Monsieur le président, monsieur le ministre, il y a dix jours encore, je vous interrogeais pour la énième fois à propos de la situation des médecins spécialistes en formation (MACS). Sans eux, rappelons-le, les hôpitaux ne seraient pas en mesure de tourner. Ils sont au four et au moulin, avec des horaires harassants - jusqu'à 60 voire 80 heures par semaine, et parfois 36 heures d'affilée sans repos. Vous savez que des discussions sont en cours au sein de la fameuse commission paritaire médecins-hôpitaux, qui s'est déjà réunie à plusieurs reprises. Disons-le clairement: la première proposition faite par les hôpitaux était totalement indécente. Il y a réellement une obligation d'avancer, d'une part, sur le volet du contrat, de la rémunération, du statut social, de la couverture maladie, de la pension ainsi que des congés de maternité et de paternité et, d'autre part, sur le respect du temps de travail ainsi que - et il s'agit là d'un aspect capital pour les patients - sur la qualité de la formation. Les MACS ont reçu le soutien des principaux syndicats médicaux, mais aussi de l'Ordre des médecins, qui rappelle que cela doit se faire dans des conditions de travail acceptables et avec une couverture sociale équitable. Un préavis de grève a été annoncé à partir de ce 20 mai, avec un impact potentiel sur les patients. Monsieur le ministre, où en êtes-vous dans ces discussions tripartites avec la commission paritaire? Quel sera le budget nécessaire pour remédier aux différents points que je viens d'évoquer? Quel est le calendrier à suivre pour pouvoir aboutir? Il s'agit vraiment d'une urgence compte tenu de ce préavis de grève. J'ose espérer aujourd'hui une réponse plus fournie qu'il y a dix jours. Vous aviez alors annoncé qu'un budget serait ajouté aux fameux 10 millions, mais vous savez comme moi que ces 10 millions ne représentent qu'un budget infime par rapport aux moyens nécessaires pour répondre véritablement au statut, au respect du temps de travail ainsi qu'à la qualité de la formation.
Mevrouw Samyn is verontschuldigd.
Mijnheer de minister, collega Fonck heeft reeds het een en ander goed toegelicht. Het betreft hier ook geen nieuw probleem: de artsen-specialisten in opleiding ijveren reeds decennia voor betere arbeidsvoorwaarden, gewoonweg redelijke arbeidsvoorwaarden. Al tien jaar bestaat er een wet met betrekking tot de arbeidsduur van de ASO's. Maar, zo bleek naar aanleiding van mijn vraag vorig jaar aan toenmalig minister Nathalie Muylle, er zijn totaal geen cijfers bekend met betrekking tot de arbeidstijden van ASO's en er was nog nooit een specifieke arbeidsinspectie met betrekking tot de arbeidstijden, noch audit met betrekking tot de arbeidsduur van ASO's. Dat toont aan dat er een probleem is, dat bovendien door de coronacrisis op scherp wordt gesteld, precies omdat artsen-specialisten in opleiding volop ingezet worden om de crisis aan te pakken. Mijnheer de minister, er lopen momenteel besprekingen. Hoe staat het daarmee, want de deadline is reeds een paar keer opgeschoven? Komt er nu eindelijk schot in de zaak? Zal de deadline deze keer wel worden gehaald? Hoe zult u de belangrijkste pijnpunten aanpakken? Het gaat dan met name over de scheiding tussen de functies van werkgever en stagemeester. Hoe zult u ervoor zorgen dat er in de toekomst wel degelijk onafhankelijke controles zullen gebeuren op de arbeidsvoorwaarden?
Monsieur le président, monsieur le ministre, il me semble rare de voir des médecins en appeler à la grève. Après l'ensemble du personnel des hôpitaux, ce sont aussi les médecins spécialistes en formation dont le vase a débordé. Ils nous en ont fait part. Dans leur enquête, 25 % d'entre eux déclarent avoir augmenté leur consommation d'alcool et de tabac ou d'autres produits pour faire face au stress. Il est aussi vrai que la situation n'est pas nouvelle. J'ai été personnellement très choquée par certains témoignages. Zo was er op de VRT een getuigenis van een jonge vrouwelijke arts die anoniem vertelde hoe ze op 30 weken zwangerschap 's nachts met een bloeding zelf op de spoedafdeling terechtkwam. Toen werd haar gezegd: "Het baby'tje leeft nog, ga nu maar verder werken." Dat zou een arts normaal gezien nooit tegen een patiënt zeggen in een dergelijke toestand. Maar dat werd hier wel tegen deze collega gezegd. Ze zijn dan ook vaak bang voor de gevolgen voor hun carrière en voor de kwaliteit van hun opleiding. Daarom praten ze niet altijd over het misbruik, de wantoestanden, het grote aantal werkuren en de stress die ze in de ziekenhuizen meemaken. Vandaag hebben ze besloten om het taboe te doorbreken en komen er heel veel getuigenissen naar boven die zeer hard aankomen. Er is een inspanning geleverd voor het verplegend personeel, na de acties. Het is ook nodig om de situatie van de specialisten in opleiding te verbeteren, net zoals dat een heel aantal jaren geleden gebeurd is bij de huisartsen in opleiding. Daar heeft de oprichting van een derde partij ervoor kunnen zorgen dat er minder druk gelegd wordt door de stagemeester op de kandidaat die wordt opgeleid. Zo is er ook meer zekerheid over werkuren en zijn ze ook normaler geworden. Sindsdien is de kwaliteit van de opleiding ook verbeterd. U heeft gezegd dat u hiervoor voorlopig 10 miljoen euro zou uittrekken, maar momenteel zijn er ongeveer 6.000 specialisten in opleiding. Er is ook een opiniestuk verschenen dat doet uitschijnen dat dit veel te weinig zou zijn. Hoe ziet u dit dan? Allez-vous prendre au sérieux le cri de détresse que les médecins spécialistes en formation vous envoient? Ils méritent le respect, aussi pour la qualité de soins pour les patients. Je les soutiens. Comme vous le savez, s'il n'y a pas d'accord, de nouvelles actions sont prévues le 20 mai.
Mijnheer de minister, ik sluit mij aan bij de vragen omtrent de aanpassingen van het statuut voor de artsen-specialisten in opleiding, waarover er onderhandelingen lopen. Bijna twee op de tien toekomstige artsen-specialisten overwegen op dit moment om hun opleiding stop te zetten, onder meer vanwege de vele arbeidsuren, weinig recuperatietijd en het gegeven dat zij geen pensioen of ouderschapsverlof opbouwen. Mijnheer de minister, welke stappen zet u momenteel met betrekking tot dat statuut? Is er een absolute deadline? Wat als er geen akkoord uit de bus komt? Ik deel ook de bezorgdheid omtrent de financiële gevolgen van het nieuwe statuut voor de ziekenhuizen. Eerder hebt u aangekondigd dat u een budget zult vrijmaken. Hoe groot zal dat budget zijn? Welke voorwaarden koppelt u daaraan? Waaraan wilt u dat het budget in elk geval wordt besteed?
Monsieur le président, monsieur le ministre, mes collègues ont déjà évoqué le contexte qui nous amène aujourd'hui à ce débat d'actualité. Nous avons pu entendre les médecins assistants cliniciens candidats spécialistes (MACCS) dans le cadre de la commission spéciale Covid. À cette occasion, ils nous ont fait part de leur engagement, ce dont nous ne doutions pas, comme de celui de tout le personnel soignant dans la crise que nous traversons actuellement. Ils nous ont également fait part de leur fatigue morale et physique ainsi que de leurs attentes pour une réelle prise en considération et une réelle reconnaissance. Ce qu'ils ont reçu, il y a quelques jours, de la part des fédérations hospitalières, ce n'est pas un merci, c'est une véritable gifle. Ce n'est pas un contrat qui propose des améliorations. Au contraire, c'est un contrat aberrant qui impose un net recul à ces médecins en formation. Il s'agit véritablement d'une réquisition de compétences qui les conduit aujourd'hui, malgré la passion qu'ils ont pour leur métier, à devoir déposer un préavis de grève et à menacer de partir en grève le 20 mai prochain. Cette situation sur laquelle l'accent est mis aujourd'hui n'est pas neuve, malheureusement. Déjà en 2017, Laurent Hermoye signalait dans une carte blanche cette difficulté et ce manque de reconnaissance des médecins en formation. Il l'a rappelé dans La Libre Belgique, récemment. La situation n'a pas évolué; elle ne fait que régresser. Si la loi du 12 décembre 2010 définit les conditions de travail des médecins en formation – Laurette Onkelinx a d'ailleurs beaucoup travaillé à l'amélioration de ces conditions –, il faut constater aujourd'hui de trop nombreuses violations de ce cadre de travail. Monsieur le ministre, mes questions sont simples et rejoignent celles qui ont déjà été posées par mes collègues. Vous avez confirmé en plénière dix millions d'euros pour faciliter l'accord médico-mutualiste. Vous avez déclaré être prêt à ajouter des moyens supplémentaires. Quels sont ces moyens supplémentaires qui pourraient être débloqués? Comment envisagez-vous d'améliorer les droits sociaux des MACCS en ce qui concerne leur rémunération et leur couverture pension et maladie mais également l'encadrement de leur temps de travail et les règles sur les heures supplémentaires? Envisagez-vous de rencontrer les représentants et les fédérations hospitalières pour tenter, je l'espère, d'obtenir une conciliation et un accord où tout le monde sortirait gagnant?
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, collega's, de problematiek is heel duidelijk geschetst. Er zijn eigenlijk ook twee aspecten aan het debat. Het eerste aspect is het sociaal statuut op zich, waar er vandaag in het sui-generisstatuut heel wat lacunes zijn, bijvoorbeeld op het vlak van werkloosheid en pensioenopbouw. Dat is verouderd. Het sociaal statuut dat toen is gemaakt, moet ook binnen een bepaald tijdskader worden geplaatst. Er is echter heel veel geëvolueerd, ook in de gezondheidszorg. Het goede voorbeeld dat huisartsen vandaag hebben in het kader van hun opleiding moet toch ook het een en ander mogelijk maken voor de verbetering van het statuut voor specialisten in opleiding. Het tweede aspect zijn de arbeidsvoorwaarden. Mevrouw Gijbels, u stelde het scherp, maar het klopt wel dat ik in het voorjaar heb vastgesteld dat de Arbeidsinspectie heel weinig controles uitvoerde op die wetgeving. We hebben toen gevraagd om dit te versnellen. Ik heb nadien gehoord dat ook in het kader van corona het tweede deel is stilgevallen, wat jammer is. Sterk verontrustend is dat de uitgevoerde controles, er waren toch ongeveer 44 controles in ziekenhuizen, resulteerden in totaal 61 waarschuwingen en 23 regularisaties. Op het vlak van loonpremies en overloon waren 2.975 werknemers voor 324.000 euro betrokken in die regularisaties. Dat is toch niet weinig. Op basis van 44 controles zijn die cijfers toch wel verontrustend en tonen ze de scherpte van de problematiek nog eens aan. Ik sluit mij aan bij de vragen van de collega's. Hoe ver staat het met het voorstel dat op tafel ligt? Wat bent u bereid toe te voegen aan het debat? Wat is uw stappenplan voor de komende tijd?
Monsieur le ministre, nous sommes plusieurs à avoir eu l’occasion de vous interroger à ce sujet en séance plénière du 29 avril - jour où les médecins spécialistes en formation, mais aussi les étudiants, avaient observé une heure d’arrêt de travail pour contester la scandaleuse convention de travail qui leur était proposée par les hôpitaux universitaires. À cette occasion, vous aviez pris plusieurs engagements. Premièrement, vous aviez promis de suivre de près les discussions en cours au sein de la commission nationale paritaire des médecins d'hôpital. Vous aviez annoncé une réunion pour les 5 et 19 mai. Deuxièmement, vous aviez assuré vouloir traduire en réglementation, avant le 1er août, l'accord final relatif aux rémunérations, contrats et conditions de formation - accord qui nécessite une amélioration tangible -, mais aussi en vue de le faciliter, dégager des moyens budgétaires complémentaires aux 10 millions d'euros initiaux. Aujourd'hui, la première réunion est derrière nous. À la veille de la deuxième que vous nous aviez annoncée, les médecins et étudiants concernés n'ont toujours pas obtenu gain de cause, puisque la convention proposée à l'issue de la réunion du 5 mai consisterait en un statu quo. Mes collègues ont justement rappelé qu'en l'absence d'une décision satisfaisante au sein de la commission paritaire, les médecins en formation partiraient en grève totale, pour une durée indéterminée. Cette ultime action sera menée dans l'espoir d'obtenir un changement dans leurs conditions de travail, qui restent absolument indignes. Monsieur le ministre, mes questions rejoindront celles de mes collègues. Avez-vous rencontré les représentants des candidats spécialistes? Si oui, qu'en est-il ressorti? Quel est le planning qui a été élaboré? Pouvez-vous nous en dire davantage sur les moyens budgétaires supplémentaires qui pourront être alloués, afin de faciliter un accord respectueux de ces médecins? Enfin, je tenais à vous rapporter des pressions exercées par certains maîtres de stage et hôpitaux pour tenter d'empêcher les assistants d'exercer leur droit légitime de faire grève ce jeudi - ces derniers étant, par exemple, menacés de ne pas pouvoir être embauchés par l'établissement qui les emploie actuellement. Quelle réaction vous inspirent ces faits?
Mijnheer de minister, ik hoef mijn hele uitleg niet meer te doen en sluit mij graag aan bij de uiteenzetting van de collega's. Alleszins is het stuitend dat de artsen-specialisten in opleiding (ASO's) reeds een jaar aan het onderhandelen zijn en dat de ziekenhuisfederatie midden in de coronapandemie, waarin de ASO's hun steentje aan de aanpak ervan hebben bijgedragen, met een voorstel komt om de arbeidsvoorwaarden voor de artsen-specialisten in opleiding aan te passen. Mocht dat een aanpassing in de goede zin zijn, dan zouden wij kunnen applaudisseren, maar helaas moeten wij vaststellen dat de ziekenhuisfederatie zonder schroom bepaalde arbeidsvoorwaarden nog durft te verslechteren, terwijl het statuut al heel wat vragen oproept. Kan de ziekenhuisfederatie de algemeen geldende arbeidsvoorwaarden zomaar aanpassen? Zult u het statuut van de ASO's en dat van de HAIO's aanpassen en de RSZ-afhouding op hun loon als werknemer, zoals voor alle werknemers, ook verplicht uitbreiden met het oog op pensioen, werkloosheidsuitkering, vakantiegeld en minimumwachtvergoeding? Wat zult u ondernemen om tot een aanvaardbaar statuut te komen voor de groep, wetende dat het statuut sinds 1983 niet meer werd aangepast? Hoe zult u de opleidingscriteria afdwingbaar maken, aangezien er nu een al te strakke band bestaat tussen de werkgever en de stagemeester? Hoe zult u de in hun statuut vastgelegde maximale arbeidsduur controleren? Die bedraagt 48 uur, of maximaal 60 uur in geval van opting-out, en wordt thans veelal overschreden, wat niet enkel onaanvaardbaar maar ook gevaarlijk is en zelfs mensenlevens kan kosten.
Monsieur le président, je pense que les médecins candidats spécialistes, quand ils ont démarré leur cursus universitaire, n'auraient sans doute jamais imaginé qu'ils en seraient réduits à devoir faire grève pendant leur formation. Cela montre la totale indignité du statut et des conditions qui leur sont proposés aujourd'hui dans les hôpitaux. Tout ce que proposent les fédérations hospitalières, en termes de rémunération des gardes, de rémunération des heures supplémentaires et de contrôle des horaires, est absolument inacceptable et nécessite une réaction très forte et très vive du ministre de la Santé. Cela me paraît absolument indispensable. Il y a tout le problème du statut et des conditions de travail, mais il y a aussi l'ambiguïté entre la formation et la maîtrise de stage, d'une part, et les relations employé-employeur, d'autre part. Tant que nous n'aurons pas résolu cela, la situation restera extrêmement bancale. Monsieur le ministre, comment allez-vous garantir un statut correct aux médecins assistants hospitaliers? Quelles sont les relations de concertation actuelles entre les MACCS et les fédérations hospitalières? Quels sont les budgets disponibles pour trouver une solution à ce problème? Comment allez-vous résoudre cette situation ambiguë entre la formation et le travail fourni pour un employeur? Il me semble que ces relations doivent trouver une définition beaucoup plus claire, qui permettrait sans doute d'apporter des solutions au statut de ces médecins en formation.
Mijnheer de voorzitter, collega's, ik zal helaas in herhaling moeten vallen na wat ik vorige week al in de plenaire vergadering heb gezegd. Het is alom bekend dat het statuut van de artsen-specialisten in opleiding gebrekkig is en dat de werkomstandigheden problematisch zijn. De situatie is stuitend. Het is dan ook mijn absolute prioriteit om daarin verbetering te helpen brengen. Dat is al enkele keren gezegd. Dat was ook een onderdeel van onze beleidsverklaring. Ik denk dat ook de sensibilisering door de betrokken jonge artsen in opleiding erg belangrijk is en het grote publiek en iedereen die bij het beleid betrokken is, terecht nog meer onder druk zet. Ik zal vandaag niet te veel zeggen, omdat er een overleg loopt bij de Nationale Paritaire Commissie Artsen-Ziekenhuizen. Dat overleg wordt geleid door Jo De Cock, administrateur-generaal van het RIZIV alsook voorzitter van de Nationale Paritaire Commissie Artsen-Ziekenhuizen. Ik denk dat we met Jo De Cock de juiste persoon op de juiste plaats hebben om in een moeilijke discussie een goede overeenkomst uit de brand te slepen. Het gaat in deze om de financiële waardering, de problematiek van wachtvergoedingen, de overeenkomsten met de ziekenhuizen en de vraag of die gestandaardiseerd kunnen worden, de problematiek van de overuren en socialebeschermingsaspecten, zoals wat er gebeurt bij onder andere ziekte. Volgens mij zou het mogelijk moeten zijn om een akkoord over een concreet pakket van maatregelen te bereiken dat we tegen 1 augustus van dit jaar al in concrete regelgeving vertaald zouden moeten zien. Dat is een belangrijke deadline voor het beleid, die ook essentieel is voor de artsen-specialisten in opleiding zelf. Die onderhandelingen zitten nu in een stroomversnelling. Morgen is er nog een cruciale vergadering. Ik wil daar niet te veel over zeggen. Ik wil herhalen dat ik naast de in het kader van het jongste Medicomutakkoord geserveerde 10 miljoen euro bijkomende financiële middelen ter beschikking wil stellen vanuit onze begroting, waardoor we mijns inziens tot een eerbaar akkoord zouden moeten kunnen komen. Ik heb er alle vertrouwen in dat dat zal gebeuren. Meer zeg ik daarover vandaag niet. Hoe dan ook vind ik het essentieel dat het statuut van de artsen-specialisten in opleiding wordt verbeterd. Ik roep iedereen die aan de onderhandelingstafel zit, dan ook op tot de nodige verantwoordelijkheidszin en ambitie om dat doel te verwezenlijken.
Monsieur le ministre, vous lancez un appel à tout un chacun. Il me semble qu'il serait plus utile de vous lancer un appel à vous-même, car lorsque j'entends toutes les déclarations politiques des ministres, avec autant de soutien (des partis de la majorité Vivaldi notamment), je ne comprends pas très bien pourquoi un accord ne pourrait pas être finalisé. Le 1er août, ce n'est pas demain ni après-demain. En fonction du rythme hospitalier actuel avec la grève annoncée ce jeudi, cela me semble beaucoup trop loin. Vous connaissez la situation financière des hôpitaux. Faire un appel aux acteurs autour de la table (sauf si vous le lancez aussi à l'INAMI), cela veut dire qu'il est impossible de rencontrer et de revaloriser les MACS à la hauteur de ce qui est nécessaire sans un financement ad hoc plus important. Si vous renvoyez cela à l'ensemble des hôpitaux, ils vont devoir mettre la clé sous le paillasson. Je vous lance un appel à adopter une autre posture que celle de dire: "C'est sans doute possible." Vous devez y mettre une volonté forte, mettre les moyens et vous y impliquer personnellement. Et tout ceci doit être fait à un rythme bien plus rapide que le renvoi au 1er août prochain. Les MACS, mais aussi tous les patients, sont en attente d'avancées concrètes.
Monsieur le ministre, je vous remercie pour vos réponses. Il n'y a pas eu d'amélioration significative pour les médecins en formation depuis des années, et ce, malgré une proposition de loi initiée en 2017 par ma collègue Muriel Gerkens pour modifier leur statut. D'après le compte rendu de l'audition du 9 mai 2017 au Parlement fédéral, tous les partis politiques étaient sur la même longueur d'onde. La solution préconisée était la mise en place d'un organisme intermédiaire et indépendant entre les assistants et les hôpitaux comme ce qui existe pour les médecins généralistes. Cette solution, comme la mise en place d'un statut complet, n'a cependant pas encore vu le jour. Nous avons remis à jour cette proposition de loi avec les parties prenantes suite aux auditions covid. Nous nous tenons donc à votre disposition, monsieur le ministre, pour faire aboutir ce dossier durant cette législature parce que cela fait vraiment trop longtemps que ces médecins spécialistes attendent de recevoir une couverture complète et une reconnaissance digne.
Mijnheer de minister, ik vind het jammer dat ik weinig concreets verneem, al begrijp ik dat de onderhandelingen nog lopen. Dat er na een jaar praten een voorstel op tafel komt dat eigenlijk onaanvaardbaar is, geeft voor mij vooral aan dat de problematiek niet begrepen wordt. Dat vind ik heel erg verontrustend. Ook het telkens opschuiven van de deadline stelt mij echt niet gerust. Als het nodig is, verwacht ik dat u een push geeft, vooruit, jawel, Vooruit. Ik had ook echt gehoopt om uw mening of een voorstel omtrent een concrete aanpak te horen. Niet alleen de arbeidsvoorwaarden moeten verbeteren, ook de controle erop. Werkgever en lesgever moeten van elkaar gescheiden worden om tot een duurzame oplossing te komen die gecontroleerd kan worden. Een goed voorbeeld is het statuut van de HAIO's. De artsen-specialisten in opleiding zouden met dat statuut genoegen nemen, zij kunnen daarmee akkoord gaan. Ik vraag mij dan ook af waarom u daarmee niet gewoon aan de slag gaat. Dat statuut is namelijk reeds bekend en er kan op worden voortgebouwd. Ik hoop echt dat er nu snel schot in de zaak komt, want ik begrijp niet echt waar de knopen nog exact liggen.
