Ábrese a sesión. A orde do día está publicada no Boletín Oficial do Parlamento de Galicia, polo que non se procede á súa lectura. Xustificou a súa inasistencia a deputada dona Concepción Burgo. E entramos na orde do día, co punto 1. Debate e votación do límite de gasto non financeiro da Comunidade Autónoma de Galicia para o ano 2016, ao que se refire o artigo 12 da Lei 2/2011, do 16 de xuño, de disciplina orzamentaria e sustentatibilidade financeira
O Consello da Xunta de Galicia, con data 31 de xullo de 2015, acordou o límite de gasto non financeiro dos orzamentos da Comunidade Autónoma de Galicia para o ano 2016, que se fixa en 8.873 millóns de euros, de acordo co establecido no artigo 12 da Lei 2/2011, do 16 de xuño, de disciplina orzamentaria e sustentabilidade financeira, remitido a esta Cámara para a súa aprobación xunto co informe de estratexia financeiro-fiscal ao que se refire o artigo 11.2 da mesma. Antes de proceder á votación, o Goberno dispón dunha rolda para a súa presentación e a seguir concederase unha rolda para cada un dos grupos parlamentarios. Ten a palabra, para a presentación, o conselleiro de Facenda, don Valeriano Martínez García.
Moitas grazas, señora presidenta. Boas tardes, señorías. Comparezo hoxe ante o Parlamento para presentar o límite de gasto non financeiro para o ano 2016, aprobado o pasado venres polo Consello da Xunta de Galicia, en cumprimento do artigo 12 da Lei de disciplina orzamentaria e sostibilidade financeira. Con este, xa son cinco anos consecutivos os que leva o Goberno galego –o primeiro Executivo autonómico que o aprobou por lei– presentando o teito de gasto para o vindeiro ano na Cámara. Con esta medida o Goberno facilita que os grupos parlamentarios coñezan, con case tres meses de adianto sobre o que ata 2011 era o habitual, o marco xeral no que se elaborarán as contas para o vindeiro exercicio 2016. Desta forma, o Parlamento ten a posibilidade de debater tres veces sobre o proceso de elaboración dos orzamentos: unha, con motivo da aprobación do teito de gasto; outra, cando se produce o debate de totalidade do Proxecto de lei de orzamentos; e unha terceira e última, cando se aproban as contas. O Goberno galego aposta pola máxima transparencia na elaboración das súas contas anuais, posto que Galicia é das poucas comunidades que, ademais de aprobar o Executivo o teito de gasto, pide autorización á Cámara autonómica. Pero, afortunadamente, a presentación deste teito de gasto prodúcese nunha conxuntura económica moito máis favorable que en anos anteriores e cunhas previsións aínda mellores para o vindeiro exercicio. Hai un ano, con motivo da presentación do teito de gasto para 2015, xa recuperaramos taxas positivas de crecemento, logo dunha prolongada recesión, pero aínda tiñamos un crecemento débil. Doce meses despois, o último dato do que dispoñemos –do primeiro trimestre deste ano–, é o mellor dende 2007. E todos os indicadores que coñecemos apuntan a que este crecemento se intensificará, trimestre a trimestre, durante este exercicio. Así, xa lles podo avanzar que o PIB do segundo trimestre deste ano, que coñeceremos a finais deste mes, será aínda mellor que o do primeiro trimestre, e xa estaremos crecendo en taxa interanual por riba do 2 %. E o mercado de traballo tamén se está a recuperar cada vez con maior intensidade na nosa economía. Hoxe coñecemos as cifras de xullo, que son moi positivas para Galicia, pois a nosa comunidade é onde máis baixou o paro de toda España e a terceira onde máis medraron as afiliacións á Seguridade Social. Polo que respecta ao paro rexistrado, baixou en Galicia en 12.690 persoas, é dicir, un 5,54 % –é, pois, a maior baixada da historia nun mes de xullo–, e hai 23.907 persoas menos que hai un ano, cunha baixada de preto do 10 %. En canto ás afiliacións á Seguridade Social, aumentaron en 13.948 no mes de xullo, e temos case 21.800 afiliados máis que hai un ano. E, como lles dicía, todo indica que a situación económica irá mellorando dunha maneira progresiva durante o que resta de ano, polo que consideramos axeitado manter as nosas previsións de crecemento para este ano 2015, e non descartamos revisalas á alza ao longo do que queda de exercicio. Así, a estimación do Goberno galego é que o PIB medre este ano un 2 %, o mellor dato dende antes da crise económica. E tamén podemos confirmar que cumpriremos o obxectivo de rebaixar en 1,6 puntos –ata o 20,1 %– a taxa de paro deste ano. Consideramos este cadro macroeconómico como prudente e realista, pero, a pesar desta boa evolución, somos conscientes de que aínda queda moito traballo por facer, que hai moita xente pasando dificultades e que segue habendo demasiados galegos que queren e non poden traballar. A eles podemos garantirlles o máximo esforzo deste goberno para, nesta conxuntura económica, moito máis favorable, poñer todos os instrumentos que temos na nosa man para impulsar políticas de reactivación económica, co obxectivo de trasladar esta mellora á economía real, tanto das familias como das empresas. Nos últimos anos as restricións orzamentarias continuas non permitiron que este goberno levase a cabo medidas que tiña intención de implantar. Agora, cun incremento de ingresos significativo, por primeira vez dende que estamos á fronte do Goberno, consideramos que é o momento de materializalas. Por iso, nos orzamentos para o vindeiro ano incluiremos rebaixas de impostos de maneira moito máis intensa que as rebaixas selectivas que puidemos aplicar durante os anos de crise económica. A maior capacidade de gasto que teremos en 2016 tamén permitirá devolverlles progresivamente aos empregados públicos os esforzos que realizaron durante estes últimos anos. Para iso, a Xunta de Galicia xa dispón dunha normativa aprobada, en concreto a Lei de emprego público, e dun instrumento, un fondo propio que se dota en cada orzamento cunha cantidade finalista. E compatibilizaremos as rebaixas de impostos e as melloras aos empregados públicos co reforzo dos servizos públicos, para mellorar a sanidade, a educación e os servizos sociais, e co impulso de novas medidas de estímulo e reactivación económica. Neste senso xa temos anunciado un paquete de medidas de reforzo social, entre as que destacan: acordos coas entidades financeiras paras darlles alternativa aos que sofren desafiuzamentos, un cheque para mercar material escolar, que preto de 100.000 galegos máis non pagan polas súas medicinas, ou axuda directas para as familias que teñen os seus fillos nunha gardería ou cun coidador. E continuaremos por este camiño. Señorías, o obxectivo é dicir que neste 2015, sendo un ano mellor que o de 2014, estamos convencidos de que 2016 será tamén mellor que 2015, porque para 2016 prevemos que o crecemento económico de Galicia siga acelerándose e teñamos xa un avance do PIB do 2,4 %. Esta mellora susténtase nun gasto en consumo final dos fogares e institucións sen fins de lucro, que incrementará o seu crecemento en 2016 ata o 2,2 %, un punto máis que este ano, tanto pola mellora do emprego como polo aumento da confianza dos consumidores e a rebaixa impositiva prevista. O gasto en consumo final das administracións públicas aumentará un 1,1 %, 3 décimas máis que o presente, xa que Galicia non necesitará facer axustes maiores para cumprir os obxectivos de déficit público. Polo que respecta á formación bruta de capital, elevarase ata o 4 %, é dicir, 1,1 puntos máis que en 2015, polo incremento do investimento público, e ademais para 2016 a mellora do sector industrial, que demandará un maior investimento en bens de equipo, o investimento público que sinalaba anteriormente e a recuperación do investimento residencial facilitarán este incremento. Polo que respecta á demanda externa, achegará 0,6 puntos ao crecemento do noso PIB, 9 décimas máis que o ano anterior. Esta achega producirase tanto polo aumento das exportacións do 4,6 %, 3,5 puntos máis que o ano anterior, e un aumento das importacións dun 3,4 %, superior en 1,8 puntos. O crecemento da demanda interna española será moi positivo para as nosas exportacións, así como ao resto de comunidades. O comportamento das vendas ao resto do mundo manterase en niveis altos grazas á recuperación económica do crecemento mundial e á depreciación do euro. Polo que respecta ás importacións, o incremento do investimento en bens de equipo, motivado tanto polas condicións financeiras favorables como pola necesidade de ampliar capital asistente, provocará un crecemento das importancias do 3,4 % en 2016. En 2016 o incremento das exportacións será superior ao de 2015 nun 4,9 %, resultado tanto da recuperación do comercio internacional como da mellora da demanda co resto de España. As importacións tamén crecerán máis que no ano 2015, 1,1 puntos, ata o 4,6, pola recuperación da demanda interna e da actividade. E polo que se refire á taxa de paro, baixará ata o 18,3, 1,8 puntos por debaixo da previsión para este ano. Señorías, 2016 será un exercicio no que continuará a consolidación fiscal e a rebaixa progresiva do obxectivo de déficit público, neste caso en 4 décimas, pasando do 0,7 % en 215 ao 0,3 % en 2016, máis de 229 millóns de euros, o que tamén permitirá ir dependendo cada vez menos do endebedamento. En 2016 teremos menos da metade da necesidade de endebedamento que neste exercicio. Insisto en que as dúas premisas –por unha banda, a redución paulatina do déficit, e, por outra, a menor dependencia do endebedamento– son dous obxectivos do Goberno galego que vimos cumprindo con moito esforzo ano a ano, e o resultado é que Galicia hoxe é a comunidade autónoma que ten maior estabilidade en todo o Estado. Botando a mirada atrás, podemos reafirmarnos en que Galicia tomou o camiño correcto. Control do déficit público, rigor, prudencia, realismo e lealdade institucional teñen levado esta comunidade a ser hoxe un exemplo do cumprimento da estabilidade orzamentaria e de control de endebedamento. Galicia sufriu con menor intensidade a recesión económica durante os anos da crise, e o obxectivo agora é que teña un crecemento económico san e sostible no tempo. Galicia ten menos débeda que a media. Galicia foi unha das catro únicas comunidades que cumpriu o obxectivo aprobado en 2014, e é a terceira con menor déficit nos últimos cinco anos, 3,5 puntos inferior á media das comunidades. Menos débeda que a media. Galicia é a autonomía que mellor controla a súa débeda pública e a que menos aumentou dende 2008. Temos un diferencial de 4,5 puntos sobre a media de España, que é de 4,9 puntos se tivésemos en conta as empresas públicas. E paga mellor que a media. No último dato dispoñible, correspondente ao mes de maio, Galicia paga tres veces con máis axilidade, o que supón pagar un mes antes que a media segundo os datos do Ministerio de Facenda. Reitero: o vindeiro ano será un exercicio no que se intensificará a recuperación económica, cun maior crecemento e con maior creación de emprego. O cumprimento do obxectivo de déficit permitiu sanear a situación financeira e aforrar un importante volume de débeda e de gasto financeiro á Comunidade Autónoma. Unha vez que xa estamos demostrando con feitos que somos capaces de compatibilizar a redución do déficit e o crecemento, o reto para 2016 non é outro que afondar nesta tendencia: ter menos déficit e acadar un maior crecemento. Neste escenario elaboramos o límite de gasto non financeiro da Comunidade para 2016. Para iso, e tal como vén sendo habitual, fixemos unha proxección dos ingresos previstos para o vindeiro exercicio, tamén tendo en conta os axustes de contabilidade nacional que poidan reducir o resultado orzamentario e tendo en conta o obxectivo ou capacidade ou necesidade de financiamento aprobado no Consejo de Política Fiscal y Financiera do 0,3 % do PIB. En canto aos ingresos non financeiros, preto do 80 % proveñen do sistema de financiamento autonómico, que medra en 503 millóns de euros ata acadar os 6.736 millóns de euros. Pola súa banda, as transferencias finalistas doutras administracións, procedentes basicamente da Administración Xeral do Estado e dos fondos europeos, suporán case o 12 % dos ingresos totais. Os ingresos finalistas da Administración Xeral do Estado, estabilízanse despois de mostrar unha continuada tendencia descendente nos últimos anos. O mesmo acontece co Fondo de Compensación Interterritorial, vencellado a unha porcentaxe de gasto da obra nova que aparece nos orzamentos xerais do Estado, que aumenta en algo máis de 3 millóns de euros. O novo Marco estratéxico comunitario 2014-2020 implica a elaboración de programas operativos rexionais para os fondos estruturais, tanto o Feder como o FSE, o Feader, o FEM ou a Iniciativa xuvenil europea xestionada pola Comunidade Autónoma, aos que haberá que engadir os fondos dedicados á cooperación. As anualidades financeiras tidas en conta para o vindeiro exercicio tamén intentan impulsar con vigor o lanzamento da execución dos novos programas operativos, aprobados cunha certa tardanza por parte da Comisión Europea. Estes programas operativos incorporan unha axenda financeira plurianual que se concreta en dotacións plurianuais previstas no escenario. A nova programación mudará a participación dos fondos europeos na cesta de ingresos de Galicia en case un punto porcentual. Acadará ata o 2020 financiamento para 883 millóns de euros no Feder, 313 millóns de euros no FSE, 890 millóns de euros no Feader, 371 millóns de euros no FEM, e 49 millóns de euros no Programa de emprego xuvenil, xestionados todos eles pola Comunidade Autónoma. Respecto dos recursos propios non financeiros da Comunidade Autónoma, tanto os tributos propios como os prezos e ingresos patrimoniais, para o 2016 acadarán algo máis do 10 % dos ingresos non financeiros orzamentados. A evolución que prevemos é estable e depende en gran medida da evolución dos tributos cedidos, tanto do imposto de transmisións patrimoniais e actos xurídicos documentados como os vencellados á evolución dos mercados inmobiliarios...
Vaia rematando, conselleiro.
...sobre todo, e tamén o imposto de sucesións e doazóns. O mercado de vivenda, especialmente o que atinxe á vivenda usada, despois de estabilizarse desde finais do 2014 inicia unha fase de crecemento, moderado pero continuo. O aumento da demanda de vivenda, facilitado por unha mellora das condicións crediticias, debe colaborar a frear, e mesmo favorecer melloras das valoracións dos activos inmobiliarios, ensanchando así as bases impoñibles, tanto do imposto de transmisións patrimoniais e actos xurídicos documentados como do imposto de sucesións e doazóns. En total, os ingresos financeiros para o vindeiro ano sumarán 8.684 millóns de euros, o que supón unha suba do 7,4 %, é dicir, un total de 608 millóns de euros. A estes 8.684 millóns de euros en ingresos non financeiros témoslles que engadir os 174 millóns de euros como resultado do 0,3 % de déficit, e hai que engadir outros 15 millóns en axustes positivos en termos de contabilidade nacional. Con isto, o teito de gasto para o 2016 situarase nos 8.873 millóns de euros, é dicir un 5,2 % superior ao teito de gasto do 2015. Polo tanto, tras dous anos cunha capacidade de gasto estabilizada por primeira vez desde que temos teito de gasto, acadamos un aumento significativo do mesmo, e facémolo a pesar de estar reducindo o déficit público dunha maneira constante e progresiva. En débeda, no 2016 tamén nos axustaremos ao obxectivo do 18,1 % do PIB, e reduciremos –como indicaba tamén anteriormente– a nosa dependencia do endebedamento en 229 millóns de euros sen perder capacidade de gasto, debido, obviamente, á melloría nos ingresos. Por tanto, reduciremos máis da metade o noso recurso ao endebedamento e seguiremos mantendo unha ratio de endebedamento sensiblemente inferior á media das comunidades autónomas. Ademais, Galicia non só cumpriu os seus compromisos de déficit público e non só mantivo controlado o seu endebedamento, senón que tamén se situou entre as comunidades autónomas que mantiveron un maior esforzo inversor durante toda a crise económica. Galicia é a cuarta comunidade autónoma de réxime común cun maior esforzo investidor por habitante no período 2009-2014. En definitiva, presentamos hoxe ante a Cámara un teito de gasto realista e ambicioso, con máis ingresos e menos débeda; coa maior capacidade de gasto dende que elaboramos este límite; cunhas previsións de crecemento do 2,4 % –as máis elevadas desde antes da crise– e cunha estimación de seguir baixando a taxa de paro en case outros 2 puntos. Empregaremos esta maior capacidade de gasto en facer unha rebaixa impositiva moito máis intensa. Seguiremos reforzando os servizos públicos con medidas para mellorar a sanidade, a educación e os servizos sociais. Impulsaremos novas medidas de reactivación económica para trasladar esta mellora económica ás familias e ás empresas, e devolverémoslles aos empregados públicos os esforzos realizados durante a crise. Señorías, Galicia e o seu Goberno foron responsables durante a crise económica, e seguiremos sendo responsables durante a recuperación económica. Agardo pois o seu apoio a este teito de gasto para o ano 2016. Moitas grazas.
Moitas grazas. Rolda dos grupos parlamentarios. Polo Grupo Mixto ten a palabra a señora Martínez.
Grazas, presidenta. Boa tarde a todas e a todos. Un ano máis estamos no debate sobre o teito de gasto, e xa antes de comezar coñecemos o resultado: a submisión entusiasta do Partido Popular de Galiza ao Goberno do Estado e ao oligopolio financeiro sustentada na maioría mecánica que aínda ten nesta Cámara, que fará posible aprobar o corsé que outros acordaron impoñernos. Un ano máis de recortes e anemia orzamentaria para todo, agás para o servizo da débeda. Un ano máis de empobrecemento para o noso país e sufrimento para a maioría social: desemprego, privatización dos servizos públicos, precariedade laboral extrema, emigración, despoboamento, aumento das desigualdades, violencia de xénero. Un ano máis que eu conto con esperanza coma un ano menos, e que agardo que desta sexa o último. Se somos quen de actuar con xenerosidade, se sabemos cooperar e contribuír a unha unidade de acción que poña por diante os intereses da xente aos partidarios ou de grupo, é posible derrotar o bipartidismo que, por certo, veñen de escenificar nesta romántica lúa de mel, onde se repartiron o Consello de Contas e o Consello da Radio-Televisión Galega mentres exclúen dos mesmos ao resto dos grupos parlamentares. Alguén poderá pensar que o que estou dicindo ten pouco que ver co teito de gasto, que o pertinente é falar do entorno económico. Eu agradeceríalle ao presidente e ao conselleiro que falaran máis baixiño. [[Protestas.]] Grazas.
Silencio, por favor. Continúe, señora Martínez.
