Collega’s, in dit kleine, mooie zaaltje zullen we de vergadering starten met op de agenda deze voormiddag een aantal mondelinge vragen aan de vice-eerste minister en minister van Veiligheid en Binnenlandse Zaken. De minister deelt mee dat hij tijd heeft tot twaalf uur, niet tot twaalf uur dertig. Die boodschap zullen we straks nog eens herhalen, zodat niemand onnodig lang in de zaal moet wachten om vervolgens toch geen vraag te kunnen stellen. Vraag nr. 9127 van de heer Demeyer werd omgezet in een schriftelijke vraag.
Mijnheer de minister, na de antiterreuractie in Verviers in januari 2015 werd een eerste keer budget vrijgemaakt voor de strijd tegen terreur. Het ging toen om ongeveer 200 miljoen euro. Dat budget moest de uitvoering mogelijk maken van 12 extra maatregelen die de regering nam om terreur en radicalisering aan te pakken. Een jaar later is de strijd tegen terreur nog even actueel en wordt verder gewerkt aan maatregelen om terreur en radicalisering in te perken. Sommige vragen die ik ingediend had, zijn al gedateerd. Ik zal die dus niet meer stellen. Een deel van de 200 miljoen euro ging naar Binnenlandse Zaken, om een aantal zaken uit te voeren. Wat is daarin de stand van zaken? Hoeveel van dat budget werd er al besteed aan werkingsmiddelen? Hoeveel van dat budget werd gebruikt voor investeringen?
Mijnheer Demon, ik heb u een paar weken geleden al een aantal antwoorden gegeven.
Ja, daarom heb ik die vragen laten vallen.
In het kader van de specifieke budgetten werden al 173 personeelsleden via mobiliteit aangesteld, van wie 65 extern kwamen, uit de lokale politie dus. De anderen kwamen uit andere diensten van de federale politie. Voor 17 betrekkingen loopt de aanwerving nog. De personeelsleden werden ingezet in de directie van de speciale eenheden, de grenscontrole van de luchthaven Brussel-Nationaal en de diverse antiterreurdiensten van de federale gerechtelijke politie, hoofdzakelijk in Brussel. Er werd 1,8 miljoen euro besteed aan werkingsmiddelen. Er werden ook investeringen gedaan. Er is ook veel materiaal aangekondigd, maar de vraag is of men dat onder investeringskrediet of werkingskrediet plaatst. De bewapening van de special forces is hiermee bijvoorbeeld geactualiseerd en uitgebreid. Ook in het kader van het terreuronderzoek werd bij de special forces detectie van communicatieapparatuur geleverd met de befaamde Bella, een prachtig voertuig met enorm veel mogelijkheden. Dat is dus ook allemaal gebeurd, maar het gaat er nu om of zij onder werkingskredieten of investeringskredieten vallen. Het zijn in ieder geval materiaalaankopen. De werkingsmiddelen bedragen dus 1,8 miljoen euro en de materialen die ik net heb opgesomd, worden daarmee gefinancierd. Wij zijn laat begonnen met de besteding van de 200 miljoen, omdat een deel van de politieke beslissing inhield dat de oude facturen van gerechtsexperts en andere die nog openstonden bij Justitie, eerst zouden worden betaald. Het Instituut voor de Nationale Rekeningen heeft lang moeten beoordelen of wij dat nog konden afboeken op de voorgaande jaren. Als dat kon, hebben wij dat gedaan. Als het niet kon, zou dat in mindering worden gebracht op de 200 miljoen. Als ik mij niet vergis, hebben wij het voor 100 miljoen kunnen afboeken op de voorgaande jaren en 40 miljoen hebben wij van de 200 miljoen moeten nemen. Dat ging dan om dokterskosten en andere kosten op reeds lang openstaande facturen die nu dan ook zijn weggewerkt.
Mijnheer de minister, een van uw kernpunten in het kerntakendebat is de ontwikkeling van e-police, een gemoderniseerd en uniform informaticasysteem voor de politie. Voor de ontwikkeling van dit systeem zou een beroep worden gedaan op bestaande programma's bij onder meer de Londense politie. Deze programma's zouden worden aangekocht waarna zij zouden worden aangepast opdat de politie in ons land ze zou kunnen toepassen. Hoever staat het thans met dit project? Is er al een bestek opgemaakt? Wat is de totale kostprijs hiervan en wanneer kan de programmering starten? Zal elke zone verplicht in dit systeem moeten instappen? Heeft elke gebruiker een account nodig? Wat is de kostprijs per gebruiker? Wat is de kostprijs ten laste van de zones? In welke middelen voorziet de federale overheid de komende vijf jaar om dit project af te werken?
Mijnheer de voorzitter, mijnheer Demon, eerst en vooral is het belangrijk te vermelden dat er nu meer en andere marktconforme oplossingen bestaan dan wat bij de Londense politie werd gebruikt. Dit systeem is al een tijdje in voege en u weet hoe snel informatica evolueert. De federale politie zal dan ook de reguliere wetgeving op de overheidsopdrachten volgen en kijken welke aanbieders aan de functionele eisen van een modern politie-informatiesysteem kunnen voldoen. Concreet betekent dit dat de politie een marktprospectie en een benchmarking bij andere politiediensten heeft uitgevoerd en over de nodige informatie beschikt om een bestek op te stellen. De regering heeft op basis van de e-police business case groen licht gegeven om van start te gaan met het uitschrijven van een lastenboek en heeft hiervoor de nodige middelen uitgetrokken in het budget van 400 miljoen. In het verleden, voor de marktprospectie, is reeds sprake geweest van een ordegrootte van 95 miljoen euro, gespreid over vijf jaar. Ik kan bevestigen dat wij aan een dergelijke ordegrootte denken, maar in het belang van een correcte uitvoering van de overheidsopdracht wens ik daarop voorlopig niet verder in te gaan. Realistisch gezien moeten wij ervan uitgaan dat 2016 zal dienen voor het uitschrijven en gunnen van de opdracht en dat van 2017 tot 2021 zal kunnen worden overgegaan tot de realisatie van het project. De eerste resultaten op het terrein zullen al merkbaar zijn in 2018. Elke zone zal verplicht zijn om in het systeem in te stappen. Wij werken immers met een geïntegreerde politie. Het is dus van belang dat de modernisering van de politiewerking en de informatieverwerking een geïntegreerd verhaal is. Om die reden is het dus noodzakelijk dat elke politiedienst, zowel op federaal als op lokaal niveau, mee in het verhaal stapt. Elke gebruiker heeft inderdaad een account nodig, niet in de laatste plaats om redenen van veiligheid. Het is immers conform de wetgeving belangrijk om te kunnen controleren wie bepaalde informatie heeft aangeleverd of geraadpleegd en wanneer. De kostprijs per gebruiker zal afhangen van meerdere factoren zoals de uiteindelijke kostprijs van de aangeboden oplossing, het aantal gebruikers, de specifieke modules enzovoort. Met al deze variabelen is het dus op dit ogenblik nog te vroeg om de berekening te maken. Wat zal de kostprijs zijn ten laste van de zones? Ook hierop is het moeilijk om vooruit te lopen. De zones investeren historisch reeds lang in computerinfrastructuur, lokaal netwerk en eigen computers. Dat zal het geval blijven. Ik kan u echter wel beloven dat het de bedoeling is om de federaal gefinancierde oplossing op de verschillende lokale computerinfrastructuren aan te sluiten zonder bijkomende kosten. Wat federaal wordt ontwikkeld zal dus op de lokale infrastructuur aangebracht kunnen worden. Daar zullen de lokale zones niet voor moeten betalen. Er zal in de overheidsopdracht gevraagd worden naar de beste oplossing, zowel rekening houdend met de vereisten inzake doeltreffendheid voor een goede en snelle werking als met de compatibiliteit met bestaande lokale infrastructuren.
Mijnheer de minister, als ik het goed begrijp zal het nog even duren alvorens dit systeem in werking treedt. Ik wil het nog even hebben over een detail dat mij wordt gesignaleerd, maar dat toch belangrijk kan zijn. Naar verluidt is het gewone politie.be-adres, dus het mailadres van de agenten, gratis. Nu zou er echter voor betaald moeten worden, volgens de opslagcapaciteit. Dat zou een meerkost kunnen opleveren. Kunt u dat bevestigen of ontkennen?
Ik vrees dat u twee zaken met elkaar verwart. Voor e-police maken wij nu een lastenboek. Aan de andere kant wordt door alle politiezones gebruik gemaakt van een aantal tools van Microsoft. Dat gebeurde niet allemaal volgens het licentiestelsel, maar het werd wel gebruikt. Er is een globaal contract gesloten met Microsoft door de kanselarij om die zaken allemaal in regel te gebruiken. De zones moeten daar dan wel voor betalen. In de ontwikkeling van e-police gaan wij die systemen gratis ter beschikking stellen. Dat heeft dus niets met die dingen te maken.
Vraag nr. 9521 van de heer Demeyer is omgezet in een schriftelijke vraag.
Mijnheer de minister, eind 2014 publiceerde het Comité P een toezichtonderzoek rond domiciliëringen, waarin het duiding geeft bij de politionele praktijk van wooncontroles en een reeks aanbevelingen doet, zoals de noodzaak tot de aanpassing van de termijn van acht werkdagen, het standaardiseren van werkprocessen tussen bevolkingsdiensten en de politiediensten en de ontwikkeling van meer kennis bij de wijkagenten. Mijnheer de minister, hebt u kennisgenomen van dat rapport? Welke actiepunten zullen er daaromtrent zijn? Welke databanken mogen de politiemensen consulteren in het kader van wooncontrole? Mogen politieambtenaren de toegang tot de woning eisen om hun controle uit te voeren? Mogen zij een rondgang in de woning eisen? Bent u van plan om een nieuwe richtlijn te maken voor de politiediensten en de bevolkingsdiensten aangaande de wooncontrole? Mogen de politiemensen de gegevens die zij vernemen bij de wooncontrole over de bewoners, zoals telefoonnummer, en over andere aanwezigen, registreren in een aparte databank? Hoeveel vaststellingen van fraude hebben de politiediensten gedaan van 2011 tot en met 2015?
