Ábrese a sesión. A orde do día está publicada no Boletín Oficial do Parlamento de Galicia, polo que non se procede á súa lectura. Non se xustificaron inasistencias. Prestación de promesa ou xuramento de acatar e gardar fidelidade á Constitución e ao Estatuto de autonomía de Galicia da deputada dona Jackeline Fernández Macías
Antes de entrar na orde do día, procede a inclusión dun punto preliminar, que é a promesa ou xuramento de acatar e gardar fidelidade á Constitución e ao Estatuto de autonomía de Galicia da nova deputada dona Jackeline Elisabeth Fernández Macías, en substitución de dona María del Carmen Pardo López. Segundo o procedemento, a fórmula é contestar "si, xuro" ou "si, prometo" á pregunta desta presidencia, e prégolle que responda dende o escano á pregunta que lle vou formular. Dona Jackeline Elisabeth Fernández Macías, ¿xura ou promete acatar e gardar fidelidade á Constitución e ao Estatuto de Galicia?
Si, xuro.
Prestado o xuramento, acada a condición plena de deputada do Parlamento de Galicia e dámoslle a benvida. Comezamos coa orde do día... [[O señor Jorquera Caselas pide a palabra.]] Señor Jorquera, ¿para que quere a palabra?
Si, señora presidenta, por unha cuestión de orde apelando ao artigo do Regulamento que establece que calquera deputado poderá solicitar a observancia do Regulamento no transcurso da sesión. O artigo 69 do Regulamento establece que as sesións do pleno serán públicas e logo acouta as excepcións. Desde o noso punto de vista este principio de que as sesións plenarias deben de ser públicas na práctica estase constrinxindo, limitando, cando non transgredindo, polos continuos obstáculos a que os grupos parlamentarios poidan cursar convites para asistir a esta sesión. E levamos unha grande sorpresa cando, despois de anunciarse que todos os grupos parlamentarios ían dispor de convites para que persoas poidan asistir a estas sesións na tribuna de convidados ao inicio do período de sesións, agora resulta que se mantén unha sanción que impide que diversos grupos parlamentarios desta Cámara poidan...
Moitas grazas, señor Jorquera. Xa lle entendín a súa cuestión.
...convidar persoas para que asistan ás sesións. Polo tanto, quero, en nome do Grupo Parlamentario do BNG, que conste a nosa protesta, porque consideramos que isto é totalmente contraditorio co que se invoca...
Moitas grazas, señor Jorquera.
....dun Parlamento de portas abertas.
Ben, señor Jorquera, eu non teño que dicirlle por que non ten vostede invitados, de feito levan varios plenos sen telos, e, polo tanto, está claro polo que é. E, claro, existen unhas normas que están por escrito, que vostedes coñecen, dende o ano 2013, e é tan sinxelo como cumprilas. Polo tanto, creo que esta non é unha cuestión de orde do día deste pleno. Se ten vostede algunha queixa, xa sabe os órganos onde ten que plantexala. [[Aplausos.]] Por favor, por favor. Modificación da orde do día
Comezamos a orde do día cunha alteración, quero comunicar unha alteración da orde do día. O Grupo Parlamentario Mixto solicita desta presidencia o aprazamento do debate de toma en consideración da súa proposición de lei. Polo tanto, entendo que este aprazamento se produce por asentimento dos membros da Cámara. [[Asentimento.]] E, xa que logo, continuamos co seguinte punto da orde do día. Debate de toma en consideración da Proposición de lei, do G.P. dos Socialistas de Galicia, de modificación da Lei 13/2008, do 3 de decembro, de servizos sociais de Galicia, para a introdución e promoción dos concertos sociais
Para a presentación da proposición de lei ten a palabra, polo Grupo Parlamentario Socialista, a señora Gallego Calvar.
Moitas grazas, señora presidenta. Señoras e señores deputados, bos días. Bos días tamén e benvidos e benvidas a todos os representantes das entidades de iniciativa social que nos acompañan hoxe, entidades de iniciativa social e sen ánimo de lucro que traballan en todos os eidos da vida social e civil do noso país e que están aquí hoxe convidados polo Grupo Parlamentario Socialista para asistir ao debate desta proposición de lei que presentamos. É unha mágoa que non lle poidamos dar a benvida tamén nesta mañá ao presidente da Xunta, ao presidente ausente, ese presidente que se dedica as fins de semana a percorrer España e a percorrer platós de televisión en vez de estar ocupándose dos problemas de Galicia. Por iso seguramente hoxe non pode comparecer neste Parlamento nin para falarnos dos problemas do sector lácteo nin para falarnos de por que os cidadáns do sur de Galicia temos unha sanidade pública de segunda en vez de ter os mesmos dereitos á sanidade que teñen o resto dos cidadáns. Seguramente porque está moi ocupado facendo campañas electorais noutros sitios en vez de estar no Parlamento de Galicia e en vez de estar en Galicia ocupándose dos problemas dos galegos e das galegas. O Grupo Parlamentario Socialista presenta hoxe esta proposición de lei que o que vén facer é modificar a Lei 13/2008, a Lei de servizos sociais de Galicia, basicamente no seu título II e nos artigos 29 e 30, os que falan da forma de prestación dos servizos sociais na nosa comunidade autónoma. Como saben as súas señorías, como sabemos todos e todas, os servizos sociais pódense prestar de xeito directo, da propia Administración pública, ou de xeito indirecto. E no caso do xeito indirecto pois pódense prestar a través de entidades de iniciativa privada, de carácter mercantil, empresas ou entidades de iniciativa privada pero de carácter social, sen ánimo de lucro, que é ás que nos queremos referir nesta iniciativa. Esta proposición de lei que presentamos hoxe para a súa toma en consideración –este é o debate, polo tanto, inicial– consta de 9 artigos, unha disposición transitoria, unha disposición derrogatoria e dúas disposicións finais. Respecta, dende logo, o marco normativo vixente autonómico, estatal e comunitario, e fundamentalmente ten por obxecto garantir con máis forza xurídica, se cabe, a prioridade das entidades de iniciativa social e sen ánimo de lucro no caso dos contratos e concesións de todo tipo dende as administracións públicas fronte ás entidades de carácter mercantil. Buscamos tamén con esta proposta un maior recoñecemento do papel que xogan na comunidade autónoma as entidades de iniciativa social, as entidades do terceiro sector. O venres da semana pasada asistiamos moitos dos que estamos aquí ao 25 aniversario de Cogami, unha das organizacións máis amplas e máis importantes do sector que traballan con persoas con discapacidade en Galicia. Falábase, nese 25 aniversario, de como foron os comezos de Cogami, de como familias se foron unindo para traballar a favor das persoas que tiñan algún tipo de diversidade funcional, e como esas familias pouco a pouco foron construíndo organizacións que hoxe son punteiras en materia de inserción laboral, en materia de inserción social, e son punteiras, en definitiva, en darlles visibilidade ás persoas con algún tipo de discapacidade e en demostrar que tamén son iguais de capaces que as persoas que non teñen ningún tipo de discapacidade. Ese recoñecemento que se facía nese 25 aniversario de Cogami os socialistas querémolo facer para o conxunto das entidades de iniciativa social e sen ánimo de lucro que están hoxe aquí presentes e para as que non puideron vir tamén, porque entendemos que foron elas as que empuxaron as distintas administracións a buscar e a conseguir novos dereitos para as persoas –o dereito á saúde, o dereito á educación, neste caso o dereito aos servizos sociais–. Foron eles os que foron punta de lanza, foron os pioneiros nesa loita da integración, e sen eles é imposible entender, a día de hoxe, a cobertura que se lles pode dar ás persoas con diversidade funcional, porque en moitos casos as propias administracións acudiron ás organizacións do terceiro sector e aos medios das organizacións do terceiro sector para suplir as carencias que tiñan as administracións. Os socialistas entendemos que son as administracións públicas as que teñen que garantir unha ratio de servizos e de prazas públicas para atender as persoas, para atender os dereitos das persoas. En ausencia da posibilidade de atender a totalidade das persoas que demandan estes servizos, entendemos que se debe de buscar a complementariedade, e que esa complementariedade debe de ser exercida dende a Administración en conxunto coas entidades de iniciativa social, coas entidades do terceiro sector, e non coas entidades de carácter mercantil. Porque do que se trata é de ofrecer servizos para garantir dereitos ás persoas, non de ofrecer servizos para garantir beneficios ás empresas. E, polo tanto, cando falamos de dereitos, cando falamos de persoas, entendemos que hai que garantir eses dereitos a esas persoas con calidade, buscando sempre o mellor confort das persoas e non o rendemento mercantil. Por iso presentamos esta iniciativa, unha iniciativa que quere contar co apoio da unanimidade deste pleno, deste Parlamento. Porque o que estamos encetando hoxe é o primeiro paso nesta proposición de lei. Queremos contar co apoio de todos os grupos da Cámara, contando tamén con que a nosa proposta pode ser mellorable e pode ser enriquecida no debate de ponencia para que logo poidamos ter unha modificación desa Lei de servizos sociais que nos sirva a todos e todas, ás entidades do terceiro sector, pero tamén a todo o conxunto da poboación de Galicia. É certo que, con vontade política, coa actual Lei de servizos sociais do ano 2008, se nos fixamos no que di nos seus artigos 29, 30 e seguintes, podíase forzar a que en determinadas situacións, por exemplo para as empresas con traballadores con discapacidade en número superior ao 2 %, ou por exemplo para as entidades de iniciativa social dedicada á inserción social e laboral de persoas en exclusión social, poderíanse priorizar, neste caso diante dun contrato, dunha concorrencia competitiva, estas entidades. Pero, polas razóns que todos coñecemos, a verdade é que nos últimos anos tan só tres dos centros que se abriron por parte da Administración pública, de calquera tipo, foran residencias e persoas maiores, foran escolas infantís, foran centros de día, etc., etc., tan só tres foron de xestión directa da propia Administración; os demais, todos se externalizaron. E dos que se externalizaron, unha parte importante desa externalización foi a empresas de carácter mercantil, é dicir, a empresas privadas, que buscan claramente pois o beneficio empresarial e non a garantía de dereitos. Tamén é certo que concorre que nesas externalizacións desas empresas privadas se repiten constantemente catro empresas en toda Galicia; é dicir, hai catro empresas que operan neste sector e que veñen gañando pois habitualmente os concursos en concorrencia competitiva, o que supón un grave problema para as entidades do terceiro sector, para as entidades de iniciativa social. Temos o exemplo máis recente, que é o caso de San Francisco, o caso do centro de Vigo, que foi gañado ese concurso por Doral Residencias, S.L., unha das empresas que aparece continuamente na resolución deses concursos, ese caso, que, como vimos todos os que estamos aquí cando o trouxemos ao Parlamento, pois supuxo un grave problema para as familias que tiñan os nenos e as nenas e as persoas ingresadas nese centro, no centro San Francisco, co desarraigo que supón trasladalas de concello, trasladalas do seu contorno habitual. Pero ese non é o único caso, porque o certo é, que diante dun concurso público, diante da concorrencia competitiva en igualdade de condicións, unha entidade do terceiro sector que leve traballando, como Cogami, por exemplo, vinte e cinco anos e que teña centros, que estea xestionando centros con plantillas pois que ao mellor levan traballando máis de vinte anos, non pode competir en custos laborais cunha empresa privada que acaba de contratar os traballadores, ten traballadores con contratos en precario. E, ademais, non é só que non poida, é que non debe, porque entendemos que eses servizos públicos hai que dalos con calidade e que os traballadores e traballadoras que ofrecen eses servizos públicos teñen que ter tamén unhas boas condicións laborais. Polo tanto, en concorrencia competitiva libre, sen ningún tipo de amparo para as entidades do terceiro sector ou de iniciativa social, o que estamos facendo é deixándoas á marxe, o que estamos facendo é abandonando esas entidades de iniciativa social e collendo as entidades de carácter mercantil porque son as que poden competir mellor en prezos, por iso entendemos que esta modificación é necesaria. É necesaria, primeiro, porque xa temos unha directiva comunitaria do ano 2014, que está pendente de facer a transposición á normativa estatal, que nos di que se poden celebrar concertos sociais no caso, por exemplo, dos servizos sociais, e que se poden facer, ademais, eses concertos de maneira separada do resto dos concertos. Polo tanto, temos normativa comunitaria que nos ampara e que xa está vixente; independentemente de que o Goberno de España aínda non fixera a transposición á normativa estatal, esa directiva comunitaria xa está vixente. ¿Que di esta iniciativa do Grupo Socialista? Pois permite, por unha banda, regular o réxime deste concerto social para levalo a cabo a través de entidades de iniciativa privada e social. Establece este réxime diferenciado do concerto xeral que regula a normativa xeral da contratación do sector público; precisamente por esa especificidade dos servizos sociais e para priorizar estas entidades do terceiro sector. Busca tamén esta proposición de lei nos concertos un clausulado social que estipule principios de atención personalizada, arraigo das persoas no entorno, continuidade e calidade na atención; é dicir, principios que garanten unha mellor prestación dos servizos e dos dereitos que outorgan os servizos sociais. Por outra parte, como dicía, o que fai esta proposición de lei é recoñecer o papel do terceiro sector co financiamento público das entidades de iniciativa social, non só a través dos concertos, senón tamén estipulando outras fórmulas de convenio para o mantemento, para o sostemento da actividade cotiá das entidades do terceiro sector. Establécese ademais –como dicía ao inicio da miña intervención– unha disposición transitoria que pretende –se se aproba esta proposición de lei– que se poidan manter os actuais concertos, os actuais convenios, contratos, concertos, que xa están asinados, ata que se desenvolva a lei; precisamente para evitar que no cambio da lexislación se produzan eses desarraigos e eses cambios de centros dos que falaba antes, que poden afectar ás familias e ás persoas que están neses centros. Evidentemente, como dicía ao principio, o que sometemos hoxe a debate é a toma en consideración desta proposición de lei, para o que solicito o voto favorable do conxunto dos grupos parlamentarios –insisto–, no ánimo de que, se se toma en consideración, poidamos entre todos enriquecela, aportar novas ideas que, respectando o marco normativo vixente, poidan afianzar a idea que nos move aos socialistas coa súa presentación: os servizos sociais son políticas públicas que garanten dereitos subxectivos das persoas, equiparables aos dereitos en materia sanitaria ou en materia educativa, que deben ser prestados sempre dende o público con calidade, e complementariamente coas entidades do terceiro sector, coas entidades de iniciativa social. Creo que ese principio nos debe de conmover a todos e a todas o suficiente como para que poidan todas as súas señorías votar a favor da toma en consideración desta proposición de lei, que nin é orixinal nin é a primeira, porque é certo que outros parlamentos autonómicos xa encetaron hai tempo este camiño e xa empezaron a incluír nas súas leis vixentes de servizos sociais o concerto social. Polo tanto, non queremos aquí os socialistas atribuírnos ningunha autoría que non temos. Sinxelamente, o que tratamos de trasladar a este Parlamento é unha inquedanza que existe no conxunto do terceiro sector, nas entidades de iniciativa social, e unha solución a esa inquedanza que nos vén derivada da aplicación da directiva comunitaria e da vontade política que estou segura de que entre todos e todas seremos capaces de conxugar hoxe aquí. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Gallego. Rolda dos grupos parlamentarios. Grupo Mixto, señora Martínez García.
Grazas, presidenta. Bo día a todas e a todos. O 15 de xuño celébrase o Día mundial da toma de conciencia do abuso e maltrato na vellez. As persoas de máis idade poden resultar máis vulnerables ao maltrato en función do seu estado de saúde, as súas necesidades físicas ou afectivas e a rede social e familiar. O 5 % das persoas maiores de 65 anos sofre malos tratos, sobre todo as persoas en situación de dependencia, especialmente as mulleres, que supoñen 2 de cada 3 casos segundo a Sociedade Española de Medicina de Familia e Comunitaria. Na primeira conferencia de consenso sobre a persoa anciá maltratada, celebrada no Estado en 1995, acordouse definir o maltrato á persoa anciá como calquera acto ou omisión que produza dano, intencionado ou non, practicado sobre persoas de 65 e máis anos, que ocorra no medio familiar, comunitario ou institucional, que vulnere ou poña en perigo a integridade física, psíquica, así como o principio de autonomía ou o resto dos dereitos fundamentais do individuo, constatado obxectivamente ou percibido subxectivamente. O impacto da crise e das políticas de austeridade nas condicións de vida das persoas maiores é un claro exemplo de maltrato institucional. Son precisamente as materias sociosanitarias e as pensións os ámbitos onde se teñen centrado boa parte dos recortes. Sen embargo, con absoluta lixeireza póñense en mans da iniciativa privada os coidados a unha crecente poboación anciá necesitada deles. Empresas privadas que actúan con absoluta opacidade: non informan do número de úlceras nin de cantos residentes derivan ao hospital, nin os motivos polos que se derivan ao hospital; por exemplo, cantos casos por deshidratación. Non informan do número de caídas, non publican cantos residentes están con medidas de suxeición e os protocolos do seu uso. Un estudo publicado pola revista da Sociedad Española de Geriatría analizaba os riscos e mortes derivadas das suxeicións, e sinalaba as seguintes causas: a incapacidade de moitas persoas maiores para coñecer os riscos, a escaseza de vixilancia, a falta de persoal e unha insuficiente formación. En Galiza xa coñecemos varias denuncias por malos tratos en centros de atención ás persoas maiores, fundamentalmente centros privados concertados. Por exemplo, por falar dos máis recentes, o centro de día Antonio Godoy de Lugo, cunha denuncia por malos tratos ás persoas anciáns que acudían ao mesmo. A denuncia, presentada ante a Fiscalía, recolle condutas como pulverizar aerosol ás persoas anciáns, tirarlles do pelo, duchas de auga fría e insultos. Ou a Fundación San Rosendo –creada hai vinte anos polo Bispado de Ourense no concello da Mezquita–, denunciada por infrinxir labazadas ás persoas anciáns residentes, privalas de alimento e bebida, excesos na subministración de sedantes, baños en auga xeada, omisións deliberadas de atención médica e insultos. Estas situacións moitas veces non se denuncian porque tanto as persoas maiores residentes como as que traballan nestes centros teñen medo ás consecuencias. As persoas maiores, medo aos malos tratos; as persoas traballadoras, medo ao despedimento. Porque tanto as persoas maiores como as traballadoras saben que a Administración galega sempre vai estar ao lado da empresa concesionaria; saben que tanto para a Administración como para a empresa o importante son os custos e o accesorio as persoas. Moitas destas empresas ofrecen servizos que non prestan ou obrigan ás traballadoras –porque son fundamentalmente mulleres– a realizar funcións que non lles corresponden: taxista, enfermeira, perruqueira... E a falta de persoal para atender axeitadamente as persoas maiores nas súas necesidades básicas é alarmante. Pero, iso si, cando chega a hora das visitas, todo loce perfecto. Ademais, Galiza conta actualmente con máis de 1.400 menores tutelados en residencias ou centros de día. A inmensa maioría proceden de familias desestruturadas, cos proxenitores inmersos en contextos de droga, alcohol, malos tratos ou problemas mentais. Dos 21.000 nenos e nenas que a día de hoxe viven protexidos pola Administración do Estado, 13.700 están en centros de menores, a maioría en mans privadas. Entidades como a ONU, o Comité Europeo de Dereitos do Neno e varias ONG consideran que os nenos se teñen convertido nun negocio demasiado suculento para algunhas empresas. Un informe do Sindic de Cataluña sobre a protección da infancia en situación de risco en 2009 xa sinalaba que, a medida que a modalidade de protección se alonxa da familia de orixe, o gasto se incrementa, pero cando se acerca a atención residencial, a diferenza é radical. Segundo datos do 2013, os últimos actualizados, o investimento anual en familia extensa –avós, tíos, etc.– é de 4.436 euros por neno, mentres que a acollida nunha familia allea é de 5.774. En cambio, o investimento nun neno nun centro de acollida é de 47.630 euros, oito veces máis. A pregunta que xorde é: ¿por que entón, se é mellor e máis barato que estean cunha familia, se seguen institucionalizando os menores? Os centros de protección para nenos están practicamente en mans privadas en todo o Estado. Fundacións, asociacións e empresas dirixen o 70 %. Por exemplo, dos 58 centros terapéuticos para menores que hai no Estado, 55 están en mans privadas, a maioría relixiosas. A crise ten aumentado o número de menores tutelados. Moitos pais recean de acudir aos servizos sociais pedindo axuda, sobre todo tras casos como os de Castela-A Mancha, onde a uns pais se lles retirou polo Goberno a tutela dos seus fillos cando acudiron a pedir axuda por falta de recursos. Forman parte da lista de expedientes de desamparo que non deixa de medrar. O sistema non busca investir nas familias, senón que inviste o diñeiro público en intentar separar os menores dos seus pais e nais para entregar os menores a centros e empresas privadas. No último Informe do Valedor do Pobo, Menores vulnerables, desprotección e responsabilidade penal, do ano 2007, fanse constar graves deficiencias e incumprimentos de normativa nos centros de menores en Galiza. Hoxe, oito anos despois, non temos ningunha nova avaliación sobre a calidade da atención nos centros de menores de Galiza, ao igual que non existe ningún estudo sobre as residencias e centros de día para persoas maiores. O Informe 2014 do Valedor do Pobo, sobre os dereitos das persoas con discapacidade intelectual, sinala tamén problemas para as persoas potencialmente usuarias destes servizos, e entre eles sinala as longas listas de espera que se producen, especialmente cando se dá a transición da etapa escolar á etapa adulta, con grandes demoras. O Valedor considera imprescindible neste informe aumentar as prazas, sobre todo nos concellos de maior demanda e déficit, e que, en caso de ausencia de prazas, se ofreza como alternativa a mesma financiación pública que correspondería á praza e da que se carece, e non unha menor. Non vou insistir en que non deben repetirse situacións como a de San Francisco, que xa relatou a voceira do Partido Socialista, pero si foi unha situación que demostrou claramente que a Xunta de Galiza está moito máis preocupada de ofrecer negocio aos centros privados, fundamentalmente, incluso retirándollo ás asociacións sen ánimo de lucro, e, dende logo, o que non lle preocupou en ningún momento neste proceso foi a situación das persoas usuarias, o problema de adaptación que podía supoñer para as persoas usuarias e para as súas familias o traslado que se propuña, e, evidentemente, algo que nunca lle importou á Xunta, en ningún ámbito da economía galega, é a clase traballadora, o problema que supoña para os traballadores e traballadoras perder o posto de traballo, como ten demostrado non soamente nesta cuestión de asuntos sociais, senón que o ten demostrado no naval, o ten demostrado no téxtil e agora o ten demostrado tamén en telecomunicacións e en sanidade, onde, por desgraza, a propia Administración é a primeira en explotar dunha maneira indecente os traballadores e as traballadoras, e obviar dunha maneira moito máis indecente a calidade asistencial que debe prestar ás persoas usuarias da sanidade pública. Falaremos despois do hospital de Vigo, pero, desde logo, as políticas da Xunta, se algo as pode definir, é o seu carácter antisocial. Nada máis, moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, ten a palabra a señora Adán Villamarín.
Grazas, presidenta. Bo día, señora deputadas, señores deputados. Tamén dende o Bloque Nacionalista Galego queremos saudar ás persoas que nos acompañan e que representan a iniciativa do terceiro sector, que representan a iniciativa social fundamentalmente. Asociacións que durante anos veñen realizando o seu traballo para dar cobertura a eses ocos que deixou o Estado de benestar en precario a respecto dos servizos sociais. Hoxe temos un debate realmente importante nesta Cámara, a respecto de que modelo de xestión de servizos públicos queremos. Terémolo agora a respecto dos servizos sociais; posteriormente, como xa se fixo referencia, respecto da sanidade e do hospital de Vigo. É certo que os servizos sociais chegaron tarde ao Estado do benestar, que sempre estiveron en precario, que nunca contaron con ese apoio incondicional do sector público. De feito, hai ese labor das familias, das asociacións, das fundacións, para intentar cubrir os ocos que deixaba o sector público, se cadra porque o gasto social sempre foi considerado como un lastre e non como un investimento, non como unha oportunidade. Así, algúns datos xa foron referidos, pero no Estado español temos o gasto social por habitante máis pequeno de Europa, a porcentaxe máis baixa de habitantes que traballan nos servizos públicos referidos aos servizos sociais, e tamén o gasto público con porcentaxe do PIB máis baixo a respecto dos estados que nos rodean. Iso debería facernos pensar que os servizos sociais non son servizos que estean neste momento dotados cun orzamento suficiente para o seu mantemento. De feito, hoxe no debate que abrimos –e nós queremos contribuír tamén a ese debate–, efectivamente, aínda que sexan algunhas as consideracións a respecto do texto de lei que se nos propón por parte do Partido Socialista, o noso voto vai ser favorable para a súa toma en consideración, e así poder abrir un debate durante a ponencia sobre como debe regularse o concerto social. Entendemos importante dicir que a lei do 2008 facía unha aposta clara e decidida polos servizos públicos no ámbito dos servizos sociais, mais tamén entendemos como o texto quere matizar, quere mellorar e quere contribuír a definir ese concerto social. Nós entendemos que nese aspecto son cuestións que deberían quedar máis aquilatadas; que no concerto social, debe quedar claro que non é posible que sexan entidades que estean camuflando empresas, senón que realmente sexan esas entidades que todos os días veñen prestando eses servizos sen ánimo de lucro, sen buscar como obxectivo obter beneficio, porque –como dicía antes– no debate que temos a respecto dos servizos públicos vemos como estas empresas que buscan beneficio –algunhas xa foron relatadas no ámbito dos servizos a menores, o hospital de Vigo é un exemplo claro– non hai un beneficio para as persoas nin un servizo, senón que realmente o que hai é ese ánimo de lucro por parte das empresas privadas. De aí que entendemos tan importante definir ben o concerto social, a súa complementariedade a respecto dos servizos públicos e –como dicía antes– deixar moi claro no propio texto que, despois de ser tomada a trámite esa iniciativa do Partido Socialista, non teñen ánimo de lucro e non teñen actividades lucrativas. Quixera recordar como en fundacións como San Rosendo, aínda que falaran dese non ánimo de lucro, o que había detrás era unha búsqueda clara de mercantilizar os servizos sociais. Dende o BNG temos moi claro que os servizos sociais deben ser servizos sociais públicos e de calidade, mais tamén –e así quero deixalo claro– recoñecemos esa labor das entidades de iniciativa social, un labor que ademais xorde nun momento como é o tardofranquismo, cando as familias teñen a necesidade de artellar servizos de acompañamento, vendo as necesidades que existían, e que non eran cubertas por parte do Estado. Desa tradición chegamos a este momento onde, efectivamente, se ten realizado. Xa facía referencia a señora Gallego á conmemoración dos 25 anos de Cogami a semana pasada, pois podemos falar xa dun labor, dunha experiencia, dunha bagaxe dese trato coas persoas do ámbito que sexa, ben sexan persoas con diversidade funcional, ben sexan persoas maiores, ben sexa atención á infancia, ás familias, ou calquera dos servizos sociais dos que esteamos falando. Mais eu si que quero repetir, dado todo o debate que se realizou a este respecto no 2008, e os traballos previos no 2007, na Lei de servizos sociais, que nós seguimos mantendo a importancia do sector público; que o sector público non encarece os orzamentos, todo o contrario, o seu servizo, o servizo que presta, é un servizo de moita calidade; que os profesionais que o realizan teñen unha grande profesionalidade; mais tamén –e quero reiteralo para que quede claro– temos presente a importancia da iniciativa social como un ámbito complementario. Do que si estamos radicalmente en contra é da política da privatización, de que os servizos públicos estean en mans de empresas, e fíxose referencia antes aos centros de maiores, ás denuncias que temos todos os grupos parlamentarios –supoño que o Grupo Parlamentario do Partido Popular tamén as ten– de diferentes traballadores ou familiares de persoas maiores que denuncian un uso ou un trato non adecuado por parte das empresas concesionarias, e podemos relatalo para calquera sector que acceda aos servizos sociais. Por iso vemos neste texto que presenta o Partido Socialista unha oportunidade para debater no trámite de ponencia a respecto de que modelo de xestión de servizos sociais queremos. Nós mantemos servizos públicos, e, efectivamente, de xeito complementario e a través de concertos sociais, ese apoio á iniciativa social. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Adán. Grupo Parlamentario de Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra o señor Fajardo Recouso.
Bo día a todos e a todas. Primeiro desculpar porque teño certas dúbidas de que poida dar acabado a intervención, dada a miña situación física e os primeiros estertores da gripe. Espero que poida dar rematado. Nós, dende Alternativa Galega de Esquerda, o primeiro que queremos é recoñecerlles ás entidades do terceiro sector o traballo que fan, pero non queremos obviar o debate fundamental que se trae hoxe aquí, que é como se deben articular e como se deben prestar os servizos sociais. E recoñecéndolles ás asociacións do terceiro sector, ás que non teñen actividade mercantil, senón que son simplemente prestadoras de servizos porque en moitos casos tiveron que autoorganizarse familias e persoas para dar cabida a necesidades que non eran atendidas pola Administración, do que non podemos fuxir é do debate real que hoxe se trae a esta Cámara. Por iso este debate que é ben intencionado, que persegue un obxectivo nobre, introduce unha deriva que pode facer zozobrar o concepto público dos servizos sociais, que derivan de forma continua ás entidades do terceiro sector as necesidades que deben ser atendidas pola Administración pública. Nosoutros plantexamos dunha forma absolutamente clara que o que acontece é que se está a poner en cuestión o modelo público. Estáselle a dar un discurso á cidadanía onde semella que a única resposta organizada e posible é aquela que está fóra do servizo público realizado pola Administración. Estes discursos teñen un perigo evidente, que é chegar a ese estado que é incapaz de atender as necesidades sociais dos seus veciños e veciñas. E por iso, recoñecendo que na situación actual é fundamental recoñecer o traballo das entidades do terceiro sector, e non só fundamental, senón que é necesario diferencialas daquelas que teñen un carácter mercantil e que, polo tanto, procuran o beneficio, non podemos esquecer que a verdadeira solidariedade, a única solidariedade, é a que se acada a través de impostos xustos, que permiten orzamentos que atendan e dean capacidade para ter uns servizos sociais universais que cheguen a todos e a todas. Dende Alternativa Galega de Esquerda o que defendemos é o cambio de modelo, de servizos sociais a dereitos sociais. Temos que introducir o debate de que os servizos sociais teñen que transformarse en dereitos sociais, de tal forma que calquera veciño deste país, residente neste país, teña claro que as súas necesidades serán atendidas e que non terá que, en moitos casos, autoorganizarse para atender cuestións que deberan estar cubertas polo Estado. Asistimos de facto á retirada do Estado das súas funcións, á ruptura do pacto social, mediante mecanismos sibilinos que ocultan os debates fundamentais para agochalos en segundas cuestións. Estamos nun cambio ideolóxico onde se plantexa que debe ser a sociedade quen atenda estas cuestións, e non unha administración que está pensada para iso e que, sen ese tipo de acción, non ten sentido. Nosoutros pensamos nunha administración que crea dereitos sociais, que atende os seus veciños e as súas veciñas, e non nunha administración que obriga á sociedade a organizarse para facer aquelas cuestións que non fai a propia Administración. Nese sentido, a iniciativa que presenta o Partido Socialista Galego plantexa unha modificación da Lei 13/2008, dos servizos sociais de Galicia, sobre todo a modificación do seu artigo 30, co obxectivo de adecuar os modelos de prestacións de servizos públicos ao terceiro sector. Nese sentido, nós imos apoiar que se debata esta iniciativa, pero plantexaremos de forma clara que esta modificación para que as entidades do terceiro sector teñan unha prevalencia sobre outras debe ser para aquelas que non teñen ánimo de lucro. Non compartimos que os servizos sociais, que as prestacións sociais, sexan un elemento máis do mercado, nin o podemos compartir nunca. Non compartimos que empresas que se dedicaron durante moito tempo á construción vexan agora nos servizos sociais un nicho de negocio, e polo tanto non estamos dispostos a que se especule cos servizos sociais. Por iso imos intentar mellorar esta proposta durante o seu debate, si é atendido por esta Cámara. Mellorar a proposta no sentido de favorecer o acceso aos concursos a aquelas entidades que de forma evidente non teñan ningún tipo de ánimo de lucro, senón de prestación de servizos e de atención á cidadanía, que está sendo esquecida pola súa Administración. Nese sentido, ten que estar clara a definición destas entidades. Ten que estar claro cales son entendidas como sen ánimo de lucro e cales non. E teñen que dotarse de mecanismos que favorezan a estas entidades fronte a outras. Non se poden tratar de igual xeito as cousas que non son iguais. Non pode ser que as empresas compitan en igualdade de condicións coas entidades sen ánimo de lucro, e por iso nós trataremos de mellorar esta proposta. O que si que entendemos é que nos servizos sociais a Administración pública deberá dotar as necesidades suficientes que ten esta poboación, e, polo tanto, unha cousa é o que quere Alternativa Galega de Esquerdas e outra a situación actual, e Alternativa Galega de Esquerdas procurará que este tipo de servizos sexan absolutamente públicos e sexan realizados pola Administración mediante mecanismos que permitan a coxestión coa sociedade civil. Pero na situación actual, onde esta realidade é imposible pola demouca do Partido Popular e doutros gobernos anteriores, que foron destrozando os servizos públicos e externalizando practicamente todo o que ten que ver con acción social, estamos na necesidade de dotar de mecanismos suficientes as entidades do terceiro sector para que desta forma a xente poida estar atendida e non en situacións que poidan poñer en risco a súa calidade de vida e incluso a súa propia vida. Queremos denunciar, polo tanto, a deixadez da Administración pública, que deixa a estas entidades a iniciativa que debera ser da propia Administración, e, polo tanto, unha vez máis a sociedade demostra que está por encima e por diante da propia Administración e demostra que é capaz de organizar e de establecer modelos que deberían ser copiados pola Administración para dar atención suficiente a aquelas persoas que o necesitan. A Administración debe prover de servizos suficientes, cuestión que non fai a día de hoxe. E o que non pode plantexar é que os servizos sociais sexan atendidos como meras cifras, como números, e non como persoas que os necesitan e que, polo tanto, son as súas beneficiarias. Esta situación agrávase agora, cando a iniciativa privada e mercantil ve na prestación de servizos sociais un negocio, un negocio que chegou á atención ás persoas con discapacidade, ás persoas maiores, pero que tamén chega ás persoas afectadas pola desigualdade. Porque nós non queremos falar só de pobreza, queremos falar de desigualdade; porque a desigualdade é a que provoca pobreza, porque a desigualdade ten que ver con aquela forma de que algúns se fan con maior capacidade adquisitiva a base de quitarlles aos outros, e, polo tanto, estas entidades mercantís que perseguen ánimo de lucro tamén ven na pobreza un nicho de negocio. Nesa situación nós queremos intervir. Nesa situación, nesa lei de servizos sociais de Galicia, temos que deixar claro que hai que poñer barreiras e que non se pode consentir a especulación coa necesidade dos demais, da maioría social deste país. Nese sentido, aquí se puxeron exemplos claros de como por parte da Administración da Xunta se priorizaron empresas que o único que querían era negocio fronte a familias autoorganizadas para atender os seus dependentes. Cuestións que teñen pasado en Vigo, en Ourense, incluso en Vilagarcía de Arousa, deixaron claro que á Administración o único que lle interesa é ser capaces de redondear as cifras do seu presuposto aínda que detrás dese redondeo de cifras estea a externalización de servizos e a posta de persoas con necesidades fundamentais en mans de empresas que o único que perseguen é o negocio. E unha empresa, cando ten que antepoñer as necesidades dun usuario ao negocio, temos claro que en moitos casos se pon o negocio por riba das súas necesidades. Neste país estanse convertendo os dependentes en mercadoría. Neste país plantéxanse como un elemento máis a negociar os dependentes ou as persoas usuarias dos servizos sociais, e estas son as cuestións que debemos introducir nesta reforma. Estamos ante o soterramento real do concepto público de servizos sociais, e por iso nosoutros imos apoiar esta iniciativa para que se debata, pero perseguiremos no seu debate a introdución de mecanismos que garantan dúas cuestións: primeiro, o carácter absolutamente altruísta destas organizacións, que serán as que sexan e teñan atención prioritaria; e, en segundo lugar, as barreiras suficientes para evitar o mercantilismo, para evitar a especulación cos servizos sociais e para evitar –como xa dixen antes– que as persoas usuarias dos servizos sociais sexan entendidas coma pura mercadoría. Opoñémonos á especulación dos servizos sociais. Máis nada e moitas grazas.
Grazas. Polo Grupo Parlamentario Popular ten a palabra a señora Rodríguez Arias.
Grazas, señora presidenta. Señora conselleira, bo día. Bo día a todos, señoras e señores deputados, persoas que nos acompañan na tribuna e representantes de entidades sociais. En primeiro lugar, quero aclarar que o presidente da Xunta está neste momento reunido co director xeral da FAO firmando un convenio de colaboración para impulsar iniciativas relativas á agricultura, á pesca e á alimentación para desenvolver estas áreas nos países menos desenvolvidos. Polo tanto, sabemos que neste momento está presente a conselleira de Traballo e Benestar, que é a responsable do Goberno da Xunta nesta materia que estamos a debater, e sabemos que o presidente da Xunta está asinando un acordo moi importante para moitas persoas en moitos países que máis o necesitan. Polo tanto, vostedes teñen que entender que hai cuestións que non se poden criticar neste Parlamento. Para empezar, gustaríame recordar neste debate, sobre unha lei de servizos sociais que foi aprobada no ano 2008, algunhas cuestións; sobre todo recordarlles algunhas cuestións a aqueles grupos parlamentarios que apoiaban o Goberno naquel momento, no ano 2008: que a Lei de servizos sociais establece –porque o establece no seu artigo 29– que os servizos sociais se prestarán polas administracións públicas directamente ou de forma indirecta a través de diversas modalidades de contratación de xestións de servizos públicos establecidas na normativa reguladora dos contratos do sector público, nomeadamente mediante a modalidade de concerto. E continuamos, no artigo 31 establece que por razóns de interese público debidamente xustificadas se poderán subscribir convenios singulares con entidades de iniciativa social para a prestación de servizos sociais cando non sexa posible ou conveniente promover a concorrencia pública. No artigo 33 fala de que os prezos das licitacións poderán sinalar a preferencia na adxudicación de contratos das propostas presentadas polas entidades sen ánimo de lucro, pero sempre e cando igualen as condicións coas propostas que sexan economicamente máis vantaxosas. Estamos falando de pregos das licitacións, de criterios en caso de desempate. E o artigo 32 desa lei aprobada no 2008 establece a capacidade das entidades de iniciativa mercantil para actuar como entidades prestadoras de servizos sociais. Señoras e señores deputados, esta lei non fai ningunha distinción ou prevalencia entre as entidades de iniciativa social e as entidades de iniciativa mercantil. Polo tanto, vostedes, que falan na súa iniciativa de que hai que modificar esta lei, unha lei que vostedes mesmos redactaron e aprobaron, unha lei que no 2008 non estableceu ningún tipo de prevalencia ás entidades sociais, agora na súa iniciativa aseguran que o lexislador, cando redactou esta lei, trataba de asegurar que, en ausencia dunha oferta pública suficiente, esta se puidera completar coa iniciativa privada antes de que coa iniciativa mercantil. Polo tanto, nós preguntámonos cal é o modelo neste caso do Grupo Parlamentario dos Socialistas, porque na súa redacción e na aprobación desta Lei de servizos sociais vostedes non estableceron ningún tipo de prevalencia para as entidades sociais, sen embargo, agora, na súa proposta de modificación da lei, aseguran que a intención era asegurar a primordialidade das entidades sociais en detrimento da iniciativa mercantil. Nós o que acabamos de ver é que esta é unha lei de esquerdas, aprobada por un goberno de esquerdas –socialista e nacionalista– que aplicou e está aplicando un goberno do Partido Popular. E agora eses propios grupos parlamentarios que elaboraron, redactaron e aprobaron esta lei queren modificala, pero o que acabamos de comprobar neste debate é que non están de acordo nin sequera en como hai que modificala. Porque aquí se escoitaron dúas fórmulas completamente distintas: por un lado, a fórmula de que os servizos sociais teñen que ser 100 % públicos –polo tanto, pechar a porta á xestión indirecta e á iniciativa mercantil–, e, por outro lado, temos escoitado que se ten que manter a iniciativa mercantil e a xestión indirecta, pero priorizando as entidades sociais. Polo tanto, entenderán que o primeiro que teñen que facer, se propoñen unha modificación dunha lei tan importante como a Lei de servizos sociais de Galicia, é poñerse de acordo, porque nós consideramos que modificar esta lei é algo dunha suficiente envergadura como para chegar a un entendemento o máximo e máis amplo posible. En relación coa proposta de modificación dos socialistas, dende logo, estamos de acordo dende o Grupo Parlamentario Popular en que hai que priorizar as entidades sociais na prestación dos servizos en Galicia, pero tamén consideramos que o hai que facer coas máximas garantías xurídicas, e, dende logo, estudando o texto; a nós ábrensenos moitas dúbidas sobre a seguridade xurídica desta proposta. Consideramos e compartimos que é necesario un novo réxime para as entidades sociais; consideramos que é preciso recoñecer o papel fundamental das entidades de iniciativa social na prestación de servizos sociais en Galicia; e entendemos –e así o imos facer, redactando unha nova proposta– que se pode abrir unha terceira vía poñendo en marcha un sistema propio de colaboración coas entidades do terceiro sector. Pero a modificación que propón o Grupo Socialista inclúe unha fórmula, a do concerto social, da que nós temos dúbidas sobre a súa cabida no marco xurídico actual. Temos dúbidas sobre se o concerto social pode ser unha modalidade de contrato do sector público, porque a Lei de contratos do sector público, no seu artigo 2, establece que son contratos do sector público os contratos onerosos, calquera que sexa a súa natureza xurídica. Polo tanto, ¿pódese incluír como contrato administrativo un contrato non lucrativo, dado que a propia Lei de contratos recolle que todos eles son de carácter oneroso? A directiva da Unión Europea, da que vostedes falan, sobre contratos públicos establece tamén no seu artigo 2 que son contratos onerosos os celebrados por escrito entre un ou varios operadores económicos e un ou varios poderes adxudicadores cuxo obxectivo sexa a execución de obras, subministracións de producións ou prestacións de servizos. Na proposta socialista eliminan o sistema de concorrencia como parte da normativa xa existente e incorporan o concerto social como un tipo de contrato do sector público. Ademais, vostedes falan de principios aos que se atendería para establecer os concertos sociais que xa están establecidos nese momento polo Goberno da Xunta de Galicia. Falan dun réxime de concerto social, para o que é necesaria a autorización, así como a acreditación por parte da entidade, da disposición de medios e recursos da titularidade dos centros, que neste momento xa é necesario. Falan tamén de contemplar na lexislación xeral de subvencións e de procedemento administrativo a regulación dos convenios, que isto tamén xa está na actualidade. É reiterar a normativa actual. E, ademais, ao igual que acontece no punto anterior, este punto pretende regular convenios e subvencións xa previstos na lexislación vixente. Polo tanto, en relación coa proposta do Grupo Socialista, imos votar en contra, porque dende o noso punto de vista xera bastantes dúbidas xurídicas e porque é a modificación dunha lei, como a Lei de servizos sociais, coa súa importancia e a súa envergadura como para abrir un proceso de diálogo co sector para conseguir o consenso máis amplo posible, na busca de priorizar as entidades de iniciativa social sen ánimo de lucro. Dende logo, o noso grupo comprométese a redactar unha nova proposta coas máximas garantías xurídicas, despois de sentarnos coas entidades do terceiro sector; un marco de colaboración específico coas entidades de iniciativa social para a prestación de servizos sociais como sistema alternativo ao contrato de xestións de servizo público; un marco consensuado coas entidades e dentro da legalidade vixente, con todas as garantías, porque nós sabemos que ás comunidades autónomas das que vostedes falan, estudando as súas modificacións, que non son iguais que as que hoxe está a presentar o Grupo Socialista, se presentaron reparos por parte do Consultivo, o que provocou algúns problemas xurídicos ou algunhas lagoas legais. Polo tanto, nós consideramos que hai que modificar a Lei de servizos sociais, que hai que priorizar as entidades do terceiro sector na prestación dos servizos sociais, pero queremos facelo coas máximas garantías xurídicas, e dende logo non podemos aprobar a súa proposta porque nos xera moitas dúbidas nese senso. E, dende logo, cabe recordar, cando se fala de prestación de servizos sociais na nosa comunidade, que o 94 % das prazas da discapacidade en Galicia están xestionadas por entidades sociais que se presentaron aos concursos públicos abertos, e o 100 % das prazas de menores...
Vaia rematando, por favor.
...están xestionadas tamén por entidades de iniciativa social. Polo tanto, compartimos que as entidades de iniciativa social teñen que ter un maior protagonismo na xestión dos servizos sociais, pero tamén consideramos que modificar unha lei tan importante como a Lei de servizos sociais necesita consenso coas entidades do terceiro sector e, dende logo, garantías xurídicas. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas. Rolda de réplica do grupo parlamentario autor da proposición non de lei. Ten a palabra a señora Gallego Calvar polo Grupo Socialista.
Moitas grazas, señora presidenta. En primeiro lugar, quero agradecerlles aos grupos parlamentarios do Bloque Nacionalista Galego, Alternativa Galega de Esquerda e Grupo Mixto o seu apoio favorable á toma en consideración desta proposición de lei que presentou hoxe o Grupo Parlamentario Socialista e lamentar que o Partido Popular non faga o mesmo e que non vote a favor da toma en consideración, que, logo, se cren que a redacción deste texto se podería mellorar para garantir mellor o que pretendemos entre todos, pois poderían presentar emendas e facer un debate en ponencia. A realidade non ten nada que ver co discurso que nos acaba de facer aquí a señora Rodríguez Arias. A realidade é que o Goberno do Partido Popular en Galicia e en España non aposta polos concertos sociais nin aposta por priorizar as entidades de iniciativa social fronte ás entidades de iniciativa mercantil. Dígoo porque coñezo –e coñéceno as organizacións do terceiro sector que están hoxe aquí presentes neste debate– como o Goberno de España se está resistindo todo o que pode a facer a transposición da directiva comunitaria do ano 2014. De feito, hai un texto de proposición de lei preparado polo Goberno de España no que non aparece para nada o concerto social; concerto social que si que aparece nas definicións da directiva comunitaria. Polo tanto, o que o Goberno galego está facendo hoxe coa non toma en consideración desta proposición de lei é exactamente o mesmo que está facendo o Goberno de España, negarse a que exista esta modalidade de concerto social. E logo xustifícanse con dúbidas xurídicas. Mire, dúbidas xurídicas de interpretación das leis podémolas ter todos e todas todos os días, pero o certo é que hai parlamentos autonómicos tan lexítimos coma este que aprobaron exactamente o mesmo texto que vén presentar hoxe o Grupo Parlamentario Socialista; de feito, dixen na miña intervención inicial que isto non era algo orixinario nin unha ocorrencia do Grupo Parlamentario Socialista do Parlamento de Galicia, senón que era algo que se viña facendo en moitas comunidades autónomas. E podo afirmar categoricamente –e remítollo á presidenta para que teñan o conxunto dos membros da Cámara o debate no Parlamento do Principado de Asturias– que esta proposición de lei que presenta hoxe o Grupo Parlamentario Socialista é literalmente a mesma que se aprobou por unanimidade dos grupos no Parlamento de Asturias, na Xunta Xeral do Principado de Asturias, o 20 de marzo de 2015. O Partido Popular de Galicia terá que explicar por que o Partido Popular de Asturias pode aprobar este mesmo texto de lei e, sen embargo, aquí non se pode. Dígoo por citar o de Asturias, porque podo citar algunha comunidade autónoma gobernada polo Partido Popular e que foi a impulsora deste concerto social, como foi a de Murcia –dígoo por citar algún–. En canto a que os partidos que estabamos no Goberno – malfadado bipartito, aquel goberno malísimo que destruíu este país en pouco máis de tres anos de goberno– apostabamos claramente pola iniciativa mercantil, eu creo que a señora Rodríguez Arias, cando estaba lendo os artigos 29, 30 e 31 da Lei de servizos sociais do ano 2008, tiña unha dificultade de comprensión lectora, porque estaba lendo vostede as formas de prestación dos servizos sociais, a participación da iniciativa social nas prestacións dos servizos sociais, estaba lendo o fomento da iniciativa social e estaba lendo os casos nos que a propia lei do ano 2008 establecía prioridades para as entidades de iniciativa social sen ánimo de lucro fronte ás entidades de carácter mercantil. Iso establecíase na lei do ano 2008. ¿Que non se podía ir máis alá porque había vixente unha lei de contratos do estado e unha directiva comunitaria que impedía ir máis alá?, por suposto; ¿que agora, despois da publicación da directiva do ano 2014, se pode ir máis alá, se pode lexislar especificamente concerto social para as entidades de iniciativa social que presten servizos sociais?, tamén. Por iso presentamos esta modificación: estamos presentando unha modificación a unha lei que fixemos nós porque cremos que o contexto normativo comunitario actual pode mellorar a lei do ano 2008, porque mudou ese contexto e, polo tanto, hoxe podemos garantir mellor, xuridicamente, que as entidades do terceiro sector poidan ter prioridade diante das entidades de iniciativa mercantil. Por iso presentamos esta proposición de lei e por iso, noutros parlamentos, o seu propio partido entendeu que isto se podía facer; vostedes aquí non queren facelo, porque, se quixeran facelo, durante estes anos non lle estarían dando todas as externalizacións a Troncoso, S.L. –empresa, por certo, involucrada en procedementos xudiciais–, a EULEN –da que a delegada para Galicia é irmá do señor presidente Feijóo–, a Doral Residencias –que xa sabemos dos seus antecedentes, e que, ademais, é propietaria dunha inmobiliaria– ou a Geriatros, que son as preferencias que ten o Partido Popular cando se fala de externalizar servizos sociais.
Vaia rematando, por favor.
Miren, aquí falamos de dereitos, de dereitos para as persoas, e os socialistas queremos que os dereitos para as persoas se presten desde o público; e, cando non se poidan prestar desde o público, que a complementariedade se estableza con aqueles que están alí arriba: coas entidades do terceiro sector, coas entidades de iniciativa social sen ánimo de lucro. A práctica cotiá do Goberno do señor Feijóo...
Remate, por favor.
...dinos que xustamente é ao contrario, que o que vostedes queren é privatizar e deixar en mans da iniciativa mercantil o que son os dereitos das persoas.
Moitas grazas.
Nós non temos nada en contra das empresas privadas: teñen o seu nicho de mercado, poden facer centros e pode haber persoas que queiran ir a eles, pero desde o público hai que garantir que a ratio de necesidades das persoas con algún tipo de diversidade se preste desde o público.
Moitas grazas.
Iso é o que dicimos os socialistas e, desde logo, non é o que di o Partido Popular, ao que se ve.
Ben, imos proceder á votación. Votación da toma en consideración da Proposición de lei, do G.P. dos Socialistas de Galicia, de modificación da Lei 13/2008, do 3 de decembro, de servizos sociais de Galicia para a introdución e promoción dos concertos sociais. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 32; votos en contra, 39. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada a toma en consideración desta proposición de lei.
Continuamos co desenvolvemento da orde do día, co punto segundo. Solicitude de creación dunha comisión de investigación, por proposta dos GG.PP. da Alternativa Galega de Esquerda e do Bloque Nacionalista Galego, relativa ao conxunto do proceso de privatización e construción do novo hospital de Vigo Álvaro Cunqueiro
Para comezar a rolda dos grupos parlamentarios solicitantes para defender a súa proposta, ten en primeiro lugar a palabra, polo Bloque Nacionalista Galego, a señora dona Monserrat Prado Cores.