Dirían que o pertinente é falar do entorno económico, da evolución dos prezos, da contorna internacional da economía galega, da situación da economía do Estado, do escenario macroeconómico e dos 438 millóns de euros que anuncian que vai aumentar o límite de gasto de 2016 sobre o orzamento do 2015. Son 8.873 millóns de euros para 2016, fronte a 8.435 de 2015. Pois ao meu entender están equivocados, as razóns, por fundadas que sexan, hai tempo que comprobamos que nesta Cámara non serven para nada porque afociñan sempre na rixidez sectaria do Partido Popular e agora de novo tamén dos seus namorados do PSOE. ¡Ben pouco lles durou a algúns o propósito de refundir atendendo aos intereses da xente, ao respecto ao pluralismo e a todas esas palabras que quedan tan ben nas conferencias partidarias e nos platós de televisión! A manifestación cidadá do 25 de xullo demostrou que podemos camiñar xuntos para facer visible e con forza a nación galega, que ademais demostrou ter conciencia de si, e reclamar ser un suxeito político ao mesmo nivel que as outras nacións do Estado, España incluída. O dereito a decidir todo é a verdadeira democracia, e é o que está en xogo. Dereitos individuais e dereitos colectivos como nación, e a democracia real, son o verdadeiramente importante. O teito de gasto e das políticas económicas da Xunta e do Goberno de Madrid son unha consecuencia da democracia secuestrada polos monopolios e o poder financeiro. Non é posible o rescate da democracia e da xente dende unha institución coma este Parlamento, secuestrado por un partido que trampeou as eleccións con financiamento ilegal e comprando vontades con fondos públicos. Así, hoxe estamos a cumprir o trámite obrigado de que o Parlamento aprobe o límite de gasto, pero nin sequera deixan a posibilidade de emendar. Non ten sentido para min repetir que o límite ao déficit imposto a Galiza forma parte do proceso de recentralización no que leva empeñado toda a lexislatura o señor Rajoy, coa colaboración activa e entusiasta do señor Núñez Feijóo. Non ten sentido repetir que do teito de gasto que van aprobar hoxe van nacer uns orzamentos que vostedes saben –e a cidadanía sabe– que van seguir producindo dor, sufrimento e pobreza, non van servir para facer medrar a economía galega, e só lles van servir aos especuladores financeiros ou para alimentar as tramas de corrupción que rodean ao PP de aquí e de Madrid. A cidadanía xa non traga coa súa propaganda. Hai uns meses era unha percepción de moita xente, pero despois do batacazo que lles propinaron nas eleccións municipais xa é un feito comprobado que a cidadanía non cre nas súas lerias e mentiras como as que acaba de contar hoxe o conselleiro. O pobo coñece a realidade, esa que se reflicte no teito de gasto e na realidade da evolución da economía galega. A pequena mellora dos datos macroeconómicos baséase na precariedade laboral, na baixada do prezo do petróleo, na subida dos impostos indirectos –principalmente do IVE–, na privatización dos servizos públicos e nos recortes da Administración galega, mentres anuncian unha baixada do IRPF, cando debería ser esta unha fórmula para ter fondos, cun IRPF progresivo e xusto. Reitérase o erro de basear a creación da riqueza na construción e no sector servizos, mentres que os nosos sectores estratéxicos, como o naval, agricultura, gandería, enerxías renovables, pesca, téxtil ou industria alimentar seguen a perder empregos e competitividade. Tamén coñece o pobo que todo o discurso sobre o incremento das exportacións como resultado das negociacións do señor Feijóo, que publicita tralas súas múltiples viaxes por América Latina, non son máis que propaganda institucional que busca votos aquí e alá. O incremento da demanda de España din que vai incrementar as exportacións. É no único que estamos de acordo. Galicia exporta a España porque Galiza non é España. O propio documento recoñece que a obriga da estabilidade orzamentaria limita a posibilidade de crecemento da economía, mais segue a ser o primeiro obxectivo –senón o único– dos gobernos galego e estatal. Así, partindo dunha taxa de desemprego do 20,1 % no 2015, o obxectivo parece ser chegar ao 18,3 % e ao 16,5 % en 2016 e en 2017 respectivamente, baseando semellante éxito na perda de poboación activa. Por iso a súa tan publicitada recuperación non é tal para a maioría social, xa que esta se basea nas imposicións da Troika: acelerar a redución do déficit e da débeda, avanzar nos repagos e privatizacións na sanidade, completar as privatizacións das caixas, condicionar os salarios á produtividade en función do sector e da empresa, maior control sobre as axudas sociais e fomentar a emigración. Non é posible falar de progreso, de futuro, de recuperación de poboación, partindo destas premisas, que van encamiñadas todas elas a incrementar a brecha social, condenando á pobreza á maioría social. Por iso non é crible a súa propaganda, porque non se pode vender democracia cando gobernan dende Alemaña e dende Madrid; porque non se pode vender ese futuro cando este se basea na emigración; porque non pode venderse igualdade cando aumenta a brecha social e se manteñen as desigualdades de xénero; porque non se pode vender benestar social con salarios de miseria, xornadas extenuantes, contratacións temporais e máxima flexibilidade, cando non desemprego sen prestacións. ¿Como puideron nin sequera pensar que non ía pasar nada, que non ía ter consecuencia ningunha as súas políticas de espolio público en beneficio dos especuladores financeiros e dos amigos do Partido Popular? ¿Como poden seguir insistindo nos recortes e no amparo da corrupción despois de que a xente lles batera nas pasadas eleccións municipais? Vostedes xa están politicamente mortos para unha cidadanía que xa non os cre. Están mortos, e ese réxime que representan está podre e mantén secuestrada a democracia. Hai 37 anos –en 1978–, Galiza e os seus intereses –das galegas e galegos– quedaron fóra do debate constitucional, e pagámolo ben caro. Pero desta non vai ser así, porque as forzas políticas que apoiamos a onda cidadá que quere rescatar a democracia das mans dos usurpadores, seremos quen de unirnos na defensa dos intereses do pobo galego. Porque non hai propaganda que sexa capaz de facer esquecer aos galegos e ás galegas estes anos de privatizacións de servizos públicos, a reforma laboral de 2012, as políticas austericidas, o aumento da desigualdade social, a emigración da mocidade, o desemprego abrumador, a precariedade laboral, a pobreza, o intento de asasinato da nosa lingua. Nas vindeiras eleccións non van ter en fronte unha constelación de partidos disputando unha carreira para ver quen saca máis puntos para ser oposición. Van ter en fronte á cidadanía organizada para exercer os seus dereitos. Por iso, como fixeron as persoas convocantes da manifestación do Día da patria deste ano, vou botar man de Curros Enríquez e rematar cuns versos do poema Pola unión: "Das nosas debilidades/ o diaño non se ha de rir./ Vámonos todos a unir,/ matando rencores cegos;/ que na unión dos bos galegos/ está da patria o porvir!" Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, señora Martínez. Bloque Nacionalista Galego. Ten a palabra o señor Jorquera.
Grazas, señora presidenta. Deputados e deputadas. Señor conselleiro, o Grupo Parlamentar do BNG –e non creo que o vaia sorprender con este anticipo de posición– vai votar en contra da proposta de límite de gasto non financeiro para o 2016, pero, antes de explicar as razóns do noso voto negativo, permítanme que me deteña un pouco nos antecedentes. Sinceramente, é sorprendente que cuestións que xeraron un vivo debate na maioría das comunidades autónomas sexan total e absolutamente obviadas polo seu Goberno. Vostede non fixo nin sequera alusión a elas na presentación da proposta de límite de gasto non financeiro, comezando pola reunión do Consello de Política Fiscal e Financeira celebrada o pasado 8 de xullo. O Goberno central tivo que recorrer ao seu voto de calidade para fixar os seus obxectivos de déficit, en contra do criterio da maioría das comunidades autónomas. Só catro comunidades autónomas votaron a favor; a Xunta de Galiza unha delas, nun novo exemplo da submisión do Goberno da Xunta de Galiza ao Goberno central. Mire, ¿sabe que dixo a conselleira de Castela e León, da mesma cor política que o seu Goberno? Leo textualmente: "Os límites de déficit non se adaptan á estrutura de gasto público que deben asumir as autonomías, o que fará moi difícil que Castela e León poida cumprilos." E ten razón, porque o déficit fixado para o conxunto das administracións é do 2,8 % do PIB, e resulta que a Administración central se reserva para si un 2,2 e impón ao conxunto das comunidades autónomas un límite máximo do 0,3 %, que ademais terá que reducirse ao 0,1 % en 2017 para acadar o déficit cero en 2018. É dicir, o Estado central ten a responsabilidade de xestionar o 50 % do gasto público, mais resérvase para si o 78 % do déficit. E ás comunidades autónomas, que xestionan un terzo do gasto público, resulta que se lles impón como límite máximo pouco máis do 10 % do déficit total. A consecuencia serán máis recortes. Máis recortes en sanidade, no ensino, en servizos sociais, pois son as comunidades autónomas as que asumen boa parte do gasto social. ¿Sabe que dixo tamén a conselleira de Castela e León? "Nunca entendín o reparto do déficit que fai o Goberno." Pois mire, nós si que o entendemos, señor conselleiro. No Estado español, o centralismo sempre foi da man da anulación da democracia, da inxustiza, da desigualdade. Centralizar máis o poder, asfixiar economicamente as comunidades autónomas, anular a súa autonomía financeira, é a vía do Partido Popular parar impoñer o seu modelo e seguir desmantelando os servizos públicos e as políticas sociais. Por iso –e sigo cos antecedentes que vostede non mencionou– o señor Montoro pretende condicionar o debate do sistema de financiamento coas súas famosas balanzas fiscais. Segundo as balanzas fiscais do señor Montoro, Madrid é a gran prexudicada polo centralismo. Mire, sinceramente, señor Valeriano Martínez, despois dos datos aportados polo Goberno central, non sei como a señora Cifuentes aínda non pediu a independencia de Madrid. Sinceramente, ¡non o entendo! Miren, as balanzas do señor Montoro son as contas dun auténtico trilero. Primeiro, inclúe no cómputo das balanzas fiscais a Seguridade Social contributiva, como se non se nutrise das cotizacións dos traballadores durante anos e anos de traballo. Pero mire, ¿acaso non hai miles e miles de emigrantes retornados no noso país que cobran pensións contributivas de Alemaña, de Suíza, emigrantes retornados, por certo, saqueados polo Goberno central do señor Montoro? A Seguridade Social contributiva non pode incluírse nunha balanza de gastos e ingresos do Estado e os territorios. E, en segundo lugar, o señor Montoro usa un método trucado, un método en virtude do cal o beneficio do gasto, na Casa do Rei, na alta dirección do Estado, nos sostemento do Goberno central, repártese entre os distintos territorios en función da súa poboación, porque seica nos beneficia a todos por igual, independentemente de onde ese gasto estea radicado. Mire, iso é o mismiño que se imputamos coma un investimento en Galiza o que custou no seu momento facer o túnel do Canal da Mancha porque agora os galegos tamén podemos ir a Inglaterra sen necesidade de coller o barco ou o avión. ¡Ese é o método do señor Montoro! Incluso o gasto no Museo do Prado, no Palacio de Oriente, na Biblioteca Nacional, no Teatro Real, repercútese en parte entre os distintos territorios. Pero, en cambio, se falamos no capítulo de ingresos, nos impostos que xestiona directamente o estado, á hora de imputar os ingresos aos distintos territorios non se ten en conta onde están situados os centros de produción. En definitiva, segundo a lóxica do señor Montoro, o imposto de sociedades que paga Unión Fenosa en Madrid é un ingreso xerado en Madrid, aínda que sexa froito de beneficios obtidos a custa de saquear os recursos naturais de Galiza, do noso país. En definitiva, unha auténtica tomadura de pelo para presentarnos a Madrid como grande contribuínte á solidariedade e a Galiza como presunta receptora desa falsa solidariedade do Estado. Cando, se Galicia é receptora neta, señor Valeriano Martínez, por pouca progresividade que teña o sistema fiscal no Estado español, é precisamente porque temos unha economía empobrecida por mor da nosa dependencia. Con todo, outros estudos –utilizando métodos rigorosos– demostran que o Estado recada en Galiza moito máis do que logo transfire ou inviste directamente no noso país. Pero mire, señor Valeriano Martínez, o caso é que outras comunidades –nas dúas reunións que houbo do Consello de Política Fiscal e Financeira– reclamaron a revisión do sistema de financiamento autonómico. O propio Ministerio de Facenda deu de prazo até o pasado 31 de xullo –se facemos caso das noticias de prensa– para que as comunidades presenten os seus estudos de cara á revisión do modelo. Por iso, ¿presentou algunha proposta a Xunta de Galiza? ¿Con que contidos? ¿Pensa que é de recibo que nunha cuestión chave para o noso país a Xunta non consultase cos grupos desta Cámara?, ¿que nin sequera informase? Este xeito de proceder é todo un exemplo da falla de respecto a este Parlamento por parte do seu Goberno, e do que é peor, da falla de respecto ao propio autogoberno, do desprezo ao propio país que teñen a responsabilidade de gobernar. E con estes antecedentes, aínda por riba pretende venderse como un éxito que Galiza reciba 413 millóns de euros máis de financiamento autonómico en 2016, cando, dende a entrada en vigor do novo modelo, Galiza leva perdidos 8.000 millóns e as achegas previstas en 2016 retrotráennos a hai dez anos, señor conselleiro; un incremento que ademais terá que destinarse integramente a recortar o déficit e o endebedamento, non a investimento e a gasto social. E con estes antecedentes tamén, señor conselleiro, vostedes pretenden vendernos coma un éxito que o límite de gasto se incremente en 437 millóns de euros, cando resulta que en todo o período Feijóo os recortes en total ascenden a 10.000 millóns de euros. Pregunta inocente, señor conselleiro, ¿non ten a ver ese incremento, non ten a ver esta novidosa aposta do seu Goberno por un orzamento expansivo, co feito de entrarmos en ano electoral? Pregunta inocente, señor conselleiro. Mire, levan xa varios anos anunciando o cambio de ciclo e anunciando que a Xunta se caracteriza polo seu grande esforzo investidor. Vostede dixo textualmente na súa intervención que Galiza era a cuarta comunidade con maior investimento por avistante. Pensei ao principio que se trataría dunha gralla. Logo, despois de moito pensar, dixen: non, seguramente non é unha gralla, debe de ser aquela persoa capaz de avistalo, porque eu, desde logo, este esforzo investidor non o avisto, señor conselleiro. Porque mire, ¿sabe cal é a realidade? Recentemente se publicou o estado de execución dos orzamentos da Xunta para o 2014, e mentres a execución supera o 90 %, a execución dos investimentos reais non chega ao 72 %, e a execución das transferencias de capital non chega ao 68 %. Señor conselleiro, o problema é que os seus anuncios non son críbeis; ese é o problema. Nas instrucións elaboradas pola Consellería de Facenda para preparar os orzamentos de cara ao ano 2016, vostedes anuncian que potenciarán o crecemento intelixente modernizando o tecido produtivo. E nós preguntámonos, señor conselleiro: ¿como? ¿asistindo como espectadores á perda da empresa galega punteira no eido das telecomunicacións, como fixo a Xunta de Galiza? ¿Asistir como espectadora á venda de R? ¿Executando só o 64,1 % do orzamentado polo Plan galego de investigación, desenvolvemento e innovación tecnolóxica? ¿Executando un raquítico 40,8 % para apoiar a modernización, internacionalización, innovación e produtividade empresarial? Vostedes anuncian tamén, nesas instrucións, que potenciarán as enerxías renovábeis e afortalarán o sector primario. E preguntamos: ¿como, señor conselleiro? ¿Co fiasco do sector eólico? ¿Penalizando o autoconsumo eléctrico? ¿Ou cruzándose de brazos ante a ameaza de ruína do noso sector leiteiro? E vostedes anuncian agora que priorizarán a loita contra a desigualdade. Mire, como xa lle temos dito ao propio presidente que o acompaña: ¡Tarde piaron, señores da Xunta de Galiza! ¡Tarde piaron! Lean a memoria sobre a situación económica e social de Galiza elaborada polo CES. A realidade, señor conselleiro, é que efectivamente vostede ten razón.
Vaia rematando.
Galiza está á cabeza no control do déficit, é certo, ten razón. Pero o noso país está á cola do crecemento, e coas políticas do seu Goberno seguiremos polo mesmo camiño. Por iso imos votar en contra da proposta de límite de gasto. Moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra dona Yolanda Díaz Pérez.
Boas tardes, señor conselleiro. Eu supoño, señor conselleiro, que vostede le os informes que se publican neste país; particularmente o informe que vén de publicar o coordinador do Foro Económica de Galiza, o segundo dos informes. Digo supoño, dou por presunto que vostede vén aquí estudado e que o que acaba de afirmar aquí non é máis que froito dese ciclo político que si se afirma no informe que imos votar hoxe, que, efectivamente, é no que estamos e xustifica o que acaba de reflectir aquí. Digo isto porque este informe desmente parte do que vostedes están, de maneira programada, repetindo, tipo Goebbels, unha e outra vez, respecto da situación económica do noso país. O que vostedes están a dicir –sábeno perfectamente e despois vou falar disto– é absolutamente falso. Pero eu, antes de falar dos datos dos que vostede falou, quero falar da Lei do teito de gasto de Galicia, xustamente porque, como sabe, dende Alternativa Galega de Esquerda combatemos o propio concepto do teito de gasto. E, é máis, anunciamos que, en canto cambie o Goberno da Xunta de Galicia e entremos na Moncloa para cambiar tamén as políticas, derrogaremos, sen dúbida, a Lei do teito de gasto de Galicia e tamén a de Madrid. ¿E sabe por que? [[Murmurios.]] ¿E sabe por que? [[Murmurios.]] Tranquilo, señor presidente, non se poña nervioso, señor presidente...,
Silencio, por favor.
...tranquilo, compórtese. [[Risos.]] ¿E sabe por que? Porque é absolutamente innecesaria. O único que están facendo vostedes é o que di a norma, e eu quero ler esta norma. O que di a norma é que é o instrumento fundamental para incorporar a disciplina orzamentaria co fin xustamente –e leo literalmente– de establecer un límite de gasto non financeiro que permita empregar eses ingresos extraordinarios para amortizar débeda. ¿Que quere dicir isto? O único que lle quere dicir aos galegos e ás galegas é que, se como vostede di e como reflicte o informe hai novos ingresos, eses mesmos ingresos terían que ser dirixidos inmediatamente á banca e non a prestar servizos públicos como a sanidade, a dependencia ou o ensino. Si, señor conselleiro, ese é o seu fundamentalismo neoliberal, e o do señor presidente da Xunta de Galicia, no que eu tamén me sumo a dicir que efectivamente son os campións do déficit cero, sen lugar a dúbidas. E sobre todo porque esa é a estratexia deliberada para aplacar os traballadores e as traballadoras, para demoler emprego de calidade, e sobre todo para empobrecer este país, que é xustamente o que están facendo. É nin máis nin menos que trasladar o artigo 135 ás distintas comunidades autónomas. Efectivamente, estamos na ditadura dos acredores, iso é o que vostedes son, vasalos que están ao servizo dos acredores –en definitiva, da banca– e sobre todo vasalos de Alemaña. Pero eu voulle falar, se quere –xustamente porque hai que falar da Unión Europea e porque nós combatemos este modelo da Unión Europea no que vostedes enmarcan esta política da Lei do teito de gasto público–, pois xustamente dun home supoño que ben coñecido para vostedes, Herrero de Miñón, que falaba do "efecto Vichy" –Herrero de Miñón, Alianza Popular–. Hai un autor, o profesor Manolo Monereo, que, collendo xustamente esas verbas de Herrero de Miñón, reconduciu o efecto Vichy e plantexou o que hoxe estamos a vivir, que é o que el denomina "Vichy global". E o Vichy global non é máis que o que están empregando vostedes, as políticas de austeridade, o que están empregando na crise, que é xustamente para facer o mesmo que o Goberno de Vichy: conseguir catro obxectivos fundamentais que eu quero relatar. O primeiro deles é abater a esquerda, o que hoxe estamos vivindo en Grecia. O segundo deles, abater os dereitos sociais e laborais acadados. Tamén as clases populares e traballadoras estamos sufrindo as súas políticas. O terceiro deles é acabar cos sindicatos de clase. E o profesor Monereo di, finalmente, que o cuarto deles é acabar co republicanismo, non como forma de Estado senón o republicanismo como valores democráticos. E, efectivamente, estamos no Vichy global, somos todos servos grazas ás súas políticas, e vostedes lacaios ao servizo da gran banca. E, efectivamente, estamos nun momento no que vostedes o din, e dío o traballo que hoxe explicitou: non hai saída, señor conselleiro. Hai un libro que supoño que tamén lerá, que eu lle recomendo, e que se acaba de publicar hai pouco tempo, que se titula Contra a Troika, de dous autores, un socialdemócrata –seguro que tamén coñecido por vostede–, un home bastante relevante que foi secretario de finanzas co ex ministro de finanzas, o señor Lafontaine, que se chama, como sabe, Heiner Flassbeck, e o segundo deles tamén é coñecido, é un economista marxista, Costas Lapavitsas, que xustamente do que falan é dunha tríade imposible. Eles din que neste sistema da Unión Europea –que engarza directamente coa Lei do teito de gasto que vostedes defenden á morte– é imposible levar adiante tres cuestións. A primeira delas é que é imprescindible reestruturar a débeda, imprescindible. Todos os economistas, ata digamos que os ortodoxos, din que é imposible seguir por esta senda, salvo que queiran acabar co pobo galego definitivamente. Sen lugar a dúbidas, estano conseguindo. A segunda é a necesaria saída da austeridade. Vostedes seguen con esta norma, a pesar do que despois imos falar, xustamente na doutrina da austeridade. E, en terceiro lugar, a necesaria democratización dos tratados. Vostedes traballan para a banca. Pero eu, señor conselleiro, quero combater algunha das cuestións das que vostede aquí falou, e despois quero formularlle algunhas preguntas. En primeiro lugar, é falso o que vostede está dicindo, é falso. Non é falso que esteamos a crecer, é falso que esteamos a crecer como vostede está dicindo. E eu quero facerlle algunhas preguntas. A primeira delas é: ¿por que neste gráfico que publica o INE Galicia está na última posición de crecemento, exactamente no 0,5 %? No primeiro trimestre do 2015, señor conselleiro, estamos no 0,9 %, crecendo tres veces menos que a media estatal. E eu o que lle digo, dende logo emendando o que vostedes din, e sobre todo o señor Feijóo, é que é falso que Galicia vaia mellor que as medias estatais. ¿Por que crecemos menos que a media estatal –isto que di moi ben o informe do Foro Económico de Galicia–? Ese equipo de economistas di exactamente que neste intre somos a segunda comunidade autónoma que crece pola cola, menos que a media do resto das comunidades do Estado español. En segundo lugar, ¿por que temos tamén un diferencial negativo na taxa de paro e tamén na taxa de ocupación? En terceiro lugar, ¿por que seguimos a perder poboación activa nun ritmo galopante? En cuarto lugar, non minta máis. Cando vostedes chegaron aquí superabamos 1 millón, exactamente 1.043.000 afiliados e afiliadas á Seguridade Social, señor conselleiro. ¿Sabe en canto estamos hoxe? En 943.000, en malas condicións, con malas cotizacións e con contratos –dos que non lle vou falar porque non teño tempo– absolutamente precarios, señor conselleiro. Que isto é xusto o que vostedes están a facer, practican estas políticas a sabendas, porque do que se trata aquí é de practicar o dumping social, do que se trata é de cambiar o modelo social, económico e cultural deste país, do que se trata é de empobrecer a clase traballadora, do que se trata é de ter isto que temos, do que vostede non falou. E o que temos en Galicia, e dío a Axencia Tributaria, é que o 20 % dos traballadores e traballadoras deste país son pobres a pesar de estar incorporados ao mercado laboral, e que temos 69.000 asalariados neste país que perciben ao mes brutos 410 euros ao mes. Isto é o que temos neste país, do que vostede, señor conselleiro, non quere falar. Esta é a realidade, e a min gustaríame que me conteste por que imos peor que a media, señor conselleiro. E eu tamén quero denunciar algunha cuestión... [[Murmurios.]] Á señora conselleira parece que lle fan moita graza estes datos, que, como ben sabe vostede, estou inventando. A segunda cuestión, señor conselleiro: dende logo, submisión absoluta da Xunta de Galicia ao Estado. Lamentable o que fixeron no Consello de Política Fiscal e Financeira. ¡Lamentable! Eu quero que me explique tamén, como galega, e como os galegos que nos estarán escoitando, por que o Estado español se adxudica oito veces máis no déficit público que as comunidades autónomas, por que Galicia ten que ter soamente nese obxectivo o 0,3 %, cando vostede sabe que as competencias de sanidade e de educación son das autonomías. Explíqueme por que, porque me ten que convencer de que o que están a facer é absolutamente correcto. E o que están a facer é unha barbaridade. Explíqueme por que oito veces máis o Estado español, e as comunidades autónomas o 0,3 %. E para rematar, señor conselleiro, os nosos economistas, o equipo co que traballamos –e nós mesmos tamén–, temos algunhas dúbidas. Hai opacidade en toda a xestión que vostedes están a practicar –vostedes, o Partido Popular– no que atinxe ao teito de gasto, e particularmente ao debate orzamentario. Non é que o diga eu, é que vostede pode estar vendo perfectamente que a primeira vez na historia da democracia española que nin mesmo se practica unha rolda de prensa para explicar os orzamentos do Estado ou se publicitan os datos reais do que se ten acordado coas comunidades autónomas. Eu fágolle unha pregunta honesta, para que ma explique. Vostedes presumen de que o incremento do teito de gasto para Galicia é do 5,2 %. Nós cremos que aí hai trampa. Si, e voulle ler o que di Montoro, non llo digo eu. Igual os nosos economistas son torpes, ou igual é que estamos mal informados. Con todo, isto é o que di Montoro, non sei se sabe moito ou pouco, eu léollo.
