Að loknum 1. dagskrárlið, sem er störf þingsins, verður gert hlé til kl. 17.
Forseta barst erindi í dag frá þingflokki Bjartrar framtíðar um að Björt Ólafsdóttir verði varamaður í Íslandsdeild Norðurlandaráðs í stað Brynhildar Pétursdóttur, samanber 16. gr. þingskapa um mannaskipti í nefndum.
Borist hefur bréf frá utanríkisráðuneytinu þar sem óskað er eftir fresti til að veita skriflegt svar við fyrirspurn á þskj. 1632, um kjarnorkuafvopnun og Sameinuðu þjóðirnar, frá Steinunni Þóru Árnadóttur.
Hæstv. forseti. Eins og hæstv. forseti kynnti verður eftir þennan dagskrárlið gert hlé að nýju til kl. 17 og var þegar búið að fresta þingfundi um tvær klukkustundir, væntanlega vegna viðræðna formanna um tilhögun starfa okkar á þingi fram undan og það er vel. Ég hef sagt það hér og segi enn að samstarfið hefur gengið vel og virðulegur forseti hefur haldið vel á málum. Samráðið hefur verið þétt um framvindu þingstarfa og samvinna þingmanna þvert á flokka í nefndum hefur verið góð. Ég vil segja vegna þeirrar umræðu og athugasemda undir liðnum um fundarstjórn forseta um starfsáætlun að auðvitað er ekkert að því að stjórnarandstöðuþingmenn geri athugasemd við fundarstjórn forseta og komi sjónarmiðum sínum að. Ég hefði líklegast gert það sjálfur við þessar aðstæður á leið í kosningar og spennan að aukast. En það er líka mikilvægt, af því að við ræðum gjarnan um ásýnd og virðingu Alþingis, að þrátt fyrir umræðu og athugasemdir stjórnarandstöðunnar, og ég ítreka að þær eiga fullan rétt á sér, finnst mér rétt að koma því að að ríkt hefur gagnkvæmur og einlægur vilji til samráðs og samvinnu og til þess að ljúka mikilvægum málum þannig að við viðhöldum skilvirkni og verjum ásýnd Alþingis, verjum faglega vinnu og tíma sem fer í undirbúning málefna, umræðu málanna í þinginu, umsagnir sérfræðinga og hagsmunaaðila og eftirfylgni þeirra í nefndum, viðbrögð í nefndum, undirbúning og málatilbúnað nefndarmanna og framsögumanna. Auðvitað glatast ekki öll sú vinna, en dýrmætum tíma er sóað og ekki er séð fyrir endann á framgangi margra hverra. Það er því ekkert síður vegna skilvirkni Alþingis en ásýndar þess að ég fagna því að við náum saman um stóru málin og ljúkum þessu þingi og kjörtímabili á þeim nótum að Alþingi sé sómi að.
Virðulegi forseti. Síðustu daga hafa komið fram upplýsingar í fjölmiðlum sem segja okkur að í kennaranámi eru nú allt of fáir einstaklingar til þess að viðhalda kennarastéttinni. Þá hafa líka komið fram upplýsingar um að aðeins um helmingur þeirra sem eru með kennsluréttindi starfi í raun við kennslu. Í dag var sú staða sérstaklega rædd á opnum fundi í Háskóla Íslands. Það liggur fyrir að það þarf fjölþætta lausn til þess að vinna gegn þeim vanda sem við blasir, það þarf samtal háskólasamfélagsins, kennarafélaga, ríkisins og sveitarfélaga. Í því samtali þarf að fara yfir inntak námsins, starfsvettvang og kjör. Varðandi inntak námsins tel ég mjög mikilvægt að ræða hvort nauðsynlegt sé að lokaverkefni í kennaranámi til starfsréttinda séu akademísk, hvort allir þurfi rannsóknarmenntun. Ætti meistaranámið eða meiri hluti þess frekar að vera starfsnám úti í skólunum, jafnvel launað starfsnám? Gætu betri tengingar við skólana og það að allir verðandi kennarar færu í gegnum heilt skólaár í sínu námi tryggt betri tengsl og áhuga á skólastarfinu? Þá tel ég að sú kerfisbreyting sem lögð er til í fyrirliggjandi frumvarpi um Lánasjóð íslenskra námsmanna skapi tækifæri til að þróa hvata til að fjölga nemendum í greinum eins og kennaranámi fyrir öll skólastig. Þessir hvatar gætu annars vegar komið í gegnum styrkjakerfið eða skattalega hvata, eins og lagt er til í breytingartillögum meiri hlutans að skoðað verði sérstaklega. Varðandi starfsumhverfið vill umræðan um starfsumhverfi í skólum oft verða misvísandi og hana þarf að dýpka í nánustu framtíð.