Moi bo día a todos e a todas. Hoxe imos solicitar que este Parlamento cree unha comisión de investigación arredor de todo o que está a acontecer co novo hospital de Vigo, e temos que facelo porque esa magnífica modificación do Regulamento que veñen de aprobar non permite que se constitúan se non é por este mecanismo, e lamentamos que defiran para o seguinte período de sesións a posibilidade de que sexa doutro xeito, que entendan dese xeito tan restritivo o que é o dereito democrático a que este Parlamento analice e investigue o que está a pasar no país. O proceso de construción do novo hospital de Vigo estivo envolto desde o seu inicio polo escándalo, a polémica e a sospeita: producido polo cambio de modelo ao decidir o Partido Popular pasar dun modelo público á privatización que supón o sistema de construción polo chamado sistema PFI; pola licitación e adxudicación a unha UTE do financiamento, construción, xestión, explotación de numerosos servizos; pola modificación do proxecto inicial, unha modificación que introduciu recortes importantísimos, que pasou da previsión de 1.300 camas a apenas 800, que pasou de camas de especialización... reduciunas nun 31,8 %, os quirófanos un 31,4 %, os servizos de urxencias nun 55,5 %, as salas de radioloxía nun 45,7 %, eliminou o laboratorio central, empeoraron a calidade dos materiais de construción, e a perda de eficiencia enerxética. Unha peor calidade de construción, menos equipamento e menos servizo. Alarma pola busca de financiamento escandaloso da propia Administración galega para a empresa concesionaria. Alarma pola multiplicación do orzamento, que pasou dunha previsión de 400 millóns de euros a máis de 1.300 millóns de euros; polo escándalo que supón esta realización da encomenda de xestión realizada por parte da Consellería de Sanidade a Galaria para o desenvolvemento da Oficina Técnica de Seguimento –que era a que tiña que facer un control de como se desenvolvía a obra, e que Galaria externalizou a favor dunha empresa privada por valor de máis de 4 millóns de euros–. Unha empresa privada á fronte da cal está unha persoa intimamente vinculada ao Partido Popular; a titular da mesma, a señora Sánchez, desempeñou anteriormente importantes cargos de responsabilidade nas administracións sanitarias do Partido Popular, na dirección do Hospital Meixoeiro, na Dirección Xeral de Cohesión do Sistema Nacional de Saúde e Alta Inspección coa ministra Ana Pastor, na xerencia do hospital de Fuenlabrada... É dicir, poñer o raposo a coidar das galiñas. Porque esta empresa tiña a responsabilidade de controlar como se estaba a desenvolver o novo hospital de Vigo, e foi esta empresa a que redactou o proxecto definitivo, quen redactou o programa funcional e quen redactou o plan de xestión, e fíxoo desde as propias dependencias da concesionaria, desde a mesma obra, fíxoo traballando en equipo cos técnicos da empresa concesionaria, e fíxoo, evidentemente, de acordo cos intereses e as necesidades de sacar lucro e negocio da empresa concesionaria e non para que houbera unha sanidade pública universal gratuíta e de calidade. E é preciso aclarar por que se fixo esta encomenda de xestión á empresa privada cando se podía ter feito con recursos da propia Administración. E agora, coa posta en servizo do funcionamento do novo hospital de Vigo, estase a poñer ao descuberto a auténtica faciana do Partido Popular, unha faciana de estar ao servizo dos poderosos e non ao servizo dunha sanidade pública. Unha posta en servizo, un traslado ao novo hospital de Vigo, que está a significar unha actuación temeraria. Iniciar, iniciouse un traslado sen garantías, con múltiples deficiencias, sen os equipos precisos, sen rematar a obra, sen contar cos traballadores e coas traballadoras. Unha actuación temeraria que pon en risco a saúde e a vida dos doentes e a seguridade dos profesionais. Están a ser múltiples as denuncias das deficiencias existentes realizadas por usuarios, por profesionais e por organizacións sindicais: denuncias en inspección de traballo, en fiscalía, ante a Unión Europea, actas notariais, denuncias públicas... Son un regueiro de denuncias as que se están a cometer. E todo indica que estamos diante dun novo trato de favor, dun despilfarro de recursos públicos, de neglixencia e de competencia que deben ser aclarados. É preciso que a poboación saiba que está pasando, é preciso dirimir responsabilidades: ¿por que se fixo o cambio de modelo?, ¿por que se licitou dese xeito?, ¿por que se reduciu o proxecto inicial?, ¿por que se procedeu á concesión do control da obra a unha empresa privada a cargo da cal está unha persoa vinculada do Partido Popular?, ¿por que se realizou un traslado sen as condicións precisas?, ¿por que un hospital que tiña que ser público, en vez de garantir que fora público e en condicións se priorizou que foran os intereses da empresa os que primaran? Priorizouse facer caixa e non a saúde das persoas. Este Parlamento non pode permanecer alleo a esta situación de alarma xeneralizada creada arredor do novo hospital de Vigo, é por iso polo que pedimos que se vote a favor dunha comisión de investigación que aclare, insisto, todo o escándalo que está a supoñer o novo hospital de Vigo.
Moitas grazas, señora Prado. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, ten a palabra a señora Solla.
En primeiro lugar quero amosar o agradecemento ás compañeiras e compañeiros que hoxe viñeron en autobuses acompañarnos e darnos alento dende fóra do Parlamento, e a esas 200.000 persoas que estabamos tamén berrando, esa marea indignada contra o atropelo que supón este hospital privado e a privatización da nosa sanidade. Levamos aquí denunciando dende que entramos en 2012 esta situación, foi das primeiras cousas que fixo este grupo dende a súa entrada no Parlamento, e as primeiras cousas que fixo o Goberno foi acusarnos de mentir, de esaxerar, de sermos catastrofistas, apocalípticos, de negar a verdade, etc., etc. Hoxe non sabemos só que tiñamos razón, senón que, con horror, puidemos comprobar as consecuencias da privatización. Defendemos desde un inicio que o hospital debía reverterse ao público, que o contrato debía ser rescindido por todos os incumprimentos contractuais, e a bancada popular e o Goberno exerceron de necios como se non souberan o que estaba a acontecer, como cando en 2014 esta mesma deputada advertiu que rematara, que finalizara o prazo no cal tiña que ser entregado ese hospital, que non caberían nos pregos de cláusulas administrativas posibilidades de prórroga e, aínda así, a Xunta de Galicia prorrogaba esa entrega do hospital. Todo vale en incumprimentos cando é para beneficiar as empresas privadas. Hoxe solicitamos a creación dunha comisión de investigación porque dentro do modelo PFI nin tan sequera se cumpren cos mínimos establecidos. O motivo ofrecido polo Goberno para o modelo PFI era que este non computaba como endebedamento público, para cumprir cos criterios de acordos de Maastricht –a UTE debía aportar un 20 % do financiamento e conseguir o outro 80 % mediante créditos–; sen embargo, isto incumpriuse dende o inicio e as caixas que tiñan que aportar ese financiamento –unha delas, por exemplo, a CAM dos seus amigos do País Valencià, ou Bankia, do seu amigo Rato– quebraron polas súas propias políticas –ou a propia Novacaixagalicia– e, polo tanto, foi a Xunta quen tivo que buscar ese financiamento –180 millóns de euros do Banco Europeo de Investimentos, e 30 millóns de euros de Axis, un fondo de capital risco do Instituto de Crédito Oficial–; e, polo tanto, financiamento público que agora mesmo non está a contar como débeda e que debería estar contando como débeda pública neses orzamentos. Un financiamento irregular que nós consideramos que debe ser investigado. Incúmprense os criterios de risco establecidos por Eurostat, e ademais estes retrasos derivados da falla de financiamento foron os que motivaron que non se cumprisen con eses prazos estipulados, os mesmos retrasos que fan que agora lles entren as présas por abrilos ante o período electoral, e por abreviar un traslado, que debera durar polo menos sete meses, nun traslado que segundo a Xunta de Galicia vai durar dous meses. O novo hospital de Vigo non só non está listo, senón que as súas calidades non cumpren coas mínimas calidades que debían corresponder a un hospital do século XXI: inundacións continuas nun hospital recén estreado, rotura de tubaxes, ausencia de puntos de auga, teitos que caen, paredes de pladur onde non se pode colgar absolutamente nada, ausencia de laboratorio central, hospital con resonancia magnética nun camión, hospital que abre sen TAC, con servizos de pago...; un hospital sucio, sen grúas, sen maquinaria, con barreiras arquitectónicas, un hospital mesmo sen libro de reclamación; control de calidade subcontratado a través de Galaria a unha empresa creada ad hoc cun capital de tres mil euros na casa dunha señora alto cargo do Partido Popular, a segunda de a bordo da sanidade madrileña cando se privatizaron precisamente os laboratorios, a segunda de Güemes, que é precisamente o conselleiro de Unilabs ao que a Xunta acaba de concederlle a adxudicación do laboratorio central. A súa porta xiratoria unha e outra vez. Polo tanto, pedímoslles que faciliten que as galegas e os galegos coñezan esta realidade; non llelo pedimos nós senón as traballadoras e os traballadores, esas 200.000 persoas, galegos e galegas, que saíron o día tres á rúa para dicirlles que non aturan máis as políticas privatizadoras do Partido Popular.
Moitas grazas, señora Solla. Rolda dos grupos parlamentarios para fixar a súa posición respecto das propostas. Polo Grupo Mixto ten a palabra a señora Iglesias Sueiro.
Bo día, señorías. Grazas, presidenta. O Grupo Mixto apoia esta solicitude de constitución dunha comisión de investigación relativa ao conxunto do proceso de privatización e construción do novo hospital de Vigo. Os feitos e datos que motivan esta petición perante o silencio, escaqueo e desprezo por parte do presidente cara á cidadanía, á que chega a tildar de irresponsable, e que se negue a comparecer perante esta Cámara de representantas, agochándose tras a patética figura dunha conselleira en situación política –non clínica– que poderiamos cualificar de terminal, son feitos e datos de tal calibre que foron quen de levar á rúa unha das protestas máis numerosas e, porén, máis heteroxéneas que se recordan na cidade de Vigo. Partimos da base de que había un hospital planificado anteriormente cun custo de 400 millóns e este é catro veces máis caro: máis de 1.200 millóns, o cal a esta deputada lle resulta estraño xa que perde diversos servizos de referencia como oncoloxía radioterápica, módulos de docencia, 160 camas de coidados mínimos intermedios, etc., etc. Iso si, contará cun aparcadoiro privado cuns altísimos prezos ao lado dun gran terreo propiedade da consellaría e a ese terreo non se pode acceder porque está valado. Isto obriga as usuarias, pacientes e traballadoras deste centro, a usar si ou si este aparcadoiro privado co conseguinte custo económico que isto supón e a ganancia para a empresa concesionaria que, ademais, é allea, é madrileña. ¿Para quen gobernan vostedes, señorías do Partido Popular? Respóndolles eu: para a empresa concesionaria que, ademais, no colmo dun trato preferente, goza da concesión da oficina técnica de seguimento da obra. Se non entendo mal, isto supón que quen vai controlar o seguimento da obra dun investimento público na concesión dunha obra sexa a propia concesionaria. ¡É incrible! ¡Que transparencia, oian, señorías! Ademais, polo visto, a empresa á que se lle adxudicou esta oficina técnica es a uno de los nuestros; é dicir, unha ex alto cargo do Partido Popular. Este centro de Vigo non é máis que o resultado das políticas dun Goberno que non defende o público, pero que si o fai cos intereses privados e privatizadores das empresas concesionarias e dos seus amiguetes. Cunha présa inusitada, empéñanse en abrir un centro hospitalario en obras co risco que isto supón para as pacientes, sobre todo para as inmunodeprimidas, como así o denuncia o sindicato de médicos perante a Fiscalía e solicita que se investiguen as circunstancias nas que se abriu este hospital. Apertura da que, por certo, non existe documentación proveniente da oficina de control da obra –oia, ¿que casualidade, non? Ou será un despiste– ou, na súa falta, do organismo que avalase que o hospital estaba en condicións de iniciar a súa actividade. Realmente, en moi boas condicións non debía estar cando xa se detectaron problemas en vías de augas, por ruptura de tubaxes, teitos que se esconchan, denuncias de sucidade e almacenamento de lixo, falta de material médico –por certo, as traballadoras deste centro están presentando puntualmente denuncias cada vez que atopan unha anomalía neste sentido–, doentes atendidos en camións. Pero hai unha segunda denuncia, señorías, non hai só unha. Esta é da Asociación Galega para a Defensa da Sanidade Pública ante a Comisión Europea, na que denuncia "presunto incumprimento do dereito comunitario do Reino de España, na persoa do Goberno da Xunta de Galicia, en relación á licitación da concesión administrativa do novo hospital de Vigo, Álvaro Cunqueiro", e ínstase a "Administración incumpridora" a resolver a concesión e proceder ao rescate á empresa concesionaria. E esa présa en abrir, esa présa irresponsable en abrir, ¿a que será debida? Existen dúas teorías que esta deputada comparte totalmente: unha di que é debida á urxencia, á présa das empresas por gañar máis e canto máis pronto, mellor. Tamén a que estabamos nun período electoral e quería venderse este hospital, a construción deste hospital, como o gran logro sanitario dos gobernos do PP, pero saíulles mal. Trátase dun centro, señorías, construído por unha unión temporal de empresas a través dun contrato de obra pública, o cal supón diminuír o grao de influencia da Xunta sobre a infraestrutura sanitaria. Por todo isto, por esta situación alarmante, por toda esta cantidade de denuncias, pola falta de claridade e de explicacións no que respecta ás concesións da construción deste edificio, resulta imprescindible coñecer todos –absolutamente todos– os detalles e condicións en que se fixeron estas concesións e tamén, se os hai –que o dubido–, os informes que avalaron a apertura do hospital nas condicións por todas xa coñecidas. Así que, repito, o Grupo Mixto apoia a creación desta comisión. Máis nada, moitas grazas.
Moitas grazas, señora Iglesias. Grupo Parlamentario Socialista, ten a palabra a señora Acuña do Campo.
Grazas, presidenta. Bo día, señorías. É unha mágoa non poder darlle os bos días tamén nin ao señor Feijóo nin á señora conselleira de Sanidade, ambos ausentes. Pero si quero darlles os bos días tamén a todos os compañeiros e compañeiras que con este día tan feo están aí fóra tamén protestando por este asunto. O proxecto de construción do novo hospital privado de Vigo do Goberno Feijóo converteuse nun fracaso estrepitoso e nunha estafa, polo que toda a cidadanía galega está en contra, especialmente a da zona sur de Galicia que é a máis directamente afectada, como evidenciou a masiva e histórica manifestación do día tres de setembro. Por iso, o presidente Feijóo, o ideólogo e o responsable directo deste desastre, debería estar hoxe aquí dando explicacións como, por certo, lle solicitamos dende o Grupo Parlamentario Socialista. Debería estar aquí explicándonos a todos os galegos e galegas por que en lugar de facer un hospital en Vigo, o que fixo foi directamente un centro comercial. Pero el prefire seguir dando a calada por resposta, prefire seguir agochado detrás dunha conselleira completamente amortizada e máis nin dimitida nin cesada que nunca, el saberá por que. Feijóo prefire, en vez de vir aquí, utilizar os medios de comunicación para seguir coa cantinela esa de que é a maior infraestrutura sanitaria feita en España en tempos de crise. Pero debería saber o señor Feijóo que a que foi a máis grande de España e, ademais, unha das máis grandes de Europa foi a manifestación de Vigo en contra do hospital PP, pequeno e privado, e ademais agora outro "p": perigoso. Feijóo debería saber, e se non pódello contar o señor Rueda, que non foron só algúns profesionais e algúns doentes os que mostraron a súa oposición a ese sensentido e a esa estafa senón que foron case 200.000 persoas nunha cidade que ten 300.000 habitantes. E por iso, señorías, por iso, esta Cámara que representa a toda esa cidadanía ten que sacar hoxe adiante esa comisión de investigación xa que todos nós, como representantes públicos que somos, temos a obriga de darlles respostas, de darlles explicacións e, sobre todo, de darlles solucións a todas esas persoas, a toda esa xente que nolas reclama. Debo sinalar que esta comisión de investigación xa fora solicitada a través da Plataforma en defensa da sanidade pública incluso antes de coñecer os últimos, preocupantes e ata lutuosos acontecementos. O noso grupo xa apoiou entón esa solicitude porque nos pareceu necesaria ante todas as irregularidades cometidas dende o mesmo inicio deste proxecto. Pero agora, señorías, e despois de todo o pasado co traslado, parécenos ata imprescindible. Ademais supomos que Feijóo, un presidente tan dado a falar do código ético e da transparencia, terá que aceptar esta investigación de moi bo grado e o Grupo Popular seguro que quere apoiar que se investigue o proxecto PRIS do seu goberno para así poder eliminar todas as dúbidas que existen sobre o invento do señor Feijóo. Señorías, sen dúbida é imprescindible que esta Cámara analice por que un proxecto tan necesario e tan custoso para todos os galegos e as galegas, un proxecto que tiña que ser unha solución para as deficiencias sanitarias da zona sur, se converteu coa xestión do Partido Popular nun problema e nun motivo de confrontación e de denuncia, e non só nas rúas senón tamén na Fiscalía e incluso nos tribunais da Unión Europea. Debemos investigar, señorías, por que un hospital que ía ser público e custar entorno a 450 millóns de euros se converteu, grazas a Feijóo, nun hospital privado que vai custar 1.350. Debemos investigar por que un hospital un 40 % menor que o contratado inicialmente vai, sen embargo, custar tres veces máis, hipotecando o orzamento da sanidade pública galega durante máis de vinte anos; ou sexa, hipotecando o orzamento sanitario do señor Feijóo e dos cinco –¡cinco, señorías!– gobernos seguintes. Investigar por que razón ese Plan funcional inicial, elaborado conxuntamente entre os profesionais e a administración neses tres anos e medio de goberno do señor Touriño –por certo, paso previo para a construción de calquera novo hospital e que, sen embargo, non se fixera nos 30 anos dos gobernos do PP–, contemplaba un total de 1.777 camas para Vigo, das cales 1.239 ían no novo hospital, 418 no Meixoeiro e 120 no Nicolás Peña, e por que con Feijóo e coa súa privatización quedaron en tan só 1.260 camas –500 menos, señorías–: 845 no hospital privado, 347 no Meixoeiro e 68 no Nicolás Peña. Mentres, por certo, o hospital privado Povisa non só mantén o seu vantaxoso concerto senón que ata está ampliando as súas instalacións. Necesitamos, señorías, unha comisión que investigue por que razón se utilizou unha fórmula de financiamento privado, a PFI, e ademais pola vía de urxencia para non ter que dar explicacións cando logo, e tras quebrar as empresas financeiras que conformaban a UTE, foi o Goberno o que o acabou avalando. Investigar se realmente ese aval non vai contabilizar como débeda cando realmente a Xunta tivo que, para poder continuar co proxecto, recorrer a un crédito do Banco Europeo de Inversións aínda que no contrato se especificaba claramente que o financiamento era a risco e ventura da empresa adxudicataria. Investigar se as modificacións, os recortes e as demoras aplicadas ao proxecto vulneran ou non a Lei de contratos en canto á libre e igual concorrencia das empresas, xa que de entrada parece que o que fai é beneficiar descaradamente a UTE adxudicataria. Investigar por que un proxecto tan caro ten, sen embargo, tantas deficiencias estruturais e por que está tan mal planificado que carece ata de grifos para poder lavar as mans. Investigar por que Galaria entregou a unha empresa privada fantasma creada ad hoc, conformada por unha soa persoa –por certo, moi próxima ao Partido Popular– e financiada pola propia empresa construtora e explotadora do novo hospital, a redacción e definición do proxecto definitivo do centro, o programa funcional e o plan de xestión, case nada. E aclarar, por suposto, como a pesar disto o señor Feijóo segue asegurando que se trata dun hospital público. Investigar por que o mellor hospital de España, segundo Feijóo, non conta cun laboratorio, ten que facer as probas radiolóxicas nun camión anexo e non ten onde lavar o material cirúrxico nin por suposto onde esterilizalo. Investigar por que razón os usuarios dun hospital supostamente tan público van ter que pagar por aparcar, van ter que pagar por beber auga con esas tortillas españolas feitas en Ucrania e van ter que pagar ata por sentarse. En definitiva, señorías, pagar por usar ese hospital público. Investigar por que imos ter que pagar os galegos e as galegas tantos cartos da sanidade pública por mercar un centro comercial, señorías, un centro comercial. E, dende logo, aclarar por que razón se inicia un traslado sen ter garantida a seguridade para os doentes. Investigar por que se paraliza o traslado mentres a xerencia asegura que todo está correcto e por que razón o Goberno afirma tan rotundamente que non hai Aspergillus, cando onde se analizou o aire si que había e onde faleceu unha doente con sospeita de terse contaminado nin sequera se analizara. Investigar cales foron as razóns do Goberno para confiscar todas as mostras –¡todas!– da doente falecida do laboratorio de Vigo e entregarllas a unha analista amiga e veciña da conselleira; tal vez para conseguir tamén un informe ad hoc que ratifique que a doente foi para o hospital levando o aspergillus da súa casa. Señorías, esta comisión de investigación é imprescindible e non se entendería que o Partido Popular votara en contra dela, pois só serviría para incrementar as dúbidas, a desconfianza e o rechazo da cidadanía cara ao novo hospital privado e pequeno de Vigo. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas, señora Acuña. Polo Grupo Parlamentario Popular ten a palabra o señor Santalices Vieira.
Grazas, señora presidenta. Moi bos días a todos e a todas. Unha vez máis hoxe aquí volvemos falar do Hospital Álvaro Cunqueiro, unha vella demanda da cidadanía do sur de Galicia da que agora, afortunadamente, o que podemos dicir é: "hospital construído e hospital funcionando", esta é a realidade. Todo o que se conte aquí, eu xa sei que isto fixo moito dano pero esta é a auténtica realidade. Hospital construído, hospital funcionando e a vostedes acábaselles o tempo, acábaselles o tempo de como desprestixiar isto. Polo tanto, o que deberiamos é empurrar, que esta institución empece a funcionar e, desde logo, non este tipo de descualificacións, que hoxe ao longo do día falaremos e ben delas. Falan vostedes dun proceso de traslado inseguro, o proceso de traslado foi absolutamente seguro, un proceso supervisado por quen o ten que supervisar, por profesionais que no momento en que dixeron que non se podía seguir con ese traslado tomouse a decisión prudente, pero non lle caiba a menor dúbida: retomarase e ese hospital funcionará, desde logo, coa súa capacidade ao 100 %. Por certo, non supervisa ese traslado nin a seguridade do hospital, pese a que vostedes seguen con esa... Non, iso supervísao a consellería, o Sergas, non confundan, están vostedes falando dunha empresa que di que supervisa a calidade, mentira. A calidade e a supervisión do traslado e a seguridade do hospital é unha competencia do Sergas. Eu, señora Acuña, sendo médico non me atrevería a dicir que este é un hospital perigoso. Non o debería dicir, vostede é moi libre de dicir o que queira, e menos –e diso falaremos tamén ao longo do día– pór encima desta mesa unha palabra que hai que pola con coidado: Aspergillus. Xa falaremos diso e xa falaremos tamén... [[Murmurios.]] e xa falaremos en profundidade desa cuestión. Vostedes... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Si, si, vostede xa sabe por onde vou ir. Vostedes falan ademais de que este hospital perde unidades de referencia, ¿pódenme dicir cales? Aquí afirmouse que se perdía a cirurxía torácica e a oncoloxía radioterápica, mentira, non se perde ningunha unidade de referencia, máis ben ao contraio: haberá novas unidades de referencia, este é o obxectivo do Álvaro Cunqueiro. Eu mesmo plantexei neste verán unha nova unidade de referencia, unha unidade de trastorno de conduta alimentaria para todo o sur de Galicia, que inclúa tamén a provincia de Ourense, e presentaremos máis porque así debe ser, unha unidade de ictus e demais. Todo isto está programado e esta ha de ser a pelexa, a pelexa ha de ser conquerir unidades de referencia para todo o sur de Galicia, non ha de ser a pelexa desprestixar o hospital, que como moi ben dixo onte un tertuliano das súas bancadas: pechemos ese capítulo porque o hospital está construído e empurremos, non perder o tempo niso é o que nos está pedindo a cidadanía. Pero, de todas maneiras, vostedes piden unha comisión de investigación. Podemos reflexionar sobre as consecuencias que pode traer esta comisión de investigación, ¿que queren vostedes?, ¿que investiguemos que nos inicios deste proceso, anos 2006- 2007, sucedeu o que sucedeu? [[Murmurios.]] ¿Si? ¡Home, estabades vós! Estabades vós, estabades vós. Falaremos. [[O señor Losada Álvarez pronuncia palabras que non se perciben.]] Ti falarás á tarde, agora falo eu.
Señor Losada, por favor.
Pero falaremos tamén á tarde daquel famoso proceso, de como se iniciou. [[O señor Losada Álvarez pronuncia palabras que non se perciben.]] ¿Como? ¿Queren que falemos de como se fai labor obstrucionista a un proxecto beneficioso para toda a zona sur de Galicia?, ¿queren que falemos diso? Houbo un incumprimento flagrante do convenio do ano 2006, incumprimento fragrante. Eu xa sei que a votedes lles molesta moito que llelo recordemos, un incumprimento fragrante, negando auga, negando luz, negando viais. ¿Como se pode desde unha administración á que se lle está construíndo un hospital nesa cidade facer ese tipo de negación e ese tipo de falta de colaboración? ¿Queren que na comisión investiguemos iso para que aflore o que non debe facer nunca ningún responsable político público? Pois paréceme que non lle fai ningún favor. ¿Queren que investiguemos como se engana a toda unha cidadanía, a toda unha corporación local e mesmo incluso ao propio presidente da Xunta, o señor Touriño? ¿Queren que fagamos unha comisión para iso?, ¿que se demostre? [[Murmurios.]] Bueno, si, pois se lles parece a vostedes interesante, eu creo que para que lles dean nese sentido, non me parece... E, sobre todo, houbo enganos porque houbo ata acordos para acadar un presuposto cando se prometeu que, como consecuencia diso, se darían uns viais, auga e luz e despois non se cumpriron. ¿Que queren?, ¿que falemos de todo iso? Moi ben. ¿Queren vostedes unha comisión de investigación para que se diga en realidade canto foi o que quedou na SPI para a construción do hospital? [[Murmurios.]] ¿421? Cero euros, ¡cero euros! Nin un peso. ¿Queren vostedes unha comisión para iso? ¿Queren vostedes unha comisión para que se fale de que nunha construción pública dun hospital a cesión dos terreos debe facela a corporación municipal, o concello neste caso, e así estaba recollido no propio convenio e que non se cedeu? Foi unha cesión xenerosa, sobre 238.000 metros cadrados, que é o que supón o Álvaro Cunqueiro na súa construción, o Concello de Vigo, señor Losada, para vostede este dato, 103 metros. Vostedes queren que todo isto aflore. ¿Queren vostedes que na comisión de investigación falemos das mensaxes que se lle están lanzando á cidadanía? Mensaxes máis propias de Caravaggio, tenebrismo puro, [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] sobre situacións que está vivindo e que impactan directamente sobre a saúde da poboación e que iso é un tema moi sensible. Pero, ¿que se falou durante isto?, ¿que dixo o señor Besteiro? "Evacuación rápida, por favor". Que alguén lle diga o que é unha evacuación e que alguén lle diga que hai que ser máis responsable á hora de falar de temas sanitarios. [[Murmurios.]] ¿A vostedes parécelles responsable que un rexedor público poña por riba da mesa, para falar dun tema do hospital, mortes? Sempre mortes enriba da mesa. ¡Pero, por favor, non se pode isto! Isto é unha linguaxe absolutamente irresponsable. ¿Pode un concelleiro, representante do Concello de Vigo, falar de que ata a el mesmo lle dá medo ir ao propio hospital? ¿Pódense lanzar este tipo de mensaxes?, ¿vale todo nisto? ¡Por favor! Trátase de empurrar cara a un hospital que está funcionando e respectando os profesionais, non dándolles patadas no corazón aos profesionais sobre a súa calidade e o seu prestixio. [[Interrupcións.]] Falan vostedes, eu non interrompín a ninguén, teño por norma nunca interromper a ninguén. O debate parlamentario caracterízase por falar e por saber escoitar.
Silencio, por favor.
Iso é o que debe ser o debate parlamentario, pode ser máis brando, pode ser máis duro ou pode ser de calquera outra..., pero eu nunca interrompín a ninguén. Modelo de financiamento, ¿queren vostedes que falemos de como se intentou e non se foi capaz de implantar por vostedes un modelo de financiamento tomando como referencia o modelo Alzira? ¡Alzira! Que hai cinco modelos, colaboración público-privada, para implantar ese modelo. Persoas que hoxe vostede ten cerca, que son concelleiros do Concello de Vigo, exploraron... [[Interrupcións.]] –home, estás cerca, estás cerca, ti estás sempre alí–, exploraron ata seis modelos e non foron capaces de implantar ningún. E os comentarios sobre os custos a ver se os empezamos a dicir co rigor co que procede dicilos. Falan vostedes de 1.300 millóns de euros como custo total do hospital, eu creo que deberían vostedes facer os números ben; se o canon é de 68 millóns de euros durante 20 anos, haberá que descontar o que xa estamos pagando, porque xa está pagando a limpeza, xa se está pagando mantemento, xa se está pagando a electromedicina, xa se está pagando a seguridade, total: 30 millóns. Multipliquemos todo iso, a cifra do custe real do hospital baixa sensiblemente, pois, á cifra que vostedes están dando, acércase aos 600 millóns. Polo tanto, hai unha diferenza moi importante sobre o que votedes están dicindo. Miren, cada vez que vostedes abren a boca para falar da calidade e da seguridade dos pacientes, danlles vostedes unha patada aos profesionais, pero no corazón, ¡danlles unha patada aos profesionais! [[Murmurios.]] Cuestionan vostedes decisións que toman responsablemente os profesionais. Miren, eu fun a debates diso e cuestionábase a calidade. Pero, ¿como se pode cuestionar a calidade do hospital se os profesionais que van traballar alí son os mesmos? ¡Son os mesmos! Vostedes poden criticar a infraestrutura, para iso son vostedes libres, pero, por favor, non critiquen os profesionais porque son os mesmos.
Remate, por favor.
Polo tanto, nós, señora presidenta, resumimos: hospital funcionando, hospital con traslado, hospital que non ten volta atrás, procede colaborar e non obstaculizar. [[Murmurios.]] Traballemos en unidades de referencia, que é o que pide a xente...,
Remate, por favor, señor Santalices.
...que é o que pide a xente na zona sur, especialmente os de Ourense e toda a zona sur de Pontevedra. E reflexionemos sobre que mensaxes se lle teñen que trasladar á cidadanía cun tema tan sensible como é a súa saúde e que ten moito impacto na poboación. Comisión de investigación, se queren, no Concello de Vigo é onde procede facela. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas. Rolda de réplica dos grupos propoñentes... [[O señor Losada Álvarez pronuncia palabras que non se perciben.]] Señor Losada, non creo que faltara ao seu decoro ningunha intervención... Non, non vai ter a palabra. Señor Losada, non faltou ao decoro o señor Santalices. Polo Bloque Nacionalista Galego, a señora Prado Cores. [[O señor Losada Álvarez pronuncia palabras que non se perciben.]] Si, pero as alusións decídeas a presidenta, señor Losada. Señor Losada, as alusións vostede pódeas pedir, pero a Presidencia decide se llas concede, se efectivamente o interveniente faltara ao seu decoro, cousa que... [[O señor Losada Álvarez pronuncia palabras que non se perciben.]] Pero non faltaron ao seu decoro e, polo tanto, non teño... Non, non, señor Losada, non permitiría en ningún caso que faltaran ao seu decoro como deputado, pode telo claro. Señora Prado, por favor, ten a palabra. [[O señor Losada Álvarez pronuncia palabras que non se perciben.]] Señor Losada, non ten a palabra. ¡Silencio, por favor! Ten a palabra a señora Prado Cores.
É unha lástima, señoras e señores deputados e deputadas do Partido Popular, que con eses aplausos, se teñen tanta valentía e están tan convencidos do ben que o están a facer, non saian aí fóra, diante dos profesionais que están aí reclamando responsabilidades. [[Aplausos.]] Sexan tan valentes e saian aí e apláudanlles aos profesionais, ou aos miles de persoas que percorreron as rúas de Vigo, persoas de toda a área sanitaria, demandando responsabilidades e demandando un hospital público. Eu lamento, señor Santalices, que vostede só saia aquí a embarrar o campo, que só saia aquí a embarrar o campo, pero cada un fai as cousas como considera oportuno. Mire, fala vostede do hospital funcionando. Si, hospital funcionando e evidencias que non se poden ocultar, evidencias que non se lles pode ocultar ás persoas que están alí ingresadas, ás que van a consultas e aos profesionais, que están horrorizados polas condicións en que teñen que desenvolver a súa actividade profesional. Esa é precisamente a evidencia dun hospital semifuncionando. E mire, pódese enganar a algúns algún tempo, pero a todos todo o tempo non se pode facer. E o Partido Popular xa non consegue enganar a todos todo o tempo, xa non o consegue, e por iso saíron miles de persoas ás rúas de Vigo e por iso están aí traballadores e traballadoras demandando rectificación e demandando que se saiba o que está a pasar. E miren, señoras e señores deputados do Partido Popular, vostedes non son inocentes. Cando voten despois en contra da creación dunha comisión de investigación, converteranse en cómplices e en consentidores, como fixeron no pasado, non admitindo que aquí realmente se tomaran medidas para que non pasara o que está a pasar hoxe, porque estaban advertidos. O que está a pasar hoxe co novo hospital de Vigo é a crónica dunha morte anunciada, porque advertimos por activa e por pasiva que o que estaban a facer era a poñer en risco a sanidade pública e beneficiar as empresas dos amigos, beneficiar que faga caixa a empresa en vez de velar pola seguridade dos doentes e dos profesionais e pola súa saúde. É unha irresponsabilidade, é unha temeridade, e vostedes son cómplices de que iso se faga así. Polo tanto, eu pídolles, nestes segundos que quedan para a votación, que rectifiquen e que voten para que, se non teñen nada que ocultar, absolutamente nada que ocultar, poidamos investigar neste Parlamento qué está a pasar co novo hospital de Vigo.
Moitas grazas, señora Prado. Señora Solla.
Lamentable a súa intervención, señor Santalices, digna da barra do bar. O PP maniféstase por enriba da legalidade, do Parlamento e, polo tanto, por enriba das galegas e dos galegos. Van votar vostedes en contra de investigar por que pagaron 220.000 euros a Pricewaterhouse por un informe para construír un hospital –un informe que está desaparecido–, en contra de investigar por que o Goberno permite que se incumpran os prazos de construción, en contra de investigar por que se permiten os incumprimentos contractuais que vulneran a lexislación na súa concesión –porque o contrato é de concesión de obra pública e isto é unha colaboración público-privada–, en contra de investigar por que se incumpren os criterios de risco establecidos polo Eurostat, que ocultan vostedes que isto non está a computar como débeda pública cando debería ser así, e votan en contra de investigar un hospital que non cumpre cos criterios de calidade, un hospital que non alcanza nin a eficiencia enerxética propia dun hospital do século XXI, un hospital que ten un 31,8 % menos de camas, un hospital que ten un 31,4 % menos de quirófanos, un hospital que ten ratos, que ten inundacións, que ten un aparcadoiro de pago, que ten absolutamente carencias de todo tipo. Votan vostedes en contra de investigar por que contrataron dando 4 millóns de euros a unha oficina técnica creada nunha empresa ad hoc na casa dunha ex alto cargo do Partido Popular; en contra de investigar por que o hospital perde servizos, en contra de investigar por que o hospital está contaminado e se fan igual os traslados. E, por suposto, un hospital que non é noso, orientado evidentemente ao negocio. O último é eliminar celadores e celadoras para subcontratar cunha empresa que vai meter traballadoras e traballadores precarios. Votan en contra de investigar o espolio, o roubo e o desmantelamento da sanidade pública. Votan en contra do pobo, porque vostedes simplemente están en contra do pobo, non só das 200.000 persoas que saíron á rúa para berrarlles que xa non van aguantar máis esta situación –moitos, ademais, votantes seus–, senón de moitos e moitas que máis pronto que tarde os van colocar onde non deben estar: fóra desas bancadas. A vostedes si que se lles está esgotando o tempo.
Moitas grazas, señora Solla. Procedemos á votación da solicitude de creación da comisión de investigación. Votación da solicitude de creación dunha comisión de investigación, por proposta dos GG.PP. da Alternativa Galega de Esquerda e do Bloque Nacionalista Galego, relativa ao conxunto do proceso de privatización e construción do novo hospital de Vigo Álvaro Cunqueiro. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 32; votos en contra, 39. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada a solicitude de creación da comisión de investigación.
Continuamos co desenvolvemento da orde do día, co punto 3, de comparecencias. Comparecencia da Sra. conselleira do Medio Rural e do Mar, por petición propia, para informar da situación actual do sector e da avaliación das últimas medidas propostas a nivel europeo e estatal para o sector lácteo
Ten a palabra para súa primeira intervención a conselleira do Medio Rural e do Mar, dona Rosa Quintana Carballo.
Grazas, señora presidenta. Señorías, moi bos días a todas e a todos. Comparezo hoxe de novo nesta Cámara para dar conta dunha situación que afecta a arredor de 10.000 explotacións gandeiras desta comunidade, e que ten centradas as preocupacións dunhas 60.000 persoas vinculadas ao agro galego. Dicía hai un mes, e repito agora, que existe un problema no sector lácteo galego. Temos un problema conxuntural e outro estrutural, e neles temos que incidir. Cómpre, pois, matizar hoxe e diante deste Parlamento que en termos conxunturais ninguén nega que atravesemos un momento de axuste e adaptación entre a oferta e a demanda, e consecuentemente do prezo, que fai difícil, complicada e negativa a situación. Amais, de forma estrutural temos un problema de vertebración organizativa dun sector produtor sumamente profesionalizado e con explotacións punteiras e unha industria excesivamente baseada no envasado do leite líquido. Ante esas dúas situacións temos que actuar e estamos actuando. Estamos actuando dunha maneira decidida e planificada que quere deixar atrás cantos de serea como os que parecen ofertar quen dan solucións sinxelas e directas a problemas complexos e poliédricos na súa orixe. Estivemos, estamos e estaremos traballando para que os gandeiros e gandeiras galegas saian adiante e poidan vivir dignamente. Só traballamos con ese interese e con esa premisa, estamos do seu lado e a eles destinamos as medidas postas en marcha, coa dedicación de moita xente, técnicos e equipo directivo desta consellería. Falaba deste traballo na miña anterior comparecencia, e cifraba en case 650 millóns de euros a cantidade total que a Xunta destinou xa, ou vai achegar, ao sector lácteo galego nos vindeiros anos. Entre estes intégranse as achegas previstas no Programa de desenvolvemento rural, que suman máis de 500 millóns de euros no horizonte 2020. Así, entre o xa pagado e o que está previsto pagar a curto prazo suman case 150 millóns de euros, dos que 95,5 foron axudas directas á explotación; e, amais, 70 millóns de euros que pagaremos antes de finalizar o ano, que elevarán a cantidade a percibir a 17.200 euros de media por explotación. Pero non empezamos onte a traballar, como din algúns. Dende o 2009, Galicia adoptou medidas para mellorar a competitividade das explotacións, a súa capacidade financeira e de liquidez e a estrutura comercial do sector. Avanzouse na mellora da base territorial das explotacións a través das leis de mobilidade de terras e da Lei de mellora da estrutura territorial agraria, e da inclusión de terreos de propietarios descoñecidos. Tamén, para mellorar a capacidade financeira e de liquidez do sector, se publicou o decreto que regula o procedemento de recoñecemento e rexistro das organizacións de produtores, e púxose en marcha a marca "galega 100 %", que avala a identificación do leite de calidade diferenciada producido en Galicia. Ademais, a Consellería salientou que dende o ano 2012 o Ministerio de Agricultura, Alimentación e Medio Ambiente aprobou tres reais decretos para completar a regulación da Lei de medidas para mellorar o funcionamento da cadea alimentaria. Poñemos enriba da mesa unha planificación de medidas a curto, medio e longo prazo, que conxugan máis de vinte medidas ou bloques de medidas nas que a Xunta e o Goberno central están a traballar para cumprir o obxectivo de sacar adiante este sector, e que complementan outras vías que nos deben levar a un cambio completo no propio sector para evitar repetir ciclicamente esta situación. Tratándose dun problema que soborda amplamente as fronteiras galegas e españolas, o Ministerio reforzou unha vía de traballo na que xa estaba situado, e que o levou a buscar aliados en Europa e a demandar medidas de apoio da Comisión Europea. Pero estas medidas administrativas propostas teñen que ir acompañadas, se queremos evitar caer no mesmo pozo dentro duns meses, desa reformulación completa da liña de construción do prezo do leite e das relacións contractuais e negociadoras entre as partes do sector lácteo. Por iso, avanzando no labor xa feito durante meses, nestas últimas semanas o Magrama e a Xunta estamos traballando xunto co sector produtor, industrial e distribuidor para buscar unha saída que articule un novo modelo de crear o valor do leite máis estable e equitativo na repartición dese valor. No relativo á liña de traballo en Europa, a ministra García Tejerina reuniuse o 28 de agosto en Madrid cos seus homólogos de Francia, Italia e Portugal para xuntar posicións de cara ao Consello de Ministros de Agricultura extraordinario, que tivo lugar o 7 de setembro. Esta xuntanza deu como froito que os catro países, que aumentaron a 15 grazas ao labor da ministra entre os socios europeos, consolidaran a defensa dunha mesma posición que Galicia comparte e cuxas peticións fundamentais se baseaban de forma importante na revisión dos prezos de intervención durante un período de tempo limitado do leite desnatado en po. Ademais, tamén se reclamaba a reapertura do almacenamento privado para o queixo, co obxectivo de retirar oferta do mercado, e pretendíase inxectar liquidez ás explotacións cun incremento do 50 % do anticipo das axudas da PAC. Ademais, reclamábase unha mellora da promoción dos produtos lácteos e da identificación da orixe, ademais de consolidar o funcionamento do Observatorio do Mercado Lácteo para que obteña mellores datos e dea mellor información. Por último, os ministros reunidos na xuntanza solicitaban a creación dun grupo de alto nivel que realice un seguimento e análise da situación do mercado lácteo neste escenario poscota. Neste senso, a seguinte parada da ministra nesta liña de traballo en Europa foi a xuntanza co comisario de Agricultura Phil Hogan, que tivo lugar o 31 de agosto. É certo que neste encontro non tivemos boas noticias, xa que o comisario se amosou pouco propenso a aumentar o prezo de intervención, pero si disposto a mellorar o sistema de adianto dos pagos directos da PAC. Ademais, o propio comisario pediu nesa xuntanza a remisión por parte de España da Lei da cadea alimentaria, para ver a posibilidade de traspoñela, mutatis mutandis, ao eido comunitario, tal e como se fixera co adianto do propio pago da PAC feito por Galicia no ano 2009. Esta xeira de labores rematou coa celebración do Consello de Ministros de Agricultura da Unión Europea o pasado 7 de setembro. Nese consello acordouse un importante conxunto de medidas, cunha dotación de 500 millóns de euros, e que se poden clasificar en tres tipoloxías: medidas para solucionar a falta de liquidez dos gandeiros, medidas para estabilizar os mercados e medidas para eliminar os problemas da cadea de subministracións. As explotacións de Galicia beneficiaranse directa ou indirectamente de todas esas medidas, entre as que se pode resaltar especialmente unha nova axuda directa para os gandeiros de vacún de leite, así como o estudo por parte da Comisión Europea de medidas de flexibilización para realizar os pagos das axudas da PAC. Pero, ademais destas medidas que a Unión Europea achega e ante a dificultade de subir o prezo de intervención, o Consello aprobou melloras no almacenamento para o leite desnatado en po, cun efecto equivalente ao que tería significado esa suba do prezo, xa que aumentan a axuda e se garante un tempo apropiado de almacenamento. Do mesmo xeito, e conseguidos os outros obxectivos plantexados, o comisario, polos países da xuntanza en Madrid, fíxose tamén fincapé na importancia de abrir novos mercados en terceiros países, así como de aumentar o esforzo para eliminar barreiras non arancelarias neses países. Por último, a posta en marcha dun grupo de alto nivel estará centrada en asuntos claros e específicos, entre os que estarían o financiamento para os gandeiros ou os instrumentos financeiros e de xestión de riscos, ademais de abordar tamén os problemas da cadea de subministración para propoñer accións estratéxicas encamiñadas a aumentar a súa transparencia e a redistribuír os beneficios. Hai que dicir que nos próximos días estas medidas se irán concretando en varias reunións das institucións comunitarias, tanto da Comisión como do Consello informal de Agricultura que se está a celebrar hoxe mesmo. Xa que logo, cómpre valorar positivamente as decisións da Unión Europea, que veu referendar o traballo feito por España neste eido e puxo en evidencia que ningún país da Unión Europea puxo enriba da mesa tantas medidas como fixo España. Pero a liña de traballo en Europa, se ben é importante, foi a principal das desenvolvidas polo Ministerio e pola Xunta. Os principais esforzos estiveron centrados no eido estatal, e del saíron dous froitos fundamentais: unha liña de axudas directas e unha proposta de acordo que poida levar o equilibrio da construción de prezos ao sector e consecuentemente a sostibilidade. Para iso, celebrouse unha primeira xuntanza entre o Ministerio, o sector produtor, industrial e distribuidor, que tivo lugar o pasado 18 de agosto. Nese encontro propúxose a posibilidade de outorgar unha axuda directa duns 300 euros por vaca para aquelas explotacións que estivesen nunha marxe de prezos baixos, proposta que foi mellorada polas achegas do propio sector. Así, daquela xuntanza partiu un proceso de mellora desta liña de axudas, que derivou nunha incorporación ás mesmas cunha contía máis reducida daquelas explotacións que teñen problemas de rendibilidade debido aos compromisos económicos derivados dos plans de mellora e outras amortizacións. Sumábase deste xeito esta liña de traballo a curto prazo que complementa e axuda, aínda parcialmente, a soster o sector nestes difíciles momentos mediante a inxección de liquidez, sabendo que a verdadeira chave de futuro virá dada polo acordo entre as partes para facer sostible a construción de prezos. Para iso, na primeira xuntanza, xa en agosto, foilles entregado aos participantes o borrador da proposta de acordo do sector para a estabilidade e sostibilidade da cadea de valor do leite e os produtos lácteos, e que inclúe a proposta de compromisos que deberían asumir os representantes das empresas de distribución alimentaria da industria láctea e tamén das cooperativas e organizacións agrarias para conseguir revalorizar o prezo do leite e dos produtos lácteos. Neste senso, a proposta de acordo recolle cuestións importantes que debemos contemplar, xa que as demandaba o sector e xa se lle recolleron dende un principio. O acordo promove a identificación da orixe do leite de forma clara e visible e para maior información ao consumidor, transparenta a cadea de valor coa achega dos prezos de cesión da industria á distribución, polo que imos coñecer a canto vende a industria e o consumidor verá onde queda o beneficio. Por último, este acordo sería case inmediato, xa que entra en vigor aos dez días, polo que, se non se demora a firma, entrará en vigor antes do día 1 de outubro. Ademais, tamén se deron achegas ao documento de acordo que obtivo uns termos de avance importante con respecto a agosto. Neste senso sinalouse que a distribución se integrará nun grupo de traballo coa Inlac, o que pode ser un gran paso para a súa integración nesta entidade, feito que sería moi positivo. Do mesmo xeito, a industria comprométese a trasladar e compartir cos gandeiros a revalorización dos produtos que obteñan da distribución e recóllese a integración dos primeiros compradores no documento, o que se enmarcaría dentro desa transparencia e dun avance na contractualización. Ademais, este novo borrador veu acompañado dunha cuestión importante, que consiste nun compromiso firme do Magrama para erixirse en garante do acordo, e tense amosado a decisión de elevar a real decreto as cuestións básicas que recolle o acordo, co que, ao darlle rango normativo, se crearía a obriga de cumprir e a posibilidade de sancionar. Xa que logo, e á vista da opinión dos participantes da xuntanza, podemos estar preto dun acordo positivo para todos, que permita ver como se constrúe o prezo e achegue transparencia para o consumidor definindo mellor a súa capacidade para escoller. Estamos diante dunha proposta de acordo que, sendo semellante ao francés, podería dar lugar a un entendemento histórico, como xa foi destacable o acordo acadado a principios da semana pasada na Inlac entre os produtores e a industria, e cuxos termos se recolleron integramente no borrador presentado o xoves pasado. Con este aval e tendo en conta o transmitido publicamente e a integración de pequenos flocos no documento, semella que o texto conta co acordo dunha parte do sector produtor, da industria completa e da distribución, e co dunha figura clave como son as cooperativas. Ambas as liñas de traballo foron analizadas e debatidas en Galicia co sector produtor en dúas ocasións: os pasados mércores e venres, namentres que se analizou a situación e as medidas propostas pola Xunta de Galicia coa distribución, a industria e o sector produtor o 5 de agosto. Este diálogo constante segue o trazo das arredor de 100 xuntanzas nas que con axentes e representantes do sector lácteo se teñen tratado asuntos de interese para o propio sector no que vai de ano. Ademais, tamén se lle fixeron chegar ao Ministerio as propostas e demandas de Galicia en relación coa liña de traballo en Europa e o acordado. Entendemos que deu froitos positivos para os gandeiros e que traerá máis estabilidade ao sector. Por outra banda, seguimos traballando para que as medidas proxectadas saian a adiante no menor tempo posible e poidan dar froitos en favor dos gandeiros nesta difícil situación que están a atravesar. Así, o Consello da Xunta xa deu luz verde ao correspondente compromiso orzamentario para habilitar as axudas para inxectar liquidez nas explotacións lácteas con achegas para moratorias dos préstamos vinculados coa mellora das explotacións e a incorporación de mozos á actividade agraria. Destas achegas poderán beneficiarse os titulares de explotacións agrarias de vacún de leite que soliciten un período de carencia de ata dous anos na amortización do préstamo concedido no seu día para apoiar investimentos de mellora de explotacións e incorporación de mozos ao agro. En total, os beneficiarios poderán ser uns 1.100 titulares de explotacións lácteas, que non terán que pagar durante dous anos nin amortización nin xuros. Ademais, xa temos en marcha a campaña de promoción do leite galego, onde xa as súas señorías terán escoitado ou visto anuncios de promocións de "Galega 100 %" e que en breve se completará con diferenciación das marcas que a poden empregar nos lineais dos supermercados. Do mesmo xeito avanzamos tamén para ter neste mes en marcha unha iniciativa promocional de tetrabriks pequenos de "Galega 100 %" para fomentar o consumo de leite entre os nenos e que se sumará a unha realizada pola propia Inlac. Por ende, o persoal do Fogga está a redobrar esforzos para posibilitar o adianto do pago da PAC o 16 de outubro, como tamén traballamos na liña de inxección directa de liquidez, o que, en conxunto, coa axuda do Ministerio por vaca, permitirá rebaixar o nivel da asfixia económica que afoga determinadas explotacións lácteas. Pero sabemos que con este traballo non está resolto o problema para sempre. A estabilidade e sostibilidade do sector debe vir dun acordo para mellorar a cadea de valor e a súa construción e a de facer cambios estruturais na capacidade organizativa do sector produtor e na fórmula de transformar o leite. Todo iso, que está recollido na proposta de acordo do Ministerio, lévanos a recoller o máis amplo grupo de posibilidades que tivemos nunca, aproveitando todo o que a legalidade nos permite en favor do sector leiteiro e incluso sobordando outros acordos semellantes de países da nosa contorna. Este acordo é un paso positivo e histórico ao dicir do propio sector e por primeira vez recolle os deberes da industria e da distribución. Eu estou convencida de que todos xuntos conseguiremos mellorar o noso sector lácteo. Máis nada, moitas grazas.
Rolda dos grupos parlamentarios. Polo Grupo Mixto ten a palabra a señora Iglesias Sueiro.
Grazas, presidenta. Bo día, señora conselleira. Vostedes fan o que poden, mellor dito, o que lles deixan facer e non o que deben facer. Cando un responsable ou unha responsable política, neste caso o presidente da Xunta de Galiza, nunha situación de catástrofe nacional, humanitaria, económica e social, como a que está a acontecer no noso país co sector leiteiro, declara que se fará o que se poida legalmente, e o que resulta dese "o que se poida" non é suficiente e adecuado para a resolución inmediata do problema, este responsable político debe asumir a súa ineptitude e incapacidade de goberno e dimitir, el e todo o seu equipo de goberno. Porque, señora conselleira, as imaxes e os resultados do que se viu é que asisten vostedes como convidados de pedra a un cumio de todos os axentes implicados baixo os auspicios do Ministerio de Agricultura en Madrid, como centro de decisión política dun tema que para o Estado resulta residual –poderiamos dicir que pertence ao eido do folclórico–, pero en Galiza falamos dun sector produtivo vital para a súa supervivencia como país. A súa presenza limítase a recoller os ditados de la voz de su amo, é dicir, o Partido Popular, que goberna no Estado, e as grandes empresas do sector alimentario, o libre mercado e o partido que defende os seus principios. De aí ese "o que se poida", que, traducido á realidade, á triste realidade, significa o que nos deixen facer. Por moitas amables e solidarias declaracións que fagan, como "empatizo cos gandeiros", "¡como non apoiar os gandeiros!", a situación do sector lácteo en Galiza é insostible. Vostedes non representan os intereses de Galiza e da súa poboación, sen voz nese cumio, e atrévense, no colmo do cinismo, a presentarnos como bo un nin sequera acordo, un preacordo, un preacordo, un te lo prometo, que non contempla nin de lonxe o urxente e perentorio que é para este país o problema do sector lácteo. Pretenden convencer as gandeiras, pretenden convencernos a todas, e diría –penso eu– que pretenden convencerse a vostedes mesmas de que a reunión e as conclusións acadadas supoñen un grande avance para a recuperación do sector e das familias que viven das explotacións, e din que é magnífico. Non é verdade, señora conselleira. Hai moita eivas nese preacordo. Non se contemplan inspeccións e sancións aos que non cumpren e non se contempla a anulación dos contratos leoninos anteriores ao preacordo. Menten e disfrazan a realidade. Miguel Blanco, secretario xeral do COAG, tilda o borrador de moi xenérico e sen garantes de que a distribución e industria deriven marxes comerciais para que as gandeiras acaden un nivel de rendibilidade nun período determinado que se debería de concretar. Non se pode dicir un futuro próximo, moi pronto; é urxente, ten que ser hoxe. Non existen tampouco garantías legais, nin se esperan xestos que confirmen a vontade de cumprimento do acordo, como, por exemplo, que nos vindeiros contratos coas produtoras os prezos non sigan á baixa. Non se concreta a expresión "prezo sostible", nin se repercutirá na inmediatez coa que se deben comezar a repuntar as tarifas que se pagan ás gandeiras, se non é a través, como o PP nos ten acostumadas, dunha declaración de meras intencións. Segundo Roberto García, da Unión Agraria, o borrador non define o concepto "prezo sostible" para que non haxa unha interpretación libre, senón que está baseado nos 33 céntimos por litro, e non establece sancións para quen incumpra isto. Triste, diría eu. Penoso papel o dos que se supón que nos teñen que representar e o dos intereses das galegas. Mudos, obedientes, servizais e servís perante os poderes alleos para os que nos gobernan. ¿A quen queren enganar, señora conselleira? Dende logo, ás gandeiras non, que, pese a que retiraron os tractores, seguen en pé de loita. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Mentres, vostedes repiten a modo de disco raiado o seu discurso triunfalista. Dimita, señora conselleira, vostede e o presidente da Xunta de Galiza, pola mala xestión. Moitas grazas.
Polo Grupo do Bloque Nacionalista Galego, a señora Paz Franco.
