Mijnheer de minister, wij vernemen dat u kunt blijven tot 17 u 15? Op vraag van de collega’s zouden wij, indien nodig, nog een tweede vergadering afspreken met u. De heer Daerden heeft uitdrukkelijk gevraagd om zijn vraag nr. 1761 even uit te stellen, omdat hij momenteel in een andere commissie is.
Mijnheer de minister, ik hoef u niet te zeggen hoe slecht het gaat in de bouwsector. Op twee jaar tijd zijn daar 12 000 jobs verloren gegaan. Wat belangrijk is, is dat het vooral om laaggeschoolden gaat. Als we ergens jobs moeten creëren, is het voor die groep van laaggeschoolden. Ik heb gelezen dat de staatssecretaris Tommelein, staatssecretaris voor Bestrijding van de sociale fraude, een paar weken geleden heeft aangegeven dat er een groot probleem is, met name het massale misbruik van de Europese verordening inzake detachering. Hij gaat na of we samen met Nederland en Luxemburg een aanbeveling kunnen opstellen om die misbruiken aan te pakken. Ik heb in de media ook vernomen dat u bezig bent met een waaier aan maatregelen om het probleem aan te pakken. U hebt voor de horecasector een aantal goede maatregelen genomen om jobs te redden. Wij hebben dat gesteund. Het probleem inzake de laaggeschoolden is de massale concurrentie met Oost-Europa. Het grote probleem zijn de loonkosten. Dat speelt nog meer bij jobs voor laaggeschoolden. Mijnheer de minister, ik heb de volgende vragen. Wat bedoelt u met een waaier aan maatregelen? Welke initiatieven zult u nemen? Zult u overleg plegen met commissaris Marianne Thyssen over de verordening inzake detachering?
Mevrouw Demir, u weet heel goed dat zowel in het regeerakkoord als in mijn beleidsnota een aantal maatregelen zijn opgenomen waarvan de bouwsector kan genieten, vooral op het vlak van de loonlastenverlaging en de strijd tegen sociale fraude en sociale dumping, die – zoals u terecht zegt – deze sector in het bijzonder treft. Het is een prioriteit van deze regering om die problemen aan te pakken. In dat kader wordt onder meer werk gemaakt van de omzetting van de handhavingsrichtlijn, die tot een betere en meer uniforme uitvoering zal leiden. Ook wordt werk gemaakt van de toepassing en de handhaving van de detacheringsrichtlijn. Onder meer het regime van de hoofdelijke aansprakelijkheid voor loonschulden zal performanter worden gemaakt om de naleving van de in België geldende loonvoorwaarden door buitenlandse bouwbedrijven maximaal te laten respecteren. Ook de inspectiediensten geven prioriteit aan de strijd tegen sociale dumping. Zij werken zowel in het binnenland als grensoverschrijdend samen in hun aanpak van uitkeringsfraude, fictieve vennootschappen, oneigenlijke detachering en illegale uitzendbureaus. Dat zijn een aantal belangrijke hefbomen om de sociale dumping in de bouwsector aan te pakken. Ik heb zelf op 31 maart 2015 een vergadering georganiseerd, waarop ik de sociale partners van de bouwsector heb gevraagd concrete voorstellen te formuleren om aan de specifieke problemen in de sector het hoofd te kunnen bieden. Zij waren daartoe bereid. Ik wacht hun voorstellen af. Zij worden mij hopelijk binnenkort bezorgd. Op basis van die voorstellen en in samenspraak met mijn collega, staatssecretaris Bart Tommelein, ga ik ervan uit dat wij binnen mijn bevoegdheden specifieke maatregelen voor de bouwsector zullen nemen. Ik wil ook nog even meegeven dat in het actieplan 2015 inzake de strijd tegen sociale fraude en sociale dumping, dat tijdens de Ministerraad van 3 april 2015 is goedgekeurd, een aantal prioritaire acties zijn opgenomen die specifiek op de bouwsector zijn gericht. Ook in 2015 zullen de inspectiediensten in de bouwsector een sectorale en geïntegreerde aanpak toepassen, met onder meer kwantitatieve doelstellingen voor het aantal controles. Ik ben het met u eens dat we bij de omzetting van de handhavingsrichtlijn en bij de bespreking van voorstellen ter verlaging van de loonkosten en van de tax shift ook voor de bouwsector aandacht moeten hebben en de nodige maatregelen moeten nemen. Ten slotte, de Europese commissaris beseft inderdaad dat het voor ons een belangrijk punt is en wacht onze voorstellen ter zake af. Wij hebben ook contact met andere landen, bijvoorbeeld met Nederland. Ik hoop dat wij nog voor het zomerreces heel concreet, op basis van de voorstellen van de sociale partners uit de bouw, acties zullen kunnen ontwikkelen en een aantal concrete maatregelen zullen kunnen finaliseren.
Mijnheer de minister, ik dank u voor het antwoord. Uiteraard moeten we de sociale fraude en sociale dumping in de bouwsector aanpakken, volgens de lijnen die u uitzet. Maar fraude en dumping zijn slechts een deel van het probleem. Er is ook de concurrentie met legale tewerkstelling vanuit Oost-Europa. U wacht op de voorstellen van de sociale partners van de sector. Ik hoef niet te onderstrepen dat in de bouwsector heel veel laaggeschoolden werken. Bovendien telt de sector heel veel gekleurde werknemers, wat ik overigens toejuich. Ik wil twee punten meegeven. Ten eerste speelt hier absoluut het probleem van de hoge loonkosten, waarvoor u al de nodige maatregelen hebt genomen. We kunnen daaraan misschien voor de bouwsector extra aandacht besteden. Ten tweede, de Europese verordening inzake detachering moet eens ten gronde bekeken worden om, zoals u ook zei, misbruiken aan te pakken.
Monsieur le ministre, ma question concernant le travail de nuit a été déposée voici quelque temps. Dès lors, je l'ai actualisée en fonction de certaines annonces du gouvernement intervenues depuis. Grâce à internet, il est possible aujourd'hui de faire ses courses le soir, dans son fauteuil, et de réceptionner ses achats quelques heures plus tard. Cette pratique entraîne forcément des besoins particuliers en personnel pour les entreprises d'e-commerce. La Belgique semble être à la traîne en la matière, puisque, malgré une position géographique attrayante en Europe, un grand nombre d'entreprises réfléchissent à la possibilité de délocaliser leurs activités d'e-commerce en dehors du pays. Il apparaît en effet que 60 % du marché de l'e-commerce en Belgique est capté par nos voisins étant donné que la loi interdit le travail entre 20 h 00 et 06 h 00 pour le secteur de la grande distribution. Certes et j'en conviens, il ne s'agit pas d'ouvrir la porte aux abus de tout genre, mais de permettre à nos entreprises de rester concurrentes par rapport aux pays voisins. Il faut que nous évoluions avec notre temps. Permettre la préparation des colis pendant la nuit pour pouvoir assurer leur livraison le lendemain est nécessaire pour que l'e-commerce en Belgique puisse se développer, avec création de jobs et de richesse à la clé pour notre pays, il n'est pas nécessaire de le démontrer! Monsieur le ministre, un plan start up a été récemment initié par le gouvernement. Il se base sur cinq points et l'autorisation de travail de nuit pour les activités liées à l'e-commerce en fait évidemment partie. C'est une excellente nouvelle pour le secteur. Pouvez-vous nous apporter quelques précisions quant aux modalités pratiques de cette mesure? Ce plan s'est-il fait en concertation avec le secteur, afin de définir les priorités des entreprises en matière de travail de nuit? Avez-vous mené des concertations? Quand cette mesure sera-t-elle réellement effective? En connaissez-vous bien les tenants et aboutissants? Connaissez-vous réellement les besoins? Pouvez-vous me confirmer le chiffre de 60 % du marché de l'e-commerce délocalisé chez nos voisins? Combien d'emplois cette mesure autorisant le travail de nuit permettra-t-elle d'engendrer? Monsieur le ministre, je souhaiterais que vous fassiez le point sur ce dossier qui me paraît extrêmement important au vu des nouvelles technologies et de la situation de notre pays.
Mijnheer de minister, deze vraag sluit aan bij een vraag over de regels inzake nachtarbeid voor e-commerce die Patricia Ceysens u reeds in een plenaire vergadering heeft gesteld. E-commerce is een belangrijke activiteit die boomt. Meer en meer mensen bestellen via het internet en minder via gewone winkels en warenhuizen. Als wij die trein missen, dreigen er heel wat jobs in België verloren te gaan in het voordeel van buurlanden zoals Nederland. Een van de belangrijkste principiële problemen ter zake is het verbod op nachtarbeid voor dat soort activiteiten tussen 20 u 00 en 6 u 00. Ik heb begrepen dat hierover tijdens de jongste begrotingscontrole is gesproken. Er zou een actieplan op komst zijn. Mijn vraag werd al vroeger ingediend en loopt dus misschien achter op de feiten. Kunt u mij een stand van zaken geven, mijnheer de minister? Wat zijn de vooruitzichten? Werd hierover al overleg gepleegd met Comeos en de sociale partners? Het meest aangewezen op juridisch vlak lijkt mij een koninklijk besluit om dit probleem op te lossen. Zult u dat op die manier oplossen?
Dit thema kwam ook ter sprake in De Zevende Dag.
Mijnheer de minister, deze vraag is ondertussen grotendeels achterhaald door de feiten, aangezien ze reeds maanden geleden werd ingediend. Ondertussen werd reeds een eerste initiatief genomen tot oprichting van een samenwerkingsplatform tussen de overheid en de e-commercesector. Binnen dat platform zullen hopelijk op zeer korte termijn concrete maatregelen worden voorgesteld, die vervolgens door de regering zeer snel in daadkrachtig beleid dienen te worden omgezet. Daar snakt de Belgische e-commerce immers naar, aangezien zij momenteel sterk wordt beconcurreerd vanuit onze buurlanden. In het Digital Belgiumprogramma verwijst de regering ondertussen zelf reeds naar het soepeler mogelijk maken van nachtarbeid in die sector, alsook naar de noodzaak van een meer groeigerichte taxatie, betere online betalingsmogelijkheden en oplossingen voor de logistieke uitdagingen. Ondanks het tijdsverloop van meer dan twee maanden tussen de indiening van mijn vraag en uw antwoord, blijven mijn vragen pertinent. Mijnheer de minister, welke voorstellen formuleerde Comeos naast het verhaal van de nachtarbeid? Welke verdere stappen zullen daarin gezet worden? Wanneer zult u met Comeos en de sociale partners rond de tafel zitten ter bespreking van het probleem van de nachtarbeid binnen de e-commerce? Welk tijdpad schuift u naar voren om tot een oplossing te komen inzake de wetgeving over de nachtarbeid, zodat jobs hier blijven en nieuwe jobs gecreëerd kunnen worden?
Mijnheer de minister, ik heb mijn vraag iets ruimer opgesteld. Mijn vraag gaat over de flexibele werkuren, de arbeidstijden en de arbeidsorganisatie. Daarover hebben wij ook een paragraaf opgenomen in het regeerakkoord. Het VBO heeft een aantal weken geleden een pleidooi gehouden voor flexibele werkuren. Mijnheer de minister, hoever staat het met dat dossier? Wordt dat besproken bij de sociale partners of werkt u zelf aan een wetsontwerp? Zo ja, wanneer mogen wij dat wetsontwerp in het Parlement verwachten? Met betrekking tot de flexibele arbeidsorganisatie wil ik meegeven dat het voor mijn fractie belangrijk is dat er ook rekening mee wordt gehouden dat in de gezinnen in Vlaanderen twee mensen werken, meestal man en vrouw. Onze huidige arbeidsuurreglementering en arbeidsorganisatie stammen echter nog uit de tijd van het kostwinnersmodel, waarbij vooral de man buitenshuis werkte. In die nieuwe flexibele arbeidsorganisatiewet zal ook daarmee rekening moeten worden gehouden. Misschien moeten de werknemers de vrijheid krijgen om hun loopbaan zelf een beetje in handen te nemen. Ik stel voor dat de minister kort de stand van zaken weergeeft.
De heer Clarinval heeft zijn vraag nr. 3225 ingetrokken.
Mijnheer de voorzitter, ik zal beginnen met de laatste vraag van collega Demir. We zullen het regeerakkoord uitvoeren, ook wat de flexibiliteit betreft. Wij hebben er echter nog wat tijd voor. Tot nu toe hebben wij nog geen wetsontwerp dat kan worden ingediend in het Parlement omdat wij eerst nog over andere, meer dringende wetsontwerpen moesten discussiëren. Maakt u zich evenwel geen zorgen, wij zullen daarvoor de nodige initiatieven nemen. Wat specifiek de nachtarbeid en de e-commerce betreft, zouden we dankzij een strikt opgelegde timing tegen de zomer verder moeten staan. Ik heb de betrokken werkgeversorganisaties al ontmoet. Zij hebben terecht al een aantal elementen naar voren geschoven, zoals het principieel verbod op nachtarbeid. De heer Lachaert heeft al gezegd dat wij daaronder de arbeid verricht tussen 20 u 00 en 6 u 00 moeten verstaan. Er is in de arbeidswet een regeling opgenomen voor wettelijke uitzonderingen, die ook bij koninklijk besluit mogelijk kunnen worden genomen. Dans le cadre du contrôle budgétaire, le gouvernement a décidé d'activer la discussion sur le travail de nuit. En ce qui concerne l'e-commerce, c'est déjà décidé. Ik zal binnenkort een initiatief nemen en een rondetafel organiseren met de sociale partners van de sector Logistiek van de e-commerce. Wij zullen dat heel breed doen, met als doel de arbeidsvoorwaarden vast te leggen, met name de aanpassing van de nachtarbeid, liefst via een koninklijk besluit. Deze rondetafel zal doorgaan op 5 mei. We zullen nagaan wat de insteek is van de sociale partners om hopelijk met een koninklijk besluit uitvoering te kunnen geven aan de verzuchtingen van verschillende leden van deze commissie, maar ook aan de beslissing die in het kader van de begrotingscontrole werd genomen.
Niemand wenst het woord voor een repliek? Mijnheer de minister, dat was een heel duidelijk antwoord.
Mevrouw Willaert heeft haar vraag nr. 1924 ingetrokken.
Mijnheer de voorzitter, ik wil mijn vraag intrekken, omdat ze niet meer actueel is en we al heel veel tijd en energie in het thema gestoken hebben.
Heel goed, daarmee zet u uw collega’s onder druk. Mijnheer Hedebouw, bent u dezelfde mening toegedaan? U mag natuurlijk uw vraag stellen, indien u dat wenst.
Ook al is het een heel interessante vraag, ik laat ze ook vallen, mijnheer de voorzitter. Ik heb nog andere vragen.
Daar wachten we op. Het is ook daarvoor dat we gekomen zijn.
Dat heet sportief zijn.
Mijnheer de voorzitter, ik wil enkel van de gelegenheid gebruikmaken om te herinneren aan het engagement van het Planbureau, dat tegen eind maart een geactualiseerde analyse zou geven met nieuwe cijfers, waarin het de maatregelen die genomen zouden zijn, zou opnemen als een advies voor de Hoge Raad van Financiën.
De secretaris zal een brief schrijven om het Planbureau daaraan te herinneren.
Monsieur le président, je me demande si ma question n'est pas déjà d'actualité car je souhaite que le ministre m'indique dans quels secteurs les salaires seront indexés au mois d'avril, et au mois de mai éventuellement.
Vous avez ainsi posé votre question, monsieur Massin?
Oui! Elle est simple et claire.
Des vérifications doivent être faites. Si vous êtes d'accord, je transmettrai la réponse au secrétaire. Je vous donnerai la réponse aussi vite que possible.
Demain, en séance plénière?
Je vous donnerai la réponse le plus rapidement possible. Si je ne le fais pas, j'ai bien compris qu'une question d'actualité sera posée en séance plénière!
Mais vous ne reportez pas la réponse dans deux mois? Sinon c'est facile d'agir de cette manière-là avec toutes les questions qui tombent…
Vous aurez la réponse demain, avant la séance plénière.
Vraag nr. 1977 van mevrouw Evita Willaert is ingetrokken. Vraag nr. 1995 van de heer David Clarinval is omgezet in een schriftelijke vraag.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, hierover werd nog niet veel gezegd. De voorwaarden waaronder werknemers aanspraak kunnen maken op tijdskrediet bij hun werkgever zijn bepaald door de sociale partners in cao nr. 103 van de Nationale Arbeidsraad. Conform het federaal regeerakkoord heeft het koninklijk besluit van 30 december 2014 diverse wijzigingen aangebracht aan het koninklijk besluit van 12 december 2001, dat de toekenning van onderbrekingsuitkeringen regelt. Om het goed samen te vatten, de cao nr. 103 bepaalt wanneer men recht heeft op verlof om een onderbrekingsuitkering te genieten, maar het is het koninklijk besluit van 12 december 2001 dat bepaalt wanneer men echt een onderbrekingsuitkering krijgt van de RVA. Er werden enkele aanpassingen aangebracht. De ongemotiveerde vormen van tijdskrediet zijn verdwenen en de gemotiveerde vormen van tijdskrediet werden uitgebreid. Het oorspronkelijk koninklijk besluit is wel aangepast door het koninklijk besluit van 30 december 2014, maar cao nr. 103 die het verlof zelf regelt, is tot op heden niet aangepast. Er is een forse incongruentie tussen het recht van de werknemer om afwezig te blijven en zijn recht op een onderbrekingsuitkering. Mijnheer de minister, ik heb drie vragen voor u. Erkent u dat er een incongruentie is tussen beide teksten, het koninklijk besluit en de cao, en dat er in de praktijk een niet te negeren probleem rijst? Hebt u zicht op de gesprekken tussen de sociale partners bij de Nationale Arbeidsraad om de cao nr. 103 te wijzigen en de incongruentie weg te werken? Binnen welke termijn kan dat gebeuren en hoe zal men dat doen? Wat zult u doen als de sociale partners nalaten dit op korte termijn aan te passen?
