Türkiye Büyük Millet Meclisinin 120’nci Birleşimini açıyorum. Elektronik cihazla yoklama yapacağız. Yoklama için üç dakika süre vereceğim. Sayın milletvekillerinin oy düğmelerine basarak salonda bulunduklarını bildirmelerini ve bu süre içerisinde elektronik sisteme giremeyen milletvekillerinin salonda hazır bulunan teknik personelden yardım istemelerini, buna rağmen sisteme giremeyen üyelerin ise yoklama pusulalarını görevli personel aracılığıyla üç dakikalık süre içerisinde Başkanlığa ulaştırmalarını rica ediyorum. Yoklama işlemini başlatıyorum. [[Elektronik cihazla yoklama yapıldı]] Gündeme geçmeden önce üç sayın milletvekiline gündem dışı söz vereceğim. Gündem dışı ilk söz, Aydın’ın büyükşehir yapılmasına yönelik Hükûmet yetkililerinin açıklamaları hakkında söz isteyen Aydın Milletvekili Sayın Ali Uzunırmak’a aittir. Buyurun Sayın Uzunırmak.
Değerli arkadaşlar, devleti yönetmek önemli bir mesuliyettir, yapboz tahtası gibi deneme yanılma metotlarıyla devlet yönetmek tabii ki AKP’nin dokuz buçuk yıllık iktidarında moda oldu. Şimdi, bir “büyükşehir” vaveylası tutturuldu gidiyor ama “ileri demokrasi” diyen AKP hiç vatandaşa danışmadan -büyükşehir veya bütünşehir; asıl önemli olan buradaki “bütünşehir” tanımıdır- bir büyük sihir kelimesinin arkasına halkı takarak, halka ne götürdüğü ne getirdiği bilinmeden bir dayatmayla bütünşehir uygulamasına geçmek istemektedir. Değerli milletvekilleri, bu, her şeyden önce insan haklarına ve demokrasiye aykırı bir uygulamadır çünkü bütünşehir uygulaması çok yönlü olarak halka birtakım yükler getirmekte, bunun yanında, vaat edilenler halktan götürülenlerin yanında devede kulak kalmaktadır. Bakın, Aydın’da otuz altı tane belde belediyesi kapatılacaktır. Bu otuz altı belde içerisinde nüfusu 15 bine ulaşmış, 10 binin üzerinde aşağı yukarı altı tane belediye vardır. Bunun yanında, diğer belediyelerin de belediyeciliği orada halka hizmet veren konumdadır. Siz altı tane ilçe bazında olabilecek belediyeyi kapatırken, otuz altı belediyeyi kaldırırken, burada maalesef çok yanlış bir uygulamaya imza atmaktasınız. Hem vatandaş belediyesini kaybetmekte hem de bütünleşmiş şehirde, köyde oturan vatandaştan kent merkezinde oturan vatandaşa varıncaya kadar yüzde 100 vergiler arttığı gibi yeni kalem vergiler vatandaşa bindirilmektedir. Bunlardan vatandaşın hiç haberi yoktur. Vergiler yüzde 100 arttığı gibi, yeni vergiler vatandaşa bindirildiği gibi sadece bir kandırma vardır ki “Büyükşehir, bütünşehir olduğunuzda işte bütçeden yüzde 2,5 fazla gelir elde edeceksiniz, işte birtakım hizmetler ayağınıza gelecek.” gibi kandırmacalarla vatandaş etkilenmeye çalışılmaktadır. Çok değerli milletvekilleri, nasıl büyükşehir, neden bütünşehir; teferruatıyla tartışılmalı. Meclisin de burada uzun vadeli bu tartışmaya katılması gerekmektedir. Bakın değerli milletvekilleri, dokuz buçuk yıllık iktidarınız döneminde burada Türk Ticaret Kanunu’nu geçirdiniz, daha uygulamaya geçmeden elli maddesini değiştirmek istiyorsunuz. Sporda Şiddet Yasası’nı geçirdiniz, beş ay sonra değişiklik istendi ve yapıldı. Millî Eğitimde, dokuz buçuk yılda “Otomatik pilota bağlandı.” teranesinden tutun, başka alanlara varıncaya kadar, 4+4+4’te uygulamanın ne olacağını, daha yönetmeliklere hâkim olamadan birtakım tartışmaların içerisine girdiniz. Sayın Başbakan diyor ki: “Özel yetkili mahkemeleri biz getirdik ama şimdi şikâyetçiyiz.” Kamu İhale Kanunu’nu 30 defa değiştirdiniz. Böyle bir ülke yönetmek, mesuliyetsizce “Ben yaptım oldu.” mantığı içerisinde vatandaşın sırtına yükleyip vergileri “Ben seni büyükşehir yaptım.” diyerek vatandaşın refah seviyesi artmıyor, fakire zengin soyadı vermekle vatandaş zenginleşmiyor değerli arkadaşlar. Büyükşehirde oturan köylü oluyor. Büyükşehirde oturanı “köylü” sıfatı kurtarsa gene iyi, şimdi bütünleşmiş şehir uygulaması geldiği zaman köyde oturan vatandaşın, atık sudan, çöp vergisinden, emlak vergisinden, yapı harçlarının artmasından tutun, köyün içerisindeki iki –affedersiniz- hayvanını beslediği damını köyün mücavir alanının dışına çıkartmak isteyecek. Bu açıdan ben şunu önemle vurgulamak istiyorum: Bu konuda büyükşehir yapılacak, bütünşehir yapılacak yerlerde referandum yapılmalıdır, halk bilgilendirilmelidir ve bu referandumun neticesine uyulmalıdır. Avrupa’da Amsterdam, Rotterdam gibi bazı şehirler büyükşehir uygulamasını reddetmiştir. “Büyükşehir”deki maksat, plan bütünlüğünün sağlanmasıdır. Plan bütünlüğü bütünşehir tanımı içerisinde… Kuşadası’nın Kirazlı köyünden Buharkent’in Savcılı köyüne varıncaya kadar bir bütünşehirde plan bütünlüğünü savunmanın bir anlamı yoktur. Ama burada bir kurnazlık vardır; vatandaşın vergileri yüzde 100 ve artı kalem vergileri artmakta, merkezî Hükûmet vatandaştan yeni vergi elde etmeye çalışmaktadır ve kandırmaca olarak da “Bunun yüzde 2,5’unu geri sana büyükşehir olduğunda veriyorum.” demektedir. Bu yanlış bir uygulamadır ve hatta, Hanımefendileri buradadır…
Kimsenin rahatsızlığı yok, dört dörtlük belediye. Heyet kurup gidelim.
“Bu rahatsızlıklar varken başımıza yeni şehir belediyesi uygulaması ile birtakım rahatsızlıklar yaratarak Türkiye’yi farklı bir mecraya götürmenin ne anlamı vardır?” demektedir.
Diyarbakır’ı görmeden konuşuyorsunuz. Gelin, gidelim, misafir edelim.
Evet, rahatsızız Diyarbakır Belediye Başkanının uygulamalarından. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığını özümsemiş bir belediye başkanı olacak. Öyle abur cubur açıklamalar yapmayacak. Dal, budak açıklamaları yapmayacak. İktidar cevap veremiyorsa buna ben cevap veriyorum…
Sayın Uzunırmak, teşekkür ediyorum.
İktidarla beraber verin daha iyi.
Devletin Başbakanına “alçak” demeyecek.
Türkiye Cumhuriyeti Başbakanına öyle açıklama yapmayacak. Ben muhalefet milletvekili olabilirim ama yapmayacak öyle açıklamalar. Teşekkür ederim.
Gündem dışı ikinci söz, Balıkesir ilinin bütünşehir olması hakkında söz isteyen Balıkesir Milletvekili Sayın Ayşe Nedret Akova’ya aittir. Buyurun Sayın Akova.
Değerli milletvekillerim, Balıkesir, şu haritada da gördüğünüz gibi bir tarafı Marmara Denizi’ne, bir tarafı Ege Denizi’ne sınırları olan bir ilimizdir. Balıkesir iline Marmara Adası’nın uzaklığı 160 kilometredir değerli milletvekilleri. Yine, efendim, Altınova beldemizin Balıkesir’e uzaklığı 138 kilometredir. Biz bu haritayı niye gösteriyoruz? Diyoruz ki: Balıkesir’de 892 köy ve 34 belde kapatılacaktır. Altınova, Akçay, Altınoluk, Küçükköy, Edincik, ilçe olmayı hak eden beldelerimizdir. Bu konuda da zaten talepleri mevcuttur, bulunmaktadır. Bu nedenle, diyoruz ki, büyükşehir belediyesi olması hususunda halkın ve Balıkesir’in mutlaka referandumla görüşlerinin alınması lazımdır. Gazetelere yansıyor, devamlı bu konuda yöre halkının itirazları bulunmaktadır. Diyorlar ki: “Sayın Başbakan, körfezin belde belediyeleri kapatılamaz. Altınova, Küçükköy, Pelitköy, Karaağaç, Büyükdere, Kadıköy, Zeytinli, Akçay, Güre ve Altınoluk kapatılamaz.” demektedirler. Bu nedenle, bir ilin büyükşehir olması konusunda… Balıkesir büyükşehir olabilir. Ne yapılır? Hudutlara pergel uygulanmak suretiyle… Büyükşehir olmasına karşı değiliz. Ancak biz il sınırları hesap edilmek suretiyle bütünşehir olmasına karşıyız. Bu sefer 34 belde belediyemiz kapatılmaktadır. Bandırma bölgemiz de, kendi körfez bölgemiz de kesinlikle bu hususa karşı çıkmaktadırlar. Demokratik kitle örgütlerinin ve halkın görüşlerinin alınması, o yöre halkının da bu konudaki bilgilerinin alınması gerekmektedir. Bu konuda tartışılması gereken çok önemli noktalar mevcuttur. Nüfusun artması bu konudaki bir statüye kavuşmak için yeterli midir, değil midir? Planlama içerisindeki kanunlar yeterli midir, değil midir? Her kent büyükşehir olursa bir paye mi almış olur? Büyükşehir olunduğu zaman sorunlar çözülüyor mu, yoksa daha mı artıyor? Büyükşehir olmayıp sorunları daha iyi çözen kentlerimiz yok mudur? Büyükşehir olduktan sonra da sorunlarını hiç çözemeyen kentlerimiz yok mudur? Bu konuyu bazı siyasi ve ekonomik beklentilerin dar ufku içinde çözmek mümkün değildir. Balıkesir’in bütünşehir yapılması planı çerçevesinde körfezdeki belde belediyelerinin ilçe belediyelerine bağlanması yönündeki çalışmalar beldelerimizde tedirginlik yaratmaktadır. Kışın on binlerce yerli halka, yazın da yüz binlerce tatilciye hizmet götüren, yüz binlerce konut ve turistik tesis bulunan belde belediyelerinin kapatılacak olması, belediyeciliğin temel kuralı olan yerinde hizmet anlayışına aykırıdır değerli milletvekilleri. Yapılmak istenen uygulama hizmet maliyetini artıracak, hizmet kalitesini ise düşürecektir. Bu bağlamda biz diyoruz ki: Sınırları il sınırı olan büyükşehir uygulamasında ilin mülki sınırı aynı zamanda büyükşehir belediyesinin sınırı olmuş, mevcut belde belediyeleri bağlı olduğu ilçenin belediyesine mahalleler olarak bağlanmıştır. Bu konuda beldeler ve köyler bulunmamaktadır. Bu konuda da itirazlarımız vardır, diyoruz ki: İlk kademe belediyelerinin tüzel kişilikleri kaldırılarak belirlenen ilçe belediyelerine mahalleleri veya mahalle kısımlarıyla birlikte katılmaktadırlar. Bu konuda belde belediyelerimiz kapatılıyor, ilçe belediyelerine de mahalle olarak bağlanıyor. Bu konuda yerinde inceleme yapılması, referandum uygulanması ve Balıkesir halkının, Körfez belde halkının düşüncelerinin alınması gerektiğine inanıyorum. Biz Balıkesir ilinin de bütünşehir olmasına karşıyız. Balıkesir merkez olmak üzere, bir pergel sınır yapılmak üzere, büyükşehir olabilir ancak bütünşehir belediyesi olarak tüm ilin kapsam dâhiline alınması hususunda itirazlarımız bulunmaktadır. Bu konuyu değerli takdirlerinize ve bilgilerinize arz ediyorum. Hepinizi saygı ve sevgiyle selamlıyorum.
Gündem dışı üçüncü söz Bolu’daki gelişmeler hakkında söz isteyen Bolu Milletvekili Sayın Ali Ercoşkun’a aittir. Buyurun Sayın Ercoşkun.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sözlerime başlarken Genel Kurulu ve ekranları başında bizleri izleyen aziz milletimizi saygıyla, sevgiyle selamlıyorum. Ankara ile İstanbul arasında her köşesi muhteşem güzelliklere sahip olan küçük ama doğal güzellikleriyle, ormanlarıyla, gölleriyle, Abant’ıyla, Yedigöller’iyle, Kartalkaya’sıyla ama en önemlisi muhteşem insan dokusuyla bir güzellik, bir potansiyel olan bir il Bolu. 9 ilçesi, 4 beldesi ve 500 köyüyle yaklaşık 280 bin nüfusa sahip, Türkiye’deki beyaz et sektörünün üçte 1’ine, ham deri sektörünün yüzde 50’sine hitap eden, deniz turizmi hariç turizmin başta doğa, spor, termal ve inanç turizmi olmak üzere tüm branşlarında gerçekten büyük bir potansiyele sahip olan, yüzde 65’i ormanlarla kaplı Bolu’muzdaki son dönemdeki bazı gelişmeleri paylaşmak istiyorum. Değerli arkadaşlar, bugün Bolu için önemli bir gün çünkü bu kadar büyük güzelliklere sahip olan, bu kadar fazla potansiyeli olan bir il olan Bolu, ilk defa Ankara’da tanıtım günleri organize ediyor. Bugün saat 12. 00’de açılışını yaptığımız tanıtım günlerini hafta sonuna kadar, Ankara Atatürk Kültür Merkezinde pazar gününe kadar devam ettireceğiz. Bolu’nun sahip olduğu tüm güzelliklerin sunulduğu, tüm zenginliklerin Ankara’yla Türkiye’nin kalbinde buluşturulduğu bu önemli güne bütün arkadaşlarımızı buradan davet etmek istiyorum. Değerli arkadaşlar, Bolu’muzda öncelikle hepinizin tanıdığı, bildiği rahmetli İzzet Baysal’ı bir kez daha saygıyla, minnetle anıyorum. Bir insanın doğumundan ölümüne kadar alacağı tüm hizmetlerle ilgili yapmış olduğu vakıf eserlerinin en önemlisi şüphesiz ki Abant İzzet Baysal Üniversitesi. Son yıllardaki başarılı çalışmalarının bir meyvesi olarak geçtiğimiz yıl temelini attığımız diş hekimliği fakültesine ilave olarak bu yıl kuruluşu onaylanan dört fakültenin müjdesini Bolulu hemşehrilerimize buradan vermek istiyorum: İlahiyat fakültesi, iletişim fakültesi, teknoloji fakültesi, ziraat ve doğa bilimleri fakültesi. Toplam şu anda 23.500 öğrenciye sahip olan Abant İzzet Baysal Üniversitesinin bu öğrenci kapasitesini 30 binlerin üzerine çıkartması için gerçekten önemli bir adım. Emeği geçen tüm arkadaşlara, başta rektörümüz olmak üzere teşekkür ediyorum. Hükûmetimizin yapmış olduğu başarılı çalışmalar neticesinde Bolu’nun her köşesini bir şantiye alanı olarak görmek mümkün. Başta TOKİ çalışmaları olmak üzere Kıbrıscık’ta iki hafta önce temelini attığımız TOKİ, Seben’de, Göynük’te, Pazarköy’de, Gökçesu’da, Taşkesti’de ve Mudurnu’da çalışmalarına devam ediyor. Önümüzdeki günlerde inşallah yeni temel atma törenleri ile Bolulu hemşehrilerimizin karşısında olacağız. İlçe bağlantı yollarında ise Göynük yolumuzun, cumhuriyet tarihinde kazma vurulmamış olan Göynük yolunun 31 kilometresinin ihalesi tamamlanmış durumda ve çalışmalar son hızıyla devam ediyor. Aynı şekilde, Kıbrıscık-Bolu, Seben-Bolu, Mudurnu-Abant arasındaki yol, gene Taşkesti-Abant arasındaki yol, Mudurnu Tepe Karakolu mevkisindeki Karayollarına ait yollar yatırım programlarına alınmış durumda ve ihale çalışmaları da bu anlamda devam ediyor. Kıbrıscık’ın, Seben’in, Dörtdivan’ın ve Göynük’ün muhteşem tarım alanlarının sulanmasıyla ilgili baraj çalışmaları da gene son dönemde yapılan temel atma törenleriyle devam etmiş durumda. Aynı şekilde, Mengen’in artık Türkiye'ye değil dünyaya mal olan Aşçılık Festivali’ni bu ay sonunda, inşallah ayın 30’unda Mengen’de gerçekleştireceğiz. Toplumun tüm kesimlerinin gerçekten memnun olduğu sağlık hizmetlerini Bolu’da da aynı şekilde görmemiz mümkün. Bu anlamda Göynük’te ve Mengen’de hastane temel atmalarını bu yıl gerçekleştireceğiz. İnşallah Mudurnu’da da eğer belediyenin yer verme çalışmaları neticelenirse bir hastane temelini de atmış olacağız. Turizmin çok önemli bir ayağı olan spor turizminin, kışın Antalya’da gerçekleşen çalışmaların yazın Bolu’da gerçekleşmesini sağlamak amacıyla spor alanında Bolu merkezde 3.500 kişilik bir kapalı spor salonuyla beraber 160 yataklı kamp eğitim merkezi ve olimpik atletizm pistinin temelleri de atılmış durumda. Ben bu vesileyle emeği geçen tüm arkadaşlara buradan teşekkür ediyor, Genel Kurulu saygıyla sevgiyle selamlıyorum.