Grazas, señora presidenta. Bos días, señoras e señores deputados. Bos días, señora conselleira do Medio Rural. ¿Onde está o presidente da Xunta de Galiza? Onte a plataforma, os gandeiros, solicitáronlle unha reunión de urxencia novamente a vostede e ao presidente da Xunta de Galiza porque está a piques de expirar un dos prazos que se concedeu para a concreción dese acordo que vostede alcumou de magnífico e do que falaremos despois, e, desde logo, o presidente da Xunta de Galiza non lles deu resposta. Agora xa sabemos por que non lles puido dar resposta: porque, primeiro, andou facendo campaña a favor dun xenófobo por Cataluña, e agora ándalles ensinando español aos italianos, que seica é algo que lles fai moita falta para que saiban como se din "las rederas" [[Murmurios.]] e para que serven "las rederas" y el trabajo importante que hacen. En todo caso, nós lamentamos que non estea aquí para resolver a crise láctea máis importante da historia do noso país, a crise dun dos sectores que todos e todas coincidimos en definir como un sector estratéxico, como a columna vertebral da economía agraria. E, sen embargo, cando esa columna vertebral está chea de hernias de abaixo arriba e sofre a peor das súas crises, o presidente da Xunta de Galiza toma as de Villadiego e desaparece do país. Mire, señora conselleira, se eu fose unha extraterrestre que acabase de aparecer hoxe neste Parlamento e escoitase a súa intervención, pensaría que eses miles de gandeiros, que levan desde hai un mes e medio nas rúas do noso país, nas estradas do noso país e que nas últimas practicamente dúas semanas intensificaron as súas mobilizacións, son unha especie de seres avarentos que queren muxirnos, en lugar de ás súas vacas, á sociedade galega. Porque vostede, señora conselleira, veu aquí a falarnos de algo do que non están falando os gandeiros. Eu non sei se vostede se enterou de que o que están pedindo os gandeiros e as gandeiras deste país é unha cousa moi sinxela: prezos xustos, prezos dignos, prezos que cubran os custos de produción e que remuneren o seu traballo. Vostede veunos aquí novamente, igual que veu na anterior comparecencia e igual que levamos escoitándolle ao Ministerio dous meses, coa cantinela das axudas, coa cantinela das esmolas, e óiao ben, escóiteo ben, señora conselleira: o sector non está pedindo axudas, o sector lácteo non ten un problema concreto inmediato de liquidez, o que ten é un problema de prezos. Porque, mire, señora conselleira, por moito que lles financiemos a carencia dos préstamos durante dous anos, por moito que, como propuxo o Ministerio, se financien novos créditos e novos avais para adquirir novos créditos, ¿como pensa vostede que van pagar os gandeiros e as gandeiras algún día eses créditos?, ¿como van facer fronte a esa carga fiscal se nin sequera teñen posibilidades de facer fronte ao día a día dos gastos das súas explotacións? ¿Como cre vostede, señora conselleira, que un sector que está cobrando por debaixo até de 7 céntimos e máis en moitas ocasións –pero, desde logo, esa é a media dos datos oficiais do que custa producir cada litro de leite– pode resolver a situación cun problema de liquidez? ¿Como pensa, señora conselleira, que eses 300 euros miserables para os que cobran menos de 24 céntimos o litro e os 110 para os que cobran menos de 27 céntimos o litro que lles prometeu a ministra lles pode facer resolver o problema? Que, por certo, vostedes nunca falan de que esa axuda só sería para as 50 primeiras vacas. Dá igual, aínda que fora para todas as vacas multiplicadas por dous, seguiría sen resolver o problema do sector. E mire, señora conselleira, precisamente e curiosamente vostede rematou a súa intervención con dúas afirmacións: coa afirmación de que, efectivamente, todas estas medidas das que vostede nos falou, ese rosario de 500 millóns, de millóns para arriba e millóns para abaixo, non ían resolver a situación do sector porque o que teñen é un problema de cadea de valor e da súa construción, dixo vostede, e tamén un problema de transformación. E curiosamente, señora conselleira, diso que son os problemas que ten o sector e polos que miles de gandeiros levan meses manifestándose é do que vostede hoxe non nos falou aquí, do que verdadeiramente importa. Veu vostede aquí vendernos centos de titulares de centos de millóns de euros, pero non nos falou do que importa. Non nos falou do que significa iso de "prezo sustentábel" e, sobre todo, de como se vai concretar na práctica. Non nos falou vostede do que é imprescindible e do que está demandando o sector. E, mire, a min gustaríame que vostede tamén concretase, porque vostede aquí afirmou que o sector definiu de histórico o acordo que lle ofreceu o Ministerio o pasado xoves. A min gustaríame tamén, á vista do que está sucedendo nas rúas deste país, nas industrias deste país, nas granxas deste país, que vostede me concretara en que e quen dixo que ese acordo é histórico. ¿Cre vostede que as persoas que levan días ofrecéndonos esta terrible imaxe o fan por gusto? ¿Cre vostede que aos gandeiros lles encanta estercar as súas leiras con leite? ¿Cre vostede que calquera persoa que traballa para gañar o seu sustento ao final o que quere facer é tirar o froito do seu traballo? ¿Cre vostede, señora conselleira, que se ese acordo do que vostede veu hoxe aquí falarnos fose tan magnífico e tan histórico como vostedes repiten como papagaios, os gandeiros e as gandeiras galegas seguirían tirando centos de miles de litros de leite que son froito do seu traballo? Mire, señora conselleira, vostedes sempre nos acusan de non facer propostas. Eu vou utilizar os tres últimos minutos da miña intervención non para analizar punto por punto todas as inconcrecións que pon ese acordo da semana pasada de Madrid e que falta concreción. E, efectivamente, é posible que se algunha destas cousas que pon nestes tres folios tivese algún tipo de concreción puideramos estar ante o inicio dalgún avance, pero falta, como xa lle dixen, o máis importante; miren, falta un decreto de garantías, falta un decreto no que se defina o que son os prezos sustentables e, sobre todo, no que se defina qué mecanismos se van poñer á disposición dos gandeiros e das gandeiras para que se cumpran eses mecanismos de garantía. Falta, señora conselleira, que se estableza, dentro desa revalorización da cadea de valor da que vostede nos fala e dentro desa transferencia de valor cara aos produtores e produtoras, que se determinen cales van ser os índices para calcular canto van cobrar os gandeiros e, sobre todo, que se estableza cales van ser as marxes de beneficio para os diferentes elos da cadea de configuración do valor do leite. E iso, señora conselleira, só o poden saber os gandeiros e as gandeiras: se hai un modelo de contrato homologado do que, por certo, tamén fala este acordo, pero non sabemos cando vai estar á disposición dos gandeiros e das gandeiras. E falta, señora conselleira, un primeiro paso que é imprescindible para superar a situación de crise que temos agora mesmo: que se anulen, que se declaren nulos, todos os contratos subscritos obrigados por parte dos gandeiros, que subscribiron coas industrias para os próximos períodos e que son novamente contratos á baixa. Mire, señora conselleira, a proposta concreta que lle facemos desde o Bloque Nacionalista Galego é que teña en conta dous factores: un, as competencias que vostedes, Xunta de Galiza, teñen en materia de agricultura, recollidas no artigo 30.3 do Estatuto de autonomía, competencias exclusivas en agricultura e gandería, tendo en conta que somos o 40 % –máis do 40 %– da produción láctea do Estado e que, polo tanto, aos únicos –aos que máis, pero sobre todo aos únicos– e ás únicas aos que lles interesa que se avance no sector lácteo é aos galegos e ás galegas. E non podemos esperar a que o Ministerio reaxa ante un problema que é fundamentalmente un problema galego. Nós o que lle propoñemos, señora conselleira, é que se de verdade vostedes queren espremer ao máximo o marco legal para poñerse, como vostede di, do lado do sector lácteo, eu emprázoa aquí a que hoxe mesmo constitúa unha comisión conformada por todos os elos do sector para que nesa comisión, coa participación dos gandeiros tamén e cos servizos xurídicos e técnicos da Xunta de Galiza, se empece a elaborar xa unha proposta para exixirlle ao Ministerio que esa sexa a proposta que se aprobe para darlle concreción a este...
Remate, por favor.
...que, se non, será papel mollado que lles deu a ministra o pasado xoves. Unha proposta de real decreto para establecer esas garantías, unha proposta de contrato homologado no que se estableza a forma de configurar o prezo para garantir iso que pon o escrito: que sexa un prezo sostible e que remunere o traballo e os gastos das granxas do noso país, e tamén para que se poñan a traballar para anular de inmediato todos eses contratos infames que a industria lles obrigou a firmar aos gandeiros. Señora conselleira, eu creo que iso está dentro das súas competencias, que non transgride ningún marco legal e que é o único xesto...
Remate, señora Paz.
...que faría que vostede puidese dicir realmente que o Goberno galego está do lado dos gandeiros. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Paz. Grupo Parlamentario de Alternativa Galega de Esquerda, señor Sánchez.
Bos días a todos e a todas. Bos días, señora conselleira. Con todos os respectos, moito bla, bla, bla e pouco trigo, señora conselleira, e ademais cunha cantinela que xa coñecemos de memoria. Vostede falaba duns problemas estruturais e doutros conxunturais. O que vostede non dixo é que estes problemas aos que vostedes lles chaman conxunturais eran moi previsibles. E non é que o digamos agora a touro pasado, é que o dixemos aquí case hai un ano. É que non o dixemos nós aquí no Parlamento, é que o di calquera persoa que saiba do tema; souberon o que pode acontecer nun contexto de final do sistema de cotas, señora conselleira. E, entón, ante un escenario previsible, o do final do sistema de cotas, non se poden tardar dous meses en dar solucións ou indicios de solucións. Ese é o problema. Señora conselleira, vostedes non están do lado dos gandeiros, non o teñen demostrado, nunca; igual que non están do lado da sanidade pública, están do lado da Púnica. Señora conselleira, o de estar ao lado dos gandeiros hai que demostralo cos feitos e ao longo da historia e non con palabrería. O 17 de xullo, o día da gran mobilización en Compostela, inicial, que iniciou as mobilizacións dos gandeiros cando xa levaban preparándose varios meses e cando vostede dicía que todo estaba ben, vostede dixo na Televisión de Galicia que o problema non era para tanto e que as manifestacións non serven, señora conselleira. Pois mire, se está algunha industria empezando a prometer subidas de prezos, non é grazas ao seu labor, é grazas á mobilización dos gandeiros e grazas tamén a que a sociedade galega apoiou e se solidarizou coa situación dos gandeiros. ¿E sabe por que contaron con apoio popular as mobilizacións dos gandeiros –que poden causar, evidentemente, molestias–? Porque moita da cidadanía, moitos dos traballadores e traballadoras deste país, se senten identificados cuns traballadores cuxo traballo, de sol a sol, non lles dá para vivir. Porque non é unha cuestión só do sector lácteo, é que cada vez a máis traballadores e traballadoras, aínda que teñan traballo, non lles dá para vivir dignamente, ¿entende, señora conselleira? Entón, aí está unha sociedade que se mobiliza e á que vostedes teñen que escoitar á forza, aínda que non queiran. Se non se mobilizasen, vostedes estarían no discurso que estaban hai catro meses, cando xa había o problema. Mire, en Francia o Goberno, mentres vostede dicía que non era para tanto, xa estaba sentado coa industria e coa distribución, e o 24 de xullo fixo público un acordo, e hoxe estamos a 15 de setembro –dous meses, señora conselleira– e vostedes agora presumen dun acordo, aínda non aceptado polo sector, que se parece moito ao de Francia; dous meses, señora conselleira, ante un escenario que entraba dentro do previsto. Miren, recomendacións políticas do Comité de Rexións do 30 de xullo de 2013 –a ver que fixo vostede cando xa se sabían que se ían acabar as cotas–: a petición de realizar urxentemente estudos complementarios para avaliar as repercusións territoriais da supresión das cotas; a petición de realizar unha avaliación realista das perspectivas de produción, consumo interno e exportación a medio e largo prazo; a petición de realizar un estudo comparativo das políticas leiteiras dos grandes países produtores, así como unha avaliación precisa da evolución suíza, que xa se liberara anos antes; a petición da avaliación dos impactos das negociacións comerciais bilaterais en curso –e iso non significa vir aquí a dicir, cando o señor Feijóo vai a México, que estivemos falando do leite e tal, ¿fixeron algo disto, señora conselleira?–; a petición de examinar as posibilidades de adaptar na Unión Europea determinadas medidas tomadas por outros estados para xestionar as posibles crises do leite. ¿Fixeron algo disto? Nós non coñecemos nada, non coñecemos ese plan estratéxico que vostede xa, unha vez iniciadas as mobilizacións, dixo estar disposta a facer cos sindicatos. Despois de varios meses de empezar o final do sistema de cotas vostede está disposta a elaborar un plan estratéxico. ¿E que fixeron antes, señora conselleira? Polo tanto, menos palabrería e máis feitos. Vostedes non están ao lado dos gandeiros, porque non é a primeira vez que deixan tirado a este sector, non é a primeira vez que deixan tirados os gandeiros e as gandeiras. Vostede exixe, pide ao sector, que se organice, que transforme os produtos, que traballe no I+D+I, e vostedes ¿que fixeron? Vostedes, cada vez que os labregos intentaron organizarse para crear complexos industriais propios, boicotearon os seus intentos, no ano 2012, con Alimentos Lácteos, nos 90 con Leyma. Señora conselleira, ¿que fixeron vostedes co intento de crear un grupo lácteo galego?, ¿que fixeron vostedes con Alimentos Lácteos? Como vostedes non controlaban politicamente unha iniciativa das cooperativas na que estaba Feiraco, torpedearon o proxecto, apoiaron a cinco cooperativas e puxeron á fronte a dous amiguetes do Partido Popular; despilfarraron oito millóns de euros. E agora vostede vénlle exixir ao sector que se organice, ¿e vostedes que fixeron, señora conselleira? O que pasa é que existen intereses contrapostos e, sempre que neses intereses contrapostos hai contradicións e tensións, a corda vostedes sempre a rompen polo mesmo lado. Vostedes dixéronlles aos gandeiros e gandeiras deste país que apostasen polo modelo que vostedes dicían que era o da modernización, o da produción intensiva, o de endebedarse para comprar cota, para comprar tecnoloxía; vostedes apostaron por un modelo intensivo e non extensivo de aproveitamento das terras; vostedes non fixeron os deberes na ordenación territorial nin no aumento da base territorial; vostedes dixéronlles que había que ser eficientes e competitivos e os gandeiros fixeron os deberes; os que non fixeron os deberes foron vostedes. E nós non cremos nese modelo para este país, nós cremos que o modelo que vostedes defenden ideoloxicamente para o lácteo deste país prexudica os gandeiros e gandeiras deste país. O que vostedes chaman libre mercado, libre comercio, non é máis que, como se está demostrando, darlles cada vez máis ferramentas aos Carrefour, aos Alcampo e aos Mercadona para que sexan eles os que deseñen as políticas agrarias dos países e cada vez máis deixar desprotexidos os gandeiros e as gandeiras. ¿Ou acaso non era previsible, nun escenario de desregulación, que baixasen os prezos, que houbese volatilidade dos prezos, etc.? Claro que era previsible. E vostedes dicían, antes do final do sistema de cotas, que era unha oportunidade para Galicia, ¿ou invento eu estas palabras, señora conselleira? "É unha oportunidade para os gandeiros de Galicia". É unha oportunidade para os gandeiros de Galicia cando toda a xente que facía informes sobre o asunto dicía que aqueles países que non tivesen unha industria transformadora potente, que non tivesen base territorial, etc., competían en desvantaxe. ¿E vostedes que fixeron para que os gandeiros e gandeiras galegos competisen en igualdade de condicións cos países do entorno? ¿Vostedes melloraron a base territorial das explotacións?, ¿vostedes axudaron a ter unha industria de transformación?, ¿vostedes axudaron a que houbese un complexo de I+D+i agrícola, agrario, neste país, señora conselleira? Non, todo iso que axudaría os gandeiros a non competir en desvantaxe vostedes desatendérono, non sabemos se por falta de vontade ou por falta de capacidade, vén ser o mesmo a efectos prácticos. ¿Onde estaba ese plan estratéxico, señora conselleira? Non o había. Vostedes desatenderon os deberes máis básicos, vostedes mandaron un documento do Programa de desenvolvemento rural –non me cansarei de repetilo– que debe rexer as políticas agrarias deste país do 2014-2020 que aínda non está aprobado no que non se facía constar ningún parágrafo do impacto que tería ao final o sistema de costas nas pequenas e medianas explotacións. E, como dicía antes, se agora empezan a verse algunhas propostas de subida de prezos da industria ou algún movemento do Ministerio ou da Xunta de Galicia, é porque case levan dous meses os gandeiros manifestándose, e non están de festa. E vostede sabe o que lle custa a unha persoa que ten unha explotación gandeira estar nas rúas cos tractores, e vostede sabe o que custa estar polo día bloqueando as industrias, ir muxir á casa e ter que tirar ese leite, vostede sábeo, e sabe cal é a situación anímica destes gandeiros hoxe en día. Grazas a iso, están empezando a moverse; esas mobilizacións que vostede desprezou, que vostede dixo que non servían para nada, que vostede dixo que, se serviran, se poría á fronte. Agora hai un documento aprobado no Ministerio, e, en teoría, esa cantinela que di –hai algunha cousa positiva, evidentemente, pero non é nada novo–, iso que vostede dixo aquí do equilibrio da cadea e da transparencia nas relacións comerciais, xa se solucionara. No acordo co señor Feijóo de novembro de 2012 xa se solucionara co paquete lácteo, xa se solucionara coa reforma do paquete lácteo. Entón, os gandeiros e nós estamos fartos de falsas promesas que nunca se levan á realidade. Polo tanto, iso é o que van exixir os gandeiros: feitos e non palabras. Sabemos que os gandeiros, pola súa situación económica, anímica, etc., están desexando voltar á súa vida normal, e sabemos que necesitan de vender o leite para poder vivir, para poder pagar os préstamos...,
Remate, por favor.
...pero tamén un humilde consello lles dou aos gandeiros –e terán o noso apoio–: que non baixen a garda, que non se fíen de vostedes, porque vostedes non son de fiar, porque non é a primeira vez. Non se pode baixar a garda. Os gandeiros e a sociedade xa son un poder democrático exercente, porque a sociedade aprecia o labor que fan no noso rural e porque hai moita xente de todos os sectores que sabemos que vostedes nos levan a un modelo de explotación dos traballadores. Hai moita xente nesa loita e os gandeiros non están sós. Non nos podemos fiar dun goberno que leva trinta anos traizoando os gandeiros e as gandeiras. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Sánchez. Grupo Parlamentario Socialista, señor García.
Grazas, presidente. Moi bos días a todos e a todas. Moi bos días, conselleira. Quero dicir antes de nada que solicitaremos con sumo interese ese convenio que hoxe está asinando o señor Feijóo coa FAO, porque estamos convencidos da súa importancia. Os gandeiros, se algo son, son solidarios e, polo tanto, entenderán perfectamente e agradeceranlle colaborar nun convenio seguramente tan importante e nunha cantidade tan importante, e ademais nun labor tan encomiable como é o da FAO. Solicitarémolo para ver a importancia dese convenio. E quixera empezar a miña intervención trasladando, en nome deste grupo, do Grupo Socialista e dos socialistas galegos, unha mensaxe de ánimo, de solidariedade e do noso apoio sen ningún tipo de peros nin ningún tipo de matices a todos os gandeiros e gandeiras que hoxe están ás portas das industrias, que levan dous meses de mobilizacións e que levan unha semana fóra da súa casa, desatendendo o seu traballo, desatendendo a súa explotación, durmindo na rúa, antes en Lugo e agora en Santiago, diante das industrias, antes con sol e agora con cicloxénese, ata hai tres días malvendendo o seu leite e dende hai tres días tirándoo e aboando as súas leiras con el. Cremos que había que empezar por aquí, porque é bo unha vez máis que cadaquén se sitúe no seu sitio, alí onde queira estar. Polo tanto, sen ningún tipo de dúbida –repito–, sen ningún tipo de fisura, sen ningún tipo de matiz, sen ningún tipo de pero, nós estamos cos gandeiros que seguen nas mobilizacións e exixindo solucións. Se este fose un país normal, se o presidente da Xunta de Galicia fora un presidente normal, hoxe tería que estar aquí, salvo cando coñezamos o convenio da FAO, que non sei se nos convencerá do contrario. Pero, ademais, tería que ter comparecido xa, tal e como lle solicitamos no seu momento, a principios de agosto, e como o fixeron, ademais, todos os grupos da oposición, como o fixeron todos os representantes dende hai moito tempo. Iso sería o normal. Tampouco sería normal que o grupo maioritario desta Cámara, o Partido Popular que sustenta o Goberno, impedira ese tipo de comparecencias no mesmo sitio, á mesma hora e o mesmo día que moitos dos seus alcaldes, moitos dos meus responsables e moitas das súas cabezas visibles estiveran secundando as mobilizacións que había en moitas comarcas deste país. Se vostede fora unha conselleira normal, hai máis dun ano que tería, señora conselleira, entendido que, efectivamente, tiñamos un problema moi grave e que, debido á coxuntura que se nos aveciñaba, se ía converter nun problema case terminal. Pero é verdade que os cidadáns en xeral e os gandeiros en particular xa están moi acostumados a que, cando hai un problema, o Goberno galego non estea. Primeiro négao e esta fase dura o máximo posible –alarguemos esta fase o máximo posible: non existe o problema e estamos todos locos; non existe problema–, despois enreda e, na fase seguinte, que é a definitiva, séguese a máxima do señor Feijóo, que, ademais, eu o estou escoitando no Consello da Xunta: diante dun problema, señores conselleiros, non dediquemos un só segundo a buscar solucións, senón que dediquemos todos os nosos esforzos a buscar, primeiro, a quen botarlle a culpa e, segundo, a quen trasladarlle ese problema. E isto foi o que pasou, vemos a cronoloxía dos feitos nestes últimos meses: o Goberno galego, co presidente á cabeza, primeiro dicía que non era verdade. Só cando o problema transcendeu..., porque o problema do señor Feijóo non é o sector lácteo, nin o do Goberno galego, o problema do señor Feijóo son as mobilizacións. Polo tanto, cando houbo mobilizacións, foi cando houbo problemas; ata entón non había problema. E, inmediatamente, non tivo ningún tipo de rubor en xa inmediatamente, na primeira reunión cos gandeiros, sacar o problema de encima e, se utilizamos un símil futbolístico, segundo viña o balón, agarrar unha bolea –enténdase bolea por non deixar botar a pelota, senón darlle segundo ben– para que ao día seguinte tivera o problema a ministra Tejerina. Claro, a ministra Tejerina, tamén imbuída pola filosofía do señor Feijóo e emulando... –imos facer propaganda do noso e, ademais, do fútbol feminino, da mellor das versións de Vero Boquete–. Claro, as boleas normalmente van á porta, pero, neste caso, a señora Tejerina colle esa mesma bolea e dispara inmediatamente, tres días despois, para a reunión do Consello de Ministros de Europa. Efectivamente, os do Consello de Europa miraron un xogador adiantado para lanzarlle outra bolea, pero non había ninguén adiantado e tiveron que parar o balón, botalo ao chan, volver empezar e trasladar o problema a onde estaba. É verdade que non valeu para nada, non marcamos gol, non nos enfrontamos ao problema, pero levamos enredando dous meses, e iso é o que vostedes están facendo. É verdade que houbo un desaxuste. A propia ministra díxolle a vostede na reunión da Conferencia Sectorial –e díxoo publicamente, ademais, nun periódico que non é sospeitoso de ser marxista-leninista– que, efectivamente, se en Galicia había unha situación peor do leite que no resto das comunidades sería porque as comunidades autónomas non terían feito todo o que tiñan que facer, porque, se non, non o entendía a señora ministra. E é verdade tamén que no Consello Europeo, efectivamente, se dixo que se esa situación era diversa sería porque habería certos desaxustes de certas competencias que terían que facer os países. Pero, efectivamente, entre tanto, enredamos, porque non perdemos nin un só minuto neste problema. Primeiro, porque non quixeron que houbera problema; e, segundo –e aí son coherentes–, porque, se o problema vostedes consideran que non é seu e que hai que mandado e desvialo para fóra, non poden perder ningún tempo arreglándoo. Repito, se houbera un goberno normal, se vostede fose unha conselleira normal, incluso despois de todo isto que pasou cos gandeiros nas rúas, tirados, a conselleira responsable na materia eu entendo que hoxe viría aquí ao Parlamento –xa que non vén o presidente– e dirixiríase aos gandeiros que están aí para, cando menos, responder a tres preguntas, ou catro: ¿temos ou non temos problema, señora conselleira? ¿Os gandeiros galegos teñen un problema? É dicir, os gandeiros que hoxe están aí fóra diante das industrias –e non é o problema se son moitos ou poucos, se son roxos ou verdes, se son desta provincia ou doutra–, os que están aí, ¿teñen ou non teñen razón? ¿É sostible que os gandeiros galegos sigan cobrando o leite tal e como viñan facendo? ¿É aguantable iso? ¿É xusto? ¿Podemos –eles como gandeiros, vostede como conselleira, o presidente da Xunta como presidente da Xunta de Galicia, este país, en definitiva– permitirnos que os gandeiros galegos sigan cobrando o leite tal e como o estaban facendo? ¿Si ou non? A iso é ao que temos que responder. Polo tanto, se están aí, para nós teñen razón. Para vostede, conselleira, ¿teñen razón ou non? Vostede vén falar aquí –e os gandeiros xa esgotaron todas as vías, non os podemos acusar, precisamente, de impacientes– dos acordos. Señora conselleira, eses acordos está claro que non valen, que non lles valen; esa parte xa a vivimos. ¿Que parte non entende vostede, que non lle valen eses acordos? ¿Vostede cre que se lle valeran os acordos a quen está fastidiado, a quen está perdendo cartos, a quen era a pata de toda a cadea que estaba máis prexudicada, non iría para a casa? Que alguén mo explique. Vostede, señora conselleira, ¿como o explica? ¿Como é que lle valen os acordos? Non lles valen, está claro, señora conselleira. ¿Vostede cre que realmente se non estiveran ao bordo do precipicio, non voltarían ao seu traballo? Efectivamente, é que os gandeiros non se fían. ¡Home!, é que teñen moitos motivos para non se fiar, señora conselleira. ¿Vostede acórdase –valla a redundancia– deste acordo? Asinouno vostede. ¿E que quedou disto? ¿Que quedou disto? ¿Que foi disto? ¿Como se van fiar de vostede, señora conselleira? ¿Como se van fiar do señor Feijóo? É normal que non se fíen. ¡É normal que non se fíen! ¿Como se van fiar? E vostede vén aquí falar de certas iniciativas... Señora conselleira, coa lexislación actual e coa iniciativa política actual, todo iso do que vostede fala de que se vai facer, ¿que non se podía facer? ¿Ou é que non se podía, xa que a distribución dixera a como compraban o leite? ¿Ou é que na lei de cadea alimentaria xa non está prohibida a venda de leite a perdas? ¿Ou é que o produto lácteo sostible –que todos incumpriron reiteradamente, e ninguén dixo nin mu– non estaba xa en marcha? ¿Ou é que a etiquetaxe voluntaria...? Por certo, que tiveron uns meses a oportunidade de facela obrigatoria e votaron en contra, e votaron en contra de moitísimas iniciativas onde se pedía que fose... Si, foi en Europa. Polo tanto, señora conselleira, ¿que nos vén dicir dos acordos? ¿Como se van fiar do mesmo tío que ten firmado a 30, agora paga a 20 e agora di que vai ser bo? ¿Como se van fiar? Señora conselleira, con toda esa lexislación que xa existía xa se podería facer todo iso que agora din que van facer, e non o fixeron. Señora conselleira, se estamos de acordo en que se os que están perdendo cartos son os gandeiros, en que os que están fastidiados son os gandeiros, en que os que non poden negociar son os gandeiros e en que os que, ademais, teñen que estar tirando o leite desde hai tres días son os gandeiros...
Remate, por favor.
Alguén lle chega ofrecendo un acordo que é bo para os gandeiros e que vai repercutir en que cobren mellor o leite, ¿e vostede di que os gandeiros se volveron tarumbas e que non queren firmar? Non, dígoo como explicación, porque eu, se non, non o entendo; eu non o entendo. Iso é o que vostede mantén: se todo iso é bo, e é bo para eles, ¿como non firman, señora conselleira? ¿Non será que estará vostede equivocada? Señora conselleira, segue caendo no mesmo error, segue caendo no mesmo error que hai un ano e medio. Neste problema non hai atallos. Isto non se dispara con catro reunións, isto non se dispara con catro tonterías –perdón, retiro o de tonterías–, con catro medidas peregrinas que poidan quedar ben sobre o papel. Eses tempos xa pasaron, xa esgotou vostede todas as prórrogas, xa leva un ano e medio mareando a perdiz, señora conselleira. Non vai acabar coas mobilizacións, porque vostede, en vez de dedicarse a traballar, dedicouse a iso. Pero se acabase coas mobilizacións, non crea que acaba co problema, o problema seguirá aí e seguiría xerando pobreza e miseria en moitas comarcas, e a vostede algún día alguén lle trasladará a responsabilidade. Moitas grazas.
Grazas. Polo Grupo Parlamentario Popular, señora García Pacín.
Grazas, señor presidente. Bo día, señora conselleira. Bo día, señorías. Señores voceiros da oposición, eu atrévome a dicir que xa empezamos respostándolle a unha das cuestións que aquí formulou o señor García: si, existe un problema; si, estamos ante unha situación de crise; si, o Goberno galego, dende que tomou posesión na primeira lexislatura, onde tivemos responsabilidades de goberno, fomos quen de artellar actuacións, medidas e concrecións a prol do sector lácteo para que esta situación..., que hoxe si, señora Paz, hoxe dicimos que é unha situación que afecta directamente o sector lácteo galego. Pero, señorías, ningún grupo político está exento, cando tiveron responsabilidades de goberno, de mobilizacións, de presións da produción na rúa. ¿Acórdanse vostedes de crises...? Porque tamén escoitamos hoxe o señor Sánchez dicir que o problema da desaparición da continxentación, do sistema de continxentación, é unha das xustificacións de atoparnos hoxe nesta situación. Señor García, con ese sistema tamén houbo crise no lácteo, tamén se deron mobilizacións nas rúas, con responsables nacionalistas no Goberno, con responsables socialistas no Ministerio. Señorías, eu creo que namentres todos non rememos, non vexamos a necesidade do diálogo, do consenso e de empurrar todos no mesmo sentido, na mesma dirección, non seremos quen de facer o que temos que facer, que é respostar á responsabilidade que os cidadáns, que os gandeiros e que os titulares de explotacións depositaron nos responsables políticos. Porque, señorías, hoxe escoitamos a señora voceira do Grupo Mixto afirmar que o Goberno é inepto, ou quería dicir que falaba de cualificalo de ineptitude. Señora Iglesias, ¿cando a acción da oposición que está facendo o Grupo Mixto vai mudar a acción do Goberno? ¿Crese vostede representativa dun sector produtor gandeiro suficiente para poder ter as alternativas e facer unha espléndida redacción da situación do lácteo? ¿Pero crese vostede, dende a súa postura na oposición, capaz de incidir e de mudar a actuación do Goberno? Eu creo que vostede, señora Iglesias, é un [...] [[Por orde do señor presidente, Santalices Vieira, e ao abeiro do artigo 106.3 do Regulamento, retírase esta expresión do Diario de Sesións.]] político, que nos vén... [[A señora Iglesias Sueiro pronuncia palabras que non se perciben.]] Si, señora, é un... Vostede pode denigrar, criticar, chamarnos todos os cualificativos que vostede teña no dicionario, pero cando vostede é un claro exemplo da desconfianza que a sociedade pon nun grupo político que se desfai, que aconsellan, que utilizan o sector gandeiro, que manipulan, señorías..., porque o que se leva dito na tribuna neste Parlamento e dende o Goberno dende o inicio destes problemas é que se solucionan coa unidade da produción. Pero, señorías, a produción –e vímolo moi claramente nas mobilizacións destes días– non está unida, e, a pesar diso, a produción é quen de manifestarse, de facerse ver, de visualizar o problema, pese ás responsables políticas que, como vostede e pese aos responsables políticos que, como vostedes, se achegaron para facer unha fotiño, para sacar un tractor, para poder sumarse. Señor García, ¿vostede a quen lle vai facer caso nesta ocasión? Porque vostede afirma que o Goberno galego, pese a todas as medidas, actuacións, axudas directas, esmolas.. É que se está poñendo enriba da mesa de todo, incluso lideramos, codo con codo, con Francia, con esa gran comparativa, con ese gran modelo que temos que facer noso... Imos todos da man, pero vostedes non, vostedes son os únicos que pecan de incoherentes. Porque, señor García, cando non son quen de sumarse a unha proposta de acordo beneficiosa para todos e todas, cando vostedes son quen de seguir apoiando, auspiciando as mobilizacións... Si, señor García, porque vostede recentemente nalgún debate dixo que era sindicalista, que vostede pertencía –a moita honra– ás organizacións agrarias. ¿E agora a quen lle vai facer caso, ás organizacións agrarias ou ao seu partido? Porque o señor voceiro –o seu compañeiro– mesmo onte se desligaba das mobilizacións. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] ¿Non? Eu creo que..., entón, lin mal os medios. ¿É que o señor Méndez Romeu non cualificaba de responsables aos que están facendo bloqueos nas industrias aos propios gandeiros? ¿É que as mobilizacións non teñen un impulso dende as organizacións agrarias, dende unha plataforma...? [[Murmurios.]] Si, porque a señora Paz nos traía aquí... ( A señora paz franco pronuncia palabras que non se perciben.) Non é dos que protesta, non malinterpreten outra vez, porque xa fixeron moitas veces e puxeron nas súas palabras as interpretacións erradas de que a conselleira ou portavoces do grupo político ao que represento botaron a culpa á produción. Non, señoría, botamos a culpa aos representantes da produción, que non foron quen de ter unha única voz nas mobilizacións, nas que se viu que non teñen capacidade de que a produción, os gandeiros, teñan confianza neles, porque non os representan. Porque, señora Paz, vostede aquí pode pedirnos unha comisión. ¿Como dicía? Unha comisión para que elabore unha proposta dun real decreto para resolver un problema galego. ¿Acórdase, señora Paz, de cando dicía vostede que o sector lácteo sufría un problema de cariz supraautonómico? Eu acórdome porque revisei os Diarios de Sesións daquelas mobilizacións. Pero falaba vostede da elaboración ou da necesidade dunha comisión, e de que nesa comisión estean representados ou integrados os representantes da produción, ¿verdade? ¿Acórdase vostede de cando hai un ano algunha entidade ou algunha asociación que se entrevistou ou que se reuniu cos responsables políticos dos grupos parlamentarios pedía que se considerara como interlocutor válido da produción, no canto de poñer sobre a mesa medidas e actuacións concretas? Non, o que realmente interesaba era concretar a súa postura, a súa interlocución diante da Administración. Señorías, o que realmente se debe respectar é o traballo incansable, as 24 horas do día, pero non dos últimos meses senón dende o inicio das responsabilidades das distintas lexislaturas, a prol do sector, porque si, temos aquí ao señor Sánchez, que é quen de criticar un modelo intensivo. Señor Sánchez, vostede ponse diante dos tractores, ao lado e a carón dos gandeiros a defender os seus intereses, e ao mesmo tempo afirma que ese modelo non serve, que en trinta anos de gobernos do Partido Popular, nos que fomos quen de achegar unhas explotacións competitivas, unhas explotacións onde os titulares, ademais de mellorar xeneticamente, ademais de mellorar os seus investimentos en tecnoloxía, de mellorar o seu dimensionamento, tamén da base territorial, señor Sánchez... Porque recordemos que foron gobernos do Partido Popular os únicos que puxeron encima da mesa ferramentas normativas para mudar esa realidade, mal que lle pese. Pero vostede é capaz de defender un modelo produtivo aos titulares das explotacións gandeiras e, ao mesmo tempo, de facer propostas como modelos de soberanía alimentaria, modelos sostibles. E logo ¿o actual non é un modelo sostible? ¿Non segue e non persegue as liñas e directrices da Unión Europea? Señor Sánchez, vostede non pode ser unha alternativa porque o señor presidente está traballando por Galicia, para Galicia, pero o seu líder non se sabe o que está facendo. O único que non se mudou nestes trinta anos foi o líder da Alternativa Galega de Esquerda; e polo que vemos e polos anuncios que se fan, seguirá sen mudarse. Este líder non foi quen de mudar a realidade nin o Goberno de Galicia, e ¿cren vostedes que van confiar os galegos e as galegas nese líder? ¿Para que? ¿Para asentar modelos produtivos que teñen un claro exemplo de marxe de beneficios noutros países alí onde estean vostedes con responsabilidades de goberno, eses modelos produtivos que vostede trae á Cámara? ¿Acórdase vostede dunha proposta –aló no debate do estado da Autonomía do ano pasado– de resolución onde vostede afirmaba que o modelo estratéxico para Galicia era o de crecemento sustentable?
Remate, por favor.
Realmente, señora conselleira, vostedes están poñendo encima da mesa o único garante que teñen os gandeiros e as gandeiras galegas, o único garante para seguir liderando un sector, para conformar a cadea de valor para que todos poidamos non só sobrevivir, senón consolidar, seguir sendo referente a nivel europeo da produción do leite galego, mal que lle pese á oposición. Máis nada e moitas grazas.
Perdón, perdón, perdoe, señora Iglesias. Señora García Pacín, pídolle se podemos retirar a palabra parásito. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Grazas, grazas. Queda retirada a expresión parásito. Réplica. Conselleira do Medio Rural e do Mar.
Grazas, señor presidente. Señorías. Señor García, eu supoño que vostede estará onde estaba no ano 2008. Dito iso, creo que teño moito dito. Eu, a verdade, señora Iglesias, creo que dimitiría se realmente lle estivera mentindo nalgún momento ao sector gandeiro. Eu dimitiría se nalgún momento eu viñera a esta Cámara a mentir. Eu dimitiría se nalgún momento alguén pode facer que teña que agachar a cabeza. Aí dimitiría. Pero é que realmente nunca lle contei unha mentira á sociedade galega, nunca lle contei unha mentira ao meu sector e nunca lle mentirei. ¡Outros saberán onde teñen que agachar a cabeza! [[Aplausos.]] ¡Outros terán que dar explicacións! Estou cansada de repetir durante todo o verán que aquí o único que nos valía era un acuerdo a la francesa; 34 céntimos, como fixeron en Francia, acuerdo a la francesa. Tivo que vir o ministro francés aquí a España a dicir: No existe un acuerdo a la francesa. Tivo que vir el en persoa. ¡Claro!, ¡é que dicir aquí que a ministra non se implica na solución deste problema...! Paréceme que algúns estiveron de vacacións non no mes de xullo e agosto, estiveron de vacacións desde o ano 2008. Porque ¡claro!, conseguir que unha ministra durante todo o mes de agosto traia a España ao ministro de Francia, ao ministro de Italia, á ministra de Portugal, para reunirse aquí e chegar entre todos estes países a unha postura de consenso que ela mesmo lle transmitiu ao presidente da Comisión, ao comisario, eu creo que é implicarse na solución dun problema. Outra cousa é falar por falar. ¡Claro! Todos temos a hemeroteca, e todos temos que dar a cara diante do sector. E o que non se pode é dicirlle unha cousa ao sector cando estamos no Goberno e dicirlle outra cousa ao sector cando estamos na oposición. O que non se pode dicir é que temos un presidente que non está ao lado do sector lácteo. E temos tamén que aguantar hoxe que a ver onde está o presidente da Xunta, de paseo, en lugar de estar co sector lácteo, cando está firmando por primeira vez na historia un convenio de colaboración coa FAO –que non teño que dicirlle quen é esa organización– en defensa do sector pesqueiro galego. A verdade é que creo que temos un presidente da Xunta que estivo, está e estará sempre cos sectores primarios de Galicia, e así o leva acreditado, e así está traballando na defensa deste sector. Mire, para conseguir defender o sector lácteo, defendeuse incrementando as axudas dos pagos acoplados da política agraria común un 63 %. ¡Iso é traballar por defender o sector! E o que non se pode é sacar as palabras de contexto. Eu nunca dixen que o sector gandeiro non tivera un problema. ¡Claro que si! O que dixen, e négoo, e seguireino negando, é que é a maior crise da historia, porque iso é un engano. Temos os datos, temos as reflexións, temos as gráficas, e vostedes saben que na primavera do ano 2009 o prezo medio do leite era o máis baixo da historia de Galicia, ese era un momento crítico. ¿Onde estaban vostedes no ano 2008? Estaban dicindo: El presidente Touriño comparte la preocupación de los ganaderos y cree que la única solución es el acuerdo. Touriño exige de la Unión Europea salida al excedente lácteo. Y dice: El presidente también reclamó transparencia para las negociaciones entre productores e industria y abogó por mantener el contrato homologado y la factura tipo. Señoras e señores, nesa situación nos atopamos hoxe. Temos unha posibilidade histórica. Temos un acordo que eu supoño que o terán lido todos vostedes, aínda que ás veces a un lle entran dúbidas cando escoita dicir que non se fala de sostibilidade. O acordo é: Propuesta de acuerdo para la estabilidad y sostenibilidad de la cadena de valor del sector del vacuno y de la leche. Y dice: Los distintos agentes que intervienen en la cadena de valor del sector lácteo expresan, a través del presente acuerdo, su compromiso de trabajar por la estabilidad y creación de valor a lo largo de la cadena, y por lograr precios sostenibles y remunerados en cada tramo de la misma. Vostedes saben que este é un acordo histórico e que o teñen recoñecido todas as partes que traballan na cadea. Vostedes saben que a Inlac, que é onde están o sector produtor e a industria, teñen chegado a un acordo, por primeira vez na súa historia, para facerllo chegar ao ministerio, e todos os puntos que eles acordaron aparecen recollidos neste documento. Vostedes saben que con este documento se lle dá ao ministerio a función de garante de cumprimento destes acordos. Vostedes saben que neste documento se lle dá á Inlac a posibilidade de estudar durante cada mes a cadea de valor, para ver como se están transparentando os prezos. Vostedes saben que neste documento a distribución se compromete a distribuír o prezo para que o maior prezo quede sempre no eslabón máis débil da cadea. Vostedes supoño que lerían este documento. Eu pídolles, por favor, que animen a todos os gandeiros a que lean o documento, a que compartan o documento, a que vexan que neste documento se pon todo o que legalmente se pode poñer e que hai unha referencia ao Real Decreto de cesión de prezos, que hai unha referencia á Lei da cadea alimentaria, que se busca transparentar esa construción de prezo, e que os regulamentos sancionadores están feitos, e están feitos na Lei da cadea alimentaria, na Lei de comercio e na Lei de consumo. Señoras e señores, non enganen a ninguén, defendan o noso sector. Axúdenlles a chegar a un acordo. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas, señora conselleira. Rolda especial de aclaracións. Grupo Parlamentario Mixto. Señora Iglesias. Pode facelo desde aquí se quere, desde a tribuna.
Déanme voz no escano, por favor, señor presidente.
Xa ten voz no escano. Proceda.
Grazas, presidente. Señora parlamentaria do Partido Popular, parásito político é o político que profesionaliza a política no seu interese e lle importa un comino todo o que lle aconteza ao pobo, tanto en dereitos como en benestar social, como proxectos de país, etc. ¡Ese é un parásito político, o que profesionaliza a política e vive a conta dela sen ter en conta as súas funcións e as súas obrigas! Señora conselleira, vostede estará moi contenta con ese acordo e coas medidas que se supón que van ter lugar. Esta deputada non acredita todo o seu prognóstico ata que non vexa asinados os compromisos que demandan os gandeiros do sector do leite galego. Chegado ese momento, esta deputada felicitará ao Goberno, se é que conseguen algo, cousa que dubido, porque de momento non hai máis que declaracións de boas intencións como houbo sempre ata o de agora. Máis nada. Moitas grazas.
Grazas, señora Iglesias. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Señora Paz.
Grazas, señor presidente. Señora conselleira, eu estou tan confusa que me firo a min mesma con isto do acordo francés. Vostede, na primeira intervención, dixo que esta proposta de acordo do ministerio –dixo literalmente– é semellante ao francés. Na segunda intervención dixo que non existía acordo francés, por iso comprenderá que estou..., iso..., ¡que me firo a min mesma coa confusión! [[Aplausos.]] ¿Como quere vostede, señora conselleira, que nós lle aclaremos algo ou aos produtores se vostede mesma parece que non se aclara? Mire, eu só quero dicirlle unha cousa. Non sei se os 9.300 titulares de explotacións lácteas galegas leron este documento. Cónstame que este documento se repartiu entre todos os produtores lácteos deste país que están participando nas mobilizacións, e, polo tanto, tiveron posibilidade de lelo. E cónstame tamén que, desde logo, aos produtores non lles parece tan histórico como lle parece a vostede. Porque mire, a diferenza entre o Goberno francés –por exemplo, por poñer un exemplo–, o Goberno galego e o Goberno español é que, efectivamente, a vostedes a palabra intervención prodúcelles alerxia, aínda que esa intervención sexa sen vulnerar as normas da competencia. Vostedes escúdanse sempre detrás da Comisión Nacional dos Mercados da Competencia, e, pola contra, hai estados da Unión Europea como Francia, pero tamén como Alemaña, como Italia, como Bélxica, como Dinamarca ou como Reino Unido, cada vez son máis os estados da Unión Europea que o que fan é intervir en canto detectan unhas décimas de febre no seu sector lácteo, e a vostedes, aínda que o sector estea ao borde de morrer por hipertermia, parece que non lles parece oportuno nin sequera receitarlle paracetamol. Mire, señora conselleira, eu insístolle, os gandeiros non din que este borrador de acordo, esta proposta de acordo do ministerio, resolve todos os seus problemas. Efectivamente, xa llo dixen na anterior intervención, aquí hai cuestións que se se concretan a través dun real decreto, que se se concretan a través dun contrato no que se establezan os criterios para a fixación do prezo nos distintos estamentos da cadea de valor, efectivamente poden ser un avance do reparto equitativo do valor do leite ao largo da cadea. Pero, tal e como está, isto non vale para nada, señora conselleira. Vostede sabe que isto, tal e como está, non é máis que papel mollado. E vostede mesma, na súa primeira intervención, dixo que habería que ir concretando os acordos que figuran neste documento. Pero mire, a pregunta que lle facemos desde o Bloque Nacionalista Galego, e que creo que sería importante que vostede lle contestase a eses centos de persoas que están nas rúas cos seus tractores, defendendo os seus dereitos, é canto está disposta a agardar a Consellería do Medio Rural e o Goberno galego para darlle concreción ao que pon este documento. Porque mire, efectivamente, neste documento fálase da necesidade de que entre todos se estableza un prezo sustentábel para as explotacións. Pero eu, ou teño pouca lectura comprensiva, ou non acabo de ver onde se establece como se vai facer iso e, sobre todo, como se vai garantir iso. Mire, ría vostede todo o que queira, pero a min non me fai ningunha graza, e creo que ás persoas que teñen que estar tirando co seu leite tampouco lles fai ningunha graza esta situación, nin lles fai ningunha graza que a día 15 de setembro esteamos aínda debatendo este problema, cando xa debería estar solucionado. Vostede só leu aquí o que lle pareceu que tiña que ler, e paréceme correcto. Vostede leu que as partes lle encomendan ao ministerio que sexa o garante, pero non leu que as partes tamén lle encomendan ao ministerio que ten que facer un decreto para regular esas garantías. ¿E cando vai facer o ministerio ese decreto para regular as garantías? Iso é o que lle está demandando o sector, señora conselleira. O sector, mire..., ¿vostede lembra o acordo de 2012, do 7 de decembro de 2012, no que se establecían unha serie de compromisos por parte da Xunta de Galiza para resolver o problema do sector lácteo, incluso en cuestións estruturais das que falou vostede? Como non había ningún tipo de garantía de cumprimento dese acordo, foi papel mollado. E o que non queren os gandeiros é volver...
Remate, por favor.
...para as súas casas sen que se estableza ningún tipo de mecanismo para garantir que a partir de agora os prezos que perciban polo seu leite sexan prezos xustos e que sexan suficientes para remunerar o seu traballo. E iso é do que estamos falando aquí, e todo o demais é literatura, e todo o demais son andrómenas. O que teñen que responderlles vostedes aos gandeiros e ás gandeiras é que vai facer o Goberno da Xunta de Galiza e que lle van pedir vostedes ao Goberno do Estado. ¿Ou non lle van pedir nada? ¿Van seguir con esa submisión lamentable que teñen aos intereses...
Remate, por favor.
...do Partido Popular en lugar de defender os intereses do sector lácteo? ¿Que lle van exixir ao Ministerio para garantir que os gandeiros galegos, que representan o 40 % da produción láctea do Estado español e máis do 50 % do emprego dos activos do sector lácteo do Estado español, perciban uns prezos que lles permitan vivir...
Grazas, señora Paz.
...dignamente do seu traballo?, que é o único que están pedindo. Non están pedindo esmolas nin están...
Grazas.
...pedindo axudas, están pedindo...
Grazas, señora Paz, terminou o seu tempo.
...prezos xustos.
Grazas, señora Paz. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Señor Sánchez.
Señora conselleira, canto máis frase baleira e máis apelación sentimentaloide aos gandeiros e ao sector, iso significa que menos argumentos ten. E dentro disto tamén cola algún desbarre importante, como cando acusou á oposición de poñer o acordo francés como exemplo. Eu acabo de ler un teletipo onde a señora conselleira di sobre o acordo do Ministerio: "Constitúe un paso positivo e histórico, e valorouno como similar ao acadado en Francia, ademais de subliñar que por primeira vez recolle os deberes de industria e distribución". Desbarre absoluto. Ou sexa, eramos nós os que poñiamos de exemplo a Francia hai dous meses, e vostedes, despois de dous meses, aínda non o teñen asinado, teñen unha proposta de acordo e din que é similar ao de Francia e que por iso é histórico. E aínda encima din que por primeira vez se lles poñen deberes á industria e á distribución. ¡Ah!, ¿agora descubrimos que ata agora non tiñan deberes a industria e a distribución, señora conselleira? ¿Estaba permitido vender a perdas no noso país? ¿Estaba permitido utilizalo como produto reclamo? ¿Estaba permitido que a industria extorsionase os gandeiros dicíndolles que firmasen iso e que renunciasen e que, se non, quedaban sen que se lles recollese o leite? ¿Estaba permitido? ¡Ah!, non, non estaba permitido. Na Lei da cadea alimentaria e no paquete lácteo iso estaba escrito que era imposible e como está escrito no DOG é imposible; aínda que pase na realidade, está escrito no DOG, é imposible. Non, señora conselleira. Mire, con vostedes o sector gandeiro non pode contar, non pode contar, non. Non pode contar, porque aí están os datos. Falaba a señora García Pacín doutro modelo. Pois claro, claro que queremos outro modelo, porque non se pode. Eu non sei se sabe vostede o que é un modelo intensivo ou extensivo. Non o sei, porque se vostede cre que en Galicia hoxe en día teñamos un modelo máis dependente da compra de insumos cando hai hectáreas e miles de hectáreas abandonadas de superficie agraria útil que se abandonan todos os anos, que deberían de estar para producir forraxes, para que o custo de produción fose menos, etc., etc., se vostede non está de acordo con iso, entón, terallo que explicar vostede ao sector. Porque eu creo que neste país, coa superficie agraria útil cada vez máis reducida, coa terra máis abandonada, que teñamos os maiores custos de produción de Europa por culpa de que os gandeiros non poden producir as súas propias forraxes, eu creo que iso é un hándicap e creo que ese hándicap non se debe aos gandeiros. Creo que ese hándicap é porque se promoveu un modelo intensivo baseado no consumo de pensos de xeito moito máis importante que por exemplo en Nova Zelandia, que eses si que son competitivos, e non por comprar tractores máis grandes, senón porque teñen base territorial para producir. ¿E imos competir nós con Nova Zelandia? ¿Imos competir nós cos países que teñen moita máis base territorial nun modelo baseado no consumo intensivo de pensos e baseado na exportación de leite líquido?, que era iso o que dicía a señora conselleira que era unha oportunidade para o país. Claro. Unha oportunidade para un país, Galicia, en Europa, era ter base territorial, era ter desenvolvido nestes últimos anos a transformación dos produtos lácteos e era ter controlada a oferta sobre a demanda. Iso era unha oportunidade para este país. ¿Unhas explotacións competitivas? Claro que si. ¿Que fixen poboación no rural? Claro que si. ¿Ou é que é o mesmo ter un modelo que vaiamos a granxas de 1.000 e máis vacas que ter un modelo baseado en pequenas e medianas explotacións? ¿É o mesmo para este país? ¿Que modelo queren vostedes? ¿Un rural desertizado? ¿Plantacións de eucalipto e granxas de 1.000 e máis vacas? ¿Iso é o moderno, señora García Pacín? ¿Iso é o que se fai en Francia, iso é o que se fai en Baviera, iso é o que se fai en Dinamarca, iso é o que se fai nestes países? ¿Iso é o moderno? Non, iso é o que se fai en Sierra Leona, iso é o que se fai en Sierra Leona. Entón, aínda encima seguen repetindo que este é un acordo histórico, que tal... Claro que o lemos, claro que lemos o acordo. Pero eu dígolle: todo isto debería de estar vixente e cumpríndose. Todo. E non se fixo. Prometéusenos o mesmo no 2012, no 2013 e no 2014. ¿E que se fixo? Nada de nada, señora conselleira. Por iso que o sector non pode contar con vostedes para nada, non se pode fiar de vostedes para nada. E poderá vostede vir aquí e tratar de falar de fata de lexitimidade dalgunha deputada para falar deste problema. Mire, eu non me considero con máis nin menos lexitimidade que vostede para vir falar sobre este problema, nin máis nin menos. Polo tanto, non veña aquí dicir que o Partido Popular é o único que pode decidir na resolución deste problema, porque na resolución deste problema o único que incidiu e o único que serviu para mover as súas posicións foron as mobilizacións dos gandeiros, mobilizacións que vostedes desprezaron e trataron de criminalizar...,
Remate, por favor.