Mijnheer de voorzitter, mijnheer Lachaert, de problematiek moet inderdaad zo snel mogelijk worden opgelost. Ik zal even recapituleren. De regeling omtrent het tijdskrediet omvat twee luiken. Er is het recht op verlof dat wordt geregeld door de cao nr. 103, enerzijds, en het recht op onderbrekingsuitkeringen tijdens het verlof dat wordt geregeld door het KB van 12 december 2001, anderzijds. In principe is het de bedoeling dat er een parallellisme bestaat tussen het recht op verlof en het recht op een uitkering. Tot voor kort was de regelgeving ook in die zin opgesteld en genoot de werknemer in de meeste gevallen onderbrekingsuitkeringen tijdens het tijdskrediet. In uitvoering van het regeerakkoord werd het KB inzake de uitkeringen echter gewijzigd vanaf 1 januari 2015 via het KB van 30 december 2014, terwijl het recht op verlof zelf, dat wordt geregeld door de cao nr. 103, nog niet is aangepast. De cao nr. 103 is immers het instrument van de sociale partners in de Nationale Arbeidsraad. Dat probleem haalt u zeer terecht aan. Hierdoor bestaan er momenteel inderdaad een aantal discrepanties tussen het recht op verlof en het recht op uitkeringen. Enerzijds blijven tegenwoordig alle verlofmogelijkheden binnen de regeling van cao nr. 103 in principe mogelijk, maar in een aantal situaties is er niet langer een recht op een uitkering tijdens het verlof. Anderzijds kan er geen gebruik worden gemaakt van de uitbreiding van 36 naar 48 maanden van het recht op uitkeringen bij gemotiveerd tijdskrediet voor zorg zolang het recht op verlof niet wordt uitgebreid in de cao nr. 103. Er zijn dus twee problemen. De Nationale Arbeidsraad is momenteel bezig met de aanpassing van cao nr. 103 ingevolge de recente wijzigingen van het recht op onderbrekingsuitkeringen. Naar aanleiding van deze vraag zal ik nog eens aandringen bij de Nationale Arbeidsraad om dit zo snel mogelijk te regelen. Ik heb immers begrepen dat de gesprekken niet vlot verlopen, om het voorzichtig uit te drukken. Zowel werkgevers als werknemers hebben er nochtans belang bij dat de zaken zo snel mogelijk worden geregeld. Ik meen dat het wijs is om de Nationale Arbeidsraad nog even de tijd te geven om de cao nr. 103 aan te passen, maar ik zal ook het duidelijk signaal geven dat de discrepantie zo snel mogelijk moet worden opgelost.
Mijnheer de minister, ik dank u voor de duidelijkheid, de erkenning van het probleem en het aansporen van de sociale partners. De meeste mensen zullen de ongemotiveerde vorm van tijdskrediet niet meer opnemen als er geen uitkering meer is. Wij hebben het KB uitgebreid met een tijdskrediet met een specifiek motief; het zou jammer zijn, mochten de sociale partners niet tot een oplossing komen, waardoor deze regeling niet kan worden aangewend. Wij volgen dit op en hopen samen met u dat de sociale partners snel tot een aanpassing van de cao nr. 103 komen.
Wij hopen dat ook.
Mijnheer de minister, mijn vraag gaat eigenlijk over tijdelijke tewerkstelling. Uit een studie van het Steunpunt Werk en Sociale Economie blijkt dat in Vlaanderen in vergelijking met de Europese landen minder werknemers met een tijdelijk contract aan de slag gaan. In de studie wordt over 6,6 % of ongeveer 154 000 werknemers gesproken. Opvallend is dat tijdelijke contracten in de EU15-landen behoorlijk goed zijn ingeburgerd. In die landen ligt het gemiddelde immers op 14 %, terwijl dat bij ons 6,6 % is. Contracten voor tijdelijke arbeid kunnen ook een vorm van flexibiliteit of flexibele arbeidsorganisatie zijn. Mijnheer de minister van Werk, wat zijn volgens u de redenen waarom in België zo weinig van dergelijke contracten gebruik wordt gemaakt? Wat is de impact van de invoering van het eenheidsstatuut op de deeltijdse tewerkstelling, meer bepaald de afschaffing van de proefperiode?
Mevrouw Demir, voorafgaandelijk, wij moeten, zoals u zelf hebt gedaan, deeltijdse tewerkstelling en tijdelijke tewerkstelling van elkaar onderscheiden. Uit de context van uw vraag begrijp ik dat het over de tijdelijke tewerkstelling gaat, namelijk over de tewerkstelling met een contract van bepaalde duur. Ten eerste, tijdelijk werk komt bij ons inderdaad minder voor dan in de meeste andere EU-landen. Daarvoor zijn er mijns inziens verschillende verklaringen. Zo is het aandeel van de interimarbeid bij ons kleiner, hoewel de mogelijkheden daartoe de voorbije jaren zijn uitgebreid. Wel valt op dat een groter percentage van werknemers met een tijdelijk contract bij ons er niet zelf voor kiest en liefst een contract van onbepaalde duur zou hebben. Het gaat om 78 % van de tijdelijk werkenden bij ons tegenover slechts 60 % in Frankrijk en 40 % in Nederland. Het lijkt er dus op dat vooral vrijwillig gekozen tijdelijk werk bij ons minder vaak voorkomt. Een gedetailleerde vergelijking is niet eenvoudig. Tijdelijk werk kan een manier zijn voor de onderneming om snel aan te werven, om een stijging in de vraag op te vangen, om een afwezig personeelslid te vervangen et cetera. U vroeg voorts naar het effect van onder andere de afschaffing van de proefperiode. Wij kunnen daar straks naar aanleiding van uw specifieke vraag wat uitgebreider op ingaan. Ten derde en ten slotte, wat de spreiding over de sectoren betreft, tijdelijk werk kwam het voorbije jaar het meeste voor in het onderwijs, de horeca en de andere dienstensectoren, en veel minder in de transportsector, de openbare diensten en de industrie.
Dat laatste is interessant. Los daarvan, de afschaffing van de proefperiode zit inderdaad in de volgende vraag. Het is logisch dat werknemers die zelf kunnen kiezen, opteren voor een contract van onbepaalde duur, hoe zou men zelf zijn. Elke werkzoekende die we richting arbeidsmarkt kunnen leiden, is natuurlijk goed. Vaak doet men via tijdelijke contracten ervaring op en dankzij die ervaring kan er misschien een contract van onbepaalde duur volgen. België wordt wel gekenmerkt door een heel stringente wetgeving rond tijdelijke contracten. In de arbeidsovereenkomstenwet van 1978 is bepaald dat werkgevers slechts vier opeenvolgende contracten van bepaalde duur mogen geven, gedurende een periode van maximaal twee jaar. Misschien moet men eens nagaan of die bepaling ondertussen niet achterhaald is. Ik begrijp dat mensen een contract van onbepaalde duur verkiezen, maar ik vind ook niet dat we bedrijven moeten afremmen die bijvoorbeeld voor tijdelijk werk wel een contract kunnen geven, maar daarin beperkt worden door de stringente arbeidsovereenkomstenwet. Dat geef ik gewoon maar mee.
Mijnheer de voorzitter, ik heb een vraag over de afschaffing van de proefperiode in het kader van het eenheidsstatuut. Wij hebben de debatten hier in het Parlement gevoerd. Ik was er geen voorstander van om de proefperiode af te schaffen en onze fractie heeft zich daar destijds expliciet tegen uitgesproken om een aantal redenen. Vooral om de volgende reden: zo’n proefperiode is heel goed om mensen aan te werven. Omdat men natuurlijk als bedrijf en als werknemer elkaar niet kent. De proefperiode is een soort verlovingsperiode om elkaar beter te leren kennen, om te zien of er een goede match is tussen de werknemer en de bedrijfscultuur. In die zin vond ik het een spijtige zaak dat men de proefperiode die in andere landen nog bestaat, heeft afgeschaft. Ik zie dat immers als een manier om iemand een kans te geven. Een werkgever die twijfelt om iemand aan te werven, heeft met een proefperiode een rem minder om ook effectief over te gaan tot aanwerving. Wat blijkt nu een jaar later? Wat stelt men vast en wat blijkt ook uit twee studies, één van Robert Half en één van SD Worx? Bedrijven doen meer een beroep op interimarbeid, op studentenarbeid en tijdelijke contracten. Onze fractie had dat ook voorspeld. De vraag is vooral ingegeven vanuit het oogpunt kansen te geven en ik kijk dan vooral naar moeilijke doelgroepen. Denk, bijvoorbeeld, aan een bedrijfsleider die twijfelt om een allochtoon aan te werven. Past hij in de bedrijfscultuur? De proefperiode kan juist een kans geven aan mensen. Mijn vraag is heel concreet: wanneer gaan we die proefperiode opnieuw invoeren?
Daarbij aansluitend, de wet van 26 december 2013 betreffende de invoering van een eenheidsstatuut tussen arbeiders en bedienden heeft een aantal bepalingen doorgevoerd, waaronder ook de afschaffing van de proeftijd. Die proeftijd kon vroeger toch een nuttig instrument zijn, minstens voor bedienden. De sociale partners hadden wel een evaluatie van het eenheidsstatuut vooropgesteld. In het federaal regeerakkoord heeft de regering ook het voornemen geuit om de hervorming van de opzegtermijnen en de schrapping van de proeftijd te laten evalueren om hinderpalen in het aanwervingsbeleid te vermijden en de tewerkstelling van werknemers te verzekeren. Zoals collega Demir heeft gezegd, blijkt uit een aantal recente studies en mediaberichten dat werkgevers minder snel geneigd zijn een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde duur aan te bieden en meer teruggrijpen naar uitzendwerk en tijdelijke arbeidsovereenkomsten om de afschaffing van de proeftijd te omzeilen. Dat zal toch niet de bedoeling geweest zijn van die toegeving in het globaal pakket. Nu reeds meerdere studies hebben aangetoond dat de afschaffing van de proeftijd een effect heeft dat men niet had ingeschat op het moment van de invoering van het eenheidsstatuut, en dat er minder contractzekerheid is voor werknemers door het opzoeken van andere soorten statuten en tijdelijke contracten, zal dit de sociale partners ertoe brengen een snellere evaluatie te doen van de afschaffing van de proeftijd? Bent u bereid die proeftijd opnieuw in te voeren?
Mijnheer de voorzitter, collega’s, wij hebben de kwartaalbevraging van de Belgische kmo’s van februari 2015 van het WES Research and Strategy ontvangen. De andere studie hebben we niet in ons bezit, maar wij proberen die te bemachtigen. De studie van het WES is een bevraging, een enquête, en daar moet men altijd voorzichtig mee zijn. Wie wetenschappelijk geschoold is, weet dat er een verschil is tussen een bevraging – die ook op een wetenschappelijke manier kan gebeuren – en een wetenschappelijke studie. In het regeerakkoord staat heel duidelijk dat er een evaluatie zal gebeuren, in het bijzonder van de proefperiode, maar ook ruimer dan dat. De bevraging was ook ruimer dan over de proefperiode. De wet op het eenheidsstatuut heeft de proefperiode afgeschaft voor alle arbeidsovereenkomsten, behoudens voor de overeenkomst voor de tewerkstelling van studenten en de arbeidsovereenkomst voor uitvoering van tijdelijke arbeid en uitzendarbeid. Die werd hier goedgekeurd en was het resultaat van een moeizaam verkregen evenwicht tussen heel wat aspecten. Voor zover ik weet, zijn er nog geen wetenschappelijke studies die de gevolgen van de afschaffing van de proefperiode hebben bestudeerd en in kaart gebracht. Ik denk dat zulke analyses nodig zijn. De regering heeft zich geëngageerd om een evaluatie te doen. Die proefperiode is afgeschaft op 1 januari 2014. Dat is vrij recent. Ik heb een aantal elementen waarop ik jullie wil attenderen. De nieuwe algemene regeling over opzegtermijnen bij ontslag voorziet in relatief korte termijnen tijdens het eerste jaar van tewerkstelling van de werknemer. Dit ontneemt voor een groot deel de bestaansreden van de proefperiode. Die was gebaseerd op het idee dat het van belang is om de partijen toe te laten om tijdens de beginfase van de arbeidsrelatie te beoordelen of deze voldoet aan hun respectievelijke verlangens en verwachtingen en in voorkomend geval om op korte termijn een einde te maken aan de arbeidsrelatie. In de nieuwe ontslagregeling zullen de partijen bij de arbeidsovereenkomst de eerste momenten van de arbeidsrelatie nog steeds kunnen beschouwen als een periode om de kwaliteit van hun professionele samenwerking te beoordelen. Als blijkt dat deze geen genoegdoening geeft, zullen zowel de werkgever als de werknemer eenzijdig de arbeidsovereenkomst kunnen verbreken door gebruik te maken van de nieuwe kortere opzegtermijnen. Vóór de wet op het eenheidsstatuut varieerde de duur van de proefperiode van arbeiders tussen zeven en veertien dagen. Gedurende deze periode kon elk van de partijen de arbeidsovereenkomst beëindigen zonder termijn noch vergoeding na de minimale periode van de eerste zeven dagen. Voor de bedienden varieerde de duur van de proefperiode tussen de een en zes maanden voor bedienden met een jaarlijks brutoloon van ten hoogste 38 665 euro of twaalf maanden voor de bedienden die daarboven zaten. Gedurende deze periode kon elk van de partijen de overeenkomst beëindigen met een opzeggingstermijn van zeven dagen na de minimale periode van de eerste maand. Waarom zeg ik dat allemaal? In het huidige systeem kan de arbeidsovereenkomst tijdens de eerste drie maanden van de tewerkstelling door de werkgever worden opgezegd, mits het respecteren van een korte opzeggingstermijn van twee weken en voor de werknemer een opzeggingstermijn van een week. Ik wil alleen zeggen dat er ook in het nieuwe systeem mogelijkheden zijn, mocht de arbeidsrelatie toch niet opleveren waarvan men was uitgegaan. De periode om over te gaan tot een beoordeling van de arbeidsrelatie is voor een arbeider in het huidige systeem dus ruimer dan in de proefperiode onder de oude ontslagregeling. Dat hebben jullie ook vastgesteld. Voor de bedienden is het huidige systeem soepeler, in deze zin dat de overeenkomst kan worden beëindigd tijdens de eerste maand van de arbeidsrelatie. Pas na zes maanden tewerkstelling kan men stellen dat de ontslagkosten van een bediende wezenlijk toenemen. Die vaststelling zal in de praktijk vermoedelijk echter weinig impact hebben, aangezien een dergelijke proefperiode slechts mogelijk was voor hooggekwalificeerde bedienden. Ik heb begrepen dat sommigen zeggen dat het afschaffen van de proefperiode een negatief effect heeft op de werkgelegenheid. Dat is een heel valabel element, waarnaar wij met de nodige ernst moeten luisteren. Ten tweede, het betreft een evenwicht, waarmee de sociale partners en de vorige regering ook in de vorige legislatuur te maken kregen. Ten derde, in deze legislatuur hebben wij, op basis van het regeerakkoord, gezegd dat wij een evaluatie zouden maken, in het bijzonder van de proefperiode, en dat wij ook dat deel van het regeerakkoord willen uitvoeren, maar ook dat wij goed moeten weten dat de bevraging slechts één zaak is. Ik heb die, maar andere studies zijn nog niet in mijn bezit. Wij moeten met de nodige zorgvuldigheid daarin handelen en de sociale partners op de juiste manier daarover aanspreken of vatten, om te voorkomen dat het geheel opnieuw in vraag wordt gesteld. Ik heb begrepen dat niemand van de vraagstellers dat voor ogen heeft.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, ik heb verwezen naar de reden waarom wij tijdens de vorige legislatuur tegen de afschaffing van de proefperiode waren. Ik had begrepen dat een en ander deel uitmaakte van een evenwicht dat uit het sociaal overleg was gekomen. Wij moeten echter ook luisteren naar de ervaringen op het veld. Voor een politicus is het goed dat hij of zij soms eens een wetenschappelijk onderzoek leest. Wij moeten echter ook van onze ivoren toren afdalen en luisteren naar wat kmo’s daarover vertellen en ons oor bij hen te luisteren leggen. Dat is heel duidelijk. Meer dan 80 % van de kmo’s geeft mee dat zij veel voorzichtiger zijn met aanwervingen. Zij letten goed op met het al dan niet overgaan tot een aanwerving. In het andere geval hebben zij immers iemand in dienst genomen met een volledig contract van onbepaalde duur. Er is ook gewoon het feit dat de betrokkenen meer een beroep doen op interimarbeid en op tijdelijke contracten. Dat toont aan dat zij en wij goed moeten nadenken over de vraag of wij de proefperiode opnieuw zullen invoeren. Ik wil beklemtonen dat ik ervan overtuigd ben dat nieuwe Vlamingen, allochtonen, het eerste slachtoffer zijn van de afschaffing van de proefperiode. Wij kampen al met een heel slechte tewerkstellingssituatie van die groep. Ik heb daar ook meermaals op gewezen en in de Kamer is er vaak een debat over die kwestie geweest. Het fenomeen “onbekend is onbemind” treedt echter vooral op bij mensen van de tweede of derde generatie, zoals ik. Ik hoop dat u de sociale partners ervan kan overtuigen om die groep door middel van een proefperiode bekender te maken, teneinde werkgevers over de streep te halen de betrokkenen een kans te geven. Het is heel belangrijk voor die groep. Ik hoop dat u de sociale partners kunt overtuigen dat de proefperiode op een fatsoenlijke manier zal moeten worden geëvalueerd. Dit staat immers in het regeerakkoord. Met moet ook de nodige aandacht hebben voor het fenomeen “onbekend is onbemind” en voor de nieuwe Vlamingen.
