensu ao que debe ser un trámite, un debate en lectura única. Sábeo perfectamente e voulle dicir o porqué. Primeiro, porque é certo que non houbo negociación. Vostedes formalmente convocaron a Mesa Xeral de Negociación o día 14 de setembro, o día 15 produciuse, e o día 15, sen negociar, dixéronlle nesa mesa xeral que as condicións eran que se ía recoller eses 48 días, ou o 26,23 % da paga extra, e nada máis, non había lugar a negociación...,
Vaia rematando, por favor.
...tiñan que aceptar esa consideración. E tamén lles dixeron que na vindeira campaña electoral, é dicir, a finais do 2016, tiñan ocasión de volver recobrar se cabe o 25 ou o 50 %. Pero tampouco lles dixeron que ían facer con esas sentenzas que se teñen ditado, e aínda sen cumprir, por parte do Goberno deste país. Por tanto, nin este trámite debe ser de lectura única, nin houbo negociación coa Mesa Xeral, nin dende logo é un trámite de urxencia. Maltratan os empregados e empregadas públicas, e esta formalidade tamén reflicte un modo de goberno, o seu modo de goberno, que é contra a xente e contra miles de traballadores e traballadoras públicas. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, señora Díaz. Polo Grupo Socialista, a señora Sestayo Doce.
Grazas, presidenta. Bo día a todas e a todos. Estamos unha vez máis ante un síntoma dun goberno acostumado a exercer esa maioría absoluta en forma absolutista, e que a pesar da reforma do Regulamento volve amosar a súa verdadeira faciana: regúlase, modifícase o Regulamento, fálase e recóllese no Diario de Sesións as intencións de mellorar a democracia, e cando teñen a primeira oportunidade tras a reforma do Regulamento de introducir un debate dunha lei tan importante o que fai é facelo a través do artigo 134, que basea a simplicidade da formulación segundo o texto legal do propio Regulamento aprobado nesta Cámara e, polo tanto, subtraen ao debate desta Cámara unha cuestión tan importante como o servizo público, o emprego público, e os debates que deban ser consecuentes ás reformas que afectan a función pública. Ben, estamos, polo tanto, de novo nun recorte das formas para recortar o contido. A lei, certamente, debería de chamarse a "Lei do 26 %", ben afastada de todas e cada unha das ofertas coas que o señor Feijóo acostuma adornar cada unha das campañas electorais. En Ferrol, o outro día nun colexio, nun centro público, dicíanme que coñecen perfectamente, aínda que non estean pendentes das datas electorais, cando veñen unhas eleccións, e dicían docentes dese centro público que se producen dúas cousas: por unha banda, o anuncio de Feijóo da mellora para os servizos públicos e, en segundo lugar, os anuncios de barcos nos estaleiros de Navantia. Esas son as realidades da propaganda electoral dun Partido Popular que segue, a pesar da que está caendo, convencido de que se pode machucar a dignidade neste caso das empregadas e dos empregados públicos, que se pode xogar coa intelixencia das empregadas e dos empregados públicos. E, señor conselleiro, de verdade que lamentamos moitísimo que sexa vostede cómplice desta xogada. Están a traer nada máis e nada menos que unha modificación dunha lei que afecta os permisos, que afecta as retribucións, que afecta non só salarios base senón específicos, que afecta a negociación colectiva, que afecta a Mesa de Negociación, que afecta a representación sindical, que afecta as xornadas laborais, que afecta os dereitos sindicais, que afecta os dereitos laborais, etc. Todas estas cuestións, sen dúbida, non entran no argumento legal da simplicidade da formulación. A simplicidade é a simplicidade dun goberno que segue querendo gobernar a golpe de decreto, a golpe dese decreto que a Constitución só compromete para os casos de extraordinaria urxencia e necesidade. O certo é que o señor Feijóo nunha campaña electoral anunciou que garantiría a mellora do servizo público. O certo é que na seguinte campaña electoral o señor Feijóo anunciou que non imporía novos recortes aos funcionarios públicos. E noutra campaña electoral –neste caso a municipal– o señor Feijóo anunciou que recuperarían a totalidade da paga extra todos e todas os funcionarios públicos. Pois o certo é que despois do primeiro anuncio viñeron recortes coas medidas 1/2012; co segundo anuncio, de que non se imporían novos sacrificios, apareceu un novo recorte e unha nova conxelación dos servizos públicos...
Vaia rematando, por favor.
...e co terceiro anuncio para a campaña electoral, para esta inminente campaña electoral, o que vén é simplemente unha previsión, que agora entraremos no debate, dunha devolución sen prazo dun 26 %. Polo tanto, están vostedes a xogar de novo coa dignidade, coa intelixencia do pobo galego, e pedimos neste trámite que reconsideren o debate de lectura única e non usurpen as funcións a este Parlamento. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, señora Sestayo. Polo Grupo Popular ten a palabra a señora Prado del Río.
Moitas grazas, señora presidenta. Bos días, señor conselleiro, señoras deputadas, señores deputados. Como cuestión previa, quixera dicir que non creo que hoxe Castelao se sentira moi satisfeito do uso político que se ten feito da súa figura. E agora imos ao debate. Corresponde neste turno xustificar o procedemento polo que tramitamos esta norma, o procedemento que o Regulamento da Cámara prevé na sección 5ª, no artigo 134.1, que establece que cando a natureza dun proxecto de lei o aconsellara, ou a súa simplicidade o permitira, o Pleno da Cámara poderá acordar a tramitación deste proxecto polo procedemento de lectura única. Pois ben, señorías, estamos ante un texto lexislativo que non pode ser máis sinxelo, xa que unicamente se procede á modificación da disposición transitoria duodécima da Lei 2/2015, do 29 de abril, que prevía xa a recuperación dos niveis retributivos do persoal ao servizo do sector público da Comunidade Autónoma de Galicia, establecendo xa daquela un plan de devolución que facilitaba a recuperación progresiva das pagas extras de 2012 entre os anos 2015 e 2017. Xa daquela tildaban vostedes de electoralista esta medida, cando a lei levaba dous anos negociándose cos representantes dos traballadores e das traballadoras públicas, xa estaba negociándose ao inicio da lexislatura. As leis levan o seu trámite, hai que efectivamente negociar, ese proceso de negociación leva tempo e coincide cando coincide. E para aquelas que negan a realidade, dicirlle, señora Sestayo, que hoxe, esta tarde, se bota en Vigo un dos floteis que vostedes negaban en campaña electoral. [[Aplausos.]] Esas son as súas mentiras, eses son os seus enganos e eses son os insultos á intelixencia dos cidadáns que vostedes practican todos e cada un dos días nos que vostedes falan constantemente dos enganos no sector naval. Debería de explicarlles a esas persoas no colexio ese ao que vostede foi visitar que hoxe pola tarde se bota ese flotel en Vigo. A paga extra correspondente ao mes de decembro do 2012 foi suprimida pola Administración do Estado...
Silencio, por favor.
...nun contexto de profunda recesión que sufriu España como consecuencia das nefastas políticas económicas impulsadas polo anterior Goberno socialista entre os anos 2007 e 2011. Supresión esta que foi de obrigado cumprimento para todas as administracións públicas. Se ben, como vostede sabe, se trataba dunha medida de carácter temporal, acompañada do compromiso da súa devolución, no momento en que a situación económica o permitise. Como ben saben vostedes, a paga extraordinaria de decembro do 2012 é unha retribución básica, competencia exclusiva do Estado. Polo tanto, sen unha habilitación legal do Estado, as comunidades autónomas non podiamos proceder á súa devolución. Pois ben, o Real decreto lei 10/2015, do 11 de setembro, polo que se conceden créditos extraordinarios e suplementos de crédito no orzamento do Estado e se adoptan outras medidas en materia de emprego público e de estímulo da economía, recolle entre outras medidas, e con carácter de normativa básica, a posibilidade de que cada Administración acorde unha recuperación da paga extraordinaria e adicional do mes de decembro do 2012 para o sector público. E con este procedemento extraordinario e sinxelo pretendemos dar cumprimento en Galicia canto antes ao compromiso de devolver a paga extra de decembro do 2012, e o Goberno galego levouno ao primeiro Consello da Xunta de Galicia que puido, e despois dese Consello de Ministros tardou tan só seis días en aprobar esta normativa. E hoxe no Parlamento estamos a tramitalo polo procedemento máis rápido, para que no ano 2015, do que tan só quedan tres meses, os traballadores e as traballadoras públicos poidan recuperar o 25 % da paga extra do 2012, e así adiantar o resto de pagos de devolución do 50 % ao ano 2016. Imos aprobar este texto normativo por un procedemento, señorías, que conta con todos os informes favorables, e estou convencida de que se non se axustara ao Regulamento os servizos xurídicos da Cámara nolo farían saber.
Vaia rematando, por favor.
Sexan, por favor, unha oposición responsable e non intenten poñer trabas, están utilizando desculpas de mal pagador. O que sucede é que non queren recoñecer que a economía vai mellor, que superamos a recesión, e por iso hoxe podemos recuperar parte da paga extra de decembro do 2012 e seguir dando pasos no camiño da recuperación económica. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas. Sométese a votación a proposta de tramitación polo procedemento de lectura única. Votamos. Votación da proposta de tramitación, polo procedemento de lectura única e urxencia, do Proxecto de lei polo que se aproba unha retribución de carácter extraordinario en concepto de recuperación da paga extraordinaria de decembro de 2012 aos empregados do sector público autonómico de Galicia, e, se é o caso, debate e votación do devandito proxecto de lei. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 40; votos en contra, 31. O resultado da votación é positivo. En consecuencia, queda aprobada esta proposta de tramitación polo procedemento de lectura única.
Iníciase o debate e a votación do texto. Ten a palabra para a presentación do proxecto de lei o conselleiro de Facenda, don Valeriano Martínez García.
Grazas, señora presidenta. Señoras e señores deputados, señorías, comparezo hoxe ante esta Cámara para presentar o Proxecto de lei polo que se aproba unha retribución de carácter extraordinario en concepto de recuperación da paga extraordinaria de decembro de 2012 aos empregados do sector público autonómico de Galicia. Este proxecto de lei supón dar cumprimento a un compromiso acadado por este goberno cando no ano 2012 tivemos que tomar medidas extraordinarias, porque estabamos nun momento extremadamente difícil. Señorías, lembremos o contexto no que tivemos que tomar estas medidas. En 2012, a miña predecesora no cargo tivo que estrearse coa ingrata tarefa de acometer unha serie de reformas na función pública –iso si, temporais– para poder salvagardar a prestación dos servizos públicos básicos. Uns meses despois, o actual Goberno central, tamén como resultado da profunda crise económica na que tivo que gobernar, e debido a que o anterior Executivo non tomou medidas a tempo, tamén tivo que decidir outra medida temporal relacionada co ámbito da función pública: o aprazamento, que non eliminación, da segunda paga extra dos empregados públicos en 2012. Porque, señorías, os gobernos responsables teñen que tomar medidas, algunhas tan difíciles como as que tivemos que tomar xa hai tres anos. Pero ¿lémbranse vostedes de cal era a situación no ano 2012? Estabamos inmersos no ano da segunda recesión da maior crise económica en décadas, cunha caída do PIB de máis do 2 %, cun déficit desbocado que se aproximaba ao 9 % e cunha prima de risco que superou 600 puntos básicos e puxo a España ao borde do rescate; o paro acadaba cifras insostibles, as empresas pechaban e deixaban os seus empregados na rúa, realizaban ERE temporais [[Murmurios.]] ou reducían xornadas e salarios. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Neste contexto estaba claro que algo tiña que facer o Goberno no ámbito que podía actuar directamente e optou por ser responsable, pediron un esforzo temporal aos empregados públicos cun obxectivo: que todos os galegos seguísemos tendo blindada a sanidade, a educación e os servizos sociais a pesar da excepcional crise económica que atravesabamos. [[Murmurios.]] Os empregados públicos tamén son cidadáns que fan uso deses servizos públicos, polo que estou convencido de que o entenderon. Non era a primeira vez que se pedía un esforzo aos empregados públicos, pois en maio de 2010 o Goberno central –daquela gobernado polo Partido Socialista– adoptara outra medida de carácter extraordinario: reducir un 5 % de maneira definitiva os salarios dos empregados públicos. Como poden apreciar, señorías, nesta crise económica que estamos a deixar atrás houbo dous modelos de actuación cara aos empregados públicos: o do Goberno socialista, que suprime o 5 % do salario con carácter definitivo, e o do Goberno do Partido Popular, que apraza unha paga extra de maneira temporal e que os empregados públicos recuperan tan pronto como é posible. Seguro que os empregados públicos prefiren o segundo. E xa que falamos de modelos, este goberno tamén priorizou a estabilidade e a calidade do emprego público durante a crise, ao contrario que outras moitas administracións. [[Murmurios.]] Así, dende o primeiro momento apostamos pola estabilidade, pese a que en 2009 se atopou un incremento insostible de efectivos e de gasto de persoal que tivemos que asumir. O obxectivo foi racionalizar e limitar o incremento de efectivos ao estritamente necesario e facilitar a profesionalización da función pública. De feito, durante a crise, a Xunta de Galicia foi o Goberno autonómico que mantivo máis estable o seu número de efectivos –a baixada foi do 0,6 % fronte a unha media nas comunidades autónomas do 1,2 %– e, a pesar das dificultades, adoptamos e seguimos adoptando medidas para mellorar a situación do emprego público en Galicia. A recente aprobación da nova Lei de emprego público permitirá ter unha administración máis eficiente co obxectivo de prestar un mellor servizo aos cidadáns, porque unha das grandes preocupacións deste goberno foi e será o mantemento dos servizos públicos esenciais. Pese á caída de ingresos que sufriu a Comunidade Autónoma dende 2009 fomos quen de blindar o gasto social. [[Murmurios.]] Grazas a este esforzo, no ámbito educativo Galicia é a Comunidade Autónoma que ten máis profesores por alumno, no eido sanitario máis do 80 % dos traballadores da sanidade pública ten un vínculo estable e o Goberno galego non precarizou as condicións de traballo do seu persoal interino e substituto. Por iso, quero reiterar en sede parlamentaria –como xa fixen en máis dunha ocasión– o recoñecemento ao esforzo realizado polos empregados públicos para contribuír á mellora da situación económica e ao cumprimento dos compromisos adquiridos en materia de consolidación fiscal, o que resulta un elemento imprescindible para a saída da crise. As actuacións partiron das medidas en materia de eficiencia e do gasto de persoal tomadas ao abeiro do Real decreto lei 20/2012 para avanzar no cumprimento da senda de consolidación fiscal e os obxectivos de estabilidade orzamentaria. Isto non supuxo acadar sen máis un obxectivo contable ou cumprir unha norma senón que garantiu para os cidadáns e as empresas o cobro das súas prestacións, subvencións e contratos; non ter actuado así comprometería a capacidade de financiar algunhas das políticas prioritarias. É de agradecer que o esforzo dos empregados públicos galegos contribuíse a que Galicia fose unha das comunidades autónomas onde os efectos da crise non se deixaron sentir con tanta virulencia como noutras autonomías e –insisto– en contraposición de modelos, pois estas medidas, á diferenza do que sucedeu noutras comunidades, tiñan carácter temporal e a súa aplicación estaba prevista mentres subsistisen as circunstancias económicas e financeiras excepcionais que estabamos a sufrir. Este goberno, ademais de ser responsable en tomar decisións –duras, cando tocan–, tamén ten palabra e cumpre co prometido, porque hoxe comparezo aquí para garantir por lei que os empregados públicos galegos recuperen a totalidade da paga extra aprazada dende 2012 e que o fagan dous anos antes do inicialmente previsto. [[Aplausos.]] Devolvémola completa e o máis axiña que puidemos. [[Murmurios.]] Hai que lembrar que o aprazamento da paga extraordinaria de 2012 se acompañou dun compromiso de devolución no momento en que as circunstancias económicas o permitisen. Como di o propio preámbulo do Real decreto lei 10/2015, do 11 de setembro, que vén de aprobar o Goberno central, "os indicadores macroeconómicos poñen de manifesto que se iniciou a senda de recuperación e de crecemento económico, o que permite devolver os esforzos realizados en aras da estabilidade orzamentaria". Pois ben, grazas a estes indicadores, no primeiro semestre deste ano 2015, o Estado procedeu á devolución do 25 % e a Xunta tamén fixo efectiva esta devolución a través dos orzamentos xerais de Galicia para o 2015 e na Lei de emprego público de Galicia. Grazas ás medidas levadas a cabo polos gobernos populares de Madrid e Galicia, afortunadamente a situación mudou respecto do 2012, orixe deste aprazamento da paga extra. Hoxe estamos a medrar de maneira sostida, trimestre tras trimestre, cun déficit reducido a practicamente a metade que hai tres anos. Aínda que seguimos tendo demasiado paro, xa estamos en niveis de hai catro anos e mellorando; no ámbito privado a continua destrución de emprego está cambiando para comezar a repuntar as contratacións –así, actuamos tan pronto como tivemos a posibilidade de facelo– e, no caso da Xunta de Galicia, habilitamos por lei un fondo que garante a recuperación salarial dos empregados públicos, blindamos por lei a recuperación salarial dos empregados públicos cun fondo específico e cuns horizontes temporais moi concretos que mesmo estamos a adiantar. Así, na disposición adicional décimo segunda da Lei de emprego público de Galicia, a Xunta incluíu a creación do fondo retributivo para a recuperación das retribucións dos empregados públicos. Este fondo irase dotando orzamentariamente cada ano e xa para o 2016 permitirá a devolución do cen por cento da paga extra aprazada no ano 2012. Por iso, con esta lei que veño presentar diante deste Parlamento damos un paso mais e, como dicía, adiantamos a devolución completa desta paga en dous anos, como así o establece a propia exposición de motivos –como se verá hoxe na Cámara–. É dicir, o Goberno galego ten previsto adiantar ao 2016 o pago do 50 % restante, o que permitirá completar a devolución da totalidade desta paga o vindeiro ano. [[Aplausos.]] Señorías, lembremos que inicialmente neste ano 2015 tan só estaba prevista a devolución dun 25 % e con este cambio legal garantimos unha devolución do 50 %, pois tan pronto este Parlamento a aprobe os empregados públicos percibirán o outro 25 %. Por tanto, a devolución será inmediata e os empregados públicos xa a recibirán na vindeira nómina de outubro. Non só adiantamos os prazos senón que a devolvemos na primeira nómina na que é materialmente posible facelo. [[Aplausos.]] Debo indicar que esta lei afecta a todos os empregados públicos galegos, máis de 125.000 percibirán esta devolución, incluído o persoal non activo, o que pasou a outras administracións, o persoal das universidades públicas e os do ensino concertado. Cando no mes de agosto o presidente da Xunta anunciou a devolución do 25 % da paga extra de 2012, o Goberno galego fixou o seu compromiso a este mes de setembro, unha vez que tivésemos a necesaria habilitación legal do Estado para facelo, e non tardamos nin un día en iniciar este proceso. Eu mesmo contactei persoalmente, media hora despois de aprobar esta habilitación o Consello de Ministros, cos representantes dos empregados públicos para abordar esta cuestión e só seis días despois de ter esta habilitación legal, o Consello da Xunta deu luz verde o 17 de setembro á normativa para iniciar a tramitación neste Parlamento. Por tanto, máximo compromiso deste goberno para adiantar a devolución de toda a paga extra de 2012 aos empregados públicos o antes posible. Señorías, vontade e capacidade para facelo, porque é importante explicar que o Estado só permitirá a devolución ás comunidades que cumpran dous requisitos: ter dispoñibilidade orzamentaria e cumprir o obxectivo de déficit en 2015. O cumprimento de ambos requisitos por parte da Xunta de Galicia ten como consecuencia que a Xunta está nestes momentos en condicións de adiantar a devolución deste 25 % xa neste 2015. A devolución deste 25 % terá un custo aproximado para a nosa Comunidade Autónoma de 56,5 millóns de euros e a devolución media superará os 450 euros por empregado. Como somos plenamente conscientes dos sacrificios feitos polos empregados públicos e queremos seguir compensando este esforzo, quero anunciarlles que mañá mesmo convocaremos dende a Consellería de Facenda os representantes dos empregados públicos para comezar a negociar a devolución dos días de libre disposición e días adicionais de vacacións en función da antigüidade. [[Aplausos.]] Tomaremos esta medida porque a situación financeira da Comunidade Autónoma o permite, facémolo porque queremos facelo e porque temos capacidade para facelo. En definitiva, señorías, somos un Goberno responsable que toma en cada momento as decisións necesarias para salvagardar o interese xeral de Galicia. Somos un Goberno con palabra que cumpre os seus compromisos, neste caso cos empregados públicos, tan pronto como lle é posible. E somos un Goberno que dota esta comunidade da necesaria estabilidade política para seguir día a día gobernando, para ir consolidando a recuperación económica e buscando mellorar o benestar dos nosos cidadáns. Moitas grazas a todos.
Grazas, señor conselleiro. Rolda de defensa das emendas á totalidade e o posicionamento respecto do proxecto de lei. [[Pausa.]] Grupo Parlamentario Mixto. Señora Martínez.
Grazas, presidente. Bo día, conselleiro. Lamento dicirlle que vostede se desacreditou a si mesmo nada máis empezar a falar, porque ter o valor de afirmar en sede parlamentar que a Xunta non precarizou os traballadores e traballadoras públicos é unha indecencia política, unha auténtica indecencia política. Porque, por outro lado, –mire se é indecente o que acaba de facer– recoñece o esforzo dos traballadores e traballadoras públicos. Indecente. Non foi unha colaboración, foi un roubo, unha imposición que se lles fixo e vostede vén aquí agora dicir que non pasa nada, seguen traballando nunhas condicións marabillosas e os servizos públicos galegos non perderon calidade. Dende logo, ¡xa lle vale! Tamén lle vale dicir que a Xunta de Galiza cumpre e paga tan pronto como lle é posible. ¡Mentira! A Xunta de Galiza, submisa ao Estado español, paga cando o Estado español lle dá permiso, independentemente dos intereses e as necesidades do pobo galego. Ese é o seu papel. Así, as respostas dos poderes públicos á crise económica caracterizouse pola imposición de grandes sacrificios aos empregados e empregadas públicos en aras ao obxectivo gobernamental de redución do déficit público. Estes sacrificios plasmáronse en recortes salariais, deterioro das condicións de traballo, aumento da xornada laboral anual e ausencia de reposición de efectivos, aínda que ao señor conselleiro isto non lle pareza precariedade. Suponse que isto o fixeron para mellorar as condicións salariais e laborais dos traballadores públicos. Hai que ter valor, señor conselleiro, ¡hai que ter valor! Mediante a Lei 1/2012, do 29 de febreiro, de medidas temporais e determinadas materias de emprego público na Comunidade Autónoma de Galiza, impúxose a suspensión de dereitos recoñecidos e normas de carácter legal ou convencional, atendendo á grave situación orzamentaria e á necesidade de reducir o déficit público, e con carácter temporal, polo que a súa vixencia queda supeditada á subsistencia das difíciles circunstancias económicas que afectan á sustentabilidade das contas públicas. A pesar de que o Real decreto-lei 10/2015 sinala que as administracións públicas poderán establecer máis días de asuntos persoais por antigüidade e días adicionais de vacacións, o Partido Popular en Galiza négase a negocialo xa, reservando esta baza para o período electoral, como acaba de anunciar o propio conselleiro. En relación ao 50 % da extra de 2012 que se lles debe aos traballadores e traballadoras públicos, din que irá nos orzamentos xerais de 2016. Supoñemos que será outra campaña antes das eleccións autonómicas. No Estado xa teñen máis días de libre disposición e de vacacións que en Galiza, pois todos os empregados teñen 22 días, pero no Estado se están aplicando os días a máis por antigüidade, así con 15 anos teñen 1 día máis, con 20 outro, aos 25 outro e aos 30 outro, cuestión que non se aplica no noso país. Tamén nos días de asuntos persoais en Galiza tiñan os empregados e empregadas públicos 9 días, que foron reducidos unilateralmente a 6 días, e tampouco se contemplan os días a máis que lle atribúe a lexislación estatal por trienio cumprido. Para a Administración galega isto supón perder 3 días de asuntos persoais en relación ao dereito establecido no artigo 75 da antiga lei da función pública, que partía dos 9 días iniciais. O recorte do complemento específico das pagas extras, e cantidade similar para o persoal laboral, que o Partido Popular practicou nas nóminas dos seus empregados e empregadas en 2013, 2014 e 2015 tampouco vai ser devolta. A decisión do presidente da Xunta de non aplicar directamente as medidas de recuperación de dereitos para os empregados e empregadas públicos aprobadas polo Goberno central, colocan a Galiza na cabeza dos recortes na Administración pública. Feijóo foi o primeiro en aplicar os recortes en todo o Estado e, se todo segue así, será o último en devolver os dereitos roubados aos traballadores e traballadoras. Os dereitos roubados pola Xunta dos cales se reclama a súa devolución, e, entre outros, podemos citar a devolución íntegra da paga extra de 2012; o fondo de acción social, que eliminou na totalidade todas as axudas, agás aquelas axudas á dependencia, pero cunha limitación de 180 euros; volver percibir o cen por cento das pagas extraordinarias; a suspensión do dereito á percepción do complemento que establece a disposición adicional décimo sétima do texto refundido da Lei da función pública de Galiza, aprobado polo Decreto lexislativo 1/2008, do 13 de maio, de incremento do complemento de destino na cantidade necesaria para igualalo ao valor do complemento de destino ou concepto equivalente que a Lei de presupostos xerais do Estado fixe. O aumento da xornada anual. A suspensión da aplicación de varios artigos do V Convenio colectivo único para o persoal laboral da Xunta de Galiza. Así consta na aplicación do artigo 19, artigo 29, que é o dereito ao comedor, que só se mantén para o persoal laboral de educación, e para o persoal que traballe nas quendas de noite, bebidas –nada máis que bebidas– quentes ou frías. A suspensión da aplicación do artigo 34.2 tamén e a suspensión da aplicación adicional terceira do V Convenio. Rematar co imposto á enfermidade e á discriminación e ao detrimento de dereitos das persoas afectadas por enfermidades crónicas, recuperando o dereito ao cen por cento do salario no caso de baixa por enfermidade común ou accidente non laboral. Cubrir o cen por cento das ausencias por baixas por enfermidade, por permisos, por vacacións. Rematar coa práctica de sucesión de contratos eventuais e a tempo parcial, que condena aos traballadores e traballadoras públicos da lista de contratación á precariedade laboral máis absoluta. E aquí quero pararme, porque vostede di que a Xunta non precarizou as condicións laborais dos traballadores e traballadoras públicos. Pero o propio Consello de Contas, no seu informe tanto do ano pasado como deste ano, fai un chamamento á Xunta sobre o abuso da utilización da contratación eventual e a tempo parcial, e da precariedade que están a sufrir os traballadores e traballadoras públicos. Por iso vostedes se negan a cumprir as recomendacións do Consello de Contas. Proceder á convocatoria dos postos de traballo necesarios para a reposición do emprego público, que garantan uns servizos de calidade e a paralización do seu desmantelamento, porque non se pode dicir que non hai precariedade cando non se repoñen os postos, cando non se cobren as vacantes, cando o persoal está traballando nunha situación límite, cando os accidentes laborais –fundamentalmente en Benestar– están aumentando terriblemente por culpa dos sobreesforzos, porque nin persoal nin material axeitado para as mobilizacións das persoas. Por iso presentei un texto alternativo nunha emenda á totalidade –tal e como foi solicitado pola representación legal dos traballadores e das traballadoras–, baseado na normativa básica contida no mencionado Real decreto-lei 10/2015, do 11 de setembro, que condiciona o dito abono polas administracións públicas a que a situación económico-financeira da Administración autonómica o faga posible. E tamén nas declaracións a 31 de xullo de 2015 que emitía a propia Xunta, afirmando que o teito de gasto para 2016, cun incremento do 5,2 %, permitiría volver baixar os impostos, seguir devolvendo aos empregados públicos o esforzo feito, mellorar os servizos públicos e impulsar a actividade económica. Evidentemente, antes de baixar os impostos, que benefician aos que máis gañan, esas baixadas de impostos inxustas cunha política totalmente asocial. Porque os servizos sociais, os servizos públicos, mantéñense cos impostos, e vostedes fan todo o contrario, baixan os impostos para reducir calidade nos servizos públicos e para reducir dereitos aos traballadores públicos. Vostedes, anunciando esta baixada de impostos, dicindo que neste momento a Xunta pode proceder, dada a situación económica da comunidade, a baixar impostos, mentres se seguen precarizando os traballadores e traballadoras públicos, mentres se seguen privatizando os servizos públicos, mentres se segue prestando un servizo deficiente e unha atención deficiente aos galegos e ás galegas que acoden aos servizos públicos, de verdade é unha auténtica agresión a este pobo, é unha auténtica agresión a esta nación. O que tiñan que facer sería establecer uns impostos progresivos onde quen máis gañe, máis pague; onde se pida un compromiso social ás empresas para mellorar a calidade do traballo e incrementar o salario aos galegos, que son os máis baixos do Estado e, polo tanto, temos as pensións máis baixas do Estado. Polo tanto, todas as súas políticas que veñen aquí a vendernos como un gran logro, incluso como un favor que se lles fai aos empregados e empregadas públicos, devolverlles parte do que lles foi roubado, parece, dende logo, un auténtico escándalo. Porque non cabe falar dunha situación favorable que permite baixar impostos cando se mantén un inxusto e inxustificable recorte de prestacións económicas e de dereitos laborais ás empregadas e aos empregados públicos. Pero tampouco se pode falar dunha economía favorable e de baixar impostos cando temos situacións como as que se están dando no ensino, onde hai unha falta absoluta de profesorado de apoio para os nenos con necesidades especiais. Non se pode falar dunha situación favorable cando en Vigo se nos impón un hospital privado e privatizado, coa alta tecnoloxía privatizada e cos servizos que non son sanitarios todos privatizados. Incluso privatizando a atención dos celadores, nun auténtico desprezo polo labor asistencial que estes realizan, e un auténtico desprezo por todos aqueles traballadores e traballadoras que accedían maioritariamente a estes postos de traballo na reserva para postos de persoas con algún tipo de dependencia. Polo tanto, vostedes practican a través deste proxecto de lei en lectura única e urxente un auténtico despotismo e desprezo por este pobo, polos traballadores e traballadoras públicos e polos servizos públicos e a calidade dos mesmos. A recuperación da calidade dos servizos públicos prestados pola Administración galega, e o restablecemento da xustiza social e a democracia nas relacións laborais da Xunta de Galiza, deben ser o obxectivo prioritario do Goberno galego. Mal vai defender a Xunta de Galiza os dereitos dos traballadores e traballadoras das empresas privadas, das empresas concertadas, cando maltrata os seus traballadores, cando non lles recoñece os seus dereitos e cando devolver o roubado se converte nun favor que hai que agradecer. E cando vén aquí agora a dicirnos que se vai poñer a negociar coa representación sindical a devolución dos días que se lles quitaron. Non hai nada que negociar, hai que devolver o roubado. ¡Cos [...] [[(Por orde do señor presidente (Santalices Vieira) e ao abeiro do artigo 106.3 do Regulamento, retírase esta expresión do Diario de Sesións)]] non se negocia! ¿Como alguén vai negociar cun [...] [[(Por orde do señor presidente (Santalices Vieira) e ao abeiro do artigo 106.3 do Regulamento, retírase esta expresión do Diario de Sesións)]] devólvesme tanto do que me roubaches? O que se roubou hai que devolvelo ao cen por cento e non ten xustificación non devolvelo. Por iso presentei o texto alternativo cun artigo único ao texto articulado, que di: "Queda derrogada a Lei 1/2012, do 29 de febreiro, de medidas temporais en determinadas materias de emprego da Comunidade Autónoma de Galiza". Considero que este texto é o axeitado para este proxecto de lei, xa que a propia Xunta admite que a situación económica o permite, incluso permite baixar impostos, e porque non hai nada que negociar, simplemente devolver o que lles pertence aos traballadores e traballadoras públicos. Nada máis. Moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Prégolle que esa expresión sexa retirada do Diario de Sesións. [[A señora Martínez García pronuncia palabras que non se perciben.]] Foi o que escoitei. Pídolle que a retire. Queda, polo tanto, retirada. [[A señora Martínez García pronuncia palabras que non se perciben.]] Pois entón ten unha chamada á orde. [[A señora Martínez García pronuncia palabras que non se perciben.]] Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Señora Paz.
Grazas, señor presidente. Bos días novamente. Señor conselleiro, se me permite que llo diga con todo respecto, a máxima proba de que vostedes consideran este Parlamento só un decorado, e o debate deste proxecto de lei un mero trámite, máis que un trámite parlamentario, unha simple escenificación teatral, é a súa intervención. Porque vostede aproveitou que o Pisuerga pasaba por Valladolid –creo, se non cambiou a xeografía coa LOMCE- para vir aquí, unha vez máis, a facer propaganda dos supostos logros desa recuperación económica e facer propaganda ou dicir o contrario do que foi a verdadeira política do seu goberno en relación coa Administración pública e cos servizos públicos. Pero, como comprenderá, eu non vou entrar no seu xogo e eu vou falar do que vimos falar aquí agora, que é desta cousa que vostedes remitiron ao Parlamento galego e que se chama Proxecto de lei polo que se aproba unha retribución de carácter extraordinario en concepto de recuperación da paga extraordinaria de decembro de 2012 para os empregados do sector público autonómico galego. Supoño que para as empregadas tamén. En primeiro lugar, permítame, para contextualizar tanto o momento no que se produce este proxecto de lei como, sobre todo, para contextualizar a emenda de totalidade con texto alternativo que presenta o Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, que faga un breve repaso por cales foron os principais fitos nos recortes de dereitos tanto retributivos como laborais e sociais aos empregados públicos nos últimos anos. Teriamos que empezar no ano 2010 co recorte, recorte como tal, por primeira vez na historia do Estado español das retribucións dos empregados públicos practicada polo Goberno do señor Zapatero no ano 2010 dun 5 %. Posteriormente, o señor Núñez Feijóo que nunca quere ser menos que Zapatero, sobre todo cando se fala de recortes, aprobou aquí tamén a Lei 1/2012, de recortes salariais, sociais e laborais aos empregados públicos de Galiza. A lei chámase doutra forma pero é un eufemismo máis, en realidade é de recortes laborais, sociais e salariais aos empregados públicos. Posteriormente o Goberno do Estado, xa no verán do 2012, a través do Real decreto lei 20/2012, aproba o que se deu en chamar no seu día como roubo ou expropiación da paga extraordinaria á que tiñan dereito do ano 2012 e o que vostede hoxe –que dese logo teño que recoñecer que é un artista dos eufemismos– chamou "aprazamento". Voulle facer unha pregunta. Xa que é un aprazamento que amablemente lles fixeron aos empregados públicos, vanlles pagar xuros, ¿non? Supoño. Teño que facer unha nova emenda. Síntoo, fareina despois in voce se mo permiten os membros da Mesa. Porque, claro, se é un aprazamento, será con xuros a favor dos empregados e das empregadas públicas. Falaba desa expropiación da paga extraordinaria do mes de decembro de 2012, que sabe vostede moi ben, señor conselleiro, que mesmo foi cuestionada, fundamentalmente no que se refire ao devengado con anterioridade á entrada en vigor dese real decreto lexislativo, polos tribunais de xustiza ao longo e ancho de todo o Estado español, que declararon ilegal esa usurpación –seguimos buscando eufemismos ou sinónimos, ¿verdade, señor conselleiro?–, esa usurpación do salario dos empregados públicos feita polo Goberno do Estado e tamén polo Goberno da Xunta de Galiza, e que ordenaban a súa devolución. Pero como ao señor Feijóo lle parecía pouco e ao seu Goberno isto lle parecía pouco, nas sucesivas leis da Xunta de Galiza para o ano 13, 14, e 15 aplícaselles aos empregados públicos unha nova redución das súas pagas extraordinarias, consistente en que non se lles aboa o 100 % da paga extraordinaria tal e como estaba establecido legalmente senón que se detrae desa contía todo o que corresponde a retribucións complementarias, e iso tamén no ano 2015. Finalmente, de moitos deses dereitos que foron cercenados coa aprobación da Lei 1/2012 consolídase o seu recorte, a súa eliminación, coa aprobación hai uns meses neste Parlamento da Lei 2/2015, do emprego público de Galiza. E falaremos posteriormente desa cuestión, porque ten que ver coa emenda que formula este grupo parlamentario. A consecuencia disto, señor conselleiro, por moito que vostede queira enganar ou manipular a realidade, é que se produciu unha merma considerable dos ingresos dos empregados públicos. Algunhas organizacións sindicais, ou as organizacións sindicais en xeral, cifran esa redución nos últimos anos, desde o ano 2010, en torno a un 30 % de perda do poder adquisitivo dos empregados públicos, unha merma inequívoca dos seus dereitos laborais e, desde logo, unhas dramáticas repercusións na calidade dos servizos públicos. Porque, mire, xa temos falado moitas veces neste Pleno desta cuestión, por iso non vou perder moito tempo, porque teño outros asuntos que abordar, pero só nos servizos de benestar perdéronse 1.500 postos de traballo como consecuencia de que a Lei 1/2012 elimina na práctica o quinto convenio de persoal laboral da Xunta de Galiza, sobre todo no referido ás quendas de traballo, ás libranzas e ao cómputo da xornada laboral. E, polo tanto, como comprenderá vostede, coa eliminación de persoal, coa non reposición de efectivos que se estivo aplicando durante todos estes anos, a calidade dos servizos públicos foi gravemente erosionada. E ¿que fai o Partido Popular para resolver esta situación?, ¿que fai o Goberno do Partido Popular? Pois un novo intento de manipulación e de engano. Porque, mire, eu xa lle lin o título completo da lei, e se estiveramos noutro trámite e tiveramos oportunidade de formular emendas parciais, desde logo a primeira que habería que formularlle é que no título da lei, en lugar de poñer "en concepto de recuperación da paga extraordinaria", inequivocamente tería que poñer "en concepto de recuperación parcial da paga extraordinaria". Porque eu, despois de escoitalo a vostede, non sei se teño que pedirlles aos servizos da Cámara que me pasen o texto de verdade, porque non se corresponde o que vostede dixo desde esta tribuna co que pon o contido do proxecto de lei que nos remitiu a este Parlamento. E eu, de verdade, debo de ser moi simpática, porque o conselleiro estase escarallando de risa, e a min francamente non me fai ningunha graza e creo que aos empregados públicos non lles fai ningunha graza que o Goberno da Xunta de Galiza veña a este Parlamento a rirse ou a intentar rirse de todos os galegos e de todas as galegas. Eu creo que aos empregados públicos non lles fai ningunha graza, señor conselleiro, que vostede se atreva a dicir aquí que os empregados públicos galegos van ter de volta a totalidade da súa paga extra dous anos antes do previsto ao mesmo tempo que nos remite unha lei na que só se garante o 26,23 % desa paga, só se garante o 26,23 %, e non se garante nada máis. E ao mesmo tempo, señor conselleiro –e sábeo vostede perfectamente–, fai esta simulación de que lles van devolver todo cando en realidade só lles van devolver unha cuarta parte e cando sabe que vostede lles vai meter no mes de decembro outra vez a man no peto a todos os empregados públicos deste país. Porque ao mesmo tempo que simulan que lles devolven a paga extra que xa llela roubaron no ano 2012, aínda lles van roubar outra parte da paga extra –si, roubar, roubar, insisto, roubar– no mes de decembro, e aínda lles acaban de birlar –se lles gusta máis– unha parte no mes de xuño. Polo tanto, isto é unha auténtica manipulación, un auténtico engano e un auténtico intento de manipulación da realidade. E iso é o que vostede nos mandou a este Parlamento, nin unha nota máis pon a lei. O que vostede nos mandou aquí para aprobar é un artigo no que fala de que se lles vai devolver o 26,23 %, desenvolve posteriormente como se vai facer para o sistema universitario e como se vai facer para o ensino concertado de pago delegado, e nada máis. ¿Verdade que si?, ¿ou hai algún artigo máis que nos ocultaron aquí? Non hai nada máis, ¿verdade que non? Do 50 % non fala nada, ¿verdade?, do 50 % restante. ¿Ou si? ¿Fala algo do 50 % restante? E a Lei de emprego público, á que fixo vostede mención, tampouco garante que o 50 % restante se lles vaia restituír no ano 2016, porque non teño tempo agora de lerlle toda a disposición transitoria duodécima, que é a que fala da recuperación do poder adquisitivo perdido. E o único que di é que se establecerá un fondo en función das dispoñibilidades orzamentarias para devolvelo nun prazo de tres anos, pero non establece ningún tipo de prazo. E, polo tanto, non hai ningunha garantía co que hoxe imos aprobar aquí. Os empregados públicos a única certeza que poden ter é que, antes de finais deste ano, lles van devolver o 25 % da paga do 2012, pero tamén seguen tendo a certeza de que antes de finais de ano lles van volver quitar cartos da súa paga extra do 2015. E tamén poden ter a certeza de que non lles van devolver ningún dos dereitos que lles roubaron coa aprobación das outras leis ás que fixen mención con anterioridade. E por iso, señor conselleiro, eu vou facerlle un ofrecemento moi xeneroso por parte deste grupo parlamentar. Se vostede quere saír de aquí e non ter que ir confesar o pecado de mentira continuada e permanente que fixo na súa intervención, acepte o noso texto alternativo. Porque o noso texto alternativo é a única forma que ten vostede de facer verdade o que dixo vostede na súa intervención. Como verá vostede, no noso texto alternativo mantemos a súa redacción no artigo 1, excepto que poñemos que se ten que verificar, antes da finalización do mes de outubro, a respecto do 26,23 %. Polo tanto, iso supoño que lle valerá, porque é literalmente o que mandou vostede ao Parlamento. Pero engadimos un artigo 2 que di: "Recuperación total da paga extraordinaria do 2012 do persoal ao servizo do sector público". Porque nós realmente si que queremos garantir que os empregados públicos e os traballadores do sector público de Galiza saiban que se lles vai devolver tamén o outro 50 %, aproximadamente, que aínda se lles debe. E por iso poñemos o artigo 2, garantindo que antes da finalización do ano 2015 se lles pague o restante para devolverlles, efectivamente, a paga que lles quitaron de 2012. E agora aínda engado a emenda in voce. Como vostede di que foi un aprazamento que lles fixo, temos que engadirlle os intereses, porque cando un fai un aprazamento dun pago sempre recibe intereses a cambio. Engadimos un artigo 3. Para que sexa verdade que vostedes non lles seguen metendo a man no peto aos empregados públicos, terán que vostedes dunha vez restituír todas as extras que lles levan roubado desde o ano 13, 14 e 15, incluída a que aínda falta por perpetrar, que é a de decembro de 2012. Artigo 3, señor conselleiro. E se de verdade vostedes cren e queren que os empregados públicos crean que o que nos dixo vostede aquí de que van empezar a negociar os días de asuntos propios e das vacacións é verdade, terán que vostedes empezar por aceptar a disposición derrogatoria única e derrogar esa lei da vergoña que é a Lei 1/2012; que, por certo, a propia lei prevía a súa revisión transcorridos dous anos e xa van máis de tres. E se de verdade vostede, señor conselleiro, quere que esa suposta negociación que vai empezar mañá cos sindicatos, segundo parece, para devolverlles as vacacións e os días de asuntos propios sexa de verdade, terá que coincidir comigo en que a única forma de facelo é aceptando a disposición final segunda do texto alternativo do Bloque Nacionalista Galego, que di que hai...
Vaia rematando, por favor.
...que modificar o artigo 132 da Lei de emprego público, da Lei 2/2015, que pon expresamente que as vacacións son un máximo de 22 días, e non fala da posibilidade de incrementar por antigüidade. O mesmo a respecto dos días de asuntos propios, que a lei pon taxativamente un máximo de seis e non fala da posibilidade de aumentalos por antigüidade. Así que coincidirá comigo en que ten que aceptar esta emenda que hoxe formulamos, porque é a única forma de darlle un mínimo, un atisbo, de credibilidade ao que vostede nos dixo. E se finalmente quere que alguén crea que vostedes pretenden restituír algún dereito aos empregados públicos, terá que convir comigo tamén en que hai que modificar a Lei do emprego público...
Remate, por favor.
...para eliminar esa aldraxe que constitúe que se consolide un dos recortes máis graves que se introduciu na Lei 1/2012, que é non ter dereito ao 100 % das retribucións en caso de incapacidade temporal e que vostedes consolidaron introducíndoo na Lei de emprego público.
Grazas. Grazas, señora Paz.
Por iso, señoras e señores deputados, cremos que a aceptación desta emenda do Grupo Parlamentar do BNG é a única forma de facer minimamente verosímil a versión do Goberno. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Paz. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Señora Díaz.