Mijnheer de minister, u hebt een zeer voorzichtig antwoord gegeven en dat verbaast toch wel. Artsen schieten namelijk echt in actie. De jongste tijd zijn er ook talrijke getuigenissen naar boven gekomen. Toen ik twintig jaar geleden als arts studeerde, hoorde ik al vergelijkbare getuigenissen, want assistenten met wie ik de wachtdienst vervulde, huilden en praatten over hun werkomstandigheden. De vraag, wat als er morgen geen akkoord is, blijft onbeantwoord. In die zin is uw antwoord teleurstellend. Er kan namelijk worden gebruikgemaakt van het bestaande statuut van de huisartsen in opleiding. De mogelijkheid tot een oplossing is voorhanden. Er moet een derde partij gecreëerd worden. Bij de huisartsen heeft dat de situatie echt verbeterd. Om die reden verbaast het mij dat u zo voorzichtig bent in uw antwoord. Als er morgen geen akkoord is, dan zullen de artsen-specialisten in opleiding verder actie ondernemen, denk ik. Daartoe krijgen zij volgens mij de steun van de overige personeelsleden, bij wie het water ook nog steeds aan de lippen staat, onder andere door de coronacrisis en de beperkte financiering van de jongste jaren. Tegen augustus moet er wel een oplossing zijn, gelet op het volgende academiejaar. Ik denk dat er nog wel wat acties zullen moeten komen opdat dat gebeurt. Ten slotte, ook de algemene situatie van de ziekenhuizen moet worden herbekeken. Ziekenhuizen zijn meer en meer bedrijven, met oog voor rendabiliteit en waar prestaties worden aangemoedigd. U kondigde aan dat u zult nadenken over een hervorming van heel dat prestatiegebonden systeem, dat eigenlijk ziekmakend is. Het maakt de mensen die in dat systeem moeten werken ziek en is ook niet goed voor de kwaliteit van de zorg. Wij moeten die discussie aangaan. Waarom kiezen wij niet voor een systeem van loondienst, natuurlijk een goed loon, voor artsen aan het begin van hun opleiding maar ook daarna? Is de link tussen het aantal geleverde prestaties en het inkomen nog wel pertinent en is die niet slecht voor de kwaliteit? Moeten wij niet meer inzetten op kwaliteit en intrinsieke motivatie van artsen? Dat is ook een boodschap die wij kunnen distilleren uit de protestacties van de artsen de laatste tijd en wij moeten daarvan werk maken.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, ik sluit mij aan bij de opmerking dat u voorzichtig bent. Ik neem aan dat dit is om de gesprekken niet in gevaar te brengen. Ik begrijp dat onderhandelen ook een zekere discretie vraagt. Ik heb daarvoor dus begrip. Uiteraard zullen wij zeker terugkomen op deze problematiek. Wij hopen immers dat er snel een oplossing uit de bus zal komen.
Monsieur le ministre, votre réponse est pour le moins une réponse défensive. J'espérais un peu plus de perspectives car les témoignages sur Instagram sur "BalanceTonHosto" sont terribles. Cette situation ne date pas d'hier. Elle touche à la motivation des futurs médecins et, dès lors, à nos soins de santé et à la qualité des soins qui seront donnés demain à tous les patients. Je ne doute pas de la bonne volonté de chacune des parties. De votre côté, monsieur le ministre, vous dites vouloir vous mettre autour de la table afin d'apporter des solutions. Vous avez donné l'échéance du 1er août 2021. C'est une bonne chose même si c'est malgré tout encore loin. Par contre, je n'ai pas entendu quels étaient les moyens dédiés pour soutenir la nécessaire revalorisation des MACCS car, aujourd'hui, les hôpitaux souffrent encore et toujours des conséquences d'un sous-financement qui a été présent pendant de nombreuses années. Aujourd'hui, on ne peut pas leur demander l'impossible. Il faudra donc aussi y aller d'un soutien pour permettre la prise en considération des attentes des MACCS. Il faudra, demain, obtenir un grand accord qui pourra rendre la motivation aux MACCS, qui sera basé sur un cadre qui les protège et leur donne des droits et qui, contrairement à aujourd'hui, pourra être contrôlé. Il faut un cadre qui, demain, permettra d'avoir des médecins spécialistes ayant encore et toujours la passion de leur métier. Nous serons donc fortement présents et attentifs à la situation et à l'évolution des discussions et négociations. Nous espérons de tout cœur aboutir à un réel équilibre et à un résultat qui éviterait des conséquences dommageables telles que des arrêts de travail, même si nous les comprenons. Monsieur le ministre, à vous de jouer! Vous aurez notre soutien dans les actions que vous entreprendrez.
Mijnheer de minister, dank u wel voor uw antwoord. Ik heb alle vertrouwen in het overleg en uiteraard ook in Jo De Cock, die heel veel ervaring heeft en dit ook heel goed zal doen. U hebt terecht verwezen naar een aantal punten die op tafel liggen. Het gaat over een referteloon, overuren, thematische verloven, onkostenvergoedingen en dergelijke, die allemaal belangrijk zijn. Ik denk dat het ook belangrijk zal zijn om jonge mensen een perspectief te geven in het kader van een breed sociaal statuut. In het kader van werkloosheid en pensioen is het belangrijk om een stappenplan te kunnen meegeven, waardoor dit opgelost kan worden, samen met de dubbele rol. Als ik de discussie hoor, dan heb ik een probleem met het feit dat men heel vaak spreekt over conflictsituaties en ombudsdiensten die ingeschakeld worden wanneer er problemen zijn en men zich tot een onafhankelijk mechanisme kan wenden, waar ik achter sta. Er zijn heel wat situaties die niet problematisch zijn en waar er wel een goede relatie is, maar waar we helaas toch moeten vaststellen dat er geen referteloon wordt betaald en er heel vaak meer dan 60 uur wordt gewerkt en de gemiddelden niet worden gerespecteerd. Ook daar hoort een student beschermd te worden in het kader van arbeidstijden. Daarom is een onafhankelijke registratie daar volgens mij ook op zijn plaats. In die zin hoop ik dat hen ook op dat vlak perspectief kan worden geboden, als men tot een akkoord komt via de onderhandelingen.
Monsieur le ministre, je ne vous remercie pas pour votre réponse, qui est beaucoup trop courte et qui me laisse cruellement sur ma faim. Je suis extrêmement déçue. J'en apprends beaucoup plus en lisant la presse qu'en vous interrogeant, qu'il s'agisse de l'enregistrement des heures prestées ou de la rémunération en cas d'incapacité de travail. Vous nous dites que l'amélioration des conditions de travail et de formation constitue votre priorité absolue. Vous nous dites que vous travaillez à un paquet concret de mesures d'ici le 31 août. Mais vous ne nous dites pas comment vous comptez atteindre cette date butoir avec des mesures qui répondent aux demandes de ces médecins. Nous ne savons toujours pas non plus quels sont les moyens financiers supplémentaires prévus, alors que nous savons tous que c'est le nerf de la guerre. Aujourd'hui, on en reste finalement à des effets d'annonce. Il n'y a rien de concret en ce qui concerne les conditions de travail, le temps de travail, la qualité de l'enseignement, le temps consacré aux études, la couverture sociale équitable. Au regard de cette réponse, nous allons droit vers cette grève annoncée par ces médecins spécialistes en formation. Comme l'a dit Philippe Devos, leurs conditions de travail sont telles qu'ils se voient comme des "esclaves modernes". Ils ont le droit de faire cette grève mais je ne sais pas si vous avez conscience que cette grève aura un impact sur les patients, sur les opérations programmées, sur les traitements. Monsieur le ministre, j'en appelle à votre conscience quant à l'urgence de la situation et quant au fait que la date du 1er août reste beaucoup trop éloignée.
Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord. Morgen is de deadline om tot een akkoord te komen. U had 19 mei gezegd, niet 1 augustus. Ik hoop van ganser harte dat daar eindelijk structurele oplossingen uit de bus zullen komen. Na veertig jaar mag men inderdaad wel 'eindelijk' zeggen. U gaf een heel wollig antwoord. De naam van uw partij is Vooruit, laat het dan ook vooruitgaan. Het is niet allemaal kommer en kwel. Het is bemoedigend te zien dat heel wat collega's eveneens bezorgd lijken te zijn over het statuut van de ASO. Ik hoop dan ook dat dit zich zal vertalen in een Kamerbrede steun voor alle constructieve voorstellen met betrekking tot dit reeds jaren aanslepende probleem. Mijnheer de minister, enkele weken geleden stelde ik u hierover een vraag in de plenaire vergadering en toen zei ik dat wij iets zullen doen als u niets zou doen. Onze resolutie om het statuut eindelijk naar de moderne maatstaven aan te passen, is aan de diensten van de Kamer bezorgd en ik hoop dan ook dat de collega's die hier nu moord en brand schreeuwen deze resolutie straks met evenveel vuur zullen steunen.
Monsieur le ministre, je ne pense pas que la clarté de l'engagement soit proportionnelle à la longueur de la réponse. Je veux insister une fois de plus sur le fait que je ne suis pas sûr que la commission paritaire médecins-hôpitaux soit suffisante comme lieu pour trouver une solution. On va sans doute trouver là une solution pour l'organisation du travail, afin de faire en sorte que celle-ci soit compatible avec la dignité à laquelle chacun a droit. À côté de cela se pose le problème du statut social en tant que tel. Ce n'est pas là que nous trouverons nécessairement toutes les modalités relatives à un statut social. Par ailleurs, comme je l'ai dit dans ma question, je rappelle qu'il existe une ambiguïté entre, d'une part, le médecin formateur et maître de stage, qui est en relation avec le médecin candidat spécialiste, et, d'autre part, la structure administrative et financière de l'hôpital, qui est en relation à la fois avec les candidats médecins spécialistes et les médecins formateurs et maîtres de stage. À un moment donné, il faut résoudre cette ambiguïté et ne pas prendre en otage les maîtres de stage et les médecins formateurs, car ce ne serait pas la bonne solution. Dès lors, je pense qu'il faut remédier à ce problème de manière un peu plus large, et je suis convaincu que vous allez vous y employer. Il y a en tout cas urgence, me semble-t-il.
Ceci clôt donc le débat sur le statut des médecins spécialistes en formation. Ce débat se poursuivra sûrement à une date ultérieure.
Monsieur le ministre, ce débat comme le précédent revient et reviendra sans doute encore, malheureusement. Le 9 mars dernier, je vous interpellais sur la décision prise de ne plus octroyer d'agrément au centre mucoviscidose du CHC MontLégia de Liège, avec des conséquences terribles pour les patients, pour l'équipe experte et bien sûr pour l'expertise au sens général, dans l'intérêt des soins de santé. À l'époque, vous m'indiquiez qu'il n'y avait pas d'autre alternative ni de besoins au regard des conditions fixées. Vous m'indiquiez aussi que l'on s'écarterait de l'objectif poursuivi de disposer de centres de grande expertise. Heureusement, depuis lors, si vous n'étiez pas en mesure de prendre des dispositions, le tribunal du travail a lui décidé temporairement de maintenir les droits de tous ces patients à poursuivre leur traitement au CHC MontLégia, lors d'un jugement en référé. Il a donc décidé de maintenir le rôle de prescripteur des médecins du CHC MontLégia. C'est un soulagement, mais c'est une décision temporaire; on le sait. Ce n'est pas une décision sur le fond. Si elle permet de maintenir la qualité des soins de santé et le service offert, rien ne nous dit que ce sera encore le cas demain. Monsieur le ministre, nous avons déjà échangé sur cette question. Je vous rappelle qu'un quart des patients résident en Wallonie, et qu'un seul centre sur sept est présent en Wallonie, même si vous indiquiez alors qu'il y avait suffisamment de centres en Belgique et que la mobilité était possible. Il faut maintenir l'expertise et dès lors, je vous pose la question: l'INAMI devrait-il prendre ceci en considération dès à présent pour modifier sa décision et réexaminer la possibilité d'accréditer deux centres de référence mucoviscidose à Liège, le CHR de la Citadelle et celui du CHC MontLégia? Je sais qu'ils sont tous les deux à Liège. Nous sommes fiers d'y avoir des services hospitaliers de grande qualité. Comme vous l'avez indiqué, ils sont accessibles à tous et c'est l'objectif que nous devons atteindre demain. J'ai hâte d'entendre vos réponses et je suis convaincu que les familles et les patients concernés ont hâte aussi d'entendre vos réponses.
Monsieur le ministre, effectivement, l'émoi est fort! Sur le plan émotionnel, c'est une situation compliquée. Dans une pathologie chronique comme la mucoviscidose, les liens entre les patients et leur famille, d'une part, et les équipes de soignants, de l'autre, sont particuliers. Ces liens très forts se tissent progressivement et dans la continuité. Le fait d'être appelé à modifier ces relations pose un réel problème.
Mijnheer de voorzitter, het geluid van de commissiezaal via Zoom is weggevallen sinds u het woord hebt genomen.
La décision du tribunal du travail donne un certain répit aux personnes concernées. C'est heureux parce que je crois qu'il faut analyser la situation en fonction de la particularité de ce type de maladie, qui nécessite un suivi très rapproché avec une série de relations qui se créent progressivement entre les médecins et leurs patients. Monsieur le ministre, quelle est votre philosophie en ce qui concerne les centres de référence? Comment les organiser? Faut-il nécessairement un lien direct avec les réseaux hospitaliers? Quel serait ce lien à votre estime? Quel est le nombre de patients pris en charge par ces centres de référence aujourd'hui pour ce type de pathologie? Comment pensez-vous pouvoir solutionner ce problème en respectant la liberté des patients, pour qu'ils puissent disposer des praticiens et de l'équipe soignante de leur choix?
Chers collègues connectés sur Zoom, comme moi, manifestement, nous sommes entendus depuis la salle. Je vais poser ma question. Je propose que nous le fassions tous. Il faut évidemment que la situation soit réglée pour que nous puissions entendre la réponse du ministre. Monsieur le ministre, j'imagine que le contexte a été rappelé par M. Bacquelaine, que je n'ai pas entendu. Je n'y reviendrai pas. Nous nous retrouvons aujourd'hui dans une situation où, face à la décision brutale de l'INAMI, c'est finalement la justice qui a tranché en faveur des patients. Puis-je me permettre de vous dire le désarroi des patients? Ces patients atteints de mucoviscidose sont des patients chroniques. Ils sont particulièrement démunis aujourd'hui face à tout ce qui se passe. Dans le fond, trois questions sont importantes dans ce dossier. Premièrement, le suivi des patients est-il de grande qualité dans ce centre? La réponse est oui. Deuxièmement, ce centre bénéficie-t-il de l'expertise nécessaire? La réponse est oui. Troisièmement, y a-t-il un nombre suffisant de patients pour permettre le maintien de la grande qualité de la prise en charge et du suivi des patients, et le maintien des soignants avec l'expertise nécessaire? Là encore, la réponse est oui: environ 70 patients sont suivis au MontLégia alors que le seuil d'activité requis est de 50 patients. Monsieur le ministre, compte tenu des éléments fondés que je viens de vous citer, l'activité de diagnostic, de suivi et de prise en charge des patients concernés doit pouvoir se poursuivre. Il faut maintenant, et encore plus face à la décision de justice, revoir la décision de l'INAMI. C'est votre responsabilité. Enfin, je profite de l'occasion pour vous demander de faire le point sur les traitements de la mucoviscidose. Vous le savez, les patients, mais aussi les médecins qui les suivent, attendent la reconnaissance en Belgique de certains médicaments.
Monsieur le président, moi non plus, je n'ai pas entendu la question de M. Bacquelaine. Il y a quelques mois, les patients atteints de mucoviscidose et leurs parents manifestaient devant leur hôpital à Liège. L'un des slogans était: "La vie a pris mon souffle. Ne me prenez pas mes médecins!" Quand on est atteint d'une maladie rare telle que la mucoviscidose, un lien particulier se tisse entre le patient (et sa famille) et le soignant. C'est le cas, je pense, pour l'ensemble des patients atteints de la mucoviscidose, maladie diagnostiquée souvent à la naissance ou peu après. Aujourd'hui, ils sont victimes de tracasseries administratives parce qu'il n'y a pas ou plus de reconnaissance de MontLégia en tant que centre de traitement de la mucoviscidose étant donné la mésentente ou le non-accord entre deux hôpitaux liégeois. Le patient ne doit pas en être la victime. Devoir se séparer de son médecin alors qu'il est compétent et qu'il n'y a rien à redire sur la qualité des soins prodigués, me semble très inhumain. Ils ont eu raison de porter plainte. D'ailleurs, le tribunal du travail leur a donné raison. Cela concerne plus de 70 patients qui y sont soignés. Monsieur le ministre, comptez-vous revenir sur la décision de l'INAMI? Ces patients pourront-ils poursuivre leur traitement dans l'hôpital de leur choix? Comme Mme Fonck, je me demande s'il ne faut pas actualiser le dossier Kaftrio, un médicament qui n'est toujours pas remboursé en Belgique? Récemment, vous aviez pris la décision de rembourser certains médicaments. Combien de patients ont-ils pu, depuis lors, bénéficier de ces nouveaux traitements?
Chers collègues, comme vous avez tous posé des questions relatives à la procédure judiciaire que l'hôpital CHC MontLégia, à Liège, ainsi que certains de ses patients atteints de mucoviscidose, ont introduite contre l'INAMI, je vous propose d'y répondre simultanément. Durant la période 1999-2001, l'INAMI avait conclu des conventions avec sept centres de référence destinés aux patients atteints de mucoviscidose répartis comme suit: trois en Flandre, trois à Bruxelles et un en Wallonie. Sur la base des dépenses comptabilisées par l'assurance soins de santé pour l'année 2019, nous pouvons déduire que ces centres ont suivi un total de 1 120 bénéficiaires de l'assurance. Je vais vous détailler les chiffres par établissement: - UZ Brussel, 58 patients; - Cliniques universitaires Saint-Luc (UCL) à Bruxelles, 141 patients; - Hôpital Érasme - y inclus l'HUDERF (Hôpital universitaire des enfants Reine Fabiola) à Bruxelles, 166 patients; - UZ Gent, 203 patiënten; - UZA en GZA Sint-Vincentius Antwerpen, 110 patiënten; - UZ Leuven, 335 patiënten; - CHR de la Citadelle et CHR MontLégia (précédemment la Clinique de l'Espérance), 107 patients. Soit un total de 1120 patients. Comme il ressort de ces données parmi les sept conventions conclues avec sept hôpitaux, trois conventions ont été appliquées dans deux hôpitaux différents, parmi lesquels la convention conclue avec le CHR de la Citadelle à Liège depuis 2002 en collaboration avec le CHC. Toutefois, en 2019, le CHC a introduit une demande auprès du Collège des médecins-directeurs afin de pouvoir conclure sa propre convention en tant que centre de référence pour la mucoviscidose. Cette demande a été refusée par le Collège des médecins-directeurs en octobre 2019. Je reviendrai par la suite sur le motif de ce refus. L'INAMI n'a donc jamais conclu la convention centre de référence mucoviscidose avec un hôpital du CHC. L'INAMI ne peut donc pas vraiment prolonger la reconnaissance du CHC comme centre de référence, ceci pour répondre à une question de Mme Fonck. En janvier 2020, le CHR de la Citadelle a décidé de mettre fin à cette collaboration avec le CHC pour le motif d'une rupture de confiance. En avril 2020, à la suite d'une médiation par l'INAMI et le Collège des médecins-directeurs, le CHR de la Citadelle et le CHC ont accepté de poursuivre leur collaboration en attendant la mise en place d'un centre unique et intégré sur le seul site du CHR de la Citadelle, mais bien organisé en collaboration entre les deux hôpitaux. Une mise en place effective était initialement prévue pour le 1er janvier 2021 mais a été différée au 1er avril 2021. Le CHR de la Citadelle a également accepté d'ajouter temporairement deux médecins du CHC sur la liste des médecins prescripteurs des centres de référence mucoviscidose et c'est rédigé par l'INAMI sur la base des données fournies par les sept centres de référence. En février 2021, le Collège des médecins-directeurs n'a pu que constater les difficultés des deux hôpitaux à collaborer et le fait que le centre unique et intégré sur le seul site du CHR de la Citadelle ne pouvait pas démarrer le 1er avril 2021. Dans ce contexte, le Collège ne pouvait que confirmer qu'à partir du 1er avril 2021, les deux médecins du CHC ne pouvaient être maintenus sur la liste des médecins prescripteurs, étant donné que le CHR de la Citadelle avait accepté en 2020 l'ajout de ces deux médecins en attendant la mise en place du centre unique et intégré sur le seul site du CHR de la Citadelle. Étant donné que l'inscription en 2020 des médecins du CHC sur la liste des médecins prescripteurs de centres de référence mucoviscidose a toujours eu un caractère temporaire, les circulaires de l'INAMI aux organismes assureurs ont toujours mentionné la date de fin de l'inscription de ces médecins sur cette liste, à savoir le 31 mars 2021, comme date de fin pour les deux médecins du CHE. En février 2021, le Collège des médecins-directeurs n'a fait que prendre la décision de ne pas prolonger la période de cette inscription de deux médecins du CHE sur la liste. C'est la seule décision que le Collège des médecins-directeurs et l'INAMI ont prise dans les premiers mois de 2021. Cette décision n'a donc aucun lien avec l'établissement de réseaux hospitaliers. En outre, on ne peut pas dire que c'est l'INAMI qui a mis fin à la collaboration entre le CHR de la Citadelle et le CHC MontLégia. C'est à la suite de la mauvaise relation entre les deux hôpitaux que cette collaboration s'est terminée. C'est contre la décision du Collège des médecins-directeurs de ne plus prolonger l'inscription des deux médecins du CHC sur la liste des médecins prescripteurs que l'hôpital CHC MontLégia à Liège ainsi que certains patients atteints de mucoviscidose de cet hôpital ont introduit une procédure de recours judiciaire. Le 26 mars 2021, la présidente du tribunal du travail de Liège a décidé, à titre provisoire, de suspendre les effets de la circulaire aux organismes assureurs n° 2021/51 du 28 janvier 2021 relative à l'adaptation de la liste des médecins habilités à prescrire les fournitures à destination des patients souffrant de mucoviscidose. La présidente du tribunal du travail de Liège a pris cette décision provisoire pour avoir le temps d'examiner si des mesures provisoires sont nécessaires ou non. Afin d'exécuter cette décision du tribunal du travail, l'INAMI a publié une nouvelle circulaire aux organismes assureurs. Il s'agit de la circulaire n° 2021/108 du 1er avril 2021. Sur la base de cette nouvelle circulaire, les deux médecins du CHC MontLégia sont donc temporairement encore mentionnés sur la liste des médecins prescripteurs de fournitures, et ce, jusqu'au prononcé du jugement à intervenir du tribunal du travail de Liège quant aux mesures provisoires. La nouvelle circulaire prévoit également qu'il y a lieu de considérer temporairement qu'il est satisfait à ces conditions - pour les produits pharmaceutiques qui ne peuvent être prescrits qu'aux patients qui sont suivis dans un centre de référence et/ou qui ne peuvent être prescrits par un médecin spécialiste ou un centre de référence - dans le cas où ces produits pharmaceutiques sont prescrits par les deux médecins du CHC MontLégia. L'INAMI en a informé non seulement les organismes assureurs, mais également les deux hôpitaux concernés. Pour répondre à la question de savoir quand devrait intervenir la décision sur le fond, je peux vous dire que les mesures provisoires viendront à l'audience le mercredi 9 juin. À partir de cette date, le juge disposera d'un délai d'un mois après l'audience pour rendre son jugement sur ces mesures provisoires. En ce qui concerne la décision sur le fond, cette date n'a pas encore été fixée par le tribunal. Pour répondre à la question de savoir si l'INAMI pourrait réexaminer la possibilité d'accréditer deux centres de référence mucoviscidose à Liège au CHR de la Citadelle et au CHC MontLégia, je peux vous dire que le Collège des médecins-directeurs a refusé en octobre 2019 la candidature du CHC MontLégia pour plusieurs motifs qui sont toujours d'actualité. Le Collège des médecins-directeurs est notamment d'avis qu'il n'est pas opportun de conclure une convention supplémentaire en région liégeoise, étant donné qu'il existe déjà un centre de référence. En outre, la conclusion d'une convention supplémentaire avec un centre de référence pour la prise en charge des patients atteints de mucoviscidose irait à l'encontre des différents principes énoncés dans le "Plan Maladies rares" lancé en décembre 2013 en ce qui concerne la nécessité de concentrer l'expertise. La conclusion de la convention avec le CHC à Liège signifierait également qu'une telle convention serait alors conclue avec un hôpital ne disposant ni d'une fonction "maladies rares", ni d'un centre de génétique humaine, alors que dans le contexte actuel, les hôpitaux disposant d'une fonction "maladies rares" ont un rôle primordial. Mevrouw Merckx, u vraagt ook naar de huidige stand van zaken wat betreft het terugbetalingsdossier van het geneesmiddel Kaftrio van het farmaceutisch bedrijf Vertex. Op 19 maart 2021 werd inderdaad na lang aandringen van vele betrokken partijen door het bedrijf een dossier ingediend bij de Commissie Tegemoetkoming Geneesmiddelen (CTG). Aangezien de CTG-procedure loopt, is het helaas niet mogelijk om u meer gedetailleerde informatie te verschaffen. Dat zou het goede verloop van de terugbetalingsprocedure in het gedrang kunnen brengen. Het verloop van de opgestarte CTG-procedure voor Kaftrio, al dan niet met onderhandelingen op basis van artikel 111 en volgende van het KB van 1 februari 2018, hangt onder andere af van de evaluatie door de Commissie Tegemoetkoming Geneesmiddelen. Hierbij zullen verschillende aspecten in rekening worden gebracht, zoals de therapeutische waarde, het belang in de medische praktijk, de prijs en de budgetimpact. De procedure is ook afhankelijk van de bereidheid van het bedrijf om een prijs te bieden die maatschappelijk aanvaardbaar is en in verhouding staat tot de therapeutische waarde van het geneesmiddel. U vraagt eveneens naar de tijdslijnen, maar ook daarover kan ik u geen verdere specifieke informatie geven. Dag 180 in de procedure is voorzien rond eind september 2021, maar dat is gerekend zonder mogelijke schorsingen die het bedrijf op verschillende momenten in de procedure kan aanvragen. Ik kan u verzekeren dat de administratie van het RIZIV haar activiteiten maximaal voortzet en dat ik te gepasten tijde een beslissing zal nemen in deze dossiers.