...con escaso éxito, porque, afortunadamente, tiveron e teñen moito apoio social. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas. Polo Grupo Socialista ten a palabra don Pablo García.
Grazas, presidenta. Señora conselleira, vostede hai moito tempo que, baixo o noso punto de vista, tiña que ter dimitido. Vostede non mente. Bueno, se non mente, ignora, que é peor; se non mente, ignora, ignora. Señora conselleira, claro que este é o momento máis grave da historia do sector lácteo, non só porque non podemos comparar os datos –sábeno ben os gandeiros, temos que ter outra serie de valores–, senón porque estamos nun escenario distinto e porque antes existía un sistema que era o sistema de cotas, en que, independentemente das conxunturas que houbera estacionalmente, os países competidores estaban limitados pola produción e, polo tanto, sabiamos que ese problema tiña un punto final. Porque, máis alá de que conxunturalmente estiveran por riba ou por baixo, estaban limitados na súa produción. Hoxe non temos ese límite, señora conselleira. Por iso eu lle dicía que non ten atallo. Señora conselleira, non hai atallo. Non vai dar saído disto, señora conselleira, por moito que o diga vostede, por moito que o diga o vicepresidente, por moito que o diga algún xornal, por moito que o diga algún opinador, tertuliano destes estómagos agradecidos que, como dicía o meu avó, o que cando un xa non é dono nin sequera da súa fame é que xa non é dono de nada; polo tanto, que lle aproveite. Por moito que incluso o diga a TVG, isto non sae. Vostede non sae do problema así. Vostede xa esgotou todas esas prórrogas e agora o problema está, e isto non se vai solucionar. E, claro, para alguén que non entenda nada disto, os franceses cobran de media 6, 7 céntimos –non vou discutir con vostede–, 5, 4, 6, 7..., en todo caso, moito máis que os galegos, moito máis que os galegos. Cobran eses céntimos e van cobrar eses céntimos de aquí a final de ano sobre todo porque teñen un mercado como o español para poder mandar o leite máis barato, porque é deficitario. E nós, a ministra, que é a que se supón que sabe disto, fiamos toda a nosa solución a que nos axuden os franceses, que son grandes beneficiados de que nós teñamos esa situación, a que nos axuden a solucionar o noso problema. ¿Esa é a solución política, señora conselleira? ¿Esa é a estratexia que temos? ¿Esa é a estratexia? Eu non concordo con esa estratexia. Paréceme moi ben que veñan aquí os ministros franceses, que veñan... Por certo, o convenio da FAO firmouse xa no 2008, por certo, tiña 3 millóns de euros. No 2008 está asinado. É o mesmo convenio, ¡eh! Non sei, miraremos agora cando nolo dean porque a cantidade... Porque –repito– estou convencido de que os gandeiros estarán encantados de que o presidente estea firmando un convenio tan importante e cunha entidade como a FAO. Señora conselleira, dixo antes: traspoñer a Lei da cadea alimentaria, que no Consello Europeo o resto de ministros quedaran de traspoñer a Lei da cadea alimentaria ao resto de países. ¿Non será polos resultados que tivo aquí? Ou sexa, nós fomos a Europa, que temos o leite máis barato de Europa e Galicia ten o leite máis barato de España, dicirlle como había que facer as cousas con respecto ao sector lácteo. ¿E vostede non mente? Seica agora non fuma, seica agora non fuma. Entón, señora conselleira, en definitiva, o que vostede lles tiña que dicir aos gandeiros hoxe era: a cantos, cantos, segundo as súas medidas, gandeiros galegos hoxe, a cantos gandeiros, se iso todo foi así, a cantos lles chamou a súa industria e lles dixo que lles ía subir o leite; a cantos dos que cobraban 0,22 lles dicía que, efectivamente, no mes de outubro lles ían subir o leite; a cantos daqueles que teñen firmado ata decembro a 0,20 ou a 0,21 ou a 0,22 lles dixeron que, efectivamente, se ía romper o contrato e que se ía firmar un novo. ¿A cantos, señora conselleira? ¿Cal vai ser a media galega unha vez, se vostede ten iso tan claro e vai entrar en dez días e, polo tanto, xa sabemos canto nos vai repercutir, os gandeiros galegos segundo vostede, segundo ese acordo, a canto van cobrar o leite de media? ¿Terá esas estimacións feitas, señora conselleira? ¿Ou non? Entón, ¿de que falamos? ¿De que falamos? ¿Canto é o prezo sostible? Non mo diga, xa sei, é ilegal. Dígame canto non é prezo sostible, ¿canto non é? Se non me quere dicir o que é, ¿canto non é o prezo sostible, polo menos? Iso é o que tería que lles dicir aos gandeiros para que marchasen para a casa, non todas estas cousas que se lles dixo, se queren que marchen para a casa. Eu quero que marchen para a casa; si, eu quero que marchen para a casa. Que non lle caiba ningunha dúbida, eu quero que marchen para a casa, eu quero que marchen para a casa.
Remate, señor García.
Pero loxicamente os gandeiros xa non están para máis milonga. Por certo, non vou entrar no do francés, porque, efectivamente, primeiro non valía, despois era ilegal, despois non había e agora é un modelo e despois era semellante. Dixo aquí unha cousa tamén, que conta co apoio da industria, cooperativas e algúns produtores. ¿Cantas industrias de Galicia non están no acordo?
Vaia rematando, señor García.
¿A cantos gandeiros lles collen o leite esas industrias? ¿Que medidas están para que eses estean? E non lle falo de gandeiros e de primeiros compradores pequenos. Se quere, poñemos nomes; se quere, poñemos nomes. Polo tanto, señora conselleira, o sector non a vai crer porque xa son demasiadas veces que o engana...,
Remate, por favor.
...e se non engana, e se non mente, entón ignora. Moitas grazas.
Grazas. Grupo Popular. Señora García Pacín.
Grazas, señora presidenta. Señora conselleira, ve vostede que o umbral da sensibilidade no discurso político é distinto, é distinto para uns grupos e para outros. Porque certas expresións ou cualificativos feren a sensibilidade das compañeiras cando sempre usa a compañeira referencia política, porque, señorías, cando a que lles fala perde a confianza política que nela teñen depositado os gandeiros e gandeiras, veciños e veciñas e mesmo o grupo parlamentario que me acolle, pois non serei quen de seguir quentando unha bancada. Ireime muxir, ireime saber o que mellor sei, que é producir leite, leite de calidade galego. Señora conselleira, o voceiro socialista continúa coas súas expresións, que son propias doutros foros e non desta tribuna. Eu creo que non debería vostede facerlle caso e sei, cónstame que xa ten vostede callo, porque tivo que escoitar ao longo deste período de sesións que comeza, vai escoitar seguramente, porque hoxe pediron a súa dimisión, pero no pasado período de sesións e no pasado ano pois foron quen todos de criticar, cuestionar, malintencionar a xestión chamándolle inacción ou inanición. Inanición é a da oposición, que, como sigan así, van desaparecer. E mesmo o nacionalismo precisa da unión, fáganlles caso aos gandeiros, señora Paz, fáganlles caso aos gandeiros, a unión dá a forza. E nós, namentres, estaremos ao lado, a carón dos gandeiros, dos titulares de explotacións, apoiándoos cando se asocian, cando forman xa as cooperativas, cando utilizan os modelos que eles queiran coa axuda incondicional que eles queiran... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] , si, señoría, e non se ría, porque os nosos gandeiros son profesionais,... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] si, señoría, son moi profesionais, porque saben buscar unha marxe de beneficios, buscan un prezo sostible para a súa calidade de leite, buscan explotacións eficientes, e niso está loitando a Administración galega e a Administración do Ministerio, a Administración estatal, porque ambas son o único garante de que poden saír desta situación, de que terán viabilidade e de que poden estar tranquilos e seguir loitando polo que máis merece a pena, que é a economía, [[Aplausos.]] o benestar do rural. Porque, mal que lles pese, señorías –e teñen unha memoria moi fráxil–, o rural cambiou, mudou nas últimas décadas. Hoxe vémolo na rúa, cunhas mobilizacións que, como non podería ser doutro xeito, apoiamos e participamos, porque as mobilizacións non teñen cariz político, señor Sánchez, [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] as mobilizacións todas elas son quen de facerse ver, de visualizar un problema, para que a Administración, conxuntamente e ao seu carón, poida trasladar unha presión a outros foros. E mesmo en Bruxelas. ¿Logo os de Bruxelas aqueles teñen cariz político? Señorías, eu creo que aquí temos, como dicía ao inicio, que ser responsables e seguir loitando, dun xeito como se están facendo as cousas ben, porque fíxense vostede que a Asociación de Cooperativas de Galicia está traballando, está apostando polo que se propón, polos acordos que se debaten encima da mesa, está buscando os flocos en aproximar todos aqueles detalles que son susceptibles, porque, claro, todas aquelas cuestións que se acordan, mesmo no 2012, e distintos acordos trasladados dende as organizacións agrarias, dende a produción, foron quen de plasmarse en normativas. Porque, mal que lles pese, os gobernos do Partido Popular son os únicos autores de normativas, de lexislacións. Vostedes sempre deixaron borradores, non foron quen de artellar propostas, de levalas a cabo. Porque falamos hoxe de aspectos como que diante da Unión Europea Galicia non lidera ou non traslada as súas demandas. Señorías, Galicia lidera o mercado lácteo en España, Galicia é quen de falar alto e claro en Europa, e non como en anteriores ocasións, cando con responsables políticos no Ministerio de orixe galega eran quen de mudar os responsables políticos e defender outras comunidades con menor produción láctea cuestións tan importantes como as que hoxe debatemos. E somos quen de apoiar e de seguir teimando na procura de solucións, porque...
Vaia rematando, por favor.
...a vida vainos niso, porque a vida política de cadaquén, a responsabilidade dos que se mobilizan na rúa, a responsabilidade das industrias, a responsabilidade da distribución, ninguén é inimigo de ninguén, temos que evitar os enfrontamentos, temos que traballar sumando, con consenso, con diálogo, na procura de acordos, todos xuntos sairemos, non intenten desunir o sector...,
Remate, por favor.
...non intenten buscar rendemento partidista, porque fraco favor lle están facendo a Galicia. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas. Ten a palabra para pechar o debate a conselleira do Medio Rural e do Mar, dona Rosa Quintana.
Grazas, señora presidenta. Señorías, bueno, a verdade eu creo que aquí o que estamos é representando aos cidadáns e non vimos facer teatro nin intentar enganar a ninguén, iso é da consideración da que eu parto. Cando eu falo do acordo francés, falo do acordo que se adoptou no Ministerio francés para resolver o problema da sostibilidade do prezo do sector lácteo. Cando falo do acordo á francesa, eran as expresións que utilizaban todos vostedes durante todo o verán para dicirlle que era a única solución do sector, o acordo á francesa, [[Aplausos.]] que di: –por poñer exemplos–: "El Bloque pide en las Cortes que se fije el precio del litro de leche de 34 céntimos, siguiendo el modelo francés". "AGE reclama un acuerdo de precios mínimos para el lácteo análogo al francés, o cambiar la ley si esta lo impide". "O señor García explicou que Francia acadou un acordo para fixar o prezo do leite a curto prazo en 0,34 céntimos". Ben, vostedes estábanlle dicindo todo isto ao sector cando sabían que era falso, que era mentira, que non se pode fixar un prezo mínimo, que non o fixo Francia nin o podemos facer nós, e que non se pode cambiar unha lei porque é o Tratado da Unión Europea, simple e llanamente libre mercado, que estamos na Unión Europea. [[Aplausos.]] Por iso, cando digo que lean as cousas e que non enganen a ninguén, non enganen a ninguén, que nós non estamos a enganar. Mire, non se pode pactar prezos. Téñollo dito xa en mil comparecencias, en mil entrevistas téñoo posto de manifesto. Escrito do presidente do Tribunal da Competencia, data 31 de xaneiro de 2014: "En lo que afecta al ámbito de actuación de tu consejería, esta Dirección de Competencia ha tenido conocimiento de determinadas actuaciones que podrían estar afectando a la formación de precio de la leche cruda. Entendemos que..." tal tal... "No ha existido competición pero que puede ser sancionado". As reunións ás que facía referencia, esta ameaza de expediente, tiveron lugar o día 26 de setembro de 2008, o día 7 de outubro de 2008 e o día 11 de novembro de 2008. Se eu lle deixo este embarque ao sector, ¿a onde os estarei levando? E isto é o que lle estou dicindo ao sector: nunca vos mentirei, nunca direi que se pode pactar un prezo, porque o día de mañá vos pode caer unha sanción, e xa pasou nos sectores primarios [[Aplausos.]] , xa pasou con Pladimega, xa está a día de hoxe o sector mexilloeiro pagando unha sanción por culpa dunha pactación de prezos. Mire, eu soamente lle digo: o acordo, á disposición de todos os gandeiros, á disposición de toda a sociedade, claro e transparente; a Inlac, unión de produtores e industria comprométense a incluír a distribución nun grupo de traballo para ir estabilizando os prezos ao longo de toda a cadea. Señorías, axuden o sector a que o entenda. Estes son compromisos, cada un se vai retratar. A min gustaríame que o señor García dixera que industria non quere firmar este acordo, porque se teñen que retratar, e veremos despois xa todo este apoio cidadán, que eu espero que se concrete en comprar leite producido en Galicia, de "Galega 100 %". Iso é o que estamos a buscar. Cada industria, cada distribución firmará libremente este acordo e retratarase e serán os cidadáns os que decidan onde compran e a que prezo compran. E, logo, todas esas declaracións de que non sei, ¿os gandeiros que queren?, que queren estar nas súas casas pero que están por vontade propia, por vontade propia, impedindo a entrada e a saída de camións. Hoxe pola mañá chegábame un comunicado dunha asociación de produtores –dirán que son do PP seguramente, porque aquí cando alguén fala con sentido común xa sei: é do PP; dáme igual–: [[Murmurios.]] "Desde esta asociación de productores de leche queremos poner de manifiesto y denunciar el acoso y las amenazas a las que están sometidas en este momento la mayoría de las explotaciones ganaderas de Galicia. Lamentamos profundamente que menos de 200 tractores, la mayoría de empresas de servicios y ayuntamientos, puedan impedir la recogida de 9.000 explotaciones gallegas, lo que demuestra la imposición pura y dura en contra de la voluntad del 90 % del sector. Mientras en Galicia se bloquea inexplicablemente, si no fuera por razón política, las industrias de nuestra comunidad, para que no entre leche, entran cisternas de Francia y Portugal, con aumento de entradas tanto a granel como en envasadas, para abastecer los mercados que no atendemos con la leche gallega. Este es el favor que algunos quieren vender a nuestra sociedad". Isto non o di Rosa Quintana, non o di o Partido Popular, dío unha asociación de gandeiros. Eu estarei con eles e defendereinos ata onde faga falta. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas, conselleira. Tal como foi comunicado aos distintos portavoces, imos substanciar a continuación a primeira das mocións. Moción do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de Dª María Tereixa Paz Franco, sobre as demandas que debe realizar o Goberno galego ao Goberno central en relación coa tributación das pensións percibidas no estranxeiro polas persoas emigrantes retornadas
A esta moción presentouse unha emenda do Grupo Parlamentario Popular de Galicia.
Ten a palabra para formular a súa moción a señora Paz Franco, se lle deixa a señora Acuña do Campo.
Grazas, señora presidenta. Bos días novamente, señoras e señores deputados. Eu de verdade que hoxe creo que si que vou acabar cortando as veas despois deste pleno, porque, despois de levar dous meses escoitando que o problema do sector lácteo era de exceso de leite no mercado, agora acábome de enterar de que, como levan dous días sen poder recoller, xa temos que traer leite de Francia e de Portugal. De verdade, a confusión vaime facer que acabe rajándome á metade ou algo así, porque xa non entendo nada. Mire, imos falar doutro tema que tamén ten provocado moitas mobilizacións sociais no noso país. E xa que hoxe falamos moito de mobilizacións, a señora García Pacín fixo unha afirmación de que as mobilizacións do sector lácteo non tiñan cariz político, e eu afirmo rotundamente que si que teñen cariz político, igual que todas as mobilizacións emprendidas por cidadáns cando pretenden que desde o ámbito da política se resolvan os seus problemas. Outra cousa é que afirmemos que teñen ou non cariz partidario, que son cuestións manifestamente distintas. E desde logo a situación dos emigrantes retornados é unha situación que hai que resolver desde o ámbito da política, desde o ámbito do cambio e da modificación do marco legal no que se substancia esta problemática. Antes do remate do anterior período de sesións, no último pleno debateuse neste mesmo pleno unha interpelación deste grupo coa que se pretendía aclarar cal era a posición do Goberno da Xunta en relación con tres cuestións desde o noso punto moi relevantes que se están a producir en relación coa tributación das pensións dos emigrantes e das emigrantes retornadas. Desde hai dous anos e medio, case tres, que empezou esta campaña de acoso da Axencia Tributaria contra os emigrantes retornados, puidemos ir profundando nun problema e puidemos ir detectando como por parte da Axencia Tributaria, ademais do abuso que constituía que se estivese aplicando con carácter retroactivo unha lexislación descoñecida, da que non foron informados e informadas previamente, senón que por parte da propia Axencia Tributaria mesmo se estaban cometendo graves abusos contra os emigrantes e as emigrantes retornadas, abusos constatados en moitas sentenzas mesmo de tribunais superiores de xustiza, non se rectificaron nin se deixaron de cometer eses abusos a pesar da existencia desas sentenzas. Estámonos a referir concretamente a dúas problemáticas moi específicas. Unha, que ten que ver coas pensións devengadas en Alemaña polos emigrantes retornados antes do 1 de xaneiro de 2013, no que entrou en vigor un novo tratado bilateral hispano-alemán. En virtude do artigo 19 do anterior tratado vixente ata esa data, establecíase clara e explicitamente que estas pensións non eran sometidas a tributación no Estado español e que polo tanto non debían ser incluídas nas declaracións da renda, do IRPF, por parte das persoas que as percibían. A pesar diso, a Axencia Tributaria fixo unha interpretación diferente, contradita, como xa dixen con anterioridade, en numerosas sentenzas de tribunais superiores de xustiza. Pero aquí atopámonos cunha perversión de como o Partido Popular utiliza o Estado de dereito non para que impere a legalidade, senón que utiliza o Estado de dereito en función dos seus intereses políticos. O propio conselleiro de Facenda nesa interpelación recoñeceu que o Estado nunca recorrera en casación contra esas sentenzas, porque así, como non son creadoras de doutrina xurisprudencial as sentenzas dos tribunais superiores de xustiza, non se vería obrigado a aplicar de oficio o contido desa sentenza. Polo tanto, eu afirmo rotundamente, en nome do meu grupo, que hai unha perversión por parte do Estado e da Axencia Tributaria do chamado Estado de dereito para fastidiar neste caso a persoas tremendamente vulnerables, para obrigalas a que individualmente teñan que presentar demandas nos xulgados do contencioso-administrativo para que se resarzan os seus dereitos e se pare coa conculcación deses dereitos que se produciu ao obrigalos a tributar pensións percibidas antes do 1 de xaneiro de 2013. Algo similar ocorre en relación coas persoas que perciben unha pensión de invalidez procedente de países estranxeiros, que a falta de recoñecemento a través da pericial por parte da Tesourería Xeral da Seguridade Social para equiparalas, para ver o grao de equiparación que terían no Estado español, está obrigando a que moitas persoas que teñen minusvalías, incapacidades recoñecidas no estranxeiro que serían equivalentes á invalidez absoluta e á gran invalidez no Estado español, e que, polo tanto, ao abeiro do disposto no artigo 7 da Lei 35/2006 do imposto da renda das persoas físicas deberían estar exentas de tributación, estamos vendo como as obrigan sistematicamente a incluír na súa declaración da renda esas pensións por invalidez. Polo tanto, tamén se está conculcando ese artigo vixente da Lei do imposto da renda das persoas físicas sen que a Axencia Tributaria se aveña tampouco a ningún tipo de razón, e a aceptar tamén neste ámbito resolucións xudiciais que se están producindo no sentido de que hai que devolverlles eses cartos, pagados indebidamente, ás persoas que así o fixeron. Nós, desde logo, consideramos que, tendo en conta as características das persoas emigrantes retornadas, por tratarse de persoas de idade avanzada, que viviron gran parte da súa vida noutros estados cun funcionamento da administración a anos luz do funcionamento da administración do Estado español, cremos que por parte da Axencia Tributaria, en lugar de entorpecer, como se está facendo por parte desa axencia, o exercicio dos dereitos e o resarcimento dos dereitos destas persoas, o que se debería sería articular instrumentos para que se poidan exercer estes con máis facilidade; e, dende logo, para que non se obrigue nin os pensionistas con pensións de Alemaña nin os pensionistas con pensións de invalidez, sexa cal sexa o estado de procedencia, para exercer os seus dereitos, a ter que individualmente, caso a caso, persoa a persoa, e incorrendo aínda en máis gastos dos que xa lles fixo incorrer a Axencia Tributaria, recorrer á xustiza para que se cumpra a legalidade vixente. Hoxe, señoras e señores deputados, unha comisión da Coordinadora Galega de Emigrantes Retornados, das plataformas comarcais de emigrantes retornados, viaxa a Madrid para entrevistarse con todos os grupos e con todas as forzas políticas de cara a expoñerlles a súa problemática, de cara a expoñerlles o que eles consideran un tratamento inxusto que, a través da Lei 35/2006, se lles outorga ás pensións procedentes do estranxeiro, a expoñerlles as diferentes casuísticas de discriminación que se producen en relación coas pensións procedentes do estranxeiro, e a pedirlles que se comprometan as distintas forzas políticas coa realización, despois das eleccións xerais que terán lugar nos próximos meses, dunha profunda modificación da Lei 35/2006 para ter en conta as diferentes casuísticas dos emigrantes retornados, e polo tanto para resolver todos estes problemas dos que levamos debatendo practicamente durante tres anos neste Parlamento. Por iso o terceiro punto da nosa iniciativa –presentada, por certo, xa hai máis de dous meses– insta unha vez máis a que desde este Parlamento galego demandemos do Goberno do Estado que se faga unha modificación da dita lei, e que nesta se teña en conta unha lectura dos diferentes aspectos da problemática que ten que ver coa tributación das pensións dos emigrantes retornados. Desde a perspectiva de que nós non estamos pedindo, nin os emigrantes retornados tampouco, que non tributen, senón que o fagan na mesma escala e na mesma medida que o resto dos cidadáns, que o resto dos pensionistas, e que desde logo sexa unha tributación xusta e que sexa unha tributación equilibrada.
Vaia rematando, por favor.
Por iso presentamos esta moción e esperemos que poida ser aprobada por unanimidade por este Parlamento, porque responde nin máis nin menos que aos intereses de centos de galegos, de miles de galegos e galegas, aos que no seu día expulsamos deste país para procurarse un futuro e que agora, cando están de volta, o único que piden é un trato xusto, un trato non discriminatorio e poder vivir tranquilamente do froito do seu traballo, que son as súas pensións na nosa terra. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas, señora Paz. Intervención dos grupos parlamentarios. Polo Grupo Popular, o señor Puy Fraga.
Moitas grazas, señora presidenta. Como efectivamente tivemos ocasión de debater sobre esta cuestión ao longo dos dous últimos anos –exactamente cúmprense dous anos agora desde que aprobamos por unanimidade unha proposición non de lei nesta Cámara relativa ao problema dos emigrantes retornados que perciben pensións do estranxeiro–, pois, como xa fixen tamén na intervención que tiven ao fío da interpelación que fixo o Bloque ao conselleiro, quero recordar, que sempre é conveniente, que todo isto ten a súa orixe na sinatura dun convenio dentro da OCDE que permitiu aos estados intercambiar información sobre os pagos que derivaban, entre outros, dos sistemas públicos de pensións aos residentes noutros estados. Polo tanto, estamos a falar dunha actuación ordinaria da Axencia Tributaria –como se ten demostrado tamén despois con algunhas das actuacións– e non dunha persecución planeada para os efectos de facerlle dano a ninguén. E certamente desde que se puxo en marcha esta campaña de inspección por parte da Axencia Tributaria e unha vez que coñecemos o problema, xa antes mesmo de que houbera plataformas organizadas, nós fomos sensibles a iso. Desde o primeiro momento dixemos que estabamos ante un colectivo que non se trataba en ningún caso de defraudadores, senón, como moito, de vítimas de mala información, ás veces tamén consecuencia de información confusa facilitada desde a propia Axencia Tributaria. E, por suposto, desde ese momento –o ano 2013– que fomos coñecedores do problema estivemos traballando e facendo todo o posible para resolver o problema causado pola actuación da Axencia Tributaria sobre este colectivo. Por suposto, en todo este proceso estivemos en contacto permanente –tanto a través dos deputados como do propio Goberno– cos colectivos que así quixeron facelo, sempre coas portas abertas. Do mesmo xeito que o noso grupo recibirá os que hoxe se desprazan a Madrid coa intención de entrevistarse con todos os grupos parlamentarios. E quero recordar que, cando comezou o problema, esta Cámara pediu por unanimidade varias cousas. Tendo en conta as circunstancias –recordo que foi o que apoiamos todos–, que recibían pensións da emigración, e tendo en conta as actuais circunstancias de recesión económica, os altos niveis de desemprego, o empobrecemento das familias, o que pedimos foi regularizar a situación dos pensionistas sen consideralos como defraudadores fiscais, alongar os períodos de pagamento, máis longos dos estipulados habitualmente, eximir do pago de sancións a aqueles pensionistas que regularizasen a súa situación fiscal, así como revisar os convenios marco. E a día de hoxe podemos dicir que esta resolución –certamente tamén grazas ao apoio decidido do Goberno e do seu presidente, especialmente do seu presidente, que o defendeu en entrevistas co ministro de Facenda– está cumprida –e a maiores, porque tampouco lles reteñen nin lles cobran xuros de mora aos afectados por este problema–, está cumprida con creces esta petición unánime. Recordemos que a Lei 26/2014 de reforma da Lei do imposto sobre a renda das persoas físicas abriu un período de regularización, que efectivamente declarou exentos do pago de xuros de mora como de sancións, que houbo un proceso importante entre xaneiro e xuño de regularización, que afectou a varios millares –non centos de millares, como dixo a señora Paz– de galegos, concretamente en Galicia estamos a falar de 20.732 persoas que fixeron unha regularización a través de preto de 50.000 autoliquidacións, e que o Estado, como pedimos, tamén regularizou a cuestión. En todo caso, presentamos unha emenda que mantén os puntos 1 e 2, salvo o de oficio, porque o de oficio podería causarlles incluso problemas a aqueles que non están suxeitos a un proceso de revisión –polo tanto, pedimos a supresión–, e desde logo non compartimos, como xa falamos moitas veces, a cuestión relativa a que exista un trato discriminatorio. A lexislación e a obriga de tributar é igual para todos, os pensionistas españois, os estranxeiros ou incluso as persoas que perciban dúas rendas, cando unha delas –como vostede sabe– supera os 1.500 euros, e polo tanto entendemos que aí non existe discriminación. E, en definitiva, creo que todo o que fixo o Partido Popular ao longo destes tempos o que vén é a demostrar que estamos en política para resolver os problemas da xente, mesmo para pedir desculpas...
Vaia rematando, por favor.
...por unha actuación pública, aínda que non sexa competencia nin responsabilidade deste grupo, nin sequera do Goberno que apoia este grupo, ou dunha mala actuación administrativa, como ocorreu por exemplo cos retornados de Alemaña aos que se lles xiraron inspeccións cando estaba exenta a súa renda de acordo co convenio internacional. Para pedir desculpas tamén, pero, por suposto, para restablecer, dentro dos principios de reciprocidade da equidade fiscal, unha situación e resolver un problema. Nós non estamos –e temos ao longo deste pleno exemplos dabondo– para magnificar os problemas e incluso agravalos pensando na Xunta, nós para o que estamos é para resolver problemas pensando na xente. Moitas grazas.
Moitas grazas, señor Puy. Polo Grupo Mixto ten a palabra a señora Iglesias Sueiro.
Grazas, presidenta. Señor Puy, cumprido, cumprido con creces, non cumpriron, porque hai moitas eivas aínda, e as cidadás –as galegas e os galegos– asistimos con estupor a un despropósito descomunal dun goberno do PP, que se materializa no maltrato e acoso a un colectivo especialmente débil por parte do ministro Montoro e das súas políticas fiscais, que vostedes aplauden con entusiasmo e sen rubor. A moción do BNG que se está a debater xa foi presentada como iniciativa no Parlamento Europeo en maio do ano 2014, en nome da Coordinadora Nacional Galega de Emigrantes Retornados, porque se presentou ante o desleixo con que a Xunta de Galiza actúa na defensa das persoas emigrantes retornadas galegas. Apoiaremos esta iniciativa en todos os puntos por ser de lei e de xustiza, como así o demostran as dúas sentenzas do Tribunal Superior de Xustiza, que fallan que as pensións –por iso o fixeron vostedes, porque hai unha sentenza, non foi por vontade, senón polo fallo do Tribunal Superior de Xustiza–, que fallan que as pensións recibidas por emigrantes de Alemaña están exentas de tributar en España e condenan a Axencia Tributaria e o tribunal económico-administrativo rexional de Galicia a devolver o cobrado indebidamente, coa novidade de que tamén se condena a Hacienda a pagar as custas, polo que a interposición de demandas non terá consecuencias económicas para as demandantes. Apoiamos esta iniciativa porque ademais recolle as actuais, as actuais, demandas da Asociación Nacional de Galegos Retornados na súa totalidade. Consideramos estas demandas xustas en lei e razón. ¿Cales son? Queren os mesmos dereitos para as xubiladas que complementan as súas pensións cunha asignación do estranxeiro que as que reciben contías unicamente por España; e que só teñan a obriga de declarar a Hacienda cando os seus ingresos superan os 22.000 euros ao ano. Por iso se demanda a modificación da Lei 26/2014, para fixar o mesmo réxime do IRPF para as rendas procedentes das pensións con indiferenza de ese estas proceden dun estado ou de varios países. Tamén demandan mudar de xeito urxente a normativa para que, no caso de que haxa que tributar as pensións devengadas no estranxeiro, se estableza a partir do exercicio tributario de 2013. E tamén recoñecer de oficio –non sei por que vostede di que iso pode complicar, eu creo que todo o contrario– as pensións de invalidez que xa foron aprobadas nos países de procedencia, coa finalidade de acreditar a exención na tributación das pensións. Tamén solicitan as afectadas información dos países de procedencia das pensións para verificar que as prestacións xa están sometidas a gravame no país de orixe, e así evitar a dobre imposición. Alenxadre Lago, avogado das afectadas, critica que a Axencia Tributaria, despois da entrada en vigor da orde que obriga a devolver ao colectivo o que se lle cobrou indebidamente, demore en facer efectivo o pago. Por iso, ao facelo de oficio, axilizaría; porque, ademais, as solicitudes só se poden xestionar a través da internet, o cal suma unha maior dificultade a un colectivo de persoas maiores que proceden do rural. Lamenta tamén este avogado que o procedemento non se teña feito de oficio. Insisto, Hacienda ten o listado e sería moito máis fácil facelo deste xeito. Sobre todo agora que se dispón dun sistema telemático de probado éxito. Comparte esta deputada a sospeita do avogado de que, de facelo así, suporía que todas as afectadas cobrarían. Dadas as eivas burocráticas e a idade das pensionistas, moitas non poderán facer a solicitude. Apoiamos esta moción que defende os dereitos das retornadas galegas fronte ao desleixo deste Goberno cun colectivo de cidadáns aos que a Galiza actual debe moito, acusado e difamado polo Goberno do reino de España. Máis nada, moitas grazas.
Grazas, señora Iglesias. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra o señor Fajardo Recouso.
Bo día a todos de novo. A verdade é que este último debate pode ser bastante indixesto, sobre todo porque que suba o voceiro do Partido Popular a plantexar neste debate que o Partido Popular está aquí para axudar a xente é, cando menos, unha contradición. Se vostede é capaz de determinar a que xente axuda, entón falamos de propiedade. Porque se falamos da maioría social, vostedes o único que fixeron durante esta lexislatura, a lexislatura do Partido Popular, foi agredir a maioría social: repago sanitario, subida do IVE, reforma laboral que permite o despido case gratuíto, redución das indemnizacións de despido, redución das prestacións de desemprego, redución e maior dificultade para acceder a prestacións de viudedad e orfandad, recorte do 22 % do orzamento en sanidade... Podería continuar así toda a miña intervención. Ese é o seu concepto de que o Partido Popular está aquí para axudar a xente. Está claro para qué está aquí o Partido Popular. E vostede fala de que, cando se deron conta do problema, foi unha cuestión da Axencia Tributaria. Claro, a Axencia Tributaria é un ente libre que actúa pola súa conta e toma decisións que non teñen nada que ver coas decisións que toma o Goberno. Pero resulta que a Axencia Tributaria a dirixe un goberno que determina cales accións son as que fai a Axencia Tributaria. Eu vou dar un dato que creo que é bastante significativo: o 80 % dos traballadores da inspección da Axencia Tributaria dedícase a perseguir a pequena fraude, os pequenos detalles; o resto dedícase a perseguir as grandes fraudes: as tarxetas en negro, os sobres en "b", o financiamento ilegal dalgúns partidos. Esas cuestións son as que quedan para o menor número de responsables da Axencia Tributaria, precisamente aquelas que significan a maior parte da fraude fiscal deste país, porque a fraude fiscal deste país está onde está. E por iso vostedes fixeron regularizacións das fraudes fiscais, por iso permitiron aos defraudadores de verdade que se foran de rositas. Pero, claro, todo iso fano organizacións políticas, como o Partido Popular, que teñen causas abertas por financiamento irregular ou por ter diñeiro en paraísos fiscais. E parécenos unha sinvergonzonería que hai pouco tempo o señor Montoro dixera que a auténtica amnistía fiscal fora a dos emigrantes retornados e non a daqueles que tiveron a amnistía das grandes fortunas que tiñan diñeiro no estranxeiro. É unha falla de respecto á cidadanía, é unha tomadura de pelo absoluta. Porque aquí o que se fixo foi unha persecución a aqueles que manteñen este país e que están garantindo que non exista unha revolta social. O 80 % dos pensionistas deste país colaboran para poder darlles de comer aos seus fillos e aos seus netos, o 80 %. Polo tanto, cando o que esteamos facendo é que se vaia directamente ao bolsillo dos pensionistas, o que se está facendo é privar a moitas familias de calidade na súa atención sanitaria e educativa, e tamén de comida. Iso é o que fai o Partido Popular, ese é o seu concepto de axudar a xente. O 80 % de pensonistas deste país ten que axudar á súa familia a comer, e vostedes van e atacan os máis débiles, que son os que vostedes perseguen. Non perseguen a aqueles grandes defraudadores porque resulta que despois eses grandes defraudadores son os que aparecen de forma continua nas listas de aportacións a organizacións políticas como o Partido Popular. Polo tanto, eu non lle podo comprar ese discurso, porque é unha falacia, unha mentira. E, ademais, vostedes non son sinceros. Para o que están vostedes aquí é para defender os intereses dunha minoría que masacra a maioría social deste país. E a proposta que se fai é ben sencilla, e nós non podemos máis que apoiala. Porque parece de recibo que aqueles que non terían que ter pagado nada por estar nun convenio con Alemaña non teñan que, motu proprio, facer un proceso para que se regularice e se lles devolvan os cartos cobrados. Parece razoable que fose a propia Administración. De igual xeito, non ten ningún sentido que se asumimos que calquera outro país da Unión Europea ten recoñecida unha pensión de incapacidade a calquera persoa, pois faino cuns criterios de rigorosidade que permite aplicarlle a esa persoa a capacidade de que de oficio se entenda que esas tampouco tributan neste país. E o último posicionamento que se fai parécenos absolutamente razoable, parécenos absolutamente razoable. Non compartimos o criterio polo que se plantexa que aquelas persoas que reciban máis dunha renda teñan que tributar e os que reciben unha soa non, porque provoca inxustizas como esta, absolutamente inaceptable, pero outras inxustizas que creo que debe coñecer todo o mundo. Unha das cuestións que pasan neste país cando unha persoa queda no desemprego por mor das políticas do Partido Popular é que o primeiro mes do seu salario de desemprego, se o ten –porque hai que recordar que se pasou do 90 % de protección a menos do 50 % de protección aos desempregados–, ten que pagar a Facenda. Porque cando non está obrigado polo seu salario, resulta que, cando queda no paro, ao ano seguinte ten que facer a declaración e sempre lle sae a pagar. Polo tanto, vostedes o que fan é o de sempre, perseguir os que están abaixo para permitir que siga incrementándose a riqueza por desposesión. ¿Que quere dicir incrementar riqueza por desposesión?
Vaia rematando, por favor.
Que os máis ricos se fan máis ricos a cambio de quitarlles aos de abaixo. E non hai máis que ver as cifras de desigualdade. ¿Cal é o país de Europa onde máis creceron as fortunas multimillonarias? Este país, este estado, e, pola contra, seguimos con un de cada catro en situación de pobreza. Máis nada e moitas grazas.
Grupo Socialista. Ten a palabra a señora Gallego Calvar.
Moitas grazas, presidenta. Bos días, máis ben tardes xa, a todas e a todos. Desde o Grupo Parlamentario Socialista imos apoiar esta moción que presenta a señora Paz, entre outras cousas porque coincidimos en moitos debates parlamentarios xa nas reclamacións que fican pendentes. Aínda que nós tamén entendemos que esa regularización que levou a cabo o Goberno de España ten moitos flecos, ten moitas eivas, e é moi criticable, como xa o temos manifestado aquí en moitas ocasións, porque non se quixo aceptar facer unha revisión de oficio. O prazo, dende logo, dende o que nos trasladan a nós as organizacións de pensionistas emigrantes retornados, foi insuficiente, aínda queda xente que non fixo a regularización. E, logo, regularizouse aqueles aos que non había que regularizar, entre eles estas persoas pensionistas coas pensións de Alemaña; a pesar de que se coñecía, porque todas e todos os que estamos aquí escoitamos xa en moitas ocasións estes debates, e non é a primeira vez que falamos neste hemiciclo das pensións de Alemaña, das sentenzas do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia e de como a Axencia Estatal de Administración Tributaria facía oídos xordos ás reivindicacións que se lle facían dende aquí para explicarlle que estaba facendo algo mal, que lles estaba intentando cobrar uns impostos a persoas que non tiñan por que facer esa declaración. Polo tanto, o que plantexa o Bloque Nacionalista Galego de reclamar a revisión de oficio para que todas aquelas declaracións que xa se fixeron se lles poidan devolver porque non tiña dereito a Axencia Tributaria a reclamalas, por suposto que si, eu creo que ninguén estará en contra desta cuestión. O segundo punto é outra das reivindicacións que eu creo que todos e todas asumimos en parte aquí, aínda que é certo que o Partido Popular, co seu voto, aínda non as apoiou explicitamente, que é que as invalideces que se recoñecen noutros países teñan o mesmo tratamento en España. Porque sucede que se tiveran ese mesmo recoñecemento, en moitos casos as persoas estarían exentas de tributar, como están aquí no noso país. E, claro, que non se recoñezan automaticamente, que cheguen aquí, que teñan que facer un periplo por oficinas da Administración, por médicos, pedindo incluso a privados que lles traduzan os documentos porque na propia Administración pública moitas veces non se lles dá ese servizo, pois o que está é xerando problemas, inconvenientes a esas persoas, pero tamén unha situación absolutamente inxusta, porque en moitos casos esas persoas, se se lles respecta o recoñecemento da incapacidade que tiñan nos países aos que emigraron, pois estarían exentas de tributar en España. A lexislación tributaria, unha vez máis –como noutras ocasións o Grupo Parlamentario Socialista o vén presentando–, hai que modificala, hai que garantirlles aos pensionistas emigrantes retornados que teñan exactamente, exactamente, o mesmo tratamento fiscal que os pensionistas que non foron emigrantes, que equiparen o mesmo tratamento fiscal. Porque xa temos demostrado en moitas ocasións, a pesar de que o Partido Popular neste caso si que o ten negado, que, coa mesma lexislación, o tratamento que teñen as pensións do estranxeiro respecto das pensións estatais e respecto da lexislación dos dous pagadores, provoca solucións, resultados, distintos, por dicilo dalgún xeito, na declaración da renda. Polo tanto, o que hai que facer é modificar a lexislación tributaria para buscar un acomodo a esta situación. O señor Puy viña facer o discurso amable de que o Partido Popular sempre estivo de acordo coa reclamacións dos pensionistas emigrantes retornados e que sempre tratou de axudalos, pero non é menos certo que todo o que pasou foron decisións políticas, señor Puy, non foi un acordo administrativo. Houbo un goberno que decidiu que ía facerlles unha inspección masiva e planificada aos pensionistas emigrantes retornados, e fíxoa. O mesmo goberno que decidiu perdoarlles débedas a persoas que defraudaban e facerlles amnistías fiscais, o mesmo goberno, o mesmo. E agora escoitamos a algún dirixente a nivel estatal, como o señor Montoro hai pouco, dicir que o que se fixera cos pensionistas emigrantes retornados era unha amnistía fiscal. Ou sexa, que agora o señor Montoro chámalle amnistía fiscal a facerlles pagar aos pensionistas emigrantes retornados, xa non sabemos como lle chama ao que fixo con todos os da Gürtell e demais, aos que se lles perdoaron débedas millonarias e que só tiveron que pagar un apenas nada por todo o que tiñan que pagar se se lles aplicara a lexislación...
Vaia rematando, por favor.
...tal e como estaba. Non sei como lle chaman. Pero, bueno, son estas cousas que ten o Partido Popular, que sempre trata de poñer cara amable cando os cidadáns teñen razón. Efectivamente, os cidadáns teñen razón, e a mellor maneira de solventar os problemas e de darlles a razón aos cidadáns é atender as súas reivindicacións.
Remate, por favor.
Voten a favor desta iniciativa e voten a favor de todas as iniciativas que presentamos aquí os grupos da oposición nesta cuestión; por certo, con aqueles plantexamentos que vostedes saben que teñen razón porque son os plantexamentos que nos fan as plataformas de pensionistas emigrantes retornados. Máis nada e moitas grazas.
Grupo Parlamentario autor da moción. Ten a palabra a señora Paz Franco. Déanlle voz ao escano da señora Paz Franco.
Grazas, señora presidenta. En primeiro lugar, quixera agradecer as intervencións de todos os grupos parlamentares, fundamentalmente daqueles que sen ningún tipo de dúbida van votar favorabelmente esta iniciativa presentada polo Bloque Nacionalista Galego na súa integridade. En relación coa emenda formulada polo Grupo Parlamentar Popular, eu quixera dicirlle ao señor Puy que, desde logo, agradecemos a emenda, na medida en que representa un avance significativo na posición do seu grupo en dúas cuestións fundamentais ás que fixemos referencia todas as persoas que interviñemos neste punto, que son: o tema das pensións procedentes de Alemaña de antes de xaneiro de 2013 e a cuestión daquelas pensións por invalidez que están tributando sen teren que facelo, tal e como establece o artigo 7 da lei. Lamentamos, sen embargo, que o Grupo Parlamentar Popular siga sen recoñecer a necesidade de facer unha modificación da lexislación para adaptala a estas circunstancias e casuísticas en relación coa tributación das pensións procedentes da emigración. Nós, polo que atinxe á emenda formulada polo Grupo Popular, se ao resto dos grupos, fundamentalmente ao emendante, lles parece ben, estariamos en disposición de aceptar a súa emenda en relación cos puntos 1 e 2, e de votar separadamente estes dous puntos do punto 3, se acepta o Grupo Popular e o resto dos grupos, porque queremos que, en todo caso, isto signifique que por parte do Grupo Parlamentar do Bloque Nacionalista Galego en ningún caso renunciamos a manter viva a reivindicación de que se modifique a lei, e ademais temos a esperanza de, como neste tema fomos dando pasiños moi cativos, fomos cambiando pouco a pouco a posición do Goberno, da Administración tributaria e do Partido Popular, seguir dando eses cativos pasos para que algún día poidamos ver resolto este problema definitivamente. Para rematar permítame, señora presidenta, dicir que no caso de que esta iniciativa, no referente aos puntos 1 e 2, se aprobe por unanimidade, esperemos que tamén o Grupo Parlamentar Popular –desde logo, o Grupo do BNG si o fará– estea pendente e presionando a Xunta de Galiza para que para a verificación dos contidos deses dous puntos se faga algo, ou moito máis, que simplemente remitirllos á Axencia Tributaria. Todos e todas teremos que estar moi atentos e exercendo a presión necesaria para que dunha vez por todas se verifique o cumprimento desas dúas cuestións que todos e todas, polo visto neste debate, consideramos que son de xustiza. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas, señora Paz. Suspendemos a sesión ata esta tarde ás 16 horas, que dará comezo coa comparecencia da conselleira de Sanidade. Moitas grazas.
Reiniciamos a sesión coa comparecencia da conselleira de Sanidade. Acumúlanse as dúas peticións de comparecencia. Comparecencia da Sra. conselleira de Sanidade, por petición propia, para explicar, unha vez finalizado este, o proceso de traslado e posta en marcha do novo Hospital público de Vigo Álvaro Cunqueiro Comparecencia da Sra. conselleira de Sanidade, por petición do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, do G.P. do Bloque Nacionalista Galego e do G.P Mixto, para dar conta das numerosas deficiencias detectadas a nivel estrutural, hixiénico e organizativo do novo Hospital Álvaro Cunqueiro de Vigo, así como da privatización dos seus servizos.
Ten a palabra, para a súa primeira intervención, a conselleira de Sanidade, dona Rocío Mosquera Álvarez.
