Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, αρχίζει η συνεδρίαση. [[Σημείωση: Ο παρακάτω πίνακας περιεχομένων δεν αποτελεί το τελικό κείμενο, διότι εκκρεμούν ορθογραφικές και συντακτικές διορθώσεις]] [[ΕΠΙΚΥΡΩΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ: Σύμφωνα με την από 9 Νοεμβρίου 2017 εξουσιοδότηση του Σώματος, επικυρώθηκαν με ευθύνη του Προεδρείου τα Πρακτικά της ΚΣΤ΄ συνεδριάσεώς του, της Πέμπτης 9 Νοεμβρίου 2017, σε ό,τι αφορά την ψήφιση στο σύνολο του σχεδίου νόμου: «Εναρμόνιση του ελληνικού δικαίου με την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2003/88/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 4ης Νοεμβρίου 2003 “σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του χρόνου εργασίας” ως προς την οργάνωση του χρόνου εργασίας των ιατρών και οδοντιάτρων του Ε.Σ.Υ. - Ρυθμίσεις θεμάτων ιατρών Ε.Σ.Υ. και άλλες διατάξεις».]] Εισερχόμαστε στη συζήτηση των ΕΠΙΚΑΙΡΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ Αρχίζουμε με την τέταρτη με αριθμό 149/24-10-2017 επίκαιρη ερώτηση δεύτερου κύκλου του Ζ΄ Αντιπροέδρου της Βουλής και Βουλευτή Α΄ Αθηνών του Ποταμιού κ. Σπυρίδωνος Λυκούδη προς τον Υπουργό Μεταναστευτικής Πολιτικής, με θέμα: «Αυξανόμενες προσφυγικές ροές». Παρακαλώ, κύριε Λυκούδη, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Υπουργέ, και εμείς ως Βουλευτές, νομίζω όλοι σχεδόν, αλλά ως πολιτικά πρόσωπα, αλλά και οι πολίτες αυτής της χώρας, για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα είχαμε την εντύπωση ότι το προσφυγικό θέμα κάπου είχε μπει σε ένα αυλάκι, ότι κάπου έτρεχε το νερό σε ένα αυλάκι, δηλαδή είχε περάσει λίγο πλάγια το θέμα και δεν ήταν στην άμεση και καθημερινή επικαιρότητα. Τον τελευταίο καιρό βλέπουμε ότι έχει δημιουργηθεί μια καινούρια εικόνα. Και εσείς έχετε πει ότι έχουμε αυξημένες ροές για άλλη μία φορά. Οι «Γιατροί Χωρίς Σύνορα» έστειλαν μία επιστολή προς τον κύριο Πρωθυπουργό που έλεγαν ότι η κατάσταση έχει φτάσει σε απροχώρητα σημεία. Ο Δήμαρχος Λέσβου σε μία επιστολή του προς τον Πρόεδρο της Βουλής, που εάν τη διαβάσει κάποιος βλέπει ότι είναι μία επιστολή απόγνωσης, μιλάει για μια κατάσταση, η οποία πιθανόν να φεύγει και εκτός ελέγχου. Έχουμε μπροστά μας και τον κίνδυνο να εκδηλωθεί πάλι μία κρίση στο θέμα, παρόμοια με τη κρίση του 2015. Τον Ιούνιο περίπου δύο χιλιάδες έφθασαν τα νησιά μας. Τον Αύγουστο έφθασαν τρεις χιλιάδες εξακόσιοι. Τον Σεπτέμβριο έφθασαν πέντε χιλιάδες. Από τις αρχές Οκτωβρίου κατέφθασαν περίπου χίλιοι επτακόσιοι άνθρωποι, ενώ μόνο τις δύο πρώτες μέρες της τρέχουσας προηγούμενης εβδομάδας άλλοι τετρακόσιοι σαράντα. Τα ασφυκτικά γεμάτα hot spots, οι συνθήκες που επικρατούν εκεί, η ασφυκτική πίεση που υπάρχει στη καθημερινή τους διαβίωση κ.λπ., δημιουργούν εύλογες ανησυχίες σε όλους μας. Σας ρωτάω, λοιπόν, και περιμένω κι εγώ - και νομίζω και οι πολίτες αυτής της χώρας - με ιδιαίτερο ενδιαφέρον να μου πείτε εσείς, ως αρμόδιος Υπουργός: Είναι σε θέση το Υπουργείο να αντιμετωπίσει αυτές τις νέες αυξημένες μεταναστευτικές ροές, τη νέα κατάσταση; Τι είδους συνεννόηση έχετε κάνει - εάν έχετε κάνει ή εάν μπορείτε να κάνετε - κύριε Υπουργέ, με τον Ευρωπαϊκό Επίτροπο για θέματα μετανάστευσης, προκειμένου να αντιμετωπιστεί επαρκώς το ζήτημα; Έχει σκοπό το Υπουργείο να λάβει μέτρα για τα γραφόμενα στις επιστολές και των «Γιατρών Χωρίς Σύνορα» και του Δημάρχου Λέσβου; Και τελικά, ποιος είναι ο σχεδιασμός και οι δράσεις που έχετε κατά νου να κάνετε και με ποιο χρονοδιάγραμμα; Οι ερωτήσεις είναι πολλές, αλλά το σημείο αναφοράς τους είναι ένα και μόνο: Τι σκέφτεστε να κάνετε τώρα που είμαστε πάλι μπροστά σε ένα πρόβλημα που έχει αυξητικές τάσεις; Σας ευχαριστώ πολύ.
Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο για τρία λεπτά.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Λυκούδη, οι ερωτήσεις σας είναι και σημαντικές και στοχευμένες και σε σωστή βάση και προφανώς πρέπει να απαντηθούν, στον βαθμό που μπορούν να απαντηθούν. Τι έχουμε; Έχουμε αυτή την κατάσταση από τις 20 Αυγούστου. Τα πράγματα μέχρι τις 20 Αυγούστου ήταν καλά έως μέτρια στα νησιά. Έχουμε μια πολύ μεγάλη χειροτέρευση, όπως έχω πει, στη Μυτιλήνη, στη Χίο, όπου όμως διαλύσαμε έναν καταυλισμό, τη Σούδα, που υπήρχε εκεί και που ήταν πάγιο αίτημα του νησιού, και στη Σάμο. Έχουμε έναν υπερπληθυσμό που υπερβαίνει τα ανεκτά όρια. Δεν μπορούμε αυτά να τα αντιμετωπίσουμε μια εβδομάδα μετά που γίνονται, δέκα μέρες μετά που γίνονται. Θέλει μια προετοιμασία. Θέλει να βρούμε χώρο. Για την Κυβέρνηση παραμένει πάρα πολύ σημαντική η συμφωνία Ευρώπης - Τουρκίας. Είμαστε σε θέση να τα αντιμετωπίσουμε. Αλλά εάν, για παράδειγμα, οι ροές αυξηθούν στις πεντακόσιες την ημέρα, δηλαδή έχουμε έναν καινούργιο διπλασιασμό, τότε είναι όλα ζητήματα που θα ξανασυζητηθούν. Αυτά σας τα λέω σύμφωνα με αυτές τις ροές που υπάρχουν τώρα, που είναι διπλάσιες ροές από αυτές που ήταν τον Μάιο, τον Ιούνιο και τον Ιούλιο και που δημιούργησαν το πρόβλημα. Να πω και να τελειώσω στο θεωρητικό μέρος, ότι όλα έχουν μπει σε ένα αυλάκι μέχρις ότου η βροχή να δυναμώσει. Αυτό είναι κάτι που μπορείτε να το καταλάβετε. Είναι θέμα κοινής λογικής. Αντιμετωπίζουμε μια κατάσταση. Το έχω ξαναπεί: Κανείς δεν είναι μάγος. Κουνέλια δεν έχει το καπέλο μέσα. Μαγικά ραβδιά δεν υπάρχουν. Κάθε φορά προσαρμοζόμαστε στην κατάσταση. Εάν τύχει ένα καινούργιο 2015- που δεν θα τύχει - θα ήταν κανείς υπερβολικός να πει «εντάξει, και θα κάνουμε και θα ράνουμε». Θα το αντιμετωπίσουμε, όμως, όπως αντιμετωπίσαμε πολλές καταστάσεις. Δεν είμαστε σε αυτή τη φάση. Για το ξεχειμώνιασμα ετοιμαζόμαστε. Έχουν πάει επάνω όλα τα είδη που χρειάζονται για το ξεχειμώνιασμα. Ετοιμαζόμαστε να βάλουμε καινούργια σπιτάκια. Βγάζουμε τις ατομικές σκηνές που αναγκαστήκαμε να στήσουμε για να στεγαστεί αυτός ο υπερπληθυσμός και εντατικοποιούμε τις μεταφορές στην ενδοχώρα με βάση τη συμφωνία Ευρώπης - Τουρκίας. Στην ενδοχώρα μεταφέρονται οι ευάλωτοι. Όπως ξέρετε, υπάρχουν προβλήματα στη σχέση μας με τους δημάρχους. Εγώ αυτό το πράγμα επαναλαμβάνω πάντα στη Βουλή ότι ποτέ δεν το λέω υποτιμητικά. Καταλαβαίνω την αγωνία τους. Καταλαβαίνω τα προβλήματα που δημιουργούνται. Επομένως, έχουμε προβλήματα με τους δημάρχους. Δεν είμαι σε αντίθεση με τους δημάρχους. Θα ψάξουμε και θα βρούμε λύσεις. Θα εφαρμόσουμε εναλλακτικούς τρόπους στέγασης για τον κόσμο που μένει μέσα. Είμαστε σε μια ετοιμότητα. Μετά θα σας καταθέσω και ένα χαρτί, το οποίο βάζει όλα αυτά που σας λέω σε συγκεκριμένο τρόπο, δηλαδή τι θα πει μετακίνηση σε άλλες δομές, ποια έργα θα γίνουν, τι προσωπικό υπάρχει στο κάθε κιτ, τι γίνεται με το ιατροκοινωνικό προσωπικό, με τις διαδικασίες μεταφοράς και με άρση γεωγραφικού περιορισμού, με συστηματική ενημέρωση με ομάδες προσωπικού, ώστε να σας φανούν χρήσιμα για να μπορέσετε κι εσείς, όπως κάνετε πάντα, να συμβάλετε με θετικό τρόπο στην αντιμετώπιση αυτού του πράγματος. Το κύριο πρόβλημα που έχουμε είναι το πρόβλημα των επιστροφών. Προσπαθώντας να εφαρμόσουμε το διεθνές δίκαιο και τη Συνθήκη της Γενεύης έχουμε μια πολύ μεγάλη καθυστέρηση στις επιστροφές. Αυτή τη στιγμή έχουμε ομάδες νομικών που μελετάμε τι αλλαγές πρέπει να γίνουν στο νομοθετικό μας σύστημα, ώστε να μπορέσουμε να επιταχύνουμε τις αποφάσεις και την εφαρμογή των αποφάσεων, είτε αφορά την επιστροφή του στην Τουρκία είτε αφορά την είσοδό του στην ενδοχώρα. Δεν μας νοιάζει το αποτέλεσμα, αλλά θέλουμε τις αποφάσεις να τις επιταχύνουμε. Υπάρχει πρόβλημα. Χθες μάθαμε ότι στη Γερμανία, για παράδειγμα, το σύστημά του βρίσκεται σε κρίση. Εμείς είμαστε η πρώτη χώρα στον κόσμο σε αναλογία ασύλου σε σχέση με τον πληθυσμό. Έχουμε πενήντα έξι χιλιάδες αιτήσεις ασύλου, οι οποίες γίνονται προσφυγές μετά. Η Γερμανία με ένα άσυλο που λειτουργεί σαράντα χρόνια με ένα νομοθετικό σύστημα πιο ταχύ από το δικό μας, έχει να αντιμετωπίσει τριακόσιους ενενήντα έξι χιλιάδες προσφυγές και τώρα ξαναψάχνουν και αυτοί νομοθετικά να δούνε πώς - όλοι πρέπει να το δούμε στην Ευρώπη - χωρίς παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου μπορούμε να επιταχύνουμε αποτελεσματικά τις αποφάσεις, ώστε να μπορέσει να βρεθεί λύση. Σας ευχαριστώ.
Κύριε Λυκούδη, έχετε και πάλι τον λόγο για τρία λεπτά.
Πριν από δεκαπέντε μέρες, περίπου, κατέθεσα την ερώτηση που συζητάμε σήμερα και αυτό το διάστημα που πέρασε σας διαβεβαιώ ότι πολλές φορές, συζητώντας με τον εαυτό μου, αισθανόμουν απέναντι σε αυτό το μεγάλο ζήτημα με τα πολλαπλά αδιέξοδα, ότι πιθανόν και να συμπάσχω μαζί σας. Δηλαδή, σκεφτόμουν και τι μπορεί να μου απαντήσει τώρα ο κ. Μουζάλας όταν τα στοιχεία είναι πάρα πολύ σκληρά και εξαιρετικά δύσκολο το να απαντηθούν. Σήμερα, από την ερώτηση αισθάνομαι το πρόβλημα ακόμη σοβαρότερο, διότι δεν με εκπλήσσει η ειλικρίνεια με την οποία μου αναπτύξατε, αλλά με εντυπωσιάζει όταν λέτε - και επαναλαμβάνω σε ένα κλίμα ειλικρίνειας και καλά κάνετε - ότι νερό στο αυλάκι υπάρχει, αλλά φοβάμαι ότι αν βρέξει περισσότερο, το νερό μπορεί να μπορούμε να το κρατήσουμε στο αυλάκι. Ή, εάν αυξηθούν πάνω από 500 οι ροές, όπως είπατε πριν, μπορεί να μην μπορούμε ακόμη περισσότερο να τις ελέγξουμε από ό,τι μπορούμε σήμερα. Εάν, λοιπόν, έτσι έχουν τα πράγματα, περιορίζεται και η δική μου διάθεση ή δυνατότητα, εάν θέλετε, να επανέλθω στη δευτερολογία και με στοιχεία που τα ξέρετε - άλλωστε τι χρειάζεται - για να σας ρωτήσω τι θα κάνετε στο άλφα ή στο βήτα θέμα. Ας ελπίσουμε ότι τα πράγματα θα προχωρήσουν καλύτερα. Θέλω μόνο να αναφερθώ σε ένα ζήτημα, γιατί θα ήθελα μια απάντηση. Στους καταυλισμούς, αυτά που σήμερα είναι σε οξύτητα ως ζητήματα, είναι τα προβλήματα ιδιαίτερης έντασης της ψυχολογικής κατάστασης στην οποία βρίσκονται οι άνθρωποι που διαβιούν εκεί, δηλαδή η έξαρση των ψυχικών ασθενειών η οποία υπάρχει και τα αποτελέσματα εκ των ψυχικών διαταραχών που υπάρχουν λόγω της διαβίωσης. Στη Λέσβο το ποσοστό των ασθενών ψυχικής υγείας που πρέπει να παραπεμφθούν σε ψυχίατρο αυξήθηκε από το 1/3 στα τέλη του 2016 και το πρώτο εξάμηνο του 2017 σε σχεδόν 3/4 των ασθενών των «Γιατρών χωρίς Σύνορα» τον Αύγουστο του 2017. Θέλω να πω ότι αν αυτό είναι ένα στοιχείο αντικειμενικό και πραγματικό, ας αφήσουμε όλα τα υπόλοιπα. Πείτε μου πώς λειτουργεί η δική σας η φροντίδα σε αυτό το ζήτημα, διότι ψυχικά πιεζόμενοι κατ' αυτόν τον τρόπο όσοι διαβιούν στους καταυλισμούς, προφανώς είναι ανοιχτοί και σε εκδηλώσεις, οι οποίες εξαιρετικά επικίνδυνες και για τους ίδιους, αλλά και για όσους διαβιούν γύρω τους. Σας είπα ότι σε όλα τα άλλα η ειλικρίνειά σας ήταν αφοπλιστική. Έτσι είναι τα πράγματα, δεν μπορούμε να κάνουμε περισσότερα και μακάρι να μην βρεθούμε μπροστά σε δυσκολότερες καταστάσεις. Τι να πω; Σας ξαναλέω ότι συμπάσχουμε μαζί σας αν μπορείτε να κάνετε κάτι περισσότερο από αυτό, αλλά ειδικά γι' αυτό το ζήτημα δώστε μου μια απάντηση πώς αντιμετωπίζετε αυτήν την ψυχολογική πίεση των ανθρώπων, η οποία μπορεί να καταλήγει κάποιες στιγμές και σε καταστάσεις που θα είναι ανεξέλεγκτες. Ευχαριστώ.
Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο για τρία λεπτά.
Κύριε Λυκούδη, θα ήθελα να σας πω ότι έτσι και αλλιώς θα τα καταφέρουμε. Αυτό το οποίο ισχυρίζομαι και που εσείς το καταλαβαίνετε πολύ καλά είναι ότι κάθε φορά η ροή είναι αυτή η οποία καθορίζει το τι πρέπει να κάνουμε. Και η ροή είναι κάτι ανεξάρτητο από εμάς. Δεν είμαστε εμείς αυτοί που μπορούμε να παρέμβουμε στον καθορισμό της ροής. Υπάρχει συμφωνία Ευρώπης και Τουρκίας. Ζητάμε απαιτητικά και από τα δύο μέρη να την εφαρμόσουν, αλλά καταλαβαίνετε ότι δεν είναι κάτι που μπορούμε να το επιβάλουμε. Είμαστε σε συνεχείς διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση γύρω από διάφορα αιτήματα βελτίωσης των όρων της συμφωνίας Ευρώπης - Τουρκίας. Μέχρι στιγμής δεν έχουμε πετύχει αυτά τα οποία ζητάμε. Για παράδειγμα, έχουμε ζητήσει τη μεταφορά υπό κράτηση στην ενδοχώρα ανθρώπων οι οποίοι δημιουργούν φασαρίες στα νησιά, χωρίς να εκπίπτουν από τη συμφωνία, για να μη μας μείνουν εδώ. Δεν το έχουμε πετύχει. Είμαστε σε μια συνεχή διαπραγμάτευση. Εσείς είστε έμπειρος και ξέρετε τις δυσκολίες των διαπραγματεύσεων και ειδικά με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ήθελα να σας πω ότι αυτά τα μέτρα θα παρθούν, θα θεραπεύσουν την κατάσταση, αλλά είναι λογικό σε έναν καινούργιο διπλασιασμό να έχουμε καινούργια μέτρα, όπως και σε έναν καινούργιο διπλασιασμό μετά, θα έχουμε καινούργια μέτρα. Η Μόρια ήταν για χίλια άτομα. Τη φθάσαμε να είναι με πολύ καλές συνθήκες για δύο χιλιάδες διακόσια άτομα. Μέχρι τις τρεις χιλιάδες άτομα ήταν ανεκτό. Από τις 20 Αυγούστου και μετά έφθασαν τις πέντε χιλιάδες με πεντέμισι χιλιάδες άτομα. Οι συνθήκες δεν μπορεί να είναι καλές και δεν μπορεί κάθε φορά να φτιάχνουμε, όπως για παράδειγμα τη Μόρια τώρα για πεντέμισι χιλιάδες. Και αν έλθουν επτά χιλιάδες; Να τη φτιάξουμε για επτά χιλιάδες. Καταλαβαίνετε ότι όλα αυτά απαιτούν χρόνο, απαιτούν διαφορετικές διαπραγματεύσεις και πιθανώς και τη χάραξη διαφορετικών πολιτικών, εάν το πρόβλημα μεγαλώσει. Ήθελα να σας πω για την έκθεση των «Γιατρών χωρίς Σύνορα», αλλά και γενικότερα για διάφορες ιατρικές εκθέσεις οι οποίες βγαίνουν. Μιας και είμαι και εγώ γιατρός και είστε και εσείς, Πρόεδρε, γιατρός, θέλω να πω ότι κανείς δεν αμφισβητεί ότι οι μετανάστες, οι πρόσφυγες, μέσα από τους δρόμους που πέρασαν για να φθάσουν εδώ πέρα έχουν προβλήματα. Δηλαδή, το να περιμένει κανείς ότι είσαι μετανάστης που έφυγες από το Αφγανιστάν ή τη Συρία στον πόλεμο και ήρθες στην Ελλάδα μέσα από τους smugglers και δεν έχεις άγχος, θα ήταν ανόητο. Θα ήθελα, όμως, να ενημερώσω το Σώμα ότι υπάρχει ένα κενό σε όλες αυτές τις ανακοινώσεις. Δεν υπάρχουν papers. Εμείς στην ιατρική, όταν κάποιος βγει και πει ότι επί δέκα χιλιάδων καρδιοπαθών, μια που είναι ο Πρόεδρος εδώ, αυτό το φάρμακο πέτυχε, έχει δέκα χιλιάδες χαρτιά. Εμείς δεν έχουμε τίποτα. Έχω συγκροτήσει επιστημονική ομάδα, για να μελετήσω αυτό το θέμα ή μια άλλη ανακοίνωση ότι μία στις δύο έχει βιαστεί ή μια άλλη ανακοίνωση ότι οι έγκυες δεν γεννούν στα νοσοκομεία μας. Έχουμε ζητήσει επίσημα σαν κράτος να μας δώσουν τα χαρτιά, τα papers, πάνω στα οποία στηρίζονται αυτά τα συμπεράσματα, όπως θα γινόταν σε μια οποιαδήποτε επιστημονική έρευνα. Δεν υπάρχουν αυτά σε εμάς. Δεν μας τα έχουν δώσει. Επομένως, είναι πάρα πολύ λογικό ότι υπάρχουν ψυχολογικά προβλήματα, αλλά αρνούμαι - μέχρι να αποδειχθεί - την εγκυρότητα αυτών των προβλέψεων, αυτών των ανακοινώσεων, διότι δεν μας έχουν δοθεί τα συνοδευτικά έγγραφα που πρέπει να δίνονται σε οποιαδήποτε ιατρική εργασία. Φαντάζομαι, ότι για όσους είστε νομικοί εδώ, ότι και στις νομικές εργασίες έτσι γίνεται, αλλά σε εμάς, στην ιατρική, δεν έχει κανένα νόημα, εάν δεν υπάρχουν τα data, τα papers που συνοδεύουν αυτό το συμπέρασμα. Θα σας δώσω τα έγγραφα, τα οποία λένε βήμα με βήμα τι θα κάνουμε με το ξεχειμώνιασμα και πιστεύω ότι θα τα καταφέρουμε.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, δεν εφαρμόσαμε το σχετικό άρθρο του Κανονισμού που προβλέπει όταν υπάρχει ένα κοινό θέμα δύο ερωτώντων Βουλευτών πώς θα το χειριστούμε, λόγω της δικαιολογημένης καθυστέρησης του κ. Βαρβιτσιώτη. Γι' αυτό θα απαντηθεί η δεύτερη ερώτηση κανονικά σαν να είναι διαφορετικό το θέμα. Θα συζητηθεί τώρα η τρίτη με αριθμό 167/30-10-2017 επίκαιρη ερώτηση δεύτερου κύκλου του Βουλευτή Β΄ Αθηνών της Νέας Δημοκρατίας κ. Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη προς τον Υπουργό Μεταναστευτικής Πολιτικής, με θέμα: «Πλημμελής η προετοιμασία των δομών φιλοξενίας για τη χειμερινή περίοδο». Κύριε Βαρβιτσιώτη, έχετε τον λόγο για δύο λεπτά.
Κύριε Πρόεδρε, συζητάμε για ανθρώπινα δικαιώματα, διότι το δικαίωμα της αξιοπρεπούς διαβίωσης στους χώρους φιλοξενίας και υποδοχής είναι ανθρώπινο δικαίωμα. Και εχθές κάναμε μία συζήτηση σε αυτήν την Αίθουσα για ανθρώπινα δικαιώματα και για πρώτη φορά είδα σε αυτήν την Αίθουσα να χρησιμοποιούνται τόσο χονδροειδή ψέματα. Και είδα μία αδικαιολόγητη αδυναμία της Κυβέρνησης εκείνη τη στιγμή και μία ανεξήγητη απροθυμία να εκφράσει την αντίθεσή της στην αποφυλάκιση του Κουφοντίνα και παράλληλα να καταδικάσει και τις πράξεις και το παρελθόν του. Το βράδυ, όμως, κατάλαβα το γιατί. Γιατί τελικά θα καταδίκαζε τα δικά της παιδιά, έτσι όπως τα είδαμε εχθές το βράδυ στις συγκλονιστικές σκηνές υποδοχής του «λυτρωτή» Κουφοντίνα έξω από τις φυλακές. Όχι τα ιδεολογικά παιδιά. Τα πραγματικά παιδιά της Κυβέρνησης. Και άκουσα και διάβασα ότι και ο άλλος διαπρύσιος υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, το στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ, o υπεύθυνος του γραφείου των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ο κ. Λάμπρου, έγραψε κιόλας και άρθρο γιατί πρέπει να υπερασπιζόμαστε αυτόν τον απαράδεκτο νόμο Παρασκευόπουλου. Δεν άκουσα, όμως, τον κ. Λάμπρου - όπως δεν άκουσα και κανέναν - να μιλήσει για τις άθλιες συνθήκες, οι οποίες επικρατούν στο Ανατολικό Αιγαίο και στα νησιά του, κύριε Υπουργέ. Κύριε Υπουργέ, η προετοιμασία των δομών για τον χειμώνα είναι κάτι το οποίο θα έπρεπε να το έχετε κάνει. Και πέρυσι έπρεπε να το έχετε κάνει. Πέρυσι βρεθήκατε εξαπίνης όταν ήρθε ο χειμώνας και λέγατε, «Δεν είχαμε προβλέψει να έχουν οι σκηνές θερμαντικά σώματα». Φέτος η κατάσταση είναι πολύ χειρότερη και πλέον δεν μπορείτε να ρίξετε τις ευθύνες στις τοπικές κοινωνίες όπως κάνατε πέρυσι - «δεν μας δίνουν οι δήμαρχοι ξενοδοχεία να βάλουμε τους ανθρώπους», «δεν συνεργάζονται οι τοπικές κοινωνίες» - διότι στις τοπικές κοινωνίες υποσχεθήκατε πέρυσι τον Σεπτέμβριο μέτρα αποσυμφόρησης, από τα οποία δεν έχετε υλοποιήσει ούτε ένα. Και έρχεστε προχθές στην επιτροπή της Βουλής και λέτε, «Αντί για αποσυμφόρηση, θα μεγαλώσω τη χωρητικότητα των δομών, για να μπορέσω να καλύψω τις ανάγκες», χωρίς όμως να υλοποιείτε μία συμφωνία πάνω στην οποία εγκλωβίζετε όλους αυτούς τους ανθρώπους στα νησιά. Και γιατί δεν την υλοποιείτε; Πολύ απλά γιατί δεν σας αφήνει ο ιδεολογικός ΣΥΡΙΖΑ, οι δήθεν υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι πρώην γενικοί σας γραμματείς που γράφουν άρθρα στην «Guardian» ενάντια στην υποψηφιότητά σας για επίτροπος ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Είναι οι άνθρωποι που λένε ότι δεν θα πρέπει να επιστρέφουμε στην Τουρκία αυτούς που πρέπει να επιστρέφουμε βάσει της κοινής δήλωσης Ευρώπης - Τουρκίας. Έχετε φτιάξει έναν τέτοιο πολύπλοκο και χρονοβόρο μηχανισμό για την εξέταση των αιτήσεων ασύλου, ώστε ουσιαστικά εγκλωβίζετε χιλιάδες ανθρώπους στα νησιά. Κύριε Υπουργέ, πέρυσι μάς είπατε ότι η έλευση του χειμώνα, ότι οι νεκροί στη Μόρια και στη Σάμο, ότι οι άθλιες συνθήκες σε όλη την Ελλάδα σάς έκαναν σοφότερο. Ελπίζω πραγματικά από την απάντησή σας να πάρω το μήνυμα ότι όντως σας έκαναν σοφότερο και πως φέτος είμαστε καλύτερα προετοιμασμένοι. Ελπίζω να μην έχουν άλλα αποτελέσματα οι περσινές δηλώσεις και να δείξουν τελικά ότι γίνατε, αντί σοφότερος, περισσότερο αναίσθητος. Ευχαριστώ πολύ.
Ευχαριστώ και εγώ. Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο.