Señor conselleiro, a verdade é que dixo algunhas cuestións que non deixan de asombrarme. Vostede fala dende unha visión, esa si que catastrofista ou apocalíptica, da realidade do que ten sido o anterior goberno, o Goberno central. Efectivamente, vostede elude que levan sete anos gobernando, e elude que vostedes, o seu goberno, se anticiparon agredindo os traballadores e traballadoras públicas nun montón de normas que hoxe os seguen a esmagar. Iso elúdeo, non fala da súa xestión durante sete anos de goberno contra os empregados e as empregadas públicas. Elude e falsea, por suposto, a realidade do que vostedes están a facer, e mesmo dunha maneira absolutamente sorprendente e descarada lle mente a esta Cámara; méntelle porque sabe que os datos que deu non son certos. Vólvolle lembrar que esa pretendida recuperación económica, en termos macroeconómicos, adolece dun diferencial negativo neste país. E vostede, xa que veu aquí, ten que explicarlles aos galegos e ás galegas por que temos ese diferencial negativo en relación co resto do Estado. Porque a lectura é, señor conselleiro, que o temos porque vostedes o están a facer mal, pero, ademais, dicímoslle que están mentindo, non hai recuperación do emprego. ¿E sabe por que non a hai? Mire, con datos reais, con fontes públicas dos seus ministerios –do Partido Popular–: porque perdemos horas de traballo –45 millóns de horas de traballo– e porque perdemos afiliacións á Seguridade Social desde que gobernan vostedes. ¿Saben cantas? A tempo completo, preto dun millóns de afiliacións á Seguridade Social. ¿Sabe que? Que perdemos ocupación. ¿Sabe que? Que crecemos en paro, no día de hoxe, señor conselleiro, e falo de datos oficiais. ¿E sabe o máis grave? O máis grave é que perdemos ou perderon ou están agredindo os traballadores e traballadoras en desemprego, cunha prestación que non cobre a 3,7 millóns de persoas, exactamente cunha redución do 30 %. Por tanto, señor conselleiro, non minta nesta Cámara. Non hai recuperación no emprego, tampouco no emprego público. Segundo os datos oficiais –os do señor Montoro, non os nosos, supoño que os coñece ben–, vostedes cargáronse en Galicia máis de 5.000 postos de traballo público. Vostedes fixeron e apoiaron unha reforma laboral, que tamén se aplica na Administración pública, que serviu para dúas cousas: a primeira, para despedir practicamente a prezo cero, porque libre xa era o despido neste país, o que pasa é que o que conseguiron foi despedir a prezo case cero. E voulle falar dunha realidade, desa modalidade contractual de contrato indefinido de apoio a emprendedores, que, como sabe, permite ter unha persoa durante un ano en prácticas, sen dereito a nada, señor conselleiro, esa que vostedes apoiaron. E a segunda realidade desa reforma laboral é isto do que fala o Banco de España –da que non fala Alternativa Galega de Esquerda, fala o Banco de España–: A reforma laboral tiña un obxectivo, que era baixar os salarios, non crear emprego. E nese relato están vostedes –vostede tamén, conselleiro da Facenda da Xunta de Galicia, deste país– agredindo os traballadores e traballadoras públicas. É certo, maio do 2010, Partido Socialista, ataque co 5 % de recorte aos traballadores e traballadoras públicas. ¡Error, claro que si, é certo! Pero é certo que o que vostedes fixeron con todas as normas subseguintes é un disparate e unha agresión –como dixen antes, na intervención que tivemos– que é definitiva, non é temporal, señor conselleiro. Se é temporal e se é certo o seu relato, derroguen a Lei 1/2012, do 29 de febreiro, derroguen esa lei. Señor conselleiro, vostede afirmou que non precarizan o traballo público. ¿Quere dicirme se coñece as condicións nas que traballan, sobre todo mulleres –non todas–, que prestan os seus servizos nos centros de benestar deste país? ¿Quere dicirme por que seguen mantendo en suspensión o artigo 19 do V Convenio colectivo da Administración pública, señor conselleiro? Deixen de mentir. Son vasalos dun sistema que traballa para a banca, son presos deses grandes debedores que levan o seu marchamo, e para iso teñen que esnaquizar as condicións de traballo tamén dos empregados e empregadas públicas. Por iso o seu relato é falso. Se é certo que o Partido Popular conseguiu sacar a España da crise, aplíquense o conto, derroguen esas normas e poñan en actividade ese artigo 19 que permite que os traballadores e traballadoras públicas –sobre todo pola afectación que ten nas redes de benestar social– poidan compatibilizar ou cumprir coas normativas de horarios que exixe a normativa europea. Faga iso, señor conselleiro, pero non o fai, porque é refén do seu discurso, e o seu discurso é que estas reformas viñeron para quedarse, señor conselleiro, non só aquí, en Galicia, no Estado español, non, non, viñeron para quedarse en todos os países do sur, porque, señor conselleiro –díxoo vostede–, o obxectivo é a consolidación fiscal, e, como o obxectivo é a consolidación fiscal, somos presos desa Unión Europea que esnaquiza os pobos e esnaquiza os traballadores e as traballadoras; tamén en Alemaña, señor conselleiro, tamén en Alemaña. Falar de datos sería longo, pero é bastante ilustrativo. Efectivamente, falan por si mesmos. Supoño que cando aprobamos esta Lei de emprego público non gobernaba o Partido Socialista, ¿verdade, señor conselleiro? ¿Quere facernos parvas? ¡A min non, eh! Non gobernaba o Partido Socialista, e o maior ataque, como xa se dixo nesta Cámara, é permitir esa situación de escravitude que teñen os empregados e empregadas públicas cando se atopan nunha situación de baixa por enfermidade, señor conselleiro. ¡Lamentable, nin sequera na empresa privada! O que pasa é que cando estudamos dereito nas facultades de dereito nos ensinan que é vital no marco do dereito laboral precarizar o emprego na Administración pública para que iso se faga extensivo á rede da empresa privada, e iso é o que vostede fixo na Lei de emprego público, ese é o sinal para seguir desfacendo e permitindo asoballar os traballadores e traballadoras deste país, e ademais tomándolles o pelo aos sindicatos da Administración pública. Se vostede lle chama negociar ao que fixeron o día 14 e 15 de setembro deste mes, por favor, deixe de tomarnos o pelo e deixe de dicir aquí cuestións que nada teñen que ver coa realidade. Chegaron e impuxeron. E deixe de mentir, o que lles van devolver é o 26,23 % da paga extra. E eu quero, antes de empezar coa emenda de devolución –na que coincidimos as compañeiras que fixemos as emendas dende distintas organizacións da oposición–, indicar algunhas cuestións ilustrativas, porque quero tamén desmentir o Partido Popular. Fíxese, no texto do Goberno do Estado di algo moi curioso. Eu voulle dicir se lembra aquelas palabras que dixo a señora secretaria de Estado de Investigación, ¿coñécea?, dona Carmen Vela. Dixo: "En España sobran investigadores, por iso temos que botalos para fóra". Eu alégrome, porque o texto que tomei a molestia de ler, porque é miña obriga, di algo claro, e voulle dicir o que dixo. Pois nada máis e nada menos recoñece que foi un erro botar os talentos fóra deste país, que foi un erro do que vostedes son copartícipes, e vostede tamén; lembremos o investimento que temos no noso país en I+D+i, e baixando, o 0,86 %. Pero mire, señor conselleiro, eu creo que os traballadores e traballadoras públicas saben o que vostedes están a facer, e o que están a facer é practicar unha esmola electoral, e ademais vano facer con moita présa. Teñen que facelo con garantías para que cando vaiamos votar o 20 de decembro teñan un alivio nas súas casas os funcionarios e funcionarias públicas; para iso o están a facer. E van adiar o resto– do 25 % ou do 50 %, veremos con que– ás seguintes eleccións. Si, vostede ri; é para chorar, señor conselleiro. Debería ter un pouquiño de respecto a esta Cámara, señor conselleiro, porque é para chorar, é para chorar. Verémolo no 2016 cando voltemos a estar en eleccións. Pero chegan tarde, señor conselleiro, chegan tarde porque con esmolas non se gañan as eleccións, porque ninguén os cre neste país. ¿Sabe canto perdeu de media un mestre ou unha mestra pola perda do complemento específico de carácter autonómico, que non depende do Goberno central? ¿Sabe canto? Pois entre 500 ou 1.000 euros ao mes. En salarios humildes, señor conselleiro, en salarios humildes. Con vostede iso non vai, semella que non vai. ¿Por que facemos esta emenda? Porque non compartimos o relato do Partido Popular e porque esta lei volve ser un agravio contra os traballadores e traballadoras públicas. ¿Que pedimos na nosa emenda? Pois cousas moi sinxelas. A primeira, a recuperación por parte do Partido Popular da dignidade dos traballadores e traballadoras públicas, que foron insultados. Teño aquí un memorial de agravios do que teñen dito vostedes, os seus cargos públicos, cada un dos conselleiros e conselleiras ausentes, dos traballadores e traballadoras públicas. A segunda cuestión: efectivamente, o recoñecemento da débeda existente e total do 100 %, e o aboamento da mesma; non o 26,23 %, non, non, o que lles falta, señor conselleiro; é dicir, con este tramo, o 75 %. Agora non fagan máis esmolas electorais. E, en terceiro lugar, señor conselleiro, por suposto, o aumento salarial que teñen tamén perdido os compañeiros e compañeiras da Administración pública, ese 5 %. Claro que si, señor conselleiro, porque tamén son vítimas do mesmo. Tamén o que ten que ver coa taxa de reposición e coa recuperación dos empregos públicos que lles teñen arrasado neste país vostedes, vostedes. Queremos vitalmente –e aí coincidimos todas as compañeiras da oposición– isto que levamos á Comisión 1ª nun montón de ocasións, e a este Pleno esta mesma voceira o trouxo varias veces: a derrogación –que é un ataque masivo contra os dereitos dos traballadores e traballadoras públicas– da Lei 1/201, do 29 de febreiro, porque no seu relato, señor conselleiro, non ten sentido; nese relato da reforma laboral na que nos din que a precarización é absoluta ata que non baixemos do 15 % de desemprego. Se temos que esperar ata que baixen do 15 % as cifras de desemprego neste país, todos mortos, señor conselleiro, ¡corpo a terra! Pero tamén, señor conselleiro, pedimos algo fundamental, que é derrogar todas esas normas, como as que temos citado aquí da Lei de emprego público, que atacan sistematicamente os traballadores e traballadoras públicas. E mire, vou rematar o tempo que me queda cunha precisión: vostedes volven atacar os traballadores e traballadoras públicas, volven atacalos. Calquera que estude a norma que trasladan agora neste debate plenario a Galicia pode comprobar que a cantidade da que está a falar o Estado español para aboar ese 26,23 % é unha cantidade ben pequena, 251 millóns de euros. ¿Vostede sabe como se vai pagar esa cantidade, señor conselleiro? Con débeda pública. ¿Sabe como se vai pagar? Con débeda pública, e non porque o diga Yolanda Díaz, senón porque o di a norma que teñen aprobado. ¿E saben por que, señor conselleiro? Porque queren voltar a estigmatizar os traballadores e traballadoras públicas dicíndonos que están facendo un sobreesforzo, e fíxense que esforzo fan que teñen que acudir mesmo á débeda pública cando ninguén cre semellante relato. 251 millóns de euros é unha cantidade para calquera ministerio máis que asumible, señor conselleiro, pero no seu relato necesitan estigmatizar; necesitan transmitir aí fóra que os traballadores e traballadoras públicas son uns privilexiados, que son uns vagos, que son uns maleantes. E vólvolle dicir: visite algún centro de Benestar, de Traballo, da Consellería ausente de Benestar, e vexa en que condicións traballan. Se o seu relato é certo, insístolle en que acabe xa coa suspensión do artigo 19 do V Convenio colectivo da Administración pública. Non ás trampas electorais, non queremos esmolas, e por iso lle dicimos que ten vostede a oportunidade de votar calquera das emendas de devolución que temos presentado calquera dos grupos da oposición, porque estamos no certo e damos na clave. É para dignificar as condicións de traballo deles e delas, que non foron os que causaron a crise, que non viviron por enriba das súas posibilidades, señor conselleiro; eses foron os amigos do señor Feijóo, cos que viaxaba en iate; eses, non os traballadores e traballadoras públicas. Por tanto, se non quere facer máis trampas, vote a favor destas emendas, derrogue a Lei 1/2012, do 29 de febreiro, poña en vigor o artigo 19 do V Convenio colectivo, recupere a dignidade e, sobre todo, en outubro pague xa o 100 % da paga extra que lles teñen usurpado aos traballadores e traballadoras públicas. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Díaz. Grupo Parlamentario Socialista, señora Sestayo.
Grazas, presidente. Señorías. Señor conselleiro, escoiteino atentamente e, sen dúbida, estamos nun debate errado, algún dos dous ten un texto lexislativo que non é o que se debate neste Parlamento. Eu tomei a molestia de comprobar que o que teño eu figura na orde do día, así que debe ser vostede quen está errado. Mire, vostede, nas medidas que hoxe anunciou como consecuencia da suposta aprobación dese texto lexislativo, di que, por unha banda, se recuperarán a totalidade das cantidades perdidas, usurpadas, ao emprego público, ás funcionarias e funcionarios, ás empregadas e empregados públicos; doutra banda, di que se recuperarán as condicións laborais das empregadas e empregados públicos, e, ademais, vostede di que lles agradece o esforzo, coma se fora voluntario, que fixeron como consecuencia destas medidas. Ademais, vostede di que estas medidas se implantan despois dunha negociación colectiva –que xa nos explicará vostede de onde saíu esa negociación colectiva–, e que ademais, con esta medida, se cumpren os anuncios electorais e os compromisos acadados polo señor Feijóo e polo Goberno da Xunta. Este é un resumo e unha síntese do que vostede dixo, do que está gravado neste Diario de Sesións, e, sen embargo, isto é o que di o texto. O texto na realidade –non no seu anuncio–, por unha banda, anuncia exclusivamente a devolución dunha parte, da parte do 26 % –o 26,23 %, vou ser estritamente rigorosa co texto lexislativo–. Polo tanto, é falso que se devolva a práctica totalidade do comprometido polo señor Feijóo. En segundo lugar, no texto da lei non se establece ningún prazo de devolución, ningún; unha cousa é que vostede anuncie o que vai facer pero a cuestión é que o texto lexislativo que hoxe se trae a esta Cámara non establece ningún prazo de devolución. E, en terceiro lugar, dentro dos compromisos que estableceu o señor Feijóo nos seus múltiples titulares, que busca sempre en período electoral, estaba, efectivamente, a devolución de todos aqueles sacrificios que tiveron que facer os empregados e empregadas públicas. Bueno, non existe nin un só dos dereitos perdidos das empregadas e empregados públicos que estea recoñecido neste texto legal, señor conselleiro. Polo tanto, estamos de novo cun texto legal de márketing electoral, que coincide –como cada anuncio sobre as empregadas e empregados públicos– en período electoral. E, ademais, non se corresponden de novo os titulares co contido. Eu rétoo a que me diga en cal deste escaso texto do artigo se establecen os anuncios que vostede acaba de facer. E se o que vostede quere facer se corresponde cos anuncios, se a realidade é a que vostede acaba de anunciar, entón haberá que modificar este texto, señor conselleiro. Polo tanto, hai que optar por unha de dúas cuestións, porque vostede está nunha esquizofrenia política nesta situación. Ou vostede o que quere facer é un anuncio electoral, que é o que contén esta lei, e entón vostedes sos, coma sempre, aprobarán un texto lexislativo de márketing electoral; ou vostedes o que queren facer é cumprir aqueles compromisos acadados en período electoral, e entón o que terá que aprobar é a emenda de totalidade prevista no Grupo Parlamentario Socialista e que, ademais, coincide co resto dos grupos da oposición. Mire, vostede, ademais, dentro dos argumentos –tamén fun collendo algún dos que dicía–, efectivamente, falaba de que, para baixar as retribucións –aquí temos que agradecer que a culpa neste caso sexa de Rajoy–, se aplicaba a lexislación básica do Estado. Vostedes o que fixeron no seu momento foi, por unha banda, aplicar a lexislación básica do Estado, certamente aplicaron as medidas de Montoro e de Rajoy. Pero é que, ademais, na Xunta de Galicia –ese exemplo de defensa do servizo público– aprobaron, como vostede sabe e como consta no DOG, baixadas adicionais que non están contidas noutras comunidades autónomas. Esa é a realidade da normativa lexislativa de Galicia. Sen embargo, para subir as retribucións, para anunciar a subida parcial ou a recuperación parcial das retribucións, aplican exclusivamente a lexislación do Estado, como acaba de facer. Bueno, sexamos coherentes, se vostedes para unha cuestión, para as baixadas, aplican a lexislación do Estado e aplican medidas adicionais da normativa das competencias propias de Galicia, e resulta que Galicia está nunha situación magnífica, financeiramente envidiable, e que a todas e a todos os españois lles encantaría estar vivindo en Galicia, pois qué menos que recuperar esas medidas suprimidas por vostedes mesmos. Porque, se non, señor conselleiro, seguimos coa mesma esquizofrenia. Mire, en segundo lugar, dicía que non se establece prazo ningún no texto legal, e, se non, indíqueme en que punto se corresponde. É que, claro, pois non se sabe moi ben cando se volven remitir ao Goberno do Estado e por que goberno do Estado se van aplicar. Seguramente porque o Goberno do Estado confiamos en que non sexa o mesmo, e, polo tanto, non pode anunciar, ao mellor, a recuperación total. Sen embargo, a vostedes quédanlles polo menos uns meses e, polo tanto, aínda teñen a posibilidade de determinar a recuperación desa totalidade da paga extra e a posibilidade de lexislar non por lectura única senón por un procedemento ordinario. Teñen o período lexislativo suficiente –salvo que Feijóo pense adiantar as eleccións de inmediato–, o período necesario para substancialo por un procedemento ordinario e ademais para regular todos e cada un dos sacrificios que se teñen imposto ás empregadas e empregados públicos polos que, de repente, están vostedes –véxoos– tan preocupados. E, ademais, non se indica para nada a contía no texto legal –supoño que lles esquecería– correspondente ao recorte adicional do complemento específico, algo que obviamente saberá vostede que estaba contemplado como un anuncio, neste caso do señor Rueda –do vicepresidente da Xunta de Galicia–, nunha comparecencia para falar dos servizos públicos e que anunciou aos empregados e empregadas públicas. A realidade é que este texto non se corresponde, e este complemento non está limitado pola lexislación básica estatal, entraría dentro das competencias de Galicia. Polo tanto, señor conselleiro, vemos que non existe ningún obstáculo legal para que vostedes puideran facer isto. Polo tanto, señor conselleiro, de non aceptar a emenda do Grupo Parlamentario Socialista, que coincide –e ademais podería quedar ben con toda a Cámara– substancialmente co resto dos partidos políticos, de non aceptala, estariamos, por tanto, señor conselleiro, ante un exercicio de hipocrisía electoral. E, mire, din vostedes que negociaron coa mesa sindical. Bueno, negociarían coa mesa, porque creo que todas e todos sabemos –dende logo, os que procuramos estar informados– que todos, sen excepción, os sindicatos, a representación sindical, se levantaron da mesa cando vostedes quixeron impoñer as medidas. Polo tanto, señores do Partido Popular, señor conselleiro, negocian vostedes consigo mesmos, non sei eu se ese proceso de autonegociación se pode chamar representación e negociación colectiva. Fala vostede tamén de que grazas ás medidas que se tomaron por parte do Partido Popular –créame que vou collendo literalmente e entrecomiñado o que vostedes dixeron– se procedeu a unha profesionalización da función pública. Vese que antes do Partido Popular o emprego público estaba plagado de persoas incompetentes e que, seguramente, por iso se tiveron que amortizar arredor de 3.000 prazas de docentes, entre 3.000 e 5.000 prazas de facultativos da sanidade pública e outro tanto de profesionais dos servizos sociais, por citar algúns simples exemplos do servizo público. Agora entendo e agora entendemos cal era a razón da amortización de prazas e dos despedimentos que se produciron nos servizos públicos da Xunta de Galicia: que vostedes o que querían eran profesionais, e ata que chegou o Goberno do Partido Popular a función pública estaba enchida de incompetentes. Mire, o certo, señor conselleiro, é que vostedes, tanto a normativa lexislativa estatal –a normativa básica– como a normativa das medidas adicionais da Xunta de Galicia –a normativa 1/2012–, como todas e cada unha das normativas vixentes –como a aprobada na Lei de reforma de Administración local ou as que fan referencia ao déficit, ou calquera que se tome que veñen do Goberno Rajoy ou do Goberno da Xunta de Galicia– o que establecen, señor conselleiro, é a precarización dos servizos públicos, a precarización do emprego público, o desmantelamento dos servizos públicos e a potenciación do privado. É unha evidencia que hoxe nas administracións locais, como consecuencia da normativa que vostedes aplicaron, non se pode contratar ou é moi difícil contratar a empregadas e empregados públicos para servizos básicos, para servizos necesarios para a cidadanía. Sen embargo, non hai ningún problema en contratar eses servizos se son externalizados, e eses servizos non se poden desenvolver –por poñerlle un exemplo, os servizos públicos de inclusión social, os servizos públicos de intervención familiar ou os servizos públicos de dependencia– a través de contratación directa dentro dese emprego público que vostedes din que tanto defenden, pero non hai ningún impedimento a que se faga a través de empresas privadas, nas que non se atopará ningún obstáculo legal. E estes menos mal que son os gobernos que defenden os servizos públicos. Mire, señor conselleiro, é evidente que vostedes están defendendo aquí o seu ideario. É evidente que vostedes están nunha precampaña electoral, na que toca hoxe o titular dos servizos públicos. Pero o certo é que a realidade dos servizos públicos, señor conselleiro, se chama "hospital de Vigo". A realidade dos servizos públicos víase no comezo do curso escolar, víase coas protestas de tantos e tantos profesores e de tantos docentes porque se atopaban con unidades menos. Neste mesmo comezo escolar, señor conselleiro, hai dúas semanas, estaban os titulares que obedecen á realidade de Galicia. A realidade do servizo público en Galicia, señor conselleiro, é que desapareceron as oficinas de dependencia, que desapareceron as oficinas de inclusión social, que desapareceron os equipos de infancia, que se precarizaron os centros de menores e que se precarizaron servizos de igualdade. A realidade dos servizos sociais é a precarización de todos e cada un dos traballadores que prestan os seus servizos en benestar, a imposición de xornadas imposibles para os que prestan servizos a persoas dependentes ou grandes dependentes, ou as enormes listas de espera que se producen nas residencias públicas fronte á relativa facilidade con que nalgunhas residencias privadas poden atopar praza sempre que se teñan cartos para poder pagala; que non é –créame– o caso da maioría da cidadanía. Falaba vostede do exemplo dos servizos públicos en Galicia, e vou falarlle exclusivamente –porque falaba de informes– do Informe FOESSA, do informe de Cáritas, que anuncia este mesmo ano que Galicia é unha das comunidades –está no comezo, nas listas pola barra de arriba– nas que existe máis exclusión social da sanidade, na que o copago e as restricións do servizo público da sanidade fixo máis dano aos usuarios e usuarias. En Galicia, señor conselleiro, e non o di o Grupo Parlamentario Socialista, dío o informe de Cáritas. Polo tanto, señor conselleiro, se de verdade quere cumprir os anuncios –os de verdade–, os anuncios á cidadanía...
Vaia rematando, por favor.
...–xa remato, señor presidente– devolva a totalidade das pagas que usurparon aos empregados e empregadas públicas, estableza por lei o prazo para iso, e derrogue as medidas que impuxeron esas restricións. Porque, sen derrogalo, é imposible cumprilo. Isto ofréceselle aprobando a emenda socialista, así que é ben fácil. E poderíase sacar neste mesmo pleno. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Sestayo. Grupo Parlamentario Popular, señora Prado.
Moitas grazas, señor presidente. Bos días de novo. Ben, agora, unha vez aprobado o procedemento do trámite de lectura única, debatemos xa o que é o proxecto de lei, que permitirá continuar coa devolución da paga extra de decembro do 2012 aos empregados e empregadas públicas. Unha medida, señorías, que foi adoptada –como todos lembrarán– polo Goberno do Estado obrigado pola grave situación financeira na que se atopaba o noso país, nun momento no que o déficit público estaba no 11 %, acompañado dunha caída drástica dos ingresos do Estado. Señorías, resulta sorprendente o seu discurso, xa que para algunhas cuestións lembran cousas que incluso sucederon cando aínda non tiñan nacido, amosando, por certo, unha magnífica memoria histórica, e para outras cuestións parece que levan dez anos residindo fóra do país e retornaron onte e cren que aínda estamos no ano 2005. Por iso non entenden o concepto de recuperación económica, porque tampouco vostedes recoñecían que existía unha profunda crise económica neste país. Pois nese contexto de grave recesión, no que España estaba ao borde do rescate, tomáronse medidas para inverter esa tendencia. E como dixo o conselleiro, unha desas medidas foi o aprazamento do aboamento da paga extra de decembro do 2012, que foi unha medida temporal. Para outros, medidas definitivas son un erro, pero as medidas temporais resgámonos as vestiduras e cos erros non pasa absolutamente nada. Pois ben, esta medida temporal era arredada de toda ideoloxía e proba diso é que hoxe estamos falando da súa devolución e estamos falando da recuperación desa paga extra. Señorías, dende o inicio da crise económica Galicia é a Comunidade que mantivo máis estable o seu número de efectivos. A baixada é do 0,9 %, por debaixo da media das comunidades autónomas, que se sitúa en torno ao 1,2 %. Como saben, a maior redución de efectivos de Galicia nos últimos anos produciuse na Administración local, concretamente en concellos e en deputacións, que baixou dende o 2012 en número de efectivos un 7 %, e na Administración do Estado un 4 %. E así, mentres Galicia mantiña a súa plantilla estable, por exemplo, a Junta de Andalucía en dous anos pasou a ter 18.000 traballadores públicos menos. Señora Díaz, coa mesma evolución que Andalucía, a Xunta de Galicia si tería 5.200 empregados públicos menos que ao inicio da crise. Pero non é o caso, non estamos en Andalucía, estamos en Galicia. [[Aplausos.]] E Galicia actuou de xeito responsable co número de empregados públicos e adoptou medidas que protexen o emprego. E Galicia actuou de xeito responsable cando era preciso controlar o déficit adoptando medidas contra a crise. Medidas que están funcionando, porque por primeiro ano temos recursos suficientes para poñer fin a estas medidas temporais. Galicia actúa de xeito responsable devolvendo a paga extra do 2012 ás empregadas e empregados públicos, tan pronto como é legalmente posible, coa habilitación do Estado e porque temos recursos. ¿E como actúa a oposición? Pois a oposición actúa de xeito irresponsable pedindo a devolución desta lei, pedíndoa todos os grupos sen excepción. Vostedes non queren que os empregados e as empregadas públicas cobren xa no mes de outubro; non queren que cobren porque din que é unha medida electoralista. Pero é que é o primeiro ano no que temos recursos para adoptar esta medida. Vostedes piden dúas cousas contraditorias: primeiro, que non a paguemos e, segundo, que a paguemos despois das eleccións. Iso si que é electoralista, señorías, iso si que é electoralista. E despois da votación que acabamos de ver, na que vostedes votaron en contra deste procedemento de urxencia, vaian e explíquenlles aos traballadores e traballadoras públicas que non queren que cobren no mes de outubro, que vostedes hoxe votaron aquí devolver o proxecto de lei para que non sexa posible o que acaba de anunciar o conselleiro, que os empregados e empregadas públicas no mes de outubro poidan ter na súa nómina esta devolución. ¿Cal é a súa crítica?, ¿que neste momentos Galicia cumpre co déficit?, ¿que temos fondos no orzamento do ano 2015? Parece que lles doe, parece que lles doe que Galicia sexa unha comunidade sa economicamente falando, [[Murmurios.]] e unha comunidade ben xestionada e solvente, señora Díaz. Hoxe podemos pagar a paga extra porque Galicia cumpre cos dous requisitos que exixe o Estado: cumprimos co obxectivo de déficit para o 2015 e temos dispoñibilidade orzamentaria. E xunto coa Comunidade Autónoma de La Rioja somos a primeira comunidade autónoma que repón ao cen por cento a retribución dos empregados e empregadas públicas. [[Murmurios.]] Pódese proceder á devolución con cargo á débeda pública, señora Díaz. Pero non, vaise proceder –e lea os papeis, porque se os le verá vostede que hai unha modificación presupostaria despois da aprobación da lei–, vaise proceder ao seu aboamento con cargo a unha partida orzamentaria e non con cargo á débeda pública. Non intente enganar a xente. E, vamos ver, ¿que pide a oposición nas súas emendas á totalidade? Pois miren, dende o BNG e o Partido Socialista a devolución do cen por cento. Pero como saben, señora Sestayo e señora Paz, non é posible, xa que o real decreto estatal soamente habilita para a devolución do 26,23 %, chegando coa anterior devolución á metade da paga extra do ano 2012. Non hai habilitación legal; vostedes que son tan puristas. Pide o BNG a recuperación da contía íntegra das pagas adicionais e extraordinarias para o 2016. É un tema, señora Paz, que se verá nos orzamentos do 2016, e sobre o que despois falarei. A señora Paz e a señora Martínez piden –tamén o Partido Socialista– a derrogación da Lei 1/2012. Pois ben, vostedes todas foron ponentes da Lei do emprego público, agás a señora Sestayo, porque delegou as súas obrigas parlamentarias, pois naquel momento estaba máis pendente doutras cousas en Ferrol que das súas obrigas como deputada parlamentaria. Pero o resto coñecen ben esa lei e, se non a coñecen, deberían de saber que alí xa foron incluídas cuestións como as que están pedindo, como é a regulación de incapacidade temporal por enfermidade común ou accidente non laboral, que xa está no máximo que permite a normativa básica. Sorprende, iso si, que o BNG pida esa derrogación porque supón, señoría, a recuperación do plus de altos cargos. Tanto vostedes como o Grupo Mixto, como a señora Díaz, piden a recuperación do plus de altos cargos. Eses son os riscos da demagoxia. [[Murmurios.]] E iso terán que explicárllelo ás empregadas e aos empregados públicos. [[Aplausos.]] Mire, señora Díaz, vostedes non concretan as peticións nun texto. Vostede non presentou unha emenda, vostede presentou unha exposición de motivos. ¿E como temos que interpretar iso?, ¿como unha declaración de intencións? Si, si, di "exposición de motivos" e despois explica. Non lle vou falar do primeiro documento que presentaron, vou ter cortesía parlamentaria e non vou falar dese documento, pero vou falar do que si presentaron finalmente, que é unha exposición de motivos. E, mire, nada novo no seu discurso: glaciación neoliberal, austericidio, violencia material neoliberal, gobernos obedientes coa Troica, a renuncia de facto á nosa soberanía na primavera do 2010... Ese erro do recorte do 5 % do salario dos funcionarios. "Algo nunca visto" –di a señora Díaz no seu documento–, "algo nunca visto en democracia". Estou de acordo con vostede, señora Díaz, sen que sirva de precedente, estou de acordo con vostede. Pero, mire, é que as voceiras do Partido Socialista e o Bloque Nacionalista Galego que hoxe falaron nesta tribuna estaban de deputadas nesta Cámara na primavera negra esa da que vostede fala do ano 2010. E dende que foi aprobada esa iniciativa nesta Cámara non se rexistrou por ningún dos grupos que falan hoxe aquí, e que se enchen a boca de defender os empregados e as empregadas públicas, nin unha soa iniciativa pedindo a recuperación dese 5 %, nin unha soa. E agora veñen vostedes aquí defender os intereses, os dereitos laborais dos empregados públicos e das empregadas públicas. ¿A quen pretenden enganar, señorías?, ¿a quen pretenden enganar? [[Aplausos.]] Miren, a súa única proposta, señora Díaz, é a devolución do proxecto de lei que vai permitir a devolución do 25 % da paga extra. Esa é a súa proposta: demorar o pago das retribucións. E lémbrolle tamén, señora Díaz, igual que lle dixen á señora Paz, que xa foron incluídas na Lei de emprego público. Tamén o Partido Socialista pide a derrogación da Lei 1/2012, sen texto alternativo, que implicaría, de ser aceptada, que as empregadas e os empregados públicos galegos tamén verían atrasado máis tempo a recuperación do 25 %. Señora Díaz, vostede e o seu grupo, que fan unha defensa tan grande dos dereitos dos funcionarios, salvo cando gobernan, que aí a defensa se converte nun erro, como dixo a señora Díaz, propoñen a derrogación dunha lei que en moitos casos xa está modificada pola Lei do emprego público, que, se non a leu, eu lle recomendo que a lea. E así que se votamos favorablemente a emenda de... [[A señora Díaz Pérez pronuncia palabras que non se perciben.]] Eu pídolle un pouquiño de respecto, señora Díaz, porque eu escoiteina con moitísima atención.
Silencio, por favor. ¡Señora Díaz!
Eu entendo que non lle guste o que estou dicindo, pero eu escoiteina con moitísima atención e pídolle o mesmo respecto. Pois ben, dicía eu que a señora Sestayo presentou unha emenda que se a votaramos derrogariamos a Lei 1/2012, sen texto alternativo, e sen incluír o texto que hoxe o Goberno trae a esta Cámara. E ao non incluílo non se podería devolver a paga extra, esa parte da paga extra, aos funcionarios nin no mes de outubro nin no de novembro nin no de decembro. Como din vostedes: despois das eleccións, que iso si que non é electoralista. Pero o máis sorprendente de todo é que sexa o Partido Socialista o que fale de dereitos usurpados ás empregadas e aos empregados públicos, ou de dereitos laborais fondamente danados –isto no texto do Partido Socialista–. O mesmo Partido Socialista que, como di AGE, renunciou de facto á nosa soberanía na primavera do 2010, con aquel erro do recorte do 5 %. Pero, señora Sestayo, levan anos acusándonos de electoralismo, pero é que todos os anos son electorais. Mire, no ano 2011, xerais e municipais; no ano 2012, autonómicas; no ano 2014, europeas; no ano 2015, municipais; agora, xerais; no ano 2016 teremos autonómicas. Dígame vostede, é que, se non, non podemos aprobar nada porque todos os anos son electorais. E, mire, electoralista era o cheque bebé, a dedución universal dos 400 euros no IRPF nun país que acumulaba unha débeda superior ao 90 % do PIB; naquel momento no que o Bloque Nacionalista Galego durante cinco anos consecutivos aprobou eses orzamentos que levou á Cámara o Partido Socialista e que nos levaron onde estamos agora. Pero daquela o presidente do Goberno de España, aquel ilustre socialista que non vou nomear porque non lle gusta que o nomee, pero todos lembrarán a aquel ilustre presidente, que dicía que xogabamos na Champions League, era a época na que se aprendía economía en dúas tardes, pois el dicía que temos unha capacidade para financiar políticas sociais como nunca antes en democracia. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Pero chegou a primavera do 2010 e tiveron que dicir adeus a todas aquelas medidas sociais, subir o IVE, reducir o 5 % o salario dos funcionarios, conxelar as pensións e tamén conxelar os soldos públicos, ademais das restricións da Lei da dependencia, que hoxe a señora Sestayo vén aquí reclamar. Pois ben, dicir que isto é unha medida electoralista é ter unha moi pobre opinión sobre as empregadas e os empregados públicos. Dende o Grupo Parlamentario Popular temos a máis alta consideración das persoas que desenvolven o seu traballo nunha administración pública, ao igual que valoramos o esforzo que teñen feito para axudar o noso país a saír da crise. E por iso adoptamos medidas de protección de empregos públicos, de profesionalización e de mellora das condicións laborais, igualmente medidas temporais de axuste, que se reverten tan pronto como legalmente é posible e no primeiro momento que temos recursos, con independencia do momento electoral no que vostedes o queren situar. Señora Paz, vostede non leu a disposición transitoria duodécima porque a deixaría de mentireira. Mire, vou ler só o punto 3: "O fondo" –refírese ao de recuperación retributiva– "mencionado no apartado anterior desta disposición recollerá durante un período máximo de tres anos a dotación precisa para proceder ao completo reintegro das retribucións axustadas na aplicación do Real decreto lei 20/2012. Ademais, o citado fondo financiará con carácter consolidado a reposición das dúas pagas adicionais, o complemento específico ou retribucións equivalentes". Por suposto que isto hai que aprobalo nas leis de orzamentos. Claro, é que a Lei de emprego público non o pode aprobar, señora Paz, e vostede sábeo, e vén aquí retorcer a lexislación e dicir o que non é certo. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Miren, señorías, non estamos falando nin de propaganda nin de simulación, estamos falando de 50 millóns de euros que no mes de outubro irán na nómina dos empregados e das empregadas públicas, ao tempo que mantemos o déficit público ademais de cumprir cos nosos funcionarios. O Goberno do Partido Popular con esta medida levará incrementado o gasto en persoal en 100 millóns no ano 2015, e co plan de devolución da Lei de emprego público, señora Paz, que está na Lei de emprego público, estariamos a falar de case 200 millóns de euros en dous anos. No 2016 estaría aboado o cen por cento da paga extra de 2012, e a recuperación total...
Vaia rematando.
...das retribucións –si– nos primeiros meses do ano 2017. Señorías, coa aprobación desta lei, Galicia é a primeira Comunidade Autónoma en aprobar por lei a devolución doutro 25 % de paga extra de decembro de 2012. E remato como dicía Castelao: Non lle poñades tachas á obra namentres non se remata. O que pense que vai mal, que traballe nela. Hai sitio para todos. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Prado. Réplica dos grupos emendantes. Grupo Parlamentario Mixto. Señora Martínez.
Dende logo é unha pena que non se houbera aprobado a proposición de lei para dar a coñecer a obra de Castelao, porque parece que algúns queren apropiarse da obra de Castelao, non deixar que o pobo a coñeza. [[Risos.]] Non, é que vostedes se queren apropiar non por amor a este país e á obra de Castelao, senón simplemente para que os demais non teñan dereito a coñecela, para ocultala ao pobo. Pero vamos ao tema que nos ocupa. A min o que máis me admira do Partido Popular é a capacidade para non ser responsable de nada, ¡de nada! Os responsables sempre son outros. O Zapatero ou o bipartito ou Andalucía o lo que sea, pero, dende logo, a Xunta non ten responsabilidade para nada, o cal os converte en inútiles, e ter un goberno inútil, a verdade é que pouco lle solucionara aos galegos e ás galegas. Polo tanto, xa que son tan inútiles e son incapaces de facer unha política que reverta tres anos e pouco dun Goberno bipartito, dimitan, para que o pobo poida poñer alguén que saiba gobernar e que teña capacidade para gobernar. Menten vostedes, pero é que ademais nos piden un acto de fe. A señora Paula Prado acábanos de pedir un acto de fe. Vaise pagar o cen por cento en xaneiro de 2017. ¡Porque o di o Partido Popular! ¿Onde está? ¿Onde está ese compromiso por escrito, onde están as cantidades? ¡Mentira absoluta, cuestión de fe! Así como que tampouco hai ningún tipo de compromiso para a devolución dos dereitos usurpados nin dos recortes salariais que afectan a outras partidas. Tampouco hai ningún compromiso para acabar coa contratación en fraude de lei que precariza os traballadores eventuais da Xunta de Galiza. Diso tampouco se fala nin se recoñece. Polo tanto, demagoxia. Dicir que presentamos emendas porque non queremos que cobren esa parte, o 25%, da paga extra no mes de outubro, ¡hai que ser, de verdade, planos! É un argumento plano. É un argumento indigno deste parlamento. É un argumento –sen ánimo de ofender– estúpido. Porque aquí estamos precisamente dicindo que traemos as reclamacións dos traballadores e das traballadoras públicos transmitidos a través da súa representación legal. E dicir que nos doe que Galiza sexa sana economicamente e que sexa solvente, ¡outra estupidez! É dicir, unha intervención, por parte do Partido Popular, que para nada defendeu a medida e que simplemente se dedicou a soltar frases baleiras de calquera tipo de contido. Dicía a señora Prado que a derrogación da Lei 1/2012 impide devolver a paga extra, ¡outra mentira! Ao que obriga é a devolver inmediatamente todos os dereitos usurpados, ¡todos os dereitos usurpados! E en canto á recuperación do plus de altos cargos, pois, evidentemente, o problema é que se lle aplicou a todo o mundo, non só aos altos cargos, e esa si é unha materia de negociación coa representación legal dos traballadores e das traballadoras. Pero mire, voulle dicir, ¡que ben cumpre, ademais, a súa Consellería de Facenda! Acaba de chegarme un informe do Valedor do Pobo sobre os trienios adebedados aos traballadores anterior ao ano 2007, e di o Valedor do Pobo: Iniciamos as actuacións oportunas ante a Consellería de Facenda contra o que se dirixía a queixa sobre o abono de trienios devengados con anterioridade á entrada en vigor do Estatuto básico do empregado público. Analizados os diferentes argumentos expostos pola Administración, consideramos que, sendo igual de aplicables cada un dos fundamentos que lle trasladamos na suxestión remitida, a configuración global destas liñas argumentais lévanos a reafirmarnos na postura xa indicada na suxestión de referencia. Coa análise de resposta da consellería entendemos que non se acepta a suxestión do Valedor do Pobo. Neste senso, chamamos a atención á Consellería de Facenda na forma de que a Administración autonómica galega, con personalidade xurídica única, na cal está incluída a Consellería de Cultura, a cal si aceptou a suxestión do Valedor do Pobo, cumprindo co pago dos trienios adebedados. Se non obtivera unha xustificación axeitada por parte da Consellería de Facenda, pola non actuación deste acordo indicado, incluirase un comentario crítico no informe do Valedor do Pobo ao Parlamento. É dicir, o propio Valedor do Pobo recoñece que a Consellería de Facenda non está disposta a abonar e a cumprir os compromisos acadados cos traballadores e traballadoras públicas. Xa non o dicimos nós, dío o propio Valedor do Pobo. Nada máis. Moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Señora Paz.
Grazas, señor presidente. Señora Prado, vostede mente vilmente. Mire, vostede dixo que, se se aprobaban as emendas que formulabamos os grupos parlamentarios, non se podería abonar o 26,23 % da paga extra aos funcionarios no mes de outubro. É mentira, ¡é mentira! Se vostedes aproban a emenda de devolución con texto alternativo que presenta o Grupo Parlamentar do Bloque Nacionalista Galego, que na súa disposición final terceira establece que a presente lei entrará en vigor ao día seguinte da súa publicación, se vostedes aproban isto e mañá se publica a lei no Diario Oficial de Galicia, se vostedes aproban isto e mañá se publica no Diario Oficial de Galicia, pasado está en vigor, e xa pode o señor conselleiro dar consigna de que fagan as nominillas para devolverlles o 26,23 %. Polo tanto, señora Prado, mente, ¡mente! Igual que mente, igual que mente, igual que mente cando di que non se pode aprobar a nosa emenda co seu texto alternativo porque non se pode aprobar o artigo 2, onde dicimos que hai que pagarlles o outro 50 % aos empregados públicos, porque non hai habilitación legal. ¡É que me dá a risa, señora Prado! E para pagarlle cando di vostede, que temos que crer en los Reyes Magos, que llela vai pagar o conselleiro, ¿hai habilitación legal? ¡Ah, claro! Non a hai para agora, pero para la carta a los Reyes Magos que di o señor conselleiro que temos que crerlle nós e que teñen que crerlle os empregados públicos, ¡si que hai habilitación legal! E tamén mente, señora Prado, mente, porque é mentirosa e por iso mente... Si, si, [[Interrupcións.]] [[Murmurios.]] porque unha persoa que sae aquí a mentir é unha mentirosa, e vostede mente cando di que na lei do emprego público xa está recollida que en caso de IT se lle paga o cen por cento, porque o artigo 143.3.a)da Lei 2/2015, do emprego público de Galiza, establece que do día 0 ao 3 se lle aboará ata o 50 %, do cuarto ao vixésimo, ata o 75 %. Polo tanto, señora Prado, mente vostede máis que fala. ¡Máis do que fala mente vostede! E xa finalmente, miren, señoras e señores deputados, aquí hai dúas alternativas que temos que votar agora mesmo. Unha é a alternativa do Partido Popular, que ten un único artigo, e ese artigo di que antes –non en outubro– de finais do 2015 se lles vai pagar aos empregados públicos de Galiza o 26,23 % da paga extra que lles roubaron no 2012. Fin de la cita. Non pon nada máis. Nada más, fin de la cita. É o único que pon a lei do Partido Popular. É máis, señor conselleiro, na memoria xustificativa queda ben claro, e queda ben claro na memoria económica que o que custaría devolverlle a paga extra aos empregados públicos son 215 millóns de euros, e o que vostedes habilitan son 56,5 millóns de euros escasos. Polo tanto, non hai posibilidades de devolver máis que o que pon aquí: 26,23 %. Opción B, a proposta do Grupo Parlamentar do Bloque Nacionalista Galego, que pode entrar en vigor pasadomañá se a vostedes lles dá a gana de mañá mandar isto ao DOG. Pasadomañá, ou a)devolverlle antes de que finalice outubro o 26,23 %. b)Devolverlle antes de finalice o ano o outro 50 %. c)Devolverlle as pagas adicionais e os complementos que lles levan birlado das pagas extras no 2013, 2014 e 2015 e non birlarlles o que lles queda para decembro de 2012. d)Devolverlle o cen por cento no caso das IT, e para iso hai que modificar a Lei de emprego público, non vale negociación. Devolverlles os días de asuntos propios e os días de vacacións por antigüidade, e para iso hai que modificar a lei, non vale a negociación, como poñemos nós aquí. E finalmente, último punto. Derrogar, si señora, a Lei 1/2012, porque con independencia da manipulación que quixo facer a señora Prado a respecto desa lei, o esencial desa lei é que por primeira vez na historia un convenio colectivo quedou en papel mollado, se o chega a facer unha empresa, supoño que meteriamos na cadea ao empresario que fai iso. Por primeira vez na historia se lles quitaron dereitos laborais e sociais aos empregados públicos. Por iso aquí o que temos que decidir, señoras e señores de Partido Popular, é, se lles tomamos o pelo aos empregados públicos...
Remate, por favor.
...devolvéndolles o 26 % e dicindo que sigan crendo nos Reis Magos, ou se de verdade aprobamos unha lei...
Grazas.
...que lles devolva o que lles roubamos nos últimos anos. Máis nada. Moitas grazas.
Grazas, señora Paz. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Señora Díaz.