Presidenta, señorías, boa tarde. Boa tarde a todos. Comparezo hoxe aquí para dar conta do proceso de traslado e posta en marcha do Hospital Álvaro Cunqueiro. A miña intención inicial era vir explicalo unha vez rematado dito proceso, mais ante a confusión xerada, e como non hai nada, absolutamente nada, que ocultar, acudo hoxe para informar a esta Cámara. Como primeira providencia hai un feito que non por evidente quero deixar de clarexar. O novo hospital forma parte do Complexo Hospitalario Universitario de Vigo, é público, é propiedade do Sergas, e polo tanto é propiedade de todos os vigueses, dos habitantes da súa área sanitaria metropolitana e de todos os galegos e galegas. Vigo posúe agora un hospital que moitas cidades españolas quixeran ter. Os profesionais da sanidade pública teñen á súa disposición a infraestrutura con maior capacidade e potencialidade, dentro do seu xénero, en canto a avances e posibilidade de futuro que se acometeu en España nestes últimos anos, e iso que houbo que afrontala coa dificultade engadida de facelo en plena recesión económica. Vigo conta cunha infraestrutura que prestará asistencia sanitaria –e de feito xa está a prestala– aos máis de 600.000 veciños desa cidade e a súa área de influencia. Todo o mundo tiña moi claro desde hai moitos anos que a área de Vigo precisaba un novo hospital e que non se podía esperar máis; unha necesidade á que non se lle dera resposta nin sequera nos anos de maior bonanza económica. Fagamos un pouco de historia. O proxecto do hospital está enmarcado dentro do Proxecto Sectorial de Incidencia Supramunicipal, o PSIS, aprobado en febreiro de 2009. Paralelamente a este PSIS tramitouse a declaración de impacto ambiental. Ademais destes dous documentos, cando chegamos no ano 2009 ao Servizo Galego de Saúde había un proxecto básico para o novo hospital de Vigo, aprobado en outubro de 2008, pero que non fora sometido a información pública. Tivemos que facelo nós en data 28 de xaneiro de 2010. Asemade, existía un convenio marco de cooperación entre a Xunta de Galicia, a través das consellerías de Sanidade, o Servizo Galego de Saúde e a Consellería de Política Territorial, Obras Públicas e Transporte, e o Concello de Vigo para a construción do novo hospital e a dotación das súas infraestruturas asinado en marzo de 2006, no que se definían as obras que cada un tiña que acometer. Neste convenio especificábase que a Consellería de Sanidade asumía a redacción do proxecto sectorial de incidencia supramunicipal e expropiaba os terreos, establecendo na súa cláusula sexta que a xestión de todos os servizos do complexo lle corresponderán ao Sergas, para o que recorrerá ás fórmulas de xestión legalmente establecidas. A CPTOPT asumía os accesos e o Concello de Vigo asumía os subministros necesarios, os servizos necesarios para a construción e o funcionamento do hospital, en concreto o abastecemento de auga e o saneamento, así como a dotación e subministración de servizos de gas cidade, electricidade, canalización de fibra óptica e calquera outro que sexa imprescindible ou necesario para a construción e funcionamento do hospital. Ademais, na súa cláusula oitava establece que o Concello de Vigo cederá gratuitamente, e libre de cargas e gravames, aqueles terreos do ámbito do proxecto sectorial dos que dispoña no momento da sinatura do presente convenio, así como aqueles outros que o Concello opte por adquirir por calquera título. Por mor deste convenio, tivemos que afrontar o proceso de expropiación dos terreos, proceso que finalizamos o 5 de outubro de 2010, por un importe de 7,5 millóns de euros. É a primeira vez que un concello non pon á disposición da consellería o terreo para a construción dunha infraestrutura sanitaria, sexa un centro de saúde ou un hospital. É un exemplo máis da absoluta falta de apoio que tivemos desde o primeiro momento por parte desa corporación, que se negou durante todos estes anos a asumir os seus compromisos, nin os recollidos no convenio nin ningún outro. Tamén no Servizo Galego de Saúde había un estudo de viabilidade económico-financeiro para construír o hospital polo procedemento PFI, estudo que curiosamente o bipartito lle encargou á empresa PricewaterhouseCoopers e que tanto demonizaron algúns despois. É certo que existía tamén outro estudo de viabilidade para realizado polo SPI, pero sen ter consignado nin un só euro para iso. Nestas diatribas foron pasando o tempo, e non foron quen de construílo nin por un nin por outro sistema, e en momentos de bonanza económica. Había tamén varios plans funcionais, elaborados entre o ano 2006 e 2009 e realizados por Elola Consultores e Intersalus. Hai que lembrar que, ao sobrevir a crise económica, unha boa parte dos proxectos que estaban en marcha en toda España tiveron que reformularse, e moitas veces incluso tiveron que ser abandonados. Non foi o caso de Vigo. Por parte do Goberno da Xunta de Galicia consideramos dende o primeiro momento que esta era unha das nosas prioridades, a necesidade de dotar a Vigo dun novo hospital que permitise superar as deficiencias existentes, e arrancamos co proceso. O primeiro documento de análise é xa de setembro do ano 2009. Varios foron os motivos que nos levaron a elixir o modelo de colaboración público-privada, o chamado PFI. Os máis relevantes foron: dispor dun novo hospital no peor escenario económico coñecido, co convencemento de que coa fórmula tradicional non sería posible; é dicir, a decisión era facer ou non facer o hospital. E a segunda razón, poder realizalo no menor tempo posible, e, por suposto, en moito menor tempo que polo sistema de contratación pública habitual, do que tiñamos unha experiencia moi recente en Lugo, onde se tardaron máis de dez anos. Así, en xaneiro de 2010 puxemos a exposición pública o estudo de viabilidade económico-financeira da concesión de obra pública para a redacción do proxecto, financiamento, construción e explotación de determinados servizos non clínicos complementarios do novo hospital de Vigo. E en maio de 2010 publicamos no DOG, no DOP e no BOE a licitación da concesión de obra pública e a redacción do proxecto técnico, financiamento, construción e explotación de determinados servizos non clínicos do Complexo Hospitalario Universitario de Vigo. Quero destacar que nestes documentos está recollido –como non pode ser doutra maneira– o ámbito de contratación, que son os servizos non clínicos obxecto da xestión; recórdolles que son a restauración, a lavandería e lencería, a limpeza, o mantemento de electromedicina, o mantemento xeral, a desratización, desinsectación e desinfección, o transporte interno e externo e a xestión auxiliar, a seguridade, os subministros e xestión enerxética, a central de abastecemento e tratamento de augas, o mantemento de equipos de impresión e reprografía e a conservación de viais e xardíns. E volvo insistir unha vez máis que, destes doce servizos, nove xa estaban a ser prestados por empresas externas. Estes documentos recollen tamén o canon máximo anual a pagar á concesionaria. Na licitación establecíase un canon máximo anual de 72,87 millóns de euros, dos que 46,44 corresponden á construción e 26,43 á prestación de servizos non sanitarios, con 1,20 millóns de dedución dos custos polas explotacións comerciais; é dicir, o total a pagar establecíase en 71,66 millóns de euros. Na adxudicación, dito CMA reducíase a 60,4 millóns de euros: 36,2 da obra e 24,2 dos servizos non sanitarios, cunha dedución polas explotacións comerciais de 3,9 millóns; ou sexa, a pagar 56,5 millóns de euros. Isto, por suposto, sen IVE, xa que este estaba a mudar. Nestas explotacións comerciais está incluído o párking, figurando claramente que a tarifa tiña que ser a media das tarifas da cidade de Vigo. Todos estes documentos, o estudo de viabilidade económico-financiera e os pregos de contratación, estiveron en exposición pública no perfil do contratante do Sergas e foron publicados como establece a lexislación vixente. Polo tanto, insisto, isto é coñecido por todos os que quixeron velo desde o ano 2010. O contrato coa UTE adxudicataria asinouse con data 21 de febreiro do ano 2011. O proceso implicou moito esforzo, traballo e ilusión por parte de moitas persoas, de moitos profesionais, que tiñan un obxectivo común: dotar a Vigo e ao sur de Galicia dun hospital punteiro e coas mellores dotacións. Levouse a cabo con todas as garantías e coa máxima transparencia, cumprindo –como non podía ser doutra maneira– co texto refundido da Lei de contratos do sector público. Conta con todos os informes preceptivos favorables: dos técnicos da Mesa de contratación, da Asesoría xurídica, da Intervención, e para maior abundamento neste tipo de contratos, tamén co informe favorable da Intervención General del Estado, que foi emitido en maio de 2010. Efectivamente, señorías, en maio de 2010, cando aínda gobernaba, evidentemente, o señor Rodríguez Zapatero. Creo que non se poden dar máis avais da seguridade xurídica deste contrato. Pero sigamos co proxecto. A acta de replanteo asinouse o 24 de xuño de 2011, e a obra iniciouse de xeito efectivo o 24 de setembro de 2011. Una vez asinado o contrato, a UTE negocia o financiamento, e no peor escenario financeiro que viviu este país, conseguiu pechalo o 1 de agosto de 2013. A data de finalización da obra foi o pasado 24 de abril do ano 2015. Quero resaltar que se construíu, pese ás dificultades do momento e da absoluta falta de colaboración, sobre todo do Concello de Vigo, nun tempo récord: menos de catro anos desde o inicio das obras ata a entrega das mesmas ao Sergas, a metade do prazo que outras obras similares e recentes. O último hospital comparable posto en funcionamento foi o Hospital Universitario Central de Asturias, e tardouse en construír case doce anos, tres veces máis que o Álvaro Cunqueiro. O 25 de abril iniciouse o prazo para a posta en marcha da infraestrutura deste novo hospital público e o traslado. Así, 70 días despois, o 29 de xuño foi a primeira xornada de traballo asistencial do hospital. Os primeiros 65 pacientes recibiron atención nos servizos de Anestesia, Nefroloxía e na unidade de Hemodiálise, á vez que se iniciou a actividade no hospital do Servizo de Anatomía Patolóxica. Esta data, histórica para a sanidade de Vigo e para a galega, desenvolveuse con total normalidade. O proceso de traslado dun hospital é dunha complexidade técnica e loxística enorme. Estamos a falar do traslado progresivo de centos de pacientes que precisan hospitalización e tamén dos centos de profesionais responsables da súa atención, ademais do equipo e mobiliario necesarios. Por iso se considerou que os meses de verán eran os máis adecuados para levalo a cabo, dado que o número de pacientes ingresados e a actividade do centro é menor que noutras épocas do ano. En Vigo esta complexidade vese incrementada polas propias características da asistencia. Non se trata de cambiar dun edificio para outro, senón que é necesario reorganizar e unificar nun único centro a actividade que se está a realizar en dous, tres, e incluso nalgúns casos catro centros. Faise necesario homoxeneizar procedementos de traballo moitas veces moi dispares e integrar equipos de persoas que nunca traballaron xuntas. Isto, sen dúbida, aumenta a incerteza e as resistencias. Pero tamén tiñamos claro –e así nolo transmitían os responsables– que non había outra maneira de facelo. Esta reorganización parte da diferenciación dos edificios en función da patoloxía a atender, en lugar de polo concello de procedencia. Establécese que no Hospital Álvaro Cunqueiro se unificará o Servizo de Urxencias, ata agora dividido, con dúas portas de entrada; as unidades de Medicina Intensiva, tamén divididas; a actividade cirúrxica máis complexa e aquela patoloxía en xeral máis complicada ou con maiores requirimentos técnicos. No Hospital do Meixoeiro concéntrase a cirurxía de curta estancia e ambulatoria e a hospitalización médica de pacientes crónicos, psicopatolóxicos e de idade avanzada; así como aquelas especialidades cunha maior carga ambulatoria. E tamén a radioterapia, polas dificultades técnicas de mover os equipos. No Hospital Nicolás Peña realizarase a hospitalización psiquiátrica, de rehabilitación e de coidados residenciais. A este mesmo principio responde a planificación do laboratorio, deseñando un laboratorio único no Complexo Hospitalario Universitario de Vigo, con dúas partes perfectamente diferenciadas: unha de resposta rápida para todas aquelas probas que teñen que ter resultados en menos de seis horas, e as máis complexas, que requiren de aparataxe individualizada e que se ubicará no Álvaro Cunqueiro. E un gran laboratorio Core, que dea resposta a todas as probas analíticas programadas –recordemos que o 80 % proceden de atención primaria–, que se ubicará no Meixoeiro e que, como se vén de demostrar noutros moitos centros de Galicia e de fóra de Galicia, mellora a trazabilidade e a eficiencia dos laboratorios. Por iso, programouse todo o proceso de traslado e reorganización asistencial con precisión, rigor e de forma moi detallada. E esta proclamación foi presentada e consensuada cos profesionais durante os meses de maio e xuño e foi presentada á prensa polo xerente o día 5 de xuño de 2015. Pero é ben certo que desde o primeiro momento tivemos claro que o calendario estaba supeditado ao cumprimento de catro principios reitores: a seguridade para os pacientes e os profesionais, a complexidade crecente, a minimización dos períodos de traslado e a implicación dos profesionais. Deles, obviamente, o principal era garantir as condicións de seguridade dos pacientes e profesionais. Desde o 29 de xuño ata o 28 de agosto –dous meses– o proceso levouse a cabo estritamente dentro do programado, polo que a actividade de consultas externas, probas diagnósticas, hospitais de día e toda a hospitalización convencional, se atopan xa no novo hospital e en funcionamento. É dicir, que se levou a cabo un 75 % do traslado sen incidencias maiores e segundo o calendario establecido. E así, o 28 de agosto a xerencia do Complexo Hospitalario Universitario de Vigo propón reordenar a última fase do traslado previsto para a seguinte semana, conforme as recomendacións do servizo de medicina preventiva e de acordo cos profesionais do centro, en aras de garantir o principio reitor de todo este proceso: a seguridade dos pacientes. Nesta mesma mañá sucedéronse os contactos da xerencia cos distintos implicados nesta medida: o servizo de medicina preventiva, os servizos e unidades que ían ser trasladados a seguinte semana e os servizos e unidades que xa estaban realizando a súa actividade no Álvaro Cunqueiro, e así mesmo, á última hora da mañá, procédese a informar á comisión de centro. Polo tanto, entendemos que a crítica relativa á falta de información ou de transparencia carece en absoluto de fundamento. Transparencia, señorías. A medida foi adoptada pola xerencia tras os controis ambientais realizados polo servizo de medicina preventiva, ao non contar co 100 % dos resultados negativos das unidades críticas, e poden estar seguros de que só cando se dispoña desta información de maneira totalmente segura se establecerá unha nova data de traslado. Quedan pendentes de traslado as unidades máis críticas do hospital: o bloque cirúrxico, as unidades de coidados intensivos e reanimación e urxencias. As urxencias porque están supeditadas ás anteriores, e o bloque cirúrxico e as unidades de críticos porque exixen uns controis de seguridade que é necesario realizar cuns tempos moi axustados, e, se non son totalmente negativos, invalidan a súa posta en funcionamento. De feito, estes controis nas unidades xa funcionando fanse periodicamente, e, de ser os resultados positivos, procédese ao seu peche. Por iso, repito, entendendo que a prioridade é a seguridade do paciente e que se considera adecuado levar a cabo o traslado destas unidades de forma conxunta, de acordo co cronograma presentado, e non individualmente cada unha delas, pospúxose o programa de traslado ata dispor de todos os controis que se consideraban precisos. Esta, e ningunha outra, é a decisión que se entende que debe tomarse por unha administración responsable e é a que se debe de esperar do Servizo Galego de Saúde. Esta conselleira, por tanto, séntese segura das decisións tomadas, garante a seguridade dos pacientes que van ser trasladados ao Hospital Álvaro Cunqueiro e tamén dos que xa están no hospital e desmárcase totalmente daqueles que pretenden desprestixiar a sanidade pública galega. Polo tanto, quero deixar moi claro que, unha vez que todos os controis resulten correctos, co visto e prace dos profesionais –sobre todo neste caso do servizo de medicina preventiva–, o proceso retómase. E por iso, segundo acaba de informar o xerente do Complexo Hospitalario Universitario de Vigo, xunto co xefe de servizo de medicina preventiva, o próximo luns, día 21 de setembro, retomarase o traslado seguindo o cronograma previsto. Nestes últimos días asistimos á reubicación das distintas unidades do Meixoeiro, onte mesmo trasladouse dermatoloxía. É imporante sinalar, para a tranquilidade da cidadanía, que, como ben subliñando o xerente do Complexo Hospitalario Universitario de Vigo e os xefes de servizos de maneira reiterada estes días, as necesidades asistencias, tecnolóxicas e de recursos humanos dos pacientes hospitalizados no Álvaro Cunqueiro están plenamente garantidas cos recursos que agora mesmo están dispoñibles. Outro dos temas que se puxo en cuestión estes días foi a dotación. Respecto disto, teño que dicir que a licitación do equipamento electromédico e de mobiliario clínico se foi realizando en distintas fases agrupadas en lotes segundo a tecnoloxía de que se trate. Todo este plan de equipamento estímase que vai acadar un investimento superior aos 45 millóns de euros, e os concursos fóronse realizando nos últimos meses, sempre cumprindo a normativa vixente. Teño que dicir, ademais, que todos os recursos presentados contra estes concursos foron fallados a favor do Sergas, agás o do laboratorio, no que decidimos aceptar a resolución do Tribunal Administrativo Central de Recursos Contractuais e volvelo sacar. Ademais, o plan de equipamentos complétase, como non pode ser doutra maneira, co plan de traslados de equipos dos outros centros; todo aquilo que está en condicións de funcionamento e que foi pactado cos profesionais, así como a actualización tecnolóxica dos mesmos. En definitiva, con este novo centro asistencial público, como sempre insistimos, dáse resposta con visión de futuro a unha necesidade histórica e faise xustiza coa área sanitaria máis poboada de Galicia. Creo que as cifras resultan moi contundentes en canto á magnitude e á capacidade desta infraestrutura. A superficie total construída é de 280.000 metros cadrados, tres veces máis que o Hospital Xeral. Ten como principais dotacións: 22 quirófanos para cirurxía con ingreso, 2 deles integrados e 2 quirófanos de urxencia; 12 unidades de partos; 2 quirófanos para cesáreas e 5 salas especiais; 62 salas de diagnóstico por imaxe; 150 locais de consulta e unha gran área de consultas multicanle; unha área de urxencias que duplica as actuais; a área de docencia e investigación e outras áreas como aparcamento, gardería, heliporto, central de instalacións, biblioteca, etc.; e unha capacidade máxima de hospitalización de 1.465 camas. Temos aquí, en fin, un hospital de futuro, cun deseño arquitectónico flexible, con reservas de espazo para acoller o crecemento de servizos e con capacidade para adaptarse ás futuras necesidades, pero tamén estamos a vivir unha etapa sen precedentes no sistema sanitario, na que algúns parecen non pararse en barras para desprestixiar o novo hospital, e con el o sistema público de saúde, e con el a todos os profesionais que están a traballar día a día para facer o traslado nas mellores condicións posibles e coas mellores garantías de calidade e seguridade. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Parecen incapaces de ver o potencial que significa dispoñer desta infraestrutura para a asistencia sanitaria en Vigo nos próximos anos, e traballar para conseguilo. Chegados a este punto, debo manifestar que en pleno proceso de traslado non parecen responsables actuacións como as de organizar manifestacións, pedir a creación de comisións de investigación, plantexar preitos ante Europa por feitos coñecidos desde hai catro anos...,
Señora Acuña, ten unha chamada á orde.
...solicitar incluso por vía xudicial a paralización do traslado ou exixir a evacuación dos pacientes. Para todo iso houbo tempo suficiente antes de iniciar o traslado, e haberao con posterioridade, polo que este tipo de actuacións durante un proceso tan delicado, como é o traslado dun hospital, non fan senón retratar a quen os protagoniza e a responsabilidade coa que elixen os momentos de levar a cabo estas actuacións. [[Aplausos.]] Quero aproveitar para manifestar o meu recoñecemento, dicir que me sinto tremendamente orgullosa do traballo realizado por todo o equipo directivo durante todo este proceso e recordarlles que, co cambio de xerente en abril deste mesmo ano, desde a súa incorporación, afronta o reto do traslado e da posta en marcha con toda a súa enerxía. O resto do equipo é o mesmo que leva moitos meses traballando para planificar tanto o traslado como a reorganización de toda a asistencia sanitaria de Vigo. O meu recoñecemento tamén para o foro de xefes de servizo do Complexo Hospitalario Universitario de Vigo, que só entende colaborar co liderado neste gran proxecto, a pesar de todas as presións e críticas xurdidas desde distintos ámbitos, pois eles saben ben que está en xogo o futuro profesional de todos e cada un dos seus servizos e, por ende, a calidade asistencial que se prestará á cidadanía de Vigo e á súa área nos próximos anos. E, por suposto, quero mostrar o meu profundo agradecemento e recoñecemento á maioría dos profesionais do hospital polo seu esforzo durante estes días [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] para que o proceso se realice do mellor xeito posible, en particular aos que formaron parte dos grupos de traballo, que planificaron e implementaron o traslado. Fago extensivo este agradecemento ao labor da Policía Local e en xeral ás persoas, empresas e administracións que están a colaborar con todos nós. [[Murmurios.]] Ademais, quero trasladar aos pacientes afectados polo traslado e ás súas familias as miñas desculpas polos erros que puidesen suceder e o meu sincero desexo de que as lóxicas molestias derivadas do desprazamento resulten as mínimas posibles. Pido comprensión por iso, e asegúrolles que, xunto cos nosos profesionais, estamos facendo o posible, e ás veces tamén o imposible, para minimizar os posibles erros que poidamos cometer ou que poidan xurdir. En calquera caso, os vigueses non se deben levar a engano. Neste 2015 a área metropolitana de Vigo vai dispor dun hospital público dos máis modernos de Europa, situado na vangarda tecnolóxica, no que prestarán asistencia os profesionais sanitarios do Servizo Galego de Saúde e que ofrecerá as mellores condicións asistenciais para pacientes e profesionais. Aos vigueses e aos galegos custounos moitísimo facer este hospital en plena recesión económica, e nin eles, que son os propietarios do complexo...,
¡Señor Gallego!
...nin os profesionais merecen máis que apoio, recoñecemento e que se manteña o prestixio da sanidade pública galega. Témolo que facer entre todos con rigor, lealdade institucional e, sobre todo, con responsabilidade, polo ben da cidadanía. Moitas grazas.
Rolda dos grupos parlamentarios. Polo Grupo Mixto ten a palabra... [[O señor Gallego Lomba pronuncia palabras que non se perciben.]] ¡Señor Gallego, ten unha chamada á orde! [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Rolda dos grupos parlamentarios. Polo Grupo Mixto ten a palabra a señora Martínez. ¡Silencio, por favor! ¡Señor Tellado! Señora Martínez, ten a palabra.
Grazas, presidenta. Moi boa tarde a todos e a todas. Señora conselleira, ¡hai que ter valor para vir aquí con ese autobombo! ¡Todo propaganda! Fala vostede de que vén pola confusión xerada. Vén polo caos que vostede montou. Montou un auténtico caos na sanidade de Vigo, e vén aquí presumir de non sei o que. Servizos non clínicos privatizados. Privatizouse o non clínico, porque a lei non lle permite privatizar o clínico. Se non, estarían privatizados ata os servizos médicos, señora conselleira. ¡Menos mal que de momento non modificaron esa lei!, e a sanidade pública ten que ter profesionais sanitarios que dependan directamente da sanidade pública. Fala dun parking que ten a tarifa media de Vigo. Ben, a un servizo esencial lle poñemos un parking de tarifa media, porque aos vigueses nos sobra o diñeiro, porque na provincia de Pontevedra hai postos de traballo para todos e ademais de calidade e ningún está en paro; ninguén ten problemas económicos na cidade de Vigo nin na provincia de Pontevedra. Di que foi unha data histórica a da inauguración. A data histórica foi o 3 de setembro: a manifestación. Esa manifestación que vostede critica, porque a vostede non lle gusta –como ao Partido Popular– que a cidadanía fale e diga o que está ocorrendo de verdade e tapen a súa propaganda con realidades. É mentira que urxencias teña unha única porta, mente outra vez. Urxencias ten dúas portas: a do Chuvi e a de Povisa, porque a de Povisa se mantén. Polo tanto, seguimos cunha sanidade privatizada en Povisa e agora privatizamos a sanidade pública que tiñamos; volvémola privatizar nun novo hospital privado. Fala de que consensuou co persoal. Gustaríame saber con quen. Con todos os que se estaban manifestando hoxe pola mañá aí, non. Non sei con que persoal consensúa vostede. Que todo está solucionado, listas, consultas e probas e que se está traballando con normalidade. Eu tiven consulta o día 11. A xente marcha sen consulta. A lista de citas para Vigo, para especialidades, está pechada, señora conselleira. A xente marcha e dinlle que chamen, que chamen dentro dunha semana, dun mes, ¡a ver cando temos listas! Polo tanto, está vostede mentindo. Pero o máis grave é que mente sobre a saúde dos galegos e das galegas, dos vigueses e das viguesas. Polo tanto, eu entendo que aquí non hai manifestación nin concentración que desprestixie a sanidade galega, vostede soíña se encarga de desprestixiar a sanidade galega; vostede e o señor Feijóo encárganse de privatizar a sanidade galega. Segundo o ex xerente da área sanitaria, nunhas declaracións que fixo á prensa, dixo que a área sanitaria de Vigo se atopa na mesma encrucillada que hai un cuarto de siglo, cando se inaugurou o Meixoeiro; e eu estou de acordo. O Meixoeiro tamén ía ser o hospital que ía ter Vigo, de última xeración, que ía dar solución a todos os problemas de Vigo. E ¿como terminou o Meixoeiro? Comezou a súa construción no 86 por cinco millóns de pesetas. Ía ser o terceiro hospital público, e inaugurouse, evidentemente, como agora, ás présas, 17 días antes das eleccións. Agora tamén, nun ano electoral hai que inaugurar o hospital como sexa. Pero pechouse unha semana despois por denuncias de falta de medios. O hospital non se desenrolou segundo o que estaba previsto. Ía ter un centro oncolóxico de vangarda que non existe. Non se contou con servizos de cirurxía cardíaca ata que chegou o Medtec. Entregáronllo ao Medtec, non á sanidade pública. Maxilofacial, que tamén ía quedar no Meixoeiro, concertouse con Povisa. Tampouco se construíron nin a Escola de Enfermería nin a de Fisioterapia. O hospital do Meixoeiro foi o campo de probas para o proceso privatizador do que estamos falando agora. Un hospital, o novo, que se inaugura coa privatización de todos os servizos que non son asistenciais, igual que pasou no Hospital do Meixoeiro. No ano 1991 prodúcese a transferencia ao Sergas, e hai dous actos importantes: o concerto de Povisa e a introdución de Medtec no hospital, que impiden que o Meixoeiro sexa o prometido hospital público de Vigo. Tivo a súa contestación social, oposta ás privatizacións e á mingua dos servizos no hospital do Meixoeiro. Ata que chegou, por desgraza, a morte de pacientes por Aspergillus, que deixaron en evidencia a parasitación que o Medtec estaba facendo do hospital do Meixoeiro, os criterios economicistas que prevalecen na xestión público-privada e a falta de atención á calidade dos servizos que se prestan. Agora, a área sanitaria de Vigo volve sufrir unha nova agresión e discriminación coa substitución dos hospitais públicos: Xeral, Cíes, Rebullón, e os centros de especialidades de Coia e A Doblada por un hospital privado, ademais de manter o concerto con Povisa –outro hospital privado– e o desvío de pacientes de Pontevedra e O Salnés a Compostela. Polo tanto, todo o que rodea a este hospital é escandaloso: a licitación, a concesión, o financiamento, os prazos de construción, a inauguración. ¡Todo foi un desastre! Un hospital sen laboratorio central, que está no Meixoeiro, a varios quilómetros, pondo en risco a calidade e a seguridade das probas diagnósticas. Redución de servizos, de equipamentos, de camas de hospitalización, nos quirófanos, nas urxencias, na radioloxía. En relación co proxecto inicial, cargáronse a metade dos servizos que ía haber, como pasou co Meixoeiro. Múltiples deficiencias nas instalacións; filtracións de augas residuais, presenza de ratos e cascudas; caótico traslado do persoal e pacientes; contaminación microbiolóxica nos quirófanos; aparcadoiro de pago, caro e excesivo. De estar ingresado e querer un bono para a televisión, radio ou Internet, hai que pagar unha pasta: 13 euros ao día; e se se colle un bono de tres días, 18 euros. Señora conselleira, ¿vostede dáse conta do que é para un paciente –ou para a súa familia– ingresado no hospital asumir o pago dese aparcamento e ademais dos servizos como pode ser a televisión ou internet? Vostede non montou un hospital, ¡montou un negocio para determinadas empresas! Iso é o que vostede montou. Este modelo de xestión elixido pola Xunta supón a cesión da xestión dos servizos non sanitarios á empresa construtora, cun canon anual, durante vinte anos, de 68 millóns. En total, máis de 1.500 millóns de euros. Despois de sufrir un atraso de máis de tres anos, e recortes de servizos, temos que pagar un sobrecusto entre 4 e 6 veces superior ao prezo real. A súa inauguración está chea de deficiencias: falta de cuñas, electrocardiógrafo, carros de parada, carros de roupa, nitroglicerina, bombas para subministrala; as resonancias fanse nun camión... Unha fotografía marabillosa para a sanidade da área sanitaria máis poboada de Galiza. As consecuencias quedaron patentes coa paralización dos pacientes por risco de contaminación. A oficina técnica de seguimento foi encomendada a Galaria. Iso é transparencia, o seu é a transparencia que vai en todo este proceso. Habilitouse para externalizar esta actividade a unha empresa privada. Foille encomendada por máis de 4 millóns á empresa Efficientia Clinical Management, cuxa titular desempeñou cargos de responsabilidade na Administración sanitaria e ten responsabilidade directa nos recortes, desmantelamento e privatización da sanidade madrileña, que sabemos que foi todo un éxito co clamor popular. A Asociación Galega para a Defensa da Sanidade denunciou a adxudicación ante a Unión Europea –como vostede dixo– pola utilización da fórmula público-privada. E iso merecería que vostede explicara por que optou por esta fórmula e non pola fórmula que se tiña que escoller, que sería o modelo de concesión de obra pública. Gustaríame que o explicara na segunda intervención. Así como os recortes introducidos no contrato: camas, quirófanos, urxencias, investigación, docencia, laboratorio, mobiliario, lavabos, consultas. ¿Que pasou? O risco de financiamento foi cuberto polo Sergas con crédito do Banco Europeo de Inversións, Instituto de Crédito Oficial, e creo que non dan préstamos a empresas privadas. O Chuvi deixou, polo tanto, de ser referencia para os habitantes do Salnés nas técnicas que non existen neses hospitais, e diso encargouse o director de Asistencia Sanitaria do Sergas, Félix Ruibal, e en premio vostede o nomeou novo xerente da área sanitaria de Vigo. Por todo o escándalo que rodea o hospital Álvaro Cunqueiro, porque así o exixiu o día 3 a cidadanía nunha manifestación histórica en Vigo, presente a súa dimisión e volva á empresa privada, que é a que centra os seus verdadeiros intereses. Nada máis. Moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Polo Bloque Nacionalista Galego ten a palabra dona Montserrat Prado Cores.
Moi boa tarde a todos e a todas. Señora Mosquera, o Bloque Nacionalista Galego non esperaba gran cousa da súa comparecencia hoxe aquí neste Parlamento, só agardabamos que tivera un pouco de dignidade e viñera aquí comunicar que presentaba a súa dimisión. Mais todo parece indicar que non vai ser así. Esperabamos que vostede presentara a súa dimisión despois de todo o que está acontecendo co hospital privado de Vigo. O pasado día 3 de setembro en Vigo houbo unha mobilización histórica, da que hai ampla reportaxe gráfica, e que parece que vostede non viu. Logo, ao rematar, voulle facilitar esa documentación gráfica porque parece que vostede non viu a miles de persoas da área sanitaria do sur da provincia de Pontevedra, da área sanitaria de Vigo, manifestándose polas rúas pedindo a súa rectificación, pedindo a súa dimisión, e demandando sanidade pública gratuíta e un hospital ao servizo da maioría da poboación, non ao servizo das súas empresas amigas, señora Mosquera. O pasado día 3 houbo un auténtico clamor dos veciños e veciñas da área sanitaria do sur da provincia de Pontevedra, e a pesares da súa campaña de propaganda sobre o magnífico hospital que se ía poñer en marcha, non acabaron de crela. Vostedes levan en campaña, por terra, mar e aire, falando das bondades do novo hospital de Vigo, e resulta que miles de persoas xa non lles cren. Xa lles dixen á mañá aquí, aos deputados e deputadas do Partido Popular e ao voceiro de sanidade, que poden enganar a uns poucos todo o tempo, pero a todos todo o tempo non os poden enganar. Neste momento xa non enganan nin aos veciños e veciñas da área sanitaria do sur da provincia de Pontevedra nin aos galegos e galegas, porque xa teñen moi claro que o único obxectivo que ten vostede á fronte da Consellería de Sanidade é converter un servizo público esencial, como é a sanidade pública, en negocio para os seus amiguetes, e ademais en negocio para empresas de fóra de Galiza, para empresas que fan caixa en Galiza e lévana directamente para Madrid. Desgraciadamente... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Si, señora Mosquera tamén lle vou deixar despois os recibos de onde teñen o domicilio fiscal as empresas ás que vostede lles entregou os servizos do hospital de Vigo. É en Madrid. Non sei se tamén vostede é capaz de negar que iso sexa así. Pois, desgraciadamente, vostede en vez de escoitar ese clamor vén hoxe aquí e, lonxe de asumir responsabilidades, o Partido Popular resulta que fai unha fuxida cara adiante. O presidente da Xunta atrévese a chamarlles irresponsables aos miles de persoas que saen a manifestarse e reclamar unha sanidade pública. O xerente da área sanitaria minimiza ridiculamente o desastre do traslado, as causas da paralización do traslado, ¡como se fora una cosita de lo más normal del mundo! O portavoz de sanidade atrévese aquí, hoxe pola mañá, a dicir que non se atrevería a descualificar, a denunciar aquí, nesta sede... Perdón, que non se atrevería a dicir en sede parlamentaria que é un problema e hai perigo no hospital privado de Vigo. É que non é que o veñamos dicir hoxe aquí, é que o están dicindo a inmensa maioría dos profesionais, e estano dicindo a inmensa maioría de persoas que xa tiveron a desgraza de estar sendo atendidas nun hospital que non cumpre as condicións para seren atendidas. E vostede vén aquí, señora Mosquera, acusar as persoas que sofren as consecuencias das súas decisións e das do Partido Popular, de converter a sanidade pública en negocio para as empresas, de desprestixiar a sanidade pública. Que non se paran en barras para desprestixiar o hospital e a sanidade pública, que son irresponsables. Mire, vén tamén aquí a darlles as grazas aos profesionais polo bo traballo feito. Hoxe pola mañá perdeu vostede unha oportunidade de ouro, señora conselleira. Perdeu a oportunidade de ouro de vir aquí, cruzar as portas deste Parlamento, e ir aí, onde os representantes dos traballadores e traballadoras –que teñen representantes legais; xa que vostede di que é todo baixo a legalidade, teñen representantes legais, aos que vostede e o seu equipo lles furtan a información, fan todo o que están facendo de costas viradas a eses representantes legais–, e pedirlles desculpas; persoal que estivo aí pola mañá pedindo a súa dimisión, señora Mosquera. Non queren escoitar as súas desculpas, queren que vostede dimita pola nefasta xestión que está a facer á fronte da sanidade do noso país. Vostede dixo aquí que non hai nada que ocultar, ¡todo baixo taquígrafos! Pois dígallelo aos deputados e deputadas do Partido Popular que hoxe pola mañá se negaron a que se abrira unha comisión de investigación porque non sabemos que teñen que ocultar. Se non hai nada que ocultar, ¿por que non queren que se investigue?, ¿por que non queren que se saiba absolutamente todo o proceso?, ¿como se licitou?, ¿como se construíu?, ¿como lle concederon a unha empresa tamén amiga o control da seguridade e o desenvolvemento do hospital?, ¿como se fixo o traslado? Se non hai nada que ocultar, ¿por que se negan a que se constitúa unha comisión de investigación? Eu teño que dicirllo con toda claridade, señora Mosquera, vostede é unha conselleira impermeable á realidade, vive nunha realidade virtual. Vostede vén aquí, pon o CD en automático e que chova. Vostede veu aquí facer hoxe a historia do desenvolvemento do novo hospital de Vigo –a súa historia, evidentemente– e esqueceuse de detalles moi relevantes, como os que lle acabo de dicir: ¿a que empresas?, ¿como?, ¿que negocio? ¿Por que se recortou o hospital? ¿Por que en vez das camas previstas se reduciron en máis de 500? ¿Por que en vez de ser un hospital no que a sanidade dos pacientes fora o prioritario, vostedes priorizan que faga caixa a empresa? Todo iso esqueceuse hoxe de dicilo. Porque vostede vén aquí con aquilo de que a realidade non lle estrague o titular. Vén aquí con esa... Incólume, que a realidade non me estrague o titular. E vostedes tiñan un titular, e o titular era: "proxecto estrela –anunciado por terra, mar e aire por vostede e polo presidente da Xunta– inaugurado sen ningún problema". Pero ese era o seu titular, a realidade non ten nada que ver co seu titular, señora conselleira; a realidade é que hai unha alarma social xeneralizada, a realidade é que hai caos a todos os niveis –caos nos accesos, nos servizos, na seguridade, na calidade asistencial, na calidade da construción– e que a poboación está, efectivamente, alarmada e con medo. E mire –non llo digo eu–, xa que vostede é incólume, impermeable a todo o que pasa e quere negar a realidade, quere negar a realidade teimuda que sae unha e outra vez, voulle facer referencia a papeles contantes, ¿vale?, a denuncias que eses profesionais aos que vostede lles quere agradecer e que o fan tan ben, efectivamente –e que unha vez máis aquí, desde o Bloque Nacionalista Galego, dicimos que se a sanidade pública deste país aínda se mantén en pé é grazas ao esforzo dos profesionais, a pesar do seu esforzo por acabar con esa sanidade pública galega, a pesar do seu esforzo–... Pois mire, eses profesionais teñen denunciado por terra, mar e aire o que está a pasar. E mire, unha acta notarial, unha acta notarial, de profesionais de hematoloxía que presentan ante notario e que din que o persoal da unidade de transplantes, ¿eh?, do CHUVI se enterou na mañá de hoxe –venres 28 de agosto– de "que se estaba producindo o traslado aos contedores de nitróxeno líquido nas sondas contendo as células para posteriores transplantes no seu interior. Non tendo preaviso nin comunicación previa de que dito traslado se ía realizar, o cal non lle foi comunicado nin á hematóloga responsable da unidade. Que en dito traslado se puido comprobar que non se cumpriu o protocolo pactado coa Dirección". Podo seguir dicíndolle que todo isto puxo en risco as mostras, que os depósitos de nitróxeno líquido non están as 24 horas do día vixiados, etc., etc. Logo voulle facer chegar, señora Mosquera...,
Vaia rematando, por favor.
...unha denuncia dos radiólogos e técnicos de enfermería do servizo de radioloxía que, tamén por escrito –atrévense a poñelo por escrito porque as palabras as leva o vento!–, despois de dicirllo por activa e por pasiva, de que negaran que estaba a pasar nada, póñeno por escrito; un escrito dos profesionais do servizo de raios onde din que non teñen nin o 80 % dos materiais que serían necesarios para prestar un servizo en condicións, e piden que iso lle sexa comunicado ao resto dos profesionais. Mire, señora Mosquera, un escrito do persoal de enfermería da unidade de cardioloxía, cirurxía cardíaca e coidados intermedios de cardioloxía onde din que o traslado dos pacientes desta unidade ao novo hospital de Vigo foi un caos, que non tiñan material para atendelos, que non tiñan medicación mínima. En xeral, o panorama dunha planta de hospitalización que non estaba, en modo ningún, preparada para recibir os nosos doentes. Era ridículo o número de contedores para o lixo, nun local onde a limpeza de obra...
Remate, por favor.
...non fora realizada adecuadamente. "As instrucións de uso da nova aparataxe tiñámolas pegadas na mesma, non fixeramos ningún tipo de práctica ao respecto". Hai máis, moitas máis denuncias, señora Mosquera, que ao rematar lle vou facilitar, porque parece que vostede quere negar a realidade, quere negar que hai un auténtico problema no novo hospital de Vigo, que os profesionais están alarmados, que non poden...
Remate, por favor.
...garantir unha atención sanitaria en condicións, que os doentes están escandalizados de chegar alí e ter que pagar cartos que non teñen polo aparcamento, por unhas tarifas desorbitadas en cafetería...
Moitas grazas, señora Prado.
...por poder durmir nos sillóns, etc., etc., etc.
Moitas grazas.
Bueno, négueo vostede, señora Mosquera, négueo vostede...
Señora Prado, rematou o seu tempo. Por favor.
Evidentemente, todos os problemas que están xurdindo, señora Mosquera...,
Señora Prado, rematou o seu tempo.
...veñen demostrar, veñen demostrar...
Moitas grazas, señora Prado. Rematou o seu tempo. [[A señora Prado Cores pronuncia palabras que non se perciben.]] Señora Prado. Señora Prado. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Aplausos.]] Señor Losada, aínda non lle dei a palabra. Faga o favor. Ten a palabra a señora Solla do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda.
Grazas, presidenta. Hai unhas horas vivimos un espectáculo lamentable nesta Cámara: debatendo a creación dunha comisión de investigación da adxudicación, da construción e da xestión do novo hospital de Vigo, deste desastroso hospital, a máxima responsable da nosa sanidade, vostede, señora Mosquera, non estaba presente, non tivo a dignidade de estar escoitando o debate, nin vostede nin o presidente tivo a dignidade de estar nesta Cámara. Cre vostede, seguramente, que está por enriba de todo. Eu non sei quen cre que é vostede, pero eu voulle lembrar que vostede, como conselleira, é a máxima responsable, ¡responsable!, da nosa sanidade, dos incumprimentos legais relativos ao novo hospital de Vigo, responsable se hai contaminación no hospital, responsable se algún día cae o hospital enriba dos pacientes e dos traballadores e traballadoras. E, sen embargo, permítese estar ausente –como vostede se permitiu, un día, dicir que era conselleira da pública e da privada–. Vostede, señora Mosquera, é practicamente un cadáver político, politicamente está vostede morta, e éo porque a súa xestión está morta, porque vostede xa non ten nada que aportar; porque, ademais, o cheiro da súa xestión xa non se disimula con nada e é vostede xa soamente a conselleira da privada. E imos facer unha breve introdución histórica, xa que a vostede lle gusta tanto –vai ser breve, dos últimos anos, porque, se non, non me daría tempo–. 13 de decembro de 2013: multitudinarias manifestacións na rúa en Vigo, 50.000 persoas en contra da súa xestión, cunha folga de dous días que, nalgún centro, chegou incluso a cubrir un 80 % de seguimento. 14 de febreiro de 2014: 5.000 en Pontevedra. 13 de febreiro de 2014: 40.000 persoas nas rúas de Vigo. 26 de marzo de 2014: volvemos ir ás rúas contra a súa política. 1 de xullo de 2014: concentración diante do hospital de Vigo pola privatización do novo hospital. 9 de outubro de 2014: manifestación multitudinaria en Vigo. 11 de decembro de 2014: manifestación en Vigo contra a privatización do novo hospital de Vigo –da cociña, da lavandería e do mantemento– de todas esas persoas que vostede vai enviar á rúa; folga nos centros de traballo. Febreiro de 2015: folga do persoal médico no hospital do Meixoeiro; folga de fame en Povisa polos despedimentos. 19 de marzo de 2015: manifestación en todas as comarcas, tamén, contra a Lei de garantías sanitarias e contra as súas políticas privatizadoras. 3 de setembro: 200.000 persoas nas rúas de Vigo, unha marea humana berrando, pedíndolle a súa dimisión. É por iso que eu considero que vostede é xa un cadáver político. Nin sequera está aquí o presidente da Xunta para defendela. Acaban de votar vostedes en contra de investigar, de dar información ás galegas e galegos do que está a acontecer, acaban de votar a pesar de todo o que se acaba de relatar aquí. Por suposto, non saíron fóra falar cos traballadores e traballadoras que, como espartanos e espartanas, aguantaron baixo a chuvia a dignidade que teñen e que a vostede lle falta. Poñen na súa boca, continuamente, os profesionais, pois aí fóra había sete autobuses de profesionais dos hospitais de Vigo e vostede non estaba aí para saír e falar con eles, e estes deputados e deputadas non estaban aí para saír e falar con eles. Vostede, ademais, enviou os corpos e forzas de seguridade do estado, en moitas ocasións, a reprender aos traballadores e traballadoras, por exemplo: 2013, interior do hospital de Ferrol, contra os traballadores e traballadoras que protestaban; 2014, forzas e corpos de seguridade no interior do hospital de Vigo cando os traballadores e traballadoras estaban en folga e defendían os postos de traballo; xaneiro de 2014, un tribunal denunciou o desvío de poder no ascenso do seu marido; marzo de 2014, vostede prorrogou o contrato de obra do novo hospital de Vigo cando xa non cabía a posibilidade de prórroga; xuño de 2014, admitiron cinco anos de desleixo no hospital do Meixoeiro no que chovía incluso nos quirófanos; aprobaron a Lei de garantías sanitarias para facilitar a privatización no 2014; vostede fixo no verán de 2014 unha nefasta xestión no caso do Ebola: falla de información, falla de materiais, falla de seguridade; 2015, vostede ocultou o informe da Comisión de Bioética que falaba das desigualdades na sanidade; 2015, vostedes votaron en contra de proporcionar tratamentos ás persoas enfermas de hepatite, igual que votaron en contra de dotar de hemodinámica 24 horas e radioterapia aos veciños e veciñas de Lugo. Por iso vostede é un cadáver político. E estes son exemplos dunha xestión nefasta na sanidade pública. Señora Mosquera, vostede, que se permite chamar analfabetos sanitarios aos galegos e galegas, é a responsable dun hospital desastroso, cun custo multimillonario. Os traballadores e traballadoras, nunha intervención que tiven hai pouco nun acto en defensa da sanidade pública, dicíannos: "Pedimos nove salas de illamento, con antesala, con zona para cambiarse os familiares, con cristal na porta para saber se os pacientes estaban ben. Fixeron só seis salas estándar, sen antesala, sen cristal na porta, sen sistemas de presión". Aí pasan meses, señora, persoas que están illadas sen poder saír. Teño unha compañeira que superou un cancro e que cando estaba oíndo isto –estivo catro meses en illamento– choraba. Dinnos as matronas: hai catro plantas de distancia entre a zona de paritorio e o quirófano; os boxes de xinecoloxía non teñen nin baño; o cuñero onde se lavan as cuñas con urina e con excrementos, lávanse enfronte de onde se lavan os cirurxiáns que entran para os partos; os cirurxiáns teñen unha piletiña cunha billa para lavarse antes de entrar ao quirófano; as salas de dilatación non teñen lavabos para lavarse de fluídos e de sangue. Señora Mosquera, os tubos pneumáticos atáscanse, o hospital está sucio, hai ratos, non hai maquinaria, non hai guindastres, móvense os pacientes a pulso como hai corenta anos. O arquivo de mostras de anatomía patolóxica está, dicíannos, nun cuarto escuro, con goteiras, humidades e baixo chave da concesionaria. Chegaron a relatarnos que, por mor de non poder acceder ás mostras, tratamentos de pacientes oncolóxicos que tiñan que ser revisados segundo as mostras de anatomía patolóxica, retrasáronse dez días, ¡dez días!. A resonancia magnética faise nun camión, abriron un hospital sen TAC; cada vez que un paciente, independentemente do seu estado físico, necesita unha resonancia, hai que trasladalo coa cama ou coa camilla dentro do camión, sacalo da planta e metelo no camión. Eu non sei se iso é a normalidade no seu mundo. O hospital non ten laboratorio central, cada analítica, cada día que hai que facer, hai que trasladala cun transporte. Por suposto privado. Todo isto denúnciano eses e esas aos que vostede chamou irresponsables por manifestarse o día tres nas rúas de Vigo. Eses mesmos traballadores e traballadoras que estaban baixo a chuvia esperando unha decencia que vostede non posúe. Non queremos panfletos, señora Mosquera, queremos que nos explique todo o que acabo de contar, que nos explique os recortes en quirófanos, nas camas, que nos explique onde está ese informe, ao que vostede fixo referencia, de Price Waterhouse, que custou 220.000 euros e que está desaparecido –se o ten aí, pois agradecida, faime unha copia e déixamo no meu escano–. Que nos explique mediante que tipo de contrato Galaria adxudicou esa oficina técnica a unha empresa creada con 3.000 euros no domicilio de Ana Sánchez. E que nos explique por que, a pesar de todo o que acabo de relatar e acaban de relatar o resto de voceiras, acaba de anunciar o xerente, precisamente, que os traslados se reanudan o luns. E explíquenos tamén, obviamente, por que segue aínda aí sentada.
Señora Solla, non lle vou retirar ningunha expresión do que vostede vén de dicir, pero simplemente gustaríame recordarlle que non hai necesidade de utilizar segundo qué expresións, que eu creo que menoscaban e atentan contra a dignidade das persoas, e paréceme que repetiu vostede tres veces unha expresión en relación coa conselleira que non creo que sexa necesario. Simplemente é unha reconvención da Presidencia. [[Murmurios.]] Ten a palabra o representante do Grupo Socialista, o señor Abel Fermín Losada Álvarez.
Grazas, señora presidenta. A verdade é que me gustaría saber cal é esa palabra para non repetila e non verme na situación incómoda... Mire, dicía un salesiano que me deu clase a min en Ourense, cando estudaba EXB, que as mentiras hai que lelas e eu creo que é a mellor metáfora da historia que nos contou hoxe vostede aquí, señora conselleira. Eu recoméndolle un libro, unha novela –ao mellor xa a leu– de Rafael Chirbes que acaba de falecer, que se chama En la orilla, e que fala do capitalismo de amiguetes, o capitalismo de amiguetes. É dicir, fala das orixes da situación na que estamos agora. E ese capitalismo de amiguetes, que era detestable cando se aplicaba á construción e ás praias do Mediterráneo, é inhumano e inmoral cando se aplica a un dereito básico como é a sanidade pública, señora conselleira. E disto é do que estamos falando aquí, ¿sabe vostede? Vostede pode vir aquí... Eu vexo que está alí todo o seu equipo directivo do hospital de Vigo –a verdade é que o agradezo–, e teño tamén algunha observación que facerlle, aínda que sei que non está no debate, señora presidenta, porque, cando se mandan emails ameazadores a profesionais recordando códigos deontolóxicos –a profesionais que levan anos na sanidade pública que non teñen nin tiveron nin traballaron nunca para a sanidade privada–, o que tiñan que facer era poñerse colorados algúns que están por aí. Iso é o que tiñan que facer. [[Aplausos.]] Pois ese dereito fundamental que se consolidou neste país grazas ao Partido Socialista no ano 1986 coa lei do ministro Lluch, como vostede ben sabe, é o que estamos a defender aquí, orgullosamente, señora conselleira, e non imos tolerar que o negocio privado –que sabe que perdeu moitas oportunidades económicas na crise e que sabe que o gasto público en sanidade é o último refuxio que lle queda– meta o bocado na sanidade pública de Vigo. Vostedes saben que perden votos a chorros cada vez que intentan facer negocio coa enfermidade dos vigueses e das viguesas. Sábeno perfectamente, pero impórtalles máis o negocio e as contas de resultados de Acciona and Company. E agora temos o resultado que temos, señora conselleira, temos propaganda e negocio e, polo tanto, temos un fracaso, porque no teorema da propaganda e do negocio o corolario é sempre, sempre, que o negocio se impón. O negocio, se se deixa que actúe libremente, imponse aos dereitos dos cidadáns, sobre todo cando os cidadáns, señora conselleira –non sei se estivo vostede na porta de entrada do hospital máis alá do día que escapou dos profesionais–, veñen... Escoite, escoite, e non me mire con esa cara que me sinto... O meu equilibro psíquico teño que preservalo...
Silencio, por favor, estou eu a falar co señor Losada.
Reivindico o dereito a sentirme agredido pola cara, pola expresión, da señora conselleira, ¡É que só faltaría...! [[Aplausos.]] Claro que si, si, si... Por certo, agradezo...
Silencio, por favor.
...moito que agora chegue o señor vicepresidente, que foi o que nos chamou "carroñeros" aos 200.000 vigueses e viguesas –si, si, en titulares– que estabamos na rúa en Vigo...
¡Señora Piñeiro!
O señor Feijóo chamounos irresponsables.
¡Señora Piñeiro! Señora Piñeiro, ten unha chamada a orde.
O señor Feijóo chamounos irresponsables e o señor Rueda foi un paso máis alá nesta meritocracia e chamounos carroñeros. Eu lino na prensa local, non sei si é certo. Eu sentinme afectado. Ao mellor é que son moi sensible, tamén pode ser. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Si, é posible. Señora conselleira, eu quero preguntarlle algunhas cousas, despois do que nos contou aquí. Explíquenos de verdade por que se cambiou o modelo de financiamento, porque vostede sabe que o custo de construción do hospital, nun prazo de seis ou sete anos, significaba escasamente un déficit superior no 0,1 %. Catro centos millóns de euros entre sete significa aproximadamente o 0,1 %. ¿Que pasa? Por unha parte, ao señor Feijóo resultáballe máis complicado ir por aí presumindo do magnífico xestor do déficit cero, pero iso non é o máis importante. O máis importante non é a imaxe, neste caso, do señor Feijóo, o máis importante é a conta de resultados desa empresa que vostedes din que non é a propietaria do hospital. Eu laméntoo moito, pero é que o dereito mercantil vai contra vostede. ¿No balance de quen está ese hospital como activo, no da empresa ou no do Sergas, señora conselleira? Dígame iso, déixese de contar aquí bobadas e de contar historias que lle escriben supoño que os gabinetes do hospital de Vigo. ¿En que balance contable está o activo dese hospital? ¿Onde está?, ¿no Sergas ou nunha empresa? Nunha empresa ¿verdade? Entón, a empresa é a propietaria, señora conselleira. Eu non estou falando de prestacións médicas nin desas cuestións, estou intentando...
¡Silencio! [[O señor Gómez Alonso pronuncia palabras que non se perciben.]] ¡Señor Gómez Alonso!
Estou intentando que vostede me explique iso. Estou intentando que me explique, señora conselleira, como é posible que ante as dificultades enormes de financiamento de todo o tecido empresarial desta Comunidade Autónoma o Goberno de Feijóo non fora quen de negociar co Banco Europeo de Inversións nin un só crédito –por certo, díxoo o outro día, na Comisión 6ª, o director xeral do Igape, non estou inventando nada–. E vostedes avalan un crédito para unha empresa privada que ten unha taxa de beneficio anual, segundo datos propios, do 10 % anual neste momento, señora conselleira. ¿Que iso non é verdade? Pois eu creo que é verdade. Entón, ao mellor, efectivamente, os datos que a empresa proporciona ao rexistro mercantil están mal, pero, claro, eu non son adiviño, eu móvome exactamente cos datos que esa empresa proporciona ao rexistro mercantil. Tomei a molestia de velos; se quere, doulle a referencia para que teña vostede un dato máis solvente. Quero saber tamén, señora conselleira, por que se produce o recorte, no proxecto construtivo, en camas de hospitalización, en quirófanos, en camas de UCI, en camas de observación de urxencias, no laboratorio... ¿Recorda cando dixo vostede que: "Estos profesionales se quejan por unos despachos nuevos". Si, si, non poña cara de sorpresa outra vez, porque me dá a sensación de que estou nunha especie de revelación mística. Oia, díxoo vostede na prensa de Vigo, que os profesionais do laboratorio non pedían melloras salariais nin laborais para eles, que pedían que o laboratorio estivera onde está a porta de críticos, nese magnífico gran hospital, o mellor de Europa –que debe ser o único que non o ten, que o ten a 11 quilómetros–. Dixo vostede que "el berrinche de los profesionais era por un problema de despachos nuevos ou por un problema de logística". Díxoo, eu non sei se o pensaba ou non pero, en todo caso, si que o dixo. Mire, teño aquí os datos, os datos sacados, insisto, do perfil da compañía Concessia S.A. ¿Vostede sabe canto é o beneficio, antes de impostos, desa empresa, estimado –volvo repetir, non o inventa nin Abel Losada nin o Partido Socialista de Galicia nin ningunha conxura xudeomasónica? 24,6 millóns de euros no 2015, beneficios antes de impostos, 26,1 millóns de euros no 2020 e 22,5 millóns de euros no 2025, por poñelos de cinco en cinco, que é o que aparece aquí. Por certo, aquí tamén aparecen –e é verdade que ao mellor está mal– camas, 1.465. Eu non sei se vostede volve dicir que hai 1.465 camas de hospitalización nese hospital. Desde logo, os profesionais din que non. Eu non fun alí contalas, tamén teño que dicilo, pero, en todo caso, os profesionais, insisto, din que non é verdade. Ten que explicarnos tamén, señora conselleira, a decisión de Galaria de subministrar, ou da oficina técnica de seguimento, a unha empresa –xa o dixeron as compañeiras–, creada ad hoc, 3.500 euros de capital social. A verdade é que a min non me estraña e que poña cara de sorpresa algunha vez porque, para verificar unha obra que custa aproximadamente 350 millóns de euros, unha empresa con 3.500 euros de capital social teña capacidade de verificación técnica; a ver se vai ser porque esa persoa, efectivamente, ten unhas relacións relativamente cordiais ou privilexiadas co Partido Popular e adquiriu ademais experiencia laboral previa na sanidade de Madrid, porque, volvo repetir, ao mellor, hai cuartas dimensións, pero, insisto, a este humilde deputado sorpréndelle unha obra civil de 400 millóns de euros, verificada por unha sociedade unipersonal –e xa ve que non abro os ollos como pratos, debe ser que teño un perfil menos expresivo, claro–. En todo caso, sabemos a que responde. Responde exactamente a que esa empresa traballou cos medios materiais, técnicos e humanos da propia concesionaria; é dicir, é como poñer exactamente o raposo a coidar as galiñas, pero dá igual, todo quedaba na casa, porque a directora da empresa foi antes un alto cargo da sanidade de Madrid... En fin, estas cousas...
Vaia rematando, por favor.
Remato, señora presidenta. En todo caso, gustaríame saber tamén esta decisión, e falaremos aínda diso. Gustaríame saber o tema da seguridade no traslado do hospital –teño aínda un segundo turno–. Hoxe díxose que se detectou Aspergillus nalgunhas mostras tomadas no hospital de Vigo, ¿si ou non? Porque, se é si, vostede mentiu cando, solemnemente, hai unha semana, despois de falar o Partido Socialista de Galicia e outros grupos da oposición, dixo que non o había. Hoxe nos teletipos –eu non son microbiólogo, son un humilde economista– dise que se recolleron, que se detectaron, mostras de Aspergillus no hospital. ¿Habíaas ou non? E, se as había, e eu imaxino que as había... Ou mellor, se non as había, ¿por que paralizaron ese tan cacareado traslado? ¿Por que? ¿Por que o paralizaron? Se de verdade non as había, se todo estaba ben, se todo era perfecto...
Remate, por favor.
...se os controis microbiolóxicos e ambientais eran perfectos, ¿por que o paralizaron? Porque non teñen ningunhas ganas de paralizalo, sobre todo porque a empresa, que é quen manda, señora conselleira –por moito que a vostede non lle guste, é quen manda–, quere empezar a cobrar o canon canto antes. Esa é a razón pola que se fai un traslado como o que se fai, e esa é a razón pola que 200.000 carroñeiros e non sei que máis de Vigo estabamos na rúa. E, por certo...,
Moitas grazas, señor Losada, rematou o seu tempo.
...alí seguiremos, mal que lle pese a vostede, ao señor Feijóo e ao vicepresidente do Goberno galego. Máis nada e moitas grazas.
Polo Grupo Parlamentario Popular, ten a palabra o señor Santalices Vieira.
Grazas. Grazas, señor vicepresidente. Grazas, señora presidenta. Lamento profundamente, señor Losada, que vostede se sentira agredido por unha expresión facial. Cada persoa ten as súas expresións faciais, pero vostede está no debate... [[O señor Losada Álvarez pronuncia palabras que non se perciben.]] Vostede pode despois replicarme, pero ¿non se dá conta de que está no debate? E aínda... [[O señor Losada Álvarez pronuncia palabras que non se perciben.]] Claro que si, se estás no debate. Só lle trataba de explicar que cada un ten os músculos maseteros como os ten. Esa contracción é un trismus, e non debe vostede, baixo ningún concepto, considerala unha agresión, ¡Dios me libre! Debateremos aquí en profundidade, pero nunca desde a óptica da agresión, ¡só faltaría iso! Debatamos do Álvaro Cunqueiro o que queira, pero non dende a óptica da agresión. Houbo, señora conselleira, boa noticia. Alégrome de que se recupere o traslado o día 21. A partir de aí desaparecerán moitos problemas. Todo está escrito. A partir do día 21 e cando se ultime o traslado, o Álvaro Cunqueiro funcionará como un hospital de referencia e será un hospital punteiro, pero acábaselles o tempo, este é o problema. Mire, deu vostede aquí unha ampla información hoxe, señora conselleira, tanto do que foi o proceso de inicio da construción do Álvaro Cunqueiro como do que foi o seu traslado. Vostede foi a conselleira que inaugurou, que abriu, que puxo en funcionamento o Álvaro Cunqueiro, e iso ten un plus de perigosidade. Claro, ten un plus de perigosidade... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Xa sabe quen. Non lle deron moitas facilidades, ningunha facilidade; déuselle desde unha administración cuxa responsabilidade era, por encima de todo, botar unha man nun proxecto supramunicipal que afectaba non só a área de Vigo senón a área sanitaria de Ourense. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Si, esta é a realidade, e non me van calar a min vostedes, porque teño claro o incumprimento flagrante...