Monsieur le ministre, vous avez parlé de cadre, de règles, d'économies, de principes, de coûts. Tout ce que vous avez dit est exact – et nous en avons déjà parlé précédemment – mais j'aurais souhaité vous parler de bienveillance, de respect, d'écoute. Il y a certes le coût des soins de santé mais je pense au coût pour la santé de ces dizaines de patients, souvent très jeunes, au coût pour leur moral, au coût pour la motivation du personnel soignant, qui a été au cœur de ce projet depuis longtemps et qui ne pourra plus le poursuivre, et au coût pour l'expertise, avec le principe des spécialisations. Je voulais aussi vous parler du coût et des conséquences pour les parents et les familles concernés, qui ont aujourd'hui deux options terribles: soit rompre la relation de confiance qu'ils ont depuis longtemps avec l'équipe médicale, soit en assumer demain les coûts financiers exorbitants, ce qu'ils ne seront pas tous en mesure de faire. J'aimerais qu'en tant qu'élus, nous puissions plus souvent chercher des solutions basées sur l'intérêt de ces personnes, qui sont trop nombreuses à souffrir. Je ne manquerai pas de revenir vers vous car votre réponse me reste un peu en travers de la gorge, même si je suis conscient que ce n'est pas de votre faute.
Monsieur le ministre, je souhaite revenir sur la spécificité de ce type de maladie chronique, qui nécessite une relation de proximité très forte entre l'équipe soignante et le malade. Pour autant que l'équipe ait l'expertise, le libre choix et la continuité de la relation thérapeutique avec une équipe soignante doivent être prioritaires. Dès lors, on ne peut pas rompre de manière abrupte et brutale une relation thérapeutique de cette ampleur et de cette spécificité, simplement par des règles administratives. Je comprends bien le principe du centre de référence, qui est quelque chose d'important, mais il faut bien différencier le centre de référence en tant qu'entité administrative et médicale, et le libre choix du patient et de l'équipe soignante. Je pense que les deux ne sont pas incompatibles. On peut très bien organiser toute la coordination, l'expertise et le partage de l'expertise au niveau d'un centre de référence, tout en donnant la possibilité aux malades concernés de recourir aux praticiens et aux soignants de leur choix, pour autant que le personnel ait l'expertise. Selon moi, on doit aller dans cette direction si l'on veut sauvegarder la possibilité, pour ces patients qui souffrent d'une pathologie chronique extrêmement difficile, de préserver la confiance dans le système de soins, et si l'on veut qu'ils bénéficient des meilleurs soins. Je crois qu'il y a là de bonnes raisons d'aller un peu à l'encontre d'un aspect strictement réglementaire.
Monsieur le ministre, j'attendais de vous une réponse émanant d'un ministre de la Santé publique, et j'ai vraiment eu l'impression de simplement recevoir une réponse de type purement administratif. Permettez-moi de vous dire combien je le perçois comme une forme de gifle à la fois pour les patients et leurs familles, mais aussi pour les soignants dont l'expertise est particulièrement reconnue. Je ne comprends pas à quoi il sert d'avoir des critères définis, des seuils d'activité en termes de nombre de patients, si, quand ces critères sont remplis, le centre ne peut pas être reconnu, les diagnostics, les soins et les prises en charge ne peuvent pas être reconnus, les patients ne peuvent pas être pris en charge et les prestations dont ils bénéficient ne peuvent pas être remboursées. Je vous avoue que c'est incompréhensible y compris sur le plan réglementaire. J'attendais de votre part une attitude beaucoup plus proactive, témoignant d'une écoute du terrain et d'une reconnaissance de la qualité des soins prodigués. Si besoin est, il faudrait exprimer une volonté forte de réunir les acteurs à table pour trouver une solution positive, favorisant la poursuite de la prise en charge de ces patients chroniques. Bref, c'est une énorme déception, d'abord et avant tout pour les patients et leurs familles, ainsi que pour les soignants. J'ose espérer que vous allez de nouveau y réfléchir et rouvrir le dossier. Par ailleurs, s'agissant du Kaftrio, tant mieux si le dossier est introduit, mais j'ose espérer que des réponses positives et satisfaisantes pourront être apportées aux patients. Merci pour eux.
Monsieur le ministre, je dois me joindre aux réactions de mes collègues. En écoutant votre réponse, je n'ai pas du tout compris la nature du problème. Il est question d'une rupture de confiance. Apparemment, deux pneumologues ne seraient plus reconnus, mais nous n'en connaissons toujours pas la raison. En définitive, les patients sont privés de médecins qu'ils estiment fiables. Dans le cas contraire, ils n'auraient pas manifesté et enclenché de procédure devant les tribunaux pour réclamer des soins de qualité. C'est pourquoi votre réponse froide me laisse pantoise. Comment est-il possible de ne pas déboucher sur une solution concertée entre les parties? Les besoins des patients doivent être placés au centre des préoccupations. Qu'ils doivent intenter des procès pour espérer être soignés est franchement triste. J'ai compris de votre réponse que leur issue est d'espérer que le tribunal leur donne raison et leur permette de poursuivre leur traitement. En tout cas, je n'ai pas senti un ministre de la Santé aux côtés de ces patients, finalement victimes de différends opposant des médecins et des hôpitaux. Nous n'en savons donc pas plus qu'au début de cette réunion.
Mijnheer de voorzitter, mevrouw Van Bossuyt zit vast in een andere commissie, dus ik verontschuldig haar. Ik verwijs graag naar de ingediende vragen nrs. 55016740C, 55016784C, 55017166C, 55017418C, 55017697C en 55017698C. Verschillende van die vragen handelen over open data, open communicatie en transparantie. Ik vraag al een hele tijd naar meer gegevens op het niveau van de ziekenhuizen en u weet dat ik daar al verschillende keren op ben teruggekomen. Die data worden niet vrijgegeven, noch door u, noch door Sciensano. Dan wordt er geschermd met privacyproblematiek. Het gaat om geanonimiseerde gegevens. Dat kan dus geen reden zijn. Ook de veronderstelling dat de bevolking de gegevens niet correct zou interpreteren, lijkt mij geen geldige reden, en zelfs beledigend. Bijvoorbeeld de ligduur in de verschillende ziekenhuizen en het aantal dagen op intensieve zorg zijn toch cruciale gegevens die we blijkbaar niet in detail mogen kennen. Tegelijk worden deze gegevens wel gebruikt als parameter om de ernst van de situatie te bepalen en worden ze gebruikt om de vergoedingen van de ziekenhuizen te bepalen. Onlangs is in de media een dia verschenen uit een presentatie van de FOD waarin gesproken wordt over mogelijke financiële optimalisatie door de cijfers op een creatieve manier door te geven. Naar aanleiding van diezelfde dia ben ik een hele tijd geleden vragen beginnen te stellen. We kunnen het ons niet permitteren dat er hier twijfel of onduidelijkheid bestaat over cijfers van ziekenhuizen. Die gegevens moeten betrouwbaar en transparant zijn als u het vertrouwen van de bevolking wil behouden. Dat lijkt me essentieel in een crisis als deze. Wat zult u doen om te controleren of de gegevens die de ziekenhuizen doorgeven juist zijn? Wat is de consequentie als de gegevens die de ziekenhuizen doorgeven niet correct blijken te zijn? Zult u er samen met mij voor pleiten dat deze gegevens ook openbaar worden gemaakt? Verder had ik nog een aantal belangrijke vragen ingediend over de overfinanciering van de acht federale labs, over de natuurlijke immuniteit, de relatie tussen covid en etniciteit en de bezettingsgraad van intensieve zorg in deze derde golf.
Mijnheer de minister, voor de N-VA-fractie volg ik vooral het zorgpersoneel op. Mijn vragen gaan daar dus ook over. Ik kom graag terug op mijn eerder gestelde vragen over de compensatiepremie voor beschermingsmateriaal. Daar wachten de thuisverpleegkundigen op. Die wachttijd geldt echter ook voor andere zorgverleners, zoals tandartsen en apothekers. De premie werd voor maart beloofd maar dat is nog niet geregeld. Tijdens de laatste plenaire vergadering hebben we u daar een reactie op gevraagd, maar u hebt die niet gegeven. Hoe staat het daar nu eigenlijk mee? Vindt uw staatssecretaris van Begroting die 2,5 euro voor de thuisverpleging te veel? Betwijfelt ze of een compensatie voor het zorgpersoneel wel nodig is? Waarom hebt u niet in een duidelijke motivering voorzien? U moest immers bijkomende informatie nasturen. Hoe staat het hier nu eigenlijk mee? Welke regeling hebt u voor ogen u om de opgelopen vertraging in te halen? Mijn tweede vraag heeft betrekking op het respect voor het verplegend personeel. De federale overheid legt heel wat maatregelen op, maar die blijken niet overal even goed nageleefd te worden. Ik heb bijvoorbeeld beelden ontvangen van de markt in Brussel, waar men heel wat maatregelen aan zijn laars heeft gelapt. Hebt u kennis van dergelijke zaken? Brengt u die onder de aandacht van uw bevoegde collega's? Het getuigt immers van heel weinig respect voor het zorgpersoneel, dat al op zijn tandvlees zit. Wat zult u hieraan doen? Tot slot heb ik nog een vraag over asiel en migratie. De bevoegde staatssecretaris zei dat hij illegalen die weigerden een test af te laten nemen voor zij uitgewezen werden gewoon heeft vrijgelaten, zonder test dus. Het kan er bij mij niet in dat het voor het betrokken land niet veilig zou zijn om er naartoe te reizen zonder test, maar dat het dan wel veilig genoeg is als die mensen zich zonder test in dit land onder ons begeven. Ik had daar graag uw standpunt als minister van Volksgezondheid over gehoord.
Mijnheer de minister, ik verwijs naar mijn vragen nummers 55016793C, 55016801C, 55016809C, 55016810C, 55017353C, 55017437C, 55017438C, 55017439C, 55017440C, 55017441C, 55017433C, 55017434C, 55017515C, 55017518C, 55017542C, 55017669C en 55017715C. Mijnheer de minister, ik heb een aantal vragen over de vaccinatiebereidheid in Brussel en Wallonië aan u gesteld, maar ik zou graag wat meer inzoomen op Brussel. Intussen kan men kennelijk in Brussel vaccinatieshoppen: Vlaamse en Waalse burgers hebben zich in Brussel laten vaccineren. Wat vindt u daarvan? Hoe zult u daarmee omgaan voor de tweede prik? Die personen hebben nu één prik ontvangen, maar hoe zult u ervoor zorgen dat er een tweede prik wordt gegeven? Zult u hun dan verwijzen naar de regio waartoe zij uiteindelijk behoren? Een tweede punt dat ik inzake Brussel wil aankaarten, is het shoppen van het soort vaccin. In Vlaanderen houden wij ons heel duidelijk aan de afspraak die in de interministeriële conferentie werd gemaakt, namelijk dat de overheid beslist welk vaccin een bepaalde patiënt krijgt. Wie een beetje slim is, kan in Brussel nakijken wanneer men zich het best inschrijft voor het vaccin dat men wil krijgen. Wat zult u daaraan doen? Is elke burger voor u gelijk? Zult u ter zake stappen zetten? Wat de prijs per gevaccineerde betreft, u wist het ongetwijfeld al, want de kwestie werd besproken in de interministeriële conferentie Volksgezondheid, maar de prijs per gevaccineerde ligt in Vlaanderen veel lager dan in Wallonië of Brussel. U hebt afgesproken met de ministers dat de federale regering 80 % van de kosten van de vaccinatiecampagne zal betalen. Uit het inspectierapport van Financiën leren we dat een vaccinatie in Vlaanderen in een collectiviteit zoals een woon-zorgcentrum 9,66 euro heeft gekost, terwijl die in Wallonië 22 euro heeft gekost. Hoe zult u daarmee omgaan? Hoe zult u de uitbetalingsbasis per regio regelen om geen transfer en een A- en B-ploeg in uw team van 11 miljoen burgers te creëren? Dezelfde vaststelling doet men voor de vaccinaties in de vaccinatiecentra, waar het verschil nog hoger ligt. De kostprijs per gevaccineerde bedraagt in Vlaanderen zowat 50 euro en in Wallonië zowat 70 euro. Hoe zult u de afspraak van de 80/20-verdeling uiteindelijk regelen met de verschillende ministers? Ten slotte wat de vaccinatieprijzen betreft, de kostprijs inzake communicatie, administratie en registratie ligt in Brussel maar liefst acht keer hoger dan in Vlaanderen. Hoe zult u daarmee omgaan? De callcentra worden betaald in Vlaanderen door de lokale besturen. Zult u Brussel daarover aanspreken? Zult u het op een akkoord gooien? Mijnheer de minister, ik vraag u nogmaals of het team-De Croo een ploeg van 11 miljoen Belgen creëert met een A-kern en een B-kern. Zult u kiezen voor transfers, waarbij de Vlaming de rekening zal betalen van de Waalse vaccinaties? Ik had graag ook van u vernomen wat u zult doen met de overblijvende vaccins. U hebt verkondigd dat er te veel vaccins zijn aangekocht. Er zullen er dus over zijn. Zult u ze toewijzen aan het COVAX-programma, zodat derdewereldlanden er gebruik van kunnen maken? Wie zal dat trouwens betalen? Wie neemt de rekening van het COVAX-programma op zich? In een collectiviteit wordt er, naar ik heb vernomen, 10 euro aangerekend per negatieve test. Ik neem aan dat het niet de bedoeling is dat de bewoners die negatief testen wel en degenen die positief testen niet moeten betalen. Ik kreeg daarover graag bevestiging van u. Ten slotte, op 10 februari 2021 hebben de heer De Croo en uzelf aangekondigd dat er 1.500 extra psychologen zouden worden ingezet en dat daarvoor een budget van 30 miljoen euro zou worden uitgetrokken ten voordele van onze studenten en de geestelijke gezondheidszorg. Hoe ver staat u daarmee vandaag? Hoeveel middelen zijn er ingeschreven? Hoeveel middelen zijn al uitgegeven?
Mijnheer de voorzitter, ik zal namens de fractie Ecolo-Groen de spits afbijten. Mijnheer de minister, recent verscheen een onderzoek van de VUB en het Belgisch Statistiekbureau over de sterftegraad als gevolg van COVID-19. U hebt het onderzoek ongetwijfeld ook gezien. Er is ook over bericht in de media. Het onderzoek wees uit dat sterfte als gevolg van het coronavirus sterk uiteenloopt per bevolkingsgroep. Meer bepaald werden mensen met een migratieachtergrond in België harder getroffen tijdens de eerste golf, wat zich uitte in verschillen in oversterfte per bevolkingsgroep. De verschillen zijn ook meer uitgesproken bij mannen dan bij vrouwen. Ook in het buitenland zien we dit fenomeen. De onderzoekers verwijzen naar verschillende mogelijke verklaringen. In eerste instantie wordt de oversterfte verklaard door de sociaal-economische situatie van mensen met een migratieachtergrond. Zij oefenen immers vaker essentiële beroepen uit die geen telewerk toelaten. Ook verschillen in onderliggende aandoeningen, zoals hoge bloeddruk of diabetes, kunnen een rol spelen. Andere verklaringen die worden gegeven, zijn ongelijke leef- en woonomstandigheden. Ten slotte wordt er ook verwezen naar een mogelijke taalbarrière, waardoor de preventiecampagnes van de overheden en de communicatie over de coronamaatregelen niet iedereen in dezelfde mate zouden hebben bereikt. Uit eerdere studies naar gezondheid en gelijke kansen weten we dat er een groot verschil in levensverwachting is tussen mensen met een hoog en een laag inkomen. Als we kijken naar gezonde levensjaren, is het verschil tussen hoog en laag inkomen zelfs nog groter. De befaamde gezondheidskloof is u zeker bekend. Mijnheer de minister, ik heb de volgende vragen. Hoe kijkt u zelf naar de resultaten van het VUB-onderzoek? Wat zijn volgens u de verklaringen voor dit verschil in oversterfte tussen bevolkingsgroepen? Dit waren gegevens van de eerste coronagolf. Zijn er intussen al gegevens beschikbaar met betrekking tot de oversterfte tijdens de tweede coronagolf? Indien ja, liggen die resultaten in dezelfde lijn? Wat is volgens u nodig om dit verschil in sterftekans nog beter in kaart te kunnen brengen en een beter zicht te krijgen op de verklaringen daarvoor? Bent u bijvoorbeeld voorstander van het verzamelen van data op basis van etniciteit? Waarom wel of waarom niet? Er zijn daarvoor immers verschillende argumenten te vinden. Welke beleidsconclusies trekt u uit de resultaten van dit onderzoek? Een laatste en iets bredere vraag, wat zult u doen om de gezondheidskloof in het algemeen terug te dringen?
Monsieur le ministre, ma question porte sur les personnes atteintes du VIH et la vaccination. Cela fait plusieurs semaines que des associations ont dénoncé les critères retenus pour considérer un patient séropositif comme étant prioritaire ou non dans le cadre de la campagne de vaccination. Alors que le VIH est considéré en tant que tel comme un facteur de comorbidité, une condition supplémentaire a été fixée pour ne prendre en considération qu’une partie des patients vivant avec cette maladie dans la phase actuelle de vaccination prioritaire. Ma question ayant été déposée il y a plusieurs semaines, votre réponse aura sans doute un certain décalage; néanmoins le sujet reste intéressant. Seules les personnes séropositives ayant moins de 350 lymphocytes T CD4 par microlitre sont prises en considération dans la phase actuelle de la vaccination. Or, les personnes atteintes du VIH sont nombreuses à ne pas connaître leur taux de CD4. Cette décision qui aurait été prise sans concertation avec les acteurs de terrain et les personnes concernées, suscite une incompréhension et une inquiétude bien légitimes. De plus, la procédure qui nécessite de devoir d’abord passer par son médecin traitant afin de faire valoir cette condition prioritaire n’est pas connue de ce public. Certaines personnes, pensant qu’elles font légitimement partie du public prioritaire pour la vaccination attendent donc une convocation qu’elles ne recevront pourtant pas, les conditions ayant été modifiées. Les personnes vivant avec le VIH sont environ 20 000 dans notre pays. Au rythme actuel de la campagne de vaccination (80 000 injections par jour et plus aujourd'hui), elles ne représentent qu’un quart des injections prévues en une seule journée. Au vu des critiques formulées, comptez-vous supprimer cette condition supplémentaire? Vu les problèmes en matière de communication qui ont plongé ce public dans un grand désarroi et l'accélération de la campagne de vaccination, envisagez-vous de permettre la vaccination dès aujourd'hui de tous les publics séropositifs? Comment faire pour réparer ce qui est en fait une erreur de communication?