Vaia rematando, por favor.
Remato, señora presidenta. Di Montoro: "O informe da situación que acompaña este acordo do Consello de Ministros establece a taxa de referencia do crecemento do produto interior bruto de medio prazo da economía española". E segue dicindo: "A variación do gasto computable nominal da Administración central, das comunidades autónomas e das corporacións locais non poderá superar a dita taxa de referencia neste período", sendo, na Lei orgánica de estabilidade e no Pacto de estabilidade e crecemento, a taxa que se fixa para este ano, señor conselleiro, e con carácter imperativo, do 1,8 %. Eu tamén quero, sen prexuízo dese desglose que vostede fixo, que me explique e que diga a verdade aos galegos e ás galegas, porque certamente –e remato– este límite é imperativo tamén para vostedes. E o que realmente vai pasar, seguramente, é que o que excede diso vai ser derivado, como implica a lei –na propia lei, no artigo 30– a pagar débeda pública. Iso si, estamos diante dun presidente que é o auténtico campión da débeda, o presidente máis caro da historia, 10.000 millóns de euros. Nada máis, e votaremos en contra.
Moitas grazas. Polo Grupo Socialista, señor González Santín.
Grazas, presidenta. O pasado mércores, o Consello de Política Fiscal e Financeira impón ás comunidades autónomas o seu criterio de límite de déficit público para elas, en concreto impón o mesmo déficit –o 0,3 % do PIB– para todas as comunidades. E digo que impón, porque dez das comunidades votaron en contra deste déficit, sendo só as comunidades gobernadas polo Partido Popular as que votaron a favor deste 0,3 % fixado polo Goberno. A aceptación sen máis deste déficit, ademais de implicar unha perda de autogoberno de Galicia, vai implicar unha merma dos servizos públicos prestados pola nosa comunidade. O venres, o Consello da Xunta aprobaba o límite de gasto, que se incrementaba respecto do ano pasado, podendo chegar os gastos non financeiros no 2016 ata os 8.873 millóns de euros. Esta subida teño que dicir que nos agrada, pero parécenos francamente insuficiente para facer fronte aos retos que Galicia ten no ano 2016 e, é máis, cando levamos seis anos con orzamentos restritivos que implicaron que ano tras ano os cidadáns galegos tiveran que prescindir de moitos servizos públicos cos que contaban. Hoxe estamos aquí non para discutir o teito de gasto, senón para ratificar o teito de gasto aprobado polo Goberno da Xunta de Galicia. Tampouco se entende por parte deste grupo parlamentario que a Xunta de Galicia non defenda no Consello de Política Fiscal e Financeira que Galicia teña a mesma capacidade para contraer déficit que o Estado. Como ben saben, dos catro piares do Estado do benestar, Galicia ten competencia en tres. Estou a falar da educación, dos servizos sociais e da sanidade. Por certo, unha sanidade que a propia conselleira recoñeceu que era insostible, aínda que despois matizara. Eu estou de acordo con ela, con estes orzamentos é insostible, pero con estes orzamentos; con outros, non. Por contra, o Estado tan só ten competencia no outro piar do Estado do benestar –a Seguridade Social–, que, por certo, tamén ten un límite de endebedamento igual que as comunidades autónomas. E, por tanto, non entendemos que o Estado, unha vez descontando o déficit da Seguridade Social, poida incorrer nun déficit do 2,2 %, e que as administracións que prestan os servizos públicos esenciais e que garanten o noso Estado de benestar teñan un límite de déficit do 0,3 %, mentres que o Estado ten o 2,2 %. Por non falar da administración máis cercana aos cidadáns –os concellos–, na que o límite está no 0 %. Porque, ata o de agora, as comunidades autónomas son as que contribuíron de xeito fundamental a rebaixar o déficit público. Se no ano 2011 se permitía que o déficit das comunidades autónomas representara algo máis dunha terceira parte do obxectivo total para o conxunto das administracións públicas, en concreto o 37,6 %, no ano 2016 a porcentaxe rebaixouse ao 10,7 %. O conxunto das comunidades autónomas, comparando o 2011 coa previsión do 2016, rebaixaron o seu déficit nun 90 %, a Administración local nun 100 %, e a Administración do Estado, por contra, só un 57 %. Está claro que o que opina o Goberno do Estado sobre quen ten que apertar o cinto para cumprir o déficit que nos exixen os organismos internacionais non coincide co que nosoutros cremos. Nós cremos que debería ser xusto o contrario do que se está a facer, e que non deben de ser os servizos públicos os que soporten o axuste. Dende o meu punto de vista, isto só é un paso máis para consumar o desmantelamento do Estado do benestar, reducindo os servizos públicos prestados polas administracións. Xa no presente ano 2015 debería entrar en funcionamento o novo sistema de financiamento autonómico, co obxectivo de lograr un maior financiamento para a prestación dos servizos públicos e a mellora dos ingresos das nosas contas públicas. Adiouse principalmente por razóns puramente electorais. Primeiro, no Partido Popular, tales argumentos primaron sobre os argumentos institucionais, ou incluso sobre os argumentos legais existentes. A celebración das eleccións municipais, boa parte das eleccións das comunidades autónomas, así como as eleccións xerais do 2015, implicarán que na práctica non exista un novo sistema de financiamento ata o ano 2017, varias anualidades despois do que lle correspondería. Ademais, no ano 2016, previsible ano no que se terá que negociar este novo sistema, deberanse celebrar as eleccións autonómicas en Galicia. O Grupo Parlamentario Socialista solicitou en varias ocasións na actual lexislatura –por poñer algún exemplo, no debate do estado de Autonomía e no pleno do 27 de maio de 2014– a constitución dunha comisión parlamentaria específica para o estudo da evolución futura dos ingresos do sistema de financiamento. Afirmouse por parte do Partido Popular de Galicia que tal comisión resultaba improcedente, argumentando que, dada a inminencia da aprobación do novo sistema de financiamento, era xa tarde para a creación desta comisión. Disto hai máis dun ano. Hoxe, coa aprobación deste teito de gasto, iníciase a andaina para a aprobación dos próximos orzamentos da Xunta para o exercicio 2016, un orzamento que parece que vai medrar pero que, aínda así, vai ser raquítico se o comparamos co exercicio 2010. Neste ano 2010 foi o primeiro orzamento feito polo Goberno presidido polo señor Feijóo. O gasto non financeiro foi de 10.210 millóns de euros; é dicir, 1.337 millóns máis do máximo que poderá orzar o Goberno da Xunta para este 2016. Os datos anteriores refírense a gastos inicialmente orzados. Se tomamos os gastos non financeiros realmente executados segundo obrigas recoñecidas, se no ano 2010 ascendían a 10.196 millóns de euros correntes, no último exercicio –últimos datos cerrados do 2014– ascenderon a 8.137 millóns de euros; é dicir, unha rebaixa de 2.059 millóns de euros, un 20 % menor. O que reflicte igualmente ben ás claras os duros recortes que nos diversos servizos básicos impuxo a Xunta de Galicia, e a ausencia de calquera impulso investidor. Así, de cada 5 euros executados no 2010 polo Goberno de gastos non financeiros –basicamente gasto social– 1 desaparece na actualidade. Especialmente alarmante foi o baixo grao de execución dos gastos de capital, que pon en evidencia as contías aprobadas entre os anos 2010 e 2014. Dos 10.000 millóns de euros que existían para esta finalidade de investimento, 4.000 millóns de euros nunca chegaron a executarse. Estamos a falar de que 4 de cada 10 euros non se executaron. O Goberno da Xunta leva presumindo ano tras ano de que son alumnos avantaxados porque cumpren o déficit público. Vostede tamén presumiu diso hoxe aquí. O que non din é que este obxectivo do déficit pasou de ser un medio a converterse nun fin das súas políticas públicas, deixando de lado o que debería de ser prioritario para calquera goberno, que non é outra cousa que prestar uns servizos públicos de calidade para contribuír á mellora da vida dos cidadáns. Ao ter como fin das súas políticas o obxectivo do déficit, fai que a pobreza aumente en Galicia, que se incrementen as desigualdades na nosa comunidade, que se vexan mermados servizos tan esenciais como a educación, a sanidade ou os servizos sociais, e que, en definitiva, unha gran maioría de galegos viva peor en beneficio duns poucos que viven moito mellor. Pero o máis grave de todo isto é que os galegos levamos facendo ano tras ano un esforzo maior que os cidadáns doutras comunidades que non estaban obsesionadas polo déficit público. Este maior esforzo para que a nosa comunidade non se endebedara non serviu para nada, xa que o Ministerio de Facenda, dirixido polo señor Montoro, non ten en conta este maior esforzo feito polas comunidades autónomas cumpridoras, impoñendo por un lado un tope máximo de déficit público igual para todas as comunidades autónomas –o dito 0,3 %–, mentres que aplica un límite de débeda en función da débeda de cada comunidade autónoma, o que de facto implica que as comunidades autónomas que teñan máis débeda terán que reducir a débeda en igual contía que as comunidades autónomas que teñan menos. Por poñer un exemplo, a Comunidade de Valencia terá que recortar a súa débeda no 2016 ata o 38,2 % do seu PIB; no 2017, 36,8 %; e no 2018, 35,3 %. Comparado coa galega, esta terá que facer un recorte do 18,1 % no 2016; 17,6 % no 2017; e un 17 % no 2018. Como lle dicía, non nos beneficia en nada todo o que levamos traballado. Eu pregúntolle, señor conselleiro: ¿que beneficio nos reportou aos galegos ese sacrificio que fixemos a base de recortar uns servizos públicos que os cidadáns doutras comunidades autónomas non fixeron? ¿Para que serviu todo este esforzo? ¿Que vantaxe temos os cidadáns galegos por ternos apertado o cinto? Ao final o Estado vai cadrar os seus obxectivos de débeda a custa dos que fixemos un maior esforzo, polo que os galegos imos vernos dobremente prexudicados. En primeiro lugar, porque tivemos que facer, logo destes anos de dura crise, un esforzo moito maior que outras comunidades autónomas. E, en segundo lugar, porque o Goberno non ten en conta este esforzo feito con anterioridade, e agora obríganos a cumprir igual que as comunidades que non o fixeron. Agora non esquezamos que estamos ante unha nova cita electoral e que o orzamento para o ano 2016 se vai incrementar en relación co do 2015 en 434 millóns de euros. Un incremento no teito de gasto que esperamos que se reflicta no orzamento do 2016 e que os gastos non financeiros cheguen efectivamente aos 8.873 millóns de euros. Pero tamén é necesario que non pase o que estamos vendo nos orzamentos da Xunta ano tras ano: que se orcen unhas partidas que despois non son executadas ao cen por cento e que, polo tanto, eses gastos non son realmente gastos. Nós viñemos hoxe aquí a pactar un teito de gasto, pero non o faremos se a base da negociación é que o único fin deste teito de gasto sexa o obxectivo do déficit a partir das necesidades sociais ou a partir das oportunidades electorais. Nós, o que cremos é que hai que negociar un teito de gasto en función do crecemento económico e tamén da recuperación do emprego de calidade. Hai demasiadas preguntas sen resposta na súa intervención, señor conselleiro, e repite argumentos que foron expresados no pasado pola súa antecesora no cargo. Por certo, se acerta nas previsións –labor no que eu lle desexo sorte–, sería a primeira vez que a Xunta de Galicia acerta. Galicia, como ben sabe, sitúase no furgón de cola na aínda leve recuperación económica. No último ano 2014 –último ano completo coñecido–, o PIB en Galicia tivo un aumento do 0,5 %, fronte ao 1,4 % de España, sendo a nosa comunidade a que menos creceu e a que tivo un peor comportamento de todas elas. Hai que recordar que as previsións realizadas pola Xunta de Galicia eran crecer máis que o conxunto de España no 2014 e no 2015, cousa que non aconteceu. Por todo isto, imos votar en contra deste teito de gasto, xa que o orzamento do 2016 non vai poder facer fronte a todas as necesidades que ten o país, e invitámolos a que reflexionen sobre algunhas cifras á hora de elaborar os orzamentos do próximo ano. E teñan en conta as condicións sociais tremendamente inxustas e cada vez máis precarias que, por exemplo, nos din que 1 de cada 5 habitantes de Galicia ten que vivir ou malvivir con menos de 375 euros ao mes, é dicir, coa metade do salario mínimo; que as pensións –que son as máis baixas de toda España– son para unha gran parte das familias a súa única fonte de ingresos; ou que en case 90.000 fogares galegos non teñen ningún ingreso. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor González Santín. Polo Grupo Parlamentario Popular, o señor Puy.
Moitas grazas, señor presidente. Como xa mencionou o conselleiro, estamos no quinto debate parlamentario sobre o teito de gasto. Fomos a primeira comunidade autónoma que aprobou unha lei de estabilidade orzamentaria que incluía a aprobación dun teito de gasto. Tamén fomos a primeira e, ata onde eu sei, a única que trae este debate ao Parlamento, o cal non deixa de ser curioso, porque, cantos máis debates traemos ao Parlamento, cantas máis iniciativas do Goberno, que noutras comunidades non se debaten no Parlamento, traemos a esta Cámara, máis secuestramos a democracia, o cal é unha conclusión que a min non me soa excesivamente lóxica. Igual que o ano pasado, curiosamente, escoitamos os portavoces da oposición falar de que o PP está fomentando a ruína do país co teito de gasto –"esfarelar a economía", dicía o portavoz de AGE o ano pasado–. Este ano foron un pouco máis duros: estamos a demoler a economía galega. Ou tamén, na mesma liña, os portavoces que falaron este ano e o anterior dicían non compartir o optimismo sobre a evolución da economía galega para este ano. Hai aquí referencias, varias referencias á Segunda Guerra Mundial, a Goebbels, a "Vichy global". Vichy global creo que é unha cita de autoridade dun coñecido regulador fiscal, autorregulador fiscal. Pero, en todo caso, o que si é certo é que eu pensei que o país que describían era o Xapón de despois da bomba de Hiroshima, do que agora se cumpre precisamente o aniversario. E a verdade é que eu, se fose de AGE, tería un pouco de coidado co que digo. Este ano non mencionaron que axudamos á banca. Eu supoño que, despois de ver as colas dos xubilados gregos nos caixeiros automáticos para sacar 50 euros, sería probablemente porque se deron conta de que nós non axudamos á banca, senón que axudamos aos depositantes da banca para que poidan seguir sacando os seus cartos [[Aplausos.]] Ao mesmo tempo acúsannos de submisión a Madrid, pero anuncian que o día que entren na Moncloa van derrogar desde a Moncloa unha lei autonómica aprobada por este Parlamento. [[Murmurios.]] Ben, a verdade, señora Díaz, eu cando a vexo a vostede penso que unha vez que Syriza tivo que dividirse porque houbo un sector máis radical que agora está en contra do acordo ao que Grecia chegou coa Unión Europea, mentres que unha boa parte de Syriza está votando co Partido Popular, co Partido Socialdemócrata, cos partidos de centro, a favor dun acordo de rescate coa Unión Europea, estou seguro de que o señor Beiras, vendo como se comporta nas votacións desta Cámara, vai estar como Varufakis, fóra de Syriza. E o que me pregunto é onde vai estar vostede [[Aplausos.]] . Porque igual se dá a circunstancia de que o día que vostede chegue á Moncloa e a fagan ministra de Facenda lle ten que pedir a unha minoría do Partido Popular que a apoie nun rescate con Europa.
Señora Díaz, silencio, por favor.
Pero eu quero simplemente dicir que, respecto do día de hoxe, é que ese catastrofismo non coincide cos datos que acabamos de coñecer. Hoxe fíxose público o paro rexistrado. En Galicia o mensual cae o 5,54 % e en España o 1,80 %; o anual en Galicia cae o 9,95 %, en España o 8,45 %. Vostede deu –xa que me interpela– uns datos bastante incorrectos da Seguridade Social. Hoxe afiliados en Galicia á Seguridade Social –é o dato de hoxe– son 957.000. Hai 14.000 máis porque en Galicia a afiliación á Seguridade Social creceu un 1,48 %, mentres que en España creceu o 0,34 %.
¡Señora Díaz, faga o favor!
Aínda que é certo que a afiliación anual vai un pouco por baixo, porque a afiliación anual creceu un 2,3 % en Galicia, mentres que creceu un 3 % en España. Hoxe tamén coñecemos que a confianza do consumidor en España crece por primeira vez desde a crise por riba dos 100 puntos –que é o valor positivo–, que as vendas das grandes empresas están a subir, cando caían no ano 2011; os salarios, que caían un 2,5 % sobre o IPC no ano 2011, están a crecer un 1,3 %. O outro día fíxose público o dato de que en Galicia –por primeira vez desde hai seis anos á baixa– o peso dos salarios no PIB galego creceu, e pasou no 2014 a ser o 45,1 % cando o ano anterior fora o 44,3 %, mentres que as retribucións das empresas caeron do 45,6 % ao 44,6 %. Datos que lles digo, porque o ano pasado vostedes mencionaban xustamente os contrarios. A capitalización en bolsa dos pequenos aforradores que perderon patrimonio está a subir, cando caía. E, efectivamente, estamos cun goberno que vén de presentar uns orzamentos, e non como o goberno anterior, que xusto antes das eleccións o que fixo foi adiantar as eleccións para non ter que presentar os orzamentos, porque daquela España estaba ao borde do abismo e o partido no Goberno viuse incapaz de facer os orzamentos. [[Aplausos.]] Iso é o que hai, e os orzamentos inclúen cousas como un investimento para Galicia que supera o 7 %, que era o ideal que propoñían o Bloque e o Partido Socialista cando reformamos o Estatuto. Propoñen unha rebaixa fiscal que en Galicia vai afectar a máis de 1.278.000 declarantes, e vai inxectar na economía galega entre o ano 2015 e o ano 2016, 444 millóns de euros para o consumo. Hai máis crédito, soben as vendas de coches, e na hostalería estamos cunhas cifras que superan as do ano 2010, que foi o último ano santo. No período da crise é certo que perdemos posicións con Europa, pero non as perdemos con España. No ano 2008 a distancia era de 11,9 puntos e na actualidade é de 11 puntos en termos de renda per cápita. E agora acaba de anunciar o conselleiro que o PIB do segundo trimestre crecerá por riba do 2 %, o cal coincide co prognóstico da AIREF para o conxunto do ano, e coincide co que predí tamén CEPREDE para o ano en curso. E como a vostede lle gustan os informes, lea o informe de Funcas, que prevé para o 2016 que Galicia vai crecer por riba da media española o 3,2, mentres que o conxunto do Estado vai crecer polo 3; o cal son cifras significativas de crecemento que, certamente, desdín a catástrofe que se ía producir nos anteriores debates, etc. Quero tamén salientar que a execución do orzamento inicial da Xunta de Galicia no ano 2014 se situou no cen por cento do total das operacións non financeiras. E isto permitiu, entre outras cousas, facer un esforzo investidor. Eu quero dicirlle que a media, do total das comunidades autónomas nos anos 2009-2014, dos investimentos per cápita foi de 2.291 euros, en Galicia foi de 3.055 euros, bastante por riba da media. Do mesmo xeito que vostedes seguen confundindo o que é a execución do gasto, porque se incorpora o gasto plurianual dos fondos europeos, que en Galicia se orzan de maneira distinta a outras comunidades autónomas, pero a execución real está no entorno do cen por cento. Bueno, neste contexto, trae o Goberno un teito de gasto de 8.873 millóns de euros; é dicir, 438 millóns de euros máis que o ano pasado, un 5 % de crecemento do teito de gasto. E isto, que haxa máis cartos, a vostedes lévaos a deducir que vai haber máis recortes, cando o propio conselleiro anunciou políticas sociais adicionais, subidas tamén e recuperación do poder adquisitivo dos empregados públicos e mesmo un impulso á economía produtiva. Veremos que economistas están máis acertados, se os que din que non se vai poder chegar a este teito de gasto ou os que din que si. Iso é facilmente comprobable, o único que hai que facer é esperar a ver se nos impugnan o proxecto de orzamentos. Pero, efectivamente, como se ten salientado, o sistema de financiamento proporciónanos 608 millóns de euros máis, un 7,4 de crecemento, e, en cambio, o gasto non financeiro cae significativamente a menos da metade, só 174 millóns de euros de endebedamento. Eu compréndoo, vostedes levan varios anos emendando para que haxa máis endebedamento e non llelo aprobamos e, entón, din que non queremos axudar a xente. Pero, ao mesmo tempo, levan varios anos dicindo que somos os que máis nos endebedamos. [[Murmurios.]] Eu sempre lles pido que non fagan trampa porque a súa tese é: vou endebedarme máis que despois renegocio a débeda, reestrutúroa e non a pago. Miren, a verdade é que nestes temas hai que ser un pouco serios e, collan a variable que collan de evolución do endebedamento en Galicia por habitante, per cápita, por habitante per cápita –que é o mesmo–, por PIB, mesmo en relación cos ingresos financeiros, verán que a Comunidade Autónoma de Galicia foi exemplar dentro das comunidades autónomas, porque é a que menos se endebedou, como, efectivamente, recoñeceu o señor Jorquera, cousa que lle agradecemos. Señor Jorquera, de balanzas fiscais non vou falar, eu simplemente lle recordo que recentemente se fixo o dato de que no ano 2014 Galicia tivo un déficit, en termos de Seguridade Social, de máis de 4.000 millóns de euros. Vostede pode xogar todo o que queira coas balanzas fiscais, pero non hai ningunha balanza fiscal tecnicamente publicada que diga que Galicia ten un saldo fiscal distinto do que publican todas; pode ser en maior ou menor contía. Pero eu creo que desde Galicia xogar coa solidariedade, especialmente no ámbito da Seguridade Social, é irresponsable, xa llo dixen varias veces e xa sei que non o convencín. Eu quero defender o esquema de repartición solidaria dos fondos que implica estar no conxunto dun estado, o Estado español. Por iso tampouco vemos con simpatía que escapen ou queiran marchar dese esquema de solidariedade comunidades que teñen unha renda per cápita superior como Cataluña. Vostedes veno con simpatía, pero iso é, evidentemente, unha discrepancia de fondo. En definitiva, señorías, o caso é que este teito de gasto que imos apoiar o que revela é que a Xunta vai ter máis recursos para manter blindado o gasto social en sanidade, educación e servizos sociais e para facer políticas activas de impulso e reactivación da economía galega co obxectivo de trasladar a recuperación económica a todos os cidadáns, porque somos conscientes de que hai moitos traballadores que sofren o que se chama pobreza laboral; afortunadamente en Galicia menos que noutras comunidades autónomas, pero iso non nos conforma. E por iso nos alegramos de que esta vez o Goberno teña máis marxe de disposición para facer unha política económica expansiva que permita recuperarnos definitivamente da crise económica que vimos de padecer. Moitas grazas.