Mijnheer Demon, ten eerste, eind 2014 heb ik inderdaad kennisgenomen van het rapport van het Comité P over de verblijfplaatscontroles of wooncontroles. Naar aanleiding van de publicatie daarvan werd zowel mijn administratie als de lokale politie gesensibiliseerd voor de aanbevelingen van het Comité P, teneinde de dienstverlening en het contact met de bevolking nog te verbeteren. Ter herinnering, het rapport van het Comité P onderstreepte eveneens de tevredenheid van de gemeentebesturen en de bevolking over het werk van de wijkagenten. De bestrijding van de sociale fraude vormt een van de prioriteiten van het regeerakkoord van 9 oktober 2014. De verschillende betrokken departementen besteden er dan ook in het bijzonder aandacht aan. Bovendien wordt in het nieuw veiligheidsplan 2016-2019 de strijd tegen de identiteitsfraude en de domiciliefraude als een belangrijk transversaal thema aangehaald. De lokale politie speelt, door de controles die zij voor het gemeentebestuur uitvoert, een belangrijke rol bij het opsporen en het controleren van vermoedelijke gevallen van domiciliefraude. In het kader van het kerntakendebat is het wenselijk dat de woonstcontrole een wettelijke, administratieve en verplichte opdracht van de lokale politie blijft, overeenkomstig de rondzendbrief van 1 december 2006 met richtlijnen tot het verplichten en vereenvoudigen van sommige administratieve taken van de lokale politie. Ten tweede deel ik mee dat de wijkagenten de gegevens registreren in ISLP. Zij kunnen de gegevens van de algemene nationale gegevensbank van de geïntegreerde politie of de gegevens van het Rijksregister consulteren. Zij hebben eveneens toegang tot de internationale seiningen. Bovendien mogen zij alle andere informatie gebruiken waarvan zij op de hoogte zouden zijn. Ten derde, in het kader van een verblijfplaatscontrole – dat is een opdracht van de bestuurlijke politie – mogen de toegang tot en het bezoek aan de verblijfplaats niet worden afgedwongen. Dat is immers een schending van de persoonlijke levenssfeer. Op basis van artikel 3 van de wet van 19 juli 1991 betreffende de bevolkingsregisters, de identiteitskaarten, de vreemdelingenkaarten en de verblijfsdocumenten, en van artikel 7 tot 10 van het KB van 16 juli 1992 betreffende de bevolkingsregisters dient een burger evenwel met de lokale politie mee te werken voor de vaststelling van de effectieve hoofdverblijfplaats. In geval van weigering, met andere verzamelde elementen, kan een proces-verbaal worden opgemaakt volgens artikel 7 van eerder vermelde wet. Ten vierde, zoals ik reeds aanhaalde in mijn antwoord op de parlementaire vraag nr. 99 van mevrouw Gabriëls, is het niet mijn bedoeling om ter zake nieuwe richtlijnen uit te vaardigen. De geldende wettelijke en reglementaire teksten vormen een voldoende omkadering voor de verblijfplaatscontroles, waarvoor er trouwens een goede samenwerking bestaat tussen de lokale politie, de gemeentebesturen en mijn administratie. Bijvoorbeeld in het kader van de strijd tegen de domiciliefraude bevat de omzendbrief de dato 30 augustus 2013 reeds heel wat aandachtspunten en best practices voor de gemeentebesturen en lokale politie aangaande de wijze waarop het woonstonderzoek dient te worden uitgevoerd. Ook is een opleiding Woonstcontroles permanent opgenomen in de basisopleiding voor wijkpolitie van de provinciale politiescholen. Mijn bevolkingsinspecteurs geven die opleiding ook op aanvraag in de diverse politiezones. Ten vijfde, artikel 44.1 en 44.2 van de wet op het politieambt vermelden duidelijk dat de politiediensten informatie en persoonsgegevens mogen verzamelen en verwerken met het oog op het uitoefenen van hun opdrachten van bestuurlijke en gerechtelijke politie, mits naleving van de wet op de bescherming van de persoonlijke levenssfeer. De tijdens die opdrachten verzamelde gegevens en informatie mogen, indien nodig, worden geregistreerd in gestructureerde databanken. Ten zesde, op basis van de processen-verbaal geregistreerd in de ANG op nationaal niveau voor de jaren 2011 tot 2014 en het eerste semester van 2015 kan ik, wat de feiten inzake bevolkingsregister betreft, u de volgende cijfers meegeven: voor 2011noteren we 31 429, voor 2012 zijn het er 32 581, voor 2013 zijn het er 34 770, voor 2014 noteren we er 34 175 en voor het eerste semester van 2015 zijn het er 15 206. Het is belangrijk te herhalen dat de inbreuken inzake bevolkingsregister niet noodzakelijk leiden tot een onderzoek naar domiciliefraude. Ze kunnen immers het gevolg zijn van bijvoorbeeld een administratieve vergissing en rechtgezet worden. Ze geven dus niet allemaal aanleiding tot onderzoek naar domiciliefraude.
Mijnheer de minister, het was een duidelijk antwoord. Het enige wat ik wat vreemd vind, maar dat kan zijn omdat ik het niet voor 100 % begrepen heb, is het volgende. U zegt dat wooncontrole niet afgedwongen kan worden en dat u daarvan voorstander bent, dat u die regel niet zult aanpassen, onder andere omdat u de regels ter bescherming van de privacy respecteert.
Ja, men kan op dat moment wel een proces-verbaal opstellen en dan kan gerechtelijk bekeken worden of er tot actie moet overgegaan worden, maar een wijkagent op dat moment manu militari tot actie laten overgaan, is mijns inziens niet raadzaam.
Les questions jointes n° 9628 et 9891 de Mme Nawal Ben Hamou et n° 10043 de Mme Els Van Hoof sont reportées.
Monsieur le président, le réacteur de Tihange 1 a été mis à l'arrêt en urgence ce 23 février, après un nouvel incident qui semble bel et bien être survenu dans la partie nucléaire de la centrale, au cœur du réacteur. Monsieur le ministre, pouvez-vous en dire plus? Quelles sont l'origine, la localisation et l'étendue du problème? Quelles sont les conséquences de cet incident? À quel niveau celui-ci a-t-il été classé sur l'échelle INES? Pourquoi les premières informations officielles délivrées par Electrabel faisaient-elles état d'un "test", alors qu'il s'agissait d'un incident? Quelles suites allez-vous donner à tout ceci?
Cher collègue, le 23 février, le réacteur de Tihange 1 a été mis préventivement à l'arrêt par Electrabel, en raison d'un problème potentiel au niveau des pompes de contrôle volumétrique et chimique du circuit primaire du réacteur. Celles-ci assuraient par ailleurs le rôle de pompes d'injection de sûreté. Tihange 1 comporte trois de ces pompes en parallèle, afin d'assurer cette fonction. Cependant, une seule de ces trois pompes suffit pour ce faire. Une seconde doit être opérationnelle en tant que composant de redondance en cas de défaillance de la première pompe. La troisième est un composant de réserve. Réglementairement, Electrabel doit donc disposer de deux pompes opérationnelles pour le contrôle volumétrique et chimique du circuit primaire du réacteur. Le rotor d'une de ces trois pompes a cassé, entraînant l'arrêt de la pompe. La fonction a ainsi été reprise normalement par les deux autres pompes, conformément aux procédures. Cet événement constitue un problème potentiel de sûreté tant que l'exploitant n'a pas su démontrer que les deux autres pompes ne risquent pas d'être endommagées de la même façon. Il s'agit donc de vérifier qu'il n'y a pas de mode de défaillance commun entre ces trois pompes qui pourrait mener à la rupture du rotor. Afin de diagnostiquer l'origine de la casse, Electrabel a donc démonté le rotor endommagé. Le 23 février, les premières analyses n'avaient pas pu démontrer que le problème à l'origine de la rupture du rotor ne peut pas survenir sur les deux pompes requises pour la sûreté nucléaire. Electrabel a donc décidé, par précaution, de mettre à l'arrêt le réacteur jusqu'à ce qu'il soit démontré qu'il n'y a pas de problème de sûreté lié à ces éléments dans les autres pompes. Les critères d'analyse INES concluent qu'une analyse n'est pas nécessaire pour la dégradation d'une pompe, étant donné qu'une pompe de réserve est disponible. En revanche, une analyse serait opportune s'il se confirme que le problème de la pompe dégradée est générique et risque d'impacter les deux autres pompes. L'événement n'est donc pas à proprement parler un incident selon la définition dans le manuel INES mais une mise à l'arrêt préventive qui permettra, entre autres, de mener des tests sur les deux autres pompes afin de vérifier leur intégrité. Cette différence peut expliquer la communication initiale faite par Electrabel. L'AFCN suivra bien entendu attentivement la réparation de la pompe endommagée et l'évolution des tests menés sur les deux pompes intactes. Dans le passé, je vous ai fourni le nombre d'incidents INES de ces dernières années en soulignant toujours que ces données ne peuvent être utilisées pour des statistiques et qu'elles ne donnent aucune indication concernant la sûreté. Les inspections de l'AFCN considèrent beaucoup d'autres données en plus du nombre d'incidents. De toute façon, le nombre d'incidents classés sur l'échelle INES est similaire à celui des années précédentes. On constate même une nette diminution pour la centrale de Doel. L'année 2016 étant à peine entamée, il est difficile de prédire une réponse à ce stade.
Monsieur le ministre, ce qui est fantastique avec vous, mais surtout avec l'Agence fédérale, c'est qu'il y a toujours une excuse. En l'occurrence ici, sur la minimisation de la communication. Vous dites qu'on a fait un test et puis qu'on s'est rendu compte que c'était un incident. Par ailleurs, vous dites que le nombre d'incidents INES est similaire et que, mieux, à Doel il y a en moins. Forcément, avec les fermetures à Doel 1 depuis février, on comprend pourquoi il y a moins d'incidents si on regarde l'année 2015. Vous dites que, pour 2016, c'est un peu tôt pour faire le bilan de l'année. Je suis d'accord avec vous sur ce volet mais à aucun moment vous ne démentez le fait qu'il s'agisse ici d'une pompe située dans la partie nucléaire.
Je l'ai dit.
Autant pour moi. C'est donc bien dans la partie nucléaire puisqu'il s'agit, en cas d'incident, d'intervenir très vite avec de l'eau borée pour faire baisser la pression nucléaire. Comme vous le savez, on continuera à suivre ce genre d'incidents. Je constate que cette centrale de Thiange 1, qui fait partie de celles que les gouvernements prolongent - puisque le précédent aussi l'a fait -, est vieillissante. Elle est forcément de plus en plus soumise à des difficultés dans la partie nucléaire même si, cette fois-ci et heureusement on s'en réjouit tous, il n'y a pas eu de suites malheureuses, si ce n'est la coupure de quelques semaines à laquelle il a fallu procéder pour vérifier les autres pompes. Bien entendu, je suivrai ce dossier comme tous les autres.
Monsieur le président, je dois ajouter quelque chose d'important. Ma première phrase était: "Le réacteur de Tihange a été mis préventivement à l'arrêt par Electrabel en raison d'un problème potentiel sur les pompes de contrôle volumétrique et chimique du circuit primaire du réacteur".
Vous dites "primaire" pour la partie nucléaire. En tout cas, nous sommes bien d'accord sur ce point. Il s'agit donc bien à chaque fois d'un problème potentiel.
Mijnheer de minister, u weet dat ik een voorstander ben van de uitbouw van een gewapend bestuur, zoals ik dat noem, waarbij wij als plaatselijke bestuurders mee proberen allerlei fenomenen van onveiligheid en misdaad te bestrijden. U weet dat ik als burgemeester van Maasmechelen geconfronteerd wordt met heel wat problemen, waaronder de drugs en de cannabisplantages. Tot de problematiek behoren ook de motorbendes, want er hebben zich, zoals u weet, drie motorbendes in Maasmechelen gevestigd. Dat toont aan hoe goed Maasmechelen logistiek ontsluitbaar is, wat een van de meerwaarden is van de gemeente, maar dergelijke initiatieven zijn natuurlijk ook de achilleshiel van de gemeente. Alle gekheid op een stokje, ik heb u daarover in de plenaire vergadering van 19 november 2014 een vraag gesteld en ik was toen heel blij met uw antwoord. U hebt toen toegezegd dat u het ook nuttig zou vinden om, naar Nederlands idee en voorbeeld, te werken met regionale informatie- en expertisecentra. Die centra hebben als doel om politioneel-gerechtelijke informatie te filteren, door te geven en te bezorgen aan de gemeentebesturen die mee willen stappen in de gewapende aanpak, het gewapend bestuur van die misdaadfenomenen. Mijnheer de minister, vandaag wil ik u een opvolgingsvraag stellen. Wat is de stand van zaken van de eventuele oprichting van regionale informatie- en expertisecentra, zoals de RIEC’s in Nederland? Wanneer is er enige mogelijkheid tot operationalisering? Wat is de stand van zaken van de Bibob-wetgeving, die inhoudt dat het bestuur de integriteit van de aanvragers kan nagaan vooraleer bepaalde vergunningen al dan niet afgeleverd worden?
Mijnheer Terwingen, ik heb u al eens eerder gezegd dat een team van experts onder leiding van professor De Ruyver een opdracht heeft uitgevoerd, waarvan wij begin dit jaar de resultaten, gebundeld in een basisdocument, mochten ontvangen. Daaropvolgend hebben wij in februari een eerste vergadering met de begeleidingscommissie gevoerd. Operationele ondersteuning en het onderzoeken van wetgeving is een van de opdrachten van die begeleidingscommissie. Er is regelgeving nodig om te kunnen ageren. De bestaande regelgeving moet meer geëxpliciteerd worden. Het is niet de bedoeling om de Bibob-wetgeving uit Nederland te kopiëren. Wij moeten de toets uitvoeren met de regelgeving die nu op tafel ligt in België. Bijvoorbeeld, wij kunnen kleine legistieke wijzigingen doorvoeren in de verouderde drankwetgeving en de kansspelwetgeving. Wij moeten geen nieuwe zaken uitvinden als er reeds wetgeving bestaat, die beter zou moeten worden toegepast. De jongste jaren zijn er enkele nieuwe artikelen bijgekomen in de nieuwe gemeentewet. De VVSG geeft aan dat het voor lokale besturen soms moeilijk is om te weten welk artikel moet worden toegepast. Zo kan er bijvoorbeeld al veel op grond van artikel 135 van de nieuwe gemeentewet, maar soms wordt er gebruikgemaakt van het verkeerd artikel. Alvorens nieuwe wetgeving bij te creëren, is het dus noodzakelijk om te huidige regelgeving te optimaliseren. Daarom hebben wij ervoor gekozen de juiste actoren rond de tafel te brengen en best practices te delen die ons in de mogelijkheid moeten stellen om tijdens de tweede begeleidingscommissie dit verder uit te werken. Wat de operationele ondersteuning betreft, heb ik u op een eerder gestelde vraag reeds geantwoord dat binnen afzienbare tijd een proefproject in de provincie Antwerpen en Limburg zal worden opgezet waarbij een organisatiemodel in plaats zal worden gesteld om de bestuurlijke overheden te ondersteunen. Ik heb toen heel bewust geen termijn genoemd, aangezien dit afhankelijk is van verschillende factoren, waaronder de bereidwilligheid van andere actoren. Deze beoogde bestuurlijke aanpak is namelijk een nieuwe manier van samenwerking, een nieuwe cultuur die zal moeten worden gecreëerd. Het begeleidingscomité is een eerste aanzet. Een tweede samenkomst is gepland eind maart. Tijdens de eerste begeleidingscommissie zijn verschillende pistes aangereikt. Deze moeten nu worden bekeken op het vlak van haalbaarheid en effectieve meerwaarde.