Señora Paz, vostede e mais eu coido que non somos católicas profesas nin practicantes, voulle engadir a iso de que mente a señora Prado o seguinte: na súa práctica católica mentir é pecado, señora Prado. Mentir é pecado, e vostede aquí mentiu reiteradamente. Dío vostede, díxomo en varias ocasións, remítome aos feitos. Polo tanto, mentir é pecado, así que vaia ao confesionario, señora Prado, que lle vai dar un infarto. Tranquiliña, vaia confesarse. Mente. Pero ¿sabe cal é o problema, señora Prado? O problema é que coido que o señor conselleiro, que está aquí presente, terá algún rigor máis que vostede, e saberá o señor conselleiro que, cando falamos da supresión de 5.082 postos de traballo públicos en Galicia, son informes públicos, ¡públicos! Espero, señor conselleiro, que, efectivamente, vostede coñeza eses datos que omite ou descoñece ou falsea a súa voceira, neste caso en defensa deste texto. En segundo lugar, señor conselleiro, díxose aquí que, efectivamente, se pagaban 251 millóns no global e 56 no concreto, en Galicia, cunha partida presupostaria consignada. Efectivamente, ¡malo sería! O que pasa é que vou ler o artigo 9 para que quede claro e deixar de mentir aos traballadores e traballadoras públicas que nos están vendo, que saben perfectamente que esta esmola electoral non vai mudar o sentido do seu voto en decembro. E o artigo 9 di así, literalmente: Os créditos extraordinarios e os suplementos de crédito que se conceden nesta norma financiaranse con débeda pública. Non o di Alternativa Galega de Esquerda, dío ese texto que ten o marchamo dun ministerio e que leva tamén a coletilla de Partido Popular. Débeda pública. Sería bastante interesante que a voceira do Partido Popular nos explique, cando volva aquí, por que. Que nos explique por que. Que nos explique por que, se estamos sobrados no seu discurso. Que nos explique por que. Isto de reter talentos tivo un efecto negativo. Como está recollido nunha norma, ¡home!, sería conveniente que alguén nos explicase que pasou aquí. Por que agrediron e botaron fóra deste país os investigadores e investigadoras, e agora, nunha norma que cito literalmente, resulta que foi un erro e tivo efectos negativos. ¡Home!, déannos algunha explicación do que ten pasado e, efectivamente, muden as súas políticas. Efectivamente, señora Prado, o seu é... á parte da súa falta de elegancia co que ten dito da señora Sestayo [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] ... Si, vouno dicir. Claro que a defendo porque é unha falta de elegancia. ¡Claro que si, unha falta de elegancia! Señora Prado, no debate sobre a Lei de emprego público, vostede sabe que houbo unha trampa discursiva permanente por parte do Partido Popular, que trae causa do Fondo de continxencia, no que nos levan prometendo esa paga extra sine die. E vostedes, cando as voceiras da oposición fixemos emendas na Lei de emprego público e lles dixemos que estaban mentindo, dicíannos que en absoluto. Agora resulta que recoñecen a verdade, que na Lei de emprego público no podía ser. Igual que están mentindo cando están falando do que lle dixen, que é precarizar a cobertura de protección social dos empregados públicos e empregadas públicas para atentar e acabar na empresa privada cos escasos dereitos que hai. Si, señora Prado, esta é a realidade dos seus feitos, e iso non foi nin o Partido Socialista nin María santísima, foron vostedes nunha lei. [[Murmurios.]] Foron vostedes nunha lei, atacando os traballadores e traballadoras públicas. [[Murmurios.]] Eu non son católica, señor presidente, podo dicir María santísima e non pasa nada.
Silencio. Silencio, por favor.
E mire, tamén sería moi interesante que nos expliquen que vai pasar coas sentenzas que se teñen aprobado, porque, como nos di a norma, soamente van minorar as cantidades que exixe ou permite o texto. ¿Vannos dicir cando van cobrar os traballadores e traballadoras públicas que teñen recoñecidas esas sentenzas? Sería moi interesante, señor conselleiro. Sería moi interesante. Viu debates dabondo nesta Cámara, as sentenzas que teñen gañadas os traballadores e traballadoras públicas. Despois sigan facendo xogo revolto. Sigan pensando que a xente é parva.
Vaia rematando.
Pero aí fóra, os grupos da oposición que nos reunimos cos traballadores e traballadoras públicas, sabemos que non lles cren, nin sequera os que votaron ao Partido Popular. Xan non tragan, e xa non queren máis esmolas electorais, que é o que é este 26,23 %, facendo, por certo, da política un noxo. Iso é o que acaban de facer, un noxo, señor conselleiro. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Díaz. Grupo Parlamentario Socialista. Señora Sestayo.
Grazas, presidente. Señora Paula Prado, véxoa moi preocupada por min, pero mire, os meus bolsos cómpromos eu, e á "Abeja Maya" só a vía de pequena en debuxos. É a diferenza entre uns e outros. [[Aplausos.]] Entrando no debate, debería revisar os seus datos, porque no ano 2010, cando super Zapatero gobernaba en España, a débeda era dun 60 % do PIB. Hoxe, a datos de xullo –e vou ser rigorosa–, [[Murmurios.]] [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] ...
Silencio, por favor. Se falan vostedes, non se pode escoitar nada. Non, non, silencio. Siga, por favor.
...a datos de xullo que poden consultar agora mesmo –seguramente que o conselleiro o sabe–, a débeda está –vou ser absolutamente rigorosa– no 96,59 % do PIB. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Tivo que vir o... Señor presidente...
¡Silencio!
...¡relaxing cup, please! Para isto tivo que vir o ilustre presidente que non coñece como se adquire ou se perde a nacionalidade española, ¡e mire que non fala de España! [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Claro, tamén, certamente, é o ilustre presidente que guía o discurso do Grupo Popular e do conselleiro neste debate, mezclando salarios con complementos específicos, dereitos salariais con dereitos laborais. Parece que non lle fan caso ao enorme filósofo con respecto a todos os filósofos, señor Rajoy: "que un vaso es un vaso y un plato es un plato." [[Aplausos.]] O certo, señorías, é que sen mezclar peras con manzanas, que xa sabemos que con Ana Botella dá un resultado diferente, porque son compoñentes distintos [[Murmurios.]] e non se poden mezclar, e intentando aprender de todos os ilustres representantes do Partido Popular que ocuparon magníficos cargos e que nos teñen ensinado ensinanzas magníficas e extraordinarias que aportar a este debate, a min, señor conselleiro dígame onde. Rétoo, se vai contestar, a que siga dicindo, primeiro, onde está, neste texto legal que se presenta hoxe, a devolución do cen por cento das pagas extras. Eu lémbrolle que na lei o texto o que di é que se devolve o 26,23 %. É que, claro, un vaso é un vaso e non é o cen por cento. Polo tanto, por unha banda está un anuncio, e por outra parte está o texto legal que hoxe somete o Partido Popular, e que é o 26,23 %. En segundo lugar, dígame onde está que esa devolución se vaia producir –sexa da totalidade, que non existe– no mes de outubro. Porque, efectivamente, se acudimos ao texto legal, señor conselleiro, veremos que non existe ningún prazo de devolución, así llanamente. En terceiro lugar, señor conselleiro, rétoo a que diga en que artigo está previsto –disposición, preámbulo, o que vostede diga do texto legal, aínda sabendo que só teñen efecto vinculante os preceptos–, onde vén a devolución do resto de dereitos laborais e sindicais dos que vostedes falan respecto do emprego público, porque é certo que o texto legal non o contempla. Antes citaba unha deputada o requirimento do Valedor do Pobo, a contestación a un cidadán, dicindo que a consellería, o Goberno galego, vulnera os dereitos ao non recoñecerlles os trienios, aos que, sen embargo, teñen dereito por lei. E iso, señor conselleiro, é o Valedor do Pobo respecto da Xunta de Galicia, non o Grupo Parlamentario Socialista nin os grupos da oposición. Por outra parte, os xulgados e tribunais de Galicia, de forma inmensamente aplastante, levan condenándoos á devolución da totalidade, non da parte que vostedes queiran devolver nin da parte que vostedes queiran habilitar. Están obrigándoos os tribunais e os xulgados –xa sabemos o pouco respecto que lle teñen á Xustiza, salvo cando di o que vostedes queren–, o que din é que teñen que devolverlles a totalidade. Polo tanto, señor conselleiro, só hai unha oportunidade –e xa remato–, e é que estimen as emendas que se presentan pola oposición para devolver o cen por cento nun prazo. Por certo, espero que ademais as súas promesas se recollan nos próximos orzamentos coa oferta de emprego público. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Sestayo. Debate de toma en consideración da Proposición de lei para presentar perante o Congreso dos Deputados, do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, orgánica de transferencia da titularidade e competencia da AP-9 á Xunta de Galicia
Para a presentación da Proposición de lei, ten a palabra a señora Pontón Mondelo.
Moitas grazas, señor presidente. Comentaba agora antes de saír, medio de brincadeira, mais non sei se moito, que neste país as cousas importantes sempre se discuten á hora de xantar. Supoño que por iso non está hoxe aquí ningún membro do Goberno, e que cerca das catro da tarde, cando votemos esta iniciativa, dignaranse aparecer por aquí; a conselleira, como non ten que votar, ao mellor non, ao mellor o presidente e o vicepresidente. En todo caso, aínda que sexan as dúas e media da tarde, imos debater hoxe sobre un asunto que nós consideramos que ten moita transcendencia política para o noso país, como é a transferencia da AP-9. É certo que non é a primeira vez que esta cuestión se debate neste Parlamento nin no Congreso dos Deputados, mais si é de salientar que é e primeira vez que a imos debater a través desta formulación, que é unha formulación de proposición de lei, o que nos permitiría realmente poder dar pasos, de tomarse en consideración, para que a transferencia da AP-9 sexa unha realidade, e que por fin, despois de tantos anos de debate sobre esta cuestión, poidamos realmente pasar das palabras aos feitos, que é para o que serve a política, para converter en realidades o que nós defendemos a través de ideas. Dende o Bloque Nacionalista Galego consideramos ilóxico que en Galiza, que ten recoñecidas as súas competencias en materia de infraestruturas, se manteña a AP-9 como unha infraestrutura de titularidade estatal. Entendemos tamén que a AP-9 é un símbolo do agravio co que gobernan desde Madrid o noso país. Non sei se nalgún momento o señor Feijóo –tan preocupado polo que pasa cos asuntos de Cataluña– se parou a pensar na aldraxe que supón para Galiza manter a AP-9 na situación que está neste momento, porque entendemos que non é só un agravio, senón tamén unha mostra de como desde os gobernos centrais nos aplican unha política que claramente responde a ese rol colonial. Os galegos e galegas estamos para ser claramente pagadores destas infraestruturas e dos beneficios de grandes grupos empresarias. Mais tamén a situación da AP-9 é claramente unha mostra de como a privatización das infraestruturas –que levou adiante neste caso o señor Aznar– foi en contra do noso interese xeral. Só serviu para que algúns fixeran grandes beneficios e teñamos hoxe aquí unha gran hipoteca para o noso desenvolvemento que nos sae moi cara aos galegos e ás galegas. Estamos, polo tanto, ante unha cuestión importante: hoxe defendemos que a AP-9 dependa dos galegos e das galegas e non das decisións arbitrarias do Goberno en Madrid. Porque a AP-9 son máis que 219 quilómetros, é unha infraestrutura clave na articulación dunha franxa moi importante do noso territorio, a franxa máis poboada, onde vive a maior parte da poboación galega; comunica 5 das 7 cidades do noso país, e é tamén a zona na que se rexistra unha maior actividade económica. Polo tanto, estamos ante unha infraestrutura que xoga un papel moi importante no que se refire á mobilidade dos galegos e das galegas, mais tamén ten un gran impacto no referente á nosa actividade económica. Nós temos que dicir que nos resulta moi chocante que ante unha cuestión destas características, coa importancia que ten, o Goberno galego metera nunha gabeta esa proposta de que estaban a favor da transferencia da AP-9. Estamos, desde logo, ante un goberno que está claramente en decadencia, sen impulso político, e que simplemente, neste tema da AP-9, é a transmisión do que se decide en Madrid e non ten ningún tipo de iniciativa neste ámbito. Desde logo, nós somos moi críticos co pasotismo do Partido Popular e da Xunta de Galiza nesta materia, e, en todo caso, cremos que hoxe podemos dar algún paso na dirección de superar –como dicimos– ese pasotismo. E tamén entendemos que hoxe o Partido Popular debería de recoñecer as súas responsabilidades na gran hipoteca que hoxe temos na AP-9, porque nós entendemos que o PP ten moito que ver en que hoxe teñamos unha das autoestradas máis caras do Estado e tamén en que teñamos unha das peaxes que imos pagar durante máis anos os galegos e as galegas. Fíxense, é un auténtico escándalo que teñamos no noso país dúas das autoestradas de todo o Estado español que teñen concesións durante máis anos. A AP-9 creo que vai ser das poucas autoestradas que se van pagar durante 75 anos ¡nada máis e nada menos! Rescatouse con fondos públicos, privatizouse a prezo de saldo, e os galegos e as galegas van seguir pagando por esa autoestrada ata o ano 2048. Desde logo, toda unha hipoteca non só para a mobilidade dos galegos e das galegas, senón tamén para o conxunto deste país. Vemos tamén como un auténtico escándalo que, coñecendo os datos de recadación da AP-9, o Ministerio de Fomento publique unha serie de informes nos que ademais pretende dicirlles aos galegos e ás galegas que esta autoestrada non está amortizada, porque no último informe que publicou o ministerio, onde fai unha avaliación das peaxes no conxunto do Estado español, di que a AP-9 só está amortizada nun 25 %. Desde logo, a nós estes datos sorpréndennos e moito. E digo que nos sorprenden porque, segundo a propia Audasa, a construción, conservación e explotación da autoestrada supuxo un investimento duns 1.428 millóns de euros. Desde o ano 1979 até a actualidade téñense recadado por esta autoestrada máis de 2.257 millóns de euros. Polo tanto, estamos claramente ante algo que non ten ningún tipo de relación. ¿Como pode o Estado dicir que esta autoestrada non está amortizada cando realmente en peaxe se leva recadado moitísimo máis do seu custo e os beneficios que ten esta empresa, desde logo, superan moito os investimentos que se teñen feito nesta infraestrutura? Vemos tamén como esta estrada é, desde logo, un agasallo para a empresa que a posúe. Fíxense que a AP-9, que representa unha parte moi pequena en quilómetros do número de autoestradas que hai no Estado español, significa o 7,6 % do total que se recadou en todo o Estado español no ano 2013 en peaxes. Desde logo, é unha cifra significativa que pon de manifesto até que punto a mobilidade en Galiza está indirectamente gravada, coma se tiveramos un imposto por poder circular. E é que, ademais, é un imposto que non vai para o erario público, senón que vai para que logo esta empresa poida repartirse dividendos moi cuantiosos. Fíxense, en plena crise –segundo estes últimos datos–, no ano 2013, Audasa repartiuse case 30 millóns de euros en beneficios; 30 millóns de euros que saíron dos petos dos galegos e das galegas. Mais se isto é un problema a nivel da mobilidade das persoas, tamén é un problema para un sector como o sector do transporte, que saben vostedes que, grazas a Feijóo, tamén ten un dos custos máis elevados polo incremento dos impostos sobre os carburantes, que inciden moito no prezo do gasóleo e que provocan tamén que unha parte moi importante, para poder mobilizarse, teña que pagar unha das peaxes máis elevadas de todo o Estado. E isto ten unha repercusión moi importante non só no sector do transporte senón tamén na nosa economía, porque a maior parte das mercadorías de Galiza se moven por estrada, e isto está encarecendo e dificultando, dentro desta lóxica que aplican vostedes, mesmo a posición dos produtos galegos nestes momentos no mercado. Mais nada disto lle importa ao Partido Popular, e seguimos vendo como vostedes son non só responsables da subida abusiva das peaxes, de que teñamos unhas concesións que se alongan no tempo desta maneira, senón que tamén sexamos debedores, polo tanto, dunha posición que dificulta as decisións que podemos tomar en relación coa AP-9. Nós, en todo caso, cremos que é moito mellor ter capacidade para decidir qué pasa con esta autoestrada que simplemente estar vendo qué fai o Goberno central sobre esta cuestión. Por iso propoñemos e facemos unha proposta na que solicitamos, no seu artigo 1, a transferencia da titularidade da AP-9 á Comunidade Autónoma de Galiza –entendemos que isto significaría que imos ter competencias para poder autorizar a posta en servizo de novos tramos–; adaptar ou reformar os existentes, así como os enlaces e vías auxiliares de autoestrada; e supervisar e inspeccionar o correcto funcionamento da autoestrada –cuestión importantísima–. ¿Non vemos todos os anos como se producen retencións nesta AP-9 sen que pase nada? Denunciaba a nosa portavoz no Congreso dos Deputados estes días como se anuncian, cada vez que hai este tipo de colas, sancións á AP-9 que logo sempre quedan en nada. É dicir, o Goberno central participa nun teatro no que realmente o único que está favorecendo con este tipo de prácticas é que a AP-9 siga tendo unha serie de actuacións no noso país que realmente son de auténtico escándalo e de non respectar os galegos e as galegas. Esta lei tamén fai referencia, polo tanto, a cuestións que para nós son moi importantes. Na lei facemos referencia a que o exercicio da competencia transferida debe ser asumido pola Comunidade Autónoma no momento en que se teña efectivizada a transferencia dos medios materiais e orzamentarios necesarios, o cal ten que tramitarse a través dunha comisión mixta de transferencias, e a que en todo caso todo este proceso debe de facerse nos seis meses seguintes á entrada en vigor da lei. En conclusión, para o Bloque Nacionalista Galego hoxe esta iniciativa o que dá é un paso para adiante para que os galegos e galegas teñamos capacidade para decidir sobre as nosas infraestruturas, e, en concreto, sobre unha que ten moita relevancia no noso país, como é a AP-9, porque entendemos tamén que para o exercicio das competencias que en teoría temos recoñecidas no cativo Estatuto de autonomía que neste momento está vixente no noso país e para poder facer unha planificación integral e con visión de conxunto do que son as nosas infraestruturas, ter competencias sobre as que discorren no noso territorio é fundamental; polo tanto, nós tamén entendemos que esta é unha cuestión clave, porque transferir a competencia a Galiza implica que imos ser nós os que decidamos cales son as taxas e implica ter tamén capacidade para poder modificar as condicións nas que está esta concesión, que a nós nos parece que é unha cuestión moi relevante para o futuro do noso país. Está claro que o feito de que esta sexa unha competencia estatal o único que provocou para o noso país son peaxes máis caras e desprezo en relación mesmo coas peaxes que teñen noutras partes do Estado. Convén non perder de vista que estamos ante unha das autopistas de peaxe que menos descontos ten para os usuarios e para as usuarias e que mesmo con cartos da Xunta de Galicia estamos pagando a liberalización dunha parte da peaxe porque era unha cuestión moi importante para unha zona do territorio. E, polo tanto, o Estado desentendeuse daquelas cuestións que teñen importancia para o noso país e tivo que ser o propio Goberno galego –nós entendemos que cubrindo o que debería de ser unha obrigación do propio Goberno do Estado– o que estea destinando mesmos recursos a eliminar algunha das peaxes que forman parte da AP-9. Polo tanto, entendemos que esta é unha reivindicación xusta e que é unha reivindicación importante para o futuro do país. Estou certa de que ningún grupo da Cámara se vai desdicir do que ten dito noutros momentos e que esta iniciativa vai ser tomada en consideración. Moitas grazas.
Grazas, señora Pontón. Grupo Parlamentario Mixto, señora Martínez.
Vou empezar por anunciar o meu apoio á toma en consideración desta proposición de lei presentada polo BNG, xa que considero unha obriga do Goberno galego reclamar todas as transferencias necesarias para poder aplicar as súas políticas en consonancia cos intereses de Galiza en función da súa cohesión territorial. E, dentro desas transferencias imprescindibles, está a titularidade e competencias da AP-9 por ser a vía con máis tráfico e a columna vertebral do transporte por estrada en Galiza. Durante o primeiro mes deste ano 18.187 vehículos utilizaron de media cada día a autoestrada, fronte aos 17.581 do mesmo mes do ano 2014 e fronte aos 13.085 vehículos diarios de media nas autoestradas do Estado. En 2014, 20.734 vehículos usaron de media a autoestrada cada día. O pasado mes de xaneiro algo máis de 563.000 vehículos utilizaron algúns dos 219 quilómetros da autoestrada; 18.700 máis que no ano anterior. A autoestrada do Atlántico é un dos viarios de pagamento máis rendibles de cantos compoñen a rede de alta capacidade do Estado. Esa rendibilidade non incidiu nin o máis mínimo en acurtar o tempo de vixencia da peaxe, máis ben todo o contrario. Con sucesivas ampliacións na vixencia do cobro, a AP-9 converteuse nunha das tres únicas autoestradas do Estado nas que o período de concesión chega aos 75 anos: unha, a AP-9; a outra, tamén está en Galiza, a A-53, Santiago-Alto de Santo Domingo, que vence no 2074; e a outra que queda –tamén ten moito que ver coa comunicación do noso país– é a A-66, de León-Campomanes. O empresariado do transporte galego está convencido de que Galiza está discriminada en materia de peaxes respecto do resto do Estado, tanto pola duración das súas concesións como polas tarifas das súas peaxes, a carencia de prezos en función de horarios e a falta de alternativas viarias competitivas. Esta discriminación é moito máis grave tendo en conta a situación periférica de Galiza e a súa repercusión no transporte tanto de persoas como de mercadorías. O feito de que tres autoestradas doutras comunidades autónomas e da mesma xeración que a AP-9 vaian pasar a ser gratuítas en catro anos, mentres a AP-9 seguirá tendo peaxe ata o 2048, é a demostración desta discriminación. As tres autoestradas que entraron en funcionamento nos anos setenta, como a AP-9, pasarán a ser gratuítas antes de que conclúa a presente década, mentres que ao viario de pagamento que percorre Galiza de norte a sur lle quedarán outros 28 anos máis de peaxe. A primeira na que desaparecerán as cabinas de cobro será a AP-1, que une Burgos e Armiñón, en Álava. A Comisión de Fomento do Congreso votou por unanimidade rexeitar que se prolongue a concesión para liberar de tráfico a N-1. Outra será a AP-7, a autoestrada Tarragona-Alacante. Cobrarase a última peaxe ás doce da noite do 31 de decembro de 2019. A seguinte a AP-4, Sevilla-Cádiz, tamén deixará de contar con peaxe ao acabar o ano 2019. A AP-9 está dabondo amortizada –como dicía a voceira do BNG–. Galiza soporta as peaxes para camións máis altas da rede estatal, prexudicando as exportacións galegas. Pero tamén é unha das autoestradas máis caras para a cidadanía en xeral, convertendo nun auténtico negocio a principal vía de comunicación por estrada de Galiza. E, para rematar, os problemas na AP-9 son continuos debido ao aproveitamento usureiro da concesionaria e á conivencia da Xunta e do Estado: continuos atascos nas entradas e saídas das grandes cidades. Eu vivo en Vigo. A entrada á Vigo non é que sexa un atasco, é un atentado á seguridade das persoas que pretenden acceder a Vigo, cun desvío que se converte nun funil para o acceso á cidade máis poboada de Galiza e á cidade máis industrializada. Continuos atascos durante a temporada estival na entrada e saída das vilas costeiras, convertendo o acceso ás mesmas nun auténtico calvario. Continuos atascos nas peaxes por falta de persoal; un persoal que foi despedido tras sucesivos ERE pola empresa concesionaria, pechando as cabinas e poñendo o pagamento automático, nun alarde total de desprezo polos galegos e as galegas, e cunha destrución de postos de traballo permitida tanto pola Xunta como polo Goberno do Estado. Unha deficiente sinalización horizontal. O firme da autoestrada é impresentable, tanto no seu estado de conservación como é no pintado da sinalización horizontal, onde moitas veces –sobre todo pola noite– é imposible nin sequera distinguir os límites da propia autoestrada. Unha deficiente limpeza das beiras, onde a maleza acaba ocupando parte da autoestrada, a pesar de que ultimamente, para abaratar custos, a concesionaria se dedica a envelenar o noso territorio –os montes e os terreos que lindan coa autoestrada–, botándolle ese veleno que queima todo o que alí nace e que é incapaz de loitar contra a nosa terra, que, a pesar de todo, segue producindo o seu verdor. Falta de beiravías en varios quilómetros entre Vigo e Pontevedra. Dende logo, a autoestrada entre Vigo e Pontevedra é calquera cousa menos unha autoestrada. Non ten beiravías para poder, nun momento dado, salvar un accidente; así, cada vez que hai un accidente na entrada de Vigo –entre Vigo e Pontevedra– convértese nun gran atasco porque non hai por onde fuxir; é un perigo. Ás persoas que facemos o traxecto Vigo-Pontevedra deberían de pagarnos por poñer en perigo a nosa vida ao utilizar esa autoestrada. Non rían porque a min non me fai ningunha graza pasar todos os días por esa autoestrada xogando a vida e vendo como outras persoas xogan a vida ante as risas do Goberno galego e do Partido Popular de Galiza. Paréceme indigno que estean rindo, señor Tellado, paréceme indigno, porque é un problema moi serio de seguridade viaria, ¡moi serio!, e a vostedes, segundo parece, impórtalles moi pouco. Pero tamén hai que falar da discriminación que sofre a poboación de Redondela, que debe acudir a Vigo obrigatoriamente se quere asistir á universidade ou ao hospital público. E, sen embargo, non lle foi concedida a gratuidade no tramo entre Redondela e Vigo, nunha discriminación patente e que foi rexeitada nunha proposición non de lei que eu mesma presentei neste Parlamento. Polo exposto –porque Galiza ten que ser dona das súas estradas, establecendo o seu réxime en función dos intereses sociais e económicos da sociedade galega, intentando vertebrar e cohesionar o seu territorio–, é necesario, é imprescindible, que o Goberno galego reclame do Goberno do Estado a transferencia da titularidade e competencias da AP-9. Que o Partido Popular rexeite esta proposición de lei só ten explicación polo seu interese de seguir sendo unha colonia do Estado español e de deixar de exercer as súas funcións para seguir sendo tutelados. Nada máis, moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, ten a palabra o señor Sánchez.
Bos días a todos e a todas. Que non haxa ningún responsable das privatizacións da AP-9 nin da prórroga das concesións –e os responsables de estar na situación que estamos ante a xustiza, ou pagando polo que fixeron e polas decisións que tomaron–, fala moito das institucións e das leis que temos, e explica por que nós dicimos que as institucións e as leis non son para todos, nin están deseñadas para todos iguais. Están as cadeas cheas de xente que son vítimas do sistema –están como aquel tópico que di "as cadeas e a xustiza cheas de roubagaliñas"– e, en cambio, os que nos rouban a mans cheas son os que manexan o cotarro. Cando falamos de ruptura democrática do réxime e cando falamos de nacionalismo non falamos dunha abstracción, falamos destas cousas. As institucións e as leis están feitas para beneficiar os intereses concretos de determinadas empresas, de determinadas persoas e para castigar, en cambio, os intereses –neste caso– das maiorías. Cando se fala de capitalismo de amiguetes –eu non coñezo outro, pero...– estase falando, por exemplo, da autoestrada AP-9, que ata agora é a historia dun auténtico saqueo. Xa se dixeron aquí moitos datos. Esta lei vai no camiño de que sexa unha infraestrutura ao servizo da cidadanía e non ao servizo das empresas. Xa temos falado aquí, moitas veces, de como é posible que se xustificase no seu momento a privatización da xestión dunha infraestrutura cuxa xestión non é en absoluto complicada, como se xustifican as socializacións das perdas cando hai que rescatar isto, e xa temos falado da historia do negocio: de como, despois de ser rescatada, foi privatizada, vendida á Sacyr Vallehermoso por 900 millóns de euros –que, aos poucos anos, vendeu sen facer nin un só investimento e sacou plusvalías millonarias–. Pero, é dicir, por unha infraestrutura que se privatiza por 900 millóns de euros, de 2011 a 2048 vanse cobrar 9.500 millóns de euros en peaxes. Neses anos os investimentos previstos son de 148 millóns de euros, e os gastos financeiros de 1.600 millóns de euros. Poderemos dicir datos que nos evidencian o escándalo permitido por decisións concretas do Partido Popular cando no 2003 vendeu isto, cando no 2003 prorrogou a concesión ata o 2048 e, como aquí se dixo, dúas das tres autoestradas nas que, con 75 anos, se cobran peaxes, están en Galiza. Dende a súa privatización, as peaxes encarecéronse máis dun 60 %, unha porcentaxe que case duplica o IPC –non, que duplica o IPC durante ese período–; nos últimos sete anos Audasa acadou uns beneficios de 400 millóns de euros; de 2008 a 2012, os socios repartíronse dividendos por 243 millóns de euros. Nunha situación con racionalidade económica, nun sector con prezos regulados, as peaxes deberían de servir para cubrir os custos de explotación, amortizar o investimento e, incluso – segundo a lóxica que prevalece nas sociedades capitalistas–, establecer unha marxe de beneficio normal para a empresa que retribúa a achega de capital dos accionistas. Pero en Audasa, aproveitándose do seu monopolio coa complicidade dos gobernos, a rendibilidade do capital non é normal, non está dentro dos límites do razoable, non se move nas marxes das empresas en situación de competencia –como é fácil comprobar nas contas oficiais da empresa, dispoñibles na web da compañía–. Ano tras ano, a rendibilidade sobre a venda supera o 50 %, unha cifra extraordinariamente elevada que non está ao alcance de practicamente ningunha empresa que actúe en mercados abertos á competencia; pero aínda é máis disparatada a rendibilidade do capital investido: o capital social de Audasa son 196 millóns de euros e alcanza unha rendibilidade media, ano tras ano, que supera o 30 %. Unha última ecuación que permite valorar mellor a extraordinaria ou mellor indecente rendibilidade da compañía: se comparamos os beneficios, antes do imposto acumulado dende 2006, co capital social, alcánzase unha rendibilidade acumulada do 290 %. Os accionistas gañaron case o triplo nestes anos, só nestes anos, do que achegaron á sociedade. En poucos anos, a Autopista do Atlántico pasou de 156 quilómetros a 219 –aumentou un 28 % os quilómetros–; sen embargo, os ingresos pasaron de 47 millóns de euros a 119 –subiron un 156 %–. Unha situación de abuso de poder, de monopolio. E aínda é máis indignante cando se analiza o destino deses enormes beneficios: nada de mellorar a autoestrada, nada de mellorar os servizos, o maior investimento que fai Audasa é en automatizar o cobro e despedir xente, e os gastos de explotación redúcense todos os anos polos despedimentos de persoal. O mesmo pasa, tamén, coa eliminación das peaxes, que non é en absoluto máis que unha garantía para a empresa para cobrar, non das peaxes dos galegos, senón dos orzamentos da Xunta de Galicia. E eu creo que xa está ben de datos para evidenciar que isto é un atraco e que alguén o permitiu, señor Gómez Alonso, ¿si ou non? ¿É unha operación rendible para o pobo ou é unha operación negativa para o pobo?, señor Gómez Alonso. É moi rendible, ¿verdade?, moi rendible. Cos datos na man pódese calcular que Audasa alcanza unha rendibilidade do 12 % sobre un capital social; iso é: en cada ano, cos beneficios que ten, para que teña unha marxe folgada de beneficio dun 10 % sobre o capital social todos os anos, as peaxes poderían reducirse entre un 30 % e un 35 %. En resumo, isto é un saqueo consentido polos mandados dos que verdadeiramente mandan, un beneficio garantido, un risco cero, os beneficios voan para as empresas e pagámolo todos os galegos. E, por último, outro aspecto non menos importante: é unha autoestrada que está integramente en territorio galego, que vai de norte a sur e que une catro das máis importantes cidades de Galiza, que atravesala custa máis de 40 euros, que é moi importante a subida, a baixada; as actuacións sobre as peaxes ou sobre esa infraestrutura son decisivas para a economía de Galiza e secundarias, en cambio, para a economía do global do estado; é unha autoestrada que non pasa máis alá das fronteiras galegas; é unha autoestrada que inflúe, como aquí se dixo, enormemente no sector do transporte, na economía familiar, na economía das empresas ¡de Galiza! e que, en cambio, é secundaria para o resto do estado; entón, cae de caixón que a Xunta de Galiza ten que asumir a xestión desta infraestrutura; o resto é, como se dixo aquí, venderse aos intereses alleos tanto de Galiza como da xente traballadora de Galiza, estar vendidos a outros intereses. Explíquenme como, con estes condicionantes que acabo de explicar –que é decisiva para a nosa economía, que non sae das nosas fronteiras–, vostedes opinan que non debe de ser transferida para a Xunta de Galicia. Agardo impaciente as explicacións do señor Gómez Alonso, que sei que vai falar de Pepe Blanco e de Zapatero, pero agardo que me explique por que considera que as sucesivas operacións de privatización, de venda e de prórroga de concesións foron un bo negocio para todos nós. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, señor Sánchez. Grupo Socialista, don Raúl Fernández.
Bos días a todas e a todos. Señorías, o Grupo Socialista é consciente do debate que se suscita neste punto da orde do día: estamos a debater a toma en consideración da proposición de lei, a iniciativa do Bloque Nacionalista Galego, para presentar perante o Congreso dos Deputados, coa finalidade de que se produza a transferencia de titularidade e competencias da AP-9 á Xunta de Galicia. Esta infraestrutura viaria foi obxecto de múltiples iniciativas e os correspondentes debates nesta lexislatura e tamén nas anteriores, iniciativas que atinxiron ás tarifas das peaxes, ás retencións das cabinas de peaxe, a ampliacións en diferentes puntos desta infraestrutura, ao seu mantemento e conservación e tamén, desde logo, aos beneficios e beneficiarios da súa explotación. A acumulación de iniciativas e debates sobre a AP-9 pon de manifesto a súa importancia para Galicia e para os galegos. Efectivamente, a autopista de peaxe AP-9 resulta ser a principal estrada de comunicación de Galicia e o principal eixe de comunicación viario que relaciona o norte co sur e o sur co norte; por si soa ponnos ás portas da Cornixa cantábrica, Asturias, Cantabria, País Vasco, Francia..., e ás portas tamén, pola costa, de Portugal. Está implantada no ámbito de residencia de arredor do 50 % da poboación galega, capaz de relacionar directamente cinco das grandes cidades do noso país –A Coruña, Ferrol, Santiago, Pontevedra e Vigo–; no seu longo percorrido, canaliza e dá soporte e integra o intenso tráfico diario de cidades, vilas e pobos da franxa atlántica, mesmo resulta ser a liña de confluencia de movementos sociais, comerciais e industriais. A AP-9, polo tanto, vertebra a comunicación entre as principais cidades occidentais galegas e ten un papel decisivo na integración e articulación do sistema viario galego, impulsando a mobilidade e xerarquizando e ordenando o sistema de comunicacións viarias. A AP-9 resulta ser unha arteria imprescindible de conexión e articulación do noso territorio, unha infraestrutura estratéxica, vital para Galicia, así como un instrumento fundamental de vertebración social e económica. A Autopista do Atlántico debe exercer plenamente ese rol para poñela ao servizo das galegas e dos galegos, e non ao servizo doutros intereses a custa das galegas e dos galegos. A AP-9 naceu coa vocación de ser unha permanente oportunidade de crecemento de Galicia. Hoxe, segue a ser imprescindible, mais non cumpre ese papel. Ese papel de xerar un valor engadido cuxos beneficiarios eran os usuarios mudou de receptores por decisións políticas dos gobernos do Partido Popular. A percepción social é que a oportunidade para Galicia que representa a AP-9 mudou por decisións políticas nunha oportunidade exclusivamente económica para a concesionaria. A AP-9 está a perder ese atractivo e o seu papel como panca de crecemento. Cada ano que pasa deixa de ser un valor engadido para a sociedade e para a economía dos galegos e galegas e estase a converter nunha carga insufrible, inasumible para as familias e as empresas. Cargas que impón a xestión actual da AP-9 para engordar os seus beneficios: permanentes subas das peaxes – mesmo do IVE–, diferentes prezos nos distintos tramos con afán meramente recaudatorio, ningún tipo de bonificación tarifaria en función de horarios ou épocas do ano. O propio Ministerio de Fomento sitúa a AP-9 como unha das autoestradas máis caras de España para as diferentes categorías de vehículos. Así, para os vehículos de categoría 3 ten os prezos de utilización máis elevados de España; para os vehículos de categoría 2 ten os terceiros prezos máis caros de España; os vehículos de categoría 1 son os segundos máis caros de España. O resultado final deste modelo de xestión da AP-9 é concluínte, e só aporto un par de datos. Na rede estatal, por término medio, o custo é de 0,035 euros por quilómetro, ou o que é o mesmo, 3,5 céntimos por quilómetro. Na AP-9, o custo é de 0,162 euros por quilómetro, ou o que é o mesmo, 16,2 céntimos de euro por quilómetro; 4,6 veces máis. O percorrido completo da AP-9 ten un custo de 20 euros para un vehículo lixeiro e de máis de 44 euros para un vehículo pesado. Señorías, a AP-9 é unha infraestrutura viaria imprescindible para o crecemento de Galicia, que perdeu o seu papel dinamizador ao aplicar un modelo de xestión que reduce os beneficios dos usuarios en favor da concesionaria. Con este modelo, os galegos e as galegas perdemos, e a concesionaria sempre gaña. O Grupo Socialista ten manifestado reiteradamente e tense posicionado claramente a favor da transferencia da titularidade e competencias da AP-9 á Xunta de Galicia. Cremos que esta autoestrada de titularidade estatal, con percorrido acotado integramente no territorio da comunidade autónoma, debería ser asumida pola Xunta de Galicia para explotar todo o seu potencial en beneficio do noso país. Cremos que é posible. Permíteo o Estatuto de Autonomía de Galicia e permíteo a Constitución. Cremos que é necesario en base aos múltiples argumentos que aportamos os diferentes voceiros. E cremos que é oportuna. Dende logo, non vou facer unha valoración exhaustiva do articulado e das posicións da proposición de lei –tempo haberá para iso, sempre que o Grupo Popular o permita– porque consideramos que o realmente importante hoxe é a toma en consideración desta proposición de lei que o Grupo Socialista vaia apoiar. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Popular. Ten a palabra don Alejandro Gómez Alonso.
Grazas, señora presidenta. Señores voceiros. Señorías. Señora Pontón, non sabemos dende o Grupo Parlamentario Popular se os debates desta Cámara, os debates importantes, os que vostede considera os máis importantes, sempre se celebran á hora de xantar. Sinceramente non o sabemos. O que si temos claro é que vostede se trabuca cando di que os nosos conselleiros de Medio Ambiente non están aquí. Xusto cando vostede estaba criticando á señora conselleira de Medio Ambiente, que non estaba aquí dando a cara, pois aquí ten á señora conselleira de Medio Ambiente dando a cara, señora Pontón. Os nosos conselleiros sempre deron a cara nas súas decisións políticas en materia de política territorial e infraestruturas, e ¿sabe por que, señora Pontón? Porque para nós as políticas de infraestruturas sempre foron un dos eixos clave para a modernización do noso país, a vertebración do noso país e a cohesión territorial do noso país. Nembargantes, señorías, para nacionalistas e socialistas as políticas de infraestruturas sempre foron un parapeto ou unha escusa para facer anuncios electorais. É moi curioso que esta iniciativa nacionalista se presente cando estamos ás portas dunhas eleccións xerais. A señora Pontón dixo aquí, sen ningún rubor, que a AP-9 era un símbolo de agravio, tanto porque non se transferiu, e entendemos tamén porque se construíu. Supoño que a señora Pontón –que leva aquí algún tempo máis que este voceiro– se lembrará de que no ano 2006 este Grupo Parlamentario Popular presentou esta mesma iniciativa, e ¿sabe cal foi a resposta que tivemos do seu grupo parlamentario e mais do Grupo Parlamentario Socialista? Insultos e desacreditacións, señora Pontón. Insultos e desacreditacións. Se a AP-9 é un símbolo de agravio, a súa non-transferencia, querémolo entender así, ¿por que cando solicitamos isto no ano 2006 vostedes nos insultaron e nos desacreditaron? E curiosamente, señora Pontón, nove anos antes, cando debatemos aquí esta mesma iniciativa, esta reivindicación da transferencia da AP-9 foi calificada de patética. Por defender a transferencia da AP-9 dende o Grupo Parlamentario Popular cualificóusenos de cínicos, ¡de cínicos! É máis, vostedes ata chegaron á desfachatez de pedirnos que retirásemos a petición da transferencia da AP-9. Había aquí un señor voceiro do Grupo Parlamentario Socialista que, por certo, era moi bo deputado. E claro, vostedes nove anos antes votaron en contra das transferencias da AP-9, e hoxe din que é un símbolo de agravio a non transferencia da AP-9. Do que tampouco nos cabe dúbida é de que vostedes non só votaron en contra da transferencia da AP-9 no ano 2006, senón que vostede e o señor Jorquera, cada un nos seus respectivos parlamentos, tamén salvaron as respectivas mocións de reprobación contra a ministra Magdalena Álvarez, tanto no Parlamento galego como no Congreso dos Deputados. Non sabemos se era porque esa era a forma de educar a Madrid, que dicía o señor Quintana, ou porque lle tiñan medo á señora Magdalena Álvarez. O caso é que algúns mudan de discurso, co paso do tempo ou segundo as circunstancias, dun xeito sorprendente. O que tamén nos gustaría lembrar, señorías, é que esa negativa á transferencia da AP-9 na lexislatura bipartita nos leva a concluír outra cuestión moi importante: que hai partidos con personalidade política e que hai partidos sen personalidade política. Nós podémolo dicir claramente, somos un partido con personalidade política porque dende o noso grupo parlamentario seguimos defendendo o papel que xogan as autoestradas na economía do noso país, as vías de altas prestacións e tamén as vías estruturais, e moi en particular agora estamos a falar da importancia que ten a autoestrada do Atlántico. O señor voceiro da Alternativa Galega de Esquerda dubida da importancia que ten a autoestrada do Atlántico, é sinceramente sorprendente. Se vostede non coñece os efectos económicos que tivo a autoestrada do Atlántico no noso país, debería estudalos e repasalos para que non diga que non tivo importancia económica nin ten importancia económica neste país. É máis, é a vía principal sobre a cal se establecen as principais vías de altas prestacións do noso pais. É a vía e o eixo principal sobre o que se establece todo o sistema radial de comunicación e vertebración territorial. Polo tanto, é indiscutible a funcionalidade desta autoestrada para Galicia, igual que o son as outras autoestradas que hai e as outras vías de altas prestacións. A señora Pontón reafirmou tamén con moita convicción que este é un goberno pasota, que é un goberno sen iniciativa política. Pois se este é un goberno pasota e sen iniciativa política, ¿por que cando vostedes apoiaban o Goberno do señor Zapatero este non decidiu transferir a AP-9 á Xunta de Galicia? Se este é un goberno pasota e sen iniciativa política, ¿por que cando vostedes se sentaban en Montepío, co señor Quintana á fronte, non decidiron solicitar esta transferencia da autoestrada do Atlántico? ¿Como cualifica vostede a actitude do Goberno que vostede tanto defendía? ¿Como, señora Pontón, para dicir que este é un goberno pasota e sen iniciativa política? Mire, o certo é que nós seguimos reafirmando que esta autoestrada é moi importante para Galicia, que esta autoestrada discorre integramente polo territorio do noso país, e que esta autoestrada, ademais, nos vai permitir incrementar o noso patrimonio en máis de 3.000 millóns de euros e nos vai permitir facer algo que levamos defendendo hai moito tempo, que é aplicar unha política de peaxe xusta e homoxénea para todos os seus usuarios, señora Pontón. Non sei se vostede sabe que este grupo parlamentario, esta formación política, cando gañou as eleccións no ano 2009, presentou unha política de peaxes que é a que está a aplicar nas dúas autoestradas galegas, con descontos que van desde o 50 % ata o 25 %. Polo tanto, nós estamos a cumprir o noso programa electoral, e gustarianos estender esa política de peaxes a outras autoestradas, como é o caso da que hoxe estamos a debater, da autoestrada do Atlántico, e así o defendemos no ano 2009. Pero vostedes está claro que cambian de discurso porque nestes momentos non teñen ningunha responsabilidade. E tamén coincidimos no feito de que esta transferencia ten todo o sentido cando ademais estamos financiando con 3 millóns de euros ao ano a gratuidade de Rande e A Barcala durante 41 anos. Pero claro, nós establecemos unha política de peaxe xusta e homoxénea para todos os usuarios. Vostedes, señorías, administraban a política de peaxes como se fose unha administración de lotería: uns non pagan nada e outros pagan as peaxes máis caras do Estado. Esa é a súa forma de facer política, senón dígallelo aos veciños de Cangas respecto dos veciños de Redondela. Iniciativa que vostede apoiou, ¡claro!, iniciativa que vostede apoiou. E agora vén aquí a señora Pontón a darnos leccións sobre a política de peaxes e a cantidade de veces que levamos traído estas cuestións e estas iniciativas, dende o Grupo Parlamentario Popular, a este pleno e á Comisión de Obras Públicas. Polo tanto, señora Pontón, dígollo con todo o respecto e sen acritude: leccións en materia de política de peaxes, as xustas, por non dicir ningunha. E señorías, non só dende o grupo parlamentario se levan facendo reivindicacións sobre a política de peaxes ou as peaxes da AP-9. Este Goberno e esta Consellería de Medio Ambiente téñenlle manifestado ao Ministerio de Fomento que hai que establecer unha homoxeneización das tarifas dentro desa infraestrutura. Hai que establecer unha homoxeneización, non é normal que en distintos tramos un sexan dos máis caros do Estado e outros estean dentro doutra política tarifaria. E non sei se vostede sabe que a actual ministra de Fomento estableceu un desconto no treito que vai de Vigo a Pontevedra onde no mesmo día, utilizando a telepeaxe, a volta é gratuíta para eses usuarios. Dicíase que non se fan investimentos. ¡Home!, para entrar a Santiago de Compostela estase facendo o terceiro carril. Dicíase que se estaba en continuos atascos. ¡Home!, o señor Caballero, unha das últimas veces que veu a Santiago, dixo que Santiago estaba chea de atascos, pero que para entrar e saír de Vigo lle chegaba un minuto. A ver se se poñen vostedes de acordo á hora de cualificar cal é a situación dos atascos ou da accesibilidade que ten a AP-9.
Vaia rematando, por favor.
E para rematar, señorías, nós levamos aquí xa algúns anos e xa levamos visto moitos acordos parlamentarios que vostedes levaron adiante e que non se cumpriron. O que si podemos dicir é que nós solicitamos a transferencia da AP-9 no ano 2009, que este Goberno a solicitou na Comisión Mixta de Transferencias dúas veces e leva presentado alegacións neste sentido tanto no Plan de infraestruturas do Ministerio de Fomento como no Anteproxecto de lei de estradas do Estado. Polo tanto, señorías, en aras da coherencia política, nós imos votar a favor da tramitación desta proposición de lei orgánica para conquerir entre todos a transferencia da AP-9 para Galicia. Así que, señorías, poñámonos a traballar. Iso si, señora Pontón, se non lle importa, despois de xantar. Moitas grazas.
Réplica do grupo parlamentario autor da proposición de lei. Ten a palabra a señora Pontón Mondelo.