Forseti. Mig langar að gera að umræðuefni undir þessum lið stjórnmálaástandið í landinu. Það hafa nefnilega gerst tveir atburðir núna undanfarið sem benda til þess að hlutirnir gætu verið að færast í betra horf hér í landinu. Þá vil ég nefna sérstaklega kjör Guðna Th. Jóhannessonar sem forseta Íslands, sem var gleðilegur áfangi í ljósi þeirra valkosta sem í stöðunni voru, annars vegar stjórnmálamaður mikilla átaka og hins vegar mannasættir á borð við Guðna Th. Jóhannesson. Það sama blasir við í mínum huga í nýliðnu formannskjöri innan Framsóknarflokksins. Ég vil nota þetta tækifæri hér til þess að óska Framsóknarflokknum til hamingju með að hafa tekið að mínu mati gæfuspor um helgina, vegna þess að valkostirnir þar voru af þessum tveimur skólum sem ég nefndi áðan, annars vegar maður sem gert hefur átök að meginstefi stjórnmálaferils síns og hins vegar hæstv. forsætisráðherra, Sigurður Ingi Jóhannsson, sem hefur sýnt það á undanförnum mánuðum að hann er maður sátta, maður samtalsins, sem hægt er að ræða við og komast að niðurstöðu og hún stendur. Það er ánægjulegt. Ég vil nota tækifærið undir þessum lið til þess að hvetja flokkana sem eru á þingi og þá sem eru í framboði til komandi alþingiskosninga að fara þá leið, að vera á nótum samtalsins, að vinna frekar í áttina að sáttinni og að við komumst að sameiginlegri niðurstöðu. Það skiptir gríðarlega miklu máli, það eru tækifæri í því fólgin fyrir okkur og það er kominn tími til þess að kveðja tíma átakanna í pólitíkinni. [[Forseti hringir.]]Það er út af því sem við lögðum af stað í þann leiðangur sem Björt framtíð stendur fyrir, [[Forseti hringir.]]að reyna að breyta stjórnmálunum í þá átt. Það er mjög ánægjulegt að sjá það gerast og við eigum að nýta tækifærið og halda áfram á þeirri braut.
Herra forseti. Það er hægt að segja ýmislegt um störf þingsins þessa síðustu daga. Auðvitað er kunnara en frá þurfi að segja að hér er engin starfsáætlun og óljóst hvernig undið verður ofan af þessu þingi og hvenær verður hægt að fara héðan og hefja kosningabaráttu. En þrátt fyrir að við ræðum þetta innan lands er ýmislegt að gerast úti í hinum stóra heimi. Líkt og svo oft áður hefur fulltrúum í hv. utanríkismálanefnd borist skeyti þar sem er vakin athygli á stöðu mála víðs vegar í heiminum og nú hefur okkur borist bréf sem er stílað á hv. þm. Hönnu Birnu Kristjánsdóttur, formann hv. utanríkismálanefndar, og aðra nefndarmenn í hv. utanríkismálanefnd þar sem athygli okkar er vakin á slæmri stöðu pólitískra fanga í hinu hersetna ríki Vestur-Sahara. Alþingi ályktaði vorið 2014 að fela utanríkisráðherra að beita sér á alþjóðavettvangi fyrir því að sjálfsákvörðunarréttur íbúa þessa lands væri virtur í samræmi við ályktanir öryggisráðs og allsherjarþings Sameinuðu þjóðanna. Hæstv. utanríkisráðherra sem og fulltrúi Íslands á vettvangi Sameinuðu þjóðanna hafa tekið þessi mál upp svo eftir er tekið. Nú berast okkur fréttir af því að pólitískir fangar sæti barsmíðum í fangelsum [[Forseti hringir.]]í Marokkó. Þetta er eitthvað sem ég tel að okkur beri skylda til að vekja athygli á, ekki bara hæstv. ráðherra [[Forseti hringir.]]heldur verðum við þingmenn á þeim vettvangi þar sem við getum alltaf að taka þetta mál upp og minna á.