Κύριε Βαρβιτσιώτη, προσπαθώ κάθε φορά να είμαι ήπιος, να μιλάω τη γλώσσα της αλήθειας. Δεν βοηθάτε σε αυτό, διότι το να μιλάτε για τα ανθρώπινα δικαιώματα των μεταναστών και των προσφύγων με μια ιστορία δεκαετίας πίσω σας - δεν αναφέρομαι σε εσάς συγκεκριμένα - θα ήταν ιλαροτραγικό, αν δεν ήταν αναίδεια. Ανθρώπινα δικαιώματα μεταναστών και προσφύγων: Στεγάσατε ποτέ σας κανέναν; Περιθάλψατε ποτέ σας κανέναν; Στην πλατεία Βικτωρίας τους βρήκαμε. Στην Ηγουμενίτσα πάνω στα δέντρα τους βρήκαμε. Στην Πάτρα μέσα στα κτήρια, στα παλιά εργοστάσια τους βρήκαμε. Τι κάνατε ώστε να μπορείτε να ρωτάτε και να κουνάτε το χέρι; Να σας πω και κάτι άλλο; Δεν σας καίγεται καρφάκι. Μιλήσατε τρία λεπτά. Το ένα λεπτό και σαράντα δευτερόλεπτα μιλήσατε για τον Κουφοντίνα. Δεκάρα δεν δίνετε! Δεκάρα δεν δίνετε σε μια προσπάθεια που πρέπει να κάνουμε σαν έθνος. Αντιπολίτευση κάνετε. Είναι η χρυσή ευκαιρία σας. Δεν είναι, όμως. Υπάρχει ευθύνη εδώ, κύριε Βαρβιτσιώτη. Υπάρχει ευθύνη στην οποία όλοι πρέπει να ανταποκριθούμε. Τη συμφωνία Ευρώπης - Τουρκίας τη χρειαζόμαστε. Για τις επιστροφές είμαστε υπέρ και παλεύουμε. Προφανώς υπάρχουν κι άλλες απόψεις. Και σε εσάς υπάρχουν κι άλλες απόψεις. Παντού εδώ μέσα υπάρχουν κι άλλες απόψεις. Αντί να σταθείτε σε αυτά στα οποία μπορούμε να συμφωνήσουμε για να προχωρήσουν πιο γρήγορα τα πράγματα, για μια ακόμα φορά κουνάτε το δάκτυλο. Και το κουνάτε με έναν τρόπο ο οποίος δεν βοηθά σε τίποτα. Δεν ξέρω αν βοηθάει εσάς, όχι προσωπικά εσάς, εννοώ αυτό που εκπροσωπείτε εδώ πέρα. Θα έπρεπε να το έχουμε κάνει. Μέχρι τις 20 Αυγούστου τα πράγματα ήταν έτσι, τα πράγματα ήταν τακτοποιημένα. Ξαφνικά αυξήθηκαν οι ροές και από 20 Αυγούστου προσπαθούμε να ανταπεξέλθουμε σε αυτή την κατάσταση. Και νομίζω ότι θα ανταπεξέλθουμε. Λέτε ότι δεν κάνουμε μεταφορές. Έχουμε μεταφέρει χιλιάδες ανθρώπους. Το ξέρουν και οι δήμαρχοι αυτό. Έχουν ξεπεράσει τις επτά, οκτώ χιλιάδες οι άνθρωποι που έχουμε μεταφέρει από τα νησιά με βάση τη συμφωνία Ευρώπης - Τουρκίας, για την οποία κάποτε θα πρέπει να μας πείτε και περιφερειακά - διότι ο Πρόεδρός σας έχει εκφραστεί υπέρ αυτής της συμφωνίας - τι πιστεύετε. Είναι; Δεν είναι; Τη θέλουμε; Δεν τη θέλουμε; Προσπαθούμε να την υλοποιήσουμε; Δεν προσπαθούμε να την υλοποιήσουμε; Ονειρευόμαστε ένα καινούργιο 2015; Λέτε για νομοθετικά μέτρα. Όπως όλα ήταν άλλα τα νομοθετικά μέτρα, που είχαμε και που είχατε. Διότι δικά σας τρέχαμε να αλλάξουμε. Θυμόσαστε τις περίφημες αυτές δευτεροβάθμιες επιτροπές όπου ήταν δικηγόροι μόνο και δεν υπήρχε δικαστής μέσα, σε αντίθεση με όλη την Ευρώπη. Υπήρχε η δικαιολογία. Εγώ το καταλαβαίνω αυτό το πράγμα. Δεν ήταν η κατάσταση τέτοια. Οι καινούργιες καταστάσεις θέλουν και καινούργια νομοθετικά μέτρα. Δεν χρειάζεται να φωνάζουμε. Δεν χρειάζεται να αποδείξετε ότι είσαστε πιο διαπρύσιος υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από εμένα. Εμένα δεν με ενοχλεί να είστε. Με ενοχλεί να το υποκρίνεστε. Σας ευχαριστώ.
Παρακαλώ, κύριε Βαρβιτσιώτη, έχετε τον λόγο.
Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να πω ότι ο κύριος Υπουργός μπορεί να λέει ότι εγώ δεν δίνω δεκάρα, ο κύριος Υπουργός, όμως, δέχεται πάρα πολλές δεκάρες από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Είσαστε ο Υπουργός, που έχει τη μεγαλύτερη διεθνή υποστήριξη και διεθνή χρηματοδότηση, κάτι το οποίο δεν είχε κανένας προκάτοχός σας που ασχολήθηκε με το θέμα. Κανένας! Και παρά τη μεγάλη χρηματοδότηση που έχετε, δεν δώσατε ούτε μια απάντηση για το πόσο προετοιμασμένοι είσαστε για την έλευση το χειμώνα στα νησιά το Αιγαίου, αυτό για το οποίο σας ρώτησα, αν έχετε κάνει, δηλαδή, τη στοιχειώδη προετοιμασία. Οι εικόνες που έχω δει εγώ στη Σάμο δεν είναι εικόνες προετοιμασίας, κύριε Πρόεδρε. Κι αν κάποτε με εθνικούς πόρους η χώρα προσπαθούσε να αντιμετωπίσει το θέμα - διότι αυτή ήταν η πραγματικότητα - εσείς βρισκόσασταν απέναντι και πετροβολούσατε και τη Μόρια και την Αμυγδαλέζα, πετροβολούσατε και τα προαναχωρησιακά κέντρα, αυτά που λέτε ότι θα φτιάξετε, αλλά δεν φτιάχνετε. Και δεν τα φτιάχνετε, γιατί δεν σας αφήνει ο ΣΥΡΙΖΑ. Πείτε ότι δεν σας αφήνει ο ΣΥΡΙΖΑ να φτιάξετε τα προαναχωρησιακά κέντρα, για να στέλνετε πίσω κόσμο. Η συμφωνία δεν λειτουργεί. Αυτό συμβαίνει με τη συμφωνία Ευρώπης - Τουρκίας. Δεν είναι κακή η συμφωνία. Είναι καλή η συμφωνία και τη στηρίζουμε. Το θέμα είναι αν εσείς την εφαρμόζετε κι αν μπορείτε πραγματικά να την αξιοποιήσετε. Με δύο χιλιάδες εξακόσιες επιστροφές στην Τουρκία σημαίνει ότι δεν κάνετε σωστά τη δουλειά σας και δεν στέλνετε πίσω όσους πρέπει να στείλετε. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Και με την μακρόχρονη παραμονή τους στα camps, στην αβεβαιότητα, στα νησιά του Αιγαίου, αλλά και στα υπόλοιπα κέντρα φιλοξενίας στη χώρα, τι δημιουργείται; Αυτά που έλεγε ο κ. Λυκούδης πριν από λίγο. Δημιουργούνται προβλήματα ψυχολογικού χαρακτήρα ανθρώπων εγκλωβισμένων, χωρίς ελπίδα, χωρίς σαφή προοπτική για τη ζωή τους. Αυτό είναι αξιοπρεπής διαβίωση; Πραγματικά, θέλω να μου πείτε τι ενέργειες κάνατε, από τις 20 Αυγούστου που αυξήθηκαν οι ροές, για να αντιμετωπίσετε την έλευση του χειμώνα. Θέλω να μου πείτε, κάναμε ένα, δύο, τρία, τέσσερα πράγματα, τόσα μπορούσαμε τόσα κάναμε, τόσα σκεφθήκαμε. Δεν απαντήσατε, όμως, σε αυτό. Και αν μου πείτε ότι δεν χειρίζεστε εσείς τα χρήματα, τότε θα σας πω για άλλη μια φορά ότι είναι άχρηστο το Υπουργείο που φτιάξατε, αν έχει η Κυβέρνηση όλη αυτή τη διεθνή χρηματοδότηση και δεν μπορεί να την αξιοποιήσει. Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε.
Και εγώ ευχαριστώ. Ορίστε, κύριε Υπουργέ, έχετε και πάλι τον λόγο για τρία λεπτά.
Κύριε Βαρβιτσιώτη, κάθε φορά χρησιμοποιείτε το ζήτημα των οικονομικών. Έχουμε πει επανειλημμένως ότι τα χρήματα στα οποία αναφέρεστε, είναι χρήματα για τα οποία το ελληνικό κράτος, με βάση το νομικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν έχει καμμία δυνατότητα ελέγχου. Είναι τα χρήματα που η Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσα από την «DGECO», έδωσε στις ΜΚΟ. Η διαχείριση των υπολοίπων χρημάτων, τα οποία πήρε το κράτος μέσω του AMIF και του άλλου ταμείου, είναι απόλυτα ελέγξιμη. Σε αντίθεση με αυτό που λέτε, εξαιτίας της προσπάθειας και της καλής και γρήγορης διαχείρισης από τον κ. Χαρίτση - που έχω τη χαρά να είναι δίπλα μου εδώ πέρα - έχουμε το υψηλότερο ποσοστό απορρόφησης στην Ευρώπη. Έχουμε ποσοστό απορρόφησης 30%. Από εκεί και πέρα, διαχειριστήκατε τέτοια λεφτά, ξέρετε τις γραφειοκρατικές δυσκολίες και όλα αυτά. Πάμε, όμως, στο τι κάνουμε. Προσπαθούμε πάρα πολύ σκληρά και δεν κάνουμε τον μάγκα. Δεν λέμε ότι είμαστε οι ταχυδακτυλουργοί, που θα κάνουμε έτσι και θα φτιάξουν όλες οι συνθήκες. Δουλεύουμε από τον Ιούλιο μέσα στα κέντρα. Ο Στρατός κάνει εργασίες. Έχουμε στείλει καινούργιους γιατρούς. Στείλαμε καμπίνες τηλεϊατρικής, για να μπορούν να εξετάζονται και από ειδικότητες που δεν υπάρχουν. Αυξάνουμε το άσυλο και τις προσφυγές. Δεν ακούσατε πριν. Είναι ένα διεθνές πρόβλημα. Αυτή τη στιγμή κινδυνεύει το άσυλο και οι προσφυγές στη Γερμανία, που είναι μια χώρα στην οποία έχουν σαράντα χρόνια λειτουργίας, λόγω του φόρτου δουλειάς που υπάρχει. Δεν μπορούν να γίνουν εύκολα. Θα συμφωνήσετε μαζί μου ότι το νομοθετικό πλαίσιο πρέπει να προσαρμόζεται κάθε φορά στις καινούργιες συνθήκες. Δεν βλέπω, λοιπόν, για ποιον λόγο πρέπει να τσακωθούμε για αυτό. Δεν αξίζει τον κόπο. Θα συμφωνήσουμε, λοιπόν, ότι το νομοθετικό πλαίσιο το οποίο υπήρχε, όπως απεδείχθη είχε ανεπάρκειες. Και πρέπει αυτές τις ανεπάρκειες να δούμε πώς μπορούμε να τις διορθώσουμε μέσα στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου και της σύμβασης δικαιωμάτων του ανθρώπου. Δεν βλέπω για ποιον λόγο πρέπει σε αυτό το ζήτημα να αντιπαρατεθούμε. Εγώ θέλω να κάτσετε μαζί μας και να το δούμε, να κάτσουμε να το δούμε αυτό το πράγμα. Και εκεί θα αποδειχθούν τα πράγματα. Επομένως, θα πρέπει να χαιρετίζετε, αντί να συκοφαντείτε, την προσπάθεια, που κάνουμε να φέρουμε τα πράγματα κάθε φορά στις καινούργιες συνθήκες, οι οποίες δεν εξαρτώνται από εμάς. Θα σας προσκομίσω και εσάς ένα χαρτί, γιατί είναι πάρα πολλά. Μπορώ, αν μου δώσετε χρόνο, να κάτσω να σας τα διαβάσω. Όμως, θέλει επτά λεπτά να κάτσω να σας διαβάσω τις συγκεκριμένες ενέργειες, που γίνονται στα νησιά. Σας λέω, όμως, με μεγάλη ειλικρίνεια ότι οι συγκεκριμένες ενέργειες που κάνουμε στα νησιά, θα μπορέσουν να καλύψουν την υπάρχουσα κατάσταση. Εάν η ροή αυξηθεί ξαφνικά, αφού έχουμε τελειώσει αυτά τα έργα, πάλι θα μου κάνετε ερώτηση και θα ρωτάτε τι γίνεται στα νησιά και θα σας λέω τα ίδια. Δεν είναι το μεταναστευτικό και το προσφυγικό το μέρος που θα ξιφομαχήσουμε. Υπάρχουν άλλα μέρη. Εδώ πέρα πρέπει να συνεργαστούμε, για να αντιμετωπίσουμε μια κατάσταση. Πού να συνεργαστούμε; Σε αυτό το μίνιμουμ, που μπορούμε να συμπέσουμε, γιατί είναι σαφές ότι μας χωρίζει ένα χάος στις απόψεις. Όμως, υπάρχει και ένα εθνικό μίνιμουμ, υπάρχει ένα πεδίο πάνω στο οποίο μπορούμε να συμπέσουμε. Ας συμπέσουμε, βρε αδελφέ, να τελειώνει αυτή η ιστορία! Στα άλλα να τσακωνόμαστε. Και σας ξαναλέω, δεν είναι ο Κουφοντίνας σήμερα. Ήταν η μετανάστευση. Στη μισή και παραπάνω από την ομιλία σας ασχοληθήκατε με τον Κουφοντίνα. Να σας πω κάτι; Και προσωπικά δεν το αξίζετε αυτό. Αξίζετε κάτι καλύτερο. Ευχαριστώ.
Κύριε Υπουργέ, μια και σας βρήκαμε εύκαιρο, είχα κάνει και εγώ μια ανάλογη ερώτηση. Δυστυχώς έχω το προνόμιο να μην είμαι Βουλευτής Δωδεκανήσου της Δημοκρατικής Συμπαράταξης, αλλά όλου του Αιγαίου γιατί δεν υπάρχει άλλος Βουλευτής μας σε αυτή την περιφέρεια. Υφίσταμαι, λοιπόν, πιέσεις από όλο το Αιγαίο. Πρέπει να πω ότι, κατά τη γνώμη μου, όχι μόνο εσείς αλλά και ο Υπουργός των Εξωτερικών πρέπει να θέσετε το θέμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, διότι η Τουρκία πιέζει και πιέζεται από πλευράς Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εμείς, δηλαδή οι όμορες περιοχές, δεχόμαστε τα απόνερα αυτής της πίεσης. Είναι σαφές πως όταν μηδενίζονται οι ροές και ξαφνικά αυξάνονται είναι θέμα πολιτικής πίεσης. Κατά συνέπεια πρέπει και το Υπουργείο Εξωτερικών να φέρει το θέμα στο διεθνές επίπεδο και να πει τι γίνεται από πλευράς Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το θέμα, δηλαδή, των σχέσεων της Ευρώπης με την Τουρκία δεν είναι ούτε ελληνικό θέμα ούτε εύκολο να επιλυθεί. Εμείς όμως δεχόμαστε όλο αυτό το βάρος και εσείς προσωπικά ταλαιπωρείστε από τις ερωτήσεις που κάνουμε εμείς κάθε μέρα. Είναι ένα μεγάλο θέμα. Πρέπει να το δείτε διαφορετικά, όχι εσείς, η Κυβέρνηση.