10 arkadaşımıza 60’ıncı maddeye göre söz vereceğim. Sayın Tüzel…
Teşekkür ederim Sayın Başkan. AKP Sözcüsü Hüseyin Çelik’in bugünkü açıklamasına değinmek istiyorum. BDP ve blok güçlerini “Kürtçü ırkçılar” olarak nitelendirmesini kınıyorum. Kürt sorununa ilişkin CHP-AKP görüşmesinden rahatsızlık duyulmamıştır, aksine olumlu bulunmuştur. Ancak Kürtlerin kendi vatanlarında yabancı muamelesi görmesinden rahatsızlık duyulabilir. İngiltere’de yaşayan Pakistanlılara ana dillerinin seçmeli ders verilmesi örneğini vererek Kürtlerle kıyaslamak ne insani ne vicdani ne de pedagojiktir. Yanlışlık, BDP’yi muhatap almayıp makul davranmaya çağırmak yanında her gün tutuklamalara devam etme ikiyüzlülüğüdür. Diğer yanlışlıksa “Terör ve Kürt sorununu ayrı ele aldık.” deyip halka zulmetmeyi sürdürmektir. AKP, Kürtleri kendi hakları üzerinde söz söyleyebilen bir halk olarak görmüyor, aslında yok sayıyor. On yıl önce olanlar-olmayanlarla bugünü açıklamak, “olumlu adım” diye nitelendirmek, “Ben verirsem alırsınız.” tutumudur. İşte, çıkmaz siyaset ve yol budur. Teşekkür ederim.
Sayın Ağbaba…
Hüseyin Çelik özür dilesin, özür, çok ayıp etti!
Buyurun.
Sayın Başkan, dün son çıkan Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından yayınlanan kararnameye göre Kuluncak ve Arguvan ilçelerindeki hâkim ve savcılar başka ilçelere tayin edildi. Tabii, hem Arguvan hem Kuluncak bu konuda çok rahatsız oldu, ikisi de önemli ilçelerimiz, özellikle Arguvan ilçesi cezaevi bulunan bir ilçe, Arguvan ilçesinde cezaevi var. Ayrıca, köyleri -en uzak köy 50 kilometre- Sivas sınırında, buradaki adliyelerin kapatılması yöre halkı için çok kötü olacak, hem Kuluncak için hem Arguvan için. Hiç kimsenin haberi olmadan böyle bir karar alınmasını da doğru bulmuyoruz. Bu konuda Hükûmetin gerekeni yapmasını rica ediyoruz çünkü Arguvan önemli bir ilçe, Kuluncak da önemli bir ilçe. Buradaki adliye binaları kapatılarak… Zaten geri bırakılmış, zaten yeteri kadar hizmet alamamış ilçeler bunlar. Bu konuda Hükûmetin gerekeni yapmasını bekliyor, teşekkür ediyorum.
Sayın Erdem…
Teşekkür ediyorum Sayın Başkan. Türk Kızılay Genel Başkanı Başdanışmanı Profesör Doktor Ahmet Mete Işıkara, Türkiye’de deprem olma ihtimali yüksek olan iller haritasını açıkladı. Bu haritada yer alan Van ve Fethiye’de öngördüğü depremler gerçekleşti. Doğu Anadolu fay hattı üzerindeki Bingöl, Elâzığ, Malatya, Hatay’da 7 ve üzeri deprem olabilme ihtimalinin yüksek olduğunu bildirdi. Yine Kuzey Anadolu fay hattı üzerinde bulunan Erzincan ve Tokat illerinde de benzer şiddette depremler beklenmekte. Şimdi, ben, sayın Hükûmetten ve sayın bakanlardan soruyorum: Bu meydana gelecek 7 ve üzerindeki depremlerle ilgili alınan herhangi bir tedbir var mıdır? Bu alınan tedbirleri kamuoyuyla paylaşır mısınız? Teşekkür ederim.
Sayın Tezcan, buyurun.
Değerli arkadaşlar, Aydın ilinin Didim ilçesi Türkiye’nin En Temiz Kenti Yarışması’nda 1’inci oldu. Öncelikle, bu konudaki çevre duyarlılığı nedeniyle Didim Belediyesine ve Didim Belediye Başkanı Sayın Mümin Kamacı’ya teşekkür ediyor, tebriklerimi sunuyorum. Bu arada, çevre duyarlılığı konusunda bu kadar kıt kaynaklarla ciddi hizmet veren belediyelerimize İller Bankası kaynaklarının aktarılması sürecinde gereken hassasiyetin gösterilmesi gerektiğini düşünüyorum. Özellikle Didim, Kuşadası gibi yaz nüfusu yoğun olan yerlerde kış nüfusuna göre değil de yaz nüfusuna göre kaynak aktarılması konusunda Hükûmete çağrıda bulunuyorum.
Sayın Halaman…
Başkanım, teşekkür ediyorum. Sayın Başkanım, ben Meclis aracılığıyla bir konuyu izah etmek istiyorum. Bu Hükûmet “yerinden yönetim, yerelleşme” diyerek bir hedef koydu ortaya. Şimdi, Adana’nın Saimbeyli ilçesi var, 20 bin nüfuslu. 1920’de kurulmuş, çok derli toplu bir ilçe. Bunu güçlendirme noktasında bütün kamu yatırımlarında biz yardımcı olduk. Şimdi bu Hükûmetin bu sosyal ve siyasi yıkım projesini, bu tarihî ilçeleri yok etme, ortadan kaldırma şeklinde bir icraat yapmasını kınıyorum, protesto ediyorum. Teşekkür ederim.
Sayın Bayraktutan…
Teşekkür ediyorum Sayın Başkan. Batum Havaalanı Gürcistan Hükûmetiyle yapılan ortak anlaşma ve sözleşme gereğince iki ülke tarafından kullanılmaktadır. Bugüne kadar Ankara ve İstanbul uçuşları gerçekleşmesine rağmen yakın zamanda Ankara uçuşları iptal edilmiştir. Ankara uçuşlarının iptal edilmesi nedeniyle büyük bir mağduriyet vardır, bunun öncelikle giderilmesini talep ediyoruz, Hükûmetin buna duyarlı olmasını talep ediyoruz. Bir de HSYK’nın dün yayımlamış olduğu kararnamede -biraz önce milletvekili arkadaşım da belirtti- bazı adliyelerin kapatılmasına ilişkin kaygılarımız var ve HSYK, bunu yayımlamış olduğu kararnamede ortaya, dile getirdi. Artvin ilinde de Ardanuç ve Arhavi adliyelerinin kapatılmasına ilişkin kaygı var. Bu tarihî bir hatadır. Adliyeleri kapattığınız yerde, bana göre, kaymakamlıkları da kapatın yani eğer bir yerden başlayacaksanız. Bu yanlıştan Hükûmetin bir an önce dönmesini istiyorum. Teşekkür ediyorum.
Sayın Korkmaz…
Teşekkür ederim Sayın Başkanım. Adalet Bakanlığı bazı ilçe adliyelerini kapatıyor, dün de gündeme getirmiştim. Son kararnamede bu ilçelere hakîm, savcı ataması yapmayarak uygulamaya geçildi bile. Isparta’da dört ilçe adliyesi kapanıyor -bize kesin bilgi veren yok ama aldığımız duyumlar bu çerçevede- Senirkent, Uluborlu, Gelendost ve Atabey. Bir taraftan “Vatandaşın ayağına hizmet götürüyoruz.” diyorsunuz, bir taraftan adalet hizmetini vatandaştan uzaklaştırıyorsunuz. Orada yaşayan binlerce kişiye göre 3-5 adli personeli önceliyorsunuz, önemsiyorsunuz. Adalet gittikçe fakir fukara için ulaşılmaz bir noktaya geliyor. Zaten yiyecek ekmek bulmakta zorlanan fakir fukara bir de ulaşım masraflarıyla karşı karşıya bırakılıyor, ilçeler boşalıyor vesaire. Bütün bu sıkıntıların üzerine yeni sıkıntılar getirecek bu uygulamadan AKP’nin bir an önce vazgeçmesini istiyorum. AKP Isparta milletvekili arkadaşlarımı da vereceğimiz mücadeleye destek vermeye davet ediyorum. Teşekkür ederim.
Sayın Yılmaz…
Sayın Başkan, çok teşekkür ediyorum. Ben de aynı konuya değinmek istiyorum. Uşak’ta da iki ilçe adliyemiz kapatıldı: Karahallı Adliyesi ve Ulubey Adliyesi. Hâkim ataması oralara yapılmadı. Şimdi, “yargıda kolay erişebilirlik” diyoruz, yargının verimli bir şekilde, nitelikli bir şekilde ulaştırılması, insanların haklarına bir an önce kavuşması gerektiğini söylüyoruz. Bununla ilgili de yasal düzenlemeler çıkarıyoruz, işte, ara buluculuk gibi, kamu denetçiliği gibi ama şimdi vatandaşların yargıya ulaşmasını engelleyecek böyle bir sistemi getiriyoruz. Gerçekten de Uğur Bayraktutan’a katılıyorum, eğer buralar fazla geliyorsa kaymakamlıkları da kapatsınlar, buraları da doğrudan doğruya köy yapsınlar. Çünkü bunun anlamı, bir süre sonra bu ilçelerin köyleştirilmesi olacaktır, bu ilçelerdeki sosyal hayatın sona ermesi olacaktır. Tasarruf her şey demek değildir, yargıda tasarruf asla olmaz çünkü bu insanlar diğer ilçelere gidecekler…
Teşekkür ederim Sayın Başkan. 25 Mayıs 2012 tarihinde Kayseri ilinin Pınarbaşı İlçe Emniyet Müdürlüğüne yapılan hain saldırıda 1 polis memurumuz şehit olmuştu ve 1 teknisyen yardımcımız yaralanmıştı. Teknisyen yardımcımız İsmail Sakın tedavi görmekte olduğu hastanede bugün hayatını kaybetmiştir. Kendisine Allah’tan rahmet diliyorum, yakınlarına, ailesine, Kayserililere ve milletimize sabır ve başsağlığı diliyorum. Bu vesileyle, Türkiye’nin en temiz kent kategorisinde 1’incilik ödülü alan Didim Belediyesini de kutluyorum, başarılarının devamını diliyorum. Teşekkür ediyorum.
Sayın Nebati…
Sayın Başkanım, Başkanlık makamından, grup başkan vekillerinden, komisyon başkanlarından, idare amirlerinden ve milletvekillerinden bir istirhamım var: Ne olursunuz, Meclis içerisindeki araçları düzgün bir şekilde park etsinler. Şurada, dışarıdaki polislere soruyorum “Buraya niye araba park etmişsiniz?” diye, duba koymuş olmalarına rağmen. “Efendim, ne yapayım, milletvekili geldi, park etti.” diyor. Orada meydana gelebilecek kazaların bir numaralı sorumlusu bizler olacağız. Lütfen, trafik kurallarına tam ve düzgün uyalım. Özellikle de kaldırımlara park etmiş araçlardan dolayı hicap duyduğumu da ifade etmek istiyorum. Teşekkür ederim.