Virðulegur forseti. Mig langar að ræða um skaðleg efni í neysluvörum. Ég hef lagt fram þingmál þess efnis að umhverfisráðherra móti stefnu í þessum málaflokki rétt eins og Danir, Svíar og Norðmenn hafa gert. Málið er komið til nefndar en ekkert hefur gerst í því þar. Það á ekki að þurfa þingmál frá þingmanni til að ráðherra taki af skarið og geri eitthvað í þessum málum. Staðreyndin er sú að það er gríðarlegt magn af skaðlegum kemískum efnum í umferð sem notuð eru í alls kyns neysluvörur. Mikið af þessum efnum er manngert. Þetta gerðist eftir seinni heimsstyrjöldina. Þetta geta verið plastefni, ilmefni, þráavarnarefni, skordýraeitur, varnarefni ýmiss konar. Þetta eru efni sem eru notuð í snyrtivörur, efni sem er að finna í textíl, í fötum og þar fram eftir götunum. Mér finnst við hafa verið ótrúlega sofandi í þessum málaflokki hér á Íslandi. Það er mikil umræða um þetta í öðrum löndum. Fyrir 15 árum í Danmörku átti ég vinkonu sem datt ekki í hug að nota ákveðna tegund af kremi á börnin sín af því að það innihélt paraben. Ég leyfi mér að fullyrða að á þeim tíma vissi örugglega enginn Íslendingur hvað paraben var. Við erum eiginlega enn á þeim stað. Mér finnst stjórnvöld ekki hafa staðið sig í stykkinu að setja þetta mál á dagskrá. Ég vona að þessi þingsályktunartillaga sem ég flutti verði til þess, mig minnir að það hafi verið fólk úr öllum flokkum á henni eins og er í mörgum þessara neytendamála sem fara þvert á flokka, að sá umhverfisráðherra sem tekur við næst gangi í þetta mál. Það er mjög mikilvægt að upplýsa neytendur því að löggjöfin hefur ekki haldið í við þróunina. Löggjöfin hefur tekið mið af hagsmunum framleiðenda, ekki endilega umhverfisverndarsjónarmiðum eða sjónarmiðum neytenda. Við þurfum að vita að það eru efni þarna úti sem við eigum að varast. Við þurfum að vita hvernig við getum varast þessi efni, t.d. með því að kaupa svansmerktar vörur. Þetta eru upplýsingar sem þarf að koma á framfæri og ég mælist til þess að næsti umhverfisráðherra, kannski er einhver hv. þingmaður hér í salnum sem mun verða umhverfisráðherra í næstu ríkisstjórn, taki þetta mál upp og geri skurk í þessu.