Moitas grazas, señora presidenta. Quero empezar, en todo caso, por agradecer que hoxe todo os grupos unanimemente na Cámara vaian apoiar esta iniciativa que presentou o Bloque Nacionalista Galego, que é levar ao Congreso dos Deputados unha lei para que a AP-9 sexa transferida. Considero que é unha boa noticia. Con todo, creo que hai algunhas cuestións que dixo o voceiro do Grupo Popular que merecen matizacións en nome do rigor e tamén en nome da verdade, porque creo que a manipulación, por moito que o PP leve moitos anos practicándoa, non debe contar co noso silencio. En primeiro lugar, se esta proposición de lei chega neste debate aquí, nesta data, creo que pode preguntarlle ao portavoz do seu grupo por que é, porque, se non me equivoco, até en dúas ocasións durante o pasado período de sesións se vetou que o Bloque Nacionalista Galego puidera traer a debate esta iniciativa neste Pleno. E mesmo no primeiro pleno deste período de sesións, o portavoz do Grupo Parlamentario Popular solicitou, dado que había moitas leis, se a algún grupo non lle importaba retirar algunha das proposicións de lei, e o noso grupo, en aras do desenvolvemento do pleno e da petición que fixo o portavoz do Grupo Parlamentario Popular, accedeu a atrasar o debate desta iniciativa. Imaxino que, polo menos, como mínimo lle pedirá explicacións ao seu portavoz de por que estivo vetando o debate dunha iniciativa lexislativa neste pleno. Imaxino que, dado que a vostede lle pareceu tan mal que chegue xusto neste momento, lle preguntará ao seu portavoz por que estivo deliberadamente atrasando e vetando o debate desta proposición de lei. Quero dicirlle tamén que eu estaba presente no debate da iniciativa á que vostede facía referencia do ano 2006. Tamén quero dicirlle que o Bloque Nacionalista Galego nese debate defendeu a transferencia da AP-9, e explicoulle a vostede que esa iniciativa viña con retraso porque xa o Goberno galego no ano 2005 solicitara ao Goberno do Estado a transferencia tanto da AP-9 como da A-53, e que, polo tanto, formaba parte das reclamacións que naquel momento estaba levando adiante o Goberno. Non houbo ningunha descualificación. Si que lle recriminamos naquel momento –como llo recriminamos hoxe– a responsabilidade do PP en que teñamos das peaxes máis caras de todo o Estado e que teñamos tamén unha das concesións máis elevadas. Porque creo que iso foi responsabilidade dun señor que se chamaba Aznar e dun ministro, Cascos, ao que o seu Goberno, entre outras cousas, lle deu unha medalla Castelao. Desde logo, un triste tributo. E quero dicirlle, polo tanto, que o BNG sempre defendeu a mesma posición. Fíxoo aquí e fíxoo no Congreso dos Deputados, onde en moitísimas ocasións levou a reclamación de que se transferira a AP-9. E quero lembrarlle que, se isto non é unha realidade, non é por culpa do BNG. É porque o PP, cando gobernou, se negou sempre, igual que o Partido Socialista cando gobernou, a que se transferira a AP-9. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] No Congreso dos Deputados, ¡claro que si! Quero aclararlle tamén que nós, cando falamos de aldraxe, estamos falando da aldraxe que supón que o Estado lles dea este trato aos galegos e ás galegas, e que o Estado sexa conivente cuns abusos absolutamente claros da concesionaria desta autoestrada cos usuarios e coas usuarias. Quero dicirlle que, desde logo, iso é para nós aldraxe, e non que os cataláns defendan os seus dereitos. Porque en todo caso, se nós tiveramos un presidente –benvido ao debate, señor presidente– como teñen en Cataluña ou como teñen en Euskadi [[Protestas.]] [[Murmurios.]] ...
¡Silencio, por favor!
Non sei por que non respectan aos presidentes de Cataluña e Euskadi. ¿Por que non os respectan? Eu estou falando de feitos políticos. Se politicamente tiveramos un presidente que defendera os intereses de Galiza igual que os cataláns defenden os seus intereses, ou igual que os vascos defenden os seus intereses, por exemplo, teriamos xa desde o ano 1999 transferida a AP-9. Porque no ano 1999 o Goberno vasco conseguiu a transferencia da A-8. E hai pouco tempo tamén o Goberno catalán...
Vaia rematando, por favor.
...conseguiu a transferencia da N-2 e da AP-7. E en Galiza o que constatamos é o fracaso deste Goberno en materia de competencias. Que me corrixan o presidente e o vicepresidente, pero creo que os gobernos neste momento conseguiron cero competencias para Galiza. ¿Que é?, ¿non llelas dá ou é que non llas reclaman? Moitas grazas.
Moitas grazas, señora Pontón. Pasamos á votación dos textos lexislativos. Votación dos textos lexislativos
Votación da toma en consideración da proposición de lei de iniciativa lexislativa popular. Votación da toma en consideración da Proposición de lei de iniciativa lexislativa popular sobre o dereito ao coñecemento e á contemplación da obra de Castelao polo pobo galego. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 32; votos en contra, 41. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta toma en consideración.
Votamos a continuación o Proxecto de lei polo que se aproba unha retribución de carácter extraordinario en concepto da recuperación da paga extraordinaria de decembro de 2012 aos empregados do sector público. E votamos, en primeiro lugar, as emendas á totalidade de devolución, comezando pola emenda do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Votación da emenda á totalidade de devolución, do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, ao Proxecto de lei polo que se aproba unha retribución de carácter extraordinario en concepto de recuperación da paga extraordinaria de decembro de 2012 aos empregados do sector público autonómico de Galicia. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 32; votos en contra, 41. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada a emenda.
Votamos a emenda de devolución do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia. Votación da emenda á totalidade de devolución, do G.P. dos Socialistas de Galicia, ao Proxecto de lei polo que se aproba unha retribución de carácter extraordinario en concepto de recuperación da paga extraordinaria de decembro de 2012 aos empregados do sector público autonómico de Galicia. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 32; votos en contra, 41. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada a emenda.
Votamos as emendas con texto alternativo, comezando pola emenda do Grupo Parlamentario Mixto. Votación da emenda á totalidade con texto alternativo, do G.P. Mixto, ao Proxecto de lei polo que se aproba unha retribución de carácter extraordinario en concepto de recuperación da paga extraordinaria de decembro de 2012 aos empregados do sector público autonómico de Galicia. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 32; votos en contra, 41. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada a emenda.
Votamos a emenda do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, tamén con texto alternativo. Votación da emenda á totalidade, con texto alternativo, do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, ao Proxecto de lei polo que se aproba unha retribución de carácter extraordinario en concepto de recuperación da paga extraordinaria de decembro de 2012 aos empregados do sector público autonómico de Galicia. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 32; votos en contra, 41. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada a emenda.
Votamos, por último, o proxecto de lei. Votación do Proxecto de lei polo que se aproba unha retribución de carácter extraordinario en concepto de recuperación da paga extraordinaria de decembro de 2012 aos empregados do sector público autonómico de Galicia. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 41; votos en contra, 2; abstencións, 29. O resultado da votación é positivo. En consecuencia, queda aprobado o proxecto de lei.
Votamos, por último, a toma en consideración da Proposición de lei para presentar perante o Congreso dos Deputados do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Votación da toma en consideración da Proposición de lei para presentar perante o Congreso dos Deputados, do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, orgánica de transferencia da titularidade e competencia da AP-9 á Xunta de Galicia. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 73. En consecuencia, queda aprobada por unanimidade esta proposición de lei.
Esta proposición de lei queda aprobada por unanimidade e, polo tanto, continuará a súa tramitación parlamentaria. Suspendemos a sesión ata esta tarde ás 16.45. Boa tarde.
Boa tarde. Reiniciamos a sesión co punto tres, de comparecencias en Pleno. Comparecencia da Sra. conselleira de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas, por petición propia, para informar dos Plans da Xunta de Galicia para a promoción dunha mobilidade sostible
Ten a palabra, conselleira, para a súa intervención.
Grazas, presidenta. Señorías, comparezo por petición propia ante esta Cámara para dar conta do conxunto de actuacións levadas a cabo pola Xunta de Galicia para a promoción dunha mobilidade sustentable. Un paquete de medidas e unha liña de actuación estratéxica que está en consonancia cos obxectivos establecidos pola Unión Europea para acadar un desenvolvemento harmónico e respectuoso co medio ambiente. No ámbito concreto da mobilidade, baséanse na posta en marcha de infraestruturas e sistemas de transporte que respondan ás necesidades da cidadanía e, ao mesmo tempo, reduzan ao mínimo o impacto do carbono sobre a atmósfera. Na Xunta de Galicia somos conscientes da necesaria conxunción de varios aspectos, de diferentes aspectos. Despregar servizos e infraestruturas de comunicación modernas e adaptadas ao que os galegos nos demandan, pero tendo en conta que debe de ser o máis respectuoso posible e ter o mínimo impacto no noso contorno. A estes aspectos debe unirse algo que consideramos, dende logo, esencial: lograr cada vez máis unha concienciación e sensibilización para mudar os hábitos dos cidadáns. Por iso o coidado do noso territorio e a protección da riqueza paisaxística natural están presentes en todas as accións da Xunta de Galicia e, por suposto, guían a acción desta consellería, a Consellería de Medio Ambiente, que comparte as competencias de planificación, coordinación e execución de infraestruturas e servizos de transporte coas políticas de preservación e o coidado do noso territorio. O motivo de facer repaso hoxe a estas iniciativas non é outro que a Semana Europea da Mobilidade que celebramos hai poucos días, baixo o lema: "Elixe, cambia, combina a túa mobilidade". Unha conmemoración cuxo obxectivo prioritario é potenciar a mobilidade sustentable nas nosas cidades e nas nosas vilas fomentando o desenvolvemento de servizos e infraestruturas permanentes que nos permitan avanzar na consecución desta meta; promovendo boas prácticas na utilización do transporte e impulsando campañas de concienciación dirixidas a sensibilizar os cidadáns dos beneficios –tanto ambientais, económicos, como sociais– do uso do transporte colectivo. Ao fío desta conmemoración, na Xunta, dende logo, consideramos que este é o momento idóneo para facer balance nesta Cámara das medidas implementadas polo Goberno galego nos últimos anos para a consecución dunha mobilidade sustentable, e tamén o momento oportuno para informar das accións futuras que imos desenvolver para seguir avanzando cara a un desenvolvemento que xa non se entende senón co cualificativo sustentable. Na Xunta deseñamos unha estratexia integral, coordinada e combinada. Unha estratexia que, conxugando os tres aspectos que dicía ao principio, se centra en dúas liñas de traballo fundamentais. Por unha banda, a promoción do transporte público, facendo especial fincapé na intermodalidade. E, por outra banda, e de xeito plenamente coordinado co primeiro punto, traballamos na potenciación da mobilidade alternativa; que xere novos hábitos e novas posibilidades para, dende logo, reducir a utilización do vehículo privado. Sen lugar a dúbidas, cando pensamos en mobilidade sustentable todos pensamos en transporte público colectivo: en autobús, en barco, en tren, medios de transporte que minimizan as emisións por usuario pero que precisan dunha boa planificación para responder ás demandas dos cidadáns. Por iso a promoción do transporte público constitúe a primeira da liña de traballo da consellería. E neste sentido temos que comezar pola iniciativa máis novedosa e de máis calado neste eido das levadas a cabo pola Xunta de Galicia, que non é outra que o Plan de transporte metropolitano. Dende o ano 2011, os cidadáns da Coruña, Santiago e Ferrol benefícianse das vantaxes deste plan. No ano 2012, foron os habitantes de Lugo os que se sumaban a estes beneficios. E dende o pasado mes de abril, o plan xa está operativo –como saben– na área metropolitana de Vigo, grazas ao consenso con doce concellos da zona para a súa posta en marcha. Grazas a este plan, os galegos dispoñen dun sistema tarifario máis sinxelo: unha tarxeta única que lles permite pagar a súa viaxe en diferentes medios e compañías, con grandes beneficios para os usuarios, transbordos gratuítos, prezos máis económicos e aforros medios que poden acadar os 600 euros/ano. E para os usuarios recorrentes aínda máis descontos, para as familias numerosas máis descontos, e tamén moitos máis para os colectivos que máis o necesitan. Do éxito da implantación desta medida dá conta o interese que teñen manifestado e seguen a manifestar moitos concellos que queren adherirse a este plan. Na actualidade son xa 14 municipios que se teñen sumado a esta iniciativa con posterioridade á posta en marcha de cada área. Os últimos oito municipios, que se incorporaron o pasado 14 de setembro, vían como o Plan de transporte metropolitano empezaba a operar no seu ámbito municipal con probado éxito. Nestes quince días, son case 12.000 viaxes as bonificadas nestes oito concellos, porque estamos falando dun plan de transporte metropolitano que chega xa a moitos puntos do rural. Un plan que coas últimas incorporacións beneficia directamente a millón e medio de cidadáns de 65 concellos da Coruña, Santiago, Ferrol, Lugo e Vigo. Un plan que subvenciona máis de un millón de viaxes en autobús ao mes, o que implica 600.000 desprazamentos ao mes en vehículo particular. E dende a Xunta seguimos traballando para que sexa tamén unha realidade e se poida poñer en marcha tanto en Ourense como en Pontevedra. No caso concreto da cidade das Burgas –como saben–, os trámites están avanzados. Estamos traballando nos estudos de tráfico, os estudos económicos da área de Ourense, e o obxectivo é que a finais deste mesmo ano propoñamos un convenio a estes concellos, coas achegas destes concellos e as achegas económicas da Xunta de Galicia, para que a súa posta en marcha efectiva poida ser a mediados do ano 2016. O noso propósito, señorías, é que o maior número posible de galegos poidan disfrutar das vantaxes que ofrece este plan, e, polo tanto, das vantaxes de empregar un transporte público colectivo. Pero, ademais, dende a Xunta de Galicia queremos tamén mellorar os servizos que reciben os cidadáns, por iso estamos traballando tamén para acadar un plan de accesibilidade ás grandes cidades de Vigo, Ourense, A Coruña e Pontevedra, cuxa implantación coordinada será cos concellos, e permitirá aos usuarios que utilizan estas liñas interurbanas que vaian a paradas, que pasen xa da propia estación de autobuses. O noso obxectivo é que no primeiro trimestre do 2016 estes plans de accesibilidade estean listos para facer efectiva a súa implantación nese mesmo ano 2016. A implantación do Plan de accesibilidade dende logo que representa unha revolución do transporte, das liñas interurbanas; e, dende logo, unha mellora significativa que as fai máis atractivas, porque será dar solución ás demandas que nos trasladan os veciños. Porque non podemos esquecer, señorías, que os cidadáns non entenden de competencias, entenden de servizos, e o que queren é que se lles presten os servizos. Por iso a un cidadán de Carballo que se despraza ata A Coruña para facer algunha xestión non lle serve o reparto de competencias como explicación de por que o autobús unicamente o deixa na parada da estación de autobuses. Pero a mellora dos servizos non se limita ás zonas urbanas e ás áreas metropolitanas. Dende a Xunta de Galicia tamén estamos a poñer en marcha proxectos de mellora dos servizos pensando dun modo especial no noso rural. Por iso estamos a impulsar o sistema de axuda á explotación, o SAE, que converterá o autobús nun medio de transporte propio do século XXI. En primeiro lugar, ofrecendo ao usuario información precisa en tempo real, horarios e tamén servizos de autobús; un mecanismo que potenciará a demanda, mellorando a súa prestación e facilitando, a través das ferramentas web, información moi valiosa para os usuarios: liñas existentes, horarios, tempo estimado da chegada do autobús á nosa parada... Pero o SAE, este sistema de axuda á explotación, tamén ten outras grandes vantaxes, porque reportará información precisa en tempo real da situación dos vehículos e tamén do número de pasaxeiros que embarcan en cada parada; unha información que, sen dúbida, axudará a adaptar os servizos ás necesidades dos cidadáns e tamén a garantir a calidade deste servizo. Cara a finais deste mesmo ano, comezaremos a implantación dos primeiros servizos de forma experimental, e progresivamente iremos incorporando os case 1.000 autobuses que diariamente prestan servizos na comunidade autónoma. O noso obxectivo –se todo vai ben–, no primeiro semestre do 2016, é que calquera usuario poderá acceder a través de internet e das aplicacións web para o móbil a información do tempo que falta para que chegue o autobús á súa parada ou para poder planificar de antemán unha ruta, combinando varios servizos sucesivos. Melloramos os servizos pero tamén melloramos as infaestruturas. E melloramos as infraestruturas grazas a que puxemos en marcha o Plan Renove das estacións de autobuses, que ten como finalidade modernizar e engadir valor a estas instalacións de servizo público, ao tempo que mellora a súa accesibilidade, a súa información e a intermodalidade. Grazas a este plan, desde finais de 2013 temos actuado en vinte e cinco estacións de autobuses, cun investimento de algo máis de 2 millóns de euros, e téñense beneficiado grandes cidades pero tamén vilas como Carballo, Cedeira, Noia, Ribadeo e O Barco de Valdeorras, porque este é un servizo que aporta cohesión territorial e por iso vai máis alá das grandes cidades. De feito, o futuro das estacións das grandes cidades pasa, sen lugar a dúbidas, polo elemento protagonista desta semana, que é a intermodalidade. Non hai que esquecer que a situación da rede ferroviaria galega experimentou cambios transcendentais nos últimos tempos, tanto no servizo de media distancia como de longa distancia. Actualmente, a comunidade posúe unha infraestrutura ferroviaria composta por máis de 1.000 quilómetros de rede convencional e 240 quilómetros de vía de alta velocidade, o que, unido aos preto de 100 quilómetros de vía de alta velocidade que están en execución, permitirá que no ano 2018 Galicia estea a menos de tres horas de Madrid. Cómpre tamén lembrar, ademais, a posta en marcha o pasado mes de abril dos tramos de alta velocidade que estaban pendentes entre Vigo e Santiago, o que supuxo poder percorrer os 155 quilómetros entre Vigo e A Coruña en pouco máis dunha hora. Unha redución de tempos e un incremento de prestacións no eixo atlántico que propiciou que esta liña fose empregada xa por un millón de viaxeiros dende o pasado mes de abril. Estes novos servizos están provocando cambios de costumes das persoas que se benefician deste transporte colectivo, pero, en calquera caso, o certo é que temos que seguir avanzando. O seguinte paso é a execución das infraestruturas de transporte de viaxeiros necesarias para a consecución dunha verdadeira intermodalidade nas cidades galegas. Infraestruturas que fagan, por exemplo, que viaxar de Ordes a Madrid só precise dun transbordo bus-tren ou bus-bus dentro da mesma estación, por iso estamos coordinándonos co Goberno central e coas distintas administracións locais para avanzar no deseño e na posta en marcha de estacións intermodais útiles, modernas, completas e adaptadas ao que nos demandan os cidadáns. Conseguimos fondos europeos, os fondos FEDER. Ata o ano 2020 temos garantidos 34 millóns de euros de fondos europeos para executar estas terminais de autobuses integradas coas estacións de ferrocarril. A comezos do 2015 licitamos os contratos de servizo para a valoración dos estudos previos correspondentes ás novas terminais de autobuses da Coruña, Santiago e Ourense. E tamén estamos en proceso de redacción do proxecto básico e a execución da primeira intermodal de Galicia, que é a estación de Vigo, un feito que nos permitirá iniciar a contratación das obras –se todo vai ben– a finais do ano 2016; dende logo, así o reflectirán os orzamentos do ano que vén. En cuestión de días, tamén imos convocar os concellos para continuar avanzando no deseño destas estacións intermodais. Pero, ademais das infraestruturas, sabemos que temos que mellorar tamén os servizos. Unha boa proba do interese e da necesidade da intermodalidade témola co acordo de colaboración que asinamos a principios deste mes –o pasado 2 de setembro– con Adif, Aena e Renfe, xunto coa Xunta de Galicia. Un acordo pioneiro, porque é o primeiro acordo que se asina deste tipo en España, para promover que os diferentes medios de transporte –ferrocarril, estrada e avión– se reforcen entre si compartindo billete; é dicir, que cun único documento se poidan empregar diferentes medios de transporte para realizar un traxecto coordinando frecuencias e horarios e tamén mellorando puntos de parada e información aos usuarios. Un acordo que recolle unha comisión de seguimento; unha comisión de seguimento que xa ten nomeado cada un dos seus representantes, e que, dende logo, convocaremos proximamente, da man dos concellos, para conseguir a posta en marcha do billete combinado tren-bus para as tres terminais aeroportuarias, para que estean máis coordinadas e sexan máis accesibles para todos. O noso obxectivo é poder antes de finais deste ano propoñerlles aos concellos de Vigo, A Coruña e Santiago estes acordos para a posta en marcha desta iniciativa. Dende logo, esperamos contar coa vontade e entendemento de colaboración para poñer en marcha este billete combinado. Pasamos agora á segunda liña de actuación. Dixemos que a primeira era promover o transporte público, a segunda liña de traballo é promover a mobilidade alternativa. Estamos a falar de novas formas de mobilidade, que é certo que non son inventos recentes, pero si que deben de ser obxecto dun novo impulso por parte das administracións. Referímonos a cuestións tan sinxelas como a promoción dos desprazamentos a pé e o carpooling, que como saben é organizarse para compartir coche. Estes medios combinados e coordinados cun adecuado servizo de transporte público, sen dúbida, mellorarán o servizo dos galegos, contaminando menos, ao tempo que se reducirán as molestias derivadas do tráfico excesivo. Estamos nun momento acaído para iso porque levamos moitos anos traballando nunhas infraestruturas viarias, para que teñamos unhas infraestruturas viarias máis seguras, que incidan nun aspecto tan importante como afastar os tráficos de longo percorrido do centro das vilas. Infraestruturas que teñen contribuído de forma notable a desconxestionar e aliviar o momento dos vehículos no interior das vilas ao derivar os tráficos rodados, implicando tamén comodidade e aforro de tempo aos cidadáns, ademais tamén de mellorar a calidade, por suposto. Se sumamos os quilómetros de variantes e vías de alta capacidade que executou a Xunta de Galicia dende o ano 2009, a cifra, dende logo, é esclarecedora: 160 quilómetros construídos ao longo de todo o territorio galego, co que se evitan máis de cen quilómetros de travesías e cun investimento da Xunta de Galicia de 610 millóns de euros. Pero seguimos dando pasos e seguimos avanzando, e a finais do ano 2016 tamén teremos en servizo 70 novos quilómetros de variantes e vías de alta capacidade, cunha achega que realizaremos de 190 millóns de euros. Pero se pensamos nunha infraestrutura clave para a promoción de usos alternativos do transporte, temos que falar dos aparcadoiros disuasorios; espazos definitorios do concepto da intermodalidade para promover o cambio modal vehículo-transporte público ou o propio carpooling. Actualmente están en servizo como saben en Moaña dous aparcamentos disuasorios: Domaio e Broullón, 105 prazas de estacionamento, cunha situación estratéxica na súa proximidade coa AP-9. Un investimento realizado pola Xunta de Galicia de 435.000 euros, para facilitar viaxes compartidas no contorno da área metropolitana de Vigo. E temos en construción dous aparcamentos máis disuasorios: en Santiago e na Coruña. O aparcamento disuasorio de Pontepedriña tamén conta cunha boa ubicación para dar servizo á cidade; 200 prazas neste aparcamento de Pontepedriña, cun investimento de 840.000 euros. E tamén en execución o aparcadoiro disuasorio de Lonzas, na Coruña, situado no contorno da glorieta de conexión coa AC-14, coa rolda de San Cristovo, o que lle ofrece unha boa conexión coa rede viaria dos accesos á cidade e tamén unha boa conexión mesmo coa estación de ferrocarril. Son 177 prazas no aparcamento de Lonzas, 700.000 euros. Polo tanto, en total a achega da Xunta de Galicia para a construción de catro aparcadoiros disuasorios son case dous millóns de euros para que os veciños, os cidadáns, teñan 500 prazas, que estarán en servizo todas elas antes de que finalice este ano. Pero, sen dúbida, a maior aposta deste goberno pola mobilidade alternativa vén reflectida pola promoción de sendas que perseguen unha tripla finalidade: fomentar os modos de transporte limpos en contraposición co emprego do automóbil, que require o emprego de combustibles fósiles; incrementar a seguridade viaria; e tamén concienciar os cidadáns da importancia de que fagan, na medida do posible, desprazamentos a pé. Estamos a conectar zonas de certa intensidade de poboación cos núcleos onde se concentran os servizos máis importantes: colexios, centros de saúde..., permitindo a comunicación dos cidadáns sen necesidade do uso do vehículo privado. Xa temos construídos carrís ou sendas peonís; carrís bici: Vigo-Baiona, Baiona-A Guarda, son máis de corenta quilómetros executados e máis de vinte e cinco millóns de euros; en sendas peonís pois tamén 85 quilómetros de sendas dende o ano 2009, e 10 millóns de euros. Pero no presente ano tamén estamos executando 5 quilómetros de novas sendas en Baiona, en Ponteceso, en Cabana de Bergantiños, en Nigrán, en Foz. Actuacións coherentes e coordinadas co Plan de sendas que estamos elaborando en sete comarcas de Galicia coa intención de determinar e priorizar as necesidades de intervención: nas áreas metropolitanas da Coruña, Santiago, Vigo e Ferrol, e nas comarcas do Salnés, Bergantiños e a Terra Chá. O pasado mes de xaneiro –como saben– licitamos os contratos para priorizar os itinerarios e para redactar os proxectos construtivos necesarios que defina este plan. A día de hoxe están asinados os contratos, desenvolvéndose; dende logo, facendo partícipes aos concellos deste plan, porque o que buscamos é dar solucións ás demandas. A finais do 2015 contaremos coa diagnose deste plan e no primeiro semestre do 2016 o obxectivo é redactar estes proxectos construtivos e iniciar a contratación destas obras. Para asegurar o financiamento destas sendas, destes sete plans comarcais que estamos redactando, priorizamos a asignación de fondos europeos do período 2014-2020. Polo tanto, señorías, pódolles garantir que están asignados máis de trinta e cinco millóns de euros dos fondos europeos para executar estas infraestruturas verdes. Así pois, grazas a este investimento, a finais do período operativo destes fondos europeos, que é o ano 2020, contaremos con máis de cen novos quilómetros de sendas peonís nestas sete comarcas galegas. Señorías, todas estas medidas que acabo de referir, impulsadas pola Xunta de Galicia para lograr unha mobilidade cada vez máis respectuosa co medio ambiente, carecerían de sentido se non contaramos cunha compoñente tamén fundamental: a responsabilidade, a concienciación e a colaboración de todos. Para incidir neste aspecto e conseguir unha maior implicación por parte dos cidadáns, fundamentalmente dos máis novos, imos poñer en marcha unha campaña de sensibilización nos colexios de secundaria, especialmente do rural, do noso rural galego. Unha iniciativa que busca que os nosos nenos tomen conciencia da necesidade de extremar as precaucións e circular coa máxima seguridade, tamén incidir na importancia de adaptar o medio de transporte a cada desprazamento que fagamos, e o que pretendemos é impulsar entre as novas xeracións o uso de infraestruturas verdes e os medios de transporte alternativos. Esta campaña realizarase a través de unidades didácticas para que os profesores conten co material idóneo para poder traballar cos rapaces. O obxectivo último é que entre todos, maiores e tamén pequenos, traballemos xuntos para que con pequenos xestos, mudando pequenas rutinas diarias, poidamos avanzar na consecución dun gran logro colectivo, que é acadar unha mobilidade cada vez máis sustentable e cada vez tamén máis segura. Señorías, estes son a grandes rasgos as últimas accións en materia de mobilidade e tamén os proxectos que temos en marcha, que estamos levando a cabo dende o Goberno galego. Iniciativas importantes cualitativamente, que nun tempo de menos capacidade de investimento en infraestruturas, dende logo, eu creo que maximizan o beneficio para os cidadáns e tamén para o medio ambiente. Agora quedo á súa disposición para calquera suxerencia, para calquera aclaración que precisen nun tema tan clave como é o desenvolvemento sustentable do noso país. Pola miña parte, máis nada, moitas grazas.
Grazas, conselleira. Rolda dos grupos parlamentarios. Polo Grupo Mixto ten a palabra a señora Martínez García.
Grazas, presidenta. Boa tarde a todas e a todos. Boa tarde, conselleira. Acaba vostede de facer unha explicación do plan. E, como o propio plan describe, "o seu obxectivo fundamental é o fomento do uso dos modos de transporte non motorizados, incrementando a súa importancia na repartición modal con relación aos modos motorizados privados, tanto no ámbito metropolitano como no rural". A verdade é que sorprende ler no plan e escoitarlle a vostede tal cousa, cando o Partido Popular rexeitou todas as emendas ao Proxecto de lei de modificación da Lei de estradas, encamiñadas a promocionar o transporte en bicicleta e establecer todas as garantías posibles para a seguridade de ciclistas, peóns e motoristas. Nin unha soa foi aceptada. Por iso o plan aposta por impulsar a intermodalidade dos modos non motorizados cos modos de transporte público colectivo, dotar Galiza dunha rede básica de vías ciclistas, "nas que se poida circular a pé ou en bicicleta de xeito cómodo e seguro", di o plan. Entre os distintos modos de transporte non motorizados o plan céntrase moi especialmente na bicicleta e tamén nos peóns. Hasta aquí todo parece correcto, pero o plan afirma: "Non hai que considerar as vías ciclistas como camiños para ser transitados en exclusiva en bicicleta. A experiencia noutras comunidades máis avanzadas" –o cal xa nos di como nos considera a Consellería: un país pouco avanzado– "di que os usuarios maioritarios das vías ciclistas son peóns e deportistas a pé practicando atletismo e que hai que considerar o peón como un aliado da bicicleta na loita contra a mobilidade indiscriminada en coche. Hai que promover a convivencia da bicicleta co peón". Discrepo profundamente. Unha cousa é promover o transporte en bicicleta e outra fomentar os paseos familiares en bicicleta. Son dúas actuacións distintas para dúas realidades diferentes. Outros obxectivos do plan son favorecer os hábitos saudables de camiñar e andar en condicións de seguridade con infraestruturas cómodas e seguras. Pero iso non é unha forma de fomentar un transporte seguro, é unha forma de fomentar unha vida máis sa, de dar paseos, pero a xente non se traslada a pé. As sendas das que vostede fala están moi ben como entretemento, como lecer, incluso para coñecer o noso patrimonio etnográfico e o patrimonio cultural que temos, pero, dende logo, non é unha modalidade de transporte. Vostedes confunden o lecer coas necesidades de transporte. "Crear unha rede básica galega de vías ciclistas de carácter interurbano ou metropolitano". A min gustaríame que me explicara que quere dicir "básica". Porque se para vostede a liña que hai a Baiona é unha vía ciclista, entón, dende logo, entendo cal é o seu discurso, porque non estamos a falar do mesmo. "Coordinar as redes de vías ciclistas de Galicia coas redes de servizo de transporte público colectivo favorecendo a intermodalidade e o seu uso". Trátase de coordinar ciclistas e transporte colectivo. Trátase de cohesionar o territorio mediante unha rede de transporte público colectivo intermodal que estea adaptado para transportar bicicletas e cadeiras de rodas. Un problema que vostedes desatenden constantemente. Non é un problema de que a bicicleta chegue onde chega o tren ou onde chega o autobús, é que o problema é que os ciclistas están nas cidades e nas vilas, e son as cidades e as vilas as que non están conectadas. E vostede vén aquí dicirnos que todo está moi ben, pero fállanos aí cos ciclistas e... Non, mentira, non temos unha coordinación no transporte público. O novo tren veloz, porque non se pode chamar de alta velocidade, un tren máis rápido que o outro, ou como se soe chamar un "case AVE" ou un "poliño", afondou na descohesión social do territorio galego ao reforzar os núcleos urbanos do eixe atlántico e deixar totalmente incomunicado o interior de Galiza. Mentres, Ferrol, unha vez máis, queda á marxe; co novo tren esnaquizouse de facto a metrópole ártabra ao quedar Ferrol aínda máis descolgado do que xa estaba. De Lugo e boa parte do interior de Galiza, agás as contornas de Ourense, só se pode destacar o total abandono e deficiente transporte público que padece. Galiza conta agora cun tren decente entre A Coruña e Vigo, pero con moi poucas frecuencias, escasísimas frecuencias. E ademais non ten servizos de proximidade que acheguen persoas viaxeiras das vilas ás cidades para poder coller este tren. O novo servizo ferroviario non ten conexión con ningún dos tres aeroportos galegos. A liña aínda non conta co sistema ERTMS nin co ancho internacional. A prioridade e a necesidade dos cidadáns é unha solución á súa mobilidade diaria entre a residencia e o posto de traballo, o hospital, o centro de saúde, o colexio, a universidade. E esa prioridade require un plan de mellora do transporte interurbano para o resto dos concellos galegos: Oleiros, Ames, Poio, Baiona, Culleredo, Sada, Teo, Marín, Nigrán, Redondela, A Guarda... Podemos seguir por todo o país. E, ¿como non?, é imprescindible fomentar o transporte de ría e incluílo nos plans de transporte intermodal procurando a súa coordinación co transporte terrestre; pero tamén con frecuencia e dende todos os puntos da ría, non deixar Moaña sen conexión, por exemplo, e deixar só o barco de Cangas, ou non ter un transporte de ría en Ferrol. Entre os beneficios que se pretenden obter nese plan están os medioambientais, de menores emisións atmosféricas de gases de efecto invernadoiro. Tamén eu engadiría o patrimonio, o fomento das vías peonís e ciclistas que permitan a recuperación respectuosa dos camiños históricos ou patrimoniais; o urbanismo, o fomento de vías peonís e ciclistas é fundamental no novo urbanismo baseado na proximidade que mestura usos sostibles e o medio ambiente. Bótase en falta un apartado dedicado a educar en valores ecolóxicos. Vostede agora comentou algo na súa intervención sobre educar os nenos nas precaucións á hora de utilizar as vías, na utilización dos transportes alternativos, e eu diría tamén no respecto, no coidado do medio ambiente e a importancia dunha boa planificación de infraestruturas. É necesario traballar na concienciación da sociedade e educando en valores ambientais, en respecto á natureza. A formación e a educación ambiental constitúen instrumentos básicos para acadar os obxectivos de protección ambientais e son pezas claves sobre as que debe asentarse unha política ambiental e eficaz de carácter preventivo. Falta planificación e ordenación territorial, plans de ordenación urbana que integren a urbanización e o urbanismo no medio ambiente, sendo respectuosos cos cascos monumentais históricos das vilas, marxes dos ríos e das rías e a paisaxe. Galiza conta cunha gran riqueza de recursos mariños e a súa explotación é unha das actividades de maior importancia socioeconómica do litoral galego como xerador de emprego e dinamizador da actividade industrial e turística. Sen embargo, temos que lamentar a elevada contaminación das nosas rías como consecuencia das verteduras de augas residuais urbanas industriais que non teñen recibido tratamento. E lamento que este plan, ao igual que toda política medioambiental do PP, non sexa crible, xa que non é compatible coa autorización para a prórroga de Ence na ría de Pontevedra. A propaganda só conseguirá que o noso país siga a ser maltratado, acoitelado sen pudor para que a maior parte dos cidadáns teñan que seguir empregando o coche, padecendo atascos e aparcando a prezo de ouro para poder ir traballar. E todos os indicios apuntan a que todo este plan non é máis que unha nova propaganda do Partido Popular en ano electoral, xa que todas as actuacións aprobadas ou realizadas polo Goberno galego en relación co transporte sostible van en detrimento deste. A sociedade actual demanda cada vez con maior insistencia zonas de esparexemento no medio natural, e de aí a necesidade de promover zonas verdes. Por iso, é imprescindible facer compatible o coidado integral de Galicia coa aposta en valor e divulgación das zonas de especial protección de valores naturais que constitúen o patrimonio galego. Remátase o tempo pero gustaríame contestarlle algunha das cousas que vostede dixo na súa intervención, como o tema dos aparcadoiros disuasorios. Aparcadoiros disuasorios que quere dicir que todo o mundo se vai desprazar en coche ata as grandes cidades e despois vai ter que deixar o coche aí pagando unhas tarifas que non se pode permitir, co cal non ten lóxica cando estamos apostando polo transporte colectivo. Bueno, xa por non falar dunha iniciativa do Goberno como que se compartan viaxes. Non me parece que sexa do máis serio. Tamén falar, por exemplo, da falta de coordinación entre as estacións de autobuses ou as propias estacións de tren, como nos ocorre en Vigo coa estación de Guixar e Urzáiz, onde non hai unha conexión que cando chega o tren a Guixar ou Urzáiz te poida levar á outra estación.
Vaia rematando por favor.
O mesmo que non hai unha coordinación coa universidade, entre o transporte de ría ou o transporte de tren e a universidade ou co novo Hospital Álvaro Cunqueiro. Soamente dicir que, en vez de seguir falando de subvencionar transporte público e pagarlles ás empresas de transporte por estrada parte dos billetes, se rescaten as concesións para que o transporte público sexa público de verdade e non estea privatizado e nos aforremos esa subvención e teñamos o transporte público que todos os galegos e galegas merecemos. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Parlamento do Bloque Nacionalista Galego, ten a palabra a señora Pontón Mondelo.
Moi boa tarde, señorías. Eu, señora conselleira, teño que dicirlle neste momento despois de escoitar a súa intervención que non sei se na Xunta perderon o sentido da realidade ou perderon o sentido do ridículo, porque vir aquí dicirnos que o transporte colectivo en Galiza é unha marabilla, froito dunhas grandes reformas estruturais que fixo esta Xunta, que lle permiten nada máis e nada menos que ao conxunto dos galegos e das galegas elixir, cambiar e combinar, compartirá comigo en que como mínimo pois é non saber cal é a realidade deste país. E se non é así invítoa, e podemos facer a proba agora mesmo, e elixir desde Santiago viaxar en tren a Lugo, podemos elixir, señora conselleira. ¿Cantas horas nos vai levar ese desprazamento?, ¿cal é a oferta que hai de ferrocarril?, ¿cre vostede que iso é viábel? Desde logo que non. E nós entendemos... –non se poñan nerviosos que vai ter o seu turno... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] a Forcarei ao mellor el pode ir en coche oficial e todo–. Ben, brincadeiras á parte, porque creo que estamos nunha cuestión importante. ¿Vostede realmente cre que a xente deste país pode combinar, elixir e cambiar? É unha absoluta falsidade, é propaganda. E o único que vemos é o descoñecemento dos problemas que neste momento hai no país, porque hai problemas de desprazamento entre as cidades, hai problemas para o desprazamento entre as vilas, e non lle quero dicir o que significa vivir no rural, que se unha persoa non ten vehículo particular está na práctica incomunicada. E vostede debería de saber que iso ten moita importancia tamén desde o punto de vista de xénero, e gustaríanos tamén coñecer a súa opinión a ese respecto, porque hai moitas mulleres neste país que non teñen nin carné de conducir, que viven illadas nas aldeas e que, polo tanto, teñen aí problemas de mobilidade. Gustaríanos saber se nalgún momento vostede fixo algún estudo sobre a ofensa de xénero no que se refire ao transporte no noso país. En todo caso, é unha proposta que hoxe tamén lle queremos facer. Fálanos vostede de novos medios que están impulsando, e o primeiro que citou foi ir a pé. Nós defendemos a peonalización, sábeo vostede. Pero a peonalización e o uso de ir a pé, que creo que non é o medio máis moderno de transporte, en todo caso pode facerse en ámbitos moi determinados, no ámbito das cidades, xustamente onde a Xunta de Galiza non ten competencias directas. Mais eu diría: o alarmante é que onde están aplicando medidas reais que priorizan os peóns e que están tendo ademais un resultado moi positivo en materia de seguridade viaria, como é Pontevedra, o Partido Popular boicotea sistematicamente a posta en marcha dese modelo. Entón, efectivamente, gustarianos, se os comentarios llo permiten, pois que vostede tamén nos respondera a esta cuestión. Dicíao tamén a portavoz do Grupo Mixto: confunden as sendas peonís ou de ciclistas, que teñen que ver co ocio, coa mobilidade das persoas, porque realmente, por exemplo, se vostede quixera favorecer a mobilidade, priorizaría porque estamos aquí en Compostela –ao mellor teño un coñecemento máis claro– a mobilidade a través de sendas peonís e ciclistas pois entre O Milladoiro e Santiago de Compostela, que hai unha demanda que leva moito tempo con ela e a pesar de ser viábel a Xunta de Galiza nunca fixo nada nesta materia. Fálanos vostede de aparcamentos disuasorios, do Plan de aparcamentos disuasorios. Este é o plan que máis veces anunciou o señor Hernández, que nos dicía no 2010 –creo que vostede tamén xa estaba nesa consellería con outro cargo– que ían ser 16.000 prazas de aparcamento e 64 aparcadoiros disuasorios en todo o país. E hoxe vén vostede presentarnos como gran balanzo 4 aparcamentos e 500 prazas, e a vostede isto parécelle un grande éxito. Por certo, en Santiago de Compostela, Pontepedriña, o único que están facendo neste momento é facer unha explanada nunha zona na que vostede sabe que xa se estaba aparcando, só que había malos accesos; polo tanto, prazas novas de aparcamento non hai ningunha. Falounos tamén de ciclismo, cando o único que fixo a Xunta foi desmontar os programas que había de fomento do uso da bicicleta e eliminar as axudas aos concellos para a posta en marcha de programas que había durante o Goberno bipartito para o uso das bicicletas; un programa que tiña case vinte mil usuarios e que a Xunta de Galicia suprimiu. Transporte. Vostedes o que fixeron é presentarnos como un éxito de ata 65 concellos, dentro dunha medida que é unha medida moi cativa, porque vostede sabe que ten un impacto moi pequeno, pero este país, señora conselleira, ten 314 concellos. Entre 65 e 314 creo que hai unha parte moi importante da poboación que non ten ningún tipo de servizo. ¿E que fixo o PP? O PP fixo unha lei para blindar as concesións de hai trinta anos e, polo tanto, impedir que poidamos darlles respostas ás necesidades de mobilidade deste país. Todo ao servizo dos intereses das empresas e non ao servizo dos intereses da maioría. E mire, ferrocarril, isto é do ano 2010: "Feijóo anuncia un estudio sobre la viabilidad del metro ligero en Vigo, A Coruña y Santiago". Máis de 1.300.000 euros gastados en estudos, cando vostede creo que estaba na Axencia Galega de Infraestruturas, para que fagan publicidade, metelos nun caixón e non ter absolutamente nada. Igual que no fomento do ferrocarril, que no 2010, no debate do estado da nación, o señor Feijóo nos dicía que ía constituír xa a compañía galega ferroviaria para poñer en marcha as proximidades no noso país. ¿Onde están todos eses anuncios do ano 2010? Están metidos nun caixón detrás de todas as mentiras, e mentiras que temos que escoitar todos os días neste Parlamento e que temos que ver como a Xunta de Galicia pois difunde a través dos medios de comunicación. E nós seguimos dicindo, falando de ferrocarril, que nesta materia Galiza ten unha débeda pendente. Ten unha débeda pendente con persoas que sufriron o maior accidente ferroviario da historia do noso país, as vítimas do terríbel accidente de Angrois, que seguen pedindo verdade, xustiza e reparación. E hoxe traio aquí un encargo, señora conselleira, das vítimas, que nos enviaron unha carta, a nós e ao Grupo Parlamentario de AGE, da que nos pediron que hoxe lles leramos aquí a vostede e ao Grupo Parlamentario Popular, e di así: "Estimadas señoras y señores diputados," –vouno ler en español porque é como o mandaron– "somos la Plataforma Víctimas Alvia 04155, que agrupa a la mayoría de víctimas y familiares del accidente ferroviario más grave de la democracia, con 81 fallecidos y más de 140 heridos. El pasado 23 de julio el PP volvió a rechazar la creación de una comisión de investigación parlamentaria que fue presentada por AGE con el apoyo del BNG. El diputado Alejandro Gómez Alonso, del Partido Popular, dijo que su partido "no entra en el juego de manipular a las víctimas". Lo primero que queremos aclarar las víctimas al señor Gómez y al Partido Popular es que no nos manipula nadie y que somos las víctimas las que pedimos una comisión parlamentaria, algo que es muy democrático. También dijo que es "inmoral" la postura de la oposición, a la que acusa de tratar de sacar "réditos políticos". Lo que realmente es inmoral es el trato humillante que estamos recibiendo por parte del Gobierno del PP, del PSOE y de algunas instituciones públicas, generando, aun si cabe más, dolor en las víctimas. Aquí tienen una muestra: Recibimos un trato inhumano por parte del presidente de la Xunta, el señor Feijóo, que nos envió a los antidisturbios cuando nos negábamos a recibir unas medallas que la mayoría de las víctimas no queríamos. Nos niegan el PP y el PSOE sistemáticamente una comisión de investigación parlamentaria. ¿Qué es lo que temen? ¿Qué pretenden ocultar? ¿Es esto transparencia y rendición de cuentas? Nos mintieron gravemente sobre la línea de alta velocidad Ourense-Santiago. Dijeron que contaba con mayor seguridad, la última tecnología y sistemas de conducción automática. Días después, mientras enterrábamos a los nuestros y otros nos debatíamos entre la vida y la muerte, los responsables de Renfe y Adif y Fomento se apresuraban a negar que fuera un accidente de alta velocidad, porque solo les interesaban los negocios. Nos engañan tanto el Ministerio de Fomento como Adif y Renfe al apuntar solamente al maquinista como único responsable. Hace apenas dos meses el perito independiente César Mariñas ratificaba en el juzgado la rebaja en materia de seguridad que sufrió la línea Ourense-Santiago y los incumplimientos en materia"…
Vaia rematando, por favor.
..."de normativa de seguridad ferroviaria, calificando el accidente de "previsible" teniendo en cuenta la normativa actual y el estado de conocimiento técnico en el sector. Ningún responsable político ha dimitido y para humillación de las víctimas algunos han sido incluso premiados: el antiguo secretario de Estado de Infraestructuras, Rafael Catalá, fue nombrado ministro de Justicia; el que era presidente de Renfe, Gómez Pomar, ahora es secretario de Estado de Infraestructuras; el ex ministro José Blanco, que inauguró la línea de forma apresurada y sin el procedente análisis de riesgos, ahora es eurodiputado, además recomendó al PSdeG gallego que se negaran a crear la comisión ya que podría perjudicarles; el presidente de Adif, Gonzalo Ferré, continúa en su cargo pese a mentir en sede parlamentaria cuando dijo el 8 de agosto de 2003: "Señorías, el accidente ocurrido en Santiago de Compostela no es un accidente de alta velocidad". Más por los negocios que por buscar la verdad y depurar responsabilidades dentro del Adif, que, como hemos sabido en el juzgado, incumplió la normativa y cometió varias deficiencias. El Gobierno del PP no colabora con la justicia, ni Adif ni Renfe, pese a las promesas que nos hizo personalmente la ministra Ano Pastor a las víctimas y familiares, que tanto repite ante los medios de comunicación. Falta de colaboración señalada por ambos jueces, requiriendo y apercibiendo reiteradamente a Renfe y Adif por la documentación que no entregaban. Señoras y señores del Partido Popular y del Partido Socialista, dejen de hablar en nuestro nombre y no añadan más dolor y sufrimiento. Sólo queremos que pidan perdón y que hagan una comisión de investigación para que se depuren las responsabilidades políticas. Verdad, justicia y reparación."