Mijnheer de minister, u zult het mij dan ook niet kwalijk nemen dat ik na de paasvakantie bij u terugkeer om te zien wat het begeleidingscomité heeft beslist. Ik weet alleszins dat er plannen zijn om iets te doen in Antwerpen, dan wel Limburg, of misschien zelfs beide samen. Het is misschien een schot voor de boeg, maar ik zou ten zeerste willen pleiten voor een opsplitsing. Ik meen dat er wel degelijk plaats is voor twee proefprojecten. Ik verneem dat er sprake is van één centrum voor beide provincies. Ik meen dat dit te veel informatie zal zijn die bovendien moeilijk behapbaar zal zijn. Mocht er toch een proef-RIEC komen, dan pleit ik voor een opsplitsing voor beide provincies zodat beide elkaars informatie en ervaringen kunnen uitwisselen. Ik hoop dat beide proef-RIEC’s er zo snel mogelijk komen. Ik heb echter begrepen, mijnheer de minister, dat u daarvoor enige tijd nodig hebt zodat het de juiste kant kan uitgaan. Over een aantal maanden kunnen we dan misschien proefdraaien met twee RIEC’s, een in Antwerpen en een aparte in Limburg.
Mevrouw Claerhout is niet aanwezig. Noch heeft zij gevraagd om haar vraag uit te stellen of in een schriftelijke vraag om te zetten. Met toepassing van artikel 127, 10 van het Kamerreglement wordt vraag nr. 9662 van mevrouw Claerhout als ingetrokken beschouwd.
Mijnheer de minister, op 23 februari kondigde u aan dat er grenscontroles met Frankrijk zouden worden georganiseerd om eventuele vluchtelingen uit Calais en Duinkerken te onderscheppen en terug te sturen. Laat ik duidelijk stellen dat ik helemaal akkoord ga met die controles, want ze zijn nodig. De organisatie ervan dreigt wel ten koste te gaan van de lokale politiezones die soms meer dan honderd kilometer van de grens liggen. Door de lange verplaatsingstijden stapelen zich op termijn waarschijnlijk heel wat overuren op. Ik kan u het voorbeeld geven vanuit de politiezone Druivenstreek. Politiemensen moeten daar om 4.30 uur naar het commissariaat komen, zich daar omkleden, vervolgens naar Asse gaan om vanaf daar anderhalf uur in een bus te zitten naar de grens, concreet: naar Veurne. Daar moeten ze twaalf uur patrouilleren en vervolgens terugkeren langs dezelfde weg. Dat is vijf tot zes uur eer die politiemensen thuis zijn. Zes uur aan- en afrijtijd zijn nogal zinloos voor wie er ver vandaan woont. Die uren worden niet gepresteerd in de zone, waardoor degenen die wel in de zone achterblijven, taken van die politiemensen moeten overnemen. Dat zorgt voor een sneeuwbaleffect, waardoor de lokale zones het risico lopen een aantal taken niet meer te kunnen uitvoeren. Ik ga akkoord met respect voor het solidariteitsbeginsel, maar enig pragmatisme is ook wel aan de orde. Vorige week heeft trouwens de vakbond een stakingsaanzegging om die reden ingediend. Mijnheer de minister, mijn eerste vraag gaat over efficiëntie. Kunnen er niet meer politiemensen uit dichter bij de grens liggende zones worden opgevorderd? Ik denk dan aan Henegouwen, West- en Oost-Vlaanderen. Ten tweede, kunnen de prioriteiten van de federale politie niet worden herbekeken en verschoven, zodat die meer kan bijdragen aan de grenscontroles?
Mijnheer de minister, de Europese Commissie is van mening dat België de akkoorden van Schengen niet respecteert door controles uit te voeren aan de grens met Frankrijk. Dat stond blijkbaar in een brief van de Europese Commissaris van Migratie Dimitris Avramopoulos aan eerste minister Michel en aan u als minister van Binnenlandse Zaken. Volgens de Commissie mogen de grenscontroles hoogstens tien dagen duren. Volgens minister Reynders kan de periode worden hernieuwd. Ook de voorzitter van uw coalitiepartner in de regering, mevrouw Rutten, heef twijfels bij de grenscontroles. Zij stelde in de media dat België een heel klein land is, met een open economie. Wij hebben er volgens haar dan ook alle baat bij dat de grenzen open blijven. Open Vld had derhalve liever gerichte controles gehad. Kunt u bevestigen dat u die brief hebt ontvangen? Hebt u intussen al op de brief gereageerd? Kunt u ook bevestigen dat de grenscontroles na tien dagen kunnen worden verlengd? Welk orgaan beslist eventueel over de verlenging? Op basis van welke criteria wordt beslist of de controles kunnen worden verlengd? Hoeveel agenten worden op het ogenblik aan de grens ingezet? Kunt u bevestigen dat een deel van de agenten die aan de grens worden ingezet, in de zones van Molenbeek en Anderlecht zijn of waren tewerkgesteld? Ten slotte, werd de mogelijkheid tot gerichte controles in de regering besproken?
Monsieur le ministre, je voudrais tout d'abord rappeler la décision prise par le gouvernement français, le 23 février, de démanteler au moins la moitié du camp de Calais, décision parfaitement autonome et souveraine, mais qui vient bien tard. Par ailleurs, le long de notre frontière avec la France se trouvent environ 7 000 personnes. Ce ne sont, en principe, pas des personnes qui fuient la guerre et la mort. Il s'agit d'illégaux qui tentent de rejoindre un pays membre de l'Union européenne, hors Schengen certes, mais quand même un pays membre de l'Union européenne. Nous ne sommes pas occupés à assister à une situation du type de celle que l'on rencontre du côté des frontières de l'Europe de l'Est. Au contraire, nous sommes face à des personnes qui assument une vie précaire dans des situations extrêmes, mais qui ont fait le choix de ne pas demander l'asile. Ce faisant, nous ne pouvons garantir qu'elles ne s'installeront pas chez nous si elles ne parviennent pas à traverser La Manche et à se rendre en Grande-Bretagne où, forcément, elles ne remplissent pas les conditions pour être accueillies. Nous tournons en rond et cette situation me paraît extrêmement délicate à gérer, du point de vue belge en tout cas. Eu égard à cette gestion, je voudrais savoir quand le gouvernement belge a été informé par le gouvernement français de la décision de démantèlement. Sous quelle forme et à quelle date, le gouvernement belge a-t-il informé la Commission européenne et le gouvernement français de sa décision de renforcer l'effectif policier dans le périmètre? Selon quels critères a-t-on décidé du choix de ce renforcement? Quel est précisément l'effectif policier supplémentaire qu'il a été décidé d'apporter en soutien aux zones locales à cet endroit? D'où vient ce renfort? Confirmez-vous le chiffre de 600 interpellations la première semaine du renforcement des contrôles? Quelles sont les missions précises à avoir été confiées aux forces de l'ordre belges à la frontière? Quelles ont été les mesures prises à l'encontre des migrants illégaux interpellés?
Mijnheer de minister, ook ik zou graag een stand van zaken krijgen over het overleg met Frankrijk en het overleg met Europa over de Schengenzone. Ik ben echter ook geïnteresseerd in de manier waarop de grenscontroles heel praktisch worden georganiseerd, meer bepaald met betrekking tot de vaak aangehaalde kwestie dat de migranten in Noord-Frankrijk maar asiel moeten aanvragen. Als de migranten de grens oversteken en zij worden gevat door de Belgische politie of grensbewaking, in hoeverre krijgen zij dan de mededeling dat zij asiel kunnen aanvragen in België? Hoe gebeurt dat? Waarom stel ik die vraag? Mijn vraag dateert van begin maart. Op de Nederlandse tv heb ik toen een reportage gezien in "Nieuwsuur" over de Belgische controles aan de Franse grens. In de reportage was toen duidelijk in een beeld zonder onderbreking te zien dat Belgische politieagenten enkele mensen vlak over de grens van de bus plukten en ze zonder een woord uitleg over de mogelijkheid tot het aanvragen van asiel in ons land terugstuurden over de Franse grens. Kunt u een overzicht geven van de grenscontroles langs de Franse grens sinds hun start? Hoeveel mensen zonder wettig verblijf werden gelokaliseerd en wat is er met hen gebeurd: terugzetten over de Franse grens, procedure van asielaanvraag opgestart, uitwijzingsbevel, opsluiting in een gesloten centrum? Er is een aantal opties. Wat is de procedure, indien de politie iemand zonder wettig verblijf opmerkt? Is het aan de politie om melding te maken van het recht op asielaanvraag? In welke taal gebeurt dat? Is er een protocol of handleiding, die moet worden gevolgd? Als zoiets bestaat, krijg ik daar graag een kopie van. Volgens de reportage – het is natuurlijk maar een momentopname, maar het was toch een duidelijk beeld – zou dat niet systematisch gebeuren. Hoe verklaart u dat? Wanneer kan iemand zonder wettig verblijf worden opgepakt en naar een gesloten centrum worden verwezen? Tot slot wil ik graag, zoals de collega’s, een stand van zaken.
Monsieur le président, monsieur le ministre, l'opération Médusa consistant à effectuer des contrôles à la frontière entre la Flandre occidentale et la France et qui mobilise beaucoup de moyens policiers est de plus en plus critiquée, notamment par les policiers. Les syndicats policiers dénoncent notamment les mauvaises conditions de travail d'environ 250 agents déployés à la frontière, le manque de clarté dans les instructions données. Il semblerait par ailleurs que, parmi ces 250 agents, on compte une cinquantaine de policiers bruxellois, alors que la police de Bruxelles-Capitale est en sous-effectif et est déjà largement surchargée, notamment à cause du Plan Canal qui a fait l'objet de larges débats dans cette commission. Monsieur le ministre, pouvez-vous nous confirmer les chiffres cités quant au nombre de policiers engagés quotidiennement dans cette opération? Pouvez-vous nous détailler la provenance de ces policiers, si possible par zone? Quel est le coût quotidien de cette opération? Quelles sont les principales missions confiées à ces policiers dans le cadre de cette opération? Combien de temps envisagez-vous de maintenir ces contrôles à la frontière, compte tenu du fait que l'article 25 du Code frontières Schengen prévoit que de tels contrôles ne doivent pas dépasser une période de dix jours?