Herra forseti. Nú tala ríkisstjórnarflokkarnir um hversu gott fólk hafi það, hversu mikill efnahagsbatinn sé og að staða fólks hafi almennt batnað, þ.e. eignastaða þess og annað slíkt. Það er fyrst og fremst vegna þess að fasteignaverð hefur hækkað. Það er því miður svo að tölur Hagstofunnar sýna að það búa tvær þjóðir á Íslandi, venjulegt launafólk, sem skuldar töluvert, og þeir sem lifa á fjármagnstekjum og eiga miklar eignir. Við höfum oft rætt það í þessari pontu að auðurinn skilar sér ekki jafnt á milli hópa í samfélaginu. Það er mjög ítarleg og góð umfjöllun núna í Kjarnanum um þetta mál þar sem fram kemur að hrein eign fátækari helmings þjóðarinnar er neikvæð um 211 milljarða á síðasta ári, þ.e. rúmlega 100.000 manns skulda 211 milljörðum meira en þeir eiga. Hreina eignin sem orðið hefur til frá árinu 2010 er rúmlega 527 milljarðar og hefur runnið til ríkustu 10% í landinu, sem við höfum gjarnan rætt í þessari pontu. Bara í fyrra jókst auður þessarar tíundar, þ.e. þessara 10% fólks, um 185 milljarða, eða rétt rúmlega 9 millj. kr. á hvern einstakling sem tilheyrir þessum hópi. Það eru gríðarlega miklir fjármunir. Ef við ræðum hér um börn sem búa við fátækt - og ég vona að þingmenn hafi ekki gleymt skýrslu UNICEF sem við fengum afhenta í janúar og sagði okkur að um 6.000 börn byggju við fátækt - kemur í ljós að þrátt fyrir bætta eignastöðu er þarna á meðal barnafólk sem býr við mjög bág kjör og á ekki endilega peninga í vasanum þó að eignir þess hafi [[Forseti hringir.]]aukið verðmæti sitt sökum þess að fasteignaverð hefur hækkað. Svo er það auðvitað mjög mismunandi á milli landshluta. Það hefur hækkað hlutfallslega mest hér, sem gerir stöðu fólks hér á höfuðborgarsvæðinu betri.
Forseti. Mér finnst mjög mikilvægt að þingmenn átti sig á að við erum komin fram yfir starfsáætlun. Ekki fyrstu starfsáætlun heldur þá síðari. Tíminn er í raun á þrotum. Það kom í ljós í gær að ekki voru nægilega margir þingmenn meiri hlutans í húsi svo hægt væri að halda atkvæðagreiðslu. Auðvitað er það svo að þingmenn þurfa allir sem einn, sem ætla sér að gefa kost á sér fyrir þessar kosningar, að fá tækifæri til að fara út í kjördæmi sín og tala við kjósendur, tala við almenning og útskýra á ítarlegan hátt hvað þeir ætla að gera eftir kosningar. En það er ekki jafnræði þegar hinn mikli meiri hluti, sem hefur margfalt fleiri þingmenn en minni hlutinn, nýtir sér aðstöðumuninn og er ekki hér þegar þingmenn minni hlutans þurfa að standa vaktina. Það er ekki bara aðstöðumunur varðandi mætingu heldur líka varðandi fjármuni. Nú hef ég margoft gagnrýnt hversu mikla peninga stjórnmálaflokkar veita sér út frá stærð. Ég vona svo sannarlega að þessi mikli fjárstuðningur ríkisins við stjórnmálaflokka verði endurskoðaður á næsta kjörtímabili. Það er ljóst að ekki hefur verið greint almennilega af hverju stærstu flokkarnir þurfa til dæmis 80 millj. kr. á ári til að reka sig. Það er bara ekki alveg ljóst. Það þýðir að þegar fylgi breytist stofna þeir oft til gríðarlega mikilla skulda, sem er ekki gott fordæmi ef við ætlum að vera hér í forsvari fyrir [[Forseti hringir.]]þjóðina. Við ættum frekar að koma með aðra tegund fordæmis.