Moitas grazas. Rematado o debate, procedemos á votación do límite de gasto non financeiro da Comunidade Autónoma de Galicia para o ano 2016. Votamos. Votación do límite de gasto non financeiro da Comunidade Autónoma de Galicia, de acordo co establecido no artigo 12 da Lei 2/2011, do 16 de xuño, de disciplina orzamentaria e sustentabilidade financeira. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 41; votos en contra, 31. O resultado da votación é positivo. En consecuencia, queda aprobado o límite de gasto non financeiro da Comunidade Autónoma de Galicia para o ano 2016.
Continuamos co desenvolvemento da orde do día. Comparecencia da Sra. conselleira do Medio Rural e do Mar, por petición propia, para avaliar a situación actual do sector lácteo galego e para informar das medidas que se deben poñer en marcha para garantir a súa viabilidade
Ten a palabra, para a súa primeira intervención, a conselleira do Medio Rural e do Mar... [[O señor Fajardo Recouso pronuncia palabras que non se perciben.]] ¡Señor Fajardo! Dona Rosa Quintana, ten a palabra.
Grazas, señora presidenta. Señorías, moi boas tardes. Comparezo hoxe nesta Cámara para dar conta dunha situación que afecta arredor de 10.000 explotacións gandeiras desta comunidade e que ten centradas as preocupacións dunhas 60.000 persoas vinculadas ao agro galego, incluídas aquelas que forman parte da Consellería do Medio Rural. Digo isto porque a ninguén lle escapa o peso que representa o sector lácteo en Galicia e a súa relación con respecto ao conxunto do Estado, do cal podemos dicir, sen medo a equivocarnos, que cando se fala do sector lácteo en España se está a falar de Galicia. Son case 10.500 explotacións, o que supón o 56 % das explotacións lácteas do Estado, sumando 2.571.000 toneladas de leite producido, o que supón o 39 % do que se produce a nivel nacional, e aglutinamos o 10 % do total da capacidade industrial láctea española. Xa que logo, o sector lácteo está presente en todos os selos da economía galega, e isto dános pé a sinalar que representa unha parte importante do produto interior bruto de Galicia, que se sitúa preto do 1,45 %, alén de que supón unha fonte de emprego senlleira no noso territorio, especialmente no rural. Estes datos e o traballo de moita xente que cada día muxe as vacas en Galicia sitúannos como a novena rexión europea produtora de leite, permitíndonos tamén sinalar que existen ratios e análises que, medindo a capacidade produtiva, a competitividade das explotacións ou as características agroclimáticas para producir leite, nos sitúan nunha posición de privilexio para levar adiante este labor de produción. Fronte a iso, tamén debemos dicir que Galicia non é allea ao contexto mundial europeo ou estatal. Hoxe esa situación externa dános dúas claves que nos marcan nunha alta porcentaxe as circunstancias internas do noso sector. A primeira refírese á supresión das cotas de produción que tiveron vixencia durante trinta anos e que o pasado 31 de marzo se eliminaron para dar paso a unha actividade produtiva libre no marco da Unión Europea. A segunda ten que ver cunha caída xeneralizada dos prezos do leite a nivel mundial marcada polas elevadas existencias, a alta produción mundial de leite –especialmente na Unión Europea, Estados Unidos e Nova Zelandia–, o embargo ruso e a escasa forza da demanda a nivel mundial e que se conxuga cun descenso dun 4 % no consumo do leite. Dito isto, cremos que son significativos desta situación dous datos: o primeiro, os prezos acadados na última subasta de Fonterra, celebrada o pasado día 15 de xullo, onde o prezo medio baixou un 11 % con respecto á subasta anterior, representando a novena baixada consecutiva. O segundo, que se asenta sobre unha suba xeneralizada da produción a nivel mundial e que fai que en países como os Estados Unidos –un dos meirandes consumidores de produtos lácteos do mundo e dotado dunha industria transformadora cunha capacidade inxente– se estea desbotando o leite. Evidentemente, existe un problema no sector lácteo galego; negalo sería negar a evidencia, e nós recoñecémolo antes e agora. Xa que logo, estamos ante un problema de desaxuste entre a oferta e a demanda de leite e que afecta os prezos. Nin máis nin menos que reproducimos a situación mundial e europea tendo na man datos como que a produción deste período é a máis elevada da serie histórica, xa que no mes de abril se deu un aumento do 1,4 % con respecto a abril do ano 2014 e en maio estamos nun incremento dun 2,5 % con respecto ao mes de maio do ano 2014. O prezo medio do ano 2015 é de 28,40 céntimos por litro, é máis dun 2 % superior ao de xullo do ano 2012, o menor prezo da anterior crise do lácteo, mais sabemos que o volume de leite entregado marca de forma importante o prezo, xa que o 56 % do leite de Galicia se está cobrando a 29,81 céntimos por litro. Pero en ambos casos, sendo a situación dificultosa e grave, tamén temos matices que introducir fronte a quen nada ten axudado aos gandeiros sementando medias verdades e mentiras completas e que non aportan ningunha mellora. Digo isto porque no que ten que ver co incremento da produción nos cansamos de oír xa en meses pasados a ladaíña de que tiñamos que incrementar a produción sen ter en conta que aínda estabamos baixo un sistema de cotas. Sen dúbida, fronte a estes comentarios, os constantes avisos enviados polos executivos galego e central, xunto cos esforzos realizados polos produtores para axustar a produción á cota dispoñible, fixeron posible minimizar o número de explotacións que teñen que facer fronte a este pagamento. Non sabemos que tería pasado se os gandeiros se deixaran levar polos cantos de serea e se os 68 afectados de hoxe e os 4,47 millóns de euros se multiplicasen por 2, por 3 ou por 10; dígolles eu o que tería pasado: crise dura e máis lastre enriba do sector. Tamén nos cansamos de oír que estamos diante dun problema que só afecta a Galicia, por canto todo o país aumenta a produción menos nós, sen que os que fan tales afirmacións aporten os datos completos. Digo isto porque Galicia é a comunidade que máis incrementou as súas entregas respecto do mes anterior de abril. Ademais, esta deslocalización produtiva tampouco coincide con esa fuxida masiva de vacas, que din algúns. Non se están indo vacas a outras comunidades autónomas, sen que por masivo se entenda que dende o 1 de xaneiro de 2015 saíran de Galicia 23 vacas paridas frisonas. Pero tamén hai algo que cómpre matizar hoxe e diante deste Parlamento, señorías. Ninguén nega que atravesamos un momento de axuste e adaptación entre a oferta e a demanda e, consecuentemente, do prezo. ¿É difícil? Si. ¿É complicado? Si. ¿É negativo? Si. Pero estas dificultades non son diferentes das doutros anos e ocasións, por moito que algúns agora rasguen as vestiduras. Sabemos polos datos e polos gandeiros que a situación é dura, pero non é menos certo que en agosto do ano 2012 os prezos do leite eran similares aos que estamos tendo agora, e os custos de produción eran 20 puntos porcentuais máis altos que agora, o que suporía –traducido a cartos– que daquela os custos de produción eran 5 céntimos por litro máis altos. Pero se imos máis aló e lle axudamos aos que teñen memoria fraca podemos apuntar que cando este equipo asumiu, na primavera do 2009, a tarefa de gobernar Galicia se atopou cun prezo medio de 25 céntimos por litro, cuns custos de produción que facían que os prezos dos combustibles estivesen un 40 % por riba do que están hoxe e que os gandeiros visen como daquela os pensos viñan de subir máis dun 50 % e os fertilizantes máis dun 70 %. Hai quen esquece tanto as situacións pasadas como as medidas xa en marcha, pero facelo sería un erro para diagnosticar e actuar agora. Este goberno non esquece e xa leva meses traballando para actuar agora. As cousas non se fan dun día para outro; e creo que, como fan os gandeiros, sempre tivemos máis de formigas que de cigarras. Dende o 2009 Galicia adoptou medidas para mellorar a competitividade das explotacións, a súa capacidade financeira e de liquidez e a estrutura comercial do sector. Avanzamos para mellorar a competitividade das explotacións coa mellora da base territorial das explotacións a través da Lei de mobilidade de terras, da Lei de montes, da Lei de mellora da estrutura territorial agraria e da inclusión de terreos de propietarios descoñecidos. Traballamos para mellorar a capacidade financeira e de liquidez naquel entón e en 2012 e quixemos mellorar a estrutura comercial publicando o decreto que regula o procedemento de recoñecemento e rexistro de organizacións de produtores de leite en Galicia e poñendo en marcha a marca Galega 100 %, que avala a identificación do leite galego de calidade diferenciada. Pola súa banda, dende 2012 o Magrama aprobou tres reais decretos para completar a regulación da Lei de medidas para mellorar o funcionamento da cadea alimentaria. Pero, ademais desta estrutura centrada na produción, tamén somos conscientes de que o consumo de leite a nivel nacional é de algo máis de 9 millóns de toneladas en leite e produtos lácteos, mentres que a produción destes en España ascende a 6,5 millóns de toneladas, o que fai que se viñesen importando anualmente máis de 2 millóns de toneladas de queixos e derivados lácteos. Mesmo hai tempo que temos en conta que se prevé un incremento do 10 % do consumo de leite a nivel internacional ata 2024, fundamentalmente queixos e leite en po para persoas de terceira idade e para nenos. Por iso viñemos apoiando o sector transformador, principalmente as pequenas industrias, dotando de axuda 138 proxectos, que contaron cun investimento total duns 90 millóns de euros, dos cales nós subvencionamos 28. Así, a maior parte dos investimentos foron para a comercialización e a transformación do queixo, cun 65,1 %, un 4,6 para outros produtos e un 30 % para a mellora e especialización do envasado de leite líquido. Neste ano 2015 levamos inxectados xa máis de 116 millóns de euros de axudas ao sector lácteo, aos que hai que engadir outros 32 millóns de euros máis en tramitación para pagar dentro deste ano. Dentro destes fondos, arredor de 95 millóns foron axudas directas ás explotacións, cunha media de 9.845 euros por explotación. E entre o xa pagado e o previsto para pagar a curto prazo suman 148 millóns de euros, o que é o mesmo, 24.500 millóns de pesetas. Nós non cambiamos a liña de apoio ao sector, nin antes nin agora. Nós traballamos para darlles aos gandeiros liquidez, para mellorar a súa viabilidade e reforzar a súa competitividade. Somos conscientes de que é unha situación complicada, pero ninguén nos pode acusar de estar cos brazos cruzados. Son máis de vinte medidas ou bloques de medidas nas que a Xunta de Galicia no seu conxunto e o Goberno do Estado están traballando para cumprir o único obxectivo que temos para o sector lácteo galego: saír a adiante e saír reforzados. Estamos centrados en dúas cuestións fundamentais, a curto prazo, como son a obtención de liquidez e a valorización do produto. Para iso estamos axilizando os trámites dos pagos das axudas da política agraria común para a modernización e para a incorporación de mozos á actividade agraria, cunha inxección de case 20 millóns de euros en breves días. Traballamos coas entidades financeiras para asinar un convenio de colaboración para a concesión de préstamos ou adiantos en condicións vantaxosas, de forma que non teñan custos de intereses ou xuros para os gandeiros. Estamos axilizando as xestións para anticipar as axudas que inciden directamente sobre as explotacións, esperando achegar outros 70 millóns de euros ao sector antes de finalizar o ano 2015, e facendo así que a media percibida neste ano polas explotacións acade unha media de arredor dos 17.000 euros. Procuramos, mediante a inmediata publicación dunha orde de axudas, unha moratoria de dous anos dos préstamos que teñen concedidos os gandeiros a interese 0 %, sendo así 1.100 os beneficiarios potenciais, e o capital aprazado sitúase nos 51 millóns de euros. Pero este esforzo da Consellería do Medio Rural e do Mar non é único. A Xunta de Galicia, comezando polo seu presidente, considera estratéxico o sector lácteo e ante tal consideración actúa en común. Por iso a Consellería de Economía e Industria tamén se suma a ese apoio ao circulante mediante un convenio co Igape e que tomará forma mediante unha orde que se publicará de forma conxunta. Xa que logo, as consellerías de Economía e Industria e do Medio Rural e do Mar permitirán o acceso a 10 millóns de euros de capital circulante para as explotacións leiteiras galegas en dúas vías: refinanciando pasivos bancarios mediante préstamos de ata sete anos que concederían as entidades financeiras, accedendo ao circulante novo a través de concesión por parte das entidades financeiras de préstamos de ata tres anos e de 300.000 euros. En ambos os casos as sociedades de xestión risco avalarían a operación ao cen por cento, aportando o Igape un reaval ante estas e sufragando a Consellería do Medio Rural e do Mar os custos financeiros dos préstamos e das comisións dos avais ao cen por cento. Ademais, tamén se traballa dende hai semanas na consecución dun incremento no consumo do leite e da valorización dos produtos lácteos, para o que se levarán a cabo tamén medidas a curto prazo. Porase en marcha este mesmo mes a campaña de posta en valor do selo de Calidade Galega 100 %, e en setembro levaramos a cabo outra iniciativa promocional de tetrabricks pequenos para fomentar o consumo de leite entre nenos tamén con este mesmo emblema. Ademais, nesa mesma liña de traballo en común de todo o Goberno, temos xa próximo o asinamento dun convenio coa Consellería de Economía e Industria e co Instituto Galego de Consumo para que as asociacións de consumidores das catro provincias galegas participen nunhas xornadas técnicas e de difusión sobre a posta en valor do leite. Por último, e afondando nesa liña de colaboración entre departamentos, esta consellería vai colaborar cos departamentos de Traballo, Educación e Sanidade da Xunta no fomento do consumo do leite de calidade diferenciada en todos os contratos públicos que se poñan en marcha. Ademais, dende o Ministerio tamén se está a poñer en marcha medidas no mesmo sentido, tales como as encamiñadas a facilitar o refinanciamento dos créditos das explotacións, as dirixidas a reforzar as organizacións de produtores ou as encamiñadas ao fomento da promoción do consumo de leite. Nesta liña cabe lembrar que o Ministerio vén de destinar a estes fins un total de 11 millóns de euros, aos que cabe engadir o valor intanxible que terá o incremento de control e vixilancia da cadea alimentaria no sector lácteo verificando o cumprimento da lei mediante o labor da Axencia de Información e Control Alimentario. Por outro lado, tamén o Ministerio afondará na maior divulgación dos contratos lácteos e da información sobre os custos e marxes de produción e potenciará o papel da Inlac e do sector, feito que xa vén promovendo con máis de quince xuntanzas nos últimos catro meses. Pero estas medidas destinadas a dar oxíxeno no sector terán un complemento corrixido e aumentado a medio e longo prazo, centrado de forma especial en dar resposta ás situacións estruturais do noso sector lácteo. Por iso orientamos, conforme a consideración do sector lácteo como unha prioridade para o Goberno da Xunta, o novo programa de desenvolvemento rural cara a este sector, destinando máis de 500 millóns de euros –83.000 millóns de pesetas– a esta produción no Horizonte 2020. Para iso abordaremos medidas e apoios como os achegados con axudas para o fomento da produción ecolóxica, achegas a explotacións en zonas con limitacións naturais –que se incrementarán nun 123 %– ou apoios para industrias lácteas para a transformación, comercialización e desenvolvemento de novos produtos. Indo máis alá, e dentro dese compromiso xeneralizado co sector de todo o Goberno galego, temos que destacar tamén o apoio que se dará aos investimentos industriais no sector lácteo e a concentración empresarial que permitan ás empresas e cooperativas ganar tamaño. Para tal fin destinaranse 30 millóns de euros, desagregados na achega de 15 millóns de euros por parte do Igape a través dos programas Jeremie e BEI con préstamos máximos de 5 millóns de euros e doutros 15 millóns de euros por parte de Xesgalicia para préstamos participativos e participacións minoritarias no capital das empresas. Con esta liña, que entendemos positiva, estamos xa traballando arreo para que a medio prazo xurdan proxectos de integración produtiva e transformadora, tendo xa unha iniciativa moi avanzada que virá sumarse a outras levadas a cabo co apoio dos fondos Feader e que permitirá poñer en marcha plantas de leite concentrado e transformación de queixo. Xa que logo, creo que a falta de movemento que se nos achaca non é tal, salvo que por tal acusación se entenda que nós non nos sumemos ás manifestacións. Como xa dixen, sumariámonos se vísemos que coas pancartas se solucionaban os problemas. Permítannos aseverar que nós preferimos traballar promovendo apoios e axudas. [[Murmurios.]] Case 150 millóns de euros entregados ou a punto de achegarse ao sector, liñas para circulante e préstamos sen xuros, promoción do produto lácteo galego e máis de 500 millóns de euros a medio e longo prazo cremos que son datos para aseverar o noso compromiso. Con estas medidas tamén cumprimos as demandas do sector produtor e industrial. De todas as cuestións que se nos demandan só deixamos unha nas mans dos representantes do sector –e non por falta de vontade senón de competencias e capacidade–; negociar nós non podemos negociar, e así nolo dixo a Comisión Nacional da Competencia. Remato, e fágoo dirixíndome aos gandeiros, aos gandeiros de verdade, aos que moitos coñezo, moitos levan pasado polo meu despacho, moitos teño visitado e sei e estou convencida, coma eles, de que imos saír a adiante. Só quero que saiban que estamos con eles, con apoios e axudas, e que por eles, polas súas familias e polo sector lácteo e o mundo rural seguiremos traballando co único obxectivo de que sexan no futuro próximo moito máis fortes. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora conselleira. Rolda dos grupos parlamentarios. Grupo Parlamentario Mixto. Señora Iglesias.