Teşekkür ederim. Gündeme geçiyoruz. Başkanlığın Genel Kurula sunuşları vardır. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığının bir tezkeresi vardır, okutup bilgilerinize sunacağım. Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kuruluna Tacikistan-Türkiye Parlamentolar Arası Dostluk Grubu Başkanı Sayın Mahmadali Vatanov başkanlığındaki heyetin; Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığının konuğu olarak ülkemize resmî bir ziyarette bulunması Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanının 13 Haziran 2012 tarihli ve 26 sayılı Kararı ile uygun bulunmuştur. Söz konusu heyetin ülkemizi ziyareti, 28/3/1990 tarihli ve 3620 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin Dış İlişkilerinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 7. maddesi gereğince Genel Kurulun bilgilerine sunulur. Bilgilerinize sunulmuştur. Meclis araştırması açılmasına ilişkin üç önerge vardır, okutuyorum: Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi'nin problemlerinin araştırılarak, alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla, Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 104 ve 105. maddesi uyarınca Meclis araştırması açılmasını saygılarımla arz ve talep ederiz. [[Kahramanmaraş]] [[Osmaniye]] [[Elâzığ]] [[Kütahya]] [[Mersin]] [[Iğdır]] [[Afyonkarahisar]] [[Aydın]] [[Tokat]] [[Konya]] [[Mersin]] [[Kocaeli]] [[İstanbul]] [[Bursa]] [[Adana]] [[Erzurum]] [[Kayseri]] [[Isparta]] [[Ankara]] [[Adana]] Üniversitenin akademik ve idari personel kadrosu, üniversitenin ilk kuruluşunda yer alan üç fakülte için ihdas edilen kadrolardan oluşmaktadır. Sonradan kurulan Tıp Fakültesi başta olmak üzere altı fakülte ile birlikte, yüksekokul ve meslek yüksekokulları da bu kadroları kullanmaktadır. Üniversitede fakülte, yüksekokul ve meslek yüksekokulu sayısı arttığı için eğitim veren bölüm ve program sayısı da hızla artmaktadır. Tıp Fakültesi, Merkez Avşar kampüsü dışında, İl Sağlık Müdürlüğü tarafından geçici olarak tahsis edilen binada büyük sıkışıklık içinde hizmet vermektedir. Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesinin en kısa sürede tamamlanması gerekmektedir. Ziraat Fakültesinin araştırma ve uygulama alanları ile ilgili ulaşım sorunu bulunmaktadır. Bu alanlar, fakülteye 25 kilometre uzaklıkta yer almaktadır. Fakültenin, hayvansal üretim tesislerinin de yine en kısa sürede yapılması gerekmektedir. Fen ve Edebiyat Fakültesinin ofis, sınıf ve laboratuvar gibi fiziki mekân problemi bulunmaktadır. Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi kendisine ait binası bulunmadığı için İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi binasında geçici olarak, Eğitim Fakültesi de kendisine ait binası bulunmadığı için Fen-Edebiyat Fakültesine ait binada eğitim ve öğretim görmektedir. Güzel Sanatlar Fakültesi ne yazık ki, Atatürk Kültür ve Spor Merkezinde salondan bozma derslik ve atölyede eğitim faaliyetlerini sürdürmektedir. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İlahiyat Fakültesi ve Orman Fakültesinin de hizmet binası problemi bulunmaktadır. Beden Eğitimi ve Spor Yüksek Okulunun spor tesis ve çeşitliliği konusunda, Sağlık Yüksek Okulunun bina ve fiziki mekân problemi bulunmaktadır. Yüksek Öğretim Kurulunca kurulması onaylanarak Bakanlar Kurulu onayına sunulan Göksun Uygulamalı Bilimler Yüksek Okulu, Yabancı Diller Yüksek Okulu ve Elbistan Uygulamalı Teknoloji Yüksek Okullarının da çeşitli problemleri bulunmaktadır. Afşin, Andırın, Elbistan, Göksun, Pazarcık, Kahramanmaraş, Sağlık Hizmetleri ve Türkoğlu Meslek Yüksek Okullarının da yer ve mekân, laboratuvar, makine, teçhizat, atölye, yurt, bakım ve onarım gibi problemleri bulunmaktadır. Bu nedenle, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesinin problemleri hakkında araştırma yapılarak, gerekli önlemlerin alınması konusunda Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü’nün 104 ve 105. maddesi uyarınca bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması yerinde olacaktır. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Dersim katliamının yaşandığı 1937 ve 1938 yıllarında, ailesi katledilen ya da ailesinden zorla alınarak Türkleştirme politikaları çerçevesinde rütbeli askerlere verildiği veya Türklerin yoğun olarak yaşadığı illere götürüldüğü iddia edilen "Dersim'in kayıp kız çocukları" hakkında karanlıkta kalan bütün soruların cevap bulması ve sayılarının tespit edilmesi; resmi arşivlerin açılarak mağdur aileler ve kamuoyu ile paylaşılması ve sayılarının açıklanması; akıbetlerinin ne olduğunun bilinebilmesi ve hayatta olanların bulunması için TBMM İçtüzüğü'nün 104. ve 105. maddeleri gereğinde Mecliste bir araştırma komisyonu kurulmasını arz ve teklif ederiz. Dersim katliamı, üzerinden 73 yıl geçmiş olmasına rağmen hâlâ bir devlet sırrı olarak kalmıştır ancak katliamın boyutları, bölge halkının iddiaları ve o dönem devletin Dersim’e özgü çıkarmış olduğu kanunların içeriğinden anlaşılmaktadır. Katliamın tanıklarının ifadeleri ve ulaşılan belgeler yalnızca Türkiye Cumhuriyeti tarihinde değil, dünya tarihinde bile benzerine az rastlanır bir katliamın yapıldığını ortaya koymaktadır. Bütün iddialar karşısında ise devletin arşivleri hâlâ açmamış olması, katliamın gizlenen boyutunun daha da ürkütücü olduğunu düşündürmektedir. O dönem, Dersim Bölgesi hakkında devlet yetkililerinin hazırladıkları raporlarda yer alan hususlar kapsamında, bölgeye yönelik bir katliam hazırlığı yapılmış; 25 Aralık 1935 tarihli 2884 sayılı Tunceli Vilayeti'nin İdaresi Hakkında Kanun kapsamında, yalnızca o vilayete özgü bir yönetim yapısı oluşturulmuştur. Cumhuriyetin kuruluşu ile birlikte üzerinde özel bir politika ile durulan Dersim Bölgesi'nde 1937 ve 1938 yıllarında Tedip ve Tenkil gerçekleştirilmiştir. Düzenlenen askerî harekâtla, insanlar katliamdan geçirilmiş, cesetler yığılarak ateşe verilmiş; mağaralara saklanan kadın, çocuk ve yaşlılar kıyımdan geçirilmiştir. Dersim bu askerî harekât sonrası âdeta insansızlaştırılmıştır. Yaşanan olaylarla ilgili diğer bir iddia ise ailelerini kaybeden ya da ailesinden zorla alınan kız çocuklarının zorla rütbeli askerlere ve kimi ailelere verilmek üzere Dersim'den götürüldüğüdür. Bu durum ise resmî politikalar çerçevesinde Dersim'de uygulanan baskı ve kırım politikalarının başka bir boyutunu ortaya çıkarmış ve günümüzde çözüm bekleyen bir sorun niteliğinde ortada durmaktadır. "Çocukların zorla bir gruptan alınıp bir diğerine verilmesi" olarak özetlenebilecek bu uygulama Türkleştirme politikalarının en açık örneklerinden birini oluşturmaktadır. Birleşmiş Milletler Soykırım Suçunun Engellenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi'nin 2. maddesinde söz konusu husus "soykırım" olarak tanımlanmıştır. İsmet İnönü, Dersim hakkında açıkladığı Islahat Programı'nda, Dersim'in tamamen boşaltılması, Bakanlar Kurulunun izni olmadan yerleşim olmayacağı ve "Türklerin yoğun olduğu yerlerde kız ve erkek yatılı okulları açılarak Dersim'de beş yaşını doldurmuş kız ve erkek çocukların okutulup büyütülmesi, bunların kendi aralarında evlendirilerek, kendi ana ve babalarından kalan mallar ve mülklerin içinde birer Türk yuvası hâline getirilmesi” gibi önlemler yer almaktaydı. Bu öneriler birer birer hayata geçirilmiş, Dersimli kız çocukları, bu politikalar çerçevesinde ailelerinden alınmıştır. Sonradan bazıları bulunmuş olunsa da sayıları belli olmayan "kayıp kız çocuklarının akıbetlerinin" ne olduğu, şimdi nerede yaşadıkları ve kaçının hayatta olduğuna dair bilgi bulunmamaktadır. Konuya ilişkin o dönemdeki resmî veriler, devlet arşivlerinde hâlâ saklı tutulduğu için kamuoyu tarafından öğrenilememiştir. Bugün hâlâ "kayıp kız çocuklarını" arayan onlarca Dersimli aile vardır. Bazı ailelerin ya da Dersim'den o dönem götürülen kız çocuklarının kendi çabaları sonuç vermişse de çoğu aile ellerinde herhangi bir bilgi olmadığı için çocuklarını bir daha görememiştir. Ailelerine kavuşmuş kız çocuklarının iddialarına göre, alınan kız çocukları genelde asker ailelerine verilmiş olduğu için, tanımadıkları bir ailenin nüfusuna kaydedilmiştir. Bazı iddialara göre ise söz konusu kız çocuklarının nüfus kaydı bile bulunmamaktadır. Katliamın üzerinde neredeyse bir asır geçmiş ancak devlet o dönem mağdur edilmiş ve hâlâ hayatta olan vatandaşlarımız karşısındaki sorumluluğunu yerine getirmemiştir. Devletin söz konusu durum karşısındaki sorumluluğunu yerine getirmesi için yapılacakların tespiti; arşivlerin açılarak o dönem Dersim Bölgesi'nden kaç kız çocuğunun başka ailelere verildiği ve nerelere gönderildiği, kaçının hâlâ hayatta olduğu ve başkaca cevap bekleyen soruların yanıt bulması, o dönem yaşananların kamuoyu ve kayıp kız çocuklarının aileleri ya da yakınları ile paylaşılması için bir meclis araştırması açılmasını gerekli bulmaktayız. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına 29 Haziran 1925'te idam edilen Şeyh Sait ve arkadaşları, 15 Kasım 1937'de idam edilen Seyit Rıza ve arkadaşları ile 23 Mart 1960'da Urfa'da vefat eden Saidi Nursi'nin mezar yerlerinin nerede olduğunun tespit edilmesi ve naaşlarının ailelerine verilmesi amacıyla Anayasanın 98 inci, İçtüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılması için gereğini arz ve talep ederiz. Şeyh Said ve Osmanlı'nın son döneminde Danıştay Başkanlığını yapan Seyit Abdülkadir ile 47 arkadaşı 29 Haziran 1925 yılında "İslami bir Kürt Devleti " kurma iddiasıyla yargılanıp idam edildiler. Seyit Rıza ve arkadaşları 15 Kasım 1937'de 75 yaşında iken, oğlu ise 18 yaşından küçük olmasına karşın yaşı büyütülerek idam edildiler. Bugün kamuoyu Seyit Rıza şahsında Dersim'de (Tunceli) yaşananların bir vahşet, bir düzmece yargılama olduğunu biliyor. Başbakan Sayın Recep Tayyip Erdoğan, bu hukuksuzluğu Seyit Rıza'nın "Evladı kerbelayık. Be günahık. Ayıptır. Zulümdür. Cinayettir" şeklindeki sözleriyle anıyor. Saidi Nursi 1960'ta Urfa'da yaşamını yitirdi. Ancak 1960 darbesini yapanlar onu mezarında dahi rahat bırakmayarak, bilinmeyen bir yere götürdüler. Saidi Nursi hem yaşamında hem de vefatından sonra Türkiye'nin en çok fikirleri tartışılan, eserleri en çok satıp okunan bir düşünürdür. İdam edilen bu şahısların her birisinin bir ailesi, onları seven bir çevresi olduğu bilinmektedir. Hem İslami kurallara hem de "Demokratik Hukuk Devleti" olarak kendisini tanımlayan Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre, bu insanların yakınlarının ve sevenlerinin onların mezarının nerede olduğunu bilme hakkı vardır. Demokratik devlet, vatandaşlarına karşı kin gütmez, öç duygularıyla hareket etmez. Aradan geçen bunca yıla rağmen ailelerinin bu talebi görmezden gelinemez. Kürt sorununun en hararetli tartışıldığı bu dönemde Kürtler arasında en çok sevilen, saygı duyulan bu şahsiyetlerin mezarının bulunup ailelerine, sevenlerine verilmesinin devletin geçmişiyle yüzleşmesinde ve barışçıl bir toplumun yaratılmasında çok önemli katkısının olacağını düşünüyoruz. Bu amaçla Meclis'te bir Araştırma Komisyonu'nun kurularak, bir an önce bu şahısların mezarlarının tespiti için araştırmalara başlamasının elzem olduğunu düşünüyoruz. Bilgilerinize sunulmuştur. Önergeler gündemdeki yerlerini alacak ve Meclis araştırması açılıp açılmaması konusundaki görüşmeler sırası geldiğinde yapılacaktır. Gündemin “Kanun Tasarı ve Teklifleri ile Komisyonlardan Gelen Diğer İşler” kısmına geçiyoruz. 1’inci sırada yer alan, Adalet ve Kalkınma Partisi Grup Başkanvekilleri İstanbul Milletvekili Sayın Ayşe Nur Bahçekapılı, Kayseri Milletvekili Sayın Mustafa Elitaş, Giresun Milletvekili Sayın Nurettin Canikli, Kahramanmaraş Milletvekili Sayın Mahir Ünal ve Adıyaman Milletvekili Sayın Ahmet Aydın’ın; Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünde Değişiklik Yapılmasına Dair İçtüzük Teklifi ile Tunceli Milletvekili Sayın Kamer Genç’in; Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında İçtüzük Teklifi ve Anayasa Komisyonu Raporu’nun görüşmelerine kaldığımız yerden devam edeceğiz. Komisyon? Yok. Ertelenmiştir. 2’nci sırada yer alan, Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu Tasarısı ile Avrupa Birliği Uyum Komisyonu ve Anayasa Komisyonu raporlarının görüşmelerine kaldığımız yerden devam edeceğiz. Komisyon? Burada. Hükûmet? Burada. Dünkü birleşimde, İç Tüzük’ün 91’inci maddesine göre temel kanun olarak görüşülen tasarının birinci bölümü üzerindeki görüşmeler tamamlanmıştı. Şimdi birinci bölümde yer alan maddeleri, varsa o madde üzerindeki önerge işlemlerini yaptıktan sonra ayrı ayrı oylarınıza sunacağım. 1’inci madde üzerinde üç önerge vardır, sırasıyla okutup işleme alacağım. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına 276 Sıra Sayılı Kanun Tasarısının 1. Maddesinde geçen “Bu Kanunun amacı; kamu hizmetlerinin işleyişinde bağımsız ve etkin bir şikâyet mekanizması oluşturmak suretiyle” ibaresinin, “Bu Kanunun amacı; kamu hizmetlerinde iyi yönetimin etkin kılınmasına yönelik bağımsız ve etkin bir şikâyet mekanizması oluşturmak suretiyle” şeklinde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz. (x) 276 S. Sayılı Basmayazı 13/6/2012 tarihli 119’uncu Birleşim Tutanağına eklidir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Görüşülmekte olan Kamu Denetçiliği Kanun tasarısının 1. maddesinin 1. fıkrasındaki bulunmak kelimesinden sonra gelmek üzere elde ettiği sonuçları yayınlamak ibaresinin eklenmesini saygı ile arz ve teklif ederiz. Şimdiki önergeyi okutup işleme alıyorum. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Görüşülmekte olan 276 sıra sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu Tasarısı’nın 1’inci maddesinin aşağıdaki gibi değiştirilmesini arz ve teklif ederiz. Madde 1- Bu Kanunun amacı; kamu hizmetlerinde insan odaklı yönetimin sağlanmasına yönelik bağımsız ve etkin bir şikayet mekanizması oluşturmak suretiyle, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; uluslararası belgeler ve Anayasada yer alan insan haklarına dayalı, adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve önerilerde bulunmak üzere Kamu Denetçiliği Kurumunu oluşturmaktır. Mahmut Tanal Bülent Tezcan Hüseyin Aygün Komisyon önergeye katılıyor mu?
Katılmıyor Başkanım.
Hükûmet katılıyor mu?
Katılmıyoruz Sayın Başkanım.
Kim konuşacak?
Sayın Tanal konuşacak.
Buyurun Sayın Tanal.
