Bos días. Reiniciamos a sesión co punto 7, que é o de preguntas para resposta oral do presidente da Xunta de Galicia. Tal e como foi comunicado onte, comezamos coas seguintes preguntas acumuladas. Pregunta ao Sr. Presidente da Xunta de Galicia de D. José Luis Méndez Romeu, do G.P. dos Socialistas de Galicia, sobre o actual sistema de gratuidade parcial dos libros de texto Pregunta ao Sr. Presidente da Xunta de Galicia de Dª Yolanda Díaz Pérez, do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, sobre a incidencia que está a ter a desaparición do sistema de préstamo universal de libros de texto, como consecuencia do establecemento do sistema de cheque escolar e do denominado "fondo solidario"
Ten a palabra, señor Méndez Romeu, para formular a súa pregunta.
Señor presidente, o Partido Popular ten unha fixación negativa coa educación neste país, sempre que gobernaron recortaron en equidade, en gratuidade e en gasto público. O 13 % do gasto público sobre o PIB en catro anos e no Programa de estabilidade anuncian que aínda seguirán rebaixando catro décimas nos vindeiros anos. Informábanos un diario nacional o outro día de que temos o récord de Europa en recortes en ensino e sanidade. E vostede en Galicia recortou 321 millóns de euros cada ano en ensino, o que vén significando 4.000 euros por familia e ano. Vostedes queren segregar e non integrar, coa LOMCE, que establece barreiras que se chaman reválidas ou que se chaman itinerarios prematuros. Queren clasificar e sinalar para logo discriminar. Exemplo: os sistemas educativos excluíntes para a gratuidade dos libros de texto. Queren mercantilizar o coñecemento, por iso reducen o gasto público en profesorado, en centros de ensino, en servizos e envíanlles unha mensaxe clara ás familias, moi simple: se queren resultados, búsquense a vida –obviamente en centros privados– e se non lles importa o futuro dos seus fillos, poden deixalos en centros públicos, que van estar máis abandonados, que van acumular taxas moi elevadas de menores con problemas e onde vai haber unha insuficiencia crónica de recursos e recortes incesantes. Vostedes herdaron un sistema de gratuidade universal dos libros de texto e transformárono nunha oferta de gratuidade parcial e selectiva moito máis cara: custa un 30 % máis e atende un 40 % menos dos estudantes. Realmente, como xestores, un fracaso absoluto. Hoxe as familias teñen que exhibir a súa condición económica para ser etiquetadas, primeiro paso da discriminación. Vostedes impulsan a estratificación social no ensino. Logo de crear un caos, agora anuncian a volta parcial ao modelo anterior, pero non renuncian a clasificar nin escoitan as obxeccións masivas de centros de ensino, profesores, familias, mesmo libreiros e mesmo da Defensora do Pobo, que no seu informe –que vostede coñecerá– di literalmente: "O obxectivo parcial de gratuidade sufriu un importante retroceso tanto no importe global como no fin que se persegue". Esta é a situación, señor presidente. Dixo vostede que todo isto era para non pagarlles os libros aos máis ricos. Vostede elixiu baixarlles os impostos aos máis ricos para que lles fora máis doado pagar os libros, cando deberían contribuír máis coa súa riqueza. Así que para castigar uns poucos, os máis ricos, vostede retirou a gratuidade ao 40 % dos estudantes. ¿Vai continuar con este modelo discriminatorio?
Pregunta de dona Yolanda Díaz Pérez, do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra, señora Díaz.
Bos días, señora presidenta. Señor Feijóo, vimos unha vez máis a este Parlamento falar da vida, das cousas que lle interesan ás persoas, persoas que por mor das políticas do Partido Popular están sufrindo e estano a pasar moi mal nestes tempos. Efectivamente, vostedes veñen de anunciar de maneira improvisada, o día 22 e o 21 de maio, dúas ordes que teñen que ver xustamente coa mudanza do sistema que tiñan de axudas para os libros e o material escolar no noso país. Pero eu querería comezar lendo, señor Feijóo, un parágrafo que di o seguinte: "Garantir a gratuidade total da ensinanza básica, de maneira que as familias non teñan que aportar cantidade algunha polos libros de texto ou outros materiais de carácter didáctico ou curricular necesarios para que os seus fillos e fillas reciban dita ensinanza". Esta non é unha proclama da Revolución Bolivariana nin de Venezuela, da que lle gusta falar a vostede, é un parágrafo do Consello Escolar do Estado, señor Feijóo. Un parágrafo que está en consonancia con ese recurso de reposición que vén de formular a Confapa no noso país a esa orde da que lle falei, nun contexto –se me permite– absolutamente agresivo por parte do Partido Popular á ensinanza pública. Agresivo porque certamente dende que vostedes chegan teñen un obxectivo vital, que é cargarse a educación pública, tanto que chegan a recortar o orzamento en 356,2 millóns de euros, tanto, señor Feijóo, como é falar dunha redución do 25 % en termos reais na que ademais perdemos 2.073 profesores e profesoras, segundo reza o boletín da Administración pública do noso país. E imos falar da súa xestión, señor Feijóo, porque dende que vostede está gobernando son preto de 90.000 os alumnos e alumnas que perderon todo tipo de axudas. Eu voulle dar tamén datos do informe da Defensora do Pobo. Fala do financiamento de Galicia para esta cuestión en particular: o 5,7 % e Andalucía, o 20 %. Vostede nunha situación negativa. A variación galega é do -14 % na contribución que fai a Xunta de Galicia. Pero fíxese na súa política social: cando vostede chega, a herdanza maldita do bipartito eran 214.850 nenos e nenas que percibían esa axuda, hoxe son 131.000. Señor Feijóo, eu voulle falar tamén do que vostedes están a facer. Segundo a norma que aprobaron, son un total de 9.000 euros per cápita os que permitirían segregar as familias que terían acceso aos libros de texto. Isto supón 750 euros ao mes, señor Feijóo. A vida real é que, tendo sorte, dúas persoas que convivan nunha familia e teñan un salario –que xa quixeran– de 750 euros, señor Feijóo, quedarían sen esa axuda de texto.
Vaia rematando, por favor.
Pero para máis inri, señor Feijóo, vostede sabe que o máximo son 180 euros. Por tanto, vostede está vulnerando un dereito inalienable como é a educación, que ten que ser gratuíta e ten que ser universal. Está trucando o sistema, señor Feijóo. Por tanto, ¿vai mudar e vai volver ao préstamo universal que vostede herdou e que, efectivamente,...
Moitas grazas, señora Díaz.
...agora é moito máis caro para todos e todas nós?
Ten a palabra o presidente da Xunta.
Moitas grazas, señora presidenta. Señorías, alégrame que me pregunten por unha cuestión que creo que é fundamental para a sociedade galega como é o ensino. O ensino foi, é e será unhas das prioridades deste goberno. A pesar de que este goberno dende que tomou posesión –xa nesta e na anterior lexislatura tamén– contou cada ano con menos recursos públicos, a pesar de que este goberno está hoxe xestionando Galicia con 2.000 millóns de euros menos dos que tiña o bipartito para xestionar Galicia, a pesar de todo iso, señoría, creo que non é razoable non admitir que a comunidade educativa –é dicir os profesores e as profesoras galegas– fixo un grande esforzo durante estes últimos anos e que a sociedade galega, a través dos presupostos, tamén fixo un enorme esforzo. Señoría, hoxe temos 85.000 estudantes beneficiarios dun ensino cunha terceira lingua, 85.000 estudantes, e 220 centros plurilingües. Cando tomamos posesión non había ningún. Hoxe temos 52.000 alumnos que estudan cun ordenador na aula. 500 centros públicos están impartindo as súas clases, ao menos unha ou varias materias, cun ordenador e con contidos dixitais na aula. Cando chegamos ao goberno non había ningún. Hoxe, señoría, entre todos creamos 10.000 novas prazas públicas de comedores escolares, un 22 % máis que cando chegamos ao goberno. Hoxe, señoría, fomos quen de crear un 54 % máis de prazas de formación profesional, un 54 % máis de prazas de formación profesional públicas que cando chegamos ao goberno. Creo que unha forma moi clara de agradecer o traballo dos profesores e das profesoras galegas é recoller o froito do seu esforzo baixando o fracaso escolar e tendo o fracaso escolar máis baixo da nosa historia. Señorías, o fracaso escolar, segundo os datos do Instituto Galego de Estatística, está no 16,4 %, nove puntos menos que cando gobernaba o bipartito. Señoría, penso que todos estes datos non llelos debemos ocultar, primeiro, aos seus protagonistas básicos –os profesores e as profesoras do ensino público– e, en segundo lugar, á súa protagonista directa, que é a sociedade galega. Señoría, entre todos podemos conseguir e estamos conseguindo ter as universidades coas taxas universitarias máis accesibles de España. Tres veces máis caro resulta para un estudante ir a unha universidade catalá que a unha universidade galega. As familias galegas aforran 20 millóns de euros cada ano como consecuencia de ter as taxas universitarias máis baixas de España. Por iso, señoría, estou convencido de que todos estes datos vostedes os celebran porque creo que son datos que reflicten claramente o compromiso do profesorado, o compromiso dos galegos e o compromiso dunha Xunta de Galicia que sabe perfectamente que a educación é un dereito para todos. [[Aplausos.]] Señoría, como dicía, cando chegamos ao goberno atopámonos cada ano con menos diñeiro e por iso pensabamos que os que tiñan menos diñeiro tiñan que ter unha prioridade nas nosas políticas. Por iso aprobamos un sistema para facilitar a gratuidade dos libros de texto ás familias con menos recursos. E o certo e verdade é que hoxe o 70 % das familias galegas poden mercar os seus libros sen aportar un euro do seu escaso diñeiro familiar. E por iso, señoría, non aceptar isto creo que é non aceptar un principio básico: nun momento de restrición económica temos que apoiar os que menos teñen e nun momento de restrición económica temos que pedirlles máis apoio aos que máis teñen. Por iso, señoría, sorpréndeme que sexamos neste momento criticados simplemente por facer o que vostedes deberían facer e defender, que é non pagar os libros de texto a todos senón pagar os libros de texto á maioría que necesita que se lle paguen. E iso foi o que fixemos. Señoría, ademais diso seguimos escoitando a sociedade durante estes últimos anos: escoitamos as Anpas, efectivamente, escoitamos o Defensor do Pobo, efectivamente, e incluso, como é lóxico, os escoitamos a vostedes. E por iso agora o que estamos facendo é un modelo combinado de préstamo gratuíto e de axuda para comprar gratuitamente os libros. Un modelo combinado para conseguir, señoría, que cada vez máis xente teña máis libros gratis e que os que mercan os libros gratis os deixen no colexio para os seguintes alumnos e para as posteriores xeracións. Señoría, non sei exactamente de que se nos acusa, pero creo que este plantexamento está desenfocado, señoría. Porque o importante agora non é só o tema dos libros de texto en papel, o importante é ir preparando o ensino para os libros de texto de contido dixital e por iso, señoría, estamos investindo moito máis diñeiro do que investía o bipartito cos libros de texto. Señoría, para dixitalizar todas as aulas do ensino en Galicia acabamos de investir 11 millóns de euros para que as aulas do rural e tamén do urbano teñan a capacidade de expoñer os seus contidos a través dos libros dixitais. Somos a primeira comunidade autónoma de España que está traballando no proxecto de contidos de libros dixitais, no que estamos investindo outros 3 millóns de euros máis. Por iso, señoría, a discusión do presente e, sobre todo, a discusión do futuro é...
Vaia rematando, presidente.
...se seremos capaces de que os nenos en Galicia poidan estudar a través de contidos dixitais. Iso é xustamente o que fan os colexios privados máis excelentes de Europa, [[Murmurios.]] e nós queremos que eses colexios privados máis excelentes de Europa sexan os nosos colexios públicos en Galicia, señorías. [[Aplausos.]] Queremos iso porque é o noso compromiso. Señoría,...
Presidente, remate, por favor.
...eu propoño simplemente...
Remate, presidente, por favor.
...se as Anpas o plantexan, se vostedes o plantexaban, ¿por que nos critican por combinar un modelo que é a súa proposta e a nosa proposta?
Moitas grazas, presidente.
Señoría, algúns queren politizar a educación, nós queremos mellorar a educación. Moitas grazas, señoría.
Ten a palabra o señor Méndez Romeu.
Señor Feijóo, vostedes colleron o goberno co gasto público en educación nun récord histórico, 5 puntos sobre o PIB, e baixárono ao 3,7. Vostede en Galicia, 321 millóns de euros menos cada ano. E se falamos de gratuidade de libros de texto, menos cartos no ano 2014 que no ano 2013 e que no ano 2012. E se falamos de gratuidade, 80.000 estudantes que antes a tiñan e agora non a teñen. ¿E a iso como lle chama vostede? ¿Solidariedade? Gústame que vostede saque peito cos resultados da mellora do abandono do fracaso, etc. Oia, é que melloramos en toda España, é que melloramos en toda Europa. Pero vostede debería compararse coas comunidades punteiras en España, que están seis puntos por debaixo dos datos de Galicia. Señor Feijóo, vostede está a falar agora alegremente de que vai haber un sistema de libros dixitais sen parangón e que se iguala aos mellores datos de Europa. Cando teña un minuto, que veña por aquí o seu conselleiro e nolo conte con datos. Non é certo, sinxelamente, non é certo que estean traballando nesa dirección. Señor presidente, vostede debería dicirlle aos ricos o mesmo que a todos os galegos e galegas: fiscalidade progresiva a cambio dun estado de benestar con servizos públicos universais e gratuítos. O seu argumento dos ricos é un sofisma que nin sequera pode tapar a escandalosa desigualdade que medra con vostedes. Reclamamos igualdade e universalidade porque os servizos para pobres acaban sendo servizos pobres, non son para paliar a pobreza, son para reforzar a condición de pobreza. A gratuidade absoluta dos libros e do material escolar é máis equitativa e custaría menos e, dende logo, custaría moito menos do que gastan en propaganda, do que gastan nos escandalosos e manipulados informativos da televisión e do que gastan en asesores. Onde se clasifica, segrégase. Vostede xa ten anos para lembrar como era antes:...
Vaia rematando, por favor. Silencio, por favor.
...antes nalgunhas escolas establecíase a segregación con dúas portas e na universidade, cun funil de acceso. Hoxe establécese unha discriminación sutil baseada na etiquetaxe, baseada en que agora hai títulos universitarios...
Remate, señor Méndez Romeu.
...gratuítos e outros de pago, baseado en substituír a equidade polo que vostedes mal chaman eficiencia. ¿Realmente cre que se vai conseguir ser máis eficiente destrozando a equidade do sistema?
Moitas grazas. Silencio, por favor. Réplica da señora Díaz Pérez.
Señor Feijóo, sinceramente, eu a verdade creo –insisto– que Montepío lle impide ver a realidade. Fala aquí dos libros dixitais, eu pídolle simplemente que visite –o seu deputado Javier Dorado estivo con nós nesa xuntanza– o centro IES de Teis, que está especializado na materia de informática, e que vexa a problemática que teñen, sendo un centro dedicado a esa materia, para as conexións a Internet. Fálolle da realidade, señor Feijóo. Vostede estanos falando aquí de cousas para dar titulares que non teñen que ver coa vida das persoas, señor Feijóo. Fálanos do inglés e eu dígolle que teño unha filla pequeniña que na miña comarca, na miña cidade, non pode ter unha escola na que fale galego e xa veremos se pode falar inglés, pero o primeiro que ten que falar é galego. Si, señor Feijóo, preocúpese destas cousas, destas cousas. Pero fíxese, señor Feijóo, claro, non se trata de priorizar. Vostede ten un problema coa Constitución española, señor Feijóo, ¡ten un problema! O artigo 27 di o que di, tamén lle lin o que di o Consello do Estado e, se quere, falamos tamén do informe da Defensora do Pobo. O problema é que o sistema ten que ser universal e gratuíto, para emprender a solidariedade xa están os impostos, señor Feijóo, aí é onde temos que aportar todos en función da renda. Efectivamente, non queremos segregar nos centros, pero vólvolle dicir, señor Feijóo: xa sei que non ten fillos nin fillas, pero a verdade é que arrancar un curso escolar custa entre 500 e 700 euros ao mes, señor Feijóo, e vostede... [[A señora Prado del Río pronuncia palabras que non se perciben.]] Perdón, no curso, desculpe.
Silencio, señora Prado.
Perdón, no curso, señora Prado. Perdoe, no curso. E, efectivamente, a axuda que vostede dá son ata 180 euros como axuda, señor Feijóo. Esta é a realidade. E estamos falando, vólvollo dicir, dunha parella que teña a sorte de ter un posto de traballo e de que perciban entre ambos os dous 1.500 euros, señor Feijóo. Non se trata deste sistema e ademais vostede, como se dixo onte aquí, muda o sistema porque foi un erro o que fixo: foi máis custoso, máis ineficaz, como di o informe da Defensora do Pobo, e, efectivamente, máis desigual.
Vaia rematando, por favor.
A cuestión é: volva para atrás, señor Feijóo, fágalle caso ás Anpas, retroceda e poña o sistema que tiñamos e que vostede herdou do bipartito.
Moitas grazas, señora Díaz. Ten a palabra o presidente da Xunta.
Moitas grazas, señoría. Non entendo moi ben, señoría, por que se pregunta isto cando levamos con este sistema dende o curso do 2009-2010 e plantéxase xustamente para o curso 2015-2016. [[Interrupcións.]] [[Murmurios.]] Non o entendo, señoría, porque iniciamos un novo sistema e explicámolo, e explicámolo pensando algo moi razoable: os parados sen prestacións teñen dereito á gratuidade dos libros de texto. O que creo que non lles pedimos e non lles podemos pedir aos parados sen prestacións é que financien os libros de texto da xente que ten moito diñeiro e que paga, incluso, o imposto de patrimonio. [[Aplausos.]] Por iso, señoría, sorpréndenos este novo plantexamento da nova esquerda que estamos escoitando na Cámara. Por un momento pensaba, señoría, que pertencía ao banco dos conservadores ingleses, [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] pero vexo que as cousas poden ser de calquera tipo de plantexamento. E non o podo entender porque este sistema, señoría, leva aprobado un ano, un ano. Na Orde do 28 de maio de 2014 aprobamos este sistema mixto e dende o 28 de maio de 2014 non me plantexaron ningunha pregunta ata un ano despois. ¿Exactamente por que? [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Señoría, paréceme ben que reflexionen, pero vostede comprenderá que eu teño tamén que reflexionar sobre por que me preguntan isto neste momento. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Señoría, ¿por que non lle din á Cámara que soamente teñen o sistema de préstamo universal dúas comunidades autónomas, Navarra e Andalucía? ¿Por que? ¿Todo o resto das comunidades autónomas estamos equivocadas? [[Interrupcións.]] ¿Todo o resto das comunidades autónomas –Asturias incluída, señoría– están equivocadas?
Mire, señoría, claro que debo ler o informe, é a miña obriga, pero eu, dende logo, non lles vou ocultar aos galegos as verdades. O dereito constitucional sinala a escolarización obrigatoria e gratuíta ata os 16 anos. Máis nada, señoría. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non minta. Non minta,... [[A señora Díaz Pérez: Universal e gratuíta...]] [[Interrupcións.]] ...señoría. Non minta. Por iso, como me piden que lea o informe e incluso me falan de Finlandia: a equidade do sistema educativo galego, de acordo co informe Pisa da OCDE, Galicia dispón do segundo maior sistema de equidade despois de México. [[Interrupcións.]] A equidade real, vostedes que falaban de Finlandia...
¡Silencio, por favor!
Finlandia lidera a equidade real con 112 puntos. Galicia e o País Vasco son as únicas dúas comunidades autónomas con puntuacións homologables: 106 puntos. [[Aplausos.]] . Señoría, isto é a equidade real da OCDE e do Informe Pisa. Isto é, señoría, o que din. Por iso eu me sinto orgulloso dos profesores e das profesoras galegas. [[Murmurios.]] Por iso me parece que vir aquí criticar o que fan [[Interrupcións.]] e o que facemos a sociedade galega non me parece axeitado. Señoría, ¿que di a Defensora do Pobo? Pois a Defensora do Pobo o que di é que recoñece que todas as comunidades autónomas deberían aplicar o banco de libros solidarios que aplicará Galicia. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Señoría, ¿de que me están falando? Señor Méndez Romeu, con todo o respecto, sei perfectamente que o bipartito tiña moito diñeiro, seino. Seino ben porque estamos pagando os 2.000 millóns de euros que gastaron vostedes [[Interrupcións.]] [[Murmurios.]] e deixaron a deber, por iso o sabemos perfectamente. Incluso sei, señorías, que vostedes gastaban, si. Pero, mire, non sei se gastaban moito en educación, o que si sei é que tiñan o maior fracaso escolar na educación. [[Murmurios.]] E por iso, cando agora estamos entre todos traballando e conseguindo diminuír o fracaso escolar, creo que hai que poñer en valor este plantexamento. Señoría, comentábanme o outro día unha conversación moi interesante entre Mário Soares e Olof Palme. Mario Soares chegou a Estocolmo nunha visita oficial a Olof Palme e díxolle que intentaría diminuír o número de ricos en Portugal, Olof Palme contestoulle: "Pois mire, aquí en Suecia o que estamos intentando é diminuír o número de pobres". Creo que iso é moito máis intelixente, señoría. E por iso, como estamos intentando diminuír o número de persoas que teñen dificultades para chegar a fin de mes, eses teñen libros gratuítos en plena recesión económica. [[Murmurios.]] E aos ricos, señoría, aos que teñen máis recursos –é dicir, aos que estamos nesta sala–, non sería razoable que as persoas que están sen prestacións lles paguen os libros de texto aos rapaces e ás rapazas dos deputados galegos.
Silencio, por favor
Iso eu non llelo vou pedir, señoría, non llelo vou pedir porque non me parece axeitado. [[Aplausos.]] Señoría, o que si me parece axeitado é seguir axudando os que menos teñen e imos seguir traballando polas familias con situación de vulnerabilidade, con dificultades económicas. E por iso, dentro do Plan de loita contra a desigualdade económica –porque a recuperación económica é para todos, señoría–, o que temos que plantexar –e esa é a nosa opinión– é iniciar unha liña de axudas para a adquisición de material escolar, cousa que nunca se fixo. [[Murmurios.]] Por iso o noso compromiso é chegar a entre 60.000 e 70.000 alumnos cun cheque de entre 40 e 50 euros para mercar material escolar no próximo curso. [[Aplausos.]] Iso é o que creo que debemos facer e iso é o que imos facer. Señoría, se somos capaces de redistribuír as rendas e se somos capaces de axudar a comprar non só os libros, que os teñen gratis, senón material escolar a entre 60.000 e 70.000 alumnos de familias con ingresos moderados, saberemos por que facemos este tipo e políticas. E sobre todo, señoría, as familias con menos recursos saben que teñen un aliado en Galicia: o Goberno da Xunta. Moitas grazas, señorías.
Moitas grazas. Pregunta ao Sr. presidente da Xunta de Galicia de D. Francisco Xesús Jorquera Caselas, do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, sobre a declaración de ilegalidade da suspensión do concurso eólico
Ten a palabra o señor Jorquera para formular a súa pregunta.
Grazas, señora presidenta. Señor Feijóo, despois do que acabamos de escoitar non sei se referirme a vostede como o señor presidente da Xunta ou como Robin Hood. [[Risos.]] Pero en calquera caso e centrándonos no tema, vostede di que o seu partido ten que renovar políticas e actitudes, lémbrase agora da desigualdade, dos desafiuzamentos, das inxustizas provocadas polos repagos farmacéuticos. Tivo que sufrir un revés electoral para que agora se lembre do drama social provocado polas súas políticas. Mire: tarde piaches, como dicimos en galego. ¿En que consiste esa renovación de políticas e actitudes, señor Feijóo? ¿En converter nun cambalache a renovación dos órganos estatutarios? ¿En intentar deixalos atados e ben atados, como diría o ditador, cando só falta un ano para o remate da lexislatura? ¿En presentar unha reforma da Lei do Consello de Contas, segundo vostedes para reforzar as súas competencias e a súa independencia, e ao mesmo tempo negociar de costas ao Parlamento galego a renovación de vacantes mentres manteñen no Consello unha persoa imputada por malversación, señor Feijóo? Un imputado, señor Feijóo, por presunta malversación de fondos nunha fundación que o propio Consello ten o deber de fiscalizar. ¿Así entende vostede a rexeneración democrática? Mire, falando de rexeneración democrática, ¿que opinión lle merece a sentenza do Supremo que ratifica que a anulación do concurso eólico do bipartito foi ilegal? Señor Feijóo, esa renovación de políticas e de actitudes ten que comezar por vostede, porque vostede chegou á Presidencia da Xunta de Galiza apoiándose en grandes falsidades: Primeiro, a falsidade das fotos do anterior vicepresidente da Xunta nun barco. Unhas fotos, por certo, cunha persoa cuxa honorabilidade ninguén puxo en dúbida, unhas fotos sacadas anos antes da súa publicación e logo resulta que soubemos que xa daquela existían outras fotos nun barco, estas súas, señor Feijóo, e cun coñecido narcotraficante. Segundo, a falsidade da imposición do galego. Agora resulta que os datos do IGE revelan que son as súas políticas as que están conducindo á imposición do castelán en Galiza. Por último, a falsidade de que o concurso eólico era ilegal. Agora a xustiza ratifica a sentenza do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia dicindo que aquela anulación provocou unha situación de inseguridade xurídica. Agora a xustiza di que o seu goberno incorreu en desviación de poder. Agora a xustiza di, señor Feijóo,...
Vaia rematando, por favor.
...que a ilegalidade a cometeron vostedes, que aquela anulación foi ilegal. Por iso, ¿que responsabilidades vai asumir ante a declaración de ilegalidade da anulación do concurso eólico, señor Feijóo?
Moitas grazas, señor Jorquera. Ten a palabra o presidente da Xunta.
Señorías. Señor Jorquera, para poder traballar contra as desigualdades tiñamos que facer a política económica que nos permitira agora seguir facendo, señoría. Se crearamos a política económica da quebra, ou do rescate, ou do fondo de liquidez, ou do pago a provedores, non a poderiamos facer. E por iso, señorías, a política contra as desigualdades empezamos... Por exemplo, cando vostede fala dos desaloxos, evitamos uns trescentos desde o ano 2012, e temos un acordo coa Sareb desde hai tempo, e agora incorporamos tamén os bancos que queiran incorporarse, sobre todo os que teñen domicilio e sede social en Galicia. E por iso, señoría, non sei de que se me acusa, ¿de que o 70 % dos rapaces e rapazas galegas, cun 20 % menos de presuposto, 2.000 millóns menos, teñan libros de texto gratuíto durante a recesión económica, ou que incrementemos un 22 % as prazas de comedores escolares, ou que, señoría, incrementemos un 54 % as prazas de formación profesional no ensino público? Señoría, non sei exactamente de que me acusa. O que si sei é de que acusaba o Goberno que vostede menciona o concurso eólico, e leo textualmente: "El concurso eólico adolece de la falta de adecuación en la legislación vigente". Isto non o digo eu, dio un membro do Goberno bipartito. "El PSOE desactiva la Comisión eólica al dejarla sin potestad para resolver". Non o digo eu, señoría, dio o partido que conformaba con vostedes goberno. "El presidente revisará el reparto eólico del BNG, y lo aceptará o no". Señoría, exactamente de que se nos acusa, ¿dos problemas internos do bipartito?, ¿de sete anos despois traer isto á Cámara e falar de que o PP desconfiaba do concurso eólico despois daquelas semanas gloriosas do bipartidismo dentro do Goberno? Mire, señoría, con todos os respectos, creo que debemos de informar axeitadamente. O concurso eólico do bipartito foi cuestionado por todos: en primeiro lugar, polo Consello Consultivo, que dixo que tiña tachas de legalidade, o Consello Consultivo, señoría; en segundo lugar, polos propios membros do Goberno; e, en terceiro lugar, polos 55 recursos que ten aínda ese concurso, 55. Señoría, ¿que fixemos? O que nos comprometemos: primeiro, derrogar o decreto; segundo, revisar o concurso; e terceiro, recuperar o tempo perdido. Señoría, cumprimos o noso programa electoral, que era deixar sen efecto ese concurso con tachas de legalidade, concretadas polo Consello Consultivo e con dúbidas e cuestionamentos do propio goberno. Señoría, o que vostede seguro que na réplica nos aclarará é que me fala dunha sentenza. Hai doce sentenzas do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia onde di que o que fixemos é correcto. Vostede fálame dunha, ¿por que non me fala do resto das sentenzas? Por certo, señoría, vostede fálame dunha sentenza pero non me fala de todas as demais, que son posteriores a esa e que veñen deixar sen efecto esa.