¡Señor Gallego!
...que se produciu por non colaborar por parte dunha administración. Mire, dende o primeiro momento en que o presidente Feijóo decidiu inaugurar a construción e pór en marcha a construción do Álvaro Cunqueiro creouse un problema. Creouse un problema para un líder, para un líder do Concello de Vigo, ao que eu defino cariñosamente como "el amado líder". A partir de aí entroulle un problema. [[O señor Gallego Lomba pronuncia palabras que non se perciben.]] A partir de aí –si, señor Gallego, isto hai que escoitalo–... [[O señor Gallego Lomba pronuncia palabras que non se perciben.]] Non, non temble; se non se trata de temblar, trátase de que as cousas...
Señor Gallego, vou chamalo á orde por segunda vez. [[O señor Gallego Lomba pronuncia palabras que non se perciben.]] ¡Señor Gallego...!
Isto está ben, ¡home!, que haxa certo ruxe ruxe e que vostedes estean intranquilos cando o hospital vai empezar a funcionar a min prodúceme satisfacción. Eu o que quero é que o hospital funcione. Vostedes sigan con esta cousa, se cren que así, interrompendo... Perfecto, eu, nada. Mire, a partir de aí foi todo unha política de trabas e de enganos. O hospital Álvaro Cunqueiro era para Caballero unha ameaza. El non era o líder, el non era o xefe, el non era o protagonista desta historia; polo tanto, só tiña un obxectivo, ¿cal? Dinamitar o proxecto, había que dinamitalo como fora. Ese era o único obxectivo. Hai literatura dabondo sobre esta forma de actuar e sobre esta forma de comportarse, non vou ser eu aquí agora quen incida máis nesta cuestión, pero está moi descrito. E esta política, señora conselleira, provocou obstrucionismo, claro que provocou un obstrucionismo grande, e dificultou en si tamén a construción e a posta en funcionamento. Pero venceuse, venceuse ese obstáculo, e hoxe o hospital está funcionando. Hai tamén políticas de enganos, que eu xa sei que os molesta, pero é que hai que recordalas. Unha conselleira do Goberno bipartito e unha alcaldesa do Partido Popular firmaron un acordo no 2006 para a colaboración dun hospital, e aí se dicía –como moi ben dixo a conselleira–, na súa cláusula oitava, que os terreos deberían de ser cedidos gratuitamente... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] No 2006 tiñan que ser cedidos gratuitamente, e non se cedeu nada. Cesión –xa dixen á mañá–: dos 280.000 metros dos que hoxe falou vostede, a cesión do Concello de Vigo foron 103 metros, 103 metros. [[Murmurios.]] Bueno, e, ademais, vostedes esquecéronse de moitas cousas, de como se tramitou de inicio este proceso. Cabe recordar que no ano 2007 se empezou co proceso do que ía a ser o plan funcional da construción do Hospital Álvaro Cunqueiro. E aí empezou o primeiro problema. Houbo que dar unha marcha atrás, porque naquel momento, que gobernaba o bipartito, resulta que o secretario xeral da Consellería adxudica o proceso do plan funcional a unha empresa –fíxense ben o que vou dicir– da que o señor secretario era socio. [[Murmurios.]] E tivo que dimitir. [[Protestas.]] Si, si, dimitiu en sede parlamentaria, si, si.
Silencio, por favor.
Tivo que dimitir. Esa empresa existe, aínda existe hoxe, [[Protestas.]] e aí se... Non, non, ¿como que non? ¡Home! Creo que levas os anos suficientes neste Parlamento como para saber que iso foi así.
¡Señora Acuña e señor Gallego! Teñen unha segunda chamada á orde e a próxima xa saben o que significa.
Eu estou contando feitos palpables, palpables..., [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] si, si, palpables e demostrables. Ese señor presentou a dimisión, ¡eh!, presentou a dimisión. Si, si, e a empresa estaba aí.
Señor Santalices, non dialogue, por favor.
Mire, todos os concellos colaboran en asuntos coma este cedendo terreos, todos. Hai precedentes aquí en Galicia, todos cederon para a construción do hospital. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] En Vigo non puido ser, non puido ser porque, bueno, está quen está, entorpecendo e tal. Sobre o modelo de financiamento. Vostede, señor Losada, que é economista, eu non o son –xa llo digo, ¡eh!–, pero boto os números dun xeito máis sinxelo. Do proxecto do hospital vostede fala sempre de 1.200, 1.300 millóns de euros que vai ser o custo. Págase un canon de 68 millóns de euros ao ano durante vinte anos, e aos vinte anos o Sergas é propietario dese hospital. ¿Vostede sabe canto se está pagando hoxe, a día de hoxe? [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] ¿Como non? ¿Como que non? Iso estámolo pagando. ¿Ou non se limpa hoxe nos hospitais? ¿Non hai seguridade nos hospitais? [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Todo iso supón 35 millóns de euros. En boa conta había que descontarlle. A Intervención Xeral do Estado acaba de respaldar –e eu sempre o dixen aquí e están aí as hemerotecas– que o hospital terá un custo aproximado de 600 millóns de euros, ¡sempre! Acábano de dicir, e eu estoulle dicindo: custo aproximado, 600 millóns de euros. Miren, a vostedes o que os molesta é que, en tempo de recesión, vostedes non fixeron nada, nin un centro de saúde nin nada, e nós, en tempo de crise, pois mire: constrúese o Hospital Álvaro Cunqueiro, faise o plan director do Hospital da Coruña, ábrese e equípase o Hospital de Lugo. [[Murmurios.]] Si, si. Constrúese en Ourense un gran hospital conseguido con fondos europeos, algo que vostede quere dinamitar. E fanse os plans directores do Hospital do Salnés e do Hospital da Mariña. Cifras eu xa dei, señor Losada. Vostede, que é economista, rebátame despois se os datos non son, pero o gasto ese real nós témolo, os 35 millóns de euros hai que gastalos, porque os hospitais seguen funcionando. Sobre o traslado. O traslado ha de estar presidido pola prudencia, pero aquí veñen falar eles. Eu non consinto que falen persoas non autorizadas sobre un tema estritamente sanitario, un tema que atinxe á medicina preventiva e que atinxe á microbioloxía. E non se poden lanzar mensaxes fúnebres, mensaxes de alerta á poboación por parte de persoas que disto non teñen nin puñetera idea. [[Murmurios.]] E o único que fan é tratar de alertar a... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Si, claro, non teñen, non, non, claro que non. ¿Pódenme dicir a min: pero o señor Besteiro que sabe disto? ¿Que sabe disto o señor Besteiro? E fala de evacuación inmediata o señor Besteiro. ¿Pero que sabe o señor Caballero de asistencia sanitaria? [[Aplausos.]] ¡Por favor! ¿De que están falando? É que isto é moi serio, e lanzar mensaxes coma ese... Miren, eu non quero baixo ningún concepto... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] , non quero baixo ningún concepto...
¡Señor Gallego!
...cayetanizar o problema que vostede está pondo encima da mesa, señora Acuña. Eu non quero cayetanizar este asunto, ¡eh! [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] E vostede acaba de rexistrar unha interpelación sobre o Aspergillus ¡que Deus me libre! ¡Tela marinera! Xa a debateremos. [[A señora Acuña do Campo pronuncia palabras que non se perciben.]] ¿Que pretende vostede facer con esa interpelación?
¡Señora Acuña!
Hai que ter un pouco máis de seriedade á hora de falar.
Perdoe, señor Santalices.
Por iso, señora presidenta...
¡Señora Acuña! Perdoe un momento, señor Santalices. A señora Acuña xa... [[A señora Acuña do Campo pronuncia palabras que non se perciben.]] Señora Acuña, tiña vostede dúas chamadas á orde, creo que a súa actitude merece unha terceira chamada á orde, porque está conculcando reiteradamente os dereitos dos demais deputados desa Cámara, que non os deixa escoitar. Pídolle que abandone a sesión plenaria. [[Murmurios.]] Pídolle que abandone a sesión plenaria. [[A señora Acuña do Campo pronuncia palabras que non se perciben.]] Señor Santalices, pode... ¡Señora Acuña! ¿Quere non vir ao próximo pleno, señora Acuña? [[A señora Acuña do Campo pronuncia palabras que non se perciben.]] Faga o favor, faga o favor. Se non abandona inmediatamente a sesión plenaria, non vai vir ao próximo Pleno, señora Acuña. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Faga o favor. Abandone, abandone. Non me faga expulsala un día máis. Abandone. [[A señora Acuña do Campo abandona o salón de sesións.]] Señor Santalices, pode continuar.
Remato xa, señora presidenta, facéndolle unha pregunta que teño interese á conselleira de Sanidade. Lévase falado moito sobre a seguridade do transporte, de como se fixo o transporte ao hospital e da seguridade dos pacientes. Teño entendido, ata onde eu sei, que a Inspección médica ten actuado nesta cuestión. Gustaríame, por respecto a eses profesionais, que vostede na súa intervención me clarexara cal é o papel da Inspección médica e que determinou sobre a seguridade dos pacientes. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, señor Santalices. Réplica da conselleira de Sanidade.
Señora presidenta, señorías. A verdade é que hai mensaxes que vostedes lanzan sistematicamente e que, bueno, a min inda me sorprenden. Cando vostedes falan dun hospital reducido, dun hospital pequeno, dun hospital..., bueno, eu non sei a que hospital se están vostedes referindo. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Si, outra vez. Porque, como lle dixen máis dunha vez, o Hospital Álvaro Cunqueiro é tres veces máis grande que o Hospital Xeral. Entón, de verdade que son incapaz de saber a que se refiren vostedes cando falan dun hospital recortado, dun hospital reducido e dun hospital dun tamaño... [[Aplausos.]] Si, xa o vin tamén señorías, xa o vin. Pero bueno, esas son as cousas que vostedes din. Miren, o argumentario da privatización dos servizos sanitarios xa vén de moi lonxe. Hai moitos anos que os que levamos moito tempo xestionando o servizo público de saúde temos desde hai moito tempo que oír falar, sobre todo das organizacións sindicais pero tamén as organizacións políticas, de privatización. E, dende logo –e vouno dicir, señorías–, é un debate absolutamente estéril, [[Murmurios.]] absolutamente estéril, porque non nos leva a nada. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] A colaboración das empresas na prestación de determinados servizos é unha realidade en todo o Servizo Nacional de Saúde, en todas as comunidades autónomas, independentemente da cor política dos seus gobernantes. A limpeza está sendo prestada por empresas do sector en todos os hospitais públicos de España, dende hai motísimos anos, e en ningún caso estes perden o seu carácter de público porque a limpeza a preste unha empresa privada. As máquinas, os aparatos de radioloxía, os laboratorios, os de anestesia, son subministrados todos por empresas, e agora algúns din que privatizamos o laboratorio porque as máquinas son de tal ou cal empresa. Ou o socio tecnolóxico, que vén privatizar a alta tecnoloxía. [[Murmurios.]] Miren, señorías, no Hospital Álvaro Cunqueiro a totalidade dos servizos asistenciais son prestados por persoal propio do Servizo Galego de Saúde. Xa é un argumento que non se pode aplicar á privatización. Todos os profesionais sanitarios que van traballar no Álvaro Cunqueiro están a traballar nos outros hospitais da cidade de Vigo: no Xeral, no Meixoeiro, en Cíes ou na Doblada. É certo que hai unha serie de servizos que van ser por contratas: a seguridade, a limpeza, a restauración, a xardinería, a subministración enerxética. Pero –xa o dixen– destes doce que están no ámbito da concesión, nove, nove, xa están sendo prestados por empresas externas nos outros hospitais de Vigo, e os outros tres están sendo prestados por empresas noutros puntos, noutros hospitais de Galicia, e dende logo noutros hospitais do Estado, e con total satisfacción por parte dos xestores e dos profesionais. A diferenza, neste caso, é que a contratación, en vez de ser individualizada e de saír un concurso para cada un destes servizos, é por unha soa entidade. E isto, sinceramente, o que fai é mellorar o control, é mellorar a calidade. E dende logo do que non lles caiba ningunha dúbida, señorías, é de que se vai someter a todos os controis de calidade, igual que se foran contratados de maneira individual. De feito, están recollidas xa no contrato firmado –estaba xa nos pregos de contratación– as penalizacións por incumprimento dos contratos ou por incumprimento dos criterios de calidade. Están os indicadores, están os criterios de calidade que ten que cumprir, e dende logo o Servizo Galego de Saúde, o equipo directivo do Complexo Hospitalario Universitario de Vigo, dende logo o vai cumprir e vai facelos cumprir. Pero –repito– os servizos asistenciais son todos con persoal do Servizo Galego de Saúde, os mesmos que están a prestalos na actualidade. E, dende logo, os pacientes non van ter que pagar por isto. Respecto ao modelo de contratación, bueno, cando chegamos no 2009 ao Servizo Galego de Saúde, como xa dixen antes, xa había un plan de viabilidade económico-financeiro alí, enriba da mesa, xa había un plan económico-financeiro, precisamente que analizaba distintos modelos de contratación. Un deles era o PFI. Vostedes dedicáronse a discutir pois iso, se SPI, se PFI, se non sei que, e dende logo non o construíron. Nós tivemos que tomar unha decisión, e a decisión que tomamos foi que necesitabamos un hospital en Vigo, e que o necesitabamos xa, que a cidadanía de Vigo non podía esperar máis tempo por un hospital que viñera remediar a situación na que estaba a sanidade de Vigo, cun hospital dos anos sesenta e nunhas condicións que todos sabemos que tiña o Xeral, ou que inda ten o Xeral. Respecto dos custos, bueno, a verdade é que seguen enredando con que se os custos pasaron de 400 millóns da obra a 1.300 millóns. A ver, non se pode comparar –e, señor Losada, vostede sábeo– só o que é o custo da obra co que é a prestación de servizos durante vinte anos. Mire, incluso o informe que lle dicía da Intervención Xeral do Estado, que, como xa lle dixen, é de maio do ano 2010, explicaba moi claramente: "La inversión total estimada asciende a 374 millones –IVA incluido–, importe que incluye 37,9 millones de euros de los gastos financieros intercalares de la línea de financiación ajena. El presupuesto total estimado de los costes asociados a la explotación de las infraestructuras, total, que incluye todos los servicios, son 434 millones en euros constantes del 2010, y se estima en 566,3 millones de euros corrientes a lo largo del período concesional." Non é un informe sequera do Servizo Galego de Saúde, é un informe polo que a Intervención Xeral do Estado avala o contrato que se está a facer nese momento con esta concesionaria. Evidentemente, estes son os custos, por unha parte os custos de construción e por outra parte os custos dos servizos que se están a prestar, e que dende logo se teñen que seguir prestando durante estes vinte anos, porque a limpeza, a seguridade e a xestión enerxética se teñen que prestar durante estes vinte anos. Respecto do traslado, bueno, a ver, creo que maior seguridade que o que intentamos facer co traslado deste hospital non se pode dar. En ningún caso tivemos en conta ningún criterio que non foran uns criterios estritamente de seguridade. No hospital constituíronse grupos de traballo cos profesionais, e un comité permanente de xefes de servizo, que están a analizar conxuntamente co Servizo de Medicina Preventiva, e con estes a dirección toma todas as decisións de cara a garantir a seguridade dos pacientes e, por suposto, a seguridade dos profesionais. Semanalmente, a dirección informa puntualmente á Xunta de Persoal das decisións adoptadas e resposta a cantas cuestións esta lle queira plantexar. E con este mesmo comité, e con este mesmo Servizo de Medina Preventiva, deciden o día 21 retomar o traslado. Dende logo, eu non serei quen de poñer en cuestión nin ao Servizo de Medicina Preventiva nin ao Comité de Xefes de Servizo nin, por suposto, á dirección do hospital. Neste momento do traslado, o novo hospital Álvaro Cunqueiro leva atendido xa 48.000 consultas e 350 altas hospitalarias. E dende logo, señorías, con total seguridade, garantida polos xefes de servizo, garantida polo Servizo de Medicina Preventiva e pola dirección do centro, aos cales, evidentemente, eu, dende logo, non vou cuestionar nin vou poñer en dúbida, iso tamén llo garantizo. Respecto aos manifestantes, miren, todos os meus respectos aos manifestantes, evidentemente. Eu en ningún caso puxen en dúbida a necesidade ou que eles puideran... Pero mire, a nós esta manifestación o único que nos fai é traballar máis; traballar máis para poñer en marcha un hospital modelo con todas as dificultades que iso leva, con todos os problemas que poden acontecer, con todas as situacións. Pero, de verdade, que saiban todos os vigueses que, desde logo, o que imos é a traballar, a traballar e a traballar para que o traslado se efectúe nas mellores condicións posibles e, desde logo, para que disfruten do hospital que merecen. Tamén digo que hoxe xa temos un novo hospital en Vigo e que este hospital vai ser o que os profesionais e os traballadores nos permitan facer, e eu estou convencida de que será un gran hospital. [[Aplausos.]] Mire, a verdade é que enredan bastante co control de calidade e coa Oficina Técnica de Seguimento. O control de calidade, evidentemente, non o fai a empresa á que vostede se refire O control de calidade, que o fai o Servizo Galego de Saúde, está feito, señoría; está feito o control de calidade. É un informe que se fai por unha empresa, por tres empresas en concreto –por unha UTE de tres empresas–, e, evidentemente, de ningunha delas é titular a doutora Ana Sánchez. En concreto, estas empresas teñen un contrato que se firmou o 5 de setembro do ano 2011. Vostedes parece que están descubrindo agora o contrato, os pregos de contratación ou o informe de viabilidade económica e financeira, que estivo colgado na páxina web e que, desde logo, foi ben coñecido. Mire, esta UTE está formada –como digo– por empresas especializadas, como é habitual, por outra parte, na totalidade dos contratos das distintas administracións públicas, e prestou os servizos que estaban recollidos no contrato, de enxeñería, de control de calidade, de realización de probas de laboratorio, de realización de ensaios e elaboración de prototipos precisos para a execución do proxecto de edificio. Ao longo do proceso de construción levou o control do proxecto, incluída a asesoría xeotérmica, estrutura e instalacións, control de materiais, cun amplo plan xeral de ensaios e probas desta entidade, control de execución, asistencia técnica con informes, estudos, análises, é o que se fai sempre cos controis de calidade do Servizo Galego de Saúde, que tamén se levaron a cabo neste contrato, como non podía ser doutra maneira. Por outra parte, á Oficina Técnica de Seguimento, que tamén está no contrato que se firmou coa concesionaria no ano 2011 e que parece que agora o acabamos de descubrir, as funcións que se lle dan neste contrato, nestes pregos de contratación, as funcións que lle corresponden, resumidas, pero que están no contrato, co cal as poden ver ou as podemos facilitar, son: a coordinación das accións necesarias para a posta en marcha do hospital, incluíndo os distintos axentes que interveñen en cada fase do proxecto. Manter a planificación das distintas actividades necesarias para a posta en marcha do hospital. Levar a cabo o soporte metodolóxico, administrativo e documental das reunións de seguimento. Isto, resumindo, é o que pon o contrato para a Oficina Técnica de Seguimento. Como ven, funcións de coordinación e de seguimento, pero –reitero– en absoluto os controis de calidade da obra, que se levou a cabo por empresas especializadas. E, desde logo, non é un contrato millonario, como parece que vostede quere poñer enriba da mesa, senón que se lle paga un contrato, evidentemente, dentro da media dos contratos do Servizo Galego de Saúde. E respecto do currículo de Ana Sánchez, mire, non vou defender a Ana Sánchez, é unha profesional que leva máis de trinta anos ao servizo da sanidade pública deste país, tanto en Galicia como no resto do Estado. Estivo [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] , estivo, si, tamén, e tamén está...
Señor Losada.
...e sen embargo non levou o contrato de alta tecnoloxía, ¿ve vostede, señor? Mire, e... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] respecto ao que dicía do Servizo de Radioloxía...
¡Por favor!
...creo que o máis claro que podemos dicir do Servizo de Radioloxía díxoo o seu propio xefe de servizo. Garantiza que a dotación é suficiente para afrontar o traslado. Son declaracións do xefe de servizo, non son miñas. Son, ademais, declaracións de prensa do xefe de servizo. Pero ademais pódolle dicir o seguinte: o Servizo de Radioloxía conta con dous equipos de TAC, dous TAC, igual que os que tiña no Xeral, un de 16 e outro 64 cortes. Si, ten unha resonancia móbil, agora mesmo unha resonancia móbil de 1,5 Teslas que realmente está tamén indo a todos os outros hospitais do Servizo Galego de Saúde. Pero é que ademais vai haber unha resonancia que se está a trasladar do Xeral e, desde logo, unha resonancia de 3 Teslas que vén no socio tecnolóxico. Ademais de todo isto, vai ter toda a dotación tecnolóxica que precise, porque se están instalando todos os equipos, todos os equipos, que vai necesitar o novo hospital para cumprir coas necesidades de asistencia que vai ter cos cidadáns que estean no novo hospital Álvaro Cunqueiro. Respecto das camas, xa saben que non me gusta moito centrar o debate no número de camas dun hospital. Xa lles dixen en múltiples ocasións que este non é un bo indicador de calidade, pero miren vostedes, incluso o informe da Plataforma para a Defensa da Sanidade Pública, da Asociación para a Defensa Sanidade Pública, vén dicir que Galicia ten unha media de camas por 1.000 habitantes superior á media do Estado. E Vigo ten unha media de camas por 1.000 habitantes moi superior á medida de Galicia. Co cal eu creo –estou convencida– que, desde logo, vai ter un número de camas máis que suficiente para atender a todos os cidadáns de Vigo, segundo a súa actividade ordinaria. Evidentemente, como xa explicaba o xerente tamén, nalgún momento, empezamos con estas 845 camas de hospitalización convencional, pero aquí hai que engadirlle as unidades de críticos, as unidades de pediatría e as urxencias, e este hospital irá abrindo progresivamente, segundo as necesidades asistenciais, segundo se vaia poñendo en marcha, as camas que necesite. E, desde logo, vai ser posible ter o número de camas que nos permita respostar en cada momento á actividade asistencial da área máis poboada de Galicia, e cun número de camas por 1.000 habitantes –como dicía– por enriba do que teñen o resto das áreas sanitarias. Respecto aos quirófanos, tamén dicirlle que, evidentemente, hoxe pode ser un dos cuellos de botella que ten o hospital. Pero, primeiro, a centralización vainos permitir unha moito mellor xestión, e, desde logo, o que nos vai permitir é que a dotación que queda en Vigo, entre o hospital Álvaro Cunqueiro e o hospital Meixoeiro, vai ser máis que suficiente para atender a toda a poboación e a toda a demanda asistencial que ten Vigo e que vai ter Vigo. E progresivamente iremos reducindo as listas de espera, sobre todo de prioridade 3, posto que a prioridade 1 e a prioridade 2 eu creo que están bastante ben encamiñadas, e imos ser capaces de conseguir as medias que ten o resto do Servizo Galego de Saúde. Pero mire –e non quero insistir moito máis no que dixo xa o señor Santlices–, o que sucedeu co Concello de Vigo en todas as etapas de construción deste novo hospital non resiste comparación con calquera outra infraestrutura sanitaria, de Galicia ou de fóra de Galicia. No Servizo Galego de Saúde traballamos coa maioría dos concellos, con concellos de distintas organizacións políticas, e, desde logo, o que é habitual é que os concellos colaboren na execución das infraestruturas sanitarias. Nos casos dos hospitais de Santiago e de Lugo, por exemplo, en ambos os concellos foron quen de poñer á disposición –e eran do Partido Socialista–, puxeron á disposición... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non, é un hospital cen por cento público, señor Losada, e xa llo demostrei, cen por cento público. Xa llo dixen como sete veces desde que empecei a miña comparecencia. E, desde logo, tanto Lugo como Santiago, que eran do Partido Socialistas, foron quen de poñer á disposición do Servizo Galego de Saúde os terreos e todas as infraestruturas para a súa posta en funcionamento. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Lamentablemente, o Concello de Vigo firmou un convenio en 2006 coas conselleiras Caride e Rubio, do Partido Socialista, e, sen embargo, incumpriuno sistematicamente durante todos estes anos. Eses e calquera outro acordo que se puidera chegar a poñer en marcha. Co cal, eu lle pediría que, coa maior infraestrutura sanitaria que se construíu nunca en Vigo, recapacitaran e foran quen de axudar a poñela en marcha e non seguir poñendo paus na roda. Mire, respecto ao aparcadoiro, é un problema sempre en todos os hospitais públicos do Servizo Galego de Saúde. Pero hai exemplos, como o da Coruña, no que non se dispón de ningunha praza de aparcamento para os usuarios. Existe un parking privado nunha parcela adxacente –por certo, posta polo concello– onde hai 1.000 prazas dispoñibles e gratuítas, pero a realidade e que é practicamente imposible, sobre todo na xornada de mañá, aparcar nesta zona. A única forma que hai para que se garanta a dispoñibilidade de espazo de aparcamento inmediato ao hospital é un aparcamento como o que construímos en Vigo, como constaba, por outra parte, no Plan de viabilidade e como constaba no contrato deste aparcamento. Actualmente en Vigo, no Nicolás Peña, non hai ningún espazo de aparcamento, a única alternativa é a hora, e, desde logo, é moi complicado poder aparcar en todo o entorno do hospital Nicolás Peña. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] No hospital do Meixoeiro disponse dun espazo de aparcamento dunhas 500 prazas, no cal, como non chegues á primeira hora da mañá, tamén é moi complicado aparcar. De feito, hai varios aparcamentos non autorizados, o que se chama normalmente os leira-parks nos arredores. E no Xeral, evidentemente, pasa o mesmo, e os aparcamentos privados que hai no entorno do hospital son bastante máis caros do que estamos a falar. Como dixen antes, no contrato que se firmou o ano 2011 dise que as tarifas que se porán neste parque serán a media das tarifas vixentes na cidade de Vigo. E, desde logo, o que tamén é certo é que hai abonos para o persoal e hai abonos para os pacientes por cinco, dez días e un mes, co que o custo pasa a ser de 4, 3 ou 2 euros respectivamente. Pero non nos conformamos con isto. Neste momento estamos a traballar coas asociacións de pacientes –creo que xa o saben–, e, por certo, xa se chegou a un acordo coa asociación contra o cancro para que os pacientes de oncoloxía que van ao hospital de día poidan ter estes bonos en termos discontinuos, de maneira que o custo que teñan estes pacientes sexa máis ou menos a media que teñen nos leira-parks do hospital do Meixoeiro. Seguiremos a traballar con Alcer e con outras asociacións e seguiremos a traballar para, evidentemente, facilitarlles a todos os pacientes, a todos os cidadáns de Vigo, que estes custos tal... E, por outra parte, sempre pode haber unha alternativa: que o Concello –que non puxo un euro ata agora para a construción do hospital– faga un parking gratuíto no seu entorno. [[O señor Losada Álvarez pronuncia palabras que non se perciben.]] O aparcamento é competencia do Concello, señor Losada.
Señor Losada, creo que aínda non lle dei a palabra, vólvollo repetir.
E, por outra parte, estase tamén negociando para ter 500 prazas financiadas polo Servizo Galego de Saúde para os profesionais. Preguntábame, señor Santalices, polo servizo de inspección. A inspección sanitaria, como vostedes saben, ten entre outras funcións, ser o garante das actuacións realizadas polo sistema sanitario e da calidade asistencial, así como velar polos dereitos dos cidadáns. Por iso, neste caso, o Hospital Álvaro Cunqueiro –e no seu traslado– está a traballar en tres liñas de actuación: por unha parte, na inspección do hospital para comprobar se cumpre as condicións de autorización do centro sanitario e, polo tanto, se cumpre os requirimentos tecnolóxicos para a súa posta en funcionamento; nunha segunda liña, que está investigando sobre as actuacións realizadas na asistencia e tratamento ao paciente que faleceu na UCI e que orixinou un debate por escrito e en medios de comunicación entre o foro de xefes de servizo e traballadores da propia UCI e que ademais serve de base para a demanda presentada polo sindicato médico CESM; e nunha terceira liña de investigación sobre a filtración dunha historia clínica aos medios de comunicación. Como ben saben, a Lei de protección de datos establece que os datos de saúde son os que deben ter un maior nivel de protección e, por tanto, de custodia, e todos os profesionais sanitarios estamos obrigados a manter eses principios básicos. Considérase un delito a infracción da dita lei. Ademais, os profesionais médicos estamos obrigados polo código deontolóxico a manter o segredo profesional e a confidencialidade sobre os datos dos nosos pacientes. A primeira liña de actuación xa rematou e o informe conclúe –e leo literalmente–: "Como resultado da visita de inspección levada a cabo na unidade asistencial de coidados intensivos do Hospital Álvaro Cunqueiro, pódese concluír que a dita unidade cumpre o requirimentos estruturais, materiais e humanos establecidos na normativa aplicable, Decreto 12/2008, do 8 de xaneiro polo que se regula a autorización de centros, servizos e establecementos sanitarios, e Decreto 186/2003, do 6 de marzo, polo que se fixan o procedemento, os requisitos e as condicións de autorización dos centros hospitalarios da Comunidade Autónoma de Galicia". Esta é a conclusión da Inspección de Servizos Sanitarios. As outras dúas liñas están en plena investigación. Eu pediría que deixemos traballar os inspectores con toda a autonomía e que o fagan co máximo rigor. Desde logo, non imos poñer en cuestión –ou creo que ninguén vai poñer en cuestión– o traballo da Inspección Sanitaria. E, desde logo, quero transmitirlle que a información que eles conclúan será con todo rigor, con toda contundencia e a que estimen con total e absoluta independencia. É o único que lle podo dicir como conselleira: que traballen, que traballen rápido, podendo ser, que traballen totalmente independentes e que fagan as recomendacións que estimen oportunas con rigor e con contundencia. Moitas grazas.
Grazas, conselleira. Rolda especial de aclaracións. Grupo Parlamentario Mixto, señora Martínez.
Grazas, presidenta. Señora conselleira, a verdade é que ata non sei que me dá ter que saír eu defender a Caballero. Es que me parece alucinante porque sería lo último que se me ocurriría a mi, así, a bote pronto. Pero realmente teño que recoñecer que vostede non entende nada. Non é un problema de Caballero. A cidadanía da área sanitaria de Vigo non é especialmente estúpida ou manipulable. Non é que o señor Caballero convenza os cidadáns da área de Vigo de que ese hospital é privado, de que nace recortado e de que ten unha serie de problemas; non, son os propios cidadáns e cidadás os que miran o problema e se manifestan. Non é ese o problema, e vostede quere reducilo a un problema co Partido Socialista. ¡Que simple! ¿De verdade pensa que os galegos e as galegas somos tan imbéciles? Eu pediríalle un pouco máis de respecto pola intelixencia colectiva deste pobo. Fala vostede de que só están privatizados os servizos que non son sanitarios –evidentemente, non pode facer outra cousa– e de que isto vai ter un custo de 35 millóns ao ano. É dicir, gasta o Sergas o diñeiro público en manter empresas privadas que crean traballo precario en condicións tremendas e que ademais prestan peor servizo, e está demostrado. Entón, vostedes teñen interese en dar negocio, non en dar unha boa prestación sanitaria. E nace un hospital reducido. ¿Como pode dicir: "É tres veces o do Xeral"? Pode ser en tamaño; en servizos, non. Entón, está vostede mentindo, está falando de metros cadrados, non dos servizos que vai prestar o hospital. Iso é realmente o que nos preocupa. Como nos preocupa, e tampouco o di aquí, que a área sanitaria de Vigo e a de Pontevedra sexan as que teñen menos ratio de persoal de toda Galiza. ¿Por que non conta tamén esas cousas? Temos a menor ratio de persoal. E non lle conto xa en enfermería. En enfermería somos os últimos, cando se sabe, ademais, que a enfermería é fundamental para dar unha boa calidade asistencial. Control de calidade das contratas. A min encántame o do control de calidade porque igual que fai a Inspección controis e tal na sanidade pública, eu tamén teño visto informes favorables da Inspección de Traballo en relación con Povisa e doulle a miña palabra de que había máis mentiras que verdades neses informes. O que pasa é que só se fala cos xefes de servizo. Se o xefe de servizo di que vai ben, ao resto do persoal nin aos pacientes se lles consulta, nin sequera á representación legal dos traballadores. É a opinión dos xefes de servizo que, evidentemente, van dicir o que teñen que dicir. En canto ao modelo de financiamento, di que foi pola urxencia de paliar deficiencias na área, e resulta que non palía ningunha deficiencia. A área sanitaria de Vigo vai seguir sendo deficiente. Pero é que ademais o propio Consello de Contas xa chamou a atención á Consellería de Sanidade polo modelo de xestión que está seguindo nos servizos sanitarios. O día 21 di que se vai facer o traslado. Eu espero que xa non haxa Aspergillus. Espero que desta vez fagan o que deberon de facer a primeira vez, que é comprobar que as instalacións están en condicións para proceder ao traslado dos pacientes, e non ir correndo a facer o traslado sen comprobar as condicións. Na manifestación non soamente se falaba dun traslado seguro, que tamén, falábase sobre todo de que a área sanitaria de Vigo quere un hospital público, non quere facer resonancias en camións. Queremos un hospital con todos os servizos, e vostede dános un hospital que nace sen servizos fundamentais, como pode ser o laboratorio.
Vaia rematando, por favor.
O control de calidade, privatizado tamén. Unha UTE é o que o vai facer, ¿non dixo? En canto á radioloxía, que ten dotación suficiente para dar resposta á demanda, a min gustaríame, de verdade, que nos diga en que se basea, cantos aparatos máis vai ter, se vai haber en Vigo mamografías destas novas que hai de alta resolución, que só hai na Coruña, e de qué se nos vai dotar. E, ademais, que nos aclare esa privatización da alta tecnoloxía tamén. En canto ao aparcadoiro, encantoume o do leira-park. Eu creo que debería vostede de..., non sei. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Debía ser a noticia da prensa, ¿non?: En Vigo temos leira-parks porque a Administración non pon aparcamentos gratuítos; entón, temos leira-parks. E nos leira-parks do Meixoeiro un paga...
Remate, señora Martínez, por favor.
...–e vou rematando– segundo o que pode pagar, o que cre que debe pagar; aquí obríganlle a todo o mundo a pagar unha cantidade desorbitada. E non se pode comparar co resto dos hospitais, como falaba vostede do Nicolás Peña, porque o Nicolás Peña queda no centro, na rúa Camelias, e hai autobuses para ir á rúa Camelias...
Remate, por favor.
...a mogollón. Remato xa. É un escándalo que agora nos veña falar de bonos para oncoloxía. E eu pregúntolle: ¿e os pacientes de diálise?, ¿e os pacientes respiratorios? Os demais, que paguen.
Moitas grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Ten a palabra a señora Prado Cores.
Dende logo, causa estupor ver como vén hoxe aquí a conselleira e o deputado voceiro do Partido Popular en materia de sanidade: a insultar a intelixencia do pobo galego –si–, dos veciños e veciñas da área sanitaria de Vigo, chamándolles irresponsables e que se deixan manipular. Señora conselleira, a estes miles de persoas, a estes miles de persoas que saíron á rúa e que parece que vostedes non viron..., porque resulta que, se nos topamos nunha situación na que hai unha maioría da poboación que di e que aplaude a actuación do Goberno, ¡acerto!, pero se hai miles de persoas que critican e están en desacordo coa actuación do Goberno, ¡ah!, aí estamos en error e, entón, están manipulados e están desacreditando a sanidade pública. Dende logo, vostedes é que non teñen moita vergonza. Eu estou convencida de que estes miles de persoas, entre os moitos miles, xa lle pasarán a factura correspondente a tanta desfachatez, porque hoxe aquí reiteradamente insultaron a capacidade de intelixencia do pobo galego de analizar o que lles está pasando, o que están sufrindo, porque a maioría desta xente saíu á rúa despois de constatar en vivo e en directo o que está sendo o hospital privado de Vigo; despois de que o constataran, despois de que chegaran alí e tiveran que pagar moitos cartos por estar alí aparcados, señora conselleira. Vostede veu hoxe aquí presumir de que xa chegou a algún tipo de acordo con algunha asociación. Do que se esquece é de que non hai acordo con outras moitas, por exemplo, cos que van a diálise. Non hai acordo cos que non están nese grupo e teñen enfermos crónicos alí ou teñen enfermos hospitalizados por longo tempo ou polos profesionais aos que, dende logo, non lles vale un bono, porque iso significa menos salario a fin de mes. E é ademais –¿entende?– unha privatización do hospital que vai para Madrid. Vostede antes puxo esa cara rara ¿A Madrid? ¿Léao aquí? Hospital de Vigo, Aljamil, Paseo de la Castellana. Aí é onde factura a súa privatización, señora Mosquera, en Madrid. Os galegos e as galegas pagamos para que facturen en Madrid; os galegos e as galegas pagamos impostos para que vostedes llelo entreguen a empresas de Madrid. Galiza paga e Madrid recada máis unha vez. Ese é o seu modelo: Galiza paga e Madrid recada. Están aquí única e exclusivamente ao servizo dos intereses desas empresas. Vostede cualificou de debate estéril o que estamos facendo aquí, e eu por unha vez doulle a razón, porque é estéril estar debatendo cun valado; é estéril estar debatendo cun valado que non quere ver a realidade, que se nega a ver o que está pasando diante dos seus ollos e que se nega a escoitar os profesionais, a eses profesionais que se atreven a poñer por escrito as súas queixas, a pesar das presións. Vostede sabe que non é nada fácil que os profesionais poñan por escrito as súas reclamacións, e a pesar de todo iso puxérono por escrito. Vostede sacou aquí un informe do xefe de radioloxía, e eu entregueille antes un escrito dos profesionais técnicos de enfermería e radiólogos de raios. ¿Sabe que lle din –porque me parece que non o escoitou cando llo dixen antes–? "Que, como consecuencia de decisións non consensuadas, precipitadas e probablemente faltas de rigor científico, nos atopamos nun momento crítico no que as instalacións radiolóxicas do novo hospital de Vigo dispoñen soamente do 20 % dos recursos técnicos teoricamente asignados". E din: "Temos comunicación oficiosa de que hai intención de continuar co traslado. Esta temeraria decisión, de levarse a cabo, demostraría que en instancias superiores se ignora por completo a capacidade funcional do actual sistema de radioloxía do hospital de Vigo". Insisto, podíalle seguir dicindo. E vostede dixo: Estanse instalando os equipos. Efectivamente, estanse instalando: un camión para facer resonancias. ¿Que cre que vai pasar se hai un politraumatizado ao que hai que facerlle unha resonancia magnética, señora Mosquera? ¿Vostede cre que pode pasar e que pode facerse nese camión? Non, xa llo digo eu. Non se lle pode facer nese camión. E vostede segue insistindo en que non pasa nada, segue insistindo en que non pasa nada, segue facendo oídos xordos aos doentes, que se toparon con que non tiñan auga, con que a tiñan que ir comprar, con que ían a diálise e despois da diálise non lles daban nin sequera un bocadillo, que tiñan que ir á cafetería a mercalo. Oídos xordos unha e outra vez. Unha actuación totalmente de costas viradas á poboación, e vostede vén aquí, insistentemente, a dicir que todo ben. Mire, esa empresa responsable do control da calidade, ¿ten feito algún informe que se nos poida trasladar a respecto destas deficiencias detectadas e subsanadas? Porque sería escandaloso que non fixera ningún informe a respecto do que está pasando. Entonces agradeceríalle que nos dese traslado dese informe.
Remate, por favor.
Eu o que teño que dicirlle é que vostede, o Partido Popular, son unha máquina de destrución da sanidade pública do noso país; é unha facilitadora do negocio das empresas amigas; unha facilitadora de que recursos de Galiza vaian sistematicamente para fóra de Galiza.
Moitas grazas, señora Prado.
Remato, señora presidenta. Todos os problemas cos que nos estamos atopando son froito da súa decisión de facer unha sanidade privada e ao servizo desas empresas. Eu volvo dicirllo. ¿Que máis ten que pasar, señora Mosquera, para que vostede teña un mínimo de dignidade e presente a súa dimisión? ¿Como llo teñen que pedir doentes, traballadores e grupos políticos da oposición? Se tivera un pouco de decencia, vostede, ao rematar esta comparecencia, o que tiña que facer é presentar a súa dimisión.
Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra a señora Solla.
Grazas, presidenta. Eu lamento unha vez máis que o debate de algo tan grave como o que está a acontecer se ridiculice e se leve, por parte do partido Popular, á política espectáculo e ti máis. É impresentable o que vimos hai uns minutos nesta Cámara. Señora conselleira, non estamos comparando tamaños das fotografías, senón datos reais, e non hai 1.465 camas no novo hospital. ¡Non as hai! Non as hai. Hai 394 camas menos das proxectadas. Recortaron vostedes un 31,8 % do proxecto inicial; de 1.239 a 845. Pero, ademais, facilitaron ou fixeron unha reordenación do resto de hospitais, e no do Meixoeiro pasamos de ter 418 a ter 347. E no Nicolás Peña, que era un hospital que estaba practicamente novo, pasamos de ter 120 a ter 60. De ter 1.770, supostamente, co proxecto inicial, pasamos a quedarnos con 1.260. Polo tanto, vostedes o único que fixeron foi garantir que continúe adiante o negocio de Povisa, que nos custa 90 millóns de euros cada ano. Recortaron vostedes un 55,5 % as camas de observación nas urxencias, e un 25,5 % a superficie das urxencias. Non é certo que sexan máis grandes. Eliminan a dos hospitais e abren unha que é máis pequena que a suma das dúas. Polo tanto, non pode vostede vir aquí terxiversar os datos dunha área que ademais ten as urxencias hospitalarias colapsadas continuamente. É vostede e a súa consellería un grupo de irresponsables. Un 25 % menos de camas de UCI, porque recordemos que se elimina tamén o outro servizo de UCI. Un 45,7 % menos de salas de radioloxía, e a pesar de que privatizaron vostedes a alta tecnoloxía –iso que vostede chama socio tecnolóxico– por 88 millóns de euros, leva maquinaria doutros hospitais. Explíquenos por que a pesar de que a nova empresa Philips no caso da radioloxía, da resonancia e da intervencionista, ten que facerse cargo desa maquinaria, vostedes levan sacado varios concursos para comprar maquinaria de radioloxía. E se vostede pon esa cara de estrañada, paréceme asombroso que non coñeza os concursos que publican vostedes no perfil do contratante. Ademais, levan absolutamente de todo, non só a maquinaria radiolóxica; levan outro tipo e maquinaria e mobiliario dos hospitais, mobiliario que xa está vello; levan incluso neveiras que tiñan que estar practicamente tiradas porque xa non serven e non cumpren cos criterios enerxéticos. Se non o sabe, debería pasarse máis vostede polos hospitais do Servizo Galego de Saúde. Os servizos aos que fai referencia vostede, que considera vostede que non son sanitarios –para min si o son, porque un hospital sucio é un hospital cun problema sanitario–, eran privados no Meixoeiro, pero algúns eran públicos no Hospital Xeral: os pinches de cocina, a cociña, a lavandería, o mantemento. Xa lle recordei antes o que sucedeu, as protestas que houbo e as folgas que houbo, cando vostedes decidiron privatizalos. E como van trasladar os traballadores dun sitio a outro, porque ademais a algúns os obrigan a cambiarse de categoría se non queren –¡menuda opción!– pasar á empresa privada, o resultado van ser despedimentos de varios traballadores que ata o de agora estaban subrogados nos outros hospitais. A ver como explican iso. O aparcadoiro. O tema de que nos outros xa non había. Pois miren, na miña casa dise unha cousa: mal de moitos, consuelo de tontos, porque se vostede considera que non hai aparcadoiros suficientes nos outros centros, é a súa responsabilidade facelos. Eses bonos que vostede lles ofrece aos doentes crónicos e ás doentes crónicas imos ter que pagalos todos porque a concesionaria non vai perder un só euro, polo tanto, non está vostede facendo nada nin resolvendo o problema, ¡non nos tome por parvas e por parvos! A esas mesmas persoas que vostedes lles recortan as pensións, que lles quitan os medicamentos do catálogo, que ademais lles soben o prezo da vida, fanlles pagar...
Vaia rematando, por favor.
...por ir darse un tratamento. E aos traballadores recórtanlles unha vez máis a súa nómina ao teren que pagar por aparcar para poder ir traballar. ¿Que pasa cos celadores e celadoras? ¿Aí non se recorta persoal con iso que vostedes inventaron? Diga aquí por que lles recortan funcións. ¿Que pasa co persoal de enfermería que facía as audiometrías? ¿Vainos negar aquí agora que non vai haber ningún recorte nese persoal? E dende logo non son 68 millóns de euros simplemente durante vinte anos, nin sequera co IVE, son ademais os 90 millóns de euros de Povisa e son ademais os cartos que gaña a empresa pola explotación de todos eses servizos. Vostede non ten nin idea do que é traballar na sanidade pública, a satisfacción que produce cando hai medios e a indignación e a impotencia que produce cando persoas como vostede a recortan e non permiten que se poida facer o traballo en condicións.
Moitas grazas, señora Solla. Grupo Socialista. Ten a palabra o señor Losada Álvarez.
Grazas, señora presidenta. Señor Santalices, só unha cuestión para vostede. Mire, a súa credibilidade queda reflectida no que pasou nas últimas semanas en Baleares. Despois de escoitarlle aquí durante anos que o Partido Socialista tiña adoptado o mesmo sistema de financiación público-privada no hospital de Palma de Mallorca, agora unha ex consejera de Jaume Matas le acusa de amañar su gran hospital, como vostede ben sabe. Quero dicir, mentira tras mentira –e non vou retirar a palabra mentira, presidenta; dígollo por se mo pide, chamando á orde e estas cousas. Por certo, paréceme interesantísimo que vostede cuestione a cualificación de compañeiras miñas, licenciadas en medicina e cirurxía, tendo en conta a súa longuísima traxectoria de asistencia clínica vendo enfermos. Paréceme extremadamente interesante. Mire, eu teño algúns titulares, señora conselleira, de antonte: Piqué pide más gestión privada en las obras. La salud privada despega con la crisis. Disto, deste tipo de cousas, é do que estamos falando. Acciona, Cesia, Puentes etc., non son ONG, señora conselleira, o seu obxectivo é maximizar os beneficios. Eu creo que non é moi difícil de entender. E cando a ratio de beneficios plantexada pola propia empresa estará no ano 2025 nun 8,3 % de beneficios, despois de impostos, sobre ingresos, tendo en conta o contexto, é absolutamente obsceno, é depredatorio, porque vostede sabe que ningún rendemento de ningún valor, nin mobiliario nin inmobiliario, no mercado financeiro nin empresarial consegue estes beneficios. E o malo, o inmoral, é que é a conta da saúde dos cidadáns de Vigo, por moito que vostede veña aquí e nos conte historias de que é un hospital público, porque sabe perfectamente que o hospital non é público, o hospital non é público. Non estou falando da asistencia, estou falando da infraestrutura. ¿Vostede sabe por que hai tantos problemas neste traslado e houbo tan poucos problemas –ou moitos menos problemas– no traslado de Lugo e de Santiago? Porque o Sergas era o único axente que interviña no proceso, e agora vostede ten que lidiar con Acciona, con Cesia, etc. ¡Ese é o problema de fondo deste traslado, absolutamente accidentado e absolutamente indefendible excepto por vostede. Por certo, señora conselleira, sígolle preguntando: ¿os datos que hoxe deu o xerente do hospital, de que había aspergillus no hospital de Vigo, son certos? Porque se son certos os que deu hoxe, ¡e como vexo que está alí...! Non pode tomar a palabra, xa o sei señora presidenta, pero espero que vostede recoñeza que mentiu cando dixo que non había Aspergillus no hospital de Vigo. Porque ou había ou non había, non hai cuarta dimensión, que este humilde deputado saiba, señora conselleira. Polo tanto, gustaríame que nos contara que pasou. Gustaríame que nos contara se, realmente, a alarma social veu por unha nota de prensa do Partido Socialista ou veu porque xente estaba acojonada, ¡así de sencillo! E estaba así porque houbo unha acción absolutamente precipitada porque a empresa quere empezar a cobrar o canon canto antes. E eu non escoitei ningunha outra explicación alternativa máis convincente que esta nin pola súa parte nin por parte do presidente da Xunta de Galicia nin por parte do xerente da área sanitaria de Vigo. Por parte de ninguén, señora conselleira. E mire, falando do sistema de financiación, dicía vostede que son economista. Efectivamente, ¿pode explicarme por que adoptaron o sistema de contratos de concesión de obra en vez dun contrato de colaboración público-privada? Se quere, cóntollo eu. Porque evitaron o estudo de evaluación previa, que escapaba ao seu control. ¿E sabe tamén vostede por que aprobaron a toda velocidade o 6 de maio do ano 2010 o acordo de contratación dos pregos de concesión desta obra? Porque o día 24 de maio entraba en vigor unha norma do Goberno central que limitaba este tipo de actuacións porque claramente atentan contra o interese xeral a favor de intereses particulares, señora conselleira, ¡a favor de intereses particulares! E insisto, estabamos falando dunha décima de PIB. Non me diga que non era posible facelo por un sistema de financiación pública...
Vaia rematando.
...tendo en conta o esforzo de avales financeiros que tiveron que facer, tanto co ICO como co Banco Europeo de Inversións, para actuar dunha maneira vergoñenta como axentes comerciais de Acciona, que é o que fixeron. Se Acciona e o resto das empresas se compromete a empezar a obra, vostede o que tiña que facer era cobrarlles polo atraso, e non axudarlle a solucionar problemas á empresa que acabamos pagando os vigueses e as viguesas, señora conselleira. Os galegos, bueno, os vigueses e as viguesas...
Remate, por favor, señor Losada
...da área sanitaria de Vigo. Polo tanto, señora conselleira, non nos conte historias que sabe que non son certas. E por certo, o foro de xefes de servizo, ¿en que organigrama está esa plataforma? Ao mellor é unha loxia masónica medio secreta. Eu entendo que vostede, que ten un xefe de servizo na familia, o coñece. Os profesionais do hospital... Si, si, non fai falta...
Remate señor Losada por favor.
...ten un xefe de servizo na familia, o seu marido, creo que é un dato coñecido. Non creo que descubrira eu neste momento a nitroglicerina. En todo caso, os profesionais do hospital de Vigo non saben que é o foro de xefes de servizo. Se se reúnen a xogar ao golf é un tema distinto a algo que estea nun organigrama na administración. Vostede que presume de coñecer moi ben a Administración sanitaria, debería de sabelo. Polo tanto, señora conselleira, ¿vostede cre que o sindicato médico CES fai unha denuncia –absolutamente sospeitoso tamén de conivencia coa esquerda revolucionaria–...
Remate, por favor.
...–remato, señora presidenta– fundamentada neste traslado absolutamente precipitado?
Moitas grazas, señor Losada. Grupo Parlamentario Popular. Déanlle voz ao escano do señor Santalices, por favor.
Grazas, señora presidenta. En primeiro lugar, eu non insulto á xente. A xente ten toda a súa liberdade para poder ir onde queira. Eu ataco, e fareino sempre, a un político irresponsable que intentou boicotear un hospital. E fareino sempre. E niso non me vai parar vostede nin ninguén. [[Aplausos.]] E seguireino facendo, que lle conste; seguireino facendo. Acábase de dicir aquí, por parte da conselleira, que a Intervención Xeral do Estado cifrou en torno aos 600 millóns de euros co IVA o que era o custo do hospital. É un dato do ano 2010. ¿Quen gobernaba no 2010? O Partido Socialista. Polo tanto, señor, a ver se vostede mantén un discurso claro sobre a financiación. Que llo teña que dicir eu que son médico, a vostede que é un profesor de económicas, ¡eu non entendo nada! A ver se vostede centra o discurso sobre a financiación. Fala vostede de empresas con sede en Madrid. ¡Home!, ata onde sei, hai unha empresa... A concesión da ORA en Vigo creo que a ten unha empresa con sede en Madrid [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] , e disto non se asusta ninguén. Grazas, conselleira, por explicar o tema da inspección, porque foi desprestixiada a Inspección. A Inspección actúa nun momento en que hai unha certa controversia entre distintos profesionais para o caso específico desa paciente, e trasládase a mostra, esa mostra, pero as demais mostras non saíron do Álvaro Cunqueiro. Hai que ser máis responsables. E vostede o coloca en twiter, que non tiña que telo colocado. E vostede falou hoxe aquí de xefes de servizo como que xogan ao golf. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non, os xefes de servizo están supervisando –como é a súa obrigación– o traslado do hospital. [[Aplausos.]] Pero se vostede é valente, vaia alí e dígallelo. ¡Hai que ter valor! Vaia alí e dígalles aos xefes de servizo todo iso. [[Aplausos.]] [[O señor Losada pronuncia palabras que non se perciben.]] Eu non critico, non critico. Eu falo con eles que os coñezo a todos...
Señor Losada.
Mire, eu non critico a ningún profesional, e menos á señora Acuña. Eu critico discursos de alarma. E non se pode vir...
¡Señor Losada!