Monsieur le ministre, je vais en référer au texte de mes questions n° 55017749C sur l'accès des pharmaciens aux données de vaccination d'un patient et n° 55017754C sur la fiabilité des données relatives à l'occupation des lits covid-19. J'avais également introduit une question relative à la détresse émotionnelle du personnel infirmier, aggravée en période de crise sanitaire, mais je vois qu'elle a été reportée au débat de vendredi. J'y voyais un lien avec le débat d'actualité covid, d'autant que votre cabinet a rencontré le personnel infirmier hier. J'aurais donc voulu obtenir des précisions sur l'accompagnement psychologique, et j'espère que nous pourrons tenir ce débat vendredi et qu'il ne sera pas encore reporté aux calendes grecques. Je pense qu'il est vraiment urgent, compte de la situation, que nous puissions avoir une réponse. Je vous remercie.
Monsieur le président, monsieur le ministre, alors que la vaccination s'accélère de plus en plus, la question d'élargir la cible se pose davantage. On inclurait les moins de dix-huit ans dans cette campagne. Toutefois, le patron de l'OMS appelle, quant à lui, à ne pas vacciner les enfants pour donner ces doses à l'initiative Covax et aux pays défavorisés. Monsieur le ministre, envisagez-vous de vacciner les moins de dix-huit ans pour atteindre une meilleure immunité de groupe? Que pensez-vous de la demande formulée par le directeur de l'OMS? Quand une décision sera-t-elle prise dans ce cadre? Quand devrions-nous avoir le feu vert de l'Agence européenne des médicaments (EMA) concernant le vaccin Pfizer, ciblant les douze à quinze ans? Ma seconde question concerne la capacité des vaccins à freiner la transmission du covid. Une étude anglaise a effectivement montré que les personnes infectées par le virus trois semaines après avoir reçu une première dose de vaccin ont entre 38 et 49 % moins de risques de transmettre le virus au sein de leur foyer. Monsieur le ministre, que pensez-vous de cette étude? À ce jour, de quelles informations dispose-t-on concernant la capacité des vaccins à freiner la transmission du virus? Une personne vaccinée reste-t-elle contagieuse si elle a été en contact avec ce virus? L'argument de la protection de l'entourage se voit renforcé par le biais de cette étude. Avez-vous l'intention de communiquer à ce sujet pour renforcer davantage l'adhésion à la vaccination? J'en arrive ainsi au troisième thème. Fin mars, le gouvernement fédéral avait annoncé qu'il mettait un million de test antigéniques rapides gratuits à disposition des entreprises où le télétravail n'était pas possible et ce durant un mois. L'idée était de déployer ces tests de manière répétitive et systématique. Cependant, sur le million de tests mis à disposition par le fédéral, seuls 375 000 ont trouvé preneurs. Monsieur le ministre, à ce jour combien d'entreprises ont-elles eu recours à ces tests antigéniques rapides et gratuits? Selon vous, pour quelle raison ces tests n'ont-ils pas le succès escompté? Selon la Co-Prev, la coupole des services externes de prévention et de protection au travail en Belgique, ces tests antigéniques rapides sont utiles principalement en cas de clusters mais pas de manière généralisée. J'aurais aimé vous entendre à ce sujet et au sujet de la manière de convaincre les entreprises d'y recourir.
Monsieur le président, j'ai, pour ma part, deux questions. La première concerne les tests PCR et leur gratuité dans le cadre du passeport européen et de la volonté de permettre la libre circulation, notamment lors des vacances estivales. Au départ, l'idée portait sur un passeport mettant en évidence le fait d'avoir été vacciné. Et puis, l'idée a été élargie pour éviter la discrimination. La vaccination a pris un grand coup d'accélérateur partout en Belgique – et je le vois singulièrement aujourd'hui en Wallonie. Cependant, tout le monde n'a pas encore accès au vaccin. Pour permettre à chacun de voyager, il est proposé de présenter un test PCR négatif, qui, malheureusement, ne serait pas gratuit. Test Achats a souligné l'importance de la gratuité de ce test PCR. Tout le monde n'a pas accès au vaccin, mais tout le monde n'a pas forcément les moyens non plus de se payer le test PCR. Test Achats l'a évoqué, le Parlement européen l'a évoqué, et nous l'évoquons également avec notre groupe. Soyons attentifs à ne pas créer une nouvelle discrimination qui serait préjudiciable et difficilement supportable pour nos concitoyens. Monsieur le ministre, quelle est votre attitude, quelle est votre vision par rapport à cette gratuité ou non du test PCR? La deuxième question parle d'argent, et d'argent important. L'arrêté royal du 30 septembre 2020 fixe une intervention financière temporaire de l'assurance obligatoire soins de santé dans les coûts des mesures de protection spécifique et du matériel pour l'ensemble des dispensateurs de soins. Trois périodes vont être remboursées. La première s'est déroulée de début mai à fin août, et son paiement a été exécuté sans problème. La deuxième a commencé début septembre pour se terminer fin novembre. Là, patatras, les primes qui devaient être payées fin mars ne l'ont pas été, suite à un avis négatif de l'Inspection des finances. Nous sommes maintenant au mois de mai, et ces primes pour régler le matériel et les équipements de protection contre le virus ne sont toujours pas payées. Monsieur le ministre, quels obstacles privent-ils les soignants de ce remboursement? Ont-ils reçu des informations concrètes? Quand vont-ils recevoir le paiement pour la seconde période?
Monsieur le président, monsieur le ministre, j'ai déjà eu l'occasion d'interroger le premier ministre jeudi dernier concernant la prise en charge du coût des tests PCR dans le cadre du coronapass ou plutôt du covid safety ticket, pour faire plaisir à certains présidents de parti. J'aimerais à nouveau aborder cette problématique puisque ce pass devrait permettre aux citoyens de participer à de grands événements en toute sécurité en attestant être vaccinés ou encore disposer d'un test PCR négatif. Certains plaident aujourd'hui pour qu'un tel test soit aussi exigé par exemple pour assister à un mariage ou pour permettre notamment aux scouts de participer à des camps. Monsieur le ministre, estimez-vous qu'il faille élargir le recours au test PCR pour d'autres types d'activités que les grands événements? Il est pour nous essentiel de garantir la non-discrimination de ceux qui n'auraient pas encore pu bénéficier de la vaccination qui est gratuite, sachant que ce sont essentiellement des jeunes qui seront concernés. Vous vous êtes déjà prononcé en défaveur du remboursement des tests PCR dans le cadre de la participation à des festivals. Or, vous devez savoir que pour de nombreux jeunes, participer à un festival ou à un camp, c'est parfois épargner durant des semaines voire des mois. Payer un test en plus est parfois très difficile. Comment allez-vous garantir que chacune et chacun puisse avoir accès à ces activités de manière égale?
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, voor de vragen nrs. 55017716C, 55017718C en 55017758C verwijs ik naar mijn schriftelijke neerslag. Deze gaan respectievelijk over de app Coronalert, de zwarteschimmelinfecties in de nasleep van een covidbesmetting en de Britse studie inzake de termijn waarna de tweede prik met het Pfizer-vaccin wordt toegediend. Mijnheer de minister, één vraag wil ik specifiek toelichten. Ik stel ze naar aanleiding van een artikel in Het LaatsteNieuws van 14 mei. Ik vertel u waarschijnlijk niets nieuws, maar de ziekenhuizen krijgen van de federale overheid extra middelen om een antwoord te kunnen bieden aan de instroom van coronapatiënten. Die middelen bestaan enerzijds uit vast deel, maar anderzijds is het grootste deel van die extra middelen afhankelijk van het aantal bedden dat wordt gevuld door coronapatiënten. Ik moet u dat als minister van Volksgezondheid niet uitleggen. Het probleem is echter het volgende. Het vermoeden rijst dat een aantal ziekenhuizen het aantal bedden gevuld met coronapatiënten kunstmatig hoog houdt uit financiële overwegingen. Dat vermoeden werd ook geuit door het HTSC, bij monde van de heer Pedro Facon, die u niet onbekend is en toen nog directeur-generaal van de FOD Volksgezondheid was, en de voorzitter van het HTSC. In een presentatie stelde hij op 26 juni letterlijk dat “het beleid van een aantal ziekenhuizen mogelijk is ingegeven door financiële optimalisatie". Mijnheer de minister, in hoeverre hebt u aanwijzingen dat bepaalde ziekenhuizen inderdaad aan financiële optimalisatie doen, al dan niet van administratieve aard bij de registratie van het aantal bedden dat is gevuld met covidpatiënten? Hoe groot acht u de schaal van deze problematiek? Wordt deze vorm van financiële optimalisatie actief onderzocht of zal dit in de toekomst gebeuren? Indien ja, op welke manier zal dat gebeuren? Behoudens het terugstorten van de middelen, is tot op vandaag niet in echte sancties voorzien voor ziekenhuizen die zich met dergelijke vormen van financiële optimalisatie bezighouden. Plant u op een of andere manier de invoering van een sanctiesysteem? Zo ja, op welke termijn?
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, ik verwijs naar de schriftelijke neerslag van vraag nr. 55016674C over de nieuwe inzichten met betrekking tot de behandeling van COVID-19. Ik denk dat ik deze vraag reeds voor de derde keer stel. Hetzelfde geldt voor de volgende vraag nr. 55016675C over de mobiele vaccinatieploegen, vraag nr. 55016815C over de Indiase variant en de Indiase studenten die erbij betrokken zijn, vraag nr. 55017755C over het vaccinshoppen in Brussel, vraag nr. 55017347C over hersenmist, vraag nr. 55017352C over het KB van uw collega die de plastic mondschermen wil verbieden en vraag nr. 55017382C over het vaccinatiepaspoort. Ik wil u ook nog twee bijkomende vragen stellen over iets wat vanochtend in mijn mailbox belandde. Hopelijk krijg ik daarvoor tijd genoeg. Een eerste vraag gaat over de kosten van de vaccinatiecampagne. Eind 2020 was er een akkoord over een 80/20 verdeelsleutel voor de kosten van de vaccinatiecampagne. 80 % werd federaal betaald, 20 % zou door de deelstaten betaald worden. Nu blijkt dat er tussen de deelstaten grote verschillen zijn. Uit een berekening van de Inspectie van Financiën van de Vlaamse Overheid blijkt dat het plaatsen van een vaccin in een vaccinatiecentrum in Vlaanderen 52,53 euro kost, terwijl het in Wallonië oploopt tot 71 euro per gevaccineerde. De situatie is erger in de wzc's. In Vlaanderen kost een vaccinatie daar 10 euro, in Wallonië ruim 22 euro. Mijnheer de minister, bent u op de hoogte van die verschillen? Wat is de reden van die grote verschillen? Wie zal de meerkosten van de Waalse vaccinatie betalen? Mijn tweede vraag gaat over de overbodige federale stock. De Inspectie van Financiën meldt in een document dat er een enorme stock aan overtollige vaccins zou zijn. Zo is er sprake van 33,6 miljoen bestelde vaccins, voor een totaalbedrag van bijna 283 miljoen euro. Afhankelijk van hoeveel mensen zich uiteindelijk zullen laten vaccineren, komt men uit op 137 tot 181 miljoen euro aan wat de inspectie van Financiën een "overbodige federale stock" noemt. Kloppen die cijfers? Wat zal er gebeuren met deze overbodige federale stock? Hoe zult u trachten om op zijn minst een deel van de betaalde factuur te recupereren? Wie betaalt die factuur?
Monsieur le président, pour gagner du temps, je m'en réfère au texte de ma question, tel que déposé.
Monsieur le ministre, je souhaite vous interroger sur la situation dans les hôpitaux et sur le testing. Pour ce faire, je me réfère au dépôt du texte écrit pour l'ensemble des mes questions. Depuis notre dernier débat d'actualité, la situation s'est sensiblement améliorée en ce qui concerne nos capacités en soins intensifs avec une baisse des patients covid. Nous connaissons le phasing théorique que vous annoncez périodiquement mais il est évident que, depuis octobre notamment, ces objectifs de phasage du plan d'urgence ne sont pas atteints. Monsieur le ministre, lorsque je vous demande des précisions, vous ne répondez pas vraiment et votre cabinet indique que vous ne disposez pas des chiffres précis. C'est interpellant notamment au vu de l'évaluation du KCE qui demande, depuis décembre 2020, des décisions opérationnelles. Qu'en est-il de la centralisation du suivi des données nationales de lits, des équipements et du personnel ainsi que de l'occupation en temps réel des capacités des soins intensifs ou encore de l'occupation des lits par catégories de soins et de l'indisponibilité du personnel? Je n'avais pas non plus reçu d'informations quant aux formations accélérées qui ont été données ou pas pour l'encadrement en USI. Vous rappelez sans cesse dans la presse le niveau de 500 lits en USI pour prendre de nouvelles décisions. Je vous rappelle à cet égard ma demande de communiquer régulièrement au Parlement, à notre commission, un monitoring précis de ces données dans les différentes catégories de soins. Pour ce qui concerne le testing, durant des mois, il a manqué une stratégie de testing ambitieuse et d'ampleur. Malgré ces mois qui passent et les restrictions prises, nos capacités de testing restent sous-utilisées. Pire, il est encore apparu un nouveau "couac" avec l'impossibilité des livraisons d'autotests pour les écoles à la suite d'un oubli dans les textes encadrant leur mise à disposition. Concrètement, Sciensano indique que, du 7 au 13 mai 2021, une moyenne de 46 500 tests ont été effectués quotidiennement. Si cela correspond à une augmentation de moins de 10 % par rapport au début du mois, cela reste fort peu. Monsieur le ministre, quelle est l'évolution de l'usage des autotests? Quelles mesures nouvelles sont-elles planifiées dès à présent pour favoriser un testing PCR répété et facile d'accès pour la réouverture des secteurs et la gestion de l'après-été? Considérant ces capacités disponibles, ne pensez-vous pas qu'il serait opportun de ne pas faire payer les tests PCR obligatoires pendant les trois prochains mois?
[[…]] Les chiffres relatifs aux décès en fonction des professions exercées constituent un élément d'information utile par rapport à l'ensemble des mesures que l'on prend dans le cadre de cette pandémie, en particulier pour les médecins et le personnel soignant qui ont fait preuve de dévouement durant cette pandémie et qui ont été victimes du covid. Il y a eu un certain nombre de décès parmi le personnel soignant et je trouve qu'il serait logique et légitime que nous puissions connaître le nombre de décès au sein du personnel hospitalier et de la médecine générale. Cette question mérite d'être posée à Sciensano et des instructions devraient pouvoir être données en ce sens. Monsieur le ministre, qu'en pensez-vous? De quelle façon pourrait-on recevoir des informations plus précises par rapport à la morbidité et aux décès au sein des professions en première ligne pendant la pandémie?
Mijnheer de voorzitter, ik verwijs naar mijn vraag nr. 55017429C.
Mijnheer de voorzitter, er is een klein probleempje opgetreden. Mijn vraag nr. 55017731C over de speekseltesten is eigenlijk een schriftelijke vraag. Ik weet niet of ik die opnieuw kan indienen als een schriftelijke vraag. Mijnheer de minister, ik wil mij excuseren, omdat ik uw antwoorden na de vergadering zal lezen. Ik moet immers vroeger vertrekken naar een solidariteitsactie voor het Palestijnse volk in mijn stad, waaraan ik zal deelnemen. Ik verwijs naar mijn vraag nr. 55017787C over de clusters in de bedrijven. Het aantal clusters in bedrijven is nog steeds zeer hoog en het aantal sneltesten besteld door bedrijven is nog steeds zeer laag. Wij hebben vandaag gehoord dat er bijvoorbeeld zelfs een cluster is vastgesteld bij de contacttracers in Sint-Truiden. Hoe zit het nu eigenlijk met de aanpak van clusters in bedrijven? Volgens het vorige weekrapport van Sciensano bevond immers 47 % van de clusters zich in bedrijven. Dat gaat toch om 1.300 bedrijven waar clusters aanwezig zijn. Zo heb ik gisteren nog een diagnose van covid moeten geven aan een van onze plaatselijke vuilnisophalers, die besmet was geraakt in een vuilniswagen. Ook weet ik van mensen uit andere bedrijven die op intensieve zorgen liggen. Het virus waart rond in de bedrijven en dus moeten de werknemers worden beschermd op het werk. Wij verwachten op dat vlak meer actie van u. Mijn volgende vraag is vraag nr. 55017788C over de leveringen van Johnson & Johnson. Er werden 1,4 miljoen vaccins van Johnson & Johnson besteld, maar er zijn nog maar ongeveer 100.000 vaccins geleverd, als mijn informatie juist is, vandaar de vraag wat de plaats is van het Johnson & Johnson-vaccin. Ik heb gisteren zelf voor het eerst een thuisvaccinatie kunnen doen met het Johnson & Johnson-vaccin. Voor bepaalde bevolkingsgroepen en voor de huisartsen is het dus toch een zeer handig vaccin. Aangezien wij een actualiteitsdebat voeren, wil ik graag ook een reactie op de uitspraak van minister-president Jambon, die stelt dat men zelf een tuinfeest mag organiseren in de zomer voor maximaal tien personen. Als men 50 mensen wil uitnodigen, moet men een beroep doen op een cateraar. Ik viel van mijn stoel toen ik dat hoorde en ik denk dat heel veel mensen natuurlijk opnieuw boos zijn over die maatregel. Hoe krijgt u het bedacht? Hoe kunt u denken dat mensen zomaar een cateraar kunnen betalen voor de organisatie van hun tuinfeest? Het is een erg asociale maatregel. Graag had ik uw reactie vernomen. Is de verplichting om een cateraar te nemen om deze zomer een tuinfeest te organiseren effectief een beslissing van het Overlegcomité? Daarmee is er een klassenmaatregel genomen, want rijken kunnen wel gezellig een tuinfeest organiseren, maar de gewone mensen niet.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, ik heb 14 vragen in dit actualiteitsdebat en ik wil heel graag toelichten waarover ze gaan. Dat kan immers ook voor de andere leden interessant zijn. Mijn eerste vraag nr. 55016738C gaat over de testevenementen. Ik verneem graag wat de voorwaarden zullen zijn waaraan deze evenementen moeten voldoen en hoe die evenementen zullen worden gekozen. Ik heb twee vragen over de sneltesten. De eerste vraag, nr. 55017212C, gaat over de medische contactberoepen. Zullen mensen met een medisch contactberoep ook recht hebben op gratis sneltesten of terugbetaalde zelftesten via de apothekers? Zij komen immers in heel nauw contact met de patiënten. De tweede vraag, nr. 55017219C, gaat over de sneltesten voor bedrijven die tot 1 mei gratis waren. Kunt u mij een stand van zaken geven? Hoe ziet u het vervolg hiervan? Zal dat project de komende maanden worden voortgezet? Vraag nr. 55017213C gaat over een project waarbij Baloise Insurance vorige maand 50 thuismonitoringsets voor COVID-19-patiënten leverde aan het UZ Antwerpen. Met die toestellen kunnen patiënten van thuis uit worden opgevolgd, waardoor de druk op de corona-afdeling onder controle kan worden gehouden. Wat is uw appreciatie daarvan? Vraag nr. 55017580C gaat over de uitbraak van COVID-19 in een woon-zorgcentrum in Borsbeek. Hebt u indicaties dat de Indiase variant in ons land circuleert, maar ik denk dat we ondertussen al het antwoord op die vraag kennen. Verder heb ik zes vragen over de vaccinaties en de vaccinatiecampagne zelf. Vraag nr. 55017763C gaat over de uitnodigingen en vooral over de problemen met Doclr, waar bijvoorbeeld 65-plussers geen uitnodiging hebben gekregen omwille van softwareproblemen. Wat is daar de stand van zaken? Vraag nr. 55017764C gaat over de thuisvaccinaties. Ik heb begrepen dat die vooral met Johnson & Johnson zullen gebeuren, maar ik verneem graag of ook andere vaccins op termijn in aanmerking zouden kunnen komen. Wat is de stand van zaken met betrekking tot de thuisvaccinaties? Vraag nr. 55017765C gaat over de vaccinatiestrategie bij jongeren. Wat is daar de stand van zaken? Zullen jongeren onder de 18 jaar ook een vaccin kunnen krijgen? Hoe ver staat het eigenlijk met het testen van de vaccins op jongeren? Een aantal bedrijven overweegt zelfs om een toelating te vragen voor vaccinatie van kinderen van zes maanden. Mijn vraag nr. 55017768C werd ook door een aantal collega's gesteld en betreft de vaccinatiebereidheid in Brussel en Wallonië. Welke acties zullen daar worden ondernomen? Vraag nr. 55017770C betreft de bewaartermijnen van het Pfizervaccin. Die vaccins zouden langer houdbaar zijn in gewone koelkasten. Als dat effectief het geval is, wat zijn dan de gevolgen voor de vaccinatiestrategie? In verband met de vaccinaties verwijs ik ook naar mijn vraag nr. 55017772C. Ik had graag geweten of er al een concrete planning voor het boostervaccin wordt opgemaakt. Mijnheer de voorzitter, ik heb mijn spreektijd wat overschreden en verwijs daarom tot slot naar de tekst van mijn vragen nrs. 55017766C, 55017769C en 55017767C.
Mijnheer de voorzitter, ik heb gezien dat mijn ingediende vraag niet in de lijst met vragen is terechtgekomen. Mogelijk werd mijn vraag een paar minuutjes te laat ingediend. Mijnheer de minister, ik denk dat u sowieso wel een mening hebt over mijn vraag. Verschillende collega's hebben dit onderwerp ook al aangesneden. Het gaat om de overweging om ook 16- en 17-jarigen te vaccineren. Het EMA heeft daarvoor het licht op groen gezet en ook de clinical trials zien er veelbelovend uit. Professor De Maeseneer zei dat hij er heel gerust in is en dat dit praktisch gezien ook heel gemakkelijk te realiseren valt, aangezien er aan de vaccinatiereeks gewoon drie tot vier dagen bijkomen om de 16- en 17-jarigen te vaccineren. Mijnheer de minister, wat is uw mening over de vaccinatie van 16- en 17-jarigen? In de staart van die overweging lees ik dat met het oog op groepsimmuniteit ook de vaccinatie van 12- tot 15-jarigen in het vizier komt. Voor die groep zijn de wetenschappelijke gegevens nog wel een stuk minder overtuigend of minder compleet. Mijnheer de minister, wat is uw mening over de vaccinatie van 12- tot 15-jarigen? Hoe ziet u dat evolueren? Wordt de vaccinatie van die groep in deze vaccinatiecampagne daadwerkelijk overwogen? Voor de vaccinatie van die groepen is de toestemming van hun ouders nodig. Deze vraag behoort tot de bevoegdheden van de deelstaten, maar ik wil u toch vragen hoe dat praktisch kan worden georganiseerd.