Remate, señor presidente.
Señoría, ¿por que non lle conta a verdade á Cámara e di que hai doce sentenzas que avalan o que fixo o Goberno de Galicia? Moitas grazas, señoría.
Réplica do señor Jorquera Caselas.
Señor Feijóo, o seu argumento é que para loitar contra a desigualdade hai que facer política que agranden as desigualdades, porque todos os datos indican que a desigualdade en Galiza medrou de xeito exponencial. En segundo lugar, unha aclaración: se non me confundo, o Goberno que anulou aquel concurso eólico foi o seu. ¿Vostede pregunta como traemos esta cuestión á sesión de control sete anos despois? Porque acaba de haber unha sentenza do Tribunal Supremo, acaba de ditar sentenza o Tribunal Supremo, señor Feijóo, e di que aquela anulación foi ilegal, non falsifique vostede a realidade. Mire, aquela decisión non só foi ilegal, senón que foi unha decisión sectaria e irresponsábel. E o problema é que as consecuencias as estamos pagando todas as galegas e todos os galegos. As reclamacións, esta sentenza, a ilegalidade que vostedes cometeron poden dar lugar a múltiples reclamacións de indemnizacións. Aquela decisión ilegal, señor Feijóo, provocou a parálise e a desfeita do sector eólico; aquela decisión ilegal provocou a perda de milleiros de empregos. Mire, señor Feijóo, se non se tivese anulado o concurso teríanse consolidado proxectos que non se verían afectados pola supresión das primas a renovábeis. Hai estudos que din que estarían traballando dez mil persoas naqueles proxectos se vostedes non os tivesen anulado. Para xustificar aquela decisión irresponsábel, señor Feijóo, vostedes anunciaron que co novo concurso se ían investir 6.000 millóns de euros, ¿sabe cantos se investiron? Uns 850, señor Feijóo. Dixeron que se ían crear 13.200 postos de traballo entre directos e indirectos, ¿sabe cantos se crearon? Uns 1.800, señor Feijóo. En 2005 había 5.600 empregos directos no sector, ¿sabe cantos hai agora, señor Feijóo? Apenas mil. Cando vostede chegou á Presidencia da Xunta Galiza era unha potencia eólica, agora supéranos Castela-A Mancha, agora supéranos Castela e León...
Vaia rematando, por favor.
...incluso en Andalucía se instalou cinco veces máis potencia que en Galiza desde que vostede é presidente, señor Feijóo. A consecuencia daquela decisión ilegal e do escándalo regulatorio do Goberno Rajoy que vostedes apoiaron é o fiasco do sector eólico, señor Feijóo. A súa irresponsabilidade e o seu sectarismo saíronlle moi caro a este país.
Remate, señor Jorquera, por favor.
Por iso –e xa conclúo, señora presidenta–, señor Feijóo, para renovar políticas, para renovar actitudes, o primeiro que hai que renovar é a vostede. Moitas grazas.
Ten a palabra o presidente da Xunta.
Señoría, en desigualdade, o outro día viamos a enquisa de condicións de vida –a última publicada–, somos a comunidade autónoma con menor desigualdade do Estado. Señorías, sobre o tema da sentenza, ¿por que, señor Jorquera, que vostede aquí é un deputado serio e coherente, vén agora con esta pregunta? Señoría, a sentenza á que vostede se refire é do 24 de xullo do 2012. É que o Tribunal Supremo o único que fai é que non admite casación, punto, nada máis. Pero, señoría, hai catro sentenzas posteriores que deixan sen valor a sentenza anterior. Permítame que lle diga as datas das sentenzas para que Galicia saiba a verdade: unha sentenza do 23 de xaneiro do 2013, outra do 24 de abril do 2013, outra do 8 de maio do 2013 e outra do 23 de outubro do 2013. Señor Jorquera, ¿por que omite vostede a realidade sobre o concurso eólico?, ¿que é o que está buscando vostede agora varios anos despois?, ¿limpar a imaxe de alguén? Non o sei, señoría, non me preocupa. A min o que me preocupa son os intereses de Galicia e a verdade en Galicia. Por iso, señoría, sorpréndeme que agora veña vostede cunha sentenza que o Tribunal Supremo non entra a valorala, que simplemente di que non se admite o recurso de casación, e ademais [[Interrupcións.]] [[Murmurios.]] o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia...
¡Silencio, por favor!
...vén con catro sentenzas posteriores dicir que a esa sentenza non hai causa, porque mudou o modelo completo do ámbito eólico, ademais de, entre outras cousas, por unha lei aprobada neste Parlamento. Señoría, nin hai causa, nin hai sentenza que avale o que fixo o bipartito. Mire, señoría, temos tamén outros oito pronunciamentos do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, ademais dos catro anteriores, todos favorables á Xunta, e todos validan o que fixo a Xunta neste ámbito, todos. En consecuencia, doce sentenzas favorables ás decisións que foi adoptando a Xunta de Galicia. Mire, señoría, o 83 % do concurso está en trámite, as empresas executando o que lles corresponde. Efectivamente, di vostede que soamente se investiron 800 millóns de euros, é correcta a cifra, e que soamente se crearon 1.800 postos de traballo, é correcta a cifra. Con vostedes, señoría, pagabamos as primas e deixabámolas despois con déficit público; agora non hai prima, señoría, agora as empresas teñen que investir sen primas. Por certo, señoría, ¿por que fixemos esa Lei do sector eólico? Mire, señoría, para recadar 137 millóns de euros do canon eólico. Galicia ten que saber que o Goberno bipartito non lles pediu un euro ás empresas. [[Murmurios.]] Nós non soamente lles pedimos que paguen un imposto por cada molinillo, senón que...
Señora Pontón.
...levan pagados 137 millóns de euros desde que chegamos ao Goberno, e estámolos redistribuíndo nos concellos e na Xunta de Galicia, entre outras cousas, para facer política social, señoría,...
Vaia rematando presidente.
...para facer política social. [[Aplausos.]] Esa é a gran diferenza entre nós e vós. Señoría, coa anulación do concurso eólico do BNG evitamos moitos problemas legais a Galicia...
Remate, presidente.
...e sobre todo tamén evitamos bastantes problemas ao BNG. Pregúntame vostede se volvería anular o concurso, e dígolle: si, sen dúbida. Mire unha cousa, señoría, ¿por que teñen esta teima co concurso, que xa chama a atención a todos?
Remate, por favor, presidente.
Señoría, dá a sensación de que en lugar de facer unha pregunta o que vostedes están é intentando saldar algúns compromisos. Señor Jorquera, vostede é un deputado coherente e honesto...
Moitas grazas, presidente.
...Sorpréndeme que o obriguen a facer esta pregunta. Moita grazas, señoría.
Continuamos co desenvolvemento da orde do día, coas proposicións non de lei. Proposición non de lei do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de Dª María Remedios Quintas Álvarez e dous deputados/as máis, sobre as demandas que debe realizar o Goberno galego ao Goberno central en relación coa cobertura das prestacións por desemprego e a transferencia de fondos a Galicia para a promoción de políticas activas de emprego
A esta proposición non de lei presentouse unha emenda do Bloque Nacionalista Galego.
Ten a palabra para formular a proposición non de lei a señora Gallego Calvar.
Moitas grazas, señora presidenta. Bos días, señoras deputadas e señores deputados. Imos ver se somos capaces de falar da realidade neste Parlamento, porque agora desde esta nova modalidade na que o presidente da Xunta nos di aos grupos da oposición sobre que podemos ou que non podemos preguntarlle neste Parlamento, e mesmo nesta nova realidade na que cando ao Goberno e ao Partido Popular non lles interesa debater cuestións no Parlamento se poden anular plenos contravindo a Constitución, o Estado democrático, o Estatuto de autonomía, o Regulamento do Parlamento e todo, coa conivencia da presidenta do Parlamento, pois imos ver se somos capaces de subtraernos de todo isto que está sucedendo nesta Cámara e falar un pouco da realidade, dunha realidade na que, a pesar da propaganda oficial, por moito que diga o presidente da Xunta, en Galicia hoxe hai máis pobreza, máis precariedade, máis paro e máis desigualdade que cando el chegou ao Goberno no ano 2009, por moito que intenten dicir as cousas como non son. E imos falar dunha realidade do mercado laboral, do que está sucedendo co mercado laboral galego, do que está sucedendo cos homes e mulleres que traballan no noso país nun estado absolutamente de precariedade, onde hoxe os traballadores e traballadoras son pobres e tamén con todas as persoas que xa non teñen ningún tipo de prestación porque esgotaron o tempo de percibir as prestacións. Esgotaron o tempo porque, entre outras cousas, o Goberno do señor Rajoy acurtou tanto as contías como os tempos en que se podían percibir as prestacións por desemprego e os subsidios, e o Goberno do señor Feijóo acatou e mesmo aplaudiu ese tipo de iniciativas. A proposición non de lei que traemos hoxe dende o Grupo Parlamentario Socialista é moi sinxela. Vén dicir máis ou menos que o Goberno galego debe de demandar do Goberno central, do Goberno de España, o aumento de cobertura para as persoas en paro, que estableza novas prestacións para os colectivos especialmente afectados, ampliando as actuais condicións, e que aumente os fondos a transferir a Galicia para a promoción das políticas activas de emprego. ¿Por que presentamos esta iniciativa? Porque o Goberno central está aforrando á custa dos parados e das paradas galegas nada menos que entre o ano 2014 e o ano 2015 máis de 387 millóns de euros, polas menores contías que está investindo en prestacións por desemprego. Pois ben, eses 387 millóns de euros que está aforrando entre 2014 e 2015 o Goberno central á custa dos desempregados e desempregadas de Galicia deberían de vir a Galicia para investilos en políticas activas de emprego. Certo é que para facer esa petición ao Goberno central e para que viñeran a Galicia eses 387 millóns de euros tamén debería o Goberno galego de mudar as súas políticas, porque nin tan sequera é capaz de executar os minguados recursos que dedica cada ano ás políticas activas de emprego. Temos que lembrar aquí que o Goberno galego leva recortado en máis do 54 % as políticas activas de emprego dende que goberna o señor Feijóo, e que dese recorte que se fixo brutal en orzamentos unha parte importante deses recursos de cada ano se deixan sen executar, con escusas absolutamente peregrinas por parte da conselleira de Traballo e Benestar cando vén aquí contestar interpelacións que lle facemos dende o Grupo Socialista. Deixan sen executar máis dunha terceira parte dos fondos destinados cada ano ás políticas activas de emprego. E non só iso, non só deixan de executar eses recursos económicos, senón que tamén están desmantelando pouco a pouco os servizos públicos de emprego. Empezaron a facelo cando despediron 212 persoas que se dedicaban precisamente á orientación laboral no noso país cunha subvención do Goberno central, implantada polo señor Caldera cando era ministro de Traballo, e que logo o Goberno do señor Rajoy se encargou de eliminar. O presidente Feijóo, en canto que se eliminaron esas prestacións do Goberno central, o que fixo foi poñer na rúa a 212 persoas que se dedicaban dende o Servizo Público de Emprego a axudar os parados e paradas do noso país a que tiveran unha inserción laboral axeitada ao seu currículo e á súa formación. E seguiron cunha carteira de servizos, dos servizos públicos de emprego, que aínda non se atreveron a publicar no día de hoxe, porque saben que contan co rexeitamento máis profundo tanto das centrais sindicais como dunha parte importante da sociedade, posto que o que estaban facendo con esa carteira de servizos de emprego –que non se atreven a publicar no Diario Oficial de Galicia– era privatizando de feito o Servizo Público de Emprego, e volvendo a aquel modelo do Partido Popular das axencias privadas que se implantaron na época do señor Fraga. A verdade é que estes 387 millóns de euros que o Goberno central deixou de gastar nos parados e paradas galegas entre o ano pasado e este ano nos virían moi ben para facerlle fronte a esa crecente desigualdade, crecente pobreza entre as persoas traballadoras do noso país e esa crecente desigualdade que se está dando en Galicia. Porque vou recordar algúns datos para loitar contra a propaganda oficial, esa que nos di cada día de que en Galicia se vive mellor agora que cando o señor Feijóo chegou ao Goberno. Temos neste momento, segundo a enquisa de poboación activa do primeiro trimestre deste ano, máis de 275.000 persoas en paro en Galicia. O diferencial con España, é dicir, o comportamento do mercado de traballo de Galicia con respecto ao comportamento do mercado de traballo de España dende que goberna o señor Feijóo, é moito peor. Se no ano 2009 o diferencial era favorable a Galicia en 5,16 puntos, na actualidade baixou a 1,95 puntos, descendeu un 62 %. Se a taxa de persoas ocupadas no ano 2009 era do 48 %, agora é do 41 %, é dicir, a cuarta máis baixa das comunidades autónomas por detrás da media estatal. O número de fogares nos que todos os seus membros son parados chega a 95.000 na actualidade, un 119 % máis que no ano 2009. E a pesar de que, efectivamente, o ano pasado houbo un lixeiro repunte no aumento de emprego e tamén a primeiros deste ano, o certo é que o comportamento do mercado laboral galego foi peor todos estes anos que o do conxunto do Estado. E que o balance do señor Feijóo, a pesar do triunfalismo e da propaganda, é que hai hoxe 113.000 persoas máis desempregadas dende o 2009, que hai 181.000 persoas menos ocupadas, que Galicia é a primeira comunidade autónoma onde o descenso das persoas ocupadas foi máis elevado, que desapareceron case que cen mil afiliacións á Seguridade Social e que hai máis precariedade e máis temporalidade. O 93 % dos contratos asinados, por exemplo, no pasado mes de maio foron temporais, e temos un 10 % menos de custo laboral que a media estatal e un 11 % menos de custo salarial que a media estatal, só por detrás de Canarias e Estremadura. É dicir, todos os datos din que hoxe estamos peor que no ano 2009, con máis paro, con máis precariedade, con menos persoas ocupadas, con menos afiliacións á Seguridade Social e cunha fenda de desigualdade cada vez máis ampla. E se imos medir de verdade a variación positiva de emprego no ano 2014, que foi apenas dun 0,6 %, significa 576 postos de traballo. Esa é toda a propaganda e publicidade da que pode presumir o señor Feijóo: 576 postos de traballo creados no ano 2014 cunha variación positiva de emprego. E se o medimos como di a EPA que hai que medilo, que é en postos de traballo equivalentes a tempo completo, en realidade teriamos un descenso de emprego de 2.525 persoas, precisamente consecuencia do aumento da contratación a tempo parcial e da precarización. Pero é que ademais disto é que hoxe dúas de cada tres persoas en paro xa non cobran ningún tipo de prestación. E precisamente a estas persoas é ás que vai dirixida esta iniciativa do Grupo Socialista, a que con eses 387 millóns de euros que o Goberno central aforrou entre 2014 e 2015 polos recortes nas prestacións por desemprego aos parados e ás paradas galegas se faga en Galicia unha verdadeira política activa de busca de emprego. Evidentemente, para facer esa política fai falta cambiar a política que está facendo o Goberno galego e fai falta reforzar o Servizo Público de Emprego, fai falta que máis persoas se dediquen a facer orientación laboral para os parados e paradas, e fai falta que esas persoas que están en paro de longa duración teñan unha volta ao emprego e unha volta á formación axeitada aos novos tempos, o que parece que este goberno non está moi disposto a facer a pesar de todo o que vén pasando. Porque polo que oímos cada día aquí á conselleira de Traballo e Benestar e polo que oímos tamén cada día aquí ao señor presidente Feijóo parece que isto vai todo de marabilla. E a realidade, señores e señoras do Partido Popular, é que en Galicia hoxe ter un posto de traballo non asegura que un poida chegar a fin de mes e que hai dúas de cada tres persoas que algún día tiveron traballo e que hoxe xa non teñen ningunha prestación. ¿E saben vostedes como suplen estas carencias que ten o noso país? Instaurando a caridade...
Remate, por favor.
...e a demagoxia nas medidas que vén anunciando o señor Feijóo todos os días. En vez de loitar por recuperar os dereitos das persoas, que os perderon nesta crise laboral, nesta crise social e nesta crise económica, vostedes o que están facendo cada día é anuncios mediáticos para ver se así convencen o electorado que se lles escapou o 24 de maio. En vez de preocuparse de traballar e de axudar as persoas que o están pasando mal, pero garantíndolles dereitos, non facendo caridade, que é o que vén anunciando todos os días aquí o presidente Feijóo. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Gallego. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, señora Prado.
Moi bo día. A pesar de que para o Partido Popular e para Mariano Rajoy o tema do paro xa non lles preocupa a ninguén, pois lamentábelmente temos que seguir a falar de desemprego, porque o desemprego segue a ser a maior preocupación dos galegos e galegas, e a última enquisa do CIS segue a reflectir que isto é así. E en Galiza, a pesar desa propaganda oficial da senda da recuperación, segue a haber miles de persoas inmersas no drama do desemprego, do emprego precario, do infraemprego, dos empregos eses que non permiten saír de pobres, deses empregos a tempo parcial, deses empregos cada vez máis precarios e menos protexidos. A realidade da situación laboral en Galiza é a de perda de dereitos sociais, situación de emerxencia, situación que leva a miles de persoas a aceptaren calquera traballo en calquera condición. Porque ben se encargaron os poderes económicos, coa axuda inestimábel dos gobernos tanto galego como español, de facilitarlles todos os recursos para ter un auténtico exército de reserva que lles permita esta situación laboral. A realidade é que hai cada vez menos desempregados cobrando algunha prestación contributiva e cada vez hai menos cobrando subsidios. Practicamente a metade das persoas que non teñen traballo, que están no desemprego, non cobran ningunha prestación, o 55 % nestes momentos, e baixando. Se no ano 2014 e en decembro do 2013 era do sesenta e algo por cento, en decembro do 2014 xa baixou ao 55 %. E os que levan xa tanto tempo que perderon o emprego, é dicir, as persoas en paro de longa duración, son practicamente o 60 % das que están nesta situación; e delas, para os maiores de 45 anos a súa situación é xa practicamente dramática, o 44 % levan máis de dous anos buscando emprego. Estas son as reais cifras do paro en Galiza. Neste contexto non é comprensíbel que o Goberno español destine para este ano 2015 uns recursos de menos do 10 % para o Servizo Público do Emprego. E dentro deses recursos, o 15 % de aforro corresponde ao que realizan nas prestacións por desemprego. Pero este descenso non é porque haxa menos parados, nin moitísimo menos, senón que é porque hai un endurecemento no acceso ás condicións das prestacións, porque hai un descenso no número de beneficiarios, porque hai un descenso nas contías debido a que os salarios son moitísimo menos. É tremendo que nun momento onde segue a haber miles de persoas no desemprego, unhas taxas de desemprego moi cerca do 22 % en Galiza, resulta que se permiten o luxo de detraer, no caso de Galiza, máis de 300 millóns de euros destinados ás persoas en desemprego. Por iso estamos de acordo con esta iniciativa que presenta o Partido Socialista, á cal lle presentamos dúas emendas que cremos que complementan esta situación: A primeira é a derrogación da infame reforma laboral do ano 2012, que é a que posibilita este descenso nas prestacións. É a que posibilita medidas que permiten que haxa cada vez un emprego máis precario, que as persoas cobren menos salario, co cal cobran menos desemprego, e que permiten baixar as contías e os tempos nas prestacións por desemprego. E unha emenda que demanda que se realice a execución do total do orzamento previsto en materia de emprego da Xunta de Galiza para o ano 2015. É escandaloso que nun momento onde hai tanto número de desempregados a Xunta de Galiza destine o 54 % menos de recursos para a promoción de emprego, e deses recursos execute unha parte moi pequena. É escandaloso que sexa así e é escandaloso que o neguen en sede parlamentaria, que o negue a conselleira e que o negue a directora xeral en sede parlamentaria. Mais a realidade é teimuda e os propios datos da Consellería poñen claramente que hai un déficit de execución orzamentaria en políticas destinadas á inserción laboral, destinadas á formación profesional dos desempregados, destinadas á mellora de cualificación do emprego, cun nivel orzamentario tremendamente baixo. Por iso, agardando que por parte do Partido Socialista se acepten estas emendas, que cremos que melloran ou que, cando menos, contextualizan algúns dos aspectos de por que os desempregados en Galiza están nunha situación tan tremenda, imos votar favorabelmente, acepten ou non acepten esta emenda. Moitas grazas.
Grazas, señora Prado. Grupo Parlamentario Mixto, señora Martínez.
Grazas, presidente. Bo día a todas e a todos. A cobertura de protección por desemprego no Estado foi do 54,87 % en abril de 2015, pero en Galiza foi nese mesmo mes do 53,27 %, e un mes antes, en marzo, era do 53,48 %; é dicir, que mes a mes cada vez a cobertura por desemprego en Galiza chega a menos persoas. Os gastos polas prestacións por desemprego acadaron os 94,39 millóns de euros en Galiza en abril, cando no mesmo mes do ano pasado eran de 118,19 millóns; é dicir, un descenso dun 20,14 % en apenas un ano. A contía media da prestación contributiva percibida por beneficiario en Galiza foi de 768,6 euros. Ademais, nove de cada dez novos contratos son de carácter temporal, mentres que o crecemento da afiliación á Seguridade Social en Galicia é menor que a media estatal. O peso dos salarios no produto interior bruto segue moi lonxe dos niveis previos á crise, pola baixa calidade do emprego que se xera e porque o groso dos asalariados aínda non empezaron a recuperar poder adquisitivo. Hai máis ocupados vinculados a sectores estacionais da economía, pero moitos destes contratos, ademais de ser temporais, son a media xornada ou por horas. Só durante o mes de maio do ano pasado, en Galiza, asináronse 22.000 contratos cunha duración inferior a unha semana, o que representa un terzo do total. Ese é o emprego que están creando e do que alardea o Partido Popular. Mentres, dende 2008 ata agora a achega dos salarios ao produto interior bruto pasou do 47,9 ao 45,1; mentres os beneficios das empresas pasaron do 44 ao 44,6. A realidade revela que Galiza se enfronta a un grave problema de pobreza laboral: un de cada cinco asalariados non ingresa suficiente para cubrir as necesidades básicas da súa familia; algo máis de 153.000 persoas. E o 33 % dos ocupados galegos non chegan a mileuristas. No 2007, en Galiza, a diferenza entre a media dos tres tramos peor remunerados e os tres mellor pagados era de 1.961 euros. Seis anos despois, no 2013, esta brecha salarial elevouse a 2.458 euros, é dicir, un 25 % máis. A contratación a tempo parcial converteuse no único tipo de emprego que medrou dende o ano 2008. En Galiza o aumento dos ocupados a tempo parcial foi do 26 % entre 2007 e 2013, pasando de 115.600 traballadores e traballadoras a 145.000. O emprego a tempo parcial non é en xeral unha opción voluntaria, senón a única saída para milleiros de galegos e sobre todo galegas que traballan por horas, xa que o 76 % dos contratos a tempo parcial están ocupados por mulleres. O propio Instituto Nacional de Estatística divulgou recentemente unha información sobre a EPA, na que cuestiona en que medida o traballo a tempo parcial é unha elección das persoas ou unha forma de subemprego, segundo a propia expresión utilizada polo INE. En Galiza sete de cada dez galegos que traballan con xornada a tempo parcial fano pola ausencia dunha alternativa a tempo completo. Esas políticas de apoio á creación de emprego a tempo parcial tenden a precarizar a posición da muller no mercado laboral e a reforzar ao mesmo tempo o rol de coidadora. A culpa do sucedido nestes anos non foi da clase traballadora, que, sen embargo, foi quen pagou máis cara as consecuencias desta crise roubo, e non pode seguir a pagar agora que o Goberno fala de crecemento e a banca xera suculentos beneficios. Eu vou dar o apoio a esta PNL que presenta o Partido Socialista, pero realmente o que debería de exixirse ao Goberno do Estado é que a prestación por desemprego cubra todo o tempo de desemprego, porque as persoas non están en desemprego porque non queiran traballar, están en desemprego porque a ineptitude do Goberno é incapaz de xerar as condicións para que medre o emprego no noso país. Polo tanto, a prestación por desemprego, ao meu entender, debería de cubrir dende o primeiro día de desemprego ata que a persoa traballadora volva atopar un emprego remunerado. Porque a maioría dos traballadores e traballadoras que hoxe están en desemprego maiores de 50 anos están fóra do mercado laboral. Esa é unha realidade de persoas con cotizacións de máis de trinta anos que van quedar cunha pensión de miseria porque nos últimos anos da súa vida laboral están en desemprego por mor dunha crise mal levada e dun goberno con políticas antisociais, que só busca o beneficio do gran capital. Nada máis.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, señor Fajardo.