Kanunun 1’inci maddesinde eksiklik olan hususlardan… Esas kanunun amacı nedir? Kamu Denetçiliği Kurumu, idarenin kötü, eksik ve yanlış işleyişiyle ilgili şikâyetleri incelemek, araştırmak, kötü yönetimi tedavi etmeye yardımcı olmaktır. Esas amaç bu. Peki, bu olunca, kötü yönetimi tedavi etme amacıysa, burada şikâyet kurumu getirilmiş ancak resen hareket etme, resen idarenin, kamu denetçiliğinin hareket etme gibi bir hususu kanuna, tasarıya getirilmemiştir. Bu büyük bir eksikliktir çünkü yönetimin bu hastalığının tedavi edilmesi, takdir edersiniz.. Dün konuşmacı arkadaşımızın bir tanesi, yargıdaki duruşma listesine, aynı saate 30 kişinin yazılması… “Efendim, kimse bu konuya niye müdahale etmiyor? İşte, kamu denetçisine en azından bunu şikâyet eder, bunu düzeltir.” Değerli arkadaşlar, bu, doğru ve yerinde olan bir hadise değil. Ne açıdan doğru ve yerinde değil? Eğer aynı saatte 30 kişiye aynı duruşma saati verilmiş ise, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kuruluna aynı yargıç şikâyet edilirse zaten bu ceza alır. Yani, mevcut olan durumda, okumuş olan kesimimiz, eğer hak arama özgürlüğünü yerine getirmiyorsa, şikâyet kurumunu işletmiyorsa, çalıştırmıyorsa vatandaş bunu nasıl yapabilsin? Genellikle bu şikâyet kurumu Anadolu’da şöyle işliyor: Vatandaş “Eğer ben şikâyet edersem ne olur? İdare beni hedef alır. Ben bundan sonra iş ve işlemlerimi yürütemem.” Peki, şikâyet kurumu bu şekilde işletilmiyorsa, vatandaş bu yasal haklarını işletmiyorsa acaba şikâyete bağlı bu kurumu getirirsek bu nerede işler? Hiçbir yerde işlemez. Değerli önceki konuşmacı arkadaşlarımız şunu söyledi: “Avrupa’da var.” Doğru, Avrupa’da var ama Avrupa’da kamu denetçisi resen hareket eder. Bizde nedir? İş olsun diye, göstermelik olarak bu kurum getiriliyor ancak Avrupa’da kurumun özü resen hareket etme unsurunu getirmemektedir. Bu da netice itibarıyla bu kurumu işlevsiz duruma getirecektir. Bir başka husus, burada eksik olan bir başka durum da: Bizim Meclis İçtüzüğü’nün 166’ncı maddesi var. Meclis İçtüzüğü’nün 166’ncı maddesi kimlerin Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kuruluna girebileceğini sayıyor. Getirilen tasarının 13’üncü maddesi, başdenetçinin Genel Kurulda yemin etmesini düzenliyor yani 13’üncü madde yemin metnini Genel Kurulda düzenliyor. Genel Kurul da, “Tanımlar” maddesine baktığımız zaman, 3’üncü maddenin (d) fıkrasında “Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu” diyor. Peki, bizim İç Tüzük’ün 166’ncı maddesinde ne düzenleniyor? Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kuruluna kimler girebilir, bunu düzenliyor. Aynen hadise şu: Genel Kurul ve komisyon salonlarına kimlerin girebileceği saptanmıştır. Buna göre milletvekilleri, Meclis personeli, hükûmetin görev için gönderdiği personel ve çağrılan uzmanlar dışında kimse Genel Kurul ve komisyon salonlarına giremez. Bu yasağa aykırı davrananların Başkanlıkça dışarı çıkarılması gerekmektedir. Peki, şimdi sormak lazım… Yemin 13’üncü maddede düzenleniyor, Genel Kurulda; Tüzük’ümüzün 166’ncı maddesinde bu hüküm var. Hukuk fakültelerinde, 1’inci sınıfta şu düzenlenirdi: Kanun nasıl yapılır? Kanunu halıyı örer gibi yapmak lazım. Şimdi sormak lazım Anayasa Komisyonuna, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kuruluna, siz getirdiğiniz tasarıyla yemin metnini Genel Kurulda getireceksiniz, Tüzük’ün 166’ncı maddesine bu kişi giremeyecek. Bu bir çelişki değil midir? Efendim, biz nasıl olsa bunu yaptık, güç bizde, biz onu da değiştiririz. İşte bu mantıkla bu yürümez değerli arkadaşlar. Şimdi, bu kuruma ihtiyaç var mı? İhtiyaç var mı yok mu, onu hemen ben söyleyeyim. Türkiye’de buna benzer Devlet Denetleme Kurulu var, görevini yapıyor mu? Yapmıyor. Ekonomik ve Sosyal Konsey var, görevini yapıyor mu? Yapmıyor. Kamu Görevlileri Etik Kurulu var, görevini yapıyor mu? Yapmıyor. Peki, görevini yapmıyor ise getireceğiniz bu kurum ne derece görevini yapacak ve bugüne kadar mahkeme kararını… Ben, hemen… Hukuk Genel Kurulu kararı var. Hukuk Genel Kurulu kararında, Cargill davasında Başbakan bu kararı uygulatmadığı için tazminata mahkûm edildi. Eğer bir ülkede mahkeme kararları yerine getirilmiyorsa kamu denetçisinin tavsiye mahiyetindeki kararları yerine hiç getirilemez, getirilmesi de imkânsız olur bu yürütme anlayışıyla. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Önergeyi oylarınıza sunuyorum…
Karar yeter sayısı istiyoruz Sayın Başkan.
Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Karar yeter sayısı yoktur. Birleşime on dakika ara veriyorum.
Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 120’nci Birleşiminin İkinci Oturumunu açıyorum. 276 sıra sayılı Kanun Tasarısı’nın 1’inci maddesi üzerinde İstanbul Milletvekili Sayın Mahmut Tanal ve arkadaşlarının önergesinin oylamasında karar yeter sayısı bulunamamıştı. Şimdi önergeyi yeniden oylarınıza sunacağım ve karar yeter sayısı arayacağım. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir, karar yeter sayısı vardır. Kabul edilmemiştir, sehven söyledim, özür dilerim.
“Kabul edilmiştir.” dediniz, dönmeyin artık.
Sayın Genç, ben sözümden asla dönmem ama burada yalan olur. Yani yanlışlık olduğu için, yoksa yani iradi bir beyanda bulunduysam, neye mal olursa olsun bugüne kadar asla dönmedim, onun için. Tasarının görüşmelerine kaldığımız yerden devam edeceğiz. Komisyon? Burada. Hükûmet? Burada. 1’inci madde üzerindeki diğer önergeyi okutuyorum: Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Görüşülmekte olan Kamu Denetçiliği Kanun tasarısının 1. maddesinin 1. fıkrasındaki bulunmak kelimesinden sonra gelmek üzere elde ettiği sonuçları yayınlamak ibaresinin eklenmesini saygı ile arz ve teklif ederiz. Yusuf Halaçoğlu (Kayseri) ve arkadaşları Komisyon önergeye katılıyor mu?
Katılmıyor Başkan.
Hükûmet katılıyor mu?
Katılmıyoruz Sayın Başkan.
Sayın Halaçoğlu, buyurun lütfen.
Kısaca dün bulunmayan milletvekilleri için açıklayayım: Kadiul-kudât sistemi Osmanlılarda yoktur, Abbasi Döneminde vardır, dolayısıyla Kadiul-kudât’a bağlanması da kanunun yanlıştır. Kadiul-kudât yerine Osmanlı Devleti’nde kazaskerlik sistemi gelmiştir ama ombudsmanlık sistemi de kazaskerlik sistemiyle alakalı değildir. Yine “Dîvân-ı Mezâlim” adı altında bir meclise bağladı dün Sayın Burhan Bey ama Dîvân-ı Mezâlim de Osmanlı Devleti’nde yoktur. Dîvân-ı Mezâlim de yine Osmanlı Devleti’nden önceki İslam devletlerinde vardır, bunun yerine Osmanlı Devleti’nde Divân-ı Hümayûn vardır. Şimdi, gelelim Osmanlı Devleti’nin bu sistemi nasıl uyguladığına. Bundan önce şunu söyleyeyim: Osmanlı Devleti’nde önemli bir kadılık sistemi vardır, yani hukuk sistemi vardır. Osmanlı Devleti’nde bugün Türkiye Büyük Millet Meclisinin veya Bakanlar Kurulunun yerine kurulmuş olan kurum Divân-ı Hümayûndur. Bütün kararlar, kanunlar Divân-ı Hümayûnda alınır ve nitekim Osmanlı arşivlerine baktığınız zaman, Osmanlı arşivlerinde bununla ilgili mühimme defterleri kurulmuştur, mühimme defterleri vardır. Alınan karar padişahın onayına sunulur, padişah bunu kabul ederse başına tuğra çekilir yani Resmî Gazete’de yayımlanmış olur ve kanun hükmüne girer ama eğer böyle bir uygulama yoksa o uygulama yani padişah bu kanunu Şeri Şerif’e yani Anayasa’ya aykırı görürse -ki Osmanlı Devletinde Şeri Şerif sadece dinî kurallara göre değildir, onun dışında Kanunname-i Örfi Osmani vardır, bunlara aykırı görecek olursa- şeyhülislamdan fetva ister. Yani şeyhülislam bugünkü anlamda Anayasa Mahkemesi Başkanıdır. Dolayısıyla şeyhülislam en yüksek dereceli bir memur olmasına rağmen Divân-ı Hümayûnda bunun için yer almaz yani onun üyesi değildir. Dolayısıyla sistem çok farklıdır. Osmanlı Divân-ı Hümayûnuna doğrudan doğruya bugünkü ombudsmanlık dediğimiz sistem bağlıdır, onu biraz sonra, bir sonraki şeyde açıklayacağım çünkü zamanım yetmez. Dolayısıyla Osmanlı Devleti’nde bu sistem, Demirbaş Şarl tarafından alınırken söylendiği gibi Kadiul-kudâtlık üzerinden alınmamıştır. Dolayısıyla bunu farklı bir şekilde göreceksiniz. Şöyle bir düşünün: Osmanlı İmparatorluğu üç kıtada yayılmış, 23 milyon kilometrekare toprağa sahiptir. Böyle bir devlet, bugünkü telefon, teleks vesair olmadığı hâlde nasıl olur da altın oranı yakalayan bir imparatorluk olabilir yani adaleti, her türlü sistemi en iyi şekilde yürütmüş olabilir? Bunu bu şekliyle düşündüğünüz zaman Osmanlı Devleti’ndeki bu, işte, ombudsmanlık dediğiniz sistem yani kamu denetçiliği sisteminin önemi ortaya çıkıyor. Bunun nasıl yürütüldüğü, bunun bu şekliyle nasıl yürütüldüğü meselesine gireceğim ancak şunun üzerinde durmamız lazım: Bir defa, Osmanlı Devleti’nde kadılık sistemi çok farklı bir sistemdir, bugünkü hukuk sistemimizden bile farklıdır. Bana göre daha adil uygulamalar yapılmıştır. Şöyle ki: Osmanlı Devleti’nde ilk kadılar yine imtihanla alınır, 20 akçalık, 30 akçalık, 50 akçalık, 100 akçalık ama bunlar yevmiyedir, günlüktür. En yüksek kadılık Osmanlı Devleti’nde “mevleviyet” denilen taht kadılarıdır yani İstanbul’daki “Biladi Selase” denilen Eyüp, İstanbul ve Galata kadılıklarıdır. Onun ötesinde, Edirne ve Bursa da mevleviyet kadılıkları mesabesindedir ve günlük 500 akçadır. Kadıların geliri, maaşı 500 akçadır, yani bugünkü anlamda söyleyecek olursam 7 altındır, 7 cumhuriyet altınıdır günlükleri. Dolayısıyla, işte, taht kadılıklarından, mevleviyetten Anadolu kazaskerliğine geçilir. Anadolu kazaskerliği süresini tamamlayanlar Rumeli kazaskeri olur, Rumeli kazaskerlerinden veya bunların mazûllerinden, emeklilerinden şeyhülislam atanır. Yani şeyhülislam din adamı değildir, kadıdır, hukukçudur. Dolayısıyla, sistemi Osmanlı Devleti’nde bu şekliyle ortaya koyduğumuzda…
Teşekkür ederim Sayın Halaçoğlu. Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmemiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına 276 Sıra Sayılı Kanun Tasarısının 1. Maddesinde geçen "Bu Kanunun amacı; kamu hizmetlerinin işleyişinde bağımsız ve etkin bir şikâyet mekanizması oluşturmak suretiyle" ibaresinin, "Bu Kanunun amacı; kamu hizmetlerinde iyi yönetimin etkin kılınmasına yönelik bağımsız ve etkin bir şikâyet mekanizması oluşturmak suretiyle" şeklinde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz. Levent Tüzel (İstanbul) ve arkadaşları Komisyon katılıyor musunuz?
Katılmıyoruz Sayın Başkan.
Hükûmet katılıyor mu?
Katılmıyoruz Sayın Başkan.
Sayın Tüzel, buyurun.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum. Evet, 12 Eylül referandumuyla Anayasa’nın 74’üncü maddesinde getirilen kamu denetçiliğine ilişkin yasa tasarısını görüşüyoruz ve bu düzenlemeyi Anayasa’ya uygun hâle getirmek üzere hazırlanmış, idarenin işleyişiyle ilgili yurttaşların şikâyetlerini çözmeye dönük bir kurum kamu denetçiliği ve tabii, Meclise bağlı bir kurum olarak örgütleniyor oluşu bunu daha da önemli kılıyor. Yasanın hazırlanmasında, uzun zamandan bu yana Avrupa Birliğine uyum sürecinin bir parçası olarak ele alındığını biliyoruz, ama sadece “Avrupa Birliği istedi.” diye ya da salt “yaptık” demek için olmamalı tabii ki. Bu açıdan dünyadaki örnekleriyle uyumlu, uygun olup olmadığı açısından birçok sorun içerdiğini gözlemek mümkün. Aynı şekilde, kuruluş amacına uygun bir işlev ve uygulama içerisinde olup olmayacağı da şüpheli ve bu açıdan birçok sorun alanları var. Öncelikle, dünyadaki, Avrupa’daki örneklerine bakıldığında, kamu denetçiliğinin işlevli ve sonuç alıcı olabilmesi için birçok uzmanlık alanına göre örgütlendiği görülüyor. Oysaki, bizim hazırladığımız düzenlemede bunun olmaması bir yetersizlik olarak karşımıza çıkıyor. Bu yetersizlik, aynı zamanda, sayısal planda da çıkıyor yani 1 baş denetçi, 5 denetçinin olması milyonlarca yurttaşın özellikle bugünkü devlet gerçekliği, idarenin işleyişi karşısında bu alanda çözüm üretmesini imkânsızlaştırıyor. Tabii, aynı şekilde idari yargıyı tüketme zorunluluğunun getirilmiş olması, keza kutsal sermayeye dokunmamak adına “devlet sırrı”, “ticari sır” kavramlarına sığınma, bütün bunlar aslında bu işleyişte bir yetersizliği beraberinde getirecektir. Tabii, kamu denetçilerinin asıl iş göreceği, çalışma yürüteceği alan devlet-yurttaş ilişkilerinde insan hakları ve özgürlükleri alanı olduğunda, yasanın getirdiği dokunulmazlık alanları yani istisnalar bu açıdan başka bir sorunu yaratıyor, bu amacı ve işlevselliği ortadan kaldırıyor. Örneğin, cezaevlerindeki hak ihlalleri ya da Silahlı Kuvvetler bünyesinde meydana gelen hak ihlallerinin soruşturulamayışı bu açıdan da önemli, dikkat çekici bir durum. Tabii, asıl önemlisi de bütün muhalif görüşlerin üzerinde durduğu tarafsızlık ve bağımsızlık ilkesi sorunu. Şimdi, Meclise bağlı bir kurum. Meclis çoğunluğu ve iktidar partisinin ağırlıklı belirleyeceği bir denetçilik kurumunun bağımsız ya da tarafsız olacağından söz etmek gerçekten mümkün değil yani sadece “Emir verilemez.”, “Talimat alamaz.” türü hükümler koymuş olmak bunu sağlamıyor. Gerçekten bir hükûmet komiseri olmaması için bu denetçilerin seçimi yöntemi son derece önemli. Asıl ihmal edilen alan, tabii ki kadınlar meselesi, kadınların bu alanda temsil edilmesi, kadın hakları alanında, kadın haklarına dönük ihlaller alanında kamu denetçilerinin pozitif bir ayrımcılık ve toplumsal cinsiyet eşitçiliği yönüyle temsiliyeti sorunu, ki bu yasa, düzenleme bunu hiç görmemiş. E tabii, yani kadın haklarında bu denli fütursuzca konuşma cesaretini kendinde bulan bir iktidarın, özellikle kürtajı yasaklama girişimleri karşısında, bu yasayı hazırlarken ya da kamu denetçiliği alanını kadınlar gözüyle görmesi açısından böyle bir yaklaşımı taşıması hiç mümkün değil. Şimdi, esas mesele, tabii bu kamu denetçiliği düzenleniyor ama bir gerçeklik, mahkeme kararları dahi uygulanmayan bir devlet işleyişi, bir idari yönetim var. Dolayısıyla ombudsmanlar, idaredeki bu keyfîyet karşısında ne yapacaklar? Dolayısıyla ombudsmanla devlet işleyişi bir çırpıda demokratik olmayacaktır, aynı şekilde, yurttaşların uğradığı hak ihlalleri de son bulmayacaktır. Biz esasen, devlet işleyişindeki sorunları ve sonuçları konuşuyoruz. Asıl, devletin demokratikleşmesi, demokratik bir anayasanın yapılacağı bir ortamın sağlanması önemlidir. Bugün üzerinde yoğunlaşmamız gereken ve burada sorun çözmemiz gereken, alan budur. Hepinize saygılar sunuyorum. Teşekkür ederim.
Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmemiştir. Maddeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. 2’nci maddede iki önerge vardır, sırasıyla okutup işleme alıyorum. T. B. M. Meclisi Başkanlığına Görüşülmekte olan 276 sıra sayılı yasa tasarısının 2. maddesinin başındaki “Bu Kanun” ibaresinden sonra “Kamu Başdenetçisi ve” ibaresinin eklenmesini arz ederim. Şimdiki önergeyi okutup işleme alıyorum. Görüşülmekte olan tasarının 2. maddesine “…özlük haklarına” ibaresinden sonra gelmek üzere “görev ve sorumluluklarına” ibaresinin gelmesini arz ve teklif ederiz. Yusuf Halaçoğlu Nevzat Korkmaz Faruk Bal Mehmet Erdoğan Ahmet Duran Bulut Komisyon, katılıyor musunuz?
Katılmıyoruz Başkan.
Hükûmet, katılıyor musunuz?
Katılmıyoruz Sayın Başkan.
Sayın Halaçoğlu, buyurun.
Değerli milletvekilleri, demin kaldığım yerden devam etmek istiyorum. Şimdi, böylesine bir teşkilat kurmuş Osmanlı Devleti’nin tabii ki -biraz önce söylediğim gibi- çok uzak coğrafyalara kadar uzanan idari teşkilatı içerisinde yönetimle halk arasındaki ilişkilerin nasıl takip edileceği önemli bir mesele hâline gelmiştir. Dolayısıyla “Osmanlı Devleti altın oranı yakalamış.” demiştim demin yani adaleti en üst seviyede uygulamış bir devlet olarak, bu çerçeve içerisinde, kamunun yöneticilerle ilişkisini çok iyi bir şekilde düzenlemiştir, şöyle ki: Bugün ombudsmanlık olarak ortaya çıkarılan ama Divân-ı Hümayûna doğrudan doğruya bağlı bulunan bir müfettişlik kurmuştur, bu müfettişlik “mehayif müfettişliği” adını almıştır, mehayif müfettişliği, “hayf” kelimesinden geliyor. Dolayısıyla bu müfettişlik doğrudan doğruya Divân-ı Hümayûna bağlıdır. Divân-ı Hümayûn, bugünkü -dediğim gibi- Türkiye Büyük Millet Meclisinin karşılığıdır yani yasama organıdır. Dolayısıyla bu kişiler doğrudan doğruya değişik şartlarda coğrafyaları geziyorlar. Ancak şurasını da özellikle belirteyim: Osmanlı Devleti’nde sadece mehayif müfettişleri gibi bir müfettişlikle taşradaki yönetimle halk arasındaki ilişkiler düzenlenmiyor, aynı zamanda halkın doğrudan doğruya Divân-ı Hümayûna şikâyetlerini yazma hakkı var, bu yazılıyor. Nitekim Osmanlı arşivlerine baktığınız zaman “şikâyet defterleri” adı altında defterler mevcuttur. Burada şikâyetler Divân-ı Hümayûnda doğrudan doğruya görüşülüyor ve verilen karar nihai karardır ve değiştirilemiyor, mahkemelerin de üzerindedir. İşte mehayif müfettişleri de değişik şehirlere, bu şikâyet edilen yerlere gidiyorlar, halkın her türlü sorunlarını görüşüyorlar. Mesela, bir dava konusunda tereddütte bulunan bir kişi meselesini bu müfettişe bildiriyor, müfettiş bunu yazılı olarak Divân-ı Hümâyûna getiriyor, gerekirse kişi çağrılıyor, orada kendisini savunma hakkı da veriliyor, orada direkt olarak görüşme yapılabiliyor ve Divân-ı Hümayûnda verilen karar kesin karar oluyor. Dolayısıyla şunu da özellikle belirteyim: Halktan herhangi bir kişi, kamudan herhangi bir kişi oradaki yöneticilerden şikâyetçi olduklarında, o yönetici oradaki halka en küçük bir zarar vermeye kalkıştığı takdirde doğrudan doğruya Divân-ı Hümâyûn tarafından ya görevden alınıp cezai işlem yapılıyor ya kafası kesiliyor, dolayısıyla böylesine ağır yükümlülük var. Dolayısıyla herhangi bir şekilde yöneticilerin şikâyetçi olan halka bir baskı yapmaları da söz konusu olamıyor. Dolayısıyla mehayif müfettişliği, devletin herhangi bir şekilde gereksiz vergi almalarından tutun herhangi bir baskı, mahkemelerde herhangi bir şekilde adaletsiz hüküm verme gibi değişik konularda doğrudan doğruya Divân-ı Hümâyûnunun sesi hâline geliyor, kendilerinin sesini duyuracak bir kişi hâline geliyor. İşte, Demirbaş Şarl’ın aslında faydalandığı ve ombudsmanlık olarak ortaya koyduğu sistem doğrudan doğruya bu mehayif müfettişliklerine dayanıyor, Kadiul-kudâta değil veya Dîvân-ı Mezâlime bağlanmıyor, o tarihlerde dediğim gibi yok. Çünkü Demirbaş Şarl, 1709’da Poltava’da Ruslara yenildikten sonra Osmanlı Devleti’ne sığınıyor, önce Özi’ye geliyor, Özi’de bir müddet kalıyor, sonra Dimetoka’ya alınıyor, İstanbul’a hiçbir zaman getirilmiyor ama Dimeteko’ya geldiği zaman Edirne’ye de gittikleri oluyor. Dört sene kalıyor, 1713 yılına kadar kalıyor, o sırada Osmanlı devlet sistemini inceliyor, o bölgelere giden mehayif müfettişlerini inceliyor. Dolayısıyla onlardan esinlenerek ülkesine döndüğünde kendi terimleri olarak “ombudsmanlık” olarak nitelendirerek böyle bir teşkilat kuruyor. Dolayısıyla değerli milletvekilleri, bu sistemi kurduğumuzda yapacağımız en önemli şey, eğer başarıya ulaşmak istiyorsak, herhangi bir siyasi iradeye mahkûm olacak veya siyasi iradenin etkisinde kalacak bir sistem kurmamamız gerekiyor. Bu birinci şarttır eğer bunun gerçekten iyi işlemesini istiyorsanız. Osmanlı’da son derece iyi işlemiştir, çünkü herhangi bir şekilde siyasi iradeye tabi değildir. İkinci olarak, bakın, buna benzer birçok kurumlar oluşturuluyor, kurulan kurumlar da aynı şekilde maalesef… Mesela, Başbakanlıkta İnsan Hakları kurumu kuruluyor ama ne yazık ki üyelerinin 7 tanesi, 11 üyeden 7 tanesi Bakanlar Kurulu tarafından atanıyor. Böyle bir şey olduğunda, zaten yürütmeyi denetleyecek olan insanların yürütme tarafından atanması asla onun başarıya ulaşmaması anlamına gelir. Burada da, ombudsmanlıkta da aynı şeyin yapılması gerekiyor. Hepinize saygılar sunuyorum.
Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmemiştir. Görüşülmekte olan 276 sıra sayılı yasa tasarısının 2. maddesinin başındaki “Bu kanun” ibaresinden sonra “Kamu Başdeneticisi ve” ibaresinin eklenmesini arz ederim. Komisyon katılıyor musunuz?
Katılmıyoruz Başkanım.
Hükûmet katılıyor mu?
Katılmıyoruz Sayın Başkan.
Sayın Genç, buyurun.
Bu arada, tabii ben söz almadım. Bu, adliyelerin kapatılmasıyla ilgili bizim, Tunceli’de de Nazımiye ve Mazgirt adliyelerinin de kapatıldığı şeklinde bize bir bilgi geldi. Şimdi, Sayın Başkan, bu Hükûmetin bir şeyden haberi yok. Şimdi, Nazımiye ve Mazgirt ilçelerinin merkeze uzaklıklarının yanında, ayrıca da orası terör bölgesi. Şimdi, kanuna göre siz bir suçluyu yakaladığınız zaman yirmi dört saat içinde mahkemeye götürmeniz lazım. E nasıl götüreceksiniz? Yani bunları düşünmeden masa başında ondan sonra hallediyorlar. Şimdi, Sayın Başkan, öyle bir kanun getirmişler ki şimdi hem Hükûmet sırasında oturan arkadaşa sormak istiyorum hem de Komisyon Başkanımıza. Diyor ki: “İdarenin eylem ve işlemleriyle tutum ve davranışları...” “Eylem, işlem”i anladık da “tutum ve davranış” ne? O ne anlama gelir? Yani Burhan Bey, sizin karşınıza bir hanım geldi. “E ben Burhan Bey’in karşısına gittim, bana göz kırptı.” mı diyecek? Bunu başdenetçi diyecek: “Yahu, ey Burhan Bey, senin karşına gelen kişiye niye göz kırptın?” mı diyecek? Eylem ve işlemleri, tutum ve davranışları… Hukuka uygunluğunu anladık da hakkaniyete uygunluğu nasıl olacak? Eylem ve işlemleri, tutum ve davranışları, hukuka uygun olup olmaması dışında ayrıca da hakkaniyete uygun olacak. Yahu, bu hakkaniyet nasıl olacak? Arkadaşlar yani öyle saçma sapan bir anlayış getirilmiş ki, öyle bir kanun hazırlanmış ki tabii maddeleri buradan müzakere etmediğimiz için şey etmiyoruz. Bizim, şimdi kanunun 2’nci maddesinde, “Kapsam: Bu Kanun; Kamu Denetçiliği Kurumunun kuruluş ve görevleri...” Hayır, bu kanun, kamu başdenetçiliği ve kamu denetçiliği ile ilgili ilkeleri belirtir. Yani esas, kamu başdenetçiliği ve kamu denetçiliğidir. Çok eksik bir şey. Aslında arkadaşlara benim bir tavsiyem var: Ya arkadaşlar, sizin amacınız, kendinize yine 5 tane arpalık -yani 5 değil tabii, 1 başdenetçi, 5 tane denetçi, genel sekreter- yani bir arpalıklar ihdas edeceksiniz. Zaten siz de bunun seçim usulünü de işte Cumhurbaşkanlığındaki esasa göre getirmişsiniz. Tayyip Erdoğan ne dedi? “Abdullah Bey kardeşimiz Cumhurbaşkanı adayı.” Siz başkasını seçtiniz mi? Seçmediniz. “Meclis iradesi” diye bir şey var mı? Yok. Burada da Meclise, böyle yapacağınıza, Tayyip Bey hiç bu kanuna falan da gerek yok işte kendisinin bildiği, belki Fethullah Gülen’i mi getirecek veya başkasını başdenetçi atasın, tamam, “Bizim başdenetçimiz bu.” Ee, 5 tane de başdenetçi yardımcısını getirip istediğiniz miktarda da maaş verirsiniz. Bu kanunların hepsi fuzuli, gereksiz çünkü yani kanunun yazılışı, ilkeleri o kadar hata ki bir de vatandaşlara “Başdenetçi altı ay içinde karar verir, vermediyse dava açma süresi başlıyor.” Bunlar o kadar önemli konular ki dava süresi, dava açma süresi ne zaman durur, ne zaman başlar, bunu vatandaşların bilmesi çok zor, aynı zamanda da hak kaybına şeydir. Efendim, başdenetçinin düzenleyeceği raporun hukuki değeri ne olacak, sonucu ne olacak? Yok. İdare isterse buna riayet eder, istemezse etmez. O zaman, yani mahkemelerin durumu ortada. Mahkemeler bugün artık yok, Tayyip Bey’in iradesi var. Türkiye’de bunu herkes biliyor. Tayyip Bey “Şu kişi tutuklanacak.” diyorsa tutuklanıyor, “Şu kişi tutuklanmayacak, serbest bırakılacak.” diyorsa serbest bırakılıyor. Şimdi, zaten başdenetçi de ne yapacak? Şimdi gelip de AKP’nin bürokratlarının ve sizin düşüncenizin dışında herhangi bir vatandaşın düşüncesini, haklı olan bir talebi rapor hâline getirip de idareye bildirmesi mümkün mü? Değil. Dolayısıyla, yani bunların hepsi fuzuli şeyler, vatandaşı fuzuli şeylerle uğraştırıyorsunuz. Yani Türkiye’de “hukuk” diye bir şey kalmamış, “irade” diye bir şey kalmamış, bir tek Tayyip Erdoğan’ın iradesi. Bakın, bir seneden fazla, seçilen 5 tane, 8 tane milletvekili buraya gelemiyor. Niye? Tayyip Erdoğan istemiyor bunu. Bunu açık ve seçik herkes söylüyor. Yani biz bunu her yerde de duyduk. Efendim, özel görevli mahkemeler… Bunlar özel görevli mahkemeler. Yani sizin, Tayyip Bey dışındaki kişilerin burada karar verme, inisiyatif koyma, Türkiye’nin meselelerini ortaya koyma diye bir özgürlükleri de yok, bir kişilikleri de yok. Dolayısıyla, o ne derse o olur. Dolayısıyla, artık, üç sene daha da iktidarda kalacağınıza göre bunlarla Meclisi de meşgul etmeye gerek yok. Tayyip Bey nasıl isterse, Padişah Tayyip Bey. Tayyip Bey padişahlığında ne isterse o. Emirname yayınlanır, siz de riayet edersiniz, memleket de şey eder. Onun için, yani bu gibi şeyleri getirip saçma sapan, ondan sonra, gerekçelerle, başı belli değil, sonu belli değil, vatandaşa ne getirdiği belli olmayan, devlete de birçok külfetler getiren böyle tasarılarla Meclisin işgal edilmesi bence haksız bir şey. Önergemin kabulünü istiyorum. Bu arada da karar yeter sayısı istiyorum.
Karar yeter sayısı arayacağım. Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Karar yeter sayısı yoktur, birleşime on dakika ara veriyorum.
Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 120’nci Birleşiminin Altıncı Oturumunu açıyorum. 276 sıra sayılı Kanun Tasarısı’nın 10’uncu maddesi üzerinde verilen, Konya Milletvekili Sayın Faruk Bal ve arkadaşlarının önergesinin oylamasında karar yeter sayısı bulunamamıştı. Şimdi önergeyi yeniden oylarınıza sunacağım ve karar yeter sayısı arayacağım. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmemiştir, karar yeter sayısı vardır. Tasarının görüşmelerine kaldığımız yerden devam edeceğiz. Komisyon burada. Hükûmet burada. 10’uncu madde üzerindeki diğer önergeyi okutuyorum: Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına 276 Sıra Sayılı Kanun Tasarısının 10 uncu maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki g) bendinin eklenmesini arz ve teklif ederiz. “g) Tercihen insan hakları konusunda bilimsel ve akademik çalışmalar yapmış, bu alandaki ulusal ve uluslararası sivil toplum kuruluşlarında görev almış olmak." Komisyon önergeye katılıyor mu?
Katılmıyoruz.
Hükûmet katılıyor mu?
Katılmıyoruz efendim.
Kim konuşacak? Sayın Önder, buyurun.
