Moi bo día, señorías. Vaian ocupando, por favor, os seus escanos. Reiniciamos a sesión co punto sete da orde do día, que é o de preguntas para resposta oral do presidente da Xunta de Galicia. Pregunta ao Sr. presidente da Xunta de Galicia de D. José Luis Méndez Romeu, do G.P. dos Socialistas de Galicia, sobre a incidencia do novo escenario político na estabilidade institucional necesaria para gobernar a Xunta de Galicia
Ten a palabra, para formular a súa pregunta, don José Luis Méndez Romeu.
Señor presidente, vostede leva seis anos demonizando as coalicións de goberno e os bipartitos en todo lugar, practicamente en todos os debates. Agora, nos últimos quince días, está demostrando o síndrome do converso, disposto a pactar con calquera en todo lugar e mesmo sen límites, como dixo o seu colega, o señor Louzán, antes de ofrecerlle un pacto a quen era ata a véspera o representante das políticas cubanas ou venezolanas. Tampouco está mal a señora Aguirre ofrecéndolle un día un pacto a Cidadáns, ao día seguinte ao Partido Socialista e un terceiro día unha gran coalición, nas súas verbas, para frear os soviets. Oia, ¡que imaxe!, ¡que imaxe! A señora Aguirre afogada pola corrupción, erixida en sentinela de occidente fronte aos bárbaros. ¿Lembra que é iso? Pura escenografía franquista, absolutamente grotesco. Tamén o seu amigo, o señor Monago, se ofrece a pactar con Podemos. Vostede, que estaba diante, aplaudiu ese xesto gallardo e durante a campaña electoral vostede mesmo ofreceu pactar un día con Cidadáns e outro día co socialismo moderado. Logo de seis anos de censurar as coalicións, agora dinos que os pactos están no ADN do PP. Señor Feijóo, non o chamarei falsario para non incorrer nas iras da presidenta, pero, cando menos, inconsistente. ¿Que lle ocorre? ¿Ía camiño de Damasco e caeu, como Saulo, do cabalo? ¿Agora decátase de que viviu enganado e de que estivo enganando durante toda a súa vida? ¿Descobre a verdade agora? Está disposto a pactar con quen se deixe, supoño que por coherencia programática, no máis puro estilo de Groucho Marx. Fala vostede de inestabilidade institucional cando a única inestabilidade institucional é a que provoca vostede, que fai cambios na Xunta non para cambiar as políticas fracasadas ou os políticos queimados senón simplemente para tapar buratos nas listas electorais. Como sempre, a Xunta ao servizo do partido. Desestabiliza vostede as institucións cando está todo o día dedicado a unha campaña de autopromoción en Madrid e mantén a Xunta paralizada, coas políticas económicas fracasadas e as políticas sociais absolutamente destrutoras. O país está arrasado e vostede deixa un país sen futuro, sen horizonte. Agora din que teñen un problema de comunicación. Mire, non é que comuniquen mal é que menten cando falan: vostedes dixeron austeridade e foi desigualdade, publicitaron a recuperación e omitiron que era para a minoría, prometeron rigor e deixan corrupción. ¿Que vai facer agora, señor Feijóo?
Moitas grazas. Ten a palabra o presidente da Xunta.
Moitas grazas, señora presidenta. Lamento non saber con exactitude cal é a pregunta do señor Méndez Romeu, [[Murmurios.]] pero si entendemos en Galicia que é o que intenta ocultar o señor Méndez Romeu. Señor Romeu, vostede preguntábame cal é, no novo escenario político, se isto ten que ver ou non coa estabilidade na Xunta de Galicia. Señoría, no novo escenario político o que queda aínda máis claro é a estabilidade na Xunta de Galicia. O que queda claro nesta situación política que estamos a vivir en Galicia e en España é que hai un Goberno estable que ten unha maioría estable e que, dende o ano 2009, esa maioría parlamentaria os galegos foron incrementándoa nas eleccións no 2009 e nas eleccións do ano 2012. [[Aplausos.]] O que está claro, señoría, é que temos un goberno estable, unha Cámara estable e que neste momento somos a comunidade autónoma máis estable de España. Por iso, señoría, sorpréndeme que vostede veña agora intentando ocultar o que van facer vostedes o próximo sábado. Señoría, evidentemente, as coalicións están no ADN do PP. De feito, este partido é un partido de centrodereita que vén como consecuencia de distintos partidos [[Murmurios.]] que se uniron hai tempo para facer un partido que naceu despois da Constitución e que é o partido de máis amplo espectro de centrodereita que hai, neste momento, en Europa. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Señoría, fala vostede das coalicións e di que agora a nós nos interesan as coalicións. Hai unha gran diferenza e cando un partido perde os principios e perde os valores non distingue entre unha coalición e outra coalición: as coalicións dos partidos que gañan as eleccións para completar as maiorías son un mandato ético e democrático [[Murmurios.]] , as coalicións dos partidos que perden as eleccións para impedir que gobernen os partidos que gañan as eleccións xa non teñen tanto de democrático e, dende logo, nada de ético. [[Aplausos.]] Por iso, señoría, o que estamos a ver é como o Partido Socialista Obreiro Español se converte en Galicia na terceira forza política na maioría das cidades galegas: na Coruña, en Santiago, en Ferrol, en Ourense e en Pontevedra son vostedes a terceira forza política. E agora o día 13 imos ver como, se vostedes non o remedian, vai haber en Galicia, grazas ao seu apoio, gobernos tripartitos e cuadripartitos nas cidades e nos concellos e como incluso vai haber en Galicia o próximo sábado gobernos que están xestionados por partidos minoritarios nos que nin sequera o Partido Socialista Obreiro Español quere participar, aínda que vai votar a favor da investidura. Señoría, sen saír da autoestrada do Atlántico: na Coruña van apoiar a marca galega de Podemos, pero non entran no Goberno; en Ferrol van apoiar a marca galega de Podemos e entran no Goberno; en Santiago vanse abster para que a marca galega de Podemos goberne. Señoría, en tres concellos, tres actitudes e, por se fora pouco, señoría...,
Vaia rematando, presidente.
...cando chegamos a Lugo,...
Silencio, por favor.
...a marca galega de Podemos vostedes compárana coa Santa Inquisición porque non queren votar...
Remate, señor presidente.
...un candidato imputado que, por certo, perdeu as eleccións. Señoría, ¿exactamente de que modelo me está a falar? Creo na democracia, creo nas maiorías e creo nos gobernos que saen das urnas, non nos gobernos que saen contra as urnas. Moitas grazas, señoría.
Moitas grazas, presidente. Réplica do señor Méndez Romeu.
Señor Feijóo, véxoo confuso e confundido. [[Risos.]] [[Murmurios.]] Mire, eu lamento sinceramente que o Partido Popular non atope socios, pero vostedes están recollendo o que sementaron. [[Murmurios.]] Vostedes durante estes anos rexeitaron calquera tipo de diálogo sobre políticas económicas, en España e en Galicia, cando todo o mundo lles estaba advertindo de que eran profundamente reaccionarias e, ademais, fundamentalmente inútiles. Agora atópanse con que ninguén quere falar con vostedes. Señor Feijóo, vostede e o señor Rajoy están instalados na soberbia, están tan instalados na soberbia que aínda non se decataron de que os cidadáns o pasado día 24, se algo tiveron en común en toda España, foi o rexeitamento absoluto dunha política económica destrutora e unha política que vai contra a mínima igualdade de oportunidades que existiu neste país. Tamén teñen como denominador común que están fartos da corrupción que se enseñorea das institucións onde vostedes levan gobernando anos. A iso lle dixeron que non e a súa resposta é levar quince días de campaña apocalíptica, ameazando os cidadáns ¿con que? Sexa demócrata e respecte o resultados das urnas, deixe que os cidadáns tomen decisións e que se constitúan os gobernos correspondentes. E lembre, señor Feijóo, que vostede, para ser presidente –dío a lei–, ten que ter a maioría da Cámara e os alcaldes, para ser tales, teñen que ser elixidos polos concelleiros. Respecten a legalidade e, se queren, busquen consensos amplos para poder modificala, pero déixense de facer o ridículo ameazando os cidadáns. Señor presidente, hai que respectar os resultados das eleccións. Pregúntolle de novo: ¿que vai facer agora, vai seguir demonizando ou vai empezar a gobernar? ¿Vai continuar a autopropaganda en Madrid ou vaise ocupar, por fin, dos problemas tan graves que hai en Galicia e que con vostede non é nin remotamente posible abordalos? ¿Cando vai facer algo construtivo, señor presidente?
Moitas grazas. Ten a palabra o presidente da Xunta.
Señoría, xustificar o inxustificable. Mire, señoría, o Partido Popular de Galicia obtivo 149 maiorías absolutas e o Partido Socialista, 47. Tres por tres maiorías absolutas do Partido Popular, tres veces máis, o triplo que o Partido Socialista. O Partido Popular de Galicia, porque os galegos así o quixeron, gañamos en 55 concellos con maioría relativa e neses 55 concellos vive un millón de galegos. O día 13 de xuño pode ser que un millón de galegos teña un alcalde que non sexa o máis votado nas urnas, simplemente porque o Partido Socialista Obreiro Español vai dar ese apoio aos alcaldes que perderon nas urnas [[Murmurios.]] para constituír gobernos que non teñen o alcalde votado maioritariamente nas urnas. ¡Un millón! Un millón de galegos pode ter un alcalde que non sexa o máis votado nas urnas. Señoría, ¿parécelle pouco democrático que esteamos pedindo simplemente que os alcaldes que gañan as eleccións, sexan do partido que sexan, poidan ser os alcaldes apoiados nas investiduras? [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Señoría, van camiño da irrelevancia política. [[Murmurios.]] Non se crea vostede, hai moitos socialistas preocupados pola situación e a deriva que está tendo o Partido Socialista Obreiro Español en toda España e en Galicia especialmente. Dicía que son agora os terceiros nas principais cidades galegas. Vostede foi tenente de alcalde na Coruña,...
¡Silencio, por favor!
...¿acórdase de como demonizaba os nacionalistas cando vostedes tiñan esa inmensa maioría absoluta? ¿Acórdanse do que dicían do BNG cando vostede, tenente de alcalde da Coruña, falaba dos nacionalistas perigosos que o que querían era destruír España? Pasaron diso a gobernar co BNG e agora non só iso, señoría: agora, que son a terceira forza política na Coruña, van dar a alcaldía a unha forza que non é a maioritaria e que xa nin sequera son nacionalistas, son dez partidos políticos que naceron –iso din– do 15M. ¡Menuda biografía política ten vostede, señor Méndez Romeu! [[Risos.]] [[Interrupcións.]] Non me gustaría compartila nese grao de incoherencia e de incongruencia.
Silencio, por favor.
Señoría, eu estou aquí para garantir a estabilidade do Goberno da Xunta de Galicia, eu estou aquí para garantir a estabilidade da Comunidade Autónoma de Galicia. E nas cidades e concellos, señoría, sinceramente non sei se vai haber a estabilidade que os cidadáns nos demandan, o que está claro é que o comezo non é bo. E o comezo non é bo porque vostedes non están actuando de acordo cos votos que saen nas urnas, señoría.
Vaia rematando, por favor.
O que si lle podo dicir, señoría, é que en España xa nos demos conta. O secretario xeral do Partido Socialista, o señor González, viaxaba a Venezuela esta semana e agora vostedes están considerando votar a partidos que están de acordo con ese réxime. Sorprendente, señoría, sorprendente.
Remate, presidente, por favor.
Digo, señoría, que eu respondo polo que digo, respondo polo que fago e respondo pola estabilidade do Goberno. Non podo responder polo que fan vostedes, señoría. O que sei é que vostedes darán o voto e esconderán a man. O que si lle digo é que vostedes son responsables dos gobernos que apoian en Galicia. Moitas grazas, señoría.
Moitas grazas. Pregunta ao Sr. presidente da Xunta de Galicia de D. Francisco Xesús Jorquera Caselas, do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, sobre a valoración do Goberno galego do crecemento da fenda entre Galicia, o Estado español e Europa
Ten a palabra, para formular a súa pregunta, o señor Jorquera Caselas.
Grazas, señora presidenta. Señor Feijóo, Fausto, un cantautor portugués, dicía nunha preciosa canción: "Assim se faz Portugal, uns vão bem e outros mal". Recentemente coñecemos varios estudos que indican que, efectivamente, uns van ben e outros mal, no social e no territorial. Segundo a OCDE, a desigualdade social acadou o seu nivel máis alto dende que hai datos e os datos do Euroestat indican que o Estado español foi o estado no que máis medrou a desigualdade. A renda do 10 % do máis rico multiplica por 13 a renda do 10 % máis pobre. O 10 % da poboación máis favorecida acumula xa o 43 % da riqueza, mentres o 60 % máis pobre posúe tan só o 20 % da riqueza. E en Galiza, señor Feijóo, a desigualdade aumentou aínda máis que no Estado español, iso é o que di un recente estudo de Foessa. Mire, segundo a Rede europea de loita contra a pobreza e exclusión social, en Galiza hai máis de 90.000 persoas en situación de pobreza severa, máis de 370.000 persoas en situación de pobreza e preto de 700.000 persoas en risco de pobreza. Pero, sobre todo, quixera chamar a súa atención sobre os datos de riqueza rexional de 2013 publicados por Eurostat. ¿Sabe que din estes datos? Que a riqueza per cápita media dun galego equivale ao 83 % da dun cidadán europeo. En 2009 representaba o 92,3 %, señor Feijóo. Dende que vostede é presidente retrocedemos 10 puntos, retornamos á porcentaxe do ano 2004, señor Feijóo. Dende que vostede é presidente retrocedemos 10 anos. Mire, a riqueza per cápita en Galiza é inferior en 17 puntos á media europea e en 12 puntos á media española. A realidade, señor Feijóo, é que a renda media dun galego é inferior en 3.000 euros á dun español e é inferior nada máis e nada menos que en 12.000 euros á dun madrileño, un 35 % menos, señor Feijóo. Unha demostración, como lle dicía ao principio, de que a crise non castiga a todos por igual, nin no social nin no territorial. Por iso señor Feijóo, ¿como valora que se siga agrandando a fenda que separa Galiza do Estado español e de Europa, en particular dende que vostede é presidente da Xunta de Galiza? Moitas grazas.
Grazas, señor Jorquera. Ten a palabra o presidente da Xunta.
Señoría, fala vostede nesta pregunta, polo menos na pregunta oral porque a escrita pode manter outro tipo de plantexamentos... Vou intentar contestarlle aos datos que acaba de referir á Cámara. Fala vostede dos datos de pobreza en Galicia, como sabe, señoría, –debe sabelo porque vostede estaba en Madrid cando se facía ese tipo de política económica– en España dende o ano 2008 empezamos unha crise económica que quixemos ocultar durante máis de dous anos continuados. [[Murmurios.]] Esa crise económica non a aceptou o Goberno ata o ano 2010, dous anos despois de que xa existira. A partir de aí, señoría, en Galicia empezamos a traballar a partir do ano 2009 e en España a partir de principios do ano 2012. En relación e en consecuencia, os efectos dramáticos que está producindo primeiro a recesión económica e a crise económica, creo que hai que contextualizalos axeitadamente para saber se en Galicia estamos peor ou estamos algo mellor, con independencia de que en España esteamos mal. Señoría, segundo os datos recentes de pobreza –que son da Enquisa de condicións de vida do ano 2014 publicada agora, o mes pasado, en maio do ano 2015–, Galicia é a cuarta comunidade autónoma co índice de pobreza máis baixo. Esa é a Enquisa de condicións de vida que seguro que vostede consultou para facer esta pregunta. Sete puntos por debaixo da media do Estado. Somos a comunidade autónoma na que a poboación en risco de pobreza foi diminuíndo nos últimos anos, dende o ano 2009 ao ano 2014: no ano 2009 tiñamos o 20,6 % e agora o 15,4 %. España tiña no ano 2009 o 20,4 % e agora o 22,4 %. Eses son os datos, señoría, da Enquisa de condicións de vida do Instituto Nacional de Estatística. Polo tanto, ¿en Galicia preocúpanos a situación de pobreza? Si, sen dúbida. ¿Estamos mellor nesa situación que o resto de España? Si, sen dúbida. En relación cos datos de desigualdade, señoría, a Enquisa de condicións de vida –que acaba de publicarse, insisto, en maio– di que Galicia é a comunidade autónoma con menor desigualdade entre os máis pobres e os máis ricos, a comunidade autónoma con menos desigualdade entre os máis pobres e os máis ricos. Galicia é unha das comunidades autónomas que teñen menos poboación nos tramos de renda máis baixa xunto co País Vasco, Navarra e Madrid. Estamos, polo tanto, entre as catro comunidades autónomas onde a poboación e os seus tramos de renda baixa son os menores e, sen embargo, somos a novena comunidade autónoma na que os tramos de renda alta son máis altos. E, polo tanto, esa enquisa, que está á súa disposición, concreta que en Galicia os tramos de renda baixa son o 13,8 %, os tramos de renda alta o 15,6 % e, en consecuencia, a suma é 29,4 %. ¿Sabe cal é, por exemplo, a de Andalucía? 40. ¿Sabe cal é a a de Madrid? 44.
Vaia rematando.
Señoría, ¿estamos, en consecuencia, nunha situación complexa? Si, ¿pero Galicia está mellor que o resto de España? Ou digámolo doutra forma: ¿Galicia está menos mal que o resto de España? Si, en termos de pobreza e en termos de desigualdade.
Remate, por favor, presidente.
E en relación coa converxencia con Europa... Señoría, a presidenta está pedindo que remate, contéstolle na réplica. Moitas grazas.
Moitas grazas. Réplica do señor Jorquera Caselas.
Grazas, señora presidenta. Señor Feijóo, mire, non sei se coñece unha anécdota que se conta de Franco. Achegouse un señor e díxolle que viaxaba moito e non vía as realizacións das que el tanto falaba, Franco contestou: "Pues viaje usted menos y lea más los periódicos." Pois mire, esa anécdota cada vez lémbrame máis a vostedes, só que vostedes o que nos piden é que viaxemos e leamos menos e nos fiemos máis do seu aparello de propaganda. Esa actitude é a que explica, por exemplo, que o señor Rajoy se pregunte quen fala hoxe do paro. ¿Pero en que mundo viven vostedes, señor Feijóo? Mire, viaxen, falen, por exemplo, cos pais para coñecer a desfeita que provocaron vostedes cos libros de texto. Vaian a Arteixo e falen coa xente que tivo que ir a Portugal mercar vacinas. E lean os xornais, señor Feijóo: "Galicia es la segunda comunidad con más indigentes". Esa é a realidade do noso país, señor Feijóo, e non a do seu aparello de propaganda. Os datos de Eurostat din que estamos diverxendo e iso que son datos do ano 2013, señor Feijóo. Hoxe estamos aínda peor porque en 2014 a economía galega foi a que tivo o peor comportamento de todo o Estado, medrou só un terzo do que o fixo o Estado español e do que o fixo Europa. E no 2015, señor Feijóo, imos polo mesmo camiño, o índice de produción industrial está en caída libre mentres no Estado español está en recuperación. Pero ademais, señor Feijóo, mentres en Galiza a poboación diminúe, en Europa a poboación aumenta. En Galiza o PIB repártese entre menos persoas, o peso do noso PIB –o peso da nosa economía, en definitiva– cada vez é peor. Unha demostración, como lle dixen, de que uns van ben e outros mal, non só no social senón tamén no territorial, por mor da nosa dependencia...
Vaia rematando, por favor.
...pero tamén por mor das súas políticas, señor Feijóo. O seu Goberno é unha rémora para este país. Mentres vostede está especulando, facendo cálculos para dar o salto a Madrid, está deixando un deserto económico e social no noso país.
Moitas grazas, señor Jorquera. Ten a palabra o presidente da Xunta.
Señoría, non sei exactamente se teño que viaxar menos ou máis. Non sei os cálculos que vostede me di, [[Murmurios.]] pero eu estou aquí, señoría, e por iso me preocupa o meu pobo, por iso me interesa exactamente como o está pasando o meu pobo en relación co resto de pobos de España. Creo que a vostede tamén lle debería de preocupar isto. Porque vostede que me fale dos problemas de Galicia, xa os coñezo, señoría. Non teño outro obxectivo que diminuílos ou, cando menos, temperalos. Creo que non é lóxico negar que os problemas de pobreza en Galicia –que existen– e os problemas de necesidades en Galicia –que existen– son para nós os problemas máis grandes pero que, en termos nacionais, en termos estatais, en termos de España, estamos dentro das comunidades autónomas con menores taxas de pobreza e somos a comunidade autónoma con menor desigualdade entre as rendas altas e as rendas baixas. Señoría, é certo que a economía galega medra. Agora a discusión xa empeza a ser se medra pouco ou medra moito, pero ata o de agora a discusión non era se medraba, señoría, a discusión era canto caía e durante a recesión económica a economía galega caeu menos que a media de España, menos que a media de España. A caída do PIB en Galicia foi do 1,03 % e o PIB en España foi do 1,38 %, menos que a media de España. Agora, señoría, a economía galega medrou un 0,5 % no último trimestre, o mellor dende o ano 2007. Evidentemente, gustaríanos crecer máis. A Autoridade Independente de Responsabilidade Fiscal, que acaba de dar uns datos de como medrou a economía no último trimestre, di que en Galicia a economía medrou no último trimestre do ano 2015 un 1 %, unha décima máis que España. Señoría, cando vostede me fala da economía galega, aínda crecendo o 0,9 %, sabe vostede que Galicia está crecendo igual que Alemaña –Alemaña o 1 % e Galicia o 0,9 %–. Galicia está crecendo máis que Italia, máis que Austria, máis que Francia. [[Murmurios.]] Se me di vostede que Galicia non está crecendo todo o que está crecendo España, estou de acordo. Co que non podo estar de acordo, señoría, é con que para o que lle interese critique as políticas en España e para o que non lle interese converta España no paradigma das políticas que hai que seguir adiante. Señoría, un pouco de sentido común. Dígoo porque a min si me preocupan os datos dos galegos. E, por iso, ler os xornais está moi ben, señoría, pero iso non é viaxar. Ler os xornais e contrastalos cos datos oficiais, creo que iso é o que ten que facer un deputado que queira trasladar á Cámara coherencias e non simplemente noticias. [[Murmurios.]] Señoría, os datos son que temos un índice de pobreza máis baixo que a media de España. O dato é que somos a cuarta comunidade autónoma con menos desigualdades entre as rendas altas e as rendas baixas. Cando vostede di que as comunidades perderon converxencia, que Galicia perdeu converxencia con Europa: si, todas as comunidades autónomas de España e España perdeu converxencia con Europa máis que Galicia, España 10,4 puntos e Galicia 7,5 puntos.
Vaia rematando.
Si, señoría, a converxencia de España con Europa perdeuse máis que a converxencia de Galicia con Europa. Por iso, señoría, non vaiamos enganar os galegos, os galegos sabemos ler e escribir e sabemos interpretar. Señoría, eu non lle pido que apoie este goberno como apoiou ao Partido Socialista Obreiro Español coas políticas que nos trouxeron ata aquí, o que si lle pido, señoría, é que valore Galicia e o esforzo que está facendo Galicia contra a pobreza e contra a exclusión social. Moitas grazas, señoría.
Moitas grazas. Pregunta ao Sr. presidente da Xunta de Galicia de Dª Yolanda Díaz Pérez, do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, sobre a situación de desprotección das familias galegas
Ten a palabra, para formular a súa pregunta, dona Yolanda Díaz Pérez.
Bos días, señora presidenta. Señor Feijóo, voulle formular unha pregunta: ¿vostede sabe cantos fogares hai en Galicia nos que non entra nin un céntimo de euro? Exactamente, señor Feijóo, voullo dicir, hai 35.000 fogares que afectan nada máis e nada menos que a 63.000 seres humanos. Son persoas que teñen sentimentos, que teñen que comer, que teñen fillos, son seres humanos. Eu non sei se vostede sabe, señor Feijóo, que a nosa taxa de protección en Galicia é de tan só o 4 %. Non sei se sabe vostede que tan só 11.948 persoas –vostede que presume tanto da Risga– son as que teñen acceso a unha Risga con todas as problemáticas de tramitación que segue a ter a Risga. Non sei se sabe que, coa que está chovendo e con estes seres humanos en absoluta desprotección, tan só adicamos do seu orzamento 47 millóns de euros á protección das persoas que, insisto, non teñen nada. Non sei se sabe que as políticas do Partido Popular están convertendo non en sufrimento senón nunha fenda absoluta de exclusión social o noso país, que están permitindo que estas 11.000 persoas perciban unha renda de 399 euros, no mellor dos casos. Pero eu pregúntolle por esas 63.000 persoas, señor Feijóo, que non teñen nada. Pregúntolle tamén, señor Feijóo, por eses datos terribles –dende que vostede chega, ata agora, duplícanse– de que en 95.000 fogares en Galicia todos os seus membros –EPA recente–, todos, están en situación de desemprego. Estes son datos reais, señor Feijóo. Pregúntolle tamén por esas 185.261 persoas que non teñen protección de desemprego, señor Feijóo, grazas ás políticas do Partido Popular, que atacan e recortan estas prestacións. Pregúntolle tamén, señor Feijóo, por esas 130.000 persoas que están en pobreza severa. E a pregunta que lle fago é, señor Feijóo: ¿vai rescatar esas 63.000 persoas nas que nas súas casas non entra un céntimo de euro? ¿Vai mudar o seu orzamento, de aquí a decembro, para poñer como prioridade xustamente esta actuación? ¿Vai abrir os comedores escolares en verán para que os nenos e nenas deste país que teñen problemas nutricionais poidan, polo menos, garantir unha comida? ¿Vai mudar as súas políticas, señor Feijóo, ou vai seguir nesta senda terrible de exclusión social e de rescate aos poderosos e deixando tirada a banca? E remato cunha reflexión, señor Feijóo: as urnas falaron, por moito que vostede teña discrepancias con este sistema democrático. As urnas falaron e dixeron que estaban fartos de pobreza, de desigualdade, e en Galicia non toleramos que haxa xente que non teña nin para comer. Son 63.000 persoas, ¿que vai facer con estas persoas, señor Feijóo? Non me fale de diferenzas con España...,
Vaia rematando.
...fáleme de realidades, de 63.000 seres humanos.
Moitas grazas, señora Díaz. Ten a palabra o presidente da Xunta.
Grazas. Señoría, creo que o tema das urnas xa o falamos co Partido Socialista. Se vostede quere falar das urnas, darase conta de que o seu partido desapareceu. Polo tanto, as políticas de Izquierda Unida, señoría, aos españois e aos galegos non lles interesan. Por iso o que me interesan a min son os galegos, non o apoio de Izquierda Unida, que resulta que desaparece do mapa político español, saberán vostedes por que. Mire, señoría, todos os que aquí estamos –estou convencido de que todos– temos a alguén da familia que non ten traballo; todos os que estamos aquí. Todos temos non soamente xente da familia, senón que temos, por suposto, amigos e veciños que non teñen traballo; e esa é a maior causa de exclusión social. Por iso, señoría, creo que é un bo dato que hoxe teñamos 26.000 persoas menos apuntadas nas listas de desemprego en Galicia que hai un ano. E creo que segue sendo un bo dato que hoxe teñamos 22.500 persoas máis afiliadas á Seguridade Social que hai un ano. Eses son, sen dúbida, bos datos. Se vostede me di: ¿eses son datos suficientes? Evidentemente que non. Pero ¿hoxe temos máis traballo que hai un ano? Evidentemente que si. Cando miramos as enquisas de condicións de vida, señoría –porque son os únicos datos que temos para entendernos–, volvo reiterarlle o que lle dixen ao compañeiro do BNG, Galicia reduciu o risco de pobreza –segundo a enquisa–, dende o ano 2009 a o ano 2014, do 20,6 ao 15,4 %. Eses son os datos, señoría. Vostedes, onde gobernaron, incrementaron o índice de pobreza. Onde gobernaban, agora xa non, non son necesarios. En Andalucía vostedes tiñan o 28,8 % de pobreza e acabaron o ano 2014 co 33,3 %. ¿Cal é a política que vostede me plantexa, señoría? ¿Cal é o modelo que vostede me plantexa? Na taxa de risco de pobreza é unha das cinco comunidades autónomas nas que máis se reduciu no último ano, na taxa Arope. Estou collendo todas: o INE, a enquisa de risco de pobreza, a taxa Arope. Os ingresos medios por persoa en Galicia subiron timidamente, de 10.106 euros a 10.200. E en canto ás dificultades para chegar a fin de mes os fogares galegos, os fogares que chegan con facilidade duplicáronse; do 5 % que chegaban antes, ao 10 %. É certo, señoría, que aínda nos queda o 20 % dos fogares que chegan con moitísimas dificultades a fin de mes. E por iso ¿que é o que estamos facendo, señoría? O que estamos facendo é non negar un problema; o que estamos facendo é traballar, por exemplo, incrementando as partidas de inclusión social 17 veces máis do que incrementou o presuposto; o 17,7 %, 70 millóns de euros. Por exemplo, incrementando a risga o dobre do que tiñamos cando chegamos ao Goberno no ano 2009, iso si, con 2.000 millóns de euros menos, señoría. Con 2.000 millóns de euros menos, atendemos o triplo das persoas dependentes e o dobre das persoas de Risga.
Vaia rematando, por favor.
Señoría, ¿que é o que acabamos de facer? Lamento que vostede nin sequera se dea conta. [[Murmurios.]] Antonte firmabamos cos bancos de alimentos e coa Fegamp todo o proceso para atender a todas as familias que poidan necesitar que os seus fillos coman, no caso de que os comedores escolares, durante a época estival, pechen. Chegamos outra vez a outro acordo por segundo ano consecutivo...,
Remate, por favor.
...e ímolo seguir facendo. Señoría, o compromiso coa pobreza non é patrimonio de ninguén. O compromiso coa pobreza é un patrimonio ético e persoal das persoas e dos dirixentes políticos.
Moitas grazas, presidente.
Non vou renunciar a ese compromiso nunca. Moitas grazas, señoría.
Réplica da señora Díaz Pérez.
Señor Feijóo, pois compromiso ético vese que non teñen ningún, porque estou falando claro e estou facendo preguntas concisas. Estoulle preguntando se vai rescatar as 63.000 persoas que nas súas casas non entra un céntimo de euro; é sinxelo, señor Feijóo. Eu xa sei que vostede practica a caridade, xa o sei. Non queremos caridade, queremos xustiza. Xa sei que vostede é, efectivamente, caritativo. Quero xustiza. Pregúntolle se vai atender o que di exactamente o Informe Foessa, porque vostede le do Informe Foessa o que lle peta. Voulle ler –páxina 7, conclusións, señor Feijóo– o que di, certamente, de Galicia. É moi interesante, señor Feijóo, atenda ás conclusións deste informe. Mire, para que o vexa a xente, dinos: efectivamente, aumentou o espazo de exclusión social. En Galicia estímase en 170.000 o número de fogares –que afectan a 500.000 persoas, señor Feijóo, ¡500.000 persoas!– que se atopan en exclusión social no ano 2013. Entre eles é primordial –di o Informe Foessa, non o di a Alternativa Galega de Esquerda, que está en Venezuela, como vostede, preocupado por Venezuela– ofrecer unha atención de urxencia –dío o Informe Foessa– a 55.000 fogares –55.000–. Di que afecta a 130.000 persoas que están en situación de exclusión severa. Señor Feijóo, non maree a perdiz, non faga de sociólogo, por certo, malo –non faga de sociólogo malo–; díganos aos galegos e ás galegas se vai cumprir coa parte de conclusións do Informe Foessa. E tamén lle digo, señor Feijóo, falando de informes oficiais, que o Informe do EMIN fala de dez puntos clave que tamén lle afectan a vostede. Di: Primeiro, ¿vanse aumentar os orzamentos de aquí a decembro, señor Feijó, para as rendas de integración social?, ¿si ou non, señor Feijóo? Fale claro e non me interprete as cifras, dígame si ou non. ¿Vai abrir os comedores escolares? Xa sabemos o que é o Banco de alimentos, señor Feijóo, xa o sabemos; por certo, unha empresa –sen comentarios–, pero xa sabemos o que é.
Vaia rematando, por favor.
Señor Feijóo, mire, ¿vai mudar as políticas como exixe este informe público ou vai seguir así? ¿Vai rescatar a xente? E non faga –insisto– de sociólogo, porque seguramente non ía gañar a vida desa maneira. Nada máis e moitas grazas. E, por favor, por unha vez conteste si ou non.
Moitas grazas. Ten a palabra o presidente da Xunta.
Moitas grazas, señoría. Non sei a que se refire vostede co da pobreza. Cando a vostede lle interesa, utiliza os informes de Cáritas. E cando non lle interesan os informes de Cáritas, di que a pobreza e a caridade non teñen... Mire, señoría, pregúntame cousas concretas: ¿Imos incrementar os orzamentos? Si. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] ¿Imos incrementar os orzamentos? Si.
Silencio.
Pero non a proposta súa, que tamén, señoría. No pasado Consello da Xunta aumentamos por cuarta vez consecutiva os orzamentos para axudas e entidades de iniciativa social. Si, señoría. Levamos un 40 % máis que o ano pasado e un 62 % máis que nos últimos dous anos. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Señoría, por primeira vez estes orzamentos e estas axudas serán plurianuais para todos os comedores, para todos os albergues, para todos os centros de acollida. Señoría, acabamos de asinar –como lle digo– co Banco de alimentos e con todos os concellos galegos a protección de todos os rapaces durante o período do verán no que non haxa clase; por suposto, señoría. ¿Imos seguir traballando nisto? Si, pero non manipule os informes. O Informe de exclusión e desarrollo social, o Foessa, efectivamente, señoría, ese informe de outubro do ano 2014, ¿por que lle oculta á Cámara que o índice de exclusión máis baixo, tanto no que se refire a fogares como o que se refire a persoas, é o de Galicia? ¿Por que lle oculta ese dato, señoría? Señoría, eu non vivo en Suecia, eu vivo en España, e, en consecuencia, cando digo que somos a rexión, a comunidade autónoma, a nacionalidade histórica, co índice máis baixo, tanto en fogares como en individuos o índice de exclusión máis baixo, creo que os galegos teñen dereito a sabelo, e ocultárllelo é simplemente non contarlle a verdade aos galegos, señoría. [[Aplausos.]] É non contarlles a verdade aos galegos. [[Aplausos.]] Señoría, imos seguir falando, por suposto, cos concellos novos, que agora resulta que van ter novas ideas. Van encontrar o Goberno nesas novas ideas. Mire, señoría, xa no Debate de investidura falei dos problemas de desafiuzamentos en Galicia; no debate do ano 2012, en decembro. E dende alí empezamos a traballar, señoría. Empezamos a traballar e de feito chegamos a un programa, en outubro do ano 2013, para velar polas familias que estaban en situación de desafiuzamentos, sendo Galicia, iso si, unha das comunidades autónomas con menos desafiuzamentos de España; o 2,39 % do total de España no ano 2014 e o 1,90 % no primeiro trimestre do ano 2015. Se me pregunta vostede: ¿Iso é suficiente? Non. Imos seguir traballando, señoría. Chegamos co Programa Reconduce a 303 familias. Evitámoslles a 80 familias o desaloxo forzoso. Seguimos conveniando, e conveniamos desde o ano 2013 co Consello do Poder Xudicial para coñecer con anterioridade as posibles sentenzas, en aplicación do Estado de dereito, que se poidan producir, e evitamos 38 casos. Señoría, ¿imos seguir traballando? A resposta é que si. Dúas cousas. A primeira, ampliando...
Vaia rematando.
...o programa tamén para os desaloxos por aluguer, que son os que realmente están neste momento producíndose con maior intensidade. E, segundo, pedíndolles e propoñéndolles aos concellos galegos novos e ás deputacións galegas novas todo un conxunto de recursos económicos, de recursos técnicos e de recursos humanos, dispoñibles.
Remate, por favor.
¿De que se trata? De que a Xunta de Galicia, os concellos e as deputacións poñamos axudas económicas, poñamos oportunidades laborais e poñamos vivendas alternativas para os desaloxos tamén en aluguer. Señoría, o noso obxectivo é que ningunha familia quede sen vivenda como consecuencia dos problemas económicos.
Moitas grazas, presidente.
Espero atopar os concellos galegos e as deputacións. Hai concellos, señoría, que están presumindo de déficit cero...
Moitas grazas, presidente.
...e incluso de diminuír a débeda pública. Nós, mentres haxa este problema, non somos capaces de facelo nin o faremos.
Moitas grazas.
Moitas grazas.
Continuamos co desenvolvemento da orde do día co punto 5, de proposicións non de lei. Proposición non de lei do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de D. José Ramón Val Alonso e dous deputados/as máis, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en materia de seguridade no mar
A esta proposición non de lei presentouse unha emenda do Grupo Parlamentario Mixto, por iniciativa da señora Martínez. [[O G.P. Mixto, a través da súa deputada e voceira Consuelo Martínez García, ao abeiro do disposto no Regulamento da Cámara, presenta a seguinte emenda de adición a esta proposición non de lei.Emenda de adición.Debe ser engadido un novo ordinal 5º na parte resolutiva co seguinte contido:"5ª]] Tome as medidas administrativas necesarias para que todos os traballadores e traballadoras do sector do pesqueiro e marisqueiro reciban a formación específica en materia de seguridade e saúde laboral, impartida polo ISSGA".)
Para formular a proposición non de lei ten a palabra don José Ramón Val Alonso, do Grupo Parlamentario Socialista.
Moitas grazas, señora presidenta. Bo día a todos e a todas. Bo día, señora conselleira. Hoxe novamente traemos ao Pleno desta Cámara unha iniciativa que xa foi debatida hai uns meses na Comisión 8ª, de Pesca e Asuntos Marítimos, para falar dun dos temas máis importantes que afectan ao sector pesqueiro galego. Un tema que non ten nada que ver coa xestión dos recursos nin coa planificación pesqueira, pero que, desgraciadamente, segue a ser un dos puntos negros para o sector. Estamos a referirnos á seguridade marítima e ás políticas de prevención de accidentes no mar. Hoxe en día, a pesar das políticas do Partido Popular e do seu empeño en lexislar en contra do sector, aínda a día de hoxe hai censadas nos portos galegos máis de 4.500 embarcacións, de diferente tamaño e que se dedican a diferentes actividades, pero todas elas comparten un punto en común, que non é outro que realizar a súa actividade nun medio hostil como é o mar. Desgraciadamente, dende a chegada ao Goberno de Galicia do Partido Popular e do señor Núñez Feijóo, o sector ten retrocedido dunha forma alarmante. Perdéronse dende o ano 2009 arredor de 5.000 cotizantes do Réxime especial do mar da Seguridade Social. Téñense precarizado as condicións laborais dos traballadores, eliminado todas as medidas de carácter social, como podía ser a póliza colectiva de seguros de accidente no mar ou mesmo tamén as axudas para as cotizacións das mariscadoras; non se artellan políticas que axuden a paliar as perdas económicas nin os ingresos dos traballadores, etc. Pero o que é moito máis grave, é que se teñen dado xa moitos pasos que non axudan a nada para aumentar a seguridade dos nosos barcos nin das tripulacións que neles realizan a súa actividade laboral. Así se teñen eliminado cuestións fundamentais –ao parecer de quen lles fala e ao parecer do Grupo Parlamentario Socialista– como era o seguro do mal tempo; unha ferramenta que eu estou convencido de que, ben utilizada, podería ser unha ferramenta indispensable para o sector en materia de prevención de accidentes, porque os mariñeiros, os profesionais, teñen que ter garantidos uns ingresos mínimos cando as condicións son adversas, cando as condicións climatolóxicas non permiten traballar con garantía. Porque non podemos pechar os ollos, non podemos mirar para outro lado e crer que os homes do mar, e as mulleres do mar, cando non pescan non teñen que levar á súa casa. Pero, para que isto funcionase, primeiro o Partido Popular tiña que interiorizar que existe un problema. Despois de interiorizalo, tiña que buscar unha solución. E despois plantexar algunha alternativa. E o que fixo neste tema foi non crer, dende o minuto 1, nesta ferramenta que se puxo en marcha para o sector. Ademais de non crer nela, tampouco puxo ningunha outra alternativa. Publicouse tamén –por parte do Goberno central– un decreto que diminúe as tripulacións mínimas necesarias para realizar a actividade pesqueira; decreto que afecta directamente á seguridade real das embarcacións e do seus tripulantes. E mesmo tamén dende a Xunta de Galicia, dende o Goberno de Galicia, se aprobou un decreto, o 130/2012, que abre as portas á autoridade competente para poder cobrar taxas polo servizos de rescate. Xa sei que aquí virá o voceiro do Partido Popular a dicir que hai unha instrución emitida polo secretario xeral do Mar para non cobrarlles aos profesionais do mar. Pero o decreto di o que di, e se o queren poñer por escrito, o que teñen que facer é modificar o decreto. E parándonos un pouco no Decreto 963/2013, do 5 de decembro, polo que se fixan as tripulacións mínimas de seguridade dos buques de pesca e se regula o seu procedemento para a regulación, nós cremos que é, sen lugar a dúbidas, un dos maiores atentados que ten feito o Goberno do Partido Popular, neste caso do Estado, coa conivencia do Goberno galego, contra a seguridade no mar. Un caso claro de lexislación feita á medida dos armadores menos comprometidos coa seguridade dos seus traballadores e das súas tripulacións e que unicamente pensan nos seus intereses económicos. E digo isto porque calquera pode comprobar como hai artigos dese real decreto dirixidos e feitos a medida dunha frota en concreto, desa frota que está entre os 20 e os 24 metros e que realiza a súa actividade en augas da Unión Europea; onde se reducen as tripulacións mínimas de 7 a 5 tripulantes xustamente polo lado dos titulados náutico-pesqueiros, as persoas con maior formación, as persoas tituladas, que, loxicamente, son as que máis teñen que velar pola seguridade das tripulacións. Son capaces, incluso, nese decreto de aumentar as atribucións dunha titulación como é a de patrón costeiro polivalente, por riba das súas competencias, para poder despachar barcos por riba das competencias desta titulación. Nese mesmo decreto non hai normas claras. Déixanse en mans dos capitáns marítimos as conformacións das tripulacións, abrindo a porta a que a tripulación dun barco de ata 12 metros poida estar conformada –cumpríndose unha serie de requisitos– por tan só unha única persoa, por tan só un único tripulante. E nós preguntámonos se isto é velar pola seguridade dos traballadores do mar. En opinión do Partido Socialista, trátase dun auténtico despropósito en materia de seguridade. Porque é certo que existen avances tecnolóxicos, é certo que existen avances para mellorar as condicións de seguridade; pero non é menos certo que o factor humano segue a ser imprescindible no mar. E estas medidas que se foron poñendo en marcha –e as que se suprimiron– non fan máis que confirmar que nos atopamos diante dun goberno que non considera nin a prevención de accidentes nin a seguridade marítima como unha prioridade; un goberno completamente insensible aos problemas dos homes e mulleres do mar, e quizais por iso, desgraciadamente, aínda a día de hoxe Galicia segue a ser a comunidade cunha maior taxa de sinistralidade no mar. Máis de 23 falecidos no pasado ano, desgraciadamente, non fai máis que confirmalo. Nós cremos que vai sendo hora de dar pasos adiante, de tratar de facer algo a prol do sector. Non vale xa con permanecer sentados en San Caetano esperando e rezando para que non pase nada no mar. Hoxe en día cremos que existen moitas posibilidades para mellorar a seguridade das nosas embarcacións. Sistemas patentados e testados que serven para manter as embarcacións a flote en caso de accidentes marítimos. Sistemas individuais de localización, homologados, que poderían ser perfectamente implantados. Pero claro, para todo isto o que é preciso é vontade política e traballo para poder sacalo adiante. Recursos vai haber, porque está aí, a punto de entrar en vigor, o Fondo Europeo Marítimo da Pesca, que vai poñer unha importante cantidade de recursos á disposición do Goberno galego xustamente para traballar tamén nesta materia. Polo tanto, nós queremos traer unha iniciativa hoxe a esta Cámara para darlle un impulso ás medidas que debe de poñer en marcha o Goberno galego en dous sentidos, en dous ámbitos. Primeiro, para mellorar directamente a seguridade dos afectados, dos traballadores do mar, aplicando sistemas homologados e patentados, que melloren esas condicións de seguridade, como poden ser eses sistemas de localización individual para os homes e mulleres do mar; ou poden ser sistemas homologados para que as embarcacións poidan manter a flotabilidade en caso de accidente no mar. Un segundo termo, dirixido a modificar a lexislación aprobada nos últimos tempos polo Goberno do Partido Popular que afecta –na opinión deste grupo e deste deputado– directamente á seguridade. Estou a falar de derrogar ese Real decreto 963/2013, do 5 de decembro, polo que se fixan as tripulacións mínimas. Nós cremos, e xa o expliquei agora, que é un atentando contra a seguridade do mar porque, xustamente, diminúe as tripulacións mínimas polo lado dos titulados náutico-pesqueiros, daqueles que realmente son os que están máis preparados e que teñen que velar pola seguridade das súas tripulacións. E tamén exiximos do Goberno galego que derrogue ou modifique ese Real decreto 130/2012, polo que se establecen as taxas para cobrar en caso de accidente marítimo, para excluír totalmente os profesionais do mar desta situación. Estas son algunhas das medidas que hoxe plantexamos na nosa alternativa. Seguramente existen moitas outras, pero o que é preciso é ir dando pasos para avanzar nunha materia que segue a ser un dos puntos negros do sector. É preciso demostrar, e demostrarlle ao sector, que esta Cámara, que este Parlamento, se preocupa pola súa seguridade, pola seguridade das persoas, dos homes e mulleres do mar. Eu creo que é preciso contar co apoio de todos os grupos desta Cámara, porque estamos falando de vidas humanas, e eu creo que ese é un motivo máis que suficiente para acadar un acordo unánime deste Parlamento. Pola miña parte, máis nada. Moitas grazas.
Grazas, señor Val. Intervención dos grupos. Grupo Parlamentario Mixto. Señora Martínez.
Grazas, presidente. Bo día a todas e a todos. Bo día, señora conselleira. Galiza foi en 2014 a segunda comunidade autónoma con máis accidentes mortais en xornada laboral, con 59 falecidos; só por detrás de Andalucía, claro, cunha gran diferenza de poboación e de poboación activa. En canto á gravidade dos accidentes, o 97,9% do total foron graves, e 59 foron mortais. Estes datos supoñen un aumento do 25,53% nos accidentes mortais respecto a 2013. Ademais, as 59 mortes ocorridas en xornada laboral sitúa a Galiza como a segunda no ránking das comunidades autónomas con máis accidentes mortais. Os datos sectoriais demostran que no sector da pesca se produciron un total de 1.197 accidentes. O ano 2014 deixa un balance de accidentes de buques pesqueiros intolerable para Galiza e a para a xente do mar. Producíronse ao menos un total de 24 mortos, en 6 accidentes, que requiren xa unha análise profunda por parte da Xunta de Galiza e do Ministerio, e que se tomen as medidas necesarias para que non volva repetirse. O 17 de febreiro de 2014, o pesqueiro Nuevo Sara, con base en Mera, A Coruña, volcou cando recollía as nasas do polbo preto da Marola, no golfo Ártabro, co resultado dun morto e un supervivente. O 10 de marzo, o pesqueiro Santa Ana embarranca preto de cabo Peñas, co resultado dun único supervivente e 8 mortos. O 1 de abril, o arrastreiro Mar de Marín colisionaba na ría de Vigo cun balance final de 5 mortos. O 17 de abril, o arrastreiro con base en Marín, Mar Noso, inúndase e volca a unhas 20 millas ao norte de Navia, deixando 5 mortos máis para a xente do mar. O 29 de novembro, o volanteiro de Celeiro, Safrán, inúndase e volca a unhas 35 millas ao norte de San Sebastián, co resultado de 2 mortos. O 16 de decembro, o buque bateeiro Paquito II, con base na ría de Vilagarcía, zozobra ao dobrar o cabo de Corrubedo. Súmanse tres mortos máis á longa lista, dous dos cales seguen aínda desaparecidos. O balance final de 2014 deixa un total de 24 mortos, dos que 7 seguen sen aparecer. É ben sabido que a pesca é unha das actividades máis perigosas no Estado español, e moito máis aínda en Galiza, e que a maioría dos índices de sinistralidade superan considerablemente os doutras actividades económicas perigosas, como por exemplo a construción. Sen embargo, non se pode permitir que isto siga sucedendo, e esperar que ocorra outro accidente para volver dicir que se van tomar medidas que nunca se chegan a efectivizar. Resulta imprescindible mellorar as condicións de vida, traballo e seguridade dos traballadores e traballadoras do mar e da pesca en particular, porque actualmente estamos experimentando un retroceso notable que nos sitúa de novo nas condicións previas ao ano 1978. Pero tampouco quero esquecerme do marisqueo a pé, realizado maioritariamente por mulleres nunhas condicións moi precarias, e sen máis equipas de protección individual que as que elas mesmas apañen. Un labor duro fisicamente, que co paso do tempo deixa secuelas na saúde das mariscadoras; horas en posturas forzadas, molladas nas augas frías do noso mar. Polo exposto, presento esta emenda que me parece indispensable. É fundamental que os traballadores e traballadoras do mar coñezan os seus dereitos en materia de saúde laboral. As EPI que deben ter á súa disposición e as normas de seguridade específicas do sector. En canto ás persoas que desempeñan o seu labor por conta propia, será o Issga quen lles debería proporcionar as EPI. Non se poden reclamar dereitos se non se coñecen, a formación é fundamental. Polo tanto, a emenda presentada espero que sexa acertada. Di: "Tomar as medidas administrativas necesarias para que todos os traballadores e traballadoras do sector pesqueiro e marisqueiro reciban a formación específica en materia de seguridade e saúde laboral impartida polo Issga". Nada máis. Moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Señor Rodas
Bo día, señorías. Bo día, señora conselleira. Os datos de sinistralidade que se producen en Galiza, 26 mortos os últimos dous anos, son dramáticos, e responden a un modelo de actividade pesqueira que se ten precarizado fondamente por decisións políticas. Un modelo condicionado por carecermos de capacidade política para enfrontar esta situación. Aí teñen as illas Feroe, con capacidade para negociar un dereito de cota catro veces superior ao do Estado español en especies que compartimos. Aí temos o Estado alemán, con catro barcos, que ten a mesma capacidade, en determinadas especies, que o propio Estado español. O resultado de non existir politicamente é unha actividade irregular, sen dereitos e precarizada. En vez de enfrontar esta situación quen nos goberna, adícase, realmente, a repartir as poucas migallas que quedan. Miren, senón, a Xunta de Galiza, que levou a cabo a venda dos helicópteros de salvamento Pesca I e Pesca II; aprobado o Decreto 130/2012, polo que se establecen tarifas polas operacións de salvamento, ou entregado as embarcacións da Xunta a Remolcanosa pola cantidade de 10 millóns cada ano, así como a eliminación do seguro por mal tempo ou o seguro colectivo de accidentes. A renuncia das nosas competencias e o interese en privatizar os medios é darlle as costas ao sector, dándose situacións esperpénticas como a obrigatoriedade de levar a bordo os botiquíns tipo D, que non caben nalgunhas das embarcacións; ou a da Peregrina, que se perdeu en Muxía e a Xunta anda reclamándolle unha factura de 4.600 euros. Miren, senón, tamén o Estado. Téñense privatizado sistemas de radiocomunicacións marítimas; publicado o Real decreto 963/2013, de tripulacións mínimas de seguridade; privatizado as tripulacións e xestión das embarcacións e remolcadores públicos, ou o traslado do helicóptero de Ruibo, en Cee, que supón un maior tempo de resposta. O seu modelo empeora as condicións do dereito a pescar e a rendibilidade da actividade. Miren a frota do arrastre de litoral. Xa contamos con 17 embarcacións de pavillón luso e armador galego por ter maiores cotas, mentres a nosa frota vai directamente ao despezamento polas medidas coercitivas a que a teñen sometida as políticas comunitarias; con traballos onde as tripulacións gañan cada vez menos, onde aumentan as xornadas laborais con condicións escravistas e cada vez se inviste menos en seguridade, polo que se van avellentando e volvendo inseguras as embarcacións. Neste contexto de precarización da actividade debemos ter en conta que Galiza conta cunhas condicións climatolóxicas cambiantes que, en moitas ocasións, impiden saír a faenar varios días, e que, ao non haber coberturas, como o seguro por mal tempo, ocasionan un elevado número de episodios que poden acabar en sinistros e que, en máis casos dos que quixeramos, ocasionan a perda de vidas humanas; aí temos o caso dos dous últimos mortos no porto de Laxe. Este é o resultado das políticas que se levan aplicando nos últimos anos, que impón o Partido Popular, de adelgazar a Administración pública, privatizar servizos esenciais e, sobre todo, de someter o dereito dos pescadores á liberdade do mercado e que o mesmo pase a mans dos armadores, das cadeas de distribución ou do sector financeiro. Medidas que son impostas dende Bruxelas, pero que son comulgadas sistematicamente polos gobernos do Partido Popular, dende a Xunta ou dende o Goberno centralista. Nos accidentes e afundimentos escenifícanse as condicións de fraxilidade en que se desenvolve esta actividade perigosa, pero tamén a hipocrisía de quen nos goberna, adoptando medidas de suposta austeridade que acaban cos medios públicos en mans privadas, que diminúen a seguridade das tripulacións e empeoran as condicións laborais. Medidas que cando chega a hora da verdade, no momento do apuro, do auxilio, acaban en traxedia. O PP impón criterios onde priman os intereses das empresas, dos mercados e dos armadores por encima das tripulacións e do propio país. Precisamos, pois, mudar o rumbo para recuperar o dereito a poder pescar, mellorar as condicións da actividade pesqueira e as condicións de vida...