Κύριε Πρόεδρε, θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι ο Πρωθυπουργός, ο Υπουργός Εξωτερικών, ο Υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, ο Υπουργός Προστασίας του Πολίτη, εγώ, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, έχουμε μια συνεχή διαπραγμάτευση στην Ευρώπη γι' αυτά τα ζητήματα που αναφέρατε. Έχετε περάσει από κυβερνητικές θέσεις και ξέρετε ότι πολλές φορές εσύ μπορεί να κάνεις τη διαπραγμάτευση, αλλά να μην έχει αποτέλεσμα ή χρειάζεται καιρός κ.λπ.. Θα ήθελα όμως να διαβεβαιώσω - επειδή με καίει και εμένα προσωπικά - ότι όλη η Κυβέρνηση εμπλέκεται στη διεκδίκηση και διευθέτηση αυτών των ζητημάτων, άλλοτε με μικρές επιτυχίες άλλοτε χωρίς αυτές. Όμως η προσπάθεια γίνεται και είναι αυστηρά προσδιορισμένη και επίμονη.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, έχω την τιμή να ανακοινώσω στο Σώμα ότι η Διαρκής Επιτροπή Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων και η Διαρκής Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων καταθέτουν την έκθεσή τους στο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εξωτερικών: «Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών». Ο Βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας κ. Χρήστος Σταϊκούρας αιτείται αδείας για ολιγοήμερη απουσία του στο εξωτερικό, στην Κύπρο, στις 13 και 14 Νοεμβρίου 2017. Η Βουλή εγκρίνει;
Συνεπώς η Βουλή ενέκρινε τη ζητηθείσα άδεια. Ο Γενικός Γραμματέας της Κυβέρνησης κ. Καλογήρου μας γνωρίζει ποιες ερωτήσεις δεν θα απαντηθούν. Η πρώτη με αριθμό 242/6-11-2017 επίκαιρη ερώτηση δεύτερου κύκλου του Βουλευτή Έβρου της Νέας Δημοκρατίας κ. Αναστασίου Δημοσχάκη προς τον Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, με θέμα: «Η “νέα θαλάσσια Εγνατία” χαράζει ρότα ανάπτυξης και προόδου για τον Έβρο, τη Σαμοθράκη και την Θράκη», δεν θα συζητηθεί λόγω ανειλημμένων υποχρεώσεων της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής. Η πρώτη με αριθμό 241/6-11-2017 επίκαιρη ερώτηση πρώτου κύκλου της Βουλευτού Β΄ Αθηνών της Νέας Δημοκρατίας κ. Άννας - Μισέλ Ασημακοπούλου προς τον Υπουργό Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης, με θέμα: «Μέτρα πρόληψης και καταπολέμησης κυβερνοεπιθέσεων», δεν θα συζητηθεί λόγω παρουσίας του Υπουργού κ. Παππά στο τέταρτο πανελλήνιο συνέδριο για την ανάπτυξη της ελληνικής γεωργίας στη Θεσσαλονίκη. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, πριν προχωρήσουμε στη συζήτηση της επόμενης επίκαιρης ερώτησης έχω την τιμή να ανακοινώσω στο Σώμα το δελτίο επικαίρων ερωτήσεων της Δευτέρας 13 Νοεμβρίου 2017. Α. ΕΠΙΚΑΙΡΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Πρώτου Κύκλου (Άρθρο 130 παράγραφοι 2 και 3 του Κανονισμού της Βουλής) 1. Η με αριθμό 248/7-11-2017 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Ξάνθης του Συνασπισμού Ριζοσπαστικής Αριστεράς κ. Γρηγορίου Στογιαννίδη προς τον Υπουργό Οικονομικών, με θέμα: «Τήρηση του προβλεπόμενου από τις άδειες λειτουργίας αριθμού θέσεων εργασίας στα καζίνο». 2. Η με αριθμό 243/6-11-2017 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Λακωνίας της Νέας Δημοκρατίας κ. Αθανασίου Δαβάκη προς τον Υπουργό Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, με θέμα: «Δεύτερος κύκλος αιτήσεων φοιτητικού στεγαστικού επιδόματος». 3. Η με αριθμό 212/1-11-2017 επίκαιρη ερώτηση του Ε΄ Αντιπροέδρου της Βουλής και Βουλευτή Δωδεκανήσου της Δημοκρατικής Συμπαράταξης ΠΑΣΟΚ - ΔΗΜΑΡ κ. Δημητρίου Κρεμαστινού προς τον Υπουργό Οικονομικών, με θέμα «Οι οικονομικές απώλειες από το τέλος διανυκτέρευσης». 4. Η με αριθμό 245/6-11-2017 επίκαιρη ερώτηση της Βουλευτού Β΄ Αθηνών του Λαϊκού Συνδέσμου - Χρυσή Αυγή κ. Ελένης Ζαρούλια προς τον Υπουργό Οικονομικών, με θέμα «Οικονομικό κόστος των επιθέσεων από παρακρατικά στοιχεία». 5. Η με αριθμό 252/7-11-2017 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Ηρακλείου του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας κ. Εμμανουήλ Συντυχάκη προς τον Υπουργό Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, σχετικά με το κτηριακό πρόβλημα των μηχανολογικών εργαστηρίων του ΕΠΑΛ Σητείας. 6. Η με αριθμό 217/6-11-2017 επίκαιρη ερώτηση του Η΄ Αντιπροέδρου της Βουλής και Βουλευτή Β΄ Πειραιά των Ανεξαρτήτων Ελλήνων κ. Δημητρίου Καμμένου προς τον Υπουργό Οικονομικών, σχετικά με τη «δήμευση περιουσίας του κ. Άκη Τσοχατζόπουλου». 7. Η με αριθμό 249/7-11-2017 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Σερρών της Ένωσης Κεντρώων κ. Αναστασίου Μεγαλομύστακα προς τον Υπουργό Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, με θέμα «Αναζητούνται… μουσικοί στο Μουσικό Σχολείο Σερρών». Β. ΕΠΙΚΑΙΡΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Δεύτερου Κύκλου (Άρθρο 130 παράγραφοι 2 και 3 του Κανονισμού της Βουλής) 1. Η με αριθμό 244/6-11-2017 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Κιλκίς της Νέας Δημοκρατίας κ. Γεωργίου Γεωργαντά προς τον Υπουργό Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, με θέμα «Επείγουσα ανάγκη αποκατάστασης των κτηρίων του 2ου ΕΠΑΛ Κιλκίς». 2. Η με αριθμό 237/6-11-2017 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Β΄ Αθηνών της Δημοκρατικής Συμπαράταξης ΠΑΣΟΚ - ΔΗΜΑΡ κ. Ανδρέα Λοβέρδου προς τον Υπουργό Οικονομικών, με θέμα «Λήψη μέτρων υπέρ των μικρών αποταμιευτών, που έχασαν τα χρήματά τους με το “κούρεμα” του χρέους το 2012». 3. Η με αριθμό 215/3-11-2017 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Αρκαδίας της Δημοκρατικής Συμπαράταξης ΠΑΣΟΚ - ΔΗΜΑΡ κ. Οδυσσέα Κωνσταντινόπουλου προς τον Υπουργό Οικονομικών, με θέμα « Ανησυχητικές εξελίξεις σχετικά με την πώληση της ΑΕΕΓΑ “Η Εθνική”». 4. Η με αριθμό 191/30-10-2017 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Ηρακλείου της Νέας Δημοκρατίας κ. Ελευθερίου Αυγενάκη προς τον Υπουργό Υγείας, με θέμα «”Εκβιαστικός” ο συμψηφισμός των ληξιπρόθεσμων οφειλών του ΕΟΠΥΥ». 5. Η με αριθμό 101/17-10-2017 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Β΄ Αθηνών του Λαϊκού Συνδέσμου - Χρυσή Αυγή κ. Ηλία Παναγιώταρου προς τον Υπουργό Υγείας, με θέμα «Ραγδαία αύξηση των κρουσμάτων ιλαράς στη χώρα». 6. Η με αριθμό 143/24-10-2017 επίκαιρη ερώτηση του Ανεξάρτητου Βουλευτή Αχαΐας κ. Νικολάου Νικολόπουλου προς τον Υπουργό Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, με θέμα «Οι νόμοι δεν ισχύουν για τους δικαστές; Έχουν δικούς τους νόμους;». ΑΝΑΦΟΡΕΣ - ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (Άρθρο 130 παράγραφος 5 του Κανονισμού της Βουλής) 1. Η με αριθμό 164/21/5-10-2017 ερώτηση και αίτηση κατάθεσης εγγράφων του Βουλευτή Λακωνίας της Νέας Δημοκρατίας κ. Αθανασίου Δαβάκη προς τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας, με θέμα: «Λειτουργία Μονάδας Μελετών και Κατασκευών (ΜΟΜΚΑ) 2017». Επανερχόμαστε στη συζήτηση των επικαίρων ερωτήσεων της σημερινής συνεδρίασης. Θα συζητηθεί η πρώτη με αριθμό 36/2-10-2017 αναφορά - ερώτηση του Ανεξάρτητου Βουλευτή Β΄ Αθηνών κ. Γεωργίου - Δημητρίου Καρρά προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με θέμα «Ανάγκη εισαγωγής σύγχρονου ολοκληρωμένου νομοθετικού πλαισίου για τα μέτρα πρόληψης για την αποφυγή εκδήλωσης αγροδασικών πυρκαγιών». Κύριε Καρρά, έχετε τον λόγο για δύο λεπτά.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Είναι δεδομένο ότι η περιοχή της Μεσογείου κάθε καλοκαίρι υποφέρει από τις δασικές πυρκαγιές. Αντίστοιχο είναι το πρόβλημα και της Ελλάδας. Βάσει στατιστικών κάθε χρόνο καταστρέφονται περίπου 400.000 στρέμματα αγροδασικών εκτάσεων, που σημαίνει ότι αυτά πρέπει να αποκατασταθούν. Η αποκατάσταση είναι άλλο κομμάτι, δεν είναι το αντικείμενο της ερώτησής μου. Όμως, οι πυρκαγιές θα αφαιρέσουν και πόρους από την οικονομία, διότι η μεταβολή της χρήσης αυτών των εκτάσεων προϋποθέτει ότι θα πρέπει να αντικατασταθούν για την οικολογική ισορροπία από άλλες εκτάσεις, που δεν υπάρχουν. Έκανα μία σειρά ερωτήσεων αμέσως μετά την εκδήλωση των μεγάλων πυρκαγιών στην Ελλάδα τον Αύγουστο του 2017 και ιδιαίτερα για τα νησιά μας, όπου φαίνεται ότι υπήρξε το μεγαλύτερο πρόβλημα, όπως και για την Αττική, όπου οι πυρκαγιές ήταν και μακράς διάρκειας. Δεν ήταν εύκολη η κατάσβεσή τους. Το ζήτημα που με απασχόλησε, κύριε Πρόεδρε, ήταν εάν υπάρχουν μέτρα πρόληψης κατά των πυρκαγιών, ούτως ώστε να μην εκδηλώνονται στην έκταση στην οποία αντιμετωπίζουμε κάθε χρόνο. Δεν μπορεί κάποιος να αμφισβητήσει την αυτοθυσία των πυροσβεστών, όλων των τοπικών παραγόντων της τοπικής αυτοδιοίκησης για την κατάσβεση. Όμως, η κατάσβεση είναι κατασταλτικό μέτρο ενώ αντίστοιχα πρέπει να αναζητήσουμε τα προληπτικά μέτρα εκείνα με τα οποία θα αποφύγουμε την εκδήλωση των πυρκαγιών. Τίθεται, λοιπόν, το εξής ερώτημα: Στον παρελθόντα αιώνα - και αναφέρομαι στον εικοστό - υπήρχε η αυτοπροστασία των δασών. Πώς γινόταν η αυτοπροστασία; Οι ειδικοί το γνωρίζουν. Με ριτινοσυλλογή προστατεύονταν τα πευκοδάση, από την παρουσία ανθρώπων που ζούσαν εκεί μέσα. Επίσης, με την καυσοξύλευση, τα καμίνια. Υπήρχε ζωή μέσα στα δάση και δεν προλάβαινε η πυρκαγιά να εκδηλωθεί, διότι και καθαρισμένα ήταν και οι ίδιοι οι άνθρωποι ενδιαφέρονταν για την προστασία τους. Έχουμε, λοιπόν, ένα παρωχημένο νομοθετικό καθεστώς του Δασικού Κώδικα του 1969, που όπως ξέρει ο Υπουργός αποτελεί επανάληψη παλαιοτέρων. Έχουμε τον ν.998, όπου έχει εγκαταλειφθεί ουσιαστικά η πρόληψη από αυτόν τον νόμο και ιδιαίτερα λόγω της οικονομικής κρίσης, κύριε Πρόεδρε, και μένουμε στο εξής ζήτημα: Πανηγυρίζουμε την κατάσβεση της πυρκαγιάς και σιωπούμε για την πρόληψή της. Το ερώτημά μου, λοιπόν, είναι - και θα πω στη δευτερολογία μου τα υπόλοιπα - το εξής: Προτίθεται η Κυβέρνηση να εκσυγχρονίσει αυτό το πλαίσιο; Εδώ θα κάνω ένα σχόλιο, το οποίο και θα μου το επιτρέψετε. Η πολιτική προστασία, όπως είναι διατυπωμένη, ασχολείται με τα μετά, ότι έσβησε την πυρκαγιά, δεν την πρόλαβε. Από τις απαντήσεις στη σειρά των ερωτήσεων που έχω καταθέσει, όλοι μου λένε ότι αρμόδιο είναι το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης και Προστασίας Δασών. Απευθύνω, λοιπόν, τα ερωτήματά μου: Ποια νομοθετικά μέτρα και ιδίως στον τομέα της πρόληψης θα λάβετε για να μπορέσουμε να προστατεύσουμε τον ελάχιστο πλέον δασικό πλούτο που μένει από τα φαινόμενα του φετινού και των προηγούμενων καλοκαιριών; Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
Κι εγώ ευχαριστώ. Παρακαλώ, κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο, για τρία λεπτά.
Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε. Ο αγαπητός κ. Καρράς έβαλε ζητήματα, τα οποία αφορούν στο σύνολο της δασικής πολιτικής. Είναι μια ερώτηση για την πρόληψη των δασικών πυρκαγιών. Μπαίνει στην ουσία της δασικής πολιτικής και ίσως χρειάζεται περισσότερο χρόνο. Θα προσπαθήσω στον χρόνο που έχω να του απαντήσω. Χαίρομαι να συζητάμε τέτοια θέματα, γιατί συμβάλατε ιδιαίτερα στη συζήτηση που κάναμε για τους δασικούς χάρτες εδώ στην Ολομέλεια. Όμως, οφείλω να σας πω ότι μια συζήτηση η οποία γίνεται για τις δασικές περιοχές πρέπει να λάβει υπ' όψιν της, πρώτον, το ότι είτε λόγω της κλιματικής αλλαγής είτε λόγω της φυσικής ωρίμανσης δασικών οικοσυστημάτων, ιδιαίτερα στην περιοχή της μεσογείου, κάποιες πυρκαγιές αποτελούν μια διαδικασία φυσικής ανανέωσης δασικών οικοσυστημάτων. Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι να μην γίνονται μέγα - πυρκαγιές, δηλαδή να μην έχουν μεγαλύτερη έκταση και να μην γίνονται πυρκαγιές επί περιοχών που έχουν ήδη ξεκινήσει την αναγέννηση του δασικού οικοσυστήματος, γιατί τότε διακόπτεται η οποιαδήποτε διαδικασία φυσικής αναγέννησης. Ακόμη και στην πυρκαγιά του Κάλαμου, στο Καπανδρίτι δηλαδή, ένα πολύ μεγάλο κομμάτι θα έχει φυσική αναγέννηση. Μας ενδιαφέρει να μην επαναληφθεί η πυρκαγιά σε μια μικρή διάρκεια δέκα, δεκαπέντε ετών. Από την άλλη μεριά, όταν κάποιος βάζει ένα ζήτημα για την εισαγωγή ενός σύγχρονου ολοκληρωμένου νομοθετικού πλαισίου για την πρόληψη των αγροδασικών πυρκαγιών, όπως το θέτετε, θα ήθελα να διαπιστώσουμε ποια είναι τα ελλείμματα του υφιστάμενου είτε να ακούσουμε μια πρόταση διαφορετικής στρατηγικής. Διότι αλλιώς δεν έχω τη δυνατότητα να καταθέσω χρονοδιάγραμμα, όπως ζητάτε, για τη δική σας πρόταση. Θα σας πούμε τι κάνουμε εμείς και αν στον δεύτερο κύκλο έχουμε κάτι περισσότερο να συζητήσουμε, θα δώσω και χρονοδιάγραμμα για την επικαιροποίησή του, γιατί έχω ζητήματα να πω επί της στρατηγικής. Όμως, αν το ζήτημα είναι το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο, εγώ θα ήθελα να σας πω ότι εκ πρώτης πρέπει να ομολογήσω ότι το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο της πρόληψης δεν αξιοποιείται πλήρως, είτε γιατί δεν υπάρχουν διαθέσιμοι ανθρώπινοι πόροι είτε γιατί δεν υπήρχαν και δεν υπάρχουν διαθέσιμες επενδύσεις χρηματικών πόρων είτε γιατί δεν υπήρχαν μέσα. Παραδείγματος χάριν, η σοβαρή μείωση του ανθρώπινου δυναμικού στον δημόσιο τομέα που επιχείρησαν οι προηγούμενες κυβερνήσεις και το σοβαρό έλλειμμα που δημιουργήθηκε με τις εκκρεμότητες των συμβάσεων των συμβασιούχων δασοπυροσβεστών είναι ένα πολύ μεγάλο ζήτημα που δεν οφείλεται σε εμάς, αλλά είναι κληρονομιά, όπως επίσης και η πολύ μεγάλη καθυστέρηση προμήθειας πτητικών μέσων που μας απασχόλησε τη φετινή περίοδο. Όμως, νομίζω ότι αν αξιοποιήσουμε στον μέγιστο βαθμό την υπάρχουσα γνώση, θα μπορούμε να διαπιστώσουμε από το ανακριτικό της Πυροσβεστικής τα εξής: Από τις φετινές πυρκαγιές το 32,11% οφείλεται σε αμέλεια και το 50,49% σε πρόθεση. Άρα το 82,6% είναι από ανθρώπινο παράγοντα και δεν είναι από κάποιο φυσικό φαινόμενο, το οποίο η πρόληψη θα μπορούσε - αν θέλετε - να αναστείλει, πέρα από τα μέτρα αστυνόμευσης, που συμφωνώ ότι και αυτά είναι διαδικασία πρόληψης, αλλά δεν είναι αυτό που εννοούμε στο φυσικό περιβάλλον. Από την άλλη μεριά, πρέπει να σας πω ότι ήδη έχουν αποδοθεί ευθύνες σε διακόσια δέκα άτομα για τη φετινή περίοδο για εμπρησμό από αμέλεια και σε τριάντα δύο άτομα για εμπρησμό από πρόθεση. Άρα, βλέπετε ότι και όσον αφορά την κακόβουλη ανθρώπινη λειτουργία, υπάρχουν ήδη οι απαραίτητες πρόνοιες εκ μέρους μας. Όμως θέλω να πω ότι η πρόληψη είναι αρμοδιότητα των Δασικών Υπηρεσιών των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων και γι' αυτό έχουν επικαιροποιηθεί οι τεχνικές προδιαγραφές τον Απρίλιο του 2015 για την πρόληψη από τη δική μας Κυβέρνηση. Δεν έχουμε κανένα πρόβλημα συνεργασίας. Υπονοείται κάπου στις ερωτήσεις μια διάσπαση του διοικητικού χώρου. Σας διαβεβαιώνω ότι και λόγω των δασικών χαρτών, όλες οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις και οι Δασικές Υπηρεσίες είναι στη διάθεση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και έχουμε πάρα πολύ καλή συνεργασία με μόνιμα - αν θέλετε - συμβούλια συνεργασίας. Θα σας πω ορισμένα πράγματα που κάναμε ήδη για την πρόληψη. Στις 27-4-2017 υπογράφτηκαν έγκαιρα οι αποφάσεις για 4,5 εκατομμύρια ευρώ για την υπερωριακή εργασία στους υπαλλήλους των Δασικών Υπηρεσιών και στους υπαλλήλους Γενικής Διεύθυνσης. Στις 3-1-2017, δυόμισι μήνες αφού είχα αναλάβει, εξασφαλίστηκαν 1,4 εκατομμύρια ευρώ από το Πράσινο Ταμείο για το Ειδικό Πρόγραμμα Πρόληψης Λαθροϋλοτομίας, άρα για παρουσία δασικού υπαλλήλου - αυτό που θέλουμε να έχουμε - όλη τη χρονιά μέσα στο δάσος. Στις 9-5-2017, 1,62 εκατομμύρια ευρώ για Πρόγραμμα Αντιπυρικής Προστασίας για την βατότητα του δασικού οδικού δικτύου, εκτελεσμένο πάλι από εμάς. Επίσης, 2,2 εκατομμύρια ευρώ - σημαντικό, το είπατε - για την ενίσχυση των ρητινοκαλλιεργητών, για τη φετινή περίοδο, ώστε να είναι στα βουνά, να είναι στα δάση και να καθαρίζουν. Πρόγραμμα 59 εκατομμυρίων ευρώ για την πρόληψη ζημιών σε δάση εξαιτίας πυρκαγιών, που προκηρύσσεται στο νέο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης μέσα στο 2017, που αφορά βέβαια την πρόληψη της επόμενης χρονιάς. Για τη φετινή χρονιά είχαμε έργα αντιπυρικής προστασίας 10,5 εκατομμυρίων ευρώ από το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης και έργα δασικής οδοποιίας 4,82 εκατομμυρίων ευρώ. Επίσης, υπάρχουν πιστώσεις της τάξης των 2 εκατομμυρίων ευρώ από το Υπουργείο Οικονομίας και Ανάπτυξης - έχω δίπλα μου τον αρμόδιο Υπουργό - για τον τομέα δασών από το Πρόγραμμα Δημόσιων Επενδύσεων και έχουμε και το κονδύλι του Υπουργείου Εσωτερικών, ύψους 17 εκατομμυρίων ευρώ, για τους δήμους από τους ΚΑΠ για την κάλυψη δράσεων προστασίας. Τώρα, θα συμφωνήσω ότι όλοι αυτοί οι πόροι που μόλις ανέφερα θέλουν μία διαδικασία απολογισμού και ελέγχου. Δηλαδή, δίνονται λεφτά στην αυτοδιοίκηση για έργα καθαρισμού δασικής οδοποιίας, για υδροφόρες και υδατοδεξαμενές. Πρέπει να βρούμε ένα σύστημα, ώστε να ελέγχεται εάν όλα αυτά εκτελέστηκαν, γιατί αποδείχτηκε τη φετινή περίοδο ότι δεν ήταν όλα στο πεδίο όπως έπρεπε. Μπορεί να μην είναι ευθύνη των ΟΤΑ, αλλά πρέπει να βρούμε - με το υφιστάμενο πλαίσιο όμως - δικλίδες - αν θέλετε - που να κλείνουν τις διαδικασίες. Επίσης, πρέπει να σας πω ότι υλοποιούμε ένα πολύ καλό πρόγραμμα με το Εργαστήριο Δασικής Διαχείρισης και Τηλεπισκόπησης. Έχουμε εθνικό παρατηρητήριο δασικών πυρκαγιών. Θα σας το πω πρακτικά. Την επόμενη μέρα της πυρκαγιάς γνωρίζουμε ποια είναι τα όριά της, αλλά και την προηγούμενη μέρα της πυρκαγιάς - υποθετικό - γνωρίζουμε τη διαθέσιμη καύσιμη ύλη, γιατί πρέπει να ξέρουμε πού σωρεύεται η καύσιμη ύλη για να μπορέσουμε να παρέμβουμε. Όμως, θα κλείσω αυτό και έχω κάποια θέματα να σας πω, επίσης, για τα στρατηγικά ζητήματα που ανοίξατε εμμέσως εσείς και για τη διαχείριση του δάσους στη συνέχεια. Δεν συμμερίζομαι την ανησυχία για τη φετινή περίοδο, που καταθέτετε, παρ' ότι ακόμα και μια πυρκαγιά είναι ένα θέμα που πρέπει να συζητήσουμε. Δηλαδή, φέτος είχαμε μείωση των καμένων εκτάσεων κατά 40,7% και ταυτόχρονα είχαμε μείωση των φαινομένων των μεταπυρκαγιών και των μέγα - πυρκαγιών. Παράδειγμα, μόνο σε πέντε περιστατικά η καμένη έκταση ήταν μεγαλύτερη των πέντε χιλιάδων στρεμμάτων και δεκαοκτώ ήταν οι πυρκαγιές με έκταση άνω των χιλίων. Άρα υπάρχουν πολλά περιστατικά. Είναι ο ανθρώπινος παράγοντας, είναι η αμέλεια, είναι και τα ελλιπή μέσα προστασίας. Εμείς έχουμε εκδώσει τρία φυλλάδια για την κατοικία στο δάσος, για τον μελισσοκόμο, αλλά και για τον γεωργικό χώρο. Όμως, φαίνεται ότι χρειάζεται και εκπαίδευση και κατάρτιση και παρακολούθηση ίσως. Εδώ υπάρχουν θέματα διαθέσιμου προσωπικού, βέβαια, και του κανόνα προσλήψεων. Όμως, χρειάζεται να τα λέμε, τουλάχιστον, εδώ μεταξύ μας για να τα ξέρουμε για μετά το πρόγραμμα. Έτσι κι αλλιώς, σ' έναν χρόνο θα συζητάμε έξω από το πρόγραμμα και μπορούμε αυτά να τα σχεδιάσουμε, διότι έχουμε ένα θέμα διαχείρισης της παρακολούθησης και της αστυνόμευσης, αν μπορεί να το πει κάποιος. Δεν έχουμε, όμως, θέμα οικολογικής βλάβης μεγαλύτερης από τις προηγούμενες χρονιές. Μειώνεται, αν θέλετε, το οικολογικό αρνητικό αποτύπωμα. Σε κάθε περίπτωση, όμως, θα συνηγορήσω μαζί σας ότι στην επόμενη απάντησή μου θα μιλήσω για θέματα στρατηγικής, που, απ' ό,τι κατάλαβα, σας ενδιαφέρουν.
Ευχαριστώ. Παρακαλώ, κύριε Καρρά, έχετε και πάλι τον λόγο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κατ' αρχάς, ευχαριστώ τον Υπουργό για τα στοιχεία που φέρνει για να ενημερωθούμε στο τι συμβαίνει και πώς αντιμετωπίζεται το πρόβλημα. Βεβαίως, τα περισσότερα απ' όσα ανέφερε αφορούν τα μετά την πυρκαγιά.
Πρόληψη αφορούν.
Μερικά ήταν μετά. Θα τα πούμε μετά. Τα μετά την πυρκαγιά αφορούν, όπως οι κεντρικοί πόροι, οι οποίοι μεταφέρονται προς την τοπική αυτοδιοίκηση. Εγώ, κύριε Πρόεδρε, εικόνα ότι έχουν διατεθεί σημαντικοί κεντρικοί πόροι για τα προ της πυρκαγιάς δεν έχω. Αν κάνω λάθος, να με διορθώσετε. Ένα δεύτερο ζήτημα μεγάλο, που με απασχολεί στο θέμα της πρόληψης των πυρκαγιών, είναι τα ελλείματα του υφιστάμενου νομοθετικού καθεστώτος της πρόληψης, τα οποία περιμένει να ακούσει από εμένα ο Υπουργός, και είναι το εξής: Είναι ο πολυκερματισμός, κύριε Πρόεδρε - αυτό πρέπει να αντιμετωπιστεί - και ο συντονισμός. Το ότι βγαίνει μια εγκύκλιος κάθε φορά τον Μάρτιο από την Πολιτική Προστασία, τουλάχιστον εμένα δεν με καλύπτει. Γιατί μιλάω για κατακερματισμό αρμοδιοτήτων; Έχουμε από τη μία πλευρά την Πολιτική Προστασία, η οποία ανήκει στο Υπουργείο Εσωτερικών μέσω του Αναπληρωτή Υπουργού Δημόσιας Τάξης και, από την άλλη, έχουμε τη Δασική Υπηρεσία, που μέσω των αποκεντρωμένων διοικήσεων έχει την προστασία των δασών. Επομένως, όταν αποτυγχάνει η μία υπηρεσία - και έχω δεδομένα εδώ - και ιδιαίτερα η Πολιτική Προστασία μέσω των δήμων, τα φορτώνει στους δασικούς ότι αυτοί θα έπρεπε να έχουν προλάβει την πυρκαγιά. Είναι γεγονότα αυτά. Ένα δεύτερο ζήτημα, που με έχει απασχολήσει, κύριε Πρόεδρε, είναι: Ποιο θα μπορούσε να ήταν το νεότερο νομοθετικό καθεστώς, εκείνο το οποίο θα αντιμετώπιζε την πρόληψη; Δεν είναι μόνο πόροι. Είναι θέμα εθελοντισμού και άλλα πολλά ζητήματα, στα οποία, όμως, και εδώ δεν υπάρχει συντονισμός, ποιος θα ενεργοποιήσει αυτούς τους ανθρώπους. Γιατί το λέω αυτό; Εδώ δεν είναι το ζήτημα να επιτηρήσουμε το δάσος τις δυο, τρεις, πέντε μέρες, εκείνες που έχουμε αυξημένο τον κίνδυνο της πυρκαγιάς, μόνο με φυλάκια. Το ζήτημα είναι να έχουμε καθαρίσει το δάσος, να έχουμε αφαιρέσει την καύσιμη ύλη, να μην πυροδοτείται μόνη της η φωτιά, γιατί αυτοπυροδοτείται τελικά. Άνθρωποι μέσα στο δάσος, όπως οι ρητινοσυλλέκτες που είπατε, πρέπει να είναι ελάχιστοι πλέον σήμερα, γιατί έχουμε και ένα αμφισβητούμενο ιδιοκτησιακό καθεστώς. Μία ελάχιστη παρένθεση θα μου επιτρέψετε, κύριε Υπουργέ. Έχουμε και ένα θέμα αμφισβητούμενου ιδιοκτησιακού καθεστώτος στην Ελλάδα. Άκουσα στοιχεία ότι ένας μεγάλος αριθμός των πυρκαγιών είναι από πρόθεση, το οποίο πυροδοτεί και αυτό την έναρξη μιας πυρκαγιάς. Με ποια έννοια; Όταν είναι ιδιωτική δασική έκταση, η οποία σήμερα δεν αποφέρει εισόδημα στον δασοκτήμονα - και εκεί είναι ένα μεγαλύτερο ζήτημα που με απασχολεί - ο δασοκτήμονας δεν προσδοκά εισόδημα. Άρα δεν υπάρχει συστηματική ξύλευση στα ιδιωτικά δάση, δεν του προσφέρουν τίποτα ουσιαστικά, επιβαρύνεται με φορολογία και αδιαφορεί. Ενδεχόμενα μπορεί να τον εξυπηρετεί και να καταστραφεί. Δεν το λέω με σιγουριά αυτό. Γι' αυτό το κομμάτι μιλάει ο νόμος 998. Να ένα νομοθετικό ζήτημα, κύριε Υπουργέ. Λέει ο 998, καθώς και όλες οι απαντήσεις που έχω, ότι είναι ευθύνη των δασοκτημόνων να προβαίνουν σε καθαρισμούς, να προβαίνουν σε προληπτικά μέτρα. Κανείς δεν τα λαμβάνει. Είχαμε φέτος πυρκαγιές στη Ζάκυνθο, στα Κύθηρα, στη Μάνη, όπου το ιδιοκτησιακό καθεστώς αναφέρεται σε ιδιωτικές δασικές εκτάσεις νομοθετημένες με το άρθρο 62 του νόμου 998. Εκεί, λοιπόν, χρειάζεται μία νομοθετική παρέμβαση, κύριε Υπουργέ. Εγώ δεν θα σας κάνω πρόταση. Εσείς έχετε τις υπηρεσίες. Πώς θα προστατευτούν αυτές οι εκτάσεις; Γιατί αφήνονται σκόπιμα να καταστρέφονται. Εγώ θα το πω. Για να μην μακρηγορώ, κύριε Πρόεδρε, συνοψίζω στα εξής. Επαναλαμβάνω πως ό,τι απαντήσεις έχω, όλες λένε «απευθύνσου στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να σου βρει λύση». Απευθύνθηκα, λοιπόν, σήμερα. Τελειώνοντας, θέλω να πω να βρεθεί ο τρόπος συντονισμού. Τα πολιτικά συμφέροντα και θα το πω αυτό, κύριε Πρόεδρε, μεταξύ τοπικής αυτοδιοίκησης και κεντρικής διοίκησης είναι διαφορετικά. Ίσως δεν θα έπρεπε να το πω. Κάποιος που είναι στην τοπική αυτοδιοίκηση θέλει να αποδείξει ότι συνέτεινε στην κατάσβεση της πυρκαγιάς και θα του δώσει πόντους. Για την πρόληψη που είναι σιωπηλό γεγονός και δεν ακούγεται αδιαφορούμε πάρα πολύ, διότι δεν θα ακουστούμε, δεν θα αποδώσουμε έργο. Δεν έχω τη δυνατότητα λόγω χρόνου να αναπτύξω περισσότερα. Νομίζω, λοιπόν, ότι μ' αυτές τις λίγες σκέψεις ότι πρέπει να βρεθεί μία κοινή βάση. Να έρθει το Υπουργείο να τα λύσει για τον εξής λόγο. Το οικολογικό αποτύπωμα, κύριε Υπουργέ, είναι σωρευτικό. Μπορεί φέτος στον απολογισμό να είναι μικρότερες οι εκτάσεις που κάηκαν, μπορεί να είναι οι εκτάσεις εκείνες που πρέπει να ανανεωθούν και πρέπει διά φυσικής αναγέννησης να αποκατασταθούν, τουλάχιστον αυτές που δεν έχουν καεί επανειλημμένα στο παρελθόν, αλλά το συνολικό οικολογικό αποτύπωμα, το σύνολο των καμένων εκτάσεων είναι μεγάλο. Η αποκατάσταση, η φυσική αναγέννηση θέλει τριάντα με σαράντα χρόνια κατ' ελάχιστον. Να μην παραδώσουμε κι αυτό το πρόβλημα στις επόμενες γενιές. Να το αντιμετωπίσουμε από σήμερα.