Ik heb hier een heel omstandig antwoord voor de verschillende vragen. Er zijn ook verschillende facetten aan de problematiek. Het is alvast mijn ambitie om op al uw vragen minutieus te antwoorden. En ce qui concerne la mobilisation, le principe de désignation et de mobilisation des forces de police pour les contrôles frontaliers temporaires en Flandre occidentale se base sur les règles en vigueur prévues dans les circulaires ministérielles respectives, à savoir GPI 44 ter et MFO-2. Ces mécanismes de solidarité contraignants au sein de la police intégrée prévoient notamment une mobilisation concentrique des moyens disponibles, en ce sens qu'en premier lieu et conformément au seuil quantitatif prévu, la capacité policière mobilisée est celle qui se trouve le plus près du lieu de mobilisation, pour puiser ensuite les besoins restants dans la capacité des zones de police situées en dehors de la province concernée. Vu le déploiement d'un dispositif policier relativement important – j'y reviens – sur plusieurs jours, il est nécessaire de mobiliser les services de police du reste du pays. Les mêmes mécanismes sont d'ailleurs appliqués invariablement dans le cadre du soutien aux événements de grande ampleur, par exemple à Bruxelles, qui nécessitent une mobilisation des services de police des quatre coins du pays avec des délais d'intervention aussi longs pour venir renforcer la capacité policière dans la capitale. Pour ces contrôles aux frontières, la police fédérale consent déjà des efforts considérables tant avec l'appui spécialisé qu'en termes de capacité. Par ailleurs, différentes unités de la police fédérale sont directement impliquées dans cette problématique, notamment la police de la route, la police de la navigation dans le port de Zeebrugge, la police des Chemins de fer, la police judiciaire, le Service de Coordination et d'Appui en Flandre occidentale. Pour l'instant, la mobilisation de la capacité disponible au sein de la police fédérale est déjà quasiment exclusivement consacrée à la gestion des priorités actuelles de la société, dont l'une des principales est la problématique des migrations. Vous avez posé des questions concernant l'utilisation des moyens et l'efficacité lors d'opérations. La décision de renforcer les effectifs et de mener les contrôles aux frontières avec la France a été prise en concertation avec le gouverneur de la province de Flandre occidentale, les chefs de corps de la côte et les autres services de police concernés ainsi que l'OE. À cet effet, les services de police et les pouvoirs locaux ont fourni les données nécessaires qui ont révélé qu'il était bel et bien question d'une augmentation significative du nombre de migrants en transit qui, depuis la France, ont traversé la frontière avec la Belgique. Sur une base de 24 heures / 24 et de 7 jours / 7, 290 policiers supplémentaires ont été désignés pour ce renforcement. Ils ont été mobilisés dans le cadre de missions et tâches diverses dont les contrôles à hauteur de la frontière, le traitement administratif des personnes interpellées sans titre de séjour légal et les patrouilles en cavalerie et en hélicoptère. Er werd gevraagd of er bijzondere maatregelen werden genomen voor Brussel. Dat is niet het geval. Er werden geen bijzondere maatregelen genomen ter vrijwaring van de ingezette capaciteit van het Brusselse politiekorps. Het nu geldend dreigingsniveau 3 geldt voor het hele land en niet enkel voor Brussel. In het kader van de versterkingsmechanismen leveren de Brusselse politiezones structureel weinig steun aan andere zones, maar ontvangen meestal wel veel steun van korpsen buiten het Brussels Gewest. Het is dan ook logisch dat het ondersteuningsmechanisme ook in omgekeerde richting kan werken en dat de Brusselse korpsen ook elders bijstand verlenen. Grote manifestaties situeren zich vaak in Brussel en de solidariteit komt meestal naar Brussel. In dit specifiek geval was het nodig om ook op de Brusselse solidariteit een beroep te doen. Het werd enorm op prijs gesteld dat die door Brussel werd geleverd. De heer Top vroeg hier waarom er geen gerichte controles waren. Ik laat opmerken dat we in het kader van de operatie Medusa, waarvan de eerste fase al van start is gegaan vóór 23 februari, in de grensstreken en op de grote assen al een hele tijd gerichte controles deden. Die operatie, die al enkele maanden geleden werd aangekondigd, betrof geen grenscontrole als dusdanig, maar had wel dezelfde doelstellingen, met name vluchtelingen opsporen en vooral mensensmokkelaars vatten. Over de tweede fase, of de andere invulling van Medusa na 23 februari in West-Vlaanderen aan de Frans-Belgische grens kan ik de volgende specificaties geven. De opdrachten aan de grens in het kader van de operatie Medusa zijn ten eerste, het coördineren van het gebeuren door middel van een combdo, ten tweede, het opmaken van een beeldvorming door middel van de beleidscel CSD Pentolon en, ten derde, het overgaan tot effectieve controles met als doel te vermijden dat er tentenkampen ontstaan. Wat zetten wij daarvoor in? De dispositieven aan de grens in de zone Westkust dienen voor controles in de regio Adinkerke-De Panne. Er is een dispo Railo van de spoorwegpolitie voor controle op de treinen. Er is een dispo HAAI van de wegpolitie voor controles op de parkings langs de A-wegen. Er is een dispo Haven van de zeevaartpolitie voor controles in de haven. Er is een dispo van de politiezone Brugge voor verhoogde controles in de regio Zeebrugge rond de haven. Er is een helikopter voor verkenningsopdrachten. Voorts wordt er een gehypothekeerde reserve gehouden, evenals een reserve FGP in het kader van de afhandeling van de mensensmokkel en een ambulance. Er is de oriëntatie van de dienst VVI van de lokale politie en er wordt dagelijks een migratiehond en een CO-meter ter beschikking gesteld. Ten slotte werden twee afhandelingkantoren in de grensstreek ingericht, een in Veurne en een in De Panne. De dispositieven van de controles kunnen aangepast worden naar gelang van waargenomen verschuivingen van de routes. Ze blijven dus zeker niet op een vaste plaats; er wordt rekening gehouden met de stromen vluchtelingen via welke grensovergangen of andere routes. Het betreft eigenlijk een tamelijk dynamisch gegeven. In het binnenland loopt ook nog steeds de operatie Medusa, die zich richt op secundaire migratie op risicotreinen, in havens, op snelwegen en op de parkings. De dispositieven ter zake hadden we dus al in stelling gebracht voor we de grenscontroles deden. Harde en zachte bewijzen verzamelen tegen mensensmokkelaars is een van de doelen van de operatie. Er werden vragen gesteld over de communicatie met Frankrijk en de notificatie aan de EU-Commissie. Ik ga eerst even in op de notificatie aan de Commissie en het overleg in de regering. De regering besloot tot herinvoering van de grenscontroles aan de grens tussen West-Vlaanderen en Frankrijk voor een initiële periode van 30 dagen. Aanleiding daartoe was de ontmanteling van het illegale kamp in Calais boven op de steeds aanhoudende stijging van het aantal transitmigranten. Het is dus niet zo dat we voor 23 februari het fenomeen nog niet waarnamen. Het fenomeen was er. De vrees van de lokale politie, die trouwens ook bewaarheid is geworden, was dat de stroom echt zou aanzwellen op het moment waarop de kampen ontmanteld werden. Wij hebben dus eerst en vooral met toepassing van de artikelen 23 en 24 van de Schengengrenscode een officiële kennisgeving gedaan aan de Europese Commissie alsook aan de lidstaten. Ik heb ook de Franse minister Cazeneuve ingelicht over de maatregel en de notificatie aan de Europese Commissie. Op 25 februari 2016 ontvingen de eerste minister en ik een schrijven van de Europese Commissaris Avramopoulos, bevoegd voor Migratie, Binnenlandse Zaken en Burgerschap, dat stelde dat er gelet op de aard van de operatie toepassing diende te worden gemaakt van een andere bepaling uit de Schengengrenscode, met name artikel 25. Wij hadden een beroep gedaan op de artikelen 23 en 24 van de Schengengrenscode. De Europese Commissie heeft gezegd dat er in dit geval – het ging hier om een uitzonderlijk geval – beter een beroep kon worden gedaan op artikel 25. Het was de eerste keer dat we die procedure in gang zetten. Dat was eigenlijk in samenspraak met de Europese Commissie. Ook al had de Europese Commissie erkend dat het hier wel degelijk een te voorziene gebeurtenis en reeds evoluerende situatie, met name door de lopende rechtszaak in Frankrijk, betrof, door de urgentie waarmee de grenscontroles tijdelijk moesten worden heringevoerd, kon er geen voorafgaand overleg met de Europese Commissie en de lidstaten plaatsvinden. Welnu, in een dergelijk geval geeft de Europese Commissie er de voorkeur aan dat de procedure uitgeschreven in artikel 25, wordt gevolgd, omdat het gaat om een gebeurtenis die onmiddellijk actie vereist. Dat is zelfs het geval indien het reeds enige tijd daarvoor duidelijk is dat er een risico bestaat dat de gebeurtenis zich zal voordoen. Artikel 25 van de Schengengrenscode voorziet in een eerste termijn van tien dagen voor de invoering van de grenscontroles, verlengbaar met hernieuwbare periodes van telkens 20 dagen en dat met een maximum totaalperiode van twee maanden. In nauw overleg en met goedkeuring van de Europese Commissie heeft België een nieuwe notificatie gedaan aan de Europese Commissie en de Europese lidstaten op basis van artikel 25 van de Schengengrenscode. Zoals voorgesteld door de Europese Commissie werd in de notificatie ook onmiddellijk de verlenging van de maatregel met maximaal 20 dagen aangekondigd. Naast de situatie in Calais zal de ontruiming van illegale kampen verspreid over het noorden van Frankrijk, een verder risico op transmigratie richting België veroorzaken. De huidige verlenging, dus de periode van 10 plus 20 dagen, geldt dus tot 23 maart. Volgende week wordt op de Ministerraad bekeken of we een verdere verlenging aanvragen bij de Europese Commissie. Er werd ook gevraagd of het punt in de regering ter sprake is gekomen. Les partis du gouvernement ont marqué leur accord sur une réintroduction des contrôles aux frontières au sein de la zone limitée entre la province de Flandre occidentale et la région frontalière française, vu le caractère urgent de la situation. La possibilité prévue pour les États membres dans le Code frontières Schengen vise à faire temporairement face à ces situations au moyen d'une réintroduction des contrôles frontaliers, précisément lorsque les contrôles ciblés se révèlent insuffisants pour garantir l'ordre public et la sécurité intérieure. In de regering is er daarover dus inderdaad overlegd. Ik kom nu tot de vragen over de communicatie met de buurlanden, meer specifiek Frankrijk. J'ai informé par courrier mon homologue français, le ministre Cazeneuve, de la réintroduction des contrôles aux frontières, en application des articles 23 et 24 du Code frontières Schengen et de la notification à la Commission européenne le même jour. Tant de notre propre initiative qu'à la demande de la Communauté européenne, le premier ministre et moi-même avons décidé d'entrer en contact avec le Royaume-Uni et de conclure des accords avec les pays susceptibles d'être des lieux de départ vers ce dernier (France et Pays-Bas). En vertu du Code frontières Schengen, ce sont les États membres qui décident de la réintroduction ou non des contrôles aux frontières, conformément aux dispositions prévues. Les prescriptions et conditions du Code frontières Schengen doivent dès lors être respectées. La Commission européenne veille au maintien de ce respect. Op basis waarvan worden mensensmokkelaars onderschept? Er is een permanente evaluatie van de toestand, het aantal onderschepte transitmigranten en runners en hun modus operandi. Op basis daarvan past de politie haar dispositieven aan. Dat gebeurt op een flexibele manier. Reeds in de eerste week leidde dat tot het onderscheppen van 16 mensensmokkelaars. Dat zullen wij blijven doen. Ik onderstreep de zeer goede en geïntegreerde samenwerking op het terrein van de lokale politie, die versterkt wordt door eenheden van de bestuurlijke zuil van de federale politie, alsook van de federale gerechtelijke politie, onder leiding van het parket, als het gaat om de aanpak van mensensmokkel. La procédure de demande d'asile doit, dans un premier temps, avoir lieu en France, où les services ont reçu toutes les informations et tous les renseignements en la matière. Les personnes interceptées veulent effectivement rejoindre le Royaume-Uni et n'ont fourni, à ce jour, aucune indication aux services de police quant à la moindre demande d'asile. Elles se trouvent dès lors dans une illégalité permanente. Les services de police mettent les personnes interceptées à la disposition de l'Office des Étrangers, qui prend une décision conformément à ses compétences. L'Office des Étrangers prend en charge les éventuelles demandes d'asile. Cette procédure, qui passe par le centre de traitement de Furnes, est particulièrement efficace. Ik kan u bevestigen dat opdracht is gegeven aan de politiemensen om de mensen te wijzen op hun rechten om asiel aan te vragen, maar dat zeer weinigen daarvan gebruikmaken. Er werden ook cijfergegevens gevraagd. Ik heb een overzicht van de onderschepping van transitmigranten in het algemeen in de periode 2015/2016 in West-Vlaanderen. Ik kan u die cijfers per maand geven voor de jaren 2015 en 2016. U zult merken dat de stijging vanaf oktober 2015 fors inzet. Ik geef u de cijfers. Voor het jaar 2015: januari 133, februari 115, maart 190, april 154, mei 228, juni 233, juli 178, augustus 236, september 235, oktober 542, november 362 en december 783. Voor 2016: januari 950 en februari 1 418. Wat zijn de concrete resultaten sinds de start van de actie? De concrete resultaten van de actie Medusa zijn in hun totaliteit moeilijk meetbaar omdat wij niet weten wat de preventieve en ontradende invloed is geweest. Die grensposten kunnen immers ook een preventief en ontradend effect hebben. In het algemeen kunnen we stellen dat er voorlopig een daling is van het aantal transitmigranten in de kustregio en dat tentenkampen zijn uitgebleven. Dit zijn de objectieven die wij ons hadden gesteld. Wat de “naakte” resultaten betreft van de actie tot en met half maart, in totaal werden 717 transitmigranten aangetroffen in de kustregio door de diensten die rechtstreeks betrokken zijn bij Medusa. Aan de grensregio gaat het over 433 transitmigranten. In het tijdelijk opgericht administratief afhandelingscentrum waren er 93 transitmigranten. Door de spoorwegpolitie werden er 47, door de wegpolitie 9 en door de scheepvaartpolitie van Zeebrugge 135 transitmigranten opgepakt. Daarnaast zijn er natuurlijk ook nog transitmigranten aangetroffen door de niet-rechtstreeks betrokken partners. Deze cijfers zijn niet in rekening gebracht. In het RAAK, zijnde het administratief afhandelingcentrum, werden 231 personen afgehandeld, 296 personen kregen het bevel het grondgebied te verlaten en 357 personen werden naar de grens teruggewezen. Mijnheer de voorzitter, ik meen een behoorlijk compleet antwoord op de verschillende vragen te hebben gegeven.