Vaia rematando, por favor.
...das tripulacións con medidas concretas, medidas como que, en vez dun único patrón na ponte, haxa 3; que en vez de traballar 12 horas, sexan 8; que cando haxa mal tempo non se estea angustiado por non poder saír ao mar. Que se poida traballar de acordo cos nosos dereitos históricos, xa que os galegos pescamos para comer e non para enfariñar. E para isto precisamos un goberno que acompañe, non un goberno acosador. Si que imos apoiar...
Remate, por favor.
...a iniciativa do Partido Socialista, aínda que consideramos que non vai ao fondo da cuestión. Moitas grazas.
Grazas, señor Rodas. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Señor Fajardo.
Bo día a todos e a todas. Agradézolle á conselleira que estea presente neste importante debate e que non faga como o resto do Goberno galego, que inmediatamente despois da intervención de Feijóo –como fai sempre– vai comer de balde. Este debate é tremendamente importante porque estamos a falar duns datos que demostran e afirman unha cuestión que para nós é certamente preocupante: o traballo máis perigoso no conxunto da Unión Europea é o traballo de pescador en Galicia. Os índices de sinistrabilidade e de mortes demostran que, para calquera traballo no conxunto da Unión Europea, o que máis risco de morrer ten é aquel que se dedique á pesca en Galicia. Polo tanto, este dato debía de ser suficiente para que a Xunta e a Administración tomasen cartas no asunto para mellorar a situación. Veremos, no transcurso da miña intervención, como isto non é así. Durante 2014, nos datos do ISSGA, 20 mortos na pesca en Galicia; 55 accidentes graves. Isto quere dicir que, nunha poboación de 4.400 embarcacións, con 19.269 tripulantes, o ano pasado morreu en accidente laboral na pesca 1 de cada 1.000 traballadores. Ese índice é aterrador, e debería significar que hoxe estivésemos facendo algo para subsanar ese sistema. É moi aterrador porque, se o comparamos, por exemplo, co índice da industria, dicimos que na industria morre 1 de cada 100.000 traballadores, e resulta que na pesca morre 1 de cada 1.000. Polo tanto, o primeiro que ten que facer este portavoz é preguntarlle á Xunta que está facendo para cambiar esta realidade. E non me vale con que plantexen que está en marcha o Plan Vixía. Por certo, rematado o ano pasado cos peores datos de sinistrabilidade. Polo tanto, ¿estase facendo unha avaliación dos resultados dese plan? ¿Estase facendo un plan exhaustivo de cal é a realidade e de por que se deron esas situacións? Parécenos importante que haxa un diagnóstico da realidade, porque ante estes datos non podemos dicir que non pasa nada, non podemos dicir que xa se está facendo o que hai que facer, porque o ano pasado foi absolutamente desastroso e tráxico en canto á sinistrabilidade no mar. Polo tanto, o primeiro que ten que facer este goberno é analizar as causas, poñer encima da mesa os informes das investigacións de cada un dos sinistros que se deron o ano pasado, e, a partir de aí, tamén elaborar un plano para que isto non volva acontecer no país. Porque –insistimos– estamos cen veces por encima da sinistrabilidade en calquera outro sector e estamos ante o traballo máis perigoso do conxunto da Unión Europea. Unha das eivas que tiña aquel Plan Vixía é que estaba centrado na responsabilidade dos mariñeiros, nas decisións persoais, no seu coñecemento; pero non se falaba nada do conxunto, de como se daban esas condicións de traballo. De como os recursos no mar cada vez máis escasos, e os menores ingresos, fan que se tomen decisións arriscadas que noutras situacións non se darían. De como a Administración tampouco axuda, e, se somos conscientes da realidade, veremos que a maioría dos sinistros non teñen nada que ver con accións individuais dos traballadores do mar, senón coas condicións de traballo, cos poucos recursos e tamén coa ineficacia dos rescates ou coa ineficacia da intervención da Xunta no conxunto da infraestrutura, o que faría máis segura esta actividade. Nós compartimos a iniciativa do Partido Socialista, pero hai algunha cousa que nos parece tremendamente grave. Decisións como a redución de tripulacións é algo que non se pode consentir; que non só vai en contra do traballo e das condicións de traballo, senón tamén da seguridade e da vida dos traballadores do mar. O Decreto 130/2012, polo que se aboan taxas polo salvamento, é unha irresponsabilidade en termos de seguridade, porque evita que moita xente chame a Salvamento para non ter que pagalo, e tamén en termos de que a publicidade que se lle dá a este país é tremenda. Comentouse aquí que eses 4.200 euros que se lle piden a unha persoa por terse perdido neste país, e ser rescatada, está facendo unha publicidade en todo o mundo moi perigosa para o noso país, ¡moi perigosa!, porque lle estamos trasladando á xente que vén ao noso país que, se ten un percance, vai ter que pagar, e que en moitos casos non será capaz de facelo cos seus ingresos. Polo tanto, nós plantexamos que temos que mellorar as canles de información e de formación dos nosos mariñeiros, pero tamén os mecanismos institucionais e da Administración que garantan que, unha vez que se dá un percance, teremos unha atención rápida, segura e, sobre todo, áxil, cuestión que non é verdade ante a privatización da maioría destes servizos, cando estamos a falar de que os recursos se poñen en marcha a través dun proceso que pensa máis na rendibilidade económica que en atender...
Vaia rematando, por favor.
...as persoas e os tripulantes. Pero, sobre todo, porque é necesario e existen recursos técnicos para poñer en mans dos nosos traballadores do mar. ¿Por que non se fai xa un plan para dotar as nosas tripulacións, os nosos mariñeiros, de capacidades técnicas que evitarían situacións como as que se deron, por exemplo, na ría de Arousa? Polo tanto, nós imos apoiar esta proposta, pero lamentamos profundamente que dende a Administración no se fixera nada ante os datos máis desastrosos dun sector en canto a accidentes graves e mortais no conxunto do Estado. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Fajardo. Grupo Parlamentario Popular. Señor Balseiro.
Moitas grazas, señor presidente. Señoras deputadas, señores deputados. Señora conselleira, non podemos coincidir coa imaxe deformada –diría eu- que pretenderon debuxar os grupos da oposición nas súas intervencións, senón todo o contrario. Desde que o Partido Popular accedeu á responsabilidade de goberno no ano 2009, desde que vostede dirixe a Consellería do Mar, tense avanzado significativamente, señora conselleira, na mellora da seguridade no mar. Repito, temos avanzado significativamente nos dereitos e na calidade de vida das miles de persoas que desenvolven a súa actividade no mar. Pero non é que o diga este deputado, os feitos están aí e ademais os feitos son comprobables. Por exemplo, promovemos... e vostede sábeo ben que era delegado de Pesca cando os helicópteros do Servizo de Salvamento non podían estar operativos porque non tiñan dobre tripulación, e as lanchas do Servizo de Gardacostas de Galicia. ¿Acórdase da Punta Roncadoira, cando vostede era delegado de Pesca? ¿Onde estaba? Amarrada no porto de Viveiro. Botou anos amarrada no porto de Viveiro. Por iso lle digo: promovemos o aumento da operatividade, recén chegados no ano 2009, dotando o Pesca I en Vigo, e o Pesca II en Celeiro, de dobre tripulación para que estean operativos as 24 horas do día e os 365 días do ano. Dito sexa de paso, helicópteros comprados por un goberno do Partido Popular. E vostedes estiveron no goberno, Partido Socialista e Bloque Nacionalista Galego, desde o ano 2005 ao ano 2009, e non unha nin dúas nin tres, senón consecutivamente, votaron en contra de dotar estes helicópteros de dobre tripulación. Unha vez que chegou o Goberno do Partido Popular dotounos de dobre tripulación, porque cando chegou o Goberno do Partido Popular déronse casos nos que os helicópteros non podían rescatar a xente no mar porque os tripulantes superaban as horas de voo. Vostede, cando se afundiu o Cordero, era delegado de Pesca, e o helicóptero Pesca II quedou inoperativo no aeroporto da Coruña. ¿Acórdase diso? As lanchas de Salvamento Marítimo, a Punta Roncadoira –repítolle–, cando vostede era delegado de Pesca, botou amarrada anos no porto de Viveiro. Podemos dicir que os profesionais do mar contan con moitos máis medios materiais e humanos en seguridade marítima. Os orzamentos do Servizo de Rescate non sufriron recortes. Os orzamentos do Servizo de Rescate están blindados. Pero é que ademais se multiplicaron os esforzos tamén en materia de formación, señor Val, multiplicáronse os esforzos en materia de formación. O número de alumnos matriculados nos centros de Vigo, Ferrol, Ribeira e a Illa experimentou un crecemento importante desde o ano 2009. Máis de 2.000 persoas obtiveron a súa titulación profesional en centros da Xunta coa formación en materia de seguridade, e máis de 14.000 profesionais do mar recibiron formación non regrada. Vostede insiste permanentemente nos mesmos argumentos, mes tras mes e ano tras ano, e unha e outra vez nós lle estamos a dicir que son falsos. Vostede acaba de falar aquí das cotizacións ás mariscadoras. Mire, a Xunta de Galicia segue aboando as axudas ás cotizacións ás mariscadoras. ¡Xa llo explicamos non sei cantas veces! O que non aboa a Xunta de Galicia é un suplemento, pero as cotizacións ás mariscadoras a Xunta de Galicia ségueas aboando. Vostede fala aquí do seguro do mal tempo. Eran os propios profesionais os que non solicitaban o seguro do mal tempo. ¿Vostede coñece os datos? ¿Coñéceos? Entón, se os coñece, ¿que é o que quere que fagamos? ¿Ten sentido recuperar algo que o sector non demandaba? Nós mantemos que non. Vostede fala do cobro dos gardacostas. ¡Xa llo explicamos non sei cantas veces! Existe unha instrución expresa que impide o cobro aos profesionais. Existe, existe [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] , e déixolla ao presidente do Parlamento, unha vez máis, para que llela pase. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] E reteinos varias veces aquí, reteinos varias veces, a que puxeran un só caso de cobro. Non o poden poñer. ¿Sabe por que non o poden poñer? Porque non existe, porque non existe para os pescadores. ¿Sabe por que non o pode poñer? E rétoo unha vez máis. Se vostede, cando suba á tribuna do Parlamento, pode presentar un só cobro que se lle fixese ao sector, teño que retirar todo canto dixen. Pero non se vai dar o caso.
Vaia rematando, por favor.
¿Sabe por que? Porque non. ¿Sabe a quen lle imos cobrar? Ímoslle dar o servizo, pero ¿sabe a quen lle imos cobrar? ¡Aos millonarios! [[Risos.]] Aos millonarios si, aos millonarios si. Aos que veñen en iates e aos que veñen en cruceiros, que cando vostedes estaban a eses non. E fala vostede da perda de emprego no mar. ¡Home, por favor! ¡Deixe vostede de manipular os datos, home! En canto á evolución do Réxime especial do mar, co Partido Socialista no goberno, 2004-2011, a afiliación reduciuse nun 22 %. Co Partido Popular a media foi dun 3,33 %...
Remate, por favor.
...sete veces menos. Por favor, non veña vostede manipulando os datos. Termino, señor presidente. Señor Val, mire, receitas do Partido Socialista en seguridade marítima, ningunha. Voulle recordar nada máis que un só dato. Estando vostedes no goberno, apoiados polo Bloque Nacionalista Galego, cortáronlle a luz á base do Servizo de Gardacostas de Galicia porque había un goberno moroso que non pagaba as facturas. Así que ¿de que veñen falar vostedes á tribuna do Parlamento? Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Balseiro. Grupo autor da proposición non de lei. Señor Val. Déanlle voz ao escano do señor Val, por favor. Grazas.
Grazas, presidente. A verdade, señor Balseiro, eu non sei como estará a xente que pode estar vendo este debate despois da irresponsabilidade que vostede amosou no seu debate... Eu entendo que para vostede ten que ser moi complicado saír defender unha posición dun goberno fracasado, dun goberno sen impulso e dun goberno que os datos que se acaban de poñer enriba da mesa hai uns minutos demostran que non está a facer absolutamente nada en materia de seguridade. Está ben que vostede me fale do que pasaba no Bipartito. Eu podo darlle todo iso por válido, o que nunca vou facer é o que fixo vostede durante aquela etapa, que era acusar o Goberno das mortes e dos accidentes do mar. Iso é o que nunca imos facer nós. Nós o que facemos é tratar de que vostedes tomen parte neste asunto e poñan enriba da mesa medidas que solventen a situación que hai de inseguridade nas nosas embarcacións. Vostede non pode facernos crer que as políticas que vostedes están poñendo en marcha están mellorando en algo isto. Porque a realidade é a que é, señor Balseiro, e eu pediríalle que polo menos, cando un lle fale, o mire a cara e non lle dea as costas. Eu creo que ese é o primeiro acto de responsabilidade que vostede debe facer. Os datos son os que son, e a verdade é que a mostra de irresponsabilidade que vostedes teñen con este tema é tremendamente alarmante, porque non están facendo absolutamente nada. Máis de 20 mortos o ano pasado e a vostedes parécelles que non son cifras dabondo para tratar de tomar algunha medida e poñer en marcha algunha cuestión que sirva para mellorar a prevención. Vostede fala do seguro do mal tempo. ¡Claro que non era demandado polo sector! Pero o primeiro que tiñan que facer vostedes era crer nesa ferramenta e promovela para que o sector se acollese a ela, porque esa é unha ferramenta de prevención que seguramente podería ter servido para salvar moitas vidas, sobre todo dos pescadores de baixura, que teñen que saír cando as condicións climatolóxicas son moi adversas. Pero vostedes non cren nela, simple e llanamente, porque era unha medida proposta polo Partido Socialista. Esta é a realidade, señor Balseiro, e ese é un acto de irresponsabilidade por parte do Goberno como o é tamén o de aprobar un decreto de tripulacións mínimas e lexislar unicamente para os armadores, sen pensar nas persoas que van a bordo dos barcos. ¿Vostede me quere explicar aquí como un barco do Gran Sol, que pode ter unha tripulación mínima de cinco persoas, dous titulados e tres mariñeiros, pode garantir unhas condicións de seguridade? Eu pregúntolle, nun barco do Gran Sol que traballa oito días seguidos as 24 horas no mar, ¿quen fai a garda dun patrón de ponte cando el vai durmir? ¿quen a fai? Unha persoa non titulada. E se hai un accidente, ¿de quen é a responsabilidade, señor Balseiro? Pois vostedes están lexislando nese sentido. Están lexislando nese sentido, señor Balseiro. Permiten e abren a porta a que pasen estas cousas, e eu creo que iso é un acto de irresponsabilidade por parte do Goberno galego. Polo tanto, nós exixímoslles e pedímoslles que fagan algo, que modifiquen ese decreto e que busquen a mellora das tripulacións e non dos armadores, que moitos deles quedan sentados na casa e non teñen ningún perigo á hora de que haxa un accidente. E, en canto a emenda, dicir que imos aceptar a emenda do Grupo Mixto. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Val. Proposición non de lei do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de D. Juan Manuel Fajardo Recouso e D. Antón Sánchez García, sobre a demanda polo Goberno galego ao Goberno central da posta en funcionamento do eixe atlántico, no tramo A Coruña-Vigo, co sistema de seguridade ERTMS comprometido
A esta proposición non de lei presentouse unha emenda do Grupo Parlamentario Mixto.
Para a defensa desta proposición non de lei ten a palabra o señor Fajardo.
Bo día de novo a todos e a todas. A verdade e que é certamente lamentable que un grupo da oposición teña que vir a este Parlamento simplemente a pedir que o Goberno cumpra o que di. Nun país normal, un goberno que plantexa publicamente unha proposta e a incumpre de forma flagrante debería marchar para a súa casa, ou cando menos os responsables políticos do incumprimento. A nosa iniciativa é tan sencilla como dicirlle ao Goberno central que faga aquilo que prometeu a finais de 2013. A finais de 2013, o secretario xeral de Infraestruturas dicía: "Habrá un antes y un después del accidente de Angrois, y confirmo que parte de los 50 millones de euros de una partida de 110, destinada a seguridade, se utilizará para instalar ERTMS en el tramo de servicio de velocidad alta entre Santiago y A Coruña. A finales del 2014, cuando se ponga en marcha el resto del trazado hasta Vigo, se da por hecho que los nuevos tramos contarán con el sistema que monitoriza actualmente la conducción de trenes". Iso é o que dicía o Goberno no 2013, que cando se puxera en funcionamento o eixo atlántico de velocidade alta Vigo-A Coruña contaría con ese sistema de seguridade. A realidade ¿cal foi? A realidade é que se pon en funcionamento sen ese servizo, e a posteriori se licita para que, con boa sorte, ala polo 2017 ese tramo conte con ese servizo. Polo tanto, hai un incumprimento flagrante que demostra dúas cuestións. Primeiro, que o cen por cento da seguridade lle dá igual aos que gobernan neste país. E neste país, no que tivemos unha experiencia dramática de como as premuras, os calendarios electorais e a improvisación poden provocar mortes, volvemos tomar decisións en contra da seguridade, da veciñanza e dos cidadáns deste país. Deberían de plantexarlle na espalda de cada gobernante do Partido Popular, igual que se fai nos medicamentos, as contraindicacións. É perigoso mesturar inauguracións con campaña electoral; é perigoso antepoñer os calendarios electorais, na procura de votos, á seguridade. Polo tanto, nós somos tan sencillos como plantexar que cumpran o que prometeron. Que non vale que cando o recordo está vivo se tomen unhas decisións e despois se intenten frustrar esas decisións. Que se esqueza que decisións políticas provocaron unha catástrofe de condicións absolutamente dramáticas neste país para, pouco despois, nunha infraestrutura volver esquecer situacións como esas. Pero sobre todo, ademais, demostra a incapacidade política deste goberno de ser quen de defender no conxunto do Estado a seguridade dos seus veciños. Porque, no mesmo momento en que se lle nega a este país o incremento da seguridade deste eixo atlántico, apróbase que en Barcelona se invistan 92,9 millóns nun servizo de ERTMS para as cercanías desa contorna. Esa é a realidade. Un goberno incapaz de defender a súa veciñanza, un goberno incapaz de antepoñer a seguridade aos beneficios electorais. E sobre todo estamos ante un goberno que é a chapuza nacional; un goberno habituado a inaugurar de forma chapucera. A realidade dese servizo e dese tren é unha chapuza, e podemos ir desmenuzando unha por unha cada unha das cuestións, que son absolutamente lamentables, dende o comezo en Vigo ata o final na Coruña. ¿Como é posible que se poña encima da mesa un servizo que ten nunha das súas partes dúas estacións diferenciadas, e que cada unha teña que mirar con antelación a onde lle vai levar o tren, non vaia ser que acabe nun sitio distinto a onde saíu? ¿Como pode ser que ademais non haxa unhas lanzaderas habituais útiles e utilizables polos veciños para esa situación? ¿Como pode ser que nesa estación non se contemplara que vai ser inutilizable por trens diesel por estar despois dun túnel de seis quilómetros? ¿Que vai pasar coa futura conexión a Portugal? Debemos de recordar que, cando se comprometeu o eixo atlántico, plantexouse que sería de Ferrol a Portugal. Estamos entre Vigo e A Coruña, xa non quero dicir o que vai pasar de Coruña a Ferrol, imposible utilizar o tren cun mínimo de seguridade, pero tampouco a Portugal. ¿Que pasa con ese tren no que é incompatible nalgúns tramos a utilización de dúas máquinas, e que, polo tanto, nun tren do suposto século XXI algúns convois teñen que parar no medio do trazado para que se poida compatibilizar o uso de dúas maquinarias? Un tren que, por exemplo, mantén unha infraestrutura, unha estación, en Padrón que nin está en Padrón nin está na Barbanza, a pesar de chamarse estación Padrón-Barbanza, que é aberta por un persoal de seguridade e que non está conectada á rede eléctrica. Unha estación que ten un grupo electróxeno que se pon a funcionar cando vai parar o tren. Estamos ante a explicación de como non se deben facer as cousas. Todo iso, ademais de incrementarse o impacto e a pouca seriedade nesta infraestrutura. Este portavoz xa denunciou aquí o impacto que esta infraestrutura provocaba, por exemplo, na ría de Arousa sobre a súa capacidade marisqueira, e dende o Partido Popular chamóusenos de todo dicindo que iso era mentira. Resulta que agora se demostra que se modificou a canle, se modificaron as mareas e se modificou incluso como vai a auga doce na ría de Arousa despois de que se terminase o viaduto de alta velocidade. E non só iso. A día de hoxe, nunha obra do 2009, están a verter terra procedente desta obra ao final da ría de Arousa sen que estea plantexado –digamos– o impacto medioambiental desa vertedura. Polo tanto, estamos ante unha serie de cuestións que se fan de forma absolutamente incontrolada, e con pouca planificación, que poñen en dúbida a posibilidade de que isto sexa un tren do século XXI. Pero imos máis alá, imos máis alá, ¿por que incumpren vostedes a normativa? ¿Por que non modifican os prezos á baixa cando se reduciu a distancia entre algúns dos traxectos? Existe un decreto que plantexa entre os quilómetros o prezo dos billetes. ¿Por que non o fixeron? ¿Que din vostedes do que vai pasar en canto pasemos o período electoral sobre os billetes deste trazado? ¿Vai ser posible que un cidadán, un estudante, un traballador, siga pagando estes billetes cando poñan o prezo real do servizo, cando pase o período electoral e vostedes suban o prezo dese servizo? ¿Que vai pasar coa situación actual da intermodalidade? Porque esa intermodalidade é imposible en Vigo, é imposible en Vilagarcía, é imposible en case todas as estacións do eixo. ¿Como se vai entender e como se vai mellorar esa situación que ocasiona que aquelas persoas que utilizan a bicicleta como medio de transporte, e despois o tren, teñan a día de hoxe verdadeiras dificultades para utilizala, sobre todo porque teñen que chamar e preguntar que tipo de tren vai vir recollelos para ver se poden subir ou non a bicicleta? ¿Que van facer con esas cuestións? ¿Que van facer co incumprimento da Directiva europea 2004/49 respecto da seguridade? Estamos nunha situación de absoluto despropósito. Polo tanto, nós pedimos que se volva á normalidade, que se plantexe a necesidade de dotar este servizo da súa seguridade, e sobre todo, sobre todo, desmontemos o argumento falaz do Partido Popular. Se vostedes defenden que esa seguridade non é necesaria, ¿por que a licitan para dentro de tres anos? Se non é necesaria, ¿por que a van poñer encima da mesa? ¿A que se debe entón, se non é necesaria? Iso desmonta calquera argumento do Partido Popular, e demostra claramente que o único obxectivo da súa inauguración previa foi intentar mellorar uns resultados electorais que ao final foron catastróficos porque a xente deste país non é idiota, a xente deste país sabe cando a están enganando, e o eixo atlántico é un exemplo de como se tratou de novo de enganar a esta cidadanía plantexando un compromiso co transporte público que non é tal e que lles vai impedir a milleiros, a decenas de miles, de cidadáns deste país utilizar o tren para os seus deprazamentos; que vai acabar co transporte de cercanías; que vai impedir que xente de Redondela, que xente de Padrón, que xente de Cesures, poida trasladarse aos seus postos de traballo, e incluso aos seus postos de estudo, cun tren, cun servizo público. Polo tanto, nós plantexamos unha medida que é simplemente trasladarlle ao Goberno central a necesidade de que cumpra co seu compromiso, e o seu compromiso é o que dixo no 2013, é o que plantexou cando viñeron anunciar a infraestrutura, que a mesma estaría dotada das medidas de seguridade oportunas e comprometidas; é dicir, co sistema ERTMS. Espero a coñecer cal é a posición do Partido Popular, se unha vez máis lles vai dar a espalda ás necesidades dos veciños, ou se simplemente o Partido Popular vai tratar de xustificar o inxustificable. E, sobre todo, se é capaz de demostrar aquí que a partir do momento en que se plantexen as eleccións vai continuar ese servizo custando o mesmo que custa agora, porque é a gran pregunta que se fan os miles de usuarios deste servizo. ¿Ata cando van vostedes continuar con ese engano? Polo tanto, a nosa proposta non é máis que dicirlle á nosa cidadanía que poida utilizar un servizo con seguridade. Quero recordar que non hai moito tempo trasladamos aquí como había un aeródromo inseguro, sen licenza, operando tamén a carón destas vías. Díxosenos de todo tamén, e tivo que ser a propia ADIF quen dixese que era incompatible a utilización dese aeródromo co trazado do eixo atlántico. Cando o dixemos nós aquí, negóusenos, e agora resulta que era verdade. Igual que é verdade o que dicimos, que vostedes, simplemente por un cálculo electoral, puxeron en risco a nosa xente e a nosa veciñanza. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Fajardo. Intervención dos grupos. Grupo Parlamentario Mixto. Señora Martínez.
Como xa dixo o voceiro da Alternativa Galega, as présas por inaugurar a liña ferroviaria do eixo atlántico son as causantes das deficiencias atopadas na mesma. Incumprimentos en seguridade que –como xa se dixo– responden a unha falta total e absoluta de sensibilidade co noso pobo, que sufriu un tráxico accidente de tren precisamente por non contar con estas medidas de seguridade. Ademais é un incumprimento de algo que se fixo público, que foi un compromiso coa cidadanía naquel momento, un compromiso do Goberno, tanto do Estado como do Goberno galego, o cal me leva a preguntarme canto vale a palabra dos gobernos do PP. Antes, cando a maioría das persoas non sabían ler nin escribir, os compromisos das persoas, os negocios, facíanse dándose a man, dando a palabra, e iso valía por enriba de todo. Hoxe ao Partido Popular non lle chega nin con que estea escrito nunha lei. Incumpren o que lles dá a gana. Os compromisos coa cidadanía son nulos e non valen para nada, incluso cando –como en situacións como esta– afectan o pobo dunha maneira moi especial. De todos os sistemas de seguridade que podía ter esta liña de alta velocidade, ten o máis precario, o que utilizan as liñas de cercanía, o que non está adaptado para as liñas de alta velocidade. Renfe, ademais, xa advertiu os maquinistas dunha serie de irregularidades e de limitacións que teñen na nova liña Santiago-Vigo. Existencia de puntos de trazado que requiren a máxima atención para previr os riscos por carencias en medidas de seguridade. Hai once puntos singulares que teñen riscos para a condución pola mala visibilidade dos sinais, que hai que cambiar de lugar para que os condutores as poidan ver. Se un maquinista non as vise, o Asfa instalado na liña do tren pararía o tren, pero Adif xa ten admitido que a situación de moitas destas balizas Asfa é mellorable e que moitas non están utilizables. Como ocorría en Angrois no tramo do accidente, que non estaba controlado automaticamente antes do accidente, os maquinistas deberán ir comprobando os puntos quilométricos que superan e cotexalos cos libros. Renfe converte así os seus profesionais en responsables da seguridade, intentando eludir a súa propia responsabilidade. Como xa se dixo, hai case dous anos que estaba prometido, pero as présas electorais nos levaron a esta situación. Nalgúns puntos desta liña non se permiten chegar á velocidade de 250 quilómetros por hora, e –como xa dixo o voceiro de AGE– moitas veces teñen que parar en metade da nada para poder seguir despois o seu camiño. Na pregunta que eu fixen, o Goberno falaba dos 37 túneles con máis de 59,2 quilómetros, un 38 % do percorrido, e da súa seguridade. Se as medidas de seguridade estaban instauradas, as novas medidas que, despois de múltiples accidentes en Europa, se fixeron obrigatorias a nivel internacional e sistemas de seguridade eficaces para casos de evacuación se hai un incendio nun túnel. Non obtiven resposta da conselleira, polo tanto, seguimos sen saber se as medidas de seguridade nos túneles –túneles longos, como o da Madroa– están instaladas ou non. Ademais, eu me pregunto ¿que pensan os galegos e as galegas do seu Goberno, que volve sometelos a un risco grave e evitable? ¿Como cren vostedes que valoran os galegos e as galegas que o Goberno galego mire para outro lado e permita que, unha vez máis, se inaugure unha liña ferroviaria sen as medidas de seguridade necesarias? ¿Como se entende iso? Así a xente llo fixo pagar o 24 de maio e llo volverá facer pagar, porque, dende logo, vostedes non están pensando nas persoas e na seguridade das persoas, están pensando no negocio. Un sistema sen persoal, con máquinas que non funcionan. Hoxe viñemos dende Vigo todos gratis no tren, porque as máquinas non funcionaban e non pagamos billete.
Vaia rematando, por favor.
Vou rematando. Unha enquisa que están facendo nas estacións, na que preguntan sobre se traballas na privada ou na pública pero que non preguntan sobre as frecuencias necesarias, sobre os horarios necesarios. Un auténtico despropósito do Goberno do Partido Popular que o outro día puidemos ver no debate das leis de estradas, onde se rexeitaron todas as emendas que eu presentei, que eran conclusións da Comisión de Seguridade Viaria. Polo tanto, só cabe unha pregunta, ¿para quen lexislan e gobernan vostedes? Nada máis. Moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Señora Pontón.
Moitas grazas, señor presidente. Señoras e señores deputados, hoxe temos un debate que, do punto de vista do Bloque Nacionalista Galego, ten dous planos. Un moi importante, a seguridade que ten o sistema ferroviario galego; e creo que temos motivos, por desgraza, para ter preocupación por este asunto, porque no noso país se produciu un terrible accidente que puxo de manifesto como os recortes en seguridade teñen consecuencias dramáticas. Nós seguimos estando do lado das vítimas, entendendo que non chegan só ás palabras de apoio, senón que é necesario reparar; e para reparar ás vítimas tamén hai que buscar a verdade. Lamentablemente, neste Parlamento o Partido Popular situouse do lado contrario ao que piden as vítimas, e sempre se posicionou en contra de que se chegue á verdade, de que se investigue, de que se aclaren as causas, e sobre todo de que se adopten as decisións para evitar que este tipo de situacións se repitan. Lamentablemente, o que comprobamos é como, efectivamente, o que se quere é non ir á verdade, e séguense comentando erros e séguese dando un trato de segunda ao sistema ferroviario do noso país. Isto enlaza coa segunda cuestión que para o BNG é importante sinalar cando falamos do ferrocarril, e é como se pon de manifesto o trato de segunda á Galiza. A consideración de que os cidadáns deste país para o Partido Popular, para os gobernos do Estado, non teñen dereito a ter unhas liñas ferroviarias nas mesmas condicións que teñen nunha boa parte do Estado. E isto creo que tamén é moi importante que o sinalemos hoxe neste debate sobre seguridade ferroviaria. Temos que no Estado español as primeiras liñas de AVE se inauguraron no ano 1992, e 25 anos despois Galicia segue sen ter AVE. Unha das cuestións que puxo de manifesto ese terrible accidente é que o Estado dixo, e dixeron os responsables de Renfe, que non estabamos falando de AVE, que esa non era unha liña de alta velocidade. E agora, en campaña electoral, temos outra vez ao Partido Popular e ao Goberno do Estado facendo propaganda con que se ía inaugurar a alta velocidade entre Santiago de Compostela, A Coruña e Vigo, e en realidade o que temos e un sucedáneo, porque non hai velocidades de AVE nin prestacións de AVE nin, realmente, unha aposta real por adaptar o ferrocarril ás necesidades que ten o noso país. Temos unha liña que mellorou nunha parte do seu trazado, pero que na configuración que lle dá o Estado non ten unha prestación de servizos acorde coas necesidades de Galiza. Nós entendemos que aquí hai unha responsabilidade compartida por diferentes gobernos do Estado, que deseñaron unha modernización do ferrocarril no noso país pensada para chegar pronto a Madrid pero non para dar solución aos problemas de comunicación interna; que ademais, por aforrar uns poucos millóns, escatimaron nas medidas de seguridade, e agora hai un futuro moi incerto en relación coa modernización do ferrocarril en Galiza. O PP, coa conivencia da Xunta de Galiza, xa nos dixo que non vai haber modernización da liña ferroviaria A Coruña-Ferrol. Tampouco é para vostedes unha prioridade a saída sur de Galiza, a conexión con Portugal, e en concreto con Porto, que sería fundamental para a nosa economía, pois saben vostedes o peso que iso ten na economía de Galicia e a importancia de potenciar as relacións dentro desa eurorrexión Galicia-norte de Portugal. Xa sabemos que iso non forma parte das prioridades, e todo isto sempre coa complicidade do señor Feijóo, que día si e día tamén nos lembra que a súa principal preocupación é non ser un problema para o señor Rajoy, aínda que isto teña consecuencias nefastas para o noso país. E tenas, porque a subordinación política de Galiza sáenos moi cara, ten un custo elevado en recursos e tamén en dor e sufrimento, como vimos neste caso do que estamos falando, e sobre todo en falta de perspectiva de futuro. Galiza é un pobo, Galiza é unha nación, que merece un trato igualitario. O centralismo madrileño, o centralismo español, non garante un trato de igualdade. O ferrocarril é un exemplo paradigmático de como a centralización de competencias discrimina o noso país. Se vostedes ven o mapa de alta velocidade en Galiza, verán como somos unha illa onde se nos dá un trato de segunda. E tamén me gustaría que os señores do PP nos dixeran que lles parece que as novas liñas que se están licitando xa non teñan dobre vía, xa non teñan electrificación. ¿De que estamos falando, realmente, neste momento?
Remate, por favor.
Nós imos apoiar esta iniciativa, porque coincide co que vén defendendo o BNG, coas posicións que xa denunciamos, e sobre todo porque tamén nos parece que, seguir condenando a Galiza a ter un sistema ferroviario de segunda, demostra o papel que vostedes queren para o noso país. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Pontón. Grupo Parlamentario Socialista. Señor Fernández.
Grazas, señor presidente. Señoras deputadas, señores deputados, bos días a todas e a todos. Señor Fajardo, o relatorio de promesas baleiras de contido, e os compromisos tamén incumpridos polo Goberno do señor Feijóo, darían para un maratoniano Pleno monográfico nesta Cámara. O tema que tratamos neste punto da orde do día é un deses asuntos que formarían parte dese relatorio, pero que ademais amosa a frivolidade con que algúns altos cargos do Partido Popular, tanto aquí como en Madrid, por acción e por omisión, exercen as súas responsabilidades –ou quizais irresponsabilidades–, tomando como base un tema tan delicado como foi o sinistro de Angrois. Xa sei que me vou repetir, e vou ademais facelo premeditadamente, porque hai actitudes na política, e sobre todo nalgúns políticos, que debemos airear permanentemente para remover a conciencia social e que teña un custo social en forma de desterro político para os actores destas actitudes. Este incumprimento, que forma parte dese innumerable relatorio de promesas e compromisos incumpridos dos gobernos do Partido Popular, aquí e en Madrid, ten unha casuística especial, polo momento de anuncio do compromiso, polo fundamento do propio compromiso, e pola mensaxe á sociedade dese compromiso. Así, anúnciase o compromiso de que Adif adiantaría as previsións iniciais de instalar o sistema ERTMS no Eixo Atlántico. As previsións eran de 2018, e o novo compromiso foi para 2014-2015, coincidindo coa posta en servizo do Eixo Atlántico A Coruña-Vigo. Anúnciase por boca do secretario de Infraestruturas, don Rafael Catalá, o 4 de outubro de 2013, 72 días despois do sinistro de Angrois. Fundaméntase o compromiso nunha petición unánime da sociedade: que non volva ocorrer outro Angrois. Para iso o señor Catalá manifesta –e leo literalmente–: "Habrá un antes y un después tras el accidente de Angrois." Xa sei que fun reiterativo, porque quixen, ademais, selo, porque toda repetición será pouca para coñecer a realidade dos feitos e para instar o castigo dos mesmos feitos. Un ano e medio despois do compromiso do Goberno do señor Rajoy, ponse en servizo a liña ferroviaria do Eixo Atlántico A Coruña-Vigo. Ese mesmo día, constátase que o sistema ERTMS non está instalado. Ese mesmo día, constátase un novo compromiso incumprido do señor Rajoy. Ese mesmo día, a realidade dos feitos desmente a verborrea do señor Catalá. Unha vez máis –outra–, os compromisos e anuncios dos gobernos populares reflexados como mentiras nas realidades dos feitos. O anuncio do concurso para a instalación do ERTMS nesta liña só amosa a actitude do Partido Popular: novos anuncios para tentar tapar as mentiras dos compromisos anteriores. Señorías, que a liña ferroviaria A Coruña-Vigo non teña instalado o sistema ERTMS dende a posta en servizo é grave. Tamén é grave que os gobernos do señor Rajoy e o do señor Feijóo incumpran sistematicamente as súas promesas e compromisos. Pero o caso que nos ocupa é de gravidade extrema. Un alto responsable do Goberno de España, coa dor de Angrois aínda latente, méntelles deliberadamente ás vítimas e á sociedade cun anuncio falso e o Goberno do señor Feijóo cala e outorga. Cala os enganos ás vítimas de Angrois e aos galegos e ás galegas. E outorga licenza, co seu silencio, para persistir no engano. Quizais para o señor Feijóo o valor da estabilidade dos gobernos ten a finalidade de dar cobertura aos incumprimentos e enganos, como ocorre neste tema. Mesmo aplaudindo o ascenso deste mentiroso...
Remate.
...a ministro de Xustiza. Nada máis e moitas grazas. Imos apoiar a iniciativa.
Moitas grazas, señor Fernández. Grupo Parlamentario Popular. Señor Gómez Alonso. Dende o escano. Déanlle voz ao escano do señor Gómez Alonso, por favor. Grazas.
Grazas, señor presidente. Señorías, dicían algúns dos voceiros que interviñeron antes do grupo maioritario da Cámara que por parte deste grupo parlamentario se frivolizaba e se trivializaba sobre un tema tan importante como é a seguridade das persoas. Se este grupo parlamentario fora frívolo, ou trivializase con esta cuestión, evidentemente non estariamos aquí dando a cara, porque as decisións políticas, ou as decisións sobre a posta en funcionamento dos servizos, non as toman os políticos, señorías, tómanas os técnicos. E vostedes deberían de ser sabedores de que, dende o 1 de abril, a institución responsable da seguridade ferroviaria en España é a Axencia Española de Seguridade Ferroviaria, e que foi baixo esa institución da Axencia Española de Seguridade Ferroviaria coa se puxo en servizo a liña de alta velocidade entre A Coruña e Vigo. Se vostedes pensan que este grupo parlamentario trivializa, ou que utiliza isto dun xeito irresponsable, pregúntenlles vostedes aos máis de 250.000 usuarios que levan utilizando a nova liña de alta velocidade entre A Coruña e Vigo e o seu grao de satisfacción. Houbo un incremento dun 20 % do número de usuarios dos servizos ferroviarios en Galicia. Vostedes pregúntanse: ¿e vanse manter os prezos? Polo menos, mentres goberne o Partido Popular, si, porque foi aprobado nun Consello de Ministros que os servizos ferroviarios de Galicia de alta velocidade son de obriga de servizo público, polo tanto, están subvencionados. Agora, se non goberna o Partido Popular e veñen os seus, pois nós, evidentemente, dos seus non imos poder responder; dos nosos si imos poder responder. ¿Que non temos uns servizos ferroviarios acordes co século XXI? ¡Iso é unha falacia, señorías! Temos actualmente os mellores servizos ferroviarios que tivo Galicia nunca na súa historia, e con recortes de tempos substanciais. A viaxe entre A Coruña e Vigo é dunha hora e vinte minutos, e entre Santiago é Vigo é de cincuenta minutos; e incluso se reaxustaron tamén os transbordos coa conexión a Ourense. Temos os mellores servizos ferroviarios, Avant e Alvia, e tamén temos os servizos rexionais. Os servizos rexionais son os que chegan á estación de Guixar, e os servizos de alta velocidade son os que chegan á estación de Urzáiz. Temos un total de catorce frecuencias de áreas entre A Coruña e Vigo, con paradas en Santiago, Vilagarcía e Pontevedra; e quince frecuencias entre Vigo e A Coruña. Polo tanto, señorías, temos uns servizos ferroviarios acordes á Unión Europea –ao contexto de modernización da Unión Europea– e acordes ás necesidades das galegas e os galegos no século XXI. Con moito atraso, iso si, pero que son acordes, que son axeitados e que están baixo a supervisión da Axencia Española de Seguridade Ferroviaria, para garantir que estes son os máis axeitados para a seguridade das persoas, iso é incuestionable. E vostedes, que tanto nos acusan de frivolizar ou trivializar sobre a cuestión, deberían de dicirme vostedes quen tecnicamente di que o sistema ASFA dixital non é un sistema de xestión de seguridade de ferrocarrís que non sexa seguro. ¿Quen tecnicamente pode dicir que o sistema ERTMS é máis seguro que o sistema ASFA dixital? ¿Quen tecnicamente pode dicir que se instala o sistema ERTMS porque é máis seguro que o ASFA dixital? Instálase, señorías, para homoxeneizar os sistemas de xestión ferroviaria de toda a Unión Europea, por iso se instala o sistema ERTMS. A decisión de instalar o ERTMS é unha decisión dos ministerios de Fomento, ou dos gobernos de España, que se aplica de forma adicional e voluntaria, para ter un sistema homoxéneo de xestión de ferrocarrís da rede transeuropea de ferrocarrís. Vostedes isto pódennolo crer ou non, pero pregúntenllelo a técnicos que saiban da materia, porque nós, cando menos, cando falamos da seguridade das persoas e dos ferrocarrís, preguntámoslles aos técnicos das materias, e por iso se instala o ERTMS. E, por certo, que saiban vostedes que España é dos países que máis quilómetros ten instalados de liñas de ERTMS de toda a Unión Europea. E póñolles un exemplo para rematar, para que vexan se a aplicación é adicional e voluntaria. O Goberno alemán ten unha importante liña de alta velocidade entre Estocolmo e Nápoles. Pois os treitos que discorren pola República Federal de Alemaña non van instalar o ERTMS ata o ano 2030. É unha decisión que toman eles. ¿Que vai ocorrer con eses trens? Que van ter que ter distintos sistemas...
Remate, por favor.
...de adaptación á seguridade das liñas segundo polos países que vaia, por iso se recomenda o ERTMS. Vostedes poden seguir dándolle moitas voltas ao tema da seguridade dos nosos ferrocarrís. Infalible non hai nada. Pero o que non vamos facer, por irresponsabilidade e por trivializar, como fan vostedes, é escandalizar a xente, porque iso si que é unha absoluta falta de respecto aos cidadáns do noso país. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Gómez Alonso. Grupo autor da proposición non de lei. Señor Fajardo.
Señor presidente, xa que a min se me aplica con escrupulosidade o Regulamento da Cámara, pido que se aplique o Regulamento, o artigo 162, e se proceda á votación despois da substanciación do debate desta proposta. Pídoo porque o recolle o artigo e espero que teña a ben atendelo, habida conta de que eu son un dos que mellor coñece o Regulamento porque se me aplica cunha capacidade represora alucinante. Señor Gómez Alonso, a verdade é que eu non sei se vostede me ve cara de gilipollas, ou ao conxunto da cidadanía deste país. Porque ¡plantexar que as decisións de apertura de tramos as fan os técnicos...! Creo que no tema de Angrois quedou claro que non foi así. E no tema da apertura do eixo atlántico, se vostede me di que foi un técnico quen decidiu que se abrira, sen ter todo rematado, antes da campaña electoral, tereino que crer; pero, evidentemente, tamén hai técnicos que firman cousas que logo se demostra que non son as adecuadas. Se falamos de cuestións de seguridade e vostede me plantexa que non é necesario poñer o ERTMS, e ímolo poñer para homoxeneizar os tramos internacionais, está ben que se faga iso, sobre todo porque é un tramo moi internacional cando falamos da Coruña-Vigo, e é imposible que dende a estación onde remata o eixo atlántico de velocidade alta en Vigo chegue a Portugal, porque non hai conexión despois. Está ben, pero ¿a realidade cal é? A realidade é que vostedes saben que é moito máis seguro ese proxecto, e tomaron a decisión de deixar ano e medio sen ese proxecto ao conxunto de usuarios. E se vostede ademais me di que o grao de satisfacción da xente que o utiliza é xenial, gustaríame que viñese comigo nalgún deses trens e preguntásemos, e vería vostede como a satisfacción é, cando menos, moderada. E cando me di que estamos colocando a Galicia na situación ferroviaria mellor da súa historia... ¡Home!, mellor que no século XIX seguro, ou que cando chegou ao lado da miña casa o primeiro ferrocarril á estación de Carril, tamén pode ser. Pero se vostede vivise en Cambados, vivise en Ferrol, vivise na Pobra do Caramiñal, vivise no Grove, e quixera utilizar o transporte público para chegar a Santiago, para chegar a Ferrol ou para chegar a Lugo, díganos se estamos a nivel do século XXI ou dos estándares europeos. Vostede chegou a dicir que estamos nos estándares europeos de ferrocarril. ¡Está de coña, ¿verdade?! Vostede ten algunha afectación que eu descoñezo e que fai que vostede diga aquí cousas que calquera persoa no seu san xuízo sería incapaz de dicir. Porque dicir aquí que calquera cidadán deste país ten os estándares de transporte ferroviario que teñen en Europa é unha barbaridade. Claro, se vostede vive en Vilagarcía e quere vir a Santiago, seguramente. Pero en calquera outra cidade deste país que non estea nesas catro estacións é imposible trasladarse en transporte público a ningún outro lugar de Galicia. E para iso, ademais, vostedes fano cunha chapuza propia de Pepe Gotera e Otilio, tratando de convencernos de que iso está rematado cando temos unha estación –como dicía aquel artigo tan bo, a veces para, a veces non– que nin sequera está conectada á rede eléctrica. Estame tomando o pelo, ¿verdade? Vostede é un irresponsable, e espero que non teña ningún día que tragarse as súas palabras por defender aquí o indefendible ante unha situación de falla de seguridade que é evidente e que todos os usuarios recoñecen. Máis nada e moitas grazas.
Grazas. Non imos proceder á votación. [[Protestas.]] Non, non imos, non. Pero é que vostede, que é un deputado informado, debería de ler o artigo 162 ben. O artigo 162 di que as proposicións non de lei deberán ser votadas, o que non di é cando. [[Protestas.]] Si, si. [[Protestas.]] Non, non, xa foi... [[Interrupcións.]] Perdón, [[Interrupcións.]] xa foi isto debatido na Xunta de Portavoces e xa se deu [[Interrupcións.]] a correspondente información. Por certo, estamos nós votando as proposicións non de lei todas xuntas ao final porque así se implantou no Goberno Bipartito. [[Risos.]] [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Si, si, [[Interrupcións.]] así foi; unha presidenta desta Cámara foi precisamente o que fixo. [[Murmurios.]] Polo tanto, pasamos a debater a seguinte proposición non de lei. Proposición non de lei do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de Dª Ana Belén Pontón Mondelo e D. Cosme Eladio Pombo Rodríguez, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación coa avaliación anual dos resultados prácticos da aplicación do Decreto 79/2010, do 20 de maio, para o plurilingüismo no ensino non universitario de Galicia, prevista na súa disposición adicional quinta
A esta proposición non de lei presentouse unha emenda do Grupo Parlamentario Socialista.
Para a defensa da mesma ten a palabra a señora Pontón.
Agora que estamos en tempos nos que o PP defende o Bipartito, ao mellor é un bo momento para poder aprobar esta iniciativa. Unha iniciativa que quero ler textualmente porque me parece importante que hoxe se saiba na Cámara que é o que propón o Bloque Nacionalista Galego. Propoñemos instar a Xunta de Galiza a cumprir a disposición adicional quinta do Decreto 79/2010, do 20 de maio, para o plurilingüismo no ensino non universitario de Galiza, no que se establece que, con periodicidade anual, a Consellería de Educación avaliará os resultados prácticos da aplicación deste decreto. E nós dicimos que, en consonancia con esta disposición adicional aprobada por unha norma no Consello da Xunta que preside o señor Feijóo, no prazo dun mes se inicien, en colaboración coas universidades galegas, os estudos científicos necesarios para avaliar a competencia lingüística do alumnado galego do ensino non universitario. Polo tanto, señorías, para evitar que hoxe aquí se nos queira distraer sobre o que estamos debatendo, a pesar de que nós estamos en contra deste decreto, entendemos que é básico e fundamental que se avalíen cales son as consecuencias deste decreto en relación co ensino das linguas. Temos que dicir que consideramos que é unha fraude de lei que o PP, durante os cinco anos de vixencia deste decreto, incumprira as previsións postas nel. Por certo, unha previsión que eu creo lembrar –non o atopei nas hemerotecas, pero si teño iso na memoria– é que, cando se debateu aquí, o propio Goberno dicía que era a salvagarda de que se había algún problema na aplicación deste decreto se podería modificar. Vemos como durante cinco anos incumpriron esta disposición adicional porque seguramente non teñen interese en que, desde un punto de vista científico, se coñeza cal é o impacto que este decreto ten na competencia lingüística en español, en galego e en inglés. Tamén cremos, polo tanto, que é unha irresponsabilidade que non se faga, porque calquera xestor dunha política pública terá que coñecer o impacto que os decretos que aproba teñen no sistema educativo. Cremos que esta é unha das cuestións básicas que deberían de implantarse con normalidade na xestión pública, e non comprendemos a negativa e a cerrazón do Partido Popular para facelo. Ademais, hai unha razón tamén, desde o punto de vista legal, que nos parece relevante neste debate. Hai unha lei, que é a Lei de normalización lingüística, que até o que sabemos –aínda que o Partido Popular a violente constantemente– non está derrogada. E esa lei establece un mandato moi claro tamén en relación coa aprendizaxe das linguas que son oficiais en Galiza. E é que unha das obrigas –non algo que pode cumprir se quere, senón unha das obrigas– do sistema educativo é garantir igual competencia nas dúas linguas oficiais no alumnado que sae do sistema educativo. Isto tampouco nunca ten sido avaliado dunha forma completa e exhaustiva. Hai un estudo feito –creo– por persoas que desde o punto de vista científico non se atreverán vostedes a recusar que o que nos di é que xa antes da aplicación deste decreto había un problema, e que o alumnado galego tiña unha competencia lingüística inferior en galego. Isto mesmo o recoñeceu o propio secretario xeral de Política Lingüística. Polo tanto, temos un sistema educativo, unha formulación neste momento, que non garante un principio básico, que é que a xente, que os mozos e as mozas deste país, teñan competencia lingüística igual. Hai unha discriminación clara para a lingua galega nesa avaliación. Polo tanto, estase conculcando un dereito de todas as persoas que viven neste país, que é poder usar, coñecer, o idioma galego. Isto é o que neste momento está pasando en Galiza. Mais podemos preguntarnos por que a Xunta de Galiza se nega a cumprir a disposición adicional que o propio Goberno de Feijóo puxo nese decreto. Podemos pensar que o Goberno ten un virus de incumprimento compulsivo da lexislación, pode ser; vemos como hai moitas prácticas da Consellería de Educación fóra da legalidade. Mais a verdade é que nós entendemos que detrás desta negativa do Partido Popular, detrás desta negativa da Xunta do señor Feijóo, o que hai é un intento por que non se coñeza a verdade e un intento por que non se coñeza que ese tan cacarexado plurilingüismo non é máis que un bluf, unha mentira, e, en todo caso, só está servindo para seguir privilexiando o ensino privado por riba do ensino público. Ao mesmo tempo, hai que dicir que é a gran mentira coa que o Partido Popular intentou ocultar e tapar unha política que só buscaba contentar unha ultraminoría deste país que considera que o galego é tóxico e, polo tanto, que se puxo ao servizo dunha estratexia de Galicia Bilingüe cun argumento falaz, que era que para estudar linguas estranxeiras había que cuestionar o ensino do galego. Hoxe o que vemos é como non hai nin plurilingüismo no ensino, como se segue atacando a lingua galega e como realmente todo isto non é máis que unha chafallada máis do Partido Popular. Podemos analizar qué hai detrás dese rótulo de centros plurilingües dos que tanto leva falado o PP. Pois o que vemos é que hai unha parte moi pequena de centros do sistema educativo deste país que estean incorporados a este programa de plurilingüismo; fálase de 222 centros. A maioría destes centros son privados. Temos que en torno ao 52 % dos centros integrados son privados, fronte ao 48 % que son públicos. Iso non significa igualdade, significa que se está privilexiando dunha maneira clara e rotunda o ensino privado. Na Galiza hai en torno a un 20 % de centros privados. Se facemos un cálculo, veremos como aproximadamente 4 de cada 10 centros privados están dentro dese rótulo de centros plurilingües, mentres só 1 de cada 10 centros públicos están incorporados a este sistema. Mais, profundando detrás do rótulo de centro plurilingüe, ¿que é o que temos? Pois que, nos poucos centros públicos que están integrados, na maioría dos casos só hai unha materia que se estea impartindo en lingua inglesa. Sabemos tamén que isto en moitas ocasións supón que o que se dá nesa materia é vocabulario; non é que haxa realmente unha impartición desa asignatura nese idioma. E isto case é beneficioso, porque, desde o punto de vista pedagóxico, o que se está comprobando tamén é que é como mesmo cando se intentou implantar o inglés, por exemplo, en matemáticas, que a competencia lingüística en matemáticas baixaba de maneira alarmante. Si hai centros que deixaron de ofertar esa asignatura porque ía en detrimento da aprendizaxe dese coñecemento, que tamén é importante –supoño, entenderán as súas señorías– para este alumnado. Tamén é curioso que logo nos centros privados haxa unha implantación que é moi diferente; neses centros están en moitos casos entre dúas, tres materias en inglés, e é curioso tamén que, de moitas das materias que se autorizan en inglés, unha sexa precisamente Coñecemento do Medio, que é unha das que establece o decreto que se debe dar en lingua galega. En todo caso, vemos tamén como todo isto non é máis que profundar nunha brecha entre os centros, profundar nunha brecha entre os centros do ensino público e do ensino privado e, claramente, nunha estratexia que o que busca é arrinconar cada vez máis a lingua galega. Nós entendemos que non hai neste momento ningún estudo científico feito que avale que este tipo de modelo que implantou o Partido Popular dunha maneira desigual, desorganizada e discriminatoria para o ensino público, estea sendo mellor que o que había con anterioridade. ¿Por que non queren analizar a competencia lingüística? Ao mellor porque se desvela que os centros plurilingües non están tendo unha mellor competencia lingüística en lingua estranxeira; ao mellor porque se desvela que cada vez a fenda entre a competencia lingüística en galego é inferior á competencia lingüística en castelán; e porque se desmonta toda esta gran mentira deste plurilingüismo que volvemos dicir que non é máis que unha estafa máis do señor Núñez Feijóo a este país. Creo tamén que é interesante analizar outras das medidas que puxo en marcha este goberno en nome dese ansiado coñecemento do inglés, como foi a inmersión lingüística. Vemos, e parécenos moi ben, que o Partido Popular agora estea a favor da inmersión lingüística, pero xa vemos que o único que lles preocupa é que non apareza o galego, porque, se é inmersión lingüística en inglés, vostedes din que a apoian entusiasticamente. ¿En que consiste unha destas novas apostas? Nunha orde de axudas...