Bo día a todos e a todas. A verdade é que comparecer para falar neste momento na Cámara sobre a desprotección daqueles que perderon o seu posto de traballo e daqueles que están no desemprego é tremendamente complicado cando o amigo dos narcotraficantes acaba de dicir nesta Cámara que a recuperación é para todos. ¿Como se pode afirmar que a recuperación é para todos cando en Galicia soamente un 32,6 % dos desempregados percibe algún tipo de prestación, e se imos ás mulleres esta é soamente un 26,7 % das desempregadas? Estamos nunha situación onde se abandona á súa sorte as persoas que perden o traballo, que non o perden porque non queiran traballar ou non sexan capaces, pérdeno polas políticas económicas dun goberno que os condena en moitos casos á indixencia. Polo tanto, neste país estamos a falar que máis de 185.000 persoas desempregadas non reciben ningún tipo de prestación. E isto debera ser o inmediato, este debera ser o obxectivo de calquera goberno serio e responsable. Aqueles que tiveron présa para rescatar os bancos, aqueles que foron ao peto de todos para rescatar as entidades financeiras que levaron o país ao desastre, son incapaces de atender unha emerxencia social como esta, que son 185.000 persoas sen ningún tipo de prestación. Hai un dato que para nós é tremendamente incrible, incrible porque non se entende que non se poida sacar adiante. O informe da Fundación 1º de Maio destaca que con apenas un 0,3 % do que nos gastamos en rescatar as entidades financeiras do conxunto do Estado poderiamos rescatar o conxunto de desempregadas e desempregados deste país que non teñen ningunha prestación. Polo tanto, aqueles que foron capaces de saquear o conxunto dos cidadáns do Estado para salvar a banca non entenden que é prioritario utilizar apenas o 0,3 % daquela cantidade para salvar a familias, salvar os desempregados e as desempregadas. Polo tanto, estamos nunha situación de emerxencia social, e debe actuarse de forma contundente para superar esta situación. É un elemento que debe ser inmediato. Inmediato, ademais, para colectivos que están en situacións absolutamente lamentables. Se as cifras de desempregados e desempregadas que non reciben prestacións son dramáticas, se o trasladamos ao desemprego xuvenil, aos menores de 30 anos, podemos destacar que soamente un de cada oito desempregados menores de 30 anos recibe algún tipo de prestación. Isto é unha traxedia, isto é unha situación insostible nun país normal, pero, claro, nun país normal non seguirían gobernando aqueles que levaron todo, que acabaron con todo e que acabaron incluso coas prestacións de desemprego. Porque os recortes en prestacións de desemprego no conxunto do Estado son absolutamente lamentables: 25.000 millóns de recortes en prestación por desemprego. Un 15 % menos nos orzamentos deste ano para prestacións por desemprego. Polo tanto, a política do Partido Popular é moi clara, conducen a sociedade cara a esa sociedade dos tres terzos, e un deles vai quedar sen ningún tipo de protección social. Ademais, fano nun momento onde nin sequera hai nin unha malla de protección alternativa ás prestacións de desemprego. ¿Que quere isto dicir? Que cando condenamos a xente ao desemprego, con niveis que van continuar así polo menos ata o 2025, estamos dicindo, ademais, que non teñen ningún tipo de protección alternativa, cando nin sequera teñen postos de traballo. Porque hai que facer unha afirmación clara e contundente: neste país hai traballo, o que non hai é postos de traballo. E, polo tanto, neste país temos que articular algún mecanismo que protexa a todos e a todas. E neste país ese mecanismo pode ser unha renda básica dos iguais e das iguais para todos e para todas, ou o traballo garantido. Mecanismos que permitirían sacar da exclusión a un conxunto moi importante de cidadáns, pero ademais mecanismos que contribúen a crear economía, a incrementar a demanda interna e, polo tanto, a activar o noso mercado e saír desta situación de crise absolutamente lamentable. Parece que todas estas medidas soamente se van ter en conta cando o Partido Popular teña medo. Porque nos últimos dous consellos da Xunta parece que de repente descubriron que a xente quedaba sen casa, parece que de repente descubriron que a xente era incapaz de chegar a fin de mes, parece que de repente descubriron que había pobres. E ¿cando descobre iso o Partido Popular? Cando os resultados electorais son malos. E iso é certamente lamentable. Cando vostedes gobernan con maioría desenténdense da realidade, fan política de desalmados, e desalmados son aqueles que actúan ou non mostran compaixón ante a inxustiza. Polo tanto, vostedes deberán ter encima da mesa algún proxecto, algunha iniciativa máis alá daquelas que fan por puro electoralismo. E a nosa intención é neste momento apoiar esta iniciativa, pero, dende logo, teñen que articularse mecanismos que permitan sacar desta situación a 185.000 galegos e galegas que estando desempregados non reciben nin unha prestación. Vostedes teñen a posibilidade de empezar a cambiar as cousas ou de continuar nesa senda de políticas criminais en termos económicos.
Grazas, señor Fajardo. Grupo Parlamentario Popular, señor Tellado.
Grazas, señor presidente. Bo día a todos. A verdade é que chama a atención que dende a Alternativa Galega de Esquerda volvan reivindicar a renda básica universal, porque o certo é que cando os seus chegan ao goberno renuncian a ela. Vímolo en Madrid estes días e vímolo tamén en Ferrol, onde o seu candidato se presentou prometendo unha renda básica social que agora nese programa mínimo, nese programa de mínimos que firmou co Partido Socialista se converteu finalmente nun estudo. Polo tanto, señor Fajardo, eu o que lle teño que dicir é que o Estado neste país gasta 1.700 millóns de euros, e ben gasta, en prestacións e subsidios por desemprego. Si, señor, invístese niso 1.700 millóns de euros en prestacións e subsidios por desemprego. Indo á cuestión, en primeiro lugar, permítanme un chascarrillo ou como din vostedes unha brincadeira, que é o termo que teñen acuñado recentemente. Os socialistas galegos están hoxe preocupados polo emprego, eu diría que neste pleno están preocupados por un emprego, señora Gallego, polo emprego do señor Besteiro. E hai que recoñecer que a cousa ten moito mérito, pois é unha cuestión que ten suscitado a unanimidade de todo o Grupo Parlamentario Socialista: oficialistas e pachistas coinciden no seu desexo de enviar o señor Besteiro a Madrid, algo que tanto lles preocupa; uns porque o queren ter en nómina no Senado e outros porque queren envialo o máis lonxe posible. [[Murmurios.]] Non sei vostede, señora Gallego, en que grupo se atopa. En calquera caso, lamento que esa sexa a verdadeira preocupación do Partido Socialista en Galicia. Indo ao asunto da iniciativa que nos trae a este Pleno, permítame indicarlle, señora Gallego, que a Consellería de Traballo e Benestar executa o 90 % do seu orzamento; executa os seus orzamentos cun nivel de execución orzamentaria do 90 %. Polo tanto, é absolutamente falsa a afirmación que vostede dicía de que se aforran cartos que se poderían destinar ao aboamento de prestacións por desemprego. É falso por dúas razóns, fundamentalmente: O nivel de execución orzamentaria da Consellería de Traballo chega ao 90 %, xa que se compromete o gasto na anualidade correspondente e, se é o caso, procédese ao pago no momento en que se xustifica adecuadamente por parte do beneficiario a obriga contraída. Agora, pero tamén cando gobernaban vostedes. En segundo lugar, os fondos destinados ás políticas activas de emprego, aínda no hipotético suposto de que existisen remanentes, que non existen, non se poden empregar ao pago de políticas pasivas como son o pago de subsidios e prestacións, porque son competencia do Estado. Polo tanto, unha dobre falsidade na que basean esta iniciativa. Por certo, eu teño que dicirlle que a boa xestión das políticas activas de emprego da Xunta de Galicia permite que neste ano 2015 haxa un incremento de fondos do 14 % con respecto ao ano anterior. Indo ás cifras, en Galicia hai 47.411 persoas que perciben prestacións contributivas por desemprego, 57.000 que perciben subsidios, 13.000 que perciben a renda activa de inserción, 1.900 que están no programa de activación de emprego e 11.000 persoas que reciben a renda de integración social de Galicia. Eses son os datos, por moito que vostede veña aquí retorcelos. E teño que dicirlle que en Galicia hoxe temos niveis de desemprego máis baixos que os de hai catro anos, esa é a realidade, cando marchou, por fin, o Goberno do Partido Socialista en Madrid. Temos menor paro que hai catro anos. E que no último ano o paro baixou en España un 8 %, en Galicia baixou un 10 %. Eses son os datos que a vostedes tanto lles molestan. Falan vostedes e reivindican agora o bipartito. É que no último ano do bipartito o paro medraba en Galicia a razón de 50.000 persoas no último ano. Entre marzo de 2008 e marzo de 2009, no último ano do Goberno de Alberto Núñez Feijóo, o paro baixou en 25.000 persoas. Esa é a realidade: con vostedes subía en 50.000, con nós o paro baixa a razón de 25.000 persoas no ano. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] E os datos de España, señora Gallego: 357.000 desempregados menos que hai un ano, 357.000. E hoxe hai 592.000 afiliados máis á Seguridade Social que hai un ano, por moito que a vostedes lles moleste. Nós temos programas específicos para desempregados maiores de 45 anos, que está a desenvolver a Xunta de Galicia, e temos programas específicos dedicados ao desemprego xuvenil dotados con 100 millóns de euros no ano 2014. Polo tanto, os parados sen prestación son obxecto prioritario en todas as políticas activas de emprego da Xunta de Galicia neste ano 2015, con partidas que teñen crecido por riba do 17 %. Esa é a realidade. Polo tanto, a súa iniciativa baséase nun punto de partida que é unha falsidade, a de dicir que quedan recursos sen investir, e a realidade é que hoxe Galicia está mellor que hai un ano e hoxe Galicia está mellor que hai catro anos, cando en España gobernaba o Partido Socialista. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Tellado. Grupo autor da proposición non de lei, señora Gallego.
Moitas grazas, señor presidente. En primeiro lugar, quero agradecerlles aos grupos parlamentarios da oposición o seu apoio a esta proposición non de lei que presentamos hoxe e dicirlle ao Grupo Parlamentario do BNG, que presentou a emenda de adición, que, por suposto, como engádega aceptamos a súa emenda, porque, entre outras cousas, está inserido no propio texto da proposición non de lei cando falamos do que está sucedendo coa non execución dos fondos da Consellería de Traballo e Benestar. En canto ao señor Tellado, pois mire, señor Tellado, con moito cariño voume dirixir a vostede hoxe. A verdade é que non foi vostede hoxe moi contundente no argumentario típico do Partido Popular, véxoo un pouco decaído; supoño que será polos resultados electorais do 24 de maio. Teña vostede coidado que agora que está rehabilitada a señora Prado un día destes pois tamén lle sacan a portavocía. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Por isto de maquear e de facer a estética esta do Partido Popular, de que van cambiar algunhas persoas para que non nos deamos conta de que seguen facendo as mesmas políticas para seguir incrementando a pobreza e a desigualdade no noso país. E, mire, preocúpese pouco polo destino das persoas que forman parte do Grupo Socialista, do Partido Socialista, e preocúpese un pouco máis, vostede que forma parte dese grupo que apoia o Goberno de Galicia, polas persoas das que vimos falar hoxe aquí, que son as que están en pobreza, en desigualdade, que teñen un emprego precario, que todo isto sucede porque dende que gobernan vostedes coas políticas económicas que fixeron, foron os que fixeron incrementar a desigualdade neste país. Foron vostedes, son as súas políticas as que fan que hoxe haxa máis paro, máis pobreza e máis precariedade, as súas. Porque, miren, a pouquiña recuperación económica que hai no noso país débese a dúas cousas: ao prezo do petróleo e ao que está facendo a nivel europeo o Banco Central Europeo, non ás receitas nin do señor Feijóo nin do señor Rajoy. Porque, mire, que veña aquí o señor Feijóo presumir das políticas que está facendo e criticar que os gobernos anteriores deixaron non sei que débedas en Galicia, cando é o presidente da Comunidade Autónoma que máis endebedou a Galicia, que duplicou a débeda, que cando chegou el ao goberno había un 9 % do PIB en débeda en Galicia e agora hai máis dun 18 %, xa ten bemoles que o señor Feijóo veña presumir aquí de ser o presidente que máis endebedou a Comunidade Autónoma. E, señor Tellado, claro que hai que reclamarlle ao Goberno central eses 387 millóns de euros, porque llos debe a Galicia, porque llelos quitou aos desempregados e desempregadas de Galicia. E non se pode soportar por máis tempo que teñamos máis de 672.000 persoas en risco de pobreza e exclusión social, que teñamos só un 30 % de axudas ás persoas que non teñen ningún tipo de prestación, que son as axudas da Risga e que dúas de cada tres persoas en paro non cobren ningún tipo de prestación no noso país. Miren, señores do Partido Popular, foi a reforma laboral, foron os recortes nas prestacións por desemprego, tanto en contía como en tempo, foron as súas políticas económicas as que fixeron que neste país hoxe haxa máis persoas en paro, máis pobreza e máis desigualdade que cando chegou o señor Feijóo ao goberno. Por moito que fagan propaganda, por moito que cambien os portavoces de comunicación do Partido Popular, a realidade é ben teimuda, os cidadáns sábena e por iso votaron o que votaron o 24 de maio. Afortunadamente...
Grazas, señora Gallego.
...afortunadamente, o PSOE foi a segunda forza, señor Tellado...
Remate, remate, señora Gallego.
...en Galicia. E, afortunadamente, a esquerda supera en votos á dereita. Así que...
Grazas.
...máis pronto que tarde vostedes serán...
Grazas, señora Gallego, terminou o seu tempo. [[A señora Gallego Calvar pronuncia palabras que non se perciben.]] [[Aplausos.]] Proposición non de lei do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de D. Ramón Vázquez Díaz e D. José Javier Ron Fernández, sobre as demandas que debe realizar o Goberno galego á Fundación Galicia Obra Social, Afundación, de Abanca, en relación co anuncio de peche da Escola de Educación Infantil do Sagrado Corazón en Lugo e do Centro de Educación Infantil de Campelo en Poio
A esta proposición non de lei presentouse unha emenda do Grupo Parlamentario Socialista.
Para a defensa desta proposición ten a palabra o señor Vázquez.
Moitas grazas, señor presidente. Bo día a todas e a todos. O pasado día 8 deste mes sentábanse no banco dos acusados os directivos e ex presidentes das antigas caixas galegas polos delitos de administración indebida, administración desleal e estafa, delitos todos eles tremendamente graves. Os todopoderosos directivos que hai pouco acumulaban fotos mesmo co presidente de Galicia eran considerados os "prohomes" da sociedade galega. A que ía ser –en verbas do presidente galego– "a grande entidade financeira de Galicia" rematou sendo rescatada con 9.000 millóns de euros públicos. Finalmente, esa grande entidade de Galicia foi vendida por 1.000 millóns de euros a un banco venezolano. A entidade resultante, Abanca, declarou uns beneficios de 1.100 millóns de euros no ano 2014. Un atraco sen dúbida perfecto, un roubo descarado. Un roubo que incluíu a venda de preferentes, que deixou na ruína a case corenta mil aforradores galegos. Un roubo que incluíu o peche de 104 oficinas ao longo e ancho do noso país, un roubo que implicou o despedimento ou a eliminación de 4.000 postos de traballo que se perderon e centenares de reducións de xornada. Ben, a pesar de todo isto o Goberno galego taponou e impediu o funcionamento da Comisión de investigación parlamentaria constituída para aclarar e depurar as responsabilidades diante deste desfalco bochornoso. Pero estes feitos son xa coñecidos por todos e todas no noso país. Pola contra, poucas veces se fala e poucas veces se pondera na súa xusta medida o desfalco acometido coa privatización da Obra Social das antigas caixas. Unha Obra Social creada co aforro durante décadas de milleiros de aforradores galegos e que reúne unha boa parte, unha parte fundamental do patrimonio artístico e arquitectónico de Galicia, do noso país. Unha Obra Social que reúne 1.343 obras de arte en forma de pinturas, esculturas, gravados e fotografías dos principais artistas do noso país e de fóra do noso país; artistas como Castelao, Lugrís, Quessada, Isaac Díaz Pardo, Maruja Mallo... –sería imposible citalos a todos–. Un fondo bibliográfico que inclúe 69 incunables, 11 facsímiles, 2.350 obras históricas dende o século XVI ao século XX. Un patrimonio arquitectónico que inclúe 97 edificios emblemáticos e de gran valor histórico e patrimonial. Todo iso era de todos e de todas os galegos. Todo ese patrimonio de Galicia foi desfalcado xunto coas antigas caixas galegas. Pero ademais desta importantísima e fundamental parte do noso patrimonio, a Obra Social das antigas caixas incluía centros de educación infantil, centros para maiores, bibliotecas, centros de atención a inmigrantes, centros sociais, residencias de estudantes, teatros, centros de ensino, etc. Todo iso foi entregado e convertido no que hoxe coñecemos como Afundación Abanca. O señor Escotet, o dono da entidade financeira, que comprou a prezo de saldo as antigas caixas, comprometeuse, asumiu o compromiso de manter a actividade da Obra Social a través desta Afundación, da Afundación Abanca. Mesmo o señor Feijóo asegurou que quedaba garantida e asegurada a súa actividade durante os vindeiros trinta anos. Unha promesa sen dúbida importante. Mais a realidade, a realidade dos feitos é que a Afundación Abanca está a desmantelar xa a rede de escolas infantís herdada das antigas caixas. Das antigas catro escolas de educación infantil que tiña a Obra Social, só queda unha na actualidade se non se remedia. Primeiro, pechouse a Escola de Educación Infantil de Monforte, deixando na estacada a decenas de familias. Agora, este ano, en datas recentes, a Afundación Abanca anuncia o inminente peche de dúas escolas infantís fundamentais para as comunidades educativas ás que se dirixe. Falamos do inminente peche da Escola de Educación Infantil do Sagrado Corazón, en Lugo, e do Centro de Educación Infantil Campelo, en Poio. Dous centros esenciais para a escolarización e o proceso de aprendizaxe de preto de setenta nenos e nenas de 0 a 6 anos, pero tamén dous centros fundamentais para a conciliación da vida familiar e laboral de setenta familias. Trátase, ademais, de dous centros que son xestionados e concertados coa Xunta de Galicia, que como sempre fixo gala da súa actitude cómplice diante deste inminente peche. Un peche de servizos que –como dicimos– é esencial para moitas familias, nun momento ademais de especial dificultade económica e de crise abafante para moitas familias do noso país. O pasado xoves estaba prevista e comprometida unha xuntanza por parte do máximo responsable da Afundación Abanca, o señor Miguel Ángel Escotet, primo do propietario do banco, unha xuntanza prevista coas familias afectadas, pero finalmente nin tan sequera se dignou aparecer, deixándoas tiradas. ¿E o Goberno galego que está a facer? Pois calar e mirar para o outro lado, como sempre sucede, sobre todo cando se poñen en cuestión dereitos fundamentais das familias galegas. ¿Que está a facer o Goberno galego diante deste inminente peche de escolas infantís? Nada, a realidade é que nada, calar e mirar para o outro lado. ¿E que é o que piden as familias? En primeiro lugar, diálogo, queren poder sentarse a falar cos máximos representantes da Afundación e estudar unha solución que, dende logo, non pase polo peche desta escola infantil. O modelo do que está a facer gala o Goberno Feijóo é, dende logo, un modelo de xestión de servizos públicos absolutamente privatizador. Hoxe mesmo o presidente do Goberno en resposta á pregunta do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, recoñecía sen ningún tipo de rubor que o modelo privado de xestión no ámbito educativo era unha referencia para el. No ámbito das escolas infantís isto tradúcese na creación, no impulso de escolas infantís a través de fundacións, como a Fundación Ortega, que está abrindo centros de educación infantil e que mesmo ten previsto abrir un centro de educación infantil en Lugo, cerca da escola infantil que se pecha. Esperemos que este feito non teña nada que ver co inminente peche. Hai preto de tres mil nenos e nenas en Galicia que quedan sen praza de educación infantil este curso. Polo tanto, non semella que sobren prazas de educación infantil no noso país. Hai máis de cen nenos no concello de Lugo que quedan sen praza nas escolas de educación infantil da Xunta de Galicia. Polo tanto, non semella razoable, non nos parece asumible que unha entidade financeira que foi rescatada cos aforros de milleiros de galegos, que deixou na estacada a milleiros de traballadores e que, dende logo, desaparece como ferramenta fundamental para a dinamización do noso tecido económico, para transmitir liquidez e, dende logo, financiar os milleiros de proxectos que poderían ser levados adiante nun momento como este por riba se permita pechar servizos públicos fundamentais para a cidadanía que se foron construíndo ao longo de décadas –como dicía ao principio– cos aforros e co esforzo de moitísimos galegos. Polo tanto, a iniciativa que traemos aquí hoxe é moi concreta. Primeiro, o Goberno ten que asumir a súa obriga, tendo en conta que son centros xestionados pola Xunta de Galicia, de exixir á Afundación Abanca que manteña abertos estes dous centros, o centro do Sagrado Corazón e o centro de Campelo en Poio, porque é unha necesidade para as familias e porque é unha obriga do Goberno galego permitir e favorecer que estes centros permanezan abertos, tal e como se comprometeu non só o presidente da entidade Abanca, senón tamén o presidente de todos os galegos e todas as galegas. Un segundo punto moi concreto, porque non só nos preocupa a situación destes dous centros, preocúpanos a situación de todos os servizos que xestiona a Afundación Abanca e que en moitos casos están véndose precarizados e abandonados, desculpa previa para despois proceder ao seu peche. Por iso o que exiximos é que os representantes do Goberno galego no Padroado da Afundación exixan a constitución deste padroado nunha reunión e, dende logo, que se pregunte cales son as intencións da Afundación Abanca con respecto aos servizos sociais que xestiona, os servizos socioeducativos que xestiona, e acade ese compromiso de mantemento no futuro. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Vázquez. Grupo Parlamentario Socialista, señora Burgo.
Moitas grazas, señor presidente. Moi bos días, señorías. O Grupo Parlamentario Socialista, dende logo, vai apoiar esta proposición non de lei, unha proposición non de lei que se basea na defensa das familias, tanto de Poio como de Lugo, que se ven afectadas e que apoian as reivindicacións que están levando a cabo de forma pública, incluso con manifestacións, as familias das dúas localidades. E apoiámola porque as dúas escolas infantís son absolutamente necesarias, tanto en Poio como en Lugo, como era necesario o servizo de Monforte no Infanta Elena, que tamén pechou sen que se puidera frear esa situación. Polo tanto, nós estamos totalmente de acordo co plantexamento da proposición non de lei, como co plantexamento que fixo o señor Vázquez de toda a historia moi recente das caixas galegas. Si é certo que hai que lembralo e recordalo: son 9.000 millóns de euros que a sociedade galega deu ás antigas caixas, polo tanto, a Abanca, e a venda desas caixas por un prezo nese momento bastante irrisorio. Polo tanto, son servizos esenciais que levaba a cabo a fundación das antigas caixas, hoxe a Afundación, e que non hai ningunha soa razón para que non sigan en funcionamento. Si, en todo caso, hai unha, a que Abanca di que hai e que estamos totalmente en desacordo con ela, que é que non son rendibles. Pero, claro, é que os servizos que se prestan dende unha fundación non teñen que ser rendibles. Por outra parte, non o son –como din as familias– porque non hai unha boa xestión nin unha boa propaganda desas prazas. En todo caso, nós tamén nos preguntamos que fai a Xunta ao respecto, porque a Xunta –lémbrollelo ás súas señorías– forma parte do Padroado da Afundación. É dicir, non soamente ten unha obriga como Goberno galego que unha fundación tan importante coma esta está a facer desaparecer os seus servizos, senón que forma parte do Padroado, cun número importante, que se poden unir ademais os seus votos a outros membros do Padroado, e terían unha clara maioría. Polo tanto, hai dúas responsabilidades: como goberno e como membros do Padroado. ¿Que están a facer? Absolutamente nada. O que están a facer é deixar que desaparezan estes servizos e que a Afundación, de Abanca, faga o que lle pareza conveniente. Eu coñezo ben –entenderano as súas señorías–, coñezo mellor o caso de Lugo que de Poio, e pódolles dicir –en Poio seguramente pasa o mesmo– que en Lugo é un servizo absolutamente necesario, porque a Xunta de Galicia tan só ten unha escola infantil da súa propiedade, e non digo xestión senón da súa propiedade. Hai unha absoluta carencia destes servizos na cidade, de maneira que o concello se viu na obriga de crear, neste caso, catro escolas infantís, que mantén sen ter a obriga niso, pero mantenas só sen axudas, porque a Xunta se negou, coma sempre, a ofertar algunha axuda ao concello. Non axuda o Concello de Lugo pero si axuda a Afundación de Abanca e si axuda Abanca a manter e cambiar estas actividades por outras que, segundo eles, van ter máis rendibilidade, rendibilidade económica. A situación a nós parécenos absolutamente, dende logo, inaceptable, como inaceptable é a postura da Xunta de Galicia. E facemos unha emenda tan só de engádega por se ao señor Vázquez lle parece ben aceptala. Imos aprobar esta proposición non de lei de calquera maneira, pero consideramos que se fallan todas as negociacións, se se fai algunha negociación, iso é o primeiro, porque estou segura de que non se vai facer ningunha; se a Xunta di que non hai posibilidade porque é privada e porque pasan todas estas cousas, pois que a Xunta negocie coa Afundación a cesión da propiedade e da xestión destes dous servizos, destas dúas escolas infantís, e que formen parte do patrimonio público, do Goberno xestionadas polo Goberno, para preservar os dereitos das familias e tamén para que non desaparezan dous establecementos que son fundamentais nestas dúas localidades. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Burgo. Grupo Parlamentario Mixto, señora Iglesias.
Bos días a todas. Grazas, presidente. ¿Que pasa con Lugo, señores do PP? Parece que lle teñen manía a este concello. Non paran de chegar iniciativas a este hemiciclo nas que se reivindican servizos e dereitos para os cidadáns desta cidade galega; de verdade, é impresionante. Porque xa o 5 de marzo do 2013 se aprobou en comisión e por unanimidade, ou sexa, cos seus votos, unha iniciativa do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda na que se instaba a Xunta a axilizar a xestión para a adquisición de terreos e iniciar rapidamente a construción dun novo CIP no barrio do Sagrado Corazón de Lugo; unanimidade. Pero a Xunta non se debeu dar por instada –digo eu–, dada a situación do asunto na actualidade. A min a verdade é que non me fai graza ningunha, e creo que á xente de Lugo tampouco. O centro hoxe en día está a piques de caer e do centro novo non se sabe nin é esperado, polo que se ve estámolo a reivindicar. Esta situación devén en que este tema volva ao Parlamento, porque esta é a actitude do Partido Popular cara á cidadanía e tamén cara a este Parlamento. O presidente vén aquí, non dá resposta ás preguntas que se lle fan, elabora titulares para que a prensa toda que está aí arriba o recolla e ao día seguinte non saque a pregunta do grupo parlamentario que lla fai nin a resposta que se espera. Ou sexa, tómannos o pelo máis ben. Ademais, non cumpren, non levan á realidade os seus compromisos. É incrible. O CIP do Sagrado Corazón é froito dun convenio cesión asinado nos oitenta pola Obra Social de Caixa Galicia por un período de trinta anos, que este período remata no ano 2018. Aí rematará a vida deste centro se a deterioración que está a sufrir non o fai antes. E xa lle digo e lle repito e insisto: isto pese a ter aprobada por unanimidade a iniciativa do Grupo Parlamentario da AGE e de ter recibido por parte do Concello de Lugo propostas en canto á cesión dos terreos. O Concello de Lugo aproba e está de acordo en que se conserve e se arregle este centro. E, ademais, un membro do Goberno en funcións, despois das eleccións, manifesta o seu estupor ao lembrar que os 9.000 millóns de euros cos que contribuirían as cidadás, pagado polas veciñas do Sagrado Corazón, da Piringalla, da Acea de Olga, de todos os barrios e parroquias, sexa para rescatar a entidade financeira que controla a Afundación e non para o mantemento e mellora da Obra Social das caixas de aforro. O peche dos centros coma este, e deste en concreto, supón a perda de emprego público, a perda tamén dun servizo público, que ademais é un servizo que favorece e axuda á corresponsabilidade e á conciliación laboral para as familias, pero, claro, para as familias da clase traballadora, clase que vostedes pasan dela como El cóndor pasa. Sería conveniente ter en conta a importancia deste servizo cara ás políticas que tanto lles preocupan a vostedes: políticas de natalidade, porque son prestacións que afectan directamente a calidade de vida das mulleres da clase traballadora –repito– e que van en prol dunha sociedade un pouquiño, un chisco máis igualitaria. Así que o Grupo Mixto vai apoiar esta proposición. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Iglesias. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, señor Pombo.