Moitas grazas, señora Pontón. Polo Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda ten a palabra don Antón Sánchez.
Acabo de deixarlle a carta á presidenta do Parlamento para que lla faga chegar ao Grupo Popular e para que a próxima vez mida máis as palabras cando fale dun tema e cando fale sobre as vítimas do accidente de Angrois. Ben, despois falaremos do tren. Señora conselleira, en Galicia creo que hai un aparcamento disuasorio, é o do hospital Álvaro Cunqueiro, que ten uns prezos totalmente disuasorios. Ese si que é un aparcamento disuasorio, pero dos que vostede fala creo que non hai ningún aínda, ¿non? O que hoxe veu facer aquí lémbrame aos meus tempos de EXB, cando celebrabamos o Día da Árbore. Ese día todos plantabamos unha árbore, pero o resto dos días nos olvidabamos disto. Vostede vén aquí celebrar a Semana Europea da Mobilidade Alternativa. Moi ben, unha celebración moi folclórica, pero a ausencia total de autocrítica no seu discurso ou ben se debe á ignorancia ou ben se debe ao cinismo. Sendo obxectivos, o Partido Popular non pode presentar un bo balance na política de mobilidade sostible. Non é só un bo balance, é que vostedes non apostan pola mobilidade sostible. O seu modelo é construír vías de alta capacidade para transporte individual por estrada, aí é onde gastan o 80 % ou o 90 % dos seus orzamentos –sendo moi xeneroso–, e aí é onde priorizan todo. Vostedes están no paleolítico da mobilidade sostible, señora conselleira, están no paleolítico. Eu non sei se coñece vostede os conceptos de pull and push, se coñece os conceptos de cálculo de demanda inducida pola construción de novas infraestruturas, etc.; nada que vostedes utilicen á hora de decidir a construción de novas vías, de novas infraestruturas. ¿A mobilidade debería de ter un tratamento prioritario? Claro que si. Vostede falou do cambio climático e da redución da dependencia enerxética. Para vostedes, e politicamente para o seu Goberno, nin o cambio climático existe nin a redución da dependencia enerxética é unha prioridade.¡Cero patatero! ¡Cero patatero! ¿Onde está a estratexia para o cambio climático, señora conselleira? ¿Onde está a estratexia da política industrial? ¿Onde está a estratexia para reducir o consumo enerxético no transporte? ¿Onde está, señora conselleira? Aporte algún dato, porque, se quere, tamén repasamos os orzamentos e lle dicimos canto gasta en estradas e canto gasta en mobilidade sostible. E mire, menos postureo. Sendas peonís. ¿Pero que me está contando? Vostedes levan gobernando trinta anos a Xunta de Galicia, señora conselleira, e nas obras das vías da Xunta de Galicia, ¿en cantas deixaron unha senda peonil? ¿Os seus alcaldes tiveron en conta no planeamento urbanístico o desprazamento a pé das persoas no rural, por exemplo? Non, é que as clases de sensibilización non teñen que ser para os alumnos, teñen que ser para os alcaldes do Partido Popular; para eles, na planificación urbanística, os desprazamentos a pé ou en bicicleta non existen. Mire, aquí debatemos a Lei de estradas, e na Lei de estradas nós presentamos emendas para que se tivera en conta, nas novas construcións de estradas, a construción de viais para desprazamentos en bicicleta e peonís, e rexeitáronnolas. E agora dime que vai facer para o futuro 100 quilómetros. Non. ¿Vostedes saben cantos camiños veciñais foron ocupados no rural ante o desleixo dos concellos? ¿Cantos quilómetros fixo a Xunta de Galicia, cando fixo proxectos de acondicionamento ou de reforma de estradas autonómicas, nos que deixaran un ou dous metros para que puidera andar a xente? ¿Vostede sabe como anda a xente do rural agora nas estradas? ¿Vostedes tiveron algún tipo de política para que a xente no rural puidera andar polas estradas ou polas vías? E agora vén prometendo ad futurum todo isto. Intermodalidade. ¿Onde están as estacións intermodais, señora conselleira? Están no futuro, claro. ¿Onde están os aparcamentos disuasorios? Sempre son as mesmas promesas repetidas. E despois conceptos que vostedes incumpren. Sábese que hai moitos anos que se utilizan en países onde verdadeiramente se aposta pola mobilidade sostible. Mire, eu isto estouno lendo en estudos do ano 2004 e 2005: "A construción de novas infraestruturas de transporte debe de estar en total consonancia co modelo territorial predefinido e non desenvolverse de forma independente" –non é o que fan vostedes–. "No modelo territorial encáixase o sistema de espazos con funcións ecolóxicas, o sistema urbano, o sistema de infraestruturas e de transporte; así, esta coherencia de encaixe de sistemas é motivo máis que suficiente para que a planificación dos transportes deba supeditarse á planificación territorial no seu conxunto. Consecuentemente, non deben de aceptarse xustificacións de novas infraestruturas con base exclusivamente en estudos de demanda que conclúen coa necesidade de máis infraestrutura para canalizar unha determinada demanda, á marxe da reflexión territorial no seu conxunto". ¿Como están decidindo vostedes dende Madrid a construción da A-57? ¿Que están tendo en conta vostedes para a construción dun carril máis na ponte de Rande ou dun carril máis na ponte Pasaxe? ¿Que é o que están tendo en conta vostedes? ¿Teñen en conta algún destes conceptos que xa hai moitos anos que se utilizan para quen aposta pola mobilidade sostible? Non. "No contexto das infraestruturas entendidas como estratexias territoriais e no marco da necesidade de promover un desarrollo sostible, toda a nova infraestrutura de transporte debe de ser avaliada desde as seguintes perspectivas: o consumo enerxético e o consumo de solo". Nada destes conceptos aparece en ningún estudo da Xunta de Galicia, señora conselleira. "As ampliacións de rede vial" –isto é do Departamento de Transportes británico do ano 2006– "non deben de xustificarse en termos de beneficios económicos. Se ben é certo que o desarrollo dunha rede de transporte foi un elemento básico e necesario para o desenvolvemento económico das diferentes rexións de Europa, tamén parece certo que, alcanzado certo grao de dotación infraestrutural, no cal nos encontramos" –e en Galicia tamén–, os beneficios que aporta unha nova infraestrutura son máis ben reducidos, se non dificilmente apreciables". Seguramente isto non sexa certo para todo tipo de infraestruturas; non será certo en Galicia para o tren, que si que aportaría moito valor, sobre todo ambiental, pero sobre todo –di o Departamento de Transportes británico– "pode aplicarse ás infraestruturas viais de alta capacidade, dado que esta rede está máis amplamente desenvolta e estendida durante as últimas cinco décadas, de xeito que a construción de novas autopistas aporta pouco á competitividade económica dunha rexión. Aínda así, pode observarse que a menudo se segue xustificando a necesidade de máis autopistas para promover o desarrollo económico; incluso nos estudos que avalan estas actuacións se estiman os futuros crecementos do PIB". Como vostedes, como a señora Ana Pastor, cando foi, antes das eleccións, vender a ampliación de Rande, que dixo que ía significar un aumento do PIB da provincia. Un feito histórico, e están sendo postos de exemplo do que non se debe de facer para unha mobilidade sostible. Sen embargo, di: "Ao falar de progreso económico, cada vez é máis necesario facer referencia á inversión, á investigación e ao desenvolvemento, aos incentivos para a creación de novas empresas, á formación de man de obra cualificada. Estes son aspectos máis intanxibles, pero con maior repercusión sobre a competitividade económica dunha sociedade." Por aí van os tiros, señora conselleira, non por máis cemento indiscriminadamente e sen un mínimo de racionalidade. Despois, o concepto de que unha maior oferta induce unha maior demanda, e vostedes seguen sen calcular o tráfico inducido polas novas infraestruturas. Dígame vostede un estudo no que teñan en conta que unha nova infraestrutura vai crear nova demanda. E para a mobilidade sostible, para a redución dos gases de efecto invernadoiro, das emisións contaminantes, señora conselleira, non serve nin sequera –aínda que fose certo– con promocionar novas medidas para fomento do transporte colectivo, hai que reducir o transporte por estrada individual; non vale aumentar unha oferta se non se empuxa fóra –iso chámase pull and push–, se non se expulsa as persoas que van en coche individual cara ao transporte colectivo. E vostedes non teñen unha mínima planificación integral desta política, porque isto debe de ser non o Día da Árbore, debe de ser unha política transversal e integrada, pensada dende a Lei do solo, na que non hai nada que fale de mobilidade, dende a Lei do solo á construción de novas infraestruturas, etc. E vostede vén presentar un balance sen un mínimo de autocrítica. ¿E o tren de cercanías, señora conselleira? ¿Por que non temos un tren de cercanías entre Ferrol e A Coruña? ¿A que é debido? ¿Como se xustifica iso? ¿Como se xustifica que non teñamos un tren de cercanías? ¿Acaso iso é un exemplo de mobilidade sostible? Polo tanto, señora conselleira, eu creo que o que veu dicir aquí non son máis que promesas futuras e cuestións menores. Vostede o único que puido vender foi un plan de transporte metropolitano do billete único e despois de intermodalidade; non pode presentar ningunha realidade de plans de aparcamentos disuasorios, non pode presentar ningunha realidade de tren de cercanías, non pode presentar ningunha realidade dos trinta anos que vostedes levan gobernando, non pode presentar ningunha coherencia na realización de sendas peonís nin de tránsito en bicicleta. ¡Cero patatero! ¿Que veu vostede presentar aquí, señora conselleira?
Remate, señor Sánchez, por favor.
Na segunda intervención aportareille algún dato máis, pero espero que vostede tamén na segunda intervención aporte algún dato máis, e algo máis de autocrítica.
Moitas grazas, señor Sánchez. Polo Grupo Socialista, don Raúl Fernández.
Grazas, señora conselleira. Señores deputadas, señores deputados, boas tardes a todos e a todas. Boas tardes, señora conselleira. Señora conselleira, teño que recoñecer unha vez máis a miña sorpresa en canto coñecín o contido da súa comparecencia a petición propia: comparecencia da conselleira para informar dos plans da Xunta de Galicia para a promoción dunha mobilidade sostible. Cualificaría a comparecencia simplemente de singular, para non entrar en adxectivos controvertidos. Os datos reais –coincido plenamente con eses datos aportados pola voceira do Bloque Nacionalista Galego– non invitan, desde logo, para nada ao optimismo, son unha realidade preocupante; pero eu creo que máis que preocupante –para non redundar neses datos– hai unha situación aínda máis preocupante que está instalada nesta consellería e neste goberno. Porque, cando xa albiscamos o final da lexislatura, vostede nos sorprende coa presentación dun plan, en vez de informarnos pormenorizadamente dos resultados da aplicación da súa política sobre mobilidade sostible. Esta é unha proba, unha máis, que demostra que o proxecto –se é que o houbo– do Partido Popular para Galicia está esgotado, e que o Goberno xa dá a lexislatura por rematada. Vostede é a viva imaxe dun goberno en decadencia e instalado na resignación, e a súa consellería tamén escenifica e dá visibilidade á galopante e incesante deterioración da xestión pública dos recursos polo Goberno popular. Os cidadáns do común, os cidadáns de a pé, non aparecen como beneficiarios nas súas contas de resultados. Señorías, a Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas, con abundantes competencias, foi concibida ao inicio da lexislatura como unha macroconsellería para que reflexara a imaxe e a faciana do Goberno galego e do seu presidente. Pretendía ser o soporte que escenificara o éxito do señor Feijóo nesta lexislatura. Hoxe, tres anos despois, só quedan os restos do naufraxio desta consellería; unha consellería instalada na provisionalidade dende o primeiro día, o cal nos leva a concluír que a súa provisionalidade reflexaba a provisionalidade do proxecto do Partido Popular: en tres anos, dous conselleiros ou conselleiras, dous directores ou directoras da Axencia Galega de Infraestruturas, dous presidentes ou presidentas de Augas de Galicia e tres directores xerais de Mobilidade. Só a inactividade e ineficiencia da xestión supera o desatino dos ceses, dimisións e nomeamentos do señor presidente. Señora conselleira, vai facer un ano –novembro de 2014– vostede compareceu, tamén a petición propia, nesta mesma Cámara para informar da evolución, situación actual e previsións do Plan de transporte metropolitano de Galicia. Naquela comparecencia falou de futuro, esquecendo o pasado e o presente pola evidente falta de resultados e, polo tanto, cunha identificación co fracaso. Hoxe, con sete anos seguidos de gobernos populares e a un ano de rematar a lexislatura, vólvenos falar de futuribles, outra proba máis da falla de resultados. Comparece vostede para contarnos un relato coa intencionalidade de borrar o pasado e presumir de futuro, unha nova fuxida cara adiante. Unha vez máis quérenos vender gato por lebre. Para proxectar o futuro en mobilidade sostible hai que recoñecer a realidade pasada e presente nese eido e hai que practicar a intermodalidade con infraestruturas como nexo de unión de todas as modalidades de transporte. ¿Cal é o pasado e o presente da mobilidade sostible en Galicia? ¿Cal é a bagaxe, a conta de resultados, deste goberno nos modos de transporte? Mire, dámoslle un repaso. Transporte terrestre: redución masiva de liñas e frecuencias do transporte de viaxeiros por estrada co consentimento do Goberno galego autorizando a modificación das concesións; ampliación temporal das concesións, inexistencia de modos de transporte alternativos –transporte a demanda, noitebús, etc.–; transporte ferroviario, de curta e media distancia –o Goberno galego compartiu e colaborou coa aplicación do Plan de racionalización do transporte ferroviario deixando sen servizo a miles de galegas e galegos que viven en aldeas, pobos e vilas–, de longo recorrido –as novas infraestruturas que deben dar soporte ao AVE atópanse nunha situación de paralización, ralentización e incluso de indefinición por parte do Goberno central, sen que vostede amose a máis mínima preocupación ou descontento– e de cercanías –téñeno vostedes permanentemente en estudo; por certo, ¿onde está o metro lixeiro tantas veces prometido?–; transporte marítimo –o Goberno galego mantense á marxe, despreocupado do efecto negativo que o actual transporte de ría está a ter para veciños e veciñas de Cangas, Moaña e Vigo–; transporte aéreo –definitivamente vostede nin está nin se lle espera na reclamada coordinación aeroportuaria que o señor presidente tanto simulou demandar–; transporte metropolitano: na Coruña, Ferrol e Santiago implantouse antes do 1 de xaneiro de 2011, a principios de 2012 engadiuse Lugo; a súa aportación consistiu en renovar convenios; en Ourense segue sen concretarse, despois de estar a piques de se pechar en 2008. 2010, 2011 e 2012 foron anos absolutamente perdidos; en 2013 se reanudan as conversas, e dende a primavera de 2014 a Consellería ignora e despreza o interese dun goberno socialista de Ourense para avanzar na súa implantación, nin resposta a correos nin resposta a chamadas durante varios meses. Coa chegada do novo Goberno popular á cidade de Ourense retómanse as negociacións. O resumo da primeira reunión explicábao un alcalde do Partido Popular, díxolle: "Señora conselleira, cando necesite figurantes para unha foto, dígamo, seguro que veño, pero aproveito o resto do tempo". No caso de Vigo, no que xa non vou abondar moito, a utilización do transporte metropolitano como arma política por parte do Partido Popular foi absolutamente escandalosa –por certo, os cidadáns de Vigo agradecéronllo convenientemente o 24 de maio–. Señora conselleira, este é o resultado de sete anos de goberno do Partido Popular; un pasado de sete anos desmantelando os servizos públicos de transporte para chegar a un presente en claro retroceso. E vostede, con ese pasado e presente, non parece ter nin a convicción nin a intención de converter o transporte público na plataforma de mobilidade en Galicia. Por certo, todos os grupos da oposición temos presentado iniciativas e apoiado propostas cara a unha mobilidade sostible e sempre nos topamos co rexeitamento do Grupo Popular. Señora conselleira, ¿de verdade cre vostede que o plan que nos acaba de presentar merece un mínimo de credibilidade cos seus antecedentes nesta Cámara en todas as áreas do seu departamento?
Vaia rematando, por favor.
Os deputados e deputadas do Grupo Socialista temos a mesma sensación que tivo ese alcalde do Partido Popular despois dunha xuntanza con vostede para tratar a implantación do transporte metropolitano en Ourense: convócannos nesta comparecencia a petición propia para ser figurantes, porque dicir dicir non dixo moito, e concretar concretar non concretou nada. Acábanos de presentar un inconsistente plan de futuro para fuxir do pasado. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Fernández. Grupo Parlamentario Popular, señor Gómez Alonso.
Grazas, señor presidente. Señora conselleira de Medio Ambiente, señorías. Gustaríame comezar a miña intervención dicíndolles ao señor Sánchez –a vez se me lembro do seu apelido– e á señora Pontón que, xa que eles tiveron a amabilidade de ler unha carta das vítimas de Angrois, de entregarlla á presidenta e de facela pública neste hemiciclo, comprenderán que, como voceiro deste grupo parlamentario, como voceiro que tivo a palabra no tema da Comisión de Investigación de Angrois, o primeiro que me gustaría dicirlles a todas aquelas persoas que escribiron esa carta ou que se senten identificadas con esa carta é que a título persoal e político, dende as miñas competencias e de boa fe, teñen todo o meu respecto e que na miña persoa e en nome de todo o meu grupo parlamentario desexamos, como boas persoas, xustiza, que se saiba a verdade e que nunca máis volva acontecer o que aconteceu. E se algunha desas vítimas se sentiu ofendida polas verbas deste voceiro dende esta tribuna lle pido desculpas, porque iso é o que, de verdade, nestes momentos sinto e se me pasa pola cabeza. O último que queriamos facer ou que pretendía facer este voceiro nun debate parlamentario, entre parlamentarios, é ofender as vítimas. Se algunha delas se sente ofendida, reitérolle, evidentemente, as miñas desculpas. Porque algún de vostedes –non falo das vítimas, falo de vostedes, dos deputados– debe de confundir o que é a dialéctica parlamentaria que temos entre deputados con que esteamos falando en primeira persoa –neste caso– das vítimas. Aquí, se alguén, quizais, se excedeu nas súas manifestacións foi o seu xefe de filas, señor Sánchez, o señor Beiras, que me desexou a min que oxalá fora no tren de Angrois e que tamén sobrevivira; foi un pouco sacado de...; foi un pouco exaxerado, ¿non lle parece? Pero, bueno, como vostede pode comprobar, señora conselleira –tal como comentaramos antes de entrar no hemiciclo–, a oposición segue máis ou menos o seu guión establecido, non sae de aí. Falan do tren, non escoitaron o contido da súa comparecencia, houbo quen incluso confundiu o lema da Semana Europea da Mobilidade, que é "Elixe, cambia, combina a túa mobilidade", que é un lema da Semana Europea de Mobilidade, cun slogan que veu lanzar aquí a señora conselleira. A señora conselleira veu aquí falar da realidade do que se está a facer dende a Consellería de Medio Ambiente en aras de fomentar o transporte público do noso país. E, se vostedes tomaran boa nota, poderían escoitar que dende esta consellería se está a continuar coa construción de importantes infraestruturas viarias, como son as variantes de poboación, ou con outras infraestruturas, como son os aparcamentos disuasorios ou as sendas peonís; que tamén se está a continuar coa potenciación e a racionalización da actual Dirección Xeral de Mobilidade; que se está continuando e traballando na defensa da implantación dos servizos de cercanías na nosa comunidade; que este goberno galego ten como bandeira que a conexión da alta velocidade coa Meseta sexa no ano 2018 –e temos unha ministra que así o está a facer realidade día a día–; que queremos que os nosos servizos ferroviarios de media distancia melloren, como o están a facer con cifras históricas de viaxeiros; ou igual que o están empezando a facer os servizos de longa distancia. E, por suposto, señorías, que a conselleira de Medio Ambiente ten que falar dun dos nosos programas estrela en materia de mobilidade sostible, como é o transporte metropolitano de Galicia, no cal, por certo, cada vez hai un maior número de usuarios e no cal, por certo, hai un maior número de concellos –sobre todo rurais ou medianos– que se adhiren ao transporte metropolitano de Galicia porque os seus veciños llelo demandan aos seus alcaldes porque lles ven as vantaxes que ten este medio de transporte. Polo tanto, señorías, penso que vostedes veñen xa moi enfrascados no que deben de dicir, pero non no que é obxecto de debate. A nós parécenos axeitado que a conselleira veña aquí falar unha semana despois das políticas de transporte e da mobilidade sostible, ¡está ben! Non vén facer nin electoralismo nin oportunismo, vén pór en debate unha situación dos transportes do noso país; transportes nos cales, por certo, señorías, vostedes fracasaron estrepitosamente. Vostedes si que fracasaron estrepitosamente nos transportes metropolitanos; que foron, por certo, aprobados polo que actualmente é o presidente da Xunta de Galicia, o señor Alberto Núñez Feijóo. Dicía o señor Fernández: É que vostedes non teñen unha bagaxe para explicarnos que fixeron. ¿E que fixeron vostedes? Non, non, é que vostedes si que non fixeron nada. Mire, o resultado da implantación do transporte metropolitano con este goberno son máis de 226.000 tarxetas e máis dun millón de persoas beneficiadas. ¿Sabe cal foi o resultado do seu transporte metropolitano, señor Fernández? Primeiro, que non se entendía nin co seus alcaldes; e, segundo, que máis de 700.000 persoas –dos potenciais beneficiarios do transporte metropolitano– non gozaban deste servizo. Vostedes nin sequera foron capaces de implantar o billete único, señor Fernández, ¡nin sequera de implantar o billete único! ¡Home!, está ben que veñan aquí falar do transporte metropolitano da área de Vigo, está ben, é todo un acerto, sobre todo cando o señor Caballero se negou a adherir o transporte da cidade co transporte metropolitano da área de Vigo; o cal significa que o señor Caballero está provocando que os cidadáns de Vigo sexan os únicos de toda Galicia que teñen transporte metropolitano e que non gocen de maiores descontos porque teñen que pagar o transbordo. E o que xa é para nota por parte de vostedes como parlamentarios é asociar isto co tema do hospital de Vigo. O señor Caballero non quere que os usuarios de Vigo teñan os transbordos gratuítos e bótanlle a culpa ao PP de que saia máis caro ir ao hospital de Vigo. ¡Home!, señorías, un pouco de rigor e seriedade; se non a ten o señor Caballero, polo menos téñana vostedes. [[Aplausos.]] "Os aparcamentos disuasorios teñen que ser gratuítos", dicía a señora Martínez. Si, como gratuíta, señora Martínez e señor Fernández, foi a cesión que a Zona Franca de Vigo lle fixo ao concello de Vigo, onde lle cederon 15.000 metros cadrados para facer un aparcamento gratuíto no novo hospital dende o ano 2009 e o señor Caballero non o fai unicamente para desgastar o presidente da Xunta e un goberno do Partido Popular. ¡Home!, que o faga o señor Caballero, que é un experto en manipulación política e que está falto de rigor, pois xa non nos sorprende, pero que vostedes o fagan si que nos sorprende. Claro, como poden ver, se empezamos a sacar os datos, os datos dan para moito debate. O segundo dos eixos dos que falou a conselleira é o dos camiños de ferro. ¡Home!, pero ningún de vostedes falou do billete combinado, ningún de vostedes falou do número de frecuencias que se están dando na media distancia, onde, por certo, todos os servizos que se están prestando actualmente son servizos de interese público; é dicir, que están subvencionados. Estamos tendo nestes momentos cifras récord de incremento de usuarios das medias distancias, e estase incrementando, como dixen hai un intre, o número de usuarios nos servizos de longa distancia. Co ente ferroviario acontece algo parecido que coas autoestradas, señora Pontón. Cando estaban no Goberno votaron en contra da implantación das cercanías en Galicia –están aí as actas–. Votaron en contra da implantación do ente ferroviario galego no noso país; están aí as actas, señora Pontón. Nestes momentos hai un ente ferroviario en Galicia, hai un ente ferroviario que acaba de rematar ou que está a piques de rematar un estudo de viabilidade do servizo de cercanías, e cando teñamos ese estudo falaremos sobre a implantación de cercanías e sobre cales son as liñas máis rentables. Pero é exactamente o mesmo debate que coas autoestradas: cando teño responsabilidades de goberno, boto balóns fóra e todo o que diga o PP non vale; cando non teño responsabilidades de goberno, apúntome ao carro do que son políticas sensatas. ¿Sabe que foi o que vostedes venderon como servizo de cercanías? As subvencións que lle daban a media distancia a Renfe operadora e que eran subvencións que non eran absolutamente rentables, para servizos absolutamente deficitarios. É dicir, que despilfarramos o diñeiro dos recursos públicos galegos, porque eses servizos de media distancia que vostedes subvencionaron...
Vaia rematando, por favor.
...foron a pique. E ata que non chegaron os servizos de media distancia, coa alta velocidade, pois os servizos non foron para arriba. Esa é a verdade. Señora conselleira, son moitos os temas que aínda nos quedan por debater. Quizais a algún voceiro ou compañeiro meu non lle interese facelo, pero nós cremos que si insistiremos neles no noso turno de réplica, porque si somos conscientes de que as políticas que se están a aplicar dende o grupo MATI ou dende a Consellería MATI –modestia á parte– van polo bo camiño. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Gómez Alonso. Réplica. Conselleira de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas.
Grazas, presidente. Señorías. Señora Pontón, dende logo que este goberno non vai polemizar en ningún caso coas vítimas de Angrois e, dende logo, sentimos o máximo e o maior dos respectos. A miña presenza hoxe aquí responde á vontade, ao interese do Goberno galego, de informar os membros da Cámara dos proxectos que están en marcha, das actuacións que temos posto en marcha, para favorecer a mobilidade sustentable, para facer un balance dos resultados e do que vimos facendo e tamén para informar, dar conta, dos programas e do conxunto de actuacións que están previstas e nas que estamos traballando na procura dunha mobilidade cada vez máis respectuosa co medio ambiente. Estamos a informar do que vimos facendo e do que imos facer. Estou a falar, señoría, de medidas que están en consonancia, por suposto, coa Unión Europea, porque, se non, non teriamos os fondos europeos garantidos, como os temos garantidos ata o ano 2020 tanto para as estacións intermodais como para as sendas peonís. Polo tanto, medidas totalmente acordes cos principios comunitarios para que as infraestruturas, os sistemas de transporte e os servizos que en materia de mobilidade se prestan aos cidadáns teñan en conta a pegada que teñen sobre o territorio e sexan cada vez máis sustentables e máis eficientes. Señorías, tendo en conta que os días pasados celebramos a Semana Europea de Mobilidade, no Goberno galego consideramos que era o momento oportuno, que era unha magnífica oportunidade, para facer balance dos resultados e da posta en común do que temos acadado, e tamén para presentar accións futuras, como dixen, e reflexionar sobre as necesidades de traballar xuntos para conseguir unha mobilidade cada vez máis sustentable. Lamento que soamente arroxen críticas. Dende logo, a autocrítica por suposto que a fago, pero gustaríame que fixeran propostas –as propostas serían ben recibidas– e que nos axuden a alcanzar unha mobilidade máis sustentable. En todo caso, o que si lles podo garantir é que dende o Goberno galego si que estamos comprometidos, traballando con determinación para avanzar nesa mobilidade sustentable. Puxemos en marcha diferentes actuacións que arroxan resultados e propoñemos novas intervencións para seguir desenvolvendo no futuro; traballamos, como dixen –insisto–, na estratexia integral combinada e coordinada –claro que si–; unha estratexia que incide nos diferentes medios de transporte, recolle actuacións en infraestruturas, actuacións en equipamentos, en servizos, en mellora de servizos e na que están implicados directa ou indirectamente diferentes administracións do departamento galego. Na miña primeira intervención referíame a accións que temos levado a cabo para aliviar o tráfico nos centros das grandes cidades, e con actuacións xa realizadas. Xa informei ao principio, na miña primeira intervención, sobre o que fixemos coa posta en marcha das variantes e coa construción de catro aparcamentos disuasorios. Pero é que están aí, señor Sánchez. O aparcamento disuasorio de Domaio e tamén o de Broullón están executados e están aí, non é unha invención; son totalmente gratuítos, señora Martínez. E claro que estamos traballando en aparcamentos disuasorios, señor Sánchez. Invítoo mañá a que veña comigo e co alcalde de Santiago a Pontepedriña a ver como se están executando –e con fondos europeos– eses aparcamentos disuasorios aos que me referín na miña primeira intervención. Tamén falaba de iniciativas de mobilidade alternativa, do impulso que lles temos dado ás chamadas infraestruturas verdes, sendas peonís e sendas ciclistas. Xa informei na miña primeira intervención do que vimos facendo no pasado e de que estamos a redactar plans de sendas peonís en sete comarcas galegas, sete comarcas da xeografía galega, para concretar as necesidades de intervención. Señora Martínez, dicía vostede que non planificabamos. Pois aquí estamos facendo sete plans. Dende logo, eu coñezo perfectamente a frase de "planifica o teu traballo e traballa con base nese plan". Estamos facendo sete plans e imos desenvolvelos. E, señor Sánchez, claro que se vai beneficiar o rural. A comarca da Terra Cha e a comarca de Bergantiños –eu son da comarca de Bergantiños– creo que rural son, e son unhas das comarcas que se beneficiarán destes plans de sendas peonís e ciclistas. Esas serán unhas das nosas prioridades e insisto en que así temos garantidos 35 millóns de fondos europeos do seguinte período, ata o ano 2020 e en que executaremos 100 quilómetros de novas sendas peonís e ciclistas nestas sete primeiras comarcas galegas. O esforzo do Goberno galego para lograr unha mobilidade sustentable complétase, por suposto, coa mellora de equipamentos e coa mellora e posta en marcha de novos servizos. Como dixen, dende o ano 2013 actuamos con máis de 2 millóns de euros en 25 estacións de autobuses e estamos a traballar para a consecución desa intermodalidade nas grandes cidades galegas. Licitamos o contrato de servizos para a redacción do proxecto construtivo da intermodal de Vigo, para que poida ser a primeira cidade que teña unha estación propia intermodal, integrando na mesma parcela a estación de autobuses e a estación de ferrocarril. A principios de ano tamén, como saben, licitamos os contratos de servizos para os estudos previos ás intermodais da Coruña, Santiago e Ourense, para traballar en que esas estacións de autobuses estean integradas nas estacións de ferrocarril. E avanzamos onte mesmo na intermodal de Ourense, na cidade das Burgas, con traballos de campo, con enquisas para traballar nesa estación de autobuses integrada na estación de ferrocarril en Ourense, que, con respecto ao transporte metropolitano, señor Fernández, dende logo que o que fai é que poidamos poñer en marcha o Plan de transporte metropolitano a mediados do ano 2016. A vontade real existe agora tanto no Concello como na Xunta de Galicia. A vontade real é a mellor fórmula, dende logo, para sacar os proxectos adiante. E, precisamente, atender e mellorar o servizo e a información que se presta aos cidadáns é o principal obxectivo do sistema de axuda á explotación, o SAE –que non comentaron vostedes–; unha medida, dende logo, de modernización tecnolóxica decisiva tanto para o sector como para os usuarios. É un servizo que esperamos que estea totalmente implantado no primeiro semestre do ano 2016, grazas a unha achega da Xunta, tamén de fondos europeos –2,1 millóns de euros que aporta a Xunta de Galicia– e tamén das empresas que prestan o servizo, que deben achegar financiamento asumindo os custos das dotacións nos vehículos dos sistemas de seguimento e tamén da billetaxe. Ademais, de cara a mellorar a conectividade e a coordinación entre os distintos medios de transporte na nosa comunidade, temos asinado –que tamén non mencionaron vostedes–, xunto co Adif, Renfe e Aena, o acordo de colaboración para o billete combinado. O señor Fernández parece que non lle ve vantaxes a este billete combinado para coordinar que os aeroportos sexan máis accesibles. Garántolle que, dende logo, é unha medida para min de grande importancia, porque promove a intermodalidade e o transbordo de pasaxeiros no transporte público por estrada, por ferrocarril e por vía aérea. E, como dicía na miña primeira intervención e teño que repetilo, hai unha medida de calado que ten contribuído, dende logo, de xeito decisivo a que os cidadáns se decanten pola utilización do transporte colectivo para os seus desprazamentos diarios e que, sen dúbida, é a posta en marcha do Plan de transporte metropolitano no entorno das áreas; un plan que ofrece grandes vantaxes aos usuarios, transbordos gratuítos, descontos que están arredor do 50 % e que supoñen de media 600 euros anuais ás familias. Polo tanto, é unha importante axuda á economía das familias. Tamén libera tráfico nos centros das nosas vilas e redunda, polo tanto, nun mellor benestar para todos os cidadáns, posto que é un transporte colectivo que reduce contaminación e contribúe á mellora dos índices de calidade das nosas cidades. O Plan de transporte metropolitano de Galicia está consolidado, cada día arroxa resultados máis satisfactorios. A principios deste mes, como dicía na miña primeira intervención, o 14 de setembro, incorporáronse 8 novos municipios en pouco tempo; son datos significativos e, dende logo, de éxito que temos constatado os que utilizamos o transporte metropolitano. Nos primeiros quince días de implantación, 12.000 viaxes e 1.000 tarxetas nestes oito concellos –soamente en quince días–. A señora Pontón di que non pensamos no rural e que o transporte metropolitano non chega ao rural. Dende logo, apostamos polo rural e melloramos os servizos do rural. A través do transporte metropolitano e co transporte metropolitano este goberno achega beneficios ao rural, porque Baleira e A Baña grandes cidades, grandes cidades, non son. E tamén melloramos os servizos ao rural co sistema de axuda á explotación, que dará servizo ao transporte por autobús, e tamén co servizo TES+BUS. Tamén na área de Vigo son importantes as vantaxes do transporte metropolitano; está acreditado tamén cos números: 25.000 tarxetas que se puxeron en circulación e un millón de viaxes en cinco meses. E repítolles o dato que tamén dixen ao principio porque é un dato, dende logo, relevante e importante: un millón de desprazamentos cada mes no transporte metropolitano e 600.000 vehículos, polo tanto, que deixan de percorrer as nosas rúas. Son datos eu creo que significativos e que afirman que estamos nunha medida eficaz. É un plan que valoramos positivamente todos os que utilizamos o transporte metropolitano, favorece os desprazamentos e mellora o servizo, que se adapta, dende logo, ao que os galegos realmente nos demandan; un plan encamiñado a impulsar a utilización do transporte colectivo, a lograr unha mobilidade cada vez máis respectuosa co medio ambiente, e a mellor proba é que contribúe a impulsar a utilización do transporte colectivo, e unha proba son os datos que tamén coñecemos hoxe. Hoxe a señora Martínez dicía que non faciamos nada polo transporte da ría. O transporte de ría benefíciase do transporte metropolitano, e por iso o transporte da ría medrou neste ano 2015 preto dun 50 %. Polo tanto, hoxe, señorías, este goberno do que está a falar é de proxectos en marcha, de beneficios aos cidadáns e de proxectos que estamos a poñer en marcha, que puxemos en marcha e que imos poñer en marcha. Polo tanto, os números están aí e eu creo que nos avalan, din o que fixemos. E un dato significativo son as peticións que nos seguen solicitando os concellos para que sigamos ampliando os nosos servizos do metropolitano, que indican, dende logo, que estamos na senda correcta. Pola miña parte, nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora conselleira. Rolda especial de aclaracións. Grupo Parlamentario Mixto, señora Martínez.
Señora conselleira, no debate da Lei de estradas, da modificación da Lei de estradas, foron rexeitadas polo Partido Popular emendas que pedían, por exemplo, que os treitos urbanos conten con medidas que garantan a mobilidade e a seguridade dos peóns, ou tamén actuacións nas estradas existentes, ou que no planeamento das novas estradas se tivera en conta a construción de carrís bici. Ou tamén foi rexeitada a eliminación das barreiras estruturais. Iso ocorreu no mes de agosto, e vostede agora vén aquí contarnos que o plan da Xunta onde está traballando é precisamente en todo isto que vostedes rexeitaron na Lei de estradas. Pero ¿quen vai crer que vostedes pensan levar adiante algo cando se negan a recollelo na lei? Evidentemente, eu sinto ter que volver pensar que están vostedes en campaña electoral. Tamén foi rexeitada unha emenda á exposición de motivos que dicía: "Incorporar medidas que garantan a mobilidade de todas as persoas para maior seguridade nas estradas, tanto para viandantes como para ciclistas, ocupantes de vehículos a motor e fauna salvaxe". Tampouco foi aceptada. Polo tanto, non entendemos a qué vén vostede agora aquí a contarnos unha película como a que nos está contando. Porque aquí tratamos, se trata, de cohesionar o territorio; trátase de favorecer a mobilidade das vilas e das aldeas, de favorecer a mobilidade do interior de Galicia, que está totalmente illado, e vostedes négano. ¡Está totalmente illado! Na provincia de Lugo é tremendo vivir e ter que saír de Lugo para algún sitio. Falábanos vostede de que imos chegar a Madrid en tres horas. Chegaremos antes a Madrid que á Mariña luguesa ou que a Vilalba ou que ao propio Lugo. Polo tanto, vostedes están planificando un transporte que non vale para os galegos e para as galegas; non vale. Necesitamos coordinar os medios de transporte, o transporte de ría, o tren, o bus e o avión, pero coordinar tamén os seus transportes metropolitanos para ter acceso fácil, doado, sinxelo, en tempo, coa universidade, cos traballos, cos hospitais, cos centros de saúde, cos colexios. Por exemplo, en Vigo. ¿Vostede sabe que temos en Vigo o tren este rápido, pero que desde as seis e media ata as nove e media da noite non hai outro, que os seguintes van a Guixar e que non hai ningún medio de transporte colectivo que te traslade desde Guixar ata Urzáiz? Iso na maior cidade, en Vigo. E, evidentemente, tampouco hai quen te traslade desde Guixar ou desde Urzáiz ata, por exemplo, a universidade ou ata o novo hospital de Vigo sen ter que desprazarte a outra parada. Fala de frecuencias e de tarifas. Frecuencias, poucas, e tarifas caras, moi, moi caras. O novo tren de alta velocidade é carísimo, e os bonos non dan resposta ás necesidades da xente. Un transporte ferroviario deficiente ou practicamente inexistente no interior, como dicía, cando precisamente o tren eu creo que representa o transporte sostible e cando, ademais, xa temos as vías feitas, simplemente están abandonadas, a monte. No balance de resultados que nos ofrece da súa xestión eu, desde logo, boto en falta unha análise de por que en Galiza están aumentando os accidentes de tráfico, e sobre todo os accidentes de tráfico graves, e de por que en Galiza seguimos sen ter seguridade nas estradas convencionais, que seguen sen beiravías e sen beirarrúas, e aos nosos veciños e veciñas do rural díselles que como solución se poñan un chaleco reflectante. Ou dinnos que do que se vai facer no rural se van beneficiar porque hai sete plans no rural para facer sendas peonís. ¿Vostede realmente cre que o problema da xente que vive no rural é que non ten sendas peonís? ¿É ese realmente o problema?, cando resulta que no rural non hai nin marquesiñas nas paradas dos autobuses, non teñen frecuencias, non teñen conexións por tren, só por estrada... Un auténtico abandono. Fálanos do billete coordinado ou intermodal, coma se iso o acabara de inventar a Xunta. Está implantado xa practicamente en todo o mundo desenrolado. Chegan vostedes corenta ou cincuenta anos tarde e queren que lles aplaudamos. Pero, aínda por riba, o prezo é inasumible para a maioría dos traballadores e das traballadoras do noso país. E di que aumentou o transporte de ría. Eu supoño que se referirá a que na ría de Vigo este ano houbo máis xente...
Remate, por favor.
...que utilizou durante o verán o transporte de ría para ir ás Cíes ou para ir ao Morrazo. Polo tanto, señora conselleira, eu creo que é un gran fracaso. E lamento que vostede non tivera sensibilidade de dirixirse a todas aquelas persoas que sofren accidentes de tráfico en Galiza pola mala situación das nosas estradas e o mal uso do transporte por estrada. Nada máis. Moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, señora Pontón.
Moitas grazas, señora conselleira. Eu non entendo por que vostede se enfada, cando nós o que estamos é sinalando problemas que existen neste país, que a nós nos trasladan e que tamén nós coñecemos porque vivimos en Galiza. Polo tanto, vén aquí facer un discurso triunfalista, desconectado dos problemas da realidade e que ten unha parte moi grande de propaganda. E voulle explicar por que. Intenteino facer na miña primeira intervención, pero como vostede non responde absolutamente a nada e simplemente quere que veñamos aquí aplaudirlle..., que comprenderá que esa non é a nosa función, entre outras cousas porque non hai motivos para facelo. Se a situación fora magnífica, nós diriámoslle: fíxoo vostede ben, pero é que a situación da mobilidade neste país ten graves problemas estruturais que a política do PP non solucionou, que os acentuou. Eu púxenlle un exemplo que cremos que é importante: política de concesións de transporte por estrada. ¿Que fixo o PP nesa materia? Cando había posibilidade de revisar un mapa que, como digo, responde ás necesidades de mobilidade que podía haber hai trinta ou corenta anos, fixeron unha modificación da Lei de transporte para ampliar o que xa había e, polo tanto, eliminaron os instrumentos que podería ter naquel momento o Goberno para facer unha reordenación das necesidades de transporte, porque supoño que a súa consellería ten un plan, dentro de todos eses estudos que fai, e estaría moi ben que nos dixera canto leva gastado en estudos de planificación. Imaxino que vostede coñece cales son os fluxos de poboación que hai neste momento, cales son as necesidades de mobilidade. Supoño que vostede o coñecerá, que o saberá, e que todo o que está facendo responde a esa cuestión. ¿Ou nin tan sequera vostede ten un documento básico na planificación da mobilidade? Ao mellor, non, porque supoño que será consciente de que hoxe non hai as mesmas necesidades de mobilidade neste país que hai trinta anos, que as comunicacións, por exemplo, entre A Estrada e Santiago de Compostela son absolutamente diferentes, ou entre Santiago e A Coruña, ou que saberá a dinámica que se dá en Ferrol, ou os problemas que hai en Ourense, cunha poboación moi envellecida. Supoño que todo iso formará parte das súas preocupacións. E vostede ¿que nos di? Que puxeron en marcha un plan de transporte metropolitano –que ten de metropolitano o nome porque logo me gustaría a min ver realmente onde está o sustento diso, pero esa é unha cuestión accesoria, en todo caso– que só afecta 65 concellos deste país e que é a panacea. Pois non o é, e denota que vostedes, ademais, teñen unha concepción na que hai que facer o mínimo e dicir: como estas son, nunha parte moi importante, competencias municipais, nós estamos aí de espectadores, e se, de paso, sacamos un pouco de rifi-rafe co alcalde Vigo –que neste momento parece ser que é o que máis lle pon ao Partido Popular...– pois moito mellor, e dálles igual cales sexan os servizos que teñen os cidadáns. Por iso lle dicía eu: ao resto de concellos deste país –que temos creo que ata 314– ¿cal é a alternativa de transporte que lles dá a Xunta? ¿Ten algún plan?, ¿ten algunha medida política ou tarifaria? Calquera de nós, que viaxamos polo mundo, vemos que a política tarifaria de transporte metropolitano está anquilosada no pasado, que hoxe en toda Europa hai unha política tarifaria moito máis flexible, que é realmente intermodal en toda a súa rede e que aquí non temos nada diso. Entón, non nos veña dicir que unha cousa que de verdade que é absolutamente arcaica –porque temos un sistema de transporte público arcaico– é a panacea, porque non o é. E non lles gusta nada falar do ferrocarril, pero é que non temos cercanías. Galicia é o país con maior dispersión poboacional e somos o país que menos cercanías ten de todo o Estado español. ¿Como se casa iso? Gastan miles de millóns de euros en modernizar a rede de maneira parcial, con moitas deficiencias, e o que pasa é que a maior parte das vilas que antes tiñan un servizo de ferrocarril precario agora ven como pasa un tren e que non o poden utilizar; vilas como Ordes, O Carballiño..., sitios desa relevancia. E en moitos sitios nos que había apeadeiros agora non hai ningún tipo de servizo. ¿Iso non forma parte das súas preocupacións, señora conselleira? E volvo dicir: o señor Feijóo –non esta deputada–, como presidente da Xunta, no ano 2010 –que debía ser o ano en que estaba inspirado en materia de transportes–, nun debate do estado da Nación, nesta mesma sala na que hoxe nós estamos, dixo que se ía constituír o Ente ferroviario galego para xestionar as cercanías neste país. Estamos no 2015 e queremos saber qué pasa con iso. Tamén nos preocupa, señora conselleira, que gastaron máis dun millóns de euros...
Por favor.
...en tres estudos e que prometeron que ían poñer un metro lixeiro na Coruña, en Vigo e en Santiago –que está en todos os xornais; dá igual cando poñas, que está repetida esa propaganda–... ¡Un millón de euros! ¿Onde están eses estudos?, ¿que din?, ¿para que valen? ¿Vai facer algo a Xunta con eles ou simplemente aquí hai algunhas consultoras que se están forrando? De verdade que este é un tema que ten moita entidade. E creo que vir aquí dicirnos que todo é marabilloso, pois non é verdade, igual que o dos aparcamentos disuasorios. Mire, se prometeron...
Remate, por favor.
...16.000 prazas, ¿como é que 500 agora é a panacea –Santiago de Compostela–? Repítollo, non son novas prazas, é acondicionar un espazo que xa existía. ¿Onde está o resto? ¿Que pasa con todo o que propuxeron nas cidades? ¿Pero é que non se dá conta de que todo o que vostede vén aquí dicirnos é que o único que fan é enganar a xente...