Mijnheer de minister, dank u voor uw duidelijk antwoord. U gaat dit op een later moment, samen met de sociale partners, evalueren. Een echte wetenschappelijke studie heb ik ook nog niet gezien, alleen enquêtes en persberichten van beroepsfederaties en sociale secretariaten. Wij weten niet hoe die afgenomen zijn. Ik ben hier toch bezorgd over. In ons arbeidsrecht zat een mooie logica. Wij gingen altijd uit van een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd. Vroeger rolde men daarin via de proeftijd. Nu is er misschien toch iets oneigenlijks aan de hand. Het is nog niet wetenschappelijk bewezen, maar wat mevrouw Demir zegt is toch niet uit de lucht gegrepen. Sommige werkgevers laten zich blijkbaar tegenhouden door de iets langere opzegtermijnen die er nu zijn. Vroeger was dit zeven dagen. Nu wordt dit de eerste drie maanden twee weken en daarna vier weken. Een proeftijd van meer dan zes maanden kwam niet vaak voor. Een opzeggingstermijn van meer dan zeven dagen houdt sommige werkgevers blijkbaar toch tegen om een arbeidsovereenkomst van onbepaalde duur te geven. Men zoekt dan zijn heil in uitzendarbeid en tijdelijke arbeidsovereenkomsten. Dat was niet de bedoeling van de sociale partners. Men wou iets doen voor de vakorganisaties om de werknemers sneller een definitief arbeidsstatuut te geven in de vorm van een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde duur. Als zou blijken dat dit toch niet zo is, moet dit kunnen worden geëvalueerd. Eigenlijk zouden de sociale partners zelf eens die analyse moeten maken. Dan zouden wij hierop na verloop van tijd terugkomen in deze commissie en met de sociale partners naar hun analyse moeten kijken. Het zal van geen enkele van de sociale partners het voorstel zijn geweest om dit te doen om minder arbeidsovereenkomsten voor onbepaalde duur te hebben. Als dat echt statistisch bewezen wordt, dan zullen we toch moeten durven evalueren. Ik stel dus voor om daar nog wat tijd over te laten gaan, maar op een bepaald moment het thema toch te hernemen. In uw contacten met de Nationale Arbeidsraad kunt u dat thema eens laten behandelen en eventueel dan wetenschappelijk geanalyseerd, op een objectieve manier.
Mijnheer de minister, ik heb twee vragen over het stelsel van brugpensioen of werkloosheid met bedrijfstoeslag. Ik weet niet of ik het antwoord op mijn eerste vraag schriftelijk kan krijgen, want het gaat volgens mij vooral over cijfers, maar het kan uiteraard ook mondeling. De algemene regel is dat een werknemer met brugpensioen moet worden vervangen, behalve in bepaalde gevallen. Kunt u een overzicht geven van het aantal vervangingen gedurende de voorbije vijf jaar? U kunt mij het antwoord ook gewoon schriftelijk geven. Wat is het nut van de vervangingsplicht?
Mevrouw Demir, wij hebben het cijfermateriaal naar aanleiding van uw vraag natuurlijk opgevraagd en het bericht gekregen dat de RVA op dit moment niet beschikt over gegevens betreffende het aantal vervangingen in het kader van het stelsel van werkloosheid met bedrijfstoeslag. Ik neem aan dat men daar in de toekomst wel een antwoord op zal kunnen geven. Ik kom dan bij uw tweede vraag over de vervangingsplicht. Ik ben ervan overtuigd dat die verplichting nog altijd haar nut heeft, omdat die in een aantal gevallen leidt tot tewerkstelling van voornamelijk jongeren. Tezelfdertijd zijn wij er ons ook van bewust dat de vrijstelling van de vervangingsplicht waar mogelijk door de werkgevers zal worden benut. Het gaat dan over een onderneming in moeilijkheden of in herstructurering, bij een structurele vermindering van het personeelsbestand in de onderneming of indien er geen vervanging beschikbaar is op de arbeidsmarkt. De logica is dat werknemers in SWT moeten vervangen worden en het gaat dan voornamelijk om jongeren, en dat er in bepaalde omstandigheden een vrijstelling is van die verplichting.
Het is bizar dat de RVA niet over die gegevens beschikt. In de praktijk, als advocaat in het arbeidsrecht, merk ik dat als bedrijven tot ontslag willen overgaan, ze eerst kijken naar de goedkoopste weg, naar het SWT. Ik vind het goed dat de regering het systeem heeft herbekeken en de leeftijden en andere grenzen heeft verhoogd. Dat is heel positief. In de praktijk ontslaat men iemand op de meest goedkope manier, wat logisch is. Achteraf komt men dan te weten dat men die moet vervangen. Een bedrijf werkt zo niet. Men kijkt naar wie men nodig heeft en wat het nut daarvan is. Het is geen gesubsidieerde tewerkstelling. Men kan dat misschien doen bij de overheid, maar in een privébedrijf ontslaat men iemand via SWT, omdat dat goedkoop is. Daarna komt men tot de vaststelling dat men die moet vervangen, terwijl men niemand nodig heeft. Een van de redenen voor ontslag is net minder werk. Dan weegt de verplichting zeer zwaar. In de praktijk stel ik vast dat werkgevers dan opteren voor een boete veeleer dan iemand aan te werven. Daarom vraag ik of de verplichting wel nut heeft? Een administratieve boete is goedkoper dan de kosten om iemand aan te werven. Is dat dan wel een slimme maatregel? Natuurlijk willen wij meer jobs, en daar zal de regering ook voor zorgen, onder andere door het grootste probleem, namelijk de hoge loonkosten, aan te pakken. De vraag is echter of de verplichte vervanging een nuttig instrument is. Misschien is het veeleer een pestmaatregel dan dat bedrijven ermee worden aangemoedigd om werknemers aan te werven. Ik geef het gewoon maar mee, omdat werkgevers in de praktijk vaak kiezen voor een geldboete en dan mist de maatregel natuurlijk zijn doel.
Mevrouw Evita Willaert heeft haar vraag nr. 2222 ingetrokken.
Mijnheer de minister, we lezen en horen alsmaar meer over burn-out en psychologische en psychische problemen van werknemers. De cijfers zijn ook dramatisch. Bij de mensen die arbeidsongeschikt zijn, is dat bij een op drie te wijten aan dat soort problemen. Als we merken dat hun aantal in vijf jaar tijd met meer dan 25 % gestegen is, dan stelt ons dat toch voor enorme problemen. Ik heb u in de plenaire vergadering al een aantal keren horen spreken over een win-win-winsituatie, maar ik meen dat we hier echt met een verlies-verlies-verliessituatie zitten, zowel voor de werknemers, voor wie dit vaak echt persoonlijke problemen teweegbrengt, als voor de sociale zekerheid, die daardoor financieel enorm wordt belast, wat met het hele debat rond langer werken alleen zal toenemen, en voor de werkgever, die operationeel voor problemen komt te staan als die mensen vervangen moeten worden. Er is onlangs vanuit de werkgeversorganisaties, maar ook vanuit andere opinies, een nieuwe insteek gekomen in dit hele debat over de balans tussen werk en vrije tijd. Dat is toch een van de meest determinerende factoren voor die psychologische problemen. Men heeft daar gezegd dat het in dit verband cruciaal is te weten hoe het werk en de werkplek worden georganiseerd. We moeten echter ook durven toegeven dat het leven, zowel privé als maatschappelijk, steeds hectischer wordt en dat daar een steeds groeiende oorzaak ligt van burn-outs en mentale overbelasting. Dat werpt een nieuw licht op dit debat. Vandaar mijn vragen. In hoeverre houdt het beleid in zijn algemeenheid al rekening met die work-life balance, de balans tussen werk en vrije tijd? Zijn er al contacten met het veld, de sociale partners of andere actoren, om maatregelen uit te werken? Werd er specifiek al gepraat over of denkt u aan maatregelen waarmee niet enkel op de werkplek en de werkorganisatie gefocust wordt, maar ook op het privé- en maatschappelijk leven? Is, nog meer specifiek, een sensibilisatiecampagne daarover denkbaar? Ligt zoiets binnen de mogelijkheden?
Collega Spooren, u haalt een, ook bij politici, zeer belangrijk thema aan. U hebt gelijk, het beschermen van de lichamelijke en psychische gezondheid en veiligheid van werknemers is een fundamentele doelstelling, die ik, ook als minister bevoegd voor Werk, verder wil realiseren. Een essentieel kenmerk is dat in alle wetenschappelijke teksten de burn-out ook verband houdt met werk. Men kan natuurlijk nog op andere manieren een burn-out krijgen, door te veel te sporten bijvoorbeeld, maar de meeste burn-outs zijn duidelijk verbonden met het werk. Volgens de welzijnswetgeving, die nog maar in 2014 gewijzigd werd, is de werkgever ertoe gehouden de nodige maatregelen te treffen om de psychosociale risico’s op het werk te voorkomen. De FOD WASO informeert werkgevers en werknemers over de oorzaken, gevolgen en maatregelen die genomen kunnen worden. Zo worden er tools en instrumenten aangeboden die ontwikkeld werden in het raam van onderzoek naar psychosociale risico’s op het werk, met een belangrijke financiële ondersteuning door het Europees Sociaal Fonds voor psychosociaal gerelateerde problemen en voor musculoskeletale aandoeningen. Voor die musculoskeletale aandoeningen werd in 2013 en 2014 een nationale campagne voor het grote publiek opgezet, gericht op de psychosociale risico’s. De maatschappelijke invloed van het fenomeen burn-out moet voort onderzocht worden, zodat ook de private en maatschappelijke context in kaart kan worden gebracht. Op dat vlak zullen de minister van Volksgezondheid en de verschillende bevoegde Gemeenschappen ook initiatieven nemen. Ook interessant is het project preventiecoaches, dat past binnen het Vlaams Actieplan Suïcidepreventie. Het doel van dit project is een daling van de prevalentiecijfers van depressie en suïcide. De uitwerking van het geestelijk gezondheidsbeleid in de werksetting bevindt zich op een scharnierpunt tussen verschillende bevoegdheden, met linken naar het HRM-beleid en de wet op het welzijn. Er is hierover overleg geweest tussen mijn administratie en het kabinet van minister Vandeurzen. Mijn administratie zal de resultaten en de evaluatie van dit pilootproject blijven opvolgen. Indien dit project een nuttig instrument blijkt te zijn, dan zullen we de methodiek en de tool bekijken en zal ook worden nagegaan op welke manier we daaraan door promotie een boost kunnen gegeven.
U zegt dat een burn-out altijd verbonden is met werk en dat is natuurlijk ook zo. Op basis van nieuwe inzichten moeten we toch durven toegeven dat, als we het hebben over de work-life balance, ook het aspect life moet worden bekeken. Met andere woorden, het probleem is wel altijd werkgerelateerd maar niet enkel werkgerelateerd. Bijgevolg ligt de verantwoordelijkheid wel voor een deel bij de werkgever, maar niet alleen bij de werkgever. We moeten deze problematiek, die almaar belangrijker zal worden, dus in een breder kader durven bekijken.
Mijnheer de minister, het betreft een vierjaarlijks terugkerend thema. In het begin van onze vergadering heb ik al vernomen dat wij daarop volgende week wellicht dieper ingaan. Bij de vierjaarlijkse organisatie van de sociale verkiezingen moeten de drempels vastgelegd worden voor de instelling van een ondernemingsraad. Het comité voor preventie en bescherming op het werk wordt geïnstalleerd vanaf 50 werknemers in het bedrijf. Bij de uiteenzetting van uw beleidsnota op 26 november 2014 kondigde u aan dat de huidige drempels van 100 werknemers voor de ondernemingsraad en van 50 werknemers voor het comité voor preventie en bescherming op het werk behouden zullen blijven. Dat was voor velen enigszins geruststellend, maar er zal uiteraard pas effectieve rechtszekerheid zijn als het wetgevend initiatief hier besproken wordt. Mijnheer de minister, kunt u al een tipje van de sluier oplichten? Zullen voor de sociale verkiezingen van 2016 dezelfde grenzen gelden als voor de vorige sociale verkiezingen? Bijkomend, bent u van plan om de drempel enkel vast te leggen voor de sociale verkiezingen van 2016, zoals dat gebruikelijk is, of zult u beslissen om dat aantal definitief vast te leggen op 100? U zou meteen de eerste minister van Werk zijn, die dat doet. Dat thema keert immers vierjaarlijks terug en telkens is een nieuw initiatief nodig om de drempel vast te leggen.
Collega Lachaert, krachtens artikel 14 van de wet van 20 september 1948 houdende organisatie van het bedrijfsleven, moeten de verkiezingen van de werknemersvertegenwoordigers in de ondernemingsraden worden georganiseerd in de ondernemingen die gewoonlijk een gemiddelde van ten minste 50 werknemers tewerkstellen. In het kader van een gefaseerde verlaging van de drempel tot 50 werknemers, stelde het koninklijk besluit de drempel traditioneel vast op 150, en vervolgens op 100 werknemers. Naar aanleiding van de wet met het oog op de organisatie van de sociale verkiezingen van het jaar 2008 formuleerde de Raad van State echter opmerkingen bij die traditie. In navolging hiervan kwamen de sociale partners in de Groep van Tien overeen om voor de sociale verkiezingen van 2008 de drempel van 100 werknemers te behouden. Hetzelfde gebeurde voor de sociale verkiezingen van 2012. Om in overeenstemming te zijn met het advies van de Raad van State werd de afwijkende drempel van 100 werknemers wettelijk vastgelegd, de vorige keer bij de wet van 28 juli 2011, met een toepassing beperkt tot de sociale verkiezingen van 2012. In het kader van de voorbereiding van de sociale verkiezingen van 2016 rijst dus opnieuw de vraag. Aangezien de adviezen van de Nationale Arbeidsraad met het oog op de sociale verkiezingen van 2016 geen enkel voorstel bevatten over de verlaging van de drempel van 100 werknemers en de Groep van Tien zich sindsdien evenmin heeft uitgesproken over de kwestie, werd de drempel van 100 werknemers behouden voor de sociale verkiezingen van 2016 en ingeschreven in een ontwerp van wet, dat wij binnenkort in de commissie zullen bespreken. Ik heb begrepen dat dat mogelijk op 6 mei zal zijn. Bij gebrek aan advies in die zin werd niet bepaald dat de afwijkende drempel de basisregel zou worden voor alle toekomstige verkiezingen. Ik voel mij altijd aangesproken wanneer ik mogelijk iets historisch zou kunnen doen, maar gezien de gevoeligheden en de adviezen van de Nationale Arbeidsraad, zal ik mij wat moeten inhouden en mogelijk op andere vlakken historische daden stellen, die mij door u worden aangereikt.
Mijnheer de minister, ik dank u voor uw historische woorden en ik hoop hier de komende jaren samen met u nog veel mooie zaken te doen, al dan niet historisch. Ik begrijp dat de drempels op hetzelfde niveau blijven als bij de vorige sociale verkiezingen.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, begin februari heeft het Brusselse hof van beroep de volgende uitspraak gedaan, bij een geschil tussen werkgevers en vakbonden: “Staking is een recht, maar werkwilligen mogen niet tegengehouden worden om zich naar het werk te begeven.” De regering en de werkgevers hebben zich akkoord verklaard met het sociaal akkoord en wensen het akkoord ook uit te voeren. Het ACV en het ACLVB hebben zich ook akkoord verklaard met dit sociaal akkoord. Toch ondernemen zij, samen met het ABVV, af en toe nog acties. Tijdens de stakingsdagen van eind 2014 werden er onder andere wegen, bedrijven en winkels geblokkeerd. Mensen die werk verschaffen en risico’s nemen om welvaart te creëren, worden aldus ondermijnd en ontmoedigd met enorme economische schade tot gevolg. Mensen die niet bij een vakbond zijn aangesloten en geen stakingsgeld ontvangen, werd al enkele dagen loon ontzegd, omdat hun bedrijf of winkel wegens deze blokkades niet kon worden betreden. Zult u de vakbonden vragen om zich te schikken naar de uitspraken van het Brusselse hof van beroep? Zo ja, wanneer? Zo nee, waarom niet? zult u samen met de Ministerraad een plan uitwerken, zodat onze werkwilligen wel aan het werk kunnen op aangekondigde stakingsdagen? Hoe zult u ondernemers kunnen blijven overtuigen om zich aan afspraken te houden, terwijl anderen deze afspraken naast zich neer dreigen te leggen?