Vaia rematando, por favor.
...que se está sacando anualmente, na que se di –se me permite, señora presidenta; simplemente porque me parece moi importante para o debate– que se van financiar estadías de inmersión lingüística nun centro de Galiza. Na orde de axudas... Que lles debeu dar vergonza poñer que ese centro para o que se sacan estas axudas é o centro que Fenosa abriu nos Peares. Supoño que é como o señor Núñez Feijóo está pagando algúns favores. En todo caso, é curioso que algunhas das estancias que está pagando a Xunta de Galiza por unha semana teñan un prezo superior ao que hoxe mesmo se pode ver en internet que ese centro oferta no verán por 12 días. Ou sexa, estamos pagando desde o público e subvencionando con cartos públicos prezos máis altos que os que se ofertan en temporada alta neste centro. Xa vemos que o único que está facendo a Xunta de Galiza con este tipo de axudas...
Remate, por favor.
...é garantirlle un suculento negocio a Fenosa. Nos nosos cálculos, as estadías da Xunta de Galicia, entre o que paga a Xunta e o que pagan as nais e os pais, son de en torno a 400.000 euros de volume de negocio para esta empresa.
Remate, por favor.
A verdade é que non están nada mal este tipo de actuacións. En definitiva, nós hoxe o que dicimos é que avalíen a competencia, que cumpran o que poñían aí, porque non ten ningún tipo de sentido que se neguen a coñecer cal é...
Moitas grazas, señora Pontón. Grazas.
...o impacto deste decreto. A nós...
Señora Pontón, moitas grazas. Intervención dos grupos parlamentarios. Grupo Socialista, señora Burgo López.
Moitas grazas, señora presidenta. Moi bos días, señorías. Nós, por suposto, imos apoiar a proposición non de lei que presenta o Bloque Nacionalista Galego. E digo por suposto porque é difícil negar a aprobación dunha proposición de lei que di tan só que se cumpra unha disposición adicional –neste caso, a disposición adicional quinta– dun decreto; é dicir, que se cumpra a orde que está manifestada nun decreto, que non deriva dunha lexislación superior á da Xunta de Galicia, ou á deste Parlamento, que non deriva, por suposto, de ningunha imposición da oposición, porque, de feito, non estamos de acordo con este decreto chamado de plurilingüismo. Polo tanto, é unha disposición que escribiu e que aprobou nada máis a Xunta de Galicia porque lle parecía –imaxino– adecuada. Que agora a Xunta de Galicia se negue a realizar algo que aprobou ela é absolutamente inaceptable, e non inexplicable, ese é o problema, porque é inaceptable pero ten unha explicación clara. Ten unha explicación porque non teñen ningún interese na avaliación das repercusións reais deste decreto. Non a teñen, en primeiro lugar, porque en ningún momento tiveron ningunha vontade con este decreto de aumentar o coñecemento da lingua galega, nin sequera, realmente, de garantir a ensinanza igualitaria dos dous idiomas. Foron motivos políticos que todos coñecemos os que deron pé á redacción deste decreto. E o que saben, como sabemos todos, e como saben tamén os especialistas nesta materia, é que o decreto está tendo uns resultados moi negativos tanto para a aprendizaxe do galego como para a aprendizaxe de linguas estranxeiras. É o que pasa cando se fan reformas educativas por motivos políticos e, polo tanto, motivos espurios, motivos ideolóxicos, e non por motivos educativos reais baseados nun coñecemento científico. As universidades galegas, que tampouco, coma nós, entenden o que está a pasar con esta disposición adicional quinta do Decreto do plurilingüimo, no ano 2014 –hai menos dun ano– ofrecéronse para realizar, en colaboración coa Xunta de Galicia, esta avaliación necesaria marcada no decreto. Ofrecéronse pola súa competencia técnica –que imaxino que ninguén pon en dúbida– e ofrecéronse baixo unha idea, baixo un principio que é absolutamente lóxico e que debería de presidir todas as políticas públicas. Din as universidades textualmente: ningunha política pública pode construírse seriamente sen unha científica e transparente avaliación de resultados. É lóxico, necesitamos saber cales son os resultados deste Decreto do plurilingüismo para saber se hai que cambialo ou se hai que mantelo. Este ofrecemento das universidades foi rexeitado –máis ben nin rexeitado, é que non houbo contestación–, nesta política entre a soberbia e a mala educación directamente que soe ter a Xunta de Galicia –polo menos por onde eu coñezo– cos outros sectores culturais e educativos. O mesmo pasou cando as universidades deron a voz de alarma sobre o crecemento de cidadáns que non falan en ningún momento e nin sequera coñecen o galego e que simplemente mereceu –de alguén con tanto coñecemento técnico– a falta de respecto da Xunta de Galicia. Polo tanto, temos xa quen pode facer esa avaliación con todas as garantías, que son as universidades, como di a señora Pontón, e as universidades están dispostas. Non hai nada máis que que o Partido Popular cumpra a lei. En canto –é que non teño moito máis tempo– á emenda, señora Pontón, soamente queremos dicir que nos parece adecuado que ese informe, en canto a eses estudos, poida ser debatido neste Parlamento, e que se escoite a opinión de todos os grupos políticos sobre el e sobre os resultados...
Remate, por favor.
...–remato– acadados. Simplemente esa é a nosa intención. Nada máis. Moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Mixto, señora Iglesias Sueiro.
Bo día, señorías. As súas políticas educativas son de pena. Situaron o ensino rural a niveis terceiromundistas, desmantelaron a escola pública nas cidades, non coidaron nin repararon as instalacións –xa non digamos renovar–, non cobren as baixas laborais, recortan en persoal e orzamentos, impoñen reválidas con probas estandarizadas a nenas galegas de oito anos e cravan a Lei de plurilingüismo –lei da que a día de hoxe non nos queren presentar o resultado avaliador que a mesma lei contempla; é lóxico, ¡que nos van presentar!– É público e sábese que a día de hoxe nin plurilingüismo nin inglés nin galego nin francés nin alemán. O que importa, de acordo co seu ideario nacionalista español..., é español moi español, moito español. Así que a Lei de plurilingüismo, señores e señoras do PP, un desastre. Iso si, esta deputada está a espera de ver as nenas galegas nas escolas unitarias rurais adquirindo destrezas en oratoria, practicando o xadrez; iso se o mestre non está organizando os complicadísimos bancos de libros que vostedes están a desenvolver e que teñen de novo en pé de guerra ás asociacións de pais. Todo moi moderno, todo moi guay, moi grandioso e afastado da realidade, con esa obsesión pola grandiosidade da que fai gala la derecha de toda la vida. Temos o exemplo no Gaiás: grandioso e inútil. Por outra banda, eu non sei se o saben, pero, por se acaso, dígollelo eu. Unha nena que medra nun contexto bilingüe real, que non diglósico, terá no futuro moitísima máis facilidade na aprendizaxe das linguas alleas, ou iso din as expertas. As cousas, señorías e señoríos, hainas que facer ben, con sentidiño, que dirían en Limeres, a miña aldea; con sentidiño e con or-za-men-to. Non vale lexislar cara á galería, publicitar nos medios subvencionados para despois, como vostedes non cren no que lexislan e todo lles dá igual, agás o beneficio económico, non cumprir. Van trampeando, como vulgarmente se di. E vostedes, ademais, afirman que as familias están encantadas de poder elixir en que idioma aprenden as súas fillas. E eu dígolles con cordialidade que están vostedes equivocadas e que ademais o ideal sería non ter o problema de ter que escoller, porque existe e funciona un modelo público e de calidade para todas e todos; unha escola de calidade, unha escola pública, rural e tamén nas cidades na que as nenas aprendan en pé de igualdade nas dúas linguas oficiais a ser boas cidadás e a coñecer e valorar o propio; unha escola na que a creatividade, a educación artística, a intelixencia emocional e os valores humanos universais sexan valorados e potenciados por riba da teoría do esforzo e da memorización. ¡Que tristes e aburridas deberon de pasar o inverno as esforzadas formigas que rexeitaron e abandonaron a cigarra cantadora! Sexan serias, señorías, derroguen esta lei como mostra de que están vostedes dispostas a levar a cabo políticas con visión de futuro e de país, que, por outra banda, é a súa obriga. Apoio a iniciativa. Máis nada. Moitas grazas.
Moitas grazas, señora Iglesias. Grupo Parlamentario de Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra don Ramón Vázquez.
Bo día a todos e a todas. Falabamos xa onte nesta Cámara do estado agónico no que se atopa o parlamentarismo do noso país e da falla de representatividade das institucións democráticas, reducidas por este réxime a unha especie de teatro de ficción política. E a verdade é que os debates realizados sobre a situación do galego nesta Cámara son un claro exemplo desta situación. Por máis que unha e outra vez todos os organismos, institucións, movementos pedagóxicos, asociacións e formacións políticas denunciemos a situación de regresión no número de falantes e ámbitos de uso do galego, o Goberno insiste en negalo e mesmo en relativizalo, e fai un debate tras outro, seguramente o fará hoxe tamén. Non só iso, diante desta situación, esta Cámara foi incapaz, absolutamente incapaz, de chegar a un acordo para constituír algo tan revolucionario como unha comisión de estudo parlamentar, unha simple comisión de estudo parlamentar para avaliar a situación real do galego diante do descrédito amosado polo Goberno sobre os datos do Instituto Galego de Estatística, a Real Academia Galega, a Universidade, etc. Pero, por culpa do voto e do veto do Partido Popular, do grupo maioritario, non se puido realizar esa comisión de estudo. Imaxinen vostedes, co importante debate social en torno á situación do galego, coas denuncias da comunidade universitaria sobre a situación regresiva do noso idioma, con todos os datos aos que fixen referencia, o Partido Popular, grupo maioritario –insisto–, veta a constitución dunha simple comisión de estudo. A preocupación social polo galego –non se negará iso– é un consenso ao que o Partido Popular permanece absolutamente alleo, ou iso semella. Pero a crise institucional que padecemos non é só porque os parlamentos funcionen de costas á cidadanía; a crise institucional que nos asola, que asola o noso país, acontece porque temos gobernos que reflexan mesmo a capacidade de non aceptar as normas que eles mesmos aproban; un contrasentido difícil de aturar para calquera democracia. O Goberno galego aprobou o Decreto do plurilingüismo, e fíxoo por un puñado de votos, fíxoo para contentar a parte máis reaccionaria na materia lingüística do noso país. Tirou pola borda o consenso político e social acadado co Plan de normalización lingüística, pero previamente coa Lei de normalización lingüística, aprobados ambos por unanimidade nesta Cámara; un consenso –recordemos– acadado con esforzo e con renuncias, como se chega a calquera acordo, e que estableceu na práctica un modelo de bilingüismo no noso país, nunha situación, a galega, na que o galego tiña unha situación –e ten unha situación– de debilidade; un tratamento igualitario na teoría pero que cando acontece de existir dúas linguas en contacto, sendo unha delas a lingua de prestixio, como é o castelán, como era e é o castelán, pois produce uns danos que hoxe todos podemos comprobar nun contexto diglósico por razóns históricas. Resulta unha evidencia científica que o que precisa unha lingua minorizada e en regresión para poder tan sequera sobrevivir son políticas de diferenciación positiva. Polo tanto, ese teórico igualitarismo lingüístico o que posibilita é que os ámbitos de uso da lingua galega sexan cada vez menores. E esa é a situación. Eses son os datos que todos coñecemos. En Galicia era e é practicamente imposible ver unha película no cine en galego, pero tamén ver unha película en galego nun DVD doméstico no noso domicilio. En Galicia era e é practicamente imposible ler un periódico impreso en lingua galega. En Galicia era e é practicamente imposible acceder ao servizo de xustiza en galego, o cal é un dereito. Pero a mostra máis definitiva da crise actual de representatividade das nosas institucións é que o Goberno mesmo incumpre as leis que aproba en solitario aplicando o seu rodillo parlamentar. É o caso do Decreto de plurilingüismo, que, como moi ben dixo o grupo propoñente, contén unha disposición adicional quinta que obriga o Goberno a presentar un informe de avaliación de impacto do propio Decreto do plurilingüismo e que reiteradamente o Goberno se nega a presentar. ¿U-los informes de avaliación do Decreto do plurilingüismo?, teremos que preguntarnos eternamente –imaxino–. ¿Como se poden cuestionar os datos sobre a situación de regresión da lingua galega cando non se cumpre coa obriga establecida no decreto...
Remate, por favor, señor Vázquez.
...de realizar un informe de avaliación de impacto? Polo tanto, a iso se está a reducir esta Cámara, a presentar iniciativas para pedir que o Goberno cumpra simplemente a lei. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Popular, señor Baamonde.
Moitas grazas, señora presidenta. Moi bo día, señorías. Permítanme empezar con aquilo que dicía o Cantar de Mío Cid: ¡Dios, que buen vassallo se oviesse buen señor! A verdade, que ben lle iría á lingua galega se o empeño que aquí se pon en utilizala como elemento de confrontación contra o Goberno se puxera para defendela en sentido positivo –como facía onte o defensor do pobo–, se puxera para buscar consensos e se puxera para a promoción social do idioma. [[Aplausos.]] E é que en realidade esta iniciativa que trae hoxe a debate o Bloque Nacionalista Galego en realidade non deixa de ser un brinde ao sol e non ten outro obxecto que manter ese criterio de confrontación a través da oposición ao Decreto de plurilingüismo, que, por certo, debe ser un dos poucos bandeiríns de enganche que xa lle quedan ao nacionalismo e que, por certo, tamén debe de enganchar a algúns, pero que se ve que cada vez desengancha a máis. Miren vostedes, no que se refire ao Decreto do plurilingüismo, permítanme que nosoutros insistamos en algo que parece evidente a ollos de todos, excepto ao ollo cego do nacionalismo e, polo que se ve, tamén ao ollo torto do socialismo. ¿E iso que é? Que os problemas actuais do galego non están fundamentalmente no ensino, senón que están noutros focos de atención, singularmente na desafección da xente nova e na desafección que se produce nas contornas urbanas, que produce a ruptura da transmisión xeracional... [[O señor Beiras Torrado pronuncia palabras que non se perciben.]] Iso, señor Beiras...
¡Señor Beiras!
...acredítao o informe do IGE..
¡Faga o favor! Non é vostede quen o ten que dicir. ¡Faga o favor!
E iso acredítao tamén a opinión...
¡Faga o favor!
...de todos os expertos na materia, dos que entre eles parece que non se atopa...
¿Quere que o chame á orde? ¡Faga o favor!
...o señor Beiras. E iso dino tamén... [[Aplausos.]] os informes dos tribunais de xustiza, eses tribunais que son serios... [[O señor Beiras Torrado pronuncia palabras que non se perciben.]] cando ratifican os seus criterios e que son elementos coloniais...
Unha chamada á orde, señor Beiras. Vaise cunha chamada á orde.
...cando non lles vai ao pelo o que realmente din, como está a pasar co Decreto do plurilingüismo. En canto á acusación de incumprimento que se fai respecto do deber de avaliación, pois permítanme que eu empece por negar a maior. Esa avaliación anual estase a facer. Estaa a facer a Consellería de Cultura e Educación, que é a quen lle corresponde competencialmente esa función, e faino a través da Dirección Xeral de Avaliación e de Calidade Universitaria; estao a facer a través dos datos subministrados polos propios centros educativos, que os cargan nos seus programas de xestión; e estao a facer a través da avaliación de diversas subcompetencias, singularmente a gramatical e a léxica, que son as que permiten comprender mellor a posibilidade e as condicións de utilización do idioma por parte do alumnado. En canto á información, señor Vázquez, o decreto establece, efectivamente, a necesidade de facer a avaliación; non di como hai que facer a publicación desa avaliación. Pero non deixa de sorprender que precisamente se traia á Cámara este tema xustamente cando o ano pasado, concretamente na sesión plenaria do 14 e 15 de xullo de 2014, o propio conselleiro de Educación naquel momento, o señor Vázquez, fixo a publicación deses datos do Decreto do plurilingüismo e despois ratificouno na Comisión 4ª, de Educación, o secretario xeral de Política Lingüística; datos que, por certo, veñen a confirmar que o sistema funciona correctamente e que existe equilibrio no uso das linguas cooficiais. E tamén cunha acotación: aquí algúns quéixanse dos centros plurilingües, pero nas súas iniciativas non deixan de pedir que se faga a potenciación dos mesmos. Polo que refire á solicitude de colaboración coas universidades para realizar esa avaliación, permítanme subliñar algunhas cousas. En primeiro lugar, que conforme o disposto na disposición adicional quinta e tamén o disposto na disposición adicional segunda do Decreto 79/2010, do plurilingüismo, a competencia para facer a avaliación na educación primaria e na educación secundaria obrigatoria a quen lle corresponde é xustamente á Consellería de Educación, que así o está exercitando e así o está levando a cabo. E os grupos de normalización das universidades en cambio o que teñen atribuído é, loxicamente, o labor de normalización no seu ámbito de competencia, que é a institución universitaria; polo tanto, situados fóra do ensino non universitario e, polo tanto, fóra do ámbito de competencia do Decreto do plurilingüismo. Quero subliñar a este respecto unha circunstancia: que precisamente non é no ámbito universitario onde aparecen reflectidos os mellores datos de utilización do galego. Probablemente por iso a señora Pontón na súa iniciativa alude a ese deber de colaboración, pero despois non o defendeu con moita énfase nesta tribuna. Hai que subliñar tamén, señora Burgo, que non hai unha petición oficial das universidades ao respecto. O que hai é unha proposta de traballo feita na Comisión Interuniversitaria do 19 de xuño de 2013, pero que, en principio, non pasa desa circunstancia. Quero dicir que nosoutros entendemos que esa proposta de colaboración non pode ser aceptada, en primeiro lugar, porque non é necesaria, posto que a avaliación xa se está a realizar. En segundo lugar, porque non existe inconveniente nunha colaboración puntual con algún departamento universitario, pero o que non parece nin lóxico nin coherente é atribuírlle ao sistema universitario unha facultade xeral de fiscalización ou de control do alumnado no ensino non universitario, e non parece lóxico e procedente porque iso sería unha invasión de competencias que é absolutamente inadmisible...
Remate, por favor.
...ao amparo do marco legal vixente. Por esa razón obvia, quero dicir que nós imos votar en contra desta proposición. Máis nada, señora presidenta.
Moitas grazas, señor Baamonde. Grupo autor da proposición non de lei. Ten a palabra a señora Pontón Mondelo. Déanlle voz ao escano.
Moitas grazas, señora presidenta. Quero empezar por dicir que imos aceptar a emenda do Grupo Socialista porque entendemos que é unha cuestión de sentido común e non o poñiamos no noso texto. Pero é evidente que o sentido común está ausente deste Parlamento, e mesmo hoxe vemos como o PP baleira de todo significado a legalidade vixente. Que veña vostede dicirnos que é un brinde ao sol requirir que este Parlamento faga unha avaliación da competencia lingüística é deixar este Parlamento fóra de calquera utilidade e sentido práctico nun sistema democrático. Demostran vostedes que non teñen respecto nin polas leis nin polos parlamentos nin polos cidadáns, porque é absolutamente indecente, indecente... [[O señor Baamonde Díaz pronuncia palabras que non se perciben.]] Eu escoitei o señor Baamonde con tranquilidade...
Señor Baamonde, por favor.
...a pesar das súas provocacións.
Silencio, por favor.
Si, eu creo que hai que ter un pouco de respecto cando falamos en xeral no Parlamento.
Silencio, por favor. Ten a palabra señora Pontón que de feito...
Moitas grazas. E non vou entrar nas provocacións nas que quere que caiamos o Partido Popular. Nós hoxe aquí pedimos que se avalíe a competencia lingüística, que é algo que pon o propio decreto, porque non é avaliar e analizar un informe no que se di cantas asignaturas si, cantas non, que logo tampouco se verifica en moitas ocasións se realmente as cousas son así. A Xunta do Partido Popular estableceu que se ía establecer un procedemento de avaliación do nivel de competencia das linguas oficiais en educación primaria e en educación secundaria obrigatoria; está establecido neste decreto. ¿Por que non se quere avaliar? ¿Por que non se quere coñecer a verdade? ¿Por que se negan a que se avalíe a competencia lingüística tamén en inglés? Porque imaxino que será interesante saber –a vostedes, que parece ser que lles preocupa tanto o coñecemento en inglés– se está funcionando ou non este sistema. Os datos que nós puxemos aquí son os datos do DOG, e son demoledores. O seu plurilingüismo é unha falacia, porque realmente para o único que serve é para esconder unha estratexia de arrinconamento da lingua galega que xa estaba nunha situación de maior dificultade. Polo tanto, cando vostedes se negan a que se avalíen, cando vostedes utilizan argumentos –permítame que llo diga– tan pintorescos como dicir que aceptar unha invitación de colaboración coas universidades para avaliar o impacto do decreto é invadir as competencias do Sistema universitario da Xunta de Galiza é que resulta grotesco; é, desde logo, crer que temos un nivel de intelixencia de -140. Polo tanto, aquí ante o que estamos é ante un paso máis no incumprimento da normativa, da legalidade, en situarse por riba dos dereitos dos principios e en crer que as leis están para incumprirse. Isto é [...] [[Por orde da señora presidenta e ao abeiro do artigo 106.3 do Regulamento do Parlamento de Galicia, retírase esta expresión do Diario de Sesións.]] practicada polo Partido Popular. Nada máis e moitas grazas.
Señora Pontón, eu pídolle que retire a cuestión, se lle parece...
Eu, se me permite, por aclarar o significado...
Non, non... Silencio, por favor. Non lle pedín que aclarara o significado... [[A señora Pontón Mondelo pronuncia palabras que non se perciben.]] Señora Pontón, non lle pedín que aclarara o significado, só lle pedín que retire vostede esa expresión. Nada máis que lle pedín iso. [[A señora Pontón Mondelo pronuncia palabras que non se perciben.]] Pois, se non a retira, retíroa eu... [[O señor Beiras Torrado pronuncia palabras que non se perciben.]] Teño dereito a retirar o que me pareza, señor Beiras, e a vostede teño dereito a mandarlle unha segunda chamada á orde como non cale a boca. Pídolle por favor..., porque non ten dereito a falar neste momento. [[O señor Beiras Torrado pronuncia palabras que non se perciben.]] Proposición non de lei do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de Dª María Monserrat Prado Cores e D. Francisco Xesús Jorquera Caselas, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación co Proxecto de lei ordenadora da Inspección de Traballo e Seguridade Social que se está a tramitar no Congreso dos Deputados
A esta proposición non de lei non se presentaron emendas. Ten a palabra a señora Prado Cores.
Moi bo día. O Bloque Nacionalista Galego trae aquí unha iniciativa que supoño que é das que desgusta o Partido Popular porque con ela o que pretendemos é que o Goberno galego exerza de tal goberno galego e reivindique diante do Goberno español, diante do Goberno central, dereitos para o noso país. Estamos nun momento no que o capital está a aproveitar a crise para afondar nun modelo económico, ultraliberal, e para tirar abaixo todo o conxunto de dereitos e condicións laborais e de vida conquistados con sangue, suor e bágoas pola clase traballadora tras anos de loita do movemento obreiro; un modelo económico que ten como obxectivos incrementar a súa marxe de beneficios e seguir co proceso de concentración da riqueza en poucas mans. E para esa concentración da riqueza en poucas mans precisan que os centros de decisión estean tamén en poucas mans e o máis alonxados que sexa posible, o máis inaccesibles ao control da cidadanía dos pobos aos que van dirixidas esas medidas. Canto máis lonxe e menos identificábeis sexan eses centros de decisión máis difícil será para o pobo pedir responsabilidades. E, nese contexto de recentralización, nese contexto de acumulación dos centros de decisión, a finais de marzo o Goberno español aprobou o Proxecto de lei ordenadora de Inspección de Traballo e Seguridade Social, que nese momento está a tramitarse no Congreso dos Deputados. Este proxecto de lei é un exemplo máis da vontade recentralizadora do Goberno español, que, por certo, foi consultado e negociado coas organizacións sindicais de ámbito estatal mais non así coas representativas, por exemplo, en Galiza, como é a CIG, incumprindo a Lei de liberdade sindical. Como dicía, tal e como está presentado este proxecto de lei, non establece mecanismos nin procedemento ningún para futuros procesos de transferencia da Inspección de Traballo e Seguridade Social. Mediante este proxecto queda pechada esa vía. Cataluña asumiu en marzo do ano 2010 as competencias en materia de Inspección de traballo. O País Vasco facíao en xaneiro do ano 2012. Tras a transferencia, crearon o Consorcio da Inspección de Traballo e Seguridade Social en Cataluña e o Consello Vasco de Inspección de Traballo e Seguridade Social, elementos que avanzaron na capacidade de decidir e na capacidade de goberno tanto de Cataluña como do País Vasco. Galiza é a única comunidade autónoma das consideradas na Constitución como histórica que non efectuou o traspaso desta competencia. O BNG ten reclamado en numerosas ocasións a transferencia da Inspección de Traballo e a xestión da Seguridade Social. Fíxose durante ese tan deostado bipartito. Mais desde que goberna o Partido Popular non fixo nin un só movemento na dirección de que Galiza acade nin unha soa competencia máis para desenvolver capacidades de goberno. Teno solicitado Aragón, teno solicitado Canarias, mais Galiza non, o Partido Popular non considera necesario ter instrumentos para actuar en Galiza. Co proxecto que está en trámite é evidente a vontade do Goberno español de pechar tanto o proceso de transferencia a outras comunidades como a mellora das existentes. Esta intención queda clarísima cando na exposición de motivos da lei se din cuestións como que é un obxectivo común, que é necesaria, unha concepción integral e única, que é necesario o principio de unidade, como eixes vertebradores desta lei; é dicir, un proxecto de lei elaborado dentro do máis puro e duro centralismo. O proxecto de lei parte de que existen solapamentos, duplicidades e mesmo diferenzas retributivas que valora de inxustificadas e, por suposto, achaca estas ineficiencias e duplicidades ás comunidades autónomas. Mais unha vez pretende o Goberno español achacar os problemas á existencia de gobernos, á existencia de comunidades autónomas. No BNG defendemos con claridade que o noso futuro temos que poder decidilo libremente os galegos e as galegas, e por iso é preciso ter un goberno e un parlamento con plenas competencias, plenamente soberano. Defendemos e pedimos que o Goberno de Galiza asuma un papel activo na reivindicación e asunción de competencias precisas para un desenvolvemento económico e social de Galiza, un desenvolvemento propio, integral e autocentrado. E, dentro desas reivindicacións –xa trouxemos aquí outras iniciativas–, consideramos que as referidas a emprego e materia laboral son de primeira orde, porque o emprego, a situación de desemprego, a situación laboral, seguen sendo a primeira preocupación dos galegos e das galegas. E por iso presentamos esta proposición non de lei; proposición na que instamos este Parlamento a que demande do Goberno galego que se retire este proxecto de lei ordenadora da Inspección de Traballo e de Seguridade Social, por crear un marco que vai imposibilitar as transferencias a Galicia das competencias, nin agora nin no futuro. Demandamos que o Parlamento de Galicia inste o Goberno galego a iniciar un proceso de diálogo e negociación co Goberno español conducente á transferencia desta materia. Facémolo no convencemento de que é imprescindíbel un marco galego de relacións laborais. Neste contexto onde as condicións laborais se teñen deteriorado ata límites insospeitados hai pouco tempo é imprescindíbel un labor da Inspección de Traballo no sentido de que vixíe o cumprimento das xornadas de traballo, o cumprimento dos contratos a tempo parcial, das horas extraordinarias, dos salarios percibidos polos traballadores e traballadoras, das condicións de seguranza e hixiene no traballo, da sinistrabilidade. Canto máis flexibles son as normas laborais, máis preciso é o control e máis preciso é o labor da Inspección de traballo. E Galiza precisa ter eses instrumentos para poder defender a clase traballadora galega. É preciso que o Goberno galego exerza de tal goberno, e para iso é preciso que teña eses instrumentos. Con esta iniciativa, o que demandamos, o que demanda o Bloque Nacionalista Galego, o que reivindica, é a defensa do dereito a decidir de Galiza, das cousas de comer, porque a situación laboral, defender un traballo digno dos galegos e das galegas, é falar das cousas de comer. Reivindicamos soberanía para que o Goberno galego poida ter unha inspección de traballo que se poña ao servizo de defender traballo digno para os galegos e para as galegas. Reivindicamos ter institucións galegas en Galiza que teñan instrumentos para exercer de tales, reivindicamos institucións galegas como instrumentos para levar a cabo políticas ao servizo dos galegos e das galegas. Parécenos o mínimo que se pode facer, e lamentamos que se teña que vir aquí, que teñamos que vir aquí o Bloque Nacionalista Galego, a pedirlle ao Goberno galego que faga o que debería facer de oficio, porque o que debería facer un goberno galego que se considere tal é non quedar de brazos cruzados diante do peche de posibilidades de que teñamos un auténtico goberno. Xa non é que o Goberno do Partido Popular non pida competencia, xa non é que o Goberno do Partido Popular non se moleste o máis mínimo por ter instrumentos, senón que cando o Goberno central un día si e outro tamén...
Remate, por favor.
...o único que fai é pechar a porta, recentralizar e facer que Galiza sexa menos soberana, que o Goberno galego teña menos competencias, o Partido Popular non fai absolutamente nada dende o Goberno. Por iso solicito o apoio dos grupos da Cámara para esta iniciativa, que non é outra cousa que pedir que Galiza siga tendo posibilidades de exercer todas as súas potencialidades, e, insisto en que, nun momento onde o emprego segue a ser a maior preocupación dos galegos e das galegas, ter instrumentos para defender ese emprego en condicións de dignidade é o menos que debería de facer o Goberno galego. Moitas grazas.
Moitas grazas, señora Prado. Intervención dos grupos parlamentarios. Polo Grupo Mixto, a señora Martínez.
Grazas, presidenta. Esta crise, ademais da tremenda destrución de emprego, tamén está producindo unha enorme deterioración das condicións de traballo das persoas que o manteñen, ou das que acceden a el neste contexto. Tras a reforma laboral do 2012, apenas queda xa nada do que se establecía no Estatuto dos Traballadores aprobado en 1980, e, para introducir os cambios lexislativos que veñen de aprobarse, aproveitouse o contexto da profunda crise económica que atravesamos. O dereito laboral xa non serve á clase traballadora, porque o actual marco de negociación é totalmente favorable aos intereses do empresariado. Debemos establecer a estrutura da negociación colectiva en Galiza, decidir como se relacionan uns convenios con outros, establecendo as regras de concorrencia e complementariedade en función da nosa realidade e das necesidades propias do país. Se hoxe a sociedade exixe unha democracia máis participativa, a clase traballadora exixe ter participación e control sobre os procesos negociadores das súas condicións de traballo. Dada a estrutura empresarial en Galiza, con absoluto predominio das pequenas empresas, esta disposición legal consagra un campo de xogo totalmente desfavorable á clase obreira galega, xa que lle dá todo o poder a un ámbito onde a presión do empresario é máis forte e determina de cara a impor as súas condicións. Os 1.461 euros brutos mensuais cobrados en Galiza están un 10,6 % por debaixo do salario medio do Estado, e é a quinta contía máis baixa de todas as comunidades autónomas. O terceiro Monitor anual Adecco sobre salarios confirma que, unha vez computada a inflación, cada traballador e traballadora galega experimentaron no último lustro unha perda do seu poder adquisitivo dun 5,4 %. Pero para as mulleres esta crise tivo máis consecuencias: as primeiras partidas orzamentarias que sufriron os maiores recortes nos orzamentos da Xunta foron as directamente relacionadas coas mulleres, como o Programa de conciliación da vida laboral e familiar, o de promoción e protección da muller ou o da dependencia. Ante este espolio provocado polo abandono dos poderes públicos, perpetuando un sistema que segue abrindo fendas entre as clases sociais e artellando unha división sexual da sociedade e do traballo, que prexudica as mulleres –tanto como no ano 2011, cando se conmemorou por primeira vez o 8 de marzo–, por todas as discriminacións que están sufrindo, as mulleres estamos fartas. A conselleira de Traballo, Beatriz Mato, na interpelación que eu fixen en relación con este tema no mes de abril, afirmou no Pleno que o Goberno vela por que se cumpran os dereitos laborais dos traballadores e traballadoras, por que se cumpra estritamente a normativa e porque todos os contratos sexan exactamente tal como foron asinados. A conselleira indicou que no ano 2014 houbo 572 actuacións levadas adiante pola Inspección de Traballo, vinculadas polo impago e retraso dos salarios. Porque, a pesar da precariedade do mercado laboral galego, dos salarios baixos do nosos país, aínda hai empresarios que pretenden roubar desa miseria. Así hai empresas que, amparadas na inacción da Administración, estafan os seus traballadores e traballadoras de diversas maneiras: as compras dos uniformes, o impago de descansos, abusos de becarios, horas extras impagadas, impago de desprazamentos entre centros de traballo, pago do salario en especie, que esta xa é a última e é o colmo... Primeiro foi a patronal da conserva quen intentou pagar parte do salario das mulleres que traballan na conserva en latas de conserva e agora é a patronal quen quere establecer un salario especial para a mocidade onde parte do salario se lle pague en especie; é dicir, un atraco indecente que o o propio Goberno consente e ampara. Esta actuacións empresariais, ademais de ser ilegais e inaceptables, crean graves situacións de precariedade. Estas prácticas empresariais ilegais, ademais de ser un roubo nas nóminas dos traballadores e traballadoras, tamén provocan a súa posterior pobreza en dereitos, menor prestación por desemprego e menor prestación por xubilación. E para cambiar esta realidade de precariedade laboral –vou rematando– é imprescindible ter competencias en materia de traballo, non só no labor inspector, senón tamén no ámbito da negociación colectiva. Supoño que o Partido Popular votará en contra desta PNL, pois xa o fixo en contra da moción defendida por min neste Pleno a mediados de abril, e que recollía a mesma existencia de reclamación de competencias en materia de traballo. Polo tanto, votarei a favor desta proposición non de lei do BNG, xa que estou totalmente de acordo coa crítica que recolle na súa parte expositiva. É unha indecencia que non se teña contado cos sindicatos nacionalistas para tratar esta negociación. E, igual que ocorre coa LOMCE, esta proposición de lei, ordenadora da Inspección de Traballo, volve aos principios que radican no ADN do Partido Popular: un estado, España; un idioma, o castelán; unha relixión, a católica; unha capital, Madrid. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas. Polo Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda ten a palabra dona Yolanda Díaz Pérez.
Bos días de novo a todos e a todas. A verdade é que estamos nun discurso permanente, dende Alternativa Galega de Esquerda, que onte explicitaba o señor Beiras nesta Cámara, falando en termos filosófico-xurídico-políticos. Falaba dun proceso destituínte, ou do que el denominou exactamente como un "proceso deconstituínte", no que están insistindo moitos dos autores máis relevantes deste país e deste Estado. Estamos empeñados dende Alternativa Galega de Esquerda en indicar que hai un proceso de demolición masiva, pola porta de atrás, do texto constitucional a través de distintas normas que están desfigurando o relato xurídico-normativo e, polo tanto, a protección social e o modelo de Estado social que tiñamos configurado ata o de agora. Se me permite, señora Rodríguez, efectivamente, esta norma é unha máis; é unha norma máis que avanza nese proceso destituínte; unha norma que, efectivamente, abonda nese plantexamento que trae causa do Informe Cora do señor Cristóbal Montoro, e no que a súa misiva central é converternos ou voltar a un modelo do Estado centralista, impropio do século XXI e, dende logo, impropio dun país ou dunha nación como é a galega. Pero, se me permite vostede, efectivamente, é unha norma aberrante no que atañe tamén a esta desconfiguración do modelo de relacións laborais que tiñamos configurado. Efectivamente, hai informes máis que relevantes sobre o que vai incorporar esta norma no proceso de relacións laborais, pero sobre todo hai un berro unánime dos especialistas en dereito laboral: que esta norma está ditada da man do Consello Europeo da Competitividade; Consello Europeo da Competitividade ao que o único que lle preocupa, como supoño que coñecen todos e todas vostedes, sobre todo cando escoitamos a señora Mato, ou cando escoitamos, por desgraza, a ministra de Emprego, a señora Báñez, pois é perseguir esa pequena parte da sociedade que, tendo acceso a un pequeno contrato de traballo, ou que gaña ás veces –como pode ser e é real– 100 euros ou 200 euros ao mes, ou como 70.000 galegos e galegas que perciben en bruto 410 euros ao mes –esta é a realidade da que non lles gusta falar–, pois acoden á economía mergullada, e eses son os que son obxecto de vixilancia e de persecución masiva por parte desta norma, que, insisto, efectivamente, como din os autores máis relevantes, está ao ditado do Consello Económico da Competitividade. Pero, se me permiten, hai un acento central nesta norma que pula pola destrución do carácter tuitivo do dereito laboral e pola propia destrución dunha institución que é centenaria, como é a Inspección de Traballo; unha inspección, por certo, que, a pesar das moitas eivas que ten no que atinxe aos recursos materiais e orzamentarios, como están a denunciar as asociacións de inspectores e inspectoras de traballo, a pesar de todo iso, segue en pé, e hai profesionais que queren facer o cometido para o que está o seu obxectivo. A verdade, se me permiten, é que claro que había tamén un clamor nos profesionais do dereito laboral e na colectividade, pois, efectivamente, había que mudar a Lei da inspección de traballo, claro que si, sobre todo despois de ter mudado a Lei de infraccións e sancións, o Real decreto 5/2000, do 4 de agosto. Pero o certo e verdade é que nunca pensabamos que o ataque –non só pola recentralización, que tamén– ía ser tan brutal. Fíxense que é unha cousa tan tremenda como que o modelo de composición tripartita se incorpora agora a ese instituto, como é a Inspección de Traballo; é dicir, que incorporan coma se fora algo normal que as patronais teñen que formar parte da propia Inspección de Traballo. Iso é tanto como dicir que o axente central ao que imos investigar forma parte do instituto que debe velar polo cumprimento das atrocidades que están a cometer. É dicir, o mundo ao revés, o que nunca pensaron os empresarios e empresarias. Agora mesmo eles van ser os encargados de velar por que non se investigue nada, porque, efectivamente...,
Vaia rematando, por favor.
...os responsables de que haxa persoas que están na economía mergullada son eses empresarios e empresarias que explotan vilmente e se aproveitan dunha crise que non é máis que unha estafa para telos convertidos en autenticamente escravos. Se me permiten, esta norma é bastante grave. Tamén hai que dicir –que, efectivamente, o sinalaba a señora Martínez– que hai dous sindicatos, o sindicato ELA e o sindicato CIG –pero tamén o propio Consello Económico e Social–, que, no seu ditame –estes dous últimos–, emiten un voto particular, pero o propio Consello Económico e Social fai críticas relevantes no que atinxe a esta norma. E si que hai que falar claro, no escaso tempo que me queda, de que, dende logo, o que pretende o Partido Popular é converter este instituto centenario nunha auténtica policía laboral. Alternativa Galega de Esquerda non quere unha inspección de traballo centralizada e que sexa unha policía laboral, nin tampouco compartimos ese modelo de crear un organismo estatal para centralizar toda a súa xestión. É inaudito, por certo, que nin sequera nalgún dos aspectos da norma se permita que a propia autonomía, a propia Galicia, puidera, se quixera, emprender contratacións de procesos selectivos de inspectores e inspectoras de Traballo. A verdade, é aberrante polo proceso de recentralización e é aberrante porque os perseguidos aquí non van ser as patronais, senón que van ser os traballadores e traballadoras, que seguen pasando fame.
Moitas grazas. Polo Grupo Socialista ten a palabra a señora Quintas Álvarez.
Grazas, señora presidenta. Bos días, señoras e señores deputados. O Grupo Socialista anuncia o voto favorable a esta proposición non de lei, e o Grupo Socialista en moitas ocasións –de feito, dende o ano 2001– vén propondo unha reforma do Estatuto de autonomía; unha reforma que propiciaría que os representantes dos cidadáns chegaran a acordos consensuados para decidir como ten que ser a súa gobernación, e que fose comparable a outras comunidades autónomas, como é Cataluña ou o País Vasco. De todas maneiras, estamos diante dunha lei na que o Partido Popular renunciou ao consenso; unha lei á que se presentan 70 emendas e o Partido Popular tan só acepta 2 emendas de carácter técnico. Para o Grupo Socialista é importante, neste caso, a loita contra a fraude, propoñer que este órgano integrado na inspección tamén se encargue de combater a fraude na contratación e os abusos nas condicións de traballo. Trátase de evitar, por tanto, que unha lei non se converta nunha ferramenta simple, senón nunha ferramenta útil para combater realmente unha realidade que está diante de todos nós. A lei debería contar, dende logo, co maior consenso posible, tanto de grupos políticos como de representantes sociais. A transcendencia do sistema de inspección de traballo é moi importante para asegurar o cumprimento da orde social. A actual lei é unha lei de 1997; por tanto, era importante esa reforma, pero tamén é importante que sexa unha lei que sexa unha ferramenta útil, con modificacións estruturais fundamentais para facer que sexa útil na loita contra a fraude. A Inspección de Traballo e Seguridade Social deberá perseguir exhaustivamente esa fraude na explotación laboral, e insisto tanto na utilidade da lei e na persecución da fraude porque a fraude é fraude e, por tanto, os datos que temos son os datos que afloran, pero é a punta dun iceberg. Dende 2012 detectáronse máis de 5.000 contas de cotización de empresas ficticias e creadas para poder defraudar; é dicir, é alarmante, son empresas que son creadas especificamente para poder defraudar. E, como digo, sae esa punta do iceberg á luz pública. Pero é que incluso as administracións propician eses contratos en fraude, como é o caso dos sanitarios. As enfermeiras denuncian ante a Inspección de Traballo e Seguridade Social como as xerencias da área do Sergas están contratando por horas e por días. É dicir, dalgunha maneira, desde as propias administracións estase xerando esa explotación. Desde o Grupo Socialista entendemos que as regulacións son instrumentos que teñen que ser non soamente útiles senón eficaces para garantir os dereitos das persoas e a dignidade das persoas. As leis e quen as aplica non poden facilitar por acción ou por omisión articular unha fraude senón que teñen que ser exhaustivas para perseguir esa fraude e útiles e eficaces –repito– para perseguila. Temos, por tanto, que dotarnos de mecanismos eficaces para combater prácticas que só teñen un nome: á parte de fraudulentas, son prácticas absolutamente corruptas. Galicia ten un problema importante de desemprego, de emigración, de despoboación. E, dentro dese problema tan importante, estamos permitindo, ou as leis, dalgunha maneira, e a aplicación das mesmas están permitindo que existan contratacións en fraude, contratacións precarias, xente que é contratada por media xornada...
Vaia rematando, por favor.
...e traballa unha xornada completa, xóvenes que aceptan un traballo en condicións de precariedade absoluta, e non só en pequenas empresas, tamén nas multinacionais, tamén nas grandes empresas. É terrible que neste escenario de crise, que neste escenario onde centos e miles de xóvenes abandonan Galicia e persoas con máis de 55 anos se encontran cun risco laboral grave esteamos permitindo –como digo– esas prácticas fraudulentas e corruptas. É obriga –e aquí referímonos á Lei das administracións públicas– dotarse de todos os mecanismos necesarios para combater estas prácticas fraudulentas.
Remate, por favor.
Remato, señora presidenta. Máis de 20.000 galegos aceptan ser falsos autónomos. A isto lévannos esas reformas do Partido Popular, a isto lévanos esa palabra que describen como fantástica que é o autoemprego, que non é nada máis que aceptar un traballo en condicións precarias. Estamos empezando...
Remate, señora Quintas, por favor.
Antes falábase de pobreza. En Galicia empeza a haber traballadores en situación de pobreza. É dicir, xa non soamente son aquelas persoas que non teñen traballo, senón xente que está traballando pero que está en condicións de pobreza.
Moitas grazas, señora Quintas. Moitas grazas.
Por tanto, neste sentido, o Grupo Socialista apela á loita contra a fraude por decencia e por supervivencia. Grazas, señora presidenta.
Moitas grazas. Polo Grupo Popular ten a palabra o señor Tellado Filgueira.
Grazas, señora presidenta. Bo día a todos. Eu teño a sensación de que dende o Partido Socialista non leron nin o proxecto de lei nin a iniciativa do Bloque Nacionalista Galego, porque sobre ela nada ten falado a señora Quintas e acode a esta tribuna a falar de todo e a non falar de nada, coma se esta crise nada tivera que ver con vostedes. Sorprende, dende logo, o discurso dende Izquierda Unida, onde se critica a presunta centralización. Sorprende porque, en primeiro lugar, non é verdade. Este proxecto de lei en nada aposta pola centralización; polo tanto, non é certo. E sorprende porque verdadeiramente os centralizadores sempre foron vostedes, os de Esquerda Unida. E así o dixo recentemente un histórico do nacionalismo galego como é Francisco Rodríguez, que di que vostedes son unha formación sucursalista. Eu propóñolle a lectura do artigo "Sofistas, chambonadas e deserción", un artigo que, sen lugar a dúbidas, seguro que lle interesará a vostede e ao señor Beiras, onde acusa a AGE de ser ese cabalo de Troia que ten permitido a introdución de Izquierda Unida en Galicia; chámase "Sofistas, chambonadas e deserción", lectura de Francisco Rodríguez. Dende logo, señora Díaz, efectivamente, nós non coincidimos co seu modelo. O seu modelo é Venezuela, o noso modelo é España; unha España que hoxe crece o 3 %, esa é a realidade; unha España onde hoxe hai 590.000 afiliados á Seguridade Social máis que hai un ano; unha España onde hai 80.000 mozos menores de 30 anos que hoxe están traballando e que hai un ano estaban no paro. Polo tanto, nós estamos nesa España onde o paro xuvenil baixou case nun 10 % no último ano. Vostedes están na outra España, nesa España de Venezuela, nesa España onde calaban vostedes mentres gobernaba o Partido Socialista.
Silencio, por favor.
En relación co Bloque Nacionalista Galego, eu teño que dicirlles que ese discurso do colonialismo do século XIX está bastante trasnoitado. Vostedes dan por feito que a Inspección de Traballo dependente da Xunta de Galicia sería máis eficiente que a actual; e nós temos que dicirlle que en absoluto temos que coincidir con esa proposta. Eu teño a sensación de que vostedes están máis preocupados polas bandeiras que polas persoas, [[Murmurios.]] e nese desnorte do Partido Socialista vanlles votar a favor. Presenta o Bloque Nacionalista Galego unha iniciativa coa que pretende que este Parlamento solicite...
Señor Beiras, ten unha segunda chamada á orde.
...a retirada do Proxecto de lei ordenadora da Inspección de Traballo e Seguridade Social, que ten iniciado –como xa ten dito vostede– a súa tramitación no Congreso dos Deputados. Xa lle adianto que o noso voto vai ser en contra porque o anteproxecto en cuestión foi consensuado coas comunidades autónomas, por moito que moleste ao señor Beiras. De feito, na exposición de motivos deste proxecto de lei dise literalmente: "En los trabajos preparatorios de la presente ley el Gobierno ha contado con la participación de las comunidades autónomas, en especial para las cuestiones relativas a la definición del nuevo modelo compartido de inspección que la ley presenta" –el nuevo modelo compartido–. Ademais, eu debo negar a maior. Non é verdade que o proxecto de lei imposibilite as posibles transferencias da Inspección de Traballo que no momento oportuno se queiran facer a outras comunidades autónomas, á parte de a Cataluña e ao País Vasco, que xa as teñen transferidas. Literalmente a disposición adicional terceira di o seguinte: "Lo dispuesto en esta ley no supone modificación del régimen competencial establecido en los estatutos de autonomía de las distintas comunidades autónomas, por lo que las disposiciones de la misma han de entenderse en cada caso conforme a lo dipuesto en los mismos". Nesta nova lei ordenadora –que está en trámite no Congreso dos Deputados e cuxo texto foi consensuado, xa digo, coas comunidades autónomas– a Inspección de Traballo configúrase como un órgano autónomo adscrito ao ministerio. Na redacción do anteproxecto da nova lei non queda determinado, polo tanto –como lle digo–, que se imposibilite o traspaso de competencias a Galicia cando as condicións o demanden. Ademais, o novo organismo de Inspección de Traballo contará con maior participación das comunidades autónomas e dos axentes sociais –así o define o capítulo terceiro da lei onde fala de cooperación autonómica– e, de feito, refórzase a presenza das comunidades autónomas no órgano reitor da Inspección de Traballo. Non lle vou ler o artigo. Ademais de modernizar a Inspección de Traballo, con este proxecto de lei tamén se potencian as súas capacidades de actuación. Créase un modelo de inspección máis eficiente, fálase de actualización dos medios operativos, mellóranse as competencias dos subinspectores de emprego e refórzase a independencia técnica do persoal. Fálase tamén na lei de aumento dos recursos destinados pola Inspección para a prevención de riscos laborais e para combater a sinistralidade, e establécese tamén a creación dunha oficina nacional de loita contra a fraude, esa que tanto preocupa ao Partido Socialista pero que cando gobernaron nada de todo iso fixeron.
Remate, por favor.
Polo tanto, xa lle digo, o noso voto será en contra. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo autor da proposición non de lei. Ten a palabra a señora Prado Cores.