Remate, señora Pontón, por favor.
...e gastar cartos en estudos que logo nunca se executan? Moitas grazas.
Grazas, señora Pontón. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, señor Sánchez.
Cando dicimos que non se prioriza a mobilidade sostible, os modos de mobilidade alternativos, ¡home!, non o tome de xeito literal. Cando falamos de onde están os aparcamentos disuasorios, bueno, pois vostede acaba de dicilo, hai dous e medio en todo o país. Ese é o seu balance. Ben, non o tome en sentido literal. Cando falamos de priorizar, falamos de cal é a proporción do esforzo que vostedes fan en vías de alta capacidade para transporte en coche, transporte individual, e de cal é o esforzo que vostedes fan en planificar integralmente unha política de mobilidade sostible. Porque podemos falar de mobilidade só e, entón, só falamos de darlle facilidades a todo o mundo para que chegue rápido a todos os lugares, pero, se lle engadimos o "sostible", suponse que é porque temos uns obxectivos ambientais de redución das emisións contaminantes, de redución da mobilidade, de mellora do transporte colectivo, etc. E niso vostedes teñen un suspenso e, de feito, vostede non puido dar aquí datos comparativos de cando vostedes chegaron ao Goberno e de agora porque non os teñen; nin sequera fan un seguimento. É que vostedes non teñen política de mobilidade sostible. Miren, nunha comparecencia en comisión o director xeral de Infraestruturas explicou que na área de Vigo estaban traballando co transporte de ría, co transporte metropolitano, que estaban facendo todo moi ben en mobilidade sostible, e para xustificar a ampliación do carril de Rande dixo que nos próximos anos ía aumentar o número de vehículos que pasan pola ponte de Rande. ¿Como se come iso? Se vostedes tiveran adoptado eses conceptos de pull and push...; é dicir, se van máis usuarios ao transporte colectivo, se falamos de mobilidade sostible, é porque se reducen despois no transporte individual. Se se aumenta nos dous ámbitos, non podemos falar de mobilidade sostible. E por iso, cando vostede di propostas, claro que lle fago propostas: tomen en serio o tren de cercanías, hai unha vía feita de Ferrol-A Coruña. ¿Por que non se fixo o servizo de cercanías nesa rede despois de trinta anos de goberno? Esa é unha proposta. Cando fagan a análise de inversión en vías como a A-52 apliquen a racionalidade e non apliquen o negocio ás empresas, que é unha das claves, porque eu creo que vostedes parvos non son. A clave é o negocio, e vostedes priorizan uns intereses e non outros. Fagan unha análise diferente, como lle dixen antes. A análise ten que contar coa demanda, pero coa demanda inducida polas novas vías de comunicación, e se antes o dixen mal –que mo dixo o señor Losada– pois ao revés: unha maior oferta aumenta a demanda. Iso é así. Fagan os cálculos tendo en conta iso: prioricen o transporte colectivo, teñan unha estratexia integral, fagan menos cuestións de cara á galería, porque as sendas peonís... ¿Canto dixo, 100 quilómetros? ¿Cantos quilómetros ten a Xunta de Galicia en estradas de titularidade autonómica?, señora conselleira; ¿cantos quilómetros ten e cantos quilómetros de sendas peonís fixo durante estes anos nas estradas, simplemente nas estradas de titularidade autonómica? Que é moi fácil, que é ter en conta, no proxecto, que hai que deixar 2 metros para que poida andar a xente. Nin sequera iso tiveron en conta, porque non o teñen na súas políticas, non o teñen no centro das súas políticas. Para vostedes isto é algo accesorio, igual que o cambio climático é algo moi bonito para vir celebrar un día, pero non está no cerne, non lle dan a importancia que ten, nin lle dan a importancia na redución da dependencia enerxética. Polo tanto, fagan políticas serias e ambiciosas niso; falen cos seus alcaldes, falen cos alcaldes doutros partidos, e díganlles que as políticas teñen que ter en conta tamén os desprazamentos en bicicleta e peonís; modifiquen a Lei de estradas e obriguen –a non ser que haxa algunha excepción xustificada– a que se conte nos proxectos de nova construción con carrís bici e cos sendas peonís. Polo tanto, eu invítoa a que aposte pola racionalidade, pero non é o que están facendo, señora conselleira. ¿Vostede sabe canto se adica á construción de estradas e a mantemento de estradas e canto se dedica ao que se pode chamar mobilidade sostible? ¿Sabe cal é o orzamento da Dirección Xeral de Mobilidade? 18 millóns de euros, e para estradas son 230 ou 240. Polo tanto, vostedes non están priorizando a mobilidade sostible, vostedes agora están falando do plan de transporte metropolitano. ¿Vostede fixo unha comparativa de como estaba o transporte metropolitano hai 100 anos e agora, ou hai 30 anos e agora? O transporte público e colectivo nas áreas metropolitanas está peor hoxe que hai 40 anos.
Remate, por favor.
Está peor hoxe na área metropolitana da Coruña o transporte metropolitano que hai 100 anos. E vostedes están mareando a xente, xa está perdendo ata... Sempre nos din nas campañas, sempre estamos falando do tren de cercanías, do metro lixeiro, etc. Porque, ¿cantos proxectos van de metros lixeiros na Coruña?, ¿cantos van? ¿Cantos proxectos van de falar do tren de cercanías? E, ao final, ¿que fixeron vostedes? Ese é o balance que ten que vir aquí dicir.
Remate, por favor.
Remato, xa. Se fala de mobilidade sostible, aporte datos e diga canto se reduciron as emisións debidas ao transporte nos anos que vostedes levan gobernando.
Grazas, señor Sánchez. Grupo Parlamentario Socialista, señor Fernández.
Boa tarde novamente. Evidentemente, rematou a semana adicada á mobilidade sostible e eu teño a sensación, efectivamente, de que vostede, señora conselleira, estaba obrigada a render unha homenaxe a esta celebración e non tivo mellor ocorrencia que subir a este estrado e soltarnos unha retaíla de accións inconexas denominadas "plan para a promoción dunha mobilidade sostible". Señora conselleira, xa nos deu outra vez o cambiazo: o programa co que concorreu o Partido Popular ás eleccións autonómicas de 2012 comprometía a aprobación da Lei de mobilidade; ¿renuncia vostede, polo tanto, a cumprir os compromisos electorais do seu partido?, ¿ou é que pretende darnos o cambiazo anunciando un plan en vez dunha lei? Definitivamente, está vostede instalada na inconsistencia, na ocorrencia, na anécdota da promesa dunha lei á exposición virtual dun plan, neste caso en mobilidade. Señora conselleira, está vostede a degradar perigosamente conceptos básicos da mobilidade, e os datos non deixan lugar a dúbidas, pero a razón de preocupación, a razón de fondo que nos preocupa é moito máis profunda, porque teoriza frivolamente con palabras clave na mobilidade para perverter o seu significado na práctica. ¿Cre vostede que se pode reducir o concepto "transporte metropolitano" a un plan de axudas ? Pois iso é o que vostede fixo. ¿Cre vostede que se pode utilizar alegremente a palabra "intermodalidade" sen ningún resultado práctico pola súa parte? Pois iso é o que vostede fai: nin unha soa infraestrutura de intermodalidade. Polo tanto, menos utilizar palabras realmente importantes en mobilidade, porque ao final rebaixamos o significado e con iso minorizamos as accións. Os conceptos "transporte metropolitano" e "intermodalidade", aplicados estritamente na práctica, son a garantía dun transporte público sostible, e dunha mobilidade sostible. Vostede reduciu a amplitude deses conceptos na aplicación real e, con iso, converteu un transporte sostible nun transporte insostible. Como insostible é a situación da súa consellería e a súa propia. Vostede rebaixou a categoría de trasporte metropolitano e intermodal no eido da mobilidade, pero puxo o cartel de liquidación por peche en todas as áreas do seu departamento. Só así se pode entender que vostede non teña comparecido nesta Cámara con máis asiduidade á vista das competencias e da importancia que ten para os cidadáns. E vostede non compareceu para dar conta da grave situación do saneamento das rías, nin para explicar a desprotección que están a sufrir as zonas de protección medioambiental; nin para dar conta da preocupante situación xeral do saneamento e depuración en pobos, vilas e cidades; nin para explicar a situación e conduta de Sogama, nin para compartir cos concellos a súa preocupación pola falla de ordenación, nin para dar conta dos efectos reais da aplicación da Lei de costas, nin para explicar a situación das concesións do transporte público de viaxeiros e a situación do sector, nin para –e resumo– explicar a situación de ningún modo de transporte público. Vostede non comparece tampouco para explicar a problemática da conservación das estradas. Conseguiu vostede, señora conselleira, degradar e rebaixar a importancia das áreas da súa competencia ata a irrelevancia, ata facelas inservibles para os cidadáns. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Fernández. Grupo Parlamentario Popular, señor Gómez Alonso.
Grazas, señor presidente. Señorías. Señora conselleira, como vostede ben puido comprobar, por parte da oposición non escoitamos nin unha soa aportación construtiva a este debate, e iso que, segundo eles, non tiña porque ser, porque como só aconteceu a semana europea da mobilidade... Pero, iso si, viñan co guión de desacreditarnos ben establecido e, incluso, facelo cun ton desprezativo, menosprezándonos. Eu, as únicas verbas que escoitei por parte dos voceiros foron que non estamos na realidade, que enganamos a xente, que facemos o ridículo, que vimos aquí contar películas, e que vostede fixo un discurso triunfalista. Eu creo que vostedes se equivocaron de película, viron outra, déronlles outra cinta na caixa. A señora conselleira veu aquí facer unha descrición do que está a facer o seu departamento coa dirección xeral de mobilidade, e no conxunto da Consellería de Medio Ambiente e Territorio e Infraestruturas. Vostedes non deron nin un só dato para contrastar o que a conselleira nos veu dar a coñecer dos avances das nosas políticas de mobilidade, pero eu voulles dar máis datos para ver se son películas. Mire, grazas ao transporte metropolitano, un veciño de Miño que traballe en Ferrol, grazas ao transporte metropolitano pode aforrar máis de 1.000 euros ao ano; un veciño de Guntín que traballe en Lugo pode aforrar máis de 1.100 euros ao ano, ou un veciño da Laracha que traballe na Coruña pode aforrar máis de 900 euros ao ano; e supoño que este dato lle gustará ao señor Losada e ao seu compañeiro de Vigo: un vigués que traballe en Porriño pode aforrar entre 400 e 600 euros ao ano. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] E iso que o señor Caballero non quere incluír o transporte urbano no transporte metropolitano, para que os transbordos sexan gratuítos, co cal os niveis de aforro dos cidadáns de Vigo serían moito maiores. Pero como aquí do que se trata non é de beneficiar os cidadáns, [[Murmurios.]] senón de boicotear todos os proxectos que veñan firmados por un dirixente do Partido Popular.
Silencio, por favor. Silencio, señor Gallego, por favor, silencio.
Para vostedes todo vale, e non todo vale señorías, non todo vale. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Dígalle ao señor Caballero, señor Losada, que só tiña que aportar ao ano 265.000 euros. [[Murmurios.]] Se tanto queren potenciar a mobilidade sostible, poñan 265.000 euros e verán como llo van agradecer máis os cidadáns de Vigo. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Moito máis, moito máis. Dicíannos: "é que este Goberno non está implantando as cercanías". Home, señor Sánchez, non poña o carro diante dos bois: primeiro implantouse a xefatura, que a leva un señor que, por certo, é do mellor que hai en España en media distancia, que tamén é o xerente de media distancia; primeiro implántase a xefatura, despois faise un estudo, deixen que publiquen o estudo e que despois se tomen as decisións políticas. ¿Vostede xa é proxectista para determinar por onde debe de ir no futuro a conexión de cercanías entre Ferrol e A Coruña? ¿Por que ten que dicir que ten que ser na vía actual? A vía actual nin sequera vale para os media distancia a medio e longo prazo, pensando no futuro. Voulle dicir o que facían os seus compañeiros –agora da oposición– cando estaban no Goberno pola media distancia: mire, unha viaxe entre A Coruña e Ferrol que custaba 4,90 euros, o bipartito subvencionábaa a 19 euros por viaxeiro; unha viaxe entre Ourense e A Mezquita que custaba 7,50 euros, o bipartito subvencionábaa a 41 euros por viaxeiro. ¿Sabe cal foi o resultado da política de despilfarrar os cartos das galegas e dos galegos? Pois mire, que estes servizos ferroviarios acabaron cun déficit de 39 millóns de euros, e a Xunta, deses 39 millóns de euros do 2002 ao 2009, abonou 25 millóns de euros. Ese é o resultado das bases da implementación do servizo de cercanías. Pois benvido sexa o seu triunfalismo, sigan así. Home, señora Martínez, dicir que o billete combinado é propio dos países modernos, pois mire: Estados Unidos é a primeira potencia mundial, se non me equivoco, e están bastante escasos en servizos ferroviarios, están copiando do modelo español de servizos ferroviarios. [[Aplausos.]] Polo tanto, non creo que sexa unha política que se estende absolutamente a todos os países modernizados, tampouco creo que sexa así. E home, o señor Fernández, que formou parte da extinta Consellería de Política Territorial, que nos veña dicir que é cativo o informe da conselleira, cando vostede sabe que conta con 675 millóns de euros en relación ao último orzamento que vostedes executaron e administraron; e que vostedes, con eses 675 millóns de euros máis que contaban no seu último ano, nos deixaron máis de 377 quilómetros de vías de altas prestacións ou estradas paralizadas ou retrasadas. ¿Cantas sendas peonís fixeron vostedes, señor Fernández?, ¿cantas? ¿Cantos carrís bici fixeron vostedes?, intentaron facer un de Vigo a Nigrán, que foi un absoluto desastre
Remate, por favor.
¿Que fixeron vostedes polas concesións neste país, señor Fernández? [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Deixalas caducar, a máis de dúas terceiras partes, e estiveron a punto de arruinar o sector...
Silencio, señor Gallego, por favor.
...e por iso se tivo que aprobar unha lei de modernización e un plan de modernización, e, grazas a iso, hoxe as empresas seguen abertas e seguen funcionando. Pero claro, as realidades non lles gustan, e dóelles que haxa gobernos que teñan os pés no chan. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Gómez Alonso. Turno de peche. Señora conselleira de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas.
Grazas, presidente. Bueno, señorías, eu ceo que non se pode negar que nos últimos tempos se está a realizar unha tendencia, crecente na nosa sociedade, que apunta a un incremento da utilización do transporte público, nos desprazamentos diarios, en detrimento do vehículo particular; unha tendencia que reflicte, dende logo, un cambio de hábitos na sociedade, unha maior concienciación e unha maior aposta pola mobilidade alternativa. Pero o certo é que resta moito camiño por facer –claro que si– para lograr, cada vez máis, ese uso racional dos medios de transporte e avanzar cara a unha mobilidade cada vez máis sostible. A consecución desta meta pasa por unha maior implicación da cidadanía e, por suposto, implicación, compromiso e determinación de todas as administracións, das institucións e dos organismos públicos. Conscientes da nosa responsabilidade e da importancia, dende logo, que ten a sustentabilidade no transporte e nos desprazamentos dos nosos cidadáns, dende o Goberno galego impulsamos e levamos a cabo un conxunto de medidas coordinadas e complementarias, é que é así: actuacións que se centran na promoción do transporte público, na construción de novas infraestruturas, tamén dotación de equipamentos, mellora de servizos...; dous obxectivos fundamentais: incrementar a prestación dos servizos aos galegos e protexer, por suposto, o noso medio ambiente –lograr aforros enerxéticos e evitar liberación de carbono á atmosfera–. Conseguiremos así beneficios e, dende logo, mellora da calidade. Este é o camiño no que estamos a traballar e, dende logo, que hai que seguir, por suposto, promocionando o uso do transporte público colectivo a través do Plan de transporte metropolitano. É que é así. Está a subvencionar un millón de desprazamentos cada mes, o que supón evitar 600.000 vehículos nas nosas rúas ao mes. Queremos facer que se chegue a máis áreas, a máis zonas, a Ourense, incorporando, por suposto, novos concellos e, tamén, mellorando o autobús interurbano; porque así, tamén, claro que se beneficiará toda Galicia e tamén o noso rural. Se melloramos o servizo das liñas urbanas a entrar nas nosas cidades, dende logo, dámoslle maior servizo aos cidadáns e é o que están a demandar. Traballamos e estamos traballando para que no ano 2016 –está aí o estudo licitado– se incrementen as paradas no centro das cidades das liñas interurbanas; e estamos impulsando, claro que si, o SAE –o sistema de axudas á explotación–, que é unha ferramenta moi importante para mellorar o transporte e os servizos de transporte no rural, permitindo favorecer a mobilidade, ter información da situación real e, tamén, coñecer a demanda para dar maiores garantías e mellores servizos aos veciños; e, tamén, a promoción do billete combinado –dende logo, o billete combinado facilita a chegada, a coordinación e a accesibilidade aos aeroportos galegos–. E todo isto sen esquecer a importancia crecente que debemos de outorgarlle, por suposto, á mobilidade alternativa. Construímos sendas adecuadas para conectar zonas rurais, 35 millóns de euros en fondos europeos, pero son para iso: para que os veciños do noso rural poidan desprazarse para ir ao centro de saúde, para ir aos colexios, para ir a eses servizos básicos. E nós poñémoslles estas infraestruturas para que así o poidan facer coa máxima seguridade. Con respecto ás cercanías –que comentaban todos vostedes–, dende logo, cando se fala de mobilidade e proximidade o lóxico, o que se fai sempre –dende logo, o que se fai sempre e o lóxico– é, primeiro, estudar as necesidades reais, estudar as demandas reais e as necesidades reais; e, logo, o lóxico é buscar o modo adecuado e eficiente que se adapte a esas necesidades reais, e non ao revés: primeiro pensamos no servizo e logo xustificamos que ten que ser ese servizo. O lóxico sempre se fai así, sempre se fixo así; dende logo, sempre eu o entendín así. E, por primeira vez –é que é certo–, incrementouse en Galicia o número de viaxeiros, tanto en media distancia como non a distancia –creo que é un dato moi importante que non debemos esquecer–. E a todo engadimos un novo aspecto que na consellería, dende logo, para min é importantísimo –que non escoitei practicamente nada hoxe, algo á señora Martínez–: a sensibilización e a concienciación da sociedade, empezando polos mais novos. Talvez por ser nai doulle unha gran importancia aos labores de sensibilización, porque o que se aprende de pequenos apréndese para sempre, para toda a vida, e por iso traballamos nunha nova campaña de sensibilización para a seguridade viaria para a mobilidade sustentable. [[Murmurios.]] Señorías, falamos de actuacións que demostran a vontade da Xunta para traballar, para alcanzar unha maior sustentabilidade no transporte e nos desprazamentos diarios dos nosos cidadáns; pero, como digo, non abonda coa vontade e coa mellora dos servizos que poñen as administracións: necesitamos colaboración, participación de todos, de representantes políticos, institucións, administracións, organizacións, empresas, do conxunto dos cidadáns. Mobilidade sustentable na que todos somos actores implicados e que temos, dende logo, un papel todos protagonista, todos temos responsabilidade compartida –as administracións por suposto–; e por iso todos, desde as nosas distintas responsabilidades, debemos contribuír, con pequenos xestos, mudando rutinas diarias, dende logo, conseguiremos un gran resultado, alcanzar esa meta de mobilidade sustentable. Debemos ser conscientes de que é unha meta útil, unha meta beneficiosa para o conxunto da sociedade porque redunda, dende logo, nunha mellora da calidade; pero tamén unha meta útil e beneficiosa para o noso medio ambiente porque, dende logo, avanzar na mobilidade sostible é avanzar na protección e no coidado do noso medio ambiente. Pola miña parte nada máis. Moitas grazas.
Grazas, señora conselleira. Pasamos ao punto cuarto da orde do día, que se corresponde co de mocións. Moción do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de Dª Yolanda Díaz Pérez, sobre a actuación que debe levar a cabo o Goberno galego en relación coas consideracións de carácter social recollidas na Memoria do Consello Económico e Social de Galicia do ano 2014
Non se presentaron emendas. Para formular a mesma ten a palabra a señora Díaz.
Boas tardes a todos e a todas. Como saben, substanciamos hoxe a moción despois da interpelación que houbo no pasado Pleno coa conselleira que hoxe está ausente, e que lle parecía que faciamos demasiadas preguntas naquela interpelación –exactamente, 23–, e que entendía ela como argumentario que carecía de tempo suficiente para explicarnos aos galegos e ás galegas o que estaban a facer. Ben, o certo é que nesa diagnose semella que a propia conselleira dicía que ela coincidía con parte da análise que faciamos dende a Alternativa Galega de Esquerda: estaba moi preocupada pola situación de desemprego, estaba moi preocupada pola situación de pobreza infantil e estaba preocupada por algunhas das enormes deficiencias que amosaba ou concluía o informe expedido polo Consello Económico Social, xustamente neste mes de xullo –o propio día 6–. Certo e verdade que, se isto é así, agora digamos que nos toca que o Partido Popular amose pola vía dos feitos esa compartida reflexión, polo menos en parte. Digo "compartida reflexión en parte" porque o que pedimos nesta moción, a través de cinco puntos, é un plan –como dicimos no primeiro parágrafo– de rescate ás persoas, ou –se queren vostedes– un plan que centre a súa actuación na denominada emerxencia social. Polo tanto, transversal –se me permiten– nunha especie de actuación en catro puntos: a primeira delas, é o que ten que ver coa desprotección social; a segunda delas, o que ten que ver coas rendas de integración social; en terceiro lugar, o que ten que ver coa pobreza infantil –supoño que estaremos todos e todas preocupadas por esta cuestión no noso país– e, tamén, pola situación dos dependentes e das dependentes; e, por suposto, tamén cos plans de saúde mental. E digo isto porque o Consello Económico e Social foi demoledor –non é un organismo revolucionario–, mesmo tan demoledor que estaría moi ben que isto do que hoxe presumían pola mañá no debate, da magnífica actuación do Partido Popular respecto dos empregados e empregadas públicas, estaría ben que a señora Prado lera ese informe; porque ese organismo –insisto, que non é marxista-leninista– sinala con claridade, pídelle ao Goberno da Xunta de Galicia que non deterioren máis –e leo literalmente para a señora responsable e voceira do PP nestas cuestións– as condicións de traballo do persoal público. Insisto, Consello Económico e Social de Galicia, e non proveñen estas verbas do Grupo da Alternativa Galega de Esquerda. Pero, tamén, o Consello Económico e Social constataba cuestións relevantes: a primeira delas é que había unha fenda social profundísima no noso país que estaba, efectivamente, abondando na desigualdade social e permitindo que os máis ricos se fixeran aínda máis ricos, e os máis pobres non soamente foran pobres senón que foran camiño da auténtica exclusión social; e mesmo falaba con claridade dese informe de que as condicións de vida material da xente eran bastante malas. O interesante –e de aí as peticións que facemos nesta moción– é que, con todo e con iso, o Consello Económico e Social pedía cuestións bastante sensatas, como é implementar os recursos orzamentarios en varias materias das que pedimos ou instamos nesta moción, que son en sanidade, en educación e en protección social. Ben, pois nestas andamos e este é o debate que hoxe traemos aquí. Por exemplo, no que atinxe a un dos puntos fundamentais que é o déficit que temos respecto da Risga, pois, por máis que agora o Partido Popular deixou de presumir da Risga –ou mesmo deixou de dicirnos que implementou os recursos deses 10 millóns á Risga–...; porque, obvio é –por evidente– que, se implementan 10 millóns máis é porque, obviamente, as súas políticas están conducindo á pobreza a xente e á exclusión social, e obvio é que temos colas e colas de xente que vai aos comedores sociais ou vai a Cáritas porque non ten nin onde comer. E certo e verdade é que temos unha serie de eivas na propia tramitación da Risga que deberían de ser atendidas por parte do Goberno da Xunta de Galicia; por exemplo –datos interesantísimos–, tan só se conceden o 58,3 % das Risga, fronte ao 41,27 %. Pero o que están pedindo os técnicos e as técnicas é a atención aos novos perfís de exclusión social, esas novas realidades de pobreza que temos preto de nós, desas –entre aspas– persoas normais que son excluídas socialmente, deses traballadores pobres que hoxe xa son eses novos perfís e que forman parte das consecuencias da crise que vostedes causaron. Pero mesmo, á parte destes novos perfís, tamén nos piden os técnicos e os profesionais desta materia, efectivamente, que atendamos o que levamos pedindo dende a Alternativa Galega de Esquerda e o que leva denunciando o propio Valedor do Pobo: os retrasos inxentes na tramitación da mesma; din os informes públicos: mínimo de atención na comunidade autónoma, na Xunta, 6,5 meses; e, nos concellos, mínimo 2,5 meses. Pero tamén nos fala dese trámite burocrático que fai case imposible ou ralentiza a propia tramitación da Risga; fala de documentación inxente, dunha densidade documental que é absolutamente innecesaria en moitos dos casos e que está impedindo xustamente a protección das persoas –que, insistimos, durante oito ou nove meses están sen levar un anaco de pan á boca–. Esta é a realidade dos feitos. Insisto, non é un organismo marxista-leninista, senón que son informes técnicos, e tamén nos falan eses informes técnicos de que hai que cubrir esoutra parte que é a carencia orzamentaria unha vez que se tramita a propia Risga. Porque hai moitas veces que si que temos persoas que poden ou acceden á mesma pero que, efectivamente, non teñen orzamento para a mesma. Parécenos que é unha cuestión sensata, é dicir, que pensamos que hoxe esta iniciativa vai ser aprobada co voto da maioría do grupo desta Cámara que é o Partido Popular. Pero tamén nos gustaría que nesta iniciativa –como pedimos no punto cuarto–, efectivamente, se atendan as demandas que hai en materia de dependencia. Cuestións moi relevantes, do ben que o estamos a facer en Galicia fronte as medias do estado, e é que, por exemplo, fronte ao promedio estatal de gasto público, que se sitúa en 104,49 euros, pois Galicia non chega aos 90 euros, nin aos 89 euros; é dicir, que realmente temos tamén un diferencial negativo respecto das medias estatais, gustaríanos saber por que. Vostedes, que son o goberno do social, que fan todo, que se levantan todos os días pensando nos pobres do mundo, pois gustaríanos que nos explique a voceira do Partido Popular por que razón hai este diferencial negativo en relación ao resto das administracións públicas. Pero tamén hai datos máis que preocupantes, e é que a taxa de desatención na materia de dependencia deste país –xa non está o bipartito, cando vostedes daban berros e facían cousas tremendas fronte ao malvado bipartito, agora xa non está– se sitúa polos informes públicos no 41 %. Pero tamén datos moi relevantes, e é que temos unha lista de espera do 24 % de persoas que precisan disto. Non vou falar doutras realidades –que poderiamos falar– pero, insistimos, na nosa moción pedimos actuacións urxentes nesta materia. E tamén, deixándoo para o final –quizais por ser especialmente importante–, o que atinxe á desprotección social que temos no noso país. Como saben vostedes, temos 177.000 persoas que están en desemprego e non teñen nada de cobertura social. ¡177.000 persoas! Non chega nin á ratio de unha de cada tres persoas que están no desemprego e non teñen cobertura social, e o que lle pedimos nesta iniciativa é que, xustamente, actuemos como fan outras comunidades autónomas nesta materia. Non discutamos sobre a titularidade de competencias, actuemos, porque teñen dereitos, son seres humanos. E, por suposto, xa con escaseza de tempo, efectivamente, actuemos na pobreza infantil. Supoño que isto que nos din todos os días de que choran moitísimo cando ven os refuxiados, nenos e nenas sirios, mortos nas praias e aquí, bueno, dálles un ataque de solidariedade a todos vostedes, supoño que agora van ser exemplares e van votar neste plan integral que pedimos para prever e paliar a situación de pobreza infantil que existe no século XXI neste país, nesta nación que se chama Galicia. Por tanto, como son cuestións de sentido común, non di nada tremendo a moción, é neutra nos plantexamentos que fai e, ademais, está avalada con informes técnicos, entendemos que este goberno, que ten unha extrema sensibilidade social, vai votar favorablemente. Respecto da pobreza na que nos situamos nos informes públicos, tamén temos máis de 667.000 persoas pobres. Pois actuemos, superan o 24 % –dá igual aínda que manexen outros informes, os que queiran, o 20 %, dá igual– e son seres humanos que teñen dereitos. O que lle pide a Alternativa Galega de Esquerda xustamente é que actúen nestas persoas que, insisto, son seres humanos. Por tanto, se teñen a ben dicir ou sinalar que van rectificar e mudar as súas políticas, pedímoslles, dende logo, que voten favorablemente a esta iniciativa. Insisto, datos públicos oficiais e non son de organismos revolucionarios, son de centros "neutros". Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Díaz. Grupo Parlamentario Mixto, señora Martínez.
O informe do CES amosa a dramática situación que está a vivir Galiza e desminte a campaña publicitaria do Partido Popular sobre a recuperación económica galega. Entre os gravísimos problemas do noso país sinalados no informe, comprobamos que a maioría deles carece da máis mínima atención por parte do Goberno galego. Así, referido á poboación, sinala o CES a perda de peso da poboación galega que pasa de representar o 11 % en 1990 a representar só o 5,9 % no 2014; o despoboamento do rural, xa que o 35,5 % da poboación se concentra nas sete grandes cidades, e un saldo demográfico negativo cunha poboación de elevada idade media: a idade media en Galiza é de 45,7 anos, mentres que no Estado é de 41,8, e a idade media das mulleres galegas é de 47,3 anos fronte aos 42,9 do Estado. En 2014 a poboación maior de 65 anos representaba xa o 24 %, mentres que a poboación menor de 16 anos só representa o 30 %. Este saldo vexetativo negativo e a perda de poboación nova inciden nos baixos índices de natalidade. A taxa bruta de natalidade sitúase en 7,17 nacementos por cada mil habitantes, mentres que a taxa de mortalidade é de 11 falecementos por cada mil habitantes; é dicir, perdemos poboación. En canto ao desemprego, o CES no seu informe di que a perda de poboación activa descendeu un 1,3 % en 2014, que a poboación activa se reduciu en 150.700 persoas e a poboación ocupada en 203.200 persoas, o cal indica unha situación extremadamente alarmante dos sectores produtivos galegos. Sinala tamén o aumento das persoas desempregadas de longa duración ata situarse no 49,8 % en 2014, case o 50 % da poboación parada. A taxa de ocupación masculina segue sendo superior á taxa de ocupación feminina. O grupo de idade que concentra a maior perda de ocupación sitúase entre os 20 e os 34 anos, tamén é quen concentra a maior precariedade, a maior eventualidade e os contratos a tempo parcial, que se concentran fundamentalmente nas mulleres e nas persoas novas, o cal volve incidir na taxa de natalidade. Tamén sinala o incremento no número de persoas desempregadas maiores de 45 anos con cargas familiares e de difícil colocación, ou que o 92 % dos contratos realizados en Galiza durante 2014 foron temporais e a maioría deles cunha duración inferior a un mes. Os contratos a tempo parcial representaron o 44 % dos asinados por mulleres e o 21,3 % dos asinados por homes, nunha clara discriminación de xénero. E na aplicación dos convenios colectivos, aumento dos accidentes laborais graves e leves, pero tamén dos graves con resultado de morte debido á precariedade laboral. Unha cota leiteira que representa o 37,8 % do Estado, pero que concentra o 55,8 % das explotacións, e a escasa superficie agraria útil que provoca que teñamos todos os anos estas vagas de incendios. En canto ao sector industrial, destaca a perda do índice de protección industrial de catro puntos, a de 4,3 % de descenso na industria manufactureira, a forte caída da produción eléctrica que non é hidroeléctrica –fundamentalmente a eólica–, a perda de competitividade e liderado do naval. E é que seguimos repetindo e a Xunta segue repetindo a mesma política de concentrar a ocupación no sector servizos; é dicir, de non crear riqueza. Acábase o tempo, pero quero sinalar tamén os continuos recortes na sanidade, a menor ratio de persoal sanitario en Galiza respecto ao Estado e o aumento da pobreza. Como xa remata o tempo, simplemente vou rematar falando da violencia de xénero porque é algo que me parece importante: en Galiza as mulleres asasinadas por violencia machista supoñen o 11,3 % do total do Estado, mentres que a poboación é o 5,9 %. Temos un problema de violencia machista. Polo tanto, apoiarei esta moción que contempla medidas necesarias e urxentes para paliar tanta violencia institucional contra o pobo galego. Nada máis, moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, señor Jorquera.
Grazas, señor presidente. Deputados e deputadas, máis de 177.000 persoas paradas en Galiza que non perciben ningunha prestación, máis de 600.000 persoas en risco de pobreza e exclusión social, máis de 12.000 persoas dependentes sen atender. Esta é a situación do país por moito que a Xunta pretenda seguir confundindo as súas publireportaxes coa realidade. Esta moción está centrada nas consideracións de carácter social contidas na memoria do Consello Económico e Social de Galiza e, en virtude destas consideracións, propón unha serie de medidas a incluír nun programa de emerxencia social. E, en primeiro lugar, queremos enfatizar que o BNG coincide totalmente coas medidas propostas porque as conclusións da memoria do CES son demoledoras e desmenten rotundamente o discurso oficial. O CES alerta do incremento brutal das desigualdades e, en virtude disto, reclama, entre outras medidas, máis atención orzamentaria ás partidas de sanidade, de educación, de protección social e tamén de promoción social. Chama a atención sobre os retrasos e as dificultades de acceso á Risga e ás axudas de emerxencia social, ou sobre as listas de espera que sofren as persoas dependentes con dereito a unha prestación. Reclama tamén medidas para erradicar a pobreza infantil, asegurar a cobertura social e a reinserción laboral dos parados que non cobran ningunha prestación ou atender as persoas con doenzas mentais. Pero as conclusións do CES sobre a situación económica de Galiza, non só sobre a situación social, tampouco teñen desperdicio. O CES advirte da febleza no noso país da tan cacarexada recuperación, permítanme que me deteña un momentiño nesta consideración do CES porque os datos do IGE e do INE veñen de corroborala. En 2014 a economía galega medrou só a metade do que o fixo a economía no conxunto do Estado, acentuando, por tanto, a fenda económica entre Galiza e o conxunto do Estado español. Resulta que agora o Goberno Feijóo –o señor Feijóo en particular díxoo nunha entrevista recente– pretende xustificalo dicindo que é lóxico que a recuperación sexa máis vigorosa onde antes, segundo el, foi maior a caída; é dicir, parécelle pouca caída que, segundo o IGE, dende o inicio da crise tivesen que marchar de Galiza 200.000 persoas, parécelle pouca caída que haxa en Galiza 160.000 persoas ocupadas menos que cando el chegou á Presidencia e parécelle pouca caída que nese período os salarios en Galiza baixasen un 13 % máis que a media no conxunto do Estado. Mais o certo é que até hai ben pouco o señor Feijóo dicía outra cousa e non pretendía xustificar con estes argumentos que a recuperación en Galiza sexa tan feble; o señor Feijóo até hai pouco o que dicía é que Galiza ía saír da crise antes e con máis vigor que ninguén e os datos son os que acabo de aportar. Retornando ás conclusións en materia económica, o CES alerta de que persisten os atrancos para que as empresas e autónomos accedan a financiamento. Tampouco é de estrañar, porque d a chegada do señor Feijóo á Presidencia da Xunta resulta que Galiza é a comunidade onde máis retrocedeu a concesión de crédito; o crédito per cápita en Galiza non chega nin á metade da media estatal e xa somos, xunto con Estremadura, a comunidade con peor ratio de crédito per cápita. Retornando ás conclusións en materia económica, o CES alerta do impacto na industria dos custos enerxéticos. Isto nun país que é excedentario na produción de electricidade pero ao que se lle impide ter unha tarifa eléctrica propia, mentres Alcoa e outras empresas corren o risco de pechar. En definitiva, en moitos aspectos a memoria do CES é unha emenda á totalidade ás políticas practicadas polo Goberno Feijóo, un retrato descarnado do país que nada ten que ver co discurso oficial que nos venden dende a Xunta de Galiza. Por todas estas razóns, como é evidente, imos votar a favor desta moción, aínda que presumo que, por moito que se apoie en consideracións do Consello Económico e Social de Galiza, aínda así, posibelmente o Partido Popular vai votar en contra. O Partido Popular moito me temo que prefire perseverar no camiño escollido, aínda que conduza á ruína social e á ruína nacional ao noso país. Moitas grazas.
Grazas, señor Jorquera. Grupo Parlamentario Socialista, señor Losada.
Grazas, señor presidente. Señorías. O Grupo Socialista vai apoiar esta moción da Alternativa Galega de Esquerda en relación, efectivamente, a unha memoria do Consello Económico e Social, que, como vostedes saben, está presidido por Corina Porro. Lamento que non estea o señor Gómez Alonso neste momento porque quería recordarlle que o Partido Popular, con esas políticas potentes cara a Vigo, pasou dos 13 concelleiros que conquerira Corina Porro aos 7 concelleiros do pasado 24 de maio; dígoo como el fixo referencia continua á situación municipal da cidade de Vigo, en fin, trátase de actualizar os datos, de aggiornalos por isto de saber exactamente de que falamos. A verdade é que durante a interpelación a conselleira fixo algo que vén facendo dende 2009, dende que chegou ao Goberno. É conselleira de Traballo e Benestar e, dende logo, este deputado nunca lle escoitou neste Parlamento ser capaz de fiar un discurso que vinculara os dous ámbitos da súa consellería. Eu creo que é a mostra palmaria de que en realidade estamos asistindo, por unha parte, en temas de políticas laborais a un laissez faire –iso si maquillado con cursos de formación concedidos por debaixo da porta– e, por outra parte, a unha política de benestar social absolutamente asistencialista e que non ten nada que ver cos dereitos das persoas como tales. Lamentablemente este é o escenario no que se move non só o Goberno de Feijóo senón tamén o Goberno de Rajoy e o Goberno da dereita europea. E quero poñer un exemplo que ten bastante que ver con esta cuestión. No último Goberno, unha gran coalición que podo non compartir, en Alemaña o Partido Socialdemócrata conqueriu que se establecera un salario mínimo. Hoxe mesmo, o partido de Merkel avogou por eliminar o salario mínimo aos refuxiados que entran en Alemaña. Eu creo que é a metáfora perfecta do modelo, social, económico e laboral que dende a dereita europea se está construíndo. E, por certo, estase construíndo, lamentablemente, desde hai moitos anos. Diciámolo os socialistas, Feijóo a partir do ano 2009 converteu a Galicia no laboratorio de probas dun axuste laboral brutal que se desenvolveu en España cando chegou Rajoy ao poder. Dicíasenos que non. Contábansenos datos absolutamente irreais. Eu recordo sempre esta retahíla de prazas en garderías públicas, de asistencia a maiores, de escolas de 0-3 anos... en fin, eu estou seguro de que, se as sumaramos todas, tiñamos máis prazas que nenos, porque, lamentablemente, nenos temos poucos e as prazas medraban, pleno tras pleno, de maneira case milagrosa. Pois aquel exemplo, aquel laboratorio da dereita, aquela absolutamente... ía dicir estúpida, pero enténdase entre aspas, idea de déficit cero nun contexto de depresión económica, cun 25 % de desemprego, absolutamente inexplicable dende calquera teoría económica. Insisto, non fai falla ir á extrema esquerda. Dende calquera teoría económica, que un presidente dun goberno dun territorio que ten un 23 % de desemprego diga que o seu obxectivo fundamental de política económica é ter déficit cero, ou eu son un pouco parvo, que tamén pode, ou é absolutamente inexplicable. Por certo, nunca foi quen de explicalo; nin el nin todos os seus conselleiros da área económica, ningún. Pero o certo é que o dixo porque entendeu que iso lle daba pedigrí como bo xestor, imaxino, neses múltiples desayunos entre o Ritz e o Palace en Madrid que forman parte da axenda do presidente. A verdade é que diciamos que non había plus de resistencia no laboratorio. A 20 de setembro, a reelaboración dos datos oficiais do Instituto Nacional de Estatística, non existiu ese plus de resistencia, é dicir, estamos en termos relativos nunha posición exactamente igual á de partida, iso si, cumplimos el déficit, Feijóo se pone una medalla, e os galegos e as galegas moito máis fastidiados que o conxunto dos españois. Esa é a fotografía que reflicte, lamentablemente, ese informe do Consello Económico e Social. Desde logo, este resultado é un resultado que ten obxectivos políticos, non pensemos que é froito do azar ou que constatamos exclusivamente un feito. E a reforma laboral e os recortes en innovación estaban buscando, exactamente, un modelo económico alternativo de competir vía salarios que, desde logo, permitía concentrar a riqueza porque as rendas do capital medraban moito máis que as rendas dos salarios. Entón, non me vale iso que se di aquí de que a pobreza diminúe. Diminúe en termos relativos ou en función das rendas, pero na propia distribución da renda todo o contrario, hai unha maior polarización, polo tanto, o que eu entendo tamén nisto, igual que no déficit cero, é que a pobreza, en capas da poboación, se incrementa. Efectivamente, diminución laboral, temporalidade, precariedade, os segundos salarios máis baixos de España...
Vaia rematando, por favor.
...–remato, señora presidenta– significa traballadores pobres, significa salarios baixos, significa, polo tanto, pensións insostibles, e todo iso acaba significando recadación fiscal á baixa e recortes económicos. E señores, ¿que significa todo iso, recortes económicos nos servizos públicos e pensións insostibles? Beneficio para o ámbito privado da economía. E esa é a folla de ruta. Nada máis e moitas grazas.
Grupo Popular. Señora Rodríguez Arias.
Grazas, señora presidenta. Boa tarde a todos e a todas. Dende logo, nós témolo claro. Non sei se o resto dos deputados e deputadas o teñen, pero dende o Grupo Parlamentario Popular témolo claro. O tema do que estamos a debater hoxe, a moción que presenta o Grupo da Alternativa Galega de Esquerda, non é unha cuestión de colgarse medallas, non é unha cuestión de destacar neste debate a ver que grupo político ten a razón, para nós está claro que é un debate de persoas, e a verdade é que algún deputado e deputada falou moi pouco de persoas e moito doutras cousas que ao mellor non estaban dentro deste debate. Vostedes saben, e dende logo nós o sabemos, que a crise que vivimos durante os últimos anos ten aínda consecuencias moi duras para moitas persoas. Iso nunca o negamos, nin dende a Xunta de Galicia nin dende o Grupo Parlamentario Popular. Sabemos que a recuperación económica que empezamos a ver non se atopa aínda en moitos fogares galegos. E sabemos que é imprescindible neste momento seguir a carón das persoas que seguen atrapadas no paro e das persoas en risco de exclusión social. Por iso, señoras e señores deputados, algo que nós non entendemos é que os deputados e as deputadas desta Cámara parece ser que non coñecen que en xuño deste ano a Xunta de Galicia puxo en marcha un plan social contra a desigualdade económica, para garantir que ningunha persoa se quede sen os apoios necesarios. A pesar das dificultades económicas, o Goberno galego leva anos facendo un gran esforzo para loitar contra a desigualdade, para loitar contra a pobreza e para loitar contra a exclusión social; un esforzo que, se queren, o podemos ver reflectido nos orzamentos. No ano 2014, a Xunta pon en marcha a Estratexia de inclusión social de Galiza cun orzamento de 521 millóns de euros, consensuada coas principais entidades sociais. O orzamento da Risga, que vostedes saben que é unha partida ampliable en función das necesidades e das solicitudes, este ano vai superar os 50 millóns de euros, e ademais, para a contratación de persoas perceptoras da Risga, tamén se destinan 10 millóns de euros, o que supón un incremento dun cen por cento en relación co ano pasado. Este ano destínanse preto de 300 millóns de euros para atender as persoas en situación de dependencia. Estamos falando de que en poucos anos se duplicou o orzamento destinado para as persoas con dependencia na nosa comunidade. Tamén podemos falar de que contamos en Galicia con catro millóns e medio de euros para axudas de inclusión social, ou 9,5 millóns de euros para o complemento das pensións non contributivas, que cobran máis de 43.000 persoas na nosa comunidade. E se falamos de loitar contra a pobreza infantil, ademais da Estratexia galega de inclusión social, que ten un obxectivo específico que é loitar contra a pobreza infantil, que se fixo un estudo específico por primeira vez en Galiza, que non había un estudo por comunidades, sobre a situación da pobreza infantil en Galicia. Ademais, temos un Plan nacional de inclusión social, con 136.000 millóns de euros, que ten un fondo extraordinario de máis de 17 millóns de euros destinados a loitar contra a pobreza infantil. En relación co emprego, a Xunta puxo en marcha un Plan de emprego xuvenil aos que se destinan 100 millóns de euros; 10 millóns de euros para o Plan activa dos parados de longa duración; para a formación, máis de 66 millóns de euros; 27 millóns de euros para emprendedores e cooperativas. Polo tanto, cando se fala de que a Xunta de Galicia non pensa e non xestiona para as persoas que máis o necesitan na nosa comunidade, estase a mentir, porque leva moitos anos traballando a carón das persoas en situación de desemprego e a carón das persoas en situación de exclusión social. Por iso, ademais, en xuño deste ano se presenta este plan social contra a desigualdade, para que ningunha persoa, para que ningunha familia que o precise, quedase sen os apoios necesarios, para chegar ás persoas que non teñen practicamente ningún recurso, pero tamén para chegar a aquelas persoas que, tendo ingresos, estes son claramente insuficientes para afrontar os seus gastos e a súa vida diaria. Neste plan está implicado o Goberno galego, están implicados os concellos, as deputacións, as entidades sociais de Galicia, e ten catro áreas de intervención: sanidade, educación, benestar e vivenda. Dende logo, nós consideramos que toda esta información que é pública, que os deputados e deputadas desta Cámara a teñen que coñecer, abarca moitísimo máis...
Vaia rematando, por favor.
...–remato, señora presidenta– do que vostede pide hoxe nesta moción. Porque mire, vostede pide un programa de emerxencia social con catro medidas, que as acaba de explicar vostede, e eu lle acabo de dicir con datos orzamentarios, con programas e medidas, o que está facendo a Xunta de Galiza. Dende logo, respectamos esta moción que presenta vostede, pero lle podo dicir que a súa moción, ao lado do que acabamos de explicar...