Şimdi, hâl böyle olunca burada ne diyelim yani biz çıkıp, biz söyleyip, biz dinliyoruz ama yarın öbür gün tarihe şöyle geçecek sayın vekiller; Komisyon zaten otomatiğe bağlamış, Hükûmet de öyle: “Katılıyor musunuz…” “Katılmıyoruz.” “Katılıyor musunuz…” “Katılmıyoruz.” Bundan kimse sizi sorumlu tutmaz ha. Burada sağcılık-solculuk, Kürt-Türk meselesi yok, liyakat aranıyor ya, “Getirilecek insanlar bu konuda ehliyetli olsun.” diyor. Siz “Hayır, ehliyetli olmasın.” mı diyeceksiniz? Bari buna “Evet.” deyin. Tarihe de şöyle dersiniz: “Zamanın behrinde muhalefetten bizim gözümüzden kaçmış bir şey gelmişti, Allah razı olsun onlardan, biz de bunu, bak, dikkate aldık.” Böyle yapmıyorsunuz. Arkadaşlar, bu konuda bu ülkenin temel bir hastalığı vardır, “araç” ile “amaç” sık sık yer değiştirir. Bu, sadece mevcut Hükûmetle sınırlı bir şey de değildir, ezelden beri bir derdidir buranın. Mesela, “eğitim seferberliği” denilir, yüzlerce okul açılır, bir müddet sonra eğitim bahsi unutulur, bütün hedef daha fazla okul açmaya yönelir. Burada siz murakabeden niye korkuyorsunuz ki, ne kadar bu iş sağlıklı olursa sizin üstünüzden de o kadar vebal kalkar. Buna direnmenin bir tek açıklaması var tüm bu seyrine baktığımızda: Ancak korkacak şeyi olanlar böyle bir psikolojiye girebilir. Bunun başka bir açıklaması varsa yani “Liyakatli insanı getirin.” meselesine “Hayır.” demenin başka bir açıklaması varsa bir Hükûmet sözcüsü ya da iktidar vekili birisi söylesin, biz de diyelim ki: “Yanılmışız.” Bu ülkedeki hak ihlallerinin en yoğun yaşandığı yerleri siz bu denetimin dışında tutuyorsunuz. Toplam hükûmet etme anlayışınız da bunun bir benzeri. Nerede bir istismar potansiyeli varsa onu Sayıştay denetiminin dışına çıkarmakla başladınız. Ardından, nerede bir istismar potansiyeli varsa Kamu İhale Kurumunun denetiminin dışına çıkardınız ya da o mekanizmaya dâhil olmasının dışına çıkardınız. Biz, artık burada sarhoş olduk; kanunlardan hangisi, yeni çıkan kanunlardan hangisi Kamu İhale Kurumunu yok sayıyor, artık takip etmekte güçlük çekiyoruz. Dün bir vekil buradan “Bari bu Kamu İhale Kurumunu kaldırın. Komple kurtulalım bu işten.” dedi. Getirdiniz o düzeye. Murakabeden korkmaya gerek yok, eğer helal ve doğru iş yaptığınıza inanıyorsanız bundan korkmanıza gerek yok. Daima ortaklığı çoğaltmak ve çözümün bir parçası yapmak, yüzde 50 oyla değil de bu denetçiyi -atıyorum- yüzde 70 oyla seçmek sizin sadece güvenilirliğinizi artırır, eğer oradaki yapılan işte bir “hurdahışlık” yoksa.
Var, “hurdahışlık” var.
Son olarak, dün burada bir iktidar vekili “Niye başörtülü bir vekilimiz olmasın?” dedi ve bunun için yüklendi. [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] Teşekkür ederim.
Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Önerge kabul edilmemiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Görüşülmekte olan 276 sıra sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu Tasarısı’nın 10’uncu maddesinin 1’inci fıkrasının (c) bendinin aşağıdaki gibi değiştirilmesini arz ve teklif ederiz. “c) Hukuk, siyasal bilgiler, iktisadi ve idari bilimler, iktisat ve işletme fakültelerinden veya bunlara denkliği kabul edilmiş yurtiçi veya yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olmak.” Komisyon katılıyor mu?
Katılmıyoruz.
Hükûmet katılıyor mu?
Katılmıyoruz efendim.
Kim konuşacak?
Uğur Bayraktutan.
Buyurun Sayın Bayraktutan.
Sözlerime başlamadan önce, dün Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu -biraz önce milletvekili arkadaşlarım da ifade ettiler- 2.335 hâkim ve savcıyı ilgilendiren Adli Yargı Yaz Kararnamesi’ni açıkladı. Bu Kararname’yle ilgili kaygılarımızı burada ifade etmek istiyorum: HSYK, dün basına vermiş olduğu ayrıntılı demeçte, HSYK’nın kendi sitesinden de yayınlanmış olan ifadelerinde aynen şöyle bir ifade kullanıyor, diyor ki: “16 Mart 2012 tarihli ilanımızda belirtilen takvime riayet edilmeye çalışılmış ancak iş durumu, en yakın adli teşkilata uzaklığı, nüfusu, ulaşım imkânları gibi kriterlerle birleştirilmesi düşünülen bir kısım adliyelerle ilgili çalışma sebebiyle, beş günlük gecikmeyle HSYK’nın yapmış olduğu Adli Yargı Yaz Kararnamesi yayınlanmıştır.” Şimdi değerli arkadaşlarım, burada görüldüğü üzere HSYK, bu Kararname’yi yayınlamadan evvel bütün Türkiye’deki bazı adliyelerin kapatılmasına ilişkin beş günlük bir tasarruf işleminde bulunmuştur. Bu piyangodan da ne yazık ki Artvin’e de iki tane adliye düşmüştür. Bu adliyelerden bir tanesi Ardanuç Adliyesi, bir diğeri de Arhavi Adliyesidir. Haricen öğrendiğimiz kadarıyla, cumhuriyetin kurulduğu ilk yıllardan itibaren adli yargı hizmeti veren ve vatandaşlarımızın ciddi anlamda yararlanmış olduğu bu iki adliye kapatılmıştır. Ardanuç ilçemiz, yaklaşık 13-14 bin nüfusu olan, yaz aylarında 17-18 bin nüfusa ulaşan, Artvin’e 42 kilometre uzaklığı bulunan bir ilçemizdir değerli arkadaşlarım. Aynı zamanda Arhavi ilçemiz de, en yakın ilçe niteliğinde olan Hopa ilçemize 10 kilometre uzaklığı olan, yaklaşık 20 bin kişinin yaşamış olduğu, yaz aylarında 30 bin nüfusa ulaşan bir ilçemizdir. Şimdi bu iki ilçede adliyeyi kapattığımız zaman, adliyeden bir ülkede tasarruf edildiği zaman “Acaba kokacak ne vardır?” diye düşünüyorum değerli arkadaşlarım. O nedenle, bu iki adliyenin kapatılması nedeniyle Artvin’deki iki ilçede vatandaşlarımızın adli hizmetten yararlanması konusunda ciddi mağduriyetleri vardır, bu işin bir an önce Hükûmet tarafından göz önüne alınmasını ve bu yanlıştan dönülmesini talep ediyorum. Neden talep ediyorum? Çünkü burada yaşayan insanlarımız en ufak bir adli sicil kaydını alabilmek için diğer ilçelere çok ciddi anlamda gitmek zorunda kalacaklardır, Artvin’deki ulaşım zorluğu, bir yere ulaşmadaki kışın zor koşulları nedeniyle ciddi mağduriyetler yaşayacaklardır. Bakın, bir adli sicil kaydı bile… Eğer buna bir başlarsak inanıyorum ki önümüzdeki günlerde, adliyelerle başlayıp arkasından noterleri kapatacaklardır, bu nedenle ciddi bir mağduriyet olacaktır. Bugün Meclis başladığı zaman, ilk başta bir soru önergesinde sormuştum, orada demiştim ki: “Eğer adliyeleri kapatmaya başlarsanız bana göre kaymakamlıkları da kapatın.” Yani, bir yerden başlarsanız bunun sonu yoktur. Adliyede tasarruf yapılır mı değerli arkadaşlarım? Yani bu ülkede her şey akla gelebilirdi; bu ilçelerimizde bankaları kapattık, kamu kurumlarını kapattık, kamu iktisadi teşebbüsleriyle ilgili kurumları kapattık ama adliyelerin kapatılmasını insanlara anlatmamız mümkün değil. Bakın, bugün bizi televizyonları başında dinliyorlar. Buraya gelen, muhalefet partisinden çok değerli arkadaşlarım da var, onlar da anlattılar. Kendi seçim yörelerinde ciddi anlamda bir sorunla karşı karşıyalar. Kime ne anlatacağız? Ben inanıyorum ki iktidar partisindeki arkadaşlarımızın da, seçim bölgelerindeki adliyelerin kapatılmasıyla ilgili vatandaşlardan gelen yoğun talep ve istekler doğrultusunda çok zor durumda kaldıklarına inanıyorum ve görüyorum. O nedenle, bunu anlatmak zorunda değiliz. Ben, bu olay başlamadan evvel üç, dört gün evvel Adalet Bakanlığına bu konuda ciddi girişimlerde bulundum, yazılı sorular sordum, bürokratlara sordum. “Hayır, böyle bir şey yok.” dediler. Şimdi, HSYK bunu yapınca bu ortaya çıktı. O nedenle, Hükûmetin bu yanlıştan bir an önce dönmesini talep ediyorum. Bunun dışında, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun yayınlamış olduğu kararnamedeki ölçütün, her şeyden önce bu tip atamalarda liyakat olmadığını, sadakat olduğunu ifade etmek istiyorum. Yani liyakate göre bir atama yapılmamıştır. Biraz önce belirtmiş olduğum ilçelerdeki adliyelerin kapatılmasıyla alakalı, gayet iyi hatırlıyorum, 2011 seçimlerinde bizim iki adliyemizin kapatıldığı Ardanuç ve Arhavi ilçelerinde kocaman billboard’larda şöyle yazıyorlardı: “Arhavi, büyük düşün.” deniliyordu, “Ardanuç, büyük düşün.” deniliyordu. İki yerde de insanlarımız büyük düşündüler, adliyelerini kapattılar! Ben buradan vatandaşlarımıza sizi şikâyet ediyorum, bunu öncelikle belirtmek istiyorum. Önergemize de gelince… Bu önergeyle, üzerinde konuştuğumuz 10’uncu maddenin 1’inci fıkrasının (c) bendinde verdiğimiz önergeyle madde metnindeki “tercihen” ibaresinin kaldırılmasını talep ediyoruz. “Tercihen” ibaresi kaldırıldığında, kamu denetçiliği yapacak olan kişilerin, hukuk fakültelerinden ya da programlarında yeterli miktarda hukuk eğitimi veren fakültelerden mezun olmak koşulu getirilmektedir. Bu sayede de kamu denetçilerinin daha etkin, daha uzman ve daha sağlıklı biçimde karar alabilmeleri amaçlanmıştır. Buradaki amacımız da şudur: İskandinav ülkelerinde; İsveç, Norveç, Danimarka gibi ülkelerde kamu denetçiliği yani ombudsman kurumundaki esas temel belirleyici unsur bu kişilerin hukuk fakültelerinden mezun olma kriteridir. Eğer hukuk fakültesini buraya koyarsak -bu konudaki çekincenizin neden kaynaklandığını da anlamış değilim- bu sorunu çözeceğimize inanıyorum. Bu düşüncelerle yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.
Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmemiştir. Maddeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Madde 11’de üç önerge vardır, sırasıyla okutup işleme alacağım: Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına 276 Sıra Sayılı Kanun Tasarısının 11'inci maddesinin; üçüncü fıkrasında geçen "arasından" kelimesinden sonra gelmek üzere "en az biri kadın olmak kaydıyla" ibaresinin eklenmesini; altıncı fıkrasında yer alan "Denetçi sayısının üç katı kadar adayı" ibaresinden sonra gelmek üzere "en az üçte biri kadın olmak kaydıyla" ibaresinin eklenmesini arz ve teklif ederiz. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Görüşülmekte olan 276 sıra sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu Tasarısı'nın 11'inci maddesinin 5'inci ve 6'ncı fıkralarının aşağıdaki gibi değiştirilmesini arz ve teklif ederiz. "(5) Başdenetçi, üye tamsayısının üçte iki çoğunluğunun gizli oyuyla seçilir. (6) Komisyon tarafından oluşturulacak alt komisyon, başvuruda bulunan aday adayları arasından, seçilecek Denetçi sayısının üç katı kadar adayı, başvuru süresinin bittiği tarihten itibaren onbeş gün içinde belirler ve Komisyona sunar. Komisyon sonraki onbeş gün içinde Denetçi seçimlerini yapar. Denetçiler, üye tamsayısının üçte iki çoğunluğunun gizli oyu ile seçilir. Birden fazla Denetçi seçimi yapılacağı durumlarda adaylar için birleşik oy pusulası düzenlenir." Şimdiki önergeyi okutup işleme alıyorum: Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Görüşülmekte olan Kamu Denetçiliği Kanun tasarısının 11. maddesinin; 1- 3. fıkrasının "(3) Komisyon, Başdenetçi seçiminde başvuruda bulunan aday adaylarını başvuru süresinin bittiği tarihten itibaren mülakata tabi tutar. Mülakatın bitimini takip eden onbeş gün içinde üç adayı belirleyerek Genel Kurula sunulmak üzere Başkanlığa bildirir." şeklinde değiştirilmesini, 2- 4. fıkrasında bulunan on beş kelimesinin metinden çıkarılmasını, altmış kelimesinin eklenmesini, 3- 5. fıkrasının " (5) Başdenetçi, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu ile seçilir. Birinci oylamada bu çoğunluk sağlanamadığı takdirde ikinci oylamaya geçilir. İkinci oylamada da üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu sağlanamadığı takdirde adaylar seçilememiş sayılır. Başkanlık diğer aday adayları arasından üç adayın belirlenmesi için durumu Komisyona bildirir. Komisyon yaptığı mülakat neticesini dikkate alarak yeni üç adayı belirler. Bu adaylar arasından üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu ile birinci veya ikinci oylamada Başdenetçi seçilir. Bu oylamada da sonuç alınamaz ise Komisyon ve seçim işlemi aynı usul ile tekrarlanır." 4- 6. fıkrasının "Denetçiler siyasi parti guruplarının Meclisteki üye sayısı oranında belirlenecek kontenjanın ikişer katı olarak gösterecekleri adaylar arasından her siyasi parti gurubuna düşen denetçi sayısı esas alınmak sureti ile Meclis tarafından seçilir." şeklinde değiştirilmesini 5- 7. fıkrasının madde metninden çıkarılmasını ve madde numaralarının teselsül ettirilmesini saygı ile arz ve teklif ederiz. Komisyon, katılıyor musunuz?
Katılmıyoruz.
Hükûmet, katılıyor musunuz?
Katılmıyoruz efendim.