Grazas, presidenta. Eu, a verdade, tampouco esperaba nada moi distinto. Pero é tremendo que un representante, un deputado do Parlamento de Galiza, diga nesta Cámara que eu parto da premisa de que unha competencia exercida polo Goberno galego vai ser máis eficiente. El non o cre para nada. Considera que calquera cousa que faga Madrid... O problema que teñen as cousas é que quedan gravadas, señor Tellado. Dixo vostede que non ten por que ser máis eficiente realizado polo Goberno galego. Bueno, eu ¿que quere que lle diga? Tamén me deixou tranquila: resulta que este proxecto de lei non limita as competencias que teñen as comunidades autónomas; ou sexa, ¿que non modifica os estatutos de autonomía? Tamén me deixa tranquila vostede. ¡Non teñen vergonza! Mire, o que pide o Bloque Nacionalista Galego con esta iniciativa é que nos autorresponsabilicemos, que Galiza, o Goberno galego, os traballadores e traballadoras de Galiza, teñan instrumentos para actuar diante do problema máis grave que ten o país, que é o problema do desemprego e a mala calidade do emprego. E vostedes, o Partido Popular, diante diso, o que din é: non, máis España e menos Galiza. Ese é o marco ao que vostedes queren ir. Porque, mire, Galiza precisa ter control sobre o marcado laboral, e nese control a Inspección de Traballo é fundamental para o benestar dos traballadores e as traballadoras, para protexer a calidade do emprego, para loitar contra a fraude, para loitar contra as desigualdades, as discriminacións, contra a sinistralidade... E vostedes non queren asumir competencias, non queren mover nin unha soa man para que Galiza e o Goberno galego teñan capacidade de exercer de goberno de Galiza. Bueno, vai en consonancia co que levan feito desde toda a lexislatura pasada e esta. E, xa que está o presidente do Goberno aquí neste momento con nós, pois lamento que estamos diante dun goberno que non exixe nin unha soa competencia máis e permite que un día si e outro tamén o Goberno español limite as que xa temos e imposibilite que se poidan seguir demandando máis. Mire, nós –insisto– o que reivindicabamos era defender o dereito a decidir de Galiza, defender que Galiza tivera máis soberanía para as cousas de comer, porque ter instrumentos para poder defender un traballo digno dos traballadores e traballadoras galegos é falar das cousas de comer. O Partido Popular está totalmente en contra de que haxa un goberno en Galiza que teña instrumentos para poder actuar e defender unha calidade de vida dos galegos e das galegas. Séntense moi cómodos porque non hai ningunha garantía de que o Goberno galego poida ser máis eficiente que o Goberno de Madrid.
Remate, por favor.
Retratáronse vostedes, señores e señoras do Partido Popular. Laméntoo profundamente. E agradezo o voto favorable dos grupos políticos, que manifestaron que así o van facer. Moitas grazas.
Moitas grazas. Votación das proposicións non de lei
Pasamos á votación das proposicións non de lei. Pechamos as portas. Comezamos pola proposición non de lei do Grupo Parlamentario Popular de Galicia, por iniciativa da señora Prado, que dixo que non aceptaba as emendas presentadas. Votamos. Votación da Proposición non de lei do G.P. Popular de Galicia, por iniciativa de Dª Paula Prado del Río e oito deputados/as máis, sobre o impulso pola Xunta de Galicia para estender os programas de mediación familiar intraxudicial. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 39; votos en contra, 31; abstencións, 1. O resultado da votación é positivo. En consecuencia, queda aprobada esta proposición.
Votamos a proposición do Grupo Parlamentario Popular de Galicia, por iniciativa do señor Santalices Vieira, que non acepta as emendas presentadas. Votamos. Votación da Proposición non de lei do G.P. Popular de Galicia, por iniciativa de D. Miguel Ángel Santalices Vieira e sete deputados/as máis, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación co programa Conecta 72. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 38; votos en contra, 33. O resultado da votación é positivo. En consecuencia, queda aprobada esta proposición.
Votamos a proposición do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia, por iniciativa da señora Acuña do Campo, que dixo que aceptaba as emendas presentadas. Votamos. Votación do texto transaccionado da Proposición non de lei do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de Dª María Carmen Acuña do Campo e tres deputados/as máis, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación coa profesión de enfermaría. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 33; votos en contra, 38. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta proposición.
Votamos a proposición do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de don Antón Sánchez, á que non se presentaron emendas. Votamos. Votación da Proposición non de lei do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de D. Antón Sánchez García, sobre a implementación polo Goberno galego dun plan de emprego en materia de investigación, formación e transferencia do coñecemento rural e as medidas que debe recoller. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 33; votos en contra, 38. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta proposición.
Votamos a proposición do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia por iniciativa do señor Val Alonso, que entendo que acepta a emenda do Grupo Mixto. Votamos. Votación do texto transaccionado da Proposición non de lei do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de D. José Ramón Val Alonso e dous deputados/as máis, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en materia de seguridade no mar. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 33; votos en contra, 38. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta proposición.
Votamos a proposición do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa do señor Fajardo Recouso, que dixo que aceptaba a emenda do Grupo Mixto. Votamos. Votación do texto transaccionado da Proposición non de lei do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de D. Juan Manuel Fajardo Recouso e D. Antón Sánchez García, sobre a demanda polo Goberno galego ao Goberno central da posta en funcionamento do eixe atlántico, no tramo A Coruña-Vigo, co sistema de seguridade ERTMS comprometido. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 33; votos en contra, 38. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta proposición.
Si, o voto do señor Arias, 38. Votamos a proposición do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego por iniciativa da señora Pontón Mondelo, que acepta a emenda do Grupo Socialista. Votamos. Votación do texto transaccionado da Proposición non de lei do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de Dª Ana Belén Pontón Mondelo e D. Cosme Eladio Pombo Rodríguez, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación coa avaliación anual dos resultados prácticos da aplicación do Decreto 79/2010, do 20 de maio, para o plurilingüismo no ensino non universitario de Galicia, prevista na súa disposición adicional quinta. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 33; votos en contra, 38. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta proposición.
E votamos, por último, a proposición do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego por iniciativa da señora Prado Cores, á que non se presentaron emendas. Votamos. Votación da Proposición non de lei do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de Dª María Montserrat Prado Cores e D. Francisco Xesús Jorquera Caselas, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación co Proxecto de lei ordenadora da Inspección de Traballo e Seguridade Social que se está a tramitar no Congreso dos Deputados. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 32; votos en contra, 38. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta proposición.
Rematadas as votacións, continuamos co punto 6, que é o de interpelacións. Interpelación, do G.P. dos Socialistas de Galicia, sobre o cumprimento dos protocolos de violencia de xénero
Para formular esta interpelación ten a palabra a señora Acuña do Campo.
Grazas, presidenta. Bo día, señorías. Señor Rueda, no último pleno preguntámoslle en relación co caso da muller asasinada en Verín, unha muller que foi literalmente rematada –e vou utilizar este termo tan cru– polo seu compañeiro sentimental mentres se encontraba ingresada nunha cama dun hospital completamente indefensa, concretamente no Complexo Hospitalario de Ourense, recuperándose dunha agresión previa, xa case mortal. E preguntámoslle, señor Rueda, por ese caso, non por botarlle as mortes á cabeza, senón porque é o noso dereito e o noso deber como deputados e deputadas desta Cámara. Por certo, igual que é o seu deber contestarnos e aclarar, na medida do posible, as circunstancias que causaron ese tan dramático e tan preocupante suceso e tranquilizar así unha cidadanía galega moi alarmada. E por iso, señor Rueda, resultou tan inaceptable para nós e para toda Galicia a súa actitude ante a nosa pregunta. Así que hoxe ten unha segunda oportunidade, porque hoxe ímolo interpelar de novo sobre ese caso, e non por botarlle as mortes á cabeza, señor Rueda, senón porque, previamente, a maioría popular rechazou todas e cada unha das nosas solicitudes para que compareceran nesta Cámara e se explicaran en comisión todos os axentes implicados nese asunto. E hoxe interpelámolo a vostede, señor Rueda, porque lle recordo que é o responsable de que se aplique, e tamén de como se aplique, a lexislación en materia de violencia de xénero na nosa comunidade autónoma. E por iso, señor Rueda, non se concibe que vostede se limite a contestarnos que ese asunto está baixo segredo de sumario. Xa sabemos que o sumario lle corresponde á xustiza, pero tamén sabemos que súa é a responsabilidade política. Eu entendo que tanta proximidade, tanto compadreo entre o Partido Popular e a xustiza pode chegar a confundilo, especialmente a vostede, que é o responsable do seu partido neses asuntos. Tanto desfile dos membros do PP polos xulgados e tanto ir os candidatos do Partido Popular aos xulgados denunciar todos os alcaldes e cargos socialistas crea certa familiaridade que pode chegar a perturbar a súa visión. Así que hoxe vou tratar de aclararlle as cousas. Mire, señor Rueda, estamos falando de violencia machista, e vostede –como lle dicía– é o responsable directo da aplicación en Galicia da lei estatal e da lei autonómica contra a violencia de xénero. E precisamente por iso ten vostede que dar explicacións nesta Cámara, ante todo o pobo galego, dun feito tan dramático como o de Verín. E non pode nin debe escorrer o vulto escudándose en que a Xunta non ten responsabilidade directa. Nin pode tampouco, señor Rueda, pretender matar o mensaxeiro con frases como as utilizadas por vostede nesa resposta, que llas vou recordar. Vostede díxonos que como ousabamos tirarlle as mortes á cabeza cando no bipartito morreran máis. Non sei quen lle tira nada a quen, pero mire, eu non lle estou falando de números, senón de medidas. Estoulle a preguntar polas medidas que se toman ante eses números, e recórdolle que o bipartito puxo en marcha unha lei autonómica contra a violencia de xénero, por certo, pioneira. Lamento moito que vostede só vexa números e non persoas, non mulleres asasinadas. Ata chegou vostede a acusarme de elevar a voz por carecer de argumentos. Mire, señor Rueda, eu estou disposta a falarlle ata ao ouvido, sempre que iso sirva para que vostede nos dea explicacións, porque necesitamos entender, necesitamos entender que pasou, necesitamos entender que propiciou ese abominable asasinato e, sobre todo, necesitamos saber que vai facer o noso goberno para que non volva ocorrer nunca algo tan terrible. Vostede acúsame de non ter argumentos. Pois mire, señor Rueda, non sei se teño argumentos, pero o que si sei é que desgraciadamente teño e hai vítimas. Vítimas silenciadas, vítimas que queren denunciar e non poden, vítimas que denuncian e non as cren, vítimas que denuncian pero non as protexen e vítimas que denuncian, as protexen e as matan igual. Argumentos, señor Rueda, non sei se teño, pero datos claros de fracaso si que os hai, e vostede debería velos. Pero é que, ademais, todo iso está pasando nun contexto de gobernos machistas, que coa desculpa da crise recortaron –¡e como!– o orzamento para loitar pola igualdade, na que, por certo, non cren, aínda que seguro que vostede o vai negar, pero a Lei de orzamentos está aí e pódese comprobar. Gobernos reaccionarios que lexislan contra os dereitos das mulleres, contra os nosos dereitos máis elementais, como decidir sobre o noso corpo, e contras as mulleres máis vulnerables, as máis novas. Gobernos conservadores que suprimen a asignatura de Educación para a Cidadanía e recuperan a de Educación. Gobernos apoiados por grupos parlamentarios igual de machistas, de reaccionarios e de conservadores que votan en contra de propostas feitas polo noso grupo, propostas nas que solicitamos que se recupere o orzamento para a igualdade, propostas nas que solicitamos que se estude pormenorizadamente cada un deses casos de mulleres que foron asasinadas, incluso despois de ter denunciado, e que toda esa información e esas conclusións se traian aquí a esta Cámara. Señor Rueda, esta interpelación foi rexistrada en setembro de 2014, a propósito dun caso, si, dunha vítima de violencia na que fallaron todos os protocolos, algo que lamentablemente tivo ocasión de comprobar directamente e que xa denunciei en moitas ocasións nesta Cámara. Pois ben, señorías, case un ano despois –no que, por certo, teño que dicir que aínda sigo esperando que o delegado do Goberno recupere a cobertura–, un ano despois, todo segue igual, como evidenciou o caso de Verín, todo menos o número, todo menos o nome das mulleres mortas polo machismo, que desgraciadamente son máis, todo menos eses minutos de silencio que lle dedican a cada vítima, que tamén son máis. Máis minutos, máis números, pero nada máis. Por iso eu hoxe volvo preguntarlle, señor Rueda, por todo o que é da súa competencia, por todo o que vostede pode e debe analizar sobre o caso de Verín, e non polo que recolla ou deixe de recoller un sumario. ¿Como valora vostede o seguimento dos protocolos de violencia no eido da sanidade? ¿Que fallou para que Isabel, que non podía defenderse, fora rematada polo seu compañeiro na cama do hospital? ¿Cre vostede que se poden aplicar correctamente os protocolos de violencia nuns servizos de urxencia completamente colapsados? ¿Como valora vostede o seguimento dos protocolos da violencia no eido da xustiza? A verdade é que, vendo este caso, supoño que mal, con segredo de sumario ou sen el. Pero o malo é que poderiamos poñerlle moitos máis casos, señor Rueda, casos que coñecen moi ben as asociacións de mulleres que traballan coas vítimas, casos que coñecen moi ben as responsables dos CIM, como evidenciaron na comparecencia que fixeron nesta Cámara, e casos que vostede tamén debería coñecer ben. ¿Cre que os diferentes corpos de seguridade están seguindo os protocolos de violencia da mesma maneira e por igual en toda a comunidade autónoma? ¿Na cidade igual que no rural? ¿Un luns pola mañá igual que un sábado pola noite? ¿A Policía Autonómica igual que a Local ou que a Garda Civil? ¿Cóntase con recursos suficientes e adecuados en todo momento, en calquera lugar, para atender unha vítima de violencia machista? ¿Cre vostede que neste momento, señor Rueda, a denuncia garante a liberación e a seguridade da vítima? ¿Funcionan igual os xulgados específicos de violencia que os chamados compatibles? ¿Recibe exactamente a mesma formación en violencia a Garda Civil que a Policía Local? ¿Téñense evidenciado disfuncións na aplicación dos protocolos? ¿Cales e como se teñen corrixido? ¿Cre –insisto– vostede que neste momento a denuncia garante a liberación e, sobre todo, a seguridade da vítima? E ¿cre vostede, señor Rueda, que amordazando e ninguneando a oposición se melloran as cousas? Espero as súas respostas. De momento, máis nada. Moitas grazas.
Grazas, señora Acuña. Resposta do vicepresidente e conselleiro de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza.
Moitas grazas, señor presidente. Señorías. Señora Acuña, dime vostede, xa o dixo dende o principio, probablemente porque pensaba facer exactamente o contrario: non veño aquí acusala de nada. En dous ou tres minutos díxome catro veces que non me botaba os mortos enriba da cabeza, díxomo catro veces en dous minutos. Está moi ben, se non pensa facelo, que o diga. Acusou o grupo parlamentario, o meu grupo parlamentario – supoño–, de ser machista e reaccionario. Acusou o Partido Popular de compadreo coa xustiza. Todo isto en tres ou catro minutos. Díxonos que diminuímos os orzamentos na loita contra a violencia de xénero, cando é exactamente o contrario, exactamente o contrario. E dime que o meu deber é aclarar as circunstancias, que pasou nun caso que, efectivamente –e vostede sabe perfectamente o que iso significa–, está baixo segredo de sumario. Aínda así, dime que eu teño que aclarar as circunstancias de todo o que pasou nun caso que está baixo segredo de sumario. Claro, o que non di –díxoo ao final, probablemente porque pensaba que llo ía recordar, e así o fago– é que esta interpelación –é certo– é de principios de setembro do ano pasado, rexistrada por urxencia. ¿Que pasa: que a urxencia se lles foi de repente? ¿Que pasa: que vostedes só se acordan da violencia de xénero cando hai vítimas, e cando non, [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] consideran que non é urxente?, e algo que é urxente...
Silencio, por favor. Silencio, silencio.
...despois dunha comparecencia que eu tiven...
Silencio. ¡Silencio, por favor! Silencio. [[A señora Martínez García pronuncia palabras que non se perciben.]] ¡Silencio!, señora Martínez, por favor, silencio. Silencio. Siga, por favor.
Constato simplemente, porque é certo, é así, que rexistraron por urxencia unha interpelación e non consideraron que era urxente ata que houbo outra vítima. Se isto non é así, vostede corrixiramo na seguinte intervención, pero é así. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Polo tanto, consideran que é urxente falar deste tema cando se producen vítimas. Nós consideramos que é urxente falar deste tema sempre. [[Murmurios.]] Houbo unha comparecencia deste conselleiro para falar de violencia de xénero, comparecín na Comisión especial e fareino todas as veces que faga falta para contarlle todo o que estamos facendo e intentar falar, se é posible, en termos construtivos, que xa vexo que é imposible, xa vexo que é imposible. Mire, fai vostede unhas preguntas. Eu vou intentar respostarlle porque considero que, efectivamente, é urxente sempre falar deste tema e as preguntas que fai, se fora nese ton de intentar entre todos, porque isto as veces que falamos de violencia de xénero neste Parlamento eu polo menos sempre intento trasladar a mesma mensaxe: é unha tarefa inacabada, por desgraza ningún goberno vai acabar ou vai conseguir –oxalá que fora así, da cor que fora– acabar coa violencia de xénero e, polo tanto, todos teremos que ir, iso si, construtivamente, sen facer demagoxias e sen facer acusacións como as que vostede acaba de facer aquí, que creo que non levan a ningunha parte e, dende logo, non serven para arranxar o problema; se o fixeramos así e con esta óptica, probablemente avanzariamos todos na erradicación desa lacra. Pregúntame vostede, como dicía, unha serie de preguntas que vou intentar contestarlle. Pregúntame por exemplo se funcionan axeitadamente os teléfonos... –vou intentar contestarlle a todas, ¡eh!–, se funcionan axeitadamente os teléfonos de atención ás vítimas. Bueno, saben vostedes que existe un teléfono de información á muller –900400273–, que é gratuíto, que é anónimo, que funciona as 24 horas e que está atendido por equipos multidisciplinares e coordinado con profesionais de toda Galicia. Sabe vostede tamén que no ano 2012 a Xunta asinou co Ministerio de Sanidade e Servizos Sociais e Igualdade un convenio para que as chamadas que se produciran ao número nacional 016 foran desviadas a Galicia e puideran ser atendidas por profesionais en Galicia, que coñecen mellor os recursos que temos para ofrecerlles ás mulleres que denuncian violencia de xénero. De feito, o ano pasado o 30 % das chamadas ao teléfono da muller proviñan desas chamadas do 016 estatal. En total, o teléfono da muller –é importante dicilo– recibiu preto de 5.000 chamadas en 2014. Pregúntame tamén se existen recursos dabondo para atender os casos que se producen nas fins de semana. Teño que dicirlle que as fins de semana están cubertas tamén, e suxerir que non están cubertas penso que é unha irresponsabilidade porque podería derivar en que as mulleres se botaran para atrás pensando que hai días que non van ser atendidas axeitadamente. Nas fins de semana tamén se pode denunciar e tamén poden ser atendidas. É importante que as mulleres o saiban e é importante que ningún responsable público intente translucir ou insinuar o contrario. Está a fin de semana, está as 24 horas do día os 365 días do ano, de feito en funcionamento o servizo de asistencia psicolóxica, que está conveniado co Colexio Oficial de Psicólogos de Galicia; está atendida, polo tanto, garantida a asistencia psicolóxica, a primeira asistencia que ás veces demandan as mulleres cando chaman tamén as fins de semana. Tamén a rede galega de acollemento, se fora necesario facer derivacións –que ás veces é necesario dende o primeiro momento–, está operativa as fins de semana. Hai prazas dispoñibles 365 días ao ano, 24 horas ao día, en Vigo, na Coruña, en Culleredo, en Ferrol, en Lugo, en Ourense, para atender calquera muller que se atope nunha situación de risco. Pregúntame tamén pola formación do persoal das forzas e corpos de seguridade do Estado en materia de loita contra a violencia de xénero, coñecementos específicos sobre esta materia. Por suposto, aqueles que están encadrados nas unidades que loitan singularmente contra esta lacra por suposto que teñen formación específica, como non podía ser menos. Pero tamén calquera axente das forzas e corpos de seguridade do Estado ten que ter esta formación. Nós dende logo procurámolo e é a nosa primeira responsabilidade. Con respecto ao persoal da Unidade de Policía Adscrita, reciben formación específica cando chegan a Galicia destinados, teñen esta formación na Academia Galega de Seguridade Pública e tamén se lles ofrece, por certo, por suposto ás forzas e corpos de Policía Local, tamén é a nosa competencia formalos, e tamén se dedican módulos específicos na súa formación tanto inicial como despois na reciclaxe que fan, e fanse ademais xornadas –a última, esta fin de semana, con máis de 200 asistentes– para este persoal na Academia Galega de Seguridade Pública. Pídeme tamén que valoremos o seguimento dos protocolos vixentes que afectan o persoal sanitario. Ben, saben vostedes que houbo unha comparecencia a semana pasada tanto da secretaria xeral de Igualdade como do secretario xeral da Consellería de Sanidade e alí se especificou que está vixente e continúa aplicándose, por suposto, o protocolo de actuación, que está aprobado polo ministro López Aguilar, no que se refire ao persoal sanitario, e tamén en Galicia sabe vostede que hai, no ano 2009, por certo, aprobada polo bipartito, unha guía técnica de procesos de atención ás mulleres en situación de violencia de xénero para o persoal sanitario. É o que se está aplicando e penso que se está aplicando axeitadamente. Se a pregunta é se se está aplicando axeitadamente polos profesionais, entendo que, salvo algunha disfunción específica que puidera haber, si que se está aplicando e si que o están exercendo axeitadamente. Se a pregunta é se hai disfuncións que corrixir, por suposto que si. Eu creo que sería irresponsable dicir que todo funciona ben. Por suposto, non todo funciona ben, se non non teriamos esta lacra. Hai mulleres que seguen a ser asasinadas e hai mulleres que, sen ser asasinadas, seguen sufrindo esta lacra e seguen incluso a veces tendo que convivir co seu maltratador. Por iso é tan importante dar a entender que non hai ningún problema en denunciar e por iso é tan importante non facer ningunha manifestación nin ter ningunha actuación que poida botar unha muller para atrás. Eu creo que hai catro anos as vítimas non tiñan garantía de asistencia xurídica gratuíta nin o comedor escolar para os seus fillos; agora si o teñen. Hai catro anos as mulleres estranxeiras que residían en Galicia que non falasen as nosas linguas tiñan un serio problema para denunciar e para facerse entender cando sufrían esta lacra; agora xa non. Hai catro anos as mulleres xordas estaban excluídas destes recursos; agora xa non. Hai catro anos o Código penal que se acaba de aprobar non contemplaba como delito o acoso ou o hostigamento a estas mulleres nin a difusión das súas imaxes íntimas; agora, afortunadamente para todos, si. Tampouco era un delito a manipulación dos aparellos de control que se instalan aos agresores; agora si que é un delito. E dende este ano o Código penal, como digo, recolle todas estas condutas como delito, e xa era hora. Hai catro anos non tiñan as comunidades autónomas coordinados os seus servizos de acollida; agora si; agora pode haber derivacións, agora pódense facer traslados de mulleres para estar máis cerca ou máis lonxe segundo conveña do seu agresor ou do seu lugar de residencia. E isto lévame a unha consideración moi importante. Vólvolle dicir, señora Acuña: teñamos moitísimo coidado en non dar a entender, porque é unha das preguntas que me fai na súa interpelación, que hai dificultades para facer denuncias. A pregunta é: ¿cre o Goberno que calquera persoa que detecte un caso de violencia e queira denuncialo pode facelo? Rotundamente, si. ¿Cre que pode facelo con facilidade? Rotundamente, si. ¿Cre que pode obter resultados de maneira inmediata? Pois será unha responsabilidade de todos, e faremos todo o posible para que así sexa. Dende logo –xa lle digo–, é absolutamente irresponsable dar a entender que hai dificultades para denunciar, dar a entender que non vale de nada denunciar ou dar a entender mesmo que, segundo quen estea gobernando, esas denuncias teñen máis ou menos eficacia ou máis ou menos acollida. Unha irresponsabilidade absoluta e dende logo dende o Goberno galego non estamos dispostos nin a aceptalo nin a toleralo. Que lle quede clarísimo isto a calquera, incluído vostede, se é esa a súa insinuación, cando din que dependendo de quen goberne as mulleres están máis ou menos protexidas. Que saiban que o orzamento da Xunta de Galicia para a violencia de xénero é máis alto agora que no ano 2009, cando o orzamento da Xunta en xeral era moito máis elevado; non diminuíu, senón todo o contrario. Que saiban as mulleres, non vostede –porque vostede o sabe pero non o vai recoñecer–, que ningunha muller que necesita axuda periódica para saír da situación de violencia de xénero, esa axuda periódica que se dá en Galicia, agora tamén en Estremadura, pero durante moito tempo só en Galicia, empezou co bipartito e nós mantivémolo –como non podía ser menos– en época de crise, ningunha muller que teña dereito a obtela vai quedar sen ela. Nunca recibiron tantas mulleres estas axudas como nestes últimos anos, con número tope, oxalá que foran moitos menos, pero produciuse no ano 2014, e, polo tanto, sigamos todos por este vieiro, señora Acuña. Se seguimos esperando a que haxa unha morte para facer demagoxia, para facer acusacións impresentables e para non entender que isto é unha loita de todos, fracasaremos, e fracasaremos todos. Nós faremos todo o posible, a pesar de vostedes a veces, para que non sexa así. Moitas grazas.
Grazas, señor vicepresidente. Rolda dos grupos para fixar posicións. Grupo Parlamentario Mixto. Señora Iglesias.
Grazas, presidente. Señor Rueda, eu tiña pensado non entrar na dinámica de "ti máis", pero cando empezou vostede o seu discurso e se referiu ás vítimas do terrorismo machista como "mortos", denotoume a pouca sensibilidade que vostede ten cando se trata de "asasinadas"; non son mortos nin tampouco mortas, son asasinadas. Entón, pois non acredito moito nas súas declaracións con respecto a que están vostedes sensibilizados, preocupados, cun tema tan terrible como é o da violencia machista. Independentemente da idade, da escolaridade, da clase social, do estado civil, da relixión ou raza, as mulleres enfrontámonos a diversas formas de violencia pola nosa condición de xénero, polo feito, señor Rueda, nada máis que de ser mulleres. Esta violencia adquire diversas expresións, como a violencia psicolóxica, física, sexual, económica e patrimonial, que pode culminar no asasinato. O feminicidio é a expresión da violencia extrema contra as nenas e as mulleres e implica o desprezo e a xenreira cara a nós, facendo sentir aos asasinos que teñen o dereito a acabar coas vidas das mulleres pola suposta propiedade que exercen sobre elas. Quen está a sufrir a violencia machista vive nunha experiencia de terror continuo, onde ten lugar a humillación, o desprezo, o maltrato físico e emocional, o hostigamento, a violencia sexual, o incesto, o abandono. O feminicidio é o resultado da situación inequitativa entre os xéneros. As estruturas de poder patriarcais e o control que teñen os homes sobre as nenas e as mulleres permítenlles dispoñer das súas vidas e os seus corpos, decidindo eles o momento da súa morte. Os motivos aos que se recorre para xustificar o asasinato, os actos violentos que se exercen no corpo da vítima, a relación de parentesco entre a vítima e o vitimario, os cambios estruturais que se dan na sociedade, a falta de investigación e procura de xustiza por parte dos aparatos de impartición de xustiza implican necesariamente a responsabilidade e/ou a implicación do Estado. Polo número de mulleres asasinadas, pola cantidade de nenas e nenos orfas, polos traumas que xeran e polo impacto das influencias negativas que representan, deberían ser os feminicidios declarados de catástrofe nacional e en alerta as 24 horas do día. E a figura do feminicidio debería ser incorporada ao Código penal, porque é un xenocidio silencioso que vitimiza a máis da metade da humanidade. Todas estamos en perigo polo feito de ser mulleres. O asasinato de mulleres, polo feito de selo, produto de violencias que se exercen na súa contra no ámbito público e tamén privado como unha manifestación do poder e control que exercen os homes sobre a nosa liberdade, sobre a nosa intimidade, sobre o noso corpo, pensamento e vida, é avalado culturalmente, consentido explicitamente hai un tempo polo dereito e actualmente menosprezado e xustificado nas decisións xudiciais. É a máis grande expresión de violencia, de discriminación contra as mulleres. Non se debería chamar homicidio ao que é un feminicidio e que se refire a unha realidade que existe, unha realidade diferenciadora e concreta. E o feito de non darlle nome, de non poñerlle cara, de non afrontalo tal e como é, contribúe a invisibilizalo e a perpetrar a impunidade. É unha expresión necesaria para nomear un fenómeno que historicamente rematou e remata coa vida de milleiros de mulleres, mulleres que perderon e perden a súa vida ás mans das parellas, das ex parellas, de familiares, de acosadores, de agresores sexuais e de violadores; mortes que manifestan a desigualdade produto da cultura patriarcal. O primeiro erro –segundo considero– co que nos atopamos para a resolución desta lacra é o de non recoñecer que a violencia contra as mulleres constitúe unha violación dos dereitos humanos e que, polo tanto, require adoptar todas as accións que sexan necesarias para previlo, investigalo e sancionalo. Na realidade é moi frecuente que as sobreviventes do feminicidio se enfronten con autoridades que non cren nas súas denuncias, que ignoran a gravidade das ameazas, que as xustifican e as naturalizan, atribuíndo a responsabilidade dos feitos violentos ás vítimas. É penoso e irresponsable que se realicen rebaixas nas penas. Preacordos nos que se ve seriamente afectado o dereito á verdade, á xustiza, á reparación ou que se traten como lesións persoais moitos casos que na realidade corresponden á tentativa de feminicidio. Tamén é frecuente –e aquí contradigo o seu discurso, se mo permite– que as vítimas do terrorismo machista se atopen coa reprodución de prexuízos, estereotipos patriarcais cando acoden a unha comisaría a denunciar ou a un centro de saúde para tratar as lesións. A día de hoxe moitísimos traballadores públicos consideran aínda os celos como atenuante e aínda a día de hoxe séguese a falar e contémplase a agresión como crime pasional. A inoperancia e a ineficacia do Estado, o grao de impunidade fronte ao feminicidio, con sentenzas irrisorias ou desestimacións de denuncias, transmiten á sociedade a mensaxe de tolerancia coa violencia, co terrorismo machista. Cando a xustiza é tolerante, omisiva ou cómplice, traslada que se pode dispoñer da vida das mulleres sen consecuencias a temer. Estou de acordo con vostede en que todos e todas debemos de poñernos a traballar, xuntar os nosos esforzos, non facer partidismo nunca máis. De pouco vale, señor conselleiro, unha foto ao pé de escalinata da institución, de pouco vale. Sentémonos, falemos, deámoslle nome á lacra do feminicidio, ao terrorismo machista. Comprometámonos xa con cero tolerancia, para promover a denuncia e tamén exixirlle contas ao Estado. Móvanse, móvanse, movámonos, é urxente, a metade da humanidade estamos baixo perigo. Máis nada, moitas grazas.
Moitas grazas, señora Iglesias. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Señora Adán Villamarín.
Grazas, presidenta. Bo día a todas e a todos. Bo día, señor vicepresidente. Mire, señor Rueda, voulle ser sincera: non entendo o seu nivel de enfado e de crispación cada vez que contesta sobre temas de violencia de xénero, non o podo entender, non o entendín no pleno anterior, tampouco o volvín entender hoxe na súa intervención, que está fóra de todo lugar que vostede, como responsable, que posiblemente non teña outro tema tan importante como a da violencia machista no seu departamento, chegue aquí e o único que faga sexa enfadarse e dicir cousas absolutamente impropias –e permita que llo diga así– do cargo que ocupa ás deputadas cando lle preguntan ou o interpelan a respecto desta materia. Recapacite, revise os vídeos, revise as súas contestacións e entón, cando colla outro ton a este tema, podemos seguramente sentarnos sen enfados e sen crispacións, de verdade. Eu no pleno anterior non podía entender a súa contestación, hoxe tampouco a podo entender. Porque do que estamos falando hoxe aquí é do seguinte: ¿cal é un dos temas fundamentais que ten que resolver o Goberno galego e posiblemente toda a sociedade galega? A violencia machista. Dous son os ámbitos claramente. O Valedor do Pobo facía referencia onte e coñecemos o recente informe sobre a percepción da violencia de xénero na adolescencia e a xuventude. Que a xente moza volva entender que o amor está relacionado cos ciúmes e que é case impune o control sobre as mozas. Un tema realmente para debater. Outro tema, importantísimo: ¿existe protección real ás vítimas da violencia machista? E vostede debería contestar con certa sinceridade, señor vicepresidente, porque existen dúas leis que vostede e o Goberno galego debe aplicar, dúas leis que son claras nos ámbitos de protección, no ámbito sanitario, no ámbito xudicial, no relacionado coas forzas e corpos de seguridade, e hoxe, ao interpelalo a respecto do cumprimento dos protocolos, vostede di: "Rotundamente, si". Polo menos "si", mais algo está fallando, mais algo está fallando. ¿Que está fallando, señor vicepresidente? Esa é a pregunta que lle estamos facendo. Mire, eu traía un pequeno resumo das diferentes comparecencias na Comisión especial que temos de estudo sobre as políticas de igualdade a respecto do cumprimento destas leis e salientei varias cousas tanto da comparecencia das directoras dos centros de información como do Colexio de Traballadores e Traballadoras Sociais e como do Colexio de Psicoloxía. A respecto das instancias xudiciais, vai por libre. Non só fallan os mecanismos, hai un retroceso na percepción do problema, as mulleres teñen a percepción de que non hai protección cerca, nos xulgados as mulleres son revitimizadas, os operadores xurídicos son os menos formados en violencia de xénero de todos os operadores que están en relación coa violencia, depende da boa vontade dos profesionais en todos os ámbitos unha boa atención ou o maior problema que existe na violencia de xénero neste momento cando unha muller entra no sistema é a vitimización secundaria. Estas son frases literais copiadas desas comparecencias. E ¿estas frases a vostede non lle fan pensar? As mulleres directoras dos centros de información, que levan anos, anos de experiencia á fronte desa competencia, o que nos din é: volvemos estar diante dunha vitimización secundaria das mulleres, van denunciar e os operadores xurídicos non teñen formación, non as cren, fanas dubidar, a unha muller que xa está nunha situación psicolóxica que dubida dela mesma, que non está suficientemente fortalecida para dar ese paso, e vostede aquí: non hai que dubidar da denuncia; si, eu creo que si, que hai que dubidar da denuncia. Iso non significa dubidar da lei e do que significan as denuncias, pero si que a denuncia realmente complementa a verdadeira protección da vítima, porque, señor Rueda, non o fai, desgraciadamente non o fai. E ese debería ser polo menos o primeiro punto de partida, é dicir, que unha muller está desasistida, antes, mentres e despois de presentar a denuncia, e iso é responsabilidade, efectivamente, de todos aqueles que teñen que levar a adiante as leis, pero esa responsabilidade é compartida. ¿Vostede, de verdade, non está preocupado ao escoitar que os operadores xurídicos son os máis reacios a formarse en violencia de xénero? ¿Vostede, que ten as competencias de xustiza e de violencia de xénero, non pensa como é posible que non queiran formación nesta materia ou que crean que son omniscientes, que o saben todo e non comprendan que unha vítima poida presentar unha denuncia pero ao día seguinte queira retirala e que presenta a denuncia e que queira volver co agresor?, que iso é o normal e o que configura a propia violencia de xénero, que unha muller durante anos, despois de ser eliminada da súa propia vontade, non teña claro case nada, simplemente que ten terror e medo. Bueno, pois esa formación é absolutamente necesaria. A mesma formación que necesita o ámbito sanitario e o mesmo coidado que necesitan as forzas e corpos de seguridade, que, bueno, eu creo que si que avanzamos moito. Hai vinte anos falabamos de que na Garda Civil se podía facer incluso uns chistes cunha muller que se presentaba a denunciar. Cremos que si, que existe unha formación e que igual os chistes os fan, bueno, pois igual non diante dela –por ser así un pouco máis suave–. Pero iso non significa que as leis, estando aí o papel, non están sendo aplicadas, que falta compromiso con esa aplicación e que polo menos vostede chegará aquí e dirá: bueno, pois imos ver como podemos melloralas, imos ver onde están fallando os protocolos, como é posible –e así llo dixemos á secretaria xeral de Igualdade– que unha directora dun centro de información dixera –e é público, porque o puideron escoitar as deputadas que alí estaban– que se podería repetir este caso de Ourense; podería repetirse porque, efectivamente, é moi difícil que os protocolos funcionen perfectamente. Bueno, pois séntese vostede, séntese o seu equipo e a ver onde fallan, como podemos previr iso, como podemos garantir a protección real xa ás mulleres que denuncian, xa non digo a aquelas que aínda non deron o paso da denuncia. E mire, señor vicepresidente, vostede chega aquí e volve aos sitios comúns. Non volva dicir o do salario da liberdade, porque non é certo que o cobren todos os meses, porque aínda o dixeron as directoras dos CIM, aínda o dixeron as traballadoras e traballadores sociais, e eu ás veces teño a sensación de que vexo fantasmas, porque vostede veña a dicir que si e as persoas que están en contacto coa violencia de xénero a dicir que non. Simplemente, acepte que hai uns meses que non se pode tramitar. Se quere que iso non ocorra, de verdade que nos sentamos e vemos o mecanismo para melloralo, pero iso é o que está ocorrendo, si, porque o están dicindo. O mesmo que o plan Aluga. ¿O plan Aluga está funcionando, si ou non, para as mulleres que sofren violencia de xénero? As deputadas que están na Comisión escoitan que non está funcionando. Tome nota, investigue a ver se está ou non funcionando. Igual que di o Colexio de Psicoloxía: ¿que dez sesións son poucas?; bueno, se son necesarias quince, vinte, pois asúmase que se pode mellorar. É dicir, isto hoxe ten que ser un punto de partida para algo, non para estar constantemente vostede vindo aquí todo enfadado, todo, como se nós non tiveramos como deputadas o dereito a preguntarlle sobre como se pode mellorar toda a prevención e a protección ás vítimas de violencia de xénero. Porque é a súa obrigación, porque vostede é o responsable destas materias, e non nos veña dicir: bueno, eu tomei nota dalgunhas cousas que dixeron; a verdade, non, non creo que poidamos falar alegremente de que se a denuncia garante ou non garante a seguridade, porque o certo é que temos un problema, temos unhas leis, bueno, eu creo que habería que revisar algúns dos seus puntos, pero non é este tema, pero que se se cumpriran, se se cumpriran tal e como están redactadas na súa literalidade, seguramente se terían evitado as mortes que hoxe nos convocan nesta interpelación. Polo tanto, eu creo sinceramente que debería ser un pouco máis modesto –e permita que lle dea este consello– cando fala de violencia de xénero e sentarnos aquí a ver en que aspectos da protección ás vítimas se pode efectivamente mellorar. E hai unha cuestión que é fundamental –eu creo–...
Vaia rematando, por favor.
...e que temos que dar a debate. Eu creo que hai que desligar a protección ás mulleres que sofren violencia e xénero do ámbito xudicial. É importante denunciar, pero hai que garantir toda protección tamén previamente á denuncia, porque, se non, esa vitimización secundaria estase dando en todas as mulleres, e todas as profesionais o poñen enriba da mesa, e o peor que pode ocorrer a unha muller é que sexa vítima dúas veces, e que a segunda vez, por encima, sexa vítima da Administración, que é a que ten a obriga de acompañala e protexela. Revise as oficinas de atención ás vítimas. Mire se nesas oficinas realmente esas persoas están preparadas en violencia de xénero, séntese cos operadores xurídicos, fale con eles. Eu sei que son moi, moi reacios, moi reacias, a entender esa problemática. Sei que se estendeu o mito da denuncia falsa, pero mire, soamente denuncias falsas son 0,018 %...,
Moitas grazas, señora Adán.
...moito menos que noutros delitos. As mulleres nunca denuncian en van, pero realmente ou vostede se senta e asume isto como un verdadeiro problema...
Remate, por favor.
...e deixa de vir aquí todo enfadado...
Moitas grazas, señora Adán.
...ou dificilmente conseguiremos un punto de inicio. Nada máis, moitas grazas.
Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra a señora Yolanda Díaz.
Boas tardes, señor Rueda. Señor Rueda, se me permite, se vostede examinase a súa comparecencia tras debater sobre unha problemática grave, seguramente que vostede concordaría comigo en que a súa resposta foi reproducir un rol machista, a súa resposta foi reproducir un rol machista. Se vostede fora un conselleiro preocupado por esta cuestión, non tería que ter esperado a que un grupo da oposición, efectivamente, tramitara urxentemente unha interpelación. Vostede mesmo, se tomara en serio a morte dunha muller –por certo, seis en Galicia no ano pasado, no 2014, e cun incremento notable, e neste ano estamos na cuarta posición do Estado de mortes a mans de homes machistas–, pois se supón que vostede, de oficio, tería comparecido para explicarnos con absoluto rigor que é o que ten fallado e non tería que ter esperado a que a compañeira Acuña, efectivamente, pedira que vostede nos explicara o que aconteceu cunha muller de Ourense. O que aconteceu cunha muller de Ourense é un feito absolutamente impactante, señor Rueda. O que aconteceu cunha muller de Ourense, se me permite, daría para un conto de terror, como aqueles que escribía magnificamente Allan Poe, de terror. Recrearíase, recrearíase como ese obxecto do que ten fallado por parte da administración pública, como ese obxecto no que parece que é normal ou temos naturalizado que as mulleres recibamos paus ou que as mulleres morramos ás mans de homes que son machistas e que só reproducen o proceso de cousificación no que nos teñen compartido. E a verdade, señor Rueda, eu fágolle unha pregunta. Vostede di aquí que non lle gusta que os chamemos machistas e que non lle gusta que se responsabilice o Partido Popular desas condutas reaccionarias e esas condutas que abondan nun sistema patriarcal cada vez máis regresivo –e non o dicimos nós, estano a dicir os expertos e as expertas– e un sistema patriarcal que cada vez é máis inxusto. Pero mire, señor Rueda, se nós facemos unha lectura fundamental das leis que vostedes ditan –vostedes, o Partido Popular–, as que ditan en Galicia e as que ditan no Estado, cando vostedes están recortando permanentemente en servizos públicos, en servizos de igualdade, en servizos de benestar, están atacando as mulleres. Cando vostedes, señor Rueda, cando vostedes están dando, entregando, priorizando, como fixo o señor Vázquez, o conselleiro anterior de Cultura e Universidade, os centros con recursos públicos que segregan por sexos, vostedes están afondando nun sistema patriarcal profundamente inxusto, señor Rueda. Cando vostedes atacan e recortan a sanidade pública, prescindindo de máis de 2.000 facultativos e persoal sanitario, están atacando as mulleres, señor Rueda, porque vostede comprenderá –e vou falar da xustiza– que con menos non se pode facer máis, con menos non se pode facer máis, e xa hai moitos estudos que efectivamente ubican que hai unhas vítimas profundas desta crise –que é unha estafa– que somos as mulleres. Se os recortes van a alguén dirixidos, son exactamente a máis da metade da poboación, que somos todas nós. Os recortes matan, e matan especialmente ás mulleres. Por tanto, ¿que tería que ter feito vostede? Explicar aquí por que o ano pasado, segundo a propia memoria da súa consellería, nos ten dito que temos un 11,3 % de mortes en mans machistas na media do Estado español, no quinto lugar, e por que estamos hoxe no cuarto lugar no Estado, señor Rueda. Porque algo estamos facendo mal, e eu non quero responsabilizalo a vostede, e moito menos en termos persoais. Eu non veño aquí exercer a moralina, veño avaliar as políticas que practica o Partido Popular a modo de normas e as políticas que xestiona vostede como conselleiro, e esas políticas afondan, efectivamente, nun sistema desigual e machista, señor Rueda. Sinto dicirllo, pero é así. Mire, señor Rueda, nesta Cámara, nesta Cámara permitiuse que a unha deputada se lle chamara por un deputado do Partido Popular fea e aquí non pasara nada. [[Murmurios.]] Iso é verdade...,
Silencio, por favor. ¡Silencio, por favor!
...iso é verdade. Poden poñerse como hidras, poden poñerse como hidras... [[Murmurios.]] Tranquilidade, "ladran, luego cabalgamos."
¡Silencio, por favor! ¡Silencio, silencio!
Aquí nesta Cámara chamouse a unha deputada fea...
¡Silencio, por favor!
...e non pasou nada. Por tanto, e non pasou nada por ningunha de vós, nin ningún de vós; a reacción foi calar a boca, a reacción foi calar a boca. Entón, cando nesta Cámara, que é a Cámara sacra, sagrada, do pobo galego, cando se lle permite a un deputado do Partido Popular, efectivamente, acudir a un proceso de reprodución de roles masivo, cousificando as mulleres, as mulleres deputadas, aquí non pasa nada, imaxinen o que pasa cando vostedes gobernan e actúan, efectivamente, a través dos orzamentos públicos. Pero mire, señor Rueda, non se trata de leis. Eu, sinceramente –veño do dereito–, creo que temos leis dabondo, non se trata de leis, trátase de cumprir as leis que temos, e atrévome a dicir que no día de hoxe non é que fallen os protocolos, é que as leis que temos non se cumpren polo Goberno do Partido Popular. Por exemplo, eu voulle falar deses informes que proveñen da avaliación da súa consellería, pero voulle falar por exemplo do que reflicte a última memoria do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, na que fala claro, e eu creo que vostede aquí si que debería dar unha explicación destas, pero non para reprimilo, non, non, para mellorar, porque sabemos –e vostede sábeo mellor ca min– que hai eivas substanciais que teñen que ver cos recursos materiais. ¿Vostede sabe como traballa un xulgado que compatibiliza a instrución penal coa violencia de xénero? Eu sei que o sabe. É imposible, señor Rueda, é imposible, é imposible. A xente, cando acode alí, queda abraiada, efectivamente; insoportable; eu non sei como a xente ten tanta paciencia. Pero mire, é que estas normas das que falamos, da preservación mínima para non sufrir un proceso de vitimización secundaria –xa falo do ámbito xudicial–, non se cumpren, señor Rueda; non se cumpre porque os nosos tribunais non están adecuados para isto, señor Rueda, por falta de medios. Pero mire, ¿que nos di por exemplo a memoria do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia? Cuestións relevantes. Por exemplo, nos protocolos de actuación non se incorporan os informes que expiden os CIM. Supoño que estaremos de acordo eu e vostede, dío o Tribunal Superior. ¿Podemos mellorar niso? Creo que é importante. ¿Por que? Porque as mulleres que fan seguimento, tanto as letradas como as psicólogas e as sociólogas –que algunha hai nalgún CIM– que están traballando casuisticamente con esas mulleres, coñecen o percorrido vital das mesmas, e estannos sinalando os expertos que é dende logo relevante que incorporemos eses informes, efectivamente, aos procesos. Pero, por exemplo, estanos dicindo que non se incorporan os informes psiquiátricos, os informes sanitarios, para facer o percorrido, señor Rueda. Estanos dicindo tamén que por parte dos Imelgas non hai inspeccións oculares na maior parte dos casos, agás agresións absolutamente contundentes. Disto fala a memoria do Tribunal Superior de Xustiza. Estanos dicindo que non hai, no maior dos casos, pois, efectivamente, investigación veciñal. Estanos dicindo que hai eivas substanciais nos Imelgas no que atinxe á recuperación integral das vítimas. Estanos dicindo –e aí os datos son contundentes, tamén no Consello Xeral do Poder Xudicial, señor Rueda– que, efectivamente, se está incrementando o número de quebrantamento de medidas cautelares. ¿É a súa responsabilidade? Non, non o é, a súa responsabilidade é mellorar o que temos. Eu xa sei que se un home quere matar unha muller, vaina matar, téñoo claro, ninguén pode impedir que alguén mate a alguén, señor Rueda. Se eu xa o sei.
Vaia rematando, por favor.
Por tanto, non vou frivolizar con isto, pero, efectivamente, temos moito que facer. ¿E vostedes cos seus recortes están agravando a situación? Sen lugar a dúbidas. Pero temos, ademais, un elemento que sinala a memoria do Tribunal Superior, e que é hai unha tendencia na reiteración das condutas, señor Rueda. Algo estamos facendo mal. Señor Rueda, ¿vostede cre que cando a secretaria xeral de Igualdade lle dá un premio a unha empresa –que non sei como se chama– de "princesas" axuda a que haxa igualdade entre os homes e mulleres, señor Rueda? ¡Por favor! Cando a cidade da Coruña dá un premio que se titula "Wuapa", ¡eh!, con w, ¿iso axuda a que as mulleres, a miña filla Carmela, mellore na igualdade no rol social? Dígolle que non, señor Rueda. Cando a Radiotelevisión Española hoxe di, sen cortarse e sen dimisións, que xa está ben de que Pedro Zerolo abra os telediarios porque é gay, señor Rueda, ¿están vostedes axudando –o Partido Popular– á igualdade de xénero? Non, señor Rueda.
Moitas grazas, moitas grazas.
Por tanto, sen facerlle responsable das mortes das mulleres, o que lle pedimos...
Moitas grazas, señora Díaz. Rematou o seu tempo, señora Díaz. Señora Díaz... [[A señora Díaz Pérez pronuncia palabras que non se perciben.]] [[Aplausos.]] Grupo Popular. Ten a palabra dona Paula Prado del Río.