Virðulegi forseti. Það liggur beinast við að tala um ástandið í þinginu. Ég ætla ekki að nota mínar tvær mínútur hér til að ræða það. Mig langar hins vegar að ræða ástandið í Póllandi. Í gær lögðu tugþúsundir manna og kvenna niður vinnu. Konur lögðu niður vinnu alls staðar í Póllandi og pólskar konur úti um allan heim lögðu niður vinnu að íslenskri fyrirmynd. Fyrirmyndin að þessum kvennafrídegi var íslenski kvennafrídagurinn 1975. Ástæðan fyrir því að pólskar konur lögðu niður vinnu í gær, tugþúsundir manna úti um allt Pólland og allan heim voru í samstöðumótmælum, er fyrirætlanir pólskra stjórnvalda um að leggja blátt bann við þungunarrofi, meira að segja þegar fóstur stefnir lífi móður í hættu, þegar það er með mjög alvarlega genagalla og þar fram eftir götunum, og þótt þungun sé afrakstur nauðgunar, jafnvel sifjaspella. Þessar áætlanir eru mjög alvarlegar. Það brýtur gífurlega á mannréttindum kvenna, friðhelgi kvenna, sjálfsákvörðunarrétti kvenna. Í ljósi þessa og þess að fyrirmynd þessa gjörnings pólskra kvenna kemur frá Íslandi ákvað ég að skrifa opið bréf til pólska þingsins sem ég afhenti sendiherra Póllands í dag. Undir það skrifuðu 34 íslenskir þingmenn úr öllum flokkum. Mig langar sér í lagi að þakka þeim fyrir að hafa séð að meira er í húfi en eitthvert flokkapot sem er í gangi á þinginu þessa dagana. Ég þakka þeim þingmönnum og hæstv. ráðherra sem ákváðu að leggja nafn sitt við þetta bréf til að stuðla að mannréttindum, stuðla að kvenréttindum í heiminum, [[Forseti hringir.]]og til að segja Póllandi að við séum að fylgjast með.
Virðulegi forseti. Mig langar mikið til að tala um störf þingsins en aðrir hafa talað nóg um þau og sagt allt sem segja þarf. Mig langar að vara við fyrirbæri sem er kallað dauður lagabókstafur. Dauður lagabókstafur er frekar algengur, t.d. var 26. gr. stjórnarskrárinnar á sínum tíma talin vera af sumum dauður bókstafur þar til hún var nýtt. Þeir geta lifnað við, að því er virðist. Það er einn svokallaður dauður lagabókstafur í áfengislögum sem bannar framleiðslu á áfengi til einkaneyslu. Þrátt fyrir það er framleiðsla á áfengi til einkaneyslu afskaplega algeng. Fólk hefur almennt ekki einu sinni fyrir því að fela það. Reyndar er til félag, Fágun, sem fjallar um gerjun og snýst um gerjun. Þetta félag hefur sent inn umsögn til Alþingis, mætt á fund til allsherjar- og menntamálanefndar eða velferðarnefndar, ég man ekki hvort, og haldið bjórkeppni opinberlega fyrir opnum tjöldum og undir berum himni þar sem fjölmiðlar komu og ræddu við aðstandendur þess. Það er því mjög greinilegt að framleiðsla á áfengi til einkaneyslu er ekki talin hneykslanleg í samfélaginu og það er ekkert ákall um að framfylgja þessum lögum. Þrátt fyrir það er refsiramminn sex ár. Sem betur fer er lögunum ekki framfylgt. Þetta snýst ekki um viðhorf fólks til áfengis enda er áfengi skaðlegt, það er óumdeilt, heldur er hér um að ræða hegðun sem er mjög algeng og hún er ekki talin hneykslanleg af almenningi en það er samt hár refsirammi í þessum dauða lagabókstaf. Ef yfirvöld færu allt í einu að framfylgja honum er óljóst hvað yrði úr. Ég tel að þetta sé ógn við rétt borgaranna. Ég tel að þetta sé hættulegt í réttarríki sem vill að borgarinn sé upplýstur um hvað hann megi gera og hvað ekki. Þetta eru í skásta falli misvísandi skilaboð. En vel á minnst, lög eru oft sett til að senda einhver skilaboð. Ég held að það sé rangt. Við eigum ekki að senda skilaboð með lögum. Lög hafa raunverulega verkan, raunveruleg [[Forseti hringir.]]áhrif á líf fólks. Við þurfum að hugsa um það þegar við setjum lög hver raunveruleg áhrif laganna eru [[Forseti hringir.]]og gera gangskör að því að uppræta dauðan lagabókstaf. Hann er ógn við réttindi borgaranna.