Grazas, presidente. Bo día, señoras e señores deputados. Anuncio xa o voto afirmativo do Grupo Parlamentario do BNG, entre outras cousas, por ter presentadas iniciativas que coinciden co que se demanda nesta. Efectivamente, a Afundación anunciou a primeiros de mes o peche de dúas escolas infantís, unha en Lugo, o Sagrado Corazón, e outra en Campelo, en Poio; unha que en teoría ten 43 prazas e a de Poio que podía incluso albergar 75 prazas máis, ou sexa, estamos falando de 125 prazas que se pretenden suprimir. Dous centros esenciais para a escolarización e o proceso de aprendizaxe –xa digo– de arredor de cento vinte nenos e nenas se estiveran nas condicións óptimas de uso. Dous centros esenciais tamén para un servizo fundamental –como xa se dixo aquí–: o servizo de conciliación da vida laboral e familiar de –xa digo– 120 familias. Esenciais para manter tamén postos de traballo nestas dúas escolas infantís; na actualidade once postos, pero que poderían ser máis se funcionasen a pleno rendemento absorbendo a demanda que poderían cubrir. A Afundación é a propietaria destas escolas e acaba de confirmar o peche do Sagrado Corazón de Lugo para o 31 de xullo e a de Poio para o vindeiro curso. A Afundación xustifica o peche en ambas as dúas dicindo que hai unha baixa demanda e dicindo que só impulsará iniciativas que sexan rendíbeis economicamente. Dende logo, as nais e os pais afectados polo servizo destas dúas garderías están indignados polo peche das mesmas, pola decisión que tomou a Afundación e por catro razóns básicas: En primeiro lugar, porque é mentira que non haxa demanda. Lugo ten máis de cen prazas que non poden acudir ás garderías; en Galiza hai preto de tres mil. Podería haber máis demanda se houbera máis publicidade, se houbera máis axudas e se se ofertaran máis prazas, mais non a hai. Unha segunda razón porque as familias están indignadas é porque hai menos dun ano, o 26 de xuño do ano pasado, o señor presidente da Xunta anunciaba un acordo co propietario actual de Abanca, polo que se garantía a estabilidade e continuidade da Obra Social das antigas caixas de aforros galegas, e estas escolas infantís forman parte desta Obra Social. Hai outra razón: porque en menos dun ano pretenden desentenderse destas dúas escolas, que forman –xa digo– parte desta Obra Social das antigas caixas, construídas hai trinta e sete anos, grazas ao aforro de miles de familias galegas, grazas ao beneficio de centos de vivendas construídas e que levaban aparellado este servizo fundamental a este beneficio. E unha última razón, porque no caso do Sagrado Corazón de Lugo anúnciase o peche xusto cando as familias non teñen a oportunidade de demandar noutras garderías, poucas que hai –unha da Xunta e catro máis municipais– e, polo tanto, quedan un pouco desamparadas. Dende logo, o Grupo Parlamentario do BNG coincide coa indignación de todas estas familias e reclama o mantemento destas dúas escolas das que estamos a falar. Non entende o Grupo Parlamentario como se pode consentir que unha banca saneada con 9.000 millóns de euros do peto de todos os cidadáns, unha banca que acaba de anunciar no primeiro ano 1.157 millóns, máis do que custou; ou sexa, que se pagou por vender esta banca, en lugar de cobrar pagouse, e agora resulta que nos din que non son rendíbeis dúas garderías. ¡Algo inconcibíbel! Efectivamente, o Parlamento galego forma parte do Padroado e nós entendemos que ten que exixir de quen se fixo con este pelotazo económico total que non se leve adiante o que pretende facer. Anunciamos –xa digo– o apoio para que se manteña o servizo fundamental para máis de cento vinte familias galegas en Poio e en Lugo, que Abanca e a Afundación manteñan un servizo que é fundamental para estas familias e que deben seguir sendo fundamentais para o barrio do Sagrado Corazón de Lugo e para o concello de Poio. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Pombo. Grupo Parlamentario Popular, señora Piñeiro.
Moitas grazas, presidente. Moi bo día, señorías. Grupo da Alternativa Galega de Esquerda, maio do 2013, proposición non de lei neste mesmo estrado, defendida no Grupo Parlamentario Popular por min, onde o Grupo Parlamentario da AGE pedía suspender todos os concertos educativos cos centros privados de ensino. Páxina web da AGE, onde atacan e acusan o Partido Popular de destruír un dereito universal concertando aulas. Acaba de repetir o mesmo agora o señor voceiro, e repetiuno a señora Yolanda Díaz. Bloque Nacionalista Galego, programa electoral do ano 2011, nas xerais, e programa electoral do Bloque Nacionalista Galego das autonómicas, onde di que os obxectivos en materia de educación, o segundo, o segundo obxectivo en materia de educación é "supresión dos concertos establecidos nomeadamente no ensino". O Partido Socialista leva toda a lexislatura pronunciándose e votando en contra dos concertos educativos, por activa, por pasiva, por perifrástica. ¡Estou pasmada, señorías! Estou pasmada porque renuncian de repente en bloque ao seu maior leitmotiv no ámbito educativo, que son os concertos educativos. Hai que ser algo máis serios e intentar non confundir os cidadáns, indo, ademais, en contra dos seus propios principios das formacións políticas, pero parece que iso está de moda hoxe en día. Primeiro, parécenos, no Grupo Parlamentario Popular, que esta iniciativa é un puro exercicio de oportunismo político e que fai ver que todo lles vale na súa tarefa de desgaste do Goberno do señor Feijóo. Miren, a postura da Xunta, a postura do Partido Popular neste tema, no tema dos concertos, foi, é e será sempre coherente e a favor de prestar un servizo educativo e de calidade ao alumnado galego en escolas públicas. E alí onde non sexa posible, contar con centros ou unidades concertadas que nos garantan unha mesma calidade educativa. E pensamos e pensaremos sempre o mesmo. Señorías, señor portavoz de AGE, señor observador que non ponente por vontade propia da Comisión de investigación das caixas do Parlamento de Galicia, vostedes saben, porque vostedes propuxeron un patrón, un patrón dos que están propostos polo Parlamento de Galicia, foi proposto a instancias de AGE, que o Padroado da Afundación acaba de reunirse en decembro e de acordar un plan estratéxico con tres liñas de actuación: educación superior, envellecemento activo e desenrolo das persoas a través da cultura. Pregúntelle vostedes ao patrón que propuxeron se nesa mesma reunión non se falou deste mesmo tema, e ninguén apreciou o encaixe das escolas infantís neste plan estratéxico, nin tan sequera os dous patróns propostos polo Partido Socialista, nin o patrón proposto por AGE. ¿Por que non trasladaron alí as súas inquedanzas, se teñen xente que poden trasladalas directamente, e veñen cargarlles o morto á Xunta de Galicia e ao Partido Popular? Pero, señorías, vostedes sabíano e sabían que teñen xente daquela no Padroado. ¿Saben que a Xunta de Galicia non ten capacidade para decidir sobre a Afundación de Abanca? Non máis da que poida ter o Partido Socialista ou AGE. Pero si actúa con responsabilidade e garante a atención educativa ás familias afectadas. En canto á Escola Infantil do Sagrado Corazón de Lugo, este é un centro de ensino non obrigatorio de carácter privado, no que a Xunta non ten ningunha competencia. E aínda así, a Consellería de Traballo interesouse e contactou con responsables de Abanca para coñecer a situación e brindarlles alternativas a esas familias afectadas. E, señor Vázquez, vostede debeuse confundir de día, o xoves non houbo ningunha reunión dos responsables da Afundación cos pais, foi o mércores cando os de Abanca lles propuxeron a estas familias reubicalos noutros centros e mesmo pagarlles a parte da cota da súa escolarización se superaba a que tiñan proposta no anterior centro. Por certo, señora Iglesias, un pouquiño xa, que non é este tema, dicirlle que non é verdade que o Concello de Lugo cedera os terreos para o colexio, aínda non están cedidos. En canto á escola infantil de Poio, outro centro privado que tiña tres unidades concertadas, e con 75 prazas só tiña 25 solicitudes. Non cumpren, evidentemente, as ratios para ter os concertos, e paréceme incrible, señor Vázquez, sobre todo de vostede, ¿non é o que vostede pedía, que se anularan os concertos? Pois este concerto anúlase, precisamente, porque non cumpre as ratios requiridas para estar concertado pola Xunta de Galicia.
Remate, por favor.
Remato, presidente, dicindo que a responsabilidade da Consellería non é a de manter concertos, senón brindar a estas familias unha oferta de prazas suficientes en centros educativos da zona, e niso é no que se está traballando. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Piñeiro. Grupo autor da proposición non de lei, señor Vázquez. Dende o escano, se é posible.
Bo día, señor Castiñeira. Son mestre e nunca me gustou pasar lista; tampouco me gustaba cando era alumno. Pero é que o señor Castiñeira é concelleiro en Lugo, voceiro do grupo municipal, foi candidato á alcaldía, e diante dun tema tan importante como o mantemento, a supervivencia dunha escola infantil no seu concello, xunto co concello de Poio, mantívose ausente da intervención. Aí amósase claramente a preocupación dun representante público, que soamente vai sacarse a foto nas eleccións, pero despois cando hai que dar o callo desaparece. Ausente como estivo tamén durante todo o proceso de reivindicación dos servizos de hemodinámica. É vostede o representante ausente, e a verdade, así lle vai. En canto á intervención da señora Piñeiro, non é outra cousa que unha sarta de mentiras, vaime permitir o presidente. Porque non dixo nin a primeira verdade, que podería ser aceptable. Iso si pareceume entender á señora Piñeiro na súa intervención que defende que a Xunta de Galicia asuma a xestión das escolas infantís privadas. Polo tanto, iso pareceume entender, porque se se amosa de acordo co noso argumento de que as escolas infantís, igual que todos os servizos públicos, deben ser de xestión directa, de xestión pública, benvida. Iso si, por certo, En Lugo só hai unha, só hai unha escola pública de xestión da Xunta de Galicia, e hai máis de cen familias que quedan sen praza nese concello. Esa é a realidade. Non entendo, entón, por que di vostede que defende o servizo público de escolas infantís. Porque se o defenden poñendo só unha escola infantil, o tema está realmente difícil. Fálame vostede da celebración dunha reunión do Padroado en decembro e que nós non dixemos nada, en decembro de 2014, é que Abanca anunciou o peche das escolas infantís en xuño, en xuño. Iso si, claro, cando xa o curso vai rematar, sen marxe de manobra para que as familias poidan activar solucións. Claro, ese é o modus operandi habitual cando se pechan servizos: non deixar marxe de manobra. Por certo, se entra vostede na páxina web da Rede de escolas infantís Galiña Azul, alí, no apartado Lugo, pode ver que figura a Escola Infantil do Sagrado Corazón. Supoño que algo terá que ver a Xunta de Galicia cando aparece na Rede de escolas Galiña Azul; claro, privada, si, privada, como a maior parte das que concerta a Xunta de Galicia. Privada como o Centro Concertado Campelo, concertado, e un concerto que vai desaparecer e vai deixar de prestar un servizo fundamental para as familias. É tremendo o seu argumento: primeiro, privatizan servizos, defenden o modelo de xestión concertada, e despois desaparece o servizo cando eliminan o concerto e deixan as familias na estacada, para finalmente, en lugar de ser concertado, ser absolutamente privado. E somos nosoutros os incoherentes. É tremendo escoitar estes argumentos, dende logo, tan pobres. Imos aceptar a emenda do Grupo Socialista como unha forma de solucionar o problema, pero moito temo que de pouco vai servir dada a falla de vontade do Goberno galego de asumir a súa responsabilidade e permitir que as familias, preto de cen familias, teñan unha escola infantil para os seus fillos. É lamentable. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Vázquez. Si, señor Castiñeiras, ¿para que quere a palabra? [[O señor Castiñeira Broz pronuncia palabras que non se perciben.]] Si, señor, artigo 76. Ten vostede tres minutos. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Protestas.]] [[Aplausos.]] Perdoa, eu coñezo o Regulamento, ¡eh!, coñezo o Regulamento, perfectamente. Artigo 76, tres minutos, punto. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] Hai que ler o Regulamento. Hai que ler o Regulamento. Proceda, señor Castiñeiras.
Grazas, señor presidente. Grazas, señor Losada por moderar e intentar aspirar a ser presidente do Parlamento. Grazas, grazas... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Tranquilo, señor... ¡Home!, reláxese que ninguén se meteu con vostede. Pero agora que parece que hai algún deputado que lle gusta pasar lista e non se entera onde estamos os demais, claro, el se non te ve no teu asento xa pensa que non existes. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Na oposición está vostede, señor Losada, de momento aquí. Ben... Parece que non tal. Mire, se falamos, e eu quixera falarlle e dicirlle, en primeiro lugar, eu na grada... facer iso recorda vellos tempos, recorda vellos tempos de pasar lista, efectivamente, de pasar lista. Pero non olvide que o Parlamento ten máis escanos que este, e pode un estar sentado en máis sitios que neste. Non se olvide, primeiro erro. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non teño que dicirlle a vostede onde, pero estaba aquí. [[Risos.]] [[Aplausos.]] É curioso, pois aquí, por exemplo, aquí ao lado da compañeira.
Silencio. Silencio, por favor. Silencio, por favor.
Pero o importante [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] e o que lles interesa aos veciños de Lugo...
Silencio.
...e do barrio do Sagrado Corazón é o que fixo cadaquén. Por iso, efectivamente, [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] ...
¡Silencio! Silencio, por favor, está no turno de alusións.
Castiñeira como concelleiro e como deputado [[Protestas.]] [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] ...
Tres minutos, estou controlando o tempo. Ten dereito a tres minutos. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] ¡Silencio, por favor!, se non dareille máis tempo despois, se non dareille máis tempo. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Alusións teñen dereito a tres minutos, deixe que termine a alusión. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Lean o Regulamento, lean o Regulamento.
Señor presidente, eu creo que a conciencia lles remorde, remórdelles polo que eles non fixeron. E algúns que agora chegan ao ayuntamiento espero que sexan capaces [[A señora Martínez García pronuncia palabras que non se perciben.]] ...
Silencio, por favor. Non, non, chámoa á orde. Señora Martínez, chámoa á orde.
...que sexan capaces de mirar as actas e ver como en abril do ano 2014 hai unha iniciativa aprobada por unanimidade, onde o señor alcalde se comprometía a facer xestións non só para o colexio, senón para todas as instalacións do Sagrado Corazón, e en outubro de 2014 reitérase a petición. E o que pasa é que o que non son capaces de facer eles botan a culpa aos demais. Non hai absolutamente nin un só paso dado polo Concello de Lugo para adquirir aqueles terreos ou para chegar a unha negociación, aqueles terreos e instalacións; o mesmo que para poñer os terreos á [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] disposición da Xunta para facer o novo colexio Sagrado Corazón.
Remate xa.
Nin un só paso, nin un só metro cadrado comprometido en pleno por unanimidade de todos os da corporación para poñer á disposición os terreos....
Grazas, xa terminou o seu tempo. Xa terminou. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non, non, non, perdón, perdón, o artigo 76 refírese ás alusións e as alusións non teñen réplica. Lean vostedes o Regulamento. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Protestas.]] Non, señor, non, señor, non hai réplica. Non, non, hai que ler o Regulamento. Non, perdoe, as alusións non teñen réplica. Non vou dar a palabra. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non, non, perdón, non vou dar a palabra. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non, non, coñézoo perfectamente. Non, señor Losada, por favor. Señor Losada, por favor, non, non, non, nada. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Para a casa marcha ti. Grupo... Seguimos coa proposición non de lei. [[Interrupcións.]] [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Protestas.]] Síntoo, ¡que non! [[Interrupcións.]] [[Protestas.]] Bueno, señores, [[Interrupcións.]] teño claro como é o Regulamento. [[Interrupcións.]] Téñoo claro, [[Protestas.]] téñoo claro. [[Protestas.]] Non, non, perdón, [[Murmurios.]] as alusións [[Interrupcións.]] non teñen réplica, síntoo. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non, pois non a teñen, [[Interrupcións.]] pois non teñen réplica. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non, non hai. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non, non, non procede. [[O señor Losada Álvarez pronuncia palabras que non se perciben.]] Non procede, señor Losada, non complique vostede isto. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] É distinto, distinto, [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] foi tres veces aludido, tres veces. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Protestas.]] Imos zanxar o tema. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Imos zanxar o tema. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Síntoo, [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] síntoo. En todo caso, poderá vostede, se quere, formular unha alegación despois á Presidencia. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Pero neste caso estou dirixindo eu o debate e estou interpretando o Regulamento. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non, non procede máis. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Seguinte proposición non de lei. Proposición non de lei do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de D. Cosme Eladio Pombo Rodríguez, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego para o curso 2015-2016 en relación cos libros de texto
Para a defensa desta proposición non de lei ten a palabra o señor Pombo. Señor Pombo, cando queira vostede.
Tranquilos.
Moitas grazas, señor presidente. Xa vexo que o Partido Popular lle regalou a banca pública galega a Abanca, xa vexo que lles dá o parabén aos 1.500 millóns que ganou no primeiro ano e que lle dá o parabén a que retire os servizos sociais que está prestando en Lugo e en Poio. [[Aplausos.]] Esa é a defensa do Partido Popular. [[Aplausos.]] Cambiamos de tocata e imos ao famoso sistema do préstamo universal gratuíto de libros de texto para todos e todas as galegas que defende o Bloque Nacional Popular Galego hoxe aquí no Parlamento. Fagamos un pouco de historia: o Estatuto recoñece o dereito de todo o alumnado galego a un ensino básico e obrigatorio, público, de calidade, señor presidente, e con carácter gratuíto, señor presidente. Historia deste dereito: "Para favorecer a igualdade de oportunidades cómpre inculcar no alumnado valores de solidariedade e tolerancia, de coidado e conservación. Por iso púxose en marcha o sistema de préstamo para facer posíbel a gratuidade nas etapas obrigatorias como servizo fundamental", Celso Currás era o autor destas palabras. Mais foi cun Goberno galego con participación nacionalista cando se estabeleceu este sistema de préstamo gratuíto con carácter universal para favorecer a gratuidade nas etapas obrigatorias. Mais he aquí que Feijóo, ausente –como sempre que se tratan problemas tan interesantes–, coa súa chegada ao goberno retirou a gratuidade dos libros de texto a máis do 70 % das familias galegas –diría eu que ao cen por cento–, dicindo que "cambiaremos os sistemas de préstamo dos libros de texto para garantir a gratuidade", palabras do señor presidente. Coa chegada do señor Feijóo ao goberno eliminouse o dereito estabelecido para todo o alumnado que se achegaba ao ensino público galego; o dereito –xa digo– á gratuidade dos libros de texto por medio do préstamo universal e gratuíto. En plena crise, efectivamente, o señor Feijóo eliminou o dereito fundamental á gratuidade recoñecido pola lei. Fronte a un modelo de préstamo universal gratuíto para o cen por cento da poboación escolar, cun custo de 73 millóns de euros para toda a lexislatura con goberno nacionalista, o Partido Popular recortou os dereitos adquiridos mediante o método chamado por eles "gratuidade solidaria", que custaba o mesmo ou máis, pero non era para o cen por cento, senón que era só para unha parte da poboación. Coa gratuidade solidaria todo o mundo paga, mais algúns reciben unha axuda de 90 euros e unha minoría unha axuda de 180 euros, o resto a pagar. Este plan tiña moitas vantaxes –o que fomentaba o señor Feijóo–, segundo eles, dicía: primeiro, "provoca menos gastos á Administración", falso; segundo, "permitiría dedicar máis fondos á educación", totalmente falso, dende a entrada do Goberno do señor Feijóo preto de 400 millóns de euros pero recortados; terceiro, "permitía crear" –seica– "bibliotecas nas casas, facilitar o labor do profesorado e os estudantes obteñen a propiedade dos libros", dicía o señor Feijóo, polo que vexo estes tres últimos agora de cara ao ano que vén non valen. E incluso o anterior conselleiro de Educación, señor conselleiro, chegou a dicir que "provocaba maior rendemento académico dos alumnos". No presente curso 2014-2015 coa implantación da LOMCE, dun xeito apresurado e contrario á opinión da maioría da comunidade educativa galega, o BNG reclamou unha vez máis que o Goberno galego retomase o préstamo universal e gratuíto de libros de texto para garantir a gratuidade do ensino obrigatorio no noso país. Lamentabelmente, a Consellería de Educación optou por manter ese sistema que eles chaman de "gratuidade solidaria", que non garante a gratuidade para todo o alumnado, e mesmo resulta máis caro para a Administración educativa que o sistema de préstamo universal. E he aquí que agora estamos de cara ao vindeiro curso 2015-2016 e a Consellería saca dúas ordes, a do 21 de maio, esa que eles tamén chaman "fondo solidario de libros de texto", e mais a do 22 de maio, que é axudas para adquisición de libros de texto, que consiste en recortar máis de tres millóns de euros con respecto ás axudas que se daban este ano –máis de tres millóns–. Sabemos que agora –anunciounos– van dar un cheque novo de 40 euros, a base de recortar a anterior agora veñen coa rebaixa. Con estas dúas ordes a Consellería de Educación continúa a recortar aínda máis as axudas para libros de texto, continúa a recortar o dereito a unha educación gratuíta cada vez a máis alumnos e alumnas, e pretende continuar coa aplicación precipitada e atrapallada dunha LOMCE que naceu morta e que ten os días contados, tan contados porque só queda Galiza intentando aplicala. Hoxe vén na prensa que todas as comunidades están clamando porque se retire xa dunha vez a LOMCE, mais os últimos de Filipinas quedamos aquí coa bandeira de non se sabe quen. Coa aplicación destas dúas ordes que pretende impoñer a Consellería de Educación, primeiro, o que conseguen é cargar aínda con moito máis traballo burocrático e administrativo o profesorado nunhas épocas nas que non dispón nin de tempo para facelo. Esa é a gran dignidade que o Partido Popular ten sempre presente sobre o traballo do profesorado; co moito que ten que facer na formación do alumnado pois parece que ten que dedicarse á burocracia. Ademais, descarga no profesorado a responsabilidade de escoller que alumnos quedarán sen libros de texto do fondo solidario, porque, señor conselleiro, vostede sabe moi ben –por moito que aquí diga todo o contrario– que non hai libros nese fondo solidario. Porque o ano pasado a propia consellería recomendoulles aos centros que non cambiasen os libros e houbo moitos centros que incluso non tiñan ningún libro escolar. Polo tanto, iso de que os libros que se pagaron o ano pasado van encher de libros as bibliotecas totalmente falso. A non ser que –digamos– o obxectivo da Consellería sexa que ese fondo de libros o pague alguén que non sexa a Consellería, os propios pais, e que se enchan. Ademais, os profesores serán os que lles digan aos pais e nais que non recibirán axudas nin económicas nin do fondo de libros aínda cumprindo os requisitos que se contemplan na propia orde. Entendemos que se vai seguir a recortar o dereito á educación obrigatoria e gratuíta cada vez a máis alumnos. ¡Un auténtico despropósito! O BNG sempre defendeu volver ao préstamo universal de libros de texto, e como o BNG así o defendeu tamén a maioría dos grupos da oposición, os sindicatos todos e a práctica inmensa da maioría da comunidade educativa galega. O grupo parlamentario, dende logo, considera que a Consellería debería escoitar esta comunidade e debería escoitar o que están a reclamar as ANPA galegas, e, en primeiro lugar, tomar o acordo de impoñer máis dotación de persoal administrativo para todos os centros públicos galegos; en segundo lugar, o que reclaman as ANPA, que se manteñan para o vindeiro curso os mesmos libros de texto utilizados no curso actual, porque non ten sentido gastar máis cartos que non teñen os pais para uns libros que no próximo curso xa estarán caducados; e, en terceiro lugar, aproveitar o novo curso para organizar a volta ao sistema de préstamo universal e gratuíto de libros de texto. Por esa razón presentamos nós esta PNL, que só insta a Xunta de Galiza a derrogar a Orde do 21 de maio sobre o fondo de libros de texto solidario, un fondo que non vai poder surtir de libros a demanda existente, e tamén derrogar a Orde do 22 de maio de axudas para libros, cada vez máis recortadas e que non garantirán a gratuidade universal para todo o alumnado galego. Pedimos que se manteñan os libros –como piden os pais–; que se garanta a implantación na Galiza do sistema de préstamo universal como única maneira de darlle cumprimento ao dereito de todo galego e de toda galega a ter dereito a unha educación pública, universal e gratuíta; garantir en todos os centros o persoal administrativo suficiente para desenvolver os labores administrativos e burocráticos; e, por último, adiar unha vez máis a petición, adiar a aplicación da LOMCE na Galiza no vindeiro curso escolar, que é o que están a pedir non só a comunidade educativa galega enteira, senón a práctica totalidade de todas as comunidades autónomas de España. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Pombo. Grupo Parlamentario Mixto, señora Iglesias.
Grazas, presidente. Din vostedes que o novo sistema de repartición de libros é para alumnas de familias con menos ingresos; de aí parte o primeiro erro. Un servizo público e mantido cos impostos da cidadanía –os máis altos dos máis ricos ou os nulos dos máis desfavorecidos– debe ser universalmente gratuíto. Si, é que é así, de acordo co criterio de equidade que lle é propio, gratuíto universalmente. Ademais, señor conselleiro –xa que está vostede aquí–, este sistema de bancos de libros supón unha lea descomunal, é que é unha lea descomunal produto dunha xestión desastrosa. Antes do 19 de xuño –xa pasou– as alumnas que tiveron cheque escolar en terceiro e cuarto de primaria, e en segundo e cuarto da ESO, terán que entregar os seus manuais. E isto obriga os centros a non cambialos, sendo estes libros entregados obsoletos na actual norma en vigor da LOMCE. Dende Educación din que os centros poderán cambiar os libros de texto en segundo, cuarto e sexto de primaria, así como en primeiro e terceiro da ESO, pero non nos outros, o cal isto implicaría baleirar os bancos de libros. Pese a isto hai moitos centros que solicitaron o cambio de textos para adaptalos aos novos contidos, porque o ano pasado en moitos casos Inspección non os deixou renovar. As ANPA, os sindicatos, os directores, os claustros manifestaron, e seguen a manifestar, o seu rexeitamento aos devanditos bancos de libros. E todos, todos, todos, todos coinciden en reclamar a volta ao préstamo universal. Pero a coincidencia non se dá nas reivindicacións, as representantas das asociacións de nais piden que non se cambien os libros o vindeiro curso, mentres que as directoras dos centros insisten na necesidade de adaptar os manuais aos novos contidos da LOMCE, xa que os outros están obsoletos. Por parte dos sindicatos do sector lamentan –e isto tamén o lamento eu moito– que todo o traballo burocrático e de xestión recaia sobre o persoal docente. Os mestres xa chegamos a cambiar pañales, señor conselleiro, de verdade, e a atender discapacitados cando non estamos preparados para iso, ¿de verdade que si? Iso vivino eu, ¡eh! De verdade, facemos de todo. E agora quérenos cargar coa xestión burocrática disto. Isto vai xerar un enorme caos –xa o está xerando– ao cargar un traballo impropio da docencia, que é o administrativo, sobre as profesoras. Educación di –palabras textuais– que "irá resolvendo os problemas que xurdan", improvisando, que é xerundio, e adianta que as familias co ingreso per cápita inferiores aos 9.000 euros terán polo menos –e cito textualmente– "unha parte dos libros", unha parte dos libros gratis. Isto faime sospeitar que a gratuidade do material escolar no ensino público non está garantida. ¡Que lea, señor conselleiro! O banco implantado en catro cursos de primaria e secundaria convivirá coas axudas directas de ata 180 euros en familias con menores ingresos nos outros seis cursos da etapa obrigatoria e coa mochila dixital. Mire, todo esta lea solucionábase universalizando o dereito á gratuidade do material escolar, que ademais comprende máis que os libros de texto, sempre o digo. Así estariamos garantindo a equidade e a non estigmatización dos máis desfavorecidos. A cidadanía, señor conselleiro, aporta ingresos ás arcas do Estado en función do seus ingresos e bens para, entre outras cousas, o mantemento e mellora do Estado do benestar, e para que conte cuns servizos públicos universalmente gratuítos, nos que todas e todos teñan garantida a igualdade de oportunidades e tamén a non ser discriminadas nin sequera en positivo pola clase social á que pertencen. Tanto as familias que contribúen con máis impostos como as que nin sequera contribúen teñen dereito todas e todos a se beneficiar da gratuidade universal que debe ofertar un servizo público. Apoiamos a iniciativa. Moitas grazas.