Mijnheer de minister, uw antwoord was vrij compleet en vrij uitgebreid, zoals u had aangekondigd. De heer Vandenput heeft geen repliek. Mijnheer Top is niet aanwezig. De heer Pivin krijgt het woord.
Monsieur le ministre, j'ai une remarque et une question à formuler. La solidarité, nous la connaissons. Je ne connais pas les chiffres de la balance de la solidarité: s'exerce-t-elle davantage en faveur de Bruxelles ou du reste du pays? Je vous poserai une question pour les obtenir car vous avez l'air sûr de vous. Je rappelle tout de même que Bruxelles est la capitale du pays. Cela ne me paraît pas dérangeant que la balance penche dans ce sens-là. Vous avez dit, si je vous ai bien compris, que nous utilisions à peu près toute la capacité disponible de la police fédérale. C'est bien, les résultats suivent. Mais quid si quelque chose d'autre se passe? A-t-on encore une capacité de réserve? J'imagine que oui, mais laquelle? Quelle est son ampleur?
C'est une question de priorités. Par exemple, pour les matchs de football, nous essayons de garder de la capacité. Le match de football du FC Liège contre le Beerschot le 23 mars représente un grand risque. Aussi, nous déploierons une grande capacité. Pour ces événements-là, c'est réglé. Nous avons le niveau de terrorisme, nous avons la crise de l'asile et la crise de la transmigration. À un moment donné, il faut mobiliser toute la capacité possible pour pouvoir gérer tout cela. Il est clair que parfois, la capacité est sur le terrain. Elle n'est pas illimitée. Nous sommes en train de recruter et nous allons former du personnel pour augmenter la capacité. Mais entre-temps, je dois travailler avec les moyens dont je dispose.
Mijnheer de minister, u hebt een zeer omstandig antwoord gegeven, dat ik met veel aandacht zal nalezen. Wij delen sowieso dezelfde bekommernis, in die zin dat we een tentenkamp langs de Belgische kust moeten vermijden. Hoe vermijden we een tentenkamp? Uiteraard, door die mensen aan te zetten tot het aanvragen van asiel. Ik heb echter een heel sterk vermoeden dat dit niet op de goede manier gebeurt. Het antwoord dat u net hebt gegeven, neemt die bezorgdheid niet weg. Het eerste contact vindt plaats met de politie, met degene die de grensbewaking of de grenscontroles uitvoert of een meer sporadische controle in het grotere grensgebied. Het komt aan de politie toe om op een zeer goede manier de rechten duidelijk te maken in de taal van de migrant, dus ondersteund door tolken. Ik heb u gevraagd of en hoe dat gebeurt en u hebt gewoon geantwoord dat het gebeurt. Uit de reportage op de Nederlandse televisie blijkt echter iets anders. Hoe verklaart u dat? Ik weet niet of u die reportage gezien hebt, maar misschien hebt u het laten opzoeken vanwege mijn parlementaire vraag. Uit die reportage krijg ik in ieder geval een totaal ander beeld. Ik heb u ook gevraagd of er een protocolhandleiding voor de politie bestaat, waarin staat hoe de politiemensen daarmee moeten omgaan. Welke woorden spreken zij uit? Daar gaat het uiteindelijk over. Hebben zij een document bij in de taal van de migrant, met enige uitleg? Dat lijkt mij toch wel noodzakelijk. Daarop hebt u niet geantwoord. Misschien kunt u daar nog op ingaan. Ik heb nog een bijkomende vraag over het afhandelingscentrum in Veurne. Welke taak heeft dat centrum juist in de asielprocedure?
Mijnheer De Vriendt, de migranten worden opgenomen – morgenvroeg ga ik trouwens naar ginds om op het terrein te bekijken hoe het eraan toegaat – en daarbij worden die vragen gesteld. Ik ben er zeker van dat hen die vragen gesteld worden, omdat het gaat over twee verschillende stromen in de afhandeling. Iemand die asiel wil aanvragen, wordt naar de Dienst Vreemdelingenzaken doorverwezen. Wie geen asiel wil aanvragen, gaat naar het afhandelingscentrum – dat is weliswaar een raar woord, maar zo heet het nu eenmaal – in Veurne, waar de betrokkene wordt geregistreerd en waar er vingerafdrukken worden genomen, waarna de betrokkene terug over de grens wordt gezet. Het gaat dus over twee verschillende stromen en vermits de beide stromen mensen behandelen, ben ik er zeker van dat de vraag naar de mogelijkheid van een asielaanvraag effectief gesteld wordt. De feedback die ik van de diensten krijg, is dat er heel weinig vluchtelingen op ingaan. Zij willen hier geen asiel. Zij willen naar het Verenigd Koninkrijk. Dat is ook de hele problematiek van Calais en Duinkerke geweest. Ik heb het daarover ook met minister Cazeneuve gehad. Hij zei dat ze de vluchtelingen proberen ervan te overtuigen om asiel aan te vragen, maar zij willen per se naar het Verenigd Koninkrijk. Wat mij nu op een positieve manier verwondert, is dat Frankrijk bij de ontmanteling van het park of de jungle van Calais communiceert dat 70 % van de bewoners nu wel asiel wil vragen. Zij worden verspreid over betere plaatsen, met betere omstandigheden en willen nu wel asiel aanvragen. Ik zal dat verder opvolgen, maar het verwondert mij dat zolang zij in de jungle zaten, geen asiel wilden aanvragen en na de ontmanteling wel. Dat fenomeen vereist toch enige explicatie.
Dat verwondert mij totaal niet. Ik heb het kamp in Duinkerke bezocht. Het probleem, ook in Calais, was dat de overheid niet in dat kamp vertegenwoordigd was en er niet wilde binnengaan. Er was geen enkel contact met de vluchtelingen om hen duidelijk te maken wat hun rechten zijn. Als het kamp wordt ontmanteld, worden die mensen verspreid, wordt alles kleinschaliger, is er wel onmiddellijk contact met de overheid, aangezien de ontmanteling door de overheid gebeurt. Het verhaaltje dat vluchtelingen geen asiel willen aanvragen, moeten wij niet meer vertellen, want het klopt niet. Het gaat erover om veel inspanningen op een goede manier voor de vluchtelingen te doen. Als zij een asielstatuut in België of Frankrijk aanvragen, kunnen zij via de omweg van het visum ook in Groot-Brittannië geraken. De vluchtelingen hebben geen enkel belang om geen asiel aan te vragen. Als zij naar Groot-Brittannië willen, kunnen zij dat, maar dan is de gemakkelijkste weg asiel aanvragen in Frankrijk of België. Wat is de moraal van het verhaal voor de Belgische kust? Als wij migranten tegenkomen, moeten wij hen met alle macht uitleggen wat hun rechten inzake asiel zijn. Het is mij nog altijd niet duidelijk dat dat zo gebeurt. Ik vroeg naar een protocol of handleiding ter zake. Ik blijf ook zitten met de beelden van de Nederlandse reportage. Ik kan hier alleen maar mijn bezorgdheid overbrengen. Ik vraag u om samen met uw collega’s in de regering om hierop volop in te zetten.
Monsieur le ministre, je vous remercie pour votre réponse détaillée et complète. Je voudrais, cependant, attirer votre attention sur la question de l'organisation des déplacements des policiers et des agents. Ces déplacements entraînent une surcharge de travail. Pour l'instant, la situation n'est pas facile. Comme vous l'avez dit, toutes les capacités sont mobilisées. Ces situations compliquées et exceptionnelles doivent être limitées dans le temps. Toujours est-il que, vu la surcharge de travail, énormément de signaux nous sont et vous sont envoyés. Par ailleurs, vous nous avez donné la liste des tâches qui sont confiées aux services de police. Toutefois, d'après les retours de terrain que nous avons, les choses ne sont pas aussi claires que vous semblez le dire. Il est donc important que le travail d'information soit effectué correctement. Cela dit, en ce qui concerne les effectifs de Bruxelles, je comprends que la solidarité doit exister dans les deux sens. Évidemment, dans ce cas, on se retrouve une nouvelle fois dans un contexte particulier. Nous avons débattu dans cette commission du plan Canal dont on connaît les implications au niveau des services et des nouvelles affectations. Aujourd'hui vient s'ajouter le plan Medusa, ce qui génère encore plus d'inquiétudes au sein des services de police.
De interpellatie nr. 123 van de heer Kir wordt uitgesteld naar een volgende vergadering. De heer Top komt later.
Monsieur le ministre, récemment, dans la région d'Eupen, des citoyens ont pu voir circuler un véhicule de type "combi" aux couleurs de la police fédérale, mais équipé de plaques d'immatriculation étrangères. Il s'avère en réalité que la zone de police de Roulers aurait renoncé à l'utilisation de ce combi et que la société de leasing responsable ait revendu ce dernier, sans pour autant retirer le lettrage de la police fédérale sur la carrosserie du véhicule avant de le céder à une personne privée. Étant donné le contexte actuel de la menace terroriste, cet incident, certes exceptionnel, est pour le moins regrettable vu les implications que pourrait avoir un manque de rigueur de la part de certains prestataires de services. Aussi, avez-vous eu connaissance des faits énoncés et pouvez-vous nous les confirmer? Une enquête a-t-elle été diligentée pour identifier les responsabilités et les défaillances du prestataire de services? Des consignes ont-elles été données aux différentes zones de police pour éviter, à l'avenir, ce type d'incident dans leurs relations avec les sociétés de leasing automobile?
Monsieur Calomne, j'ai effectivement vu la photo du combi en question. Il est intolérable que pareille situation puisse se produire. Un véhicule de la police locale de la zone de RIHO est concerné. Il semble que la firme de leasing soit dans ce cas en faute. J'apprends que le Comité P a débuté une enquête à ce sujet. Les résultats vous en seront communiqués ultérieurement. Il existe au sein de la police des directives concernant la procédure à suivre lorsqu'un véhicule est éliminé. Pour votre information, il s'agit de la circulaire GPI 51 du 13 septembre 2006 relative au traitement du matériel de police mis hors service (Directive et recommandations). Aussi longtemps qu'il s'agit d'un cas isolé, il n'est pas opportun de modifier la directive. J'attends donc les résultats de l'enquête du Comité P.
Monsieur le ministre, je vous remercie pour votre réponse.
Monsieur le président, monsieur le ministre, en raison de la volonté gouvernementale de ramener un maximum de policiers sur le terrain, vous avez décidé de mettre fin aux actions de sensibilisation de la Cellule Éducation et Prévention (CEP), qui étaient notamment menées dans les écoles. Cette cellule fut créée en 1958 au sein de la gendarmerie sous le nom de "Via Secura". Son but était principalement d'éduquer et de se charger des relations publiques. Fruit d'une collaboration avec l'Institut belge de Sécurité routière (IBSR), les neuf cellules provinciales ont pour missions de donner des leçons théoriques de circulation dans les écoles, associées à des exercices pratiques sur des pistes de circulation; de dispenser dans les entreprises des sessions d'information sur la question de la circulation; ou encore de participer à de grands événements tels que le Salon de l'auto. Nous nous souvenons tous de ce type d'interaction lorsque nous étions encore à l'école primaire. La Cellule Éducation et Prévention possède également deux voitures-tonneaux qui sont mises à disposition par l'IBSR et qui servent principalement à des événements ressortissant aux relations publiques, afin de sensibiliser et de persuader les citoyens de porter la ceinture de sécurité. Ces campagnes se déroulent également dans les écoles secondaires. Monsieur le ministre, en mettant un terme à l'existence de la CEP, avez-vous envisagé des options alternatives pour la poursuite de ses missions, éventuellement en collaboration avec d'autres niveaux de pouvoir, ou bien s'agit-il d'un choix guidé uniquement par des considérations budgétaires? Ne pensez-vous pas que la prévention et la sensibilisation à la sécurité routière dès le plus jeune âge – donc, notamment dans les écoles – exerce une influence positive sur le comportement des usagers de la route? Que vont devenir les policiers qui appartiennent encore aux différentes cellules provinciales? Quelle affectation avez-vous envisagée pour eux? Quelle politique de gestion de carrière comptez-vous mettre en place, notamment en termes d'affectation d'agents en fin de carrière? Enfin, que va devenir le matériel dans lequel les services concernés ont investi, en particulier les voitures-tonneaux bien connues?