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, ik trek mijn vraag in en ik zal de reden hiervoor kort motiveren. Ik vind het zeer verstandig dat de christelijke vakbond de staking als een zwaar wapen beschouwt en zegt dat men goed moet nadenken alvorens dat in te zetten. Ik ga daar volledig mee akkoord. Ik heb vernomen dat er ook bij de socialistische vakbond geen meerderheid is gevonden om stakingsacties te ondernemen tegen een regering die volop maatregelen neemt voor het creëren van jobs. Om die redenen trek ik mijn vraag in.
Mijnheer de voorzitter, ik kan vrij kort zijn. Als ik mij niet vergis, stelde collega Lachaert mij in de plenaire vergadering ook een vraag over het recht op staken versus het recht op werken. In mijn antwoord heb ik uitdrukkelijk het herenakkoord aangehaald, waarbij een aantal afspraken werden gemaakt tussen de sociale partners. Ik ga ervan uit dat deze maximaal worden gehonoreerd. Ik verwijs bijgevolg naar mijn antwoord op de vraag van collega Lachaert in de plenaire vergadering en ik hoop dat collega Janssen daaruit voldoening kan putten.
Mijnheer de minister, ik ben tevreden met dat antwoord.
Mijnheer de voorzitter, aangezien wij een paar weken geleden in de commissie uitvoerig over het thema hebben gediscussieerd, trek ik mijn vraag in.
Mijnheer de voorzitter, ik wil mij met mijn vraag vooral toespitsen op het tweede luik. In de plenaire vergadering hebben wij onder meer al een debat gevoerd over de discriminatie bij dienstenchequebedrijven die bleek uit het onderzoek van het Minderhedenforum. Mijn vraag is echter vooral toegespitst op wat in het regeerakkoord werd afgesproken. Het regeerakkoord bepaalt dat er ook voor de publieke sector, via de methode van sociaal-economische monitoring die door de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg moet worden uitgewerkt, een becijferde doelstelling komt. Hiermee volgen wij het voorbeeld van Vlaanderen, waar het streefcijfer voor mensen uit etnisch-culturele minderheden nu zelfs 10 % bedraagt. Op federaal niveau moet de doelstelling nog volledig worden uitgewerkt. Hoe staat het ondertussen met het engagement uit het regeerakkoord? Heeft de FOD WASO ondertussen een instrument voor monitoring laten uitwerken? Er was al een eerste pilootfase. Welke timing wordt verder afgesproken? Welk streefcijfer zou men hanteren en vanaf wanneer zou het worden ingevoerd? Moet hierover nog overleg plaatsvinden? Kortom, wat is de stand van zaken met betrekking tot dat punt uit het regeerakkoord? Voorts werd in het regeerakkoord afgesproken dat voor de privésector een dialoog zou worden opgestart binnen het sociaal overleg. Hebt u daaromtrent al initiatieven genomen? Welke andere maatregelen zou u nog kunnen nemen om discriminatie tegen te gaan? In welke instrumenten voorziet u daarvoor voor de regering, de administratie en de inspectie?
Mevrouw Lanjri, de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg heeft in 2013, in samenwerking met het toenmalig Centrum voor gelijkheid van kansen en voor racismebestrijding, een socio-economische monitoring gepubliceerd. Deze monitoring beoogde de positie van de personen op de arbeidsmarkt te belichten overeenkomstig hun afkomst of historische migratie. Ik verwijs ook naar het regeerakkoord om via de methode van de socio-economische monitoring een becijferde doelstelling voor de federale overheid vast te leggen. Mijn administratie heeft naar aanleiding van uw vraag meegegeven dat hieraan technisch kan worden meegewerkt. De vastlegging van de doelstelling behoort evenwel tot de bevoegdheid van mijn collega, de minister van Ambtenarenzaken. Wij willen daar echter alle medewerking aan verlenen. Ik meen ook dat er ter zake al een aantal contacten zijn geweest om dit conform het regeerakkoord te finaliseren. Mijnheer de voorzitter, ik kom dan tot de laatste vraag waarover ook op een ander moment nog kan worden gedebatteerd. Discriminatie op de arbeidsmarkt is een ernstig probleem dat wij ernstig willen aanpakken. Wij maken daar verder werk van, zoals reeds werd aangegeven tijdens de hoorzitting met de staatssecretaris en mezelf.
Mijnheer de minister, ik meen dat u nog niet hebt geantwoord op mijn vraag over het sociaal overleg met de privésector.
Die vraag is mij even ontgaan.
In het regeerakkoord werd afgesproken om als overheid zelf het goede voorbeeld te geven inzake streefcijfers. Ik verneem dat u dit samen met de minister van Ambtenarenzaken zult doen. In het regeerakkoord werd ook afgesproken om ter zake voor de privésector initiatieven te nemen via het sociaal overleg. Hebt u in het sociaal overleg ter zake al initiatieven genomen of moet dat nog gebeuren?
Dit punt was mij even ontgaan. Wij zullen in het kader van het sectoraal overleg dat nu wordt opgestart alle voorzitters van de paritaire comités aanschrijven om hen nadrukkelijk te vragen daaraan de nodige aandacht te besteden tijdens het overleg. Ik kan natuurlijk niet alles in een keer. We zullen ook met de interprofessionele partners bekijken of daarvan verder werk moet worden gemaakt. Ik ben daarvan overtuigd, maar we moeten bekijken hoe we dat verder kunnen aanpakken met de sociale partners op interprofessioneel niveau.
Vraag nr. 2302 van mevrouw Wilmès is in een schriftelijke vraag omgezet.
Mijnheer de minister, ik besef dat mijn vraag over progressieve werkhervatting op de grens ligt tussen uw bevoegdheid en die van mevrouw De Block, maar ik ben blij dat ik ze aan u mag stellen, voor een deskundig antwoord. In 1991 werd het systeem van progressieve werkhervatting ingevoerd. Daarbij kunnen personen met een langdurige ziekte die stabiel en onder controle is, beperkt het werk hervatten en combineren met een ziekte-uitkering. Dat werkt al 24 jaar, maar ik heb vernomen dat het te weinig wordt gebruikt en te weinig is gekend. U hebt in uw beleidsnota gezegd dat dit moet worden geoptimaliseerd omwille van een aantal mankementen. Mijnheer de minister, hoeveel personen maken gebruik van het systeem? Ik heb gehoord dat het er weinig zijn, maar hoeveel zijn het er? Zijn er concrete acties gepland om het systeem bij werkgevers en langdurig zieken te promoten? Hebt u al plannen om de nodige verduidelijkingen in het arbeidsrecht aan te brengen en op welke termijn? Welke conclusies trekt u, misschien in overleg met uw collega, met betrekking tot nieuwe initiatieven om de arbeidsintegratie van langdurig zieken te bevorderen?
U hebt zelf al gezegd dat sommige van uw vragen behoren tot de bevoegdheid van de minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid. Ik zal mij beperken tot mijn bevoegdheden. U weet dat in mijn beleidsnota expliciet aandacht werd besteed aan die progressieve werkhervatting. De re-integratie van arbeidsongeschikten op de arbeidsmarkt is en blijft een belangrijk streefdoel. Daarin hebt u gelijk. De focus moet liggen op de activiteiten die een werknemer nog in staat is te doen. Het volstaat hierbij niet om alleen de socialezekerheidsreglementering aan te passen. Voor het welslagen van een re-integratietraject is het eveneens noodzakelijk om op arbeidsrechtelijk vlak een duidelijk kader te creëren, zodat de arbeidsongeschikte werknemer en zijn werkgever gestimuleerd worden om in een dergelijk traject te stappen. Op dit ogenblik biedt het arbeidsrecht onvoldoende houvast om een progressieve werkhervatting en een eventuele aanpassing van de werkpost van de arbeidsongeschikte werknemer te omkaderen en te organiseren. Dat creëert een juridische onzekerheid zowel voor de werkgever als voor de werknemer, wat tot effect kan hebben dat de werknemers en de werkgevers geremd worden om dat nochtans zeer zinvol re-integratietraject te bewandelen. Ik ga ervan uit dat het nodig is om de rechten en plichten van de werkgever en de werknemer zo precies mogelijk vast te leggen op arbeidsrechtelijk vlak. Het is immers niet voldoende dat de werknemer de toestemming krijgt van de adviserend geneesheer om het werk progressief te hervatten. Er moet uiteraard ook een akkoord zijn tussen werknemer en werkgever omtrent de aard en de modaliteiten van de werkhervatting. Binnen de Nationale Arbeidsraad, in het kader van het platform “Return to work”, wordt onder de sociale gesprekspartners en de institutionele actoren werk gemaakt van die zeer belangrijke en complexe problematiek. Samen met de minister van Sociale Zaken werken wij, rekening houdend met de werkzaamheden van het platform “Return to work”, aan de principes en de uitvoering ervan om wie arbeidsongeschikt wordt opnieuw naar het werk te begeleiden via een multidisciplinaire aanpak en in samenwerking met de geneesheren en verschillende andere betrokkenen. Dit betekent dat onder meer een gepaste oplossing geboden zal worden vanuit het arbeidsrecht voor wie deeltijdse arbeidsprestaties wenst te verrichten in overeenstemming met de socialezekerheidsbepalingen.
Mijnheer de minister, krijg ik de cijfers daarover schriftelijk, of hebt u daar geen cijfers over?
Die cijfers heb ik nog niet ontvangen. Van zodra ik die heb, zal ik ze u bezorgen.
Dank u wel.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, de inleiding van mijn vraag is een beetje gedateerd, met name van februari. Inmiddels hebben wij ook al het mediastormpje gehad rond dit thema. Deze materie is dus niet minder actueel, vandaar dat ik mijn vraag toch stel. Mijnheer de minister, ik heb het gevoel dat u of deze regering de studies van het KCE, toch een federaal onderzoeksinstituut, niet leest of niet volgt. Het KCE heeft met betrekking tot het ondersteunen van mantelzorgers een aantal belangrijke aanbevelingen gedaan voor een volwaardige ondersteuning en voor de vrijwaring van de sociale rechten van de mantelzorgers, zeker voor de u welbekende sandwichgeneratie. Het KCE zegt echter ook dat wij heel hard moeten opletten voor het mattheuseffect, in die zin dat het niet mag gebeuren dat de kwetsbaarste mantelzorgers, lees de werkzoekende mantelzorgers, het meest van al de pineut zijn. Bent u het met mij eens — ik ken het antwoord op deze vraag, want u hebt ze reeds in de pers beantwoord — dat mantelzorgers belangrijk zijn en dat wij deze helpende handen in de zorg nodig hebben? Bent u bereid om de adviezen van het KCE omtrent de sociale rechten te volgen en daarvoor volop te gaan? Staan de maatregelen van de federale regering soms niet haaks op de maatregelen van minister Vandeurzen, en op de grote inzet rond de vermaatschappelijking van de zorg en de beloftes om mantelzorg heel erg te ondersteunen? De vraag over de werkzoekende mantelzorgers laat ik vallen, want u hebt al verklaard dat u die situatie zou rechtzetten. Ik vervang ze evenwel door een andere vraag. Ik heb zelf een wetsvoorstel ingediend met een full option voor het vrijwaren van de sociale rechten. Ziet u het zitten om dit te steunen?
Il est vrai que nos questions datent un peu et que depuis, le gouvernement a agi en la matière. Comme dans d'autres dossiers, je pense qu'il s'est trompé par précipitation et idéologie. Je vous avais interrogé précédemment pour savoir si vous comptiez rencontrer les représentants des aidants proches qui s'inquiétaient des mesures que vous aviez décidées, notamment celle qui concerne des parents qui ne travaillent pas dans le cadre d'un contrat de travail mais travaillent dans le cadre de leur famille en aidant un enfant ou un parent malade. Cela fait partie d'une série de mesures qui ont été décidées par le gouvernement et qui doivent permettre des économies limitées mais ont un impact social très lourd. Combien de personnes sont-elles concernées par cette mesure? Le gouvernement compte-t-il revenir en arrière? Cela semble bien être le cas. Pourriez-vous nous décrire votre solution à ce propos? Comme l'a dit Mme Dedry, nous avons déposé des propositions de loi portant une approche plus structurelle de la question, en complément du texte qui a été voté à la fin de la législature passée pour créer le statut d'aidant proche. Il ne suffit pas d'un statut, il faut les droits qui y sont associés. C'est notre conviction.
Monsieur le président, monsieur le ministre, comme mes collègues, malheureusement, les questions datent un peu. Vous allez me dire que vous n'en êtes pas responsable, mais nous non plus. Dans un premier temps, je tiens quand même à vous féliciter. De temps en temps, on envoie des fleurs, mais les pots vont venir après, ne vous inquiétez pas. Les fleurs, tout d'abord, c'est d'avoir reconnu vos erreurs et d'avoir abandonné la position de départ qui était de sanctionner les aidants proches au chômage. Je tiens à vous rappeler que vous envisagiez une économie de 12 millions d'euros. La maintenez-vous, cette économie? Je n'en ai pas l'impression. Vous avez sorti un nouvel arrêté royal spécifiant que les aidants proches au chômage bénéficieront bientôt de droits identiques à ceux des personnes actives ayant recours aux crédits-temps motivés pour soigner un proche. Je suis relativement content de cet arrêté royal. J'en profite néanmoins pour vous demander quelques petites explications. Vous dites qu'il faut pouvoir s'occuper d'un proche gravement malade s'il s'agit de lui prodiguer des soins palliatifs ou s'il s'agit de prendre soin de son enfant handicapé de moins de 21 ans ou encore s'il s'agit de soigner un membre du ménage ou un membre de la famille jusqu'au deuxième degré. Les chômeurs pourraient dès lors bénéficier d'un montant mensuel de 266 euros qui ensuite passerait à 216 euros. Ils auront droit à 48 mois maximum en situation d'aidant proche. Vous indiquez "par analogie avec les personnes actives qui peuvent aussi prendre 48 mois de crédit-temps motivé". Afin que tout soit clair, il conviendrait de préciser les modalités pour les personnes devant s'occuper d'une personne handicapée. Le statut est non équivoque pour celles qui ont moins de 21 ans, mais en ce qui concerne celles qui sont âgées de plus de 21 ans, les mesures vont susciter un traitement discriminatoire. Eu égard à la mention "membre de la famille jusqu'au second degré", il y a énormément de compositions de famille différentes. Avez-vous envisagé toutes les possibilités? Il a été précisé que cela pouvait aller jusqu'à 72 mois. Or, vous avez réduit jusqu'à 48 mois. Si vous vouliez vraiment revenir sur la décision de principe idéologique, qui était sous-tendue par le gouvernement, c'est-à-dire revenir à la situation antérieure, le plus simple aurait été de revenir directement à 72 mois et de ne pas s'arrêter à 48 mois, à moins que ce ne soit justifié par des raisons budgétaires.
Mijnheer de minister, ik laat alvast een aantal ingediende vragen weg, omdat ze intussen al beantwoord werden, waarvoor mijn dank. CD&V waardeert het ten zeerste wanneer personen vrijwilligerswerk doen, zeker als dat werk erin bestaat anderen bij te staan. Daarom vinden wij het heel belangrijk om mantelzorgers op alle mogelijke manieren te steunen. In die zin ben ik blij dat u een oplossing hebt gevonden voor werkzoekende mantelzorgers, waardoor ze ervan worden vrijgesteld om actief op zoek te gaan naar werk. Ik houd toch nog enkele vragen over. Geldt de maatregel vanaf 1 januari 2015? Hoeveel personen maakten tot eind vorig jaar gemiddeld gebruik van de regeling? Over hoeveel personen gaat het vandaag? Welke evolutie stelden we vast voor de afgelopen vijf jaar? Betreft het al dan niet een groeiende groep?
Monsieur le ministre, les questions déposées datent quelque peu. Ce dossier est emblématique de l'aveuglement idéologique avec lequel le gouvernement a voulu foncer sur la question de l'activation des chômeurs qui sont, globalement, perçus comme étant des profiteurs. C'est à tel point vrai que le gouvernement a franchi le pas de trop. L'idée de les présenter comme des profiteurs était tellement dominante que le gouvernement s'est montré imprudent alors que seule une petite catégorie avait ému l'opinion publique. Je me réjouis évidemment de cette marche arrière, même si j'aurais souhaité qu'elle se généralise aux autres mesures imposées. Je considère que l'ensemble des travailleurs sans emploi ne sont pas des profiteurs, quelles que soient leurs conditions de vie. Voici donc mes questions. Pourquoi ne pas être revenu exactement sur la législation précédente? Ensuite, comptez-vous faire de nouveaux pas en arrière sur d'autres domaines importants?