Monsieur le président, pour ce qui concerne les variants, je me réfère au texte écrit de ma question n° 55016792C ainsi qu'à la question n° 55017553C concernant l'intervention du fédéral sur les coûts du matériel de protection pour les soignants; j'ai déjà questionné le ministre dix fois sur ce sujet! Monsieur le ministre, j'aurais voulu vous interroger plus particulièrement sur la raison pour laquelle les médecins et les pharmaciens bénéficient d'un complément d'honoraire pour les prestations inconfortables le week-end et en soirée, alors que ce n'est pas prévu pour les infirmiers - situation qu'ils trouvent évidemment fort injuste. Pourriez-vous nous en donner les raisons? Surtout, est-il possible d'y remédier? C'est une question d'équité, me semble-t-il. À présent, j'aimerais aborder l'enjeu de la vaccination, en particulier sous l'angle de l'hésitation vaccinale contre laquelle un combat stratégique doit être livré. Je plaide encore une fois pour que les médecins généralistes - non sous réserve de certaines conditions très compliquées, mais très largement - puissent vacciner. Il s'y joue une question majeure de confiance. Vous savez que, du côté de Pfizer, les critères de conservation sont modifiés, puisque ce vaccin peut, désormais, être conservé un mois au frigo et non plus au congélateur. Allons-nous, par conséquent, avancer pleinement avec les médecins généralistes? Ne considérez-vous pas que le temps soit venu pour un travail de terrain approfondi, de manière à pouvoir vacciner les plus fragiles, notamment en collaboration avec des associations? Enfin, s'agissant de l'hésitation vaccinale chez les soignants, je suis parfois étonnée de la manière dont on présente les chiffres. En effet, plusieurs soignants ont eu le covid, ne sont pas nécessairement considérés comme vaccinés, mais devraient pourtant l'être. Je pense notamment à ceux qui exercent dans les maisons de repos. Il serait donc judicieux de les prendre en compte dans les calculs, ouvrant ainsi la possibilité à davantage de visites de familles, alors que ces établissements ne le permettent pas encore. J'en viens à l'autre arme dont nous bénéficions, dans l'attente d'un taux de vaccination plus élevé. Il s'agit naturellement de l'enjeu du testing, notamment pour affronter la menace représentée par certains variants. S'agissant d'activités plus risquées, examinées sous l'angle européen, je plaide - avec des acteurs de soins éminents de notre pays - en faveur d'un coronapass. Pour ce faire, une condition sine qua non s'impose: la gratuité des tests pour le public qui n'a pas encore eu accès à la vaccination. En l'occurrence, ce ne fut pas votre choix. Je vous ai entendu sur RTL indiquer que, si l'on avait assez d'argent pour partir en vacances ou pour se rendre à Tomorrowland, on pouvait s'offrir un test PCR. Permettez-moi de vous dire que des ménages aux revenus modestes ont économisé toute l'année pour partir en vacances. À supposer qu'ils soient cinq ou six dans le même foyer, imaginez-vous que cela représente un budget de l'ordre de 250 à 300 euros? En l'espèce, j'aimerais que s'établisse une certaine forme d'équité pour ceux qui n'ont pas encore eu accès au vaccin. Il me paraît incorrect de ne pas prévoir cette gratuité. Enfin, j'ai deux questions pour lesquelles je renvoie au texte écrit tel que déposé: la question n° 55017774C sur la vaccination des transfrontaliers notamment pour le volet de l'encodage dans le prochain pass européen et la question n° 55017776C relative à la vaccination des Belges à l'étranger.
Monsieur le président, je renvoie au texte de ma question écrite pour la question relative à la plateforme fédérale Doclr.
Monsieur le président, je renvoie à mes questions écrites telles que déposées. Monsieur le ministre, je vous interpelle sur d'autres sujets d'actualité. Tout d'abord, le plan de ventilation. La presse a révélé qu'un arrêté ministériel vise aujourd'hui à fixer les règles de mise sur le marché des systèmes de purification d'air dans les lieux publics (hors usage médical). Cet arrêté devrait entrer en vigueur à la fin du mois. C'est une bonne chose de traduire en normes contraignantes ce qui avait été coulé par l'avis du Conseil supérieur de la Santé sur les différentes techniques utilisées, leur efficacité et sur leur danger potentiel et de le faire savoir rapidement au secteur. Les entreprises, qu'il s'agisse de l'horeca ou des salles de fitness et de spectacle, pourront-elles se faire rembourser l'achat de ces dispositifs à partir du moment où elles auront enregistré leur système de ventilation auprès du SPF? Qu'en est-il des autres entreprises qui, elles, ont acheté en toute bonne foi des dispositifs qui ne sont finalement pas aux normes? Dans quelle mesure peuvent-elles solliciter une dérogation? En effet, votre arrêté ministériel en prévoit une pour les fabricants (leur mise sur le marché) mais pas pour les utilisateurs, c'est-à-dire pour l'utilisation en tant que telle des dispositifs qui auraient été achetés avant l'adoption de cet arrêté ministériel? En ce qui concerne la vaccination du personnel soignant dans les maisons de repos (MR), vous avez suivi l'actualité comme nous. Onze cas de covid ont été observés dans une MR (le Foyer Notre-Dame de la Paix à Audregnies) alors que 96 % des résidents y avaient été vaccinés. Cette situation relance la question du caractère obligatoire de la vaccination du personnel soignant qui encadre des personnes vulnérables. Dans cette MR, seuls 66 % du personnel ont été vaccinés. On sait que ce sont les entités fédérées qui sont compétentes pour les maisons de repos et la prévention. Il n'en demeure pas moins que nous sommes ici face à une urgence sanitaire qui relève de la compétence fédérale et qui peut justifier des mesures contraignantes pour préserver la sécurité à la fois du personnel et des clients et patients lorsqu'il y a vraiment un risque inhérent à ce métier. C'est le cas en l'occurrence d'une maison de repos face au covid-19. Je voulais donc connaître votre position face à une éventuelle obligation de vaccination pour le personnel soignant des maisons de repos. Pour ce qui concerne la rémunération du personnel soignant dans les centres de vaccination, là aussi, un projet d'arrêté royal définit un financement horaire pour les prestataires externes, avec des taux horaires différents pour les médecins et les pharmaciens, d'une part, et pour les infirmiers, d'autre part. Or, les infirmiers nous rapportent – ainsi que ma collègue Fonck l'a évoqué tout à l'heure – que la suppression de la prime de week-end et des jours fériés ne concerne que le personnel infirmier, et pas les autres prestataires. Pouvez-vous nous fournir des explications quant à cette situation, qui constitue une injustice? Va-t-elle être corrigée? Enfin, j'en terminerai par la question de la vaccination des jeunes. La presse aujourd'hui révèle qu'un jeune de moins de 35 ans sur quatre refuse catégoriquement de se faire vacciner. Or, on sait très bien que notre couverture vaccinale doit concerner toutes les tranches d'âge, de sorte qu'aujourd'hui, certains experts tels que M. Vincent Yzerbyt, professeur de psychologie sociale à l'UCL et membre du groupe de travail "Psychologie et Corona" préconisent de ne pas faire passer les plus jeunes en dernier lieu dans l'ordre de vaccination, estimant qu'une attente trop longue risque finalement de peser sur la motivation de la majorité des jeunes qui veulent se faire vacciner. Ma question est donc très simple, monsieur le ministre: que répondez-vous à ces suggestions, et dans quelle mesure le pouvoir fédéral soutient-il les entités fédérées dans leurs campagnes spécifiques à destination des jeunes?
Mijnheer de voorzitter, ik heb heel veel vragen ontvangen en ik zal proberen daarop te antwoorden binnen het tijdsbestek. Ik wil eerst een mogelijk misverstand uit de wereld helpen, naar aanleiding van gestelde vragen over het verschil in de kostprijs van de vaccinatie dat geobserveerd zou worden in Vlaanderen, Wallonië en Brussel. Het misverstand zou kunnen zijn dat de federale overheid in haar aandeel van de financiering van de vaccinatiecampagne een onderscheid zou maken tussen wat door de federale overheid bijgedragen wordt aan Vlaanderen, Brussel of Wallonië. Dat zullen we natuurlijk niet doen. Wij zullen vanzelfsprekend in de financiële bijdrage van de federale overheid eenzelfde financiering aanbieden per gevaccineerde in de drie regio's. Op dit ogenblik loopt er een onvermijdelijk complexe discussie over wat de juiste kostprijsberekening van de vaccinatiecampagne is. Daar komen immers heel wat verschillende kostenelementen bij kijken. We bekijken wat de juiste kostprijsberekening is. Als de federale overheid 80 % van de kostprijsberekening draagt en de regio's of Gemeenschappen 20 %, moeten we eerst weten over hoeveel het gaat, om te berekenen wat 80% concreet betekent. Ook als er vastgesteld zou worden dat de feitelijke kostprijselementen waarover we beschikken verschillend zijn tussen de Gewesten, zal de federale overheid vanzelfsprekend werken op basis van een uniform forfait. Iets anders kan ik mij moeilijk indenken. Die discussie is wel nog niet afgerond. Wat is precies de omvang van de totale kostprijs? Welke elementen worden in rekening gebracht? Hoe berekenen we dat? Daar zijn we nog niet uit en daar zullen we waarschijnlijk ook nog niet zeer snel uit zijn. Dat is ook geen urgentie. De urgentie is nu om mensen te vaccineren. Ik wil dat misverstand wel graag meteen, bij het begin van deze vergadering, uit de wereld helpen opdat het niet zou beginnen rondgaan. Ik zal antwoorden op vragen die in volgorde zijn gesteld over de epidemie, de bestrijding van de epidemie en de situatie in de ziekenhuizen. Dat is tamelijk veel, dus ik zal tamelijk lang aan het woord moeten zijn. Met betrekking tot de epidemie en de maatregelen zal ik niet herhalen wat in algemene lijnen al is aangekondigd na de vergadering van het laatste Overlegcomité. We hebben een soort van bestek gemaakt voor opeenvolgende stappen die we willen zetten van nu tot in de zomer en na de zomer om terug te keren naar het normale leven. We hebben dat ook de naam Zomerplan gegeven. Ik meen dat u de algemene lijnen ervan kent en ik ga die hier niet herhalen. De concrete implementatie van een aantal punten moet wel nog verder uitgewerkt worden. Ik zal dan ook niet ingaan op bepaalde zeer specifieke vragen. Men heeft wat dat betreft onder andere verwezen naar de discussie over feesten in de tuin. Ik zal daar nu niet op ingaan omdat de specifieke implementatie van een aantal algemene beslissingen van het Overlegcomité nog vastgelegd moet worden. Meer in het algemeen bevindt België zich in een situatie waarin aan de ene kant een aanzienlijk deel van de bevolking al immuniteit heeft opgebouwd. We hebben immers vastgesteld dat 18 % van de bloeddonors in België in december 2020 antistoffen had tegen COVID-19. Sindsdien werden ook heel veel mensen gevaccineerd want op dit ogenblik heeft 42 % van volwassenen ten minste een eerste dosis van het vaccin gekregen. Er is dus een krimpend deel van de bevolking dat nog susceptibel is en een snel groeiende groep mensen die gevaccineerd is of geïmmuniseerd door de ziekte. Deze mensen leven naast en door elkaar. Het risico in een dergelijke situatie is dat de selectiedruk op het virus ervoor zorgt dat er varianten ontstaan en zich verspreiden die misschien deels ontsnappen aan de immunisatie of de vaccinatie, hoewel we daar op dit ogenblik geen enkele concrete aanduiding voor hebben. Dat is echter een mogelijk risico. Los daarvan blijft het in deze tussenfase wel zaak om de viruscirculatie zo laag mogelijk te houden en de kans op het ontstaan van varianten te verkleinen. Als men de viruscirculatie zo laag mogelijk wil houden, dan betekent dit dat men toch voorzichtig moet zijn wat betreft het vermenigvuldigen van contacten tussen mensen. Daarbij moet men bekijken hoeveel mensen gevaccineerd zijn, wat er in de ziekenhuizen gebeurt en hoe houdbaar de min of meer strenge regels zijn die men mensen oplegt die de behoefte hebben om terug een vrijer leven te kunnen leiden. Men moet al die elementen naast elkaar leggen, wat een moeilijke evenwichtsoefening is, tijdens elke vergadering van het Overlegcomité. Er zijn twee uitersten die eigenlijk geen van beide correct zijn. Het ene uiterste is de idee dat men, als de kwetsbare mensen gevaccineerd zijn, de samenleving helemaal terug kan openen om opnieuw een volledig normaal en vrij leven te leiden, zoals we dat vroeger gedaan hebben en weer willen doen. Dat is waarschijnlijk wat te voortvarend en het wordt ook niet voorgesteld. Het andere uiterste is stellen dat we moeten wachten tot iedereen volledig gevaccineerd is, ook alle jongeren, en dat we allerlei beperkingen uit de voorbije maanden in stand moeten houden zolang dat niet het geval is. Dat is het andere uiterste. Het is zaak om tussen die beide uitersten de juiste middenweg te vinden. Daarbij komen bepaalde discussies terug waarop ik even wil inpikken. Wat de mondmaskers betreft, u vindt de argumenten daarvoor en de wetenschappelijk basis, met allerlei referenties naar literatuur, terug in de adviezen van de consensuswerkgroep. U kan dat alles terugvinden op de website van Sciensano. Sta mij toe op te merken dat de doelstelling van de mondmaskers is om de drager ervan maar vooral ook de omgeving te beschermen tegen besmettelijke druppels en microdruppels die vrijkomen bij zowel het praten als het ademen. Daarom wijzen wij er altijd op dat mond en neus moeten bedekt zijn en dat het masker aan de zijkanten goed moet aansluiten. Wij stelden inderdaad vast dat sommige mondschermen niet aan die doelstellingen beantwoorden, zoals plastic mondschermen, die geen werkzaamheid hebben, precies omdat ze onvoldoende de verspreiding van de microdruppels en grotere druppels tegenhouden. Niet alleen in België werd dat besproken. Dat is ook bij de Wereldgezondheidsorganisatie een issue. Er is behoorlijk wat consensus dat het om mondmaskers moet gaan die kin, mond en neus bedekken en die nauw aansluiten aan de zijkanten. Daar zit precies het probleem met bepaalde types plastic mondschermen, die daaraan niet voldoen. Daarom wordt ook aangegeven dat zij niet echt adequaat zijn qua bescherming. Hoelang moeten mensen en welke mensen dan een mondmasker dragen? Dat is een complexe vraag. Ik heb het Coronacommissariaat en een uitgebreide GEMS advies gevraagd wat de toenemende vaccinatiegraad van de bevolking betekent voor onze individuele en collectieve vrijheden. Natuurlijk is er ook al veel publiek debat over het thema geweest. Ik wil daar nog niet over uitweiden, vooraleer ik het advies heb ontvangen. Het is alleszins op komst en ik hoop binnenkort aan de hand van het advies een rijk debat te kunnen laten voeren. Er is de vraag gesteld over de voorwaarden voor de heropening van de horeca. Ze verwijst enigszins naar dezelfde kwestie. De voorwaarden voor de heropening van de horeca op 8 mei 2021 zijn in consensus vastgelegd in het Overlegcomité, dat zich daarbij niet heeft gebaseerd op één enkele studie, maar wel op een combinatie van allerlei wetenschappelijke en praktische elementen. Opnieuw is er de vaststelling dat SARS-CoV-2 wordt overgedragen door grote druppels alsook door microdruppels, de zogenaamde aerosolen. Dat is de reden waarom in een eerste etappe van versoepelingen de voorkeur wordt gegeven aan buitenactiviteiten, waar door de natuurlijke verluchting de microdruppels snel worden afgekoeld en verdund. Natuurlijk kunnen er ook op korte afstand, namelijk minder dan anderhalve meter, besmettingen gebeuren door grotere druppels. Het is zeker relevant na te denken over de rol die bijvoorbeeld plexiglas of plexischermen kunnen spelen om grote druppels tegen te houden. Het lijdt geen twijfel dat plexischermen tussen mensen de verspreiding van grote druppels kunnen tegenhouden. Dat veronderstelt wel dat de plexischermen voldoende groot en hoog zijn. We hebben in de praktijk vastgesteld dat dat niet altijd het geval is. Anderzijds moet men erover waken dat men door de plaatsing van plexischermen, windschermen of regenluifels niet in de feiten een min of meer afgesloten ruimte creëert, waarbij de natuurlijke ventilatie eigenlijk niet meer voldoende is en men dus wel af te rekenen krijgt met het probleem van de aerosolen. Een argument waarom we in eerste instantie liever geen plexischermen wilden bij de heropening van de horeca op 8 mei, was dat we een te grote concentratie van mensen op de terrassen wilden vermijden. We wilden genoeg ruimte tussen mensen en dus niet al te veel volk op elkaar gepakt, waardoor ook het personeel zich op een voldoende veilige manier kon bewegen. Die elementen in onze inschatting kunnen evolueren. Dat is ook aangegeven op de jongste vergadering van het Overlegcomité. Dat zijn eigenlijk de redenen waarom plexischermen buiten niet in aanmerking zijn genomen bij de heropening van 8 mei. Dat is ook de reden waarom we voorlopig bij die beslissing blijven en waarom we ook met betrekking tot de heropening van de horeca binnen, wat we hopen te kunnen doen op 9 juni, er niet van uitgaan dat er binnen plexischermen worden geplaatst. Daar gaan we absoluut niet van uit. Maar dat zijn evolutieve gegevens, ik geef u gewoon wat de huidige situatie is en wat de argumenten zijn. Er zijn vragen gesteld over de handhaving van de maatregelen op de werkvloer, dus de controles. Sinds 2 november 2020 werden 44.778 werkgevers gecontroleerd op de naleving van sociale wetgeving en de naleving van preventiemaatregelen in de strijd tegen COVID-19. Daarbij werden bij 18.037 werkgevers één inbreuk of meerdere inbreuken vastgesteld. Bij extra controles bij 35.973 werkgevers waren er 9.644 werkgevers in overtreding. Specifiek voor telewerk werden er 23.327 werkgevers gecontroleerd, waarbij er 2.823 werkgevers in overtreding waren. Met betrekking tot de virusvarianten kan ik zeggen dat de Indische variant voor het eerst in België werd gedetecteerd in de week van 13 tot 20 april. Dat was bij mensen zonder reisgeschiedenis. Later werd die ook gedetecteerd bij Indische studenten die aankwamen uit India. Die studenten hadden een specifiek subtype, namelijk de B.1.617.2. Op 28 april waren er acht bevestigde gevallen, plus vijftien studenten met positieve PCR in de cluster in Aalst en negen studenten met positieve PCR in de cluster in Leuven. In de week van 20 tot 27 april werden er bijkomend nog vier extra patiënten met de Indische variant geïdentificeerd, waarbij nog niet geweten is of er sprake is van enige reishistorie. Het gaat om drie patiënten met subtype B.1.617.1, een met subtype B.1.617.2. De studenten in die twee clusters waren niet in contact geweest met de Belgische bevolking. Zij hebben zich vanaf hun aankomst per bus in Aalst en Leuven aan een strikte quarantaine gehouden. Ze zijn goed opgevolgd en geïnformeerd door de medische diensten van de opleiding. Ze hebben zich dus niet gemengd onder de bevolking. Er was dan ook geen reden om de positieve testen uit deze geografische regio's bijkomend te onderzoeken. Twee van de drie subtypes van de zogenaamde Indiase variant, B.1.617.1 en B.1.617.2, hebben gelijkaardige mutaties als andere varianten die een verhoogde transmissie, een ziekmakend vermogen of een mindere gevoeligheid voor neutralisatie door antilichamen hadden. Deze subtypes vertonen bijvoorbeeld een mutatie op de positie 681 van het spike-eiwit, gelijkaardig aan wat wordt gezien in de Britse variant, waardoor er misschien een verhoogde transmissie is. Hoewel voorzichtigheid geboden is, is dit geen voldoende bewijs dat we dit bij deze variant ook zien. Het is ook niet zeker of en in hoeverre de huidige snelle toename van COVID-19 in India aan deze variant te wijten is, aangezien er ook andere factoren meespelen in dit land, zoals de toename van andere varianten en het verminderd respecteren van de noodzakelijke maatregelen. Kort samengevat, de Indiase variant circuleert, maar met een lage prevalentie. Wij moeten dus inderdaad zeer nauwgezet optreden ten aanzien van reizigers uit India, zoals we ook zeer nauwgezet optreden ten aanzien van reizigers uit Zuid-Afrika en Brazilië. De Braziliaanse variant is al enige tijd aanwezig in België. Hij was tamelijk zeldzaam, maar de aanwezigheid is gestegen tot ongeveer 8 % van alle covidinfecties. We weten dat deze Braziliaanse variant besmettelijker is dan vroegere varianten, misschien besmettelijker dan de Britse variant, misschien minder gevoelig aan de immuniteit die werd opgewekt door vorige varianten. Of dat betekent dat hij minder gevoelig is voor de huidige vaccins is nog niet geweten. Het is ook niet duidelijk of dit een ernstiger ziektebeeld geeft. In het systeem van moleculaire surveillance wordt een steekproef genomen van ongeveer 5 tot 10 % van alle positieve PCR-stalen, waarop de volledige sequentieanalyse wordt uitgevoerd, om gekende en eventuele nieuwe varianten op te sporen. Deze stalen worden willekeurig geselecteerd binnen een aantal peillaboratoria om ervoor te zorgen dat ze een representatief beeld geven van alle positieve stalen in het land. Op die manier zouden de resultaten van de baseline surveillance de genetische diversiteit van de virussen die in België circuleren moeten weerspiegelen. Het absolute aantal per provincie per week wordt bepaald op basis van het aantal inwoners per provincie. Het procentuele aantal, dus de 5 à 10 % waarover ik het daarnet had, wordt bepaald aan de hand van richtlijnen van ECDC. Een sequentieanalyse duurt meerdere dagen en wordt in batch uitgevoerd. Bovendien komen de meeste stalen voor de baselinescreening uit andere laboratoria, waar eerst een primaire PCR-analyse wordt uitgevoerd, waarna er een tweede transport moet volgen naar het sequentielaboratorium. Bij een positief resultaat wordt het staal doorgestuurd, indien geselecteerd voor de baselinesurveillance en dat tweemaal per week. Na de wet-labanalyse volgt er nog een deel dry-labanalyse, waarbij de gegevens worden geanalyseerd en verwerkt. Dit vergt voor een sequentieanalyse meer tijd en expertise dan voor een PCR-test. Er zit dus een toch wel verklaarbare doorlooptijd op het uitvoeren van de baselinesurveillancestalen. Daarom moeten de cijfers voor de recentste twee weken steeds met voorzichtigheid worden geïnterpreteerd, omdat het aantal geanalyseerde stalen voor die weken nog niet volledig is. De versterkte moleculaire surveillance waarover ik het had, gebeurt in ons land sinds januari 2021. Dan kom ik aan de situatie in de ziekenhuizen. Het is duidelijk dat de patiëntenpopulatie in de ziekenhuizen jonger wordt, doordat de oudere bevolking gevaccineerd is. Er zit ook logica in het feit dat men met een jongere patiëntenpopulatie proportioneel meer patiënten naar intensieve zorgen doorstuurt. Ik ga niet terugkomen op dingen die vroeger reeds gezegd werden, namelijk op maatregelen die wij hebben genomen om de capaciteit in de ziekenhuizen te vergroten, door bijvoorbeeld een mid-carecapaciteit uit te bouwen. Ik verwijs naar