Grazas, señora Iglesias. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, señor Ron.
Bo día a todos e a todas. Comecemos, en primeiro lugar, por dicir que Feijóo, o presidente, confunde o que é escolarización con ensinanza, que é o que di precisamente o artigo 27.4 da Constitución: "A ensinanza básica é obrigatoria e gratuíta", non a escolarización, a ensinanza. E, polo tanto, a garantía do dereito básico á educación repousa na gratuidade, e, en consecuencia, o dito carácter gratuíto debe estenderse non só aos libros de texto, senón tamén –como pedía a valedora do pobo no informe específico do ano 2013– ao diferente material didáctico imprescindible para un correcto desenvolvemento do proceso ensino-aprendizaxe: dicionarios, atlas, mapas, libros de lectura, etc. E non imos falar aquí de como se debe proceder para que a solidariedade sexa efectiva, a través, loxicamente, dunha solidariedade financeira progresiva e realmente redistributiva, e non no engano falaz en que se escuda o PP, que converteu en máis custoso o actual sistema, menos eficaz, menos eficiente, e que incumpre o precepto da gratuidade e, polo tanto, incluso o dereito a unha educación pública. Porque só hai que ver que os beneficiarios desde o ano 2008 ata o ano 2013 decreceron nun 36 %. E ademais, se calculamos os orzamentos destinados aos sistemas de axudas e ao sistema de préstamo, vemos que practicamente compartindo o mesmo orzamento, un 46,9 % o orzamento para o sistema de axudas, se beneficiaron unicamente a nivel de Estado 34,4 % dos alumnos matriculados, mentres que cun sistema de préstamo, que ten un orzamento do 53,1 %, se beneficiou o 65,6 % do alumnado, o dobre. Polo tanto, o seu sistema non é nin universal nin gratuíto. E todo parte por riba dunha aplicación precipitada, confusa, non consensuada, nin dialogada coa comunidade educativa da LOMCE. Xa llelo dixemos por activa e por pasiva. Ademais, hai fortes probabilidades de que a LOMCE sexa unha lei de curto percorrido, e vostedes queren facer que a comunidade educativa se involucre totalmente en algo que ao mellor pode dar volta atrás en menos dun ano. Polo tanto, a nós parécenos unha irresponsabilidade. Vostedes, ademais, foxen da súa responsabilidade directa e fan descargar absolutamente todo sobre os centros educativos, ¡todo!, no que atinxe á decisión dos libros de texto. E así vostedes están favorecendo que se dean tensións innecesarias no seo da comunidade educativa entre as necesidades docentes, por un lado, e as necesidades das familias, polo outro. Polo tanto, irresponsabilidade. Ademais, vostedes o que fan é vampirizar unha iniciativa do banco de libros, unha iniciativa que naceu de forma moi concreta, para dar resposta a unhas dificultades puntuais que se estaban dando por culpa da súa decisión de eliminar o préstamo universal de libros. Aí naceu o banco de libros. ¿Ou é que vostedes así, con esta iniciativa do banco de libros, queren recoñecer que se equivocaron e que o seu modelo é máis custoso, menos eficaz, menos eficiente, e que incumpre o dereito a unha educación pública digna de calidade? Seguramente algo diso hai. O banco de libros, ademais, parte dunha eiva inicial: os lotes non están completos, porque as axudas do curso anterior non chegaban, e por iso vostedes chegan ao colmo de pedir a doazón dese material, a unhas familias que se viron abafadas para facerlle fronte ao pago dos libros e que tiveron que recorrer a un banco de libros precisamente para axudarse entre eles de forma solidaria. Pero vostedes non fuxan da responsabilidade, garantan a gratuidade, a universalidade da educación. Iso é o que queren as familias galegas. Ademais, a Consellería, vostedes fan repousar en exclusiva todo sobre as direccións do centro, absolutamente todo. Ademais, o acceso ao banco de libros descansa de novo nunha discriminación, que é a renda. Xa o dixemos: hai que mirar onde hai que mirar, no financiamento progresivo redistributivo arriba, nos impostos, pero non no acceso nas escolas. Nas escolas non pode haber discriminación. Polo tanto, ademais hai unha cousa moi incrible porque chega un momento dado en que di vostede: "Así mesmo, no caso das novas incorporacións do alumnado unha vez iniciado o curso escolar, o centro entregaralle os libros se os hai no seu fondo solidario". ¿E se non os hai? Non figura en ningún lado aquí ningunha partida económica, ningunha indicación ao respecto. Non figura nada nesta orde. Polo tanto, se os hai é unha muletilla un pouco perigosa, ¿non? Ademais nos restantes cursos, na outra orde, mantense o copago –porque así hai que chamarlle–, o copago en materia de libros de texto, xa que as contías –xa se dixo aquí– son, desde logo, insuficientes para adquirir todos os libros de texto. Quedan fóra do programa moitos alumnos e moitas alumnas. E, ademais, segue sen considerarse a gratuidade en material complementario, do que hoxe veñen anunciar 40 euros. Uns 40 euros que se van seguramente xa...
Remate, por favor.
...de saída. E, ademais, que vostedes seguramente non farán que sexa gratuíto e universal para todos os alumnos e alumnas, porque ese é o fin básico da ensinanza básica: gratuidade e universalidade. Polo tanto, non incumpran vostedes ese precepto constitucional, non incumpran vostedes a súa responsabilidade, non fagan repousar no corpo das comunidades educativas as decisións que deberan, desde logo, vostedes asumir. Vostedes están fuxindo de novo da súa responsabilidade. Asuma a súa responsabilidade, defenda a educación pública e gratuíta...
Grazas.
...e iso faise a través da universalidade. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Ron. Grupo Parlamentario Socialista, señor Docasar.
Ben, grazas, presidente. Señorías, señor Pombo. Como sempre valoro a súa presenza, señor conselleiro. Quero empezar a miña intervención de hoxe, señor Pombo, dicíndolle que o Grupo Socialista vai apoiar, obviamente, esta proposición non de lei, e que estou contento tamén de que no día de hoxe e no día de onte se teña falado tanto de educación no Parlamento de Galicia, cousa que non é moi habitual. Nós, os socialistas, fomos dende o Goberno galego os impulsores dun sistema que agora todos, salvo o Partido Popular, queremos recuperar. Nós levamos este tema á Comisión 4ª o pasado mes de febreiro, coa ilusa idea de querer impulsar un debate sosegado e con tempo sobre este particular, aínda sabendo –como sabiamos– que a política levada a cabo polo Partido Popular en relación cos libros de texto nos últimos anos foi e segue sendo inxusta, cambiante e mesmo trapalleira. E sei tamén que ao Grupo Popular non lle gusta excesivamente que falemos de política neste Parlamento, aínda que sexa de política educativa e de política sobre os libros de texto. Para nós, señorías, resultan moi desconcertantes os tombos que a Consellería de Educación veu dando cos libros de texto dende a chegada ao goberno do presidente Feijóo. Eu quero dicirlles, señorías, unha vez máis, aínda que poida parecer pesado, que este país tiña un magnífico sistema universal de préstamo de libros que chegaba ao cen por cento do alumnado do ensino obrigatorio e sufragado con impostos de todos os cidadáns e de todas as cidadás. Un sistema que era máis eficiente e económico, tanto para as familias como para a propia Consellería de Educación, e aí están os datos para poder demostralo. E creo que non está de máis volvelo dicir e volvelo lembrar en sede parlamentaria no día de hoxe. Mais o PP, nesa ansia obsesiva de cambiar todo aquilo que fan os demais, decidiu botar por terra aquel sistema de préstamo de libros, sinalizado polo Goberno do señor Touriño, e que fora iniciado, e así hai que dicilo para ser respectuoso coa historia, por un goberno do señor Fraga. Teñen pasado case seis anos, hai críticas das ANPA, de todos os partidos do arco parlamentario salvo o Partido Popular, hai informes contundentes da defensora del pueblo. E para rematar no curso no que andamos o Goberno galego medio quixo rectificar sen que parecera que rectificaban, pois non fora ser que a sociedade pensara que o PP daba marcha atrás nese proxecto denominado pomposa e tramposamente "sistema de gratuidade solidaria", que, por certo, nin nunca foi gratuíto, nin nunca foi solidario, pois ese pomposo sistema ten deixado na estacada a miles de estudantes e a miles de familias. E dígoo solemnemente en sede parlamentaria. Dificilmente, señorías, se pode ser máis tramposos, mesmo no uso da linguaxe. A situación económica pola que está atravesando o noso país, aínda que vostedes non paran de falar de recuperación, ten levado a miles de familias a sufrir importantes penurias económicas, para poder afrontar os pagos máis comúns da súa vida cotiá; entre eles, o pago dos libros de texto e o pago do resto do material escolar. Para o Grupo Socialista garantir o acceso en equidade ao ensino obrigatorio é algo imprescindible e irrenunciable, e evitar que iso suceda debe ser unha obriga ética para calquera gobernante decente. Señorías, vostedes coñecen perfectamente o estudo publicado hai pouco máis dun ano pola defensora del pueblo, a señora Becerril. Nese estudo afirmábase que o sistema de préstamo de libros era máis xusto e mesmo máis eficiente economicamente ca o actual sistema de gratuidade solidaria, implantado por vostedes. Catro anos do modelo de préstamo de libros na etapa do señor Touriño custaban 80 millóns de euros e catro anos do modelo de gratuidade solidaria da etapa do señor Feijóo custan 200 millóns de euros. As preguntas son, pois, moi sinxelas: ¿que sistema lles parece a vostedes máis xusto e máis equitativo?, ¿que sistema lles parece máis eficiente?, ¿que sistema favorece máis ás familias galegas?, ¿quen gaña e quen perde con todo isto? Donas e cabaleiros do Partido Popular, teñen vostedes a día de hoxe unha maioría no Parlamento, aínda que xa non na sociedade, tal e como se demostrou nas recentes eleccións municipais. Escoitar –sempre llelo digo– non é malo. Pídolles que escoiten máis o profesorado, pois é absolutamente clave para mellorar o sistema educativo; pídolles que escoiten máis o alumnado e as familias; pídolles tamén que escoiten os sindicatos do ensino; e pídolles, finalmente, que escoiten o resto de forzas parlamentarias. E remato xa. As familias, señor conselleiro, piden seriedade e rigor na política da Consellería sobre os libros de texto; basta xa de seguir dando bandazos cos libros de texto. Teñen vostedes a obriga de evitar que nin un só neno de Galicia poida quedar sen libros de texto por falta de recursos económicos. Esa debera ser a responsabilidade dun goberno decente. Por tanto, señor Pombo, o Grupo Socialista vai apoiar a súa iniciativa no día de hoxe. E, señor conselleiro, poña coto a todo isto e, por favor, garanta vostede, pero garanta vostede de verdade, que os nenos e nenas de Galicia non van quedar sen libros de texto, e poña orde no sistema, díganos que queren ser maiores no tema dos libros de texto. Moitas grazas.
Grazas, señor Docasar. Grupo Parlamentario Popular, señora Piñeiro.
Moitas grazas, presidente. Bo día de novo, señorías. Despois das respostas que deu hoxe aquí o señor presidente da Xunta de Galicia e da comparecencia de onte do señor conselleiro de Educación, pouco me queda a min, ou nada, por explicar do modelo de gratuidade solidaria de libros de texto, que, por outra banda, este grupo comparte ao cen por cento. O que está claro é que vostedes aínda non o entenderon ben. O que queren é seguir enredando; o que queren é seguir facendo chamamentos á rebelión ante calquera medida que implementa este goberno da Xunta de Galicia, sen analizala nin entendela previamente; o que queren é seguir dando traslado ao conflito político onde nunca debería chegar, que é ás aulas, utilizando os pais e os alumnos como arma arroxadiza contra o Partido Popular, sen importarlles que sexan os verdadeiros prexudicados. Parece que o único que lles interesa a vostedes en todo momento é un ensino público en pleno conflito; iso si cando goberna o Partido Popular, porque despois cando tocan sillón vostedes o que fan é achantar. Como representantes lexítimos, que o son, señorías, vostedes son representantes lexítimos dos cidadáns o mesmo que o somos os do Partido Popular, e deberían de trasladarlles menos contradicións. Porque ¿non querían vostedes, non seguen clamando vostedes polo préstamo de libros?, ¿non querían vostedes implementar bancos de libros? Señor Pombo, creo que en Pontevedra o seu alcalde o está a facer. Vamos ver, se só se dedican ao boicot non avanzamos ninguén. Pero non é que non avance o Partido Popular ou o seu goberno, o grave é que non avanza o Sistema educativo galego, que é o que ten que avanzar e que é o que lle importa en todo momento ao Partido Popular. Miren, voulles facer unha serie de apreciacións sobre o tema: Primeira apreciación. Señor Docasar, non é necesario que llo repita o señor conselleiro, porque xa llo dixo hoxe e no seu nome voume autoautorizar para dicirlle que ningún alumno que estea dentro dos umbrais das rendas establecidas, ningún vai quedar sen libros. Vai haber problemas, señor Ron, claro que si, nos comezos sempre hai casuísticas puntuais ata que se estabiliza o sistema. Pero este goberno está comprometido a subsanalas; non foxen para nada das súas responsabilidades, estea vostede ben tranquilo. Segunda apreciación. Estamos ante unha oposición que utiliza os termos e as definicións segundo lle convén. O que hoxe definen como caridade, xógome a melena a que se chegan a tocar poder o acabarán reconvertendo no que nós consideramos que é colaboración, cooperación e solidariedade. Terceira apreciación. Voulles dicir... [[A señora Pontón Mondelo pronuncia palabras que non se perciben.]] Grazas, pola súa apreciación, señora Pontón. Terceira apreciación. Non lles vou negar os recortes. Si, señorías, o señor Feijóo fixo recortes en educación, tres grandes recortes: recortou o fracaso escolar en 10 puntos, recortou o absentismo escolar no 50 % e recortou a desigualdade no Sistema educativo público galego. Si, señorías, [[Aplausos.]] eses foron os grandes recortes en educación. Cuarta apreciación, señorías. O ensino galego é tal cal o veñen describindo vostedes aquí ao longo destes dous días, señor Docasar, que isto xa case que nos vale por unha Comisión de Educación extra; o ensino público é tal cal: público, universal, de calidade e gratuíto. Deféndeno vostedes e deféndeo o Partido Popular tamén. Por moito que vostedes queiran confundir a cidadanía [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] coa súa falaz asimilación de conceptos, señor Losada.
Silencio, por favor.
Non é o presidente o que confunde a cidadanía, son vostedes. E, aínda así, este goberno garante o acceso aos libros de texto a todas aquelas familias que máis o precisen, garantindo que se atenderán as súas necesidades. O que vostedes chaman rectificar, señor Docasar, é unha evolución lóxica do sistema de gratuidade solidaria, froito de escoitar –iso que vostede tanto nos pide–, analizar e aplicar aquelas propostas construtivas e útiles para o sistema que nos veñen suxerindo desde a comunidade escolar, desde a propia Defensora del Pueblo que agora aplaude a iniciativa do Goberno galego e desde as demandas que vostedes mesmos fan. Ese modelo que evoluciona e combina contidos dixitais, as axudas para adquisición de libros e o fondo solidario público de libros, que se formará con libros devoltos e que estará xestionado por persoal da Consellería. A todo isto engadimos, evidentemente, o anuncio que acaba de facer o señor presidente esta mañá e que chegará a entre 60.000 e 70.000 alumnos ou, se cadra, iso tamén...
Remate, por favor.
...é estigmatizar. Remato, señor presidente, dicíndolle ao señor Vázquez que, por certo, aínda non o oín rectificar por acusar de indigno ao señor conselleiro hai hoxe un ano por dicir o mesmo que din agora os seus camaradas na Coruña, Santiago e Madrid. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Piñeiro. Turno de réplica, señor Pombo.
Grazas, presidente. Agradecer o apoio do Grupo Mixto, da Alternativa Galega de Esquerda e do PSOE a esta proposición non de lei para defender a gratuidade universal do ensino básico obrigatorio no noso país, para derrogar unha lei de fondos de libros que non ten libros, derrogar unhas axudas para a adquisición de libros recortadas en 3,5 millóns de euros, que non abonda para eses 40 ou 50 euros que agora di o señor Feijóo que vai dar de propina. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Si, dicía o señor Feijóo que manterán a gratuidade sen excepción ás rendas baixas. Mentira. Coa actual orde os vales para unha familia monoparental cun fillo e unha renda per cápita mensual de 500 euros –non sei se esta é renda alta– recibe 90 euros. Unha parella, cada un con 575 euros brutos, ¿isto que é, un soldo de familia alta? Son 90 euros. Polo tanto, mentira de que se manterá a gratuidade sen excepción en rendas baixas e medias. Agradecer o apoio a unha iniciativa que é a iniciativa que está reclamando a comunidade educativa galega, que esta semana pasada proclamaba: "O ensino público é unha realidade imprescindible na nosa vida, é a garantía de que os nosos fillos e fillas terán futuro todas e todos, terano nas mesmas condicións e cos mesmos dereitos. Para que isto sexa así, nós, as familias, traballamos todos os días para que o ensino público mellore constantemente e para que ninguén quede fóra del. Nós sabemos que no ensino público non pode haber diferenzas, porque queremos que os nosos fillos e fillas medren en igualdade e porque entendemos que a súa educación debe estar á marxe das diferenzas económicas. Por iso defendemos sempre que todo o ensino público ten que ser gratuíto. E podemos dicilo e exixilo porque nós, a xente deste país, somos quen aportamos cos nosos impostos todo o diñeiro público". Din as familias: "Exiximos a volta a un sistema de préstamo universal e gratuíto dos libros de texto ou do material que os substitúa sen que dependa da renda das familias, senón que sexa o mesmo para todo o alumnado". As familias tamén reclaman que se garanta persoal administrativo suficiente en todos os centros públicos para dignificar o labor do profesorado e polo respecto que merece a calidade do ensino público. Tamén piden adiar a LOMCE na Galiza, porque ten os días contados, porque Galiza é a única comunidade autónoma que a mantén, para maior e –diría eu– única gloria do señor Wert, que seica vai camiño da OCDE buscar novo posto de traballo; organización que quere converter nun negocio o dereito ao ensino público, mais organización que a Galiza non pode darlle ningunha clase no que é o ensino público galego e de calidade. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Pombo. Proposición non de lei do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de Dª Ana Belén Pontón Mondelo, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación co proceso selectivo para a provisión dunha praza de director ou directora do Centro Galego de Arte Contemporánea convocado a través da Orde do 25 de setembro de 2014
A esta proposición non de lei non se presentaron emendas. Para a defensa da proposición ten a palabra a señora Pontón.
Moitas grazas, señor presidente. Señorías, desde o Bloque Nacionalista Galego levamos defendendo durante toda esta lexislatura e denunciando máis que defendendo a cegueira da Xunta de Galiza en relación coa situación da política cultural e da cultura galega en xeral. Unha cegueira que non mudou co cambio de titular á fronte da consellería, senón que mesmo se agravou, porque como el mesmo manifestou non ten ningunha intención de mudar nada nunha política errática. E dicimos que cegueira porque se está privando o conxunto do noso país dun dereito básico como é o dereito a desenvolver a nosa cultura. E isto incide claramente no benestar social e no noso progreso colectivo, porque estamos vivindo neste momento claramente un recorte dun dereito como é o acceso á cultura, e vemos unha Xunta de Galiza que en certa maneira está practicando co propio país un certo canibalismo cultural. En todo caso, nós sabemos que a crise que estamos vivindo neste momento, a crise que se vive en xeral na cultura e, en particular, no sistema institucional da cultura galega ten problemas que van alén dos recortes. Entendemos que os recortes son unha toma de posición do Goberno galego, unha toma de posición ideolóxica nun proceso que é moito maior, un proceso que pretende substituír a cultura polo espectáculo como o estamos vendo coa xestión que fan vostedes, que converte a Cidade da Cultura nunha especie de buraco negro da política cultural e que pretende substituír a cultura como dereito pola cultura como ben de consumo. Todo isto nun proceso no que avanza un modelo claramente neoliberal, un modelo uniformizador, onde o que fan vostedes e están colaborando é coa desaparición dun sistema institucional galego onde a cultura estea presente en todas as artes e en todas as disciplinas. En todo caso, un problema ideolóxico que, ademais no caso concreto de Galiza, se está mesturando cunha xestión absolutamente neglixente e cun goberno en decadencia. Fíxense: desde que goberna o señor Feijóo a cultura viu reducido nun 50 % os seus recursos, desapareceu a Consellería de Cultura, temos unha secretaría xeral que realmente é un apéndice. E vemos como o conselleiro de Cultura durante o debate abandona ao final esta sesión porque, efectivamente, non lle parece importante o que pasa co CGAC. Desde logo, é todo un síntoma da falta de respecto polas institucións democráticas e unha mostra máis do desprezo ao que din os membros da oposición, que representa o que pensa unha parte de galegos e galegas, que teñen todo o dereito a expresarse e a defender as súas ideas, aínda que non coincidan coas que defende o Partido Popular. Lamentablemente, esta decadencia, a neglixencia do Partido Popular está arrastrando ás institucións culturais. E hoxe temos o Centro Dramático sen director, temos un CGAC que leva seis meses sen director, cunha programación a piques de rematar e sen que haxa nada planificado, e un CGAC no que após un turbulento e opaco proceso para designar novo director dimitiron dúas persoas do padroado, entre elas, a directora do Padroado do CGAC, que saben as súas señorías que ten unhas funcións importantes como órgano, recoñecidas polo decreto que regula esta institución. E, en todo caso, todo este proceso o que está é sacando á luz pública un problema que leva moito tempo xestándose, un problema que ten a orixe na falta de política cultural e nunha situación que está deixando á deriva as nosas institucións. E non é que o digamos neste grupo, é que o din mesmo aqueles que están defendendo o proceso de selección do director do CGAC, e senón vaian á prensa e miren o que esas mesmas persoas recoñecían da situación absolutamente desastrosa na que hoxe temos unha institución que debería de ser unha referencia no noso país e que o PP coas súas prácticas e coa súa xestión está claramente desprestixiando e poñendo nunha situación moi difícil. Eu hoxe quería, para evidenciar o que está pasando tamén, traer aquí a este debate o que di algunha das persoas que dimitiu neste padroado, que ademais o fixo publicamente e, polo tanto, tamén hai que recoñecerlle a súa valentía neste momento, porque sabemos como as gasta o Partido Popular. En todo caso, unha destas persoas, Marisa Sobrino, poñía publicamente no seu muro de facebook, que todos e todas podemos ver, igual que escoitala nunha entrevista que lle fixeron no "Diario Cultural", na que dicía: "O CGAC estase diluíndo como centro innovador de exposicións, investigación e actividade cultural. A intención de quen o goberna é instalalo nunha deriva cara á súa invisibilidade e a súa desaparición. O CGAC, que no seu momento foi un espazo referencial de ilusión e impulso xeracional, perdeu a súa identidade, converteuse nunha institución cada vez máis pobre, máis desatendida e sen ningunha autonomía cara á súa propia administración, ao que se suma a forte inxerencia coa que é manexado polos dirixentes culturais, que o cren como casa propia. O paulatino desgaste que vén sufrindo e a minusvaloración dun dos órganos que velan polo seu impulso como é o Padroado, a opaca e partidista xestión no proceso de elección do novo director do Centro baixo unha simulada aparencia normativa de boas prácticas así o demostran". Isto é o que están denunciando persoas que levan máis dunha década formando parte deste padroado e que neste momento entenden que todo o proceso que se levou adiante coa selección desa nova dirección do Centro é unha mostra de que até que punto se está intentando afogar unha das institucións que ten sentido se é libre e con capacidade para xerar algo en positivo no país, para ser unha referencialidade dos nosos artistas nas artes plásticas e para achegar ao conxunto da poboación a arte contemporánea neste momento. Polo tanto, nós entendemos que ante unha crise sen precedentes nas institucións culturais, ante unha deriva absolutamente neglixente e que vai en contra do propio país, o lóxico é rectificar, escoitar e non seguir para adiante nun proceso que –como dicimos– ten moitas sombras. Estaría moi ben que os responsables da Administración nos explicaran por que se cambiaron as bases para a selección do director do CGAC, porque no ano 2009 –é curioso– había unhas bases que non teñen absolutamente nada que ver coas bases que se presentan no ano 2014. E o cambio que se presenta é fundamentalmente para darlle moito peso a ter títulos, a ter estudos de posgrao e a minusvalorar a experiencia e a xestión nos centros, fronte a un modelo anterior, que non digo que sexa o perfecto, mais é curioso que parece que están feitas as bases á medida dunha persoa e non pensando en que é mellor para a dirección do CGAC. E é sorprendente –como tamén se ten dito en todo este proceso– que, xustamente, a única persoa seleccionada que non ten experiencia na xestión dos centros sexa finalmente a que se selecciona para a dirección do CGAC, cando en teoría un dos requisitos que se exixía era ter como mínimo tres anos de experiencia na dirección dun centro. É curioso como se van facendo as bases, parece que á medida dunha proposta, e, polo tanto, todo isto nun proceso no que ademais hai cuestións que nós cremos que merecen unha explicación. Porque non é de recibo que unha vez en teoría está resolto este concurso, cando hai unha reclamación porque se está incumprindo unha das previsións das bases, unha vez resolto, pois inventan unha proba que non estaba presente, que non se recolle nas bases e que en certa maneira recoñece que todo este concurso se fixo dunha maneira absolutamente trapalleira e atropelada. Por certo, estaría moi ben que tamén hoxe a persoa que saia aquí falar nos explique por que se se fai unha proba para avaliar a competencia lingüística, nesa propia resolución se di que o único que hai que avaliar é o inglés. Non se nos di que se vai avaliar o coñecemento das linguas oficiais, nin que sexa un requisito, que, por certo, iso si que se poñía no ano 2009, que teñan que coñecerse as dúas linguas que son oficiais neste momento en Galiza. Sería moi interesante coñecer esa información. Nós hoxe o que pedimos é que neste Parlamento lle digamos á Xunta que non continúe adiante cun proceso de selección opaco, sobre o que hai moitas dúbidas e que realmente acceda a anular este procedemento e facer un novo concurso onde si se busque o mérito, a excelencia e a mellor persoa para dirixir unha institución como é o CGAC. Unha institución que nós cremos que é fundamental que recupere un papel activo e de dignificación e que posicione a Galiza na arte contemporánea e que permita que os nosos creadores e creadoras teñan as portas abertas, ao mesmo tempo que sexa un espazo que nos permita o diálogo e a interconexión coas tendencias que neste momento se están dando na arte contemporánea. Está claro que o público non está apostando por esta liña, creo que o descenso de visitantes no CGAC debe de ser un motivo de moita preocupación e é a certificación dunha liña cultural que non está respondendo e que non está tendo o respaldo do público. E, polo tanto, esa debe de ser unha preocupación, porque un museo sen público, desde logo, é un museo ao que lle falta unha pata fundamental, e iso é o que nós hoxe estamos pedindo. Rectificar é de sabios. Seguir cun proceso que o único que fai é cada vez levando máis abaixo o prestixio do CGAC, desde logo, é unha responsabilidade na que este Parlamento debería de tomar cartas no asunto e apostar por rescatar o prestixio e a democracia nas nosas institucións culturais. Moitas grazas.