Mijnheer de minister, ik was, eerlijk gezegd, van plan mijn vraag in te trekken. Aangezien niemand het doet, zal ik alsnog een korte uitleg geven. De regering heeft ondertussen het probleem van de mantelzorgers, die de federale coalitiepartners verder willen ondersteunen, geremedieerd. Ik sluit mij aan bij uw communicatie. Meer heb ik daarover eigenlijk niet te vertellen.
Dat was heel nuttig.
Monsieur le président, je ne sais pas pourquoi ma question n° 2787 a été ajoutée à cette série d'interventions sur les aidants proches alors qu'elle concerne la prépension. En l'occurrence, je pense avoir tout dit lors de ma première prise de parole.
De vragen zijn inderdaad samengevoegd.
Monsieur le ministre, ma question déborde le cadre de l'arrêté royal. Celui-ci porte sur la suppression radicale des dispenses de disponibilité pour des raisons sociales et familiales, autrefois accordées aux chômeurs aidants proches. Ce texte confondait réforme et brutalité. Or, autant je suis tout à fait d'accord sur le fait qu'on ne peut pas accepter des motifs fallacieux, autant j'estime qu'il faut prendre la mesure des investissements fournis par les aidants proches. Je vous avais soumis une proposition. Ensuite, vous avez modifié l'arrêté royal, et je ne puis que me réjouir de l'attention que vous avez ainsi manifestée envers les aidants proches. J'aimerais étendre le champ de la discussion. Outre l'arrêté royal suscité, il faut évoquer les aidants proches comme tels. Ceux-ci ont été, certes, reconnus en 2014, mais cette reconnaissance ressemble à une coquille vide, puisque l'État ne leur accorde aucun droit concret. Je sais, monsieur le ministre, que vous avez rencontré les associations qui les défendent. J'avais d'ailleurs plaidé en ce sens. À travers ma question, je souhaitais savoir quelles mesures vous envisagiez à la suite de ces rencontres. Il m'est en effet revenu que plusieurs propositions avaient été discutées. Où en sommes-nous? Quel sera le timing?
Mijnheer de minister, ik wil een kleine toevoeging doen. Mijnheer de minister, u hebt, ten eerste, zelf al aangegeven dat de afschaffing van de vrijstelling voor werkloze mantelzorgers per ongeluk was gebeurd en dat u die ongewilde situatie ondertussen al hebt rechtgezet. Wanneer verschijnt het koninklijk besluit dat de rechtzetting moet doen of is het ondertussen al verschenen? In voorkomend geval vervalt die vraag. Ten tweede, de uitkering die wordt gegeven, zeker nadat u – wat voorheen niet het geval was – eraan hebt toegevoegd dat een medisch attest is vereist, is behoorlijk laag. Is ze bijgevolg wel doeltreffend genoeg? Mijnheer de minister, wij hebben daaromtrent een wetsvoorstel ingediend, waarin wij de uitkering van de mantelzorgers optrekken tot op het niveau van de werkloosheidsuitkering. Acht u het wenselijk die uitkeringen minstens tot het normale bedrag van de werkloosheidsuitkeringen te verhogen? Ten derde, de heer Lachaert wenst zich bij de communicatie van de minister over het dossier aan te sluiten. Hoe zit het bijgevolg met de pensioenrechten die mantelzorgers kunnen opbouwen, wat u in de pers hebt voorgesteld, mijnheer de minister?
Monsieur le président, tout d'abord, je remercie M. Massin, pour ses félicitations. J'espère que ce ne sera pas la dernière fois qu'il m'en adressera. Voor alle duidelijkheid, collega Kitir, het koninklijk besluit is op 22 april 2015 in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd. Zoals u weet, heeft het, met terugwerkende kracht dus, uitwerking vanaf 1 januari 2015. Dat is dus geregeld. Madame Fonck, vous avez raison, la situation n'est pas uniquement réglée par arrêté royal. Nous avons d'autres soucis. Vous avez mentionné la problématique relative aux pensions. Cette matière relève des compétences de mon collègue, M. Bacquelaine, mais le gouvernement a décidé de dégager des solutions en ce sens et nous tentons de formuler une proposition concernant les pensions liées à cette problématique. Voorts is er ook nog de problematiek van de verzekeringen. En ce qui concerne l'assurance, nous tentons également de trouver une solution adéquate pour les aidants proches. Daar zijn wij nog mee bezig. Het is dus niet zo dat wij ons zouden beperken tot het koninklijk besluit betreffende de werklozen. Wij zijn ook met andere punten bezig. Wij hebben de mensen gesproken die daarmee begaan zijn, ook mensen van het KCE. Wij maken ook afspraken met het regionaal niveau. U hebt zelf naar collega Vandeurzen verwezen. Ik hoop dat deze commissie en alle collega’s heel duidelijk aanvoelen dat wij het probleem ernstig nemen, dat wij ook beslissingen nemen en dat wij een en ander, via nog een aantal discussies, verder trachten te organiseren. Ook in het overleg met de regio’s, Vlaanderen, Brussel en Wallonië, proberen wij vooruitgang te boeken. Collega Lanjri, ziehier de exacte cijfers. Eind 2014 ging het om 6 000 personen, van wie 80 % te maken had met kinderopvang en 20 % met mantelzorg. Dat komt neer op 1 200 personen. In de media werd alles op een hoop gegooid. Het zou om 6 000 mantelzorgers gaan, wat niet juist is. Monsieur Massin, j'espère que vous m'avez bien compris: nous avons introduit les mêmes motifs pour les chômeurs et pour les crédits-temps. Eu égard à votre question relative à l'ancien système, où la durée est de 72 mois, nous avons constaté que 80 % des personnes sont dans cette situation, surtout pour la garde d'enfants. Nous avons rédigé le nouveau système dans l'optique des soins, où il est nécessaire d'organiser les mesures figurant dans l'arrêté royal. Mais nous avons tenté d'organiser le même système tant pour les chômeurs que pour les travailleurs.
Mijnheer de minister, ik wil nog twee bedenkingen maken. Sowieso gaan werkende mantelzorgers in dit systeem erop achteruit, ook al is het gemotiveerd tijdskrediet met 12 maanden uitgebreid. Voor een aantal situaties was dat al 48 maanden. Er is echter ook 12 maanden minder uitkering voor ongemotiveerd tijdskrediet. Uit onderzoek blijkt dat bijvoorbeeld ouders die zorgen voor een kind met een handicap eerst hun gemotiveerd tijdskrediet uitputten en aansluitend ongemotiveerd tijdskrediet nemen om die zorg verder op te nemen. Zij zijn er dus niet echt op vooruitgegaan. U hebt niet geantwoord op mijn vraag of mijn wetsvoorstel u kan inspireren om voor de full option te gaan.
Mevrouw Dedry, ik laat mij altijd inspireren door iedereen die goede voorstellen doet, maak u daar geen zorgen over.
Dat is een duidelijk antwoord.
Monsieur le président, monsieur le ministre, je suis d'accord au sujet de ce qui concerne le volet pension et assurances diverses. Il serait bien d'être attentif aux travailleurs indépendants et de faire en sorte qu'ils puissent disposer d'un congé semblable. En outre, j'attire votre attention sur deux décisions qui ont été prises et qui pénalisent très fortement les aidants proches pour qui ces décisions équivalent à un recul. En dehors de toute politicaille, il conviendrait d'étudier ces mesures. D'une part, il faudrait se pencher sur le crédit-temps motivé. Il est passé de 36 à 48 mois. Précédemment, ceux qui s'occupaient d'un aidant proche et qui continuaient à s'investir au niveau professionnel à temps partiel, pouvaient prendre leur crédit-temps motivé de manière proportionnelle à leur temps partiel. Aujourd'hui, on est passé à 48 mois, mais il s'agit là d'un recul majeur pour ceux qui lissaient et qui maintenaient avec courage leur investissement professionnel en le combinant avec leur rôle d'aidant proche. Ne devrait-on pas – c'est une proposition – travailler sur un crédit-temps motivé pour les aidants proches, sur base de la loi qui les a reconnus en 2014, accompagné d'une justification précise? On pourrait ainsi permettre d'allonger proportionnellement leur investissement professionnel à temps partiel. D'autre part, le fait d'avoir supprimé complètement les crédits-temps sans motif pose question. En effet, pour un certain nombre d'entre eux ne rentrant pas nécessairement dans les catégories précises des motifs, on se retrouve avec une situation difficile. Ils peuvent ne plus bénéficier d'un crédit-temps sans motif alors même qu'ils sont aidants proches. La proposition que je fais et qui consiste à avoir un crédit-temps spécifique pour les aidants proches permettrait de tenir compte du recul engendré par les deux modifications apportées à la réglementation. Durant ces dernières années, j'ai entendu tous les partis, qu'ils soient dans l'opposition ou dans la majorité, plaider pour les aidants proches. Je voudrais qu'on puisse évaluer les mesures que vous avez prises. Je pense que vous n'avez pas nécessairement évalué l'impact direct que cela pouvait avoir sur les aidants proches. Il me semble possible de mettre en place quelque chose de constructif qui ne soit pas démesuré sur le plan budgétaire. C'est aussi le rôle de l'État de prendre la mesure de l'investissement qualitatif, qui est aussi important pour les aidants proches qu'il peut l'être dans la vie professionnelle.
We weten dat een aantal wijzigingen werden doorgevoerd, maar ik wil benadrukken dat we tevreden zijn. Het klopt dat het ongemotiveerd tijdskrediet is afgeschaft, maar daarentegen is het gemotiveerd tijdskrediet voor zorg met een jaar uitgebreid; dat mag ook gezegd worden. Het is ook goed dat voor werklozen die zich inzetten voor een ziek persoon, die dus medische en familiale bijstand willen bieden aan een ziek familielid, de mogelijkheid werd behouden om die zorgen verder te kunnen zetten en dat zij tijdelijk niet kunnen worden opgeroepen om actief te solliciteren. Bovendien telt het ook mee voor hun pensioen. Ik wil de minister bedanken om die oplossing te hebben gezocht en ik hoop dat de regering, indien nodig, nog correcties kan doorvoeren.
Monsieur le ministre, certains collègues vous ont félicité mais ne vous réjouissez quand même pas trop vite. Il y a eu une correction mais il est dommage que vous ne nous ayez pas entendus dès le départ, quand nous vous avons dit qu'il y avait un problème. Malgré tout, cette correction conduit à une situation plus difficile aujourd'hui qu'elle ne l'était hier pour les personnes concernées! Vous avez cité le chiffre de 6 000 personnes, dont 80 % qui s'occupent d'enfants et 20 % qui s'occupent de personnes plus âgées. Pour nous, il faut un statut permanent pour ces personnes. Si, par exemple, on a un enfant handicapé, c'est malheureusement pour la vie! Comment justifier le fait de limiter à une durée précise cette capacité de choisir de s'occuper soi-même, par exemple à temps partiel, de son enfant? Un pas a été fait, c'est une bonne chose, mais il est bien loin des ambitions et des besoins! Comme le disait ma collègue Dedry, la proposition de loi que nous avons déposée, notamment avec Mme Gerkens, prévoit de donner des droits permanents aux aidants proches tant que la situation problématique pour laquelle on s'investit personnellement existe. C'est dans ce sens qu'il faut avancer. Plutôt que de retirer des droits aux gens comme vous le faites systématiquement, il faut faire progresser notre législation en matière sociale vers plus de solidarité.
Mijnheer de minister, ik ben blij dat de fout rechtgetrokken is, want de vragen zijn inderdaad een beetje gedateerd. Ik ben ook blij dat u erkent dat het werk nog niet af is en dat er zeker met betrekking tot de verzekeringen en pensioenen nog veel moet gebeuren. Ik heb begrepen dat de politieke discussies nog niet afgerond zijn en dus zal ik u hierover op een later tijdstip nog ondervragen.
Monsieur le président, monsieur le ministre, l'utilisation de la directive européenne sur le détachement des travailleurs est, comme vous le savez, souvent détournée et conduit à de nombreux abus malheureusement très rarement sanctionnés. Nous avons déjà eu l'occasion de parler des lacunes de la directive, de la jurisprudence de la Cour de justice, du manque d'ambition de la Commission et de certains États membres qui ont permis à certains de mettre à mal notre Europe sociale. Aujourd'hui, faute de garde-fous et de standards sociaux européens communs, à la libre circulation des services s'est substituée une concurrence déloyale entre travailleurs européens et entre États membres qui conduit parfois à des situations dignes de l'exploitation humaine. Le problème n'est pas la liberté de circulation mais bien la façon dont celle-ci a été travestie par quelques-uns. Il est donc urgent que l'Europe prenne des mesures afin de lutter contre ces dérives et fasse cesser cette situation de dumping social. Sous la précédente législature, la Belgique a été particulièrement active pour lutter contre ce dumping social en organisant notamment un sommet social Benelux. Au terme de ce sommet, les membres du Benelux se sont accordés sur plusieurs actions, notamment la conclusion, au sein du Benelux, d'un traité relatif à la coopération transfrontalière. Aujourd'hui, la Commission européenne, par la voix de Marianne Thyssen, a décidé de poursuivre la Belgique devant la Cour de justice de l'Union européenne pour les mesures prises par le gouvernement Di Rupo visant à lutter contre le dumping social. Quel est votre sentiment par rapport à cette action de la commission? Par ailleurs, selon votre collègue Tommelein, la lutte contre le dumping social reste une priorité du gouvernement. Malheureusement, quand j'interroge soit le premier ministre, soit votre collègue des Finances par rapport au debriefing du Conseil ou de l'Ecofin, je constate que c'est rarement à l'ordre du jour et que ce n'est pas la priorité. En est-il autrement à l'EPSCO où vous siégez? Est-ce un thème mis à l'ordre du jour? Quelles mesures allez-vous porter au niveau européen pour ne pas que la liberté de circulation des travailleurs européens ne conduise à diminuer leur protection sociale? Enfin, quelles sont les suites réservées au sommet social Benelux? Où en est-on dans la mise en place des actions qui y ont été décidées? Quand pensez-vous que le traité relatif à la coopération transfrontalière verra le jour? Je vous remercie pour vos réponses.
Ces sept dernières années, le nombre de faillites dans le secteur de la construction a pratiquement doublé, passant de 1 042 faillites en 2007 à 2 030 aujourd'hui. La Confédération de la Construction estime que si les pertes d'emplois se poursuivent au même rythme, ce sont 40 000 emplois qui auront disparu d'ici 2019. Outre l'absence de croissance, ce sont des entreprises et des travailleurs étrangers sans cesse plus nombreux qui suscitent de graves problèmes de concurrence sur le marché belge. En effet, le secteur de la construction est, de par ses caractéristiques, particulièrement exposé au risque de la fraude sociale. Selon l'ONSS, le nombre de travailleurs étrangers salariés dans le secteur de la construction en Belgique a quadruplé depuis 2007. En effet, en 2007, 23 962 salariés étrangers officiaient dans le secteur de la construction contre 101 172 travailleurs venant prester en Belgique aujourd'hui. Dans un secteur qui compte en tout 200 000 travailleurs, cela représente donc près de 50 %. Lors de votre visite à Batibouw le 26 février dernier, vous avez réaffirmé, ce dont je me réjouis, votre soutien au secteur de la construction. Vous vous êtes aussi engagé à poursuivre la lutte contre la fraude sociale en transposant rapidement la nouvelle directive d'exécution afin de contrer l'usage illicite de la technique du détachement. Selon Robert de Mûelenaere, administrateur général de la Confédération Construction, le problème essentiel est que nos inspections sociales manquent de moyens, notamment d'accords bilatéraux pour obtenir des informations sur ce type de pratiques. Le plan d'action 2015 de lutte contre la fraude sociale et le dumping social précise que vous travaillerez sur de nouveaux accords de coopération avec des "pays à risque", en collaboration avec le secrétaire d'État Bart Tommelein et les ministres compétents. Disposez-vous dès lors d'un calendrier au sujet de ces accords de coopération et d'informations supplémentaires sur leur contenu? Le plan d'action 2015 stipule aussi que vous plaiderez pour l'instauration d'un salaire minimum européen de référence interprofessionnel ou sectoriel dans chaque État membre. Avez-vous déjà dégagé des pistes sur la façon de calculer ce salaire minimum? Fin mars, la Commission européenne a décidé d'assigner la Belgique devant la Cour de Justice de l'Union européenne concernant un dispositif légal introduit par la loi anti-abus de 2012. Si la Belgique était finalement condamnée par la Cour de Justice, disposons-nous d'alternatives à ce mécanisme anti-abus?