Moitas grazas, señora presidenta. Señorías. Ben, en primeiro lugar, en nome do Grupo Parlamentario Popular, quero condenar así como reprobar todos e calquera dos actos de violencia que sofren as mulleres polo único feito de ser mulleres, e non sinaladamente algún por ser máis recente ou por ser máis arrepiante, porque para nós todos, absolutamente todos, son condenables e todos son obxecto de estudo e todos son obxecto de análise. Cando falamos... –igual vostede preferiría que tivese outro ton, pero non o vai conseguir, señora Acuña, non o vai conseguir–. Cando falamos de violencia de xénero, non falamos dunha lacara social nova, dunha lacra social propia do contexto do século XXI, nin dunha lacra que se dá con maior ou menor intensidade con gobernos de esquerdas ou con gobernos de dereitas. Por desgraza, señorías, é un mal silencioso no privado e silenciado polo público dende que vivimos en sociedade. Este grupo parlamentario non vai consentir que se nos trate de machistas e reaccionarios, nin a este grupo nin ao Goberno que sustenta este grupo. Por iso agardo, señor Acuña, que na súa seguinte intervención, ¡eh!, faga o propio, retire esa gravísima acusación que acaba de facer sobre este grupo; se non, verémonos obrigados a pedilo doutro xeito. [[Aplausos.]] Miren, foron moitas as batallas dadas en aras de rematar coas relacións de desigualdade entre homes e mulleres e foron moitos os pasos que se deron para conquerir máis igualdade, e aínda queda moito por facer, e parece que, á vista dos datos que hai de violencia entre a nosa xuventude, pois está a dar algún paso en falso, pero non se engane, señoría, todos estamos a dar un paso en falso, porque só coa unidade de acción de todos e todas conseguiremos gañar a batalla á desigualdade e á violencia contra as mulleres. Calquera proposta neste ámbito ten que ser sempre feita dun xeito absolutamente construtivo. Así sempre o entendeu o Partido Popular, apoiando as medidas que avanzaron na busca da erradicación da violencia, aínda que partiran dun goberno socialista, e así o entendían vostedes hai algúns anos. É unha mágoa que agora cambiaran a forma de abordar este tema, porque, señorías, non se pode utilizar a violencia de xénero como arma arroxadiza política. Alá vostedes coa súa conciencia, se é que aínda a teñen [[Murmurios.]] . Nós non nos imos desviar nin un milímetro da acción contra a violencia machista, e creo que, a pesar do seu discurso, nos unen moitas máis cousas das que nos separan. O noso compromiso é claro, e o equipo do Goberno que sustenta este grupo estao evidenciando nos feitos, nas cifras dos orzamentos. Resulta innegable, señor vicepresidente, o incremento orzamentario do seu departamento para programas de violencia de xénero, para os centros de información á muller, para axudas periódicas ás vítimas. Porque, señorías, o orzamento é a política en cifras. ¿E cal é a súa política? Pois xa o vimos coas emendas que presentaron a estes orzamentos do ano 2015, que estamos a desenvolver agora. Sorpréndeme o discurso, as palabras que acaba de dicir aquí a señora Adán, ¿non?, porque eles presentaron unha emenda, concretamente a 34, que pretendía suprimir a cooperación co financiamento da escola de verán do Ministerio Fiscal, os convenios de colaboración co Consello Xeral do Poder Xudicial, para a formación de xuíces, fiscais e secretarios xudiciais; esa formación que vostede reclama agora, esa que vostedes pretendían retirar vía emenda dos orzamentos. E vostedes apoiaron, vostedes votaron a favor desa emenda. Tamén a partida que cobre os desprazamentos dos médicos forenses, dos fiscais, dos xuíces e de todo o persoal de xustiza. Por exemplo, señora Adán, ¿que lle parecería a vostede que un fiscal, por non ter cartos para desprazarse, non puidera ir a unha vista dunha vítima de violencia de xénero? ¿Ou un médico forense non puidera desprazarse para valorar os danos sufridos por unha vítima? Mal, ¿verdade? Pero vostedes, no seu programa orzamentario, suprimían esas partidas. Por tanto, nós imos seguir a ruta que se marcou nos orzamentos, e a ruta dos orzamentos que lle acaba de dicir o señor vicepresidente, porque vostedes din unha cousa pero fan absolutamente a contraria. Tamén o Partido Socialista, coas súas emendas, pois mire, pretendía suprimir unha partida destinada para o Observatorio Galego da Violencia, que existe unha Comisión Asesora da Publicidade non Sexista, ou outra emenda que pretendía reducir a partida destinada ao programa de inserción laboral para mulleres vítimas de violencia de xénero. Porque miren, no Partido Popular consideramos que a incorporación ao mercado de traballo é unha das principais estratexias para que as vítimas de violencia gañen en autoestima e accedan a unha autonomía persoal e á independencia económica. Tamén vostedes presentaron unha emenda para suprimir unha partida destinada a campañas de información e sensibilización cuxo obxectivo era mudar os estereotipos sexistas, eses aos que obriga a lei galega que vostedes aprobaron. ¿De que lles valeu aprobar unha lei sen dotación, sen desenvolvemento? E ademais agora –o que é máis grave aínda–, que emendan as iniciativas que van destinadas a cumprir esa lei. Señora Acuña, non presuma aquí de aprobar leis, presuma de dotalas e presuma de poder desenvolvelas, e cando o grupo de goberno as está desenvolvendo, polo menos apoie esas medidas e non poña trabas no carro en aras de buscar a igualdade. [[Murmurios.]] Bueno, eu xa sei que lle interesa máis falar de Vigo, pero a cuestión é a cuestión. Mire, non se pode facer demagoxia tampouco dicindo que se suprimiu a asignatura de Educación para a Cidadanía. Miren, os rapaces que teñen hoxe entre 11 e 19 anos, todos eses rapaces que hoxe en día estamos vendo que se incrementan os índices de violencia na xuventude, todos recibiron a formación de Educación para a Cidadanía. É un erro gravísimo, señora Acuña, fiar á educación, unicamente á educación, a sensibilización, a unha única asignatura. Porque mire, a educación está na casa, a educación está no colexio, a educación está tamén nos medios de comunicación, sinaladamente nas revistas destinadas ás adolescentes, nos videoxogos; a educación está en moitas cousas, non nunha única asignatura. E estamos vendo que neses rapaces educados coa asignatura de Educación para a Cidadanía tamén están incrementándose os índices de violencia entre a xuventude. Por tanto, creo que ese é un erro moi grave, moi grave, e esta deputada non vai entrar nese barrizal no que nos queren meter vostedes. Eu non sei as veces que trataron vostedes cunha vítima de violencia de xénero; das súas intervencións deduzo que ningunha. [[Murmurios.]] E miren, a que lles fala, a que lles fala, si, [[Murmurios.]] ..., eu non sei se vostedes, a que lles fala, si [[Murmurios.]] , porque, como vostede ben dixo, señora Acuña, o persoal dos CIM coñecemos moi ben os casos. E por iso síntome coa autoridade de dicir que están moi alonxadas da realidade, que os seus discursos políticos non axudan en nada a resolver o problema, senón que o agravan. A repercusión pública que teñen as palabras que se verten nesta tribuna debería facerlles reflexionar sobre a responsabilidade tan grande que teñen e o dano tan grande que poden chegar a facer. Alá vostedes coa súa irresponsabilidade, eu non vou caer nesa fochanca. Porque miren, a señora Adán dixo dúas cousas moi graves. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Unha, que ¿como é posible que a directora dun CIM diga que o ocorrido en Ourense pode ocorrer outra vez? E despois de dicir iso e outorgarlle unha importancia a esa manifestación –que eu tamén lla podo outorgar, porque estamos falando dunha muller que non denunciou, dunha muller que non tiña ningún antecedente como vítima de violencia de xénero– [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] , que non se aplicou o protocolo...,
¡Silencio, por favor!
...porque, como vostede ben sabe, estaban falando dun delito, dun roubo con violencia. Por tanto, non se pode activar un protocolo diferente para o delito que se estaba a facer e, sen embargo, dubidar da profesionalidade do persoal das oficinas de atención ás vítimas. Resulta sorprendente. Pero é que, ademais, señora Adán, se unha vítima escoita o que vostede dixo hoxe nesta tribuna: "a denuncia complementa a verdadeira protección da vítima; está desasistida antes, durante e despois de presentar a denuncia", ¿que pensa que fará unha vítima que escoita hoxe a señora Adán aquí dicindo que está desasistida? Se ten algunha dúbida de presentar unha denuncia, despois de escoitala a vostede, non a vai presentar, señora Adán. Pídolles seriedade e responsabilidade neste tema. Son vostedes unhas irresponsables, non saben do que están a falar. [[Murmurios.]] Non falaron nunca cunha vítima, nin unha soa vez. [[Interrupcións.]] [[Aplausos.]] E nós non imos consentir este grao de irresponsabilidade da oposición. [[Aplausos.]] E miren, tamén, señora Díaz, [[A señora Díaz Pérez pronuncia palabras que non se perciben.]] , señora Díaz, señora Díaz, di vostede que non se pode facer máis con menos. Pois mire, si, pódese facer máis con menos, porque, mire, este goberno ten...
Vaia rematando, por favor.
...un único alto cargo onde o Goberno anterior tiña dous, con dous coches oficiais e dous gabinetes. [[Murmurios.]] E este goberno, este vicepresidente non se dedica a gastar os cartos de Igualdade en bailes, ¡eh!, na feira de Silleda, como facía o anterior vicepresidente da Xunta de Galicia. Por iso este goberno pode facer máis con menos, señora Díaz.
¡Señor Fajardo!
E mire, vostede dixo aquí que o señor vicepresidente vén falar porque o trae a señora Acuña. ¿Que me quere dicir, señora Díaz: que como vostede non presentou ningunha iniciativa a vostede o tema non lle importa? Non, pois eu creo que non, que a vostede lle importa, igual que nos importa a nós e igual que lle importa a toda a Cámara, pero facer as manifestacións que hoxe e estes días de atrás levamos escoitado por deputadas desta Cámara, sinceramente, señorías, paréceme dunha irresponsabilidade tan grande, tan grande –sabendo a repercusión que teñen as nosas palabras–, que, de verdade, eu pídolles e apelo á responsabilidade de todas e todos os deputados desta Cámara. Nada máis e moitas grazas.
Rolda de réplica. Señora Acuña do Campo, Grupo Parlamentario Socialista. [[O señor Losada Álvarez pronuncia palabras que non se perciben.]] Señor Losada, se quere vostede falar, pídallo ao grupo, pero vai falar a señora Acuña. Faga o favor. Señora Acuña, ten vostede a palabra.
Grazas, presidenta. Mire, señora Prado, eu non lle vou pedir a vostede permiso para falar o que quero falar, porque estamos en democracia. Pero o importante non é o que eu dixen ou deixei de dicir nos meus dez minutos de intervención, o importante é o que deixou de dicir o señor Rueda na súa intervención. Utilizou os seus minutos para atacar, para atacar, señor Rueda, si, si, e chegou a dicir como que nós só nos preocupamos da violencia de xénero cando hai unha vítima. Dínolo ao Grupo Socialista, que quero recordarlle que a primeira lei que aprobou o señor Zapatero foi a Lei contra a violencia de xénero. [[Aplausos.]] Mire, eu non lle vou rogar, señor Rueda, como unha muller sometida, non lle vou rogar que traballe vostede, si, que traballe vostede para combater a violencia de xénero. Eu voulle exixir, exixir que traballe vostede para combater a violencia de xénero. Vostede falounos aquí do teléfono das vítimas, moi ben. ¿Chamou vostede algunha vez a ese teléfono para comprobar como funciona? Porque eu si e non me gustou. ¿Cre vostede que calquera persoa, vítima ou testemuña, que detecte un caso de violencia e queira denuncialo pode facelo con facilidade e optar a resultados de forma inmediata? Porque eu o fixen, señor Rueda, e asegúrolle que non. ¿Cre vostede que unha vítima pode sentirse, pode estar segura despois de ter feita a denuncia e incluso despois de ter conseguida unha orde de protección? Evidentemente, non, señor Rueda, porque as matan. E non é irresponsabilidade denuncialo, o que é irresponsabilidade é non combatelo. Mire, ¿cre vostede que casos como o de Verín poden desanimar as vítimas, as mulleres, a denunciar? [[Murmurios.]] ¿Creo vostede? Non sei. Señor Rueda, ¿a vostede parécelle que, despois de escoitalo, a xente aí fóra se tranquilizou? Porque está alarmada. E o que é máis importante: ¿cre vostede que, despois de escoitalo a vostede, as vítimas se van atrever a denunciar, porque se van sentir seguras, porque se van sentir apoiadas, porque se van sentir respaldadas? E, sobre todo, ¿cre vostede, señor Rueda, que o están?, ¿cre que o están? Mire, despois do caso de Verín, ¿nunca máis o machismo vai matar unha muller vítima de violencia nun espazo sanitario? Porque diso é do que lle queremos preguntar, diso é do que queremos saber. ¿Que medidas tomou ou vai tomar para mellorar a protección das vítimas despois dese desgraciado suceso? Porque, ata onde eu sei, non o vin conformar un gabinete de crise ante a gravidade deses feitos para analizar o que pasou, non o vin formar ese gabinete de crise, señor Rueda. Vino atacarme, e atacarme, ademais –teño que dicir–, como un señor machista, conservador e reaccionario. [[Aplausos.]] Así que é o Goberno e o grupo, e tamén é vostede, señor Rueda. [[Aplausos.]] Pero dígame, con gabinete –si–, dígame, con gabinete de crise ou sen el: ¿que vai facer, que vai facer e como e cando o vai facer? Mire, señor Rueda, eu comprendo que vostede está moi desgustado cos últimos resultados electorais, pero máis desgustada está a familia de Isabel. E dígoo así, con valentía, porque hai que dicilo, non para "tu más", senón para intentar solucionalo, señor Rueda...,
Vaia rematando, por favor.
...porque co silencio non se soluciona, non se visibiliza. Máis desgustado que vostede co resultado electoral están as mulleres, está o feminismo; por certo, que está en loita, está en loita contra o machismo, cun lema moi interesante: "nin unha menos", señor Rueda, con outro lema moi bonito: "que non nos doa a vida". E nós, os socialistas e as socialistas, imos estar con elas, coas vítimas, co feminismo. Pero aquí o que importa é onde está vostede, é onde está o Goberno da Xunta e é onde está o Partido Popular. Espero, señor Rueda, espero e desexo que vostede saia hoxe aquí, que rectifique e que se comprometa a revisar de forma inmediata...
Moitas grazas, señora Acuña.
...os protocolos...
Moitas grazas. [[A señora Acuña do Campo pronuncia palabras que non se perciben.]] Moitas grazas, señora Acuña. [[A señora Acuña do Campo pronuncia palabras que non se perciben.]] Non, xa rematou. [[A señora Acuña do Campo pronuncia palabras que non se perciben.]] Señora Acuña. [[A señora Acuña do Campo pronuncia palabras que non se perciben.]] [[Aplausos.]] Si, señora Acuña, eu dixen que non ía tolerar acusacións directas contra ninguén. Vostede pode falar das políticas do vicepresidente e pode falar... [[A señora Acuña do Campo pronuncia palabras que non se perciben.]] –non, non vai ter o micro– das súas políticas, pero quedamos en que non se ían facer acusacións directas e, polo tanto, pídolle que as retire. [[A señora Acuña do Campo pronuncia palabras que non se perciben.]] Ben, pois entón ten vostede unha chamada á orde e eu retiro a acusación de machista e de reaccionario. Moitas grazas. [[Murmurios.]] Ten a palabra o vicepresidente e conselleiro de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza. [[Interrupcións.]] [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] E pido silencio. [[Murmurios.]] Pido silencio. Perdoe un momento, vicepresidente. Ten a palabra.
Moitas grazas, señora presidenta. Señorías, laméntoo de verdade, de verdade, se vostedes confunden ser enérxico na defensa xa non de min, senón dos meus compañeiros e de moitísima xente á que representamos, cando eu veño aquí, por suposto, contestar –como é a miña obriga– calquera cousa que me queiran plantexar, a pesar de que, como dixen, pregunten por ese tema moi de vez en cando. Pero cando temos que escoitar –xa non eu, os meus compañeiros, Paula Prado, calquera que saia aquí– moitas cousas que temos que escoitar, e cando nesta comparecencia a min se me chama señor conservador e machista pero non me teño por que molestar, se chama a este grupo machista e reaccionario, cando a señora Paula Prado está condenando o último asasinato machista e a señora Acuña está dicindo: ¡que bonito!, ríndose, e supoño que da condena da señora Paula Prado ou o que sexa, teño que dicir que iso non o podemos tolerar, e se vostede cre que estou enfadado por escoitalo, [[Murmurios.]] non estou enfadado, estou entristecido polo espectáculo que estamos dando e sobre todo o que están dando vostedes, [[Aplausos.]] por iso si, por iso si. [[Aplausos.]] Eu agradezo o ton construtivo ao que de construtivo tiveron algunhas intervención, que tamén a tiveron. Señora Adán, vostede dixo cousas, podemos compartir máis ou menos medidas, se se tomaron cando había que tomalas, tamén por vostedes ou non, se estamos facendo o que hai que facer coa enerxía dabondo. Eu entendo que si, vostedes e nós; outra cousa é que teñamos os resultados apetecidos –que nunca van selo– ou que sexan tan rápidos. O que non van evitar é que –xa o sei, niso estamos todos de acordo, polo menos niso– por desgraza se van producir máis mortes, como dicía a señora Díaz. Oxalá que esta tivera sido a última, a morte en Ourense, oxalá que non houbera máis. Por desgraza, vainas haber, pero se estamos acordo en que se van facendo cousas pouco a pouco, en que todos temos intención de acertar. Eu non dixen que estivera todo ben, dixen que cría que os protocolos os profesionais os estaban aplicando ben. ¿Que fallaron cousas? Xa o dixen tamén, e estará na acta da miña intervención, por suposto. E haberá que estar en revisión continua, pero sen faltarlle ao respecto a ninguén, sen insultar a xente por sistema –eu nego, dende logo, señora Díaz, o insulto ao que vostede se refería– e, dende logo, sen insultos. O que temos nós escoitado dende esas bancadas a estas tantas veces, [[Murmurios.]] simplemente entendendo que ás veces non hai mellor desprezo que non facer aprecio, fronte ás cousas que escoitamos e que vostede se poña así por unha cousa que eu nego, non foi así, e que están utilizando dun xeito torticeiro, creo que nos imos poñer de acordo no fundamental. E creo que hai cousas fundamentais nas que haberá que poñerse de acordo e, por suposto, que temos que seguir avanzando en medidas. E fixéronse, e a min, se hai reticencias –que sei que as hai, efectivamente, paréceme que dicía a señora Adán ou a señora Díaz, ou as dúas, xa non o sei– nos profesionais do ámbito da xustiza. Primeiro, acusáronnos de compadrear con eles e despois dinnos que o problema está en que non teñen interese dabondo na formación. Haberá algúns que si e outros que non, efectivamente; hainos que non e, polo tanto, haberá que seguir perseverando e haberá que seguir falando con aqueles órganos reitores da xustiza para que incidan na importancia fundamental e tamén nas forzas e corpos de seguridade do Estado. E tamén haberá que avanzar na organización da xustiza, por suposto. Sabe vostede que unha lei do anterior ministro de Xustiza e ata hai pouco tempo deputado desta Cámara non o entendía, non estaba de acordo. E agora, por fin, esperemos que coas modificacións legais que se van facer se corrixa xa, que poida haber xulgados de violencia de xénero de ámbito comarcal que atendan máis dun partido xudicial, que non hai que concentralo todo nun sitio e despois facer xulgados compatibles, que, efectivamente, non dan abasto moitas veces. Todas esas cousas haberá que corrixilas con consenso. Os deputados e deputadas que se sentan hoxe na parte socialista non estaban de acordo. Os xulgados compatibles veñen de que non estaban de acordo en que se atenderan xulgados de violencia de xénero en máis dun partido xudicial. Digo eu: ¿por que non, se iso ao final mellora a atención ás vítimas? E, por certo, moi importante, dicía a señora Acuña que non ten importancia o que ela diga. Claro que ten importancia, o mesmo que o que diga eu, todos somos deputados e deputadas nesta Cámara. Eu teño responsabilidades de goberno e ela responsabilidades de oposición. Pero que se siga dicindo, como dixo ela con moita intensidade –e vostedes creo que tamén...
Vaia rematando, por favor.
...e creo que é algo que debemos evitar–, que siga habendo moitísimos problemas para denunciar, que é tanto como dicir moitas veces que non vale a pena denunciar, iso bota a atrás moitas mulleres e pódelles facer pensar que non vale de nada. Iso si que é unha auténtica irresponsabilidade. Se queren aproveitar este último caso, baixo segredo de sumario, como vostedes saben, para intentar facer política partidista, alá vostedes. Creo que algunhas xa o fixeron descaradamente, outras afortunadamente foron máis construtivas. En todo caso, agradezo que me chamen as veces que faga falta para falar dese tema. Moitas grazas. [[Aplausos.]] Alteración da orde do día
Antes de suspender a sesión, comunicar ás súas señorías que a pregunta número de rexistro 31920, do señor Martínez Sierra, se substanciará ao final das interpelacións, e, co acordo dos autores das preguntas e do conselleiro de Educación, que respostará ambas, alterarase a orde entre as preguntas 8.3 e 8.4, que non afectan o resto dos deputados pero que eu llelo comento. Suspendemos a sesión ata as catro e cuarto, 16.15. Moitas grazas. [[Suspéndese a sesión ás dúas e trinta e tres minutos da tarde e retómase ás catro e quince minutos.]] Interpelación de D. Antón Sánchez García, do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, sobre a valoración pola Xunta de Galicia da situación do sector lácteo galego
Para formular esta interprelación ten a palabra o señor Sánchez García.
Boas tardes. Señora conselleira, imos falar unha vez máis da situación do sector lácteo. Tampouco vou estenderme moito no que é a situación actual, todos a coñecemos. Creo que todos coincidimos e é imposible negar a gravidade da situación –para algúns gandeiros, sobre todo–; unha situación na que hai unha porcentaxe importante de gandeiros que está percibindo prezos que poden ser 20 céntimos, incluso 17, 21, 22, e non hai garantía de recollida do leite, ou hai unha incerteza no futuro para a recollida do leite de moitos gandeiros, cando se lles dicía que era unha oportunidade o final do sistema de cotas para aumentar a produción. Non hai garantía de recollida. Hai unha situación que podiamos denominar de extorsión por parte da industria a algúns gandeiros. Chégannos liquidacións de gandeiros todos os días; por exemplo, un mándanos unha liquidación de 15.000 litros, páganlle 20 euros. Hai liquidacións negativas tamén por parte da industria. Hai liquidacións negativas a aqueles gandeiros que abandonan unha empresa para ir vender a outra. Hai contratos nos que se lles di que, se non firman, non van pagar o último mes. Hai contratos que se mandan xa coa recomendación de que se renuncie por parte do gandeiro á duración dun ano, etc.; unha situación convulsa e moi mala para os gandeiros, e ademais parece que agora xa se nos olvidou incluso falar de que hai moitos meses que moitos non cobran nin sequera o leite para que lles cubra os custos. Xa agora, con tal de que recollan e de que paguen, xa parece que é un luxo. Nós sempre falamos de cuestións políticas que se poden resolver ou axudar a resolver, cruciais para este sector, como é a cuestión da que falamos onte, da terra, da base territorial, dos obxectivos que se di que se perseguen; dos proxectos industriais, proxectos industriais para dar saída ao produto, para regular o mercado ou para dar valor engadido; e, por último, do marco normativo que regule a cadea alimentaria e que evite o abuso da posición de dominio da distribución e da industria sobre os gandeiros, pero que o regule non no papel, senón na realidade. Polo tanto, preguntámoslle hoxe a vostede por esta situación, e podería estenderme un pouquiño máis. Por exemplo, onte xa falamos suficientemente da estrutura territorial e da base territorial das explotacións. É un fracaso de moitos anos neste país. E podemos falar dese proxecto industrial cuns antecedentes e uns precedentes malos deste goberno. Queremos saber se vai haber un "Alimentos Lácteos bis" proximamente. Non sabemos por que proxecto industrial apostará este goberno, pero avisamos de que non se vaia reproducir a aposta da Xunta de Galicia por un proxecto industrial sen que teña a solvencia necesaria. E en canto ao marco normativo, a modificación do paquete lácteo parece que nin sequera arrancou, pero non vai resolver ningún dos problemas, porque xa se está traballando con esa modificación e as industrias seguen marcando o ritmo. Por último, unha cuestión que está pasando bastante desapercibida, e que é o control á distribución. O control á distribución é fundamental, porque é a que traslada cara abaixo a presión dos prezos á baixa. O outro día, na Comisión 6ª eu preguntei: ¿que é o que está a facer a Xunta de Galicia para controlar que a distribución non utilice os produtos alimentarios como produto reclamo e con venda a perdas? A verdade é que o balance é bastante pobre, señora conselleira, sobre todo comparado con outros países ou con outras comunidades autónomas. Non hai ningunha sanción imposta á distribución por venda a perdas e por utilización de produtos alimentarios como produto reclamo, cando noutras comunidades autónomas si que as hai, e cando en Portugal o ano pasado, no 2014, se impuxeron sancións por valor de dous millóns e medio de euros. Polo menos, estase facendo algo. Neste país, en Galicia, nada. Non se empezou. En 2015 seica hai cinco expedientes en curso que non se pecharon, que seguen en curso. Non temos máis datos, pero non se fixo ningún esforzo nese aspecto. E por iso tamén queremos preguntar se existe ou existiu un proxecto estratéxico de Galicia para o final do sistema de cotas, se houbo un proxecto estratéxico. ¿Por que non se incluíu nin sequera un apartado no Programa de desenvolvemento rural do impacto que ía ter o final do sistema de cotas nas explotacións pequenas e medianas? Creo que porque non se tiña ese proxecto estratéxico nin se tiña prevista a situación. Queremos saber tamén cal é a súa valoración da situación, basicamente qué medidas están vostedes a tomar, qué medidas están a tomar –sobre todo, no control do que nós denominamos extorsión aos gandeiros que se está dando na firma de contratos e no pago do leite–, qué se está facendo dende o punto de vista industrial, da transformación, onde hai moitos rumores, moitos dimes e diretes, e queremos saber, evidentemente, que non se vai repetir a vergonza de Alimentos Lácteos e se se está a intensificar ou se está a facer algo no que é o control da distribución, porque cremos que si é básico. A partir de aí trasládase cara abaixo na cadea a presión. E se se venden neste país a 50 céntimos litros de leite que en Francia se venden a 80, pois evidentemente, iso trasládase sempre ao sector máis débil. E cremos, ademais, que non é posible, que o fallo está neste goberno, cando nunhas comunidades autónomas ou en Portugal se aplican sancións a multinacionais que están traballando en Galicia. Porque as multinacionais traballan o mesmo en Portugal, en Murcia, en Cantabria ou en Galicia, e, polo tanto, se fan esas prácticas noutros lugares, sabemos que aquí tamén as fan. Se non hai sancións é porque houbo erros ou non houbo vontade política de aplicalas. E nós cremos que, polo de agora, os gandeiros están abandonados por parte do Goberno, da Xunta de Galicia, que non houbo previsión, non houbo un proxecto, un plan estratéxico para este momento. Hai unha total imprevisión, hai unha tardanza na toma de decisións bastante grande. Houbo unha reunión con organizacións agrarias que a solicitaron en marzo e que foi en xuño. Vaise a remolque dos acontecementos e, aínda por riba, vostede en declaracións dá a entender, ou mesmo declara literalmente, que vostede xa cumpriu coa aprobación dun novo paquete lácteo, que xa cumpriu coa aprobación de determinadas normativas. Entón así, evidentemente, están aviados os gandeiros. Vostede falou mesmo dunha posición neutral. Señora conselleira, vostede non pode ter unha posición neutral cando están pasando cousas como as que aquí lle dicimos todos o días. Vostede ten que garantir que haxa unha situación equilibrada, e para que haxa unha situación equilibrada non hai que estar neutral cando un abusa dun débil. Hai que axudar o débil a que se equilibre co outro. Polo tanto, desafortunada declaración esa de que vostede ten que ter unha posición neutral entre a industria e os gandeiros. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Sánchez. Resposta da conselleira do Medio Rural e do Mar.
Grazas, señor presidente. Señorías. Señor Sánchez, boas tardes. O sector lácteo en Galicia, como no resto de España e mais da Unión Europea, atópase, como todos sabemos, nun momento histórico de transición. O leiteiro é un sector importantísimo para Galicia, xa que supón o 1,43 % do noso produto interior bruto e del depende a economía de máis de 15.000 familias galegas. Tal é así que calquera movemento que se fai, por pequeno que sexa, repercute no peto de moita xente na nosa terra, coma se fose unha especie de "efecto mariposa". Deste xeito, a este novo punto de arranque, que é a eliminación das cotas de produción, hai que engadirlle outra volta de rosca: unha pequena parte do sector de Galicia ten que facer fronte á multa por sobreprodución como consecuencia do sobrepasamento que se acadou na última campaña láctea, na que aínda existían unhas limitacións que, como toda norma, debían ser cumpridas. Falamos de preto de 11 millóns de euros de pago para toda España, o que vén supor un novo lastre para, afortunadamente, un número de gandeiros substancialmente inferior ao que se temía en principio. As advertencias reiteradas e constantes da Administración conseguiron frear a euforia desmedida de moitos gandeiros que estaban a experimentar alentados por algún gurú que os levaba da man directos a un pozo. En calquera caso, señor Sánchez, este normal período de transición non nos debe levar ao engano nin debe levar a un diagnóstico irreal. Sempre sostivemos que a liberalización da produción debe ser considerada como unha oportunidade, e sigo manténdoo. Non en van, Galicia é unha das rexións da Unión Europea con características agroclimáticas máis favorables para facer rendible esta produción. Se temos en conta que, ademais da man da Administración, o sector produtor se estivo preparando durante os últimos anos para aumentar a súa profesionalidade, mellorando os seus medios de produción e gañando en competitividade, é obvio que nos atopamos ante unha oportunidade de futuro que pasa necesariamente por aproveitar as potencialidades que pon á súa disposición, entre outros, o paquete lácteo. Un paquete de medidas que foi obra dun goberno popular que tivo que poñer as pilas para nun tempo récord conseguir o que outros en dúas lexislaturas, e sabendo o que se aveciñaba, non se molestaron nin en tocar. Pregúntame vostede sobre o grao de cumprimento dos acordos asinados coas organizacións agrarias no ano 2012, e convídoo a que responda vostede qué foi o que non cumprimos. Mantivemos en tempo e forma os encontros comprometidos, traballamos para que o Ministerio recoñecera as particularidades e necesidades do sector galego, cumprimos co plan nacional de control, apoiamos financeiramente o sector e onte mesmo aprobabamos neste Parlamento a Lei de mellora da estrutura agraria de Galicia. Traballamos na consecución das seguintes ferramentas, que poñen á disposición do sector, a través do Observatorio do Sector Lácteo de Galicia e na súa páxina web, o índice de evolución dos custos de produción das explotacións de leite de vacún e a ferramenta informática "Xacobea", que proporciona un valor ao que referenciarse á hora de establecer un prezo do leite no contrato e asinar. Dende o 2014 leva rexistradas xa máis de 30.000 accesos en menos de dous anos de vida. Falaba ao comezo da miña intervención de que nos atopamos nun proceso de transición, e vostede pregúntame sobre os resultados derivados da aplicación do paquete lácteo e da Lei da cadea alimentaria no que ten que ver co poder de negociación dos gandeiros respecto da industria. Pois ben, o primeiro resultado ten que ver con que se posibilita por primeira vez que o sector produtor poida defender mellor os seus intereses a partir das organizacións de produtores lácteos. Vostede é sobradamente coñecedor de que a Administración non pode negociar. Eu non me canso de repetir que o pasado está para aprender e non para volver repetir os erros. Atrás quedan as sancións que algún sector primario está a pagar aínda a día de hoxe como consecuencia de certas xestións irresponsables dalgún goberno –que non é ningún dos actuais–. A min non me van atopar nunca empregando o sector coma se fose un monicreque. Ao abeiro da legalidade, que é onde a min e ao meu equipo nos gusta movernos, promovemos por todas as canles e vías o asociacionismo como mellor fórmula negociadora. Así, temos o decreto que regula o procedemento de recoñecemento e rexistro das organizacións de produtores de leite, as coñecidas como OPL. Neste marco legal as organizacións poden negociar, en nome dos seus socios, todos os elementos obrigatorios dos contratos na procura dun equilibrio de forza entre o sector produtor e o sector nas negociacións contractuais. Aquí en Galicia, o sector produtor tomou a iniciativa de crear dúas organizacións deste tipo, Ulega e Aprolac, que, se ben recibiron e reciben todo o apoio posible da Xunta, é certo que infelizmente á data de hoxe non foron quen de levar a termo nin unha soa negociación co sector comprador do leite. Sabe vostede, señor Sánchez, que eu non son de botar balóns fóra, pero gústame chamarlle, ao pan, pan; e, ao viño, viño. Por iso, respostando tamén a outra das preguntas que me formula sobre a miña valoración respecto dos datos que publica o INE sobre a estrutura das explotacións agrarias galegas, direille que a radiografía non se corresponde en absoluto co que se está intentando proxectar. Explícome. Se analizamos a evolución dos datos publicados ano a ano, é certo que o número de explotacións leiteiras foi baixando, pero vostede é coñecedor de que esa realidade que repiten coma se fose un mantra non significa que o sector lácteo perdera peso en Galicia; máis ben ao contrario, esas explotacións redimensionáronse, xuntándose e facéndose máis grandes e competitivas. Non en van a nosa comunidade, lonxe de perder capacidade produtiva, incrementouna. Os datos indican que a produción total do leite en Galicia aumentou un 4,24 % nos últimos dez anos, a media de produción por explotación subiu un 213 % no mesmo período e o número de vacas por explotación pasou nos últimos seis anos de 18 a 28 cabezas, o que supón un incremento do 51 %. Ademais, a superficie agraria útil media por explotación dende o ano 2009 ao 2013 sufriu un incremento do 3,6 %. É pequeno, pero non do INE. E Asturias, á que vostede fai referencia, descendeu no mesmo período un 6,3 %. Pregúntame, ademais, vostede que por que no PDR enviado a Bruxelas non se incluía unha análise do impacto da fin das cotas no sector. E devólvolle a pregunta: ¿considera vostede que incluír un maior número de medidas de axudas para o sector que no anterior PDR é ningunealo? Porque, ademais, das medidas de plans de mellora, primeira instalación de mozos, primeira instalación de pequenas explotacións, medidas de asesoramento, medidas para as cooperativas agrarias, medidas para industrias lácteas e un longo etcétera, están as medidas para as zonas con limitacións naturais, que neste programa si que van poder percibir o sector lácteo. Conseguimos que se eliminara a carga gandeira máxima, cousa que non era cumprida polas nosas explotacións leiteiras. E no PDR que estamos a piques de rematar, as explotacións leiteiras quedaban fóra das axudas de indemnizacións compensatorias de montaña, a diferenza do que estamos a facer agora. Isto, señor Sánchez, é así porque si nos interesa o sector lácteo, o que amosamos día a día traballando por e para el. Se aínda así cre que non tivemos en conta a fin das cotas lácteas para elaborar este PDR non sei se preocuparme por vostede ou polos... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Cando me preguntan polas nosas propostas para introducir no decreto do paquete lácteo, direille que o meu equipo se puxo inmediatamente mans á obra cando constatou que, como xa apuntei antes, a actuación das OPL non foi suficiente para mellorar a posición negociadora do sector produtor. Así, en colaboración co Magrama, tomamos a iniciativa de modificar rapidamente o real decreto na procura de conseguir a duración real mínima dun ano para os contratos e para incorporar as posibilidades de usar un sistema de mediación no suposto de non obter un acordo nas negociacións. Non contentos, e sabendo que moitos compradores empregaban o dereito do gandeiro a renunciar á duración mínima do contrato para presionalos, a Consellería propuxo recentemente no Parlamento Europeo a eliminación dese dereito normativo para que non poida ser utilizado polos compradores como elemento extorsionador nas negociacións contractuais. Fomos a Bruxelas, defendemos o sector; fomos a Madrid, defendemos o sector; e aquí traballamos da man do sector para seguilo defendendo. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora conselleira. Rolda dos grupos parlamentarios. Polo Grupo Parlamentario Mixto, a señora Martínez.
Grazas, presidente. Boa tarde, señora conselleira. Vou empezar por algo que me chama a atención, que vostede recorra a iso hoxe, que é a aprobación da Lei da estrutura agraria de Galiza, unha aprobación só cos votos do Partido Popular e, polo tanto, que non responde ás necesidades do noso agro. Non se intentou chegar a un acordo de consenso que realmente establecera unha política que dera resposta para moitos anos ás necesidades que temos. Polo tanto, en vez dun éxito, eu creo que foi un fracaso a aprobación desa lei de estrutura agraria. Tamén é algo recorrente na Xunta dicir que non pode actuar para defender os intereses xa sexa dos gandeiros e gandeiras ou dos traballadores e traballadoras. Vostedes sempre se poden poñer a defender os intereses das empresas, das multinacionais, pero, cando se fala dos intereses do pobo, aí vostedes non poden actuar, sempre é un problema entre empresas e traballadores, entre empresas e gandeiros. Pero vostedes aí non poden actuar, nin sequera poden mediar. É así, nin sequera poden mediar e nin sequera hai unha política industrial. Eu creo que debería estar no calendario da Xunta o apoio a unha industria láctea galega, que, evidentemente, como dicía o voceiro de AGE, non se converta noutro fiasco como o de Alimentos Lácteos. Polo tanto, eu creo que é hora de que a Xunta cambie a súa actitude, de que dialogue, de que escoite, de que sexa ambiciosa, de que non quede con meros lavados de cara e de maquillaxe, como pasou coa Lei da estrutura agraria, e de que realmente se sente a falar dunha reformulación profunda de como imos defender o noso agro desde un punto de vista global, de como asentar poboación, crear riqueza, aproveitar os nosos montes dunha forma racional e de como producir alimentos de calidade para a alimentación de todo o pobo. Políticas que a vostedes non lles interesan, que se negan a falar delas, o que, polo tanto, levou a que rexeitaran todas as emendas da oposición, practicamente todas as emendas. Espero que as políticas da Xunta se centren máis en defender o sector dos abusos das distribuidoras e deixen de mirar para outro lado, porque iso é o que está ocorrendo neste momento, un momento especialmente difícil. E eu si creo que vostedes non tiveron en conta a fin das cotas lácteas para preparar o sector. Simplemente viron como os pilla todo, como tampouco se prepararon para cando chegou a fin do veto no naval, tamén nos pillou así. Vostedes esperan a que cheguen as cousas e despois, evidentemente, preparan pois calquera desculpa. Ten razón, non esperan. Vostedes son conscientes de que chegan pero non fan nada, porque os seus intereses partidarios están aí, no que vostedes defenden. Pero tamén quero insistir en que a desaparición das cotas lácteas –e vostede o dixo agora– é unha oportunidade, debeu de ser tomado como unha oportunidade para mellorar a produción e aproveitar as vantaxes comparativas que ten Galiza, especialmente na produción de forraxes para a alimentación do gando e para producir un leite de alta calidade e que pode ser moi competitivo dentro do ámbito europeo. O apoio á creación ou recuperación das explotacións leiteiras familiares debería ser unha prioridade para calquera goberno galego. Apoiar o sector lácteo existente e promover a creación ou recuperación de explotacións leiteiras familiares sería o xeito de rematar co nefasto resultado das súas políticas, que fixeron do noso agro un lugar cheo de vacas sen terras e de terras abandonadas sen xente. Esa é a fotografía do noso rural. É algo tremendo, e eu o que non entendo é como, insistentemente, cando falamos do agro, cando falamos do rural, cando falamos de despoboación, a Xunta non ten un só plan organizado. Pero é que, ademais, se o ten, dende logo non é o plan para os galegos e as galegas, posto que está feito de espaldas aos galegos e ás galegas. Polo tanto, está abocado ao fracaso máis radical, como está abocado ao fracaso máis radical calquera política gandeira que non teña en conta a opinión dos gandeiros e das gandeiras. É Galiza enteira a afectada por estas políticas, pola renuncia á soberanía alimentaria, que non é outra cousa que a produción de alimentos de calidade suficientes, que ten que ser unha liña estratéxica para o próximo goberno galego, que estou segura de que non serán vostedes quen o dirixan. Por iso teño a esperanza de que a partir do próximo goberno poidamos cambiar estas políticas destrutivas. Non só pola obriga de poñer alimentos de calidade á disposición das persoas consumidoras senón tamén para repoboar o agro, para manter o equilibrio ecolóxico e pola repercusión que, como vostede mesma recoñeceu agora, ten o sector dentro do produto interior bruto galego. Insisto e insistirei en que é preciso o apoio ao sector lácteo con orzamento, porque o apoio en palabras e en discursos pero sen orzamento e sen actuacións non vale para nada. Un orzamento necesario para paliar os posibles efectos negativos que as explotacións existentes terán que abordar a partir da desaparición do sistema da cota láctea. Partimos dunha situación difícil para as máis de 10.000 explotacións leiteiras de Galiza que ven como se disiparon en pouco tempo as inxentes cantidades de cartos investidas en adquirir os dereitos de produción que se lles asegurou que ían garantir un marco estable de prezos, cousa que nin tiveron nin teñen neste momento. Pero todos e todas sabemos que todo isto foi un engano. Unha demanda constante do sector produtor é a necesidade de establecer un marco de relacións entre produtores e empresas lácteas coa mínima estabilidade que posibilite a planificación na produción e na industria e a supervivencia económica de ambos. Só reclaman rematar ou minorar os efectos da lei da selva que rexe hoxe as relacións entre a produción, a industria e a comercialización. Como na reforma laboral, que estableceu un gran desequilibrio entre os dereitos da patronal e a falta de dereitos da clase traballadora, o mesmo ocorre agora no agro, onde todos os dereitos os teñen as grandes empresas distribuidoras, e os abandonados, as vítimas, os abandonados pola Administración, son os gandeiros e as gandeiras. Durante moitos anos o que se pedía dende a produción era algo tan simple e razoable como uns contratos homologados que servisen para dar unha mínima seguridade aos gandeiros. A resposta das administracións era case sempre a que dan agora doutra maneira, pero sempre esa desculpa de que a obrigatoriedade de que os contratos garantisen uns prezos mínimos á produción en orixe podía atentar contra a libre competencia, que, como todos e todas sabemos, é a expresión que utilizan os ultraliberais que nos gobernan para referirse á liberdade dos ricos e poderosos para esmagar o pobo. Esa é a súa libre competencia. Xa falamos de competencia nesta Cámara, que, cando se trata de exixir a competencia entre as lácteas, o conto cambia. Pero é moi difícil que os pillen, pois a Comisión Nacional do Mercado e a Competencia carece de medios, moito máis cando se lle encarga vixiar por igual os produtores, con nula capacidade de incidir nos prezos, e as empresas, que son os auténticos monopolios de recollida en amplas zonas do noso país. Remátame o tempo, pero eu o único que espero é que deixen de ser un goberno submiso a Madrid, un goberno submiso a Europa, e que se convertan no goberno que defende os intereses do pobo galego, os intereses do seu agro, dos seus gandeiros e das súas gandeiras. Espero que escoiten o desexo. Non o creo, porque sería a primeira vez que o Goberno galego escoitara o que lle din os gandeiros e as gandeiras e o que lle di a oposición. Eu non río, non río, porque me dá moitísima pena, moitísima tristeza, ver o que están facendo co noso país. É tremendo, é destrutivo. Eu chámolle autoodio, porque non sei como definir o que fan vostedes co noso país. Eu digo que é autoodio. Ao mellor non é esa palabra. Definan vostedes o que é un goberno que goberna para que no seu país cada día a xente viva peor, sexa máis pobre e teña menos dereitos. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Polo Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, a señora Paz.
Grazas, señor presidente. Boa tarde, señoras e señores deputados. Señora conselleira, a verdade é que non sei se é polo aire acondicionado ou polo arrepío que me produce escoitala a vostede falar tan friamente e repetir ese mantra desas teóricas virtudes e vantaxes que ten o decreto de contratualización do sector lácteo; pero francamente, señora conselleira, eu creo que vostedes –non é unha cualificación persoal, desde logo, é unha cualificación política do conxunto do Goberno– son un goberno con empatía cero. Non se pode ser menos empática co que está sufrindo toda a xente que está aí fóra coidando as vacas para perder cartos a fin de mes, non se pode ser menos empática que vir aquí e dicir que vostedes xa fixeron todo, que teñen todos os seus instrumentos ao seu servizo ou á súa disposición para negociar, pero que son uns inútiles, ¿verdade?, porque constituíron unhas OPL que son incapaces de negociar nada. Porque foi o que veu dicir vostede aquí, que tiñan toda a capacidade do mundo, que había contratos, que había instrumentos de negociación, que mesmo a través do asociacionismo se lles puxeron á súa disposición todos os instrumentos para poder negociar, pero que desgraciadamente as OPL que se constituíron en Galiza foron incapaces de negociar nin un só contrato. Pois, mire, señora conselleira, francamente para iso escusamos unha Consellería do Medio Rural, disólvanse vostedes. Porque, mire, con independencia de que hai moitas cousas que vostede pode facer desde a Consellería, o primeiro que debería facer é mostrar un pouco de preocupación polo sector e de empatía co que está pasando aí fóra. Segundo, iso de que a Administración non pode negociar é outro mantra que repiten vostedes sistematicamente, pero todos e todas os que estamos aquí témolos visto negociar cando lle convén ao señor Núñez Feijóo. Témolo visto negociar en París non sei qué dunhas furgonetas, témolo visto negociar en México non sei qué duns floteis aos que nunca lles vimos o pelo, e ata o temos visto negociar e brindar con champán cuns señores que onte foron xulgados por roubarnos cartos a todos os galegos e galegas. E despois ¿vén vostede aquí con que non pode negociar para garantirlles a unhas persoas que traballan todos os días desde as 6 da mañá ata as 11 da noite que reciban un prezo digno e xusto polo seu traballo? ¡Xa está ben, señora conselleira! ¡Xa está ben! Todos sabemos o que se pode facer e o que non se pode facer desde a Administración, e tamén xa está ben que poña o exemplo do mexillón. Porque aquí houbo contratos no sector lácteo, houbo unha mesa do leite, houbo un observatorio do sector lácteo onde se indexaban os prezos e non houbo ningunha sanción. Así é que non veña aquí a sacarnos sempre que vén o lobo, que vén o lobo, porque é certo, nós tampouco queremos que se utilice o sector como monicreques, que foi a expresión que utilizou vostede. Pero ¿sabe como o utilizan vostedes? Vale, non o utilizan como monicreques, pero ¿sabe como utilizan o sector lácteo? Como "o saco das...", e que cada un lle poña a palabra que queira a continuación. Iso é o que vostedes consideran o sector lácteo. Mire, a situación está absolutamente descontrolada no sector lácteo. Levamos meses, moitos meses nos que ninguén, ninguén, nin o Ministerio, nin a Xunta, nin Competencia, ninguén, vela absolutamente por que se cumpran as mínimas normas do dereito á negociación que teoricamente establece a lei e o decreto para favorecer os gandeiros. Ninguén mira por que se estean cumprindo as relacións contractuais firmadas. Aquí fírmanse contratos e é coma se se firmaran nunha verza e despois lla deran de comer ás vacas, señora conselleira. E ninguén se preocupa por que se cumpran as cláusulas que se estipulan neses contratos. Os prezos están en caída libre, pero é que iso xa non é o único grave. Ademais dos prezos en caída libre, hai unha imposición por parte da industria incluso de cando, como e onde se pode producir leite neste país. A este paso a ditadura das industrias lácteas e da distribución sen que ninguén lles meta man vai ser insoportable neste país. Señora conselleira, isto está abocando o sector a unha auténtica desesperanza, porque, dende logo, coa súa actitude non lle ven ningún tipo de visos de solución ao sector, e pono en grave risco, a pesar de que vostede veña aquí con cifras artificiosas. Porque son artificiosas como vostede as dá. É certo que hai máis produción, é certo que hai máis terra nalgunhas explotacións, pero é artificiosa a utilización que vostede fai deses datos, porque é certo que se está perdendo emprego no sector lácteo, é certo que se está perdendo capacidade de xerar emprego, de incorporar mozos no sector lácteo, porque cunde a desesperanza, porque a ver quen é o valente que hoxe se mete a producir leite sabendo que pasadomañá non vai saber se ten a quen venderllo nin a que prezo llo vai vender. E ante esta situación, señora conselleira, nós durante meses levamos demandando que fagan algo. O Ministerio non fai nada, nós xa non esperamos que o Ministerio faga algo. Pero esperamos que vostede faga algo. Porque, mire, señora conselleira, gobernar é algo máis que mirar para o DOG, gobernar tamén é tomar decisións, aínda que ás veces sexan arriscadas. E tomar decisións no caso do sector lácteo pasa por que, se en Madrid non o fan, convoque vostede unha interprofesional láctea, unha mesa láctea, ou chámelle como queira. Porque gobernar –se en Madrid non o fan, e se o sector non o fai porque non ten capacidade para facelo– é que vostede busque algún tipo de proxecto industrial para este país que nos poida facer albiscar un mínimo de perspectiva de futuro sen estar sempre dependendo dos gánsters da industria francesa, señora conselleira. Iso é o que debería vostede estar facendo en lugar de vir aquí, sempre que lle preguntamos polo sector lácteo, a dicirnos que a cousa vai de marabilla e que nós somos os que estamos equivocados e que pretendemos sempre crear unha pantasma arredor do sector lácteo. Mire, señora conselleira, a situación é realmente desesperante para as persoas, pero vaino ser moito máis. Porque hai decisións que vostedes tomaron e ineptitudes do seu Goberno que están provocando aínda máis desesperación na xente. Non sei se sabe que a día de hoxe, e a pesar de que supostamente xa o arranxaron, segue habendo problemas para facer as solicitudes da axuda da PAC, segue colgándose o programa permanentemente. A súa directora xeral recoñeceu o outro día na Comisión que non pode garantir que este ano se cobren as axudas da PAC antes da finalización deste exercicio 2015. ¿E sabe o que vai pasar, señora conselleira? Que hai moitísimos gandeiros que, coas axudas da PAC que se cobraban entre finais de novembro e principios de decembro, pagaban todas as débedas financeiras que teñen coas entidades financeiras como consecuencia de investimentos que realizaron no pasado. E, polo tanto, sabe vostede que a situación se vai agravar moitísimo a final de ano. E sabe que neste momento hai explotacións que están algo máis que afogadas, porque vén unha época de moitos gastos provocados polo ensilado, polo millo, por esas todas cousas que sabemos que teñen que facer as explotacións lácteas. E as entidades bancarias, a pesar do que nos dixo outro día a señora Ulloa, non están concedendo anticipos con base nas solicitudes da PAC, non os están concedendo. E sabe vostede que hai casos –e xa aconteceu un caso recentemente hai quince días aquí, ao lado de Compostela– que levan aos gandeiros a tomar ás veces decisións absolutamente dramáticas, tan dramáticas que son definitivas. Xa me entendeu, creo que non me fai falta que lle explique nada máis. Estamos abocando as persoas á súa autodestrución porque non ven perspectiva de futuro, e porque non hai ningún goberno que os acompañe, un goberno que os axude a saír desta situación. Mire, señora conselleira, que as cotas lácteas remataban o día 1 de abril do ano 2015 sabémolo desde o ano 2009, sete anos. ¿Que fixo o Goberno galego para preparar ese escenario, para adaptar ese escenario á fin das cotas lácteas? Nada, señora conselleira, non fixeron vostedes nada, e vén vostede agora con que onte se aprobou a Lei da METAGA. Mire, señora conselleira, o dramático é que a estas alturas en moitas cousas que diciamos hai dous e tres anos do que había que facer para mellorar a situación do sector lácteo, para abaratar custos, para ser máis competitivos, como incorporar terra, etc., creo que lamentablemente xa estamos chegando un pouco tarde. Porque a situación é tan insostible que hai moitos gandeiros que, cando reciben eses contratos dos que falaba o señor Sánchez –que xa non son contratos, son chantaxes, non só polo prezo, senón polas condicións–, tráenlles un contrato e dinlles: firma seis meses e págoche tanto; se firmas doce, págoche tanto menos, e se firmas tres e ao mesmo tempo me firmas que voluntariamente renunciaches ao contrato, págoche medio céntimo máis; e, se non, págoche 17 céntimos. ¿Sabe? Ese tipo de prácticas, iso, está pasando agora mesmo no sector lácteo, e a situación é tan desesperada que eses gandeiros...
Vaia rematando, por favor.
...o que nos din, moitos deles, é que non saben se van ser capaces de aturar ata fin deste mes, ou ata fin do mes que vén. Pero, en todo caso, xa non lles queda patrimonio, xa non lles quedan aforros dos que tirar para seguir aguantando a situación e para seguir mantendo o que era o seu proxecto vital, que era esa explotación láctea. Por iso, señora conselleira, vostede, que empezou dicindo que non era partidaria ou proclive a botar balóns fóra, colla o balón do sector lácteo e faga algo. Pouquiña cousa que faga verá como se vai notar. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Paz. Polo Grupo Parlamentario Socialista, o señor García.