Ευχαριστώ. Κύριε Υπουργέ, έχετε και πάλι τον λόγο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Εγώ προφανώς με τίποτα δεν θα κρυβόμουν πίσω από τη δυνατότητα φυσικής αναγέννησης χωρίς να θέτω σε προτεραιότητα την πρόληψη. Το καταλαβαίνετε. Απλώς έβαλα ένα επιστημονικό ζήτημα στη συζήτηση για να είναι πλήρης η συζήτησή μας. Θα ξεκινήσω απ' αυτά που είπε ο κ. Καρράς στο τέλος που έχουν και την ουσιαστικότερη σημασία. Η πολιτική και στρατηγική διαχείριση των δασών είναι η λύση για την πρόληψη. Συμφωνούμε ότι η χρήση του δάσους είναι η καλύτερη πρόληψη και η παρουσία του ανθρώπου και η λειτουργία μέσα στο δάσος είναι ταυτόχρονα καθαρισμός και άμεση παρέμβαση. Για τον λόγο αυτό αξίζει να πω ορισμένα ζητήματα για την στρατηγική μας στα δάση. Πρώτο θέμα είναι η ανάρτηση και κύρωση δασικών χαρτών. Μπορεί να σας φαίνεται περίεργο. Κι όμως, οι δασικοί χάρτες είναι ένα καθοριστικό μέτρο πρόληψης δασικών πυρκαγιών γιατί θα μπει μια τάξη στις χρήσεις και θα ξεκαθαριστούν ζητήματα χρήσεων γιατί πολλές πυρκαγιές - ακούγεται τουλάχιστον - δημιουργούνται για να αμφισβητηθεί η δασική χρήση σε μία έκταση. Δεύτερο ζήτημα το οποίο εμείς θα επιδιώξουμε είναι ότι οι δασικοί χάρτες θα λύσουν και το χωροταξικό σχεδιασμό και θα συμβάλουν στην ανακούφιση της πίεσης των δασικών οικοσυστημάτων από διάφορες εσκεμμένες πράξεις περιορισμού τους. Σκοπός μας επίσης να δούμε μαζί, κύριε Καρρά, το θέμα των δασωμένων αγρών. Η εγκατάλειψη πολλών αγρών δημιούργησε καύσιμη ύλη και έχει δημιουργήσει ένα ζήτημα. Τελικά η συνταγματική προστασία της μετέπειτα χρήσης του δάσους έχει δημιουργήσει μεγαλύτερους κινδύνους πυρκαγιάς. Σημαντική επίσης παρέμβαση θεωρούμε ότι είναι η έκδοση υπουργικής απόφασης για τα διαχειριστικά σχέδια βόσκησης. Διότι η βόσκηση, όταν ασκείται ορθολογικά, είναι σύμμαχος στην πρόληψη. Ο βοσκός, επίσης, θα έλεγα, είναι σύμμαχος στην πρόληψη της δασικής πυρκαγιάς. Η εκπόνηση των διαχειριστικών σχεδίων βόσκησης θα κατανείμει κατάλληλα τις λιβαδικές μονάδες ικανοποιώντας τους κτηνοτρόφους, που δεν θα επιβουλεύονται τη δασική έκταση, αλλά και προφυλάσσοντας τις γειτονικές δασικές εκτάσεις και ανανεώνοντάς τες με βάση τους λιβαδικούς κανόνες. Επίσης, νομίζω ότι αυτό που πρέπει να συζητήσουμε ξανά στην Ελλάδα είναι οι νέες προδιαγραφές για τις διαχειριστικές μελέτες του δάσους. Να σας το πω απλά. Τα δάση μπορούν να παράγουν 1% του ΑΕΠ. Σήμερα δεν το παράγουν. Δεν έχουμε διαχειριστικές μελέτες για τα δάση της χώρας. Δεν έχουμε στρατηγική παραγωγής πρωτογενούς προϊόντος από τα δάση, με αποτέλεσμα να λείπει η εργασία, να λείπει η παρουσία του ανθρώπου, να λείπουν τα προϊόντα αλλά να λείπει και η πρόληψη. Διότι όλα αυτά λύνονται με τις διαχειριστικές μελέτες και την παραγωγή, αν θέλετε, πρωτογενούς προϊόντος από τα δάση μας. Και βέβαια, αυτό πρέπει να ομολογήσουμε ότι πρέπει να γίνει και με κάποια πιλοτικά έργα. Δεν θα περιμένουμε, δηλαδή, τις νέες προδιαγραφές για να αρχίσουμε σε όλα τα δάση να σχεδιάζουμε οικονομική παραγωγή και διαχείριση. Έχουμε ήδη κάποια σχέδια τα οποία θα ξεκινήσουν. Να σας πω ένα παράδειγμα. Θέλουμε με ένα πιλοτικό μετά και τις πρόσφατες καταστροφές να έχουμε γρήγορα διαχειριστική μελέτη και παρουσία του ανθρώπου στα δασικά οικοσυστήματα της Σαμοθράκης. Ταυτόχρονα, βέβαια, χρειαζόμαστε να συζητήσουμε και για άλλα ζητήματα, αλλά θα μου επιτρέψετε να πω πρώτα από όλα ότι αφήνετε μια υπόνοια για τα στελέχη της Πυροσβεστικής μέσα στην ερώτησή σας, για φράση που ειπώθηκε για αήθεις δηλώσεις για το προσωπικό. Εγώ, λοιπόν, θα σας διαβάσω μία δήλωση η οποία πρόσφατα ανακοινώθηκε: «Πρώτα από όλα, θα πρέπει να αναδείξουμε αυτό που δεν αποτυπώνεται σε αριθμούς και αυτό δεν είναι άλλο από την αυτοθυσία που επέδειξαν όσοι βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή ή όσοι ήταν παραπίσω και αγωνιούσαν και ξενυχτούσαν. Και τους είδα από πρώτο χέρι να έχουν όλο αυτό το βάρος και την πίεση για την αντιμετώπιση της πυρκαγιάς για να μην καεί κάποιος άνθρωπος, να μην καεί κάποιο χωριό, να μην καεί κάποιο σπίτι, για να διαφυλαχθεί ο φυσικός πλούτος της χώρας. Σε όλους αυτούς, λοιπόν, τους ανθρώπους, που μέρα - νύχτα έδωσαν τη μάχη για την προστασία της περιουσίας και τις ζωές των πολιτών, τους αξίζουν πραγματικά συγχαρητήρια». Αυτή είναι η δήλωση του Υπουργού, του κ. Τόσκα, την ημέρα που κάναμε απολογισμό των δασικών πυρκαγιών στο «ΤΙΤΑΝΙΑ», πριν από λίγες μέρες και νομίζω ότι αξίζει εκ μέρους της Κυβέρνησης να καταθέσουμε την άποψή μας, γιατί δεν θέλω να αφήνω να αιωρείται τίποτα και πρέπει να είναι όλα ξεκάθαρα.
Αναφερόμουν στην προηγούμενη, κύριε Υπουργέ.
Όμως, θα ήθελα να σας πω και κάτι για ένα σχόλιο που κάνατε για μια υπουργική απόφαση. Την χαρακτηρίσατε «πομπώδη» ή κάπως έτσι. Και όμως, κύριε Καρρά. Δεν υπάρχει και δεν υπήρχε μέχρι στιγμής πλαίσιο που να επιταχύνει και να ζητά απολογισμό από τις δασικές υπηρεσίες μετά από πυρκαγιά. Έβγαλα, πράγματι, αυτή την υπουργική απόφαση στο τέλος του Αυγούστου, με αποτέλεσμα να έχουμε την πρώτη εγκύκλιο που να θέτει μικρότερο χρόνο από τη νομοθεσία για την εκπόνηση μελετών αντιπλημμυρικών, αντιδιαβρωτικών και αναδάσωσης, με αποτέλεσμα στον Κάλαμο να έχουμε σε έναν μήνα από τη Δημόσια Υπηρεσία Αναδάσωσης μελέτες 4 εκατομμυρίων ευρώ εκπονημένες, θεωρημένες και από το Υπουργείο Οικονομίας να έχουμε για πρώτη φορά, επίσης, μέσα σε έναν μήνα από την πυρκαγιά, διάθεση πόρων 4 εκατομμυρίων και να υλοποιείται ήδη έργο στην Ανατολική Αττική το οποίο δεν έχει γίνει ποτέ στο παρελθόν. Έγινε με αυτή την εγκύκλιο, η οποία ζητά ανά δεκαπέντε μέρες απολογισμό και με αυτή την εγκύκλιο, επίσης, ξέρετε ότι φέτος, πριν κλείσει η χρονιά, θα έχουμε κήρυξη αναδασωτέων στη Ζάκυνθο, όπου αμφισβητήθηκε το ιδιοκτησιακό και συζητήθηκε. Εμείς, λοιπόν, θέλουμε να αποδείξουμε ότι είμαστε πολύ πιο επαρκείς και πολύ πιο σύντομοι και πολύ πιο αποτελεσματικοί και αυτό γίνεται στην πράξη και διεκδικώ, αν θέλετε, την αποτελεσματικότητα αυτής της εγκυκλίου. Δεν έχει κανένα πομπώδες χαρακτηριστικό. Επιτάχυνε έργα και πρέπει να σας πω ότι από την αποκατάσταση των καμένων εκτάσεων εξασφαλίσαμε να έχουμε ακόμα ένα μέτρο 101,7 εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο δεν ανέφερα στην πρώτη απάντηση, γιατί είναι μετέπειτα της πυρκαγιάς. Όσα σας ανέφερα στην πρώτη μου απάντηση είναι πρόληψη και όσα σας αναφέρω τώρα είναι μετά την πυρκαγιά. Καταλαβαίνω ότι μιλάμε για την πρόληψη. Δεν χαίρομαι για αυτά που έγιναν μετά. Έγιναν, όμως, καλύτερα από οποιαδήποτε άλλη φορά και με άμεση διάθεση πόρων και με έργα που εκτελούνται και - επαναλαμβάνω - από δημόσιους υπαλλήλους. Διότι και αυτό αμφισβητείται πολύ. Θα πω, όμως, κλείνοντας, κάτι γι' αυτά που θέσατε ως προς τον κατακερματισμό και την πολιτική προστασία. Η προσωπική μου εκτίμηση από τα συντονιστικά της πολιτικής προστασίας, τα οποία έπρεπε να λειτουργούν την ώρα της πυρκαγιάς - δεν είναι πρόληψη, όμως, αυτό - καταλήγει στο ότι χρειαζόμαστε περισσότερα βήματα. Υπήρχαν συντονιστικά στα οποία δεν κλήθηκαν οι δασικές υπηρεσίες. Υπήρχαν συντονιστικά τα οποία δεν συγκλήθηκαν καθόλου από τον συντονιστή πυρκαγιάς ή υπήρχαν συντονιστικά τα οποία μαζεύτηκαν μια φορά και δεν κράτησαν πρακτικά. Ο νόμος για την πολιτική προστασία έχει άλλες υποχρεώσεις και έχουμε ήδη μιλήσει με τον κ. Τόσκα για να λάβουμε πρόνοιες για την επόμενη χρονιά. Σε κάθε περίπτωση, όμως, αυτά αξιολογούν το επιχειρησιακό σχέδιο αντιμετώπισης της πυρκαγιάς και δασοπυρόσβεσης. Εμείς σήμερα συζητούμε για την πρόληψη, που είναι αρμοδιότητα του Υπουργείου μας και της Γενικής Διεύθυνσης, που έχει διαθέσιμους πόρους, που θα πρέπει να ολοκληρώσουμε, αν θέλετε, να συμπληρώσουμε αυτό το πλαίσιο, προφανώς αξιοποιώντας και την πρόταση που κάνατε εσείς μόλις προηγουμένως για το θέμα του καθαρισμού και της πρόληψης των αμφισβητούμενων ή ιδιωτικών, γιατί δεν είναι σίγουρο ποιο είναι ακριβώς το θεσμικό πλαίσιο ιδιοκτησίας. Γι' αυτή την παρέμβαση εγώ σας ευχαριστώ, γιατί μας κάνατε όλους ακόμα λίγο πιο αποτελεσματικούς. Σάς ευχαριστώ πολύ. Καλημέρα.