Monsieur le président, chers collègues, comme indiqué dans l'accord de gouvernement, la lutte contre le dumping social est une priorité du gouvernement. Pour ce qui concerne les mesures concrètes qui seront prises dans ce cadre, je renvoie au plan d'action 2015 de lutte contre la fraude sociale et le dumping social approuvé lors du Conseil des ministres du 3 avril 2015. Dans ce contexte, il importe de souligner que nous sommes en plein processus de transposition de la directive d'exécution dans notre législation nationale, ce qui entraînera une amélioration et davantage d'uniformité dans la mise en œuvre, l'application et le maintien de la directive relative au détachement. Les projets de textes concernés seront soumis à court terme aux partenaires sociaux au sein du Conseil national du travail. À ce sujet, le gouvernement entend aussi poursuivre la mise en œuvre des engagements pris dans le cadre du sommet social Benelux 2014. Un plan d'approche a été établi, son suivi sera assuré dans le courant de 2015. Dans ce contexte, il s'agit notamment d'échange d'informations sur des cas de fraude et de dumping social, de coopération et de soutien transfrontaliers, du partage de bonnes pratiques concernant les contrôles d'identité sur le lieu de travail et d'instruments de lutte contre le dumping social. Madame Cassart, vous me demandez si je dispose d'un calendrier relatif aux accords de coopération à conclure avec les pays à risque. Je dois vous répondre que cela n'est pas encore le cas à l'heure actuelle. Mais le secrétaire d'État, Mme De Block, M. Borsus et moi-même y travaillons. J'espère pouvoir vous donner des chiffres aussi vite que possible. De plus, nous comptons également stimuler la conclusion de conventions de partenariat avec des secteurs vulnérables à la fraude. Au terme de ces conventions de partenariat, les parties signataires peuvent s'engager à sensibiliser leur organisation-sœur européenne à la problématique de la concurrence déloyale en matière de conditions salariales et de travail. Dans ce contexte, cette convention peut agir comme catalyseur pour tous les acteurs du secteur. Votre deuxième question se rapporte à l'instauration d'une norme minimale commune sur le plan européen en matière salariale. Cela permettrait de contribuer à la lutte contre le dumping social. De ce fait, il deviendrait en effet plus difficile de faire de la concurrence sur la base des bas salaires raised to the bottom. Pour ce qui est des pistes éventuelles pour le calcul de ce salaire minimum européen de référence, il faudrait que les modalités de chaque État membre soient respectées. En effet, tous les pays ne connaissent pas le système du salaire minimum nominal fixé par les conventions collectives de travail, comme c'est le cas en Belgique. Il n'est pas non plus possible de fixer un seul montant précis comme salaire minimum européen global. Les salaires au sein de l'Union européenne diffèrent trop pour rendre cela possible. Comme vous le savez, ma collègue la commissaire européenne Marianne Thyssen est en charge de cette compétence au sein de la Commission européenne. Je souhaite souligner que, dans l'article 153, dernier alinéa, du Traité sur le fonctionnement de l'Union européenne, les salaires sont explicitement tenus en dehors de la compétence du niveau européen. Une éventuelle introduction d'un salaire minimum européen de référence nécessiterait une modification du traité, ce qui n'est pas du tout évident. Enfin, quant à savoir s'il existe des alternatives au dispositif légal anti-abus introduit par la loi-programme du 27 décembre 2012 et si la Belgique a finalement été condamnée par la Cour de Justice européenne, la disposition anti-abus signifie que, si quelqu'un doit très clairement être soumis au régime belge conformément aux directives européennes mais qu'à la suite d'une construction de détachement, il reste soumis à un régime dans un autre État membre, on peut parler d'un abus et la sécurité sociale belge est d'application. Le gouvernement est d'avis que le droit belge n'est pas en contradiction avec les directives européennes et, en cas de condamnation par la Cour de Justice européenne, il examinera à ce moment si et comment la législation belge doit être adaptée.
Monsieur le ministre, je vous remercie pour vos éléments de réponse. Vous confirmez que la lutte contre le dumping social est une priorité. Vous allez transposer la directive et elle sera rapidement applicable en Belgique. Par ailleurs, vous allez mettre en œuvre les engagements du Benelux. Il est néanmoins nécessaire d'aller plus loin. Votre proximité avec Mme la commissaire ainsi que votre présence régulière à la réunion des ministres de l'Emploi en EPSCO doivent être l'opportunité de faire bouger l'Europe et de modifier cette directive, de la remettre sur le métier. Comme moi, vous savez que ce qui pose problème, c'est son contournement régulier mais aussi le fait que les cotisations sociales ont encore pour lieu d'application le pays d'origine et non pas le pays où l'on preste. Or, c'est évidemment un élément de dumping et de différenciation important. Aussi, je compte sur vous pour être à la base, être moteur en termes d'évolution de cette directive.
Monsieur le ministre, je vous remercie pour le caractère tout à fait complet de votre réponse. Vous avez les cartes en mains. Ce sera un travail de longue haleine, car il n'est pas aussi simple. Tant avec Mme Thyssen qu'avec l'ensemble du gouvernement, nous avons des pistes pour avancer et le secteur est vraiment demandeur. Les chiffres parlent d'eux-mêmes en la matière. Je vais vous laisser travailler et nous reviendrons ultérieurement sur ce dossier.
Vraag nr. 2369 van mevrouw Zuhal Demir wordt uitgesteld. Vraag nr. 2407 van mevrouw Nawal Ben Hamou wordt uitgesteld. Vraag nr. 2408 en vraag nr. 2409 van mevrouw Fabienne Winckel worden uitgesteld.
Monsieur le président, monsieur le ministre, la presse évoque les possibles pertes d'emplois que pourrait générer la révolution robotique durant les deux prochaines décennies. On parle d'un emploi sur deux qui serait menacé au cours des vingt prochaines années. Cette estimation est appuyée par une étude de la banque ING qui parle de 420 types d'emplois différents qui pourraient être remplacés par l'informatique. Si le secteur de la production de biens matériels était jusqu'ici le principal secteur concerné par la robotisation, de plus en plus de métiers du secteur tertiaire semblent devoir être impactés par l'informatisation, par exemple des emplois administratifs, commerciaux ou même des postes au sein de la sécurité civile. Cette automatisation des fonctions offre, bien sûr, un gain de vitesse et d'efficacité et permet de diminuer les coûts de production. Il est important de veiller à ce que ces innovations technologiques soient génératrices et non destructrices d'emploi. Monsieur le ministre, disposez-vous de statistiques concernant le nombre d'emplois générés par la révolution technologique évoquée dans cette enquête d'ING? Confirmez-vous les chiffres de l'étude réalisée par ING quant au nombre d'emplois potentiellement menacés? Comment appréhendez-vous ce phénomène? L'apparition et l'évolution de ces nouveaux métiers font-ils l'objet d'un quelconque suivi ou d'un quelconque monitoring au sein de vos services? Quels sont les secteurs de l'économie belge les plus concernés par cette révolution technologique? Disposez-vous d'éléments prospectifs à ce sujet? Quels sont les secteurs qui feront progressivement l'objet d'une robotisation? Existe-t-il des outils d'accompagnement des secteurs concernés par leur robotisation progressive en vue de l'éventuelle reconversion des personnes travaillant actuellement au sein de ces secteurs d'activité?
Monsieur Friart, vous me posez beaucoup de questions concernant les chiffres. Il est évident que l'évolution technologique est très importante pour nous tous, non seulement en Belgique mais aussi pour tous les autres pays. Nous essayons de suivre les évolutions dans certains secteurs, avec les conséquences que cela peut entraîner. Vous avez raison de dire que c'est une évolution importante pour nous tous. Concernant l'étude à laquelle vous avez fait allusion, il est possible que certaines professions disparaissent à l'avenir, peut-être dans les vingt prochaines années, et soient remplacées par un robot travailleur. Nous devons néanmoins rester optimistes et envisager qu'il peut aussi s'agir d'une chance car, suite à cette évolution, des possibilités de créations d'emplois se présenteront dans certains secteurs. Pour le reste, monsieur Friart, je ne dispose pas des chiffres que vous avez demandés. Je suis convaincu qu'avec mes collègues du niveau régional nous devons donner la possibilité aux entreprises de créer des activités économiques dans le cadre d'une évolution d'ordre technologique. C'est ce qui importe le plus.
Monsieur Friart, vous pourrez aussi vous renseigner en lisant l'éditorial, paru dans De Standaard du 21 avril 2015, de M. Stijn De Cock, chief economist du Voka; il s'agit d'un article très intéressant.
Monsieur le président, je vous remercie pour ce renseignement. Je prendrai connaissance de cet article. Monsieur le ministre, certes, il importe d'encourager et de veiller à ce que nos entreprises puissent monter dans le train des nouvelles technologies, surtout celles qui sont dans ce secteur et qui fabriquent ce type d'équipement. Cela représente aussi de nombreuses possibilités d'exportation pour notre pays.
Vraag nr. 2460 van mevrouw Evita Willaert wordt omgezet in een schriftelijke vraag.
Vraag nr. 2574 van de heer Vercamer wordt op zijn verzoek ingetrokken. Vraag nr. 2787 van de heer Gilkinet wordt toegevoegd aan deze samengevoegde vragen.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, u herinnert zich misschien nog de duizenden berichten op uw gsm nadat wij een actie gelanceerd hadden om de maatregelen rond brugpensioen in te trekken. Er waren meer dan duizend getuigenissen en wat daarbij vaak terugkwam, was de notie van contractbreuk. Dat kwam duidelijk naar voren. De kwestie kwam uiteindelijk op de onderhandelingstafel van de sociale gesprekspartners en de Groep van Tien terecht. De regering weigerde echter het aldaar bereikte compromis over te nemen en besloot het akkoord te wijzigen. De deadline in verband met het brugpensioen in het kader van ondernemingen in moeilijkheden en herstructureringen, blijft 9 oktober 2014. Dan moet de aankondiging van de herstructurering gebeurd zijn. De notie van aangepaste beschikbaarheid is een begeleiding georganiseerd door de regionale tewerkstellingsdiensten, de VDAB, Actiris en Forem. Als men geen werkt vindt of geen opleidingsaanbiedingen aanvaardt die niet meteen met de vroegere job overstemmen maar wel met de vaardigheden en met de ervaring, kunnen er sancties volgen. De facto is het koffiedik kijken hoe dit concept concreet zal worden ingevuld en in de praktijk zal worden toegepast. Het ABVV schreef trouwens dat het een doos van Pandora zou kunnen zijn en een nieuwe pestmaatregel voor de werknemers. Ik heb een concrete vraag. Wij horen tegenwoordig vaak dat in bedrijven die in herstructurering zijn, zoals Delhaize, er infovergaderingen worden georganiseerd waarop werknemers de boodschap krijgen dat zij zich akkoord moeten verklaren om toe te treden tot een tewerkstellingscel. Indien zij hiermee niet akkoord gaan, dreigen zij alle rechten te verliezen. Ik heb hier een brief die werknemers van Delhaize voorgeschoteld kregen. Je suis quelque peu étonné de la lettre remise aux travailleurs de Delhaize. Je lis aux points 2 et 5 de ce document, le texte suivant: "Si je refuse de m'inscrire à la cellule pour l'emploi, alors: 1. Je communique ma décision de refus via le document d'inscription à la CPE. 2. Je ne dois pas m'inscrire comme chercheur d'emploi. 3. Je ne bénéficie pas de l'outplacement. 4. Je ne perçois pas d'indemnités de reclassement versées mensuellement, ni de carte de réduction de restructuration. 5. Je risque une sanction de l'ONEM, c'est-à-dire une exclusion temporaire (de 4 à 52 semaines) en cas de demande d'allocations de chômage. 6. Je n'ai pas le droit au régime de chômage avec complément d'entreprise." Je suis un peu étonné par cette lettre remise aux travailleurs de Delhaize étant donné que j'avais cru comprendre que le but n'était pas de soumettre ces travailleurs à ce régime-là. Je voudrais obtenir votre réaction à ce sujet. Een laatste aspect van mijn vraag, mijnheer de minister, gaat over de schending van het standstillbeginsel. Voor de mensen die nog niet met brugpensioen zijn gegaan, staat de wijziging van het brugpensioenstelsel op gespannen voet met het grondrecht op sociale zekerheid. België verbond zich tot de progressieve verwezenlijking en de geleidelijke verhoging van de sociale rechten. Dat staat in het Europees Sociaal Handvest en in het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten. De standstillverplichting is geen absoluut beginsel. Volgens de Raad van State, waar de wijziging van het brugpensioen moet worden aangevochten, kunnen enkel dwingende redenen een achteruitgang van de sociale zekerheid rechtvaardigen. Kunt u mij eventueel aanduiden, mijnheer de minister, welke dwingende redenen er zijn? U weet wat wij ervan vonden. Het brugpensioen kost weinig aan de gemeenschap. De aanvullende vergoedingen die bruggepensioneerden krijgen boven op hun werkloosheidsuitkeringen worden betaald door hun ex-werkgever, niet door de Staat. Op budgettair vlak zijn er dus niet te veel problemen.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, de heer Hedebouw heeft de historiek uitgelegd. In de Groep van Tien werd over het SWT inderdaad veel gediscussieerd. Uiteindelijk kwam er een akkoord tot stand, maar er ontstond discussie over de beschikbaarheid, actief of passief, van degenen die de komende jaren als zestigjarigen in dat statuut terechtkomen. De regering heeft dan besloten om een nieuwe term in het leven te roepen, die wijst op een aangepast traject dat per SWT’er zou worden opgesteld, met name de aangepaste beschikbaarheid. Daarbij gaat men er niet van uit dat op dezelfde manier wordt gezocht naar werk als door iemand die jonger is en niet in het SWT-statuut zit. Er wordt gemikt op een aangepast traject bij het zoeken naar werk. Symbolisch is dat wel belangrijk omdat, in vergelijking met de passieve beschikbaarheid, men hier toch nog altijd het signaal krijgt dat men er bij SWT niet zomaar van mag uitgaan dat men niet meer actief moet zijn op de arbeidsmarkt of dat men niet langer kan worden aangesproken door de regionale tewerkstellingsdienst. Ik meen dan ook dat dit wel degelijk een belangrijke stap is. De federale regering heeft het akkoord van de Groep van Tien licht aangepast door in de toekomst een aangepast traject van beschikbaarheid te vragen. Men zal niet vragen om te solliciteren en zestig brieven te versturen waarop men telkens een negatief antwoord ontvangt, maar men zal wel een aangepast traject krijgen. Ik meen dat dit de goede weg is en ik meen ook dat dit de manier is waarop ouderen actief moeten worden gehouden op de arbeidsmarkt. In de dagen en weken nadien werd heel wat gediscussieerd over de precieze invulling van het begrip “aangepaste beschikbaarheid”. Op dat moment komen wij in een regionale materie terecht omdat de regionale tewerkstellingsdiensten ter zake bevoegd zijn. De Gewesten zijn bevoegd om de begeleiding van werkzoekenden, al dan niet in SWT, te organiseren. In de pers lazen wij berichten over overleg met de Gewesten, met betrekking tot de aangepaste beschikbaarheid. De vraag is of er inmiddels een soort definitie is uitgedacht over de betekenis van dit begrip. Zullen de Gewesten dit elk op hun manier interpreteren? Is er al meer duidelijkheid over de manier waarop zij dit begrip zullen invullen? Wat is de timing voor de inwerkingtreding van dit nieuw systeem?
Madame Fonck, je vous donne la parole pour votre interpellation. C'est la première dans notre commission.
Il faut toujours une première dans la vie, monsieur le président.
Absolument.
Cela ne vous dérange pas?
Pas du tout. Je suis enthousiaste.
Je vous rassure, je ne ferai pas une interpellation tous les jours. En tout cas pas avec le ministre de l'Emploi. Monsieur le ministre, il s'agit d'un dossier qui a déjà fait couler beaucoup d'encre et de salive. Et ce n'est pas fini. Alors qu'il y a eu un accord entre les partenaires sociaux le 12 mars dernier, proposant notamment une disponibilité passive pour les nouveaux entrants dans le régime de chômage avec complément d'entreprise, le gouvernement a proposé une forme adaptée d'accompagnement et de suivi pour ces nouveaux entrants ainsi que pour les chômeurs âgés. Vous avez inventé le concept de "disponibilité adaptée". Si le niveau fédéral est compétent, il faut qu'il définisse ce concept dans l'arrêté royal. À moins que le gouvernement fédéral considère que, à la suite de la sixième réforme de l'État, il n'est plus compétent et que ce sont les Régions qui le sont. Pour rappel, la sixième réforme de l'État a bien validé le fait que le contrôle de la disponibilité du chômeur pour le marché du travail et les sanctions applicables lorsque celui-ci est indisponible pour le marché du travail et ne fait pas les efforts suffisants dans sa recherche d'emploi ne relèveront plus de l'ONEM, mais des organismes régionaux. Ce sont donc ces derniers qui accompagneront les chômeurs. Ce concept n'est donc pas encore défini. J'ai été fort étonnée d'entendre en séance plénière le premier ministre définir la disponibilité adaptée comme étant liée au fait qu'on tiendra compte de l'expérience et non plus du diplôme. Quand on connaît le profil des personnes dont on parle, nous pouvons bien imaginer qu'il ne fallait pas inventer le concept de disponibilité adaptée pour cela. Ceci étant, le premier ministre s'est engagé avec cette définition. Peut-être sera-ce celle qui sera inscrite dans l'arrêté royal. Je voudrais en savoir un peu plus. Le Groupe des dix lui-même vous a demandé une série de clarifications sur ce nouveau concept de disponibilité adaptée. Où en sommes-nous aujourd'hui? J'ai déposé cette interpellation il y a plus d'un mois. Persistez-vous dans cette voie? La définition de la disponibilité adaptée est-elle toujours simplement en lien avec l'expérience et non avec le diplôme? Avez-vous pu clarifier ce concept? Avez-vous rencontré les ministres régionaux? Si oui, quel était le calendrier? Quel a été le résultat de vos contacts? Qu'est-il prévu pour la suite? Avez-vous associé les partenaires sociaux à ces rencontres? Avez-vous répondu aux demandes de clarifications du Groupe des dix? De nouvelles rencontres sont-elles prévues? La nouvelle répartition des compétences, qui fait suite à la sixième réforme de l'État, ne va-t-elle pas entraîner un traitement différencié et potentiellement discriminatoire en fonction du service régional via lequel le demandeur d'emploi sera contrôlé?