Grazas, presidente. Moi boas tardes. Boas tardes, conselleira. Efectivamente, eu creo que o que vostede acaba de facer hoxe aquí é indecente. Ante a situación que están atravesando miles de gandeiros, ante a problemática que existe neste país, co que iso significa económica e socialmente –e non entro nos aspectos humanos, que tamén, sen chegar a eses, hai moitos dramáticos–, que algún gandeiro, algún deses gandeiros, estivera hoxe vendo a televisión, ou que a vexa despois e escoite o seu discurso, realmente é indecente. Porque non se pode ser máis apático, non se pode non dicir nada falando todo o tempo, e non se pode mentir como mentiu vostede. Señora conselleira, xa llo dixen varias veces: o paquete lácteo había que desenvolvelo unha vez que se aprobase a normativa europea. Cando o señor Cañete chegou ao Ministerio tiña un borrador de decreto lácteo no que xa se obriga aos contratos por un ano, e vostedes demoraron tres anos a publicación dese decreto lácteo para só cambiar ese aspecto. E vostede o sabe. Se non o sabe, informárona mal, e, polo tanto, se non o sabe é peor, porque entonces é incompetente. É peor, e non ría porque non é de risa. Que vostede sexa incompetente é o de menos, o peor é para quen a padece, e hai moitas familias que a levan padecendo durante todos estes anos. E, señora conselleira, a importancia que vostede lle dá é que, despois de todo ese problema, se este é un dos problemas máis graves que ten este país, a vostede sóbralle tempo. Eu creo que daría para tres sesións parlamentarias o sector lácteo. E a vostede sóbranlle os dez minutos da exposición, sempre. Remata coa frase de "sempre estamos, estaremos e seguiremos estando ao lado de sector" e acaban os sete minutos que ten que aguantar aquí. Un mero trámite. Señora conselleira, non tomaron ningunha medida para intentar evitar esta situación. A esta situación chegouse por circunstancias, pero vostedes non tomaron... Eu nunca dixen que o cometido fose fácil, é máis, eu non me atrevería a xulgala a vostede nin sequera polos resultados, nin sequera polos resultados, pero si polos feitos. E vostedes non fixeron absolutamente nada para evitar esta situación, nunca exerceron ningún tipo de liderado para que as decisións que nos afectaban como comunidade máis importante neste sector fosen escoitadas. Foron cómplices do Goberno estatal na deixadez e no retraso de desenvolver esa normativa, foron cómplices á hora de sacala, e fixérona mal; foron cómplices á hora de corrixila dicindo que a fixeran mal, e volvérona corrixir mal. E vostede é cómplice diso, vostede e o presidente da Xunta. Vén vostede aquí sacando peito da xestión no tema da taxa láctea, mentres toda Europa, todos os países excedentarios produtores de leite lles estaban dicindo aos gandeiros, e estaban facendo todo o posible para iso, que os gandeiros producisen cada vez máis para adaptarse, para entrar no novo sistema, para vostede a súa solución era que non houbera multa, a súa solución era dicirlles aos gandeiros que tiñan que deixar de producir, e vén hoxe aquí aínda por encima sacando peito diso. Señora conselleira, vén aquí dicindo que esa é unha gran xestión, que, ante a inminente entrada onde hai que producir cada vez máis, vostede pasou seis meses dicíndolles aos gandeiros que deixaran de producir. ¿E iso está ben feito, señora conselleira? ¡Indecente, indecente! Non dixo nada, efectivamente, do tema de Alimentos Lácteos. Aínda seguimos sen unha explicación, nun proxecto que o señor presidente –e vostede, por ende– inventou para frear outro proxecto onde si estaba todo o sector cooperativo e onde si estaba todo o sector produtor, e meterllo en man a dous concelleiros do Partido Popular, para despilfarrar 8 millóns de euros dos contribuíntes deste país, e sen facer caso nin do propio sector –que xa lle dicía que ía pasar o que pasou–, nin das organizacións agrarias –que lle dicían que ía pasar o que pasou–, nin dos partidos da oposición –que xa lle dicían que ía pasar o que pasou–, nin tampouco sequera do xerente que estaba contratado, que xa dicía que se estaba facendo mal a cousa e que ía pasar o que pasou. A solución foi cambiar de xerente de inmediato e traer outro, pagándolle un pouco máis para que non dixera que se estaban facendo as cousas mal. E, efectivamente, como dicía o señor Sánchez, sequera sen aprender nada. Tampouco explicou ese novo proxecto no que parece ser que están inmersos. ¿De que vai? Estamos falando de que temos os prezos máis baixos de Europa e fundamentalmente porque non temos unha industria que transforme e xere produtos que teñan un valor no mercado e polo tanto haxa un valor engadido nesa produción para poderlles pagar máis aos produtores, e a solución súa e a do señor Feijóo ¿é facer unha torre en po? Señora conselleira, ¿a como se paga o leite en po no mercado internacional? ¿Ese é o futuro que ten vostede para o sector? ¿Iso é todo o que se lle ocorre? ¿Iso é todo o proxecto que hai? Señora conselleira, tamén se lle falou aquí ata das cousas máis triviais, porque tampouco había que tomar decisións estratéxicas grandísimas. Foron cómplices, unha vez máis, á hora de repartir as axudas da PAC, foron cómplices non negociando ben, foron cómplices cando se adheriron a esa posición política do Partido Popular de que non houbese transvase de fondos nin entre comunidades autónomas nin entre sectores. E, polo tanto, perdeuse unha oportunidade histórica para que os sectores que saíran beneficiados foran os sectores que había en Galicia. Pero é que son cómplices agora incluso ante unha cousa tan sencilla como é tramitar as axudas da PAC e en que hoxe por hoxe non poidamos garantir –garántao vostede se pode– que se poidan tramitar con normalidade e os gandeiros non teñan ningunha dificultade para tramitar a súa axuda. Explique por que teñen que variar o seu modelo de cultivo, en contra doutras comunidades ou a diferenza doutras comunidades autónomas, de produción para poder acceder á axuda do greening ou pago verde. Señora conselleira, esa é a súa xestión. ¡Home!, é verdade, Galicia segue tendo potencialidade debido a que ten unha posición e unhas vantaxes agroclimáticas envidiables. Ata aí non chegaron. Efectivamente, Galicia segue tendo un clima favorecedor da produción láctea. E ata aí creo que non chegarán. Falamos, señora conselleira, dun sector que vén sacando aquí... ¿Cantos plans de mellora aprobou vostede o ano pasado, señora conselleira, que non tivesen incorporación?, ¿cantos? ¡Ningún! Só as incorporacións; é dicir, aos que incorporou hai dous anos, cando querían seguir desenvolvendo o seu plan de mellora, non tivo cartos para darlles e quedaron todos fóra. Esa é a súa xestión, señora conselleira. Efectivamente, cando a propia Comisión Europea lle devolve o PDR e lle di –entre outras catrocentas cousas que lle di que non son menores–... Por certo, aínda non sabemos nada tampouco do PDR. Señora conselleira, o problema xa é... Claro, ¿como non vai dicir Rajoy que comunican mal? ¡Vostede non comunica! Porque con todos estes problemas e na situación máis difícil que ten o sector vostede no dixo nada, non di nada. Vén aquí e ten unha comparecencia sobre o sector lácteo e non di nada, non di ningún plan; nin sequera, efectivamente, fai un diagnóstico de por que está pasando o que nos está pasando e de por que a pesar desa problemática que é verdade que é europea en Galicia temos un diferencial. ¿Cales son as nosas perspectivas? ¿Ata cando podemos ter unha previsión de que mellore o prezo do leite? ¡Algo, señora conselleira! En todo este proceso, en todos estes meses, vostede non dixo nada, absolutamente nada, é coma se non existise. E ten unha comparecencia para falar do sector lácteo –repito– cos números, que lle dou por bos, de toda a xente que afecta, coa dificultade, que lle dou por boa –e eu creo que é máis de todo o que vostede acaba de expoñer aquí–, e fala sete minutos e non di nada máis que frases redundantes e de que está e estará apoiando e do lado do sector. Señora conselleira, ese é o problema. E o colmo dos colmos –e por iso, se cabe, máis indecente–, é que, aínda que fose verdade, sería indecente. Aínda que iso que di vostede de que a culpa é dos produtores e das OPL fose verdade, politicamente sería indecente que unha conselleira o dixera; aínda que fose verdade, que non o é. E vostede sabe que non o é, e, se non o sabe –volvemos ao mesmo–, entón moito peor. Se non o sabe e se vostede realmente cre iso, o que alguén lle escribiu ou o que vostede escribiu, se vostede pensa iso, entón é moito peor, é moito máis grave. Do etiquetado a Comisión Europea acaba de dicir que iso de etiquetar a procedencia do leite, efectivamente, que non ten importancia e que non se debe facer. A Xunta non dixo nada, absolutamente nada, se estaba de acordo ou se non, o que pensaba. Señora conselleira, o problema é que este sector non ten demasiados días –e falo de días xa–. É que hai moitas explotacións que, se non ven un horizonte, se non ven o que deberían ver, un gobernante, un conselleiro, un presidente da Xunta, que máis ou menos lles poida dar un horizonte de cal vai ser o escenario ao que se enfrontan, seguramente tomen decisións, e tomen decisións que non van conducir a nada bo, señora conselleira, para este país. Xa sei que, ao mellor, para vostede e para o presidente non, pero para este país. Señora conselleira, vostede leva dando tumbos coma polo sen cabeza neste sector desde que chegou; o señor presidente leva desayunando en Madrid moito estes meses. O señor presidente marchará para Madrid. Vostede...
Remate, por favor.
...seguirá de conselleira ata que o remedien os cidadáns, pero o problema é que día a día e mes a mes cae xente polo camiño. E, por favor, non por min, de verdade, non pola Cámara, non pola democracia, non polo presidente, non pola institución, por se alguén o está vendo aí, non sexa indecente. Moitas grazas.
Grazas, señor García. Polo Grupo Parlamentario Popular, a señora García Pacín.
Grazas, señor presidente. Bo día, señorías. Señor García, para Madrid seguramente estea mirando algún insigne socialista lucense. Ben, hoxe escoitamos novos cualificativos, novos adxectivos. Falouse de empatía, falouse de indecente. Realmente, señora conselleira, aquí a oposición segue na súa teima, na crítica, na instauración da oposición frontal á xestión do Goberno. Pero eu creo que eses resultados do 24 pasado foi o que lles deron no rural unha confianza total, [[Murmurios.]] señores nacionalistas. Porque realmente temos que sacar peito, señorías. [[Murmurios.]] Foron gobernos do Partido Popular, foron as políticas e a ideoloxía do Partido Popular as que nos trouxeron a esta situación, señora conselleira, a unha situación na que o sector lácteo galego saca peito, na que temos unha situación lonxe da que nos describiron, sobre todo a señora voceira do Grupo Mixto. Porque onte falou da tramitación da METAGA do sector lácteo, pero hoxe falou do sector naval, falou da reforma laboral, incluso da soberanía alimentaria. Eu creo que coa falta de rigor e a falta de participación na tramitación dunha lei tan importante como é a mellora da estrutura territorial agraria, dende o Grupo Mixto non poden sacar peito, porque de verdade que deron vergonza, señoría. Deron vergonza política na defensa dos intereses coa que vostedes pretenden que sexan alternativa de goberno. E realmente hoxe podemos dicir que as explotacións lácteas galegas están pasando por un momento difícil, por un momento complicado, pero teñen a Administración ao seu carón, que non aos grupos da oposición, que seguen insultando, que seguen utilizando a demagoxia. [[Murmurios.]] Porque, señores nacionalistas, erre que erre. Hoxe falaban de verzas pero eu falo do Bantegal, das barallas que deixaron esquecidas nos almacéns, da propaganda, que daquela eu entendía que vostedes eran os máis artífices dos slogans. Porque me acordo do señor Suárez Canal dicindo que nun ano era capaz de mobilizar cen mil hectáreas de terra produtiva. Realmente quedou niso, nun gran slogan. Porque os galegos, alto e claro, dixéronlles que as súas políticas non son as acertadas, que son outras. Pero, claro, outras non pasan por políticas socialistas. Porque hoxe fíxose aquí referencia a que no 2009 eran coñecedores da desaparición do sistema de continxentación. Señores socialistas, ¿e vostedes que fixeron?, ¿quen gobernaba?, ¿quen tiña competencias a nivel nacional? A aterraxe suave, ¿acórdase? O 1 %, cando a produción galega nos últimos anos estaba medrando ao 2 %. Eu entendo que hoxe é un día para utilizar a demagoxia política, para non aportar. Porque para aportar esperamos as alternativas que seguramente a Alternativa Galega de Esquerda nos plantexe na moción consecuencia do debate de hoxe. Aí esperamos ver algo máis que xeneralidades. ¿Que medidas? ¿Que propostas? ¿Que buscas? Porque, señorías, na exposición que vostede fixo eu creo que a actuación da Administración, tanto a nivel autonómico como a nivel nacional, foron exemplarizantes. [[Risos.]] Eu creo que a Administración socialista a nivel nacional, que deixou borradores, señora conselleira... Dicía o señor García que había un borrador dun decreto. Señor García, ¿por instancias de quen se fixo ese borrador? Non se acorda porque vostede aquí non estaba. [[Murmurios.]] Pero daquela había unha consellería do Medio Rural na que se fixeron proxectos e propostas...
Non dialoguen.
...lexislativas no Congreso dos Deputados e que tiveron que sacar, por primeira vez eu creo que na historia, reais decretos en previsión de normas e de regulamentos europeos. Señor García, non acene coa cabeza porque, si, foron vostedes quen venderon a participación que o Estado nacional tiña de Ebro Puleva. Si, a eses gánsters franceses, señora Paz, foron estes os que realmente... [[Murmurios.]] Porque, claro, a estes responsables políticos éncheselles a boca nomeando fracasos dos que ninguén está orgulloso. Pero ¿acórdanse vostedes do apoio decidido á transformación do leite...
Silencio, por favor. Deixen terminar.
...en Caldas de Reis, en Clesa? ¿Vostedes acórdanse ou intentan menosprezar toda a xestión que se ten feito ao longo destes seis anos? Porque, señor García, fala vostede de que non se incorporaron mozos. Claro, porque daquela tiñamos, noutras épocas, campañas de "Fica no rural". ¿Acórdanse vostedes das inxentes cantidades de fondos públicos que non deron, que o único que facían era unha propaganda realmente...
Silencio, por favor.
Si, inxente é un adxectivo pero que é real.
Silencio, por favor.
...igual que vostedes utilizan "nefasto".
Silencio. Silencio, por favor. Respecto a quen está no uso da palabra.
As políticas nefastas destes gobernos son as que o rural, elección tras elección...,
¡Silencio!
...cita electoral tras cita electoral...,
¡Por favor! Ese trío a ver se pode ser que non interrompa, por favor, porque é que molesta moito.
...dan a confianza a quen a ten, [[Murmurios.]] a quen demostra con feitos...
Silencio, por favor.
...que vostedes non son alternativa de goberno, señorías. [[Aplausos.]] Vostedes non son alternativa de goberno. [[Aplausos.]] Señorías, Galicia hoxe lidera non só o sector lácteo a nivel de España senón que somos unha das principais rexións produtoras dentro das rexións produtoras por antonomasia de Europa. Cremos que o Goberno galego ten non só que consolidar esta produción sino incrementala. E con normativas como as que esta xente está denigrando, deostando e criticando, normativas que veñen ser unhas ferramentas útiles –e así o tempo o demostrará– para poder establecer o peso que a produción galega debe ter; para que desapareza pouco a pouco a atomización da produción galega; para que a cadea alimentaria, a transformación... [[Murmurios.]] Eu creo que con todo este murmurio que se escoita intentan que o discurso, que os argumentos que nós utilizamos en debate tras debate, sexan menosprezados e ninguneados. Ese é o respecto que lle teñen a esta Cámara, é o respecto que lle teñen aos parlamentarios. Porque ao que se di desde estas bancadas sempre hai que atender, [[Aplausos.]] sempre temos que ser coherentes co Regulamento e atender. [[Aplausos.]] No canto, cando non se escoita, cando non se coincide...
Silencio, señora Quintas, por favor. Chámoa á orde.
...cos argumentos da outra bancada, [[Aplausos.]] cos argumentos apoiados maioritariamente, [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] señorías, iso de verdade non é respecto, non é respecto político, que é o que realmente demandamos. [[Murmurios.]] Señorías, nos últimos meses fixéronse os deberes, non só no que respecta á normativa, tamén no que respecta ás sancións, ás inspeccións, ás actuacións dos órganos da competencia. Porque as mesas, señora Paz, moitas veces son perigosas; as mesas onde se especifican prezos en orixe, onde se intenta influír na competencia. Vostede, señora voceira do Grupo Mixto, realmente non intenta trasladar a realidade que vostede ve. Vostede está nunha realidade onde as explotacións seguen sendo as explotacións de supervivencia, pero estámoslle moito máis aló, nunhas explotacións competitivas, [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] nunhas cooperativas competitivas, onde vai haber...
Señora Martínez, señora Martínez...
...proxectos de transformación, proxectos...
Señora Martínez, ¡silencio!, se non, téñoa que chamar á orde.
...onde o leite líquido que se produce en Galicia, de calidade e en cantidade, con todo o que o sector leva apostado, e os produtores os primeiros. Porque vostede denostou incluso as cotas, e todos os investimentos que se teñen dado na compra das cotas. Permitiu iso, señoría, que Galicia liderara este sector. Permitiu, señora Paz, que as políticas agrarias, como cos pagamentos da política agraria común, tiveran que vir gobernos do Partido Popular a adiantar e pedir, por primeira vez en varios anos consecutivos, que se adiantaran os pagamentos a novembro, e facer efectivos os pagamentos, que levaban –cando vostedes deixaron o poder– case máis dun ano sen poder cobrar os produtores. Foron os gobernos do Partido Popular, responsables, os que realmente deron solución e están dando solución ao sector lácteo. Pero non só ao sector lácteo, senón a todos os sectores produtivos...
Remate, por favor.
...agrarios, dinamizando o rural, fixando poboación, porque, mal que lles pese, no rural van ter futuro. Vai ser un nicho de emprego de cara a mobilizar a poboación nova. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] Pero non só...
¡Silencio, por favor! Deixen rematar a quen está no uso da palabra. Por favor, un pouco de respecto.
...a economía do rural se vai ver beneficiada...
Perdoe un momento, señora García Pacín. Un pouco de respecto a quen está no uso da palabra. A ninguén nos gusta, cando estamos na tribuna, que se nos interrompa. Polo tanto, pido respecto para quen está no uso da palabra. Creo que é o normal. Prosiga, señora García Pacín.
Grazas, señor presidente. Realmente non importa, porque eu creo que cadaquén se retrata no seu posicionamento a respecto da educación, e, sobre todo, no bo facer, na xestión que está demostrando día a día esta consellería e a Xunta de Galicia. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora García Pacín. Réplica. Señor Sánchez García. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Silencio. Silencio, por favor. ¡Silencio! Cando queira, señor Sánchez.
Eu creo que simplemente a señora García Pacín exerce o seu papel... Fai o seu traballo, pero, falando dun tema tan importante, non debemos de caer nas distraccións. Dixo, para exemplo –ela reclamou rigor aos demais– de rigor... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Señora Prado, se quere, despois mándame un sms e falamos. [[Aplausos.]] Dixo que as actuacións do Goberno galego no sector lácteo eran exemplarizantes. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Están en todas as universidades estudando as políticas do Goberno galego para o sector lácteo. Están poñendo de exemplo a Alimentos Lácteos, cunha xestión eficiente, honrada e honesta, e que non se despilfarraron 8 millóns de euros para dárllelos aos amigos. Están en todas as universidades estudando o Goberno galego na xestións das terras, cando de 2007 a 2013 se perderon 100.000 hectáreas de superficie agraria útil. É exemplarizante. Si señor, ¡exemplarizante! E están estudando as políticas do Goberno galego, cando se permite que haxa gandeiros aos que se lles paga 17 céntimos e se lles ameaza con non recoller. Estas son as solucións que dixo a señora García Pacín que trae o Partido Popular. Esta é a realidade na que están, son exemplarizantes. Son unha mostra de incompetencia reiterada durante moitos anos. Xa me cansei de dicilo, pero eu dígoo con datos. A señora García Pacín e a señora conselleira non aportan ningún dato cando din que son boas xestións. Eu aporto datos, e a señora conselleira, cando se mete cos datos, patina. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Si, si, patina [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] , si. Falou dos datos do INE, por iso lle preguntei de onde saca os datos. ¿Do INE? Moi ben. O INE di –as contas son moi fáciles–: En 2007 había 748.000 hectáreas de superficie agraria útil [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] , e había 88.000 explotacións. Fagan a división, 8,49 hectáreas por explotación. En 2013, seis anos despois, 650.000 hectáreas; perdéronse case 100.000 hectáreas de superficie agraria útil. Dividimos entre as 79.000 –despois de perderse 9.000 explotacións–, e dan 8,25. Ata se perdeu superficie por explotación. Eses son os datos do Instituto Nacional de Estatística que nomeou. Cando dá datos, patina, e no resto non aporta datos. A situación, segundo o rigor do Partido Popular, é cando se di –como a señora García Pacín– que traballaremos para que se acabe coa atomización do sector lácteo. ¡Ah!, ¡o problema do sector lácteo agora é a atomización! Xa, moi ben, está o sector moi atomizado. Moi ben, ese é o rigor. Cando as solucións veñen de fixar poboación; falan vostedes de fixar poboación no rural. A señora conselleira veu aquí e non fixo un relato do que o Goberno galego ten pensado, ou está a facer, para solucionar unha situación que é dramática, desesperada, para moita xente. Si señor, desesperada para moita xente. E refírome a que hai moita xente que recorre aos grupos parlamentarios e que veñen traer as liquidacións. E como dixen antes, por exemplo, 15.000 litros se pagan a 20 euros; 50.000 litros con liquidacións negativas, etc. Veñen contratos aos que se obriga a renunciar á duración dun ano e, se non, non se lles recolle o leite. Cando hai unha situación de incertidume. Pero ademais hai unha situación de non recollida de leite a explotacións que si fixeron os deberes, non como o Goberno galego. Fixeron os deberes, porque se lles dixo: hai que endebedarse, temos que ser moi modernos, temos que investir en tecnoloxía, temos que investir en cota. Fixérono, e son explotacións que teñen moita débeda, que teñen que pagar todos os meses e non poden, non teñen capacidade para aguantar tantos meses cobrando por debaixo do custo do prezo. E tampouco teñen capacidade –como aquí se dixo– cos atrasos das axudas da PAC, que son fundamentais, desgraciadamente, porque o prezo non lles é retribuído. Polo tanto, a señora conselleira veu aquí e non dixo nada. Eu non sei se é unha táctica parlamentaria para vir aquí agora e falar, –agora si, desta vez– cando xa non hai obxecto de réplica, do que están facendo para controlar a distribución. E tamén fala das sancións. ¿Que sancións se lle puxeron en Galicia á distribución, cando estamos todos fartos de saber que se utiliza o leite como produto reclamo e se vende a perdas, ou cando estamos cansados de ver o leite a 50 céntimos ou a 55, que así é imposible que se lle pague ao produtor un prezo digno? ¿Que se fixo? Non hai ningunha sanción, ¡nin unha! Hai en Murcia, hai en Cantabria, hai en Portugal, pero en Galicia non. ¿Que pasa?, ¿que Carrefour aquí funciona de diferente xeito? Non funciona de diferente xeito, o que pasa é que vostedes non actuaron, esa é a realidade.
Remate, por favor.
Nós dicimos: non podemos negociar, o mercado libre, o libre mercado. Si, queremos un tratamento como o sector eléctrico, ¡como o sector eléctrico! Si señor, queremos ese tratamento para o sector lácteo, ¿verdade? Aí si que se pode intervir. Aí sempre se lles garanten ás empresas os supostos custos.
Remate, por favor.
E se non chega coa factura aos supostos custos, xérase un déficit tarifario. Aquí non, aquí, se se paga o leite a dez céntimos, quen apanda é o gandeiro.
Grazas.
Aquí, se se extorsiona ao gandeiro, apanda o gandeiro e non ten o amparo do Goberno. Ademais, eu viña aquí facer unha interpelación. Fixen preguntas e non se me contestaron.
Remate.
Non se nos dixo que se vai facer coa distribución nin se nos dixo que se vai facer con ese proxecto industrial. Non falou dese proxecto industrial, se vai ser un Alimentos Lácteos bis. E non falou das...
Grazas, señor Sánchez.
Estou rematando, señor presidente...
Xa leva un minuto, señor Sánchez. Leva un minuto por riba do tempo. Remate, por favor. Terminou o seu tempo. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Remate, por favor, señor Sánchez. Xa está.
Non me dou tempo a falar dos resultados do Partido Popular nas eleccións municipais. Quería felicitar o Partido Popular polos resultados das eleccións municipais, que foron, evidentemente, moi...
Grazas, señor Sánchez. Grazas, señor Sánchez.
Estaban esperando pola felicitación.
Terminou o seu tempo. Réplica, señora conselleira.
Grazas, señor presidente. Señorías. Señor Sánchez, a ver se son capaz de darlle resposta a todas as súas preguntas. Eu entendín que llas dera na primeira. Eu vin aquí a responder a unha interpelación que vostede me fixo, non a unha comparecencia, como dicía o señor García. Intentarei volver resumir todo o que lles expliquei, todo o que estamos falando. Primeiro gustaríame clarificar algunhas cousas. En ningún momento dixen que adoptara unha posición neutral. Se alguén o interpretou así, non é o meu problema. Non dou a entender que xa cumprín o meu cometido; todo o contrario. Creo que sempre o dixen, e así estou traballando. Non con postureos nos medios de comunicación, senón con traballos nos despachos, a porta cerrada, e estou traballando. Estou traballando porque estou vendo que hai cousas que aínda temos que seguir modificando. E a min non me doen prendas en recoñecer que en tres anos tivemos que modificar o paquete lácteo, e modificouse. E xa fomos a Bruxelas a plantexar unha nova cousa. E estamos vendo que o que era un beneficio para o sector produtor, a posibilidade de renunciar el ao seu contrato, estase utilizando por algúns para presionalo. Pois tamén fomos a Bruxelas a pedir que se modifique esa posibilidade e que o gandeiro non teña nin sequera a posibilidade de renunciar ao contrato a un ano. Ata iso estamos intentando modificar, e recoñecémolo. E estamos intentando tapar todos os buratos. ¿Por que? Porque o dixemos sempre, o Goberno galego está ao lado do sector produtor, e así o vén defendendo dende o primeiro minuto. [[Aplausos.]] Pero estar ao lado do sector produtor non quere dicir que non defendamos a industria e que non defendamos a distribución, porque, señor Sánchez, vostede sabe que os tres elementos da cadea son fundamentais. Non podemos ter un sector produtor competitivo se non temos unha industria láctea competitiva, e por iso imos apoiar tamén a industria láctea. [[Aplausos.]] E non podemos ter unha industria láctea competitiva se non temos unha distribución que aposte por comercializar os nosos produtos; e seguiremos traballando tamén coa distribución. E iso non é postureo. Indecentes son outras cousas. Indecente é vir aquí dicir mentiras. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] Indecente é vir aquí e dicir que eu estou moi orgullosa do que levamos feito. Indecente é que no ano 2008 un señor conselleiro dixera que era un paso histórico conseguir o contrato homologado, e agora que se deron 25 pasos históricos, ¿non fixemos nada? ¡Home, por favor, por favor! Iso si que é indecente. [[Aplausos.]] Indecente é dicir que agora o prezo do leite está moi baixo, e está a 30,3 céntimos. Indecente era que o ano 2007 –de xullo de 2007 a decembro de 2009– o leite caera 21 céntimos, e nese momento non había ningún problema co sector lácteo. ¡Iso si que é indecente, señor García! Iso si que é indecente. [[Aplausos.]] Indecente é non querer recoñecer os temas. Nunca dixen que xa estaba todo arreglado, que o meu traballo xa culminara. ¡Non! Sempre digo aquí que temos aínda que seguir traballando. O que pasa é que entendo que cada un ten que facer o traballo que lle corresponde. Nunca dixen que fora culpa dos sectores produtores non ser capaces de negociar coa industria. Non. ¡Non o dixen nunca! E digo: Galicia ten dúas organizacións de produtores, e estamos intentando axudar a esas dúas organizacións de produtores para que se senten coa industria e sexan capaces de negociar se así o consideran. E se non, cada produtor pode sentarse el só, e terán á Xunta de Galicia e á consellería ao seu lado para axudalos. Señora Paz, de verdade, non falo do caso do mexillón, falo de que a min me chegou unha carta da Comisión Nacional da Competencia na que fai referencia a reunións que se celebraron no ano 2006 e 2008. E di: En lo que afecta al ámbito de actuación de tu consejería, esta Dirección de Competencia ha tenido conocimiento de determinadas actuaciones que podrían estar afectando a la formación de precios de la leche cruda de vaca. En concreto, determinadas informaciones recabadas en documentos a los que ha tenido acceso esta Dirección de Competencia, resumidas en nota adjunta a esta carta, se refieren a que tu consejería habría mantenido reuniones con el sector productor y el sector industrial lácteo, bien en el marco de la Mesa de la Leche, bien en el de la Comisión de Seguimiento de Contratos Homologados, o en otro tipo de reuniones, en los que se podría haber intercambiado información comercial sensible y negociado conceptos del precio de la leche cruda de vaca. Cualquier participación por parte de la Administración pública en negociaciones y reuniones en los que se tratara la fijación directa o indirecta de precios o condiciones comerciales sería contraria al espíritu del respeto a la normativa de competencia, y podría, además, llevar a la confusión a los agentes participantes en estos mercados en relación con la legalidad de dichas acciones. Por iso, señora Paz, digo que nunca levarei o sector a onde non o podo levar. Nunca levarei o sector a onde non o teño que levar. [[Aplausos.]] Sempre estarei na defensa do sector...
Moitas grazas, conselleira.
...do sector produtor.
Moitas grazas.
Os datos cantan e eu non minto. [[Aplausos.]] Señor Sánchez, unha aclaración.
Moitas grazas, conselleira.
Só un segundo, presidenta, por favor. Non minto, señor Sánchez. Revise os datos do INE. Eu falei, do ano 2009 ao 2013, dun incremento do 3,6 % aquí en Galicia. Vostede está falando do ano 2007 ao 2013. Revise os datos. Máis nada e moitas grazas.
Grazas. Interpelación de Dª María Tereixa Paz Franco, do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, sobre a licitación da contratación dos medios aéreos para o dispositivo de loita contra os incendios forestais
Ten a palabra, para formular a súa interpelación, Tereixa Paz.
Grazas, señora presidenta. Moitas grazas, señores deputados do Grupo Popular, por esta cálida benvida nesta fría tarde neste hemiciclo... [[Aplausos.]] Estamos a día 10 de xuño do ano 2015, en período que, segundo a Lei de prevención de incendios forestais de Galiza, se establece como período de risco elevado de incendios forestais, temporada de máximo risco, e o instrumento fundamental de planificación do dispositivo contra a loita de incendios forestais no noso país, que é o Plan de defensa contra incendios forestais, o Pladiga, está sen aprobar. Supoño que o aprobará mañá o Consello da Xunta, señora conselleira, porque, efectivamente creo que xa hai borradores por aí circulando. En todo caso, o que se constata é que a 10 de xuño, cando o dispositivo xa debería estar en funcionamento, o que temos é que a única –parece– decisión que foi adoptando a Xunta de Galiza, en relación co dispositivo de loita contra incendios forestais, é seguir engordando a conta de resultados da empresa que nos alquila –entre outras cousas– os medios aéreos, a empresa Inaer. Señora conselleira, a nós, desde logo, resúltanos bastante pintoresco que cando aínda non existe a planificación, cando están vostedes en plena temporada nunha situación de precariedade de medios, o único que está feito sexa a contratación dos medios aéreos. Por resumir brevemente, o día 25 de marzo de 2015 produciuse a adxudicación –que, por certo, non se publicou no DOG ata o día 8 de xuño– da contratación de helicópteros coa empresa, coa UTE, Inaer-Natutecnia por un valor de, practicamente, 4 millóns de euros. Tamén no mes de marzo se publicaron –na plataforma de contratación da Xunta de Galiza– as cláusulas para a contratación de 8 avións: 3 de carga en terra durante 92 días e 2 avións de carga en terra durante 61 días, e un avión de vixilancia aérea e coordinación de medios aéreos durante 22 días para as campañas do ano 2015, 2016 e 2017. Curiosamente, este procedemento de contratación foi bastante turbulento, porque o día 14 de abril anunciouse na mesma plataforma de contratación que se suspendía sine die a celebración das mesas que estaba previsto celebrar neste procedemento de contratación. O motivo da anulación da celebración destas mesas tiña que ver con que se tiña presentado un recurso ante o Tribunal administrativo central, dependente do Ministerio de Hacienda, contra os pregos de cláusulas administrativas particulares e de prescricións técnicas por parte da Asociación Española de Compañías Aéreas de Helicópteros e Traballos Aéreos. Posteriormente hai un documento, tamén na plataforma de contratación, do 20 de maio, polo que se desiste de continuar co procedemento de contratación de 8 avións con destino á prevención e defensa contra incendios forestais durante os anos 2015, 2016 e 2017 porque, efectivamente, acollendo ese recurso, o Tribunal Administrativo central ordenou a paralización deste procedemento e retrotraelo ao momento previo á publicación. E argumentan os servizos xurídicos do Goberno da Xunta que, de iniciarse novamente o proceso, non se podería licitar ata mediados do mes de agosto. Polo tanto, o que se recomenda, a decisión que se recomenda adoptar, é que se faga unha prórroga do contrato previamente existente durante os anos 2013, 2014 e 2015 coa compañía Inaer, para que durante a campaña 2015 puidésemos contar con eses 5 avións de carga en terra durante tres meses, e 2 durante dous meses, e o de vixilancia. Señora conselleira, desde logo a nosa preocupación en relación con este asunto é por varias razóns. Primeiro, porque dos orzamentos da Xunta, e concretamente dos recursos que a Xunta destina cada ano á loita e prevención de incendios forestais, unha auténtica sangría, unha cantidade inxente de recursos –máis de 9 millóns de euros ao ano–, acaban dunha forma ou doutra sempre nos petos da empresa Inaer e de Natutecnia para cumprir cunha parte moi pequena –non digo que non relevante, pero cunha parte moi pequena– do dispositivo de loita contra incendios forestais. A nosa preocupación tamén é porque a día de hoxe seguimos sen saber cal é a planificación –ou polo menos non o sabemos oficialmente– da consellaría en relación coa extinción de incendios forestais. A nosa preocupación tamén é porque estamos a día 10 e os concellos galegos aínda non saben cales van ser os instrumentos cos que van contar este ano. Pero nós sabemos unha cousa –porque claro, isto das novas tecnoloxías ten esas cousas–, e como despois viña aquí sempre o señor Balseiro a acusar os concellos do BNG de que non querían brigadas de extinción, porque no BNG cremos que a extinción ten que ser cousa da Xunta, este ano, para extorsionar un pouco máis os concellos, parece ser que só vai haber unha modalidade de contrato. Entón, só vai haber a posibilidade de que aos concellos que queiran facer prevención, que queiran que se lles subvencione o persoal para mover a súa motobomba ou para mover os seus medios mecánicos para facer desbroces, non lles queda máis remedio que tragar e, no mesmo lote, asumir a brigada de extinción, que como pon o propio convenio, preferentemente cando sexa así chamada pola Xunta, en lugar de facer prevención vai ter que facer extinción de incendios. E tamén estamos preocupados, señora conselleira, porque son vostedes –eu non sei se vostede se ocupa persoalmente deste asunto dos incendios forestais ou se delega totalmente no señor secretario xeral de Montes– uns auténticos irresponsables na planificación e utilización dos recursos. Señora conselleira, sabe vostede que en Galiza hai 3 bases con brigadas helitransportadas. Tres bases nas que todos os galegos e as galegas lles pagamos a uns profesionais que integran esas brigadas helitransportadas, que son persoal laboral da Xunta de Galiza, fixos-discontinuos, e que están destinados na base de Marroxo en Monforte, de Vilamaior en Verín e do Campiño en Pontevedra. E sabe vostede que a día de hoxe esas tres bases están sen helicóptero. Temos bases helitransportadas, persoas especializadas en ser brigadistas dunha brigada helitransportada, e non teñen helicóptero. E o único helicóptero que está agora mesmo á disposición do dispositivo, que estaba en Monforte, está na base de Toen. E para seguir engordando a Natutecnia e a Inaer lle temos contratado o persoal desa base. ¿E sabe o que está pasando agora mesmo, señora conselleira? Espero que estea controlado e que non fora grave, pero hai un par de horas estábase montando un gran incendio en Lousame. ¿E desde onde tivo que vir o helicóptero para actuar no incendio de Lousame? Desde Toen, porque o resto das bases da Xunta de Galiza...,
Vaia rematando, por favor.
...incluso as que están moito máis próximas, non teñen helicóptero. Iso si, temos alí á brigada, e estámoslles pagando a uns señores que son especialistas e que queren traballar por estar na base helitransportada. Por iso, señora conselleira, nós temos moito interese en saber tres cousas en relación con esta interpelación. Primeiro. ¿Por que fan vostedes sempre a chapuza cos pregos para a contratación dos medios aéreos, de tal forma que se teñan que prorrogar sistematicamente os contratos para darllos sempre, sempre, sempre a Inaer? Porque a min non me dá tempo agora, poderei facelo despois, pero hai parágrafos do informe do Consello de Contas en relación coas prácticas de contratación dos medios aéreos da Consellería de Medio Rural, que son moi significativos e que debería vostede ler, porque fala de prácticas que van en contra...,
Moitas grazas, señora Paz.
...vostede que está tan preocupada polas normas da competencia...,
Moitas grazas, señora Paz.
...fala directamente...
Grazas, señora Paz. [[Aplausos.]] [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non, na anterior interpelación non se controlou. Ten a palabra a conselleira do Medio Rural e do Mar, dona Rosa Quintana.
Señora Paz, con respecto ao incendio de Lousame, non é un gran incendio e está estabilizado. Dígoo para a súa tranquilidade. En primeiro lugar, señora Paz, quixera agradecerlle o interese reiterado e constante que tanto vostede como o seu partido amosan a cotío con todo o que ten que ver sempre cos incendios forestais. Cónstame que é para vostedes unha cuestión fundamental interesarse, desde as súas filas, por este problema de primeira orde para o conxunto dos galegos. E entendo que lles resulta unha prioridade preocuparse por aquelas cuestións de funcionamento e organización que fallaron claramente no pasado e comprobar que, desde que as subsanamos, continúan na senda do bo funcionamento. Desta volta interésase vostede pola contratación de varios medios aéreos para a campaña deste ano e para a dos vindeiros dous anos. Manifesta a súa preocupación por se este goberno tivo en consideración as recomendacións do Consello de Contas á hora de elaborar os últimos pregos e cláusulas do último proceso en vigor. Direille antes de nada que a consellería que dirixo, en todas as súas accións de índole administrativa, tenta sempre actuar coa maior transparencia e respecto á lei; non o concibo doutro xeito. Repito, transparencia e respecto. Especialmente porque estamos a falar de cartos públicos, cartos seus, cartos meus e cartos de todos e cada un dos galegos. Iso obrígame como responsable a extremar a eficacia e a eficiencia na xestión e na procura da pulcritude. Malia isto, cando organismos e entidades especializadas –que por suposto merecen o máximo respecto e credibilidade– realizan apreciacións ou observacións que contribúen a mellorar a xestión pública, loxicamente tomamos nota, facéndoas nosas e incorporándoas na medida da súa viabilidade. Neste sentido, sobre a súa pregunta de se tivemos en conta as consideracións que realizou este organismo sobre a contratación correspondente aos exercicios 2010 e 2011, aclarareille primeiramente esas consideracións para que a cidadanía teña claro de que estamos a falar exactamente e que non se chame a engano ninguén. Por un lado, o Consello de Contas advertía nun dos seus informes sobre a necesidade de concretar os procedementos exactos de valoración dalgúns dos criterios de adxudicación. En concreto, das melloras das características técnicas dos avións e do servizo. Non porque non existisen, senón porque se determinaban na mesa de contratación a través de informes de carácter técnico, e non creo que eu deba recordarlle a vostede, como boa funcionaria que é, que quen está nas mesas de contratación son persoal funcionario alleo á cousa política. Respecto da valoración da experiencia dos pilotos, malia a contía e cobertura dos seguros, o informe matizaba que se trata de criterios de aptitude para concorrer ás licitacións e non para adxudicar contratos. Pois ben, estes dous supostos, que non teñen carácter invalidante, foron as dúas únicas observacións realizadas polo Consello sobre este contrato. Así pois, na contratación realizada para a prestación dos servizos do ano 2013 ao 2015, estes dous aspectos foron xa incorporados. Deste xeito, establecéronse no prego fórmulas matemáticas e escalas que impiden calquera valoración de tipo subxectivo, tanto na parte da oferta económica como na dos criterios de mellora. No que ten que ver coa experiencia dos pilotos, incluíuse dentro das circunstancias determinativas da capacidade técnica. En definitiva, tanto no último contrato tramitado con este obxecto como no que vostede fai referencia na interpelación, utilízanse criterios totalmente obxectivos que non deixan marxe sequera ao 0,1 % de subxectividade, e só se valora a oferta económica e a oferta de horas de voo sen custo. Entrando xa na cuestión das necesidades concretas do servizo de loita contra os incendios que se pretenden cubrir a través desta licitación, e sobre a que vostede tamén me pregunta, lémbrolle que –como ben debería saber– o número medio de incendios ao ano en Galicia é de preto de 4.000. Esta é unha cuestión pola que a Administración necesita completar un dispositivo de medios aéreos que poidan acudir rapidamente aos incendios e participar na súa extinción. Todo o mundo é coñecedor da complexa orografía de Galicia e das distintas tipoloxías de incendios que se rexistran. Iso fai preciso dispor dunha rede de medios aéreos de distintos tipos, orientados cada un a un tipo de misión sobre cada tipo de lume. Para desenvolver estas funcións, a Xunta emprega diversos medios aéreos, entre os que se atopan os avións polos que vostede me pregunta. Explícolle. Estes avións están destinados ás tarefas de vixilancia e, especialmente, de extinción. O avión de carga en terra é un medio que, debido á súa inmediatez e rapidez, resulta moi útil para a extinción de incendios debido á gran rapidez nos seus desprazamentos. Estamos a falar duns medios que precisan persoal especializado e autorizado para a realización de labores de pilotaxe, mantemento, reparación, etc., que fan precisa a contratación dun servizo de fletamento total da aeronave, completamente equipada e tripulada, para extinguir, vixiar, coordinar, avaliar e medir. Tendo en conta estas necesidades, aproveito para respostarlle á pregunta de se tivemos en conta os datos históricos á hora de establecer as condicións da contratación. Direille que, neste caso, a dúbida case ofende. Vostede, que viviu de preto o que significan os lumes en Galicia, entendo que coma min debería ter analizado cada dato milimetricamente. É coñecedora de que os lumes en Galicia se caracterizan por unha gran variabilidade no que ten que ver coa superficie queimada, o número de incendios e, polo tanto, as horas de voo necesarias para os distintos medios aéreos. Esta circunstancia levou, en primeiro lugar –e xa remato–, a establecer os contratos plurianuais, co obxecto de modular a actividade de voo das aeronaves. As superficies queimadas, tomadas como media de bloques de período de tres anos, non presentan gran variabilidade interanual, e dado que amosa a citada tendencia á baixa, achega información válida para calcular o total das horas do contrato, así como o resto das variables que conforman os pregos de prescricións técnicas e de cláusulas administrativas. É dicir, calculamos a media de horas que poden ser necesarias e flexibilizamos o seu consumo nun período de tempo superior a un ano. Señora Paz, podemos dicir orgullosos que xestionamos e planificamos. Os experimentos con gaseosa, nun tema tan delicado como o dos incendios, quédannos, por fortuna, moi atrás. Máis nada. Moitas grazas.
Moitas grazas, señora conselleira. Grupos que queiran intervir. Grupo Mixto. Señora Martínez.
Señora conselleira, creo que polo que lle escoitei agora, se non entendín mal, algunha das deficiencias que o informe de fiscalización do Consello de Contas recollía xa foi solucionada no procedemento deste ano. En concreto, os criterios que se incluían nos criterios de adxudicación, e que non tiñan relación directa co obxecto do contrato, entendín que iso estaba solucionado. Pero quedan moitas outras críticas do Consello de Contas ao procedemento que suscitan serias dúbidas sobre o proceso e o éxito do proceso. Entre elas, quizais a que máis me preocupa a min é o que di o Consello de Contas sobre a escasa puntuación técnica das empresas adxudicatarias. Creo que é un grave problema e serio, non sei como o pensan solucionar. Ou a valoración de criterios non establecidos no prego de cláusulas, o cal dá lugar a que as empresas adxudicatarias ás veces non sexan as que deberan. Ou incluso a prórroga de contratos con empresas que non alcanzaron a puntuación mínima; a indeterminación na avaliación de exixencias recollidas no prego de adxudicación; arbitrariedade na avaliación; abuso do procedemento negociado; vulneración dos principios de igualdade e transparencia... Todo isto o recolle o informe do Consello de Contas, por iso creo que é unha pena que non se fose máis transparente, no proceso 2015, sobre todos estes aspectos que o Consello de Contas recollía. Eu, sobre todo, o que non entendo é que se escollan empresas que non dan un mínimo na calidade técnica. Paréceme alarmante, sobre todo porque son as condicións técnicas que se presten para o servizo, a formación dos profesionais e o número de profesionais que se adiquen, os que poden realmente dar un resultado positivo na loita contra os lumes. Eu tiña aquí cal é a valoración da Xunta, cal é a importancia que lle dá a Xunta, á seguridade da vida das persoas que traballan na loita contra incendios, ou á biodiversidade ou ás persoas que viven cerca das zonas incendiadas. Supoño que moita. Era unha pregunta retórica, pero si en base a eses criterios de técnicos tan baixos. As irregularidades, lonxe de corrixirse, vanse instaurando no sistema. Na campaña de extinción de 2015 xa se produciron varios incendios nos que tiveron que actuar os medios de extinción aéreos, e estes medios xogan un papel fundamental, xa que contribúen a enfrontalos dunha forma rápida e eficaz. As actividades aéreas relacionadas coa extinción de incendios, desde o traslado de persoal de terra ao lanzamento de auga, requiren tripulacións altamente especializadas; a súa formación, polo tanto, é fundamental. Tamén son fundamentais as súas prácticas fóra dese período no que están contratados. Polo tanto, ese seguimento da formación que as empresas dan aos traballadores para que sexan quen de dar resposta aos incendios nunha zona –como vostede dicía– cunha orografía complicada e onde moitas veces a recollida da auga non é nada fácil. As manobras máis perigosas realízanse no momento da descarga da auga sobre o incendio e nos segundos inmediatos anteriores e posteriores a esa descarga. A loita contra os incendios require –como dixen– de profesionais formados e cualificados que estean listos para actuar ante calquera emerxencia, pero debe recordarse que a prevención é fundamental para preservar o noso patrimonio natural. Sempre que falamos dese tema, eu sigo insistindo na prevención, creo que é fundamental a prevención. A min, que me gusta moito facer sendeirismo e andar polo monte, cando miro o monte digo: é que ten que arder porque ten todo para arder. Está cheo de leña seca, de madeira, que é un gran potencial para que os días de calor... E, evidentemente, como ademais hai escombros, hai cristais, e se utiliza o monte para botar o lixo... Moitas veces incluso –diciámolo o outro día falando do tren este de media velocidade que temos aquí– a propia Adif, nas obras do tren, usa o monte para poñer alí os restos das obras, polo cal acaba convertendo o monte nunha auténtica acumulación de lixo que, ademais, favorece –como dicía– os incendios forestais. No plan Pladiga 2015, e a pesar de todo isto que estamos falando, os medios humanos mantéñense en 5.767 persoas, como tamén se mantén ese sistema de varias empresas distintas, mandos distintos, e ese popurrí que temos neste modelo. E iso que en 2013 e 2014 as folgas dos bombeiros deberían de ser suficiente como para tomar nota e pensar non só no incendio, senón tamén na prevención e na seguridade. E ao mellor o que necesitamos non é un sistema de nove meses, senón un sistema de todo o ano, no que nos meses que non están loitando contra os incendios estean preparando o monte para minimizar eses incendios. Porque hai algo que non ten explicación máis alá de que as decisións políticas non sexan as acertadas. Eu sempre digo que necesitamos un gran acordo nacional entre todos as forzas neste tema, que non se pode usar partidariamente. Entón, a min o que me preocupa é non chegar a ese acordo e poñer o noso monte e o noso agro ao límite. Paréceme fundamental porque Galicia non é distinta ao resto do mundo. Cando din: a culpa é dos incendiarios. Si, pero ¿que pasa?, ¿veñen todos a vivir a Galiza? ¡Non sei! ¿Ou é que aquí lles regalamos os mecheros? Supoño que o número de incendiarios, de pirómanos, estará repartido máis ou menos entre a poboación. Non creo que haxa máis pirómanos en Galiza que en Asturias ou en Cantabria. Algo terán que ver as políticas que se seguen dende a propia Xunta na loita contra incendios. Polo tanto, creo que debemos de revisalas. E volvo dicir o da lei de estrutura agraria. É unha pena que non nos sentemos e que impoñamos por maioría leis que deberían contar con todo o consenso. Eu creo que é un gran fracaso do Partido Popular que esteamos hoxe falando do problema dos incendios en Galiza deste xeito e desta forma. Como creo que é unha pena pero estou segura de que o Partido Popular vai votar en contra da moción que trae o BNG, que foi quen a presentou, sobre este tema. Paréceme incrible pero sei que vai ser así. Polo tanto, sei que non vai ir en beneficio dos galegos e das galegas nin dos nosos montes. A Xunta segue, ademais, a poñer en risco os propios bombeiros forestais. Non lles recoñece a categoría profesional, co cal teñen problemas. Incluso cando se fala de recoñecemento das enfermidades profesionais, ou de riscos profesionais, é unha falta de apoio, precisamente, a esa xente que se xoga a vida nunha situación moi precaria. E tampouco é para ir a matar, pero o certo é que ten que recoñecer a consellería que a situación é precaria. O ano pasado viviamos situacións autenticamente alarmantes de como se manda á xente a loitar contra o lume. Si, señora conselleira, si. Se non, revise as sesións. Temos falado máis dunha vez deste tema. E tamén da duración das xornadas de traballo do persoal da loita contra os incendios. Moitas veces, é certo que a emerxencia para a poboación require que os servizos prosigan horas e horas e horas, pero tamén é certo que, nun país cun alto índice de incendios, debería terse en conta, por exemplo, a ampliación das plantillas ou a estabilidade das plantillas que loitan contra o lume. Os riscos, ademais, aumentan a medida que se vai prolongando o tempo de prestación dos servizos. Cantas máis horas levan, máis cansazo, máis fallos e máis posibilidades dun accidente grave. É fundamental ter un servizo de loita contra incendios con medios técnicos e persoal formado, porque hai que salvar vidas. E cando falo de vidas, falo da vida da xente que loita contra os incendios e da vida das persoas que se poden ver cercadas, ben porque viven próximas...
Vaia rematando, por favor.
...a onde se produce un incendio –vou rematando– ou porque están de lecer no monte, que tamén ten sucedido. Pero tamén a vida que acolle o monte, é dicir, a biodiversidade dos nosos montes. Tamén –e xa me remata o tempo– hai que avaliar moi en serio cales son as consecuencias dos incendios, que vén despois dun incendio, porque aquí en Galiza temos xa experiencias do que supón o arrastre das cinzas e terra polas choivas posteriores e o drama que trae para a biodiversidade do noso país. Por iso eu creo que é o momento de deixar de ser pasivos, de deixar de ser prepotentes, de sentarse e de intentar, por parte do Partido Popular, chegar a un gran acordo sobre o medio rural, sobre os nosos montes, sobre o noso agro. Creo que sería o maior triunfo que o Partido Popular tería nesta lexislatura, pero tamén sei que non vai ser quen de dar eses pasos. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra don Antón Sánchez García.
Nós cremos que determinados servizos non teñen fácil explicar a privatización da súa xestión. Por exemplo, vimos como o Partido Popular privatizou o 49 % de AENA, un servizo no cal é imposible que haxa competencia polas súas características, e o único que se fai é cambiar dun monopolio público a un privado, ou do control público ao privado, pero acaba sendo un monopolio dos servizos. Por iso só entendemos estas privatizacións de servizos dende o punto de vista de que alguén está facendo negocio a custa do diñeiro público. A contratación de helicópteros e de brigadas do servizo contraincendios da Xunta de Galicia é un exemplo ben claro. Hai a decisión política de privatizar un servizo, parece ser que porque é máis eficiente ou máis barato que o servizo de xestión directa, público. No mesmo razoamento evidencian que non son capaces de xestionar con eficiencia un servizo os dirixentes do Partido Popular, e entón deciden privatizar. Hai empresas –moi poucas– que copan todos eses contratos, creadas por quen foron responsables no seu momento de administracións públicas que xa sabían por onde ían ir os tiros. Uns señores que non teñen nin idea de helicópteros montan empresas para dar servizos única e exclusivamente á Administración pública. Pero, iso si, hai tanta competencia, tantas empresas a poder dar un servizo eficiente, que en 2012 a Xunta de Galicia adxudica como encomenda de xestión directamente a Inaer. Non hai concurso público, disque porque era moi precipitado, e se lle adxudica a dedo un contrato millonario a Inaer. En 2013 hai concurso público e preséntanse 2 empresas, das cales seica ningunha cumpría os requisitos do concurso. Declárase deserto o concurso e vólveselle adxudicar a dedo a Inaer. Se imos ver para quen traballa Inaer, pois traballa para a Administración do Estado e da Xunta de Galicia. Hai un caso que me chamou moito a atención, que é do señor Cañete, que lle adxudica a operativa dun avión do Exército do aire a Inaer. Tres avións son de xestión directa, e adxudica a operativa de un a Inaer. Para un avión que lle custou ás arcas públicas 26 millóns de euros, dáselle un contrato anual de 2 millóns a esta empresa. E a propia empresa ten que ir contratar ao Ministerio de Defensa pilotos para ese avión. ¡Iso xa é o peche do círculo! O Exército do Aire, en 2013, recuperou servizos que estaban externalizados antes. E o primeiro ano que recuperou servizos externalizados aforrou 10 millóns de euros. ¡Evidentemente! Porque estas empresas, se van, non é para perder diñeiro. E unha vez máis o digo, unha vez que estas empresas consolidan a súa situación, teñen unha posición de dominio, cobran o que queren e exixen as condicións que queiran, porque teñen a posición de monopolio total. Polo tanto, só se explica iso a través de que hai negocio, e hai xente que está facendo negocio a conta de todos nós. O informe de Contas, ademais, indica singularidades do procedemento. Pero é que hai un xulgado que está investigando tamén, o Xulgado número 3 de Santiago, e nese concurso a empresa en 2013 fixo unha baixa de 8.000 euros, un 0,06 % de rebaixa; ¡unha gran rebaixa! Segundo o Consello de Contas, evidentemente, ao quedar deserto o concurso, o que se tiña que facer era convocar outro concurso, como non pode ser doutro xeito. Polo tanto, a privatización deste servizo non ten ningunha lóxica, nin sequera económica. Non se aforra, gástase máis, está demostrado con datos. Non se vai cara a un mercado privado de competencia. Non hai competencia, esta empresa copa todos os contratos practicamente. Polo tanto, non ten ningunha vantaxe, só a vantaxe que teñen estas empresas ao contratar. Polo resto da política de incendios –xa o temos dito e non me gustaría reiterarme demasiado– cremos que presumir de política contraincendios neste país, cando se están gastando máis de 100 millóns de euros en extinción, dos orzamentos públicos, creo que non debera de ser moi presentable. E presumir de que cada vez se gasta máis en extinción, cando o obxectivo plantexado polo Plan forestal de Galicia era ir reducindo progresivamente en extinción e avanzando na prevención... Pero prevención non é só ir desbrozar ao monte. Prevención é ter un monte ordenado, con determinadas especies, etc. Iso é prevención. Polo tanto, imos no sentido contrario ao que marcaba o Plan forestal de Galicia do ano 1992. Imos no camiño de gastar cada vez máis en extinción de incendios, de darlles os cartos a empresas privadas. Contra toda lóxica, apostar pola externalización e por unha maior complexidade do dispositivo, cando segundo os datos de eficiencia non se xustifica. A xestión pública é eficiente, a maior complexidade do operativo non garante unha maior eficiencia, ao contrario. Polo tanto, nós cremos que se está camiñando cara ao contrario do que se debería, e estanse desperdiciando recursos públicos en políticas que non son produtivas. Non se está camiñando cara a inversións produtivas, senón que nos últimos anos non para de incrementarse o orzamento de extinción de incendios, non hai un punto de inflexión nesta cuestión. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Parlamentario Socialista. Ten a palabra don Pablo García.