Grazas, señora Pontón. Grupo Parlamentario Mixto, señora Martínez.
O Centro Galego de Arte Contemporánea non é só fundamental para mostrar en innumerables ocasións as liñas directrices da arte máis recente a nivel internacional e nacional, senón tamén para rever a obra de artistas anteriores ou facer revisión dos nomes que marcan os momentos máis intensos da nosa arte plástica. De Maruja Mallo a Jorge Castillo, de Laxeiro a Leopoldo Nóvoa, de Alberto Datas a Rafael Baixeras. Ademais diso, o CGAC é lugar de intervencións e proxectos que nacen pensados para el mesmo, ciclos de conferencias, talleres dirixidos para artistas, debates públicos cos artistas e críticos. No CGAC fanse incursións nos campos máis diversos, na danza, na literatura, na música, no teatro; calquera linguaxe artística ten un espazo para que creadores e público se atopen, dialoguen e medren. Dicir todo isto pode parecer unha obviedade, pero semella que ou ben se descoñece o alcance da mutilación que se lle está a realizar tanto ao desenvolvemento do CGAC como ás promocións culturais de artistas e público que acceden ás súas programacións, ou que se está a actuar con total coñecemento e, o que é peor, que se está a actuar deliberadamente para desartellar un instrumento moi importante tanto para os creadores como para a cidadanía. A deriva á que se vén sometendo o CGAC non é de hoxe, non é só deste último despropósito na selección do novo director ou directora, xa vén desde ben antes. Por iso referímonos aos últimos acontecementos de Miguel von Hafe, que deixou a dirección no mes de decembro de 2014, e xa fixera saber no mes de abril de 2014 que non tiña intención de renovar na dirección do Centro, e os seus últimos tempos tamén son de ausencias e de desentendemento no devir do Centro. Nada se fixo, meses e meses sen dirección e sen tomar decisións vitais na programación de exposicións, no deseño de actividades, na intencionalidade de pechar eventos que necesitan unha antelación máxima. A iso engádese o desgaste e minusvaloración do seu Padroado, e agora a opaca xestión do proceso de selección do novo director ou directora. Os resultados do proceso de selección son dabondo escuros, máis porque dende a Xunta non se responde ás alegacións de dous dos participantes nel e xa é unha cuestión que vai máis alá da regularidade. Desgaste, deixamento, baleirado de propostas, de persoal e de medios, todo está artellado para levar o Centro Galego de Arte Contemporánea cara á invisibilidade e, posteriormente, a facelo desaparecer. No sector cultural había alarma ante unha convocatoria feita á medida; a realidade foi peor, unha selección nin limpa nin transparente. A política cultural da Xunta redúcese a unha soa palabra: afogamento. Calquera institución, centro ou lugar onde se traballe para a visibilización, desenvolvemento ou medra da cultura é un obxectivo prioritario no deseño das liñas políticas de exterminio da Xunta de Galiza. Primeiro, afogar, tanto economicamente como con total desatención a medios e persoal; segundo, unha vez que se logra a inactividade do centro, está aberta a vía para o seu desmantelamento; e terceiro, a desaparición total. Como centros como o CGAC ou o Centro Dramático Galego, do que, por certo, acaba de dimitir tamén o seu director Manuel Guede, tamén agoniado pola ausencia de medios económicos para levar adiante o mínimo proxecto de produción e programación teatral. Ou o Centro Coreográfico Galego, ao que se lle deixa esmorecer cun 80 % menos de actividade da que tiña antes da chegada á Xunta de Núñez Feijóo. Son exemplos do que está a suceder en calquera sitio onde se traballe co tecido cultural galego. O caso é matar, están vostedes asasinando unha cultura e unha lingua, é un xenocidio cultural. No mellor dos casos sabemos que non prescribe e responderán del. Só valoran vostedes a cultura espectáculo, só invisten no Gaiás, ese monstro que come calquera orzamento e que non reverte na cultura nin na sociedade galega unha minúscula porcentaxe do que engule. Merece o meu apoio a iniciativa do BNG relativa á anulación do proceso de selección do director ou directora do CGAC, e reiniciar o procedemento atendendo aos criterios que deben rexer na contratación pública: mérito, igualdade e capacidade, é dicir, simplemente pedirlle á Xunta que cumpra a lei unha vez máis. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Grupo da Alternativa Galega de Esquerda, señor Ron.
Bo día de novo. Con esta iniciativa o que vemos é que a Xunta mata a cultura, desatende a cultura. ¿Cantas veces denunciamos en pleno e en comisión a ineficacia sistemática da Dirección Xeral de Cultura? Poderiamos citar as numerosas desfeitas en materia de preservación, difusión e conservación do noso patrimonio histórico-cultural. E non nos cansamos de recibir as negativas do Partido Popular. Estamos ante unha Dirección Xeral de Cultura, un departamento, unha consellería que se caracteriza polos continuos recortes orzamentarios, polo desmantelamento sistemático e paseniño de infraestruturas e institucións culturais, que son as que deberan garantir o dereito do acceso á cultura da cidadanía galega; un dereito que vostedes están amputando. Mais hoxe temos que referirnos ao Centro Galego de Arte Contemporánea e á negativa situación na que está mergullado debido a unha Xunta de Galicia realmente nefasta. E para describilo non nos imos amparar no que nós sabemos, senón nas verbas de persoas que viviron e traballaron dentro do Padroado do CGAC, órgano encargado da tutela e impulso da institución. Xa se dixo aquí: María Luisa Sobrino Manzanares, catedrática de Historia da Arte na USC, membro do Padroado desde 2005, cando formalizou a súa dimisión alertaba da situación de invisibilidade e perda de capacidade para ser un referente como centro innovador de exposicións, investigación e actividade cultural. E nós sinceramente preguntámonos canto non terá que ver coa competitividade que se artella dende a Consellería de Educación e Cultura, convertendo en único referente o mausoleo fraguián da Cidade da Cultura. María Sobrino dicía cando se ía que o CGAC estaba converténdose nunha institución máis pobre, desatendida, sen autonomía, e a gota que colmou a paciencia foi a opaca e partidista xestión no proceso de elección do novo director do centro, baixo unha simulada aparencia de boas prácticas. E diso imos falar. A provisión da praza de director ou directora do CGAC é unha necesidade para que o centro poida cumprir cos obxectivos que desexamos todas as persoas que defendemos a cultura galega. Mais non pode ser a través dun proceso de selección auspiciado desde a Administración pública envolto en denuncias de irregularidade, de opacidade e de feitos que mesmo van en contra da orde establecida o 25 de setembro de 2014. O procedemento selectivo, segundo o artigo 9 da dita orde, consiste nunha valoración de méritos e proxectos –artigo 9.1– e nunha entrevista –9.2–. Ben, pois no tocante á entrevista dise de forma clara que nela se valorará o coñecemento das linguas oficiais da comunidade autónoma, así como das linguas estranxeiras, nomeadamente a lingua inglesa, e que tería unha valoración máxima de 10 puntos. Coñecemos a existencia de alegacións formuladas o 27 de abril por un dos participantes no proceso de selección, quen denuncia que durante o tempo que durou a entrevista persoal este candidato non foi requirido en ningún momento para acreditar os mentados coñecementos. Non recibiu resposta ás alegacións. Pero substancia debían ter, xa que un mes despois, sen que consten nas propias bases, convócanse as persoas seleccionadas a unha proba de linguas que tivo lugar o 25 de maio de 2015. Unha proba non definida nas bases nin na súa forma nin no seu contido, xa que nelas se indica que deben formar parte e da súa valoración de forma obrigatoria da fase da entrevista, tal e como se indica nunhas novas alegacións rexistradas antes da realización da proba o 22 de maio de 2015. Estamos ante o que denunciaba o Valedor do Pobo no seu recente informe aquí, e que figura perfectamente enumerado nas numerosas denuncias e queixas por irregularidade nos procesos de selección e contratación auspiciados pola Administración pública, pola Xunta de Galicia. É unha vergoña, é unha vergoña. Polo tanto, ante a irregularidade, ante esta actuación vergoñenta non queda outra cousa que a anulación do proceso e comezar outro que cumpra todos os criterios de mérito, igualdade e capacidade, e os criterios de obxectividade, e que non responda a intencións ocultas da Xunta de Galicia nin a chamadas ocultas para que se acheguen determinados persoeiros a vir a Galicia.
Vaia rematando.
Polo tanto, o noso apoio a esta iniciativa, que coincide cunha ademais que presentara Alternativa Galega de Esquerda, e agardemos que o Partido Popular por dignidade dea o seu apoio. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Ron. Grupo Socialista, don Emilio Vázquez Blanco.
Bos días, presidenta. Deputados e deputadas. O Centro Galego de Arte Contemporánea leva sendo durante xa máis de dúas décadas un referente cultural do noso país, unha institución que sempre estivo prestixiada pola súa contribución á difusión da cultura contemporánea de Galicia. Desgraciadamente, durante os últimos meses está a ser coñecida non pola súa actividade, senón pola desidia á que a está sometendo este goberno. Lembremos que levaba dende o mes de decembro sen dirección. Pero sobre todo está tristemente de actualidade debido ao máis que cuestionable proceso de selección do novo director da entidade. Un proceso que, como puidemos observar nos últimos meses, trouxo consigo múltiples denuncias de irregularidades no propio proceso de selección do novo director e que está causando un dano irreparable a unha institución tan importante para o noso patrimonio cultural como é o CGAC. Unha institución que está a ser vítima da desidia cultural que practica este goberno, ademais do desprestixio por un proceso que, como podemos observar, está cheo de interrogantes. Xa temos denunciado por activa e por pasiva o desleixo cultural ao que está sometida a cultura por este goberno. Non é algo novo, por desgraza, aínda que vostedes se empeñan en negalo. Tamén é verdade que os grupos da oposición non nos cansamos de poñerlles exemplos, que, como poden observar, abundan. E este caso poderíase considerar case paradigmático do que é a súa política cultural: o maltrato, o desleixo e, aínda por riba, o desprestixio. Tras a publicación dos resultados provisionais do proceso de selección, no que o novo director, Santiago Olmo, obtivo 76,9 e o segundo, Manuel Segade, 76,78, producíronse reclamacións por parte deste último e do situado en terceira posición. Como saben, o proceso atopábase paralizado despois de que estes candidatos presentaran senllas alegacións relativas á baremación e á entrevista persoal. Na dita reclamación, os dous candidatos alegaban que Santiago Olmo fora elixido novo director do CGAC tras superar por décimas a súa puntuación a raíz da entrevista persoal, a pesar de que eles contaban con máis puntuación tanto en traxectoria persoal como na avaliación do proxecto presentado. O que resulta curioso é que a Xunta resolvese as alegacións non contestando a elas, como sería o lóxico, senón paralizando o proceso e efectuando o que chamaron unha proba de linguas, para acabar por ratificarse no nomeamento de Santiago Olmo como novo director do CGAC. E resulta curioso porque cando un entra nas bases de convocatoria para este posto de director pode ver que entre os méritos que se atopan e que están debidamente ordenados e coa súa correspondente puntuación están a experiencia profesional, a titulación académica, os estudos complementarios e as publicacións, p’ero o que non aparece por ningunha parte é o requisito do coñecemento das linguas. Polo que chama considerablemente a atención que precisamente as reclamacións presentadas se resolvan cun criterios que non aparecen nas bases e dos que, por tanto, descoñecemos cales son os contidos, os baremos e os tribunais que resolven esta convocatoria. Comprenderán que nos chame poderosamente a atención o xeito pouco transparente con que se levou a cabo este proceso, que, dende logo, está moi lonxe dos códigos de boas prácticas na Administración pública e que pon francamente en interdito os principios de mérito, igualdade e capacidade que exixe o noso ordenamento xurídico. E non quero deixar pasar a ocasión para poñer de manifesto un feito, que é a sorprendente ausencia do requisito do corrente coñecemento da lingua galega para optar ao posto de director do CGAC. Considerar que para dirixir o Centro Galego de Arte Contemporánea non é imprescindible coñecer perfectamente o galego pon de manifesto cal é a súa política lingüística. E seguindo co proceso do que estamos falar, quero dicir que ademais das alegacións presentadas contra a resolución do proceso de selección, as dúbidas sobre este proceso están acompañadas pola dimisión de dous membros do Padroado do propio CGAC. Primeiro, coa dimisión da catedrática de Historia da Arte Marisa Sobrino, quen manifestou –como se ten digo aquí– o seu total desacordo cunha situación que cualifica textualmente "como deriva cara á súa invisibilidade provocada polos que gobernan". Ademais de criticar o alto grao de inxerencia política á que está sometida o CGAC, cuestiona abertamente o proceso de selección do novo director.
Vaia rematando, por favor.
E tan só seis días despois da dimisión de Marisa Sobrino a situación agrávase máis coa dimisión esta vez da presidenta do Padroado do CGAC, a doutora Sofía Santos Pérez, producíndose, polo tanto, unha fonda crise na imaxe e no prestixio do CGAC. Polo tanto, dende o Grupo Socialista apoiamos esta proposición non de lei presentada polo BNG, considerando máis que fundada a petición de anular o procedemento de selección do director do CGAC, a petición de convocar un novo concurso público e levar a cabo un proceso de selección que garanta a transparencia e a limpeza que debe ter neste tipo de procedementos, establecendo como requisitos o correcto coñecemento das linguas oficiais de Galicia e baremando o coñecemento doutras linguas para que non sexa un criterio discrecional. Pero, ademais, pedímoslle ao Partido Popular que apoie esta iniciativa, e non porque llo pidamos os grupos da oposición, senón para evitar un dano irreparable á imaxe e ao prestixio dunha institución tan importante para a nosa cultura como é o Centro Galego de Arte Contemporánea. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Vázquez. Grupo Popular, ten a palabra o señor Baamonde Díaz.
Moitas grazas, señora presidenta. Moi bo día, señorías. Ben, vexo eu que o Bloque Nacionalista Galego anda moi preocupado co suposto canibalismo cultural do Partido Popular, canibalismo que nosoutros, obviamente, negamos. Pero eu creo que hai outros moito máis preocupados co canibalismo institucional que practica o BNG. Nosoutros non comemos a ninguén, en cambio vostedes xa comeron un alcalde e levan camiño de comer un presidente da deputación. [[Aplausos.]] Pero, miren vostedes, deben coidar –eu faríalles unha recomendación, se a aceptan–, deben coidar o menú, porque está ben que, por un lado, insistan na necesidade de non corruptos na presenza de postos institucionais, pero, por outro lado, non se pode manter ese apoio a alcaldes que están na mesma situación, salvo que queiran facer correcto aquilo de Kissinger: bueno, es un corrupto, pero es nuestro corrupto; só que Kissinger chamáballe doutra maneira e que eu non digo porque senón a presidenta chamaríame rapidamente á orde. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] Entrando no tema directo da cuestión, nosoutros negamos a maior das que se dixo aquí. Insistimos en que non hai que anular o concurso realizado nin tampouco proceder á convocatoria dun novo concurso. Non hai que facelo porque a elección do director do CGAC fíxose a través dun procedemento público e transparente. Un proceso que se levou a cabo a través dunha convocatoria controlada pola Dirección Xeral da Función Pública ao abeiro dunhas bases perfectamente concretas, precisas e claras, que, ademais, foron publicitadas e non foron impugnadas nin anuladas. E realizouse a selección final por unha comisión de valoración independente, formada por profesionais, sen presenza de ningún tipo de cargo público e sen inxerencias externas. Falaba vostede, señora Pontón, de referencias dalgúns membros dese padroado ou fundación, tamén o presidente desta comisión de valoración publicamente reafirmou que non recibira presións de ninguén, e o mesmo fixo outros dos membros, concretamente o señor Antón Castro. Díxose aquí que se basea a existencia de supostas irregularidades nunha alegación formulada por dous dos candidatos en relación coa avaliación do coñecemento das linguas. Dúas precisións a este respecto: En primeiro lugar, si que se contestaron as alegacións. O que pasa é que hai que ter en conta o que determina a base décima da convocatoria, que regula o procedemento para resolver ese problema das alegacións, e expresamente sinala que as alegacións, se é caso, se entenderán estimadas ou desestimadas, segundo proceda, a través da publicación da puntuación definitiva, que foi o proceso que se seguiu neste caso. En segundo lugar, hai que aclarar que o coñecemento das linguas si que estaba perfectamente previsto na convocatoria. Formaba parte da fase de entrevista, ao abeiro do determinado na base 9.2, que expresamente sinalaba, señora Pontón, que na entrevista se valorará o coñecemento das linguas oficiais da comunidade autónoma así como das linguas estranxeiras, singularmente o inglés. Por certo, señor Vázquez, entre as linguas oficiais da comunidade figura obrigatoriamente –como ben sabe vostede– o idioma galego. É certo que dous candidatos formularon unha alegación insistindo en que se tiña omitido a avaliación do coñecemento das linguas. Comprobada a veracidade desa alegación e desa omisión, o que fixo o órgano competente foi retrotraer o proceso, citar as tres persoas que superaran a nota de corte, 65 puntos, para a celebración novamente da entrevista, na que se tivo en consideración iso que determina a base novena no seu punto 2. Polo tanto, subsanouse o erro...
Vaia rematando.
...Imaxino eu que vostedes non se lamentarán de que se subsane o erro. E subsanado o erro, a comisión de valoración o que fixo foi elevar a proposta definitiva á Consellería de Cultura, que fará a designación, se é o caso, da persoa proposta. Falouse tamén aquí da xestión. Non me dá tempo a entrar demasiado nesa cuestión. Eu respecto, como non sería doutra maneira, as opinións vertidas a este respecto, pero si hai que sinalar que o Centro Galego de Arte Contemporánea é un centro de referencia nas artes plásticas recoñecido a nivel nacional e internacional, cunha actividade dinámica e complexa, con máis de vinte exposicións nos últimos anos. E por se alguén falou aquí, que falou, da asistencia e do público, sinalar que despois da Cidade da Cultura é dos museos da rede da Consellería o que máis visitas ten, concretamente 131.000 nos dous últimos anos. E finalmente, para rematar, vostedes teñen dereito a vixiar as convocatorias, pero non a dar leccións de moralidade. Mire, a Xunta...
Remate, por favor.
...actual fixo dúas convocatorias de concurso público para designar o director do CGAC, o Goberno bipartito na única ocasión que tivo de facelo fíxoo a través do transparente procedemento do dedo sen guante. É dicir, vostedes xa non é que digan unha cousa e fagan outra, que o que di algo e fai o contrario non ten credibilidade..
Moitas grazas, señor Baamonde.
...porque falta á palabra, pero o que fai unha cousa e di a contraria é mentireiro porque falta á súa palabra e falta tamén ás súas obras. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo autor da proposición non de lei, señora Pontón.
Moitas grazas, señora presidenta. Quero empezar, en primeiro lugar, por agradecer ao resto dos grupos o apoio a esta iniciativa e lamentar que o Partido Popular siga instalado na mentira como sistema. Por certo, de corrupción creo que teñen vostedes bastante que rascar e, desde logo, unha responsabilidade terrible en ter hoxe unha cantidade de persoas imputadas, e mesmo –algunha imos ver– fiscalizando nos órganos de control da Xunta de Galiza. Polo tanto, señor voceiro do Partido Popular, creo que antes de dar leccións vostede sobre nada o que deberían é empezar por limpar a súa casa de corrupción. [[Aplausos.]] Quero dicirlle tamén que no único que coincido é que vostedes fixeron un procedemento público, e iso si, cunha convocatoria controlada pola Xunta de Galiza. Porque non nos explicou aquí cal é o motivo para variar as bases en relación co ano 2009, porque hai unha modificación substancial dos criterios. Xa sabemos que unha práctica que fai moitas veces o Partido Popular en moitas institucións é facer postos á medida, traxes á medida dunha persoa. Iso dáselle moi ben ao Partido Popular. Entón, simulan un proceso democrático, cando en realidade o que estamos é ante unha fraude democrática, que é o que nós cada vez vemos máis. Vostede recoñeceu hoxe aquí algo que creo que é moi importante. Vostede recoñeceu que no primeiro proceso de selección non se actuou conforme as bases, recoñeceuno a propia Xunta de Galiza. Pero para facer unha revisión do que fixeran, o que actuaron –nós entendemos– é dunha forma –e imos estudalo con seriedade– irregular. ¿Por que? Porque inventan unha proba que non aparecía aí, e nomean unha asesora que o único que avalía é a competencia lingüística en inglés. ¿Pode hoxe aquí o Partido Popular certificar que se fixo unha avaliación da competencia lingüística nas linguas cooficiais, nas linguas que hoxe son oficiais? Saben vostedes que iso non foi así. Polo tanto, vostedes hoxe están recoñecendo coa boca pequena que hai irregularidades en todo este proceso de selección, que é o que está pasando en realidade. Mire, vostede elude falarnos de que hai unha baixada importante de público, elude tamén as propias críticas que fixo algunha desas persoas que seleccionou a propia Xunta de Galiza, porque o comité de valoración non cae do ceo, non o designa o Padroado, designouno a Xunta de Galiza. Polo tanto, non pode vostede dicir que non hai unha interferencia clara e directa do Partido Popular, que pon as bases e que pon a quen resolve ese concurso, que creo que é un dos problemas que está habendo en todo isto. E que o propio Padroado, e eu creo que con razón, se sente absolutamente...
Moitas grazas, señora Pontón.
...ninguneado porque ten unhas funcións recoñecidas que a Xunta de Galiza lle está usurpando. Creo que hoxe demos un paso adiante: o PP xa recoñece que hai irregularidades...
Moitas grazas, señora Pontón.
...e, desde logo, o que cremos é que é unha irresponsabilidade seguir incidindo en procesos que son opacos e que teñen dúbidas. Mais xa nolo dixo o señor Feijóo hoxe pola mañá...
Moitas grazas, señora Pontón.
...A eles o que lles gusta e no que se reiteran é nas ilegalidades. Moitas grazas. [[Aplausos.]] Proposición non de lei do G.P. Popular de Galicia, por iniciativa de Dª Marta Rodríguez Arias e trece deputados/as máis, sobre a realización pola Xunta de Galicia do desenvolvemento normativo do Decreto 183/2013, do 5 de decembro, polo que se crea a Rede galega de atención temperá
A esta proposición non de lei presentáronse emendas da Alternativa Galega de Esquerda e do Grupo Parlamentario Socialista.
Ten a palabra a señora Rodríguez Arias.
Grazas, señora presidenta. Señoras e señores deputados. Hoxe imos falar dun tema fundamental para a sociedade en Galicia, sobre todo para os nenos e as nenas que viven na nosa comunidade, que é a atención temperá. A atención temperá é o conxunto de intervencións dirixidas á poboación infantil de 0 a 6 anos, á súa familia e ao seu contorno, tendo por obxectivo dar resposta ás necesidades transitorias ou permanentes que presenten os nenos e as nenas con trastornos do desenvolvemento ou en risco de padecelo, para facilitar o desenvolvemento da súa autonomía persoal e a inclusión social. Tendo en conta os cambios sociais e a experiencia acumulada ao longo dos últimos anos, é necesario afondar nun novo concepto de atención temperá, un concepto baseado nos dereitos dos nenos e das nenas, na igualdade de oportunidades e na participación social. Os primeiros anos de vida teñen unha importancia crucial, xa que é cando os nenos e as nenas desenvolven as principais habilidades: habilidades motrices, perceptivas, lingüísticas, cognitivas ou sociais; a detección precoz e a estimulación temperá son decisivas para que estes nenos e nenas cheguen a acadar o máximo nivel de desenvolvemento persoal e integración social. En Galicia publicouse, en decembro de 2013, un decreto polo que se crea a Rede galega de atención temperá. Esta rede galega significou un punto de inflexión creando un espazo común de coordinación e corresponsabilidade entre o sistema de sanidade, o sistema educativo e o sistema de servizos sociais na procura dunha acción integral. Este decreto, que regula os servizos de atención temperá como unha rede integral de responsabilidade pública e de carácter universal, supón, polo tanto, un paso máis no proceso de consolidar os recursos de atención temperá existentes na actualidade na nosa comunidade e a incorporación de novos servizos e programas. A posta en marcha da Rede galega de atención temperá garante a homoxeneidade na abordaxe da atención temperá e un xeito uniforme de traballar, algo que consideramos que é fundamental. En marzo de 2014 creouse o Consello Autonómico de Atención Temperá, que tiña entre os seus obxectivos crear un protocolo de intervención, crear unha axencia de atención temperá e a posta en marcha dun programa de formación para os profesionais. En decembro de 2014 foi elaborado e posto en marcha ese protocolo de intervención en atención temperá co obxectivo de establecer a coordinación entre os distintos departamentos e garantir un modelo único de atención. Un protocolo que permitiu habilitar a Rede galega de atención temperá, un espazo común entre o sistema de saúde, educación e servizos sociais, e, sobre todo, unha ferramenta de traballo indispensable para que os profesionais que participan na atención dos nenos e nenas menores de 6 anos con trastornos do desenvolvemento ou risco de padecelos conten coa formación necesaria para atender coa máxima calidade estes nenos e nenas. A creación tamén da Axencia de Atención Temperá, que ten como obxectivo asegurar a necesaria coordinación interdepartamental. A posta en marcha dun programa de formación para profesionais do ámbito da atención temperá, ao que se deu un impulso coa sinatura este mes de xuño dun convenio coa Escola Galega de Administración Pública. A formación irá dirixida ao persoal dos departamentos de Benestar, de Educación e de Sanidade; ao persoal do Sergas e dos servizos sociais comunitarios vinculados profesionalmente coa atención temperá. Esta formación resultará un paso esencial para que os nenos e nenas e as familias que o precisan reciban unha atención de máxima calidade. Todos estes pasos déronse para avanzar nunha atención temperá coa maior calidade posible, pero nós consideramos que o Goberno galego debe continuar traballando na atención aos nenos e ás nenas con algunha dificultade no seu desenvolvemento. Por iso presentamos hoxe esta iniciativa instando a Xunta de Galicia a levar a cabo o desenvolvemento normativo do decreto de atención temperá, para que no máis breve prazo posible queden regulados os procesos de atención no sistema sanitario, social e educativo, co obxecto de non deixar atrás o importante avance que supuxo a implantación deste modelo integral de atención aos nenos e nenas con algunha dificultade no seu desenvolvemento. Para isto solicitamos o apoio de todos os grupos parlamentarios, cremos que a razón desta iniciativa ben merece a pena. E tamén aproveitar a miña intervención para agradecer ao movemento asociativo –á asociación de pais e nais, aos profesionais– as grandes aportacións que levan feito durante todos estes anos no ámbito da atención temperá. E tamén agradecerlles que teñan acadado co seu traballo grandes avances neste tema. Polo de agora máis nada, moitas grazas.
Grazas, señora Rodríguez Arias. Intervención dos grupos parlamentarios. [[Pausa.]] Alternativa Galega de Esquerda, ten a palabra a señora Solla Fernández.