Remate, por favor.
...queda moi pequena. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo autor da moción. Desde o escano, señora Díaz.
En primeiro lugar, agradecer ao resto dos grupos da oposición o voto favorable á moción. Señora Rodríguez, isto é como un frontón, dá igual o que propoñamos. Mire, eu coñezo perfectamente, porque nolo repiten cincuenta mil veces, os orzamentos que dedican á Risga. Nesta iniciativa non pedimos iso. Pedimos que os problemas que temos na tramitación da Risga, fundamentalmente nesa estadía temporal de tardanza de nove meses, de oito meses, de sete meses, melloren ou muden o sistema de tramitación. Isto que lle dicía xustamente o Valedor do Pobo, que adxudiquen provisionalmente e despois resolveremos, porque a realidade é que temos á xente nove meses sen ter –insisto– nada que levar á boca. En segundo lugar, señora Rodríguez, eu entendo que vostede leu o Informe do Consello Económico e Social, a min vostede me pasa pola extrema esquerda. O problema é que ten razón o señor Jorquera –como lle dixemos, por certo, á conselleira–, que ese informe é unha emenda á totalidade ás políticas do señor Alberto Núñez Feijóo, ¡ese é o problema! E vostede hoxe aquí vai premer o botón dicindo que non a esta moción, dicindo que non a medidas a favor da pobreza infantil, dicindo que non ás salvidades para mellorar a Risga, dicindo que non á atención dos dependentes e dicindo que non á atención dos plans de saúde mental. Dicindo que non, ¡vostedes son os do non! E ¡claro que ten razón o señor Losada! Mire, isto é o que se chama por algúns autores, na realidade actual, a economía da escravitude. Este é o modelo que están concedendo vostedes. Están mudando a orde social, ¡claro que si! É un modelo no que, efectivamente, nos queren converter a todos en pobres. E mesmo estes autores están dicindo que agora mesmo a escravitude está nas nóminas. Mesmo sendo asalariados e asalariadas hai escravitude, porque non é que non cheguemos a final de mes, señora Rodríguez, é que os traballadores incorporados ao mercado laboral non teñen para comer, señora Rodríguez. Ese é o modelo social que constrúen vostedes, por iso o Consello Económico e Social pon a voz de alarma e di que é unha barbaridade a fenda social que as súas políticas –non as nosas dende a oposición– están a causar. E remato xa con algo fundamental que dicía o señor Losada. O ciclo é pechado, señora Rodríguez. Aquí non somos parvas, e o ciclo é: baixamos os salarios, baixamos as cotizacións sociais, recadamos menos impostos –o que nos dicía pola mañá o señor conselleiro–, e resulta que caen os ingresos. E como caen os ingresos, despois o que facemos é, efectivamente, precarizar os servizos públicos. En definitiva, o que están a facer é que vostedes son antisistema e son os que se están cargando o escaso sistema de protección social que tiñamos no noso país. Efectivamente, ¿que vai facer hoxe vostede? Premer non as esas 177.000 persoas que non teñen nada, ¡nada! Dá igual...
Moitas grazas, señora Díaz.
...que teñan Consellería de Benestar ou de Traballo, gobernan contra a xente. [[Aplausos.]] Moción do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de D. José Ramón Val Alonso, sobre as demandas que debe realizar o Goberno galego ao Goberno central en relación coa pesca do bocarte, a reapertura da pesqueira do xurelo na zona VIIIc e o establecemento dun novo modelo de repartición de cotas
A esta moción presentouse unha emenda do Grupo Mixto.
Para formular a moción ten a palabra o señor Val Alonso, do Grupo Parlamentario Socialista.
Moitas grazas, señora presidenta. Moi boa tarde a todas e a todos. Comezaba eu no pasado pleno, no debate da interpelación que dá obxecto a esta moción que hoxe debatemos, dicíndolle á señora conselleira que, diante deste novo período de sesións que comezamos nesta lexislatura, eu tiña unha profunda sensación de déjà-vu, e estou convencido de que seguramente aos demais voceiros lles pasará o mesmo porque, xustamente dous anos despois de que se iniciase a situación actual que está a vivir a frota do cerco en Galicia, seguimos no mesmo punto. O mesmo punto onde o Goberno galego non é capaz nin tan sequera de recoñecer que existe un problema e que o modelo de reparto non serve. É un modelo que non serve porque estamos nunha situación tremendamente desafortunada en comparación co resto de frotas do territorio español. Desgraciadamente isto é así porque o Goberno galego renunciou hai tempo a defender este sector, non se preocupa de nada que teña que ver con este sector. Casualmente isto ten unha explicación, e a explicación é moi sinxela, porque a máxima dirixente da Consellería de Pesca sabe perfectamente cal é o papel que lle toca ocupar a día de hoxe no Goberno; sabe que politicamente está amortizada e que unicamente lle toca facer de escudo e de parapeto ao señor presidente. Polo tanto, a moción que hoxe debatemos é para falar, unha vez máis, dun deses problemas que lle afectan ao sector do cerco en Galicia. Ese sector que está composto por 154 embarcacións, que dá emprego a arredor de 1.500 persoas, empregos directos, e que desgraciadamente, dende que o Partido Popular é goberno na Xunta de Galicia e no Estado, se ve continuamente maltratado, unha e outra vez, con todas as políticas que poñen en marcha dende estes dous gobernos. Dicía eu, ademais, que este non é un problema novo, é algo que vén de vello, e sobre esta cuestión o propio Grupo Parlamentario Socialista xa rexistrou unha iniciativa alá polo mes de marzo do ano 2013. Naquel momento diciamos o mesmo que vimos dicindo hoxe. Queriamos alertar da gran cuestión que se estaba poñendo enriba da mesa, que era ese reparto nefasto de posibilidades de pesca na zona IXa, que condena á nosa frota a tan só o 1,14 % das posibilidades de pesca de bocarte nesa zona; o 1,14 %. Iso si, xustificado neses tan manidos e defendidos polos representantes do Partido Popular criterios históricos. Eu estou seguro de que os representantes do Partido Popular saben perfectamente que este reparto foi unha imposición ao sector galego, unha imposición por parte do anterior secretario xeral do Mar, iso si, respaldado tamén polo Goberno galego, ofrecéndolles e dicíndolles que non era un reparto pechado, que este reparto podería ser modificado cando aparecese esta especie nas costas galegas, que isto non era un reparto definitivo. Que estivesen tranquilos, que esas toneladas para que puidesen traballar poderían chegar en caso de que aparecese esta especie. Eu hoxe me pregunto, e pregúntolle ao señor representante do Partido Popular, que foi de todo isto, que foi dese compromiso adquirido polo anterior secretario xeral de Pesca do ministerio, o señor Carlos Domínguez. Onde están esas toneladas, onde está esa cuestión que vostedes puxeron enriba da mesa. Eu pregúntome como vai confiar o sector en vostedes se lle menten continuamente e descaradamente, porque isto que lle estou dicindo non é algo que inventase o Partido Socialista, é algo que vostede sabe perfectamente e que calquera pode comprobar nas hemerotecas, porque isto que estou dicindo, ese compromiso, é algo real. Hoxe toca preguntarse cales son as accións que puxeron vostedes, dende o Partido Popular e dende o Goberno galego, para que ese compromiso se materializase. Ben, pois eu creo que non van poder dicir vostedes hoxe aquí ningunha, porque, desgraciadamente, a zona IXa leva pechada para a pesca do bocarte, para a frota galega, na práctica dende o mes de febreiro. É certo que se fixeron intercambios con Portugal e chegaron toneladas para o noso país, para España. Pero hai que dicir que ese reparto, en base aos criterios que están establecidos, fixo que a Galicia tan só lle correspondesen 12 toneladas de bocarte –¡fíxense!– para 154 barcos, fronte ás 1.100 toneladas que lle corresponderon á frota andaluza. Eu non sei se aos representantes do Partido Popular isto lles parece normal, se isto lles parece lóxico. Está claro que a nós non nos parece lóxico. E despois de escoitar as palabras da señora conselleira no pasado pleno, cando eu mesmo a interpelaba sobre esta cuestión, dicindo que ían pedir que se habilitase un 10 % da cota para cando aparecese esa especie nas nosas costas, a verdade é que o deixa a un un pouco abraiado. Eu non sei se non se enteran de que hai meses que xa hai moito bocarte nas nosas costas, de que os barcos teñen que andarlle a escapar ao peixe no mar para que o bocarte no caia nas súas redes. Esta é a situación, esta é a situación. Os barcos non poden pescar, teñen que escapar do peixe. E saben perfectamente que desgraciadamente, e por culpa do Partido Popular, normalmente os que pescan son barcos doutra comunidade, e os nosos ou teñen que paralizar a súa actividade ou –como xa dixen– xogar no fío da navalla. Esta cuestión non é algo novo, pasou con todas as especies nas dúas zonas de pesca, na VIIIc e na IXa, e con todas as especies: coa xarda, co xurelo e tamén coa que hoxe é cuestión, co bocarte. Hoxe o que pedimos é algo sinxelo, tan sinxelo como fixar unha posición política en defensa dos intereses da frota galega. Defender algo que sexa beneficioso e que é beneficioso para o país, para que iso que vostedes din continuamente nas súas intervencións, iso de fixar poboación nas vilas costeiras, iso de fomentar o emprego no mar, sexa unha realidade. É algo tan sinxelo coma iso. Eu creo que alguén debería de explicar algún día como é posible que o Goberno galego poida estar a defender un modelo de reparto que condena á ruína total a case o 80 % da frota do cerco. E isto non é algo que digamos nós, é algo que están a trasladar día si e día tamén os propios representantes do sector. Eu non me cansarei nunca de dicir nesta tribuna do Parlamento que é preciso que vostedes fagan un exercicio, que vostedes se poñan na pel dun armador dun barco de cerco que leva 10 ou 12 tripulantes a bordo, ao que vostedes con este reparto lle outorgaron, para todo o ano, 10 toneladas, por exemplo, de xurelo, outras 15 toneladas de xarda, e o bocarte coas posibilidades de pesca que lle acabo de describir, co 1,14 %, e que vostedes me digan se pode ser viable unha empresa pesqueira, con eses 10 ou 12 tripulantes a bordo, coas posibilidades de pesca que vostedes lle outorgan. Sendo moi xenerosos, esas posibilidades de pesca poderían facer que mantivese a actividade ese barco durante dous meses como máximo, e se realmente a están mantendo durante máis tempo é porque hai unha entidade privada que de xeito responsable está a asumir o papel que debería de exercer o propio Goberno galego, e que está a xestionar de xeito conxunto a totalidade das cotas desas máis de 120 embarcacións do cerco que fan a xestión conxunta das posibilidades de pesca. E, en lugar de posicionarse ao seu carón, o Goberno, día si e día tamén, o que fai é criticalos e deostar todas e cada unha das súas reclamacións. Polo tanto, nós cremos que algo non vai ben. Algo non vai ben cando se están poñendo á disposición do sector os mecanismos de flexibilidade, cando se están adiantando cotas do ano seguinte para que poida seguir mantendo a actividade. Algo non está a funcionar na xestión pesqueira que está a levar a cabo o ministerio, respaldado, iso si, polo Goberno en Galicia. Polo tanto, hoxe a cuestión é clara, a moción que nós lle presentamos é tan sinxela como reclamar do Goberno do Estado o cumprimento dos acordos establecidos por parte da Secretaría Xeral de Pesca do Magrama en canto á pesca do bocarte na zona IXa, dispoñendo da cota suficiente para poder garantir a actividade no que resta de ano. Isto é un compromiso, señor Balseiro, un compromiso do anterior secretario xeral de Pesca. Polo tanto, o Goberno galego debe defender que se cumpran eses compromisos. Na mesma moción poñemos un punto segundo, onde solicitamos a reapertura da pesqueira do xurelo na zona VIIIc. Os barcos non poden pescar xurelo xa na zona VIIIc, e para iso o Goberno ten moitas ferramentas legais que pode poñer en marcha para que poidan ter cota para poder realizar a súa actividade nestes case tres meses que quedan para que remate o ano. E un último punto non menos importante, que é solicitar un novo modelo de reparto baseado en criterios socioeconómicos para os próximos anos. Eu creo que son cuestións que non está a defender o Partido Socialista, son cuestións que está a pedir o propio sector, moitas embarcacións, moitos postos de traballo. Polo tanto, eu agardo que, dunha vez por todas, o Partido Popular se dea conta de que existe un grave problema no sector do cerco, que comece a traballar e busque solucións. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas, señor Val. Intervención dos grupos parlamentarios. Grupo Parlamentario Mixto. Señora Martínez.
Presentei unha emenda a esta moción sen tentar diminuír nin minusvalorar a propia moción presentada polo Partido Socialista. O que pretendía e o que pretendo é trasladar unha reflexión ao pleno da Cámara. Lévanse dende comezos de ano e máis, dende o ano pasado, presentándose proposicións non de lei, mocións, preguntas, interpelacións que eu persoalmente teño apoiado, máis tamén teño presentado emendas que pretenden e pretendían que se tomen uns acordos e unhas decisións de xeito global que atinxan a toda a frota, e no caso da frota do cerco galego, tanto a que ten plans de explotación conxunta como a que ten plans de explotacións individual, para que poidan acadar a rendibilidade económica das súas campañas, sexa bocarte, xurelo, xarda, ou sardiña –neste caso, desgraciadamente, moi difícil–, e doutras especies que conforman as capturas dese tipo de frota, como cabalón, boga e outras. Desgraciadamente, non somos quen de acadar un acordo que nos permita –oído todo o sector– fixar as bases desa rendibilidade económica. O problema non está só na cota, que si, mais, como xa se ten dito outras veces neste Pleno, o problema está no prezo, igual que no leite; o prezo pagado en orixe non cobre os custos. ¿Saben vostedes que o chincho se lles pagou ás embarcacións en lonxa a entre 20 céntimos e 40 céntimos de euro o quilo? ¿Ou que o xurelo se pagou a 70 céntimos de euro o quilo? ¿Ou que a xarda non pasou dos 90 céntimos de euro o quilo en toda a campaña? Fagan números, ou díganlle á conselleira que lles faga unha simulación da rendibilidade dun cerqueiro medio, e seguramente botarán as mans á cabeza e se arrepentirán das votacións e propostas que fan neste Parlamento. Estamos diante dun problema de incompetencia dunha conselleira que non amarrou acordos coa Administración central nin con ningunha outra. Unha conselleira que nunca cumpre, a pesar das oportunidades que lle ten brindado o sector, que foron moitas, moitas, moitas. En fin, non é só o criterio socioeconómico e a rendibilidade, non é só o reparto por número de tripulantes, tamén son prezos de retirada e implementación no sector de inxeccións económicas para a mellora da comercialización. Por iso a miña emenda non pretende emendarlle a plana ao Partido Socialista, só pretende conseguir acordos globais para tentar salvar un sector que está abocado ao desguace se non se remedia. Así, na miña emenda se insta a Xunta a presentar no prazo dun mes diante do Parlamento galego, para o seu debate e aprobación, un plan de pesqueiras da frota artesanal e de baixura, en especial da frota do cerco, que faga rendible economicamente a viabilidade desta frota. O devandito plano comprenderá un estudo de cotas necesarias e tamén unha política de prezos de retirada e a súa posta en marcha. Estamos ante un sector importantísimo para a economía do noso país, un sector tradicional e un sector abandonado pola Administración do Estado, evidentemente, pero tamén pola Administración galega. Por iso pedimos que se chegue a este acordo, que se admita esta emenda –se non é como substitución, como adición–, para ver se somos capaces de chegar a un acordo que salve o noso sector do cerco. Nada máis. Moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Grupo do Bloque Nacionalista Galego. Señor Rodas Chapela.
A iniciativa do Partido Socialista plantexaba tres cuestións. A primeira, a falta de cumprimento por parte do Estado da cota do bocarte. Van alá dous anos sen facer absolutamente nada e os datos son absolutamente demoledores. Este ano, dunha cota de 4.618 toneladas, a Galiza tocoulle nada máis e nada menos que 57 toneladas. E despois dos intercambios con Portugal, dunha vez tocáronlle 5 toneladas e da segunda vez tocáronlle 7. Iso é o reflexo da gran negociación, do gran compromiso, deste Goberno coa nosa frota do cerco. Igualmente, na segunda cuestión tamén se visualiza a incapacidade que ten o Goberno galego para distribuír entre as dúas zonas de pesca o que é a cota do xurelo. Este ano foi incapaz de facer nin unha soa xestión, en comparación co ano pasado, tivo que ser a propia asociación a que conseguira un transvase do País Vasco. Eu quixérame centrar na terceira cuestión, que creo que é a fundamental neste caso, na incapacidade que manifesta o Goberno galego de aliarse coa nosa frota e asumir as directrices de Bruxelas, que impón un reparto individual que o Estado español executa e que a Xunta de Galiza cala a boca, o que supón unha auténtica ruína para a nosa frota. Polo tanto, esta é a cuestión de fondo. Os responsables de aplicar o reparto individual son o Goberno do Partido Popular en Madrid e o Goberno do Partido Popular aquí na Galiza. Isto está a provocar a división e o enfrontamento do sector: 120 barcos facendo unha xestión conxunta para poder sobrevivir, e 30 por outro lado porque lles vai moito mellor coa xestión individual. E vostedes saben que este modelo conduce á ruína do noso sector pesqueiro. Miren, se non, a realidade do sector: un barco calquera deses que están na asociación colectiva, un barco que podería ser "Con estes do PP imos a pique". Miren, un barco de 50 GT, con 21-22 metros de eslora, ten de xarda 7.000-8.000 quilos/ano, ten de xurelo 17.000 quilos/ano e de sardiña, como ben saben, tiveron ou teñen 3.000 quilos á semana. Do bocarte –como xa indicabamos– tiveron nada máis e nada menos que 69 toneladas para todo o ano. Polo tanto, señorías, estas son as condicións nas que ten que desenvolver a pesca un barco –como dicía– de 50 toneladas, con 12 tripulantes a bordo. É fácil botar as contas porque todos sabemos o prezo que ten o peixe. É excesivamente fácil botar a conta, e, en contraposición, ver os gastos do gasóleo, do xeo, da auga, dos víveres, das redes, dos pertrechos, das amortizacións, da seguridade social, do cargo da empresa, das primas de seguros, da asesoría, dos teléfonos, satélites, guías, gastos financeiros, reparacións, efectos navais, subida ao carro. E despois, a todo iso súmenlle soldos e salarios. ¿Acaso pensan vostedes que un barco que custa 300.000 euros e que leva 10 e 11 tripulantes a bordo se pode manter con estes pai nosos? ¿Cren que iso é posible? Esta é a dramática realidade á que ten o Partido Popular sometida á frota galega, a realidade dun sector que vostedes están asfixiando e que están conseguindo que os mesmos se vexan sometidos a unha constante mentira, pero sobre todo que tamén se vexan absolutamente perseguidos. Consideran –xa llelo dixen o outro día– que están desenvolvendo unha actividade ilícita, esa é a realidade.
Remate, por favor.
Vostedes van pouco a pouco apertando, e a única solución que lles dan é o despezamento. Pero miren, señores do Partido Popular, nós non queremos despezar a frota, nós queremos poder seguir traballando como o viñemos facendo toda a vida, con dignidade. E para iso é preciso modificar esta situación, e esta situación só se modifica se somos quen de enfrontar este modelo de reparto individual...
Moitas grazas, señor Rodas.
...que pouco a pouco nos vai extorsionando e nos vai botando a pique non só á frota do cerco, senón a todas as comunidades costeiras que tan dignamente están vivindo deste sector. Máis nada. Moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra o señor Fajardo Recouso.
Moi boa tarde-noite a todos e a todas. [[Soa un ruído de fondo.]] Contestade o Whatsapp. O Grupo da Alternativa Galega de Esquerda fai súa cada unha das afirmacións que fixeron aquí os anteriores portavoces e voceiros a respecto da situación da frota do cerco, pero quizais nunha temos algo que dicir. Non cremos que a conselleira e o equipo que dirixe a pesca deste país sexan un fato de incompetentes. Todo o contrario, están facendo o traballo para o que os puxeron aí. E o traballo que están facendo é acabar co sector pesqueiro en Galicia. Teñen unha folla de ruta que determina como queren que sexa a pesca neste país, e na pesca que eles plantexan non hai lugar para o modelo actual. Polo tanto, non é que non saiban o que están o facendo, están facendo precisamente aquilo polo que lles pagan as grandes multinacionais pesqueiras. E hoxe que debatemos aquí a situación da frota do cerco, no Diario Oficial de Galicia, na súa páxina 38.021, aparecen as axudas da Consellería de Pesca para o sector. E, ¡que casualidade!, para o desguace e paralización definitiva de buques publicáronse 15 millóns de euros de axudas, ¡15 millóns de euros para o desguace! Para o investimento a bordo dos buques, é dicir, para mellorar as condicións sanitarias, as súas capacidades de pesca, a situación dos seus traballadores, apenas 1 millón de euros. É dicir, a Xunta aplica a pies juntillas a política da Unión Europea que pretende desguazar a nosa frota e acabar co modelo de pesca que tiñamos. Mentres tanto, apenas gastan 1 millón de euros en actualizar as condicións dos nosos pesqueiros. Pero nese mesmo boletín aparece canto deste diñeiro de axudas da Unión Europea veñen para os traballadores afectados pola reconversión da frota pesqueira; apenas 283.000 euros, apenas 26 traballadores reciben unha axuda pola paralización da súa actividade. Estamos, polo tanto, ante unha política de reconversión do noso sector primario, dende a pesca ao agro e a nosa gandería. Non é que estea equivocado o Partido Popular, é que a súa folla de ruta é moi evidente e moi clara. No seu Twitter o portavoz de Pesca, ese que fai discursos copiados da Wikipedia que despois di que son falsos, e entrégalle á Mesa unha documentación supostamente da Oficina Diplomática, dicindo que é de aí, e resulta que non casa co que dixo e, polo tanto, non ten credibilidade, porque nin sequera le os papeis que lle dan, dicía no seu Twitter que o problema dese reparto era a postura intransixente de Andalucía, que facía imposible o acordo. Ao mellor o que pasa é que Andalucía defende máis os intereses dos andaluces que o que o fan os galegos. Porque a decisión definitiva é do Estado, e o Estado, co Partido Popular gobernando, prefire acabar coa pesca en Galicia, e sempre que hai que negociar posibilidades de pesca acaba perdendo este país. Polo tanto, ¿a responsabilidade de quen é? De quen non defende os galegos, de quen non defende os seus pescadores, de aqueles que utilizan a nosa pesca como moeda de cambio política de non se sabe que cousa. Eu pídolle ao Partido Popular que quite a careta, que diga encima aquí que é o que pretende da nosa pesca e por que está utilizando a vida dos nosos pescadores e as súas posibilidades de pesca como moeda de cambio de accións políticas doutros territorios, porque esa é a única realidade. Nesta situación –por exemplo, no tema do bocarte– está claro que xa non é cuestión de cota, é cuestión de reparto, e o reparto está en mans do Partido Popular que nos goberna no Estado. Pero dende Galicia, dende a Xunta, dende os responsables do Partido Popular, son incapaces de dicirlle que non aceptamos ese reparto e que, polo tanto, hai que facer outra cousa. A súa incapacidade para negociar é absolutamente manifesta; deberían de abandonar, polo tanto, os seus cargos. Porque hai que recordar que o secretario do Mar dicía que era un tema temporal. ¿Onde está a temporalidade? ¿Cantos decenios hai que aguantar esta temporalidade de saír sempre prexudicados no reparto? Esa é a cuestión que nosoutros plantexamos. Polo tanto, imos aceptar as tres posicións que plantexa hoxe o Grupo Socialista, pero non podemos deixar de dicirlle a ese sector, que escoita con moito interese cada un destes debates, que detrás de cada un destes supostos erros –que non o son– está a decisión que ten tomada o Partido Popular: a reconversión definitiva do noso sector pesqueiro; algo que, dende logo, dende a Alternativa Galega de Esquerda faremos todo o posible para que non se dea. Polo tanto, esperamos que ese sector entenda que o maior perigo para o sector pesqueiro en Galicia é o Partido Popular e as súas políticas.
Grazas, señor Fajardo. Grupo Parlamentario Popular de Galicia. Señor Balseiro Orol.
Grazas, señora presidenta. A ver se nos centramos na iniciativa que estamos a debater hoxe. Teño que dicir que ao portavoz de AGE non lle vou contestar, pero non lle vou contestar por nada, [[Murmurios.]] porque é que fala de todo menos do que debatemos aquí. Polo tanto, cando vostede empece a falar de pesca neste Parlamento –que leva tres anos neste Parlamento e nunca de pesca falou aínda–, cando empece a falar, contestarémoslle. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Cando non, non, porque non estamos aquí para perder o tempo. [[Aplausos.]] Aquí non estamos para perder o tempo. [[Aplausos.]] E referente á iniciativa que presenta o Partido...
Silencio. [[Murmurios.]] Perdón, señor Balseiro. [[O señor Fajardo Recouso pronuncia palabras que non se perciben.]] Señor Fajardo, non ten a palabra, tena o señor Balseiro. Señor Balseiro.
Referente á iniciativa...
Señor Fajardo, ¿quere unha chamada á orde? Bueno, pois entón faga o favor, que vostede foi escoitado con respecto. Señor Balseiro, ten a palabra.
Referente á iniciativa que presenta o Partido Socialista, que presenta o señor Val, señor Val, eu creo que na súa iniciativa vostede xoga a confundir, e voulle dicir por que. Primeiro, di que a situación melloraría cun reparto por tripulante. Xa o debatemos moitas veces neste Parlamento e xa lle explicamos por que, e que no Partido Popular somos os grandes defensores dun reparto por históricos. Iso é o que di vostede, é dicir, en función das capturas dos últimos anos. E precisamente,¡ home!, era o que aplicaban vostedes cando vostedes gobernaban. Cando vostedes gobernaban en Galicia e en Madrid, o que aplicaban vostedes é o que se está a aplicar agora, neste momento. Cando gobernaban, iso si, cun sentido puro, que agora se aplica con criterios máis socioeconómicos e non entendemos iso. Pero dá igual, porque xa lle explicou aquí a señora conselleira, por activa e por pasiva, que un reparto por tripulante resultaría prexudicial para a frota galega. A vostedes élles igual. Eu mesmo reteino a vostede nunha comisión incluso a estudar especie por especie en cada unha das frotas. Non o deberon estudar porque vostede non o puxo. A ver se agora, cando volva intervir, nos di algo. Volven vostedes, ademais, insistir nesta moción en cambiar o modelo de reparto. E eu dígolle que para gañar un pouco nalgunhas zonas –que, si, nalgunhas zonas gañariamos un pouco– perderiamos moito máis noutras, ou incluso non poderiamos pescar unha boa parte do que temos con ese reparto que di vostede. Ademais o Grupo Popular, por responsabilidade, non pode apoiar a moción do Partido Socialista. Están vostedes tan confusos, e teñen vostedes tantas ganas de equivocarnos, que ata no punto no que coincidimos, que é o punto número un, o de reclamar ao ministerio que cumpra o compromiso de habilitar para a pesca do bocarte en augas do sur de Fisterra, se equivocan vostedes. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non, téñoo aquí. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] É a zona IXa e vostede o que pide aquí é a zona XIa. [[Murmurios.]] Téñolle que dicir, ademais, que non existe esa zona. [[Murmurios.]] Pero se este erro o fixera calquera outro deputado, bueno, non chamaría moito a atención, pero é impropio de alguén que é un ex delegado de Pesca, ¡impropio de alguén que é un ex delegado de Pesca!, que non coñeza as áreas nas que o Consello Internacional para a Explotación do Mar divide as zonas de pesca. [[Murmurios.]] E comprenderá, señor Val, que non podemos apoiar unha moción cun erro destas características, que levaría a nosa frota do cerco, cando menos, das Azores para alá, [[Murmurios.]] ¡cando menos, a frota do cerco das Azores para alá! A saber, porque a zona 11A non existe. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Por iso que non o emendamos. Puidemos emendalo. Tamén vostede puido facer unha corrección de erros que non fixo, [[Murmurios.]] tamén. Puidémolo emendar, pero non o emendamos porque nosoutros temos unha iniciativa que se debaterá mañá, unha proposición non de lei que pide exactamente o mesmo, pero, iso si, coa zona correcta, [[Murmurios.]] [[Risos.]] a zona IXa, que será mañá. [[Murmurios.]] [[Risos.]] Entón, ¿para que iamos emendar? [[Murmurios.]] E vostedes, que son tan dados a poñerlles deberes aos demais, [[Murmurios.]] deberían escoitar un pouco máis ao sector que di defender. Pero, iso si, a todo o sector, non só a aqueles que lles interesa. Non se trata de facerse fotos ante unha protesta concreta.
Vaia rematando, por favor.
Escoiten, por exemplo, a Comisión Sectorial do Cerco do Consello Galego de Pesca. Apoien as medidas de autorregulación que se teñen dado para mellorar a rendibilidade e a comercialización das principais especies do cerco. E nese camiño construtivo vostedes contarán co apoio do Grupo Popular. Igual que esperamos que mañá empecen vostedes nese camiño construtivo e apoien a iniciativa do Partido Popular onde se pide a zona correcta, a IXa, e non a XIa, á cal vostede fai referencia.
Remate, por favor, señor Balseiro.
Termino, señora presidenta, dicíndolles que sigan vostedes apoiando mañá –esperamos– esa iniciativa do Partido Popular que acordou o Consello Galego de Pesca a través da Comisión do Cerco. En definitiva, o único que traemos aquí é o que eles acordaron, polo cal non é unha iniciativa do Partido Popular, é unha iniciativa do sector. E remato dicíndolles que eu pensei, sinceramente, que a señora conselleira, señor Val, llo deixara claro xa no pasado Pleno, cando vostede interveu. Vexo que vostede volve co mesmo...
Moitas grazas, señor Balseiro.
...pero volve co mesmo con máis equivocacións. [[Murmurios.]] Nós queremos que se reabra na zona IXa e vostede nunha zona que non existe, que é a XIa.
Moitas grazas.
Nada máis e moitas grazas.
Grupo autor da moción. Señor Val Alonso. Déanlle voz, por favor.
Grazas, presidenta. Logo do nivel e da altura intelectual do discurso do señor Balseiro, xa pouco podo dicir. Eu non sei se ao sector lle vai resultar anecdótico que vostede veña dicir esa cuestión. Eu creo que, loxicamente, todo o mundo sabe que é un erro de transcrición. Pero o fondo de todo isto é que vostedes non teñen intención ningunha en solventar o problema. Esa é a realidade e o triste de todo isto, señor Balseiro. Que vostede veña aquí ao Parlamento a facer o ridículo eu non sei se é por iniciativa súa ou porque quen lle escribe os discursos viu que había un erro na iniciativa e entón dixo: Imos facer un pouco o paripé no pleno do Parlamento. A verdade é que a min prodúceme unha profunda sensación de tristeza que vostede veña aquí, cando hai moita xente aí fóra que o está a pasar moi mal, señor Balseiro, a facer unha ridiculización dunha cuestión tremendamente importante para o sector. E loxicamente eu teño que dicir que estou moi triste no día de hoxe, porque vostede podería vir aquí a darlle algunha mensaxe positiva ao sector. Non o fixo a señora conselleira no pasado pleno, non o fixo vostede no día de hoxe, non o fixo a señora conselleira o pasado xoves cando se reuniu co propio sector. Porque ¿sabe o que dixo o sector cando saíu desa reunión? Que o que ve por parte da Administración é non querer afrontar a situación e buscar algún tipo de solución ao problema. E esa é a cuestión que realmente me preocupa, non que eu cometa un erro á hora de transcribir unha iniciativa. Porque eu estou aquí para defender os intereses de Galicia, dos galegos e, neste caso, da frota do cerco galego. Non sei se vostede pode dicir o mesmo, señor Balseiro, non sei se vostede pode dicir o mesmo. Eu creo que a cuestión é bastante clara. A frota do cerco en Galicia leva dous anos cunha repartición que a está condenando á ruína total. E vostedes, desgraciadamente, seguen no mesmo punto de partida, defendendo unha repartición que por moito que saia vostede aquí e a conselleira a dicir que é beneficiosa para a nosa frota, está xerando unhas tremendas desigualdades, xa non só dentro da propia frota galega senón coa doutras comunidades, onde un barco vasco, por exemplo, por exemplo, señor Balseiro –vostede debe saber isto– a semana pasada descargou 40.000 quilos de xurelo no porto da Coruña, totalmente legal, cando os nosos barcos teñen a pesqueira pechada. Están pescando os barcos doutras comunidades nas nosas augas o peixe que os nosos barcos non poden pescar. E eu non sei se isto a vostede lle parece razoable, non o sei, e por iso traemos esta iniciativa. E traerémola outra vez ata que realmente vostedes afronten o problema. Polo tanto, quero agradecer, loxicamente, o apoio dos grupos que van votar a favor desta iniciativa. E en canto á emenda da señora voceira do Grupo Mixto, quero dicirlle que non a podemos aceptar, non porque non compartamos o fondo, senón loxicamente porque esta é unha cuestión que vén reclamando o propio sector, e nós traémola á Cámara porque é unha reclamación que dende hai dous anos vén facendo o sector, e cremos que debe ser hora de que o goberno do Partido Popular e o señor Balseiro se dean conta dunha vez de que hai un problema real aí fóra. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Val. Moción do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de D. José Antonio Sánchez Bugallo, sobre a actuación que debe levar a cabo o Goberno galego co fin de cumprir os compromisos adquiridos en relación cos núcleos tradicionais afectados pola Lei de costas sen regularizar
A esta moción presentouse unha emenda do Grupo Popular.
Ten a palabra, señor Bugallo, para formular a súa moción.
Moitas grazas, señora presidenta. Moi boas tardes, señorías. Traemos hoxe aquí un tema que xa veu en diferentes ocasións, veu como proposición non de lei, veu como interpelación á señora conselleira e volve hoxe como moción do Grupo Parlamentario Socialista. A cuestión que nos ocupa é a derivada da aplicación da modificación da chamada Lei de costas, a Lei 2/2013, que entrou en vigor o 31 de maio dese ano, que modificaba a Lei de costas do ano 1988 e establecía a posibilidade, a través dunha disposición transitoria, de que os núcleos rurais costeiros puideran acollerse á disposición transitoria da lei de 1988 sempre que cumpriran unha serie de requisitos, esencialmente dous: demostrar un grao de consolidación urbanístico e demostrar a existencia de servizos públicos básicos. Durante a tramitación da lei no Parlamento do Estado houbo diferentes discusións, e neste propio Parlamento presentáronse diferentes iniciativas. Este Parlamento adoptou incluso por unanimidade o acordo de propoñer algúns cambios sobre o texto da lei ao Parlamento do Estado e comparecemos representantes dos grupos parlamentarios deste Parlamento diante do Congreso dos Deputados para defender as nosas propostas. O certo é que a maioría parlamentaria do Partido Popular no Congreso e no Senado impuxo lei nos termos en que a impuxo. Xa dixemos aquí no seu día que, desde o noso punto de vista, a redacción que se lle daba nin tiña por obxectivo resolver os problemas dos núcleos tradicionais –non era ese o seu obxectivo senón que eran outros moi distintos– nin aportaba unha solución real. O certo é que, a partir da aprobación da lei e da súa publicación o día 30 de maio do ano 2013, diferentes voceiros do Partido Popular se dedicaron a defender e a difundir por toda Galicia a boa nova de que ese problema estaba resolto ou se ía resolver inmediatamente. Eu quero salientar neste labor publicitario ao senador don Enrique López Veiga, que brillou con luz propia falando do esforzo da Xunta e do Estado para regularizar os núcleos e das 8.000 vivendas que ían ser regularizadas inmediatamente. Teño que salientar tamén o traballo propagandístico do por aquel entón conselleiro de Política Territorial, don Agustín Hernández, que tamén insistiu na mesma liña reiteradamente, e están aí as hemerotecas cheas de declaracións. E, por suposto, non podo deixar de esquecer a secretaria xeral de Urbanismo, que ademais concretaba todos os aspectos: 58 concellos beneficiados, 255 núcleos que ían ser recoñecidos, 8.000 vivendas legalizadas inmediatamente e 12.500 a medio prazo. O certo é que esta modificación lexislativa daba un período de vinte e catro meses desde o 31 de maio para que os concellos se puideran acoller a esta disposición transitoria e puideran solicitar o recoñecemento legal destes núcleos. Transcorridos vinte e sete meses e rematado no mes de xuño o prazo para que os concellos se puideran acoller, temos que facer balance do que aconteceu. Dicía a señora secretaria xeral que na provincia da Coruña se podían acoller un total de 29 concellos, que na provincia de Pontevedra se podían acoller un total de 23 e que na provincia de Lugo un total de 6 concellos; con 255 núcleos, a provincia máis beneficiada, con 126 núcleos, ía ser a provincia de Pontevedra. O certo é que a día de hoxe na provincia da Coruña só 21 concellos presentaron a solicitude de legalización, en lugar dos 29 que se falaban. Hai 8 que non a presentaron. Dos 21, 18 están resoltos e 3 están pendentes de resolución. En Pontevedra presentárona 21 concellos, 16 xa resoltos, e 5 pendentes de resolución. E en Lugo presentárona 5 concellos dos 6 previstos; 2 xa resoltos e 3 pendentes de resolución. Polo tanto, temos 11 concellos que non a presentaron, 11 concellos que están pendentes de resolución e 36 que xa teñen as súas resolucións. ¿Que pasou con elas? Pois na provincia da Coruña, de 18 concellos e 96 solicitudes, 16 concellos non viron nin unha soa solicitude aceptada; en total, 5 núcleos dos 96 solicitados. En Pontevedra, dos 16 concellos que a solicitaron, 11 viron todas as súas solicitudes denegadas e só 5 viron aceptados 9 núcleos, dun total de 79. Quero dicir que o único concello de Galicia que viu todas as súas solicitudes aceptadas foi Marín: 4 solicitudes, 4 aceptadas. E en Lugo, ningún concello nin ningunha solicitude aceptada. O balance final indícanos que foron 177 solicitudes resoltas, 14 aceptadas, 163, o 92 %, denegadas. E o balance que presenta ao cabo de vinte e sete meses é que dos 255 núcleos prometidos, só 14 están regularizados, é dicir, só o 5 %. A partir de aí as conclusións que temos que sacar, señorías, son moi sinxelas. ¿Que estivo a pasar aquí? ¿A culpa é dos concellos? A nós parécenos que non. O compromiso político era do Partido Popular, da Xunta de Galicia e do Goberno do Estado. Os concellos fixeron todo o que puideron, moitos deles, para conseguir a regularización dos seus núcleos. E o 92 % dos casos resoltos foron desestimados. Hai 11 concellos que non a presentaron. Eu non vou obviar a responsabilidade que puideran ter, pero a pregunta que me fago é: ¿para onde estivo mirando a Xunta de Galicia? ¿Estivo asesorando a eses concellos? ¿Estivo falando con eles? ¿Estivo en contacto con Demarcación de Costas para intentar buscar unha solución razoable a estes temas? Señorías, a nosa conclusión é que estivo mirando para outra parte e estivo noutra cousa. É dicir, vendeuse a lavadora e xusto despois das eleccións municipais de 2011 ninguén se preocupou de se a lavadora funcionaba ou non funcionaba ou se había electricidade para que funcionara ou non. O certo é que a disposición transitoria que se aprobou en Madrid, en lugar de incluír, como se propoñía neste Parlamento, que os concellos tiveran que acreditar o nivel de consolidación ou a existencia de servizos básicos, cambiou ese "o" por un "y", e resultou que era que tiñan que acreditar a consolidación e tamén a existencia deses servizos básicos. E é evidente que moitos núcleos rurais de Galicia no ano 1988 –porque encima retrotráense ao cumprimento das condicións ao ano 1988– non tiñan os servizos básicos, sobre todo de auga e saneamento. E é evidente, señorías, que moitos concellos teñen serias dificultades para xustificar o cumprimento do requisito de consolidación con efectos do ano 1988 porque non teñen plan urbanístico hoxe e moito menos o tiñan hai vinte e sete anos; e, polo tanto, non dispoñían de cartografías adaptadas á realidade e encima víronse sos nesta situación. Polo tanto, o resultado que se produce é un resultado desastroso. Nós hoxe o que traemos aquí é que a Consellería asuma a súa responsabilidade de tutela urbanística, pero tamén de asesoramento urbanístico e tamén de apoio aos concellos e a estes cidadáns de Galicia.
Vaia rematando.
Porque falamos de decenas de miles de cidadáns. Non basta con botarlle a culpa ao Ministerio; por certo, xestionado polo mesmo partido político que ten maioría nesta Cámara e que goberna boa parte destes concellos. E, señorías, se lles teño que falar da última maldade deste asunto, ¿saberían cal sería? Había que preguntarse por que o 80 % das denegacións están notificadas a partir do día 25 de maio de 2015. É dicir, as solicitudes son do 2013, a maioría, e algunhas do 2014; pero casualmente as resolucións son maioritariamente de entre o 25 de maio e o 25 de xullo de 2015. ¡Que exceso de actividade ese mes!, ou ¿que razón xustifica que se retiveran esas resolucións xusto ata o día seguinte das eleccións municipais de 2015? Máis nada, moitas grazas.
Moitas grazas, señor Bugallo.
Agardo acadar o apoio de todos os grupos. [[Aplausos.]] Intervención dos grupos. Polo Grupo Popular, o señor Freire.
Boas tardes. Grazas, presidenta. Señorías, señoras e señores deputados. Señor Bugallo, quero pensar que vostede presenta esta moción co ánimo de acadar un amplo consenso, estou convencido de que así é; un consenso que dea continuidade á colaboración mantida ata o de agora por parte da Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas cos concellos que así llo demandaron nesta materia. De non ser así, cómpre subliñar que o Grupo Socialista chega tarde ao presentar esta moción. Porque o certo, señorías, é que a Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas ofreceu dende un principio a súa máxima disposición a colaborar con todos os concellos que así llo solicitaron. E teño que dicirlle, señor Bugallo, que moitos puideron interesarse algo máis por este tema do que finalmente se interesaron en realidade. Pese a que as comunidades autónomas non teñen competencias na tramitación dos expedientes, a Consellería colaborou e axudou prestando apoio técnico aos municipios que así llo demandaron. E o seu propósito é seguir cooperando con todos os concellos galegos que así o pidan. A esta vontade, señor Bugallo, responden distintas reunións mantidas con responsables do Ministerio de Agricultura, Alimentación e Medio Ambiente e da propia Dirección Xeral de Costas. Entre elas, as máis recentes celebradas este mesmo mes, concretamente os días 1 e 18 deste mes de setembro. Xuntanzas nas que o Goberno galego lles trasladou a preocupación polo proceso de regularización e a súa disposición máxima a colaborar cos concellos afectados. Igualmente, a semana pasada a Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas remitiu unha carta a todos os concellos costeiros de Galicia que teñan pendentes de regularizar núcleos, brindándolles apoio e asesoramento técnico para avanzar neste proceso. Galicia, señor Bugallo, foi, ademais, a primeira comunidade autónoma na que os propios redactores da modificación da Lei de costas expuxeron os criterios da súa aplicación, e o certo é que a repercusión da modificación da Lei de costas en Galicia foi abordada nunha xornada técnica o 9 de xullo de 2013 –dous anos xa van alá desde esta exposición na Cidade da Cultura en Santiago de Compostela–. Nesta xornada participaron máis de catrocentos técnicos e ía fundamentalmente dirixida aos concellos costeiros, organismos e profesionais que quixeran coñecer de primeira man as pautas de aplicación da modificación da Lei de costas que entrou en vigor o 31 de maio de 2013. Esta actividade ía dirixida a tres eixes fundamentais: un baseado no dominio público marítimo-terrestre, outro baseado na servidume de protección do dominio público e un terceiro eixe baseado na modificación da disposición transitoria terceira da Lei 22/1988. Contou, entre os ponentes e conferenciantes, coa participación do director xeral de Sostibilidade da Costa e do Mar, Pablo Saavedra Inaraja, actual secretario de Estado de Medio ambiente, e tamén coa subdirectora xeral de Dominio Público marítimo-terrestre, Raquel Orts Nebot, que expuxeron a todos os asistentes as cuestións referentes ás principais novidades que introduce a modificación da lei. Vostede sabe que recentemente a conselleira, a través dunha interpelación, e a propia secretaria xeral de Ordenación Territorial, nunha pregunta oral formulada en comisión por vostede, deron cumprida información –incluso por escrito– sobre este asunto, onde se relataban cales eran os concellos e os núcleos afectados, admitidos e rexeitados. Polo tanto, señor Bugallo, plantexamos ao Parlamento –e espero que poida aceptar esta emenda– o seguinte posicionamento: que o Parlamento inste a Xunta de Galicia a continuar co traballo iniciado pola Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Infraestrutura de colaboración cos concellos galegos para avanzar no recoñecemento por parte do Magrama dos seus núcleos tradicionais costeiros e a seguir prestando asesoramento técnico e manter reunións con todos aqueles municipios que así o soliciten, tendo presente, como vostede ben dicía, que se trata da rexión peninsular con máis costa, con 1.400 quilómetros, e ademais unha comunidade na que se concentran máis da metade dos núcleos de poboación de toda España, 30.000 núcleos que constitúen o noso modelo característico de asentamento poboacional. Co ánimo de poder chegar a un acordo e á admisión desta emenda, remato a miña intervención. Moitas grazas.
Grazas, señor Freire. Polo Grupo Mixto, a señora Martínez.