Boa tarde, señorías. Benvida, conselleira. Grazas pola súa comparecencia para explicarnos os supostos avances que vostede leva a cabo. E teño que recoñecer que respecto moito a súa consellería porque é a única, das poucas conselleiras do Goberno do PP, que asiste aos plenos onde se tratan temas que lle competen; todo hai que recoñecelo, unhas cousas e as outras. De todas as maneiras, quérolle indicar que as actuais gandeiras son fillas e netas de agricultores e gandeiros anteriores, unha xeración máis formada, educada para dedicarse ao campo e que á súa vez prepara outras xeracións para perfeccionar o seu labor. Unha comunidade que ten soportado todas as crises e que a pesar de todo segue considerando o seu traballo –isto é importante– un estilo de vida. Se o sector gandeiro morre, arrastrará consigo o rural galego. E, segundo os seus datos, vexo que tamén lle dá importancia ao tema, que está preocupada, que fala de eliminación das cotas, da baixada do prezo. Pero todo isto ten que saber que é produto da política económica que levan vostedes e da súa submisión ás políticas europeas, non hai outra explicación. Se vostede está tan preocupada e vostede está tan na dirección de protexer este sector, rebélese contra estas políticas, negocie con eles. Estamos sendo marxinados en Galicia. Hai unhas medidas que propoñen os gandeiros, hai unhas medidas que recolle nun documento o sector gandeiro a través dos seus sindicatos. Eu voullas ler, seguro que vostede as coñece pero quéroas ler neste hemiciclo para que sexan coñecidas por todas e todos os deputados. Estas medidas propostas son a curto e a medio prazo, a longo prazo xa non hai espera, non hai. E a curto prazo as medidas que propón o sector gandeiro son a cuantificación do excedente lácteo e xestión do mesmo a través dos mecanismos de intervención, almacenamento privado e entrega a terceiros países. Segunda medida a curto prazo: a cuantificación do excedente precisa dun procedemento detallado e depurado de información que permita facer un balance de leite. Outra medida a curto prazo: vixilancia e sanción dos contratos lixo, de modo que se consideren nulos e se logre un compromiso coa industria que opera en España para recolocar ese leite a prezos de mercado. Tamén outra medida sería acabar coa banalización que con frecuencia se fai do leite e os produtos lácteos. É urxente, señora conselleira, e mellor hoxe que mañá, con urxencia. As afectadas consideran que a única medida posible é unha suba urxente dos prezos, con medidas similares ás tomadas en Francia, onde, tras un acordo estatal, o leite vai subir 4 céntimos até acadar en decembro un prezo medio de 34 céntimos. Vostede deu unhas cantidades antes do prezo do leite, eu teño outras proporcionadas polos sindicatos agrícolas, polos sindicatos gandeiros. Hai prezos que oscilan entre os 18 céntimos e os 22, non cobren o custo do prezo de orixe, non lles cobren a produción. E as medidas a medio prazo serían as seguintes... Bueno, estaba co que fixeron en Francia –perdón, un inciso–, e por desgraza, segundo teño entendido, esta medida foi cualificada por Carlos Cabana, o secretario xeral do Ministerio de Agricultura, de pouco factible, o cal a min –e seguramente tamén ao sector gandeiro– me resulta incomprensible. Porque vostedes falan moito de Europa, da Comunidade Europea, das normas que imperan aquí e alá. ¡Pero é que estamos a falar dun país veciño, dun país que fai fronteira con España e membro da Unión Europea! Se eles o aplican, ¿por que en Galiza non se pode facer? Tamén sei de acordos que tomaron vostedes nesta reunión da que falo e que non son mal recibidos polo sector gandeiro. Eses acordos para procurar unha moratoria dos préstamos e dotar de liquidez as granxas mediante refinanciación de pasivos son ben recibidos polo sector gandeiro, son consciente, pero non son suficientes para saír da situación de urxencia –mellor dito, de emerxencia– en que se atopa este sector. As medidas a medio prazo serían –segundo reivindican estes sindicatos–: regulación da figura dos primeiros compradores, de modo que sexan verdadeiros operadores loxísticos que aporten algún valor na cadea e non meros intermediarios. Necesidade de recuperación do consumo, impulsando un programa de leite escolar que permita unha mellora no consumo de leite e produtos lácteos que contrarreste a imaxe negativa do leite. Todos sabemos que agora, entre o leite de améndoa, o leite de soia, o leite de aquí e o leite de alá..., o leite ten mala imaxe na cadea alimentaria, entón, que contrarreste esta imaxe que se dá en moitos ámbitos. E din eles e elas que resulta imprescindible –e sublíñano– "estabilizar as relacións entre os distintos axentes da cadea láctea". Tamén din que outra medida sería a aposta por unha verdadeira negociación colectiva dos elementos do contrato a través de organizacións de produtoras, tal e como permite o paquete lácteo, desenvolvendo a figura do mediador. Establecer un plan estratéxico de futuro para o sector lácteo con catro obxectivos básicos: facer un diagnóstico da situación, recabando información directa dos distintos operadores; establecer as medidas prioritarias a levar adiante a medio prazo nos distintos niveis de explotacións, industrias e organizacións; articulación das relacións entre os operadores da cadea alimentaria e elaborar un plan de compromisos financeiros, pois fai falta financiación para todas estas cousas, para executar este plan; e tamén constituír unha comisión de seguimento sobre a execución do plan coa participación directa dos axentes implicados. Porque, señora conselleira, as explotacións galegas leiteiras se atopan nunha situación económica límite –e vostede sábeo tamén–, non hai espera. Están ameazadas con deixar de recollerlles o leite, prezos ruinosos, contratos en condicións abusivas por parte das industrias e banalización do leite pola distribución, que segue empregándoo como produto de reclamo. Ademais, Galiza conta con dúas características propias que a diferencian dos diferentes produtores de leite, que son a falta de garantías –repito, reitero– de recollida de leite a uns prezos que cubran os custos –hai que solucionar ese problema xa–, e tamén o incumprimento por parte da industria do paquete lácteo. As grandes industrias leiteiras teñen moito que ver co problema, e Europa tamén. Teñen que vostedes poñerse firmes e reivindicar os dereitos do noso pobo. Non, pero dígollo moi en serio. Non valen explicacións de que isto pasa porque a Comunidade Europea fai isto, porque as industrias fan o outro. Vostedes teñen a xestión, vostedes son os que representan e teñen que xestionar para protexer os nosos e o noso. Olvídese de darnos esas explicacións de Europa, polo menos a min. A min fáleme do que vai facer aquí e de se vai tomar estas medidas a curto prazo. Se estes gandeiros van ter garantida a recollida de leite a prezos de mercado por parte da consellería, por parte do Goberno da Xunta de Galiza. Isto é o que lles interesa e isto é o que pregunto e o que eu lle demando. Porque sei que é difícil loitar contra Europa. Acabamos de ver o exemplo grego de que tanto falan. Pois rebélense tamén, ¡a ver que pasa! ¡Póñanlle cara, plántelle fronte xa dunha vez!, que é o que teñen que facer. Máis nada. Moitas grazas.
Grazas, señora Iglesias. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Señora Paz.
Grazas, señor presidente. Boa tarde, señoras deputadas, señores deputados. Señora conselleira do Medio Rural, permítame que lle diga con todo respecto que hoxe quen tiña que estar aquí falando do sector lácteo non é vostede, senón o presidente da Xunta de Galiza. E permítame que lle diga tamén, con todo respecto, que vostede, despois de moito tempo á fronte da consellería sen que teña adoptado medidas para paliar a situación do sector lácteo, e sobre todo sen que teña recoñecido –nin sequera hoxe, que comparece aquí arrastrada polo sector, polas mobilizacións que está levando a cabo o sector, foi vostede capaz de recoñecelo– que o sector lácteo está nunha situación crítica, nunha situación dramática, dixo vostede que estaba nunha situación de axuste e adaptación a unha nova situación de mercado. E aínda se atreveu vostede aquí a falar de que os gandeiros de verdade, que son os que pasan polo seu despacho, saben que imos saír desta crise. Por iso está vostede deslexitimada, señora conselleira, porque vostede só escoita os cidadáns de verdade, que son os que van ao seu despacho, pero leva meses, moitos meses, desoíndo o sector; que leva meses, moitos meses, clamando por solucións para a súa situación. Porque, señora conselleira, isto que está pasando hoxe no sector lácteo galego, por desgraza víase vir hai moitos meses, cando vostede viña aquí, reiteradamente, dicirnos que eramos uns exaxerados, que eramos uns catastrofistas, que o único que queriamos era malmeter en contra do Goberno, que a situación ía de marabilla e que só se queixaban de vicio os que se queixaban, porque seica vostede non apreciaba todos eses problemas que nós anunciabamos. Vostede estivo durante meses negando unha situación que era previsíbel e que agora mesmo se volveu catastrófica. Está vostede tamén deslexitimada, señora conselleira, porque vostede cavou a fosa da súa deslexitimación; porque vostede, desde que é conselleira do Medio Rural, nunca asumiu as competencias que o Estatuto de autonomía lle confire a este goberno en materia de agricultura e gandería; porque na súa estratexia de desviar as responsabilidades, de botarlle a culpa a calquera que pase por cerca de San Caetano e non asumir as súas responsabilidades, sempre derivou os balóns cara a Europa ou cara ao Estado ou cara a calquera outro sitio. E así agora vostede non pinta nada no sector lácteo, señora conselleira. Tan pouco pinta que até a industria se atreveu o día 11, cando vostede os convocou a unha reunión, a darlle plantón masivamente porque seica non tiñan nada que falar con vostede. Pero si, ¡coa señora Tejerina si que van falar!, e curiosamente o venres pasado, cando veu o señor colono a las colonias, o señor Cabanas, o secretario xeral do Ministerio de Agricultura, si que volveron, curiosamente, as industrias. Señora conselleira, o sector tena absolutamente deslexitimada e ninguén a considera interlocutora. Por iso permítame que lle diga que nós quen pretendiamos que comparecese hoxe aquí era o presidente da Xunta de Galiza ,porque, efectivamente, para o Bloque Nacionalista Galego –e levámolo dicindo hai moito tempo– este é un problema de país, e, polo tanto, é un problema que debería ser o que estivera na primeira páxina, na segunda e en todas as páxinas da axenda do presidente da Xunta de Galiza. Debera ser un motivo para que o presidente da Xunta de Galiza se chantara en Madrid e exixise que se tomaran medidas urxentes por parte do Estado. Pero que tamén se chantase diante dos poderes fácticos para el mesmo asumir responsabilidades e tomar decisións. Mire, señora conselleira, todo o que nos veu relatar vostede aquí das medidas que van adoptar, ou que adoptaron, en relación co sector lácteo son moi bonitas; está todo moi bonito e moi abundante. Pero mire, señora conselleira, a maior parte das medidas das que vostede falou aquí, das estruturais, tíñanas que ter adoptado hai un ano ou hai dous anos. Porque, mire, ¿sabe cando se decidiu que no 2015 desaparecían as cotas? No ano 2003. No 2008 decidiuse a aterraxe suave, pero no 2003 decidiuse que no 2015 desaparecían as cotas, e, polo tanto, este escenario tiñámolo que ter preparado antes. Que veña vostede aquí falar de mobilización de terras, mire, ¡case me parece que é unha broma de mal gusto! E, desde logo, de todas e cada unha das medidas que vostede enumerou aquí que vai adoptar o Goberno da Xunta de Galiza, eu non teño nada en contra de ningunha delas, seguramente todas poden ser positivas para o sector, pero dígame unha cousa, señora conselleira, a esas entre 2.000 e 2.500 explotacións que actualmente en Galiza están cobrando entre 18 e 21 céntimos polo leite que lle recollen as industrias, ou a aqueloutras que entregan leite incluso sen prezo porque non teñen outra forma de poder entregar leite, ¿de que lles vale a esas explotacións que lles renegociemos, que lles refinanciemos, que lles deamos máis créditos para circulante, se é que aínda teñen capacidade de endebedamento? ¿Non cre vostede, señora conselleira, que esas que poden ser solucións a medio prazo para aquelas explotacións que logren sobrevivir a esta situación tan crítica, non o son para evitar que sigan pechando explotacións nese país? Porque ¿non é certo que o principal problema que teñen agora mesmo as explotacións de leite no noso país é o prezo? ¿Non é certo que se está utilizando a chantaxe da non recollida para baixar incluso os prezos dos contratos que están asinados? ¿Non é certo que factorías como a de loxística, que ocupa actualmente a planta de Alimentos Lácteos, a pesar de ter subscrito contratos a 26 céntimos, estalles pagando a 21 céntimos aos gandeiros que teñen subscrito contratos con esa industria, señora conselleira? ¿E non imos facer nada en relación con esa chantaxe mafiosa que se está practicando cos gandeiros galegos? E vostede, señora conselleira, ¿non se dá conta de que hai unha estratexia que ou lle poñemos freo, ou vai converter a Galiza nun elemento absolutamente residual na produción láctea no Estado español? ¿Non se está dando conta de que –dicía que lle deramos datos– en Andalucía se está incrementando a produción de leite e de que aínda así se paga o leite moito máis do que se paga no noso país? ¿Non é certo? Nin en Extremadura, nin en Castela-A Mancha. ¿Non é certo iso de que se está producindo unha caste de deslocalización do leite? E mentres, ¿vostedes que fan para frear esa situación? Mire, señora conselleira, o importante agora mesmo, o que lle está pedindo o sector, non é que nos veña aquí contar todos os anos, todos os días, a mesma milonga das axudas da PAC. Porque mire, eu xa estou un pouco farta de que vostedes veñan aquí dicirnos que lle deron 95 millóns aos gandeiros. Non, non llelos deron vostedes, eran axudas directas da PAC ás que tiñan dereito porque estamos na Unión Europea, ¡e bastante nos fastidiaron como para que por encima lles teñamos que dar as grazas polos 95 millóns de euros de esmola que lle darán ao sector lácteo galego cada ano! Iso non son axudas, iso é algo ao que teñen dereito, señora conselleira. E vostede o que tiña que vir dicirnos hoxe aquí é que vai facer para dar cobertura ás demandas urxentes, ¡urxentes non, perentorias!, que ten o sector lácteo galego, que son que lles garantan a recollida do leite que se produce e que se lles pague a un prezo que remunere os custos de produción. Mire, señora conselleira, ¿vai facer vostede algún tipo de medida de intervención, xa que están dicindo permanentemente que a situación do sector lácteo é porque hai exceso de leite no mercado? Retiren vostedes leite do mercado, señora conselleira. Mire, señora conselleira, vostedes ademais son un goberno bastante delirante. O Goberno de Francia acaba de chegar a un acordo coas industrias de subir catro céntimos o prezo do leite. E eu se fose o Goberno da Xunta de Galiza, ou creo que calquera galego de ben se fose o presidente ou a conselleira da Xunta de Galiza, o que faría sería engancharme do acordo de Francia e obrigar as industrias aquí tamén a chegar a un acordo, pero vostedes non, porque vostedes son uns auténticos mercenarios das grandes multinacionais e o que fixeron foi acusarse á Comisión Nacional do Mercado da Competencia e acusarse á Comisión Europea. Vostedes, os señores e señoras do Partido Popular, en lugar de engancharse da primeira potencia ou dunha das primeiras potencias europeas do sector lácteo e dicir se eles pactan prezos nós tamén, vostedes o que fan é ir de acusicas como os malos estudantes dicirlle á Unión Europea: mire, mire, que os franceses pactaron os prezos.
Remate, por favor.
Mire, señora conselleira, vostede terá que escoller e non poderá seguir dicindo desde esta tribuna que está do lado dos gandeiros cando en realidade do lado de quen está é de quen está intentando destruír o sector lácteo, porque se non non actuarían vostedes como están actuando. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Paz.
Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, señor Sánchez.
Boa tarde. Boa tarde, señora conselleira. Bueno, de algo serven as mobilizacións. Serven para que vostede e o seu goberno se enteren de que hai un problema no sector leiteiro galego. Si, para iso se fan as mobilizacións, para chamar a atención cando as canles normais non funcionan, e, claro, tiveron que saír... Si, señora Prado, non sei con quen falou, estaba falando en alto, se cadra ten o mans libres posto. Pois para iso serviu. E uns 15.000 gandeiros estiveron nas rúas de Compostela, 2.000 ou máis o outro día en Santa Comba, o sábado. Saíron para berrar e para que vostedes se enteren de que hai un problema. Eu non sei se pensa vostede que esa xente ten como hobby organizar manifestacións. Eu non sei se sabe vostede o que custa, incluso cando vostedes sacan peito cos prezos do leite, incluso neses momentos, o que custa xestionar unha explotación leiteira para poder vivir dignamente dela. Eu non sei se vostede sabe o que esta xente traballa, se prepara e se esforza. Eu non sei se pensa vostede que as manifestacións, as mobilizacións as fan para pasalo ben, para ir de festa. Eu non sei se vostede pensa, pero vostede o mesmo día que saíron á rúa 15.000 persoas, e non só gandeiros, senón persoas que son conscientes de que se se vén abaixo o sector lácteo e se pechan máis explotacións o medio rural en Galicia desaparece. Eu non sei se se dá conta de que ese día vostede dixo que a situación non era para tanto, que non era tan grave. Incluso hai quince días escasos vostede dixo que non era para tanto, que era peor a de 2012. Hoxe xa nos enteramos por que era peor a de 2012, porque os custos dos insumos eran máis caros en 2012. Claro, dependía da Xunta de Galicia naquel momento e agora xa grazas ás xestións do señor Feijóo baixou o petróleo, e por iso agora estamos nunha mellor situación. Ademais, ¿que lle soluciona a un gandeiro que sexa mellor ou peor a de 2012? O que si que é certo é que hai un 30 % das explotacións que están cobrando prezos que non chegan nin de lonxe a cubrir os custos de produción. E xa hai moitos meses que os vimos denunciando, xa hai moitos meses que vostede respondeu cunha mestura de falta de sensibilidade, de empatía, de respecto cos propios gandeiros, de respecto co país dun xeito inconmensurable. Señora conselleira, vostedes non acaban de chegar aquí. ¿Sabe que resume perfectamente o que sempre vimos dicindo, de que o que falla aquí é a política e os gobernos do Partido Popular, que gobernaron vinte e oito de trinta e catro anos?, ¿sabe o que resume iso? Que a mesma explotación que aquí está en perigo de pechar, noutro país non o estaría. Esa é a diferenza. Nun país onde se fixeron políticas de ordenación do territorio, onde se fixeron políticas de fomento da industria e non se utilizaron as caixas para facer urbanizacións no Mediterráneo, nun país onde se fixera un marco normativo e un marco de organización da cadea eficiente para que non se produciran abusos sobre o sector primario, as mesmas explotacións, cos mesmos recursos, coa mesma capacidade dos gandeiros, poderían vivir sen problema, e aquí poden pechar. Aquí non están en perigo de pechar explotacións que non sexan competitivas, aquí non están en perigo de pechar explotacións porque non fixeran os deberes os gandeiros, aquí están en perigo de pechar explotacións porque vostedes non fixeron os deberes que tiñan que facer. E hoxe saímos de aquí máis preocupados aínda. Porque vostede compareceu aquí disque para dar solucións aos gandeiros, hoxe que as necesitan de hoxe para mañá, e vostede o que veu aquí dicir é un vademécum de todo o que fai a Consellería e o que fai calquera consellería, quero dicir: subvencións para isto, subvencións para o outro. Pero non nos veu dicir as tres ou catro solucións que teñen pensadas e traballadas para as sacar desta situación límite; a pesar de que vostede o negue, hai explotacións que están nunha situación límite. E é normal, porque vostedes son un goberno ausente, non hai goberno, vostedes son unha mala delegación do Goberno do Estado. Sabe vostede que o sector primario en Galicia representa o 1,26 % do PIB e no Estado español dez..., que a industria é iso, señora conselleira, só do sector primario estou falando, 1,26. No Estado español, menos de dez veces menos, o 0,15. ¿Acaso poden ser o mesmo as axendas do Goberno do Estado cando pesa o 0,15 ou do Goberno dun país que pesa o 1,26, que é a novena rexión produtora de Europa?, ¿pode ser a mesma? Pois nin sequera non é que non sexa a mesma, é que vostedes fan de delegación do Goberno do Estado. É que vostedes non viviron nin un momento de tensión co Goberno do Estado nin un momento de tensión política coa Unión Europea para defender modelos contrarios aos que se están aplicando da Unión Europea, e que prexudican a nosa agricultura, ningún, submisión total. Vostedes nin sequera anunciaron aquí cales eran os obxectivos de Galicia para a negociación da PAC, a política agraria común que fixou a desregularización maior aínda do mercado, ese libre mercado que tanto defenden vostedes. Non hai libre mercado, hai maior liberdade para as distribuidoras para seguir abusando dos sectores primarios. ¿Que liberdade ten hoxe en día un gandeiro galego neste país, señora conselleira? A liberdade de asinar, se ten sorte, que lle veña unha persoa recoller o leite nas condicións que lle poñan e no prezo que lle poñan; esa é a liberdade que ten. A única liberdade que ten é poder saír á rúa e berrar para que vostedes se enteren, e vostedes tamén lla queren negar. E di vostede que se servira para algo se poría á fronte. Ninguén a necesita á fronte dunha manifestación, señora conselleira, debería de estar vostede á fronte dun goberno que merecese tal nome, e non o está. Vostede, as súas manifestacións durante estes meses son un auténtico espectáculo. Vostede dixo en Lugo que moita da crise do lácteo tiña que ver coa debilidade das políticas de I+D+i. ¿E vostede non ten nada que ver?, ¿e vostede quere que lle volva repetir o que están facendo vostedes co Centro de Investigacións Agrarias de Mabegondo, máis que recortar, máis que tratar de sospeitosos a aqueles que queren facer ben o seu traballo? Vostedes recortan de 2012 para 2013 o 36 % do persoal deste centro, o 45 % do persoal investigador, poñendo en perigo moitos recursos que poderían vir de Europa e do Estado porque non hai suficientes investigadores. E vostede di que é culpa de que non hai I+D+i, coma se pasaran por aquí vostedes, coma se acabaran de chegar tamén. En definitiva, vostedes non fan os deberes –xa llelo teño repetido moitas veces–: nin o problema da terra, nin o da industria, nin o marco normativo. Porque vostedes non tiveron nunca un proxecto para o rural deste país que fose diferente ao que estamos vendo, que é o desmantelamento, o abandono, a desertización do rural. Hai pouco dicía a conselleira de Traballo, tamén coma se fora unha desgraza divina, que Galicia podía perder nos próximos trinta ou corenta anos un millón de habitantes. Evidentemente, está perdendo 15.000, 17.000, todos os anos perdemos unha enorme cantidade de habitantes. ¿Acaso non ten nada que ver esa perda de habitantes coa falla de capacidade ou vontade do seu goberno do Partido Popular de ter políticas eficientes para desenvolver os sectores produtivos? ¿E que estes anos de crise a xente non buscou refuxio nas actividades agrarias ou gandeiras? E aínda así destruíuse emprego no rural e emprego agrario, non deixa de destruírse, mentres noutras comunidades autónomas que están ao lado medraban as axudas de incorporación e duplicaban incluso as que se pedían aquí neste país. Vostedes prefiren facer electoralismo e non política. Por iso cando van a un proceso importante para este país nunca expoñen os obxectivos a acadar, porque aí expóñense ás críticas se non se acadan eses obxectivos. Evidentemente, fixeron o mesmo coa PAC, e venderon como un logro manter o status quo anterior, cando o status quo anterior era percibir o 3 % das axudas cando Galicia significa o 6 % da produción final agraria. Ademais, vostedes non fixeron o máis mínimo exercicio de planificación e de previsión, vostedes deitáronse á bartola. Vostede acaba de anunciar que está disposta a facer coas organizacións agrarias un plan estratéxico, en agosto de 2015, cando o 1 de abril de 2015 rematou o sistema de cotas. ¿Onde estaba o Plan estratéxico do sistema de cotas? Porque calquera persoa que soubese o que significa un escenario sen cotas de liberalización do mercado sabe que a base territorial é fundamental, e os países que non a teñen contan cun hándicap importante, Galicia compite en desvantaxe con outros países de Europa. Quen non teña unha industria transformadora potente ten un hándicap, Galicia conta con ese hándicap. E outro hándicap que cita calquera experto é un marco normativo que equilibre a cadea do leite, e Galicia tampouco contaba con iso. En todo o que se pode atribuír a un goberno vostedes fallaron, e en cambio o único que poden vir aquí dicir ou falar é que temos unhas condicións climatolóxicas e edafolóxicas moi boas para a produción de leite. Igual que Brasil e Arxentina teñen unhas grandes condicións para producir soia tamén, e iso non significa que incremente o benestar da poboación da Arxentina e de Brasil, senón que significa o enriquecemento de industrias foráneas e doutros países, e non de Galicia. Señora conselleira, hai que facer política, e vostede non veu aquí facer política, vostede veu aquí forzada por unha situación e coma sempre o seu goberno actuando a curto prazo, de xeito electoralista, propagandista, pero sen solucións. E é normal que tamén tarden en reaccionar e empecen tres meses despois do final do sistema de cotas a tomar medidas para aínda encima mover algo que está moi enferruxado e ao que non están acostumados, que é a traballar seriamente...