Sayın Bal, buyurunuz lütfen.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; kanunun en önemli maddesine gelmiş bulunmaktayız. Bu madde ile başdenetçi ve denetçi seçimi düzenlenmektedir. Maddeyi okuduğumuz zaman anlaşılmaktadır ki iktidar partisinin çoğunluğunun bir acelesi vardır. Bu acele de alt komisyonda, Komisyonda ve Genel Kurulda kanun tasarısının görüşülmesinde kazandırılmış olan hız ile mütenasip bir durumdadır ve burada da, seçim işlemi on beş gün gibi dar bir sürece sıkıştırılarak belli ki belirlenmiş 1 başdenetçiye, belli ki belirlenmiş 5 tane denetçiye koltukları hazırlanmak üzere verilmektedir. Burada sizlere kamu denetiminin niçin varlığını birkaç cümleyle izah etmeye çalışacağım. Değerli arkadaşlarım, parlamenter demokrasiler bir denge ve denetim sistemidir. Parlamenter demokrasilerin özüne inanan insanlar bilir ki dengenin ve denetimin devlet organları içerisinde belirli kurumlara, anayasal olarak verilmiş olan görevlerdir ama Parlamentoda, yasamada ise muhalefete verilmiş bir görevdir, yani denetim organı muhalefetin faaliyetleri ile ortaya çıkacak bir işlemdir, bir anayasal işlemdir, bir parlamento hukukunun gerektirdiği işlemdir. Şimdi, siz, bu tasarı ile iktidar çoğunluğuna bir denetim organının seçtirilmesi görevini yüklüyorsunuz ve bunu Anayasa’daki birtakım cümleler ile süsleyerek atanacak bir kişiye, seçimmiş gibi bir kılıf içerisinde bir usulü getiriyorsunuz. Eğer bu gerçekten seçim olacak idiyse -bizim önergemizde ifade ettiğimiz gibi- adaylar kim, bunu bir komisyonun incelemesi lazım; bu adayları yüz yüze görüşmek suretiyle mülakata tabi tutması lazım. İki, bu adaylardan seçim yapılacak, Genel Kurul niçin on beş gün içerisinde seçim yapıyor? “Genel Kurulda muhalefetin görüşlerini almak” dedik. Bir uzlaşma ortamı bulabilmek için bu süreyi eğer sınırlayacaksanız en az altmış güne çıkarmak gerekmektedir. Diğer taraftan, Anayasa’da birtakım seçim işlemleriyle ilgili konulmuş maddenin arkasına sığınılmak suretiyle, bu maddenin içinden dolaşılarak neticede iktidar çoğunluğunun seçeceği bir başdenetçi yerine, muhalefetin de sözünün dinlenebileceği, muhalefetin de demokratik bir katılım sağlamak suretiyle seçilen kişilere demokratik meşruiyet sağlayacak bir usulü niçin benimsemiyorsunuz? Beşte 3 çoğunlukla, iki defa yapılan oylamada, Genel Kurulda bu oyu alamayan kişilerin seçilememiş sayılması ve komisyon tarafından mülakat neticelerinin değerlendirilmek suretiyle, ikinci 3 kişinin Genel Kurula sunulmak suretiyle mutabakat sağlanabilecek bir ortamın sağlanması için bu önerge verilmiştir. Dolayısıyla bunun reddedilmiş olması veya reddedileceği, biraz önce kanaatlerin ifade edilmesiyle ortaya çıkmıştır. Ki ortaya çıkan durum, aslında Milliyetçi Hareket Partisinin önergesinin reddedilmesi değil, kamu denetimiyle ilgili işin özünün, ruhunun reddedilmesi, yani “kamu denetimi yerine iktidarın kendi kendini denetleyebileceği bir kişiyi atama usulünün kabullenilmesi” anlamı ortaya çıkmaktadır. Diğer taraftan değerli arkadaşlarım, başdenetçi iktidar çoğunluğuyla seçilecektir. Denetçiler de iktidar çoğunluğuyla seçilecektir. Seçilen kişiler de her şeye kadirdir, her işi yapmaya muktedirdir, her şikâyeti inceleyecektir ve sonucuna göre karar verecektir. Peki, burada sadece yüzde 48, yüzde 49 civarında oy almış olan bir partinin oy verenleri mi tatmin edilecektir? Yoksa yüzde 51 gibi, iktidar partisine oy vermeyen kitlenin sesi ne olacaktır? İşte bu sesin ortaya çıkabilmesi, dinlenebilmesi için de muhalefet partilerine, RTÜK Kanunu’nda olduğu gibi, denetçi seçimiyle ilgili bir imkân sağlanmasını önermiş bulunuyoruz. Elbette ki bunlar biraz sonra kaldırılacak parmaklarda aklın yerine, vicdanın yerine talimat hâkim olacağı için reddedilecektir, bunu biliyoruz. Bunları niçin size söylüyoruz? Allah rızası için, milletin rızasına nail olmak için, gök kubbede hoş bir seda bırakabilmek için söylüyoruz. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmemiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Görüşülmekte olan 276 sıra sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu Tasarısı'nın 11'inci maddesinin 5'inci ve 6'ncı fıkralarının aşağıdaki gibi değiştirilmesini arz ve teklif ederiz. "(5) Başdenetçi, üye tamsayısının üçte iki çoğunluğunun gizli oyuyla seçilir. (6) Komisyon tarafından oluşturulacak alt komisyon, başvuruda bulunan aday adayları arasından, seçilecek Denetçi sayısının üç katı kadar adayı, başvuru süresinin bittiği tarihten itibaren onbeş gün içinde belirler ve Komisyona sunar. Komisyon sonraki onbeş gün içinde Denetçi seçimlerini yapar. Denetçiler, üye tamsayısının üçte iki çoğunluğunun gizli oyu ile seçilir. Birden fazla Denetçi seçimi yapılacağı durumlarda adaylar için birleşik oy pusulası düzenlenir." Binnaz Toprak (İstanbul) ve arkadaşları Komisyon, katılıyor musunuz?
Katılmıyoruz.
Hükûmet?
Katılmıyoruz efendim.
Sayın Toprak, buyurun.
O da bizim değil.
Bunun, ben, inşallah, devam edeceğini umuyorum yani bundan sonra mutabakatla bu yasaları çıkardığımız takdirde gerçekten de bu Meclisin bir fonksiyonu olduğunu söyleyebiliriz. Şimdi, Türkiye gibi ayrımcılığın, ötekileştirmenin ve hak ihlallerinin çok yaygın olduğu bir ülkede ben bu yasanın çok önemli olduğunu düşünüyorum ama tabii gerçekten çalışan ve çözüm üretebilen bir kurum olabilecekse eğer bu kamu denetçiliği kurumu. Bunun önündeki en önemli engel de -bütün, üç muhalefet partisinden arkadaşlarımızın dün gece, akşam 8’den şu saate kadar ısrarla üzerinde durdukları meseleyle bağlantılı en önemli engel- şudur: Bu kamu denetçisinin nasıl seçileceği meselesi. Şimdi, burada teklif edildiği şekliyle ve umuyorum ki -her ne kadar “Katılmıyoruz” demiş olsa da Hükûmet buna- belki, inşallah, günün sonunda bu maddeyi değiştirirler demin yaptıkları gibi çünkü bunun nedenleri de anlatıldı yani bağımsız olması, tarafsız olması, son derece önemli. Mevcut şekliyle seçildiği takdirde bu, iktidarda hangi parti varsa -bu sadece AKP’nin meselesi değil, yarın öbür gün başka bir parti de gelebilir- onun seçtiği insan oraya gelecek demektir. Dün gece konuşan AKP’li bir arkadaşımız dedi ki: “Efendim, zamanında, hatırlamıyor musunuz, bir cumhurbaşkanını dahi seçemedik biz, dolayısıyla da bu yüzden darbe oldu.” Şimdi, Allah aşkına, 70 milyonluk bir ülkede herkesin üzerinde uzlaşabileceği, herkesin bağımsız olduğuna, tarafsız olduğuna inanabileceği tek bir insan dahi yok mu? Yani burada bir uzlaşma kültürünün oluşturulabilmesi gerekir, böyle bir kültür yok bu Mecliste. Meclisi kilitleyen, Meclisi çalışamaz hâle getiren ve de maalesef, bütün bu kavga ve gürültülere neden olan en önemli sebebin de bu olduğunu düşünüyorum. Dolayısıyla da inşallah bu önerimiz kabul edilir ve bu değiştirilir. İkinci mesele, bu kadın meselesi; dediğim gibi, değişti. Ben de bunu gündeme getirecektim ama sağ olsun, BDP’li arkadaşlar ısrarla gündeme getirdiler ve değişti bu. Ama bu yeterli değil. Bir kadın ombudsmanlığı kurulması gerektiği kanısındayım ben ayrıca. Sadece ben değil, bunu kadın örgütleri de istiyorlar. Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu Başkan Yardımcısı olarak şunu söyleyebilirim ki bizim Komisyonumuzun Anayasa Uyum Komisyonuna önerdiği maddelerden bir tanesi bu, yani böyle bir kurumun ihdas edilmesi. Bunun son derece önemli olduğunu düşünüyorum Türkiye gibi bir ülkede. Aynı zamanda, bu personelin -şimdiki kanundan bahsediyorum- bu kamu denetçilerinden olan personelin yarısının, hadi bu kadar erkek egemen bir Mecliste yarısı çok görülebilir, en azından üçte 1’inin kadın olması gerekir. İkincisi, kamu denetçisinin görev tanımıyla ilgili. O tanımda -kaçıncı maddeydi unuttum, 2’nci maddeydi galiba- eşitlik ilkesini koruyacağı, ayrımcılıkla mücadele edeceği ve temel hak ve özgürlükleri koruyacağı muhakkak ve muhakkak vurgulanmalı diye düşünüyorum. Son olarak da, tabii Türkiye gibi bu kadar büyük bir ülkede ve hak ihlallerinin de yaygın olduğu bir ülkede bu denetçinin yükü çok olacak. Ben İspanya örneğini biliyorum, kurdular, binlerce müracaat geldiği için vazgeçtiler. Sonradan, zannediyorum, tekrar kuruldu farklı bir model. [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] Çok teşekkür ederim.
Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmemiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına 276 Sıra Sayılı Kanun Tasarısının 11'inci maddesinin; üçüncü fıkrasında geçen "arasından" kelimesinden sonra gelmek üzere "en az biri kadın olmak kaydıyla" ibaresinin eklenmesini; altıncı fıkrasında yer alan "Denetçi sayısının üç katı kadar adayı" ibaresinden sonra gelmek üzere "en az üçte biri kadın olmak kaydıyla" ibaresinin eklenmesini arz ve teklif ederiz. Pervin Buldan (Iğdır) ve arkadaşları Komisyon, katılıyor musunuz?
Katılmıyoruz.
Hükûmet, katılıyor musunuz?
Katılmıyoruz.
Sayın Akat, buyurun.
Görüşülmekte olan yasa tasarısının 11’inci maddesi üzerine vermiş olduğumuz önerge üzerine söz almış bulunmaktayım. Hepinizi saygıyla selamlıyorum. Biz bu önergemizi Komisyon tartışmaları sırasında da verdik, tabii ki reddedildi. Burada da katılmadığını beyan etti hem Komisyon hem Hükûmet. Tabii, neye “hayır” diyoruz? 12 Eylül 2010 referandumunda halkoyuna sunmuş olduğunuz pozitif ayrımcılık ilkesini pratikte uygulamayacağımızı beyan ediyoruz ve bu önergeye “hayır” diyoruz. Evet, çok iyi bir toplum mühendisliği yaptı iktidar. Toplumun en büyük ihtiyacı özgürlüktü, haktı, demokrasiydi, eşitlikti ve siz bunu tespit ettiniz, kitlelere “demokrasi, özgürlük ve insan hakları” dediniz ama daha sonra “Elimizdeki bu, bunu kabul edeceksiniz.” dediniz. Bu “Yetmez ama evet.” anlayışı bizi ta bu noktaya getirdi. İşte, bugün 5 denetçiden 1’i kadın için, 1’i çocuk için görevlendirildi. Bu, tabii ki şu durumda bizim “hayır” diyeceğimiz bir şey değil ama yarın öbür gün bunun kurumsal anlamda sıkıntıları ne olacaktır? Biz 1 başdenetçi, 5 ayrı denetçi öngörüyoruz kurumsal olarak. Bunlardan 1’i sadece kadınla ilgilenecek, 1’i sadece çocukla ilgilenecek, diğer 3’ü Türkiye’deki bütün sorun alanlarıyla ilgilenecek. Biz özde genel amaçlı bir ombudsmanlık kurumu öngörüyoruz ama Kamu Denetçiliği Kurumunun görevini yapabileceği özel amaçlı iki alan belirliyoruz. Niye? Çünkü kadın örgütleri bunu istiyor, çocuk örgütleri bunu istiyor ama en önemlisi, biz, uyum yasaları çerçevesinde bu ombudsmanlık kurumunu getiriyoruz. Avrupa Birliği önünde “Biz bu kurumu kurmadık.” dememek için getirdik, dedik ki: “5 denetçiden 1’i kadınla, 1’i çocukla ilgilenecek.” Bu, ileride ciddi problem alanlarını beraberinde getirecek. Kaldı ki 5 kişi bu alanla ilgilenecek yerde sadece 1’ine hasretmiş oluyoruz. Verdiğimiz önerge kabul edilir edilmez bilmiyoruz ama biz “Başombudsmanlık için önerilecek 3 aday içerisinden en az 1’i kadın olsun.” diyoruz. Yine “Denetçiler arasında da önerilecek 3 katı kadar aday içerisinden en az üçte 1’i kadın olsun.” diyoruz, reddedilen budur. Şu anda 3’ünden 1’i kadın olacak mı olmayacak mı bilmiyoruz ama Hükûmetin genel politikası budur, yine, dostlar alışverişte görsün, muhtemelen 1’i kadın olacak. O kadın da sadece kadın sorunlarıyla ilgilenecek, toplumun geneline dair bir kadın bakış açısı, genelinde yaşanan sorun alanlarına dair bir kadın bakış açısı yansımayacak. Kadına yine -eğer o da kadın üye olursa denetçi olarak- “Sen sadece kadın sorunuyla ilgilen, diğerlerini akil erkekler hallederler. Bu konuda sorumluluklarını yerine getirirler.” diyoruz. Buna karşı, muhalefete “Sessiz olalım, bu konuda muhalefet etmeyelim ve kabul edelim.” Niye? “Çünkü bu kadarını öngörüyoruz -isterseniz olur isterseniz olmaz- Bizim buradaki sandalye sayımız bütün yasaları tek başına çıkaracak sayıdadır. Yine, bu yasalar hazırlanırken, yasa tasarıları hazırlanırken toplumsal ihtiyaçlar ya da beklentiler göze alınmadan biz istediğimiz gibi yasa tasarılarını buraya getirir, kamuoyunda bizim üzerimizde baskı oluşturacak unsurları da işte böyle tolere ederiz.” diyorsunuz. Biz de “Buna karşı sessiz kalmayacağız.” diyoruz. Nasıl ki Türkiye neyi yaşadı sizinle? 12 Eylül referandumunda, 2010 referandumunda temel hak ve özgürlükleri referanduma sunan bir ülke gerçeği olma özünü yaşadı. Temel hak ve özgürlükleri, hükûmet etmenin gereğidir, sizler halka sunarsınız, “Senin özgürlük alanlarını genişleteceğim, sen de buna onay ver.” demezsiniz. Ama ne oldu? Yargıda, askerî vesayette iktidar alanındaki paylaşım, buradaki kavga temel hak ve özgürlükler üzerinden aklanmaya çalışıldı. Bunlar kamuoyunun gözü önüne sunuldu, kamuoyunun desteği alınmaya çalışıldı ama arka planında işte dün yaşadığımız gibi, önceki gün yaşadığımız gibi asıl o iktidar kavgasının yansımaları oldu. Geçmişte daha çok, paşalar atandığında ülke gündemine bomba gibi düşerdi; şimdi yargıçlar atandığında, yerleri değiştirildiğinde ülke gündemine bomba gibi düşüyor. İşte aradaki fark tam da bu. Peki, bu süreç böyle devam mı edecek? Devam etmeyecek. Türkiye'nin bu konuda bugüne kadar sessiz kalmayan devrimci, demokrat, sol, sosyalist, liberal, inanan, inanmayan tüm güçleri, ama eşitlikten, özgürlükten ve insan haklarından yana olan tüm güçleri buna “hayır” demeye devam edecek. Saygılar sunuyorum.
Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmemiştir. Maddeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Madde 12’de bir önerge vardır, okutup işleme alıyorum: T. B. M Meclisi Başkanlığına Görüşülmekte olan 276 sıra sayılı yasa tasarısının 12. maddesinin başına aşağıdaki cümlenin yazılmasını arz ederiz. Başdenetçiler ve Denetçiler görevlerinde bağımsızlardır. Komisyon katılıyor mu?
Katılmıyoruz.
Hükûmet katılıyor mu?
Katılmıyoruz efendim.
Sayın Genç, buyurun.