de corona-high-oxygen-carebedden. De vraag was waarom er vandaag meer patiënten op een ICU belanden. Het gaat om een jongere populatie. In vergelijking met de veel oudere patiënten waarmee wij vroeger te maken hadden, worden zij misschien gemakkelijker opgenomen op een ICU. Er zijn ook studies die zeggen dat er hoe dan ook meer hospitalisaties zijn in verhouding met het aantal besmettingen, door de Britse variant. Wij zijn opnames op intensieve zorgen pas sinds kort meer in detail aan het analyseren, omdat wij in real time nood hebben aan meer gegevens over wat er precies gebeurt in de ziekenhuizen en wat precies de factoren zijn die bepalend zijn voor de overgang van gewone hospitalisatie naar een opname in een ICU. Dit is relatief nieuw. Wij vragen nu dus meer gegevens. Het vraagt natuurlijk ook een beetje tijd om ervoor te zorgen dat die gegevens correct gerapporteerd worden en dat wij die correct presenteren. Wij zijn bezig om de gedetailleerdere gegevens over de kenmerken van de patiënten op ICU's raadpleegbaar te maken. De verblijfsduur in ICU's en in ziekenhuizen in het algemeen schatten we elke dag op basis van de beschikbare informatie. Die schatting wordt ook meegenomen in onze voorspellingsmodellen. In het algemeen zou ik toch willen zeggen dat de situatie in de ziekenhuizen op dit ogenblik duidelijk aan het verbeteren is. Laten we zeggen dat ik alvast zeer optimistisch gestemd ben over hoe we de epidemie hebben aangepakt en het resultaat dat we boeken, dankzij de maatregelen die we genomen hebben en de vaccinatie. Optimisme wil niet zeggen dat men niet voorzichtig moet blijven, maar ik denk dat we duidelijk betere cijfers zien. Er zijn vragen gesteld over de verschillen in behandeling. Patiënten zijn niet gelijk. Het is ook niet zo dat elke therapie voor een ogenschijnlijk gelijke aandoening voor elke patiënt gelijk is. Ziekenhuizen en artsen zijn ook niet gelijk. Er is ook therapeutische vrijheid. Daarom vind ik dat we voorzichtig moeten zijn met het beoordelen van wat we zien. Dat is ook de reden waarom Sciensano, samen met de experten van de Belgische Vereniging voor Intensieve Geneeskunde, grondig analyseert wat er gebeurt tijdens deze pandemie en terugkoppelt met besluiten en aanbevelingen. La situation dans les hôpitaux est aussi suivie en détail par le Comité Hospital & Transport Surge Capacity (HTSC). Grâce aux performances surhumaines du personnel mais aussi aux conseils de ce Comité HTSC, notre système de soins a pu continuer à fonctionner depuis plus d'un an maintenant. Le Comité a demandé un rapport à l'équipe "Audit des hôpitaux" qui est une équipe mixte SPF, INAMI, AFMPS, concernant l'évaluation du risque d'accumulation des soins reportés. Le rapport de l'état des lieux après la deuxième vague est en voie de finalisation et le rapport sur la troisième vague est demandé. Après la deuxième vague, la conclusion était qu'il faudrait une augmentation de 25 % des capacités hospitalières pendant un an afin de résorber le retard, ce qui est quand même très considérable. Nos hôpitaux font donc les premiers pas vers la normalisation mais cela ne signifie pas que tous les soins différés peuvent soudainement être rendus. Des efforts supplémentaires tant humains que financiers devront être consentis. Comme je vous l'ai expliqué, nous sommes en train de développer les efforts pour capter les informations pertinentes en temps réel depuis les différents systèmes informatiques des hôpitaux. Ces efforts sont suivis par le commissariat et par notre administration. Je vous rassure, le Comité HTSC ne navigue pas à l'aveugle. Il centralise les chiffres des hôpitaux et m'en fait part deux fois par jour, sept jours par semaine. Mevrouw Gijbels en anderen stelden vragen over symptomen, immuniteit en etniciteit. Als wij de kans op overlijden per etniciteit onderzoeken rekening houdend met demografische factoren, leeftijd, geslacht, comorbiditeiten en reden van opname, dan zien wij geen statistisch significant verschil in overlijdenskans tussen verschillende etniciteiten. Wegens de overlap tussen etniciteit en socio-economische en sociodemografische factoren moeten wij kunnen corrigeren voor deze factoren om uit te maken of etniciteit of socio-economische factoren een rol spelen in slechtere uitkomsten bij de ziekte. Socio-economische data worden niet binnen Sciensano verzameld, maar wel door Statbel. Er is in de voorbije maanden gewerkt aan een koppeling van socio-economische gegevens aan de klinische ziekenhuissurveillance op basis van het rijksregisternummer. Een informatieveiligheidscommissie moet oordelen of die koppeling mogelijk is binnen het wettelijk kader. Bovendien moet er een samenwerking worden opgestart met externe groepen om te identificeren welke variabelen relevant zijn om te koppelen, hoe de data verwerkt zullen worden, waar zij beveiligd zullen worden, enzovoort. De analyse van doodsoorzaken in 2020 zal zeker aanvullende informatie opleveren, maar, zoals eerder gezegd, wij krijgen die analyse slechts met vertraging. Voor 2020 zullen wij die analyse niet vóór 2022 krijgen. Een onderzoek van onder meer de VUB naar oversterfte en etniciteit toont wel het belang aan van de problematiek en met name het belang van ongelijkheid inzake gezondheid. Bij mannen van 65 jaar en ouder trof de oversterfte de hele bevolking en niet alleen een bevolking van een bepaalde herkomst. Bij de min-65-jarigen zien wij dat verschillende groepen getroffen zijn met een meer uitgesproken toename onder mensen uit Sub-Saharaans Afrika. Een mogelijke piste – die niet in de studie wordt aangehaald, maar die ik toch even wil vermelden – is dat migranten over het algemeen vaker in grote steden wonen met een hoger risico op overdracht, zorg eventueel uitstellen en meer comorbiditeiten vertonen, waardoor mensen kwetsbaar zijn. Wij kunnen dus eigenlijk zeggen dat COVID-19 bestaande gezondheidsongelijkheden weer onder de aandacht heeft gebracht. Het gaat om een zeer breed probleem en om dat echt goed aan te pakken, moeten wij een health-in-all-policiesbeleid ontwikkelen. Daarover hadden wij het al bij de bespreking van mijn beleidsbrief. Om aan die weg te timmeren, is de FOD Volksgezondheid onlangs gestart met het uittesten van een netwerk van gezondheidsongelijkhedenambassadeurs en een health impact assessment with an equity focus. Na een evaluatie wordt deze methodiek eventueel uitgebreid naar andere federale overheidsdiensten, maar ons regeerakkoord schuift alvast een ambitie naar voren. Tegen 2030 willen we de gezondheidskloof tussen mensen met het hoogste en het laagste aantal te verwachten gezonde levensjaren met minstens 25 verkleinen. Het is precies daarom dat er een health-in-all-policiesbeleid nodig is. U weet dat ik in mijn beleid ook heel veel aandacht wil besteden aan de loutere toegankelijkheid van zorg. Daarbij blijft het nog steeds belangrijk de patiëntenfactuur laag genoeg te houden. U weet ook dat het sociaal onderzoekscentrum OSE, het Observatoire Social Européen, heeft gewerkt aan een studie over de financiële toegankelijkheid van de gezondheidszorg in België en dat dit verder wordt opgepikt in het RIZIV. Er is ook een werkgroep in het RIZIV bezig rond toegankelijkheid. Dat zal overigens ook een belangrijke dimensie zijn in de meerjarenbegroting waaraan op dit ogenblik wordt gewerkt, samen met alle actoren, het RIZIV en een aantal wetenschappers. Dat brengt ons ook bij andere problemen zoals de gezondheidsgeletterdheid van bepaalde mensen of bepaalde groepen van mensen. Er is me ook een vraag gesteld over hersenmist. Dat is een gekend syndroom dat geassocieerd wordt met een aantal neuropsychiatrische maar ook andere aandoeningen, zoals autisme, coeliakie, chronischevermoeidheidssyndroom en fibromyalgie. Studies hebben aangetoond dat hersenmist ook kan optreden als een langetermijneffect van een COVID-19-infectie. Dat hersenmist veroorzaakt kan worden door de coronamaatregelen, is minder gedocumenteerd. Natuurlijk zijn er wel studies die aantonen dat het cognitief functioneren van mensen en hun geestelijke gezondheid achteruit kan gaan tijdens een lockdown. Maar dat is iets anders dan hersenmist. Het wordt ook niet als zodanig omschreven. Dat een lockdown niet bevorderlijk is voor ons welzijn, en in afgeleide orde ook niet voor onze geestelijke gezondheid, hoeft volgens mij geen betoog. Sciensano is gestart met het systematisch opvolgen van de sociale en mentale gezondheid van de bevolking. Sciensano implementeert en coördineert seroprevalentiestudies bij de algemene bevolking en verschillende subpopulaties, met name bij gezondheidswerkers, in de ziekenhuizen, in de woon-zorgcentra en in de eerste lijn. Dat gebeurt aan de hand van zes verschillende studies of steekproeven. Protocollen van deze studie, evenals resultaten, zijn beschikbaar via de website en het dashboard van Sciensano. Het doel van die studies is na te gaan hoeveel mensen in aanraking zijn geweest met het COVID-19-virus en zo de verspreiding van het virus in de algemene bevolking en specifieke subpopulaties te bepalen en op te volgen. Die opvolging gebeurt door na te gaan of iemand antistoffen tegen Sars-CoV-2 heeft, wat erop wijst dat die persoon in contact is geweest met het virus. Eind 2020, begin 2021, dus net voor de start van de vaccinatiecampagne, vonden wij voor die verschillende studies dat tussen 11 %, namelijk voor lagereschoolkinderen, het laagste percentage, en 19,7 %, namelijk voor gezondheidswerkers in ziekenhuizen, het hoogste percentrage, van de deelnemers in die studies of steekproeven antistoffen had tegen het COVID-19-virus. Uit nationale en meerdere internationale studies weten wij dat bij de meeste mensen antistoffen meerdere maanden aanwezig blijven. Op dit moment worden in enkele researchlabo's de proeven voor T cell response geoptimaliseerd voor COVID-19. Wij verwachten de eerste resultaten begin juni. Versoepelingen moeten daarmee rekening houden, maar onze gegevens zijn natuurlijk nog schaars en tentatief. Versoepelingen moeten vanzelfsprekend ook rekening houden met de vaccinatiegraad van de bevolking. Nog steeds bestaan er enkele onzekerheden, waarvan ik er al een aantal heb aangestipt. Bijvoorbeeld, zijn de vaccins even werkzaam tegen alle varianten? We hebben geen reden om te twijfelen aan de werkzaamheid van de vaccins en zeker geen reden om daarover te panikeren, maar wij zijn nog niet voor honderd procent zeker. Ook weten we nog niet met zekerheid hoelang de immuniteit speelt ten gevolge van het oplopen van de infectie. Maar hoe dan ook, alles wijst erop dat onze vaccins uitermate effectief zijn. De sterke daling van de aantallen hospitalisaties die wij tegenwoordig zien, is ongetwijfeld het resultaat van de vaccinatie. Nu kom ik tot de vragen over testing en tracing. Het hoeft geen betoog dat testing zeer essentieel is. Er zijn vragen gesteld over repatriëring en testing. Regelgeving inzake de verplichting tot een testafname in het kader van een repatriëringsprocedure en de gevolgen wanneer een test niet kan worden opgenomen, behoren tot de bevoegdheid van de staatssecretaris voor Migratie. Het al dan niet voorzien in een testafname op het ogenblik van een vrijlating van een gedetineerde, behoort tot de bevoegdheid van de minister van Justitie. Daarover zal ik nu niet meer zeggen. Ik wil nog even terugkomen op het federaal platform. Dat bestaat uit acht partners van een klinisch labo en een universitair labo. Deze partners krijgen testmateriaal en apparatuur ter beschikking gesteld door de overheid, wat toelaat om grote volumes te analyseren, tot 7.000 testen per site per dag. De acht sites tekenden overeenkomsten met het RIZIV en de FOD Volksgezondheid waarin de werkings- en financieringsmodaliteiten zijn vastgelegd. U weet dat de financiering bestaat uit drie delen: een eenmalige vergoeding voor opstartkosten op basis van aangetoonde kosten; een forfaitaire vergoeding per maand, wat overeenkomt met het personeel dat nodig is om dagelijks gemiddeld 2.000 testen uit te voeren; en de kosten per uitgevoerde test, waarvan de reeds vergoede kosten worden afgetrokken. De personeelskosten zijn verbonden aan de testen en bedragen 12 euro per test. Deze regelingen en afspraken werden gemaakt voor en tijdens de tweede golf, toen er duidelijk nog onvoldoende testcapaciteit voorhanden was. Ondertussen hebben de klinische labo's buiten het federaal platform eveneens een sterke opschaling van de testcapaciteit kunnen realiseren, van ongeveer 18.000 testen per dag op 1 juli 2020 tot meer dan 100.000 testen per dag op 31 december 2020. In de periode tot midden april 2021 werden 15 tot 20 % van de testen uitgevoerd binnen dit platform. In absolute cijfers ging het om 41.000 tot 96.000 testen per week. Ik denk dat de capaciteit die zo werd gecreëerd binnen, maar ook buiten het federaal platform voldoende is om onze nationale behoeftes tijdens deze pandemie te dekken. We zullen in de volgende fases van de pandemie moeten nadenken over de opdracht van het federaal testplatform. Dat zal moeten evolueren en ook de financiële mechanismes moeten tegen het licht worden gehouden. Ik kom heel kort tot de vraag over de kostprijs van de testen. Différents intervenants se sont référés à des propos que j'ai tenus, si je ne me trompe, à la RTBF. Je m'étais exprimé sur la question suivante: un test pour une personne qui veut se rendre au Pukkelpop ou à Tomorrowland devrait-il être gratuit? Nous étions dans le contexte du débat sur le passeport sanitaire, le testing, etc. J'ai dit spontanément que quelqu'un qui peut se payer un ticket pour le Pukkelpop ou Tomorrowland peut peut-être aussi se payer un test, si cette personne ne peut ou ne veut pas se faire vacciner. Mais je me rends compte que c'est un peu court et qu'il ne faut pas généraliser. Le Comité consultatif de Bioéthique a remis un avis. Il a dit très clairement que, dans la mesure où le testing devient un élément de la politique d'assouplissement et qu'il crée des libertés, il faut le rendre accessible à tout un chacun. Je suis sensible à cet argument. Évidemment, lorsqu'on élargit le débat au-delà du Pukkelpop ou de Tomorrowland, ce qui sera sans doute le cas, il faut réfléchir à l'accessibilité des tests. Nous devons mener une réflexion sur le prix des tests, sur la gratuité ou la quasi-gratuité des différents types de tests pendant la période qui est devant nous, au cours de laquelle les tests seront un élément de la politique concrète au niveau de l'individu et des assouplissements. Je ne vais pas me lancer sur ce sujet maintenant. Il y a des débats en cours à ce sujet, et j'attends, après l'avis du Comité consultatif de Bioéthique, l'avis du GEMS sur les libertés associées à la vaccination. Je ne sais vraiment pas mais peut-être y aura-t-il là des éléments pour alimenter cette réflexion sur le prix des tests. Pour être très clair vis-à-vis de Mme Fonck, de M. Prévot, de M. Rigot et d'autres, je suis ouvert à un débat à ce sujet. Je n'y suis pas du tout fermé. C'est important de le souligner. Ik ga nu in op de vragen in verband met de zelftesten. Un autotest est un dispositif médical de diagnostic in vitro conçu et autorisé afin d'être utilisé seul par le patient. Ce patient effectue le prélèvement nécessaire et effectue l'analyse des résultats tels que décrits dans la notice d'utilisation. À vrai dire, jusqu'ici, aucune étude scientifique n'a été effectuée par l'AFMPS afin de déterminer si l'utilisation de ces autotests a sa place dans le cadre de la prévention de la maladie. Néanmoins, nous avons cru utile de créer ce que j'appelle cette troisième ligne de défense, en rendant les autotests disponibles. Le marché des dispositifs médicaux, incluant les dispositifs médicaux de diagnostic in vitro, est un marché ouvert. Un dispositif marqué CE peut circuler librement sur le marché européen. Cela vaut aussi pour des autotests. De regionale overheden hebben ook aangekondigd dat zij zelf testen in scholen, waar dat relevant is, willen inzetten. Dat is op zichzelf een regionale bevoegdheid. Er was een koninklijk besluit nodig om duidelijk te maken dat de regionale overheden dat konden doen en dat ook andere actoren in staat zouden moeten zijn om grote volumes zelftesten aan te kopen. Dat koninklijk besluit is ondertussen ook gepubliceerd. Daar is dus geen enkele twijfel over; de regionale overheden kunnen daarmee ook aan de slag. Er waren ook vragen over het aantal snelle antigeentests met een diepe neuswisser. Ik heb het dan niet over de zelftests, die eigenlijk antigeentests zijn met een ondiepe neuswisser. De Belgische Staat heeft 400.000 antigeentests met een diepe neuswisser gekocht voor een totaalbedrag van 3.078.488 euro. Elk van de volgende merken heeft daarin 100.000 tests voor zijn rekening genomen: Abbott, AMEDA, Biosynex, Siemens en Surescreen. De eenheidsprijzen schommelden tussen 4 euro en 6,40 euro, exclusief btw. Daarnaast werden via het Europees Emergency Support Instrument (ESI) donaties gedaan, namelijk 324.889 tests van Roche en 542.850 tests van Abbott. Dat zijn de totalen. Er werden ongeveer 400.000 sneltests verdeeld naar bedrijven. Er zijn er nog 500.000 beschikbaar. Ook werd met de arbeidsgeneeskundige diensten een kader uitgewerkt om de testen zo gericht mogelijk in te zetten. Er was een vraag over zorgverleners, vaccinatie en testen. Zorgverleners behoren in onze campagne tot een van de prioritaire groepen om te worden gevaccineerd. Bij gevaccineerde mensen is de kans op besmetting lager. Preventieve screening dient voor hen te gebeuren als het risico, in het geval van een onopgemerkte infectie, bijzonder groot is. Zorgverleners die dat wensen, kunnen dus sneltesten gebruiken. We hebben daarvoor tot op heden niet in een aparte financiering voorzien, omdat er al een generieke tussenkomst is voor de financiering van beschermingsmaterialen en materialen. Er werden ook testprojecten voor speekseltesten gelanceerd, maar er is geen algemene uitrol van projecten met betrekking tot speekseltesten. De federale regering heeft ook een bestek met betrekking tot speekseltesten; zij werkt namelijk als een soort van opdrachtencentrale. Andere overheden kunnen dat contract, dat een raamcontract is, gebruiken om materiaal voor speekselafname te kopen. Mijnheer Creyelman, u had een vraag over de app Coronalert. De graadmeter van het succes van die app is de adoptiegraad, met name het aantal mensen dat de app heeft geïnstalleerd. De gegevens daarover zijn publiek beschikbaar. Ik denk dat de app op zich goed functioneert, zonder dat de anonimiteit wordt geschonden. Men kan ervan uitgaan dat, wanneer we versoepelingen toelaten, wat nu duidelijk gebeurt, het aantal contacten toeneemt, wat ook duidelijk aan het gebeuren is, en het belang van de app als instrument van contactopsporing toeneemt. Ik denk dat het laatste woord daarover niet gezegd is. Men kan wensen dat de app op grotere schaal wordt ingezet en geactiveerd, maar ik denk niet dat we kunnen zeggen dat de app zelf slecht functioneert. Dan kom ik tot de vragen over de vaccinatie. Met betrekking tot de problematiek van de bijwerkingen verwijs ik naar alles wat door het Europees Geneesmiddelenagentschap is gepubliceerd. Wij hebben met de interministeriële conferentie alle informatie en analyses stipt opgevolgd die wij hebben gekregen van het Europees Geneesmiddelenagentschap. Dat agentschap heeft voor AstraZeneca een op basis van leeftijdsgroepen gedifferentieerde balans bekendgemaakt tussen het voordeel van het AstraZeneca-vaccin en de mogelijke bijwerkingen waarover wij ons zorgen zouden kunnen maken. Het voordeel is natuurlijk des te groter naarmate er meer virus circuleert. Indien er geen pandemie zou zijn, zouden wij het AstraZeneca-vaccin niet toedienen. Dat geldt ook voor het Pfizer-vaccin. U moet dus de gegevens die het Europees Geneesmiddelenagentschap heeft gepubliceerd enerzijds interpreteren vanuit de vraag hoeveel virus er circuleert. Het Europees Geneesmiddelenagentschap maakt in zijn analyses een onderscheid tussen een high-, medium- en low-circulationscenario. In functie daarvan heeft een vaccinatie met AstraZeneca of met andere vaccins meer of minder voordeel. Anderzijds heeft een dergelijk vaccin altijd bijwerkingen, waarvan sommige in heel zeldzame gevallen ernstig kunnen zijn. Wij hebben de gegevens bekeken en geredeneerd op basis van de stand van de epidemie in België. Op die basis hebben wij besloten dat het voor mensen ouder dan 40 jaar in de balans van voordelen en risico's overduidelijk voordelig was het vaccin van AstraZeneca of eender welk ander vaccin te gebruiken, terwijl het in de huidige stand van de epidemie voor mensen beneden de leeftijd van 40 jaar balansgewijs gunstiger is om een Pfizer-vaccin of een Moderna-vaccin te gebruiken. Op basis van de analyses die wij tot nu toe hebben, gebruiken wij ook een Johnson & Johnson-vaccin voor de gehele bevolking. U weet ook dat wij hebben beslist de intervaltermijn voor AstraZeneca terug te brengen tot acht weken. Dat heeft geen enkel nadeel op het vlak van de bescherming die de tweede prik biedt. Het laat echter wel toe de laatste fase van de vaccinatiecampagne sneller af te ronden, waar wij natuurlijk op inzetten. Ik zal niet terugkomen op wat in het verleden al is gezegd over het interval bij het Pfizer-vaccin. Dat interval hebben we op basis van wetenschappelijke adviezen en met name adviezen van de Hoge Gezondheidsraad verhoogd van 21 dagen naar 35 dagen. Daar kom ik ook niet op terug. Wij blijven vooralsnog bij die 35 dagen. Er zijn zelfs andere gegevens die zeggen dat er zelfs naar 42 dagen zou kunnen worden gegaan. Dat zullen we echter niet onmiddellijk doen. Wij hebben voor de brede bevolking de voorkeur gegeven aan de ouderen, vervolgens aan mensen met comorbiditeiten, en vervolgens de algemene bevolking. De bedoeling is om jongeren onder 18 jaar ook te vaccineren. Daar hebben we ten eerste gewacht op klinische studies en vanzelfsprekend ook de toelating door het Europees Geneesmiddelenagentschap. Op dit ogenblik heeft alleen het Pfizer-vaccin een toelating van het Europees Geneesmiddelenagentschap om 16- en 17-jarigen te vaccineren. Dat is overigens al hier en daar gebeurd in het kader van het vaccineren van stagairs in woon-zorgcentra. We hebben voor de 16- tot 17-jarigen ook adviezen gevraagd aan de Hoge Gezondheidsraad, maar er is al wel verwezen naar wat experten, zoals professor De Maeseneer, hebben gezegd. Het lijkt nogal evident dat het een zeer goede zaak is om 16- tot 17-jarigen ook te vaccineren. De heer Beke heeft, op basis van wat professor De Maeseneer heeft aangekondigd qua expertenadvies, al aangegeven dat we dit mee zullen inplannen in de campagne. L'étude du Public Health England est une étude qualitative très instructive qui démontre les bénéfices supplémentaires pour les contacts directs des personnes ayant déjà reçu une dose de vaccin. Selon un rapport intermédiaire d'ECDC du 21 avril 2021, sur la base de toutes les informations disponibles et dans le contexte actuel, le risque qu'une personne entièrement vaccinée et