Ten coidado que te poden expulsar. [[Risos.]] ¡Tranquilo, tranquilo! Imos ter un debate tranquilo. Eu falo, e vostede fala o que queira, pero déixeme falar a min. Eu non critico aos profesionais, e non vou criticar á señora Acuña, pero neste tema hai persoas moito máis autorizadas ca ela e ca min que son os que deben de falar. Polo tanto, este asunto ímolo zanxar aí, e non vaiamos a maiores. Socio tecnolóxico, 88 millóns de euros. E equipará o hospital, como o está equipando o Servizo Galego de Saúde. Non me diga que non exploraron modelos de colaboración público-privada, ¡se ata seis veces foron a Alcira, a Valencia! E dígolle o nome de quen foi. ¡Se o ten vostede na corporación de Vigo, o señor Cayetano Rodríguez Escudero! [[Murmurios.]] ¡Pero por el amor de Dios! ¿A quen llo queren negar? E foron incapaces de implantar ese modelo de colaboración público-privada. Incapaces. E logo viñéronnos con que quedaban 420 millóns de euros. ¡Nin un peso! E cando o presidente inicia a construción do hospital, ¡el terror!, chega o terror porque caía o gran mito do líder Caballero. Víñase abaixo. Non era o jefe. Isto é así. Cronograma do hospital. Por encima de todo, a seguridade do paciente recomendada por quen ten que facelo, polos técnicos, que son os que saben. Miren, unha cousa moi importante, moi importante, non se pode afirmar aquí que se segue facendo o traslado pese a estar o hospital contaminado. Eu non o diría. Eu non diría iso. E aquí se dixo isto en sede parlamentaria. Díxose, e eu quero desmentilo. O hospital vai facer o seu traslado, e completarase, do xeito máis seguro. E unha cousa moi importante que neste debate non saíu, pero que ten a súa importancia. Se un alcalde quixera colaborar, teriamos un trasporte metropolitano que lle facilitaría á xente que puidera acceder ao hospital. E ata iso está petardeado. E tiveron que revolverse os outros concellos e crear o transporte interurbano. ¡O máximo! Ata vinte transportes interurbanos hai para que a xente poida acceder ao hospital, e iso non o fixo o alcalde de Vigo. E aos cidadáns que tamén veñen de Ourense, que teñen que vir porque este hospital non perde as referencias, pese ao que vostedes din de que vai perder as referencias, non se lles facilita o bonobús, e son familias que veñen de Ourense, que van ter que estar aí varios días, e non se lles facilita todo iso. [[Murmurios.]] ¿Que din vostedes sobre iso? Porque aquí no debate non saíu nada sobre iso e a min paréceme que iso é terrible. Eu celebro, señora conselleira, que vostede teña reunións coas asociacións de pacientes e que, se é posible, se poida revisar o prezo do aparcadoiro. Pero tamén temos que telo claro, ¿saben vostedes cal é o aparcadoiro máis caro que hai hoxe en Vigo?
Vaia rematando, por favor.
O da Administración máis próxima aos cidadáns, o do Concello de Vigo. [[Murmurios.]] Ese é o aparcamento máis caro que hai en Vigo. Polo tanto, señora conselleira, eu creo que o que temos que facer é rematar o proceso do traslado ao novo hospital, e garántolle que, unha vez que iso estea rematado, o hospital voará libre, que é o que ten que facer, e non coas interferencias que se lle están programando. Nada máis, señora presidenta.
Moitas grazas. Ten a palabra a conselleira de Sanidade para pechar o debate.
Moitas grazas, señora presidenta. Boa tarde de novo, señorías. Quero deixar moi clara unha cousa. Desde a Xunta e desde o Sergas garantimos a seguridade no proceso de traslado de pacientes ao novo centro hospitalario Álvaro Cunqueiro; un proceso deseñado con rigor e axustado ás decisións dos profesionais médicos, e non a decisións de conveniencia política de ningún xénero. Esa foi a nosa premisa básica. O traslado e posta en marcha deste gran hospital é unha cuestión que hai que afrontar como un asunto de xestión, non como unha sorte de campo de batalla partidista. Pola nosa parte, continuaremos facendo o que consideramos correcto. Seguiremos traballando conxuntamente cos profesionais, guiados por criterios técnicos, con rigor, efectividade, seguridade e equidade, pensando sempre na mellor alternativa para os pacientes. Desde logo, de verdade que queremos deixar moi claro que se dixeron moitas cousas que non son verdade. Primeiro díxose que non se ía construír o hospital; construímolo. Despois díxose que non se ía financiar; financiouse. Despois dixeron que era pequeno. Xa sei que os metros cadrados non definen o hospital, pero, desde logo, se construímos 285.000 metros cadrados para non prestar servizos, ¡mal asunto estamos facendo! Cando viron que tampouco era pequeno, porque non é pequeno, estabamos pensando que ían dicir a continuación, e dixeron que non era seguro, ¡que non era seguro! Cando os xefes de servizo din que é seguro –si, os xefes de servizo din que é seguro–, cando o xefe de servizo de Preventiva di que é seguro, cando os controis din que é seguro, señorías, eu creo que a seguridade está garantida, e a realidade é moi teimuda. Outra cousa que cómpre sinalar e que quero tamén clarexar. Mire, non se poden facer cousas que despois de moito tempo se dean conta de que non é verdade. Vimos dicindo que non son 1.360 millóns de euros, que non se poden mezclar as cousas, que é unha cifra absolutamente falsa e torticeira. Non se pode mezclar o que é o valor da construción co valor da prestación de servizos durante vinte anos que xa se están a prestar agora mesmo. E desde logo é un hospital público, cen por cen público. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Por moito que digan, os profesionais son os mesmos... Vostedes din que é un hospital privado, iso é o que tiña na primeira liña. ¡Non é un hospital privado! Podo dicir alto e claro: non é un hospital privado, é un hospital cen por cen público. Os profesionais son os mesmos que están agora mesmo a prestar asistencia sanitaria. Díxose que se ía cobrar polo sillón de pacientes. ¡Mentira! É mentira, señor Losada, é mentira. Non se cobra polo sillón dos pacientes
¡Señor Losada!
Díxose que se ía cobrar pola auga dos pacientes. ¡É mentira! Díxose que non había ramplas, díxose que non se ían bañar os neonatos. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Señora Solla, moitas grazas por encontrar o rato. Todos estabamos pensando que ese rato era moi de mentira, e vostede púxoo en evidencia. Desde logo, os técnicos de Gaes non van substituír as enfermeiras. As dietas especiais van seguir dándose coma sempre. E desde logo non se vai perder ningún servizo asistencial. [[Murmurios.]] Os servizos asistencias van ser cen por cento públicos. Díxose que se ían reducir as camas. Non se van reducir as camas. Desde logo, o Servizo de Urxencias non sei como o miden, porque pasa de 3.200 metros cadrados –repito, de 3.200 metros cadrados que ten agora– a 6.431. Esta é a diferenza en metros cadrados entre os dous servizos actuais e o servizo que ten. E desde logo vai ter un laboratorio, por suposto que vai a ter un laboratorio –xa o dixen antes–; cunha parte no Álvaro Cunqueiro e con outra parte no Hospital Meixoeiro para toda a rutina, como se está facendo en todos os hospitais de toda Galicia e de toda España. Mire, reitero, a nosa primeira prioridade é a seguridade, e fixemos todas as mostras necesarias para garantir esa seguridade. É responsabilidade do Servizo Galego de Saúde. E contrasta coa irresponsabilidade de algúns que chegaron a pedir que se evacuara o hospital; de algúns que dixeron que había que evacuar os pacientes do hospital. Un comunicado que quedará na memoria da indignidade política deste país. En política non todo vale, señorías, ¡non vale! Por iso non coincidimos con determinadas actitudes. Non é a primeira vez que o sindicato médico nos plantexa unha querela. ¿E como se resolveu a que plantexou polo ébola, pola seguridade do ébola? O xuíz díxolle que era absolutamente seguro todo o que fixeramos. Veuno ratificar o xuíz, ¿vale? Non sei o que dirá agora, pero, desde logo, o plantexamento daquela xa fora igual. Mire, se hai algo que a min me produce especial dolor, é ver unha historia clínica dun paciente reflexada nun medio de comunicación. Digo e repito: non todo vale. Dende logo, que se teña que ler unha historia clínica, liña por liña, nun medio de comunicación, como conselleira, pero sobre todo como médico, avergóñame profundamente, e o único que podo facer é pedirlle perdón á familia desta paciente, pois, ademais da perda irreparable dun ser querido, tiveron que ler nun medio de comunicación a súa historia clínica. Por iso o único que podo facer é pedir as miñas máis sinceras desculpas. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Cuestión distinta é a cidadanía. Todos os meus respectos para a cidadanía. E a cidadanía de Vigo que saiba que vai ter un bo hospital, o mellor hospital de Galicia neste momento. [[Aplausos.]] A aposta do Goberno de Galicia pola sanidade de Vigo é forte e clara. Se alguén se permite afirmar o contrario sen datos, semella pretender confundir os galegos e galegas. Quero finalizar cunha mensaxe de tranquilidade para a cidadanía. Desde a Xunta e desde o Servizo Galego de Saúde estase a actuar con rigor, seriedade e responsabilidade, garantindo a seguridade de todos os pacientes e de todo o persoal sanitario, e, en definitiva, de toda a cidadanía de Vigo. Moitas grazas.
Moitas grazas. ¿Si? [[O señor Losada Álvarez pronuncia palabras que non se perciben.]] Señor Losada, estou a falar co seu portavoz. ¿En que cre que se afectou ao decoro do seu grupo parlamentario, señor Méndez Romeu? Déanlle, por favor, voz ao escano do señor Méndez Romeu.
Na interpelación do voceiro de sanidade do Grupo Popular.
Eu non apreciei ningún tipo... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Perdón, estou a falar co portavoz do Grupo Socialista. Eu no apreciei ningún tipo de menoscabo, pero se vostede queda máis tranquilo, doulle un minuto para que se explique. Repítolle, non sei vostede o que escoitou, pero eu non apreciei ningún incumprimento.
Señora presidenta, quero amosar a protesta máis enérxica deste grupo polas expresións verquidas polo voceiro de sanidade do Grupo Popular en relación con persoas que non participan neste debate, mesmo algunhas son alleas á vida política, e cuxo nome foi usado con carácter denigratorio, con alusións veladas que feren a súa honorabilidade. En segundo lugar, quero lembrar que ningún deputado desta Cámara ten maior representatividade que os outros, e quero lembrar, así mesmo, que, en virtude da democracia representativa, o que afirman aquí cada un dos membros desta Cámara fano polo seu coñecemento ou porque son depositarios de información aportada por especialistas, electores ou colaboradores, e, polo tanto, non cabe en absoluto o que se fixo aquí de pretender descualificar a outros voceiros polo seu presunto coñecemento. Nin ten un adarme máis de responsabilidade nin de profesionalidade o señor voceiro do PP que ningún dos outros voceiros. Pido que se retiren esas alusións da acta.
Señor Santalices, o voceiro do Grupo Socialista pide que se retiren, parece ser, alusións que lle molestaron ou que el entende que son... Perdón, o señor Santalices poderá dicir se quere que se retiren ou non.
Xa me dirá cales son. Eu xa dixen que absoluto respecto polos profesionais, e, desde logo, para falar dun tema tan específico coma este, o único que pedín foi prudencia.
Moitas grazas, señor Santalices. Señor Méndez Romeu... [[O señor Santalices Vieira pronuncia palabras que non se perciben.]] Señor Santalices, non ten a palabra.
Polo tanto, teño dereito a expresar, dende logo...,
Non ten a palabra, señor Santalices. Señor Méndez Romeu, quedará constancia da súa queixa. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] Mirarei o Diario de Sesións. Queda constancia da súa queixa. Continuamos co desenvolvemento da orde do día, [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] retomando o punto de mocións. Moción do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de José Luis Méndez Romeu, sobre a adopción polo Goberno galego de determinadas medidas en materia de Administración local
A esta moción presentouse unha emenda do Grupo Parlamentario Popular de Galicia.
Ten a palabra, para formular a moción, o señor Méndez Romeu.
Señora presidenta, señorías, poden ter a seguridade de que non vou utilizar o nome de ninguén para transformalo nun apelativo inxurioso, nin no contexto deste debate nin en ningún outro. Pero este grupo reclamará sempre respecto a calquera dos membros desta Cámara, polo menos o respecto que este portavoz procura ter por cada un deles. Señorías, a día de hoxe están constituídas con normalidade en Galicia as 318 corporacións locais. Iso significa que hai unha representación plural de 3.766 concelleiros e concelleiras, e outro centenar máis nas deputacións provinciais; todos eles coa vontade de mellorar as condicións de vida dos seus veciños e veciñas, atendendo, loxicamente, ás competencias propias e tamén, ineludiblemente, ás chamadas impropias. Porque o certo é que, logo de todas as cousas negativas que dixo o Goberno do Estado, e tamén o Goberno de Galicia, sobre a vida local, a situación competencial segue sendo practicamente a mesma que no pasado; iso si, con menos recursos, e con máis precariedade en moitos casos. Pero segue habendo unha morea de competencias compartidas onde concellos e Xunta coinciden en distintos segmentos da mesma competencia, e onde cómpre máis que nunca desenvolver técnicas de cooperación. Quero subliñar que en Galicia ese camiño está case por facer. O obxectivo desta moción é sinalar algúns deses ámbitos, os máis perentorios, e invitar a maioría da Cámara a sumarse, demandando da Xunta unha nova andaina de cooperación cos poderes locais galegos en beneficio dos cidadáns. Os estudos de opinión indican que os cidadáns non coñecen a distribución de competencias entre as administracións, e engado –engade este portavoz–: é que non necesitan coñecela, pero si que identifican perfectamente as carencias dos servizos. Por iso nesta moción queremos obviar aqueles asuntos que pertencen ao debate superestrutural, asuntos propios do debate político, pero que son alleos á sensibilidade social; e por iso non falaremos de fusións de concellos nin de formas de prestación dos servizos nin de modelos de cooperación. Queremos propoñer hoxe catro ámbitos onde é posible chegar a posicións concordantes; ámbitos que están abondo documentados e onde as carencias teñen sido obxecto de múltiples debates. É momento de pasar do debate da teoría á resolución dos mesmos. En primeiro lugar, o transporte de viaxeiros. Hai que inverter a tendencia decrecente. En Galicia o ano pasado, no ano 14, perdéronse 10 millóns de viaxeiros no transporte público. Cómpre superar a actual visión administrativa que está baseada na concesión de liñas –por certo, prorrogadas ata 2019, como mínimo–, en condicións fortemente contestadas pola Comisión Nacional dos Mercados da Competencia, que, nun informe contundente, considera que a norma galega, igual que outras semellantes doutras comunidades, pode ir contra normas comunitarias e que, en todo caso, establece severas restricións da competencia en prexuízo dos usuarios. Cremos que unha política de transportes ten que dar satisfacción a tres problemas distintos: en primeiro lugar, debe tentar superar os límites territoriais dos concellos e a artificiosa división entre transporte urbano e transporte interurbano. A nova realidade residencial de ocio e laboral provocou a dilución das fronteiras municipais nun hábitat de urbanización difusa no que viven centenares de miles de persoas na coroa metropolitana dos principais concellos. As fórmulas consorciadas están funcionando noutros puntos de España e de Europa, superando esas restricións. O modelo de transporte metropolitano da Xunta non aborda as cuestións de fondo e limítase a subvencionar tarifas; unha medida positiva, obviamente, pero que non dá resposta ás necesidades actuais, porque as demandas metropolitanas pasan por estender os servizos e as frecuencias do transporte urbano á súa área de influencia, ben sexa residencial, de servizos públicos ou de ocio. Non abonda con modificar os billetes, senón que é necesario actuar sobre liñas e frecuencias, e a inercia da Xunta está levando neste ámbito a un elevado uso do transporte privado; superior, dende logo, a outros territorios semellantes. En segundo lugar, é necesario dar servizos que leven os cidadáns a onde necesitan ir, a hospitais, non só en Vigo, desgraciadamente, onde o acaban de descubrir estes días, senón tamén a polígonos empresariais, a campus universitarios, a grandes superficies comerciais ou a lugares de ocio nocturno, porque son lugares aos que acoden persoas de áreas xeográficas moi amplas e que hoxe en día non contan con servizos regulares de viaxeiros, véndose obrigados a facer conexións que implican perda de tempo e riscos de seguridade ás veces, como aconteceu coa supresión do chamado "noitebús". Finalmente, cómpre abordar a problemática das liñas actuais, das frecuencias e dos horarios para adaptalos ás necesidades actuais dos usuarios, porque a devandita prórroga ata 2019 non serviu ata agora para avanzar nese camiño. Un segundo ámbito de actuación que propoñemos é a política de vivenda, que minorou dende o ano 2009 nun 80 %, de 210 millóns de euros a 41 millóns de euros. A necesidade de promoción pública, de vivendas de promoción pública, segue existindo, pero a actuación dos poderes públicos reduciuse drasticamente, mentres a demanda de vivenda mantense e os prezos do mercado están repuntando un 5 % no último ano. Urxe retomar o bo camiño e desenvolver plans de vivenda cos concellos. Propoñemos un terceiro ámbito de actuación en relación coa política de residuos. Galicia non pode seguir destacando polas baixas porcentaxes de reciclaxe e aproveitamento e polas altas taxas de incineración con efectos prexudiciais para o medio ambiente e tamén con niveis de rexeitamento moi elevados. Cremos que é o momento de abordar unha nova estratexia con maior grao de consenso e respectuosa coas directivas comunitarias. Por último, propoñemos mellorar o financiamento local. Nestes anos co Goberno galego o financiamento incondicionado reduciuse nun 12 %, de 134 a 117 millóns de euros, sen que se teñan abordado outros compromisos como a simplificación e a integración das liñas de subvención finalista, ou a transferencia automática dos fondos correspondentes ao Plan concertado de servizos sociais, demandas permanentes da Fegamp e dos concellos. É máis, na seguinte moción, na moción que debatemos esta mañá, foron introducidas algunhas consideracións máis sobre as necesidades orzamentarias dos concellos. Veño de expoñer catro liñas de actuación onde a cooperación interadministrativa é obrigada e onde a dimensión dos problemas non permite outra abordaxe efectiva que a cooperación. Os cidadáns rexeitan a confrontación estéril entre institucións e demandan cooperación, sen prexuízo dos ámbitos propios do debate político. O Partido Socialista preside hoxe en Galicia un centenar de corporacións locais, case un terzo do total. No seu nome, propoñemos abrir unha nova etapa orientada a resolver os problemas principais da vida local galega. Sen dúbida, os problemas que acabo de anunciar non son os únicos, hai outros moitos –desenvolvemento rural, crise demográfica, etc.– nos que tamén cumprirían acordos e estratexias de longo prazo. Pero os catro que veño de anunciar teñen un carácter universal, afectan a todos os concellos galegos en maior ou menor grao. Cremos que no inicio desta nova andaina das corporacións locais as diferenzas políticas que expresamos aquí acotío no debate parlamentario non deberían impedir os acordos puntuais, e menos deberían impedir o pulo das actuacións necesarias e imprescindibles para o benestar dos cidadáns ou para asegurar o futuro económico dos nosos concellos. É por iso que queremos aproveitar ese inicio do mandato para invitar a todos os grupos da Cámara, coas súas propostas, coas súas aportacións, a este debate, a iniciar xuntos un novo camiño, demandando ao Goberno da Xunta que sexa sensible a estas demandas e inicie unha verdadeira política de cooperación co mundo local que ata agora simplemente non existía en Galicia.
Polo Grupo Popular, como emendante, a señora Prado del Río.
Moitas grazas, presidenta. Señorías, debatemos unha moción con seis propostas, que entendo que ese é o seu modelo para a Administración local, señor Méndez Romeu. Pois ben, tratarei unha a unha, no pouco tempo que teño, e moi brevemente. Sobre a creación dun plan de transporte metropolitano, a verdade, señor Méndez Romeu, é que nós consideramos que non é preciso, porque xa hai un plan de transporte metropolitano de Galicia que está funcionando nas áreas da Coruña, Lugo, Ferrol, Santiago e Vigo, e no ano que vén está previsto que se implante tamén o de Ourense. Plantexan vostedes tamén a creación de entes interinstitucionais. É evidente que dende 2005 se puxeron en marcha políticas de promoción do transporte público nos ámbitos metropolitanos mediante a articulación dunha colaboración entre a Xunta de Galicia e os concellos –esa colaboración que vostede di que non existía– de cada unha das correspondentes áreas, sen que nin con ocasión do primeiro plan de transporte metropolitano de 2004 nin co denominado novo plan deseñado en 2007-2008, que vostede coñece ben, e posto en marcha en 2010, pois tampouco se estimase precisa a constitución dunha nova organización administrativa instrumental. As medidas que vostedes propoñen de bonificacións nas tarifas veñen sendo xestionadas polo Goberno galego e os concellos integrados no plan, evitando unha superflua e custosa Administración específica que vostedes propoñen. Tamén plantexan vostedes a posta en marcha de liñas específicas de transporte de viaxeiros para polígonos empresariais, hospitais de referencia, campus, grandes superficies comerciais... Ben, a verdade é que, se non hai un volume de viaxeiros que o xustifique, vostede sabe que medioambientalmente non parece aceptable poñer en marcha servizos que non acaden un número mínimo de usuarios e que, polo tanto, inquinen o noso medio ambiente. Tamén fala vostede da modificación de liñas, frecuencias e horarios. Nós consideramos que é unha mera técnica de adaptación da oferta e da demanda e que xa é xestionada actualmente a través de modificacións de contratos ou a harmonización de paradas e horarios. Ao igual que fala vostede tamén do establecemento doutras subvencións ao transporte. Tamén o actual Plan de transporte metropolitano supón xa unhas importantes rebaixas económicas nos prezos que deben pagar as persoas usuarias, poñendo tarifas metropolitanas ao mesmo nivel que as urbanas, mesmo nalgún caso incluso máis económicas; por exemplo, resulta máis económico un desprazamento entre O Porriño, Nigrán ou Redondela a Vigo, que o propio transporte urbano da cidade de Vigo, da que hoxe tanto estamos a falar. Nesta política de tarifas establecida pola Xunta de Galicia en colaboración cos concellos, aínda que vostede di que non existe esa colaboración, si existe, señor Méndez, porque achega a Xunta o 85 % das compensacións destas bonificacións e os concellos o 15 %. Polo tanto, non sei cal é exactamente a súa proposta, señor Méndez Romeu. Bueno, sobre política de vivenda, a verdade é que resulta sorprendente este plantexamento do partido dos desafiuzamentos exprés, ou superexprés, ou do partido que ocupou a alcaldía de Madrid, da señora Carmena, que foi a xuíza decana de Madrid que pasou de ter 1 a 11 comisións xudiciais, duplicando o número de desafiuzamentos e pasando de 18 a 36 desafiuzamentos ao día. Esa é a súa historia en materia de vivenda social, señor Méndez Romeu: mentres vostedes gobernaban, 300.000 desafiuzamentos. Polo tanto, nós, síntoo moito, pero non podemos tomar clases nin podemos copiar o modelo que xestionaban vostedes e que pretenden agora que nos leve, quizais, a outro modelo completamente diferente ao que estamos vivindo. A Xunta de Galicia, o Goberno do Partido Popular, foi o primeiro que comezou a poñer en marcha medidas para atender as persoas que son lanzadas da súa vivenda. Temos o exemplo do Plan RehaVita, destinado ás familias máis desfavorecidas economicamente, e acordos con entidades financeiras para paralizar os lanzamentos por execucións hipotecarias, a cesión de 200 vivendas baleiras da Sareb, o programa de realoxo de afectados por execucións hipotecarias e este ano o bono de aluguer social, unha medida que vai permitir, xunto co resto de programas postos en marcha, atender a totalidade das familias que afrontan unha ameaza de desafiuzamento por non poder pagar. Fala vostede de residuos urbanos. Tamén lle lembro o Plan de xestión de residuos urbanos 2010-2020, que reduce a xeración de residuos e incrementa a reciclaxe co fin de minimizar o vertido final en depósitos controlados, especialmente os de fracción biodegradable. E este plan outorgálles un papel destacado ás administracións locais, xa que a elas lles corresponde a competencia por ser a administración de máis proximidade coa poboación. E non teño moito máis tempo. Nós presentamos unha emenda, señor Méndez Romeu, na que, como vostede puido ler, a verdade é que nos puntos 4 e 5 facemos unha proposta para establecer coa Fegamp unha planificación do traballo da Comisión Galega de Cooperación Local. Cremos que é no seo da Fegamp onde se teñen que tomar estas decisións. E no punto 5, en relación co informe de expertos da Administración local, consideramos importante abordar isto no momento en que se produza o desenvolvemento completo da Lei 27/2013, do 27 de decembro, de racionalización e sostibilidade da Administración local. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Prado. Polo Grupo Mixto, a señora Martínez García. Si, si, ten vostede a palabra. [[A señora Martínez García pronuncia palabras que non se perciben.]] ¡Ah!, pois non lle daría ao interfono. Ten vostede a palabra.
Nesta moción para substanciar a interpelación do Grupo Socialista sobre a Administración local, quero lembrar que estamos a chegar á fin do segundo goberno do señor Feijóo cun legado de incompetencia en accións políticas para a Administración local. Xa adianto que coincido coa moción do Grupo Socialista, que propón un principio de cambio nas políticas da Xunta sobre a Administración local. No Pleno de xuño comparecía o señor vicepresidente, responsable da política da Administración local, e nesa comparecencia fixemos balance da acción da Xunta, que recibiu da cidadanía un correctivo importante nas eleccións locais do pasado mes de maio. Concordamos en que hai que recriminarlle ao Goberno galego o seu desleixo e os incumprimentos en materia de política local, máxime cando o señor vicepresidente veu repasar o que fixeron outros, á vez que expuña liñas anecdóticas de traballo da súa responsabilidade que non teñen en conta a situación de crise económica. Polo tanto, este Parlamento –considero– debe exixir da Xunta que cumpra coas súas obrigas. Ademais, o señor vicepresidente falaba de cooperación coas administracións locais mentres facía o que veu facendo ata agora o Goberno no seu conxunto: publicidade e propaganda. Polo tanto, concordo con que esta Cámara lle exixa ao Goberno galego que asuma compromisos concretos e cuantificados para colaborar coas administracións locais na loita contra a crise. Concordo co Partido Socialista en que ás entidades locais lles faltan recursos económicos para reactivar políticas encamiñadas a garantir a suficiencia dos concellos en políticas sociais, vivenda, transporte metropolitano ou tratamento de residuos, entre outras. E, ademais, quero deixar constancia unha vez máis de que os concellos se ven afogados economicamente por fortes recortes e por privatizacións oligopólicas que esgotan as oportunidades de reactivar a economía local. Sempre é o momento de reclamar que se combata a discriminación crónica dependendo da cor de cada concello; unha discriminación que documenta con fundamento Xaquín Álvarez Corbacho no seu último libro Educación democrática ou barbarie. Vai sendo hora de que o Parlamento exixa un cambio nos métodos da vella política do caciquismo que intercambia favores por votos. Na miña intervención de xuño xa deixaba constancia de que os orzamentos da Xunta de Galiza para atender os concellos dende que o PP volveu gobernar no 2009 minguaron tanto en transferencias do Fondo de Cooperación Local como en transferencias para atender diversos servizos. Polo tanto, considero lóxico que se recuperen, cando menos, as contías en financiamento condicionado dese ano 2009. Como denunciei na intervención de xuño, en 2012 Feijóo reduciu a achega da Xunta en políticas de emprego a soamente 330.000 euros, e logo Rajoy, imitando a Feijóo, recortou a transferencia ata os 553.198 euros, de 75 millóns a algo menos dun millón en total, nun momento de gran desemprego e de crise económica profunda, de poder contratar máis de 7.000 desempregados e desempregadas durante seis meses, a poder contratar tan só 14. Paralelamente, elimináronse os instrumentos de políticas locais de emprego, os axentes de emprego e as iniciativas locais. E, seguindo na liña de loita contra a exclusión social e da perda de dereitos, debemos apostar pola creación dun plan para garantir ingresos mínimos xestionados desde os concellos, un plan para rescatar persoas. Só os concellos poden complementar de xeito transparente a certificación das circunstancias de exclusión e a gran precariedade social e laboral, especialmente na consideración das persoas dependentes. E, tendo en conta esta experiencia de proximidade aos problemas xerais, a Xunta debería cooperar coa Fegamp nun plan municipal contra a pobreza enerxética que evite o corte da subministración dos fogares e nun bono social de electricidade que vaia máis alá da propaganda. A Xunta está ausente nesta crise, algo que a cidadanía xa non lles perdoa, porque estamos cansas de sensacionalismo cando comprobamos como as condicións de vida da cidadanía empeoraron considerablemente. Ten que ser a cidadanía organizada a que responda á emerxencia social. Polo tanto, apoio esta proposición non de lei porque o deficiente servizo de transporte público que temos en Galiza merece que se faga un estudo, sobre todo no que atinxe ao que non é transporte por estrada, o transporte de ría e o transporte de ferrocarril. A vivenda social está claro que é unha urxencia. Temos unha urxencia de vivenda social, sobre todo en aluguer, para xente nova, e de creación de emprego para que esta xente nova non siga emigrando e para paliar e poñer remedio á despoboación do noso país. En canto ao financiamento dos concellos, totalmente de acordo, xa o dixen. E, en canto ao tratamento do lixo, que parece que para o Partido Popular está feito, eu creo que faltan dúas cousas importantes: unha é a formación das propias persoas usuarias para saber sobre a reciclaxe, cousa que non se fixo; e despois fomentar tamén a reciclaxe, e iso só se pode facer dende os concellos. Nada máis.
Polo Bloque Nacionalista Galego, a señora Paz Franco.
Grazas, señora presidenta. Cando a finais do mes de xuño se substanciou a interpelación que deu lugar, que deu orixe, a esta moción que hoxe debatemos, abordáronse fundamentalmente cuestións relacionadas coa relación entre a Xunta de Galiza e os concellos do noso país, tanto aquelas cuestións que atinxen directamente a competencias que son propias dos concellos, como, sobre todo, desde a perspectiva da colaboración da Xunta de Galiza, aquelas competencias que teñen asumidas os concellos pero que lles son impropias, é dicir, aquelas que asumen coa finalidade de prestar atención ás demandas da cidadanía, mais que a lexislación non lles obriga a prestalas. Hoxe o autor desta iniciativa decidiu centrar en varios asuntos concretos sobre os que se falou na interpelación a súa moción. Desde logo, son asuntos moi relevantes que case calquera deles sería merecente dun debate monográfico. Polo tanto, xa anuncio que o Grupo Parlamentar do Bloque Nacionalista Galego vai votar a favor. Desde logo, no que se refire ao primeiro punto, eu creo que a ninguén dos que aquí estamos presentes nos escapa que o transporte de viaxeiros por estrada segue sendo un dos grandes problemas que temos que abordar neste país. O autor refírese concretamente ás áreas metropolitanas e, efectivamente, desde finais dos anos noventa que en Galiza empezamos a falar da necesidade de constituír transportes metropolitanos nas sete grandes áreas do noso país, desgraciadamente, tantos anos despois aínda non conseguimos culminar este proceso. Pero non é menos certo que tamén existe un gran déficit no transporte de viaxeiros naquelas áreas máis afastadas das áreas metropolitanas, nas que xa nin sequera é un problema de coordinación entre liñas e frecuencias nin un problema de posibilidade de abaratar custos para os usuarios, senón que estamos en moitos casos ante a ausencia directamente dun servizo público de transporte. Nese sentido, nós consideramos que, efectivamente, aquí se propoñen avances importantes, fundamentalmente no que se refire á revisión da estrutura das concesionarias administrativas das liñas que case poderiamos dicir que exercen unha auténtica ditadura á hora de poder adaptar o transporte ás necesidades reais dos usuarios e das usuarias. E, nese sentido, tamén nos gustaría desde o Grupo Parlamentar do Bloque Nacionalista Galego un maior apoio da Xunta de Galiza a aquelas entidades locais que manifesten a vontade de establecer algún tipo de medida, ben sexa con medios propios ou a través de calquera outro instrumento, para establecer medidas que axuden a vertebrar o territorio no ámbito do transporte. Tamén se aborda a política de vivenda. Estamos totalmente de acordo no punto segundo. E o punto terceiro –vou abreviando, por falta de tempo– refírese a unha cuestión tan importante que ten que ver con competencias da Administración local, como é a xestión dos residuos. O autor desta iniciativa fala da necesidade de elaborar unha nova estratexia, e eu engadiría que habería que abordar tamén a necesidade de que por parte da Xunta de Galiza se deixen de boicotear aquelas estratexias, aquelas actuacións, aquelas medidas que desde o ámbito da Administración local se pretendan impulsar para avanzar, precisamente, nese obxectivo do que fala o autor da iniciativa, de incrementar a reciclaxe, de incrementar a redución e de, polo tanto, eliminar ou reducir progresivamente a fracción do lixo que acaba sendo incinerado coa conseguinte mellora das condicións medioambientais e, desde logo tamén, cun considerable abaratamento tanto para os e as usuarias como para os propios concellos. E, finalmente, a cuestión do financiamento da Administración local tamén merecería por si propio unha iniciativa ad hoc. Nós si que cremos que é imprescindible que, por parte da Xunta de Galiza, unha vez que ademais coa aprobación da chamada Lei de sustentabilidade da Administración local por parte do Estado se puxo patas arriba a Administración local no noso país, se establezan medidas para garantir un adecuado financiamento das administracións locais para cumprir con aquelas funcións que lle son propias, mais tamén con aqueloutras que ten asumido na práctica, aínda que non estean conferidas legalmente. E aproveito tamén para dicir, aínda que non é obxecto directamente desta iniciativa, pero si que ten que ver con este punto cuarto, que hai que superar tamén as restricións que a través da Lei de estabilidade orzamentaria do Estado se lles están impoñendo aos concellos, mesmo a aqueles que teñen remanentes de tesourería, que, desgraciadamente, eses remanentes practicamente só se poden utilizar en cemento e non se poden utilizar para mellorar a calidade de vida das persoas, que é ao que deberiamos estar todas e todos, nin a mellorar as condicións económicas nin a incentivar a economía. Polo tanto, cremos que tamén desde a Xunta de Galiza se debería facer un esforzo nese camiño para que a Administración do Estado modificase esa lei tan absurda e tan disparatada. Máis nada e moitas grazas.
Polo Grupo de Alternativa Galega de Esquerda, a señora Yolanda Díaz.
Boas tardes a todos e a todas. Señor Méndez, imos apoiar esta moción coincidindo en que certamente incorpora catro debates, cinco debates, de moitísima profundidade neste país. O que pasa é que vostede con certa altura incorpora un debate digamos que marco respecto do que debe de ser un principio central na Administración pública, como é a cooperación entre os entes que a conforman, no que, sen lugar a dúbidas –concordará comigo–, o Partido Popular non cre. O Partido Popular só cre nunha especie de rede clientelar entre municipios, entre deputacións provinciais, entre distintas autonomías e demais cando ostentan a mesma cor política que os que son deles. O resto das administracións, cando son ocupadas lexítima e democraticamente por outras organizacións políticas, non soamente son deostadas senón que mesmo son afogadas por parte do Partido Popular. Fíxese se son tan afogadas que en Ferrol "nos adicamos a envelenar a xente". Isto afirmouno unha persoa moi relevante do Partido Popular, que é o voceiro do mesmo, e aquí non pasou nada; é dicir, nós envelenamos a xente. E non soamente iso, é que temos un Partido Popular que está máis preocupado de ver as asistencias e inasistencias dos novos gobernos locais aos actos relixiosos que realmente de cuestións tan importantes como son as inasistencias lexítimas, porque estamos nun estado aconfesional. Por iso, os responsables dos municipios que non asisten a eses actos están cumprindo co texto constitucional. En todo caso, vostedes están moito máis preocupados desas tarefas relixiosas que das razóns humanitarias que estamos vivindo, efectivamente, nese país e no conxunto da Unión Europea. E, efectivamente, estamos vivindo nunha situación dramática, tan dramática como que son os propios concellos de distintas cores, é a cidadanía organizada, a que se adianta a esa función, por exemplo, na chamada crise dos refuxiados que tiña que ter tomado, por suposto, a Xunta de Galicia. Se embargo, son os concellos do cambio e son esas ONG que están traballando todos os días as que se adiantan a esas accións, que, insisto, tiñan que estar tomadas polos poderes que ostentan a Xunta de Galicia. E, efectivamente, este debate é importante. No que atinxe ao transporte público, señor Méndez, coñece coma min –seino– o informe que se expediu pola Universidade de Vigo, polos profesores Santiago Lago e Patricio Sánchez, que, efectivamente, fai unha avaliación tremenda do que é o transporte metropolitano no noso país. Efectivamente, poderiamos falar de que é un transporte fallido e mesmo dunha situación dramática por unha deficiente xestión por parte do Partido Popular. Falamos, efectivamente, de que temos unha perda de viaxeiros de dez millóns deles, entre o ano 2013 e 2014, pero falamos en seis anos dunha perda de 14 millón, e mesmo tamén poderiamos falar desas cuestións que si son relevantes, e eu poño, por exemplo, a cidade de Ferrol, que está adscrita a este plan metropolitano, no que os incumprimentos do Partido Popular son flagrantes en materias que son relevantes, como por exemplo, o plan metropolitano. O señor Feijóo comprometeuse a iso. Dicíanos no ano 2010 que iamos incorporar Feve a ese servizo metropolitano; no día de hoxe nin se lle ve nin existe. Tamén nos prometeron que ían incrementar as viaxes; o certo e verdade é que os datos son demoledores no debe do Partido Popular. Polo tanto, efectivamente, este é un debate fondo se queremos cohesionar o noso país e se queremos facer xustamente o que instaba o señor Méndez, é dicir, cooperar entre as distintas administracións públicas. Efectivamente, hai cuestións gravísimas, como é a desfeita do Partido Popular respecto dun dereito fundamental como é a vivenda. A señora Prado citounos aquí a modo de propaganda as iniciativas que fai o Partido Popular. Señora Prado, non teño tempo para facer avaliación pero os datos tamén desa xestión son demoledores; por tanto, moito lle queda por facer ao Partido Popular. Respecto de Sogama, efectivamente, relevantísmo, sobre todo por unha cuestión de saúde pública; e é que este país ten que empezar a traballar e a debater para irmos saíndo dese modelo de incineración de residuos que, como sabemos, é altamente canceríxeno e nocivo en termos de saúde pública. E, finalmente, elementos centrais como son a crise ou como son os recortes do plan concertado ou mesmo as políticas sociais –non teño tempo para dar datos, pero son demoledores os datos do Partido Popular, a pesar de ser o Goberno máis social do mundo mundial–, o certo e verdade é que, grazas aos recortes en materia social, os concellos deste país viron como os programas preventivos en educación familiar están extinguidos, tamén vimos como as oficinas de atención ás persoas migrantes están desaparecidas ou vimos tamén como, por exemplo, en concellos que superan a taxa de paro por riba do 20 % eses equipos multidisciplinares que existían tamén están extinguidos porque, efectivamente, o recorte dese plan concertado e do orzamento da Xunta de Galicia foi brutal. E por dar datos tamén, porque son interesantes, o que lle adica o Partido Popular –e falo tamén de Mariano Rajoy– a cada un dos cidadáns e cidadás deste país é xustamente, en materia de servizos sociais, a razón de tres euros. E imos dar un dato porque, efectivamente, respecto do ano anterior...
Non dea moitos máis porque agotou o tempo.
...–remato xa–, este ano consignan os 27 millóns de euros, o que pasa é que vostedes non din que se incrementaron os usuarios e usuarias en 1,8 millóns de persoas; por tanto, estamos a falar dunha situación lamentable en termos de servizos sociais. Por tanto, señor Méndez, claro que imos apoiar esta iniciativa nesas cinco materias que vostede plantexa. Nada máis e moitas grazas.
Para o peche do debate e posicionarse sobre a emenda presentada, ten a palabra o señor Méndez Romeu.
Quero agradecer á señora Díaz e á señora Martínez o seu voto favorable en representación dos seus respectivos grupos. Tamén á señora Paz, que ademais fixo unha reflexión que fago miña. Se o Goberno non está a prol de favorecer o desenvolvemento das principais necesidades dos concellos, polo menos que non obstaculice, porque o que ten ocorrido cos remanentes de tesourería é unha burla e, ademais, no momento no que hai escaseza de recursos, é un contrasentido. Señora Prado, eu supoño que vostede é consciente do que ten acaecido nas últimas eleccións municipais. Voulle lembrar algúns datos. Mire, en Galicia hai 57 concellos que podemos considerar urbanos que pasan de 10.000 habitantes. Vostedes neste momento, deses 57, gobernan en 15, os grupos que estamos na oposición en 34, deles 21 presídeos o Partido Socialista, probablemente por este descoñecemento do que está a acontecer no mundo urbano. ¿Como pode vostede falar a día de hoxe do transporte metropolitano con rigor? ¿Pero vostede non fala coa xente? Poñereille un exemplo para que sexa máis plástico: área metropolitana da Coruña, catro concellos, 150.000 habitantes, excluída a capital; teñen o campus universitario a cinco quilómetros, non hai transporte directo dende eses concellos, teñen os grandes polígonos a dez quilómetros, non hai transporte a eles, teñen o hospital a menos distancia aínda, non hai transporte, hai que facer transbordo. A situación é a mesma con respecto ás liñas de hai unha década, cando o fenómeno era completamente distinto, e votedes néganse a facer nada. Di vostede que non hai demanda. Pregúntelles aos transportistas, o que non hai é vontade na Xunta de Galicia para alterar o esquema actual de liñas e de concesións. E se quere saber o que acontece coas zonas de ocio, revise os datos da Garda Civil de Tráfico e o aumento vertixinoso das alcoholemias nas fins de semana por non existir un transporte nocturno. Está todo por facer a día de hoxe, señora Prado. E fala vostede de vivenda. Pero ¿cal é a súa política en materia de vivenda? ¿A non política? E fala vostede de Madrid. Non sei o que acontece en Madrid. ¿Cal é a política de promoción de vivenda pública en Galicia? Inexistente. Colla os últimos datos, colla os datos do ano 14, do ano 13 e do ano 12. Esa é a realidade. E logo o que non se pode facer é aínda burlarse dos cidadáns porque, se falamos de residuos sólidos urbanos, algún día haberá que dicirlles aos cidadáns con toda crueza a burla á que están sometidos. Os cidadáns segregan, coa cooperación e o impulso dos concellos, os residuos orgánicos dos inorgánicos e todo vai ao mesmo sitio; todo vai ao mesmo forno indistintamente ou todo vai ao mesmo vertedoiro. ¿Parécelle a vostede que ese é un modelo sostible? ¿Ten algún sentido seguir facendo esa separación en orixe cos custos que ten engadidos para que logo remate todo? Vostedes están vivindo nunha ficción. E, señora Prado, vostede como deputada polo menos debería de ter datos e non vir aquí facer unha emenda como a que propón, que é absolutamente un brinde ao sol, carente de todo contido e que, polo tanto, en modo ningún podemos aceptar. Máis nada. [[Aplausos.]] Moción do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de Dª María Carmen Gallego Calvar, sobre as actuacións que debe levar a cabo a Xunta de Galicia en relación co impacto nos concellos galegos de menos de 20.000 habitantes da aplicación da normativa estatal vixente que lles suprime as competencias en materia de servizos sociais
Para a defensa da mesma ten a palabra a señora Gallego Calvar.
Moitas grazas, señora presidenta. Boa tarde, señoras deputadas e señores deputados. Pois ben, acabamos de ter un debate sobre os servizos, as competencias, a xestión da Xunta e os concellos, e o portavoz do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia falaba de que o Goberno da Xunta, cando menos, non estorbe; que non estorbe aos concellos que queren desenvolver políticas a prol da cidadanía. Eu diría máis, non só é que estorba, é que no debate está ausente, como se pode comprobar nas bancadas do Goberno, onde non hai ningún representante deste goberno ausente, que continúa lonxe de ocuparse das tarefas que lle preocupan á cidadanía de Galicia. Traemos esta moción, que ten que ver tamén cos concellos, neste caso cos concellos e cos servizos sociais, despois da última interpelación que tivemos neste Parlamento no período anterior de sesións; unha interpelación na que fomos incapaces de conseguir ningún tipo de compromiso da conselleira de Traballo e Benestar acerca de como replantearse varias das cuestións das políticas que vén facendo na súa consellería e que supoñen unha maior carga e un maior gasto para as persoas usuarias dos servizos sociais, para os concellos, en detrimento, ademais, desas políticas. Unha moción con catro puntos na que lle pedimos ao Goberno de Galicia, en primeiro lugar, diálogo cos concellos de toda Galicia para consensuar o modelo de xestión dos servizos sociais, e clarificar a repartición competencial, porque o Goberno galego non se pode comportar hoxe, no ano 2015, coa creación neste caso da Axencia Galega de Servizos Sociais, do mesmo xeito que estaba contemplado na lei do ano 2008 a creación desa Axencia Galega de Servizos Sociais, porque daquela os concellos tiñan as competencias dos servizos sociais de proximidade, porque daquela non pasara o cabalo de Troia do Goberno do señor Rajoy polo Goberno central para quitarlles aos concellos de menos de 20.000 habitantes as competencias en materia de servizos sociais e deixalos unicamente para facer os informes en materia de exclusión social para poder decidir se se lles outorgan ou non axudas ás persoas en risco de pobreza ou exclusión social. Polo tanto, o que se lexislou no ano 2008 como un modelo no que se complementaba o Consorcio Galego de Benestar e a Axencia Galega de Servizos Sociais non se pode converter sete anos despois, cunhas competencias absolutamente mermadas dos concellos, nunha substitución do Consorcio pola Axencia, que supón un incremento de custos para as persoas usuarias e para os concellos e ademais sen negociación previa, sen consulta cos concellos e cunha unilateral imposición. Denunciabamos hai escasos días neste Parlamento que neste mes de agosto a Consellería de Traballo e Benestar decidiu asestarlles un novo golpe aos concellos, un novo golpe económico, porque ese convenio novo que substitúe os concellos nas prestacións de servizos que viña facendo o Consorcio Galego de Benestar en materia de servizos sociais coa nova axencia, ese convenio novo que a Consellería considera que hai que facer cando os concellos teñen un convenio en moitos casos a dez anos –que falta aínda moito tempo para que remate–, ese convenio imposto unilateralmente, como digo, pola Consellería de Traballo e Benestar, que se enviou aos concellos en marzo deste ano e que os concellos, evidentemente, todos incluídos, nos que gobernaba daquela o Partido Popular deixaron alí nun caixón ata que pasaran as eleccións municipais porque non consideraban que fora un convenio digno de firmar polo que dicía antes de que incrementaba os custos, pois agora convértese nunha ameaza por escrito. A Consellería de Traballo e Benestar envíalles unha carta aos concellos en agosto deste ano na que lles di que lles fai unha liquidación pola débeda que teñen, pola xestión neste caso das escolas infantís do ano 2013, sen ter reunido nin unha soa vez as comisións de seguimento mixtas entre Concello e Consellería de Traballo e Benestar, que estaba previsto nos convenios que se tiñan que reunir unha vez cada ano e nas que se tiñan que dirimir as diferenzas de criterio que puidera haber entre a Consellería e os concellos en función dos custos que tiñan que soportar uns e outros, sen contemplar que lles están reclamando diñeiro a concellos que xa non teñen as competencias en materia de servizos sociais e, polo tanto, que en moitos casos os seus habilitados, os seus interventores e interventoras, secretarios e secretarias lles están facendo informes negativos de que non poden soportar eses custos nin prestar eses servizos porque xa non teñen as competencias, e cunha segunda derivada, que é dicíndolles que, se se ateñen ao convenio que envía a Consellería para a creación da Axencia Galega de Servizos Sociais en substitución do Consorcio, lles perdoan a metade da débeda pero se non queren firmar este convenio teñen que pagar o total da débeda. É dicir, pura chantaxe, pura chantaxe, sen mediar, iso si, ningunha reunión desas comisións mixtas, nin unha xuntanza entre a Consellería de Traballo e Benestar e os concellos, para falar desta cuestión; cunha creación dunha axencia na que os concellos non van estar representados como estaban no Consorcio, posto que só se contempla que cinco representantes –sen saber como se van escoller– van estar no consello de administración fronte á totalidade dos concellos que estaban inscritos no Consorcio e que si estaban na asemblea xeral. E sen mediar ningún tipo de negociación máis, a Xunta pretende agora exixirlles aos concellos unhas liquidacións, en moitos casos por competencias que xa non teñen, se negociación previa. E se non queren entrar nese novo convenio, que supón máis custo para os concellos, entón non lles perdoan a débeda que poderían ter. Ben, pois, diante desta situación, o que dicimos os socialistas é que non se pode actuar así, non se pode actuar con chantaxe fronte aos concellos, e que a situación mudou o 24 de maio. Porque hoxe a realidade política no municipalismo en Galicia é ben distinta a antes do 24 de maio e, polo tanto, o Goberno galego ten que mudar a súa posición, e ten que apostar polo diálogo e pola cooperación, e ten que apostar por clarificar as competencias. Non pode ser este caos, porque quen o paga ao final son os concellos, e quen o paga ao final son as persoas usuarias. O que pedimos, polo tanto, é que se dialogue, que se clarifique a repartición competencial e que se consensúe o modelo de xestión. Porque non só o pedimos nós, tamén o vén pedindo, por certo, a Federación Galega de Municipios e Provincias, e non só agora, despois do 24 de maio, xa o viñan pedindo antes. Que se aposte tamén polo reforzo dos servizos sociais, restituíndo todos os recortes feitos nos últimos anos. Só un dato: o Plan concertado, os diñeiros do Goberno central para o Plan concertado para os concellos reduciuse, dende que goberna o señor Rajoy, case un 70 %. Evidentemente, o Goberno galego non restituíu ningún deses recortes, todo o contrario, aplicounos directamente tanto ás persoas usuarias como aos concellos. Que se replantexe, no terceiro punto, a creación desta Axencia Galega de Servizos Sociais tendo en conta este novo marco competencial. Non podemos seguir outorgándolles a responsabilidade de xestionar os centros de información á muller, as escolas infantís, centros de día, residencias de persoas maiores, residencias de persoas con discapacidade, etc., aos concellos, sobre todo aos concellos de menos de 20.000 habitantes, cando por outra banda lles dicimos que non teñen as competencias. Porque os concellos teñen verdadeiros problemas para afrontar esa xestión e os pagos, posto que os propios funcionarios estatais que operan nos concellos están permanentemente facendo informes contrarios a poder seguir outorgando estes servizos. Pedimos tamén que no replantexamento da creación da Axencia, e de como se desenvolve esta, poida haber un maior peso da representación dos concellos, e que se respecte a pluralidade democrática. Porque insisto en que os cinco representantes que en teoría os concellos teñen na Axencia Galega de Servizos Sociais non sabemos a día de hoxe como se van escoller, e, polo tanto, non está garantida a pluralidade democrática saída das urnas o 24 de maio. E que se asuma –que isto tampouco fomos capaces de arrancalo do compromiso da conselleira no debate da interpelación– o compromiso de que se mudan as condicións unilateralmente por parte do Goberno galego, é dicir, se é o Goberno galego o que decide extinguir o Consorcio e crear a Axencia cando non facía falta, porque na lei podíanse contemplar as dúas entidades –de feito, contemplábanse–, se é o Goberno galego o que unilateralmente decide facer este novo modelo, que non cargue ese incremento dos custos, se os houbera, nin aos concellos nin ás persoas usuarias, que o asuma el. Porque o que está facendo o Goberno galego é moi fácil: aforrar á custa dos demais. É dicir, eu incremento os custos, pero quen os ten que pagar son as persoas usuarias e os concellos, e o Goberno galego, a cambio, recorta neste tipo de políticas. Nós entendemos que son catro compromisos de mínimos, que diante da nova situación política derivada dos resultados das eleccións do 24 de maio debería de asumir o Goberno galego, e que se non quere asumilas, entón, como dicía o meu compañeiro portavoz, que non estorbe, xa non é que estea ausente como está hoxe, senón que, cando menos, non estorbe e deixe os concellos desenvolver aquelas competencias que lles quedan, que non lles estea trasladando aos concellos os problemas que xerou o Partido Popular coa modificación da Lei de Administración local no Estado e tamén aquí en Galicia. Porque o Grupo Popular seguramente pensará que esa reforma que fixo o señor Rueda arranxou algo. Eu o que lles digo é que o único que fixo foi complicarlles máis a vida aos concellos e xerar máis problemas para as persoas usuarias dos servizos sociais. Máis nada e moita grazas.
Polo Grupo Mixto, ten a palabra a señora Iglesias Sueiro.
Boa tarde. Grazas, presidenta. Esta moción do PSdeG, que substancia a interpelación debatida no anterior pleno sobre o impacto nos concellos de menos de 20.000 habitantes da aplicación da normativa estatal vixente que lles suprime competencias en materia de servizos sociais, conta co meu voto favorable. A garantía e a autonomía municipal son unha necesidade inherente ao municipalismo. Os concellos son o nivel de proximidade por excelencia e, polo tanto, o máis sensible ás necesidades da cidadanía. A fonte de lexitimación institucional dos concellos é atender satisfactoriamente as necesidades das súas veciñas, así como garantir unha razoable calidade de vida de todas as cidadás. Isto só se consegue mediante unha articulación efectiva dun sistema de repartición de competencias que sexa claro, preciso e xusto, así como por medio da configuración dun sistema de financiamento municipal que sexa quen de garantir o exercicio desas competencias e unha prestación adecuada dos servizos sociais a nivel local. O concello é un poder político territorial, conformado a través do principio democrático, cuxa lexitimidade e calidade democrática é moito máis grande que as das deputacións, concibidas polo esquema centralista como as delegacións directas do Goberno central –isto sabémolo moi ben na cidade de Ourense– para crear unha trama complexa, clientelar, interadministrativa, que destrúe o sector público social e privatiza os servizos. As deputacións, obsoletas e inútiles, son as auténticas protagonistas da reforma da Administración local, que ven aumentadas as súas competencias, implantando o seu control sobre os concellos e constituíndose en garantes da prestación de servizos no eido local, nesa deriva obsesivo-compulsiva centralista á que nos teñen acostumadas. E é que mesmo as facultan para apoiar os concellos na formación e selección do persoal, aínda que moito temo que no que van realmente a actuar é en fomentar e asesorar os despedimentos. Na disposición adicional segunda da Lei 3/2012 permítese non aplicar os acordos, os pactos e os convenios colectivos, e substitúe a negociación colectiva polo simple dereito á información. A lei está elaborada desde unha perspectiva económica e financeira, e así o deixa ben claro na exposición de motivos, na que expón que o obxectivo principal da reforma non é outro que a redución da dimensión do sector público local. Prodúcese entón un recorte radical das competencias e servizos municipais, especialmente en educación, sanidade e servizos sociais, que pasará a ser competencia exclusiva da Xunta a custo estándar, ese custo vai ser fixado unilateralmente pola Administración central sen ter en conta os elementos diferenciadores do noso país: poboación dispersa, peso do medio rural, enraizamento das parroquias. Esta imposición centralista, ademais de afectar o principio de subsidiariedade –o que pode facer o máis próximo non o debe facer o máis afastado–, ten importantes consecuencias económicas e operativas para a Xunta, ao deixar sen efecto o pacto local subscrito no ano 2006, que regula o sostemento compartido dos gastos de funcionamento dos centros sanitarios e educativos municipais. E a notable rede de centros sociais, centros de día, escolas infantís, etc., baixo a perspectiva economicista desta lei, verase invadida pola metástase privatizadora, coa conseguinte deterioración da calidade na prestación, o empeoramento das condicións laborais das traballadoras do sector, cando non dos despedimentos e peches de centros, tal e como a día de hoxe xa está a acontecer. Políticas do Partido Popular. Máis nada. Grazas.