Şimdi, 12’nci maddede “Bağımsızlık ve tarafsızlık” diyor. Hemen başlamış: “Hiçbir organ, makam, merci ve kişi, Başdenetçiye ve Denetçilere görevleriyle ilgili olarak emir ve talimat veremez, genelge gönderemez.” Şimdi, evvela, ben verdiğim önergede diyorum ki başdenetçi ve denetçiler görevlerinde bağımsızdırlar, ondan sonra, işte “talimat veremez, genelge veremez…” Aslında, tabii, ne Hükûmet bu inceliği anladı ne Komisyon. Zaten Hükûmet ve Komisyon yok, işte sıralar da boş, hiç kimse yok. Değerli milletvekilleri, tabii biz, bu gibi bazı kurumları getirirken zannediyoruz ki tarafsızdırlar, bağımsızdırlar, hakikaten hakkaniyet ve adalet ölçüleri içinde karar verirler, devlete, millete sağlıklı hizmetler yaparlar ama maalesef AKP iktidara geldiği günden beri, Çankaya’ya seçtiği Abdullah Gül’le, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kuruluna atadıkları kişilerin bugüne kadar yaptıkları atamalarda ve tesis ettikleri işlemlerde hakikaten tarafsız, hakikaten adalet duygularının geliştiği, adalete uygun bir tane tasarruf görmedim ben. Şimdi, bakın, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu dün kararname çıkardı. Hani bizim Tayyip Bey “Bazılarının boynuna tasma taktık.” diyor ya, o tasma taktıkları bazı basın organları da “Efendim, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu özel görevli mahkeme ve savcıların atamalarını yaptı.” Açıyorsunuz, bakıyorsunuz, tamamen özel görevli mahkemelerde görev yapıp da bugünkü siyasi iktidarın istemediği kararları verenlerin hepsi değişmiş. Savcının yerini değiştirmişsiniz, ne olacak ki yani? Savcı karar verecek bir merci değil ki. Şimdi, Bülent Bey burada, diyor ki “Efendim, milletvekillerinin içeride olmaması lazım, Parlamentoda olması lazım.” Bay Bülent Bey, sen bu Hükûmetin icraatının ortağı değil misin? Böyle, çıkıp da piyasada veya kamuoyunda ucuz kahramanlık yapma, eğer bu Hükûmetin icraatına iştirak ediyorsan, o zaman o lafları etme. Eğer o lafları ediyorsan, bu senin icraatına iştirak ettiğin Hükûmet eğer bunların tersini yapıyorsa, en onurlu ve haysiyetli davranış, o Hükûmetin icraatlarına ortak olmamak, ondan çekilmektir. Yani “Efendim, özel görevli mahkemelerin tutukluluk süresi…” Tabii ki arkadaşlar, bakın, yani Ergün Poyraz 2007 yılında içeri alınmış ve bugün, beş seneyi geçen bir süredir, bu insan, yani onun gibi Mustafa Balbay, Tuncay Özkan, bunun gibi birçok arkadaşımız, İşçi Partisi Genel Başkanı, bunların hepsi haksız yere içeride yatıyorlar. Şimdi, arkadaşlar, artık, Türkiye hâkimler devleti oldu. Hâkimler devleti oldu ama hâkimler devletinin bir tek işkenceye tabi tutmadığı, haksız tutuklamadığı AKP’liler. Bunun dışında, karşıdaki insanların hepsini şey ediyor. Bakın, bugün, yüz doksan iki tane adliyeyi kapatıyor. Bu Hükûmet bilmiyor mu ki yani şimdi, doğu, güneydoğuda terör bölgesi var. Zaten oradaki insanlar ekmeğe muhtaç insanlar. Bir vatandaşın orada bir işi olduğu zaman 50 kilometre öteye araba tutacak, gidecek, gelecek. Orada herhangi bir suç işlendi, emniyette bu kişiler de içeriye alındı. E, ne olacak? Nasıl güvenlik alacaksın? Nasıl onu mahkemeye götüreceksin? İnsanlar orada kalacak ve savunmasız kalacak. Sizin, Anayasa’ya göre yirmi dört saat içinde o insanları hâkim huzuruna çıkarmanız lazım. Güvenlik olmayınca nasıl gidecek? Yani böyle masa başında oturarak insanları taciz edemezsiniz. Bakın, bugünkü Hâkimler ve Savcılar Kurulunun aldığı bu hâkimler ve savcılar nakliyle ilgili olarak tamamen, özel görevli mahkemelerde haksız karar veren… Arkadaşlar, siz hiç okumuyor musunuz? Vatandaş diyor ki: “Beyefendi, benimle ilgili gelen cd’lerde sahtekârlık yapmış.” Hâkim diyor ki: “Efendim, bu teknik konudur, ben anlamam.” Peki, anlamıyorsan, o vatandaşı serbest bırak. Ondan sonra da o vatandaşın hakikaten hakkında bir suç varsa bir bilirkişi marifetiyle tahkikatını yap, ondan sonra bunu tutukla. Arkadaşlar, devri zamanınızda, ya, bir kendi vicdanınızda bu olayları yargılayın. Acaba, siz veya çocuklarınız üç sene, beş sene haksız yere içeride olsaydınız yani isyan etmez miydiniz? Vicdanı olan, utanma duygusu olan, topluma karşı sorumluluk duygusu olan insanlar başkasına karşı yapılan işkenceyi kendisine… [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] Teşekkür ederim.
Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmemiştir. Maddeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Madde 13’te iki önerge vardır, sırasıyla okutuyorum: Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Görüşülmekte olan 276 sıra sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu Tasarısı'nın 13’üncü maddesinin aşağıdaki gibi değiştirilmesini arz ve teklif ederiz. "Madde 13- (1) Görevlerine başlarken Başdenetçi Genel Kurulda, Denetçiler ise Komisyonda aşağıdaki şekilde andiçerler: 'Görevimi Cumhuriyetin temel nitelikleri ve Anayasaya uygun olarak tam bir tarafsızlık, dürüstlük, hakkaniyet ve adalet anlayışı içinde yerine getireceğime, namusum ve şerefim üzerine andiçerim." Şimdi ikinci önergeyi okutup işleme alıyorum: Görüşülmekte olan tasarının 13. maddesi aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir. Madde 13- Görevlerine başlarken Başdenetçi Genel Kurulda, Denetçiler ise Komisyonda aşağıdaki şekilde yemin ederler: “Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına sadakat ile görevimi tam bir tarafsızlık ve adalet içerisinde yerine getireceğime Büyük Türk Milleti önünde, namusum ve şerefim üzerine yemin ederim." Komisyon, katılıyor musunuz?
Katılmıyoruz.
Hükûmet, katılıyor musunuz?
Katılmıyoruz efendim.
Enver Erdem efendim.
Sayın Erdem, buyurunuz.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 276 sıra sayılı Kamu Denetçiliği Kanunu Tasarısı’nın 13’üncü maddesi için verilen önergeyle ilgili söz almış bulunmaktayım. Yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum. Biraz önce yapmış olduğum konuşmada, böyle bir düzenlemeye gerek olup olmadığı noktasında birtakım tereddütlerin olduğundan bahsetmiştim. Anayasa Komisyonu Başkanımız Sayın Kuzu Hoca’mızın ben gerek Alt Komisyon gerekse Komisyon raporlarındaki ifadelerine bakmış olduğum zaman aslında temelde kendilerinin de bu sistemin işleyişiyle alakalı tereddütlerinin olduğuna şahit oldum. Bu da bizim bu husustaki söylediğimiz sözlerin son derece önemli olduğunu göstermektedir. Değerli milletvekilleri, yine biraz önceki ifadelerimde, soru önergelerine yani milletvekillerinin Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı eliyle bürokrasiye sormuş olduğu, bakanlıklara sormuş olduğu sorulara bürokrasinin vermiş olduğu lakayt cevaplardan bahsetmiştim. Bunların bir diğerinden daha bahsederek başka bir değerlendirmeye geçeceğim. Şimdi, Elâzığ’ın Uluova bölgesinde Eyüpbağları diye bir sulama birliği bulunmakta ve bu Sulama Birliği, Türkiye’de uygulamalarına ender rastlanan, enerji borcu nedeniyle kapatılmak zorunda kaldı. Bu, olayın bir boyutuydu. Ancak 27 tane daimî işçi bu Sulama Birliğinin kapanmasıyla beraber ortada kaldı. Yani onlarca aile, yüzlerce insan şu anda sefil ve perişan durumda. Bununla ilgili İçişleri Bakanımıza, Orman ve Su İşleri Bakanımıza bir soru yöneltmiştik. Bunlara verilen cevaplar da gerçekten bu insanların dertlerini, sorunlarını çözmeyle alakalı herhangi bir anlam ifade etmiyor. Yani hukuk devleti olan bir yerde, sıkıntısı olan, sorunu olan insanların dertlerine cevap olabilecek soruların cevaplandırılması gerekiyor. Yani bu insanlar nereye gitsinler? Şimdi, biz bu yaptığımız düzenlemeyle… Yani değerli milletvekilleri, geçen hafta ara buluculukla alakalı kanuni düzenlemeyi getirdiniz. Yani “Hukuk uyuşmazlıklarında kişiler arasındaki sorunları alternatif bir yol olarak ara bulucu marifetiyle çözelim.” dediniz, onu geçirdiniz. Şimdi ombudsmanlık sistemini yani kamu denetçiliğini getirdiniz, “Kamu hizmetlerinde devlet bu hizmetleri yürütürken eksik kalacak işleri daha iyi bir seviyede hizmetin sunulabilmesi için bu sistemi hayata geçirirsek bu iş olur.” diyorsunuz ama verilen cevaplar, milletvekiline veya Türkiye Büyük Millet Meclisine verilen cevaplar ortada iken bu, gerçek anlamda görev yapacak mı Değerli Hocam? Bunu siz bizden çok daha iyi biliyorsunuz. Yine bir taraftan, “Vatandaşın sorunlarını çözeceğiz.” diyorsunuz, “Vatandaşları rahatlatacağız.” diyorsunuz, işte bu düzenlemeleri getiriyorsunuz; diğer taraftan, yaklaşık olarak coğrafyamızın yüzde 70’inde, 80’inde bulunan ilçelerimizin, 900 ilçemizin 250-300’ünde adliyeleri kapatıyorsunuz. Yani bir taraftan “Vatandaşın hizmet kalitesini yükseltmek kaydıyla refah seviyesini yükselteceğiz.” diyorsunuz, diğer taraftan, vatandaşın adli hizmetlere ulaşımının önünü kapatıyorsunuz. Sayın Başbakan Yardımcısına sormak istiyorum: Sayın Başbakan Yardımcım, Ağın’a gittiniz mi, Ağın’ı biliyor musunuz?
Biliyorum.
Ağın’ın Elazığ’a ulaşımının ne şekilde olduğunu biliyor musunuz Sayın Başbakan Yardımcım?
Biliyorum, çocukluğum Elazığ’da geçti.
Peki, oradaki bir insan, adalet teşkilatı orada kapatıldığı takdirde Elazığ’a yapmış olduğunuz metrolarla mı, yoksa metrobüslerle mi ulaşacaklar? Bunlar hangi parayla gidip gelecekler? Ya, milleti kandırmak kolay. Şimdi, adalet hizmetlerini, yargıdaki işleri hızlandıracağız diye ara buluculuğu, ombudsmanlığı getiriyorsunuz, mahkemeleri kapatmak suretiyle de vatandaşın adalet hizmetlerine ulaşımının önünü kapatıyorsunuz. Yani bu yaptığınız şeylerle bu insanları kandıramazsınız. Bunların cevabını alacaksınız, sizler gerçekten azdınız, yani bunu bir defa görmek lazım. Azdınız, vallahi azdınız!
Sayın Erdem, lütfen…
Yargı yolunu kapatarak başka yöntemlerle insanlara “Hizmet kalitesini yükseltiyoruz” demenizin başka ne mantığı olabilir? Yani kimi kandırıyorsunuz ya! 250-300 tane ilçenin adalet teşkilatını kapatıyorsunuz ya, bu azgınlık değil midir!
Terbiyesizlik yapıyorsun!
Azgınlık değil midir kardeşim bu!
Sözlerimde yanlış olacak hiçbir şey yoktur, bu sözler yaptığınız işlerin karşılığıdır.
Sayın Erdem, en son ne… Ben size söz vereyim, buyurun.
Sayın Başkanım, önergemizin işlemini tamamlarsanız…
Peki, önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler…
Karar yeter sayısı efendim.
Yok, kabul edenleri söyledik. Kabul etmeyenler… Kabul edilmemiştir. Buyurun Sayın Bahçekapılı.
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Ben kısaca şunu söylemek istiyorum: Biraz önce burada konuşmasını yapan kişinin gelip AK PARTİ Grubundan o kelimeleri kullandığı için özür dilemesi gerektiğini belirtiyorum. Çünkü, o tarza cevap verecek bir siyasi kültürüm ve bir aile terbiyem yok. Cevap verme durumunda ve sorumluluğunda kendimi hissetmiyorum. Grubumun böyle bir sorumluluğu yok. Yapacak bir tek şey var; bu kişinin bu kullandığı cümlelerden dolayı grubumdan özür dilemesi gerekiyor, bunu bekliyorum. Teşekkür ederim.
Hangi cümleden? Efendim, hangi cümleden?
Benim terbiyem onu söylemeye elverişli değil Sayın Başkan.
Hangi cümle?
Hangi cümle mi?
Hangi cümle? Yani…
Söyleyeyim mi hangi cümleyi…
Sayın Başkanım…
Telaffuz etmeyi, kullanmayı, bu Meclis altında bu kelimeyi kullanmayı kendime zül olarak görüyorum.
Anladım… Anladım…
Sayın Başkanım, Türkiye’de 3-4 milyon civarında insanın adalet hizmetlerinden yararlanmasının önünde engel teşkil edecek bu adliyelerin kapatılmasından vazgeçiyorlarsa ben bu cümleden özür dileyeceğim ve kendilerinden…
Böyle bir şey yok!
Eğer bunu yapmıyorlarsa ben buradan geri almış…
Ama şimdi o ayrı. Sayın Erdem, eleştiri başka bir şey ama iş…
Ama eleştiri…
Sayın Başkan, bu eleştiri değil.
Yani “Azgın” sözü, “Azmak” sözü Meclisin çatısı altında çok uygun olmayan bir söz.
Makul bir söz bence.
Efendim?
Temiz bir dil kullandı arkadaşımız. Çok temiz bir dil kullandı arkadaş, bir şey yapmadı ki.
Diğer önergeyi okutuyorum…
Sayın Başkan, lütfen…
Sayın Erdem, sözünüzle ilgili herhangi bir şeyiniz var mı?
Mikrofonu açarsanız, ben de…
Bir dakika, önce söyleyin de… Aynısını tekrarlayacaksanız açmaya gerek yok da ne olur... Yani geri alacak mısınız, almayacak mısınız “Azgın” ve “Azmak” sözünü?
Kendi mahcup olmamış mı?
Yani onu soruyorum.
Sayın Başkan, eleştiri sunulabilir, Hükûmetin herhangi bir tasarrufu eleştirilebilir.
Aynı şeyi söyledim Sayın Bahçekapılı. Bakın, aynı şeyi söyledim.
Yalnız kelimelerine dikkat etsinler ve sözlerini geri alsınlar.
Bakın, aynı şey tekrarlanacaksa lütfen… Mikrofonu açıyorum, sözünüzü geri alacaksınız…
Sayın Başkan, disiplin tehdidiyle Sayın Vekili baskı altına almayalım yani özgür irade…
Sayın Tanal, ben disiplindi vesaireydi demiyorum ama yani kullanılan kelimelerle ilgili belki Sayın Erdem geri alacaktır dolayısıyla da kendisine onu sordum. Buyurun.
Sayın Başkanım, şimdi -biraz önce söyledim- 4 milyon civarında insanın…
Şimdi, onu anladık.
Yargı hizmetlerinden istifa etmelerinin önünde engel teşkil edecek bir uygulamadan bahsediyoruz.
Tamam.
Şimdi, eğer bu azmak değilse o zaman “Azmamışlardır” deyip olayı düzelteyim. Bunu yapmak suretiyle AK PARTİ Grubu…
Yazıklar olsun!
Ben kimsenin kalbini kırmak amacıyla bunu söylemedim ama yapılan işin bir karşılığının da olması lazım. Teşekkür ederim.
Birleşime bir saat ara veriyorum.