Και εγώ ευχαριστώ. Προχωρούμε στη συζήτηση της δεύτερης με αριθμό 214/3-11-2017 επίκαιρης ερώτησης δευτέρου κύκλου του Ανεξάρτητου Βουλευτή Β΄ Αθηνών κ. Θεοχάρη (Χάρη) Θεοχάρη προς τον Υπουργό Οικονομίας και Ανάπτυξης, με θέμα: «Αδυναμία απορρόφησης ευρωπαϊκών κονδυλίων 1 δισεκατομμυρίου ευρώ για τη διαχείριση του προσφυγικού». Θα απαντήσει ο Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομίας και Ανάπτυξης κ. Χαρίτσης. Παρακαλώ, κύριε Θεοχάρη, έχετε τον λόγο για δύο λεπτά.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Υπουργέ, πρόσφατα ο Αντιπρόεδρος της Επιτροπής κ. Τίμερμανς με συνέντευξή του στην «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ» δήλωσε - μάλιστα, έκπληκτος - ότι η χώρα μας δεν απορροφά ένα δισεκατομμύριο ευρώ περίπου για τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των εξήντα χιλιάδων περίπου προσφύγων οι οποίοι είναι στη χώρα μας αυτήν την περίοδο. Νομίζω ότι τα κενά του κρατικού μηχανισμού αποτυπώνονται πλήρως στις απάνθρωπες συνθήκες, οι οποίες μάλιστα πριν από λίγες ημέρες έγιναν θέμα ενός δημοσιεύματος της «GUARDIAN» για τις συνθήκες στη Σάμο. Για την αντιμετώπιση των βραχυπρόθεσμων, αλλά και μεσοπρόθεσμων αναγκών των προσφύγων εκτιμάται ότι υπάρχουν μία σειρά από ταμεία, από ανεκμετάλλευτα κονδύλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης που είναι διαθέσιμα για τη χώρα μας. Αναφέρω τα ταμεία, γιατί είναι και αρκετά. Υπάρχει το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης (ΤΑΜΕ), το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας (ΤΕΑ), το Ταμείο Εξωτερικών Συνόρων (ΤΕΣ), το Ταμείο Ευρωπαϊκής Βοήθειας προς τους Απόρους (FEAD) και το Πρόγραμμα Υγείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επιπρόσθετα, φυσικά, υπάρχει χρηματοδότηση των δράσεων της ανθρωπιστικής βοήθειας για τους πρόσφυγες στο πλαίσιο του χρηματοδοτικού μέσου στήριξης έκτακτης ανάγκης. Επειδή, καλώς ή κακώς, ο κ. Μουζάλας σε διάφορες ερωτήσεις που έχει κάνει, αλλά και σε διάφορες συνεντεύξεις, το πέταξε το μπαλάκι σε σας και στο Υπουργείο σας, λέγοντας ότι είστε υπεύθυνοι για την απορρόφηση αυτών των κονδυλίων, τη διαχείριση των προγραμμάτων και τη δυνατότητα της χώρας μας να πάρει αυτά τα κονδύλια και, φυσικά, να τα μετουσιώσει σε συνθήκες θετικές, αξιοπρεπείς και ανθρώπινες για τους πρόσφυγες, γι' αυτό, λοιπόν, θα σας ρωτήσω τρεις ερωτήσεις σε σχέση μ' αυτά τα κονδύλια, οι οποίες είναι οι εξής: Ποια είναι η χρηματοδότηση που από το 2015 έως σήμερα έχει λάβει η χώρα μας για τη βελτίωση των υποδομών για τους πρόσφυγες; Θα ήθελα, επίσης, αναλυτικά να δούμε ανά ταμείο και ανά περιοχή πώς ακριβώς έχουμε απορροφήσει κονδύλια. Επίσης, θέλω να μας πείτε αν υπάρχουν δράσεις για τη διαχείριση του προσφυγικού ζητήματος που να βρίσκονται στο στάδιο της συμβασιοποίησης. Αν ναι, σε ποιο ύψος και από ποιο ταμείο γίνονται οι συμβάσεις αυτή τη στιγμή; Ποιοι είναι οι ρυθμοί απορρόφησης των τακτικών κονδυλίων βάσει προγραμματισμού, καθώς και των έκτακτων κονδυλίων από το ΤΑΜΕ και το ΤΕΣ; Ποιες είναι οι μέχρι σήμερα αιτήσεις που έχουν υποβληθεί από το Υπουργείο προς χρηματοδότηση; Σας ευχαριστώ.
Ευχαριστούμε. Ορίστε, κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο για τρία λεπτά.
Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Θεοχάρη, κατ' αρχάς θέλω να σας ευχαριστήσω για την ερώτησή σας. Αυτό δεν είναι απλώς μια τυπική ευχαριστία, αλλά έχει και ουσιαστικό περιεχόμενο, γιατί μου δίνετε την ευκαιρία να αποσαφηνίσω τα πράγματα σε ένα ζήτημα το οποίο είναι πολύ κρίσιμο και σημαντικό και, δυστυχώς, το τελευταίο διάστημα έχουν ακουστεί στη δημόσια συζήτηση πράγματα τα οποία είναι ανακριβή. Το Υπουργείο Οικονομίας, κύριε Θεοχάρη, ανέλαβε πράγματι τη διαχείριση των κονδυλίων για το προσφυγικό - και αναφέρομαι στα κονδύλια των δύο βασικών ταμείων, των ταμείων AMIF και ISF - τον Απρίλιο του 2016. Ο προϋπολογισμός τότε αυτών των δύο ταμείων, ο οποίος είχε δεσμευτεί για την Ελλάδα, ανερχόταν στα 454 εκατομμύρια ευρώ για την περίοδο μέχρι το 2020. Σε διαπραγμάτευση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή που ακολούθησε αυτήν την ανάληψη της συγκεκριμένης αρμοδιότητας και ύστερα από διαδοχικές τροποποιήσεις των συγκεκριμένων προγραμμάτων καταφέραμε να αυξήσουμε τον σχετικό προϋπολογισμό από τα 454 εκατομμύρια ευρώ που μόλις ανέφερα, στα 538 εκατομμύρια ευρώ. Έχουμε, λοιπόν, μια αύξηση 18% των διαθέσιμων πόρων από την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση προς την ελληνική Κυβέρνηση για το ζήτημα του προσφυγικού. Όχι μόνο, λοιπόν, δεν χάθηκαν πόροι, αλλά τον τελευταίο ενάμιση χρόνο οι πόροι οι οποίοι έχουν δεσμευτεί για την Ελλάδα, οι πόροι που διαχειρίζεται η ελληνική Κυβέρνηση μέσω του Υπουργείου μας, έχουν αυξηθεί σ' αυτό το σημαντικό ποσοστό. Σε σχέση, όμως, με την απορρόφηση αυτών των πόρων - διότι βεβαίως η δέσμευση πόρων είναι πολύ σημαντική, αλλά το θέμα είναι να αξιοποιούμε τη χρηματοδότηση που έχουμε στη διάθεσή μας, αυτό είναι το κρίσιμο - θα πρέπει να σας πω ότι η απορρόφηση αυτών των πόρων από την Ελλάδα, από τα ταμεία AMIF και ISF, προσεγγίζει σήμερα το 30%. Αυτό το ποσοστό μεταφράζεται σε πραγματική δαπάνη 147 εκατομμυρίων ευρώ. Πρόκειται για ένα ποσοστό ρεκόρ για κράτος - μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης σήμερα που μιλάμε, καθώς ο ευρωπαϊκός μέσος όρος αυτή τη στιγμή κυμαίνεται στο 10%. Για να έχουμε και ένα μέτρο σύγκρισης με μία χώρα η οποία αποτελεί τη δεύτερη μετά τη χώρα μας σημαντικότερη πύλη εισόδου προσφύγων στην Ευρώπη, την Ιταλία, να σας πω ότι ο ρυθμός απορρόφησης στην Ιταλία σήμερα βρίσκεται στο 6%. Δεν είναι, όμως, μόνο αυτά τα ήδη υλοποιημένα. Από τον συνολικό προϋπολογισμό των 538 εκατομμυρίων ευρώ, έχουν ήδη εξειδικευτεί σε προσκλήσεις, βρίσκονται δηλαδή σε φάση υλοποίησης, 444 εκατομμύρια ευρώ. Δηλαδή το 82,5% των πόρων που έχουμε στη διάθεσή μας μέχρι το 2020, ήδη έχει εξειδικευτεί. Και εξ αυτών, τα 218 εκατομμύρια ευρώ έχουν ήδη συμβασιοποιηθεί και βρίσκονται σε φάση υλοποίησης. Επαναλαμβάνω εδώ, για να μη γίνονται παρανοήσεις, ότι δεν μιλάμε για ετήσιες χρηματοδοτήσεις. Μιλάμε για το σύνολο των πόρων που έχει στη διάθεσή της η ελληνική Κυβέρνηση μέσω του Υπουργείου Οικονομίας μέχρι το 2020. Αντιλαμβάνεστε, λοιπόν, από τα στοιχεία που μόλις σας παρέθεσα, ότι η χώρα μας βρίσκεται πολύ μπροστά στην αξιοποίηση των σχετικών πόρων και ότι με τις εξειδικεύσεις που έχουν ήδη γίνει δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος να χαθούν πόροι από τα συγκεκριμένα ταμεία. Από εκεί και πέρα, βεβαίως, υπάρχουν και πόροι έκτακτης χρηματοδότησης προς τη Ελλάδα, πόροι μέσω των οποίων υλοποιούνται και έργα υποδομών, όπως αναφέρετε και στην ερώτησή σας. Να πω, λοιπόν, εδώ ότι από την έκτακτη χρηματοδότηση η ελληνική Κυβέρνηση - και συγκεκριμένα το Υπουργείο Υποδομών - έχει λάβει μόλις 12,7 εκατομμύρια ευρώ, τα οποία αξιοποιήθηκαν για την προμήθεια οικίσκων που φιλοξενούν πρόσφυγες. Πέρα, όμως, από αυτά, έχουμε προχωρήσει στην υλοποίηση μιας σειράς από έργα στον τομέα του ασύλου και της ένταξης και έχουμε πραγματοποιήσει δαπάνες ή βρισκόμαστε σε φάση πραγματοποίησης δαπανών, ύψους 65 εκατομμυρίων ευρώ, από έναν συνολικό προϋπολογισμό ύψους 107 εκατομμυρίων ευρώ μέχρι το 2020, για τον συγκεκριμένο άξονα. Δεν υπάρχουν, λοιπόν, καθυστερήσεις ούτε σε αυτό το πεδίο. Καταθέτω στα Πρακτικά έναν πίνακα με τις πραγματοποιηθείσες δαπάνες, αλλά και αυτά τα έργα τα οποία βρίσκονται σήμερα σε φάση υλοποίησης. [[Στο σημείο αυτό ο Αναπληρωτής Υπουργός κ. Αλέξανδρος Χαρίτσης καταθέτει για τα Πρακτικά το προαναφερθέν έγγραφο, το οποίο βρίσκεται στο αρχείο του Τμήματος Γραμματείας της Διεύθυνσης Στενογραφίας και Πρακτικών της Βουλής]] Κλείνω αυτή την πρώτη τοποθέτηση με μια κρίσιμη διευκρίνιση. Στον τίτλο της ερώτησής σας μιλάτε για 1 δισεκατομμύριο ευρώ. Θα πρέπει να είναι πάρα πολύ σαφές ότι οι βασικές πηγές χρηματοδότησης χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: Αυτές οι οποίες δίνονται μέσω των ταμείων AMIF και ISF στο κράτος - μέλος και τα διαχειριζόμαστε για την Ελλάδα εμείς του Υπουργείου Οικονομίας. Είναι οι πόροι στους οποίους αναφέρθηκα στην αρχή. Υπάρχει και έκτακτη χρηματοδότηση, η οποία δίνεται σε τρίτους φορείς, σε μη κυβερνητικές οργανώσεις και άλλους διεθνείς οργανισμούς απευθείας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η ευθύνη διαχείρισης και ο ρυθμός απορρόφησης των πόρων για αυτή την κατηγορία, που για τη χώρα μας αφορά σε μια χρηματοδότηση ύψους 562 εκατομμυρίων ευρώ μέχρι το 2020, βαραίνει τις αρμόδιες υπηρεσίες της επιτροπής και τους οργανισμούς αυτούς. Αυτό για το οποίο εμείς είμαστε υπεύθυνοι, είναι οι πόροι οι οποίοι δίδονται στη χώρα μέσω του Υπουργείου Οικονομίας. Και νομίζω ότι με τα στοιχεία τα οποία μόλις σας παρουσίασα, προκύπτει ξεκάθαρα ότι η διαχείριση αυτών των πόρων για το προσφυγικό έχει αυξηθεί σε πολύ σημαντικό βαθμό τον τελευταίο ενάμιση χρόνο. Προφανώς κανείς δεν θα ισχυριστεί ότι τα προβλήματα δεν εξακολουθούν να υφίστανται. Η κατάσταση είναι δύσκολη. Γι' αυτό χρειάζεται μια συνεχής προσπάθεια, την οποία νομίζω ότι κάνουμε, σε συνεργασία και με όλα τα συναρμόδια Υπουργεία. Σας ευχαριστώ πολύ.