infectée par le virus SARS-CoV-2 transmette ce virus à une personne non vaccinée est très faible. Cette information est très intéressante et très positive. En outre, le risque que cette personne non vaccinée développe ultérieurement une forme sévère de covid-19 est très faible chez les jeunes adultes et chez les adultes d'âge moyen sans comorbidité et modéré chez les adultes plus âgés ou les personnes présentant des comorbidités. Les preuves disponibles à ce sujet sont limitées. Ces risques dépendent de plusieurs facteurs, notamment l'âge de la personne non vaccinée, la présence des différents variants du virus, la nature et la durée du contact, le respect des mesures, le type de vaccin et le temps écoulé après la vaccination. La vaccination de chaque individu s'appuie sur le principe du lieu de résidence. Ainsi, les Belges qui résident à l'étranger disposeront d'une invitation à se faire vacciner issue des autorités du pays où ils sont établis. Ce principe est celui qui régit la vaccination des Belges qui résident à l'étranger. Cependant, nous avons prévu deux cas particuliers auxquels nous avons souhaité apporter une réponse en vue de préserver l'égalité d'accès à la vaccination pour l'ensemble des citoyens belges où qu'ils se trouvent. Pour ce qui concerne les citoyens belges résidant dans un pays offrant les mêmes types de vaccins mais qui n'auraient pas eu la possibilité de se faire vacciner dans le pays de résidence, notamment parce que les considérations pratiques les empêcheraient de se faire vacciner dans leur pays de résidence, il leur sera possible de le signaler afin de se faire vacciner dans un centre de vaccination unique en Belgique, sans pour autant pouvoir déroger à l'ordre de priorité établi dans le cadre de la vaccination belge. Le deuxième cas de figure particulier porte sur les citoyens belges qui n'auraient pas la possibilité de se faire vacciner dans leur pays de résidence avec des vaccins homologués par l'Agence européenne ou selon le calendrier vaccinal en cours en Belgique. Pour ces citoyens, il sera possible de se faire vacciner en Belgique. La vaccination sera organisée par le SPF Affaires étrangères dans un centre de vaccination unique en Belgique dans la mesure du possible via un vaccin ne nécessitant qu'une seule dose. Le nombre de Belges qui pourraient être concernés par une de ces deux situations particulières demeure peu élevé. Er waren nogal wat vragen over de boostervaccinatie. Het ECDC verwacht dat alle volledig tegen COVID-19 gevaccineerde personen met regelmatige tussenpozen boosterdosissen zullen moeten krijgen. Die verwachting is eigenlijk onafhankelijk van het initiële vaccinatieschema en van de vraag of het gaat over een vaccin met één of twee dosissen. Onze Taskforce Vaccinatie is volop bezig met het voorbereiden van een advies over een mogelijke fase 3, na de algemene vaccinatiecampagne. Het is nog te vroeg om uit te maken of enkel bepaalde groepen, bijvoorbeeld risicopatiënten en ouderen, een booster zullen krijgen dan wel of dat voor de algemene bevolking zal gelden. Het zal afhangen van de duurtijd van de bescherming van de huidige vaccins, het type van de mutaties enzovoort. Er zal ook contact worden opgenomen met de eerste lijn van onze gezondheidszorg met betrekking tot deze mogelijke reboost. U weet dat de Europese Unie 900 miljoen vaccindosissen besteld heeft bij Pfizer, met een optie op nog 900 miljoen dosissen. Tussen december 2021 en juni 2022 zullen er 450 miljoen dosissen worden geleverd en tussen januari en juni 2023 nog eens 450 miljoen. De deadline voor de optie op bijkomende bestellingen is 31 december 2023. De interministeriële conferentie heeft beslist om de opt-out waarover we beschikten niet toe te passen en we zitten dus de facto in dit schema. We gaan mee in de eerste bestelling van 900 miljoen dosissen bij Pfizer. Het aandeel van België daarin bedraagt 23 miljoen dosissen. U zult zeggen dat dit een hoog aantal is maar u moet er dan wel rekening mee houden dat het gaat over de jaren 2022 en 2023. We hebben eventueel nog een bijkomende optie die vóór 31 december 2023 kan worden gelicht. Een belangrijk onderdeel van de onderhandelingen van de Europese Commissie met Pfizer over deze bijkomende leveringen, had te maken met het ontwikkelen van vaccins die werkzaam zijn ten aanzien van nieuwe varianten. Dat is bijzonder belangrijk. Er is ook een engagement om vaccins te ontwikkelen tegen nieuwe varianten. Ook bestaat de mogelijkheid om een afzonderlijk pediatrisch vaccin te bestellen wanneer dat beschikbaar is. Parmi les différentes options qui se trouvent sur la table, je peux confirmer que l'appui sur les pharmaciens et sur les pratiques des groupes de médecins généralistes est bien à l'étude. Encore une fois, ce travail est prospectif et se veut avant tout conceptuel à ce stade. L'objectif de la campagne de vaccination est d'assurer la protection de la plus large partie de la population. Cacher ce de quoi demain pourrait être fait reviendrait à infantiliser la population, ce à quoi nous nous refusons. Le moteur de la vaccination ne doit pas être le nombre de doses que nous nous verrons administrer mais bien la protection que nous contribuons à construire à l'échelle individuelle mais aussi et surtout sur le plan collectif. Er werden vragen gesteld over de leveringen in de komende weken. In de week van 17 mei hebben we bevestiging van de levering van 363.870 vaccins van Pfizer, 76.830 vaccins van Moderna en 82.000 vaccins van AstraZeneca. In de week van 24 mei worden nog eens 363.870 vaccins van Pfizer, nog eens 76.830 vaccins van Moderna en 374.000, dus een groter aantal, vaccins van AstraZeneca verwacht. In de week van 31 mei en in de week van 7 juni gaat het om 733.590 vaccins van Pfizer en 76.800 vaccins van Moderna. Dit zijn allemaal bevestigde leveringen. Andere leveringen moeten nog worden bevestigd. Voor het tweede kwartaal werden er bijvoorbeeld ook 1,4 miljoen dosissen besteld van het vaccin van Johnson & Johnson, waarvan er tot nu toe 100.000 werden geleverd. Voorlopig zetten wij volop in op andere vaccins. We hopen snel positief nieuws te krijgen van Johnson & Johnson. Overigens kunnen de aantallen leveringen ook altijd worden geraadpleegd op de site Belvax. Er werden ook vragen gesteld over Sputnik en Valneva. Onze houding tegenover het Sputnik-vaccin wijzigt niet. Wij zullen enkel in Europees verband de mogelijkheid overwegen om Sputnik aan te kopen. De indiening van een dossier bij het EMA is noodzakelijk. Als een dossier wordt goedgekeurd bij het EMA zonder de totstandkoming van een Europese aankoop, dan zullen wij dat natuurlijk evalueren. Besprekingen met Valneva zijn nog aan de gang. Mogelijkerwijze wordt er geen advanced purchasing agreement afgesloten en wordt eventueel voor een andere onderhandelde oplossing geopteerd. Er werd dan ook nog geen advies gevraagd aan onze Taskforce Vaccinatie over het vaccin van Valneva. Er werden vragen gesteld over het vaccinatiepaspoort. Het voorstel van verordening betreffende het Digital Green Certificate werd besproken in de Europese Raad. Het voorstel ligt op dit moment voor in het Europees Parlement. Het Digital Green Certificate beoogt het fundamenteel recht om vrij te bewegen binnen de Europese Unie te faciliteren en de gelijke behandeling van burgers te bewerkstellingen. Het omvat drie alternatieve elementen die gelijkwaardig zijn: een certificaat van vaccinatie, een certificaat van negatieve test en een certificaat van herstel. Dat laatste wordt in de huidige tekst niet verplicht opgelegd aan de lidstaten, omdat daartoe afdoende wetenschappelijke zekerheid ontbreekt. De eerste twee elementen worden dus opgelegd, een certificaat van vaccinatie en een certificaat van negatieve test. Wij steunen zeer sterk deze gezamenlijke Europese aanpak. Het Digital Green Certificate legt dus de gelijke voorwaarden op waaronder het kan worden uitgereikt en de verplichte erkenning. Het moet ook zekerheden bieden ten aanzien van vervalsingen. Als alles verloopt volgens plan, moet dit operationeel zijn tegen eind juni binnen de gehele Europese Unie. Dat voorstel laat anderzijds ook voldoende flexibiliteit, bijvoorbeeld in het kader van mogelijke dreigingen van varianten, om toch nog beperkingen op te leggen met het oog op het garanderen van de volksgezondheid. Zoals ik reeds zei in de plenaire zitting, is het heel belangrijk dat de lidstaten de verantwoordelijkheid behouden voor het beleid dat hiermee eventueel gevoerd wordt en voor het eventueel opleggen of opheffen van beperkingen. Er zijn landen in Europa, zoals Denemarken, die een eigen vaccinatiecertificaat hebben. In Denemarken wordt een dergelijk beleid gevoerd met betrekking tot restaurantbezoek. Dat is een beleid dat wij absoluut niet van plan zijn te voeren. Dat is een beetje een vals debat. Ik verwijs opnieuw naar het feit dat wij een advies hebben gevraagd aan de uitgebreide GEMS over vaccinatie en vrijheden. Ik hoop dat dit advies ons eerstdaags zal helpen om de lopende discussie over hoe om te gaan met een Digital Green Certificate of een coronapaspoort – of hoe men dat ook wil noemen – verder te voeden. Conformément au projet de règlement européen, le certificat de vaccination est délivré par les instances du pays où la vaccination a eu lieu. Une personne vaccinée en France pourra donc recevoir un certificat de vaccination en France. Le projet de règlement européen prévoit un système de certificat électronique et papier interopérable. En Belgique, les certificats de vaccination sont distribués au niveau central. Ils sont basés sur les informations disponibles dans Vaccinnet+. Les données sont enregistrées dans ces banques de données authentiques par les prestataires de soins ou au moins sous leur responsabilité après authentification de leur identité. Par ailleurs, on conserve une trace de la personne qui a enregistré quelles données dans les bases de données. Les personnes concernées peuvent finalement consulter leurs données par la voie électronique, en contrôler l'exactitude et demander, si nécessaire, la rectification de leurs données. Le risque que des données inexactes soient utilisées dans des certificats reste ainsi limité. L'authenticité et l'intégrité de certificats électroniques et papier seront quant à elles garanties au moyen de techniques définies dans le cadre de confiance élaboré au sein du réseau "Santé en ligne" de l'Union européenne. Une description de ce cadre de confiance est disponible en ligne. Mevrouw Depoorter, ik heb eigenlijk al iets gezegd over de financiering van de campagne. Op 18 november 2020 hebben wij in de IMC Volksgezondheid beslist om een solidaire financiering van de hele lopende vaccinatiecampagne te organiseren. Van de totale kostprijs is 80 % ten laste van de federale overheid en 20 % van de deelstaten. Wij zijn die kostprijs aan het berekenen. Ik herhaal dit nog even. Het is niet omdat de kostprijsberekening eventueel zou uitwijzen dat de kostprijselementen verschillend zijn tussen de deelstaten, dat de federale overheid een verschillende financiering zal toekennen aan de deelstaten. Dat is natuurlijk niet zo. Wij zullen de deelstaten op gelijke basis financieren. Dat lijkt mij, eerlijk gezegd, onwaarschijnlijk evident, maar ik zeg het toch maar om misverstanden te vermijden. De IMC heeft ook ingestemd om vaccins die niet gebruikt zullen worden, ter beschikking te stellen in het kader van het COVAX-mechanisme. Het gaat om schenkingen vanaf de maand juni. België draagt integraal de kostprijs van die vaccins. Ook dat zijn wij nader aan het bekijken in de IMC. Europa komt naar rato van 75 % tussen in de kosten van het transport en het saldo is ten laste van het ontvangende land. Ik ben er persoonlijk van overtuigd dat men in tijden van een pandemie het bestaande juridische kader van patenten en intellectuele eigendomsrechten moet bekijken en ook moet durven te herbekijken in het licht van wat nodig is in die pandemie. Alles moet in het teken van de public health staan. Overheden komen ook met massale financiële steun over de brug om research te bekostigen en op die manier bedrijfsrisico's te helpen dragen. Dat is een belangrijk debat op Europees en internationaal niveau. Er is op het ogenblik sprake van een pandemic treaty op internationaal niveau. Dat is ongetwijfeld een van de elementen die worden meegenomen. Ook in de Belgische regering is iedereen het erover eens dat een situatie waarin armere landen niet in staat zijn zich spoedig te voorzien van vaccins niet alleen onaanvaardbaar is, maar ook schadelijk voor onszelf. Wij zetten het COVAX-programma als methode maximaal in. Maar dat zal ongetwijfeld niet volstaan. Onze minister van Ontwikkelingssamenwerking, mevrouw Kitir, volgt de problematiek op. Het gaat hier eigenlijk niet over ideologische discussies, maar over de vraag wat we kunnen doen om ervoor te zorgen dat vaccins zo spoedig mogelijk op grote schaal ter beschikking komen. België behoort tot een relatief kleine groep landen die het zogenaamde Costa Rica-initiatief steunen, alsook het idee om in het kader van COVID-19 een technology access pool te creëren. Dat soort mechanisme moeten we volgens mij tot leven brengen. We moeten nadenken, op alle mogelijke manieren, hoe we vaccins ter beschikking kunnen stellen van armere landen. In verband met de vaccinatiebereidheid zal ik de beschikbare gegevens niet herhalen; die zijn onlangs nog in de media geweest. Het gaat dan over interessante studies die wijzen op verschillen inzake vaccinatiebereidheid tussen groepen van mensen op basis van een sociaal-demografisch onderscheid. Men ziet ook een onderscheid tussen de Nederlandstalige en de Franstalige bevolking, kortom een onderscheid in de Gewesten. Ik denk dat het om begrijpelijke redenen in een grootstad als Brussel minder makkelijk is om mensen goed te bereiken en te overtuigen van een vaccinatie. Maar mijn collega's die verantwoordelijk zijn in Brussel en Wallonië, ontwikkelen allerlei bijkomende acties om aarzelingen ten opzichte van vaccinatie te overwinnen. Wat de bijwerkingen betreft, waren er in België, op het moment dat het antwoord op de vragen van mevrouw Depoorter en de heer Creyelman werd opgemaakt, vijf meldingen geregistreerd van anafylactische shock en 45 meldingen van anafylactische reacties. Ik kan u niet zeggen waar die patiënten precies behandeld werden, maar in 2 van de 5 gevallen van anafylactische shock wordt de behandeling wel vermeld. Daarbij gaat het om het gebruik van een EpiPen. Dat is een adrenaline-injectie. In 3 van de 5 gevallen van anafylactische shock werd de patiënt opgenomen in een ziekenhuis. Van een van de vijf gevallen weet ik dat er een volledig herstel was. Er werden ook al drie patiënten die herstellende waren, op het moment van de melding, ontslagen uit het ziekenhuis. Meer gegevens had ik daar op het ogenblik van het uitschrijven van het antwoord niet over. Voor het risico op allergische en anafylactische reacties verwijs ik naar het advies van de Hoge Gezondheidsraad, waarin ook verschillende voorzorgsmaatregelen worden bepaald, naargelang van het ingeschatte risico. Dat kan gaan van een verbod op vaccineren voordat een allergoloog advies heeft gegeven, tot de belangrijke standaardmaatregelen waarbij een patiënt minstens vijftien minuten onder observatie moet blijven in het vaccinatiecentrum. Voor familieleden van patiënten is er geen concreet advies. Wanneer mensen twijfelen, kunnen ze het best hun huisarts, arts of vaccinatiecentrum contacteren. Tot op heden werden 86 gevallen van ernstige allergische aandoeningen gemeld. Er zijn in België geen gevallen bekend van mucormycose, dus een zware schimmelinfectie, na COVID-19-vaccinatie, waar de heer Creyelman naar verwees. Dat is een zogenaamde opportunistische infectie die slechts optreedt bij patiënten met ernstige immuunsuppressie. Het verhoogde voorkomen daarvan in India heeft vooral te maken met de zwakke gezondheidstoestand en slechte hygiënische omstandigheden bij een groot deel van de Indiase bevolking. De American Heart Association heeft een protocol ontwikkeld voor de behandeling van trombotische verschijnselen. De Belgian Society on Thrombosis and Haemostasis heeft op haar website ook richtlijnen rond de problematiek geplaatst voor artsen en ze verwijst ook naar de Britse richtlijnen, niet die van de AHA. Hierover kan aan de commissie nog extra informatie worden bezorgd, indien gewenst. Er waren ook vragen over Doclr. Le marché Doclr est un marché de services qui a été attribué par une procédure négociée sans publication préalable conformément l'article 42, § 1er, b) de la loi du 17 juin 2016. Le cahier des charges a été envoyé le 11 janvier 2021 à neuf sociétés qui ont toutes de l'expérience en logiciels de réservation, notamment Afspraken.be, Corilus, Doclr, Doctena, Golazo Sports, Introlution, Medici-MTC, MediPortal et Progenda. Trois d'entre elles ont fait parvenir une offre pour le 18 janvier 2021, date limite du dépôt de l'offre, à savoir Doclr, Doctena et Medici-MTC. L'attribution du contrat a été soumise et approuvée le 20 janvier par la CIM. Après cette approbation Smals attribuait formellement le marché. Une police de sécurité détaillée est disponible sur le site de l'application de réservation. Une première version de l'analyse d'impact relative à la protection des données a été élaborée. Si cela s'avère nécessaire en exécution du règlement général relatif à la protection des données, l'Autorité de protection des données sera consultée. Dans la semaine du 22 au 28 mars, plus de 300 000 invitations ont été envoyées, près de 300 000 inscriptions à la vaccination ont été fixées ou confirmées et plus de 300 000 vaccinations ont été enregistrées. Chacune de ces actions requiert le fonctionnement performant de Doclr et des systèmes connexes. Ces chiffres démontrent que ce système fonctionne de manière acceptable. Er waren in het begin problemen, hoofdzakelijk als gevolg van wijzigingen die moesten worden aangebracht in het Doclr-systeem. Dat waren wijzigingen die een antwoord moesten bieden op de manier waarop het uitnodigingsproces in elke regio werd georganiseerd. Het ging dikwijls om complexe wijzigingen. Er zaten natuurlijk ook kinderziektes bij, maar ik denk dat die problemen ondertussen opgelost zijn. Naar aanleiding van deze problemen werden extra test-, analyse- en ontwikkelingscapaciteit toegevoegd aan de teams die instaan voor het beheer van de uitnodigingssystemen. Het kan niet zijn dat mensen via de reservatieapplicatie een vaccin kiezen. Pas op het einde van de reservatie, nadat de afspraak is gemaakt en een bevestiging is verstuurd, wordt de naam van het vaccin getoond. Dit is zowel in Brussel als in de andere regio's het geval. Het enige verschil is dat men in Brussel en in de grote steden in Wallonië en Vlaanderen een vaccinatiecentrum kan kiezen, maar iedereen krijgt op dezelfde manier een vaccin toegewezen. Mobiele vaccinatieploegen van Defensie worden ingezet op vraag van de regionale overheden. Zij zijn belast met de organisatie van het vaccinatiebeleid. Momenteel zijn er op vraag van de Franstalige Gemeenschap 12 ploegen van 2 militairen actief in Wallonië. Zij ondersteunen daar de vaccinatie van bewoners van de woon-zorgcentra die om diverse redenen nog niet gevaccineerd zijn. Op vraag van de Vlaamse Gemeenschap zijn er 10 dergelijke ploegen in stand-by om bij te springen in de lokale vaccinatiecentra mocht er zich lokaal een acute nood aan vaccinatiemedewerkers voordoen. De mobiele teams, die door Defensie ter beschikking worden gesteld, bestaan enkel uit militairen. Zoals gezegd, zijn die reeds actief in Wallonië en stand-by in Vlaanderen. Zij gebruiken voornamelijk Johnson & Johnson. De thuisvaccinatie is de verantwoordelijkheid van de deelstaten en verschilt nogal sterk van regio tot regio, wat de datum betreft. In Brussel heeft nog niet iedereen een datum voor de thuisvaccinatie gekregen. Die hangt af van de inschrijvingen. De vaccinaties zijn opgestart op 30 april en er werden ondertussen al 939 vaccinaties toegediend. De vier eerste dagen werd AstraZeneca toegediend en nu wordt Johnson & Johnson gebruikt. In Wallonië kunnen de huisartsen in de vaccinatiecentra klaargemaakte dosissen halen om personen thuis te vaccineren. Er zijn al ongeveer 5.000 personen gevaccineerd door thuisvaccinatie. Men vaccineert ook zoveel mogelijk met Johnson & Johnson. Wat de spuiten betreft, mevrouw Depoortere, VPex heeft twee orders ontvangen voor een totaal van vijftien miljoen spuiten. De prijzen daarvoor variëren van 0,32 tot 0,39 euro. Wij hebben ook spuiten uit China besteld als oplossing voor de leveringsproblemen van VPex. Deze spuiten zijn CE-conform. De kwaliteit is niet vergelijkbaar met de spuiten waarvoor we reeds een lopend contract hebben. De ziekenhuisapotheken en de vaccinatiecentra die de spuiten hebben getest, hebben de volgende opmerkingen geformuleerd. Ten eerste, de rand verhindert een goede grip. Ten tweede, de injectiespuit werkt stroef, met een zuiger die aan de wand blijft kleven wanneer de doses worden opgezogen. Ten derde, er is een onderdosering van 0,29 milliliter in plaats van 0,3 milliliter. Ten slotte zijn er vier keer meer luchtbellen in het vaccin die onmogelijk te verwijderen zijn zonder op de spuit te tikken, maar RNA-vaccins zijn schokgevoelig. De conclusie was dat deze spuiten een alternatief kunnen zijn wanneer zich leveringsproblemen voordoen, maar dat ze niet de eerste keuze zijn, omdat de injectiespuiten van de firma VPex op het terrein kwalitatief superieur zijn. Er zijn voldoende spuiten besteld om de vaccinatiecampagne in België te verzekeren. De zero-dead-volumespuiten stelden ons in staat deze campagne te versnellen, wat erg belangrijk is. Er is potentieel 22,6 miljoen van dit type injectiespuiten gekocht. Als dit te veel blijkt te zijn, is het mogelijk een bepaalde hoeveelheid te verminderen. De totaal geraamde behoefte bedroeg bijna 16 miljoen spuiten. Een exacte behoefte zal mee afhangen van de levering van de vaccins en of het over één of twee doses gaat. Er moet ook rekening worden gehouden met een kleine verspilling ten gevolge van manipulatie, fouten in de vaccinatiecentra, mogelijke onvoorspelbare fabricagedefecten, alsmede met de toediening van een extra dosis die nodig kan zijn. Het dossier van de compensatiepremies voor het beschermingsmateriaal van thuisverpleegkundigen heb ik medio maart 2021 bezorgd aan de staatssecretaris voor Begroting. Het dossier zal worden besproken op de Ministerraad van 21 mei 2021. De nota's van het Verzekeringscomité van het RIZIV worden altijd bij de voor advies voorgelegde besluiten gevoegd. Zij bevatten reeds een ruime uitleg van de redenen voor het besluit en de redenering die daaraan ten grondslag ligt. In functie van de beslissing van de Ministerraad zal het koninklijk besluit worden gepubliceerd en zullen de betalingen worden uitgevoerd. Er wordt in geen andere compensatie voorzien dan in de compensatie voor de uitrustings- en beschermingsmaterialen. Monsieur le président, j'en ai terminé.
