Mijnheer de staatssecretaris, aangezien u officieel bevoegd bent voor de Noordzee, zal alles wat er gebeurt in de diepzee, waarmee wij zorgzaam moeten omspringen, u en onze overheid ongetwijfeld ook interesseren. België is sinds 2013 sponsoring state voor diepzeemijnbouw via een exploitatiecontract dat het Belgische bedrijf DEME-GSR bij de ISA verkreeg. Het betreft een gebied van 76 728 vierkante kilometer in het oostelijk deel van de Clarion-Clippertonzone in de Stille Oceaan. Steeds vaker waarschuwen mariene biologen dat diepzeemijnbouw zal leiden tot aanzienlijke en onomkeerbare milieuschade aan de diepzee. Onder meer biologen van IUCN gaven dat aan en ook onderzoekers van de UGent wijzen er in het vakblad Nature op hoe fragiel de ecosystemen wel zijn die leven op en rond de grondstoffen die men wil ontginnen. Conform het VN-Zeerechtenverdrag is de diepzee een gemeenschappelijk erfgoed van de mensheid en moeten we de grootste voorzichtigheid aan de dag leggen. Wat is de Belgische positie over diepzeemijnbouw? Kiest de Belgische regering voor het aanboren van nieuwe grondstofvoorraden en de verdere uitputting en verstoring van de bodem of wil het een beleid voeren rond investeringen in alternatieven met het oog op duurzaam hergebruik van metalen? Waarom steunt België diepzeemijnbouw; ik verwijs naar het contract? Hoe neemt België zijn verantwoordelijkheid hierin op en welke maatregelen neemt ons land om het voorzorgs- en voorzichtigheidsprincipe toe te passen? Op welke manier rijmt de steun van ons land voor dergelijke diepzeeprojecten met de duurzame ontwikkelingsdoelen, waartoe België zich heeft verbonden? Werd er een milieueffectrapport uitgevoerd? Zult u het MER delen met het Parlement? Ten slotte, op welke manier werken de FOD Economie en de FOD Leefmilieu hieromtrent samen?
België is pionier in al wat diepzeemijnbouw betreft. Er wordt heel wat technologie ontwikkeld, verschillende bedrijven zijn daarmee bezig en wij volgen de ontwikkelingen op de voet. België is de ontwikkeling van diepzeemijnbouw niet ongenegen, maar die moet duidelijk en strikt omkaderd worden en het is een aanvulling op een parallel circuit, zoals het hergebruik en het recycleren van metalen. Dat kader moet duidelijk zijn: er moeten strikte milieuvoorwaarden worden nageleefd en de mijnbouw moet een zo klein mogelijke impact op het diepzee-ecosysteem hebben. Dat is de boodschap, die België aan andere diepzeemijnbouwactoren wereldwijd probeert uit te dragen. Op internationaal niveau spelen wij een pioniersrol, ook op het wetgevend vlak, en maken wij duidelijk dat een goede en stevige omkadering helpt om de transparantie te verbeteren, waarmee wij tegelijk onzekerheden en vragen rond diepzeemijnbouw beantwoorden. Vandaar dat wij heel veel overleg hebben en plannen met biologen, geologen en andere stakeholders, zoals natuurverenigingen en ngo's. Op het eigenste moment vindt er trouwens een informeel overleg plaats, waarbij naar juridische, economische en milieuaspecten wordt gekeken. Een van de activiteiten van DEME-GSR, de onderstructuur die DEME gebruikt om die activiteiten te ontwikkelen, is de organisatie van een workshop waar alle stakeholders rond de tafel zitten en waar wordt nagedacht hoe een transparanter en duidelijker beleid vorm kan worden gegeven, met respect voor het voorzichtigheidsprincipe om goed in te schatten wat de impact zou zijn als men daaraan zou beginnen. Ook in de geplande testen en de samenwerking daaromtrent is duidelijk gemaakt dat het joint programme initiative healthy and productive oceans, de eerste test, heel sterk wetenschappelijk moet worden opgevolgd en onderbouwd en het dus niet beperkt mag blijven tot gewone monitoring. Op dat vlak neemt België zijn verantwoordelijkheid op en probeert het duidelijk te omkaderen, veel overleg te plegen en informatie uit te wisselen. Wat echte ondersteuning betreft, moet u de vraag op Vlaams niveau stellen, waar minister Muyters daarvoor bevoegd is. Wij nemen opnieuw onze belangrijke rol op in de International Seabed Authority. Daar is het onderhandelingsproces over reglementering van start gegaan. Ook daar zullen er duidelijke spelregels worden vastgelegd. Dat is volgens mij een unieke kans om duidelijk en transparant vast te leggen wat kan en wat niet kan en om ervoor te zorgen dat de sustainable development goals in heel duidelijke verbintenissen worden geïncorporeerd. Wij zullen erop toezien dat daar rekening mee wordt gehouden en dat duidelijk wordt wat de contraintes zijn. Die algemene principes, samen met het voorzichtigheidsprincipe en het principe dat de vervuiler betaalt, maken namelijk deel uit van de strategie, die wij mee vooropstellen. Het gaat dus ook over het opleggen van verantwoordelijkheid aan wie die de activiteiten ontwikkelt. De belangrijkste boodschap is dat wij het proces niet ongenegen zijn. Er gaat namelijk heel wat Belgische innovatie mee gepaard, maar het moet duidelijk omkaderd worden. Er moeten, zoals in de workshop met de verschillende stakeholders die vandaag plaatsvindt, goede debatten en discussies plaatsvinden, zodat de problematiek langs alle kanten bekeken kan worden. De FOD Economie en de FOD Leefmilieu zullen die blijven opvolgen. Het milieueffectenrapport, dat DEME-GSR voor de geplande test in 2019 moet opstellen, zal publiek worden gemaakt en ondersteund worden door onze verschillende FOD's. De gemaakte opmerkingen zullen kunnen worden aangewend om de Belgische positie op internationaal niveau voort te verfijnen. De samenwerking tussen de verschillende FOD's is heel belangrijk. De FOD Leefmilieu neemt sinds begin dit jaar deel aan de raadsvergadering van de International Seabed Authority in Kingston. De FOD Economie en de FOD Buitenlandse Zaken zijn daar ook aanwezig. Die samenwerking loopt op dit moment zeer goed. Het is belangrijk dat wij de problematiek in al haar facetten blijven bekijken en dat België zijn verantwoordelijkheid daarin opneemt, want ook aan de innovatie en bedrijvigheid aldaar – men hanteert verschillende technologieën – kan België zijn steentje bijdragen, teneinde de duurzaamheid van de diepzeemijnbouw absoluut verder mee te ondersteunen.
Mijnheer de staatssecretaris, ik vind het heel positief dat de workshop precies vandaag plaatsvindt, want een van de bedenkingen was dat er te weinig overleg met de stakeholders en te weinig publieke inspraak was. Daarmee is dat probleem verholpen. Een workshop is natuurlijk niet bindend. Ik begrijp dus dat u aan de slag gaat met de aanbevelingen die daaruit komen.
Je vous remercie beaucoup de votre présence.