Grazas, presidenta. Supoñemos que, efectivamente, para o próximo pleno virá vostede aquí a presentar o Pladiga, como lle dicía eu o ano pasado. Cada certo tempo toca presentar o Pladiga, e polo tanto aí xa falaremos da política contraincendios, dos 4 de cada 10 euros que vostedes gastan en extinción, dos 4 de cada 10 euros que gasta a súa macroconsellería en apagar o lume, da insostibilidade do sistema e de todo iso, porque supoño que repetirá o modelo e o Pladiga non será máis que unha mera repetición do Pladiga de anos anteriores. Pero esta interpelación pon o foco sobre o aspecto concreto deste tema, e eu estou un pouco descolocado. ¿Ninguén leu El Mundo? Non é un periódico socialista. ¿Ninguén leu o informe da Udef? Eu pensaba que vostede xa ía entrar directamente nese tema. Vostede deunos aquí unha serie de explicacións, e eu pensaba, cando vin a interpelación, que era a raíz das informacións saídas no periódico. Porque, efectivamente, hoxe falamos dunha consecuencia lóxica do modelo, da política, que vostedes practican, da súa filosofía. Por certo, previsible e pouco inocente. Polo menos eu non creo nesa inocencia. Eu non creo sequera que isto sexa consecuencia de, eu creo que esta é a verdadeira causa, eu creo que esta é a verdadeira razón na que radica a orixe do problema. Vostedes teñen este modelo porque vostedes fan –non fondo– do lume, dos incendios forestais, co seu modelo, un tremendo negocio. E vostedes son culpables, polo tanto. Non sei se cómplices do negocio. Parece ser que responsables políticos valencianos, ademais de culpables, eran cómplices. O ex delegado do Goberno de Valencia, ademais de culpable, era cómplice. Eu non sei se vostedes son cómplices, no o creo, pero si que son culpables, xa que o seu modelo está pensado, deseñado e programado para iso. E efectivamente non o digo eu, non o din os grupos da oposición, témolo denunciado aquí e dío tamén o Consello de Contas, que cuestiona claramente o seu modelo de contratación. Concursos que quedan desertos de forma planificada en procedementos negociados onde se modifican claramente as condicións. Servizos que se prestan pola empresa incluso con meses de antelación a que se adxudique. Nos que se vende o helicóptero por 3 millóns e aos poucos días se alquila o mesmo helicóptero por 9 millóns. Pero, efectivamente, non nos quedamos no farragoso ou na chapuza ou na dificultade das contratacións, que seguramente as hai. O tema é que estamos a falar dun volume de negocio tan importante que a súa privatización leva a que se estableza toda unha infraestrutura de intereses económicos da que o sistema favorece que todos sexamos reféns ano tras ano. Todo ese razoamento, que vostede supoño que explicará, de por que despois se chega a esa negociación con Inaer, por que vostede contrata con quen contrata porque non ten outra persoa coa que contratar. E repito, non sei se só leo eu El Mundo. A Udef explica claramente estes días, nese informe... ¡Da Policía, eh! A Policía non soe... Como dicía o outro, "la Policía no es tonta". Porque esas empresas que se dedican a estes menesteres, tanto aquí as de Galicia como as do resto do Estado, empresas todas elas creadas baixo o regazo do seu modelo, que se estenden aos incendios forestais, protección civil, salvamento marítimo, etc. Por certo, aquí falamos de Natutecnia e Inaer, pero hai un esquema similar en case todas as comunidades nas que vostedes gobernan, sempre cun interposto ex conselleiro ou ex responsable ou ex alto cargo da Administración. Neste caso aquí é o señor Del Álamo, ex conselleiro de Medio Ambiente. Pois estas empresas parece ser –repito, está recollido por un informe da Udef– que quedaban cada certo tempo en Albacete, en Manzanares, en distintos lugares da xeografía española, para cazar. [[Risos.]] Son reiteradas aquí as imaxes e as visualizacións, porque este Goberno dá moito de si nese sentido, o ecosistema no que se move, para volver recordar aquí a Berlanga, La Escopeta Nacional, e a aquel avezado empresario que tiña que falar co ministro a toda custa para ver que había de lo suyo. Pois estas empresas que operaban –repito– nestas distintas zonas do Estado, parece ser que reiteradamente quedaban para cazar, e como di o outro, ¡de paso que echaban unos tiritos...! Por certo, hai un confidencial que di que echaban tiritos de día y echaban también tiritos de noche. Pero bueno, eu xa sei como son tamén os cazadores, que suelen ser bastante ostentosos, bastante esaxerados, e seguro que era menos. Pero entre perdiz y perdiz, ou entre conejo y conejo, elaboraban os pregos, calculaban as ofertas que había que facer nas distintas comunidades autónomas, repartían as presentacións; é dicir, decidían: tu te presentas en esta comunidad, tu no te presentas... [[Risos.]] Non, non se rían, está no informe da Udef. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Está, está... [[Murmurios.]] Calculaban as ofertas; é dicir, canto tiña que ir por arriba ou por debaixo...
Señor Losada, ¡faga o favor!, que está falando o seu compañeiro. [[O señor Losada Álvarez pronuncia palabras que non se perciben.]] Pois se quere falar coa señora Prado, ou a señora Prado quere falar con vostede, van falar, pero agora está falando aquí o señor don Pablo García, que segue tendo a palabra. Por favor, continúe.
Sentíame desamparado. Repito, repartíanse as presentacións; é dicir, dicíanse onde se tiña que presentar cada unha das empresas, [[Murmurios.]] repartíanse as adxudicacións, repartíanse, señora conselleira, as adxudicacións e repartíanse as denegacións. É dicir, dicíaselle á empresa de Castela-León que se tiña que presentar tamén en Galicia, ou noutro tipo de comunidade, sabendo que, efectivamente, non ía gañar a oferta porque cada empresa tiña repartido o territorio nacional. É máis, elaboraban estratexias para ver que, como amigos, podíamos ampliar el sistema a nuestro vecino Portugal. Eu pensaba que este era o tema hoxe, é o tema hoxe, porque aí está a empresa galega. A empresa galega ía a esas cacerías. A empresa á que se lle adxudica estaba nesas cacerías. A empresa Natutecnia Inaer participaba diso, presentábase tamén en determinados territorios onde sabe que non llo van dar porque llo dan a Alvia ou a outra. E iso organizábase nas cacerías que, cada certos meses, se facían. Este é o tema, máis alá de que o Consello de Contas... Tampouco agora nos imos rasgar as vestiduras co Consello e Contas, que non é precisamente... Vouno deixar, non vou por aí. Máis alá dos enfarragos que despois iso supón. O verdadeiro problema, señora conselleira –eu imaxinaba que vostede ía ir por aí–, é que cando isto sae, e isto sae publicado, e –repito– é a Udef a que o di, cando menos, se sospeita, vostede tería algo que dicir sobre este tema. Porque á empresa que –repito– ano tras ano, contrato tras contrato, de forma reiterada se contrata en Galicia, tamén participaba, cando menos, desas cacerías. E repito, fálase claramente, ademais, de cousas que despois, cando un le o informe do Consello de Contas, cando menos –e eu non son mal pensado– di: pois pode ser, porque fala de repartirse onde nos imos presentar, repartirse como nos imos presentar, repartirse quen vai pola baixa e quen vai por arriba, repartirse –repito– as adxudicacións e as denegacións en distintas comunidades autónomas. E Galicia tamén estaba niso. E, señora conselleira –e remato–, non me interprete mal, eu non creo que vostede sexa cómplice, e menos que sexa cómplice activa; pero eu creo, señora conselleira, que vostede é culpable porque vostede sostén o modelo que dá lugar a que se faga isto.
Vaia rematando, por favor.
Vostede posibilita e propicia, en certa forma, con ese modelo, ben por non o cambiar ben porque é no que confía, que existan estas prácticas. E estas prácticas existen, e eu creo que o modelo no fondo está programado para iso. Eu non creo que vostede sexa cómplice; e se o crera –xa nos imos coñecendo–, tamén llo diría. Non o creo. Pero cando menos eu creo que, dado que hai moitas cousas que ao lerse nos xornais, nos informes que saen, poden facer pensar que aquí tamén estea pasando isto, e que soa moito, ou pode ter moitos paralelismos, a que a empresa que cun volume de negocio impresionante, ano tras ano, recibe grandes cantidades de recursos públicos, cando menos creo que se merece unha explicación. Moitas grazas.
Moitas grazas, señor García. Grupo Popular. Señor Balseiro.
Moitas grazas, señora presidenta. Señoras deputadas e señores deputados. Señora conselleira. Señora Martínez. Íalle contestar á señora Martínez e non lle podo contestar porque xa abandonou o... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] ¿Perdón? ¡Ah!, vale, pois se se desculpou, pido desculpas. Vou intentar contestarlle á oposición, menos ao señor García, porque a verdade é que preparou tan ben tan ben esta intervención que me deixou sen palabras. E entón, como comprenderá, é unha intervención tan brillante que ao mellor, se lle contesto, estropeo a súa intervención, e non quixera eu estropear esa intervención tan brillante que ten vostede na tribuna do Parlamento, sumamente preparada. Ademais dotouna vostede de moitos argumentos e moitas cifras...
Señor Fajardo, non ten a palabra.
...e non merece que lla estropee eu. Polo cal, con todos os respectos, comprenderá que se dea xa por contestado na súa intervención porque non quixera eu estropeala. E, señora Paz, espero eu –e creo que si– que vostede tomara boa nota do que realmente lle explicou a señora conselleira na tribuna deste Parlamento. O que fixo a Xunta para asumir as recomendacións do Consello de Contas. Aquí lle explicou a señora conselleira en que consistiron os motivos que xustificaron os cambios introducidos. E eu digo, ¡que diferenza con outros tempos! Vostede fai unha interpelación e aquí a señora conselleira acáballe de poñer na tribuna do Parlamento luz e taquígrafos ao que vostede preguntaba. E supoño que vostede subirá aquí e dirá que non lle deron explicacións, porque é o habitual. Pero a señora conselleira deixoulle claro aquí, primeiro, que todas as accións administrativas da Xunta sempre se desenvolveron coa maior transparencia e respectando a lei, como non podía ser doutra forma. En segundo lugar, deixoulle claro a señora conselleira na tribuna do Parlamento que a propia Xunta tomou nota e incorporou as recomendacións do Consello de Contas, e incluso foi describindo caso por caso. En terceiro lugar, díxolle a señora conselleira –como é obvio– que temos que lembrar tamén que as mesas de contratación están compostas por persoal funcionario, non por persoal político. Pero é que ademais, ata tal punto –e así llo dixo a señora conselleira–, en consideración ao recomendado polo Consello de Contas, establecéronse no prego fórmulas matemáticas de escalas exactas que impiden calquera valoración de tipo subxectivo en todo este proceso de contratación, tanto na parte da oferta económica como na dos criterios de mellora que son valorados. O que non ten sentido, señora Paz –comprenderá–, é que vostede se interese con dous anos de atraso sobre este asunto, sen preocuparse, como mínimo –que non se preocupou–, de se xa estaban incorporadas estas observacións. Pero, señora conselleira, vostede non se deixe enganar –eu xa sei que vostede non se deixa enganar– porque o Bloque Nacionalista Galego, o Partido Socialista e AGE –e ao Grupo Mixto non lle podemos contestar que non está, e desculpouse– cuestionen o proceso de contratación dos helicópteros que forman parte do operativo contra os incendios. O que lle pasa ao Bloque Nacionalista Galego e ás forzas da oposición é que non cren que Galicia deba dispoñer deses medios aéreos. Os nacionalistas cuestionan todo, todo, todo o operativo do Servizo de Prevención e Extinción de Incendios, e lévano facendo cada vez que teñen oportunidade. Non cren no noso modelo. Non cren no modelo do Partido Popular sobre os incendios. Igual que nosoutros non cremos no modelo que tiña o Partido Socialista e que tiña o Bloque Nacionalista Galego. Falou a señora Paz das brigadas forestais. Os nacionalistas suprimirían as brigadas forestais, pese a que teñen contribuído a mellorar a eficacia no dos lumes, pese a que realizan tarefas fundamentais en materia de prevención e desbroce, e pese a que as demandan alcaldes de todas as cores políticas: do Partido Socialista, do Partido Popular e do Bloque Nacionalista Galego. É certo que do Bloque Nacionalista Galego este ano van demandar menos das que demandaron o ano pasado, bastantes menos. Concretamente, na provincia de Lugo, o 70 %, porque perderon o 70 % das alcaldías que tiñan na provincia de Lugo, [[Murmurios.]] por iso as van demandar menos. Suprimirían tamén o apoio do Exército. Suprimiríano tamén, por isto de que, como é español, moléstalles. E perderiamos 25 patrullas terrestres e o equipo móbil en plena campaña de alto risco. Suprimirían tamén –xa llo dixeron– a contratación dos avións de carga en terra, con miles de litros de capacidade e esenciais no control dos incendios máis perigosos. E afirman que teñen que ser públicos. Está ben, soa ben. O que non lle din a vostede é que –eu non sei se son conscientes, supoño que si– se usan tan só uns meses, e poucos meses. Por iso nos foi como nos foi, señora conselleira; por iso nos foi como nos foi, señores do Grupo Popular e señores da oposición. E non o di este deputado, xa o demostraron vostedes no ano 2006 cando o BNG tiña a responsabilidade de xestionar todo este operativo. E cando a señora Paz, que hoxe a interpela a vostede, aplaudía a xestión contra os lumes que facía a Xunta bipartita. ¿E que pasou? Pois non pasou nada, xa aplicaron o modelo do Partido Socialista, xa aplicaron o modelo do Bloque Nacionalista Galego. E con ese modelo Galicia ardeu de extremo a extremo. E con ese modelo a xestión do Partido Socialista e do Bloque Nacionalista Galego foi un fracaso. E con ese modelo foi un fracaso político e foi improvisada; pero, sobre todo, señora conselleira e señorías, foi incontrolada, polo cal o Partido Popular ese modelo non o quere, entón é moi difícil poder coincidir. Señora conselleira e señorías, ninguén está libre de que lle ardan os montes, [[Murmurios.]] ninguén, e as condicións climatolóxicas son un factor clave. Pero cando o Bloque Nacionalista gobernaba co Partido Socialista sufrimos a peor oleada de incendios da nosa historia, por algo será: 11.973 lumes forestais –nunca tantos–, 95.947 hectáreas queimadas –nunca tantas–. Ese é o legado que nos deixaron. Ese é o modelo que tiñan vostedes e ese é o modelo que non quere o grupo maioritario desta Cámara, o Partido Popular, nin o Goberno de Galicia. [[Aplausos.]] Ese é o modelo que non queremos. [[Aplausos.]] Desde o Grupo Popular créame que cremos que todo se pode mellorar, e ademais, se se pode mellorar neste campo, debe mellorarse. E se o sistema de contratación dos helicópteros admite melloras, que se lle apliquen. Agora ben, son procedementos con todas as garantías, supervisados pola Asesoría Xurídica, polo letrados e polo Servizo de Intervención. Son as mellores ofertas técnicas e as mellores ofertas económicas cando concorren varias. O que non poden pedir aquí é que apliquemos o modelo de vostedes. Non o pidan vostedes porque non o imos aplicar. O modelo de vostedes coñecémolo todos os que estamos aquí e coñéceno todos os que están fóra de aquí, que probablemente o sufriron máis que os que estamos aquí. O modelo de vostedes neste campo é un modelo fracasado, ¿de que nos queren dar leccións? O que non pode facer aquí, señora Paz, é presumir de interesarse pola mellora deste servizo e apoiar emendas doutras forzas políticas que pedían un recorte nos orzamentos contra incendios; pero non un recorte pequeno, un recorte nada máis e nada menos que de 21 millóns de euros. Emendas que apoiaron todos os grupos políticos e emendas presentadas polo Partido Socialista. Emendas as cales teño aquí. [[Murmurios.]] Emendas as cales ten vostede...
Vaia rematando, por favor.
Si, termino, señora presidenta. Non, vostede déase por contestado, porque vostede preparou tan ben, tan ben, a intervención que non lla quero estropear. Xa o avisei, vostede déase por contestado. Vostede é capaz de moitas cousas neste Parlamento, e vostede ten un certo mérito neste Parlamento. Vostede é capaz de subir aquí dez minutos, terminar de falar e preguntarlle a calquera deputado do Parlamento de que falou e ninguén saber de que falou. Co cal, vostede ten un mérito. Vostede prepara as intervencións moi por encima da capacidade que teñen o resto dos deputados. [[Aplausos.]] Pero ten que ter coidado, porque de tanto que as prepara, de tanto que prepara as súas intervencións, vostede corre un risco, que as súas intervencións as entende vostede nada máis, o resto non se entera. Nada máis e moitas grazas.
Rolda de réplica. [[Pausa.]] Ten a palabra a señora Paz Franco, do Bloque Nacionalista Galego.
Señor Balseiro, a min gustaríame que me explicase unha cousa. Dixo vostede aquí que os concurso deste Goberno teñen todas as garantías. A min gustaríame que me explicase, se teñen todas as garantías, ¿por que o Tribunal Administrativo Central, dependente do Ministerio de Hacienda, por un recurso que formulou a Asociación de Empresas Aeronáuticas, decidiu anular o concurso? ¿Non tiña todas as garantías? ¿Ou me está dicindo que o señor Montoro puxo alí a señores que non saben nada de procedementos de contratación? Non sei, eu estou un pouco confusa. Xa sei que nós non preparamos as cousas e vimos aquí confusos. Mire, en relación co dispositivo, efectivamente, nós non compartimos o modelo do Partido Popular, que consiste en ir despedazando e desmantelando pouco a pouco un dispositivo que tiña un mando único e que funcionaba baixo ese mando único. O que non cuestionamos é os profesionais, señor Balseiro, que vostede sempre intenta aquí confundir. E, por certo, dixo vostede que nós non teriamos nin o Exército español. ¡Home, eu, non sei, pero gratis creo que non nos sae! Vén porque lle pagamos, non porque veña aquí protexernos aos galegos fronte a unha ameaza. Vén porque lle pagamos a través dun convenio, e bastante ben, por certo. Pero eu vou volver ao asunto do dispositivo para este ano. Señora conselleira, vexo que vostede como sempre, claro, fai unha lectura parcial dos informes. Mire, aquí o que se está producindo é o seguinte, houbo un concurso para a contratación de medios aéreos durante os anos 2008 e 2009, e vostedes o que fixeron foi prorrogar ese concurso, e non lles chegou con prorrogalo no 2010, senón que tamén o prorrogaron para o 2011 e para o 2012. E ¿sabe o que di o Consello de Contas en relación con iso?: "O contrato asinado o 4 de abril de 2008 foi obxecto de dúas prórrogas a favor de Inaer. Porén a prestación de servizos por esta empresa, correspondente aos lotes 1 e 2, continuou aínda durante o ano 2012 sen a preceptiva cobertura contractual". É dicir, que vostedes utilizan as prórrogas dunha forma fraudulenta para seguir beneficiando, non vaia ser que por casualidade algún día se presente outro cunha mellor oferta que Inaer e non poida ser Inaer o que siga levando o gran pastel dos medios aéreos da Xunta de Galiza. E di que o que se fixo foi pagar a través de dúas certificacións que obran no expediente correspondentes a horas de voo no ano 2012. Di tamén: Como feitos posteriores ao período de fiscalización, débese sinalar que a consellería demorou en exceso a convocatoria dun novo procedemento para a contratación deste servizo ata o ano 2012. E demorouno de tal forma que tivo que, novamente, prorrogar, sen concurso, para 2013 e 2014. Entón estamos en que un servizo que se contratou para o 2008 e 2009, acabouse prorrogando para o 2010 e para o 2011; na práctica, sen cobertura contractual, para o 2012, e como se demorou moito, para o 2013 e para o 2014. E agora prorrogámolo para o 2015. Home, eu, de verdade, xúrolles que de procedemento de contratación administrativa e de Lei de contratos do Estado non sei nada, pero cheirar, cheira. Cheirar, cheira isto. Non sei se ten eu ver moito ou pouco, porque aínda non se investigou suficiente, coa trama da que falou aquí o señor García. Pero cheirar a can, cheira, ¿ou non?. A última vez que saíu isto a concurso, como é debido...,
Vaia rematando.
...foi para o ano 2008 e 2009. Estamos en 2015 e ímosllo prorrogar outra vez, cunha contratación que saíu do ano 2008 e 2009 e que o Consello de Contas lle pon moitos reparos, non só estes que acabo de ler. Podería seguir lendo, porque o informe a respecto da contratación dos medios aéreos da Consellería do Medio Rural ten catro folios, e non se refire unicamente ás dúas cuestións puntuais das que falou a señora conselleira. Tamén fala da indeterminación dos criterios de valoración das melloras, que iso se presta a que valoren como a vostedes lles dá a gana. Dío o Consello de Contas, que eu –insisto– non sei nada de contratación, ¡absolutamente nada! Só sei o que di o Consello de Contas, e que cheira un pouco raro que unha vez máis, no ano 2015, saquemos un concurso, que haxa que anular ese concurso, e que volvamos prorrogar con Inaer un contrato que leva vixente, dunha forma moi cuestionada polo...
Moitas grazas, señora Paz.
...Consello de Contas, desde hai tempo. Máis nada e moitas grazas.
Ten a palabra, para pechar o debate, a conselleira do Medio Rural e do Mar, dona Rosa Quintana.
Grazas, señora presidenta. Señorías. Señor García, non vou nin considerar as cousas que vostede dixo aquí; nin culpable nin cómplice nin nada de nada. Non o son. E eu supoño que vostede tampouco, porque con estas empresas tamén se contrataban nos anos 2006, 2007, 2008, 2009. Entón, nin cómplice nin culpable nin nada de nada. Señora Paz, eu tampouco entendo moito de contratación nin de xestión nin de nada..., é un dicir. Vostede é funcionaria igual ca min na nosa vida normal, e todos tivemos que estudar a Lei de contratos do Estado para presentarnos á oposición, supoño eu. Todos tivemos que superar uns exames, e entón sabemos de contratación e sabemos de xestión. Non seremos grandes especialistas, pero mire, é que non me gustaría entrar aí. Eu, en principio, creo no bo facer de todos os funcionarios. Sei, entendo, a dificultade que ten redactar un prego de cláusulas administrativas para a contratación duns medios aéreos, que os hai de moi distinta forma e de moi distinta operatividade. Hai helicópteros, hai avións, hai avións de carga en terra, hai avións lixeiros... Non sei todos os medios aéreos que hai. Pero o que si lle pediría é que, cando un fai unha interpelación, se collan as cousas con rigor. E, xa digo, confío tanto nos funcionarios que estaban traballando cando gobernaba na Xunta o Bipartito, como nos funcionarios que están traballando na Xunta agora que goberna o Partido Popular. E o informe do Consello de Contas, aínda que se fixo nos anos 2010 e 20111, refírese á contratación dos medios aéreos de prevención e extinción de incendios dende o ano 2007. E o que non se pode facer é unha lectura sesgada do informe do Consello de Contas. Precisamente, onde maiores advertencias fai o Consello de Contas é na contratación dos 14 helicópteros que se fixeron nos anos 2008 e 2009. E con isto eu non estou dicindo nin que houbera unha trama nin que ninguén teña intereses con ningunha empresa nin nada de nada. O único que digo é que hai que ler o informe do Consello de Contas, mirar as melloras que nos pide que introduzamos nos pregos e facelo. Non pido nada máis ca iso. Porque mire, falábanos a señora Martínez –que chamou para dicir que se desculpaba porque tiña que marchar– de problemas técnicos na contratación dunha empresa determinada. Pois eses problemas técnicos aparecen recollidos no informe que fai o Consello de Contas na contratación do servizo de 14 helicópteros para a prevención e a extinción de incendios forestais durante os anos 2008 e 2009. Di que se pedían 500 horas de experiencia en extinción de incendios para os pilotos, e que se lle adxudicou a unha empresa na que os pilotos só acreditaban 300 horas de experiencia. Pero supoño eu que sería, non sei, présa polo funcionario que estaba valorando a adxudicación, non creo que ningún político se meta a dicirlle a un funcionario como ten que facer as valoracións. O que si digo –e repito– é que medios aéreos se utilizaban nas épocas do Bipartito; medios aéreos se utilizan nesta Comunidade Autónoma gobernada polo Partido Popular; medios aéreos se utilizan en todas as comunidades autónomas; medios aéreos se utilizan no Estado; e iso non é privatizar un servizo. E o que si garanto é o máximo respecto á Lei de contratos do Estado porque non hai ningún funcionario nin ningún político que queira primar a unha empresa sobre as outras. Máis nada. Moitas grazas.
Continuamos co desenvolvemento da orde do día, co punto 8, que é o de preguntas ao Goberno. Tal e como foi anunciado, comezamos pola pregunta do señor Martínez-Sierra, do Grupo Parlamentario Popular de Galicia. Pregunta de D. José Manuel Balseiro Orol e sete deputados/as máis, do G.P. Popular de Galicia, sobre a situación na que se atopa o Instituto Tecnolóxico para o Control do Medio Mariño para a aplicación do novo método químico establecido pola Unión Europea como procedemento de referencia no control das toxinas lipofílicas no mar
Ten a palabra o señor Martínez-Sierra para formular a súa pregunta.
Grazas, señora presidenta. A Unión Europea estableceu, a través do Regulamento CE 15/2011, como método de referencia para a detección de toxinas lipofílicas mariñas, o chamado método químico fronte ao bioensaio en ratos. Nesta normativa establecíase un período de transición, ata o 31 de decembro de 2014, no que conviviron os dous sistemas de análises, sendo a partir do mes de xaneiro de 2015 o método químico o único admisíbel, agás para a detección das toxinas emerxentes. Este cambio de método foi moi discutido, dende o primeiro momento, polo sector, autoridades científicas e mesmo por moitas administracións, como é o caso da galega, que solicitou a interposición dunha demanda de anulación do devandito regulamento, perante o Tribunal de Xustiza Europeo, ao Goberno Español. O dito tribunal emitiu sentenza desestimatoria sobre o mencionado recurso o pasado 11 de febreiro de 2015, a pesar das múltiples alegacións presentadas. Na nosa Comunidade Autónoma, o organismo encargado de levar a cabo estes métodos analíticos é o Instituto Tecnolóxico para o Control do Medio Mariño, Intecmar. Este ente público foi creado por lei o ano 2004, e constitúe o instrumento oficial da Comunidade Autónoma de Galicia para o control da calidade do medio mariño e velar polo cumprimento das disposicións legais en materia técnico-sanitaria dos produtos do mar. Ninguén dubida da solvencia técnica do Intecmar na aplicación do método biolóxico. Pero ante a nova situación fixada pola normativa europea, ¿está o Intecmar preparado para aplicar, con plenas garantías para as analíticas, o novo sistema de control? Moitas grazas.
Moitas grazas. Ten a palabra a conselleira do Medio Rural e do Mar, dona Rosa Quintana.
Grazas, señora presidenta. Señorías. Señor Martínez-Sierra, a pesar da súa oposición á substitución do método de bioensaio polo químico no control das toxinas lipofílicas, como método de referencia na Unión Europea, o Instituto Tecnolóxico para o control do Medio Mariño desenvolveu con total dilixencia, responsabilidade e rigor a posta a punto do programa de control mediante cromatografía de líquidos con detector de espectrofotometría de masas. Fíxoo dende 2009. Ao mesmo tempo que batallaba en numerosos foros, e facendo xestións do máis alto nivel na defensa e posta en valor do método do bioensaio fronte ao químico, non ofrece maior seguridade ao consumidor, non detecta toxicidades emerxentes e, por riba, é máis caro. En 2009, o Intecmar, en colaboración co CIMA, iniciou a posta en marcha do programa de control por LC para toxinas lipofílicas, e en decembro de 2010 adquiriu un novo equipo e iniciou a posta a punto da técnica; un proceso que se desenvolveu no primeiro semestre de 2011 e ao que seguiu o proceso interno de validación da técnica e tamén as análises en paralelo co método de bioensaio. Ademais, nos primeiros meses de 2012 elaboramos toda a documentación requirida para a acreditación da técnica por parte da entidade nacional de acreditación. Así, uns meses despois da auditoría da Enac, concretamente en febreiro de 2013, este organismo outorgou ao Intecmar a ampliación da acreditación para o uso do método químico. Deste xeito, o Intecmar converteuse no primeiro centro de control oficial de España en ter acreditado o método químico de biotoxinas mariñas e empezou a realizar as analíticas de toxinas lipofílicas indistintamente por bioensaio e pola nova técnica, para o cal adquiriu e puxo en funcionamento dous novos equipos analíticos. Dende o 1 de xaneiro de 2015, en virtude da lexislación europea e ao non prosperar o recurso interposto por España, o método químico é o método de referencia empregado para o control as toxinas lipofílicas, limitándose o bioensaio en ratos á detección de toxinas emerxentes. Así, no que levamos de 2015, o Intecmar realizou máis de 1.800 analíticas a través do método químico, e dende que empezou a posta a punto da nova técnica en 2009, ata a actualidade realizou máis de 6.500 analíticas, sendo as realizadas desde febreiro de 2013 no marco do control oficial. Estas cifras, os pasos dados para a adopción da nova técnica, e as tres auditorías da Enac que superou o Intecmar ata hoxe, aválano como centro de referencia para a aplicación do método químico no control das toxinas lipofílicas en moluscos e demostran que está rigorosamente preparado. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas, señora Quintana. Señor Martínez-Sierra.
Moitas grazas, señora conselleira, pola súa resposta, xa que o único obxectivo desta pregunta non é outro que enviar unha mensaxe de tranquilidade ao sector afectado, deixando claro que Galicia está preparada, a pesar da súa discrepancia co novo método. A existencia dos equipamentos, técnicas e persoal axeitado despexa toda dúbida sobre a fiabilidade na realización deste novo sistema analítico. Mais, unha vez coñecida a sentenza, gustaríanos saber se o Goberno galego segue sostendo que o método químico ten eivas, como son o de ser máis complexo, lento e caro, sen aportar un maior beneficio para a protección da saúde pública cando o comparamos co bioensaio en rato. ¿Seguen vostedes a pensar o mesmo? Moitas grazas.
Ten a palabra, conselleira.
Grazas, señora presidenta. Señorías. Señor Martínez, mire, nós somos un goberno serio e responsable, e a pesar de non estar de acordo con este método, dende o minuto 1 puxémonos a traballar con el mentres dabamos a batalla legal correspondente. Seguimos mantendo que este método é o método máis caro, máis lento, menos fiable e que dá problemas. E eses problemas evidenciáronse agora, ultimamente, cando no mes de febreiro o laboratorio comunitario de referencias para biotoxinas tivo que modificar o método á hora de aplicalo ás conservas. Con isto, nós cremos que avala a tese que nós vimos defendendo. Que é un método que se aplicou precipitadamente, sen facer os suficientes seguimentos de control durante todo o proceso, dende que o mexillón sae da auga ata que chega ao consumidor, pasando polas distintas transformacións ás que se poida someter. Tamén ofrece menos información ao consumidor, posto que antes tamén o sector produtor podía, a través da páxina web do Intecmar, seguir a evolución das análises das toxinas, e agora, ata o proceso final, non poden coñecer os resultados, que poden tardar 48 horas. Nós cremos que o Intecmar, dende logo, segue facendo o mellor labor de control que se poida facer en calquera parte do mundo, así nolo recoñecen en todas partes. Entendemos que ese labor se fai traballando no campo, para o sector do campo, que é para o que temos que traballar, e este método está deseñado dende os despachos e non se sabe as implicacións que pode ter no sector. O simple feito de que a Directiva Comunitaria pola que se aproba esta modificación do método siga recomendando a necesidade de seguir utilizando o método de bioensaio para detectar toxinas emerxentes, quere dicir que o método químico non lle dá maior seguridade ao consumidor. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora conselleira. Pregunta de Dª María do Carme Adán Villamarín e Dª María Tereixa Paz Franco, do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, sobre as razóns da demora do Goberno galego en facer público o contrato privado asinado pola Axencia de Turismo coa produtora do videoclip de Enrique Iglesias para a promoción do turismo de Galicia
Ten a palabra a señora Adán para formular a súa pregunta.
Si, grazas, presidenta. Boa tarde. Señor vicepresidente, vou dar lectura ao artigo 9 do Regulamento aínda vixente nesta Cámara, que di o seguinte: "Para o mellor cumprimento das súas funcións parlamentarias, os deputados" –entendemos que tamén as deputadas–, "logo do coñecemento do respectivo grupo parlamentario, terán a facultade de solicitar das administracións públicas os datos, informes ou documentos que consten en poder destas." "2. As solicitudes dirixiranse, en todo caso, por conduto da Presidencia do Parlamento. A Administración requirida deberá facilitar a documentación solicitada ou manifestarlle ao presidente do Parlamento" –supoño que tamén á presidenta–, "en prazo non superior a 30 días, e para o seu máis conveniente traballo ao solicitante, as razóns fundamentais en dereito que o impidan." "3. Os deputados teñen dereito tamén a recibir, directamente ou a través do seu grupo parlamentario, a información e documentación necesaria para o desenvolvemento das súas tarefas. Os servizos xerais da Cámara teñen a obriga de facilitar documentación necesaria para o desenvolvemento das súas tarefas. Os servizos xerais da Cámara teñen a obriga de facilitárllela." "Ana Belén Pontón Mondelo e María do Carme Adán Villamarín, deputadas do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, ao abeiro do disposto no artigo 9 do Regulamento da Cámara, solicitan a seguinte documentación: Copia dos pregos das cláusulas administrativas particulares e prescricións técnicas do contrato privado relativo á promoción do turismo de Galiza a través do videoclip "Noche y día" de Enrique Iglesias. Santiago de Compostela, 11 de marzo de 2015". E dirixido á presidenta do Parlamento, que nos consta que fixo esta tramitación ao Goberno. Pasaron exactamente tres meses. Mais tamén é certo que na Comisión 6ª do 1 de abril de 2015 se adoptou o seguinte acordo por unanimidade, e vóullelo ler, señor vicepresidente: "O Parlamento galego insta o Goberno galego a facer público o contrato privado asinado coa produtora do videoclip de Enrique Iglesias no prazo de sete días. Neste proceso de transparencia o Goberno publicará os pregos de cláusulas administrativas e prescricións técnicas que fundamentan a sinatura do contrato privado por parte da Axencia de Turismo. Sométese a votación e resulta aprobada sen modificacións pola unanimidade dos catorce deputados e deputadas presentes na dita comisión". Dado que isto é do 1 de abril de 2015, estamos no 10 de xuño de 2015, non temos constancia nin coñecemento nin recibimos ningún tipo de documentación, voulle formular algunhas preguntas: Primeiro, ¿vostede está de acordo ou non en que se cumpran as normas? Se é así, ¿por que non recibimos isto polo artigo 9? E, ademais, ¿por que non recibimos isto despois da aprobación na Comisión 6ª? ¿É esta a transparencia do Goberno de Feijóo, aprobar por unanimidade que teriamos acceso a este contrato privado e ás súas cláusulas e non o ter o 10 de xuño de 2015?
Moitas grazas, señora Adán.
Agardamos...
Moitas grazas, señora Adán. [[Aplausos.]] Ten a palabra o vicepresidente e conselleiro de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza, don Alfonso Rueda.
Moitas grazas, presidenta. Señora Adán, primeiro, por suposto, estou de acordo en que se cumpran as normas; ¡faltaría máis!, como seguro que está vostede tamén. Dito isto, como o asunto que ocupa esta pregunta é o famoso e controvertido pola súa parte vídeo de Enrique Iglesias, ao que vostedes deostaron porque dicían que non tiña ningunha utilidade e, polo tanto, esa era a razón de que, segundo vostedes, o Goberno galego estivera facendo ocultismo respecto das súas condicións e alegando falta de transparencia, se lle parece, podemos falar de transparencia, polo menos eu vou falar na segunda parte da miña intervención. Como creo que o que se está a discutir é a utilidade ou non dunha medida que vostedes dicían que como non era útil por iso a ocultabamos, imos falar un pouco dos seus efectos. Polo menos, eu creo que é acaído nesta resposta falar do que perseguiamos e do que quixemos facer con ese vídeo. Eu creo que está de acordo vostede en que o turismo é unha parte moi importante do PIB galego, que estamos –afortunadamente para todos– nunha cifra de récord histórico neste primeiro cuadrimestre, e por non enganarme coas cifras: 170.000 visitantes estranxeiros; e no 2014 outro récord histórico que agardamos superar este ano: 1.063.000 turistas, fronte aos 769.000 que vostedes tiveron o ano en que máis turistas estranxeiros acudiron a Galicia. ¿Grazas a que? A moitas cousas probablemente. Dende logo, non a que houbera menos crise agora que no ano 2007-2008, que segundo vostedes non había ningunha. Agora, afortunadamente, veñen máis turistas estranxeiros a Galicia, iso tradúcese nunha meirande riqueza, e –xa digo– é bo para todos. E iso terá que ver algo cunha axeitada política de planificación, de promoción, na que se inclúe tamén este vídeo, na que non se lle pagou nada nin ao artista que sae no vídeo, nin se pagou o vídeo en si, pagouse unha acción promocional. Por certo, visto xa por 23 millóns de persoas, que é como dicir vinte e catro veces máis que os que viron todos os vídeos promocionais que fixeron o conxunto das comunidades autónomas en materia de turismo. E, polo tanto, xa digo que na relación causa-efecto, aínda que é difícil de amosar e nunca é directa, creo que algo ou bastante terá que ver este tipo de accións promocionais, que vostedes non só deostaron, senón que mesmo en moitos casos, e creo que con bastante alegría –é unha opinión persoal do meu goberno–, se atreveron a ridiculizar, probablemente, sen ter en conta nin os obxectivos nin, sobre todo, os resultados que acadamos. Moitas grazas.
Grazas, señor Rueda. Señora Adán. Réplica da señora Adán Villamarín.
Señor vicepresidente, non lle preguntamos polos obxectivos deste videoclip, porque iso xa nolo contestou a directora da Axencia de Turismo e xa lle dixemos que non concordabamos, que non se pode vir aquí con cantos "gústame" ten nas redes sociais para explicar realmente un debate en serio sobre a repercusión deste videoclip no turismo de Galiza. E tamén xa preguntamos a respecto de por que se marxina a música galega –estámolo vendo, por exemplo, con Planeta Furancho– e se promociona a Enrique Iglesias. Son cuestións diferentes. Agora, preguntámoslle por este contrato, que vostedes despois de que nós formularamos esta pregunta e se incluíra na orde do día o publican na plataforma da Xunta o día 8 de xuño de 2015. Pero nós queremos saber por que se levou con tanto escurantismo. Se vostedes estaban tan seguros desta acción do Goberno, ¿por que non enviaron polo artigo 9 inmediatamente este contrato privado para que houbera transparencia real ás deputadas e deputados desta Cámara? ¿Por que despois de aprobalo nunha comisión, na Comisión 6ª, o 1 de abril de 2015, tardan dous meses e medio, e vostede vén aquí e nin tan sequera nos fala dese contrato privado? Porque é certo que foron 300.000 euros para Enrique Iglesias, ¿ou non é certo? Porque vostede veu aquí e dixo que non, que non houbo esa transferencia de capital. Houbo esa transferencia de capital para a promoción deste señor, que, realmente, non ten ningún tipo de necesidade económica, mentres que a música galega está sufrindo todo tipo de recortes. O último: a eliminación dun programa da propia Radio Galega. Por iso o que nós lle queremos preguntar hoxe é: ¿por que vostedes presumen de transparencia constantemente e os deputados e deputadas non podemos ter acceso á información que solicitamos tanto polo artigo 9 como despois incluso que é aprobada nunha comisión que é obxecto desta pregunta? Queremos saber por que non nos foi enviado este contrato privado e as súas cláusulas tal e como lle demandabamos, e tal e como foi aprobado nunha comisión. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas. Ten a palabra don Alfonso Rueda, vicepresidente e conselleiro de Presidencia.
Grazas. Pois, señora Adán, efectivamente, o contrato está publicado, o que pasa é que vostede non o leu, [[Murmurios.]] senón non me diría que lle pagamos a Enrique Iglesias nin un euro. Pagouse por un vídeo, por unha acción promocional, non polo vídeo. E se vostede lera os pregos e lera o contrato daríase conta de que unha parte moi importante foi para traballadores galegos e traballadoras galegas, que quedaron aquí, produción e subprodución, empresas de aquí. Fale con elas, en vez de deostar o seu traballo, en vez de deostar calquera acción promocional que faga a Xunta de Galicia, aínda que teña un resultado moito mellor do que vostedes facían, e darase conta de que, unha de dúas, ou non leu isto, que, efectivamente, está a disposición, está publicado –como dixo vostede– tres meses despois... É que, claro, eu poderíalle preguntar entón de por que nove meses despois de pedir os gastos da Feira do Libro na Habana, agora que falamos de promoción cultural e promoción turística, [[Murmurios.]] non tiñamos absolutamente nada, 1.800.000 euros, ¿cal foi o retorno? Por que nove meses despois de pedilo non contestaron nada, tardaron nove meses en dar as primeiras contestacións e resulta que despois tivo que ser Intervención Xeral quen lle sacara as cores, agocharan 600.000 euros na súa resposta, apareceron 600.000 euros máis de gasto. ¿Cal era a razón? Dende logo, sería ocultación, que non era a razón aquí. Aquí ten todo á súa disposición. [[Murmurios.]] ¿Por que non contestaron ás preguntas que fixemos do gasto que houbo no ano 2006, 522.000 euros, nun evento gastronómico na cafetería das Nacións Unidas en Nova York? Preguntamos onde estaba todo iso, como se contratou, cales foron as repercusións, e nada de nada. [[Murmurios.]] ¿Por que non contestaron a unha pregunta de 300.000 euros para a gravación dun programa de cociña en Galicia chamado "Spain on the road", que se distribuíu unha vez a través da canle TDS? Oia, ¿cal foi a razón? ¿Estaban ocultando algo ou é simplemente unha falta de dilixencia? Nin sequera o contestaron. Aquí teñen o contrato, consúlteo e darase conta de que 23 millóns de visitas, récord histórico en turistas estranxeiros que veñen a Galicia. Agardamos que sexa así, aínda que ás veces escoitándoos parece que teñen un especial interese en que non veña a xente aquí e, se vén, que saia espantada e non volva. Moitas grazas.
Grazas. Pregunta de D. Juan Carlos González Santín e dous deputados/as máis, do G.P. dos Socialistas de Galicia, sobre o número de sancións impostas polo Instituto Galego de Consumo ás entidades financeiras que persisten no uso das denominadas "cláusulas chan", en aplicación da Lei 2/2012, do 28 de marzo, galega de protección xeral das persoas consumidoras e usuarias
Ten a palabra o señor Sánchez Bugallo para formular a súa pregunta.
Moitas grazas, señora presidenta. Moi boas tardes. Señor conselleiro, a cuestión en esencia é a seguinte: desde hai varios anos vén habendo unha batalla grande por parte das persoas e das familias que teñen subscritas hipotecas contra as denominadas "cláusulas chan". Hai polo menos, que nós coñezamos, tres sentenzas do Tribunal Supremo, as tres coincidentes, que anulan esas cláusulas por entender que é unha posición abusiva ou unha posición de abuso da parte dominante, que sería xustamente o banco. Desde esas sentenzas hai diferentes entidades financeiras, hai que dicir que entre elas a que hoxe é a principal en Galicia, que é Abanca neste momento, anteriormente Novacaixagalicia, que de oficio vén aplicando a supresión desas cláusulas chan. Hai outras entidades financeiras, creo que o Banco Bilbao Vizcaya, que tamén as aplicaron de oficio. Pero hai en cambio outras entidades que se veñen negando reiteradamente a aplicalas de oficio e que están obrigando a que cada persoa teña que plantexar un xuízo pola súa propia hipoteca. Isto dá lugar a que haxa moitas persoas que polas razóns que sexan, por descoñecemento ou por falta de recursos, non plantexan, non levan a xuízo ao seu banco e, polo tanto, seguen pagando, e así élles exixido o pago desa cláusula chan. A tal punto que no ámbito total do Estado unha sociedade francesa, a Société Générale, avaliaba que no ano 2014 as entidades financeiras españolas gañaron 780 millóns de euros por cláusulas que tiñan que ter suprimido pero que non suprimiron. Neste sentido, este grupo parlamentario presentou diferentes iniciativas nesta Cámara, a anterior delas fora no mes de outubro do ano pasado, que deu lugar a que se adoptara un acordo case por unanimidade deste Parlamento, con 68 votos a favor e unha abstención, que dicía así: "O Parlamento galego insta a Xunta de Galicia a que habilite os mecanismos necesarios para que o Instituto Galego de Consumo adopte as medidas sancionadoras oportunas contra as entidades financeiras que persistan no abuso de non retirar as cláusulas chan dos contratos bancarios con particulares, ao tempo que se lle dea a máxima cobertura aos consumidores". Este é o acordo que adoptou, señorías, este Parlamento hai nove meses. Transcorridos nove meses, a pregunta que formula o noso grupo, señorías, porque vemos que persiste, e onte mesmo o valedor do pobo falaba de miles de casos de afectados en Galicia por isto que el mesmo cualificaba de abuso de posición dominante, a nosa pregunta é: señor conselleiro, ¿cantas sancións, en aplicación da Lei 2/2012, leva imposto...
Moitas grazas, señor Bugallo.
...o Instituto Galego de Consumo ás entidades financeiras...
Moitas grazas.
...que persisten no uso das cláusulas chan?
Ten a palabra o conselleiro de Economía e Industria, don Francisco Conde.
Moitas grazas, señoría. Señor Sánchez Bugallo, loxicamente, o primeiro que ten que trasladar este goberno é o compromiso coa cidadanía e o compromiso, loxicamente, de forma moi especial con todos os colectivos máis vulnerables. Un compromiso que este goberno está a levar á práctica con rigor, que está levando á practica respectando en todo momento a legalidade, por suposto, señoría, e, loxicamente, tamén... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] tamén a liberdade de elección das persoas tratando de garantir que tomen as súas decisións con información e coas aclaracións necesarias. Eu, señor Sánchez Bugallo, creo que é bo intentar ser honesto e non intentar confundir. Cando vostede fala e fai referencia ao Tribunal Supremo, sabe perfectamente –vostede sábeo– que non todas as cláusulas chan son abusivas, sábeo e non o di. E sabe que, polo tanto, non todas as cláusulas chan son nulas. Como sabe e non o di, o Tribunal Supremo o que di na súa sentenza recente é –e cito textualmente a sentenza do Tribunal Supremo–: "Que las cláusulas suelo son lícitas, siempre que su transparencia permita al consumidor identificar la cláusula como definidora del objeto principal del contrato y conocer el real reparto de riesgos de la variabilidad de los tipos". Isto é, señor Sánchez Bugallo, o que di exactamente o Tribunal Supremo e que vostede quere ocultar a esta Cámara. En calquera caso, señoría, loxicamente, dende a Xunta de Galicia, e particularmente dende o Instituto Galego de Consumo, asumimos a responsabilidade directa, en primeiro lugar, de dar todo tipo de información e todo tipo de asesoramento aos consumidores para que, efectivamente, cando teñan calquera tipo de relación coas entidades financeiras, e particularmente vinculadas coas cláusulas chan, teñan toda a información. E loxicamente sabe tamén que o Instituto Galego de Consumo actúa abrindo expedientes sancionadores cando se dá o caso. E como sabe perfectamente, e que tamén o quere ocultar a esta Cámara, esa posibilidade efectiva de sanción por parte das autoridades de Consumo limítase no caso das cláusulas chan aos contratos hipotecarios subscritos despois de maio do 2013 e tamén cando a falta de transparencia fose verificada polo Banco de España ou a xurisdición civil. E ningunha desas circunstancias, señor Sánchez Bugallo, se deu ata estes momentos. Eu non sei se vostede o que pretende é que o Instituto Galego de Consumo faga igual que en Andalucía e que faga igual que en Asturias, que abría expedientes sancionadores e que o propio Xulgado Contencioso-Administrativo de Oviedo xa declarou a nulidade de sancións impostas polo Principado de Asturias pola inclusión de causas chan, por abrir expedientes sancionadores cando non tiñan competencias. Grazas.
Grazas. Réplica do señor Sánchez Bugallo.
Moitas grazas, señora presidenta, e moitas grazas, señor conselleiro, pola súa non información. Eu voulle ler de novo a pregunta: ¿cantas sancións en aplicación da Lei 2/2012 leva imposto o Instituto Galego de Consumo nas entidades financeiras que persistan no uso das cláusulas solo? Eu interpreto das súas palabras que ningunha, nin ningunha sanción, nin ningún expediente, porque senón daría un número. Nin vostede é de letras nin eu tampouco, polo tanto, se non dá ningún número é que entendo que o número real é cero. E desgraciadamente, señoría, isto pon en cuestión a súa sinceridade e a do seu goberno cando manifesta a preocupación polos máis débiles. Mire, hoxe o presidente da Xunta presumiu nesta cámara da cifra de desafiuzados de Galicia, que era inferior á media nacional. Faino xusto tres días despois de que se faga público que o ano pasado foron 2.519, é dicir, máis ou menos 15.000 no que leva o actual goberno da Xunta nas súas funcións. Esa si que é unha auténtica marea. Fronte a esa marea, eu acabo de ver o que acaba de publicar o Diario Oficial de Galicia, mércores 3 de xuño, no que se publican as axudas á adquisición de vivenda protexida, usada e promoción para uso propio por parte de familias, e tamén a nivel de empresas para a construción das destinadas a alugamento e aloxamento, e pon: importe máximo 124.000 euros. Eu dixen: debe ser para cada un dos que solicite. Pero vou mirar a partida, partida 0781451B7700, 124.000 euros, é dicir, que unha axuda, porque non dá para máis 124.000 euros. Esa é a preocupación que ten en materia de vivenda o Goberno do que vostede forma parte: 15.000 desafiuzados, 43 realoxados nas vivendas promovidas e postas á súa disposición pola Xunta de Galicia...
Moitas grazas, señor Sánchez Bugallo.
...e 124.000 euros para empresas e 21.200 para particulares.
Moitas grazas. Ten a palabra o conselleiro de Economía e Industria, don Francisco Conde.