Merci. Nous entamons les répliques.
Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord. U had het over de opnames op intensieve zorg. U zegt dat daar nog altijd een probleem met de rapportering is. Dat verbaast mij. Ik vind dat heel moeilijk te vatten, omdat net die gegevens een beeld van de ernst van de epidemie geven, op basis waarvan de forfaits worden bepaald en op basis waarvan de ziekenhuizen worden vergoed. Ik vind het heel vreemd dat wij daarop zo weinig zicht hebben. Ik begrijp dat dit aan het begin van een epidemie zo is, maar we zijn nu al meer dan een jaar verder. Dat daar nog altijd zo weinig zicht op is, kan ik moeilijk vatten. U had het ook over de kans op overlijden per etniciteit. U zegt dat er geen statistisch significant verschil is, maar u zegt dat er wel heel wat confounding factors zijn die men nog niet allemaal in rekening heeft kunnen brengen. Er moet een kruising van databanken gebeuren om daaruit wijs te geraken. Ik vind het vreemd dat u dan wel al de conclusie kunt trekken dat er geen statistisch significant verband is. Ik ben het met u eens dat elk probleem op het vlak van de toegankelijkheid van de zorg moet worden aangepakt. U zegt dat de VUB-studie daar een pijnpunt heeft blootgelegd. Sciensano verzamelt die gegevens al sinds juni. Waarom is er zo lang gewacht om daar iets mee te doen? Ook internationale studies wijzen overigens uit dat er problemen zijn die moeten worden aangepakt. Ik vind het heel jammer dat er zo lang is gewacht om verdere analyses te doen. Over de seroprevalentie zegt u dat er nog altijd schaarse gegevens zijn. Ik vind dat ook een jammere zaak. Data zijn het nieuwe goud wordt gezegd. Zeker in een crisis als deze is het zo belangrijk dat wij een goed zicht hebben op de verspreiding van deze infecties. Wij moeten goed kunnen inschatten hoe groot die seroprevalentie momenteel is. U zei dat 18 % van de bloeddonoren positief is getest. Dat zijn cijfers van december 2020. Ik hoop echt dat er nog recentere cijfers beschikbaar zijn. Professor Molenberghs sprak over een schatting van 3 miljoen Belgen die seropositief voor COVID-19 zouden zijn. Volgens de inschatting van professor biostatistiek Barbé zou zelfs 42 % van de Belgen positief testen. We moeten daar echt een duidelijk beeld van krijgen, want het heeft een grote impact op de samenleving en eventueel ook op het lossen van de maatregelen. U gaf aan dat het federaal testplatform bis 41.000 tot 96.000 testen per week uitvoert. Wij betalen hen echter voor 112.000 testen per week. Hoeveel testen hebben zij in totaal al uitgevoerd en hoeveel hebben wij er inmiddels te veel betaald? Ik kan mij indenken dat hiervoor enorme bedragen onterecht betaald zijn, want het gaat om forfaits die op schattingen gebaseerd worden. Ik meen dat men dit sterk heeft overschat en dat men daar zo snel mogelijk in moet knippen. Dat kan immers onmogelijk blijven aanslepen.
Mevrouw Van Camp, u hebt nog 20 seconden spreektijd.
Mijnheer de voorzitter, dat zal een hele uitdaging zijn want ik moet die tijd nog delen met een collega. Mijnheer de minister, ik zal mij beperken tot het uitdrukken van mijn verontwaardiging. Ik heb in feite steeds dezelfde vragen over het zorgpersoneel en u slaagt er niet in om daarop te antwoorden. U kunt bijvoorbeeld de vertraging bij het uitbetalen van de compensatiepremie voor beschermingsmaterieel niet rechtvaardigen. Ik vraag al sedert maart wat u gaat doen met betrekking tot het uitstel en of daar een compensatie voor voorzien wordt. U laat die vraag steeds onbeantwoord, wat getuigt van een totaal gebrek aan respect voor het zorgpersoneel. Ook het antwoord op mijn andere vragen getuigt daar trouwens van. U zegt dat het goed mogelijk is dat illegalen zonder test of vaccin worden vrijgelaten en dat het ook wel mogelijk is dat de maatregelen niet worden nageleefd, maar dat dit eigenlijk uw probleem niet is. U zegt immers dat u daar niet bevoegd voor bent. Toen ik het de laatste keer gecheckt heb, was u nochtans bevoegd voor Volksgezondheid. Het zou dus wel uw probleem moeten zijn en u zou toch op zijn minst een signaal kunnen geven.
Je vais passer la parole au groupe Ecolo-Groen.
Mijnheer de minister, u stelt mij ter zake enorm teleur. Dat is het laatste wat ik daarover wil meegeven vooraleer ik het woord geef aan mijn collega, mevrouw Kathleen Depoorter.
Mijnheer de voorzitter, ik zal een korte repliek geven. Wij hebben daar recht op. U moet ons dat ook toestaan.
Dat klopt niet, want ik heb uw fractie vier minuten spreektijd gegeven.
Mijnheer de voorzitter, in plaats van te discussiëren, zal ik mijn repliek geven. Mijnheer de minister, het is prima dat u op zoek gaat naar een forfait en dat u hier nu bevestigt dat de Vlaming niet zal moeten opdraaien voor de vaccinatiecampagne die heel wat duurder is in Wallonië dan in Vlaanderen. Ik nodig u echter uit voor het zuinigste forfait te kiezen. U kan zelf vaststellen dat de vaccinatiecampagne in Vlaanderen efficiënt en zuinig verloopt. Als Wallonië en Brussel dus meer willen uitgeven, nodig ik u uit hen ook zelf de rekening te laten betalen. Ik nodig u ook uit enige wetenschappelijke eerlijkheid aan de dag te leggen. (…) Le président: Je vous demande de conclure!
Mijnheer de voorzitter, de minister heeft zijn tijd overschreden. Waarom mogen wij dat dan niet?
Uw fractie had vier minuten om te repliceren.
Ik denk dat ik nog een heel korte repliek mag geven. Mijnheer de minister, het gaat om wetenschappelijke correctheid. Met betrekking tot die plexiglazen wanden wil ik toch heel graag eens duiden dat aerosolen niet tegengehouden worden door chirurgische mondmaskers. Als u vindt dat de horeca geen plexiglazen wanden mag gebruiken omdat het virus via aerosolen wordt overgedragen, waarom verbiedt u dan niet het gebruik van chirurgische mondmaskers op bus en tram, waarom verplicht u dan geen FFP2-maskers? U bent wetenschappelijk incorrecte informatie aan het verspreiden. U verwees naar de vaccins voor COVAX. Het is heel nobel dat wij het overschot zullen geven aan derdewereldlanden, maar ik zou dan wel graag hebben dat u weet wie die zal betalen. Dat weet u vandaag immers niet. U hebt mij geen antwoord gegeven. Ten slotte kom ik tot mijn allerlaatste opmerking. Uw 1.500 psychologen zijn er 12. U hebt geen antwoord gegeven maar de 1.500 extra (…)
Mijnheer de minister, bedankt voor uw antwoord op mijn vraag over de ongelijke sterftekans volgens etniciteit. Een zicht daarop is wel belangrijk, aangezien wij in België traditioneel wat weigerachtig staan ten opzichte van het bijhouden van statistieken volgens etniciteit. Trouwens, ook in andere domeinen van de gezondheidszorg en bijvoorbeeld arbeidsmarktbeleid las ik onlangs dat het taboe een beetje aan het verdwijnen is. In landen als het Verenigd Koninkrijk of de Verenigde Staten worden dergelijke statistieken wel bijgehouden. Die kunnen interessante inzichten opleveren, vooral ook omdat bepaalde ziektebeelden zich anders kunnen manifesteren. In klinische studies kan dat vervolgens nader worden bekeken. Nu hebben wij weinig inzicht in de nevenwerking van geneesmiddelen volgens etniciteit. Ook is er voor vrouwen trouwens sprake van een genderdatabias in klinische studies. Het is zeker niet de bedoeling om etnische stereotypes te bevestigen of aan statistische discriminatie te doen. Wel is het belangrijk inzicht te krijgen in bepaalde mechanismen. Er moet dan ook, zoals u zegt, een wetenschappelijke basis zijn. Bepaalde variabelen, relevant voor analyses, moeten worden meegenomen. Ik ben het helemaal met u eens als u zegt dat socio-economische factoren gecontroleerd moeten worden en dat de koppeling tussen databanken met respect voor de privacy moet gebeuren. U geeft aan dat wij niet voor 2022 over een analyse van de oversterfte zullen beschikken. Misschien is het wel een algemeen pijnpunt in deze crisis dat bepaalde data pas heel laat beschikbaar zijn. De SERV heeft in dat verband ook al advies uitgebracht. Door de laattijdige beschikbaarheid van cijfers is het niet altijd mogelijk om het beleid bij te sturen. Misschien kan er op dat vlak een tandje worden bijgestoken. Ik ben het natuurlijk helemaal met u eens dat het VUB-onderzoek het belang van het kijken naar ongelijkheid inzake gezondheid blootlegt en dat COVID-19 de bestaande gezondheidsongelijkheid weer onder de aandacht brengt. Het is heel goed dat u dat zegt en ik steun ook uw beleidsambities op het vlak van health in all policies. Het is belangrijk dat in het regeerakkoord werd opgenomen dat u de gezondheidskloof wilt verkleinen en dat u aandacht hebt voor de toegankelijkheid van de zorg. U moet daarvoor de patiëntenfactuur laag houden, zodat mensen de zorg niet uitstellen, maar het is ook belangrijk om nog meer aandacht te schenken aan de preventieve gezondheidszorg. Misschien is de financiering van ons gezondheidszorgsysteem daar nog niet altijd op voorzien, maar dat is ook een belangrijk pijnpunt dat wordt blootgelegd door de huidige gezondheidscrisis. Ten slotte verwees u ook naar de gezondheidsgeletterdheid. Dat is een heel interessant concept dat zeker en vast moet worden onderzocht. Ik wens u alvast veel succes en dank u hartelijk voor uw antwoord op mijn vraag.
Madame Hennuy, avez-vous un commentaire?
Monsieur le président, ce sera très court. Je n'ai pas vraiment de réplique, parce que je n'ai pas eu de réponses à mes questions. C'est assez frustrant, parce que j'en avais déjà transformé deux en questions écrites, justement pour alléger le débat. J'espère que nous trouverons une meilleure manière de travailler à l'avenir. Je peux comprendre qu'énormément de questions soient posées, mais je pense que tout qui a déposé une question aime obtenir une réponse. Il faudra peut-être revoir notre méthode; mais de cette manière-ci, ce n'est pas correct. Bonne soirée.
Mijnheer de voorzitter, ik dank u, omdat u ons niet vergeet. Mijnheer de minister, ik wens u ook te bedanken voor uw antwoorden. Mijn vraag over de app was niet of de app an sich al dan niet werkt, maar wel of die heeft bijgedragen aan de inperking van de pandemie. Daarop hebt u niet echt geantwoord. Ik noteer ook in verband met de tweede prik met het Pfizer-vaccin dat de resultaten van de Britse studie geen invloed zullen hebben op de vaccinatiestrategie in ons land. Ik dank u ook voor het heel duidelijke antwoord over de zwarteschimmelinfectie in de nasleep van de coronabesmetting. Voor de financiële optimalisatie door bepaalde ziekenhuizen stel ik voor dat u recente cijfers opvraagt. De slide dateert immers al van juni 2020, indien ik mij niet vergis. Het kan bovendien niet de bedoeling zijn dat misbruik wordt gemaakt van schaarse middelen die elders beter kunnen worden ingezet, zeker in de huidige tijden.
Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoorden, die ditmaal behoorlijk volledig waren. Over het vaccinshoppen geeft u aan dat in Brussel het vaccinatiecentrum kan worden gekozen. Daar ligt blijkbaar het probleem. Door een aantal klikjes kan men ook zien welk vaccin in welk vaccinatiecentrum wordt toegediend. U lost het probleem van het shoppen niet op. Blijkbaar zijn dan toch niet alle Belgen gelijk. Wat de verschillende kosten van de vaccinatie betreft, kunt u het ons niet kwalijk nemen dat wij daarover een vraag stellen. Gezien de talrijke transfers in dit land van Vlaanderen naar Wallonië is het normaal dat wij die vraag stellen. Wij zullen een en ander dan ook met argusogen volgen. Wat de immuniteit betreft, daarop heb ik al verscheidene keren gewezen. Ook aan uw voorganger heb ik daar vragen over gesteld. Blijkbaar vindt u het niet zo belangrijk, maar ik denk dat het eenvoudig na te gaan is. Wanneer men alle huisartsen bij elk bloedonderzoek zou toestaan om te kijken naar immuniteit via de antistoffen in het bloed van patiënten, zou men een vollediger overzicht krijgen van de immuniteit onder de bevolking. Dat is zeer belangrijk in het beheersen van de crisis en in verband met de vaccinatiecampagne. Wat de hersenmist betreft, hebt u mijn vraag wat uitgedocumenteerd. Dat was immers niet wat de vraag precies was. U bagatelliseert blijkbaar dat de coronamaatregelen ook tot hersenmist kunnen leiden. Ik denk dat u de gevolgen van de coronamaatregelen echt onderschat. U zegt dat over de prijs van de testen nog moet worden nagedacht. Dan val ik echt weer van mijn stoel. Dit doet mij denken aan de vorige regering, waar ook altijd nog over allerlei zaken moest worden nagedacht. Ik mag hopen dat men het toch zag aankomen dat het vaccineren of testen zou zijn. Als u zegt dat het vaccineren niet verplicht mag worden, maar wel gratis moet zijn, dan moet men niet langer nadenken en de testen, als alternatief voor vaccineren, ook gratis aanbieden.
Monsieur le ministre, j'entends que vous êtes en train de mettre en place des outils qui permettront de suivre la situation de manière globale, précisément dans les différentes catégories de soins. C'est positif, mais vous ne dites pas quand ils seront opérationnels. Par ailleurs, vous confirmez qu'il faudra faire des efforts financiers supplémentaires pour augmenter les capacités d'au moins 25 %, mais vous ne dites pas précisément ce que vous mettez en place. Je vous réinterrogerai donc, notamment à la lumière du prochain rapport, en espérant que le rapport de décembre du KCE aura été suivi d'ici là. Il est indispensable qu'on puisse dès à présent prendre les décisions pour aider les hôpitaux, que ce soit pour assumer les soins non prodigués – et qui vont devoir l'être – ou pour le risque de nouveau pic épidémique.
J'avais déjà annoncé dans le chat que je n'ai plus de réplique.
Monsieur le ministre, le point qui me pose le plus problème dans votre réponse concerne le personnel soignant. Je pense au retard croissant des avances et interventions pour les équipements de protection individuelle (EPI), mais également à votre absence de réponse à la non-prise en considération des infirmiers pour le calcul des week-ends et des heures tardives dans les centres de vaccination. C'est incompréhensible! Ensuite, j'entends que vous vous dites ouvert à la gratuité des tests, y compris pour les départs en vacances. Cela étant, il s'agit d'un dépistage de prévention. Il faudra donc voir s'il incombera au fédéral ou aux Régions d'intervenir. En tout cas, c'est essentiel. Je continuerai donc à remplir mon rôle d'aiguillon. Pour ce qui concerne les immunisés, le chiffre de 18 % me semble devoir être revu, car il est bien trop tardif. Quand vous dites additionner les immunisés aux personnes qui ont reçu une première injection vaccinale, ce n'est évidemment pas juste. En l'occurrence, beaucoup de gens vaccinés avaient déjà été contaminés par le covid. Il s'agissait du public le plus exposé. On ne peut donc pas additionner ces deux catégories. En ce qui concerne les variants, je me permets de vous appeler à être attentif à ne pas recommencer les erreurs que nous avons déjà commises précédemment. En l'occurrence, il n'y a que la partie émergée de l'iceberg qui est connue. Quand on voit la vitesse de développement dans les pays limitrophes, mais aussi chez nous, de ce variant B1.617.2, nous voyons combien la situation reste une réelle menace, notamment pour le variant indien. Je termine rapidement avec deux points sur la vaccination. En ce qui concerne les Belges à l'étranger, notamment dans des zones où les variants circulent très vite, nous avons tout intérêt à les vacciner sur place plutôt qu'en Belgique. C'est le cas en Inde et en Amérique du Sud. Autrement, nous risquons de ramener ces variants en Belgique. Vous dites qu'en Wallonie, le nom du vaccin n'apparaît pas avant de prendre rendez-vous par internet. Monsieur le ministre, ce n'est pas correct. Il apparaît. Je vous invite à voir avec les ministres régionaux s'il n'y a pas des dispositifs à modifier. Je vous remercie.
Monsieur le président, je veux m'excuser auprès des membres de la commission qui n'ont pas obtenu de réponse. Il faut vraiment réfléchir à la procédure. Quand je reçois 80 à 100 questions souvent intéressantes mais détaillées en termes de réponse, ce n'est pas facile. Ne pas avoir de réponse, c'est un peu frustrant pour moi mais c'est surtout frustrant pour les membres. Je m'excuse encore auprès des quelques membres qui n'ont pas obtenu de réponse mais je fais de mon mieux.
Peut-être faudrait-il différencier les questions qui sont des demandes de chiffres, qui devraient être systématiquement des questions écrites. En effet, il est un peu fastidieux d'entendre des énumérations de chiffres, qui seraient plus facilement utilisables par écrit qu'oralement. Il faut y réfléchir.
Monsieur le président, je peux être d'accord avec vous, mais à la condition que les réponses soient données rapidement. Pour ce qui concerne les questions non-covid, on constate que lorsque l'on transforme gentiment ses questions orales en questions écrites, alors que l'engagement de répondre tout de suite est pris, il se passe plusieurs semaines avant que l'on reçoive les réponses. Donc forcément, cela motive à conserver en questions orales celles qui auraient pu être transformées. Si tout le monde joue le jeu, je suis d'accord. Je n'avais pas vraiment fait de demande de chiffres aujourd'hui. Mais il me semble que tout le monde accepterait, à condition que cela se passe dans les deux sens.