Mijnheer de minister, op de vergadering van het Beheerscomité van de RVA van 9 april jongstleden werden enkele ontwerpen van koninklijk besluit inzake de beschikbaarheid van oudere werklozen en SWT’ers voor advies voorgelegd. Die ontwerpen, die eigenlijk unaniem een negatief advies kregen vanwege de syndicale vertegenwoordigers, doen een reeks vragen rijzen. Niet alleen is er het feit dat de regering afwijkt van het akkoord dat de Groep van Tien bereikte op 11 maart 2015, onder meer door voor lange loopbanen, zware beroepen en de bouwsector nu reeds de beschikbaarheidsvereisten in 2017 vast te leggen. Bovendien gaat u nog een stap verder. Bij slachtoffers van een herstructurering met een erkenningsperiode vóór 9 oktober 2014 zullen zij die op het einde van de opzeg nog geen 58 jaar zijn of 38 jaar loopbaan hebben, niet tot hun 58e maar tot hun 60e beschikbaar moeten zijn. Dat is zelfs verregaander dan de reactie van de regering op het akkoord van de sociale partners, want die stelde dat voor die mensen de oude regels, dus de beschikbaarheidsvereiste tot 58 jaar of een loopbaan van 38 jaar, zouden voortbestaan. Voor slachtoffers van een collectief ontslag na die datum zal de kader-cao een tijdpad voor een verhoging van de beschikbbaarheidsvereiste naar 65 jaar of respectievelijk een loopbaan van 43 jaar moeten bevatten. Dat gaat eveneens verder dan de reactie van de regering op het akkoord van de sociale partners. Het ontwerp voorziet niet in een kliksysteem voor wie de opname van zijn mogelijkheid tot SWT vóór de datum van 31 december 2014 tijdelijk uitstelde. Bij ontslag zullen de nieuwe regels dus op de betrokkenen van toepassing zijn. Voorts wordt ook het nieuw concept “aangepaste beschikbaarheid” geïntroduceerd. Aan iedere oudere werkloze of SWT’er die beschikbaar moet zijn, zal binnen een termijn van zes maanden een individueel actieplan worden voorgelegd door de gewestelijke diensten. Voor de inhoud van dat actieplan wordt verwezen naar artikel 27, § 14 van het werkloosheidsbesluit, dat op zijn beurt weer verwijst naar de voorwaarden en de termijnen, voorzien in het samenwerkingsakkoord van 6 november 2013, gesloten tussen de federale overheid, de Gewesten en de Gemeenschappen, betreffende de actieve begeleiding en opvolging van werklozen. Het samenwerkingsakkoord waarnaar verwezen wordt, heeft echter opgehouden te bestaan op 31 december 2014. Tenzij ik mij vergis, mijnheer de minister, is er nog geen nieuw samenwerkingsakkoord afgesloten. De termijn van zes maanden wijkt bovendien ook af van artikel 5 van het oude samenwerkingsakkoord. Bovendien is er ook nog sprake van opvolging, bijsturing en een gepersonaliseerde globale evaluatie van het actieplan. Die zaken waren eveneens niet voorzien in het oude samenwerkingsakkoord. De vraag rijst dus hoe de Gewesten een en ander zullen implementeren. Het gaat immers over materies waarvoor zij bevoegd zijn. Bij gebrek aan afspraken en samenwerkingsakkoorden daarover dreigen heel uiteenlopende praktijken per gewestelijke dienst, en dus rechtsonzekerheid in hoofde van de werklozen, te ontstaan. Mijnheer de minister, zult u het besluit nog aanpassen wat de beschikbaarheidsvereisten betreft, dus de leeftijd voor slachtoffers van collectieve ontslagen met een erkenning vóór 9 oktober 2014? Zult u het besluit nog aanpassen teneinde in een kliksysteem te voorzien voor diegenen die hun recht op het SWT niet opgenomen hebben vóór 31 december 2014? Zult u de toepassing van de nieuwe regelgeving uitstellen tot een nieuw samenwerkingsakkoord met de Gewesten de nodige rechtszekerheid zal bieden?
Monsieur le président, si vous le permettez, je ne poserai qu'une question car elle porte sur le même thème.
Je vous en prie.
Monsieur le ministre, je ne reviendrai pas sur le contexte dans lequel votre gouvernement a inventé cette notion de disponibilité adaptée, ni sur la rupture de la concertation sociale que représente la remise en cause de l'accord unanime obtenu par les partenaires sociaux. Mais je souhaite m'étendre, un instant, sur cette nouvelle notion qui suscite des interrogations. C'est ainsi que plusieurs de mes collègues vous ont également interrogé sur ce thème. Monsieur le ministre, pouvez-vous me préciser la définition de la "disponibilité adaptée"? Cette définition fait-elle ou a-t-elle fait l'objet d'une concertation avec les partenaires sociaux? Qu'en est-il des contacts avec les Régions chargées de la mettre en œuvre? Ne craignez-vous pas que cet accompagnement risque de se faire au détriment d'autres publics cibles et que les futurs pensionnés soient obligés d'accepter des emplois moins bien rémunérés que ceux qu'ils occupaient auparavant? Ne pensez-vous pas que, suite à cette mesure, les prépensions vont perdre de leur attractivité, ce qui compliquera grandement l'élaboration de plans sociaux? Que prévoyez-vous pour inciter, voire permettre aux travailleurs de garder leur emploi plus longtemps? Des mesures seront-elles demandées aux employeurs?
Monsieur le président, monsieur le ministre, parlons donc de plans sociaux! Comme mes collègues viennent de le rappeler, la disponibilité des chômeurs âgés a été adaptée et assortie d'un accompagnement personnalisé. L'accord prévoit que les travailleurs qui ont obtenu le statut avant 2015 ne seront plus tenus de rechercher un emploi. Toutefois, il subsiste encore un flou. À cet égard, je vais vous parler de travailleurs qui ont bénéficié de cette mesure lors d'une restructuration d'entreprise, plus particulièrement chez Caterpillar. Je ne parle pas d'une petite restructuration, puisqu'elle visait la plus grosse entreprise privée de Wallonie, localisée à Charleroi. Plusieurs centaines de personnes étaient concernées. On demande aux travailleurs prépensionnés de s'inscrire comme "simples demandeurs d'emploi", alors qu'en octobre 2013 ils avaient signé une convention censée protéger leur statut. L'obligation de s'inscrire comme simples demandeurs d'emploi n'offre évidemment pas cette protection. Dans le document qu'ils ont signé, il n'est nulle part stipulé qu'ils devaient retrouver un emploi au risque d'être sanctionnés s'ils ne répondaient pas aux exigences de réinsertion professionnelle. Or, à présent, on les considère comme des chômeurs qui n'ont pas recherché de travail et, par conséquent, on les sanctionne. Certains ont d'ailleurs été convoqués. Dès lors, monsieur le ministre, au vu de ce cas bien précis, nous constatons un certain flou dans les mesures qui sont prises. C'est l'un des premiers pots que je devais vous offrir aujourd'hui – après vous avoir jeté des fleurs. Quelles mesures comptez-vous prendre afin de dissiper cette opacité? Avez-vous pris des contacts pour informer l'ONEM de la manière dont il doit traiter ces personnes? Par rapport à ces prépensionnés, avez-vous réalisé un plan d'action pour qu'ils bénéficient d'un statut différent de celui de simple demandeur d'emploi? Si oui, pourriez-vous m'en faire part car plusieurs centaines de personnes concernées aimeraient bien savoir?
Monsieur le président, chers collègues, vous posez beaucoup de questions. J'espère qu'après avoir pris connaissance de mes réponses, vous serez mieux informés et plus positifs concernant cette matière qui est évidemment très importante. In toepassing van het antwoord van de regering aan de Groep van Tien werd het begrip “aangepaste beschikbaarheid” of “disponibilité adaptée” besproken in overleg met de gewestelijke ministers van Werk. Madame Fonck, j'ai organisé des réunions avec tous les ministres régionaux responsables pour l'Emploi. J'ai discuté avec Éliane Tillieux, Didier Gosuin, avec Philippe Muyters évidemment et aussi avec des instances, comme le Forem et Actiris, etc. Er werden vier ontwerpen van koninklijk besluit uitgewerkt, teneinde de situatie van de personen die van het stelsel van werkloosheid met bedrijfstoeslag genieten en van de oudere werklozen te reguleren. Dit geldt zowel voor de personen die reeds vóór 1 januari 2015 aan het ene of het andere stelsel waren onderworpen als voor de nieuwe instromers. De gewone koninklijke besluiten liggen nu ter advies voor aan de Raad van State. De andere koninklijke besluiten staan geagendeerd op de Ministerraad van 8 mei. Deze vier koninklijke besluiten zouden op 1 januari 2015 in werking moeten treden. Alleen de nieuwe instromers zullen aan het nieuwe begrip aangepaste beschikbaarheid moeten voldoen. Dit begrip houdt in dat de betrokken persoon wel als werkzoekende moet zijn ingeschreven en blijven, doch hij moet niet meer onderworpen zijn aan bepalingen met betrekking tot de actieve zoektocht naar een baan. Zij moeten bovendien meewerken aan een aangepaste en gepersonaliseerde begeleiding, aangepast aan de bekwaamheden en de ervaring van de werkloze, uiteraard rekening houdend met de algemene regels in verband met de definitie van een passende dienstbetrekking. De sociale partners werden over deze nieuwe maatregel geraadpleegd, voor zover deze vier ontwerpen van koninklijk besluit aan het Beheerscomité van de RVA werden voorgelegd. Er werd met de Gewesten en de Duitstalige Gemeenschap een aantal vergaderingen gehouden met betrekking tot de uitwerking van het federaal normatief kader dat ten gevolge van de zesde staatshervorming dient te worden uitgewerkt. Het doel van dit normatief kader bestaat erin om de meest eenvormige toepassing van de maatregel met betrekking tot de controle op de beschikbaarheid van de werklozen in de verschillende regio’s van het land te waarborgen. We hebben een ontwerp van normatief kader opgesteld dat nu aan de Gewesten en de bevoegde regionale ministers wordt overgezonden, met de vraag om uiterlijk tegen 15 mei te laten weten of ze ermee kunnen instemmen. Het is nog wat te vroeg voor een budgettaire raming van deze maatregelen. Ik heb de RVA echter gevraagd om mij de cijfers mee te delen met betrekking tot de personen die zich in de leeftijdscategorieën bevinden waarop de maatregelen de komende jaren van toepassing kunnen worden, teneinde de impact ervan voor de gewestelijke diensten voor arbeidsbemiddeling te kunnen beoordelen. Chers collègues, j'espère que vous comprenez que nous avons discuté avec les ministres responsables au niveau régional. Nous avons bien travaillé. Nous avons formulé une proposition qui est maintenant envoyée au ministre régional. J'espère que nous recevrons des réactions positives avant le 15 mai. Après cela, je me rendrai auprès du Groupe des dix, et aussi évidemment au sein du gouvernement fédéral pour approuver le cadre normatif avec une définition très concrète acceptée par, non seulement le niveau fédéral, mais aussi le niveau régional. Mevrouw Kitir, het normatief kader waarover ik het had, geldt voor alle regio’s. Het is dus een hele opgave geweest om een formulering te vinden van aangepaste beschikbaarheid die zowel in Wallonië, in Brussel als in Vlaanderen kan worden toegepast, waarbij er rekening wordt gehouden met de verschillende toestanden in die verschillende regio’s. In het voorstel van normatief kader is voorzien in de begeleiding van oudere werklozen en bruggepensioneerden vanaf negen maanden. Als de regionale ministers een akkoord vinden, zullen wij ook het ontwerp van koninklijk besluit aanpassen en ook de nodige gelijkheid toepassen. U weet dat het kliksysteem al was vastgelegd in het KB van 30 december 2014. Misschien heb ik u niet goed begrepen, maar al wie ontslagen wordt in het kader van een herstructurering vóór 9 oktober 2014, wordt op dezelfde wijze behandeld als vroeger. U zegt dat het nu strenger is, maar dat is niet zo, het gebeurt op dezelfde wijze als vroeger. Wie vroeger geen 38 jaar beroepsverleden had, diende ook tot 60 jaar actief beschikbaar te zijn, tenzij mijn informatie onjuist zou zijn, maar ik denk dat dit geen wijziging is ten opzichte van de vroegere situatie. Mijnheer Hedebouw, u hebt onder andere verwezen naar een brief van Delhaize. Ik denk dat wat de tewerkstellingscellen betreft, hier de vigerende wetgeving wordt toegepast. Ik heb die brief van Delhaize niet gelezen, maar als ik u goed begrepen heb, heeft Delhaize de vigerende wetgeving toegepast, met tewerkstellingscellen en dergelijke, wat normaal is in een dergelijke situatie. Monsieur Massin, j'ai déjà dit que dans le cas de restructurations, par exemple de Caterpillar, la situation avant le 9 octobre 2014 est très claire, comme je l'ai dit à Mme Kitir. L'arrêté royal envoyé au Conseil d'État stipule qu'ils ne doivent pas s'inscrire comme demandeurs d'emploi. L'ONEM appliquera déjà cet arrêté royal, dont on attend la publication. Il a très clairement été dit à l'ONEM de déjà appliquer cet arrêté royal. Ik denk dat we deze problematiek zo snel mogelijk moeten kunnen afsluiten met een akkoord op heel wat vlakken, zo ook inzake het normatief kader. Le cadre normatif fait l'objet d'un accord des ministres responsables des gouvernements régionaux et fédéral et des partenaires sociaux. J'ai bien compris que nous sommes maintenant dans une zone grise. Il y a beaucoup de questions, les personnes concernées sont très mal à l'aise. J'espère que le 8 mai, nous proposerons au gouvernement d'approuver déjà quelques arrêtés royaux. Après le 15 mai, nous mettrons cela à l'agenda du gouvernement fédéral pour approuver ce cadre normatif.
Mijnheer de minister, voor ik mijn repliek geef, zou ik graag nog een verduidelijking krijgen. U zegt dat men dan altijd beschikbaar moest zijn tot 60 jaar. Dat gold inderdaad voor oudere werklozen, maar niet voor SWT-ers. Indien men SWT-er was, had men ofwel de leeftijd van 58 jaar, ofwel 38 loopbaanjaren en dan was men vrijgesteld. Indien men die 38 loopbaanjaren niet had, moest men passief beschikbaar blijven tot 58 jaar. Nu is dat tot 60 jaar. Oudere werklozen moesten wel tot 60 jaar beschikbaar blijven, maar voor de SWT-ers was dat niet het geval. Daarvan ben ik vrij zeker.
Mijn kabinetschef, die wat ervaring heeft, is daar niet van overtuigd. We zullen het echter nakijken, mevrouw Kitir.
Ik vind dat wel een belangrijke vraag, mijnheer de minister, omdat u ook wel weet hoe gevoelig deze materie ligt. Heel wat mensen zitten in onzekerheid en willen een duidelijk antwoord. Ik denk dat we hun na al die maanden toch wel eens een duidelijk antwoord mogen geven. Ik stel mijn vraag opnieuw. Bepaalt uw KB dat wie de leeftijd van 58 jaar niet bereikt heeft en geen 38 jaren dienst heeft en uit een herstructurering komt die werd aangekondigd vóór 9 oktober 2014, passief beschikbaar moet blijven tot 60? Staat dat in uw KB of niet?
Ik kan alleen maar bevestigen dat wij identiek hetzelfde systeem toepassen als vroeger. Misschien moet u erop letten dat u het hebt over het juiste ontwerp van KB. U doet me echter soms twijfelen.
Dit is een dossier waarvan ik vrij zeker ben, mijnheer de minister. U weet ook dat ik het van dichtbij heb opgevolgd. Er is wel een groot verschil tussen 58 en 60 jaar. Daarom vraag ik het aan u, om duidelijkheid te krijgen.
Ik zeg u nogmaals: het is hetzelfde systeem als vroeger. Duidelijker kan ik niet zijn.
Als het hetzelfde systeem als vroeger is, dan is het tot 58. Maar u zegt dat het tot 60 is. Voor de oudere werklozen was het inderdaad tot 60, maar voor de SWT’ers was dat niet zo. Voor de SWT’ers was het tot 58. Maar goed, mijnheer de minister, u mag het van mij opzoeken en mij vanavond een mailtje sturen, als ik maar een duidelijk antwoord krijg, want ik vind dit wel belangrijk.
Ik kan u zeggen dat het huidige systeem identiek is aan het vroegere. Ik wil u graag een mailtje sturen om dat te bevestigen, maar tenzij al mijn medewerkers zich zwaar vergissen, en ik ook, wat niet uitgesloten is, is het systeem identiek, of wij zullen ervoor zorgen dat het identiek is.