La question de M. Vanden Burre est jointe avec la question n° 9794 de Mme Poncelet, mais celle-ci a annoncé qu’elle ne pourrait pas nous rejoindre aujourd’hui.
Monsieur le président, monsieur Vanden Burre, la sixième réforme de l'État prévoit que les compétences en matière d'éducation sont transférées du fédéral vers les Régions. Ce sont les Régions qui vont reprendre la mission. Des contacts ont d'ailleurs déjà eu lieu début février entre la police fédérale et les trois Régions. En ce qui concerne le matériel de l'IBSR qui était mis à disposition des CEP, celui-ci a été acquis ou est en cours d'acquisition par les Régions. Nous allons les transférer vers les Régions. En outre, ce point s'inscrit dans le cadre du débat actuel sur les tâches-clés de la police. La police fédérale de la route veillera donc à ce que le transfert, vers les Régions, des compétences, des connaissances et du matériel se fasse dans les meilleures conditions possibles. Une première réunion a d'ailleurs déjà été organisée en février entre la police fédérale de la route et les trois Régions, individuellement, pour faire le point sur ce dossier. Nous sommes convaincus que les bons comportements en matière de sécurité routière doivent être acquis dès le plus jeune âge, raison pour laquelle nous insistons sur le fait que cette mission de prévention soit maintenue et désormais assurée par le niveau régional. Différentes réunions ont déjà été organisées entre le directeur de la police fédérale de la route et les membres de ces cellules. Un groupe de travail sera prochainement mis en place. Il aura notamment pour mission d'accompagner le personnel des CEP dans leur réorientation professionnelle en tendant vers des solutions positives tant pour les membres du personnel concerné que pour la police fédérale. Notons que certains membres du personnel ont déjà sollicité, voire même obtenu, une nouvelle affectation. Dans le débat des tâches-clés, nous avons pris la décision de transférer cette compétence, mais il est clair que nous n'allons pas arrêter ce service au niveau fédéral avant qu'il n'ait démarré dans les Régions. La prévention est importante. J'ai toujours dit que l'implémentation de cette décision dans les tâches-clés était pour 2016-2018. En ce qui concerne votre quatrième question, initialement, le matériel utilisé par les CEP de la police fédérale de la route était propriété de l'IBSR. En 2015, la propriété de ce matériel a déjà été transférée, moyennant paiement, vers les Régions lors de la sixième réforme de l'État, à l'exception du matériel pour la Région wallonne, qui n'a toujours pas été transféré, et que la Région wallonne n'a pas encore payé. La police fédérale de la route continue à utiliser ce matériel mais vu l'arrêt des activités des CEP, ce matériel sera cependant remis aux Régions.
Monsieur le ministre, je vous remercie pour vos réponses. Comme vous, nous sommes convaincus que la sécurité routière est cruciale et que les jeunes doivent y être sensibilisés. C'est la raison pour laquelle nous regrettons la décision qui est prise aujourd'hui, c'est-à-dire le fait que cette mission ne soit plus assumée par des policiers de terrain. Nous pensons qu'il s'agit de prévention intelligente qui permet de créer du lien entre ces policiers et les jeunes. Vous avez dit que vous aviez rencontré les Régions et Communautés, qui sont effectivement compétentes pour la prévention. Mais d'après les retours du terrain, on ne sait pas qui va reprendre ces missions ni qui va s'occuper de cette formation. Nous espérons que les choses seront clarifiées rapidement. De grands points d'interrogation et de grandes craintes subsistent autour de ce dossier. J'accueille de manière positive le fait que cela ne s'arrêtera pas tant qu'une solution structurelle n'aura pas été trouvée avec les Régions. Nous resterons attentifs à ce dossier car la sécurité routière s'apprend dès le plus jeune âge et la sensibilisation est un facteur-clé dans ce domaine.
Mijnheer de minister, op het internet is nog altijd een massa persoonlijke informatie te vinden over personeel van het Studiecentrum voor Kernenergie. Twee maanden geleden werd bij terroristen een video ontdekt, waarin een topman van het SCK werd geschaduwd. Toen klonk er kritiek, omdat zijn privégegevens te gemakkelijk of zo gemakkelijk terug te vinden waren. Intussen lijkt de veiligheid echter allesbehalve verscherpt. Het SCK houdt zich aan de richtlijn die door het FANC zijn opgesteld. Niettemin zijn persoonsgegevens, zoals privéadressen, nog altijd in openbare verslagen terug te vinden. Bovendien posten nog altijd heel wat medewerkers of familieleden van die medewerkers persoonlijke informatie op sociale media. Het is intussen niet ondenkbaar dat aan de hand van die onvoorzichtigheden terreurorganisaties eventueel een nucleaire of biologische aanslag kunnen plannen. Daarom kreeg ik graag een antwoord op de hiernavolgende vragen. U weet intussen reeds langer dan twee maanden dat de kans bestaat dat terroristische groeperingen het Studiecentrum viseren. Welke stappen zijn in de tussentijd daartegen genomen? Hier in de commissie heb ik de voorbije maanden al meermaals geprobeerd de problematiek rond cyberveiligheid duidelijk te maken. Ik heb ook aangegeven welke zaken niet degelijk worden opgevolgd. Tot op heden zijn alle gegevens echter nog steeds onvoldoende beveiligd. Een actieplan dringt zich eigenlijk aan. Welke maatregelen voorziet u?
Mijnheer Top, alle nucleaire sites in België zijn in staat van verhoogde waakzaamheid sinds de schietpartij in het Joods museum in Brussel op 24 mei 2014. Dit betekent dat de beveiligingsautoriteiten de terroristische dreiging voortdurend analyseren en dat het nucleair beveiligingsregime op regelmatige basis wordt herzien. Bij deze herziening wordt rekening gehouden met nieuwe ontwikkelingen en relevante informatie. De aanslagen in Parijs en de ontdekking van de video zijn relevante informatie waarna bijkomende beveiligingsmaatregelen werden getroffen. Het is niet mogelijk om gedetailleerd uit te leggen over welke maatregelen het gaat want een van de beveiligingsmaatregelen is net om niet over beschermingsmaatregelen te praten. Daarnaast heeft de regering recent beslist om een directie Bewaking en Bescherming binnen de federale politie op te richten. In deze directie zal een nucleaire snelleresponseenheid worden opgericht. In afwachting van die oprichting hebben wij vorige week met de regering beslist om ook militairen in te zetten voor de externe bewaking van de nucleaire sites. In totaal gaat het over 140 militairen, maar dit wil niet zeggen dat er zich 140 militairen gelijktijdig op het terrein begeven. Op het terrein zijn er 24 militairen aanwezig, maar om deze dienstverlening constant te kunnen verzekeren zijn er in totaal 140 militairen nodig. Wat uw tweede vraag betreft, sinds enkele jaren worden er nationale en internationale inspanningen geleverd om de fysieke beveiligingssystemen van nucleaire installaties te versterken. In de praktijk wordt de informatie en de cyberbeveiliging van de Belgische kerncentrales op twee manier opgevolgd. In het kader van de stresstests van 2011 werd de beveiliging van de Belgische kerncentrales tegen cyberaanvallen reeds aan een grondige evaluatie onderworpen. Uit de evaluatie van deze resultaten blijkt dat een cyberaanval tegen een Belgische kerncentrale niet kan leiden tot een verlies van de veiligheidsfuncties, hoofdzakelijk omdat de besturings- en veiligheidssystemen van de reactoren losgekoppeld zijn van de informaticanetwerken van de centrale en het bedrijf. Bovendien maken bijna alle besturings- en veiligheidssystemen van de reactoren gebruik van een analoge technologie die niet vatbaar is voor cyberaanvallen. De betrokken partijen zijn zich er wel degelijk van bewust dat deze testen een momentopname waren en dat een permanente opvolging van cyberbeveiliging nodig is, gezien de snelle en continue evolutie binnen dit domein. Daarom houden het FANC en Bel V ook specifiek toezicht op de informatiebeveiliging van alle nucleaire inrichtingen in België door middel van regelmatige verificaties. Ook wordt elke wijziging aan de installaties geëvalueerd overeenkomstig de informatie- en cyberbeveiliging. Verder kan, zeker in het geval van sociale media, een sensibilisering van het personeel over het delen van persoonlijke informatie nuttig zijn, zonder daarbij echter te willen indringen in het privé-leven van de werknemers. Het FANC heeft reeds in 2015 een vergadering gepland met het pas opgerichte Centrum voor Cybersecurity die heeft plaatsgevonden in januari van dit jaar. Daarbij werd besproken welke initiatieven België nog moet nemen om zijn cybersecurity te optimaliseren en om de internationale samenwerking in dit domein te versterken. Deze contacten zullen in de toekomst worden voortgezet. Daarnaast neemt het agentschap ook actief deel aan de werkgroep Informatieveiligheid onder voorzitterschap van de FOD Justitie. Het is dus de bedoeling om nog maar eens een sensibilisering van het personeel te doen inzake het gebruik van sociale media. Het is natuurlijk moeilijk om naast ieder personeelslid 24 uur op 24 iemand te zetten, maar we gaan nog eens sensibiliseren om aan te geven dat het allemaal zeer gevoelig ligt.
Mijnheer de minister, ik dank u voor het antwoord. U gaf een beschrijving inzake cyberbeveiliging waarbij het niet alleen om het SCK ging maar om alles wat cyberveiligheid betreft. De overheid moet daar meer aandacht aan besteden en er veel meer planmatig rond werken. Het gaat dan niet om het controleren van medewerkers maar om volledig planmatig werken. Men werkt dan ook preventief en ik wil niet zeggen dat men medewerkers dan gaat opvoeden maar men geeft hun een leidraad mee waarop ze moeten letten, dit zonder hen daartoe te moeten dwingen. Men geeft hun eigenlijk eerder een leerschool, een pad waarop ze moeten letten om een aantal zaken te beveiligen in hun persoonlijke levenssfeer. Laat ons daarmee starten. Dan is er ook de overheid zelf. Het voorbeeld van het SCK ging om bepaalde personen maar de overheid heeft zelf ook nog een lang pad af te leggen. Als men een beschrijving geeft van de oprichting en de werkgroepen, dan blijf ik erbij dat het traject om een actieplan op te stellen om onze overheid inzake cybersecurity beter te maken en op een hoger niveau te brengen, zeer traag verloopt. Het is eigenlijk een zeer trage weg. We worden voortdurend geconfronteerd met aanvallen, al dan niet gevaarlijke. U hebt beschreven dat het in dit specifieke geval geen risico betekende voor de nucleaire veiligheid, gelukkig maar. Het aantal incidenten duidt evenwel aan dat de overheid op al haar sites gevoelig blijft voor aanvallen van buitenaf. Vandaag moeten we daar dringend een punt van maken. Ik wil er dus op blijven aandringen dat men daar echt werk van maakt.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, police-on-web, zijnde het systeem waarmee mensen kleine misdrijven kunnen aangeven zonder daarvoor langs het kantoor te moeten passeren, is na tien jaar nog steeds niet compatibel met het computersysteem van de politie. Daardoor moeten de aangiftes blijkbaar nog steeds worden afgedrukt of vaak worden afgedrukt, om daarna opnieuw in het systeem te worden ingegeven. Nochtans zou het systeem een prima mogelijkheid bieden om de werkdruk bij de agenten te verlagen. Momenteel krijgt het webplatform dagelijks gemiddeld zestien aangiftes en tikt de politie die aangiftes blijkbaar gewoon over. Dergelijk aangifteplatform werkt in Nederland wel heel goed. De website van de Nederlandse politie won voor dat platform de publieksprijs “website van het jaar”. In een reactie op het bericht stelt u dat door budgettaire beperkingen geen uitbreidingen van police-on-web mogelijk zijn. Daarom kreeg ik graag een antwoord op de hiernavolgende vragen. Ten eerste, werd een kostenraming voor de uitbreiding van police-on-web gemaakt, meer bepaald voor de koppeling van die toepassing? Ten tweede, zou het eventueel mogelijk worden om de aangifte niet via de elektronische kaartenlezer te doen om op die manier de drempel voor de aangifte te verlagen?