Polo Grupo do Bloque Nacionalista Galego, a señora Adán Villamarín.
Grazas, presidenta. Boa tarde, señoras deputadas, señores deputados. Seguimos nun debate a respecto da xestión dos servizos públicos, que se iniciaba esta mañá cunha proposta de lei a respecto da iniciativa social, que ocupou boa parte do debate do día, a respecto do hospital de Vigo, e agora da relación desa xestión dos servizos públicos no referido aos servizos sociais no ámbito da Administración local. Cómpre subliñar que foi sorprendente, e así o debatemos en reiteradas ocasións, a decisión de que, a través desa Lei de racionalización e sustentabilidade da Administración, o que se fixera fora unha reestruturación dos servizos sociais para que as deputacións tiveran máis competencias. Curiosamente, como xa se dixo por parte da señora Gallego, resulta que os concellos deixan de levar determinadas competencias sobre servizos sociais, pasando simplemente a avaliar e informar das situacións de necesidade social e atención inmediata ás persoas en situación de risco ou de exclusión social. Ao mesmo tempo que dende o Goberno galego se decide unha reestruturación dos servizos sociais que dependen do Consorcio, e no cal existía –porque xa non existe– unha relación directa con todos os concellos que formaban parte dese consorcio, e unilateralmente apóstase por desenvolver un modelo de axencia de benestar no cal os concellos non teñen ningún tipo de voz, aínda que seguen prestando servizos que ao mesmo tempo a Lei do 2013, a que dicía, de racionalización e sustentabilidade, elimina das súas competencias. Polo tanto, os concellos claramente teñen neste momento, por unha banda, unha normativa ou unha axencia de benestar que lles reclama uns determinados orzamentos e participación na axencia, e ao mesmo tempo a lei estatal lles elimina esas competencias, co cal estamos diante dunha clara contradición. E entendemos que nesta iniciativa o que se pide fundamentalmente é reabrir un diálogo roto fundamentalmente pola Consellería de Traballo e Benestar e que o Goberno galego se sente cos concellos e neste momento se poña de acordo en como se van xestionar eses servizos públicos. Imos a exemplos concretos. ¿Que ocorre no ámbito das escolas infantís que dan atención de 0 a 3 anos? Pois neste momento esas competencias, claramente, son competencias que debe asumir a Administración galega, son competencias que deben ser parte dos orzamentos da Administración galega; e incluso diría máis: despois dun acordo, que nunca se efectivizou, do Consello da Xunta de xullo do 2009 deberían ser competencia de Educación. Pois neste momento están fundamentalmente residenciadas no ámbito das administracións locais, e aquelas que pertencían ao Consorcio, cunha redución importante de persoal e de horarios, que xa non cumpren o ámbito da conciliación. E, por outra banda, dende a Axencia de Benestar se lles reclama aos concellos unha aportación maior para o mantemento desas escolas infantís de 0 a 3 anos. Podemos falar tamén, por exemplo, dos centros de información ás mulleres. Unha das últimas noticias que colgaba a propia Secretaría Xeral de Igualdade é a colaboración que existe entre o Goberno galego e os concellos. Pero esas competencias, segundo a lei da que estamos falando, xa non son competencias dos propios concellos, senón da Administración galega. Mais daba unha rolda de prensa o 14 de setembro o vicepresidente Rueda falando da importancia de que os concellos sexan os que xestionen eses centros e que a Administración galega colabore con eses centros. Polo tanto, estamos claramente nunha situación que leva a precarizar en moitas ocasións ese emprego, porque os concellos non teñen capacidade para levar adiante as contratacións nos centros de información ou nas escolas infantís. Por outra banda, a Axencia de Benestar pide máis orzamentos para a xestión desas escolas ou dos centros de maiores, os centros de día. E, por outra banda, os orzamentos –como xa foi explicado na anterior intervención– cada vez son reducidos no ámbito dos servizos sociais. Por iso, nós tamén, dende o Bloque Nacionalista Galego, queremos deixar claro que traeremos a este Parlamento esa relación tan estraña que se está a elaborar neste momento entre a Axencia de Benestar e os concellos. Non entendemos eses convenios unilaterais, ademais, como coñecen perfectamente a Axencia de Benestar e o Goberno galego, con informes xurídicos en contra dos propios convenios por parte da Administración local. Porque non se pode, por unha banda, eliminar as competencias e, por outra, exixir máis orzamentos aos concellos. É momento de deterse, sentarse cos concellos e analizar cal é a situación orzamentaria dos servizos, e as competencias que son da Administración galega, que exerza a Administración galega como goberno e que, efectivamente, preste eses servizos sociais. Nada máis, moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra o señor Fajardo.
Moi boas tardes a todos e a todas. É unha pena que se atrasara uns minutos esta intervención, porque, dende logo, o aire que se respiraba co anterior control da Cámara era supostamente ou seguramente mellor para a intervención que tiña preparado. Polo tanto, vou tratar de cambiar no momento, non sexa que teñamos que asistir aos habituais recortes na capacidade de expresión dos deputados que son alleos a quen goberna, ¿non? Hai unha proposta que ten moito que ver cunha proposta que tamén se detivo esta mañá, e ten moito que ver porque o que aconteceu dende a aprobación da Lei 27/2013, do 27 de decembro, ten moito que ver co debate que se plantexaba esta mañá sobre a intención do Partido Popular de deixar fóra da Administración pública a atención dos servizos sociais. Nese sentido, cada unha das trabas que se poñen a unha correcta prestación dos servizos sociais significa que o que se pretende é externalizar este servizo e que sexan as entidades do terceiro sector, se non directamente as benéficas, as que se ocupen. E así, dende a aprobación desa norma, son moitos os concellos que, como case que único obxectivo de servizos sociais, o que fan é derivar as persoas que alí acoden ás entidades benéficas para que solucionen situacións graves no inmediato. E non fai falta ir moi lonxe, nin sequera a concellos pequenos, senón que son moitos os que lles din directamente aos usuarios que serán as entidades benéficas as que lles dean solución ao seu problema e non así a Administración pública, que debe ser o que se plantexaba. Polo tanto, cando se fala de racionalidade e sostibilidade, do que se está falando é de recortes, e en servizos sociais é unha evidencia como estes recortes teñen levado a unha situación de colapso na maioría dos servizos sociais municipais. Incluso a incapacidade de contratación destes servizos significa que se agolpen moitos informes que fan, que despois se incrementen as esperas á hora de solicitar prestacións, por exemplo como a Risga neste país, que é algo absolutamente lamentable que persoas que non teñen ningún tipo de ingresos continúen esperando semestres enteiros para recibir algún tipo de prestación. Polo tanto, estamos ante un retroceso moi evidente no mecanismo anterior de prestación de servizos e onde o que se pretende, simplemente, é que ao final incluso se incorpore o concepto de culpa dos usuarios destes servizos. Neste sentido incluso o que ten acontecido durante este verán na negociación da Axencia respecto dos concellos de novos canons, novas cantidades, significa para nós un modo de extorsión, porque é un o lo tomas o lo dejas, y lo dejas significa que non tes ningunha capacidade para prestar o servizo. E este modo de extorsión significou en moitos casos incrementar os custos nun terzo do que xa significaba. Iso, en moitos concellos, ten conlevado a que se deixen de prestar os servizos, porque a situación é a que é. Nese sentido, o que nós cremos que se ten que facer é seguir incrementando a deriva, non só en cesión de capacidade de xestión aos concellos, senón na prestación dos concellos destes servizos, pero sempre co apoio orzamentario suficiente tanto da Xunta de Galicia e a Administración autonómica como da Administración central, porque son os concellos os que poden prestar con maior corrección estes servizos, porque é alí onde as persoas están asentadas, onde teñen a súa actividade, e que, polo tanto, os concellos son os mecanismos máis eficaces para prestar os servizos sociais porque coñecen a realidade de cada unha das persoas e, polo tanto, poden actuar. E cando dende a Administración autonómica ou central se plantexa que estes recortes teñen que ver co aforro, é todo o contrario: é un recorte ideolóxico, porque non existe tal aforro. A non prestación destes servizos dos concellos significa en moitos casos que se agravan as situacións e que, polo tanto, despois, a solución non só é máis cara, senón que é moito máis difícil de reconducir a situación de moitas das persoas que acoden a estes servizos. Estamos, polo tanto, ante un recorte ideolóxico que está atrasando o modelo de prestación de servizos sociais do século XXI ao modelo do século XIX, e que o obxectivo definitivo é utilizar mecanismos que teñan que ver pois coa calidade e mecanismos que nada teñen que ver coa xustiza social. Polo tanto, nosoutros imos apoiar a iniciativa, que me parece correcta, pero continuamos na liña que debatemos esta mañá: o obxectivo definitivo debe ser transformar os servizos sociais en dereitos sociais e que, polo tanto, estes dereitos sexan universais e que non teñan que depender da actuación de cada concello ao respecto das súas capacidades orzamentarias para atender unha poboación que –insistimos– está neste momento nunha situación dun cuarto de pobreza de cada un dos nosos cidadáns. Polo tanto, apoiamos a iniciativa que se nos plantexa e esperamos que haxa sensibilidade por parte do grupo maioritario para apoiar a iniciativa.
Grazas, señor Fajardo. Grupo Popular. Señora Rodríguez Arias.
Grazas, señora presidenta. Señoras e señores deputados. A moción que presenta hoxe o Grupo Parlamentario dos Socialistas neste pleno é a mesma moción que se presentou e se debateu en pleno en marzo de 2014, a mesma, e vostedes pódeno comprobar. Ano e medio despois de debater e de someter a votación ese mesmo texto que hoxe volven traer, o Grupo Socialista rescata unha vez máis esa moción. Nós consideramos que é un rescate oportunista, entendemos que responde unica e exclusivamente á proximidade das eleccións xerais, pero dende logo o noso grupo parlamentario o que vai facer é aproveitar para aclarar unha vez máis distintas cuestións que se supón que vostedes, como deputados e deputadas desta Cámara galega, xa deberían de ter bastante claro. Porque miren, os concellos galegos están plenamente habilitados para seguir exercendo competencias en áreas tan importantes como en servizos sociais, igualdade ou emprego. E cabe preguntarse neste momento, despois de escoitar as intervencións dos distintos voceiros: ¿coñecen vostedes unha lei galega, a Lei de medidas urxentes derivada da entrada en vigor da Lei estatal de racionalización da Administración local? Porque a min, persoalmente, dáme a impresión de que a coñecen, pero quixérona pois esquecer nas súas intervencións. Porque, grazas a esta Lei de medidas urxentes, que foi aprobada o 27 de maio de 2014, unha lei consensuada coa Fegamp, co obxecto de facilitar a aplicación e a interpretación da Lei de reforma local e garantir a prestación dos servizos públicos, a lei galega que adapta a reforma estatal á nosa lexislación autonómica aclara a todos os concellos que as competencias que teñen atribuídas pola lexislación autonómica as van seguir prestando, e unha vez máis neste Parlamento repítese unha mentira que é que os concellos de menos de 20.000 habitantes xa non teñen competencias en servizos sociais. Por outra banda, a lei galega garante a continuidade da prestación dos servizos públicos asumidos polas entidades locais. Por certo, vostedes votaron en contra desta lei galega. En Galicia votaron en contra desta lei que despois utilizaron noutras comunidades como base para redactar un decreto que citaba expresamente o texto galego como modelo para ese decreto. Polo tanto, parece ser que para algúns grupos políticos o que non serve para Galicia serve para outras comunidades autónomas. Polo tanto, señorías, houbo diálogo cos concellos para clarificar as competencias en materia de servizos sociais, asegurouse a continuidade dos servizos que viñan prestando os concellos antes da entrada en vigor da reforma, e, dende logo, nós apostamos por seguir mantendo uns servizos públicos de calidade prestados polos concellos. ¿É que, despois de todo isto, imos seguir escoitando unha vez máis por parte do Grupo Socialista que a reforma do Estado o que fixo foi quitarlles competencias aos concellos de Galicia? É que miren, vostedes están aquí acusando o Partido Popular, o Goberno da Xunta de Galicia, de que están estorbando aos concellos. Eu pediríalles unha cousa, por favor: non lles mintan aos concellos. Os concellos saben perfectamente o que se aprobou nesta Cámara galega, algo que vostedes deberían saber. En relación coa Axencia Galega de Servizos Sociais, vostedes saben que a creación desta axencia estaba prevista na Lei de servizos sociais de 2008. Vostedes saben que a integración do Consorcio na Axencia Galega de Servizos Sociais foi aprobada por maioría absoluta dos representantes dos concellos na Asemblea do Consorcio. Vostedes saben que as achegas económicas dos concellos en ningún caso serán superiores ás que lles corresponde cos actuais convenios de xestión. E vostedes saben que os concellos terán voz e voto nas decisións da Axencia Galega de Servizos Sociais. Sabendo todo isto, preguntámonos: ¿por que seguen vostedes mantendo ese discurso? A nós, dende logo, só nos cabe unha explicación: a proximidade das eleccións xerais. Pero iso non xustifica que vostedes estean mentindo aos concellos de toda Galicia. Iso dende logo non é xusto. E tampouco me parece xusto que a portavoz socialista veña aquí agora contar as bonanzas do Consorcio Galego de Servizos Sociais cando vostedes foron os primeiros en criticar o funcionamento do Consorcio de Servizos Sociais. Pero ¡como cambian as cousas, señora Gallego! Resulta que o que non valía antes agora resulta que é o mellor que lles podía pasar aos servizos sociais en Galicia. Dende logo, nós mantemos a mesma opinión que mantiñamos nese momento. E, dende logo, o que pedimos é seriedade e que conten a verdade sobre a reforma galega e a adaptación da normativa estatal á nosa comunidade. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas, señora Rodríguez Arias. Grupo Parlamentario autor da moción. Ten a palabra a señora Gallego Calvar. Déanlle voz ao escano da señora Gallego, por favor.
Moitas grazas, señora presidenta. En primeiro lugar, agradecer aos grupos da oposición o seu apoio a esta moción e dicirlle á señora Rodríguez Arias que probablemente o delito do Partido Socialista, do Grupo Parlamentario Socialista, sexa repetirnos, seguramente porque tratamos de que nos escoite o Goberno galego e levamos máis dun ano falando do que ía pasar e o Goberno galego non é capaz de escoitar. Por iso nos repetimos nos plantexamentos e por iso levamos máis dun ano pedíndolle ao Goberno de Galicia que dialogue cos concellos e que non impoña unilateralmente a creación dunha axencia que, se non supuxera maior custo nin para as persoas usuarias nin para os concellos, non entendo por que vostedes non serían capaces de votar a favor dese punto, porque non é a primeira vez que o traemos aquí e sempre votan en contra, e a conselleira de Traballo e Benestar foi incapaz de comprometerse no debate da interpelación a que a creación da Axencia non ía supoñer maior custo nin para os concellos nin para as persoas usuarias. Por certo, os convenios que teñen os concellos dende marzo deste ano desmenten o que vostede acaba de dicir. Mire, señora Rodríguez Arias, se eses convenios foran tan bos, ¿pódeme explicar vostede por que ningún concello do Partido Popular, gobernado polo Partido Popular, antes de maio, do 24 de maio deste ano, asinou estes convenios, que –insisto– teñen os concellos dende o mes de marzo? Porque probablemente había un boicot dos alcaldes socialistas, incluso dos alcaldes do BNG e doutros grupos políticos, pero ¿tamén había un boicot do Partido Popular? Entón, algo pasa con eses convenios, ¿verdade? Por iso, a conselleira ten que volver reiterar a petición de que os firmen no mes de agosto deste ano, iso si, agora ofrecendo unha rebaixa da débeda á metade para ver se así algún concello entra. Miren, vostedes seguen negando a realidade. Hai unha lei que fixo o señor Rajoy que lles suprime as competencias en materia de servizos sociais aos concellos de menos de 20.000 habitantes. Por moitas veces que repitan o contrario, non se vai converter en realidade. E claro que coñecemos a Lei do señor Rueda. ¿Sabe vostede que todos os concellos de menos de 20.000 habitantes están dirixindo consultas á Consellería de Presidencia e á Consellería de Traballo porque os habilitados nacionais –insisto– fan informes negativos aos alcaldes e alcaldesas que queren contratar persoas para exercer as accións de servizos sociais ou que queren facer gasto social, porque lles din que a lei galega non lles fan caso, que a lei estatal lle quita as competencias a quen non as ten e que, polo tanto, non poden exercer esas competencias? A conselleira de Traballo e Benestar negouno, é certo, no debate, pero existir existen; existir existen, porque nós temos os documentos, porque, como sabe vostede, gobernamos nalgúns concellos. Miren, señores do Partido Popular, a verdade é que a iniciativa que presentamos hoxe non pide máis nada que replantexar as cousas, porque evidentemente mudou o panorama competencial dende o ano 2008, e o que daquela era a creación do Consorcio mais a Axencia, que a Axencia non substituía o Consorcio como agora, porque agora –insisto– o Consorcio extínguese, podía estar ben naquel momento coas competencias que tiñan os concellos naquel momento, pero hoxe os concellos teñen competencias distintas e, polo tanto, a Axencia hai que replantexala. E é certo que a representación que van ter os concellos na Axencia é moito menor que a que tiñan no Consorcio. Vostede sábeo, pode negalo, pero cinco representantes no consello de administración fronte a todos os representados na asemblea xeral, hai unha diferenza bastante importante.
Remate, por favor.
E, evidentemente, non teño tempo para falar dos recortes, pero, señora Rodríguez Arias, ter recortado un 70 % o plan concertado cos diñeiros que viñan do Estado para os concellos en materia de servizos sociais a min paréceme que é un recorte o suficientemente amplo como para empezar a replantexarse esta situación e, xa que vostedes din que estamos en recuperación económica, empezar...
Remate, por favor.
...a recuperar eses custos para que as persoas que reciben as prestacións dos concellos poidan seguir percibíndoas. Porque co que están vostedes facendo, están acabando...
Moitas grazas.
...con esa pequena rede de benestar que estaba tecida a través dos concellos e que paraba un pouco a situación extrema na que están moitas persoas no noso país. Máis nada e moitas grazas.
Ben, pasamos á votación das mocións. Comezamos coa votación da primeira das mocións, que é a do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa da señora Paz Franco, na que, se entendín ben, señora Paz, os puntos 1 e 2 serían a emenda do Grupo Popular e o punto 3 sería o propio punto 3 da moción. Polo tanto, fariamos dúas votacións. Primeira das votacións: puntos 1 e 2, que sería a emenda do Grupo Parlamentario Popular. Votamos. Votación dos puntos 1 e 2 do texto transaccionado da Moción do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de Dª María Tereixa Paz Franco, sobre as demandas que debe realizar o Goberno galego ao Goberno central en relación coa tributación das pensións percibidas no estranxeiro polas persoas emigrantes retornadas. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 72. O resultado da votación é positivo. En consecuencia, quedan aprobados estes puntos por unanimidade.
Votamos a continuación o punto 3 da moción. Votamos. Votación do punto 3 do texto transaccionado da Moción do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de Dª María Tereixa Paz Franco, sobre as demandas que debe realizar o Goberno galego ao Goberno central en relación coa tributación das pensións percibidas no estranxeiro polas persoas emigrantes retornadas. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 32; votos en contra, 40. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitado este punto.
Votamos a continuación a moción do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia, por iniciativa do señor Méndez Romeu, que dixo que non acepta a emenda do Grupo Popular. Polo tanto, votamos a moción tal como foi presentada. Votamos. Votación da Moción do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de D. José Luis Méndez Romeu, sobre a adopción polo Goberno galego de determinadas medidas en materia de Administración local. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 32; votos en contra, 40. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta moción.
E votamos, por último, a do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia, por iniciativa da señora Gallego Calvar, á que non se presentaron emendas. Votamos. Votación da Moción do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de Dª María Carmen Gallego Calvar, sobre as actuacións que debe levar a cabo a Xunta de Galicia en relación co impacto nos concellos galegos de menos de 20.000 habitantes da aplicación da normativa estatal vixente que lles suprime as competencias en materia de servizos sociais. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 32; votos en contra, 40. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta moción.
Continuamos co desenvolvemento da orde do día. Unicamente imos incluír, para o coñecemento das súas señorías, a primeira das proposicións non de lei. Proposición non de lei do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de D. Juan Manuel Fajardo Recouso e D. Ramón Vázquez Díaz, sobre a realización polo Goberno galego dun plan integral de recuperación dos recursos marisqueiros da ría de Arousa
A esta proposición non de lei presentouse unha emenda do Grupo Parlamentario Mixto, por iniciativa da señora Martínez.
Para formular a proposición non de lei ten a palabra o señor Fajardo Recouso.
Boa tarde-noite de novo. Alternativa Galega de Esquerda trae hoxe ao pleno un debate importante e que ten que ver coa sustentabilidade de 1.500 postos de traballo cando menos só na ría de Arousa, fronte á inacción dun goberno que está atacando directamente os sectores primarios deste país. Non é casualidade o que acontece co sector lácteo e como tamén na ría de Arousa teñen que ser os produtores do sector primario os que se estean a mobilizar para reclamar dignidade para o seu traballo e, sobre todo, atención ás necesidades dunha ría que está sendo esquecida historicamente pola acción do Goberno e que, polo tanto, está en perigo de extinción como ría e fortemente ferida e necesita de intervencións contundentes para modificar esta situación. A nosa iniciativa, que se rexistrou en abril, non é casual nin na data nin no porqué. Nas asembleas que se están a realizar todos os venres no conxunto de pobos da ría de Arousa plantéxase de forma clara que a situación á que levaron o sector ten que ver coa inacción do grupo de goberno. A inacción, que foi xa denunciada polos colectivos, polos pósitos da ría en marzo deste ano cando solicitaron que se fixera un plan específico para a recuperación da ría de Arousa, non foi contestada, e nin sequera se plantexou unha reunión para poñer encima da mesa as intencións que tiña a consellería. Esta reunión mantívose, logo de ser reclamada desde principios de ano, o 28 de xullo, e nesa reunión do 28 de xullo nin sequera compareceu a conselleira. Por iso, o colectivo de mariscadores da ría de Arousa plantexa que xa non cren na interlocución da conselleira, e, polo tanto, unha conselleira que é rechazada como interlocutora polas persoas do cerco, polos mariscadores e tamén en moitos casos pola xente do agro, debera de replantexarse este goberno a necesidade de introducir un mecanismo novo que permita que exista algunha persoa dirixindo esa consellería que se preocupe polos sectores que están seriamente afectados. E a situación da ría de Arousa é moi grave. É tan grave que ten desaparecido o 85 % do berberecho autóctono desa ría; tense reducido o 60 % a produción de vieira; e, polo tanto, téñense provocado perdas multimillonarias de moitísimas persoas que se dedican ao marisqueo na ría de Arousa. Cando estamos a menos dun mes para a posible apertura dos bancos de libre marisqueo é posible que non se cheguen nin a abrir. E esta situación, que foi denunciada xa hai un ano, atopouse coa inacción da Xunta de Galicia, inacción que din que non foi tal porque parece que no mes de agosto empezaron a facer algúns traballos de recuperación nos bancos do Boído ou de Cabío, cando todos sabemos que para que iso puidera ter algún tipo de resultado tería que terse realizado con moita anterioridade e non apenas un mes antes de que se inicie a campaña do libre marisqueo. Polo tanto, o que se reclama nesta intervención é que se escoite o sector, que se traballe en conxunto co sector, ese sector que leva plantexando a necesidade de que sexa escoitado para poñer encima da mesa accións contundentes que sirvan para recuperar o que é o modo de vida de moita da xente da nosa comarca. E para isto temos que ir á profundidade do problema. O primeiro é que a Xunta ten que tomar en serio as investigacións científicas que permitan coñecer cal é o motivo polo cal a ría de Arousa é seriamente afectada por ese elemento como é a Marteilia, que está a provocar a mortaldade do berberecho. Non é de recibo que desde a Administración autonómica non se teñan posto encima da mesa as cantidades e os recursos suficientes para un estudo serio, que permita identificar por que precisamente á nosa ría a ataca con moita máis voracidade que noutros lugares do país. Temos que falar da recuperación integral da ría, de como é posible que se deixen de investir os máis de 45 millóns de euros comprometidos nunha parte da ría para saneamento. Temos que falar de como se está intoxicando a nosa ría a través de elementos que lle son alleos, pero que teñen xa unha presenza moi importante e que non están sendo investigados por parte da nosa consellería. E por iso o planeamento para recuperar a nosa ría non pode ser só un planeamento de recuperar os bancos. Ten que ser un planeamento de recuperar o conxunto da ría, de como é posible que estean chegando moitísimos nutrientes dun saneamento que non funciona nos concellos ou desas depuradoras que non funcionan na metade dos concellos da ría, depuradoras que verten directamente ao mar case a metade dos días que teñen actividade; como é posible que non se plantexe a afectación dos polígonos industriais que están na contorna do ría Ulla e que teñen empresas moi importantes que ninguén controla que tipo de vertidos están facendo á nosa ría; a afectación que tamén teñen as propias obras do eixo atlántico de alta velocidade; como é posible que ninguén poña encima da mesa como o novo viaduto de Catoira ten condicionado a desembocadura do río e, polo tanto, tamén a fisionomía do río e a situación dos elementos que alí viven, como poden ser as especies marisqueiras que son froito de explotación por estas xentes. Estamos, polo tanto, ante unha situación complexa, que non se vai solucionar cunha actuación puntual, que ten que existir xa un plan moi complexo que permita identificar cales son os riscos que poñen a ría na situación na que está, unha situación de absoluta emerxencia, emerxencia biolóxica, pero tamén emerxencia social. Porque outra das cuestións que terá que plantexar a Consellería é que vai facer cando estas 1.500 persoas que viven deste traballo queden a partir de outubro sen ingresos; que mecanismos alternativos se van poñer encima da mesa para que as persoas poidan ter un medio de subsistencia e, cando menos, poidan superar esta campaña co obxectivo de que durante ese tempo a Xunta empece a facer algo e non siga mirando para outro lado e que, polo tanto, se poida recuperar a produción en campañas vindeiras. Estamos falando de que non hai moito tempo que nos lombos do Ulla cerca de 1.000 embarcacións traballaban nesa explotación, 1.000 embarcacións, non hai tanto tempo. A realidade é que o ano pasado apenas medio centenar de embarcacións traballaron nos lombos do Ulla. Dende logo, o que non pode continuar acontecendo é que exista inacción por parte da Administración e de que a Consellería nin sequera sexa capaz de poñer a súa máxima responsable a dirixir o que ten que ser o cambio xa da situación da nosa ría. A ría que foi a primeira ría do mundo en explotar con forma comercial o berberecho non pode consentir que esa especie estea a día de hoxe absolutamente desaparecida do conxunto da ría. E isto non é unha invención de AGE, nin sequera é unha proposta dos grupos da oposición. É unha reclamación unánime dos máis de 1.000 que se reúnen todos os venres para falar desta situación e que non teñen resposta por parte da Xunta. Na última asemblea plantexábase dunha forma moi concreta que, se non había solucións, terían que traer as planadoras a Santiago, igual que os do leite trouxeron os tractores. Porque vostedes ao sector primario só lle están deixando esa vía, a vía da mobilización, porque están acabando con aquelas cuestións que dan personalidade ao noso país e dan capacidade para subsistir, como son o mar e o agro. Na ría de Arousa son eses 1.000, máis de 1.000 mariscadores os que lles están reclamando algún tipo de actuación, e hoxe eu quero coñecer se por parte do Partido Popular, ese partido maioritario da Cámara que mantén ao Goberno, hai encima da mesa algún plan concreto, máis alá de palabras bonitas ou dicir que todo está ben, se teñen feito algún plan de investigación para saber que acontece coa Marteilia, se teñen encima da mesa algunha investigación para determinar como a están afectando todos eses nutrientes que veñen ademais á nosa ría; como a está afectando a situación dos polígonos industriais, a falta de depuración non só dos concellos da ría, senón daqueles que se atopan no río; e, sobre todo tamén, como a afectaron os elementos compactantes que se utilizaron no viaduto do río e que están significando que se teña modificado o fondo da nosa ría e a desembocadura do río Ulla. Todas esas cuestións están encima da mesa, pero tamén está encima da mesa a necesidade de que se poña encima cal vai ser o plan concreto de rexeneración destes tres espazos de libre marisqueo, se existe xa plantexado algún mecanismo para que as persoas que en outubro poidan acudir aos bancos de libre marisqueo teñan unha alternativa de ingresos que lles permita non caer na indixencia e na pobreza, que é ao que están abocando vostedes o sector do mar. Pero nós queremos ir un pouco máis alá da ría de Arousa. E entendemos que a política do Partido Popular en temas de marisqueo ten que ver coa decisión que ten adoptado o Partido Popular, que é expulsar os mariscadores do conxunto das nosas rías. Para o PP é moi groso mañá poñer encima da mesa un decreto que expulse os mariscadores, e o que están facendo é expulsalos pola vía de que sexa imposible vivir do marisqueo. Iso ten un obxectivo, e é que o Partido Popular xa decidiu o qué quere para as nosas rías, e non quere mariscadores, quere grandes industrias; por iso fixo dúas cuestións que son moi importantes: a primeira é ese plan de acuicultura no litoral que di que o cen por cento da lámina de auga deste país é susceptible de ter unha planta acuícola. E, en segundo lugar, está sendo opoñente no Comité Europeo das Rexións nunha iniciativa que pretende ceder as competencias en materia de acuicultura á Unión Europea para que cando a Unión Europea tome unha decisión que vaia en contra dos mariscadores diga que foi a Unión Europea. E esa intención non está facéndoa nin sequera a Unión Europea, é unha decisión do Partido Popular. Opoñente é a Xunta de Galicia. É unha auténtica indecencia...
Remate, por favor.
Vostedes están acabando cos nosos sectores primarios, pero non porque non saiban, non porque se equivoquen de estratexia, senón porque teñen un obxectivo, que é modificar cómo se explota o noso mar, botar os mariscadores e os pescadores para poñer aí grandes industrias que teñen que ver coas visitas, por exemplo, dos nosos dirixentes a Noruega ou a Xapón no ano pasado. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas. Intervención dos grupos parlamentarios. Polo Grupo Mixto, a señora Martínez.
Grazas, presidenta. Existe unha necesidade de concretar as medidas referíndose a situacións concretas, que é o que pretendemos con esta emenda. Así, ninguén, na ría de Arousa, ignora que as illas realizadas para as pilastras do viaduto influíron nas correntes e deron lugar a variacións nas correntes do río, por iso é necesario a súa retirada urxente. Como consecuencia do anterior, é evidente que o Estado, como promotor das obras, debe indemnizar os mariscadores no canto de mirar para outro lado. Por iso, é necesario a avaliación do estudo ambiental realizado no seu día. Está claro que as medidas para paliar a falta de capturas o ano pasado foron unha fuxida cara adiante da Consellería, que non ofreceu ningunha solución económica senón que tomou unha decisión que fixo que se cargara nas costas dos traballadores –dos que o recibiron– un paro con cargo ás súas cotizacións. Isto non vai ser posible este ano, polo que, se se decreta o peche das concesións marisqueiras, a única solución paliativa será un paro biolóxico remunerado por parte da Administración. A contaminación na ría é de toda índole, por iso é necesario a comparecencia das consellerías responsables para que presenten diante deste Parlamento as medidas tomadas en canto a saneamento e digan se están funcionando e son eficaces, e ao mesmo tempo deben informar sobre a contaminación dos ríos Ulla, Umia e os seus afluentes. Portos de Galicia e Portos do Estado non poden estar realizando recheos de xeito indiscriminado e innecesario, pois en gran parte hai zonas portuarias sobredimensionadas ou plantéxanse obras como as de Cambados, que son un despilfarro público. Por iso, igual que si se fixo un plan sectorial de solo industrial, tamén é necesario un plan sectorial de zonas portuarias, paralizando todos os recheos e obras actuais. Por último, é necesario consensuar medidas co sector, que antonte mesmo estaba demandando xa solucións, adiantándose á solución do problema acordada co sector para que non volva ocorrer o do ano pasado. Todo isto é o que, aínda estando de acordo coa proposición non de lei presentada, me levou a presentar a emenda de substitución, enumerando medidas concretas que –coido– son mínimas. Así, na emenda, o que pedimos é que o Parlamento de Galicia inste a Xunta a demandar do Goberno do Estado, e en concreto do Ministerio de Fomento e do organismo autónomo Adif, que proceda de inmediato á retirada de todas as illas instaladas para a realización das pilastras de apoio do viaduto do tren sobre o ría Ulla, en Catoira, incluíndo nas devanditas obras a limpeza do canal do río; a avaliar o impacto ambiental da realización da infraestrutura do viaduto, que orixinou un cambio no curso da corrente do río, en especial en todo o referido á sedimentación e á acumulación de lodos no mesmo, estudándose o impacto que a dita obra tivo nos bancos marisqueiros dos Lombos do Ulla e demandando do Goberno do Estado as indemnizacións que correspondesen; a presentar un plan de recuperación marisqueira da ría de Arousa, de acordo coas confrarías da ría de Arousa, que implique no mesmo as limpezas dos lodos e sedimentos acumulados na ría, que están dando lugar a unha importante mortaldade de marisco; a paralizar e anular todos os recheos previstos na ría, así como outras obras que afectan as zonas de libre marisqueo, como son as comportas da Seca de Cambados; a implementar, diante dunha situación de esgotamento prematuro das zonas de libre marisqueo, a partir do mes de outubro, paros biolóxicos directos por parte da Consellería de Agricultura e Pesca que se universalicen nos afectados polos paros que se decreten no libre marisqueo; a establecer e acordar, xunto coas confrarías e as agrupacións de mariscadores, prezos de retirada do marisco nas subastas das rulas para evitar a ruína do sector; a que se faga un seguimento intenso da situación das toxinas no marisqueo que implique a non aparición de sucesos alarmistas e ao mesmo tempo facilite a apertura do marisqueo de especies como a vieira; a que se proceda, por parte da Consellería do Mar, a avaliar, xunto coa Consellería de Medio Ambiente, a situación de funcionamento e depuración das estacións instaladas nas ribeiras da ría de Arousa, comparecendo no prazo de tres meses os responsables das devanditas consellerías no Parlamento e dando conta do estado do saneamento e depuración da ría; e, para rematar, a que na devandita avaliación se inclúa o impacto que os ríos Ulla e Umia, así como outros ríos e afluentes que descargan na ría de Arousa, teñen sobre a mesma. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Polo Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, o señor Rodas Chapela.
Boa tarde, señorías. Estamos ante unha demanda a gritos; non hai máis que ver todos venres os centos de mariñeiros que se reúnen nos diferentes concellos da ría de Arousa reclamando unha solución urxente a esta dramática situación que están a vivir; unha situación que arranca desde o ano 2010, onde as capturas van baixando, van caendo en picado, que tivo o seu punto de influencia no 2012 coa desaparición do berberecho pola Marteilia e que tivo os seus peores reflexos no 2014 e no 2015. No 2013 foron as capturas e os ingresos máis baixos da última década. Dende o ano 2012 –dicía– o berberecho está desaparecido, o que supón nada máis e nada menos que o 40 % das rendas dos mariscadores e unha maior presión sobre outras especies como a ameixa, pero tamén unha maior utilización doutros permex, doutras artes, o que significa que, se hai fame no marisqueo, esa fame tamén se dá no conxunto da ría de Arousa. Pero nesta situación, señorías, o máis dramático e o máis grave é a falta de acompañamento do Goberno galego, a falta de interlocución deste ante as demandas do sector. O ano pasado a señora conselleira pedía tempo e paciencia, que os tiveron durante este inverno, e, como todos sabemos, a principios de ano os Lombos de Ulla cerrou precipitadamente. Daquela, en abril, presentabamos nós unha iniciativa similar a estas demandando que aquel era o momento de enfrontar a situación, o momento de escoitar o sector; un sector no que se necesitaron oito anos para facer eleccións nas confrarías. E, agora, que conseguiu renovar os cabidos, resulta que quen saíu desas eleccións democráticas non lle debe gustar á señora conselleira, polo cal non ten a ben atendelos, escoitalos e colaborar para a solución dos problemas. Polo tanto, agora, a quince días de que se abra de novo o libre marisqueo, resulta que estamos exactamente na mesma situación que hai un ano. Unha semana antes descoñecíanse absolutamente os informes para saber o estado en que se encontraban os bancos de libre marisqueo; unha situación totalmente inadmisible, polo cal creo que é lícito que todos exixamos responsabilidades desta situación de non facer absolutamente nada dende o ano 2012. Pero tamén responsabilidades no ámbito político, nesta Cámara, porque vostedes veñen votando sistematicamente en contra das propostas que vén traendo aquí esta oposición, como as que lles recordamos alá no mes de abril; propostas que non son nin estrañas nin peregrinas, como pedir medidas contra a proliferación da Marteilia, medidas de control para impedir que a mesma, de igual maneira que se introduciu no noso país, pase a outras rías, como así está acontecendo na ría de Pontevedra e na ría de Vigo, que están tamén aí tendo unha altísima mortaldade do berberecho común; medidas como que se cumprisen uns compromisos que se adquiriron co sector como actuacións sobre o substrato dos principais bancos marisqueiros de libre marisqueo –os Lombos do Ulla, Bohído, Cabío...–, actuacións na canle do río e nos principais areeiros con arados, limpeza, eliminación de depredadores etc., etc., ou medidas como exixir que este país, por fin, teña un plan galego de produción de semente que permita repoñer os bancos e enfrontar situacións dramáticas coma estas ou regular outra artes complementarias, porque, como dicía anteriormente, van directamente vinculadas. Polo tanto, señorías, estamos ante unha situación de inanición absoluta; está pasando exactamente o mesmo que pasou o ano pasado. Polo tanto...,
Vaia rematando, por favor.
...exiximos medidas urxentes para poder enfrontar esta situación de fame coa que se van encontrar no mes de outubro cando vexan que o banco está totalmente esquilmado. Polo tanto, exiximos responsabilidades por non recibir ao sector, porque esta temos que recoñecer que é a peor época, a peor xestión, que se ten levado a cabo no noso país do marisqueo. Aí están os datos no número de permex, os datos das capturas e, sobre todo, os dramáticos datos de ingresos. Hai responsabilidades, e debemos exixir as súas responsabilidades, pero tamén debemos exixir que se tomen medidas no inmediato a través dunha parada subvencionada por mortaldade ou por causas naturais...
Remate, por favor.
...con actividades complementarias de rexeneración a modo do que se acaba de publicar para enfrontar a situación das biotoxinas...
Moitas grazas, señor Rodas.
...no que é o mexillón. Pedimos medidas urxentes no inmediato e, sobre todo, medidas a longo prazo para enfrontar esta dramática situación que se está trasladando á ría de Pontevedra e á ría de Vigo. Máis nada.
Grupo Socialista, señor Val Alonso.
Moitas grazas, señora presidenta. Moi boa tarde a todos e a todas. Loxicamente, o Grupo Parlamentario Socialista vai votar a favor desta iniciativa que hoxe presenta alternativa Galega de Esquerda, e vaino facer por diferentes razóns: primeiro, porque cremos que vai sendo hora de que o Goberno galego afronte os problemas que está a sufrir o sector do marisqueo en Galicia, sobre todo na ría de Arousa, pero tamén, como xa se dixo aquí, noutras como a de Pontevedra e a de Vigo, e, segundo, porque, detrás desta profunda problemática que ten o sector e que ten que ver co abandono de ambas as dúas rías, hai persoas, hai milleiros de familias, que o están a pasar realmente mal desde hai xa varios anos. E isto non o dicimos nós, os datos falan por si sós, e calquera indicador dos que poidamos consultar nos vai referir a situación na que se atopan as persoas profesionais do marisqueo nestas dúas rías. Se falamos dos días traballados, poderemos comprobar como na maioría dos casos se chega a reducir incluso nun 60 % o número de días propostos para traballo nos plans de explotación dos días que realmente se traballa. Se decidimos consultar os niveis de produción, podemos observar tamén como diminuíu de xeito alarmante nos últimos anos, ao igual que nos niveis de renda e ingresos dos mariscadores. E poderemos preguntarnos hoxe qué foi ou qué fixo o Goberno da Xunta de Galicia dende mediados do ano 2012, que foi cando saltou a primeira alarma do mal estado no que se atopan os recursos dos bancos de libre marisqueo da ría de Arousa. Pois ben, o que fixo o Goberno galego, primeiro, foi dar largas aos patróns maiores, democraticamente elixidos nunhas eleccións, non recibilos, non escoitar as súas demandas e moito menos implementar ningunha acción que servise para paliar as perdas ocasionadas e darlle a volta a esta situación. Efectivamente, dende o Goberno da Xunta de Galicia e tamén desde a bancada do Grupo Popular ténsenos dito nesta Cámara moitas veces que se están facendo estudos para determinar as causas da mortaldade dos bivalvos, tamén se nos di que se están rexenerando zonas improdutivas, pero a realidade é ben distinta, porque os afectados, desgraciadamente, non están a ver ou non están a ter ningún resultado con estas cuestións. E a pesar de que tamén, como se dixo aquí, os afectados dende hai máis dun mes se veñen concentrando todos os venres nunha confraría distinta da ría –iso si, créanme, eu estiven alí e non son só uns poucos, son centos de mariscadores os que están a reclamar que por parte do Goberno galego dunha vez por todas se afronte a verdadeira problemática que está a sufrir a ría de Arousa–, desgraciadamente eu creo que non hai vida nesta Consellería do Medio Rural e do Mar, non hai vida nunha consellería que leva meses desaparecida e non afronta ningún dos problemas que ten o noso sector pesqueiro, nin no marisqueo nin no cerco nin en ningún outro sector, cunha conselleira completamente desaparecida. Non son capaces nin tan sequera de asumir os compromisos adquiridos nunha reunión que tiveron o 14 de febreiro, onde tan só se poñían enriba da mesa pequenas cuestións para realizar nos bancos de libre marisqueo, como eran arados no substrato, actuacións contra depredadores e outras cuestións que estaban encima de mesa e que non foron quen de afrontar nestes últimos meses. E esa é a realidade, e iso é o que está a sufrir o sector marisqueiro na ría de Arousa. Señores do Partido Popular, a xente non pode máis, leva xa case tres anos nunha situación límite, nunha situación onde a media de ingresos anuais está por baixo dos 5.000 euros, 5.000 euros ao ano de renda media nos mariscadores. Eu non sei se a vostedes isto lles parece un soldo digno para unhas persoas que traballan diariamente por levar os seus ingresos á casa. Vostedes teñen todas as competencias transferidas en materia de marisqueo, o artigo 27 do Estatuto de autonomía así o establece, señor Balseiro. Por se non o sabe, léollo literalmente: "Competencia en materia de pesca nas rías e demais augas interiores, e marisqueo e acuicultura". Eu creo que vai sendo hora de que afronten dunha vez por todas a realidade que está a atravesar o sector. Séntense a falar con eles, poñan en marcha un plan de actuación de emerxencia para realizar a curto prazo, porque así o están a demandar. E de verdade que eu espero que vostede hoxe na súa intervención non veña aquí a dicirnos desde esta tribuna que están solidarizados co sector, que entenden as súas reivindicacións e que interviñeron cunha chea de cartos na ría de Arousa. Iso é o que non agarda o sector. O sector agarda que vostede hoxe diga que efectivamente van enfrontar a situación, que van poñer xa en marcha medidas que palíen esa situación que están a vivir, porque dentro de quince días, desgraciadamente, non vai haber nada que poder mariscar nos bancos da ría de Arousa. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas, señor Val. Polo Grupo Popular, ten a palabra o señor Balseiro Orol.
Moitas grazas, señora presidenta. Señores deputados, señoras deputadas, vou empezar a contestar..., bueno, ía contestar á emenda do Grupo Mixto pero vexo que xa abandonaron o pleno as representantes do Grupo Mixto, co cal non vou perder o tempo. Efectivamente, eu podo coincidir con algunha das cousas que se dixo aquí, pero non podo coincidir con todo o que aquí se dixo, porque eu teño que dicir e teño que defender –e comprenderán que de algo disto nos debemos enterar no grupo maioritario desta Cámara– que se alguén leva traballando nestes anos por reactivar o marisqueo no noso país, por xerar riqueza e emprego, ese é o actual Goberno de Galicia, ese é o Grupo Parlamentario Popular e ese é o Partido Popular. E non por nada, senón porque todos queremos manter nas rías e nos areais de Galicia a nosa riqueza, e hai unha firme aposta da Xunta de Galicia por esta actividade e polo seu futuro, por devolver o dinamismo ás zonas marisqueiras que perderon a súa capacidade produtiva. E claro que hai un problema nas rías galegas, si que hai un problema, hai un problema nas rías galegas e hai un problema serio nas rías galegas. Pero se alguén fixo deixación de funcións nas rías galegas, ese foi o Goberno bipartito. Xa sei que non lles gusta, xa sei que non lles gusta, pero foi o Goberno bipartito. Porque ninguén dubida na nosa comunidade autónoma que foron catro anos perdidos. E precisamente os máximos responsables –miren vostedes que ironía– son os que agora queren darnos leccións do que hai que facer. E claro que si, que tamén hai un problema na ría de Arousa, claro que hai un problema na ría de Arousa. Tras a excepcional campaña 2011-2014, as enfermidades, como ben se dixo aquí, a martelia, as riadas, a sobreexpotación, os depredadores, convertéronse no verdadeiro inimigo a combater, pola Xunta e polas confrarías. Porque, por moito que lle pese á oposición, a Xunta e as confrarías si que van da man na procura dunha solución a todos estes problemas. E claro que desde o Grupo Parlamentario Popular e desde o Goberno de Galicia escoitamos e entendemos –e repito para que se me entenda ben: escoitamos e entendemos– a preocupación dos mariscadores reunidos en asemblea. Repito, por se hai algunha dúbida: desde o Goberno de Galicia e desde o Grupo Popular de Galicia escoitamos e entendemos as preocupacións dos mariscadores reunidos en asembleas. Pero non para aproveitarnos politicamente das súas circunstancias, como fai a oposición, senón para intensificar os esforzos e entre todos chegar a solucións. Por iso os escoitamos, porque para facer iso primeiro hai que escoitalos, e probablemente teremos que explicarnos mellor, tanto o Goberno como o Grupo Parlamentario Popular. E probablemente haxa que adoptar medidas máis efectivas conxuntamente, probablemente si. Pero o que xa non é xusto, señorías, e no que xa non podemos estar de acordo con vostedes, é que se nos acuse de inacción. Porque nós temos claro que o problema da martelia non é un problema político, porque nós temos claro que o reto é sanear as nos rías sen pausa, porque nós temos claro que hai que rexenerar os bancos improdutivos e recuperalos. E por iso xa hai tempo que pasamos do dito ao feito, como agora intentarei explicar. Pasar do dito ao feito é, por exemplo, poder asegurar en sede parlamentaria que a Xunta leva mobilizados desde o ano 2009 máis de 57 millóns de euros no saneamento da ría de Arousa, coa nova EDAR de Corrubedo en Ribeira, co plan de saneamento local en ambas marxes da ría, concello por concello, coas obras hidráulicas iniciadas en Vilanova de Arousa e na Illa, e coa emenda de puntos de vertedura nos concellos de Boiro e da Pobra do Caramiñal. E no tocante tamén á contaminación microbiolóxica, cando este goberno chega ao Goberno, das dez zonas existentes, estaban dúas pechadas. Conseguiuse que a partir do ano 2013 todo o esteiro de Vilanova dera valores de zona B, e a mellora permitiu subdividir a zona do saco de Fefiñáns, e por iso hoxe o banco dos tubos tamén é zona B. E, evidentemente, todo isto é mellorable, claro que é mellorable. Evidentemente todo isto é mellorable e témolo que mellorar, e ímolo mellorar. Temos a obriga de melloralo, como goberno e como grupo que sustenta a acción do Goberno. O problema que existe alí merece toda a atención.
Vaia rematando, por favor.
E merece multiplicar os esforzos, tanto do Goberno como do grupo que sustenta ao Goberno. Pero non se equivoquen vostedes de inimigo, non se equivoquen de inimigo. Hai que traballar xuntos, e, sobre todo, o que non hai que facer é desprezar o traballo que se leva feito ata o de agora, como fariamos de aprobar a súa iniciativa. Porque a vostede parécelle que non hai nada feito. A vostede xa sei que estes datos que lle dei eu aquí lle van soar a chino. Non porque non se enterara, senón porque vostede o único que pretende en todo momento é que os datos lle soen a chino. Vostede trae o seu discurso metido na cabeza a pesar do que lle diga o Partido Popular ou do que lle diga o Goberno e, practicamente, se non houbera que falar coa cidadanía e non houbera que falar co resto dos deputados, falar con vostede sería perder o tempo. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo autor da proposición non de lei. Ten a palabra o señor Fajardo.
Despois da demostración de educación do portavoz de pesca do Partido Popular, que non respecta a un representante lexítimo dos cidadáns de Galicia, pois ben, cada un está onde está. E fala do meu discurso. Home, eu pediríalle que me prestase esa máquina de discursos que ten el, porque ten catro ou cinco palabras que vai cambiando segundo lle acontece, e tanto lle dan para falar de árbores, como de peixe, como de martelia, dálle absolutamente igual. Soamente hai que engadir "o grupo maioritario da Cámara" e "traballamos moito". Pero "traballamos moito" ¿que significa? Dixo o señor Balseiro de forma literal: "Traballamos moito polo marisqueo". ¿Sabe cales foron os ingresos medios dos mariscadores o ano pasado neste país? 354 euros ao mes. Ese é o traballo do Partido Popular, empobrecer os mariscadores deste país. ¿Sabe do que fala cando di que estamos xa facendo cuestións? Pois fala de que en decembro o conxunto de confrarías da ría de Arousa pediu que se fixese algo para recuperar Os Lombos e os bancos de Cabío e demais. ¿Sabe cando se reuniron con eles? O 28 de xullo. ¿Cando empezaron a facer algo? En agosto. ¿Cando supostamente hai que abrir a campaña? En outubro. É imposible que poidamos tomar en serio esta realidade. Polo tanto, a min gústame que diga que hai un problema na ría de Arousa. Si, nós temos claro que hai un problema na ría de Arousa: os gobernantes do Partido Popular, que queren condenar o noso marisqueo á indixencia. E xa está ben de escusas de mal pagador. Eu non sei como fai vostede nos bares, ao mellor é dos que fai simpas, pero aquí ten escusas de mal pagador. ¿Sabe por que ten escusas de mal pagador? Porque xa está ben de dicir que a culpa é do Bipartito –que, por certo, eu non aprobo a xestión do Bipartito–. ¡Pero é que gobernaron catro anos! ¿Vostedes non gobernaron nunca neste país? Ao mellor é que vostede non recorda que gobernou sempre o Partido Popular neste país, porque como antes tamén foi portavoz ou responsable do Partido Socialista en Lugo, ao mellor ten aí ese lapsus temporal que lle impide darse conta de que o Partido Popular foi quen gobernou este país durante toda a democracia excepto seis aniños que quedaron no medio. Esa é a realidade. E fálame vostede de que gastaron 57 millóns de euros no saneamento da ría de Arousa. ¿Para que? Para que non funcionen as depuradoras, para que siga chegando todo como chega, pero sobre todo para que, deses 57 millóns, 10 foran para os estudos; 10 millóns en estudos, e despois os millóns de euros en efectividade son os que son. Pero é que, ademais, teñen vostedes moi pouca experiencia e moi pouca mira sobre o tema de como se debe sanear unha ría. Claro, se cando miramos á ría só pensamos en sanear os concellos limítrofes e nin sequera iso facemos... Eu pídolle que vostede entenda que é necesario sanear todos aqueles concellos que son limítrofes con todos os ríos que dan á ría de Arousa. E podíalle empezar a falar de cantas depuradoras non funcionan, ou podíalle empezar a falar de qué pasa coas cianobacterias dos embalses que dan á ría de Arousa. ¿É que esas non afectan o marisqueo? Ou ¿que pasa coa cantidade de pesticidas que tamén van dar á ría de Arousa? ¿Iso tampouco inflúe? O que pasa é que vostedes non teñen ningún traballo feito para eliminar esta cuestión, porque teñen un obxectivo: acabar co marisqueo para instalar –insisto– grandes empresas, sobre todo de Noruega e de Xapón, nas rías galegas que expulsen os nosos mariscadores. Ese é o obxectivo do Partido Popular. ¡Non hai outra!
Grazas, señor Fajardo. Modificación e alteración da orde do día
Antes de suspender a sesión, comunícolles ás súas señorías que o señor Beiras, portavoz do Grupo Parlamentario da AGE, solicita o aprazamento para unha ulterior sesión da proposición de lei número 38182, que estaba no punto 2. Polo tanto, mañá comezaremos as PNL pola número 5.3 da orde do día. E quero comentar tamén que as preguntas ao presidente por parte do Grupo Socialista e do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda se substanciarán mañá de xeito acumulado. Boas noites e levantamos a sesión. Moitas grazas.