Vexo, señoría, que non lle interesa demasiado o que di o Tribunal Supremo, ou só lle interesa o que vostede intenta trasladar. E tamén me resulta curioso que, cando vostede fai unha intervención distinta á propia pregunta e lle respondo, non lle interese e me remita á pregunta por escrito, que eu, loxicamente, tamén lle vou responder agora na réplica. En calquera caso, señoría, como sabe vostede, no tema das cláusulas chan tanto a Xunta de Galicia como o Goberno central están actuando de forma coordinada, porque tanto a Administración do Estado como a Xunta de Galicia teñen competencias e teñen que desenvolver esas competencias. E estamos cooperando, precisamente, para garantir a transparencia das cláusulas chan e, loxicamente, darlles toda a información aos consumidores. Nese sentido, como sabe tamén, o Banco de España –tampouco fai referencia a iso– é o que está a verificar efectivamente que se cumpren os requisitos fixados por todas as ordes de transferencia e protección dos clientes bancarios, e sabe perfectamente, e ocúltao, que foron máis de doce mil as reclamacións que se atenderon, e o 80 % desas reclamacións foron favorables aos consumidores, o 82 % exactamente de todos os expedientes relacionados coas cláusulas chan saldáronse a favor do reclamante. E sabe tamén perfectamente que o Instituto Galego de Consumo actúa cando ten as competencias que lle marca a normativa vixente. Ata o momento non se deu a circunstancia recollida na normativa para que unha vez reflectida a referencia no Banco de España tivera que abrir ningún tipo de expediente sancionador. E iso é na aplicación das súas competencias. Pero, loxicamente, o que non vai facer o Instituto Galego de Consumo é abrir un expediente sancionador, como fixeron en Asturias, cando non ten as competencias, para que despois o xulgado contencioso-administrativo declare a nulidade desas actuacións. Polo tanto, señoría, se me permite, en materia de defensa aos consumidores, o importante, se mo permite, non é quen é o organismo que defende os consumidores, senón que o importante é que os consumidores estean defendidos nos seus dereitos. E aí no tema das cláusulas chan están actuando coordinadamente –aínda que lle resulte estraño–, coordinadamente tanto a Administración do Estado como a Xunta de Galicia. E seguiremos aí. Efectivamente, en materia de política de vivenda, tal e como reflectiu o presidente, sabe perfectamente que nós non deixaremos de traballar ata que unha soa familia estea en risco de perder o seu fogar, farémolo, estámolo facendo co programa Reconduce, atendendo as familias que, efectivamente, están nunha situación de risco de desafiuzamento e, loxicamente, seguiremos a dotar de todas as garantías para que iso non ocorra. Moitas grazas, señoría.
Moitas grazas. Pregunta de D. Xosé Manuel Beiras Torrado e seis deputados/as máis, do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, sobre a opinión da Xunta de Galicia respecto do actual sistema para que as familias dispoñan de libros de texto no ensino obrigatorio
Ten a palabra o señor Vázquez para formular a súa pregunta.
Boa tarde, señor conselleiro. Sen dúbida, unha das medidas máis inxustas das moitas que aprobou o seu goberno, xunto co repago nos comedores escolares, foi o establecemento dun sistema de copago nos libros de texto. Acabaron vostedes cun sistema de préstamo universal dos libros de texto que garantía que todas as familias accederan de xeito universal ao material, aos libros de texto, sen ademais permitir un aforro importante para as arcas públicas. Estableceron agora un sistema de cheque escolar para a compra de libros que é absolutamente ineficaz, absolutamente caro e totalmente insuficiente para as familias. Na convocatoria actual, na convocatoria deste ano, unha familia, unha parella que ingrese 700 euros cada un dos membros e cun fillo recibirá unha axuda de 90 euros para a compra dos libros de texto e do material escolar. Recibirá unha axuda de 170 euros se gañan menos de 675 euros cada un. E, ademais, esta convocatoria non inclúe o material escolar, nin tampouco axuda ás familias que teñen escolarizados os seus fillos en educación infantil. E iso cando o gasto medio para iniciar o curso dunha familia por fillo é duns 700 euros, incluíndo libros, material escolar, matrícula, gasto de comedor, actividades extraescolares, etc. ¿Como unha familia que gaña 700 euros cada un dos membros da parella pode asumir 700 euros de gasto cunha axuda de 90 euros? Esa é a pregunta que teriamos que responder. Pero diante deste clamor popular, ante o fracaso do sistema de cheque escolar para a compra de libros de texto, as familias organizaron sistemas de bancos de libros, porque as familias se autoorganizan para resolver os problemas que causa este goberno. E diante dese escándalo, como mostra de máxima incompetencia na convocatoria actual, o Goberno galego organiza un sistema de banco de libros, un sistema de préstamo solidario –como lle chaman vostedes– para que os alumnos de terceiro e quinto poidan acceder aos libros de texto. Pero a propia convocatoria deixa fóra aqueles alumnos que non poidan acceder con base no número de libros dispoñibles nese banco de libros. Polo tanto, é un recorte, un recorte encuberto pero un recorte, porque os alumnos de terceiro e quinto non van poder acceder ás axudas ordinarias. Preséntase, polo tanto, como un avance o que en realidade é un auténtico recorte. ¿Que teñen pensado facer cando os libros de texto non alcancen ás familias que poderían acceder antes ás axudas ordinarias? ¿Como van facilitar que todas e cada unha das familias accedan aos libros de texto? ¿Como poden chamarlle a este sistema de gratuidade solidaria cando nin é gratuíto nin moito menos é solidario? ¿Como van resolver esta situación, señor conselleiro?
Moitas grazas. Ten a palabra o conselleiro de Cultura Educación e Ordenación Universitaria, don Román Rodríguez.
Moitas grazas, señora presidenta. Señor Vázquez, eu quixera ser moi claro, e quixera deixar moi claro aquí en sede parlamentaria que todas as familias que o precisen terán libros de texto. E voulle vou repetir: todas aquelas familias que están dentro dos umbrais de renda que entendemos que fan necesario o apoio da Administración pública, todas terán os libros de texto. E voulle dicir como o faremos: por unha parte, xa temos presentado o actual sistema, que é a evolución lóxica do sistema preexistente, onde se fai unha aposta decidida polo libro dixital, que xa coñecemos, e estase incrementando progresivamente o seu número; por outra parte, mantense o sistema de cheques para as familias en todos os cursos, coa excepción de terceiro e quinto de primaria, segundo e cuarto de ESO, e para estes cursos plantéxase a posta en marcha dun fondo solidario. ¿Que é este fondo solidario? Este fondo solidario é nin máis nin menos que un banco de libros –como se lle queira chamar– onde aquelas familias que foron beneficiarias no seu momento das axudas para compra de libros depositen os seus libros de texto, para que posteriormente, cunha correlación inversa ao nivel de renda, todas aquelas familias poidan ir a este fondo recoller libros. Se nalgún caso concreto, que entendemos que pode pasar, pero serán cuestións concretas, poida haber máis demandantes que libros en oferta, a Administración poñerá os medios necesarios para que ninguén, ningunha familia quede sen libros de texto. Iso quero que quede perfectamente claro para que non haxa ningún tipo de confusión. Todas aquelas familias que necesiten e precisen libros de texto e que están dentro dos umbrais de renda que fixa a Administración para acceder a eles vainos ter e habilitaranse as solucións necesarias para que así sexa. Entendemos que este modelo, en contraste co que plantexan vostedes, de préstamo universal, é moito máis xusto socialmente e precisa e permite concentrar e dar prioridade ás familias con menos recursos. Entendemos que é unha auténtica xustiza redistributiva. E eu vexo con preocupación certas mensaxes que se lles están lanzando á sociedade. Estáselle dicindo á sociedade que cando hai fondos ou bancos de libros, se os fago eu están ben, se os fai a Administración están mal. Estanse fomentando con algunhas mensaxes auténticas actitudes non solidarias. Estáselles dicindo: non participen votedes cos fondos públicos da Xunta de Galicia, non colaboren con eles. ¿Que prima aquí? Nós facemos un chamamento á comunidade educativa, que sumemos esforzos, que colaboremos todos, que participemos todos, porque isto non vai ser mellor para o Goberno...
Moitas grazas, conselleiro.
...vai ser mellor sobre todo para aquelas familias que máis o precisan. Moitas grazas.
Réplica de don Ramón Vázquez.
Conselleiro, recoñecerame cando menos un alto nivel de improvisación neste caso como en moitos outros, porque o artigo 7 da convocatoria actual, á que lle fixen referencia na primeira parte da miña intervención, di que o centro asignará o uso dos libros de texto dispoñibles por orde inversa á renda per cápita da unidade familiar, non di nada do que despois vostede engadiu; non sei se vai facer unha modificación da convocatoria porque non di nada do que vostede di e acaba de dicir. Polo tanto, é imposible garantir que o banco de libros do centro dispoña do número de unidades, do número de exemplares que se corresponda co número de solicitudes. Nada na orde fai ningún tipo de previsión a ese respecto, faino vostede aquí in voce. Por favor, escríbao na convocatoria, faga unha modificación e as familias estarán máis tranquilas. En segundo lugar, claro, nós entendemos que as familias organicen bancos de libros para poder acceder aos materiais, pero non entendemos que un goberno cubra o acceso a un dereito básico e fundamental como é o dereito á educación organizando bancos de libros. Nós defendemos que un goberno ten que construír ferramentas para garantir o cumprimento e o acceso dos dereitos, non practicar a caridade. Vostede organiza un sistema que se basea directamente nun sistema absolutamente caritativo. E o que ten que garantir vostede é que todas as familias teñan o material escolar necesario, non a través de bancos de libros. Son vostedes o goberno dos bancos, non só porque sanean so bancos, senón porque organizan bancos de tapóns, bancos de alimentos, agora bancos de libros. Non lles queda nada xa por organizar de xeito absolutamente caritativo. Non insista en intentar convencernos de que este é un sistema, dende logo, máis progresivo e equitativo. Ás familias que teñen as rendas máis altas, evidentemente, interésanlles sistemas de copago e repago para pagar directamente polos servizos e non sufragar os servizos dos que desfrutan toda a cidadanía. É precisamente a xente que ten menos salarios a que precisa que haxa unha fiscalidade progresiva...
Moitas grazas. [[Aplausos.]] Réplica do conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria.
Señor Vázquez, estamos completamente de acordo: quen máis teña que pague máis e quen menos teña que reciba máis axuda da Administración; absolutamente de acordo. E voulle dicir unha cousa: vostede fala de caridade. Cando un banco de libros ou un fondo de libros o pon en marcha unha Anpa ou un concello, ¿iso é caridade para vostede? Cando unha administración quere fomentar unha actividade solidaria, ¿iso para vostede é caridade? Non o sei. En todo caso, mire, este goberno ten demostrado en moitas actuacións que fai unha auténtica aposta polo carácter redistributivo, por apoiar máis a quen máis o precisa. Vostede entenderá coma min que a sociedade –e tense dito nesta Cámara– non ten por que pagar os libros dos meus fillos, cando hai outras prioridades. Entenderao, e eu entenderei que, ao mellor, nunha familia con escasos recursos teremos que concentrar aí os esforzos, sobre todo en momentos de escaseza, en momentos de escasos recursos, porque o resto é o de sempre, o resto é un café para todos, digamos, o que nos gusta facer en plan simpático, pero realmente o que temos que facer é concentrar os esforzos nas familias que máis o precisan, e iso é o que se plantexa. E o que non pode ser é que nesta comunidade autónoma, onde se fai un esforzo notabilísimo para aportar libros ás familias, se cuestione dun xeito tan radical, porque en moitas comunidades autónomas –e moitas gobernadas por diferentes partidos– non se pon nin un euro, e aquí póñense moitos millóns de euros para axudar as familias que máis o precisen. Eu pediríalles responsabilidade polo seguinte: porque non pode ser que, despois de demandar e de escoitar nesta Cámara por activa e por pasiva que se apoie o banco de libros nos centros, que se fagan medidas de apoio aos bancos de libros nos centros, agora, que se fai, se cuestione dun xeito tan radical; non pode ser, non é entendible. E non pode ser que despois de que vostedes –e cando digo vostedes digo o arco parlamentario da oposición– estean cuestionando constantemente que non se axuda a quen máis o precisa, agora, que se leva practicando un sistema que axuda máis a quen máis o precisa, non lles guste. Non pode ser que cando se demanda sempre participación e solidariedade, agora, que se plantexa un sistema nesta vía, pois tamén se diga que non gusta. Eu pediríalles que nas mensaxes que lanzan á sociedade non se note tanto que se priman intereses diferentes aos intereses das familias e dos nenos, porque dá absolutamente a sensación de que priman máis outros intereses que os intereses dos nenos e das nenas, que son os que, polo menos a este goberno, nos preocupan. Remato, e quero ser moi claro, como comecei: que quede moi claro que todas aquelas familias que precisan libros de texto os van ter co sistema de fondo solidario, co sistema de becas e co sistema de libro dixital. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, conselleiro. Pregunta de D. Hipólito Fariñas Sobrino e sete deputados/as máis, do G.P. Popular de Galicia, sobre a valoración por parte do Goberno galego da estratexia de fomento do emprendemento entre as persoas mozas galegas desenvolvida desde o ámbito educativo
Moitas grazas, presidenta. Señor conselleiro, é coñecido que a Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria desenvolveu unha estratexia de fomento do espírito emprendedor co obxectivo de mellorar a posibilidade de crear novas empresas que amplíen as posibilidades de emprego das persoas que obtiveron algunha titulación de bacharelato, FP, artes plásticas e deseño, deportivas, educación secundaria para persoas adultas, ensinos superiores de deseño e conservación e restauración de bens culturais nos últimos catro anos. Entendemos o emprendemento como a oportunidade que ten a mocidade para ter un futuro máis próspero e xerar riqueza e benestar na súa terra. Co obxectivo de poder afrontar este camiño coa maior das garantías, desde a Xunta de Galicia préstase especial atención á etapa formativa para poder dotar os mozos de todos os recursos e asesoramento. Este grupo parlamentario ten un fondo compromiso coa formación e o emprendemento dos nosos mozos, e así o demostrou coa presentación nesta Cámara de varias proposicións non de lei para instar a Xunta de Galicia a continuar impulsando unha educación e unha formación dirixida ao fomento da capacidade emprendedora entre os estudantes e á implantación de novas iniciativas e de novos viveiros de empresas dentro dos centros educativos, coa intención de favorecer o emprendemento entre o alumnado. O Plan de emprendemento no sistema educativo de Galicia, Eduemprende, quere fomentar o espírito emprendedor no sistema educativo de Galicia, e establece a estratexia de potenciar a cultura emprendedora. O obxectivo global deste plan é lograr un avance na cultura do emprendemento no noso alumnado e propor instrumentos que permitan coñecer os logros alcanzados. Para isto conta con distintos programas, entre eles a FP Emprende, que ten como obxectivo facilitar ao alumnado galego espazos e asesoramento idóneos para a posta en marcha dun negocio de proxectos empresariais viables en centros educativos que conforman a rede galega de viveiros de empresas en centros educativos. Pero o Eduemprende abarca tamén diversas áreas e liñas de actuación, todas elas coa finalidade de incorporar como habilidades e competencias do alumando tanto a idea de empresa e a iniciativa empresarial como as formas de concretar modelos de negocio ou posta en marcha de proxectos. ¿Que valoración fai o Goberno galego da estratexia de fomento de emprendemento entre os mozos e as mozas galegas do ámbito educativo? Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas. Ten a palabra o conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria.
Moitas grazas, señora presidenta. Señor deputado, ¿que é un emprendedor? Un emprendedor é unha persoa, un xoven, que ten certas actitudes intrínsecas, ten certa capacidade para fomentar a innovación, ten unha actitude resolutiva, unha actitude activa ante a vida e unha actitude valente; alguén que ten o desexo de xerar novas oportunidades, que ten o desexo de introducir as súas ideas no mercado, de crear unha actividade económica, de xerar cunha actitude proactiva cun posto de traballo; é dicir, de pór a súa creatividade, as súas ganas e o seu esforzo como un piar fundamental para impulsar unha iniciativa. Ben, ¿un emprendedor nace ou faise? Obviamente, nace en certa medida, pero tamén se fai, e tamén dende o sistema educativo o podemos apoiar. Creo que este goberno está facendo un bo labor de apoio aos emprendedores no eido educativo, e faino en diversos proxectos e programas. Por exemplo, na formación profesional é algo fundamental o apoio ao emprendemento: adáptanse os ciclos formativos á realidade laboral, introdúcense competencias transversais, foméntase a participación de alumnos en centros de traballo a través das bolsas FCT, púxose en marcha e están poñéndose en marcha proxectos de formación profesional dual, tense apostado por un plan integral, que é o Eduemprende, que se desenvolveu e se desenvolve en colaboración coa Consellería de Economía e Industria, un plan que abrangue diferentes iniciativas, pero unha moi importante –que entendemos moi importante– é a aposta pola rede de viveiros de empresas en centros educativos. Contamos xa dende o ano 2009 co fomento e coa creación de 63 iniciativas de creación de empresas e de emprendedores mozos, tamén con premios como os premios Eduemprende, con programas de innovación educativa, como o programa Simula –11 centros, 430 alumnos involucrados, que teñen posto en marcha negocios virtuais en diferentes áreas: hostalería, comercio e administración–, o programa Avanza –que facilita a formación práctica e a formación específica e como concretar un modelo de negocio–, o programa Atrévete –que nas catro provincias conta con 3.200 alumnos involucrados en primaria e secundaria– ou o programa Actúa, en colaboración co Igape –que permite achegar ao alumando de formación profesional e bacharelato experiencias persoais e profesionais de persoas emprendedoras de éxito no mundo laboral–; é dicir, unha estratexia educativa definida, ben aceptada e participada polo conxunto da comunidade educativa e dos axentes socioprodutivos e unha estratexia coa que o Goberno galego está a impulsar o espírito emprendedor dende o ensino, a través tanto de instalacións de equipamentos como tamén de asesoramento en diferentes niveis de ensino non universitario. Moitas grazas.
Moitas grazas, señor conselleiro. Ten a palabra don Ramón Santos.
Señor conselleiro, moitas grazas pola información que nos traslada hoxe na súa resposta... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Seguindo co obxectivo da nosa pregunta inicial, somos conscientes desde este grupo parlamentario de que unha vez rematados os seus estudos as mozas e mozos galegos se atopan con serias dificultades á hora de emprender. É este un dos principais problemas que teñen, xunto coa falta dun espazo físico onde ubicarse e a ausencia de asesoramento específico. Da súa resposta podemos deducir que para o Goberno de Galicia, e nomeadamente para a súa consellería, vai ser estratéxico o apoio aos viveiros de empresas, para que poidan ocupar o espazo necesario no desenvolvemento de ferramentas que dean asesoramento, acompañamento e titoría a aqueles mozos e mozas emprendedores procedentes dos ensinos de niveis non universitarios. Señor conselleiro, coincidimos con vostede en que esta é a vía para poder asentar a mocidade na nosa terra e así poder dar solucións aos seus principais problemas. Por todo isto nos gustaría que nos proporcionasen información sobre cantas empresas se asentaron despois de pasar polos viveiros. Tamén díganos, se é posible, que medidas porá en marcha a súa consellería para reforzar esta rede. E, xa por último, cantas redes de viveiros está previsto crear nos próximos anos. Máis nada e moitas grazas polas súas repostas.
Moitas grazas. Ten a palabra o conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria.
Moitas grazas. Señor deputado, a rede galega de viveiros de empresas en centros educativos é un piar fundamental da estratexia de fomento no emprendemento no eido educativo, algo que este goberno –tamén este grupo parlamentario– ten apoiado, de feito ten habido nesta Cámara diferentes iniciativas para incrementar e para apoiar o incremento da rede de centros de viveiros, que, por certo, só tiveron o apoio, neste caso, do Grupo Popular, o cal pois agradecemos. Pero, ¿que permiten facer os viveiros de empresas? Pois permiten que os alumnos que están nos últimos cursos de formación profesional, ou incluso aqueles que remataron xa os seus ciclos nos catro anos seguintes, poidan pór en marcha, nestes viveiros, iniciativas emprendedoras, iniciativas orientadas á creación de negocios, orientadas á creación de empresas, onde o viveiro aporta, por unha parte, a infraestrutura, o espazo físico necesario, pero tamén aporta, con servizos complementarios de formación e de asesoramento, aquelas estratexias, aquela información complementaria que o xoven emprendedor necesita para pór en marcha o seu negocio. Como xa expliquei anteriormente, a rede de viveiros está conformada neste momento por 17 viveiros en toda Galicia –contamos incrementala de xeito xa inmediato en catro máis–, e nestas instalacións téñense desenvolto 63 empresas; é dicir, na rede de viveiros de empresas nos centros educativos, temos xa 63 iniciativas empresariais, que, obviamente, contribúen a crear emprego, sobre todo nos máis xóvenes. Destas 63, 22 xa están fóra, están traballando xa fóra dos viveiros. Temos 9 que xa están consolidadas e traballando aínda dentro, pero que se prevé que saian rapidamente ao mercado, e temos tamén 32 que están en proxecto de xestación; co cal, estamos a falar de 63 iniciativas empresariais que foron desenvoltas nos viveiros de empresas. E comprenderá vostede que esta iniciativa de potenciar os viveiros de empresas nos centros educativos é algo que aspiramos a reforzar, e aspiramos a reforzar porque contribúe a fomentar a empregabilidade dos mozos. Estamos convencidos de que axuda a fomentar e de que é útil para que a mocidade galega poida atopar e poida buscar emprego. Por iso nos vindeiros meses, nos vindeiros anos, temos o compromiso de ampliar a rede de viveiros de empresa a todos aqueles centros integrados de formación profesional e tamén a outros centros educativos, nomeadamente IES, onde haxa demandas comarcais, porque entendemos que así se contribúe a crear emprego nos máis xóvenes e se contribúe a crear actividade económica na poboación máis xoven. Pensamos que a rede de viveiros é unha actividade, é un proxecto, que ten moito sentido, porque os alumnos en formación están xa, nestes viveiros, contribuíndo a xerminar as súas ideas empresariais, e, por conseguinte, a fomentar a súa empregabilidade. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, señor conselleiro. Pregunta de Dª Eva Solla Fernández, do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, sobre o número de camas que se van pechar en cada un dos hospitais públicos de Galicia nos meses de xuño, xullo, agosto e setembro de 2015
Ten a palabra a señora Díaz para formular a pregunta.
Grazas, presidenta. Señora conselleira, voulle ler un texto que está en castelán e que di así: "En términos evolutivos, el gráfico cuatro muestra que el gasto sanitario privado ha presentado una tendencia creciente en la última década, pasando del 2,05 % del PIB en el año 2000 al 2,63 % en el año 2012. En términos absolutos, el gasto privado presenta niveles históricamente altos en el período de crisis económica, hecho que resulta de la desinversión pública en un contexto de dificultades financieras, y la Administración pública opta por una política de transferencia de costes hacia las familias." Este informe, señora conselleira, é o informe Idis –órgano que supoño que coñece ben–, o órgano dos lobbies dos hospitais privados do conxunto do Estado español. Este mesmo informe anuncia que o gasto privado per cápita en Galicia é de 562 euros fronte aos 1.245 do gasto na pública. É dicir, que o gasto que temos privado equivale exactamente ao 45 % do que temos no público. Pero tamén, señora conselleira, quería lerlle un texto –que tamén está en castelán e, neste caso, é da súa consellería– do Plan de continxencia, que di así: "Sabendo que a presión que imos ter no Servizo de Urxencias vai ser alta –prevese que maior que a do ano pasado–, é importante ter un plan de apertura de unidades no caso de que o número de pacientes con orde de ingreso en urxencias ás 15 horas sen cama e sen nada sexa maior de 15". Isto, señora conselleira, supoño que o coñece, é, no caso do hospital, do Plan de continxencia de Santiago de Compostela. A pregunta que nos facemos nós é: ¿que sucede no caso de que non sexan 15, que sexan 13 ou que sexan 12? ¿Que é o que vai pasar? Pero queremos darlle máis datos, señora conselleira: dende que vostedes chegan pechan, no 2010, 588 camas; no 2011, 670 camas; no 2012, 787 camas; no 2013, 900 camas; no 2014, 1.095 camas; e é certo que este ano recortan menos, pero estamos exactamente en 1.015 camas, señora conselleira. ¿Pódenos explicar por que segue vostede atacando a sanidade pública e por que se permite paralizar a sanidade pública nos meses de verán, señora conselleira? ¿E pode darnos, por favor, as razóns polas que vostede se empeña en pechar estas camas e privar de recursos sanitarios a xente que o precisa no noso país?
Grazas, señora Díaz. Ten a palabra a conselleira de Sanidade, dona Rocío Mosquera.
Moitas grazas, señora presidenta. Boa tarde, señoría. Mire, o Servizo Galego de Saúde planifica todos os anos, desde hai moitos anos, non desde o ano 2009 senón desde moitísimo antes do ano 2009 –eu levo toda a miña vida no Sistema sanitario público de Galicia e pódolle dicir que desde sempre recordo o peche de camas–, o número de camas que estarán en funcionamento no verán. [[Murmurios.]] Esta non é unha peculiaridade máis do Servizo Galego de Saúde senón que o fan todos os servizos de saúde de todas as comunidades autónomas. Repito, é unha práctica habitual aceptada e consolidada en todos os servizos de saúde do Sistema nacional de saúde. E, xa o dixen varias veces, no ano 2014 tivemos operativas o 86 % das camas dispoñibles nos centros hospitalarios. Con este 86 % de camas operativas o índice de ocupación foi do 77,7 % fronte ao 77,5 % do 2013. Se collemos os últimos cinco anos, o promedio de ocupación con esas camas operativas foi do 76,8 %. Polo tanto, as decisións que se adoptan son baseadas nos datos históricos que temos no Servizo Galego de Saúde. E as razóns son bastante fáciles de explicar. Na época estival habitualmente os índices de ocupación hospitalaria diminúen. Isto sucede tamén noutras estacións do ano, pero débese fundamentalmente a que determinadas patoloxías, como as respiratorias, responsables dun elevado número de ingresos, diminúen durante este tempo. A reorganización faise porque cumprimos o noso deber fundamental, que é xestionar con eficiencia os fondos públicos que a cidadanía galega pon á nosa disposición. Facelo doutra maneira, como parece pretender, sería un derroche dificilmente xustificable dos ditos fondos. Unha vez máis teño que insistir en algo que oíron moitas veces nesta Cámara: a decisión sobre o alcance desta programación tómase tendo en conta a responsabilidade principal da sanidade pública galega de garantir en todo momento a seguridade e a calidade asistencial dos pacientes. Ademais, aquelas camas que non están operativas nun momento determinado poderíanse pór en funcionamento en cuestión de horas. É tamén habitual aproveitar esta época do ano para facer aquelas reformas e aquelas melloras nas unidades de hospitalización que son necesarias. A referida planificación baséase nunha reestruturación das unidades de hospitalización para que os pacientes teñan á súa disposición os recursos que precisan e os profesionais poidan traballar de maneira máis racional e cómoda, garantindo sempre que aqueles procesos que non o necesitan non teñan demora. Destas camas operativas, como dixen, o 86 % son, para este ano, 928, as que non se poñen operativas...,
Moitas grazas, conselleira.
...e 6.288 están operativas.
Moitas grazas, conselleira. Réplica da señora Díaz.
Señora conselleira, está claro que non estamos nun país normal, este non é un país normal, porque o seu recorte masivo vai in crescendo a pesar de que as doenzas respiratorias son máis ou menos as mesmas ao longo do sexenio no que vostedes están a gobernar. Sen embargo, insisto, vai in crescendo de maneira exponencial o recorte de camas dende que vostede goberna. Entón, ese argumentario que dá, dende logo, falla, non serve; é dicir, haberá as mesmas afeccións respiratorias dende que chega no 2009 –que lle dei o dato de 588 camas–, ata o día de hoxe, que duplica o recorte de camas. Por tanto, señora conselleira, non nos fagamos trampas, estanos enganando. Pero, ademais, señora conselleira, é que, segundo os datos que temos, a pesar da opacidade e a pesar de ser vostedes o Goberno da transparencia, non somos quen de coñecer os datos oficiais das listas de espera. Pero si que todos os profesionais e as asociacións e os sindicatos de clase nos din que estamos diante dunha lista de espera de, como mínimo, 37.000 persoas en Galicia, señora conselleira. ¿Pódenos explicar por que vostede, tendo a 37.000 persoas que están en aras, á espera, de que se cumpra un dereito fundamental, está empeñada en seguir atacando a sanidade pública? ¿Por que segue recortando os dereitos de todos e todas nós, señora conselleira? Porque, insisto, hai as mesmas afeccións respiratorias agora, este ano, que cando vostede chegou; e está recortando o dobre das camas do recurso cama, señora conselleira. Pero non soamente iso, é que non poderá vostede obviar que está precarizando as condicións de traballo dos profesionais da sanidade pública e non poderá vostede obviar que está, dende logo, demolendo as condicións de saúde pública deste país. É evidente, señora conselleira, algún sindicato di que as cifras de lista de espera se sitúan non en 37.000 persoas senón en 60.000.
Moitas grazas, señora Díaz.
Por favor, díganos... E unha última cuestión...
Non, moitas grazas, señora Díaz. Rematou o seu tempo. [[A señora Díaz Pérez pronuncia palabras que non se perciben.]] [[Aplausos.]] Señora Díaz, grazas. Ten a palabra a conselleira de Sanidade, dona Rocío Mosquera.
Grazas, señora presidenta. Repítolle, tendo en conta o 86 % das camas operativas, temos un índice de ocupación do 77,7 %; é dicir, temos un colchón suficiente para realizar os ingresos que se produzan neste período. Por outra parte, é verdade que neste período a maioría dos nosos profesionais queren disfrutar das vacacións –e teñen dereito a elas porque traballan todo o ano de maneira moi importante–, pero aumenta o número de intervencións, aumenta o número de consultas e aumentou durante todos estes anos, ano a ano, toda a actividade hospitalaria; e o 73 % pide as vacacións neste período e disfruta delas. E, desde logo, non hai en determinadas especialidades especialistas en paro para cubrir todos os equipos profesionais. Co cal... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non, non hai especialistas no paro. [[Murmurios.]] Mire, quérolle agradecer o traballo á maioría dos profesionais que traballan arreo, e non hai en paro profesionais para substituír a determinados especialistas. Polo tanto, o que temos é que facer unha xestión rigorosa das vacacións, dos recursos, dos recursos camas, dos recursos quirófanos, e unha planificación axeitada de todo o sistema sanitario. Iso é o que facemos ano a ano co histórico, porque temos datos do histórico e sabemos como se comportan os nosos hospitais e como se comportan os ingresos. E os equipos directivos o que fan é, precisamente, esa xestión rigorosa e eficiente dos recursos. Outra cousa non cabería facela e, desde logo, fariamos unha mala xestión dos recursos públicos se non o fixeramos así. Por outra parte, fano todas as comunidades autónomas –xa llo dixen antes–, outras disfrázano con outros nomes, outras din que o que fan é ter camas en reserva –bueno...– e noutras comunidades autónomas nas que vostedes formaron o goberno...
Silencio, por favor.
...páganlles aos seus interinos o 75 %. [[Murmurios.]] Mire, eu creo que hai que xestionar ben o sistema público. Hai que facer unha xestión rigorosa e eficiente. E, desde logo, a reorganización das camas e adaptar realmente o número de camas aos ingresos que temos e ao índice de ocupación é unha mellora de xestión, sen ningunha dúbida.
Moitas grazas, conselleira. Pregunta de Dª María Montserrat Prado Cores, do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, sobre a modificación do calendario de vacinación infantil levada a cabo pola Consellería de Sanidade no mes de maio de 2015
Ten a palabra a señora Prado para formular a súa pregunta.
Moi boa tarde. Está sendo habitual que o Ministerio de Sanidade se vexa obrigado a actualizar constantemente o listado de medicamentos dos que dispón en subministración, xa que o desabastecemento por parte das multinacionais farmacéuticas se está convertendo en norma. O desabastecemento dalgún medicamento sempre foi algo puntual, mais nos últimos tempos pasa de ser puntual a ser habitual, a converterse en norma. Nunca como até agora o número de medicamentos en subministración fora tan alto; por exemplo, a finais de maio había días en que estes eran de 175, outros días de 188. O 13 de maio a conselleira de Sanidade mandou unha comunicación aos profesionais sanitarios modificando o calendario de vacinas dos nenos e nenas en Galiza. Esta modificación consiste na substitución da dose de vacina chamada "pentavalente", que se subministraba aos 4 e 18 meses, pola hexavalente, que incluía a hepatite B, e retrasando a trivalente, que se subministraba aos 6 anos ata novo aviso. Con isto encontrámonos con que hai nenos que van recibir unha dose extra gratis de hepatite B e hai os nenos de 6 anos que van quedar sen a dose de recordo. A conselleira de Sanidade, a súa consellería, xustifica a medida na dificultade da subministración das vacinas por parte das dúas multinacionais que a fabrican, Glaxo e Sanofi. Este desabastecemento vénse sumar a que de xeito xa recorrente quedan desabastecidos antibióticos que se usan para o tratamento habitual de infeccións dos nenos e nenas de curta idade; unha situación que provocou xa que a Asociación Española de Pediatría tivera que publicar protocolos alternativos, dándose o caso de que hai tratamentos que houbo que modificar outra vez porque estes tampouco estaban. Tamén temos información de que está habendo problemas no abastecemento de vacinas para adultos. Hai situacións nas que é precisa a subministración cando hai enfermidades que van supoñer unha inmunosupresión, e cando se prevé que van provocar esa situación adminístraselles unha determinada vacina. Por culpa deste desabastecemento non son poucos os casos onde os tratamentos a estas persoas gravemente enfermas hai que retrasalos. Hai tamén denuncias de desabastecemento da tuberculina, necesaria para as probas diagnósticas de tuberculose. E estamos vendo que estamos dependendo de que as farmacéuticas dispensen os medicamentos para poder subministrárllelos. Estamos a ver como son as farmacéuticas as que teñen o control absoluto sobre as enfermidades e os tratamentos, poñendo no mercado os medicamentos que consideran e ao prezo que consideran. Consideramos, señora conselleira, que é preciso saltar esas patentes e actuar. Preguntámoslle: ¿ata cando van seguir cedendo á chantaxe das multinacionais farmacéuticas? ¿Van seguir cedendo ás súas presións ou van facer algunha actuación para poñer en primeiro lugar a saúde dos galegos e das galegas e non os intereses das farmacéuticas?
Moitas grazas. Ten a palabra a conselleira de Sanidade, dona Rocío Mosquera.
Grazas, señora presidenta. Boa tarde, señoría. É certo que a finais de abril deste mesmo ano o Ministerio de Sanidade, Servizos Sociais e Igualdade comunicaba, a través da Ponencia de Programas e Rexistros de Vacinacións, a situación de desabastecemento de stocks, no que se encontraba Glaxo no que se refire á vacina pentavalente e tripla bacteriana. Trátase dun problema de produción dos antíxenos contra a tose ferina, problema que afecta a produción a nivel mundial. Non é, en consecuencia, un problema só de Galicia nin mesmo de España senón que afecta o conxunto da comunidade internacional. Esta empresa era xa a única que viña subministrando en toda España a vacina de recordo da TPA –a tripla–, que se pon aos 6 anos, pois a outra empresa que tamén estaba autorizada, Sanofi, xa levaba máis de dous anos sen servir a vacina, tamén por problemas de produción. Así, unha vez recibida a nova, o Ministerio convoca unha reunión urxente da Ponencia de Programas e Rexistros de Vacinacións para avaliar a situación en cada comunidade autónoma e consensuar unha resposta uniforme a esta dificultade común e compartida. Esta ponencia –que, como digo, está coordinada pola Dirección de Saúde Pública, Calidade e Innovación do Ministerio de Sanidade–, na que están representadas todas as comunidades autónomas, o Centro de Epidemioloxía e a Axencia Española de Medicamentos e Produtos Sanitarios, toma unha resolución. Porque o que queremos e o que queren todos é garantir unha correcta vacinación dos nenos e nenas menores de 3 anos, unha garantía para os nenos individualmente e tamén para a inmunización en grupo. Isto acádase ao conseguir as coberturas que temos actualmente do 95 % da vacinación contra estas enfermidades. E a resposta que se fixo foi a seguinte: a pauta que se estableceu foi para primovacinacion, é dicir, para os nenos de 2, 4 e 6 meses de idade realizarase a vacinación coa vacina hexavalente. Utilizarase unha primovacinación preferente á vacina hexavalente –como digo– tamén aos 18 meses. ¿Por que? Bueno, porque estamos sen vacina, e non só en España, senón –como digo– a nivel internacional. Aos 18 meses porase a vacina pentavalente, porque temos aínda vacina na nosa comunidade autónoma para pór a vacina pentavalente durante todo este ano. É decídese que o recordo dos 6 anos se atrasa ata que se arranxe, ata que teñamos vacina suficiente para garantir a vacinación de todos os nenos e nenas de todo o Estado español, de todo o Sistema nacional de saúde. Isto está baseado en criterios técnicos. Son os técnicos os que deciden esta modificación do calendario vacinal porque o prioritario –como digo– son...
Moitas grazas, conselleira.
...os nenos de menos 3 anos. Moitas grazas.
Réplica da señora Prado Cores.
Xa quedo tranquila, señora conselleira; como é un mal de moitos, pois nada, tranquilos todos. Eu o que lle pregunto é: ¿como se pode permitir que millóns de persoas teñan a súa saúde en mans de dúas empresas farmacéuticas?, ¿como se pode permitir que vostede diga hoxe aquí que hai máis dun ano que unha delas xa non subministra fármacos e que agora esteamos en mans de que a outra os fabrique e os subministre cando o considere oportuno? Porque esta modificación coincide no tempo co primeiro caso de difteria diagnosticado no Estado español despois de vinte e oito anos, o neno da localidade catalá de Olot, de difteria, que é unha das vacinas que aos 6 anos quedan en suspensión non sabemos ata cando. Agardo que me diga ata cando. Coincide no tempo tamén coa peregrinaxe á que obrigaron a pais e nais a ir a Portugal ou comprar por internet a vacina da meninxite B pola decisión do Ministerio de non incluíla na vacinación no calendario de vacinacións. Coincide no tempo co problema da vacina da varicela, que tamén decidiron non subministrala a idades temperás; e o que está facendo que haxa unha alerta nos pais e nais, que non saben que facer. Coincide no tempo con declaracións do señor ministro de Sanidade, que di que é unha irresponsabilidade non vacinar os nenos, que pon en risco non só a súa saúde senón a de toda a poboación. É dicir, que hai unha alarma xerada por toda esta situación. E vostede di que non hai problema porque é un problema mundial. Entón, como é un problema mundial, vostede de brazos cruzados agardando que alguén os solucione. Mire, hai sospeitas máis que razoables que indican que hai determinados laboratorios que usan a táctica do desabastacemento, a falta de subministracións para acadar os seus obxectivos, para conseguir o control do mercado, para conseguir unha posición dominante no mercado. Estas prácticas son letais para o sistema sanitario, señora conselleira. Entón, eu pregúntolle: ¿ata cando van seguir deixando que sexan as industrias farmacéuticas as que decidan sobre a nosa saúde?, ¿ata cando llelo van permitir?...
Moitas grazas, señora Prado.
...¿van facer algo ou vanse manter de...
Réplica da conselleira de Sanidade, dona Rocío Mosquera.
Grazas, señora presidenta. O que crea a alarma social sobre todo é mesturar todo para que sexa todo un totum revolutum. Mire, o neno de Olot non estaba vacinado. Non estaba vacinado por decisión dos pais; tivo, ten a difteria por unha decisión individual. De feito, os outros nenos que si teñen a bacteria estando vacinados non teñen a enfermidade. Entón, o do neno de Olot non o mesturemos co resto dos problemas que pode haber coas vacinas. Non mesturemos o desabastecemento de medicamentos con este problema puntual de desabastecemento dunha vacina concreta, que estamos todos moi preocupados. E pódolle asegurar que o Ministerio está a traballar co resto dos ministerios de Europa precisamente para intentar arranxar este problema. E nós estamos a traballar, todas as comunidades autónomas, porque creo que todas as comunidades estamos o suficientemente preocupados con este problema para traballar co Ministerio, todas, conxuntamente, para intentar arranxar este problema. Como non se arranxan os problemas é mesturándoo todo e creando alarma social. Entón, neste momento o que temos que debater é que hai un programa de vacinación para todos os nenos, para garantir que todos os nenos españois estean perfectamente vacinados de todas estas patoloxías, que, evidentemente, poden ser moi graves se os nenos non se vacinan e se os pais e as nais que están nestas asociacións antivacinas deciden non vacinar. Entón, iso creo que si é un problema. E o que temos que facer é precisamente garantir esa vacinación. E temos garantido coas doses existentes esa vacinación todo este ano, e esperemos que se solucione. Temos a primovacinación, a vacinación de recordo dos 18 meses, e o que fixemos foi pospor a dos 6 meses, precisamente porque é unha dose de vacinación, [[Murmurios.]] ata que intentemos arranxar os problemas. ¿Vostede ten a solución para arranxar o problema? Pois encantada de compartila con vós, señoría...
Silencio, señora Prado.
...encantada de compartila con vós. Pero, desde logo, o que temos é garantida esta vacinación. Coa meninxite B –como sabe– fomos dos primeiros que instamos o Ministerio para que se puxera, evidentemente, nas farmacias. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] E, desde logo, imos seguir repetindo que é unha vacina nova...,
Silencio.
...que é necesario garantir a seguridade, que é necesario garantir a calidade da vacina e, desde logo, que o Ministerio actuou coa prudencia necesaria para facer o que tiña que facer. E, desde logo, o que tampouco é de recibo é ir mercar –e díxeno varias veces– a vacina a Portugal. [[A señora Prado Cores pronuncia palabras que non se perciben.]] O que temos que facer...
Silencio, señora Prado, ¡por favor!
O que temos que facer é garantir –como digo– a vacinación dos nenos en condicións de seguridade e de calidade; é ter un rexistro dos nenos vacinados, que neste momento nos está resultando con moita dificultade. E, desde logo, isto é así, señoría. E non mesture todos os temas, porque ao final o que...
Moitas grazas, conselleira.
...conseguimos é que os pais non vacinen os nenos. Moitas grazas. [[Aplausos.]] Pregunta de Dª María Carmen Gallego Calvar, do G.P. dos Socialistas de Galicia, sobre as previsións do Goberno galego para afrontar a fenda social que se está a producir en Galicia
Ten a palabra a señora Gallego.
Moitas grazas, señora presidenta. Boa tarde, señoras deputadas e señores deputados. Señora conselleira de Traballo e Benestar, a pregunta do Grupo Socialista é moi sinxela. Preguntamos como vai afrontar o Goberno galego, do que vostede forma parte, a crecente fenda social que se está a producir na comunidade autónoma de Galicia. Hoxe escoitabamos pola mañá o presidente Feijóo negar a evidencia dos datos e presumir de que en Galicia a taxa de pobreza era hoxe menor que cando había outro goberno. Eu non vou entrar nese xogo das porcentaxes da pobreza, señora conselleira, porque o único certo é que hoxe hai máis persoas pobres en Galicia que cando o señor Feijóo chegou ao goberno. Iso non o pode negar nin vostede nin o presidente Feijóo, por moito que intenten retorcer estatísticas e ocultar que esas estatísticas se fan en función da evolución dos ingresos medios das familias. O que tampouco poderá negar vostede –e tamén está no Instituto Nacional de Estatística, na enquisa de condicións de vida de xuño de 2015– é que hoxe hai un 12 % máis de fogares con carencias en polo menos dous conceptos segundo a Estratexia Europa 2020 que dende que chegou ao goberno o señor Feijóo. Ou que hoxe, en Galicia, hai un 17 % máis de fogares nos que non pode ir de vacacións a familia, cando menos unha semana ao ano, que cando chegou o señor Feijóo. Ou que hoxe hai un 10,3 % máis de fogares con dificultades para chegar a fin de mes en Galicia que no ano 2009. Ou que hoxe hai un 2,1 % máis de fogares con carencia material severa que no ano 2009. Iso non o poden negar vostedes por moito que intenten maquear as estatísticas. Vostede ten instrumentos para loitar contra a pobreza e contra a desigualdade. Un deles é a Lei de inclusión –sen desenvolver, conselleira–, cun decreto que tiña que estar publicado no Diario Oficial de Galicia aos seis meses de terse aprobado esa lei e que leva un ano de atraso. Resposta da súa consellería a este atraso, ningunha. Vostede ten unha Estratexia de inclusión social de Galicia que foi aprobada; vostede alardeou aquí de que coa aprobación de todos os colectivos sociais. ¿Que foi desa estratexia de inclusión, señora conselleira? Fracaso absoluto do señor Feijóo e de vostede mesma na loita contra a exclusión e a pobreza no noso país. Non só porque hoxe hai máis persoas en pobreza que cando vostedes chegaron, senón porque, señora conselleira, os poucos recursos económicos que Galicia dedica a loitar contra a pobreza e a exclusión social apenas cobren un 30 % das persoas que o necesitan. E aínda por riba con atrasos de máis de dez meses na concesión da Risga, a pesar de que vostede aquí solemnemente, en agosto do ano pasado, se comprometeu coa unanimidade dos grupos parlamentarios a que ía acabar cos atrasos na concesión da Risga. Señora conselleira, ¿para cando se lles vai pagar ás persoas que están esperando?, ¿para cando se vai estender a Risga...
Moitas grazas. Moitas grazas, señora Gallego.
Ten a palabra a conselleira de Traballo e Benestar, dona Beatriz Mato.
Moitas grazas, presidenta. Señoría, co ánimo de facer das miñas palabras as palabras máis transparentes que se poida dando lectura ao que din as enquisas –exactamente igual que fai vostede–, sen o ánimo de retorcer absolutamente nada e, por suposto, de maquear absolutamente nada, e, por suposto, como membro deste goberno –e tal e como di o presidente–, sen presumir de nada, as estatísticas publicadas por Foessa din que a comunidade autónoma de Galicia é a quinta comunidade con menor taxa de exclusión; a estatística publicada polo INE –que, evidentemente, non é capaz esta Xunta de Galicia de manipular– di que a comunidade autónoma de Galicia é a cuarta comunidade autónoma con menor taxa de risco de pobreza; a estatística publicada tamén polo INE di que esa fenda social á que vostede fai mención sobre a desigualdade non é a realidade que acompaña a nosa comunidade, sobre todo se comparamos co resto das comunidades autónomas. Tanto é así que dentro dos decís de renda, primeiro e segundo decil de renda que hai na nosa comunidade das rendas máis baixas xunto co noveno e décimo decil de renda das rendas máis altas, a nosa comunidade autónoma ten un 29,4 % da nosa poboación nestes extremos de decís. E somos a comunidade con menos poboación nos extremos de renda, a comunidade con menos poboación. Non ocorre o mesmo en Andalucía, por exemplo, onde está a gobernar o Partido Socialista, que hai dende o primeiro ao segundo decil un 29,6 % da poboación, e mesmo tamén en Asturias. Evidentemente, esta situación, da que vostede non fará lectura, pero si que é verdade que está publicada e á disposición de todo o mundo, non satisfai este goberno da Xunta de Galicia. Non é cuestión de falar de se hai un 15 % ou un 20 %. Un 20 % era a taxa de pobreza que deixou o Goberno socialista, un 15 % é a taxa de pobreza que hai actualmente. E ese 15 % non é un dato positivo, nin moitísimo menos. Para iso os galegos e as galegas están a esperar de nós solucións. Solucións que xa se están poñendo en marcha, que se poñen en marcha non só froito do diálogo, senón do compromiso presupostario. E hoxe hai un 13 % máis no presuposto do ano 2015 para a inclusión social, ata chegar aos 70 millóns de euros, e hai un 20 % máis no presuposto da renda de integración social, que acabamos de incrementar en 2,4 millóns de euros para atender todas as solicitudes daquelas persoas que teñen dereito a recibir a renda de integración social. E actualmente na provincia de Lugo e na provincia de Ourense non hai nin un mes de espera, porque están actualizados, na provincia da Coruña estamos en prazo e na provincia de Pontevedra estamos acelerando todo o procedemento para chegar á xente da renda de integración social. E, por suposto, estamos a desenvolver outra serie de medidas, como apoiar un crecemento dun 13 % tamén para as entidades que traballan coa exclusión social, e mesmo tamén un novo convenio co Banco de Alimentos.
Grazas, conselleira. Réplica da señora Gallego Calvar.
Conselleira, ¿hai hoxe máis persoas en pobreza en Galicia ou menos que cando empezaron vostedes a gobernar? Resposta: hai máis, moitas máis, conselleira. Polo tanto, vostede acuda á estatística que queira, a realidade é que hai moitas máis. Tanto é así a realidade que vostede tivo que incrementar o orzamento dedicado á renda de inclusión social precisamente porque hai máis pobreza. Retorza vostede o que queira. Conselleira, vostedes só atenden un 30 % das persoas que non teñen ningún ingreso. ¿Para cando a extensión da atención a todas as persoas que non teñen ningún ingreso? ¿Para cando publican vostedes as solicitudes, as concesións de Risga, os tempos que tardan vostedes entre que as solicitan e as conceden? ¿Para cando vai pagar vostede todos os atrasos da Risga que se comprometeu a facelo en agosto do ano pasado e que aínda están sen pagar no día de hoxe? Conselleira, ¿por que vostedes na tramitación das novas solicitudes de Risga están excluíndo as persoas que viven nun apartamento con varias habitacións con habitación con dereito a baño e só consideran que ese é un único fogar en vez de considerar as situacións persoais desas persoas? ¿Por que vostedes non publican o decreto, que leva un atraso dun ano con arreglo á lei que está aprobada? ¿Por que vostede só é capaz de facer unha cobertura do 30 % e en Asturias, da que vostede fala, que publica todos os meses na súa páxina oficial como van as solicitudes de Risga, cantas concedidas, cantas sen conceder e cales son os atrasos ou as demoras, cobren un 68 % cando eles teñen moita porcentaxe de pobreza inferior a Galicia. ¿Para cando? É así, Asturias ten menos porcentaxe de pobreza que Galicia e cobre un 68 % das persoas que non teñen ningún recurso, e Galicia só cobre un 30 %, conselleira. Deixe vostede de enganar. Mire, creceu tanto...
Grazas, señora Gallego.
...a desigualdade no noso país...
Grazas, señora Gallego. [[A señora Gallego Calvar pronuncia palabras que non se perciben.]] Rematou o seu tempo. [[Aplausos.]] Ten a palabra a conselleira de Traballo e Benestar, dona Beatriz Mato.
Moitas grazas, presidenta. Creo que o Parlamento non é o sitio para dicir quen di ou quen non di a verdade, porque, evidentemente, as enquisas están publicadas, a elas ten acceso toda a poboación e a taxa de pobreza de Asturias é superior á de Galicia e está publicado na páxina web. Pero, evidentemente, este non é o tema porque o máis importante é falar das medidas e solucións que o Goberno da Xunta de Galicia está a poñer para as persoas que o están pasando mal. Hoxe mesmo houbo unha xornada liderada polo CES, presidida pola presidenta do CES, onde tamén participou o Idega, presidido por Xaquín Leiceaga, e onde estiveron partícipes tamén os representantes sindicais, os representantes de empresarios, mesmo tamén Cáritas e, por suposto, tamén EAPN e distintas entidades sociais, cuxo tema foi a pobreza e a inclusión social. Desta xornada hoxe elevaron unhas conclusións que foron tres peticións que lle fan directamente ao Goberno da Xunta de Galicia, e a primeira é: máis compromiso político, a segunda é: máis coordinación entre as administracións, e a terceira é: actuar directamente sobre as causas. Tiven a oportunidade de clausurar isto hoxe ás dúas da tarde e aí tiven a oportunidade de garantir o compromiso do presidente da Xunta de Galicia neste hemiciclo e, por suposto, desta conselleira ante esta xornada, polo que, efectivamente, haberá máis compromiso político para a loita contra a exclusión social. Xa dixo o presidente esta mañá que se incrementará o presuposto o que faga falla para atender as persoas da renda de integración social que teñan dereito a ela, xa incrementamos 2,4 millóns de euros no mes de abril e incrementaremos o que faga falla. De feito, hoxe en día nesta comunidade autónoma hai un 16 % menos de solicitudes da renda de integración social que no mesmo período do ano pasado –falo de solicitudes, non falo de concedidas–, un 16 % menos de solicitudes que o mesmo período do ano pasado. Mesmo tamén recentemente acabamos de asinar un convenio coa Fegamp e co Banco de Alimentos para darlles resposta ás familias con nenos no período estival, sobre todo en todo o vencellado ao de alimentos. E, evidentemente, asumimos esa conclusión e ese compromiso de mellorar a coordinación. E hoxe mesmo o presidente nesta Cámara volveu emprazar a que falaremos cos concellos e falaremos coas deputacións para dar a mellor resposta, máis eficaz e máis áxil a aquelas persoas que o estean pasando mal. E, efectivamente, temos que atacar directamente as causas, e contra as causas a mellor política social é o emprego. E por iso desenvolveremos a Lei de inclusión social, unha lei moi valorada por todos os axentes sociais e mesmo tamén polas organizacións que traballan coa exclusión social; unha lei que, efectivamente, agora mesmo se está a traballar no seu decreto para poñelo en funcionamento, para harmonizalo cunha estratexia que é a Estratexia de inclusión social ata o ano 2020, que ten 520 millóns de euros, que é un 120 % máis que a última estratexia de inclusión...
Moitas grazas, conselleira.
...e axudar a todas as persoas que así o necesiten.
Moitas grazas.
Nada máis e moitas grazas.
Esgotada a orde do día, levantamos a sesión. Moitas grazas e boa noite.