O pasado 1 de xullo cumpríanse os dous anos previstos na disposición transitoria primeira da Lei 2/2013 para que por parte dos concellos se puidera instar a que o réxime previsto na disposición transitoria terceira da mencionada lei se aplicara aos núcleos ou áreas que á súa entrada en vigor non estiveran clasificadas como solo urbano pero que cumpriran os requisitos previstos na disposición transitoria primeira. Sobre a aprobación desta lei, o daquela señor conselleiro de Medio Ambiente e Territorio, señor Agustín Hernández, declarou no Parlamento de Galiza: "Miles de galegos no noso litoral van verse beneficiados pola aplicación desta lei", ou "a modificación da Lei de costas vénlle dar cobertura aos núcleos tradicionais costeiros previos á lei do 88 como elementos de identidade do noso litoral". Pero, coma sempre, unha cousa é a propaganda do Partido Popular e outra a realidade. En Galiza, un total de 88 concellos –34 en plan xeral e 24 en PXOU aprobado– cun total de 255 núcleos deslindados, cunhas 4.500 vivendas, solicitaron no prazo fixado a rebaixa desa franxa de protección de costa dos 100 metros aos 20 metros. Algúns municipios xa tiñan recoñecida esa franxa de protección de 20 metros do mar, como sucedeu por exemplo co núcleo tradicional de Combarro. E só casos contados como as aldeas de Marín, Mogor, Baiona, Nigrán, Outes, Ribadeo e Arteixo teñen a situación resolta. Pola contra, moitos concellos están a recibir negativas a solicitudes que cursaron ante Costas, como é o caso de Vilaboa. Este concello, ademais de carecer de PXOU, non cumpría os requisitos en canto ao seu grao de consolidación ou existencia de servizos públicos cando se aprobou a lei do 88. En 2013, o entón conselleiro de Medio Ambiente dicía: "Imos colaborar activamente co Concello de Vilaboa porque pensamos que a lei, co texto definitivo, aínda é unha ferramenta moi importante para poder regularizar a maior parte das vivendas de Vilaboa e resolver moitos dos problemas que existen neste concello. Imos estar en colaboración co Concello de Vilaboa para que se poidan beneficiar tamén eses cidadáns". ¿Cal foi o traballo que se fixo co Concello de Vilaboa? ¿Por que se argumentou hai dous anos que a modificación da Lei de costas ía ser unha ferramenta moi importante para poder regularizar as vivendas de Vilaboa se estes núcleos tradicionais non cumprían as exixencias da reforma para poder regularizarse, xa que nin as cumprían no 2013 nin agora? Situación que deixa nun limbo alegal centos de casas nos núcleos de Larache, Paredes, San Adrián e Santa Cristina. Dáse a circunstancia de que hai vivendas con orde de demolición, coa consecuente incerteza das persoas propietarias afectadas. No Grove, 12 núcleos costeiros; na Illa de Arousa, 5; e en Vilanova outros 5, Costas rexeitou as solicitudes. En Sanxenxo, 8 núcleos; en Poio, 1; en Cangas, 9; Muros, 5; Ribeira, 3; Boiro, 29; A Pobra, 7; Malpica, 3; Ponteceso, 1; Neda, 2; Valdoviño, 4; O Vicedo, 3; e Xove, 3, están esperando resposta. E segundo o Partido Popular, a culpa é da falta de interese dos concellos. En moitos destes procesos Costas requiriu documentación complementaria para acreditar que cumpren as exixencias, exixencias dunha lei da que en 2013 chegou a afirmar o entón conselleiro: "Entendemos que este proxecto de lei lle dá resposta, por primeira vez, a unha reivindicación histórica da comunidade galega, que é o recoñecemento dos núcleos costeiros tradicionais previos á lei do 88, como elemento de identidade do noso litoral", e que tiña en conta a nosa realidade dos núcleos do litoral. Outra vez estamos ante a propaganda do Partido Popular. A realidade é que os núcleos costeiros seguen sen ter solucionado o seu problema, os núcleos costeiros tradicionais. A realidade é que moi poucas solicitudes foron aceptadas. A realidade é que a maioría das solicitudes ou son rexeitadas, como ocorreu no Grove, na Illa de Arousa ou Vilanova, ou están esperando aínda a resposta, como no resto dos concellos que nomeei. Polo tanto, imos darlle o apoio a esta moción, como non pode ser doutra maneira, e lamentamos que o Partido Popular volva poñer pegas ao recoñecemento dos nosos núcleos tradicionais. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Ten a palabra a señora Pontón Mondelo.
Moi boa noite. Hoxe debatemos aquí unha moción do Grupo Socialista que eu cualificaría como unha moción que é amable ou de cortesía, porque o que hoxe nos plantexa o PSdeG é que o Parlamento inste o Goberno galego para que con carácter urxente a señora conselleira de Política Territorial se reúna cos alcaldes nos concellos nos que existen núcleos tradicionais afectados pola Lei de costas e sen regularizar, e dicindo a prelación que teñen que ter estas xuntanzas. Eu, a verdade, sorprendinme moito cando vin a emenda do Grupo Popular, porque a min xa me parecía que era unha iniciativa moi cortés. Pero vexo que ao PP non lle parece suficientemente cortés, porque ten que poñer que "continúe co seu traballo...", só lle faltou dicir: inxente, incansable, inconmensurable..., bueno, este tipo de emendas ás que xa nos ten acostumados o Partido Popular. E a verdade todo isto créanos un certo dilema. E voume explicar, porque a nós, efectivamente, esta iniciativa, se estiveramos no inicio dun proceso, pareceríanos que ten todo o sentido. Agora ben, cando estamos xa a quince anos despois de que este problema aparecera dunha forma moi grave no noso país, certamente, isto parécenos insuficiente, aínda que non nos vaiamos opoñer. Tamén hoxe teño que dicir que quedei moi sorprendida porque a Xunta tamén lle contesta ao propio señor Bugallo e raudamente lle di que enviou unha carta a todos os concellos. Creo que está todo o mundo tranquilísimo porque a conselleira envía cartas. É unha forma, desde logo, moi seria de enfrontar un grave problema que afecta a moitas vivendas no noso país, que é un problema no que ademais o Partido Popular ten unha responsabilidade moi importante. E vou dicir por que: porque un ex conselleiro que é senador, cando se tramitou a Lei de costas deu moitas roldas de prensa neste país dicindo que o problema dos núcleos do litoral estaba solucionado con base nunha emenda que el presentaba no Senado, e que, polo tanto, todo o mundo tiña que estar tranquilo. Esas foron as declaracións que fixo o Partido Popular no medio da modificación da Lei de costas, unha Lei de costas que nós xa dixemos que só servía para desprotexer o litoral, para consolidar empresas contaminantes como Ence e que para nada ía ser a solución ao problema dos núcleos do litoral. Porque aquí estamos ante unha situación que demostra como ese tipo de políticas que queren lexislar coma se todos foramos iguais crean realmente moitos problemas. Galiza ten unha forma de asentarse no litoral que non ten nada que ver co resto do Estado. Somos unha nación, temos esa particularidade, mais Costas non quere aceptalo e aplícanos unha lexislación que non ten nada que ver coa realidade galega e que provoca moitos problemas no noso país. Porque nós estamos falando da legalización dos núcleos tradicionais, non estamos falando de legalizar todo o que se fixo mal coa conivencia en moitos casos tamén de gobernos do Partido Popular que permitiron problemas e actuacións que agora se volven en contra das persoas, porque non respectaron a legalidade. Pero eu quero remarcar iso, porque para nós é moi importante: cando estamos falando do problema do litoral estamos falando de solucionar o problema dos núcleos tradicionais. E o que é aberrante é ver como hai núcleos tradicionais que non se legalizan mentres urbanizacións que se fixeron no medio de todo ese boom inmobiliario na costa non teñen ningún problema. E esa é a demostración palpábel de como nesta materia Galiza ten que exercer as competencias que ten. E isto é o que veu defendendo o BNG nos últimos anos e isto é o que derrotou sempre o Partido Popular na lexislación. Nós propuxemos unha lei, unha emenda á Lei de costas, que recollía o que xa estaba nunha lei de vivenda deste país para solucionar este problema, e o PP votou en contra; unha emenda que realmente si que ía solucionar o problema dos núcleos tradicionais. Pero o PP preferiu vender a mentira de que con esa emenda parcial o Estado ía solucionar o problema...,
Remate, por favor.
...e vemos como a situación non se soluciona. Eu, se o Grupo Socialista acepta a emenda do PP, pois digo que xa non imos votar a favor dese texto. En todo caso, dicimos que, dado que nós temos iniciativas presentadas que do que falan é da necesidade de que exerzamos as competencias que nesta materia ten o noso país –porque a clasificación do solo non é unha competencia de Costas, é unha competencia da Xunta de Galicia que non está defendendo–...,
Moitas grazas, señora Pontón.
...pois, desde logo, imos traballar para buscar esa solución que dea un horizonte de tranquilidade a moitas persoas. Porque neste tema estamos falando de moita xente que o que ten afectada é a súa vivenda particular, non estamos falando de desmáns nin de grandes urbanizacións, senón dun problema moi grave no noso país ao que non lle podemos dar as costas.
Moitas grazas. Polo Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, ten a palabra don Antón Sánchez.
Eu creo que vou ser breve. No debate da Lei de costas xa dixemos que nos parecía unha aberración que este tipo de cousas se xestionaran e se decidisen dende Madrid. Non ten sentido que Galiza non teña as plenas competencias para decidir urbanisticamente na súa costa, cando ten unhas características moi diferentes ás do Mediterráneo e ás do sur de España no tipo de asentamentos que houbo historicamente. Ben, nós dicimos que este é un tema, por outra banda, moi complexo. Non estamos falando só de núcleos tradicionais, non todos os que solicitan son núcleos tradicionais, non todo nos vale, non todos van poder cumprir esta lei. O peor que pasou é que o Partido Popular é certo que utilizou torticeiramente a aprobación da Lei de costas dicindo que isto ía ser a solución para todos. Era mentira, e sabíase, sabíase que era mentira que ía servir para todos. Non serve para todos. E a nós gustaríanos que nun problema tan complexo neste país houbese rigor, que houbese autoridade moral para poder impoñer unha legalidade racional, para poder evitar os destrozos na costa e poder garantir que os núcleos tradicionais poidan ter unha situación regularizada. Pero é que, claro, con eses argumentos, cando vemos que en cambio a Lei de costas si que permite a Ence ter unha prórroga 75 anos máis, entón a nós éntranos o dilema moral. Porque parece que a lexislación só se cumpre cos de abaixo, coas persoas normais que teñen unha casa, e non coas grandes empresas como Ence. Nós cremos que, evidentemente, a Xunta de Galicia debería implicarse para facer o posible e que, polo menos, polos recursos aportados pola Xunta de Galicia, pola axuda aportada da Xunta de Galicia, non quede ningún núcleo que merecese ser regularizado fóra da regularización. Pero o que si que queda claro hoxe en día é o labor de propaganda e de falseamento que fixo o Partido Popular cando aprobou a lei, cando dixo que isto ía ser a solución para todo o mundo, cando fixo populismo –iso si que é facer populismo– coa aprobación da Lei de costas cando sabía que non ía ser certo. Polo tanto, nós tamén imos apoiar esta iniciativa, que só pide que a Xunta se reúna cos alcaldes dos concellos que pediron a regularización. E tamén dicimos que, se se acepta –que non creo, porque teño ao señor Bugallo por un home intelixente– a emenda do Partido Popular, tampouco votaremos a favor.
Moitas grazas. Polo grupo parlamentario autor da moción, ten a palabra o señor Sánchez Bugallo.
Moitas grazas, señora presidenta. Moi rapidamente, en primeiro lugar, quero agradecer o voto favorable dos grupos que comparten escano na oposición con nós; e, en segundo lugar, intentar contestarlle a don Santiago Freire Abeijón. Vamos ver, o importante, cando transcorreron vinte e sete meses desde a entrada en vigor da lei, non son as palabras nin as intencións manifestadas, o importante son os resultados acadados. E os resultados acadados, os feitos, dinnos que, unha vez pechado o prazo de solicitude, hai 177 solicitudes resoltas e 163 denegadas. Dinnos que dos 36 concellos dos que foron resoltas as solicitudes, 29 non viron aprobada nin a declaración dun só núcleo rural –algún, por certo, tan coñecido polo señor Freire Abeijón, como pode ser Palmeira, no concello de Ribeira, que lle resulta a el tan próximo e que me consta que coñece perfectamente ben; pois Palmeira non é recoñecida como núcleo a pesar de que todos pasamos por alí miles de veces–. E, coma ese, outro montón de núcleos. É dicir, de 255 que se falou, só 14. ¿É dabondo con que a Consellería siga facendo o que está a facer? Non, porque se segue a facer o que está a facer, temos claro que o 95 % dos núcleos xa están resoltos e xa quedaron fóra. Co resto non sabemos o que vai pasar, pero moito tememos que a proporción sexa a mesma. E cos 11 concellos que non solicitaron, ¿que imos facer con eles?, ¿que solución lles imos dar? Nós entendemos que a Xunta de Galicia ten que asumir este problema como un problema do conxunto da Comunidade Autónoma, ten que aterrar neste problema e non mandando unha carta a semana pasada, non nos parece solución suficiente. Pedimos que se reúna cos concellos, empezando por aqueles que viron a súa solicitude rexeitada, porque haberá que facer algo. Estamos en prazo, pódese recorrer. ¿Hai algo que se poida facer con eses 163 núcleos? Porque incluso dos que foron aceptados temos, por exemplo, en Nigrán, 21 rexeitados e 2 aprobados. Non sei se os de Nigrán estarán contentos de todo con esa solución. Dime un de Nigrán, que vive en Nigrán, que lle parece que non. A min tamén me parece que non. Entón, señorías, non é dabondo con seguir facendo o que se fixo, porque o que se fixo tróuxonos a onde estamos, e de aquí é de onde queremos saír. Por iso nós mantemos a nosa proposta e temos que rexeitar a emenda presentada polo Partido Popular. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas, señor Sánchez Bugallo. Votación das mocións
Pasamos á votación das mocións, e comezamos coa votación da primeira das mocións do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa da señora Díaz, á que non se presentaron emendas. Votación da Moción do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de Dª Yolanda Díaz Pérez, sobre a actuación que debe levar a cabo o Goberno galego en relación coas consideracións de carácter social recollidas na Memoria do Consello Económico e Social de Galicia do ano 2014. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 31; votos en contra, 39. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta moción.
Votamos a moción do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia por iniciativa do señor Val Alonso, que dixo ... [[Solicita a palabra o señor Val Alonso]] ¿Si, señor Val, para que quere a palabra?
Para facer unha puntualización. Quero deixar claro que na parte resolutiva, onde di: "...na zona XIa" ten que ser "IXa". E digo isto porque o Partido Popular manifestou a súa intención a favor da iniciativa para que...
Señor Val, xa o entendemos, grazas. Non ten a palabra. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Xa o deixei, pero xa o dixo. É que o señor Val recoñeceu xa o erro na réplica, e agora volveu matizalo, e xa está matizado perfectamente. Entón, votamos a moción do Grupo Parlamentario Socialista, que dixo que non acepta a emenda do Grupo Mixto. Votación da Moción do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de D. José Ramón Val Alonso, sobre as demandas que debe realizar o Goberno galego ao Goberno central en relación coa pesca do bocarte, a reapertura da pesqueira do xurelo na zona VIIIc e o establecemento dun novo modelo de repartición de cotas. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 31; votos en contra, 39. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta emenda.
Votamos, por último, a moción do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia, por iniciativa do señor Sánchez Bugallo, que non acepta a emenda presentada. Votación da Moción do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de D. José Antonio Sánchez Bugallo, sobre a actuación que debe levar a cabo o Goberno galego co fin de cumprir os compromisos adquiridos en relación cos núcleos tradicionais afectados pola Lei de costas sen regularizar. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 70. En consecuencia, queda aprobada esta iniciativa por unanimidade. Declaración institucional sobre a defensa do ceo nocturno
Os grupos fixéronme chegar unha declaración institucional, á que, se lles parece, vou dar lectura, en defensa do ceo nocturno. "O Parlamento de Galicia asume na súa integridade a declaración sobre a defensa do ceo nocturno e o dereito á luz das estrelas na Declaración de La Palma 2007, e de maneira explícita recolle algunhas das súas ideas fundamentais: Primeiro. O dereito a un ceo nocturno non contaminado que permita gozar da contemplación do firmamento debe considerarse un dereito inalienable da humanidade equiparable ao resto dos dereitos ambientais, sociais e culturais. Segundo. A difusión da astronomía e dos valores científicos e culturais asociados deberán considerarse contidos básicos para tratar na actividade educativa. Terceiro. É imprescindible o control da contaminación luminosa en todo o territorio galego, dado o impacto que xera sobre moitas especies, hábitats, ecosistemas e paisaxes. Deberá promoverse e exixirse o uso racional da iluminación artificial para minimizar o resplandor que provoca no ceo e evitar a nociva intrusión de luz sobre os seres humanos e o medio natural. Cuarta. Os lugares que presenten condicións excepcionais para a contemplación do ceo, e en particular aqueles máis aptos para a observación con fins científicos, serán obxecto dunha protección especial. Por último, deberá fomentarse o turismo responsable e sostible, que faga da paisaxe nocturna un recurso para protexer e poñer en valor. Santiago de Compostela, 29 de setembro de 2015."
Continuamos co desenvolvemento da orde do día, unicamente xa adianto que substanciaremos unha proposición non de lei. Proposición non de lei do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de Dª María do Carme Adán Villamarín e D. Francisco Xesús Jorquera Caselas, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación co sector naval de Ferrol
A esta proposición non de lei presentouse unha emenda do Grupo Mixto.
Ten a palabra a señora Adán para formular a súa proposición.
Grazas, presidenta. Boa noite, señoras deputadas, señores deputados. Desde os escanos escoito que sexa breve. Intentarémolo todos. Non o imos conseguir, imos asumir que esta é a última iniciativa que debateremos a estas horas, que xa estamos todos realmente frescos, frescas, temos a mente moi despexada despois de levar dez horas debatendo neste pleno. Polo tanto, eu vou comezar cun dos últimos aforismos, que se fixo famoso recentemente e que pasará a todos eses libros de citas que calquera boa deputada, bo deputado, manexará no futuro: un prato é un prato e un vaso é un vaso. Polo tanto, un dato segue sendo aínda a día de hoxe un dato. E comezarei por algúns datos da comarca de Ferrol, que por tantas veces repetidos tamén considero que son interesantes para ilustrar non o ceo nocturno, senón o debate desta iniciativa. Por unha banda, comezaremos cun dato poboacional. Se a caída de poboación en Galiza é preocupante, e dende o ano 2009 ao 2014 está cerca do 2 %, xustamente en Ferrol é dun 5,2 %. Mais se nos remontamos a 1998-2014, por coller un período que non é moi grande pero si interesante, case chega ao 15 % de perda poboacional. No mercado laboral tamén atopamos datos que nos din que un dato segue sendo un dato, e se é do IGE supoño que o Partido Popular o asumirá. A caída da afiliación á Seguridade Social en Galiza dende o ano 2009 ao ano 2015 é de máis dun 10 %, case un 11 %; mais en Ferrol é dun 18 %. Pero se imos ver o número de empresas, tamén un dato moi negativo para Galiza e para a industria galega, atopamos que a perda de empresas dende o 2009 ao 2014, é de 8.777, é dicir, un 4,2 % sobre o volume total de empresas que existía no 2009. Na comarca de Ferrol isto sitúase nun 7,3 %, e na cidade nun 12,6 %. Podemos engadir outro dato para ilustrar como é a caída de ingresos medios das familias, que en Ferrol é a máis alta de todas as cidades galegas, unha caída do 16,5 % dos seus ingresos nos últimos anos. Mais podemos facernos unha pregunta, collendo aquel famoso cadro de Magritte, que seguramente aquelas que demos clase de filosofía utilizamos moitas veces nunha aula, ¿recordan, señores e señoras deputadas?, Isto non é unha pipa, podemos preguntarnos se ás veces os datos non son tales datos. E se nos atopamos sentenzas do tipo –trouxen algunhas para que poidamos tamén enmarcar o debate–: "Montoro dille ao BNG que non está descartado o dique flotante en Ferrol, e que hai carga de traballo garantida"; "Compromiso da Xunta para apoiar o dique flotante en Ferrol. A Xunta comprométese a financiar o dique flotante de Navantia". E remontándonos un pouco máis atrás: "Javier Guerra asegura que a Xunta apoia a construción do dique flotante en Ferrol". Posteriormente pechouse este debate con: "Senadores galegos do PP votan en contra do dique flotante". O cal demostra que non sempre un titular é unha realidade. Mais tamén, se consideramos que xa temos falado moito do dique flotante, ver por exemplo, sentenzas do tipo: "Feijóo espera que a partir de xaneiro se constrúan todo tipo de buques en Ferrol". Isto era en setembro de 2014, exactamente hai un ano. Recentemente, unha nova publicada fala nestes termos: "A ocupación reduciuse un 60 % no último ano nas auxiliares de Navantia." Noticia extractada dun xornal galego, que, recollendo os datos que publica Navantia, podemos ver como efectivamente as auxiliares reduciron a súa ocupación nun 66 % en Ferrol. O cal vén desmentir que exista esa carga de ocupación. Por iso presentamos, despois do debate no anterior pleno a respecto da eólica mariña e da súa suposta carga de traballo para Ferrol, esta iniciativa. Iniciativa da que seguramente os voceiros e voceiras que intervirán dende esta tribuna serán conscientes de que simplemente é o manifesto que se leu en Ferrol no mes de maio promovido polos traballadores e traballadoras do sector naval a respecto da situación do naval. E a parte resolutiva que posteriormente será votada nesta Cámara son exactamente os tres puntos que despois da lectura dese manifesto reivindicaban ao Goberno galego, e que eu creo que ademais sería bo que todas e todos foramos conscientes de cales son as peticións dos propios traballadores e traballadoras: A posta en marcha inmediata do proxecto da F-110, a construción dun dique flotante para consolidar o futuro de reparacións así como a carga de traballo no sector civil. Dique flotante, ¿lembran?, aquel que existe sen existir, o que demostra que non sempre un prato é un prato nin un vaso é un vaso. Segundo. O cumprimento dos acordos de mínimos asinados para a industria auxiliar. Porque exiximos traballo, pero exiximos traballo en condicións dignas do século XXI. Non podemos consentir condicións laborais do século XIX, tal como vimos denunciando dende hai meses neste Parlamento a respecto dos contratos que se asinan nas empresas auxiliares, tanto de Ferrol como tamén está ocorrendo en Vigo. E, por último, exiximos tamén o deseño dun plan industrial que asegure e reforce a empresa a longo prazo, no que é imprescindible a incorporación de mozos e mozas sen que isto signifique en ningún momento unha redución de emprego. É dicir, non un plan para un axuste da plantilla senón un verdadeiro plan industrial. Pois se o Partido Popular hoxe quere lembrar o tema dos floteis e de Pemex e tamén de todos os titulares aos que nos ten acostumados a este respecto, o propio manifesto do que fai parte esta iniciativa recollía moi ben xustamente algunhas daquelas promesas sobre a escenificación que se fixera o 19 de setembro do 2012 –é dicir, hai xa tres anos– a respecto do que significaba a firma con Pemex: 14 remolcadores, 2 quimiqueiros, 5 gaseiros. E neste momento o que existe son 2 floteis. Entón, da carga de traballo prometida, exactamente o que se conseguiu foi o 30 %. Polo tanto, nós viámonos absolutamente obrigados a darlles voz a estes traballadores e traballadoras e ás súas reivindicacións e traer hoxe esta iniciativa, que simplemente recolle o que foi lido publicamente e o que se vén demandando en Ferrol e na súa comarca e en toda Galiza. Porque a cuestión do sector naval, a cuestión da situación de Navantia, exemplifica perfectamente o que son as políticas do Partido Popular, que son políticas de titular, e onde o titular é distinto en Galiza que despois en Madrid. Porque tamén teño aquí todas as emendas presentadas dende o ano 2013 aos orzamentos do Estado ata o 2016, este ano, xustamente este ano, onde esquece o Partido Popular nos orzamentos en Madrid incluír partidas para mellorar o sector naval e adaptarse ao mercado en Ferrol, onde olvida a industria auxiliar e onde desaparece o dique flotante. Polo tanto, dende o BNG tamén temos presentadas esas emendas aos orzamentos, porque para nós é unha cuestión de país, é unha cuestión de país que se poidan facer buques, que se poidan facer barcos, que poida existir construción naval en Ferrol no sector público. Non soamente que se veña a esta Cámara a amagar. Antes falábase do dique flotante e agora dende o Partido Popular fálase da eólica mariña, cando sabemos que iso é simplemente un taller, non é realmente a construción que necesita Ferrol e a súa comarca. Por iso traemos de novo unha iniciativa sobre o sector naval, e esta vez, exactamente, dándolles voz ás demandas dos traballadores e das traballadoras...,
Vaia rematando, por favor.
...que aínda agardan polo Partido Popular e polo Goberno galego a que os atenda. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Adán. Intervención dos grupos parlamentarios. [[Pausa.]] Grupo Mixto. Señora Martínez.
Grazas, presidenta. Ben, tratamos outra vez un tema recorrente neste Parlamento nos últimos trinta anos para pechar a sesión de hoxe falando do naval. Despois de trinta anos de argumentacións, resulta innecesario seguir argumentando e definindo cal é a nosa posición. No Diario de Sesións están recollidas, e nos muros construídos polas decisións políticas tomadas pola maioría que apoia a este Goberno, nas voces, nas pintadas e nas innumerables marchas que lles lembran o fracaso das súas políticas. Garántolles, señores e señoras do Partido Popular, que a súa estratexia de levar a sociedade de Ferrolterra e a galega ao esgotamento está condenada ao fracaso. Non escoitan á cidadanía reivindicar como factor principal para a economía de Fene e de toda a comarca a recuperación da actividade económica nas instalacións do estaleiro, que volva á construción naval e que poidan ser utilizadas permanecendo baixo titularidade pública para a diversificación industrial arredor de sectores puxantes como o eólico, a industria off shore ou a maquinaria especializada. Non son unha brincadeira as mobilizacións a prol do sector agrogandeiro e da cultura da sanidade pública en Vigo acontecidas nos últimos días. Expresan con rotundidade que o Goberno e o Partido Popular manteñen posicións confrontadas coas necesidades do pobo e cos intereses dos sectores produtivos do noso país. A cidadanía xa hai tempo que se decatou da imposibilidade de que os deputados e deputadas que apoian a este Goberno sexan quen de prestar atención ao que se lles poida transmitir e de tomar iniciativas que vaian dirixidas a situar os nosos sectores produtivos na posición que lles corresponde. Velaí, pois, que repetirei argumentos xa expresados en anteriores intervencións nesta Cámara. E fágoo coa vontade de conseguir que vostedes, señores e señoras do Partido Popular, tiren algunha conclusión do que se lles vén dicindo dende o século pasado. Ferrolterra precisa un dique que poña freo a tanta desesperación que hai agochada detrás da palabra "desemprego". Necesita esa infraestrutura para poder traballar con grandes buques que superan as 400.000 toneladas. E tamén necesita defender outros obxectivos de futuro, como a mellora das infraestruturas do porto exterior e o saneamento integral da ría. Abonda con que cumpran en Madrid e Compostela os compromisos aprobados nos respectivos parlamentos nos últimos anos; que cumpra o señor presidente da Xunta o seu contrato con Ferrol explicitado no ano 2009. Abandonen a estratexia da propaganda á que teñen afeita á cidadanía de Ferrol os distintos gobernos nos distintos niveis. Menten, en realidade o Partido Popular xamais tivo ningún interese en que Navantia-Ferrol poida materializar unha estratexia de futuro a partir dunha ferramenta que lle garanta traballo no presente, o dique flotante. A política respecto do naval na comarca de Ferrol é o resultado dunha planificación que tivo as súas orixes na reconversión dos anos oitenta. Tres decenios de desmantelamento industrial fixeron que unha cidade de 100.000 habitantes pasase a menos de 70.000 e que a metade da súa poboación supere os 50 anos. ¿É preciso lembrarlles que nos concellos, Deputación, Parlamento español e mesmo neste Parlamento foron aprobadas de xeito unánime numerosas resolucións de apoio ao levantamento do veto á construción civil e a prol do dique flotante? A comarca de Ferrol precisa dun proxecto de futuro, dun compromiso real do Goberno galego co futuro do sector naval, mais este Goberno parece non ser quen de se comprometer. Non son pois parámetros de estratexia político-electoral os que deben primar nesta situación de extrema emerxencia económico-social que arrastra a milleiros de veciños e veciñas ás mans da miseria e os seus fillos e fillas á emigración. Non é, por innecesario a estas alturas, após corenta anos de reconversión, o debate das decisións políticas que se tomaron o que nos debe ocupar. É hora de alentar e apoiar proxectos. Por iso presentamos esta emenda de adición que insta a Xunta a iniciar o proceso de reclamación á SEPI da titularidade das instalacións de Navantia-Fene en aplicación do artigo 4 da Lei 5/2010, do 23 de xuño, de fomento do sector naval de Galiza.
Vaia rematando, por favor.
Xa que non ten ningún sentido que, se Fene se dedica á construción civil, estea baixo o mandato do Ministerio de Defensa. Nada máis, moitas grazas.
Moitas grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra dona Yolanda Díaz Pérez.
Señora Adán, isto supoño que será outra vez un "a modo de frontón". Novamente traemos unha iniciativa, esta semana foi discutido algo semellante na propia Comisión de Industria, e dá igual que traiamos en todos os plenos cada quince días durante esta lexislatura o que sexa, porque o certo e verdade é que o Partido Popular vai votar en contra porque o relato é que hai carga de traballo no sector naval en Ferrol. E ademais o relato é que para calquera que pasee polas rúas de Ferrol as cousas non só van ben, é que están insuperablemente ben. Certo e verdade é que, claro, é a historia seguramente dun drama, dun drama no que –como diciamos na Comisión– agora mesmo si que o rei vai espido, completamente espido. Xa non hai desculpa de ningún tipo, xa non está o señor Almunia, xa non hai nada que impida que poidamos facer barcos nas gradas dos estaleiros de Navantia-Fene. Pero dá igual, o certo e verdade é que agora mesmo a estratexia do Partido Popular pasa tamén por facer negocio. E pasa por facer negocio nun estaleiro magnífico –con certos atrasos certamente, pero magnífico– que o Partido Popular vai pór ao dispor xustamente dos seus intereses a prezo cero; a prezo cero porque, por moito que nos reitere aquí o señor Tellado con ningún documento que o sustente, como saben vostedes, o desenvolvemento deses jackets que se están practicando agora en Navantia-Fene son incompatibles de facto co desenvolvemento do sector naval. Pero non soamente iso, é que, insistimos –a ver se os escoitan, debe ser pola vergoña que senten–, os comités de empresa, tras máis de dous anos, seguen sen ser recibidos polo presidente da Xunta de Galicia. Estamos certos de que seguramente non os recibe porque son tantas as boas novas que ten que dar o presidente Feijóo que xustamente por iso é que non ten nada que contarlles. Pero non soamente iso. É que hai unha situación dramática na xestión da Xunta de Galicia. Tan dramática é como que acabamos de ver como catro petroleiros se van executar practicamente de xeito íntegro na baía de Cádiz, en Puerto Real, e aquí non pasa nada. É grazas a ese enorme peso político que ten o señor Alberto Núñez Feijóo e sobre todo a esa grandísima preocupación que ten polo sector naval o señor Feijóo. Pero non soamente iso, é que tamén, señora Adán, recordará vostede cando o señor Tellado ía ás dependencias de Navantia en Madrid cunha pancartiña pequena e ademais cantaba alí defendendo a dimisión deses directivos; esa dimisión que foi nomeada polos membros do Partido Popular, e que seguen sen dimitir a pesar da catástrofe na que nos teñen inmersos. Non soamente iso, é que estamos –como pide a iniciativa– sen plan industrial, que esta é a clave da cuestión. Para dilucidar o que imos facer en Navantia-Fene precisamos un plan industrial e aí definir claramente os usos. Cousa que –como é evidente– o Partido Popular se nega a facer a pesar de que os comités de empresa o estean a pedir. E hai cousas bastante obvias que pide a iniciativa, pide plan industrial pero pide algo fundamental que coñecerán de primeira man. E é que o estaleiro de Fene ten 300 traballadores e, de 300, 264 teñen unha media de 60 anos. Supoño que estaremos de acordo en que será necesario e imprescindible renovar esa plantilla, non é cousa de tolos. E non soamente iso, é que a iniciativa centra ou pide unha cuestión central que é xustamente cumprir os convenios e os compromisos acadados nas condicións da industria auxiliar, por razóns obvias. Porque calquera que viva na cidade ou na comarca de Ferrolterra sabe, coñece, que esas puxas á baixa a favor de Florentino Pérez que fai o Partido Popular para despois ir cear con el o señor Feijóo a Ferrol, co señor Rajoy e demais, efectivamente teñen consecuencias nas costas dos traballadores desas industrias auxiliares...,
Remate, por favor.
...que, como todos e todas sabemos, están en condicións, efectivamente, do século XIX. Por tanto, señora Adán, non fai falla que lle diga que imos votar favorablemente a todos os puntos da iniciativa. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Díaz. Grupo Socialista. Señora Sestayo Doce.
Grazas, presidenta. Señorías, un barco é un barco. Porque o certo é que se ían facer barcos en Fene e polo de agora, salvo que o Partido Popular aínda descoñeza o que é un barco, pois non existe quilla nos estaleiros de Fene. Efectivamente, xa adianto, como saberá a señora Carme Adán sen que teña que anuncialo dende aquí, o apoio do Grupo Parlamentario Socialista a todas e cada unha destas reivindicacións que, efectivamente, non son orixinais, pero si absolutamente necesarias e imprescindibles. Se as súas señorías aceptaran a visita que propuxen no seu día na Comisión de Industria para visitar Navantia, poderían comprobar como é a realidade duns estaleiros enormemente competitivos, con enorme potencial e con moi pouca carga de traballo. Se acudiran en visita, ao que os invito cordialmente, verían como a dirección de Navantia, seguramente non sospeitosa de ser próxima á oposición nin ao Grupo Parlamentario Socialista, lles di que existe un absoluto baleiro de carga de traballo, unha absoluta falta e necesidade de carga de traballo, para a sostibilidade dos estaleiros; e como, se non aparecen os petroleiros e os australianos, eses australianos que teñen o seu precedente –dixit nas diapositivas de Navantia– nos contratos asinados no seu día polo goberno de José Luís Rodríguez Zapatero, os estaleiros de Navantia non teñen posibilidade real de carga de traballo. Efectivamente, aquí falouse do flotel, dese flotel que acabou índose; primeiro, non se cumpriu no prazo que se anunciaba polo señor Feijóo, como xa anunciabamos lamentablemente dende o Grupo Parlamentario Socialista e dende toda a oposición; en segundo lugar, fíxose só un dos bloques, outros foron para o sur; e, en terceiro lugar, non daba traballo para 3.000 persoas, senón para 250 das persoas que xa estaban traballando na plantilla. Consecuencia: seguen, dende o mandato da lexislatura do presidente Rajoy, 4.200 despedidos nos estaleiros de Navantia. A realidade é que, ademais deses 4.200 despedidos dos estaleiros de Navantia, non existe ningún contrato de importancia naval acadado pola actividade comercial de Navantia, que está moi intensiva en canto ao persoal. Existe unha enorme cantidade de orzamentos de Navantia dedicados a persoal directivo e persoal comercial; sen embargo, non existen para acadar carga de traballo nin para o persoal asalariado, que segue reprochando, como moi ben se dixo aquí, que o presidente Feijóo non teña tempo na súa axenda para recibir o comité de empresa nin teña tempo na súa axenda para ocuparse do naval. O presidente Feijóo está ocupado noutras cousas, está ocupado na praia, está ocupado noutras actividades múltiples dentro das súas prioridades, que non son precisamente o naval. Ademais, se acode unha visita a Navantia, verase a ausencia de barcos, verase a necesidade de potenciar tanto o sector da construción como o da reparación, como se verá a necesidade de apostar de novo por cargas de traballo como o que supoñían os LHD. Se se vai a Navantia, poderase comprobar exactamente cal foi o ritmo, a gráfica de construción e de reparación dos estaleiros, e cal foi a resposta nos últimos cinco anos. E, ademais, se se vai a Navantia e enriba, ademais de co persoal directivo, se fala co comité de empresa, veranse exactamente todos e cada un dos postos de traballo perdidos nos estaleiros sen que ninguén na Xunta de Galicia nin no Goberno do Estado puxera na axenda prioritaria o naval. Exactamente é necesario ese plan industrial que se comprometía aquí, é necesario ese dique flotante do que o señor Feijóo –non me cansarei de dicilo– era o garante para a súa construción. Non sei se volverá ser garante de novo na campaña electoral e volven ser unha prioridade todas e cada unha das prioridades...
Por favor, señora Sestayo.
...acadadas neste Parlamento por unanimidade cando se acercaba unha campaña electoral, estas prioridades que deixaron de ser prioridade e deixaron de ser executadas pasado o día seguinte, e que hoxe tamén temo que volverán ser votadas en contra.
Moitas grazas, señora Sestayo.
Acudiremos –e remato, señora presidenta-, de novo ao argumentario da herdanza, cun Partido Popular destinado sen dúbida...
Moitas grazas, señora Sestayo.
...a outras prioridades diferentes do naval. Nada máis e moitas grazas.
Grupo Popular de Galicia. Ten a palabra o señor Tellado Filgueira.
Grazas, señora presidenta. Boa noite a todos. Prégolle, señora presidenta, que comprobe o estado da megafonía porque o certo é que non puiden escoitar a ningún voceiro dos grupos da oposición felicitarse por esa noticia que hoxe anunciaba Pemex de encargar un novo flotel para que Barreras teña carga de traballo antes de que remate este ano. [[Aplausos.]] Supoño que é unha noticia da que vostedes se alegran. O certo é que non puiden escoitar nada nas súas intervencións nesa dirección. Falaba, señora Carme Adán, de datos, da situación da comarca de Ferrolterra. É así, iso é o resultado das reconversións navais dos anos oitenta, do Partido Socialista, e tamén do 2004, do Partido Socialista. Falaba vostede tamén do dique flotante. Mire, vostede sabe igual ca min que quen dixo que non se podía facer o dique flotante foi a Comisión Europea da Competencia, un socialista, ese que agora encubre a señora Yolanda Díaz –que, unha vez máis, fala e marcha, como unha proba evidente de falta de respecto–. Señora Carme Adán, non pode ser un erro, porque non é a primeira vez que o fan, a iniciativa do BNG responde novamente a esa estratexia da confusión que pretenden desenvolver respecto do sector naval. Buscan un titular de prensa. Agardo que agora non lle pase ao BNG igual que lle pasou coa iniciativa da AP-9, que mandaron unha nota intuíndo unha votación que logo non se produciu. Polo tanto, sexan prudentes. Eu sei que vostedes buscan iso, que o Partido Popular vote en contra dunha iniciativa para poder dicir que o Partido Popular vota en contra do sector naval. Voulle ler literalmente o que di a súa iniciativa: "Instar o Goberno galego á posta en marcha inmediata do proxecto das fragatas F-110". Señora Adán, vostede sabe que as fragatas F-110 non dependen da Xunta de Galicia, dependen do Ministerio de Defensa, salvo que vostede queira que a Xunta de Galicia encargue unha fragata F-110, non sei se para o servizo de gardacostas ou para a Policía autonómica. Eu, dende logo, creo que a súa proposta deixa ás claras cal é o engano. Vostedes instan a Xunta de Galicia a facer algo sobre o que a Xunta de Galicia non ten competencias para que nós teñamos que votar en contra e poder dicir que o Partido Popular vota en contra do sector naval. Pero equivócase, señora Adán. É que os estaleiros da ría de Ferrol dependen de Navantia, Navantia depende da SEPI e a SEPI depende do Ministerio de Facenda. Nada ten que ver a Xunta de Galicia con todo o que vostedes propoñen na súa iniciativa, que sinxelamente é papel mollado. Fala vostede da fragata F-110. Mire, falan vostedes dunha fragata e piden que se poña en marcha o proxecto. Eu teño que dicirlles que o proxecto das fragatas F-110 xa está en marcha na actualidade, e proba diso é que hai unha comisión formada polo Ministerio de Defensa e técnicos de Navantia que traballan na definición de como vai ser o buque. Dígolle máis: o pasado 31 de xullo de 2015 deste ano, o Consello de Ministros aprobou unha partida de 135 millóns de euros para o desenvolvemento tecnolóxico do proxecto das fragatas F-110. Un proxecto no que se investirán 135 millóns de euros para que Navantia e Indra desenvolvan os programas de armamento, combate, telecomunicacións e guerra electrónica das fragatas F-110; I+D+i para un barco que debe responder aos requirimentos do século XXI, non só da Armada española, senón doutras armadas internacionais ás que posteriormente poderemos venderlles o barco. Polo tanto, eu teño que dicirlles que o programa das fragatas F-110 xa está en marcha, na fase de deseño, na fase de enxeñería, na fase de definición das especificacións técnicas e tecnolóxicas do buque, e que o proxecto ten orzamentos aprobados polo Consello de Ministros o 31 de xullo deste ano. Fala vostede de carga de traballo. Mire, é que cando gobernaban os socialistas eran cero contratos e hoxe hai seis contratos para os estaleiros da ría de Ferrol. O flotel de Pemex, ese que era mentira e por iso a señora Díaz e a señora Sestayo non puideron ir á botadura no verán, ese que era mentira, 175 millóns de euros, 1.150.000 horas de carga de traballo; enxeñería e equipamento do LHD para a Armada de Turquía, 140 millóns de euros de facturación, 800.000 horas de carga de traballo; buque de acción marítima; 29 jackets de eólica mariña, 5 macroestruturas para a filial de Statoil e as catro proas e os bloques de máquinas para os petroleiros de Ondimar. Onde outros deixaron miseria, nós puxemos carga de traballo. Á señora Díaz, que non está porque sempre marcha cando lle damos a réplica, temos que dicirlle que non se pode vir aquí a reivindicar a fragata F-110...
Vaia rematando, por favor.
...e que o seu alcalde propoña, ante representantes da OTAN, a desmilitarización de Ferrol. Non se pode facer iso. Falaba de que a situación é dramática. Dramático é o papel de Esquerda Unida de comparsa do Partido Socialista porque lle debe o seu respaldo para manter a alcaldía. Fala ela do señor Florentino, fala con moita familiaridade. Eu, a verdade, o que teño que dicirlle á señora Díaz –que non está- é que, como [...] [[Por orde da señora presidenta, e ao abeiro do artigo 106.3 do Regulamento, retírase esta expresión do Diario de Sesións.]] , dende logo non ten prezo. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Señora Sestayo, falaba vostede dos soldos dos altos directivos de Navantia. Eu teño que dicirlles que en Ferrol non se fala...
Remate, por favor, señor Tellado.
...dos soldos dos altos directivos de Navantia, fálase dos soldos doutras persoas. [[A señora Sestayo Doce pronuncia palabras que non se perciben.]] Polo tanto, nós puxemos carga de traballo onde só había vetos e reconversións.
Silencio, señora Sestayo, por favor.
Nós puxemos realidades onde outros deixaron pobreza. E por iso vostedes renegan dos contratos. Nós podemos dicir que os nosos estaleiros traballan hoxe no sector da construción naval civil, no sector da construción naval militar e traballan tamén na diversificación, e a proba diso é a eólica mariña. Polo tanto, temos que dicirllo claramente.
Remate, por favor.
Nós atopamos Astano pechado, cun veto produtivo que aínda finalizou hai nove meses, e hoxe Astano está traballando. Nós atopamos uns estaleiros cunha limitación produtiva do 20 %, hoxe traballan nos tres sectores. Nós atopamos cero contratos e hoxe hai seis pedidos.
Moitas grazas, señor Tellado.
Insuficientes aínda, pero, dende logo, señora Adán, a culpa desta situación é dos seus socios naturais, do Partido Socialista.
Moitas grazas, señor Tellado. Señor Tellado, pídolle que retire a expresión que utilizou en relación coa señora Díaz. Eu pídolle que a retire, se non, retíroa eu. Pídolle que a retire [[O señor Tellado Filgueira pronuncia palabras que non se perciben.]] Ben, queda retirada. Grupo autor da proposición non de lei. Ten a palabra a señora Adán Villamarín. Déanlle voz, por favor. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Silencio, por favor. Ten voz xa, señora Adán.
Si, grazas, presidenta. Estaba esperando a que o señor Tellado tomara asento, porque, realmente, despois de escoitar a súa exposición, supoño que a fai para os que estamos aquí. E aos que estamos aquí, son as 9 da noite, a ninguén lle interesa, porque... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non, non, ou sexa, non para os traballadores e as traballadoras, non para as persoas que viven en Ferrol, porque ninguén o pode crer. Díganos aquí exactamente cantos traballadores e cantas traballadoras están neste momento nos estaleiros, cal foi a perda de traballo, [[Murmurios.]] cal foi realmente o traballo que trouxo Pemex. Dígao, señor Tellado, porque unha... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non, non, dígao, señor Tellado. Vostede vén aquí sempre co mesmo rollo e nós lémoslle... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Exactamente, se non lle gusta a palabra "rollo", "co mesmo discurso" -moito máis culta-, é exactamente o mesmo discurso. [[Murmurios.]] Pero vostede sabe perfectamente, porque o dixen, que esta iniciativa é exactamente o manifesto lido en Ferrol en maio a respecto da situación do sector naval. Porque quen máis sabe do naval son os propios sindicatos e os traballadores dese sector, por iso, sentíndoo e aínda estando de acordo coa emenda que é presentada por parte do Grupo Mixto, non a podemos aceptar, porque queremos que se vote exactamente o que reivindican os propios traballadores. Se xa está construíndose esa fragata, pois voten favor; se xa, efectivamente, hai un plan industrial e hai tanta carga de traballo, voten a favor; se as empresas auxiliares neste momento teñen unha contratación do 100 %, isto convértese nunha tautoloxía, e voten a favor simplemente. Pero de non ser o caso non imos mover unha coma, porque está copiado literalmente do que foi lido en Ferrol e o que seguen demandando as persoas. Vostede aquí pode dicirnos que nós non queremos carga de traballo ou que a culpa foi do cha-cha-cha. Pero realmente ¿quen goberna en Madrid, quen leva gobernando en Madrid dúas lexislaturas e quen leva dúas lexislaturas gobernando na Xunta de Galicia? O Partido Popular. E cal é a situación de Ferrol: unha comarca que está botando o peche, unha comarca que neste momento ten un 60 % menos de empresas auxiliares, unha comarca que, como antes xa lle dixen, ten neste momento un 18 % menos de empresas e está nunha caída demográfica libre. E vostede dinos que a culpa é non se sabe de quen. A culpa, señor Tellado, vostede sabe moi ben de quen é, e é do Partido Popular.
Grazas, señora Adán. Suspendemos a sesión ata mañá ás 10.00 horas. Moitas grazas e boa noite.