Remate, por favor.
...e custa moito, señora conselleira. Non ría, non ría, señora conselleira. Non ría que non é para rir, o que vostedes [[Murmurios.]] están facendo non é para rir. Vostedes non están exercendo, señora conselleira, non están exercendo como goberno deste país, están deixando tirados...
Remate, señor Sánchez.
...os gandeiros deste país, están deixando tirado o rural deste país, señora conselleira. Non ría que non é para rir. Vostedes...
Grazas.
...non cumpren nin co mínimo. Vostedes mandaron...
Grazas, señor Sánchez, remate. Remate, señor Sánchez.
...un PDR a Europa, cunha observación que veu de volta dicíndolles que como é posible que para o PDR 2014-2020 non se dedique nin unha liña a estudar o impacto do finado sistema de cotas das pequenas e medianas explotacións, que debería de caerlles a cara de vergonza. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Parlamentario Socialista, señor García.
Grazas, presidente. Señora conselleira, boas tardes. Teño que recoñecerlle que a min me enterneceu a despedida do discurso, creo que só lle faltou a típica posdata: Yo también te quiero, Rosa Quintana. Pero en todo caso –e teño que recoñecelo– cambiou de quen lle fixo o discurso, algo avanzamos. É dicir, ata agora –e aí está o Diario de Sesións– vostede dicía que non había problema. Agora xa di que hai un problema, non di que é moi grave, pero polo menos que hai un problema. É máis, enumera unha serie de medidas, unha serie de cousas, efectivamente, unha retahíla de medidas de que hai un problema; estarán mellor, despois discutiremos, pero entón había problema, ¿ou non o había? Cando eu lle dicía aquí no mes de outubro, novembro, decembro, febreiro, marzo que había un problema, ¿vostede dicíame que non? O que lle escribía o discurso era outro, pois xa está, cambiou, xa está arreglado, ou escríbeos agora vostede, tiña que telo feito desde o principio. Quero dicir, a min, polo menos, quero poñelo en valor, porque sempre critiquei que viña aquí non dicir nada, algo dixo; eu non estou de acordo case con nada, pero algo dixo. E, polo menos, dixo que había problemas, cousa que o día da manifestación, e días posteriores ás mobilizacións, vostede seguía dicindo que o problema non era grave, para min o problema é grave. Señora conselleira, lanzounos algúns retos. Eu si, eu acúsoa, señora conselleira, de estar de brazos cruzados este último ano no que respecta ao sector lácteo. Acúsoa clara e solemnemente: estivo vostede cos brazos cruzados e sen facer absolutamente nada, vostede e o Goberno. O Goberno sabe tamén –é significativo– da presenza, e creo que significa iso que o señor Feijóo sempre introduce nos discursos da súa importancia que lle dá. E, efectivamente, as manifestacións algo cambiaron, polo menos temos unha conselleira que xa di que hai un problema. Agora miraremos se coincidimos en enfocalo ou en que é máis grave ou menos grave, pero algo avanzamos, porque –repito– revise o que dicía vostede hai todos estes meses, de que non había ningún problema e de que eramos uns catastrofistas. Si, señora conselleira, revíseo, porque o que está escrito está escrito. Pero, bueno, hoxe comparece vostede aquí, efectivamente, a petición propia, porque é norma do Goberno, pero si exixiamos dende os grupos da oposición –eu creo que en reiteradas ocasións– que viñera o presidente da Xunta comparecer, e polo menos desde este grupo así se fixo. E comparece aquí no mes de agosto nun pleno extraordinario; é máis, é a única persoa do Goberno que comparece. Polo tanto, parece que algo se está movendo, e eses 15.000 que o outro día estaban en Santiago, ou os que fosen, e os 2.000 que estaban en Santa Comba e os que estarán en Lalín para a próxima semana e os que estarán en todas as comarcas de Galicia polo menos conseguiron que de todos os problemas que ten Galicia neste momento a única que veña comparecer sexa vostede. Polo tanto, algo avanzamos. E, efectivamente, dicirlles a eses gandeiros que algo conseguiron, que é que ata agora vostede viña aquí dicir frases baleiras e tópicos que non servían de nada. Cando menos algo avanzamos. Para nós, o sector lácteo ten un problema e ten un problema gravísimo. E por empezar, por concretar: cando vostedes entón dicían que, efectivamente, desde a oposición, desde este grupo e desde outros grupos da oposición se plantexaron unha serie de modificacións no paquete lácteo e dicían que estabamos equivocados e que había que buscar foros e estratexias en común, e, polo tanto, vostedes tiñan que liderar coa industria, coa distribución e todo iso, estabamos equivocados –dicíannolo–, votaban en contra; cando incluso na última comisión diciamos que había que abordar un plan industrial urxente, votaban en contra porque diciamos que estaban equivocados. Todo iso cando menos exixe unha rectificación, porque moitas das medidas que vostedes agora enumeran que van facer van nese sentido. Foi vostede a que dixo o día da manifestación que con pancartas non se arreglaba nada, que o que había era falar e sentar nunha mesa todos xuntos, cando a min me ten dito miles de veces en iniciativas claras e concreas que pedían iso, e vostede dicía que non, o Grupo Popular, e entendo que vostede algo diría ou tería que ver con esa decisión. Señora conselleira, eu exixo e pido e creo que o seu discurso en certa forma é unha rectificación. E para nós é importante. ¿Por que? Porque se non coincidimos no diagnóstico mal podemos coincidir. Eu, claro, eu sentíame totalmente frustrado, porque non coincidiamos no diagnóstico e vostede saía dicindo que non existía o problema e que todo isto que lle estabamos dicindo que ía pasar vostede dicía que era mentira, polo menos agora, se estamos de acordo no que está pasando e que, efectivamente, pasou, poderemos avanzar algo se somos capaces de articular algún tipo de solución cara ao futuro. E, señora conselleira, non faga trampas, non se poden comparar os euros de agora cos do 2005. En todo caso, iso non ten sentido. Por ir establecendo, ¿estamos de acordo cos datos do Ministerio de que para reducir leite e que non perda a explotación temos que producir a 0,33, si ou non? ¿Non? É dicir, todo o que baixa de 0,33 a explotación perde leite, ¿si ou non? Deixémonos de máis datos, iso dío o Ministerio. Para Galicia non. Bueno, pois poñámonos de acordo, ¿a canto teñen –dígalles claramente aos gandeiros– que cobrar o leite para non perder cartos? Porque se non seguimos aquí: no me chilles que no te veo como todo este ano. Claro, se a vostede eu lle digo que en todo o que baixa de 0,33 os gandeiros perden cartos e vostede di que non, pois entón poñámonos de acordo. ¿A canto teñen que cobrar o leite os gandeiros? Porque se non sempre cada un vai poder dicir o que queira. Claro, señora conselleira, saia aquí e diga: señores gandeiros, vostedes teñen que cobrar o leite a tanto e se o cobran a este prezo non se queixen, e dígallelo claramente, que non veñan a Santiago, nin vaian a Santa Comba, nin vaian a Lalín, que están cobrando o que teñen que cobrar, dígallelo. E entón poderemos avanzar, porque se non volvemos ao mesmo: cada un está no seu problema e non nos entendemos. Señora conselleira, vostede deu aquí datos, e repito que quen lle fixo o discurso supoño que é outro distinto, siga con este, bote o outro. Vostede falou aquí de que, efectivamente, importabamos. Por primeira vez deu datos, deu datos reais e deu datos da importancia do sector, e creo que é un avance. Falou dos tres millóns de toneladas que importamos todos os anos, ¿cal é a estratexia da Xunta de Galicia con estes tres millóns de toneladas? É dicir, a liberalización da cota tomouse a decisión porque a nivel mundial fai falta o leite, entón Europa di: non imos ser tan tontos de non o producir nós posto que temos capacidade para producilo e abastecer o mercado mundial. ¿Que pasa? Que os franceses e os alemás din: pois, mire, nós –como non teñen un Feijóo que anda por aí dicindo tonterías– mentres imos á China, á India ou non sei onde, de entrada, mentres non imos alá para ver se mandamos o leite, de entrada ímolo mandar a España, que está a 600 quilómetros e que ten tres millóns de toneladas/ano de déficit. Iso é o que está pasando. E a Xunta de Galicia di: ¡ah non!, ao mellor o que temos que facer é facer nós o noso leite en po e ir nós a Cuba, a México –isto que di Feijóo cando vai por aí–, e vender a prezo de leite en po. Nós, que temos aquí os tres millóns de toneladas que poderiamos vender, ¿que pensa a Xunta de Galicia con iso? Porque vostede é como algún plumilla que hai por aí, que leva enumerando os problemas e agora tamén fai diagnósticos cada seis meses de cales son os problemas, iso si, nunca lle pide contas a ninguén de se avanzou neses problemas, describe o problema. Entón, ¿cal é a súa estratexia de industrialización e de abordar esa oportunidade que debería ser? Vostede fala dun incremento dun 2 %, e parécelle moito. É dicir, nun mercado onde di que a partir de agora hai que liberalizar o mercado e, polo tanto, producir o máximo que se poida, ¿un 2 % é un aumento desmesurado? Señora conselleira, vostede vén aquí coa xestión da supertaxa. Os gandeiros galegos xa pagaron todos a supertaxa, pagaron a diminución de prezo e pagárona porque tiveron que alquilar cota para seguir producindo, fomos os únicos que a pagamos, e vén vostede aquí sacando peito desa xestión. Señora conselleira, créame –e dígollo de verdade–: os gandeiros que levan vostedes en campaña electoral non son os gandeiros de verdade. ¿E vostede de que fala con eses gandeiros? Sóltalles todo isto que lles soltou hoxe aquí. Pero ¿non ve que non vale de nada? É dicir, un gandeiro que está hoxe sentado e escoita o seu discurso, ¿non ve que de todo iso que vostede lle di el sabe que non lle chega absolutamente de nada? Vostede vén aquí presumindo das axudas da PAC. ¿Canto cobra un gandeiro francés, que é co que ten que competir o galego? Máis, con base no litro de leite, agora xa non con base no litro de leite pero en todo caso ten moito que ver o histórico. ¿Canto cobra máis? Catro céntimos. Entón ¿que lles vén vendendo aquí os tres millóns? Se son axudas da PAC, téñenas exactamente igual que os franceses, só que os franceses teñen ademais de todas esas que dixo vostede catro céntimos máis por litro, ademais das que dixo vostede. ¿E vostede vén aquí sacando peito? Pois non. Entón, claro, o gandeiro que está alí sentado na casa di: ¿pero que me di esta señora, de que me fala, se eu de todo isto non teño absolutamente nada, se a min non me chega absolutamente nada? Señora conselleira, fala vostede dos proxectos industriais, eu na última comisión pedín que nolos explicara, dixo que no seu momento. ¿En que consisten –volvo repetir– eses proxectos industriais?, ¿van no sentido de abordar esa oportunidade de abastecer eses tres millóns de toneladas ao ano?, ¿van no sentido de facer leite en po, polo tanto, a prezo de leite en po, porque isto de facer leite en po é relativamente fácil, é unha torre de secado?
Remate, por favor.
É bastante sencillo, é modelo Lence de meter o leite nun brik e vendelo barato. Entón, faino ata Lence. Entón o que quero dicir é: ¿esa é a estratexia comercial que imos ter? Iso é co que vostedes nos debería vir hoxe aquí, ¿cal é o plantexamento do que queremos facer co sector? E non pida e non teña a cara dura de dicir que é culpa dos gandeiros. ¿Os gandeiros que se reúnen un día despois da misa todos e de forma coordinada e por infusión divina e chegan á conclusión de onde vai o sector? Esa é responsabilidade dun goberno, señora conselleira. Vostede non ten que negociar, pero vostede ten que dicir isto aos gandeiros, vostede terá que liderar, ou o señor Feijóo, que sexa...,
Remate, por favor.
...como goberno cara a onde quere encamiñar o sector. E vostede aquí diso segue sen dicir nada. Repito: creo que moito mellor o discurso, polo menos non dixo e polo menos citou que era unha cousa case persoal iso de "eu sempre estiven, estou e estarei ao lado do sector lácteo", que, de verdade, que nestes momentos, efectivamente, era moi malo dicilo. Polo tanto, felicítoa polo discurso, polas formas polo menos, e se avanzamos que temos un problema é un punto de partida, porque levoume catro anos. Polo tanto, se xa temos un problema todos doume por satisfeito.
Grazas, señor García. Grupo Parlamentario Popular, señora García Pacín.
Boa tarde a todos e a todas. Grazas, señor presidente. Ben, hoxe volvemos ilustrarnos con todas as estratexias, con todas as medidas, con todas as concrecións e as alternativas que dende a oposición teñen para modificar a situación do sector lácteo. Realmente, entendemos todos que os discursos, a vehemencia dos mesmos pode ser parte da forza da razón, pero eu creo que os feitos, a demagoxia que moitas veces se utiliza en política pois non vén –digamos– xustificar os feitos que avalan este goberno e a súa consellería, señora conselleira. Porque, mire, cando outros tiveron responsabilidades de goberno, o señor Suárez Canal nunca deixou o señor presidente da Xunta falar do leite, nunca compareceu o señor Touriño nesta cámara para falar do leite. Daquela cando os nacionalistas tiñan a responsabilidade de xestionar crises, porque si, señorías, daquela tamén había mobilizacións na rúa e daquela tamén a señora Paz falaba de catastrofismo, de que eran outros os que facían augurios, que realmente non era un problema galego, que o lácteo pois tiña a súa dificultade a nivel nacional e a nivel europeo. Señora Iglesias, benvida ao debate do lácteo. Pero, mire, equivócase vostede cando afirma que Europea é o inimigo. Realmente, se os sectores produtivos galegos tiveran que rexeitar todas as axudas e todas as políticas europeas mal estabamos. Eu creo que hoxe a competitividade das nosas explotacións e as cifras e os datos que as avalan son quen de mudar unha realidade de explotacións familiares de supervivencia, que non de competitividade. E cando o señor Sánchez, de AGE, responsabiliza os gobernos do PP desta situación, distinta completamente en tres décadas, sobre todo no sector lácteo... Si, señor Sánchez, a moita honra, pertencemos a un grupo político que loitou, que traballou, que estivo, que está e que estará a carón do sector lácteo e dos produtores de leite. [[Aplausos.]] E falaba a señora Paz de que a señora conselleira está deslexitimada para falar do leite. Mire, señora Paz, eu entendo que politicamente vostede pode utilizar argumentos sen caer nos descualificativos, de degradar a política un pouquiño máis cada vez se é posible, incluso alzando a voz como fixo hoxe. Pero iso non lle dá a razón, porque se o leite e os incendios forestais tiveron políticas nefastas nesta comunidade, foron políticas nacionalistas. Porque, señora Paz, ¿sabe cantas explotacións pechaban cando vostedes tiñan responsabilidades de goberno, explotacións leiteiras por ano? Unhas 1.770. ( [[Murmurios.]] ¿Acórdase vostede daquel "Fica no rural"? Vostedes obvian, afirman que non se incorporaron mozos nas explotacións lácteas e as explotacións gandeiras. Mente, señor Sánchez. Realmente, os produtores galegos están apostando non só polo lácteo senón por todos os sistemas produtivos do rural, e os datos que lle vou dar pois son moi doados, e vostede coñéceos pero ninguneaos. Porque, mire, a superficie agraria útil da que vostede fai referencia habitualmente medrou, foi unha das poucas comunidades onde se aumentou, onde houbo por explotación, onde houbo normativas específicas onde os compromisos do presidente se evidenciaron cando se aprobou a Lei de mellora do territorio. E dicía a señora Paz que, claro, somos unha delegación do Goberno, do Ministerio e mesmo que o señor Cabanas pois xa chegaba. Pois mire, señora Paz, o señor Cabanas achégase á Consellería do Medio Rural como interlocutor e como mediación das administracións perante as dificultades do sector lácteo, porque vostedes incluso en Madrid foron incapaces de xestionar esas pouquiñas parcelas de propietarios descoñecidos que se precisaban para aumentar as explotacións, porque facían, cortaban moitas explotacións cando querían facer permutas e non se podían concentrar as terras, e non se podían dimensionar as parcelas. Esa cousiña pequena, pois foron vostedes incapaces de facelo. É unha chorrada, ten razón. O señor García afirma que iso era unha chorrada; como tamén que eran unha "chuminada" aquelas iniciativas que tiñan os alcaldes dos concellos; iniciativas que entendo que estaban para aplicar a lexislación, para achegar aquilo que outras entidades e outros colectivos non son quen de facer. Porque, señorías, a Administración está arrimando o ombro e facendo o que ten que facer. Os produtores fixérono, pero as organizacións de produtores lácteos, auspiciadas polos sindicatos, esas non, esas fracasaron; esas, con dous reais decretos onde as beneficiaban, onde as recoñecían, onde con medidas específicas se aportaban axudas para que fixeran... Non, pero a culpa non é delas, a culpa é do mediador, é da Administración, que ten que obrigar as industrias a sentar. E Francia... ¡Claro!, porque en Francia resulta que teñen un acordo onde "catro céntimos máis", dixeron. Señor García, eu acabo abraiada. ¿Como non somos tan listos de copiar a Francia? ¿Como no Goberno do señor Zapatero, na crise de 2008-2009, cunhas medias de 25 céntimos, non foron quen de copiar os franceses? ¿Daquela? Agora si é doado demandar, facer e utilizar a demagoxia unha vez máis. Pois, mire, realmente, fraco favor lle están a facer ao sector. E, señora Paz, realmente non é de risa, porque chamarlle chantaxe mafiosa á sinatura dos contratos obrigatorios, non a aquelas cousas que había antes, que eran contratos homologados voluntarios... ¿Era esa a solución ao lácteo?, ¿acórdase vostede? Era cando as mesas do leite se reunían, onde se intentaba presuntamente pactar prezos, e que os órganos da Competencia, por escrito, señora Paz, cuestionaron. Ben, eu creo que cadaquén, cada grupo político, pode falar. Pero, señorías, non quería esquecerme dos proxectos industriais dos que ao seu remate falaba o señor García, proxectos industriais de transformación. ¿Cal é a estratexia política da Consellería? Señora conselleira, o que non deben facer é o que fixeron os socialistas cando puideron non facelo, cando puideron axudar o sector. Señora conselleira, Puleva, ¿quen tiña participación en Ebro Puleva máis que o Ministerio? O Ministerio deu a resposta do silencio, a calada por resposta, ante a venda aos franceses, consolidando unha empresa francesa na nosa comunidade. ¿Quen foi o grupo político que foi quen de criticar investimentos como Entrepinares nunha rexión, nun concello, onde se precisaba realmente emprego no sector primario, transformación e onde recentemente se ampliou ese número de empregos e esa transformación do leite galego? ¿Quen foi quen de asinar aló polo 2005 un pacto polo grupo lácteo galego? Que, claro, como somos responsables vinte e oito ou trinta anos de políticas do Partido Popular... [[Murmurios.]] Realmente, señor García... [[Murmurios.]] Pero, escoiten, esquecíame, resulta que cando se produciu o incremento do 1 %, unha aterraxe suave, cando se ía pasar á desaparición das cotas, ¿acórdase vostede de cando entraban no 2008 camións de leite, sobre todo francés? ¿E logo, daquela, os socialistas que facían?, ¿pechaban fronteiras? ¡Ai, non!, acórdome, facían un plan estratéxico, unhas inspeccións, e dicíanlles aos gandeiros: teñen vostedes que denunciar prácticas de dumping ante a Unión Europea. Realmente, aquelas inspeccións non son as inspeccións que se fan hoxe, un plan de inspeccións que recolle as normativas vixentes; normativas que vostedes deixaron como borrador nos caixóns, que foron incapaces de traer e de poñer á disposición do sector. Porque, señorías, hoxe en día, ademais de todas as axudas que a señora conselleira expuxo, que non son poucas... Señor García, dígame, vostede afirma que a señora conselleira agora trae a esta Cámara medidas, axudas, cuestións que vostedes utilizaron como iniciativas e que nosoutros rexeitamos, pero, entón, ¿fai algo ou non fai nada? É que non se poñen de acordo. Na súa argumentación utilizan ambos os dous sentidos, o branco e o negro. Eu realmente, de verdade, esperaba máis de vostede. Pero, claro, cando temos os sindicatos tan activos, porque xa en decembro de 2014 anunciaban que ían principiar os primeiros contactos de negociación coas industrias, ¿saben vostedes algún froito dos mesmos?, ¿saben que pasou coas negociacións colectivas?...