Grazas, presidenta. Pois por moito que eu intentara explicalo, esta parece unha desas iniciativas que obedece a unha cuestionable separación de poderes, e eu explícome. O PP trae unha proposición non de lei na que insta a desenrolar un decreto publicado en 2013 pola Xunta de Galicia. É dicir –se non entendemos mal–, o Partido Popular está denunciando que o Goberno do propio Partido Popular non cumpre co seu traballo, e un ano e medio despois non puxo en marcha, en relación á atención temperá, o contido nese Decreto 183/2013. Pero, ¿que sucede? Como xa indicou aquí a voceira do Partido Popular, en febreiro de 2015 a Consellería de Educación publicou o protocolo de coordinación, intervención e derivación institucional de atención temperá. Polo tanto, agora que xa teñen publicado ese protocolo –ao que despois me referirei– vostedes traen esta iniciativa, o cal, como é habitual, lles serve para facer unha especie de anuncio de publicidade institucional ou trasladar que parece que están vostedes a facer algo. Todo unha virguería propia dunha escasísima separación de poderes, ao meu entender. Xa nos teñen acostumados a este proceder, que non por máis frecuente se volta máis ético ou máis indicado nesta Cámara. Pero máis aló diso, temos presentada unha emenda á iniciativa por varios aspectos. En primeiro lugar, o protocolo é bastante vago e pouco claro; non establece como se van empregar os recursos para acceder aos obxectivos que di que hai que alcanzar; non establece como se van coordinar eses servizos; pero, o peor de todo, non implica un aumento dos recursos públicos. Os recursos aos que fai referencia o listado existente nesta publicación son recursos que xa estaban operativos e, polo tanto, non establecen mellora ningunha nas redes públicas. Resulta unha hipocrisía que precisamente os que máis recortan sistematicamente nos orzamentos de servizos sociais en Galicia –356 millóns menos en educación dende a chegada do señor Feijóo, 374 millóns de euros menos en sanidade dende a chegada do señor Feijóo, 1.155 millóns menos de gasto social– sexan os que traen esta iniciativa sen mellorar ou ampliar os servizos públicos relativos a atención temperá. A amortización de prazas de empregados de sanidade, en educación, en benestar, escolas infantís privatizadas, 2.000 profesionais menos en sanidade, 2.000 profesionais menos en educación. Claro que é importantísima a atención temperá, evidentemente que é importantísima, pero para iso hai que ter recursos e servizos públicos. Vostedes veñen de eliminar o profesorado titular, profesorado de apoio, orientadores escolares, persoal de pediatría, enfermaría pediátrica..., de esquilmar a atención primaria en saúde; é dicir, que con todos estes recortes vostedes pretenden constituír unha rede de atención temperá. Pero é que ademais vostedes introducen a privatización nestes servizos dos recursos específicos para a atención temperá, porque o Decreto 183/2013, artigo 8, Participación da actividade privada, di: "As entidades privadas poderán participar no desenrolo e na realización dos servizos de atención temperá...", e aí está o quid da cuestión, que aínda que introduzan vostedes ao final a coletilla de que terán especial interese as empresas sen ánimo de lucro, vostedes están introducindo a iniciativa privada nun servizo que debera ser tan só cento por cento público. É dicir, cando en teoría teñen a posibilidade de crear esa rede de atención temperá iniciada de xeito público, vostedes ábrena á iniciativa privada, e aínda por enriba con servizos que xa parten de privatización, no caso das escolas infantís; non hai escolas infantís públicas suficientes...,
Vaia rematando, por favor.
...e ademais cuns servizos de educación e de sanidade –como veño de dicir– amplamente recortados. Polo tanto, rede de atención temperá, por suposto que fai falta, pero pública. E ademais para iso solicitamos tamén na emenda de engádega unha reposición dese persoal orientador escolar, do profesorado, do persoal sanitario e dos profesionais de benestar. O demais quédase en anuncios institucionais e en nichos para o negocio privado. Máis nada, moitas grazas.
Grazas, señora Solla. Grupo Socialista. Señora Gallego Calvar.
Grazas, presidenta. Bos días de novo, señoras deputadas e señores deputados. Señora Rodríguez Arias, permítame que sexa escéptica coa súa proposta de hoxe. Vou ser escéptica, porque a verdade é que vistos os antecedentes –que non vou reproducir, porque a señora Solla en canto a recortes en materia sanitaria e en materia educativa creo que os reproduciu bastante ben, e tamén en materia de política social– isto máis parece –todo o que vimos vendo dende o 24 de maio para acá– que é unha serie de política de xestos do Partido Popular en Galicia, despois do batacazo electoral do 24 de maio, destinada a intentar aparecer diante da cidadanía como un goberno que se preocupa polos problemas das persoas, un goberno que se preocupa pola pobreza, pola exclusión, polos nenos e as nenas, polas políticas sociais. Máis parecera iso, porque se non non se explica que un decreto que se publicou no mes de decembro do ano 2013, que estaba vixente vinte días despois da súa publicación e que tiña algúns prazos en materia de protocolos, en materia de estratexias, que foron altamente incumpridos polo Goberno galego –porque algúns prazos, os máis longos, eran de seis meses; polo tanto, a mediados do ano 2014 xa tiñan que estar as ferramentas postas para facer fronte a esta Rede galega de atención temperá–, pois non se desenvolvera ata o de agora, unido a un decreto que quedou aí e que estivo sen desenvolver ata a data. E coincide tamén que precisamente a semana pasada o Goberno galego aprobou a Estratexia galega de atención temperá. E parece que non tivo moito éxito na proxección pública desta Estratexia de atención de temperá que ten que vir a portavoz de política social do Partido Popular ao Parlamento facer unha actuación máis, cunha iniciativa máis, das de publicidade e propaganda ás que nos ten acostumados o Goberno galego. Dito isto, quero deixar claro que dende o Grupo Parlamentario Socialista estamos totalmente de acordo en que exista unha rede galega de atención temperá, de que haxa protocolos, de que se coordinen as actuacións entre as tres consellerías concernidas –Educación, Sanidade e Servizos Sociais–, de que estas actuacións teñan un reflexo orzamentario en cada un dos orzamentos das consellerías, desas tres consellerías. Porque sabemos da imprescindible colaboración entre todos os profesionais que se dedican a atender as persoas, os nenos e nenas de entre 0 e 6 anos, para previr precisamente dificultades de psicomotricidade, etc., que poden ter no futuro ou que xa teñen nese caso. E sabemos da importancia de facer ese traballo, recoñecemos os profesionais e as profesionais que se veñen dedicando dende hai moitos anos en Galicia a facer ese traballo: a Asociación Galega de Atención Temperá, e os pais e as nais, por suposto. Pero botamos de menos que o Goberno galego, ademais de falar aquí deste tipo de cuestións, reflicta no seu facer cotiá unha vontade política maior que a de traer unha proposición non de lei ao Parlamento de Galicia. Porque se botamos unha ollada aos orzamentos do Goberno galego, dende o ano 2011 para acá –que foi cando empezou a aparecer por vez primeira o financiamento da Asociación Galega de Atención Temperá, reflectíronse orzamentos neste caso da Consellería de Traballo e Benestar–, vemos que a única consellería que está consignando cada ano orzamentos para a atención temperá é a Consellería de Traballo e Benestar. E vostede coincidirá comigo en que unha parte moi importante da atención temperá –eu diría que a máis importante da atención temperá– está precisamente na Consellería de Educación e na Consellería de Sanidade. Aquelas consellerías que non só non teñen ningún orzamento específico para esta Rede galega de atención temperá, senón que nos últimos anos veñen reducindo todos os recursos que se podían destinar a prestar atención...
Vaia rematando, por favor.
...aos nenos e nenas de 0 a 6 anos con algún tipo de diversidade. Por iso a emenda que presenta o Grupo Socialista, que é de engádega e é moi sinxela –e aí se demostrará a vontade do Partido Popular de poñerse a traballar nisto ou de facer unha vez máis un apartado de publicidade ou propaganda–, o que pide é, nin máis nin menos, que nesas dúas consellerías, na de Educación e de Sanidade, se consigne orzamento específico, cando menos nas mesmas contías que se vén consignando na Consellería de Traballo e Benestar; para que pasemos da propaganda aos feitos e para que non frustremos unha vez máis as expectativas dos pais e nais e dos nenos e nenas de 0 a 6 anos que teñen algún problema de diversidade. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Gallego. Grupo Mixto, señora Martínez.
Grazas, presidenta. A Rede galega de atención temperá creada é, por certo, resultado dun longo traballo da sociedade organizada na Asociación Galega de Atención Temperá de 1997. A detección precoz e a intervención temperá son decisivas para un mellor desenvolvemento da persoa no futuro e para lograr un maior grao de autonomía persoal. Moitas persoas dependentes na actualidade poderían ser autónomas se existisen sistemas eficientes de detección e atención temperá de diversidade funcional implantados no sistema público. Eu aquí voume deter, porque eu vivín unha experiencia que eu creo que é significativa do que estamos falando. Eu empecei a estudar nunha escola unitaria, con tres anos –podería ter tres ou catro anos do que estou falando–. Tiña unha compañeira, Mari Carmen, que lle chamabamos Mari Carmen la Mudita. Mari Carmen era xordomuda. Mari Carmen sufriu tortura naquela escola. Os nenos e as nenas sabiamos que Mari Carmen non ía ler, porque Mari Carmen non pedía nin a comida, nin falaba para defenderse, e a Mari Carmen castigábana e pegábanlle por non aprender a ler. Aos dez anos mandárona a un centro especial: aprendeu a falar e aprendeu a ler. Seguramente se a atención a Mari Carmen lla empezasen a dar no momento en que se detectou o problema, dende logo non padecería a tortura que padeceu, pero seguramente, tamén, o seu futuro sería moito mellor, e ao mellor hoxe estabamos falando dunha Mari Carmen universitaria, cun doutorado incluso. Polo tanto, é fundamental, non podemos seguir naquela época escura onde se castigaba a diferenza, hai que apoiar as persoas que teñen problemas de dependencia. Pero non só estas persoas con problemas de dependencias físicas, digamos, senón, tamén, outros problemas que sofren os nenos e as nenas na súa época de aprendizaxe e que seguen sen estar atendidas. E agora voulles contar tamén un caso real que coñezo: Roque, catro anos, chaman aos pais dende o colexio público para dicirlles que o neno é vago. Roque escribe en espello, pero completamente en espello, está a tratamento na privada, porque aínda recorrendo á Inspección de Educación se lle denega o apoio para a súa dislexia. Iso é o que está ocorrendo na realidade. Por iso non se entende que agora veña o Partido Popular aquí falarnos de propaganda. Realmente, se vostedes tivesen interese en que estes nenos e nenas tivesen os mesmos dereitos e o mesmo futuro que os demais nenos e nenas, desde o 2013 isto estaría posto a funcionar. Pero a realidade é que no 2015 aos nenos e nenas con problemas de aprendizaxe e con problemas doutro tipo se lles está denegando o apoio necesario para que teñan un futuro mellor. O PP segue coa propaganda, as familias desesperadas. Na área de Vigo as familias están dando a voz de alarma porque os seus nenos e nenas non reciben atención. Falen coas AMPA de Vigo, non están recibindo os nenos e nenas atención; por non falar da discriminación que, como sempre, sofre Lugo ou sofre Ourense, sempre con moitos menos servizos para a atención á dependencia, para a atención á saúde, para a atención a calquera cousa, dúas provincias castigadas. Polo tanto, se queremos cumprir con estes obxectivos e que isto non se converta en pura propaganda, eu espero que o Partido Popular –e estou certa que si, se de verdade teñen interese– vaia aceptar as emendas presentadas por AGE e polo Partido Socialista, porque a única forma de defender os dereitos destes nenos e nenas, a única forma de garantirlles un futuro en igualdade, é deixar de recortar en sanidade, deixar de recortar en ensino e empezar a poñer medios e especialistas para que atendan estes nenos e estas nenas. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Bloque Nacionalista Galego, ten a palabra a señora Adán Vilamarín.
Grazas presidenta, bo día a todas e a todos. A sorpresa diante desta iniciativa, señora Rodríguez Arias. A semana pasada, como ben dixo aquí a señora Carmen Gallego, aprobouse a Axenda de atención temperá en Galicia 2015-2017, na cal, na súa actuación 3.3.1, di textualmente o texto que vostede rexistra por urxencia hai uns días: "Desenvolvemento regulamentario do Decreto 183/2013, do 5 de decembro, polo que crea a Rede galega de atención temperá". ¿Por que non debatemos a estratexia? ¿Por que nos trae isto en concreto? Mais eu, xa foi explicado polas voceiras que me precederon perfectamente a situación, simplemente quero ler a carta que enviaron primeiro ao responsable do Goberno galego e despois á prensa, Foanpas, porque creo que eses catro minutos que me quedan están mellor dedicados así: "Estimados responsables, dentro da Federación Olívica de Asociacións de Pais e Nais do Alumnado de Vigo e comarca –estamos falando duns 500.000 habitantes– temos constituída unha comisión de traballo de necesidades especiais de apoio educativo. Esta comisión está formada por nais e pais de nenos con diversidade funcional e outras persoas colaboradoras e implicadas na inclusión e no benestar dos nenos e nenas con diversidade funcional. No eido de actuación, e sobre todo educativo, pero imos máis aló, e loitamos porque se cumpran os dereitos destes nenos e nenas no ámbito social, sanitario, afectivo; así dirixímonos a vostedes porque estamos a atopar moitos atrancos e moitas deficiencias na Rede de atención sanitaria de Vigo, especialmente na atención temperá aos nenos e nenas con diversidade funcional. A atención nos primeiros anos de vida é fundamental e delimitará as posibilidades de mellora destes nenos e nenas. Unha das nais que forma parte da comisión remitiunos este escrito que se axunta, explicando a situación pola que atravesa a súa filla. Esta vivencia pódese extrapolar a outras familias que están nunha situación semellante." Vou dar lectura: "Actualmente estásenos negando a moitas familias un dereito básico e universal como é o tratamento rehabilitador, que non deixa outra opción que acudir aos gabinetes privados por falta de persoal sanitario e de sensibilidade cara a este colectivo que son nenos e nenas. Todo isto xorde como sempre dunha experiencia persoal, acudo a vós –é dicir, a Foanpas– non para arreglar o noso problema, porque isto xa non se pode solucionar nestes momentos, pero alegraríame que servise para reclamar o que nos corresponde, para poñer o foco de atención na situación aberrante, inxusta e desproporcionada que, como sempre, se ceiba cos que máis o necesitan. A miña filla acaba de ser operada da lingua, e como o Sergas non ten a rehabilitación que necesita, imos a Barcelona, en principio pagando, pero o problema é que durante este mes ten que recibir tratamento específico na lingua para que a ferida cicatrice adecuadamente e permita a posterior rehabilitación en San Juan de Dios. Pois ben, a foniatra que me remitiu á logopeda do Hospital Xeral é unha rapaza nova que soamente traballa con adultos, mais onte chamáronme para comunicar que era imposible tal asistencia, xa que a lista de espera é interminable; polo tanto, a miña filla queda sen esa necesaria rehabilitación. Por suposto, dixéronme que podería ir ao San Rafael, pero xa somos vellos coñecidos e as sesións de 30 minutos con máis nenos –con problemas tan dispares– non se asemellan á grave patoloxía da miña filla, que o que necesita é unha especialidade maxilofacial e un foniatra recomendado. En resumo, iremos a Barcelona sen que a sanidade pública sexa capaz de garantir que a nena vaia nas condicións idóneas para o traballo que nos espera alí e que non son capaces de ofrecernos en Vigo co trastorno familiar e económico que diso deriva. Todo un agravio para nós e para toda a comunidade da que formamos parte. Agardo denunciar incompetencia clara da sanidade viguesa para todos nós, interminables listas de espera, falta de persoal para a nena. Neste momento xa chegamos tarde, pero é igual, que sexa para os seguintes. Temos que poñer voz aos noso fillos e fillas, estamos sen persoal para atender os servizos básicos. En Vigo na sanidade pública hai un logopeda, un, e un terapeuta ocupacional; vergoñento" –di esta nai–. Eu a verdade é que case me emocionei cando lía esta carta. Poderiamos poñer moitos exemplos, que seguro que todos e todas coñecemos. A realidade é que vostede hoxe quere que votemos algo que case é de caixón, pero, ¿hai persoal que está atendendo estes nenos e nenas? Eu dígollo sinceramente, non; e os que hai multiplícanse por cinco. Con sorte, aquelas persoas que poden pagar lévanos a foniatras e a logopedas privados. Poderiamos falar de moitos casos, e eu estou pensando nunha nai monoparental que dende hai da orde de doce anos leva os dous seus fillos a un gabinete privado porque na pública nunca lle deron ningún servizo. Señora Rodríguez Arias, ¿que quere que digamos?...
Remate, por favor.
...¿que coincidimos coa estratexia deseñada pola AGAT? Pois claro que si. ¿Vostedes pensan facer algo? Eu, sinceramente, se teñen algo de corazón, dígolles que case deberían retirar esta iniciativa.
Grazas, señora Adán. Grupo autor da proposición non de lei. Ten a palabra a señora Rodríguez Arias.
Grazas, señora presidenta. Miren, señoras e señores deputados, vostedes que si teñen corazón, vostedes que falan das experiencias que moitas familias teñen neste momento con nenos e nenas menores de seis anos, que veñen aquí contar experiencias e que acusan este grupo parlamentario de utilizar a atención temperá e de utilizar os nenos que neste momento teñen un problema de desenvolvemento, deberían saber que, dende logo, se equivocaron, primeiro con esta deputada, porque non ten que contar experiencias fóra da casa, porque ten dentro da casa unha experiencia neste senso para poder falar deste tema. E segundo, equivócanse de grupo parlamentario, porque non é consecuente nin é de recibo que vostedes ante unha iniciativa na que se vén falar de atención temperá de nenos de 0-6 anos que necesitan unhas atencións específicas, falar dos avances da Xunta de Galicia que está levando a adiante nese caso, e vimos aquí debater –si señor Beiras– no Parlamento de Galicia, que vostedes unicamente se limiten a falar de que estamos facendo publicidade e propaganda e de que estamos presentando esta iniciativa a consecuencia do batacazo electoral das eleccións municipais. Dende logo, paréceme patético.
Grazas, señora Rodríguez Arias. Ben, imos pasar á votación das proposicións non de lei. Comezamos pola proposición do Grupo Parlamentario Mixto, por iniciativa da señora Martínez, que dixo que aceptaba as emendas presentadas. Votación da Proposición non de lei do Grupo Parlamentario Mixto, por iniciativa de Dª María Consuelo Martínez García, sobre as actuacións que debe levar a cabo a Xunta de Galicia en relación cos medios de comunicación públicos. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 34; votos en contra, 40. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta proposición.
Votamos a proposición do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia, por iniciativa da señora Burgo López, que dixo que aceptaba a emenda do Bloque Nacionalista Galego. Votación do texto transaccionado da Proposición non de lei do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia, por iniciativa da señora Burgo López e tres deputados/as máis, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación co futuro plan de financiamento do Sistema sanitario de Galicia para o período 2016-2020. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 34; votos en contra, 40. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta proposición non de lei.
Votamos a proposición do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia, por iniciativa da señora Gallego, que dixo que aceptaba a emenda do Bloque Nacionalista Galego. Votación do texto transaccionado da Proposición non de lei do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia, por iniciativa da señora Quintas Álvarez e dous deputados/as máis, sobre as demandas que debe realizar o Goberno galego ao Goberno central en relación coa cobertura das prestacións por desemprego e a transferencia de fondos a Galicia para a promoción de políticas activas de emprego. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 34; votos en contra, 40. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta proposición non de lei.
Votamos a proposición do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de don Ramón Vázquez, que acepta a emenda do Grupo Socialista. Votación do texto transaccionado da Proposición non de lei do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de D. Ramón Vázquez Díaz e D. José Javier Ron Fernández, sobre as demandas que debe realizar o Goberno galego á Fundación Galicia Obra Social, Afundación, de Abanca, en relación co anuncio de peche da Escola de Educación Infantil do Sagrado Corazón en Lugo e do Centro de Educación Infantil do Campelo en Poio. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 34; votos en contra, 40. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta proposición non de lei.
Votamos a proposición do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa do señor Pombo Rodríguez, á que non se presentaron emendas. Votación da Proposición non de lei do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de D. Cosme Eladio Pombo Rodríguez, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego para o curso 2015-2016 en relación cos libros de texto. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 34; votos en contra, 40. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta proposición non de lei.
Votamos a proposición do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa da señora Pontón Mondelo, á que non se presentaron emendas. Votación da Proposición non de lei do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de Dª Ana Belén Pontón Mondelo, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación co proceso selectivo para a provisión dunha praza de director ou directora do Centro Galego de Arte Contemporánea convocado a través da Orde do 25 de setembro de 2014. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 34; votos en contra, 40. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta proposición non de lei.
Votamos, por último, a proposición do Grupo Parlamentario Popular de Galicia, por iniciativa da señora Rodríguez Arias, que non acepta as emendas presentadas. Votación da Proposición non de lei do G.P. Popular de Galicia, por iniciativa de Dª Marta Rodríguez Arias e trece deputados/as máis, sobre a realización pola Xunta de Galicia do desenvolvemento normativo do Decreto 183/2013, do 5 de decembro, polo que se crea a Rede galega de atención temperá. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 40; votos en contra, 32; abstencións, 2. O resultado da votación é positivo. En consecuencia, queda aprobada esta proposición non de lei.
Continuamos co desenvolvemento da orde do día, co punto 6, de interpelacións. Interpelación de Dª María Carmen Gallego Calvar e dous deputados/as máis, do G.P. dos Socialistas de Galicia, sobre o impacto nos concellos galegos de menos de 20.000 habitantes da aplicación da normativa estatal vixente que lles suprime as competencias en materia de servizos sociais
Para formular a interpelación ten a palabra a señora Gallego Calvar, do Grupo Parlamentario Socialista.
Moitas grazas, señora presidenta. Bos días de novo, señoras e señores deputados. Os "oh" que lanza o Grupo Popular porque non lle apoiamos as iniciativas dende a oposición, se os vamos dicir cada vez que os da oposición presentamos iniciativas que non apoia o Grupo Popular, pasariámonos o día dicindo "oh, oh".
Silencio.
Claro, publicidade e propaganda. Señora conselleira, este debate xa o tivemos. O Grupo Socialista no momento en que se reformou a Administración local por parte do Goberno central e logo se fixo a Lei de racionalización aquí, en Galicia, preguntoulle a vostede como ían quedar os concellos sen competencias en materia de servizos sociais. Preguntámoslle polas repercusións que ía ter a supresión das competencias en materia de servizos sociais para os concellos de menos de 20.000 habitantes, as repercusións que ía ter sobre os concellos, sobre as persoas usuarias e toda a problemática que se ía xerar. Vostede dixo daquela, na resposta a esta interpelación, que non había ningún problema, que a lei galega ía resolver todas as dúbidas que tiñan os concellos, que a entrada en vigor da normativa ía ser paulatina, que aínda non decidiran se as competencias en materia de servizos sociais as ían asumir as deputacións provinciais ou se vostede llas ía trasladar a modo de encomenda de novo aos concellos aos que llas acababan de sacar. É dicir, vostede dixo, coma sempre, case nada do que preguntamos. A realidade é que vostedes fixeron esta reforma da Administración local en contra dos concellos e en contra das persoas usuarias –de todos os concellos, tamén dos gobernados polo Partido Popular–. Porque vostede seguro que lembra, coma min, que a Federación Galega de Municipios e Provincias fixo un demoledor informe do impacto desa reforma nos concellos galegos e que se manifestaron en contra desa reforma do Goberno central. Iso si, namentres o seu alcalde de Ferrol, daquela á cabeza da Fegamp, se manifestaba en contra desta reforma do Goberno central, o vicepresidente da Xunta, enviado polo señor Feijóo, ía ao Senado e aplaudía a reforma que facía o señor Rajoy. Vostedes fixeron unha reforma para desmantelar o estado de benestar, unha reforma feita –como dicía– en contra dos concellos e en contra das persoas usuarias. Vostedes resérvanlles aos concellos, a partir desa reforma, o único papel de ser receptores de solicitudes e avaliadores de pobreza; é dicir, de facer informes para saber se as persoas están en situación de risco de pobreza ou exclusión social. Foi unha modificación feita que non serviu para nada do que se dicía que ía servir: nin evita duplicidades, nin clarifica competencias, nin simplifica a estrutura das administracións locais e, dende logo, a maior mentira que vostedes dixeron cando fixeron aquela reforma que era para combater o déficit das administracións públicas, está desmontada polos datos. Porque mire, señora conselleira, vostede sabe –e sabían daquela tamén– que no déficit das administracións públicas a dos concellos era a menor de todas, só representaba o 4,1 % do déficit de todas as administracións e dese 4,1 %, que era o déficit de todos os concellos de toda España, o 25 % era só a débeda do Concello de Madrid. É dicir, vostedes tiñan un problema de débeda e de déficit, pero era nos concellos que gobernaban vostedes e nos grandes concellos, non nos pequenos concellos, que son os que ataca esta reforma. Esta reforma, ademais, vostede recoñeceu no debate dos orzamentos deste ano 2015 que recollía un impacto económico que tiña nas comunidades autónomas. Neste caso, para o ano 2015, esta reforma en Galicia ten un custo de 300 millóns de euros e vostede recoñeceu que nin tiña nada previsto nin tiña nada no orzamento para facer fronte á mesma. Vostede dixo aquí, neste Parlamento, que no mes de outubro do pasado ano o Consello de Política Fiscal e Financeira ía cambiar o modelo de financiamento dos concellos e que sería aí onde se podía dilucidar como e quen prestaría eses servizos sociais que lles subtraían aos concellos. Dende aquela non volvemos saber nada de vostede e, dende logo, a día de hoxe o que si podemos dicir é que os concellos teñen moitos máis problemas dos que tiñan antes desa reforma da Administración local. Mire, os concellos teñen problemas coa contratación de persoal para os servizos sociais porque tanto os interventores como os secretarios, ou interventoras e secretarias, –é dicir, o que se coñeceu toda a vida como habilitados nacionais– lles din que non poden facer esa contratación porque xa non teñen as competencias. Esas persoas que traballan nos concellos, habilitados nacionais, non recoñecen a lei galega, din que a que impera é a lei estatal e, polo tanto, non deixan contratar persoas para servizos sociais. Tampouco deixan crear postos de traballo nas relacións de postos de traballo dos concellos para este tipo de servizos nin promover concursos para prover vacantes que se van producindo por xubilación ou por outras cuestións. É dicir, na práctica a lei que se fixo en Galicia para en teoría solucionar o problema que xeraba a lei estatal, non serve para nada. Os concellos galegos hoxe, sobre todo os concellos de menos de 20.000 habitantes, non poden prestar os servizos sociais como os viñan prestando ata o de agora e non poden contratar persoal –cando fai falta porque hai máis risco de pobreza e máis exclusión e é cando máis xente está indo á porta dos concellos– porque os habilitados nacionais llelo impiden todos os días. Vostede sabe que isto está sucedendo porque eses habilitados nacionais e os propios alcaldes están consultando co seu departamento e están consultando coa Vicepresidencia, a través da Dirección Xeral da Administración Local, para ver como poden solucionar estas cuestións e vostedes son incapaces de darlles solución. ¿Sabe que están atopando os novos alcaldes e alcaldesas que toman posesión a partir das eleccións do 24 de maio? Estanse atopando con que os servizos sociais teñen menos prestacións das que tiñan no pasado, estanse atopando con que teñen menos persoas para atendelos, estanse atopando con que as persoas usuarias dos servizos sociais nos concellos teñen que facer máis pagamentos polos mesmos servizos e, sobre todo, estanse atopando cun regaliño envelenado que lles deixou vostede antes de maio, un regaliño envelenado que alá polo mes de marzo vostede lles trasladou a todos os concellos de Galicia, que é ese novo convenio para facer o traspaso dos servizos que se viñan prestando a través do Consorcio Galego de Benestar á nova Axencia Galega de Servizos Sociais. Un regaliño envelenado, señora conselleira, porque se cobra máis polos mesmos servizos, porque se obriga os concellos a facer un traballo para o que se lles sacaron primeiro as competencias; é dicir, un galimatías. Conselleira, nós sabemos que vostedes non apostaron nunca pola Administración local nin polos concellos para facer a prestación de servizos sociais, de feito todos os seus empeños están destinados a quitarlles protagonismo aos concellos. O máis evidente é que no Consorcio Galego de Benestar os concellos estaban todos representados na asemblea e na nova Axencia Galega de Servizos Sociais, como xa denunciei aquí en moitas ocasións, só haberá cinco representantes do poder local nese consello de dirección. Pois ben, vostedes negáronlles sempre aos concellos esa capacidade, pero é que agora, conselleira, vostedes nesa nova Axencia Galega de Servizos Sociais non só lles negan a representación senón que lles queren cobrar máis aos concellos por facer a mesma prestación. ¿E saben quen vai pagar esta desfeita que está facendo vostede cos gobernos locais? As persoas usuarias, conselleira, esas que cada día ven como se lles incrementan os custos dos servizos que se lles prestan e que cada día ven como se lles prestan menos servizos porque vostede lles nega todo aos concellos. Mire, o balance da súa actuación en materia de cooperación cos concellos en servizos sociais é moi claro e moi evidente. A día de hoxe a Xunta financia un 14 % do gasto total das entidades sociais en materia de servizos sociais e a media do Estado é do 28 %. Vouno dicir doutro xeito para que me entenda, conselleira: Galicia é a comunidade autónoma na que se adica exactamente a metade do gasto dos servizos sociais que a media das comunidades autónomas do Estado e, por certo, é unha das que presenta unha maior dispersión poboacional, co cal os concellos, os servizos sociais de proximidade das entidades locais fanse absolutamente imprescindibles. Pois facéndose absolutamente imprescindibles pola nosa dispersión poboacional, vostedes adican nada menos que a metade da media estatal de gasto da comunidade autónoma aos concellos...