Goed, mijnheer de minister. Ik zal mijn repliek afronden. Laten wij het allebei nakijken voor de duidelijkheid en elkaar op de hoogte houden, mochten de systemen niet identiek zijn. In het dossier van de mantelzorg was ook een vergissing geslopen. Vergissen is menselijk, als men maar bereid is zijn vergissing recht te zetten. Over dit dossier wil ik enkel nog zeggen dat ik de manier waarop het is verlopen, betreur. Ik ben wel blij dat er een oplossing gekomen is voor de vraag die ik gesteld heb. Daar wil ik u voor bedanken. Ik blijf het echter onbegrijpelijk vinden dat u uw pijlen nu op deze doelgroep mikt. Het gaat om mensen die met brugpensioen gesteld zijn en die een lange loopbaan achter de rug hebben. Er zijn veel jongere werklozen en veel andere mensen die meer begeleiding nodig hebben. Ik begrijp dus niet goed waarom u uw pijlen op deze mensen richt. Ik hoop in ieder geval dat de betrokken koninklijke besluiten zo snel mogelijk zullen verschijnen, zodat de mensen die in onzekerheid gaan slapen en er ook weer mee wakker worden, snel duidelijkheid krijgen.
Monsieur le ministre, avant de répliquer, j'aimerais obtenir une précision. Vous avez évoqué le cadre normatif. Dans le fond, la disponibilité adaptée sera-t-elle une variante de la disponibilité active ou bien de la disponibilité passive? Cela change quand même fort les choses. Il existe des différences entre les démarches de recherche d'emploi, mais il en existe aussi entre les régimes de sanctions. Vous pouvez me répondre, puisque le 8 mai est tout proche.
Madame Fonck, c'est une troisième voie.
J'avais bien compris, mais c'est une troisième voie qui ne doit pas être facilement centriste!
Il n'est pas question ici de disponibilité active ou passive; c'est une troisième voie. Pour moi, étant donné que les Régions sont compétentes, le plus important est que les ministres régionaux approuvent ma proposition le 15 mai. Il importe que ce ne soit pas seulement applicable en Flandre, mais aussi en Wallonie et à Bruxelles.
J'ai l'impression qu'on n'en tirera pas beaucoup plus aujourd'hui. Vous allez donc consulter les Régions. En revanche, je ne sais pas si vous allez attendre de conclure un accord avec les partenaires sociaux ou si, comme cela s'est passé le 2 mars, vous ne les suivrez pas. Ce dossier comporte plusieurs volets. On est en train de mobiliser une énergie démesurée de la part des services régionaux qui vont devoir s'en occuper. Nous sommes ici dans le registre du symbolique, et M. Lachaert n'a pas dit le contraire. On va utiliser une énergie démesurée pour un pourcentage de réussite qui va être extrêmement faible. Ce n'est pas une raison pour baisser les bras mais la vraie question est de savoir si c'est vraiment vers ces personnes qu'il faut mobiliser toute son énergie ou, au contraire, vers les demandeurs d'emploi pour lesquels, effectivement, il faut une attitude de plus en plus proactive, soutenante, exigeante, accompagnante, pour véritablement les amener vers le chemin du travail. Monsieur le ministre, il va y avoir une rétroactivité qui risque fortement de concerner des personnes qui ont pourtant donné leur accord dans le cadre d'accords sociaux. Ces personnes sont quand même roulées dans la farine car elles ont donné leur accord dans un cadre X et, a posteriori, on va leur imposer un cadre Y et d'autres conditions. Je trouve que cela pose éminemment un problème. Enfin, et je n'en ai pas parlé dans ma question mais c'est le nœud du problème, il y avait un accord unanime avec les partenaires sociaux, y compris les employeurs, qui ont une expertise, des contacts avec la réalité de terrain. Ils connaissent la réalité de ces personnes qui sont dans ces catégories et qui se retrouvent demandeurs d'emploi à 58, 59 ou 60 ans. Ils connaissent très bien leur réalité et savent très bien que la probabilité de trouver du travail est extrêmement faible. Si un accord unanime était intervenu dans le chef des partenaires sociaux à ce sujet, c'est parce qu'ils partaient de la réalité du terrain en présentant une liste de situations qu'ils ont d'ailleurs très bien balisées et qui me semblaient à la fois équilibrées, équitables et en phase avec la réalité du terrain. Aussi, avoir balayé cet accord unanime des partenaires sociaux, témoigne dans le chef de certains membres du gouvernement de la volonté d'en faire un symbole et un rejet de la manière dont les partenaires sociaux peuvent baliser un accord. En conséquence, je dépose une motion, dans laquelle je demande au gouvernement de respecter l'accord des partenaires sociaux du 2 mars dernier. Je n'en donnerai pas lecture, monsieur le président, elle vient d'être déposée. Cette motion reprend l'intégralité de l'accord des partenaires sociaux du 2 mars 2015.
La motion a été déposée.
Monsieur le ministre, eu égard aux arrêtés royaux qui sont en préparation, j'ai l'impression que vous êtes le gérant d'un Brico Center. Vous prenez des décisions et des initiatives. Auparavant, c'était mieux, vous étiez le ministre de la concertation sociale. C'était beaucoup plus positif. À présent, vous me donnez l'impression d'être le gérant d'un Brico Center, c'est-à-dire que vous prenez une décision et qu'ensuite, vous examinez s'il y a des accords avant d'inventer une motion – pas vous, mais vos collègues – et des accords de coopération, tout en allant voir ce qui se passe ailleurs, etc. Cela donne vraiment une impression de bricolage. J'ai bien entendu votre argumentation lors de votre réponse en séance plénière. Mais j'aimerais vous exposer mon souci. Je vais prendre un exemple dont je veux bien vous donner le nom. Un prépensionné de Caterpillar de 56 ans, qui a commencé à travailler en 1974, est sanctionné par l'ONEM en vertu de la nouvelle mesure du gouvernement entrée en vigueur au 1er janvier 2015. L'ONEM lui dit qu'il n'est pas disponible sur le marché de l'emploi. Il a voulu prendre le chômage économique, mais il est sanctionné et n'a plus rien touché depuis le mois de février. Vous me dites que cette mesure ne s'applique pas vraiment mais, dans les faits, nous observons qu'elle s'applique. Nous sommes dans le flou car l'ONEM applique mal les dispositions. Il considère ces personnes comme de simples demandeurs d'emploi. Il demande donc qu'elles soient disponibles sur le marché de l'emploi. Il demande donc qu'elles aillent se former. Quand la personne estime que cela lui coûte trop cher d'y aller, alors que normalement elle n'est pas obligée, elle est sanctionnée et exclue du chômage et elle ne touche plus rien. Quand je vous demande si vous avez pris contact avec l'ONEM pour le traitement de ces personnes, je sais que vous allez me répéter que la législation est très claire. Mais, dans les faits, ce n'est pas le cas: des personnes sont convoquées et sanctionnées par l'ONEM.
Monsieur le président, je ne connais pas le dossier concret. Monsieur Massin, si vous me donnez le nom, ce dossier pourra être examiné. Mais vous êtes trop sévère, je pense, quand vous parlez de bricolage. Nous essayons de trouver des solutions. Nous avons l'accord du Groupe des 10. Madame Fonck, il y a deux éléments importants sur lesquels nous n'avons pas appliqué l'accord du Groupe des 10. Premièrement: la disponibilité adaptée. Nous allons chercher et, j'espère, trouver une solution acceptable pour tous avec les Régions. C'est normal. Deuxièmement, la disponibilité jusqu'à 62 ans pour les professions lourdes. Je vais aussi essayer de trouver une solution qui soit acceptable pour le Groupe des 10. Dans la situation actuelle, j'essaie de donner à l'ONEM des instructions afin qu'elle suive les projets d'arrêtés royaux et qu'elle ne donne pas de sanctions maintenant. Monsieur Massin, je le répète, si vous me donnez le nom, je pourrai examiner le cas spécifique. Mais je suis convaincu que l'ONEM, en Wallonie et en Flandre… [[M. Massin communique le nom par écrit à M. Peeters]] Je vous remercie et je vous écrirai aussi vite que possible pour vous donner des informations relatives à ce dossier. Mijnheer de voorzitter, ik hoop dat wij vrij snel, eind mei, alles zullen kunnen uitleggen, dat alle koninklijke besluiten duidelijk zullen zijn en dat het normatief kader toegepast zal kunnen worden, zoals met de regio’s afgesproken werd.
En conclusion de cette discussion les motions suivantes ont été déposées. Tot besluit van deze bespreking werden volgende moties ingediend. Une motion de recommandation a été déposée par Mme Catherine Fonck et est libellée comme suit: “La Chambre, ayant entendu l'interpellation de Mme Catherine Fonck et la réponse du vice-premier ministre et ministre de l’Emploi, de l’Économie et des Consommateurs, chargé du Commerce extérieur, demande au gouvernement de respecter l'accord des partenaires sociaux du 2 mars 2015 et dès lors: - en ce qui concerne les bénéficiaires d'un RCC à la date du 31 décembre 2014, prévoir que ces derniers ne doivent pas être disponibles pour le marché de l'emploi. Le même traitement s'applique aux personnes licenciées avant le 1er janvier 2015 mais ne bénéficiant pas encore d'un RCC; - en ce qui concerne les bénéficiaires d'un RCC entrant dans ce régime après le 31 décembre 2014 (hors l'hypothèse visée ci-avant du licenciement antérieur à cette date), trois cas doivent être distingués: .régime ordinaire (RCC à 62 ans ou 60 ans moyennant le respect de certaines conditions): pour ces bénéficiaires prévoir une disponibilité passive jusqu'à l'âge de 65 ans, sauf s'il s'agit de bénéficiaires ayant atteint l'âge de 60 ans et justifiant d'une carrière de 42 ans ou de bénéficiaires ayant atteint l'âge de 62 ans et justifiant d'une carrière de 43 ans. .régimes particuliers - secteur de la construction, travailleurs de nuit, métiers lourds, longues carrières: prévoir qu'une disponibilité passive est applicable jusqu'à l'âge de 60 ans, sauf si ces personnes justifient d'une carrière de 40 ans (construction, travailleurs de nuit et métiers lourds) ou 41 ans (longues carrières). .prévoir un régime particulier pour les personnes en “RCC médical“: pour eux, aucune obligation de disponibilité ne leur est applicable; - en ce qui concerne les entreprises en restructuration ou en difficultés: .prévoir un régime transitoire pour les restructurations annoncées en 2014.Si l'annonce a eu lieu avant le 9 octobre, les futurs bénéficiaires de RCC sont également dispensés de l'obligation de disponibilité active ou passive. .dans les autres cas, il existe une disponibilité passive jusqu'à l'âge de 60 ans, sauf si ces personnes justifient d'une carrière de 38 ans; - en ce qui concerne la disponibilité pour les chômeurs âgés (hors RCC): . prévoir que les travailleurs qui étaient dispensés de rechercher un emploi à la date du 31 décembre 2014 continuent de l'être. . prévoir en ce qui concerne les “nouveaux“ chômeurs âgés, soit ceux qui le deviennent après le 31 décembre 2014, une disponibilité passive et le phasage suivant: Année: règle applicable concernant la disponibilité passive 2015: jusqu'à 60 ans ou 40 ans de carrière 2016: jusqu'à 61 ans ou 41 ans de carrière 2017: jusqu'à 62 ans ou 42 ans de carrière 2018: jusqu'à 63 ans ou 43 ans de carrière 2019: jusqu'à 64 ans ou 44 ans de carrière.“ Een motie van aanbeveling werd ingediend door mevrouw Catherine Fonck en luidt als volgt: “De Kamer, gehoord de interpellatie van mevrouw Catherine Fonck en het antwoord van de vice-eersteminister en minister van Werk, Economie en Consumenten, belast met Buitenlandse Handel, vraagt de regering het akkoord van de sociale partners van 2 maart 2015 na te leven en derhalve: - met betrekking tot wie op 31 december 2014 op een SWT aanspraak kon maken ervoor te zorgen dat de betrokkenen niet beschikbaar moeten zijn voor de arbeidsmarkt. Dat moet ook gelden voor de personen die vóór 1 januari 2015 ontslagen werden, maar nog geen SWT genoten; - met betrekking tot de SWT-ers die na 31 december 2014 tot dat stelsel toetreden (met uitzondering van bovengenoemde hypothese van ontslag vóór die datum), moet er een onderscheid worden gemaakt tussen drie situaties: .gewone stelsel (SWT op 62-jarige leeftijd of op 60-jarige leeftijd mits naleving van bepaalde voorwaarden): voor die rechthebbenden in een passieve beschikbaarheid tot de leeftijd van 65 jaar te voorzien, tenzij het gaat over rechthebbenden die de leeftijd van 60 jaar hebben bereikt en een loopbaan van 42 jaar kunnen voorleggen of rechthebbenden die de leeftijd van 62 jaar hebben bereikt en een loopbaan van 43 jaar kunnen voorleggen. .bijzondere stelsels - bouwsector, nachtarbeid, zware beroepen, lange loopbanen: ervoor te zorgen dat de passieve beschikbaarheid van toepassing blijft tot de leeftijd van 60 jaar, behalve indien die personen een loopbaan van 40 jaar (bouw, nachtarbeid en zware beroepen) of 41 jaar (lange loopbanen) kunnen voorleggen. .in een bijzonder stelsel te voorzien voor de personen met een medisch SWT; die personen moeten zich niet beschikbaar houden; - wat de ondernemingen in herstructurering of moeilijkheden betreft: .te voorzien in een overgangsregeling voor de in 2014 aangekondigde herstructureringen.Indien de aankondiging vóór 9 oktober plaatsvond, zullen de toekomstige SWT-ers ook vrijgesteld worden van de verplichte actieve of passieve beschikbaarheid. .in de andere gevallen geldt de passieve beschikbaarheid tot de leeftijd van 60 jaar, tenzij die personen een loopbaan van 38 jaar kunnen voorleggen; - wat de beschikbaarheid van de oudere werklozen (met uitzondering van de SWT-ers) betreft: .ervoor te zorgen dat de werknemers die op 31 december 2014 vrijgesteld waren van de verplichting om werk te zoeken ook na die datum daarvan vrijgesteld blijven. .wat betreft de “nieuwe” oudere werklozen of degenen die na 31 december 2014 werkloos worden, te voorzien in een passieve beschikbaarheid volgens de onderstaande fasering: Jaar: regeling inzake passieve beschikbaarheid 2015: tot de leeftijd van 60 jaar of loopbaan van 40 jaar 2016: tot de leeftijd van 61 jaar of loopbaan van 41 jaar 2017: tot de leeftijd van 62 jaar of loopbaan van 42 jaar 2018: tot de leeftijd van 63 jaar of loopbaan van 43 jaar 2019: tot de leeftijd van 64 jaar of loopbaan van 44 jaar. " Une motion pure et simple a été déposée par MM. Vincent Van Quickenborne et Benoît Friart. Een eenvoudige motie werd ingediend door de heren Vincent Van Quickenborne et Benoît Friart. Le vote sur les motions aura lieu ultérieurement. La discussion est close. Over de moties zal later worden gestemd. De bespreking is gesloten. Chers collègues, je propose de conclure nos travaux pour aujourd'hui et de recommencer la prochaine fois avec la question n° 2678 de Mme Fonck.
Monsieur le président, je sais que, par moments, c'est un peu lourd, étant donné que l'urgence est demandée par le gouvernement pour certains projets de loi. Mais, dans le cadre du bon ordre des travaux, serait-il possible de ne pas reporter les questions de manière trop lointaine? Certaines questions ont été déposées voici plus d'un mois. Une de mes questions concerne notamment des personnes auxquelles on retient des indemnités en matière de précompte et qui vivent des situations relativement dramatiques. Poser des questions, c'est un moyen d'essayer de solutionner la situation de personnes qui vivent de grosses difficultés au quotidien. S'il était possible de ne pas reporter de deux ou trois mois les questions, cela soulagerait aussi le travail parlementaire.
Chers collègues, la semaine prochaine, nous aurons le projet de loi sur les élections sociales et nous enchaînerons ensuite avec les questions.
Mijnheer de voorzitter, het is aan u om de werkzaamheden te organiseren, maar als de vraag wordt omgezet in een schriftelijke vraag, krijgt hij binnen de kortst mogelijke termijn het antwoord.
Si vous transformez tout cela en questions écrites, vous aurez la réponse aujourd'hui.
Monsieur le président, ma question n° 2678 au point 29 de l'agenda date du 3 mars! Depuis lors, l'eau a coulé sous les ponts puisque j'interrogeais sur une décision qui avait été prise par le gouvernement le 27 février. Cela n'a donc plus beaucoup de sens. D'autant plus, que cet avant-projet a été voté. Pour la forme, je la transforme en question écrite.
Het probleem is dat we zodanig veel belangrijke wetsontwerpen in de commissie hebben behandeld. Sommige leden hebben zeer lang gesproken. Die tijd had misschien kunnen besteed worden aan de vragen. In feite hebt u gelijk. Ik wil gerust eens tijdens het weekend vergaderen.