Remate, por favor.
Señorías, sexamos un pouco..., non rigorosos, que o somos todos e respectamos tamén cada opinión e cada xeito de defender, pero, señorías, mal imos. Non son vostedes alternativa de goberno, porque vostedes non plantexan... [[Murmurios.]] . Señora Díaz, vostede do leite tamén sabe, igual que o señor Méndez Romeu... Si, porque, mire, o señor Méndez Romeu en precampaña veulle ao meu concello, a Friol, e alí xa non temos problemas sobre o leite; resolveu todos os problemas do leite; e o poder de convocatoria, sobre todo, aquilo foi..., bueno, un visto e non visto.
Remate, por favor.
De verdade, todos podemos aportar, claro que si, e todos podemos sumar... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Risos.]] , pero non podemos en ningún caso utilizar as dificultades dun sector para facer política. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora García Pacín. Réplica. Conselleira do Medio Rural e do Mar.
Grazas, señor presidente. Señorías, de novo boas tardes. Señora Paz, nin arrastrada nin deslexitimada. Veño aquí a petición propia, veño sen necesidade de que saian os gandeiros á calle, ou os que os acompañan [[Murmurios.]] , veño por vontade propia e veño aquí para responder diante do Parlamento, que entendo que é a representación da cidadanía, [[Aplausos.]] das medidas que estamos adoptando desde o minuto un para axudarlles aos gandeiros a saír da crise. Nin arrastrada nin deslexitimada, porque logo veremos a ver como terían que estar outros. Así, nin máis nin menos. Se eu veño aquí hoxe arrastrada e deslexitimada, ¿que pasaba dende febreiro do 2008 ata a primavera do 2009?, ¿que medidas se adoptaron desde febreiro do 2008 ata a primavera do 2009? Tivemos que chegar nós... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] –perdoe vostede– e facer o anticipo do pago das axudas da PAC, que foi a única comunidade autónoma que o fixo, e que despois a Unión Europea copiou esa medida, cunha denuncia do Goberno central, que dicía que era ilegal o que estaba a facer. Iso foi o que pasou: adianto da axudas [[Aplausos.]] da política agraria común para resolver os problemas que naquel momento tiñan os gandeiros. Logo, nin arrastrada nin deslexitimada, con plena capacidade para obrar, porque así me segue respondendo o señor presidente da Xunta de Galicia... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Si, señores; si, señores, porque me deu esa competencia, e é a miña responsabilidade dar conta do que estou facendo. Por iso entendo que a que teño que comparecer son eu, porque é a miña responsabilidade. Señora Iglesias, a verdade é que lle agradezo as súas palabras, o seu comentario e a lectura que fixo do documento que as organizacións agrarias lle fixeron chegar. Mire, unhas cantas matizacións. Non estamos marxinados en Galicia. Eu lamento que soamente fixera referencia ao documento que lle aportaron os sindicatos agrarios. Eu estiven aquí expoñendo o que había, e todos hoxe, simplemente con mirar os telediarios ou ler as noticias nos medios de comunicación, sabemos que tamén en Bélgica, que tamén en Francia e que tamén en Estados Unidos o sector lácteo está tendo problemas. Todos estamos traballando, todos os responsables políticos, eu creo que independentemente das ideoloxías políticas de calquera rexión, de calquera país, para tentar solucionar os problemas dos gandeiros. Eu quero matizar que non me gusta que me saquen as miñas palabras de contexto, e por iso están os medios de comunicación e están as gravacións. Non me gusta que se me saquen as miñas palabras de contexto. Non digo aquí que os únicos gandeiros sexan os que veñen ao meu despacho, non dixen iso. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Os verdadeiros gandeiros son os que eu visito, os que veñen ao meu despacho, os que eu recibo, porque aínda onte estiven cunha asociación de gandeiros que representa 248 explotacións, 65.000 cabezas de gando e producen un millón de litros de leite ao día, e dinme: conselleira, estamos con vostede, sabemos que está facendo as cousas o mellor posible. Non depende só da Administración resolver os problemas. [[Murmurios.]] Non, señora Yolanda Díaz, non se poña así, non se poña así. Eu respecto a todo o mundo e gústame que tamén me respecten a min. Non é a primeira vez que veño aquí e digo que temos problemas, e hoxe non dixen que tiveramos problemas, dixen: temos problemas, pero imos saír adiante, como veño dicindo dende o minuto un. O que non se pode é dicir: Temos un problema e ¡ay!, ¿que voy a hacer? O que estamos facendo, traballar. E non vou consentir que digan que son unha vaga. Traballo todos os días, señor Sánchez, todos os días, [[Aplausos.]] e as medidas que trouxen hoxe aquí non as inventei onte pola noite, non as inventei antonte nin as inventei o día que saíron a manifestarse á calle ou o día que saíron cos tractores a pasear por Santa Comba. Non, señor Sánchez, estas medidas supoñen esforzo e traballo dende o minuto un, dende que chegamos ao Goberno. Señora Iglesias, mecanismos de intervención. Os mecanismos de intervención, se os tiveramos que aplicar nestes momentos, estariamos pagando o leite as administracións a 16 céntimos, e iso non sería bo para o sector. As intervencións privadas si que se están financiando e hai axudas concedidas para todos aqueles que o queiran facer. Nós, pola contra, estamos falando con determinadas fundacións que teñen carácter social para retirar leite do mercado, pero a prezo de mercado, e iso si que se está facendo. As medidas de Francia. Mire, nós non somos acusicas, somos xente responsable. É que, vamos ver, ¿estamos nun mercado único? ¿Da Unión Europea veñen as normas de xogo para todos? Pois, logo, queremos todos xogar coas mesmas regras de xogo. E o que non imos consentir é un trato diferenciado para Francia e un trato distinto para España, e, como iso non o imos consentir, poñémolo enriba a mesa e que decida a Comisión Europea qué é o que ten que facer. Porque nós o que nunca faremos será o que se fixo noutros momentos con algún sector, que xa o teño dito aquí e que xa sei que non lles gusta, pero que é unha realidade. Cando a Administración fai cousas que non pode facer, logo iso repercute no sector primario, que é o que temos que defender. Polo tanto, eu dixen unha, cinco e direino e fareino cincuenta mil veces: nunca meterei o sector nun lugar que logo teña que pagar unha sanción por unha irresponsabilidade miña, como pasou co sector bateeiro. Iso non o vou facer [[Aplausos.]] , iso é o único que eu lles pido aos representantes do sector que fagan. Temos conseguido todos os países membros, a través da estrutura de mercados da Unión Europea, que as organizacións de produtores lácteos sexan as únicas organizacións de produtores que teñan capacidade, outorgada pola Unión Europea, para sentarse a negociar, ter igualdade coa industria e falar de pactar prezos e de marcar prezos. Logo, se son eles, o que temos que facer as administracións é axudar a ter unhas organizacións de produtores fortes para que fagan iso que teñen que facer. E nesa liña estamos a traballar. Van ser máis de sete millóns de euros os que imos poñer á disposición das organizacións de produtores para que poidan acometer ben o seu traballo. E o traballo das organizacións de produtores é organizar, planificar e negociar os prezos. Iso é o que queremos que fagan as organizacións de produtores, non cada produtor a título individual, porque entendemos que cada produtor a título individual se sente en inferioridade de condicións, está moi por debaixo de poder falar cunha industria potente. Un plan de compromiso financeiro xa o temos, que garanta a recollida do leite a prezos dignos. Niso estamos a traballar. Non quedou o leite sen recoller no campo; non quedou leite. No ano 2009 si que quedou leite sen recoller. Nestes momentos non hai nin un só gandeiro que nos dixera que non se lle recolleu o leite. E respecto do prezo do leite, señor García, o Ministerio, como ben sabe vostede –non me diga a min que teño que marcar o prezo–, marca un prezo de referencia, e para Galicia ese prezo de referencia é de 25,4 céntimos. Ese é o prezo de referencia que ten marcado. [[O señor García García pronuncia palabras que non se perciben.]] Agora, independentemente diso, señor García, cada gandeiro sabe o que lle custa producir a el, e os custos de explotacións que ten e os custos de amortización que ten. Polo tanto, eu non podo falar de pactar un prezo, ten que ser o propio sector o que decida como vai amortizar os custos de produción que ten. E, de verdade, eu repítolle, señor García, que non faga bromas co traballo que fai o señor presidente da Xunta de Galicia. O señor presidente da Xunta de Galicia, cando sae ao exterior, intenta buscar mercado para todos os nosos produtos, un deles para o sector lácteo. Vostede tense rido aquí nesta Cámara dunhas declaracións do presidente da Xunta cando pretendeu abrir o mercado da industria láctea para México e para Cuba, [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] pero vostede tamén recoñece que, ademais de deputado, é de Unións Agrarias, e Unións Agrarias si que ten pedido que, polo menos, se abran mercados para o norte de África e para Venezuela. Señoras e señores, nós seguiremos traballando polo sector lácteo, dicindo sempre o mesmo, que estamos ao lado dos gandeiros, e seguiremos estando; non dalgúns, de todos, de todos os auténticos gandeiros, dos que traballan todos os días, porque parece que aquí gandeiros só son os deles, claro.
Grazas, señora conselleira. Rolda de aclaracións. Polo Grupo Parlamentario Mixto, a señora Iglesias.
Grazas, presidente. Señora conselleira, eu sei que vostedes poden facer pouco porque están sometidos aos ditames do mercado. O informe que avala a millonaria multa de Competencia á industria láctea revela os pactos secretos e impunes que os xigantes do sector mantiveron para baixar os prezos e presionar as gandeiras. E o movemento sindical agrario maioritariamente lamenta que as grandes distribuidoras saian indemnes e espera que a multa que deriva deste informe non sexa contraproducente a medio prazo para as explotacións. A Resolución do Consejo de la Comunidade Nacional de los Mercados y la Competencia acredita con claridade como as grandes empresas pactaban o importe que pagarían ás explotacións gandeiras e ademais como se repartirían entre elas o mercado, co conseguinte dano para as explotacións, especialmente para Galiza, que supón case o 50 % do sector, como vostede dixo. Existen referencias, mails, notas manuscritas, informes e actas de reunións entre as grandes firmas do sector nas que se trata da recollida e pagamento do leite en Galiza, repartíndose as explotacións e acordando estratexias para presionar as gandeiras. Estes amaños, segundo Competencia, teríanse materializado en acordos concretos para coordinar os prezos na compra do leite e presionar as produtoras. E fixérono durante moitos anos con total impunidade. E agora, aínda por riba, a sanción non cumpre as expectativas, porque non sanciona a distribución, que sería a gran manipuladora do prezo do leite. Este é o resultado catastrófico dun goberno que se pon de xeonllos ante os mercados e as grandes industrias e esquece que foi elixido por un pobo que se atopa en situación de emerxencia nacional. As mobilizacións, que tan mal lle parecen a vostede –a min paréceme que é un dereito, o dereito a manifestarse, o dereito...–... Tamén o fan vostedes con Rouco Varela moitas veces. Non é unha crítica, é un dereito; dígollo, porque, como tamén o fan... Pois as mobilizacións que teñen lugar –e que vai haber moitísimas polo visto, ademais– non son de paseo, non van pasear os tractores –quererían mellor quedar na casa traballando, coas familias–, contradín o seu discurso, esa imaxe que constantemente –dende hai un mes ou algo máis, ou dun par de meses para aquí– nos queren vender de recuperación económica a toda costa. Señora conselleira, como vostede dixo antes tamén, están en xogo 9.457 postos de traballo directos e 40.000 de traballo indirecto. Dependen do sector lácteo galego, e a día de hoxe 541 explotacións vénse na obriga de vender o leite por debaixo dos 20 céntimos. Non teño nada máis que dicir; nin máis nin menos. Moitas grazas.
Grazas, señora Iglesias. Polo Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, señora Paz.
Señora conselleira, acábolle de deixar no seu escano un pouco de terra queimada que me encomendaron para vostede persoas de Navia de Suarna a semana pasada para poñerlle de manifesto –e dixéronme que así llo trasladara– que esa é a política que vostedes fan co medio rural; unha política de abandono que o que provoca é a liquidación do medio rural e unha política que o único que deixa é terra queimada, que é o que están facendo vostedes tamén co sector lácteo no noso país. Pretenden que o sector lácteo, á volta de moi pouco tempo, como non se adopten medidas adecuadas, sexa terreo queimado. Eu simplemente, por quitar xa a polémica dos anos 2008 e 2009... Vostedes, evidentemente, xa sabían que ían falar deses anos, pero eu tomei a molestia de buscar o informe do Observatorio do Sector Lácteo e do IGE, e teño que recordarlle, señora conselleira, que, efectivamente, a partir do 2008 empezou a baixar o prezo do leite. ¿Pero sabe a como estaba en xaneiro do 2008? A 45 céntimos o litro. ¿E sabe vostede, señora García Pacín, como acabou o prezo do leite en 2008? A 36 céntimos o litro. ¿E sabe como empezou o 2009? A 34 céntimos o litro. ¿E sabe cal foi o prezo máis baixo que tivo no 2009? No mes de marzo e abril a 29 e 30 céntimos o litro. As tecnoloxías do Parlamento eu creo que se acaban de confabular na miña contra, porque eu pretendía ensinarlles... Aquí está, non sei se verán o gráfico desde aí, pero, en todo caso, 45, nunca antes e nunca despois estivo o leite a prezo máis alto neste país. E nunca antes, e tampouco nunca despois, tivemos en Galiza un prezo do leite máis alto que en Francia nin máis alto que na media do Estado nin máis alto que na media europea, señora García Pacín. E non digo máis. Eu digo que daquela os franceses copiaron de nós. Aqueles contratos que a vostede lle parecían unha tontería, señora García Pacín, e aquel Observatorio do Leite e aquela indexación dos prezos que a vostedes lles parecían tonterías, efectivamente, é o que están facendo os franceses. Señora conselleira, eu non sei se os 15.000 gandeiros que viñeron a Santiago viñan por pasear ou por facer o Camiño de Santiago e que lle deran unha Compostela, pero o que sei é que si que eran auténticos gandeiros e auténticos galegos. Eu, dende logo, non lle vin ningunha etiqueta na que puxera made in China, ou sexa, que debían de ser auténticos gandeiros do país, [[Aplausos.]] señora conselleira, por moito que non vaian ao seu despacho a facerlle a ola e a dicirlle o ben que o está facendo. Mire, señora conselleira, nós aquí o que lle estamos dicindo é: fagan vostedes o mesmo que fixo o Goberno de Francia, ¿ou non poden? O Goberno francés, o señor Hollande e o señor Valls, colleron das orellas a industria e a distribución francesa e sentáronos nunha mesa, e obrigáronos a aceptar un pacto para subir 4 céntimos o litro de leite. ¿Pero sabe cal é o problema, señora conselleira? Que aquí quen marca os prezos da distribución é un señor que se chama Roig, e a ese non o pode coller nin o señor Feijóo nin o señor Rajoy polas orellas porque os ten a vostedes collidos polos sobres B. Ese é o problema deste país, [[Aplausos.]] e aquí faise negocio sempre á conta dos sectores produtivos, e máis se se trata dos sectores produtivos galegos. ¿Sabe cal é outro problema, señora conselleira? Que a Xunta de Galiza renunciou hai sei anos a ser quen ditase a política do sector lácteo no Estado español. ¿Imaxina vostede, señora conselleira, calquera goberno valenciano –fose da cor política que fose–, calquera goberno andaluz –fose da cor política que fose– ou calquera goberno estremeño que permitisen que respectivamente nos cítricos, no aceite ou no xamón de bellota decidisen nalgún outro sitio cal ten que ser a política do Estado en relación con ese sector produtivo? E, sen embargo, vostedes permitiron que Galiza non pintase nada no sector lácteo, e así nos vai, señora conselleira. Eu pídolle encarecidamente dúas cuestións: unha, que con carácter de urxencia aborden medidas para intervir no mercado do leite, e non lle digo máis. E vostede sabe que hai formas para facelo. A min non me dá a risa, a min paréceme unha situación moi seria, porque, mire, pode vostede vir dentro de dous anos, cando lle aproben o PDR –se é que llo aproban algunha vez–, con eses 500 millóns de euros que ten para as explotacións lácteas, e veremos cantas explotacións lácteas quedan neste país para destinarlles eses 500 millóns de euros. Están nunha situación de auténtica emerxencia. Corren un grave risco de desaparecer entre 2.000 e 3.000 explotacións de leite neste país, e o que ten que facer o Goberno galego é buscar a fórmula...
Remate, por favor.
...para garantir que se recolla todo o leite e que se pague a un prezo de mercado, que significa que se remuneren os custos de produción e que se lles dea aos gandeiros unha retribución xusta polo seu traballo. Nin máis nin menos, señora conselleira. Esa é a súa primeira obrigación; é a que lle estamos pedindo desde este grupo parlamentar e é a que lle están pedindo tamén eses gandeiros, tanto os auténticos como os que non son de pata negra, que pasean polas rúas deste país. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Paz. Polo Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, señor Sánchez.
Señora conselleira, eu non lle chamei vaga. É que a definición de traballo, en física, é a enerxía que hai que aplicar para que haxa desprazamentos; se non hai desprazamento, iso é esforzo, pero non é traballo. Por tanto, a min non me preocupa se vostede se levanta ás 6 da mañá e está facendo esforzo durante todo o día, o que sei eu é que iso, traducido a un desprazamento, quere dicir, a medidas efectivas para solucionar os problemas, eu non o vexo e creo que non o ve ninguén, a iso me refiro. Eu sempre lle repito que non é nada persoal. A min non me importa, simplemente que os resultados do seu esforzo non se ven, e, polo tanto, iso non é traballo. Saímos máis preocupados que antes da comparecencia, señora conselleira. Mire, vostede veu comparecer e, en teoría, era o momento onde tiña que dar solucións concretas a unha solución límite ou de emerxencia, chámelle como queira. E vostede o único que repetiu foi unha retahíla de subvencións ordinarias que só faltaría que non houbera, porque esa é unha política europea que se traslada a Galicia de xeito ordinario, e a única solución que ten que ver cos seus deberes e non cos que lles encarga aos gandeiros é unha política de dar 7 millóns de euros de circulante e aprazar o pago das amortizacións dos préstamos e dos intereses durante dous anos. Esas son as únicas solucións que deu vostede. Mire, están moi ben os 7 millóns de euros para circulante, pero iso xa llo dixemos nós tres meses antes de que empezara o sistema de cotas. Esa era unha das partes que nós diciamos que tiña que estar nun plan estratéxico que prevexa os diferentes escenarios que se podían dar ao final do sistema de cotas; que o sabía calquera. Ao final do sistema de cotas xa se sabía que ían baixar... Nós non estamos a favor da liberalización, pero sabiamos que ao final do sistema de cotas podía haber unha tendencia á baixa dos prezos, unha maior volatilidade. Para os momentos onde baixan os prezos, como está pasando agora, hai que ter políticas de financiamento para que aguanten determinados gandeiros esas épocas. Iso xa o tiñan que ter previsto e non poñerse a traballar agora nisto. E o aprazamento do pago pode ser un alivio momentáneo, pero non é ningunha solución ao problema; a solución ao problema e ao resto do plan estratéxico que tiña que ter posto en marcha significa, evidentemente, algo parecido ao que se fixo en Francia, que é ter capacidade para sentar a todos os eslavóns da cadea e para poñelos de acordo para que poidan sobrevivir os gandeiros que traballan, e para que sobrevivan a base de percibir uns prezos xustos polos seus produtos. Porque, mire, respecto das autoridades da Competencia, primeiro, ¿vostedes non teñen capacidade para incidir ou influenciar nas leis ou nas autoridades da Competencia? ¿É que acaso fixeron vostedes algo contra a como están funcionando as autoridades da Competencia ou a como son as leis da Competencia? Porque eu dígolle: as leis e as autoridades da Competencia que permiten os abusos que se están producindo da distribución e da industria sobre os gandeiros e que, por outra parte, son incapaces de garantir un prezo de mercado para os gandeiros non me valen, hai que cambialas, polo menos intentalo. Eu non sei se vostedes terán capacidade, pero a min non me valen. Se por un lado a distribución está continuamente utilizando o leite como produto de reclamo e vendendo a perdas e neste país, en Galicia, non se lle puxo nin un euro de sanción á distribución, e, por outra banda, sabemos, e vostede sabe, que a industria está facendo prácticas de abuso diariamente sobre os gandeiros e non pasa nada, aquí ou fallan as leis ou fallan as autoridades da competencia, pero algo falla. E vostedes ¿que están facendo? É o que tiñan que vir dicir aquí, qué están facendo vostedes. E no plan estratéxico tamén tiñan que ter feito qué recursos van mobilizar para poder mobilizar terra para que as explotacións dependan menos da compra de insumos e que dependan menos da volatilidade dos insumos no mercado. Nada diso dixo, señora conselleira, nada diso dixo. E a proba de que vostedes nada diso teñen preparado é que tiveron que recorrer a desviar a atención con tempos pasados, con gobernos anteriores. Eu quedei sorprendido de que rematara nese momento a súa intervención, porque pensei que ía dicir algo máis. Vostede falou do Goberno bipartito, de Zapatero, pero das súas medidas moi pouco falou. Despois, vostedes, como Partido Popular de Galicia, non poden falar de herencias recibidas. Aquí os únicos anos en que non houbo goberno do Partido Popular foron seis, e vostede quere facer responsables eses seis anos do que non se fixo no resto dos trinta. ¡Non nos tome o pelo! Vostedes tiveron tempo suficiente para implantar un modelo de rural e un modelo de sector lácteo, e é o que temos. É polo que vostedes apostaron: un rural envellecido, un rural cun abandono evidente, un rural sen expectativas de futuro.