Mijnheer de voorzitter, mijnheer Top, de aangiftefaciliteit gaan wij bij I-police meenemen omdat dan de integratie onmiddellijk kan worden gedaan. De budgettaire beperking ligt daar. Immers, nu op korte termijn een dergelijke aanpassing doen om daarna binnenkort een globaal systeem in te voeren, lijken mij kosten op het sterfhuis. Wij hebben er dan ook voor geopteerd dat niet te doen. Wij willen alles op de I-police inzetten en dat element daarbij meenemen. Wat het systeem van de kaartenlezer betreft, is police-on-web inclusief de kaartenlezer ontwikkeld door Fedict. Indien u daarbij bedenkingen hebt, moet u de vraag aan de minister stellen die voor Fedict bevoegd is. Die instantie is voor dat systeem immers verantwoordelijk. Wij zetten nu in op I-police. Alle functionaliteiten met de politie en met het publiek zullen wij in I-police integreren. Daarom ben ik, tenzij er heel dringende zaken opduiken, niet geneigd nog veel nieuwe ontwikkelingen in oude systemen in te voeren.
(...)
Monsieur le président, monsieur le ministre, le 21 février 2016, le directeur d'Europol déclarait dans un quotidien allemand que l'Europe était actuellement menacée par le terrorisme, notamment au travers de l'infiltration de djihadistes entraînés par Daech et il estimait que 3 000 à 5 000 personnes sur le territoire européen se préparaient à de nouveaux attentats d'ampleur ayant pour cible la société civile. Monsieur le ministre, à votre connaissance, selon quels éléments et informations le directeur d'Europol a-t-il pu livrer cette estimation? La confirmez-vous? Si oui, des initiatives spécifiques ont-elles été prises? Existe-t-il une estimation géographique de cette présence au sein de l'Union européenne? Ces éléments ont-ils été communiqués à l'ensemble des États membres?
Monsieur le président, monsieur Pivin, lors de contacts de la police fédérale avec Europol, Europol a déclaré que ce chiffre n'a jamais été cité par le directeur d'Europol. Europol a déclaré ce qui suit: "Les médias allemands ont récemment relayé une fausse image de la position d'Europol sur le sujet. Nous avons toujours fait savoir que nous estimions à au moins 5 000 le nombre de ressortissants de l'Union européenne radicalisés par l'État islamique et impliqués dans les zones de conflits en Syrie ou en Irak. Certains de ces foreign fighters dont on ignore le nombre exact sont, depuis lors, rentrés en Europe avec l'intention de commettre des attaques terroristes et/ou avec la faculté de se livrer à pareils actes. Nous pensons également que l'État islamique conserve, en la personne de ces foreign fighters et d'autres membres radicalisés, la capacité d'action nécessaire à d'autres attentats de la nature de ceux perpétrés à Paris en novembre dernier. Compte tenu de tous ces facteurs, Europol considère que la menace terroriste actuelle est la plus forte que l'Europe ait jamais connue depuis au moins une décennie. Il est, par conséquent, important de souligner que nous n'avons jamais déclaré que 5 000 foreign fighters étaient revenus sur le territoire de l'Union européenne et qu'ils étaient actuellement actifs. La situation est fluctuante et les informations disponibles sur celle-ci sont fragmentaires mais elles restent une priorité absolue pour Europol et ses partenaires". Je peux cependant vous dire que les informations transmises par la Belgique ne sont pas fragmentaires. Europol est au courant des cinq catégories reprises dans la banque de données de l'OCAM.
Monsieur le ministre, je vous remercie pour cette mise au point. Je déplore évidemment que certains médias renforcent les inquiétudes déjà bien présentes en la matière.
Oui, et pas seulement les médias …
Monsieur le président, monsieur le ministre, un rapport du Nuclear Threat Initiative, organisation non gouvernementale, a récemment été rendu public. Il vise notamment la cyberprotection des infrastructures sensibles en Europe. Si la méthodologie utilisée pose question, l'analyse réalisée par cet organisme pointe l'absence totale de mécanismes de cyberprotection de nos centrales nucléaires. Pourtant, des mesures de protection existent en la matière. Le renfort décidé spécifiquement par I'AFCN est, par ailleurs, une bonne nouvelle et prouve que le gouvernement prend la mesure de la situation, comme il l'a précisé à la suite des attentats de Paris en novembre 2015. Cela dit, après le piratage du site internet de l'AFCN le 21 février dernier, pouvez-vous me dire quel diagnostic a été posé et si les conséquences de ce piratage ont impacté le fonctionnement interne de l'AFCN? Quel est le service chargé du contrôle et de la protection des données numériques de l'AFCN? Le processus de protection numérique des infrastructures contrôlées par I'AFCN est-il sous-traité ou son service informatique gère-t-il de A à Z les structures et fonctionnements de ces installations? Quelles actions sont-elles programmées en matière de renforcement et de sécurisation numérique de l'ensemble des installations contrôlées par I'AFCN?
Monsieur le président, cher collègue, la cyberprotection du site internet de l'AFCN n'a aucun lien avec la cyberprotection des installations contrôlées par l'AFCN. Pour ce qui concerne l'analyse et le suivi de la cyberattaque dirigée contre le site web de l'AFCN le 21 février dernier, je vous renvoie à la réponse apportée le 26 février à la question orale n° 9599 de M. Jean-Marc Nollet ici présent. Concernant le régime actuel de la cyberprotection des installations contrôlées par l'AFCN et les actions entreprises par cette dernière pour la renforcer encore davantage dans le futur, je vous renvoie à la réponse également apportée le 26 février à la question n° 9758 de M. Alain Top également présent parmi nous. Au sein de l'AFCN, deux services collaborent pour assurer la protection des données numériques de l'Agence, à savoir le service de Sécurité nucléaire et le service ICT.
Monsieur le ministre, je vous remercie pour votre réponse.
Vraag nr. 9858 van de heer Olivier Maingain wordt uitgesteld. Vraag nr. 9873 van de heer Raoul Hedebouw wordt ingetrokken. Vraag nr. 9879 van de heer Kristof Calvo wordt omgezet in een schriftelijke vraag.
Monsieur le ministre, nous avons déjà souvent eu l'occasion d'en discuter, mais je souhaite tout de même revenir sur les dispositions qui émanent cette fois-ci du Conseil supérieur de la Santé. Celui-ci estime que la sûreté nucléaire nécessite la mise en place d’une stratégie de précaution plus importante qu'actuellement. Les recommandations qu'elle formule sont les suivantes. Elle préconise notamment d’élargir les zones d’évacuation en cas d’accident nucléaire majeur à 20 km au lieu des 10 km actuels. Selon le Conseil supérieur de la Santé, le rayon de distribution des pastilles d’iode devrait lui aussi être élargi à 100 km contre 20 aujourd’hui. C'est presque toute la Belgique, monsieur le ministre! Ma question est donc très simple. Avez-vous pris connaissances de ces recommandations du Conseil supérieur de la Santé? Je le suppose! Quelle est votre réaction à ce sujet? Se traduira-t-elle en mesures plus concrètes?
Mijnheer de minister, op 1 maart 2016 heeft de Hoge Gezondheidsraad een studie voorgesteld waaruit moet blijken dat ons land helemaal niet is voorbereid op een kernramp genre Fukushima. Laat ons hopen dat dit hier niet gebeurt. Wij liggen immers niet op een tektonische breuklijn en onze kustlijn is ook een beetje kleiner. In geval van een kernramp in Doel zouden meer dan 1 miljoen mensen worden getroffen, leren wij uit het rapport. Het sociaal en economische weefsel zou ook voor generaties getroffen zijn. De schade rond Doel zou kunnen oplopen tot een veelvoud van ons bnp. Ook de impact op de volksgezondheid is echter vernietigend. Naast de directe impact van vele doden en gewonden zijn ook de gevolgen op korte en middellange termijn niet te overzien. Honderdduizenden mensen zouden worden blootgesteld aan kankerverwekkende stralingen. Anderen zouden te kampen krijgen met stress, depressies en zelfmoordneigingen. Het is dan ook essentieel en, zeker met het openhouden van de stokoude kerncentrales van Doel 1 en 2, hoogdringend dat de nucleaire rampenplannen worden aangepast. Na het FANC een paar weken geleden heeft nu ook de Hoge Gezondheidsraad in een rapport een reeks aanbevelingen geformuleerd. De raad pleit onder andere voor een uitbreiding van de evacuatiezones tot 20 kilometer rond de kerncentrales. Voor de distributie van jodiumtabletten beveelt de raad, net als eerder het FANC, een zone van 100 kilometer rond de kerncentrales aan. Niet zo lang geleden hadden wij met u een gedachtewisseling over de rampenplannen in de Kamer. U hebt toen gezegd dat het eerder advies van het FANC inzake de substantiële uitbreiding van de veiligheidsperimeters, met name ramen en deuren gesloten houden in een straal van 20 in plaats van 10 kilometer, slechts een advies was en dat u de zaak nog zou bekijken. Vandaar heb ik de volgende vragen, naar aanleiding van het rapport van de Hoge Gezondheidsraad. Welke gevolgen zult u geven aan de vernietigende conclusies van de Hoge Gezondheidsraad, meer bepaald inzake de mogelijke noodopvangplaatsen voor duizenden en misschien zelfs tienduizenden omwonenden die voor een lange periode naar veiliger gebieden moeten worden herhuisvest? Welke concrete wijzigingen zult u binnen welke termijn doorvoeren aan het huidige noodplan bij nucleaire rampen, meer bepaald conform de aanbevelingen van de Hoge Gezondheidsraad? De raad verwijst naar een ruime betrokkenheid van niet-specialisten en de oprichting van een neutraal toezichtorgaan in Europees verband. Ten derde, maakt u in de update van het noodplan bij nucleaire rampen in samenspraak met uw collega van Volksgezondheid ook plaats voor een insteek inzake de impact op gezondheid? Ik vraag dus niet alleen naar de economische en sociale impact, maar ook naar de impact op gezondheid. Even interessant op het vlak van preventieve gezondheidsmaatregelen is de volgende vraag. Betaalt de uitbater van de kerncentrales dan ook de verruimde verspreiding van de jodiumtabletten?
Monsieur le président, monsieur le ministre, le mercredi 9 mars, nous recevions en Sous-commission de la sécurité nucléaire, les représentants du Conseil supérieur de la Santé pour qu'ils nous présentent leurs recommandations relatives à la réforme du plan d'urgence. Le moins que l'on puisse dire, à la suite de cette audition, c'est que notre actuel plan d'urgence et d'évacuation n'est plus adapté. Dans leurs recommandations, les experts rejoignent ce que demande le Conseil scientifique de l'Agence fédérale de contrôle nucléaire (AFCN), que ce soit en termes de distribution de pilules d'iode sur l'ensemble du territoire, d'élargissement à 20 km de la zone d'évacuation ou encore d'organisation d'exercices d'évacuation grandeur nature. Cela dit, j'ai été le plus frappé par leur insistance sur la nécessité de mettre immédiatement à jour notre plan d'urgence. Ils ont affirmé que la principale leçon à tirer de Fukushima est justement que l'on ne peut plus exclure ce genre d'incident chez nous – que ce soit à Anvers ou à Liège. Monsieur le ministre, quand allez vous déposer votre réforme du plan d'urgence? Allez-vous suivre les recommandations du Conseil supérieur de la Santé et du Conseil scientifique de l'AFCN, tant en termes de distribution de pilules d'iode sur tout le territoire, d'élargissement à 20 km de la zone d'évacuation ou encore en l'organisation d'exercices d'évacuation grandeur nature? Je me souviens que, lorsque je vous avais interrogé la dernière fois alors que nous ne disposions que du rapport du Conseil scientifique, vous m'aviez répondu attendre d'autres rapports. À présent, nous avons pris connaissance de celui du Conseil supérieur de la Santé, qui émet exactement les mêmes remarques. Dès lors, allez-vous m'apporter la même réponse que précédemment ou bien allez-vous enfin suivre ces trois recommandations?