Virðulegi forseti. Mig langar undir þessum lið, um störf þingsins, að vekja athygli á frumvarpi sem við, tveir framsóknarmenn, höfum lagt fram um breytingu á forkaupsrétti sveitarfélaga. Eins og segir í greinargerð er með frumvarpinu lagt til að sveitarstjórn eigi einnig forkaupsrétt samkvæmt 3. mgr. 12. gr. laga um stjórn fiskveiða þegar aflahlutdeildir eru framseldar útgerð sem hefur heimilisfesti í öðru sveitarfélagi. Samkvæmt gildandi lögum á sveitarstjórn aðeins forkaupsrétt ef fiskiskip er selt og því geta aflahlutdeildir færst í hendur útgerðar í öðru sveitarfélagi án þess að sveitarstjórn eigi þess kost að njóta forkaupsréttar. Það má kannski segja að fullseint sé í rassinn gripið að koma með þetta frumvarp á þessum síðustu dögum þingsins en við teljum þó rétt að vekja athygli á þessu hér í von um að kannski verði drifið í þessu þjóðþrifamáli á næsta þingi. Mörg þingmannamál liggja í nefndum og þar á meðal eitt þingmannamál sem mig langar að vekja athygli á sem ég lagði fram ásamt nokkrum öðrum þingmönnum. Það er um að sjómenn sitji við sama borð og aðrir, t.d. alþingismenn, og fái skattfrjálsa fæðispeninga rétt eins og aðrir landsmenn, eins og alþingismenn, opinberir starfsmenn, flugfreyjur og flugmenn, þegar þeir fara til útlanda. Ef alþingismenn fara út í kjördæmi fá þeir dagpeninga og þeir fá dagpeninga ef þeir fara til útlanda. [[Forseti hringir.]]Mér þykir miður að það mál liggi í nefnd og verði ekki afgreitt þaðan.
Virðulegi forseti. Eins og þingið veit höfum við hér á okkar borði mál er varðar raflínur að Bakka. Hæstv. iðnaðarráðherra stormaði hér inn fyrir tveimur vikum með þingskjal, nýtt lagafrumvarp, sem kveður á um að taka úr sambandi önnur lög sem varða eðlilega og lögbundna málsmeðferð vegna umhverfismats og einnig lögboðinn rétt félagasamtaka og einstaklinga til að mótmæla í því ferli. Hæstv. ráðherra liggur svo á að hún getur ekki beðið í sjö daga þar til úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála fellir dóm í málinu. Hún vill sniðganga eðlilegt ferli, sniðganga ríkjandi landslög, sem henta henni ekki, og setja ný. Það á að gerast strax. Þau lög eiga að hafa að engu stjórnarskrárbundinn rétt fólks til að andmæla. Hvert er málið? Það er að Landvernd og Fjöregg, sem er félag heimamanna í Mývatnssveit, hafa kært framkvæmdaleyfi við raflínur að Bakka. Þau eru ekki að kæra það að leggja eigi raflínur að Bakka. Þau vilja bara fara aðra leið en Landsnet leggur upp með. Það er heila málið. Landvernd vill fara heppilegri leið fyrir náttúruna með minni umhverfisspjöllum, líka hentugri leið fyrir aðra fjárhagslega hagsmuni okkar Íslendinga, svo sem ferðamennskuna. En hæstv. ráðherra, sem hefur líka skilað auðu í málum er varða ferðamennsku, vill ekkert vita um þetta og vill bara þessi nýju lög. Svo kemur upp úr kafinu að hún kemur hér með óháð álit, að sögn, sem styður þessa nýju lagasetningu hennar. Það er ekki unnið af umhverfislögfræðingum í akademíunni eða óháðum aðilum, það er unnið af lögfræðingum Landsnets. [[Forseti hringir.]]Lögfræðingar Landsnets, Logos lögfræðistofa, voru fengnir til að vinna álitsgerð um það hvort kæra á hendur fyrirtækinu sem þeir „representera“ megi missa sín. Hvers konar vinnubrögð eru þetta eiginlega?