Remate, por favor.
Iso é o que vostedes deixaron. Por tanto, a ver se na última intervención nos permite saír máis optimistas de aquí, a ver se ten algunha medida máis que non sexan eses 7 millóns para circulante e eses 51 millóns de euros que se aprazan, é dicir, que non se lles cobran aos gandeiros en dous anos, que foron as únicas dúas medidas que vostede veu aquí a dicir. O resto das subvencións que derivan do Programa de desenvolvemento rural xa as sabemos, e só faltaría que non houbera. Se veñen 1.000 millóns de euros para seis anos, ¡só faltaría que non houbera nin sequera liñas de subvención! Nada máis e moitas grazas.
Grazas. Polo Grupo Socialista ten a palabra o señor Pablo García.
Grazas, presidenta. Señora conselleira, co ben que iamos... Unha vez que tiñamos un problema..., eu creo que volvemos atrás. Primeiro, eu non teño ningún complexo co Goberno Zapatero, é dicir, eu non estiven no Goberno Zapatero nin no Goberno Touriño... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non, non, quero dicir que non teño ningún tipo..., dígoo para aforrarlles se pretende con iso... Eu non teño ningún complexo. Segundo, en todo caso volvemos ao mesmo, é que se comparan momentos distintos. Señora Paula, é así. Señora Prado, eu non tiven nada que ver, non tiven nada que ver. Cando machacan a Unións Agrarias, iso si que ten que ver, como tamén dixo a señora Iglesias, e eu téñollo dito. Efectivamente, eu sempre estiven nas manifestacións de Unións Agrarias e vostedes sempre estiveron manifestándose con Rouco Varela e cos bispos os domingos. [[Aplausos.]] E cada un estivo onde tiña que estar, polo tanto non vou ter nunca ningún tipo de complexo de onde se manifestou cadaquén. Cada un está onde está e pensa o que pensa, e é así. Señora Pacín, nin un minuto. Algúns temas –repito– son temas de comprensión oral, nada máis. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Vamos ver, señora conselleira, di que traballa desde o minuto un. Hoxe é o minuto un. Estas medidas que vostede elaborou..., é dicir, este problema ¿xorde o outro día cando vostede anuncia estas medidas? ¿Este é o minuto un deste problema? ¿É o minuto un? Non, este problema está dende hai un ano, e vostede anunciou estas medidas que –repito– creo que non son a solución, pero creo que, cando menos, alguén se preocupou de dicir a ver que podemos facer de inmediato, onde podemos rascar, ademais de enumerar todo o que temos ordinario. Que, efectivamente, non me contestou á pregunta de canto cobra máis un francés por todas esas medidas: 4 céntimos máis por litro, máis das que vostede di, por litro. Polo tanto, estamos igual, eles 4 céntimos máis en litro. Nada novo. Señora conselleira, volvemos co de que a culpa é das OPL. Señora, é que, ¿que fixeron vostedes para axudar as OPL? ¿Que se fixo ata agora para axudar as OPL? Agora din que teñen que facer 7 millóns, van gastar 7 millóns de euros, 7 millóns agora, no minuto un, no minuto un van gastar 7 millóns de euros. Díxoo vostede. Ata agora, cando se reclamaban medidas para axudar á creación das OPL e para o funcionamento das OPL, ¿estabamos taladrados? Era o que nos dicían. Agora din que van axudar con 7 millóns de euros para que funcionen ben. Señora conselleira, as OPL funcionan se todo o mundo funciona, as OPL non poden funcionar nun marco normativo que non é o axeitado e cun goberno como o que temos, porque no fondo é o que estamos discutindo. Señora conselleira, eu quero un goberno como o francés, aínda que sexa ilegal. E, polo tanto, iso é o que estamos decidindo. É dicir, os gandeiros franceses, mentres tanto, de aquí a decembro, ¿teñen un horizonte de 0,34?, ¿si ou non? Si. E despois xa miraremos. Non, señora conselleira, repito, dígallelo agora claramente aos gandeiros galegos. Os que cobredes a 0,25 tendes que estar calados porque ese é o prezo que tendes que cobrar, e punto. Iso é o que vostede di, iso é o que vostede di nunha competición de mercado, nun mercado libre e competitivo. Que, ¡a ver!, que me expliquen –que eu xa lle preguntei ao ilustre avogado e economista Abel Losada, que eu non entendía nada do mercado–, que o leite en Galicia, que se paga a 0,20, queda sen recoller, mentres que en Francia págase a 0,30 e recóllese todo. É máis, en Galicia a 0,20 queda sen recoller, e vostede chama para que o recollan e din que ata a campaña van recoller, despois volve quedar. Imos trampeando pero, en todo caso, recóllese a 0,20 ou a 0,18. E, iso si, recóllese en Andalucía a 0,25 ou 0,26, coa lei do mercado. ¿Que mercado é este, señora conselleira? Este é un problema político, que é o que vostede non acaba de entender, é un problema político e necesita un político á fronte, non sei se vostede, o presidente da Xunta ou quen sexa; un goberno á fronte, que ata agora non estivo. E vostede non me pode vir falar do minuto cero agora. Porque ata agora vostede –e repite todo o que dixo aquí– dicía que todo isto era mentira. E todas estas medidas, que seguramente tiñan sentido hai un tempo, moitas delas, negouse a dalas. Entón non me veña falando de minuto un. E tres cuestións, que é do que estamos falando, efectivamente. ¿Que pensa vostede do modelo francés? ¿Cre que hai que ir por aí ou non? Dous: ¿que vai dicir vostede, ou que dixo, na reunión que houbo no Ministerio? Porque aquí debería de dicir iso como conselleira. ¿Que lle vai pedir ao Ministerio?, ¿que poña 1,5 millóns de euros para liquidez? Señora conselleira, eses millóns quedarán desertos, igual que quedaron os seus 300.000 euros para inxectar liquidez ás explotacións, que non houbo solicitudes porque son absolutamente inoperativas. Polo tanto, quedarán desertos. A vostede valeulle para facer o discurso, perfecto. Por iso cando eu lle dicía que o gandeiro que está na casa di: Pero ¿de que me está falando esta tía?... Porque en absoluto nada diso do que vostede dixo o considera unha axuda.
Vaia rematando, por favor.
Señora conselleira, no mes de setembro vai haber unha cumbre de ministros do ramo na Unión Europea, a principios de setembro. ¿Que vai dicir? ¿Que vai dicir Galicia? ¿Quere vostede un acordo parlamentario para defender unha posición con Madrid para levar a Europa? ¿Quere vostede algo? ¿Precisa algo? Ese sería un plantexamento, qué lles imos dicir en Europa, posto que este problema é global. É global, pero, mentres tanto, aquí 6 ou 7 céntimos menos. Non é igual de global para todos, porque, efectivamente, como dixo vostede, Galicia non vive illada; pero de entrada 6 ou 7 céntimos menos. Salvo que volvamos ao principio –e entón retiro todo o que dixen antes–, se vostede sae aquí e di claramente: Gandeiros, non vaiades a Lalín –por certo, non sei se os 15.000 eran de verdade ou non, en todo caso eran moitos...
Señor García, remate.
...e en todo caso teñen moitos problemas, non sei de quen son, meus non son–. Pero o que ten é que ser clara co sector: Gandeiros, téñense que adaptar a producir a 0,25 ¡y esto es lo que hay!, ou temos un plan para que vostedes cobren coma os franceses. E iso é o que lles ten que definir, pero non unha cousa e a contraria, non as dúas cousas á vez. Ou este é o prezo que teñen que cobrar ou teremos que poñer as medidas para que poidan cobrar exactamente igual que os outros, que é como funciona o mercado, ese tal mercado que funciona tan ben e que vemos que despois na práctica tamén ten as súas eivas. Moitas grazas.
Moitas grazas, señor García. Polo Grupo Popular, a señora García Pacín.
Grazas, señora presidenta. Señora Iglesias, vostede recoñece, ou afirma na súa argumentación, que a industria fixo ou tivo pactos que van quedar impunes. Pero resulta que eses pactos son visibles, segundo vostede, segundo unha sanción. É dicir, se a Administración é quen de sancionar a industria, logo esa impunidade que vostede afirma eu non a vexo. De verdade que volvemos ao de antes: unha cousa e a súa contraria. Eu creo, señora conselleira, que as políticas nacionalistas, cando tiveron responsabilidades de xestión deron os seus froitos e os titulares de explotacións do sector lácteo souberon quen fixo esforzos, quen respostou, onde estaba o BNG naquel Goberno bipartito. Porque, señora Paz, vostede acaba de dicirnos aquí a crítica que me fixo a min, pero hai ben pouquiño; é dicir, vostede trouxo aquí os prezos duns determinados meses, duns determinados períodos, e dixo que eran nacionalistas, que grazas aos nacionalistas tiveron uns prezos... Sacaron peito. É dicir, os gobernos do Partido Popular que nunha campaña ben próxima foron quen de afirmar que as normativas, que todas as cuestións lexislativas, tiveron incidencia nos mercados e que estabamos na liña, no bo camiño, señora conselleira, por onde temos que seguir teimando... Porque, señorías, a día de hoxe na Inlac, na Interprofesional Láctea, onde se deciden as cousas, aínda a distribución non está presente, aínda as prácticas fraudulentas, como vostedes dicían, a utilización do leite como un produto reclamo, e doutras producións primarias, aínda se pode producir, aínda existen denuncias, aínda a Administración cos plans de inspeccións e de control das normativas actuais vixentes, e froito de gobernos do Partido Popular, é quen de denunciar estas prácticas, de seguir teimando na consecución dos intereses de todos, incluso dos consumidores. Porque aquí temos que convivir todos, señor Sánchez. O que non se pode é dicir que modelos específicos do Partido Popular son os que trouxeron a ruína ao rural. Porque, señor Sánchez, vostede debería de achegarse ao rural que coñecemos moitos, ao rural vivo, onde a xente moza aposta por iniciativas, polo emprendemento, onde hai garderías, [[Murmurios.]] onde hai terceira idade con dependencia recoñecida e con moitos servizos públicos...
Silencio, por favor.
...onde hai novas tecnoloxías e onde funciona a oficina agraria virtual. [[Murmurios.]] Realmente mudou, porque vostedes pexorativamente intentan trasladar á sociedade o caso dos 0,20 céntimos, dixeron –eu creo que escoitei atentamente–, crin interpretar que houbo explotacións onde non se recolleu o leite. E eu, de verdade que estiven buscando, de verdade. Parte da produción pode estar a un prezo, pero a totalidade, máis do 80 % da produción, ten uns prezos, onde os baremos, onde as marxes, están en contratos, en contratos asinados, cousa que ata recentemente non se podía facer. Realmente eu creo que a Administración autonómica fixo e levou a cabo todas aquelas demandas que os sindicatos lle puxeron encima da mesa. Porque querían contratos obrigatorios, e teñen contratos obrigatorios; un paquete lácteo que houbo que modificar para axeitar á evolución do mercado e do sector en xeral. Houbo moitas demandas, prórrogas dun mes para volver asinar os contratos unha vez rematado ou posto en vigor o novo decreto. Todo se atendeu. Eu non entendo esa falla de disposición. Unicamente –como dicían os señores voceiros– para desviar a atención. Porque hoxe falouse de todo, señora conselleira, incluso da Igrexa, como nos teñen habituados. Tamén se falou de Navia de Suarna. Realmente, terra queimada, iso é o que deixaron vostedes aló polo 2006, iso é do que vostedes poden sacar peito, porque está na súa bagaxe. E podía buscar as novas e os titulares, eses non se van repetir, señora portavoz nacionalista. ¿Ou é que se alegrarían de que se repetiran? [[Murmurios.]] Porque as súas caras así o merecen. Realmente, señora conselleira, ¿o que pretendemos é apoiar as mobilizacións? Non. ¿Respectalas? ¡Como non podía ser doutro xeito! [[Murmurios.]] A presión dos gandeiros, dos alcaldes, si, eses alcaldes que vostedes deostan, señor García.
Silencio, por favor.
...eses alcaldes que vostedes deostan...
Vaia rematando, señora Pacín, por favor.
Porque os alcaldes teñen a obriga de defender os intereses dos titulares das explotacións...,
¡Señor García!
...apoiando un goberno decidido, un goberno que segue loitando, onde na Inlac se teñen que coordinar todos os chanzos da cadea, onde se teñen que achegar a unha construción de prezos que deixe suficiente marxe de beneficio, obxectivo común que estamos loitando por conseguir. E vostedes non suman, vostedes restan, [[Murmurios.]] porque como oposición realmente non son alternativa. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas. Ten a palabra a conselleira, dona Rosa Quintana, para pechar o debate.
Moitas grazas, señora presidenta. Señorías. Señora Paz, non facía falla que me trouxera esa mostra de terra queimada porque eu piseina cinco días antes que vostede. Xa sei como quedou aquela zona [[Aplausos.]] porque fun alí a preocuparme para saber que é o que temos que facer para corrixir o que algún desgraciado fixo que iso se producira. Aí, na liga de todos contra os que fan ese dano, me gustaría encontrala, non con isto de traerme aquí un cachiño de terra que –como digo– pisei cinco días antes que vostede. A ver se somos capaces de organizar... [[Murmurios.]] Señora Paz, eu a verdade é que non sei se hai comprensión lectora, se hai comprensión auditora, se hai comprensión algunha. Non sei que tipo de comprensión, non sei en que tipo de linguaxe, non sei como teño que explicar as cousas. Mire, o meu despacho é unha oficina de traballo. Ao meu despacho ninguén me vén facer a ola. [[Murmurios.]] Non, perdoe vostede, eu dixen que eu no meu despacho me reúno coa xente, e reúnome coa xente para traballar, reúnome coa xente para analizar a situación que teñen e reúnome coa xente para buscar coa xente solucións aos problemas da xente, non á que me veña facer a ola. [[Aplausos.]] Dígame vostede dalgunha persoa, independentemente de calquera tipo de ideoloxía ou de traballo que teña, que me teña solicitado a min unha entrevista e non a teña recibido.
Non lle preguntaron, señor Fajardo. Non quero estrear a libreta das chamadas á orde.
O señor Fajardo, desde logo, tamén sabe de todo, pero eu con quen realmente estou hoxe sorprendida aquí –e iso teño que dicilo– é co señor García. Con todos os respectos, señor García: ¡Superman a su lado nada, eh! ¡Nada! [[Risos.]] Agora resulta que ten un superoído, que é capaz de oír conversacións que eu teño con non sei quen, o que digo e o que deixo de dicir. ¿De onde saca vostede que eu chamei a ninguén, que se me recollen, que se deixan ata despois desta campaña, para antes da campaña? Home, iso me parece un pouco forte que o diga. Pero xa lle digo, tranquilidade, non estou intermediando con ningunha industria, non estou intermediando con ningún produtor. O sector produtor, pola miña culpa, non vai ter ningunha sanción. Non se preocupe, non hai ningunha chamada. [[Murmurios.]] Eu o que lles estou dicindo, señor García, señora Paz, que antes dixeron que cando convoquei a industria nin sequera a industria me veu á reunión, é que eu convoquei un sábado ás 6 da tarde a industria para o luns á 1 do mediodía en Lugo e alí acudiron todos: a industria integral. A industria faltou a unha reunión coas organizacións agrarias porque tiñan medo, porque algunha vez que se sentaron nesa reunión logo lles veu unha sanción de 87 millóns de euros. Entón eu tamén entendo que teñan un certo medo. [[Murmurios.]] Pero mire, nós estamos a traballar...
Silencio, por favor.
Eu quero dicir que na miña primeira intervención creo que 10 ou 12 minutos estiven falando das medidas que iamos adoptar. Eu teño que dicir que o informe Nicholson, que se acaba de aprobar no Parlamento europeo, recolle todas as propostas que dende Galicia se fixeron, porque Galicia foi a única comunidade autónoma –para que se vexa o peso que ten Galicia no sector lácteo– onde o ministerio delegou a súa representación en Galicia para que foramos diante da Unión Europea a defender a nosa postura, que era o que queriamos para o sector lácteo, e ese informe está aprobado no Parlamento europeo. Aquí se dixeron tantas cousas hoxe que a verdade é que eu non sei... Hoxe do que non se falou, curiosamente, foi dun grupo lácteo. ¿Si, falouse dun grupo lácteo? [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] ¿Si, de Alimentos Lácteos? Sempre se fala de Alimentos Lácteos. Pero eu creo que a maioría dos que estamos aquí, nesta sala, recordamos o ano 2005, cando se fixo un pacto de goberno entre o PSOE e o Bloque, e unha das medidas daquel pacto de goberno era facer un grupo lácteo galego. ¿Si ou non? [[Murmurios.]] E non se fixo. Non se fixo. A nós achácasenos de maneira constante o tema de Alimentos Lácteos, pero nunca se fala, por exemplo, de Acolat. Acolat é unha unión de 10 cooperativas que arrancou a traballar. E mire, dende o ano 2012 ata agora seguen cada día incrementando a súa produción, e pasaron de traballar con 2.000 quilos por día a estar en máis de 2 millóns de quilos. Entón, esa unión de 10 cooperativas creo que é xente do propio sector comprometida coa produción, pero tamén comprometida cunha transformación que dá un maior valor engadido ao produto. E nesas liñas é nas que nós nos vimos preocupando –como dicía– dende o minuto un a traballar. Non foi dende o minuto un da miña comparecencia hoxe aquí, non, foi dende o minuto un que chegamos ao Goberno. E agora, para aseverar o noso compromiso unha vez máis, por se non se enteraron nos 10 ou 12 minutos que estiven falando das medidas que temos adoptadas e que imos seguir traballando con elas, son nestes momentos case 150 millóns de euros xa entregados ao sector. Claro, hai quen di: son axudas que veñen da Unión Europea. Pero esas axudas tamén as hai que pelexar, ¡eh! [[Murmurios.]] ¡Home, home! É que mire vostede, a taxa plana que propoñían vostedes non sei se sabe que supoñía un 60 % menos de axudas para os gandeiros. Esas eran as súas propostas, ¡un 60 % menos só no que era a taxa plana!
¡Señor García, faga o favor!
Señor García, cando nós chegamos ao Goberno, ¡home, por favor!, atopámonos coa proposta da taxa plana. A taxa plana, un 60 % menos de axudas...
Perdón, conselleira.
Liñas para o circulante financiándolles os xuros; non van ter que pagar nada polos xuros. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Promoción dos produtos lácteos. Imos intentar, traballando coa Consellería de Sanidade, cos expertos en nutrición, que lle aconsellen á sociedade seguir consumindo leite, porque ultimamente saben vostedes que a xente está deixando de consumir leite. Iso tamén é responsabilidade do Goberno, supoño eu. Pero nós imos traballar para mellorar a alimentación dos nosos nenos, dos nosos maiores e da nosa xente en Galicia e apostar por un leite de calidade diferenciada. Eu, señoras e señores, como dá o mesmo o que lle conte á oposición, eles cren que soamente son eles os que falan cos gandeiros e que son eles os que entenden os problemas que teñen os gandeiros, así se seguirán equivocando. Eu dígolles aos deputados que apoian o grupo que sustenta o Goberno que, dende a Xunta de Galicia, en todas as consellerías dirixidas polo noso presidente da Xunta, todos os días traballamos na defensa do noso rural. Todos os días, ¡pese a quen lle pese! Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas, conselleira. Esgotada a orde do día, levantamos a sesión. Moitas grazas e boa noite.