Collega’s, in het kader van de lopende actualisering van het nucleair noodplan wordt effectief rekening gehouden met het recent advies van de Hoge Gezondheidsraad omtrent het nucleaire noodplan, net zoals met eerdere adviezen van de Hoge Gezondheidsraad omtrent de strategie voor de bescherming van de schildklier tegen radioactief jodium, het advies van de Wetenschappelijke Raad voor Ioniserende Straling en andere, zoals dat van de internationale expertengroep HERCA en WENRA. Comme indiqué précédemment, ces avis sont analysés en vue d'en déterminer les conséquences stratégiques et opérationnelles. Ceci se fait correctement et sérieusement étant donné que, là où certains avis sont parfois semblables, il reste également des différences significatives. Ceci vaut par exemple pour l'aspect zonage où les notions telles que "zone de planification d'urgence" et ce qui peut être appelé "zone d'élargissement" sont interprétées différemment et utilisées l'une à la place de l'autre comme c'est aussi le cas pour les notions de "pré-distribution des comprimés d'iode" et de "disponibilité des comprimés d'iode" sur l'ensemble du pays, ce qui n'est pas la même chose. En ce qui concerne les exercices de plan d'urgence, ils sont toujours réalisés de la façon la plus réaliste possible pour les acteurs concernés par le plan. Il faut toutefois tenir compte du fait que les exercices, en ce qui concerne les actions et les moyens à engager, ne peuvent pas entraver le fonctionnement quotidien des acteurs concernés, en particulier des services de secours. De plus, outre les exercices nucléaires, ils sont impliqués dans toutes sortes d'exercices au niveau des communes, des provinces et du fédéral, et cela pour beaucoup de risques différents. Ik stel verder vast dat in de huidige discussies omtrent het nucleair noodplan voorbijgegaan wordt aan het gegeven dat nucleaire noodplanning en crisisbeheer binnen de risicocyclus aansluiten en voortbouwen op het aspect preventie. Nucleaire noodsituaties ontstaan pas als de redundant uitgevoerde veiligheidsvoorzieningen bij de Belgische kerncentrales zouden falen en zelfs dan zijn er barrières ingebouwd die erop gericht zijn om de hoeveelheid radioactiviteit die kan vrijkomen, te beperken. Het advies van de wetenschappelijke raad verwijst daarbij naar het bestaan van het volledig onafhankelijk tweede niveau van veiligheidsprotectiesystemen van onze kerncentrales – dat in veel centrales niet voorhanden is – om de noodplanningszone voor evacuatie op tien kilometer te bevestigen. Het geactualiseerd noodplan, waarvoor ik tegen eind juni een eerste voorstel van tekst verwacht vanwege mijn diensten, zal desalniettemin een serieuze stap voorwaarts zetten in de voorbereiding op nucleaire noodsituaties. Dat kaderplan dat aangevuld zal dienen te worden met specifieke procedures en plannen op het niveau van de betrokken actoren op verschillende niveaus, zal een flexibele organisatorische richtlijn zijn om tegemoet te komen aan kleine en grote noodsituaties. De aandacht zal onder meer worden gevestigd op een snellere activering van alle crisisstructuren, op de geïntegreerde samenwerking tussen de verschillende bestuurlijke niveaus, met de buurlanden en met de internationale instanties. Het zal verschillende fases van het crisisbeheer beschouwen, niet enkel met aandacht voor de acute fase van het crisisbeheer, maar ook voor de overgang ernaartoe en voor de nazorgfase. Het zal de organisatorische mechanismen omschrijven om beschermingsmaatregelen die een specifieke voorbereiding vereisen binnen de noodplanningszone in een reële situatie zo nodig uit te breiden over andere delen van het grondgebied. Het zal ten slotte de aandacht vestigen op de socio-economische gevolgen van nucleaire noodsituaties en de nood tot het voorafgaandelijk uitvoeren van socio-economische kwetsbaarheidanalyses op diverse niveaus. Voor de kosten, verbonden aan de operationalisering van het noodplan, wordt een beroep gedaan op het zogenaamd Nucleair Fonds, dat gespijsd wordt door retributies ten koste van de elektriciteitsproducenten van kernenergie.
Monsieur le ministre, je vous remercie pour ces informations complètes qui témoignent du fait que vous prenez le sujet au sérieux. Je ne manquerai pas de relire votre réponse car elle contient énormément d'éléments.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, ik heb begrepen dat wij het voorstel eind juni mogen verwachten, dat daarin een aantal elementen zal zitten, onder andere de uitbreiding van de perimeter, en dat de kosten zullen verhaald worden op het Nucleair Fonds. Het zou dan ook goed zijn om dat Nucleair Fonds goed van middelen te voorzien en de nucleaire rente niet te verminderen, want als er een ramp gebeurt, z al het Fonds niet voldoende zijn om de kosten te dragen, dat weet u ook. Wij hebben ook een voorstel ingediend zodat bij een nucleaire ramp de uitbaters van de kerncentrales de volledige verantwoordelijkheid dragen en niet deels de gemeenschap.
Monsieur le ministre, votre réponse contient une avancée par rapport aux réponses précédentes, puisqu'elle annonce un terme, fin juin, pour une première proposition en la matière. C'est l'aspect positif de votre réponse. Quant aux différences significatives entre l'avis du Conseil scientifique de l'Agence fédérale et du Conseil supérieur de la Santé, j'ignore franchement où vous allez les chercher, mais par rapport aux objectifs que nous avons tous cités, à savoir l'élargissement à 20 kilomètres de la zone d'évacuation, la distribution dans tout le pays de pilules d'iode et les exercices d'évacuation, les mots sont les mêmes!
[[…]]
J'ai essayé de noter les exemples, mais ce sont des nuances. J'ose espérer que ce n'est pas à cause de cela que vous attendez le mois de juin, mais c'est ce que vous allez faire à ce moment-là qui sera déterminant. Cependant, j'aime à vous rappeler que le Conseil supérieur de la Santé et le Conseil scientifique recommandent la distribution de pilules d'iode sur l'ensemble du territoire. J'espère qu'en la matière, vous ne ferez pas marche arrière. Même s'il y a des nuances sur les modalités, c'est la distribution généralisée qui est évoquée de même que les zones d'évacuation. Les deux institutions citent 20 kilomètres et non 19 ou 21! Quant aux modalités d'organisation des exercices, j'entends bien votre propos. Néanmoins, ce que je regrette, c'est que l'on n'implique jamais les citoyens mais uniquement les services concernés. Or, on l'a encore vu à Fukushima, il y a cinq ans, c'est précisément la manière dont les citoyens réagissent qui impactent énormément sur la capacité de réussir l'évacuation le cas échéant. Je pense qu'il est nécessaire d'organiser, même si c'est délicat, les exercices qui impliquent les citoyens. J'aime à répéter également qu'on le fait pour Seveso. Dans les exercices Seveso, que le Centre de crise du ministère de l'Intérieur organise, on implique les citoyens. Mais lors des exercices nucléaires, on se limite aux acteurs concernés pour ne pas prendre de risques inutiles. Ainsi dans la région namuroise, une école a été fermée, parce qu'elle n'était pas en mesure de réagir suffisamment en cas d'accident Seveso. Les enfants ont dû être déplacés. Je vous ai d'ailleurs déjà interrogé à ce sujet. Mais en matière nucléaire, on préfère ne pas regarder les conséquences, parce que les dégâts pourraient être supérieurs à ceux de Seveso. Je ne peux que vous inviter à aller dans le sens d'une implication des citoyens dans les exercices d'urgence nucléaires, comme on le fait pour les risques d'accident Seveso.
Mijnheer de minister, u hebt tijd tot 12u. Dan hebben wij nog tijd voor een vraag.
Monsieur le président, je vois que le collaborateur du ministre a les réponses écrites. D'habitude, il a son ordinateur. Je souhaiterais transformer en questions écrites les questions que je n'aurai pas le temps de poser, à condition de pouvoir recevoir la réponse écrite aujourd'hui. Cela me ferait gagner beaucoup de temps.
De vragen nrs. 10098, 10099, 10152 en 10155 van de heer Jean-Marc Nollet worden in schriftelijke vragen omgezet. Vraag nr. 10027 van mevrouw Karin Temmerman wordt in een schriftelijke vraag omgezet. Vraag nr. 10162 van mevrouw Kattrin Jadin wordt in een schriftelijke vraag omgezet.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, op 22 februari verscheen een koninklijk besluit houdende de wijze van toekenning van de subsidies ter ondersteuning van het eindeloopbaanregime voor personeelsleden van het operationeel kader van de lokale politie voor het jaar 2016. Voor het dienstjaar 2016 wordt, in het kader van het eindeloopbaanregime, vanuit de federale begroting een bedrag van 29 miljoen als subsidie uitgetrokken. In mijn vraag staat ook de tekst van het KB. Ik ga die nu niet voorlezen zodat u meer ruimte hebt om te antwoorden. Vanuit verschillende korpsen stelt men vast dat er veel belangstelling is voor dit eindeloopbaanregime. Rekening houdend met het feit dat het regime geen gunst is, maar een recht, zouden wij graag sluitende garanties krijgen dat de personeelskost voor alle medewerkers, die van dit regime willen genieten, volledig door de federale overheid zal worden terugbetaald. Momenteel dreigt er een probleem te zijn mocht het voorziene bedrag ontoereikend zijn. Het gaat blijkbaar om een vast bedrag. Ik had dan ook graag een antwoord gekregen op mijn twee volgende vragen. Kunt u garanderen dat de personeelskost van alle medewerkers, die van dit regime willen genieten, volledig door de federale overheid zal worden terugbetaald? Zo ja, welke maatregelen zullen genomen worden indien de aangevraagde subsidies het voormelde bedrag overstijgen?
Mijnheer de voorzitter, mijnheer Top, mijn engagement, en trouwens ook dat van de regering, was en is dat er tijdens deze legislatuur in een federale financiering wordt voorzien en dat engagement doen wij gestand. Concreet betekent dit een subsidiering die voor de zones ofwel de kosten moet dekken van de toepassing van de non-activiteit voorafgaand aan het pensioen, ofwel de loonkosten moet dekken van degenen die beslissen om hun loopbaan te verlengen ook al zouden zij de voormelde non-activiteit kunnen aanvragen en genieten. Die twee componenten worden dus gefinancierd, het weze nog maar eens gezegd. Het koninklijk besluit waarnaar u verwijst betreft de subsidiering voor het jaar 2016. Daar is inderdaad in 29 miljoen voorzien voor de politiezones en onze inschatting op dit moment is dat dit zeker zal volstaan. Het verslag aan de koning bij voormeld besluit geeft ook alle bedragen voor de navolgende jaren aan, zijnde 35,6 miljoen in 2017, 38 miljoen in 2018 en 36,8 miljoen voor het laatste jaar van de legislatuur. Desbetreffend zullen nog afzonderlijke besluiten moeten worden getroffen. Wij zullen de toepassing van de nieuwe eindeloopbaanregeling goed monitoren en nagaan hoeveel personen reëel in non-activiteit gaan en hoeveel er verder blijven werken. Pas dan kan nauwkeuriger worden beoordeeld of de voorziene bedragen zullen volstaan of niet. Voor 2016 menen wij dat 29 miljoen volstaat. Voor 2017 lijkt ons dat ook in orde. Voor 2018 en 2019 sluit ik niets uit. In voorkomend geval zal ik bijkredieten vragen. Wij kunnen immers een prognose maken wie wanneer in aanmerking komt. In die zin concluderen wij dat het voor 2016 en 2017 zeker voldoende zal zijn. Wij zullen dat echter monitoren. Dat is het gevolg van de annualiteit van de begroting die zich aan ons opdringt. De volledige macrobesparing op de politiepensioenen voor de periode 2016-2019 volstaat in zijn geheel om de gehele macrokosten van de nieuwe regeling te compenseren tijdens diezelfde periode. Opgesplitst naar en toegepast per jaar geldt dat evenwel niet meer. In 2016 en 2017 zijn er relatief weinig toepassingen van non-activiteit. In 2018 en 2019 gaat dat crescendo, wat logisch is vermits een groot aantal beneficianten moet wachten tot zijn 58ste verjaardag, terwijl dat nu op 56 jaar ligt. In dit dossier werd er al heel wat werk verzet. De ontworpen regeling is goed en billijk. Veel mensen gaan er op in. Ik zal ervoor zorgen dat de financiering ervan er ook is en blijft. Dat is mijn engagement.
Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord. Ik begrijp dat, mocht de raming ontoereikend zijn, er bijkomende kredieten worden gevraagd, niet alleen voor 2018 en 2019, maar ook voor dit jaar. U staat erop dat alles wordt gegarandeerd.
Mijnheer Top, voor alle duidelijkheid, uw vraag nr. 10028 over de operatie-Medusa, wordt die uitgesteld of omgezet in een schriftelijke vraag?
Die vraag wordt omgezet in een schriftelijke vraag, mijnheer de voorzitter.