Virðulegi forseti. Mig langar að koma hér á lokadögum þingsins inn á mikilvægt mál sem flestir stúdentar í landinu bíða eftir, en það er hið svokallaða LÍN-frumvarp, lánasjóðsfrumvarp. Ég ætla að vona að við getum sýnt stúdentum þá virðingu, og að við getum sýnt þá skynsemi, í þessum sal að leggja pólitískar deilur til hliðar og klára þetta mál. Um er að ræða mikil framfaraskref sem stúdentar hafa lengi kallað eftir. Við höfum fengið áskoranir frá fjórum stúdentafélögum, þeim stærstu í háskólasamfélaginu, þar sem kallað er eftir því að þetta verði klárað og að þeir verði ekki notaðir í pólitískum deilum einu sinni enn. Þeir hafa lengi kallað eftir fyrirframgreiðslum á námsstyrkjum, að fá beina námsstyrki og 100% framfærslu. Þetta er allt inni í því frumvarpi sem liggur hér fyrir og þeir bíða eftir. Þeir taka hins vegar fram að hægt er að halda áfram með þetta. Þetta eru mannanna verk og kannski ekki alveg 100% það sem þeir vilja en gríðarleg kjarabót sem þeir bíða eftir. Ég vona að ég þurfi ekki að fara út í kosningabaráttuna og útskýra fyrir þeim að pólitískar deilur hafi orðið til þess að útskýra fyrir þeim að þeir hafi ekki fengið þá kjarabót sem þeir hafa lengi kallað eftir. Ég vil líka nefna annað mikilvægt varðandi þetta mál, sem hefur verið minna í umræðunni, þ.e. að það gerir iðnnámi í framhaldsskólum hærra undir höfði. Þetta hvetur fólk til að fara frekar í iðnnám. Þar getur það líka átt rétt á 65 þús. kr. styrk á mánuði við að stunda iðnnám. Þetta er eitt stærsta skrefið sem stigið hefur verið til að hvetja fólk í iðnnám. Við megum ekki láta þetta tækifæri fram hjá okkur fara. Við skulum sýna manndóm og klára þetta nú á lokadögum þingsins.
Hæstv. forseti. Ég hafði einmitt hugsað mér að tala um málefni Bakka í Norðurþingi. Ágætt tækifæri gefst nú þegar hv. þm. Björt Ólafsdóttir tekur málið til umræðu. Hún telur að ráðherra geti ekki beðið eftir að fá úrskurð. Nú er það svo að þær framkvæmdir sem þarna eru í gangi við línulögn krefjast þess að ekki sé frost í jörð. Við erum að ganga inn í október, vonandi ekki inn í harðan vetur en vetur þar sem allra veðra getur verið von. Sá tími sem er til framkvæmda er mjög að styttast. Það þýðir að umræddar framkvæmdir tefjast fram á næsta vor, ef þeim verður þá haldið áfram þá. Engin vissa er fyrir því. Ég veit að norður á Húsavík og í Norðurþingi hafa menn verulegar áhyggjur af því hvernig þessu máli muni vinda fram og hverjar lyktir þess verði. Þar fyrir utan vil ég segja að trúverðugleiki íslenskra stjórnvalda er gersamlega að fara í vaskinn ef þetta mál verður látið klúðrast. Þetta varðar ekki bara náttúruna, við viljum öll veg hennar sem mestan. En við verðum líka að gera okkur grein fyrir að hér búa Íslendingar. Þeir þurfa að geta nýtt landið og náttúruna til þess að búa hér. Í húfi er atvinnulegt og fjárhagslegt öryggi þeirra sem búa í Þingeyjarsýslu og í Norðurþingi ef þetta mál hrynur. Ef það verður ekki að neinu. Varðandi það að verið sé að leita til lögmanna Logos: Það eru fjölmargir lögmenn þar. Þeir vinna fyrir ýmsa aðila. [[Forseti hringir.]]Það er sannarlega passað upp á að ekki sé verið að blanda saman vinnu einstakra lögmanna og einstakra mála. Það hefur komið fram í fjölmiðlum.