Ευχαριστούμε, κύριε Υπουργέ. Κύριε Θεοχάρη, έχετε τον λόγο και πάλι για τρία λεπτά.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Υπουργέ, κατ' αρχήν, να σας ευχαριστήσω, γιατί σε αντίθεση με πολλούς συναδέλφους σας, έρχεστε και απαντάτε στις επίκαιρες ερωτήσεις και δεν επικαλείστε διάφορους λόγους, για να μην είστε εδώ. Ευχαριστώ επίσης και για τα στοιχεία, αν και σε μεγάλο βαθμό τα στοιχεία αυτά, που μας δίνετε σήμερα, είναι στοιχεία που περιγράφονται και στην ανακοίνωση - την οποία θα καταθέσω και στα Πρακτικά - που έχετε εσείς οι ίδιοι βγάλει στις 2 Νοεμβρίου, αμέσως μετά και με αφορμή, υποθέτω, της συνέντευξης του κ. Τίμερμανς, ο οποίος έθεσε το θέμα αυτό στην επικαιρότητα και στον δημόσιο διάλογο της χώρας μας. Το καταθέτω για τα Πρακτικά. [[Στο σημείο αυτό ο Βουλευτής κ. Θεοχάρης (Χάρης) Θεοχάρης καταθέτει για τα Πρακτικά το προαναφερθέν έγγραφο, το οποίο βρίσκεται στο αρχείο του Τμήματος Γραμματείας της Διεύθυνσης Στενογραφίας και Πρακτικών της Βουλής]] Είναι προφανές ότι δεν είναι το ζήτημά μας - κατ' αρχήν, ας πούμε αυτό - εάν τα κονδύλια που είναι διαθέσιμα θα χαθούν ή όχι μέχρι το 2020. Δεν θα μπορούσε κανένας να έλθει από το 2017 να αρχίσει να συζητάει για το εάν θα χαθούν τα κονδύλια του 2020. Και κανένα ευρώ να μην είχατε απορροφήσει, προφανώς υπάρχει αρκετός χρόνος, για να απορροφηθούν τα χρήματα τότε. Το ζήτημά μας είναι ένα και μόνο ένα: Κατά πόσον έχουν απορροφηθεί αρκετά κονδύλια, ώστε να κάνουν διαφορά στο πεδίο, να κάνουν διαφορά στη Λέσβο, να κάνουν διαφορά στην Κω, να κάνουν διαφορά στη Σάμο, να κάνουν διαφορά σε κάθε χώρο είτε της ηπειρωτικής είτε της νησιωτικής Ελλάδας, στην οποία υπάρχουν δομές φιλοξενίας και στην οποία αυτή τη στιγμή διαβιούν οι άνθρωποι. Δεν χρειάζεται να σας πω, είμαι σίγουρος ότι έχετε διαβάσει τι έγραφε το άρθρο αυτό για τη Σάμο και πόσοι άνθρωποι παρακαλούν είτε να μείνουν έγκυες οι γυναίκες είτε να αρρωστήσουν οι άντρες, ώστε να μπορέσουν να έχουν τη δικαιολογία αυτή, για να φύγουν από εκεί μέσα, από μία κόλαση στην οποία ζουν. Υπάρχουν λοιπόν χρήματα. Δυστυχώς, η κατάσταση δεν είναι θετική. Πριν από λίγες ημέρες το Δημοτικό Συμβούλιο της Λέσβου εξέδωσε μία απόφαση, στην οποία κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, παίρνει συμβολικές και ουσιαστικές αποφάσεις, για να μπορέσει η πολιτεία επιτέλους να καταλάβει ότι αυτή τη στιγμή έχουμε τριάντα χιλιάδες κατοίκους στο νησί και οκτώ χιλιάδες πρόσφυγες και μετανάστες, οι οποίοι βρίσκονται στο νησί και συνεπώς, δημιουργούν μία ασφυκτική πίεση, διότι οι δομές δεν είναι ικανές να τους καλύψουν. Και όλα αυτά, όταν έχει μειωθεί η ροή, από το 2015 στο 2017, στο 97%, έστω και αν βλέπουμε το τελευταίο διάστημα την αύξηση των μεταναστευτικών ροών. Καταθέτω στα Πρακτικά την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, η οποία έχει σχέση με την τραγική κατάσταση, την οποία βιώνει το νησί. [[Στο σημείο αυτό ο Βουλευτής κ. Θεοχάρης (Χάρης) Θεοχάρης καταθέτει για τα Πρακτικά το προαναφερθέν έγγραφο, το οποίο βρίσκεται στο αρχείο του Τμήματος Γραμματείας της Διεύθυνσης Στενογραφίας και Πρακτικών της Βουλής]] Δυστυχώς, παρακολουθώ μία αισιόδοξη εικόνα για την κατάσταση και μπορώ να δεχθώ, σε έναν βαθμό, τις συμβασιοποιήσεις, οι οποίες έχουν γίνει και είναι ουσιαστικές. Στην πραγματικότητα, όμως, κύριε Υπουργέ, συγκρίνετε τη χώρα μας, που είναι η κύρια χώρα υποδοχής, με όλες τις άλλες χώρες της Ευρώπης, οι οποίες δεν έχουν το ίδιο πρόβλημα. Στη χώρα μας δηλαδή, όχι 30%, αλλά 60% έπρεπε να ήμασταν, για να μπορέσουμε να φτιάξουμε εκείνες τις συνθήκες, ώστε να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα. Το 2020 μπορεί να μην έχουμε κανένα πρόβλημα, μπορεί να έχουμε κονδύλια τα οποία δεν θα μπορούμε να τα χρησιμοποιήσουμε, διότι δεν θα υπάρχει αντικείμενο, ενδεχομένως. Μακάρι οι μεταναστευτικές ροές να διαχειριστούν από μόνες τους, να μειωθούν και να μην έχουμε ζητήματα. Συνεπώς, τώρα που η χώρα μας είναι στο κόκκινο, τώρα θα έπρεπε να γίνουν οι κινήσεις. Και βέβαια, ποιες είναι οι παλλινωδίες, οι οποίες οδήγησαν στην αλλαγή τον Απρίλιο του 2016, ώστε να αλλάξει η υπευθυνότητα διαχείρισης αυτών των κονδυλίων; Μήπως μέχρι τότε ουσιαστικά μόνο οι ΜΚΟ έκαναν κουμάντο εκεί και φυσικά ο στρατός, ο οποίος έκτισε τα hot spots και συνεπώς, υπήρξε μια διαδικασία διαχείρισης του προβλήματος και ιδιαίτερα όταν ήταν πολύ μεγάλο και μόλις ήλθε η διαχείριση στην ελληνική Κυβέρνηση, δημιουργήθηκαν τεράστια προβλήματα και δεν μπορούμε να προχωρήσουμε; Φυσικά να επιστήσω την προσοχή στην τελευταία απόφαση, που υπέγραψαν οι υπάλληλοι του Υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής, αυτοί οι οποίοι είναι εντεταλμένοι να διαχειριστούν όλες αυτές τις ροές για την ταυτοποίηση και την υποδοχή των μεταναστών και περιγράφουν όλα τα προβλήματα των κέντρων υποδοχής και ταυτοποίησης. Όταν είναι αναγκασμένοι να φέρνουν υπολογιστές μόνοι τους, όταν είναι αναγκασμένοι να πηγαίνουν σε περιοχές στις οποίες δεν υπάρχει συγκοινωνία με δικά τους μέσα, όταν φέρνουν αναλώσιμα - γιατί αναφερθήκατε στο άλλο μισό δισεκατομμύριο, το οποίο είναι υποχρεωμένοι οι τρίτοι φορείς, οι ΜΚΟ να διαχειριστούν - όταν έχουν λήξει οι συμβάσεις με τους γιατρούς και με τις οργανώσεις των γιατρών, οι οποίες μπορούν να παρέχουν υπηρεσίες - και είδαμε το προηγούμενο χρονικό διάστημα στην Κω να μην υπάρχει ούτε ένας γιατρός, για να δει αυτούς τους ανθρώπους και είχαμε τέτοιου είδους προβλήματα και θανάτους - πώς να διαχειριστούν οι τρίτοι αυτά τα κονδύλια, όταν δεν υπάρχουν οι συμφωνίες και οι συμβάσεις με το ελληνικό κράτος, που φυσικά έχει - και πρέπει να έχει - την ευθύνη; Δεν μπορεί η ευθύνη να δίνεται σε τρίτους, για να προσφέρουν αυτές τις υπηρεσίες. Καταθέτω, λοιπόν, και ένα τρίτο σχετικό έγγραφο. [[Στο σημείο αυτό ο Βουλευτής κ. Θεοχάρης (Χάρης) Θεοχάρης καταθέτει για τα Πρακτικά το προαναφερθέν έγγραφο, το οποίο βρίσκεται στο αρχείο του Τμήματος Γραμματείας της Διεύθυνσης Στενογραφίας και Πρακτικών της Βουλής]] Αυτό το έγγραφο αναφέρει ανάγλυφα - και κάθε Έλληνας πολίτης που ενδιαφέρεται θα πρέπει να το διαβάσει - την κραυγή αγωνίας των υπαλλήλων του Υπουργείου, που είναι υπεύθυνοι και οι οποίοι λένε το εξής. Βέβαια, δεν είναι δικό σας θέμα, αλλά αφού έρχεται στη συζήτηση, φυσικά θα το πούμε: Δεν έχει δει καν ο αρμόδιος Υπουργός κ. Μουζάλας τους ανθρώπους αυτούς, οι οποίοι είναι υπεύθυνοι, για να διαχειριστούν όλη αυτή τη διαδικασία. Και το κάνουν, μόνο και μόνο επειδή έχουν αυτό το φιλότιμο. Ο κ. Μουζάλας, λοιπόν, δεν βλέπει τους υπαλλήλους του. Ρίχνει το μπαλάκι σε σχέση με τα κονδύλια και λέει ότι είναι δικό σας πρόβλημα. Δεν ξέρω, είναι εσωτερικό θέμα. Απειλεί με παραιτήσεις, όταν ο ΣΥΡΙΖΑ ο ίδιος στις τελευταίες συνεδριάσεις κατακρίνει το πώς διαχειρίζεται το προσφυγικό. Νομίζω ότι μία διαπίστωση υπάρχει: Το τελικό αποτέλεσμα, αυτό που βιώνουν οι Έλληνες πολίτες, που ζουν σ' αυτές τις περιοχές και αυτό που βιώνουν οι μετανάστες και οι πρόσφυγες, οι οποίοι δεν ζουν σε ανθρώπινες και αξιοπρεπείς συνθήκες, σημαίνει ότι πρέπει να τελειώσει η κωλυσιεργία και να πάτε με πολύ πιο γρήγορους ρυθμούς. Αυτοί οι ρυθμοί που μας περιγράψατε θα πρέπει να διπλασιαστούν και να τριπλασιαστούν.
Ευχαριστούμε, κύριε Θεοχάρη. Κύριε Χαρίτση, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κατ' αρχάς, κύριε Θεοχάρη, να σας πω το εξής, επειδή μιλήσατε για αισιόδοξη εικόνα: Μακριά από μένα λογικές εξωραϊσμού της πραγματικότητας. Δεν έχω καμμία διάθεση να προσπαθήσω να εξωραΐσω μια κατάσταση, η οποία πράγματι, και σήμερα που μιλάμε, παραμένει πάρα πολύ δύσκολη. Και το γνωρίζουμε πάρα πολύ καλά. Από κει και πέρα, όμως, επιτρέψτε μου να πω, επειδή κάνατε εδώ μια συγκεκριμένη ερώτηση για συγκεκριμένα ζητήματα, που έχουν να κάνουν με τη χρηματοδότηση του προσφυγικού, εγώ σας απαντώ στη συγκεκριμένη ερώτηση. Βάλατε στη δευτερολογία σας ευρύτερα ζητήματα, που έχουν να κάνουν με τη διαχείριση αυτού του πολύ σημαντικού προβλήματος. Νομίζω, όμως, ότι αυτό αποτελεί αντικείμενο μιας άλλης συζήτησης και με άλλους συμμετέχοντες σ' αυτήν. Αυτό, το οποίο εγώ σας απαντώ, έχει να κάνει με τη διαχείριση των πόρων. Και εδώ δεν είναι ζήτημα εσωτερικό. Είναι ξεκάθαρο ζήτημα αρμοδιοτήτων. Η διαχείριση των πόρων του προσφυγικού, πράγματι είναι ζήτημα του Υπουργείου Οικονομίας. Και η δουλειά που έχει γίνει και όπως αποτυπώνεται στα στοιχεία, τα οποία σας έδωσα νωρίτερα, νομίζω δείχνει μια πολύ σημαντική αύξηση της απορρόφησης των σχετικών πόρων. Μιλήσατε για τη σύγκριση με άλλες χώρες. Προφανώς, η χώρα μας δεν μπορεί να συγκριθεί με χώρες, οι οποίες δεν αντιμετωπίζουν, αν θέλετε, την πίεση αυτών των ροών και δεν αντιμετωπίζουν τα προβλήματα, που εμείς αντιμετωπίζουμε. Παρεμπιπτόντως, βεβαίως, εδώ να πούμε - το γνωρίζετε κι εσείς πάρα πολύ καλά και αναγνωρίζεται πλέον και διεθνώς - ότι η χώρα μας καλείται να αντιμετωπίσει αυτό το πρόβλημα, το οποίο είναι ευρωπαϊκό πρόβλημα και δεν είναι πρόβλημα της χώρας μας, εκ μέρους όλης της Ευρώπης. Άρα, με αυτή την έννοια, η έμπρακτη αλληλεγγύη και από την Ευρώπη είναι απαραίτητη, για να μπορέσει να αντιμετωπιστεί αυτό το πρόβλημα.
Συμφωνούμε.
Η σύγκριση, την οποία έκανα εγώ στην πρωτολογία μου αφορούσε μόνο την Ιταλία, η οποία είναι μια χώρα, που αντιμετωπίζει μια παρόμοια κατάσταση, όχι βεβαίως στην κλίμακα και στην έκταση της Ελλάδας. Επαναλαμβάνω, όμως - κι αυτό θα πρέπει να είναι κι απολύτως σαφές - επειδή δυστυχώς, για ένα τόσο κρίσιμο και ευαίσθητο ζήτημα στη δημόσια συζήτηση πολλές φορές υπάρχει μια αντιπαράθεση, η οποία δεν βασίζεται στα πραγματικά στοιχεία, στα πραγματικά δεδομένα: Δεν υπάρχει διαχείριση 1 δισεκατομμυρίου ευρώ από την ελληνική Κυβέρνηση. Αυτό πρέπει να είναι απολύτως σαφές. Η διαχείριση, που έχει αναλάβει η ελληνική Κυβέρνηση αφορά στα 538 εκατομμύρια των δύο βασικών ευρωπαϊκών ταμείων, τα οποία ανέφερα. Και τα ποσοστά απορρόφησης σ' αυτά έχουν αυξηθεί πάρα πολύ σημαντικά. Είπα και πριν ότι το 82,5% των συνολικών διαθέσιμων πόρων για το 2020 έχει ήδη εξειδικευθεί. Άρα, βρίσκεται σε φάση υλοποίησης. Υπάρχει, λοιπόν, όλη αυτή η διαδικασία, η οποία γνωρίζετε κι εσείς προσωπικά από την εμπειρία σας ότι είναι μια διαδικασία χρονοβόρα και γραφειοκρατική. Έχει ήδη προχωρήσει αυτή η διαδικασία. Αλλά πέρα από αυτό, θα μου επιτρέψετε να πω ότι, επειδή ακριβώς αντιλαμβανόμαστε τα πολύ σοβαρά προβλήματα, που αντιμετωπίζουν ειδικά τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, τα οποία δέχονται τις προσφυγικές ροές, έχουμε προχωρήσει και ως Υπουργείο Οικονομίας, σε μια σειρά από άλλες ενέργειες, όπως είναι για παράδειγμα η θεσμοθέτηση ειδικών αναπτυξιακών προγραμμάτων για τα νησιά αυτά, με προϋπολογισμό 50 εκατομμυρίων ευρώ από εθνικούς πόρους, από το εθνικό σκέλος του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, ακριβώς γιατί αντιλαμβανόμαστε ότι οι ανάγκες σ' αυτές τις περιοχές, σ' αυτά τα νησιά, είναι πάρα πολύ μεγάλες. Βρισκόμαστε σε τακτικότατη επικοινωνία και με τους τοπικούς αυτοδιοικητικούς φορείς, με τις περιφέρειες και με τους δήμους και νομίζω ότι η προσπάθεια, η οποία έχει γίνει από την Κυβέρνηση και το Υπουργείο Οικονομίας για την άμβλυνση των προβλημάτων, που δημιουργούνται απ' αυτό το ζήτημα, σε σχέση με τις υποδομές, σε σχέση με τις ενισχύσεις, με τη στήριξη η οποία απαιτείται να δοθεί σε αυτές ειδικά τις περιοχές, αναγνωρίζεται από όλους. Σας ευχαριστώ πολύ.
Και εγώ ευχαριστώ. Ολοκληρώθηκε η συζήτηση των επικαίρων ερωτήσεων. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, δέχεστε στο σημείο αυτό να λύσουμε τη συνεδρίαση;
Με τη συναίνεση του Σώματος και ώρα 11.26΄ λύεται η συνεδρίαση για την προσεχή Δευτέρα 13 Νοεμβρίου 2017 και ώρα 17.00΄, με αντικείμενο εργασιών του Σώματος: α) κοινοβουλευτικό έλεγχο, συζήτηση επικαίρων ερωτήσεων και β) νομοθετική εργασία, σύμφωνα με την ημερήσια διάταξη που έχει διανεμηθεί.