Virðulegur forseti. Ég ætla hvorki að tala um Bakka né LÍN. Ég ætla hins vegar að tala um Donald Trump. Ég hef verið að fá, eins og mér skilst margir aðrir þingmenn, pósta frá Donald Trump undanfarið þar sem hann biður mig um að gefa sér peninga. Ég veit ekki hvernig hann hefur komist að þeirri niðurstöðu að ég eigi eitthvað aflögu handa honum [[Gripið fram í: Þú verður nú að gefa …]]eða hvernig hann hefur komist að því að ég geti hugsanlega kosið hann. Ég mun aldrei kjósa hann. Ég fæ líka pósta frá syni hans. Sama hvað ég reyni að skrá mig af þessum póstlistum, alltaf koma póstarnir. Um helgina bað ég Donald Trump um að taka mig af þessum póstlista með orðalagi sem ég ætla ekki að endurtaka hér. Þessir póstar frá þessum manni, þessum forsetaframbjóðanda í Bandaríkjunum, ættu að vera okkur öllum áminning um að það er svo ævintýralega rangt að segja að pólitík snúist ekki um neitt, það sé enginn munur á pólitískum hugsjónum. Þarna er maður sem er boðberi kvenhaturs, ójafnréttis, hann elur á ótta, borgar ekki skatt, ég veit ekki hvaða mörk hann fer ekki yfir þegar kemur að siðferði. Mig langar svo að tala um þetta hér því að ég vil bara segja í eins konar framboðsræðu fyrir hönd míns flokks, upp að því marki sem ég held framboðsræður að þessu sinni, hversu stoltur ég er að tilheyra stjórnmálaafli sem er algerlega á hinum ásnum gagnvart þessum gildum. Á síðu Félagsvísindastofnunar er hægt að taka próf: Hvar standa flokkarnir? Hvar stendur fólk gagnvart flokkunum? Björt framtíð, frjálslyndasti flokkurinn á Íslandi, skorar hæst þegar kemur að alþjóðlegum gildum. Við höfum verið staðfastir boðberar mannréttinda á þessu kjörtímabili. Við höfum staðið vaktina þegar kemur að lýðræðislegum vinnubrögðum, við höfum leitað lausna, staðið fyrir samtali manna á milli, við erum málsvarar fjölbreytni. [[Forseti hringir.]] Ef þið, eins og ég, fílið ekki Donald Trump þá kjósið þið Bjarta framtíð. [[Hlátur í þingsal.]]
Virðulegur forseti. Ég fæ ekki pósta frá Donald Trump. Ég fíla ekki Donald Trump, en ég ætla ekki að kjósa Bjarta framtíð. Ég ætla að gera að umtalsefni hér árásir á heilbrigðisstofnanir í stríðshrjáðum löndum. Samkvæmt alþjóðlegum mannúðarlögum og venjurétti á heilbrigðisþjónusta að njóta verndar í stríðsátökum. Því eru árásir sem beinast gegn heilbrigðisstofnunum í raun stríðsglæpir. Slíkar árásir hafa færst í vöxt í stríðshrjáðum löndum eins og t.d. Sýrlandi, Afganistan og Jemen. Hætta er á að þetta ómannúðlega og ólöglega framferði geti orðið að nýju viðmiði, sem er algjörlega óásættanlegt. Þess vegna tel ég að þær þjóðir sem innan Sameinuðu þjóðanna eru, og þar erum við Íslendingar meðal stofnenda, eigi að senda skýr skilaboð til umheimsins að þær fordæmi árásir á heilbrigðisþjónustu og styðji samtök eins og Lækna án landamæra í því að berjast gegn því að þetta ómannúðlega, ólöglega framferði verði að nýju viðmiði. Höldum í heiðri alþjóðleg mannúðarlög sem og venjurétt sem gerir það að verkum að heilbrigðisþjónusta á að njóta verndar í stríðsátökum.