Vaia rematando, por favor.
...en materia de servizos sociais. ¿Pensa de verdade vostede que seguindo así con esta actitude a través dos concellos de Galicia, independentemente de cal sexa a cor política de quen os está gobernando, van poder prestarse uns servizos sociais de calidade como merecen as persoas usuarias? Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Gallego. Ten a palabra a conselleira de Traballo e Benestar, dona Beatriz Mato.
Moitas grazas, presidenta. Moi boa tarde a todos. Señoría, teño que comezar crendo que evidentemente fai vostede unha mestura da lexislación vixente na nosa comunidade, mesmo no Estado, intencionada. E prefiro pensar que esta mestura da lexislación vixente a fai intencionadamente a pensar que ten vostede dificultades para diferenciar as competencias estatais das competencias autonómicas e mesmo tamén das locais, porque na súa intervención fixo reiteradamente unha mención a que fomos nós, fomos nós, fomos nós, é dicir, foi a Xunta de Galicia a que fixo unha reforma da Administración local, cando sabe moi ben –entendo que debería saber moi ben– que a reforma da Administración local é unha reforma de competencia estatal e que, de feito, a lei que se puxo en marcha é unha lei estatal. Cando digo que prefiro pensar que ten mala intención e que, evidentemente, non é descoñecemento, tamén o digo polo feito de que non é a Lei de racionalización e reforma da Administración local a que ten algo que ver coa posibilidade de contratar funcionarios dende as administracións –sexa local, sexa autonómica ou sexa estatal–. Porque sabe vostede moi ben que hai outro decreto, que nada ten que ver con esta lei, que é precisamente o que fai o control da reposición dos funcionarios en todo o Estado, incluídos os funcionarios, e tanto ten que se contraten persoas para os servizos sociais ou para calquera outro servizo que se preste dende o Concello que está regulado, señoría, por outro concello. Polo tanto, falar das competencias, falar das leis e lexislacións que temos en vigor e mesturalo coa contratación de persoal como dando a entender que esa é a responsable é absolutamente... ímolo deixar en fóra de lugar. Efectivamente, houbo unha lei estatal e hai unha lei estatal, publicada en decembro do ano 2013, que se chama Lei de racionalización e sustentabilidade da Administración local, unha lei que é evidentemente coñecida no seu interior. Poderá ver a partir da análise dos servizos sociais –é dicir, do reparto competencial dos servizos sociais– que é unha lei que tiña un claro condicionamento, á súa entrada en vigor, competencial e ese reparto competencial, o primeiro de todo ao financiamento; é dicir, condicionado a unha aprobación –que no Estado aínda non se deu e que, efectivamente, tiña que ser en outubro do ano pasado– do financiamento necesario mesmo para poder entrar en vigor, aínda que efectivamente pon unha data, que é o 31 de decembro do ano 2015, e que, polo tanto, agora o reparto Dalgún xeito, dende a Comunidade Autónoma e adiantándonos para previr calquera mala interpretación que poida xurdir ou calquera dúbida, para aclarar as dúbidas de todos os funcionarios e mesmo tamén dos representantes, o que fixemos foi desenvolver outra lei –e esta si que de carácter autonómico– chamada de medidas urxentes, non de reforma da administración local senón Lei de medidas urxentes, que precisamente o que pretende é clarificar esas competencias dos concellos e, por suposto, tamén da Administración autonómica en toda a materia. Pero non contentos con iso e a petición desta consellería, a Consellería de Traballo solicítalle á Asesoría Xurídica da Xunta de Galicia que emita un informe ao respecto para aclarar todas as dúbidas que puideran xurdir dende os funcionarios dos concellos. Foi un informe emitido pola Asesoría Xurídica no que ratificou que as competencias dos concellos en todas as materias, non só en servizos sociais, a día de hoxe son exactamente as mesmas que hai un ano, que hai dous anos, que hai tres anos. Este informe da Asesoría Xurídica dos letrados da Xunta de Galicia foi remitido e presentado á Federación Galega de Municipios para darlle resposta a calquera concello que puidera plantexar unha dúbida. Dúbida, por certo, que dende que entrou en vigor esta lei a nivel estatal ninguén plantexou ante a Administración da Xunta de Galicia; é dicir, só na administración no departamento da Vicepresidencia na Dirección Xeral de Avaliación foron presentadas dúas consultas relacionadas con dous concellos e vencelladas á área de emprego, pero ningunha vencellada á área social. ¿Por que non se plantexan esas dúbidas? Pois porque, efectivamente, dende que está en vigor esta lei dende hai máis dun ano, dende que foi presentada no BOE, os servizos sociais séguense a prestar exactamente igual. As competencias dos concellos seguen a desenvolverse exactamente igual, co mesmo compromiso, coa mesma responsabilidade de hai un ano e de hai dous anos e dando resposta ás necesidades dos seus veciños. Esa foi, evidentemente, a razón pola que ningún concello solicitou da Xunta de Galicia a aclaración sobre as competencias en materia social. Evidentemente, para nós o máis importante é colaborar con todos os concellos, contribuír con todos eles, dialogar e apoiar as súas prestacións e as súas políticas, independentemente de que teñan máis de 20.000 ou menos de 20.000 habitantes, e poder así asegurar que todos os concellos poidan realizar as súas responsabilidades e, de feito, estano a facer. Como lle digo, señoría, non sei se lle valerá de algo un informe dunha asesoría xurídica, non sei se valerá de algo que lle diga que ningún concello solicitou esa información, pero o que si lle podo ratificar é que a día de hoxe os concellos seguen a traballar exactamente igual, arreo por atender as solicitudes e as demandas dos seus veciños e veciñas, desenvolvendo as mesmas competencias tanto en materia social como noutras materias e, evidentemente, contando coa colaboración inequívoca de todo o Goberno da Xunta de Galicia e mesmo tamén desta consellería. Non sei que puido ser o que a vostede a fixo pensar que a día de hoxe habería escolas municipais que non estarían en funcionamento –porque, que eu saiba, están todas as escolas municipais en funcionamento– ou que podería haber algún centro social municipal vencellado aos maiores que tamén parara o seu funcionamento, ou que podería haber algún concello que non dera as axudas de emerxencia social e non dera resposta porque non é así. Amosan a súa responsabilidade e amosan a súa capacidade e, por suposto, tamén as súas competencias. Nós, dende a Xunta de Galicia, financiamos os concellos a través, evidentemente, do decreto que regula os servizos sociais, decreto que nace dunha lei, a Lei de servizos sociais aprobada polo Goberno anterior, e, por suposto, tentamos facilitar e axudar ao máximo posible os concellos non só economicamente na prestación dos seus servizos senón mesmo tamén lexislativamente para que non caiba ningunha dúbida. E volvo repetilo, están prestándose todos os servizos con absoluta legalidade por parte dos concellos, de acordo coa lexislación que temos vixente e establecendo, evidentemente, o financiamento necesario dende a Xunta de Galicia e dende os concellos. Con respecto á creación da Axencia, a Axencia de Servizos Sociais é unha axencia nova que está en vigor dende xaneiro, levounos bastante tempo sacala adiante. É unha axencia complexa, sobre todo en materia de persoal e non só por cantidade –estamos a falar de preto de 5.000 persoas entre funcionarios e persoal laboral–, que ten como obxectivo único e exclusivo seguir mantendo a cooperación e o traballo en conxunto que estamos a desenvolver cos concellos para achegarnos aos veciños e veciñas; é dicir, para poder seguir mantendo todas as infraestruturas e os servizos sociais que, en colaboración cos concellos, estamos prestando. É unha axencia cuxa creación foi aprobada por maioría asemblearia, evidentemente, no Consorcio e que agora mesmo estase a dialogar un por un. E é absolutamente falso que isto sexa un regalo envelenado e que lles esteamos a cobrar aos concellos máis diñeiro. Primeiro de todo porque as negociacións van ser, e están sendo, individuais: un por un, concello por concello. Segundo de todo porque é verdade que estamos plantexando unha cifra vencellada á prestación dos servizos de escolas infantís e vencellada á prestación de centros de día que é inferior á que están a prestar en xeral, agora mesmo, a través do Consorcio e que non chega nin sequera ao 33 % do custo da praza. Efectivamente, estamos a negociar e a responsabilidade e o sentidiño común que teñen todos os alcaldes de calquera cor fai que, a día de hoxe, incluso alcaldes socialistas aprobaran...
Vaia rematando, por favor.
...agora mesmo a entrada na Axencia. Polo tanto, tendo en conta que vostede tardou un ano en presentar esta interpelación e tendo en conta que seguimos avanzando en colaboración cos concellos, tan difícil non debe ser a situación na que se atopan os concellos, señoría. Moita grazas.
Grazas, conselleira. Intervención dos grupos parlamentarios. Señora Iglesias Sueiro, Grupo Mixto.
Grazas, presidenta. Bo día, dona Beatriz. A Lei 27/2013, do 27 de decembro, está –e vostede sábeo ben– a ter un impacto sobre os servizos sociais e as profesionais que os atenden de tal magnitude que está a desmantelar estes servizos, aboca á precariedade laboral as traballadoras e reforza a recentralización do Estado e as deputacións, conduce á privatización dos servizos públicos e pon en cuestión o emprego público e os dereitos laborais das traballadoras. A pesar dos intentos de xustificación da reforma en termos economicistas, esta lei ten unha clara motivación ideolóxica cuxo obxectivo é afondar, como xa dixen antes, na recentralización do Estado, reforzar as deputacións e avanzar na privatización dos servizos sociais. Coa escusa do déficit local e baixo a aparencia dun suposto aforro, o ataque vai dirixido á administración máis próxima á cidadanía: os concellos. Todos os criterios circunstanciais ao Goberno local –proximidade, atención de novas necesidades, xestión controlable de preto pola cidadanía– quedan relegados, cando non subordinados ao principio de estabilidade orzamentaria e sustentabilidade financeira. Xa o di ben claro a lei na exposición de motivos, e di textualmente: o obxectivo principal da reforma non é outro que "a redución da dimensión do sector público local". Coa aplicación desta lei, as administracións locais menos poboadas, como as de 20.000 habitantes, perderán competencias e tamén os orzamentos correspondentes en servizos básicos, que pasan a estar xestionados polas autonomías e as deputacións, que son as auténticas protagonistas desta reforma. O caso é que as deputacións, institucións obsoletas e pouco democráticas como o Senado –xa que contan con membros elixidos polo seu propio partido–, teñen un déficit vinte veces maior que o dos concellos. Ademais, a débeda municipal a nivel estatal concéntrase nos concellos de Madrid e Valencia, ambos os dous gobernados –ah, agora xa non, pero ata o de agora– por un goberno do PP –¿acórdase de Rita Barberá? ¡Como privatizou esa muller!–, que acadan un 44 % do total. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Creo que vai para o Senado, por certo. No aspecto laboral tamén incide negativamente sobre o emprego e as condicións laborais das traballadoras deste sector –que non paran de protestar, un día si e outro tamén, ata que morran, pobriñas–, no sentido da permanencia e os dereitos, pois limita a negociación colectiva. Coa disposición adicional segunda da Lei 3/2012 e o disposto no Real Decreto 20/2012 permítese non aplicar os pactos, os acordos e os convenios colectivos –vostede sábeo moi ben– e substitúe a negociación colectiva polo simple dereito –cito textualmente– á información. Á parte de favorecer a xestión privada de determinados servizos públicos, a lei invade as competencias das comunidades autónomas en diversos aspectos: a organización territorial ou a personalidade xurídica da parroquia queda en entredito. Tamén afecta á Lei de financiamento público de Galiza, xa que regula aspectos funcionariais e laborais específicos máis alá do obxectivo propio da reforma da Administración local e, aínda por riba, impón obrigas á Xunta de Galiza en contra da súa propia natureza. Os servizos municipais son prestados a custo estándar fixado polo Goberno de España e se se incumpre, caso dos concellos de 20.000 habitantes, a gran maioría deles serán asumidos polas deputacións provinciais, concibidas polo esquema centralista como as delegacións directas do Goberno central. En lugar de debater sobre a funcionalidade das deputacións, e agora tamén do Senado, e pactar a súa disolución pasan a ser un remedio para todos os males dos concellos, particularmente dos de menos de 20.000 habitantes. A autonomía municipal está seriamente danada en base a unha regulación que, sen apoio constitucional algún, impón un control estrito das administracións superiores no artigo 7 e impide a competencia e a ordenación territorial da Xunta de Galiza. No canto de apostar por unha menor descentralización en base ao principio de subsidariedade e ao non solapamento de competencias, coa conseguinte suficiencia económica dos concellos, reformando para iso, entre outras cuestións, a Lei de Facendas locais, óptase pola vía do control e a interpretación centralista do artigo 37 da Constitución española e do artigo 3 da Carta europea da autonomía local, fomentando e impoñendo o transvase de servizos ás deputacións para que, como titulares da xestión dos mesmos e dadas as súas dificultades organizativas e estruturais, decidan privatizalos porque ao ser avaliados desde un punto de vista económico e de suficiencia financeira se impoñen unha serie de trabas para que na práctica impidan que poidan crearse novas estruturas deste tipo. Creouse así unha trampa complexa, clientelar e conflitiva interadministrativa que levou á redución do sector público social e á privatización dos servizos básicos, que xa son, dona Beatriz, de moita peor calidade e moito máis caros. Esta é unha cuestión de máxima gravidade, conselleira. Se xa a sanidade e o ensino están sometidos a un proceso continuo de recortes e privatizacións, no caso dos servizos sociais preténdese directamente o seu desmantelamento, ¿verdade? Nun momento de crise no que a cidadanía está confusa, preocupada, alterada, entón crávano así, é a súa estratexia. Pero indícolle que nos países desenvolvidos –e vostede teno que saber–, os servizos sociais constitúen un dos piares fundamentais do estado de benestar. Hai quen identifica –ao mellor vostede– os orzamentos e servizos como un gasto social, como se foran a fondo perdido. Non, señora conselleira, vostede esquece que a cidadanía beneficiaria destes servizos é a parte máis vulnerable da poboación, que comprende un amplo abanico de colectivos. Tamén esquece que todas –tamén vostede, señora conselleira– seremos dependentas, se non se morre antes, de aí a necesidade de universalizar este servizo xunto coa sanidade e o ensino. Por iso, os recursos asignados aos coidados máis que un gasto a fondo perdido son unha inversión, unha inversión moi necesaria pero non só económica, unha inversión en benestar propia dun país con políticas de futuro e dunha sociedade que non vive de costas á ancianidade, á morte ou á enfermidade. Por se lle queda algunha dúbida, esta que acaba de falar é unha muller. E se me aclara unha dúbida, señora conselleira, ¿cando pensa vostede dimitir? Moitas grazas.
Grazas, señora Iglesias Sueiro. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Ten a palabra a señora Adán Villamarín.
Grazas, presidenta. Bo día. Bo día, señora conselleira. Mire, despois de escoitala a vostede teño varias dúbidas, porque nesta interpelación a señora Gallego preguntáballe como afecta a aplicación da Lei 27/2013 e eu crin escoitar e anotei que non afecta en absoluto, en nada. É máis, vostede dixo aquí que nin tan sequera se lles retiraron as competencias. Porque, claro, vostede pon en marcha a Axencia de Benestar ao mesmo tempo que eses concellos de menos de 20.000 habitantes xa non van ter competencias en servizos sociais, vostede aplícalles un novo convenio, unha vez disolto o Consorcio, para entrar na Axencia de Benestar e vostede dálles un mes de prazo. ¡Onde foi xa o mes de prazo! Debemos estar, non sei, no terceiro mes ou así e vostede está tan tranquila dicíndonos que vai un a un, cando aquí, cando trouxemos este tema a debate –que o debatemos con vostede e despois tivemos unha moción–, se nos dicía: "Non, non, é que de ningunha forma se vai ir concello a concello. Agora coa Axencia de Benestar..." [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Si, si, aquí foi dito dende esa tribuna. Vamos, eu creo recordar –tería que revisalo neste momento– que a señora Rodríguez Arias dixo iso a unha moción que se presentaba despois dun debate a respecto da Axencia de Benestar. É que aquí hai unha historia nas cousas, tamén hai un Diario de Sesións e tampouco se pode vir dicir calquera cousa. Neste momento temos unha Axencia de Benestar que acabamos de escoitar hoxe que negocia un a un. Hai moitos concellos que non teñen ningún interese nesa negociación porque, efectivamente, tiñan asinados convenios co Consorcio ata o 2016, ata o 2017 ou o ano que tiveran asinado e vostedes enviáronlles directamente un novo convenio que lles subía a asignación que tiñan. Mais –o que é máis curioso– segundo a Lei de 2013, esas non son competencias do concello, co cal vostede non pode pechar ese centro –ben sexa unha escola infantil ou un centro de día, o que sexa– porque é unha competencia que asume, creo que debería ser asumida polo Goberno galego, pero que, bueno, a reparten así... mentres pensaban que as deputacións ían ser outra forma de establecer un reparto nos servizos sociais. A verdade, vostede iso ten que explicalo: ¿cal é o modelo da súa consellería –se é que o ten– á parte de privatizar?, ¿cal é o modelo que ten para os servizos sociais?, ¿cal é exactamente o modelo? ¿Cales van estar nos concellos?, ¿cales dependen do Goberno galego? ¿Que quere facer coa Axencia? Porque vostede coñece perfectamente a lei, sabe que a lei –e que a Axencia– tiña un carácter de coordinación de todos eses servizos sociais. ¿Como se van coordinar? ¿Cal é agora a folla de ruta da Axencia de Benestar? ¿Van existir, entón, –polo que entendemos hoxe– diferentes convenios segundo os concellos? ¿Eses convenios van ser do 30 %, 35, 40, depende? ¿Cal vai ser? Porque vostede xustamente criticou o Consorcio porque existía unha relación bilateral entre o Goberno e o concello en función das características do concello, porque está claro que os concellos de Compostela, da Coruña ou de Vigo teñen unha capacidade para poder facer fronte a determinados servizos sociais completamente diferente á dos concellos pequenos e á dos concellos do rural. Entón vostede agora é unha emenda a todo o que leva feito, ao que leva dito, iso si que nos parece importantísimo que o diga aquí. Ademais, outra cuestión: vostede falou de financiamento pero, claro, é que o problema de Galiza é que ten un financiamento local absolutamente deficiente, algo que non lle importa nada ao señor Feijóo –bueno, porque el ten outras preocupacións e, dende logo, non son o financiamento dos concellos– e que repercute claramente nos servizos sociais dos concellos. E se Galiza ten unha inversión menor en servizos sociais nos concellos, queremos ver tamén que financiamento local ten. Bueno, eu traía unha iniciativa presentada polo noso portavoz na Comisión de Economía –na cal non contou, efectivamente, coa aquiescencia do Partido Popular– na que se ve claramente que os concellos galegos reciben por cada habitante 51 euros menos; é dicir, 215 euros por habitante fronte á media estatal de 263. Pero se o comparamos coas comunidades onde hai cidades de maior dimensión –como poden ser Madrid ou Cataluña–, aí a diferenza, claro, é moitísimo maior fronte a Madrid, que ten 354 euros por habitante e 320 de Galiza. Sabendo perfectamente que ao non ter en consideración a dispersión poboacional –é dicir, os núcleos de poboación– e tampouco o avellentamento da poboación –que hoxe viamos nas noticias no xornal que segue crecendo e non se reverte esa situación–, pois, claro, temos un sistema de financiamento local absolutamente inxusto que fai que teñan moitísimos menos recursos eses concellos e agora, ademais, o Goberno pídelles incrementar o que teñen que poñer na Axencia de Benestar para seguir prestando eses servizos. Entón, a verdade, hoxe vostede ten a ocasión para explicar aquí cal vai ser a folla de ruta da Axencia de Benestar porque hai moita xente pendente diso, tanto os usuarios e usuarias como os equipos de goberno novos encargados de xestionar eses recursos. Entón, por favor, explíquenos iso e se o Partido Popular ten algún interese en cambiar o modelo de financiamento local. E tamén outra cuestión: mire, o señor Feijóo falou dun plan contra a desigualdade. Dado que temos a oportunidade hoxe de interpelala a vostede e os servizos sociais realmente levan facendo un traballo moi importante para esa loita contra a desigualdade, xustamente intentando conter unha parte importante de todas as políticas que acrecentaron a desigualdade e que, ademais, todas converxen no seu departamento pola perda de mercado laboral e tamén uns axustes moi importantes no ámbito dos servizos sociais que aquí xa se falaron: a eliminación de traballadores sociais, de educadores sociais, pero soamente ten que recoller todas as novas emitidas dende o Colexio de traballadores sociais ou de educadores sociais como, efectivamente, houbo un recorte importante en todos os traballadores. ¿En que vai consistir ese plan contra a desigualdade? ¿Un epígrafe máis? ¿Un ámbito de propaganda? ¿Algún programa novo? ¿Algún traballo conxunto cos concellos? Vamos, a verdade é que temos bastante interese. ¿Vaise facer dende a Axencia de Benestar? ¿Vaise facer en colaboración con algunhas entidades? Soou, sinceramente, señora conselleira, a máis propaganda. Porque dende que vostede é conselleira, preocupoulle bastante pouco a desigualdade e a Axencia de Benestar, volvo repetirlle, tivo moitísimo interese en eliminar o Consorcio por unha cuestión simplemente de sectarismo político e non de mellora dos servizos sociais. Nada máis, moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra o señor Fajardo.
Bo día a todos. A verdade é que dicir que ten a palabra no Parlamento o señor Fajardo é ser bastante optimista, depende de que palabra. Dende a nosa organización e dende o noso grupo parlamentario o primeiro que queremos demostrar é o noso malestar polo tipo de intervención que habitualmente fai a conselleira e neste caso máis. Falamos da situación dos servizos sociais e a súa intervención demostra que vostede está inhabilitada. Está inhabilitada porque non tivo nin unha soa frase, nin un só momento para referirse á situación dos usuarios deses servizos sociais que vostedes están a dinamitar. Nin unha soa vez vostede se refire neste Parlamento aos desempregados, ás persoas que usan os servizos sociais e ás persoas que neste país son vítimas das súas políticas. O señor Feijóo é o capataz da brigada de demolición dos servizos sociais e do conxunto dos dereitos sociais deste país, pero vostede é unha xefa de cuadrilla perfectamente cualificada e está levando a cabo unha voadura continuada pero sen pausa do que ata o de agora eran servizos sociais que empezaban a funcionar. Vou expresar por que: porque hoxe tivemos que escoitar como o señor Feijóo, o amigo de Marcial Dorado, dicía neste pleno que el o que quería non era que non existiran ricos senón que quería que non existisen pobres, pero o que non dicía é que namentres se incrementaba un 40 % o número de persoas ricas neste país –tamén en Galicia–, tamén se incrementan dunha forma brutal os pobres e as persoas que non teñen capacidade para vivir dignamente en Galicia. Polo tanto, vostedes son cómplices dun proceso de enriquecemento dunha parte da sociedade pola expropiación dos que menos teñen. Nun momento onde a actividade económica está parada, vostedes son unha brigada de demolición que está expropiando á maioría social o pouco que lle queda para que catro cada vez sexan máis ricos. Terá algo que dicir destas cuestións, vostede terá algo que dicir. E, dende logo, non pode vir aquí dicir que os alcaldes das cidades galegas teñen sentidiño e por iso se suman á Axencia Galega de Servizos Sociais. Non é verdade, non é que teñan sentidiño, é que non teñen alternativa, non hai outra alternativa porque se non te sumas a ese proxecto, directamente deixas de recibir os fondos da Xunta e, polo tanto, podes deixar a moitos dos veciños sen uns servizos sociais que xa teñen unha baixa calidade. Vostede, ademais, sobe a esta tribuna e di que vai negociar de forma individual con cada concello. ¿Que quere dicir iso, que vai haber discrecionalidade? ¿Que criterios se van utilizar? ¿Non vai haber unha táboa rasa onde todos saiban cales son as súas posibilidades senón que depende da capacidade de negociación de cada alcalde?, ¿ou segundo a posición ideolóxica do alcalde terá unha situación ou outra? Iso, dende logo, para nós é perigoso, que vostede diga que aquí a negociación individual de cada concello pode significar que exista discriminación de determinados usuarios simplemente por vivir nun concello ou outro e que, polo tanto, cando se fala de negociación, cando negocie vostede cos que son dos seus, ¿que vai pasar? ¿Estaremos falando entón de clientelismo no reparto ou nas condicións de acceso? Paréceme que iso é dunha gravidade bastante importante. De igual forma cando vostede acusa á voceira do Partido Socialista de que confunde as leis e as competencias e que, polo tanto, non sabe que a falta de contratación non ten que ver con esta lei senón con ese decreto que impide a contratación nos concellos... A min non me importa cal é a lei que o impide, a realidade é que é o Partido Popular quen aproba todas as leis que impiden que un concello poida contratar a traballadores sociais que melloren e axilicen a situación dos seus servizos sociais. Porque ¿cal é o maior problema dos servizos sociais á parte de que non son proactivos? E vostede ademais dillo ao Valedor do Pobo, no Informe do Valedor do Pobo di vostede que os servizos sociais hai que solicitalos e que quen non os solicite... ¿E que fan vostedes para que a xente coñeza que tipo de accións poden ter nos servizos sociais? ¿Que fan? ¿A proactividade da Xunta onde está? ¡Non existe! É tanto así que non existe que, ano tras ano, deixan de executar o 50 % das axudas de emerxencia social, esa é unha realidade. Pero o maior problema que teñen os servizos sociais municipais é a incapacidade para xestionar dunha forma áxil a cantidade de expedientes que reciben pola incapacidade que teñen de contratar. ¿Que van facer vostedes con iso? ¿Que van facer cunha situación que continúa a darse, ese retraso de 8, 9 e 10 meses para percibir a Risga? E durante eses meses ¿a xente que come?, ¿que fai?, ¿vai á súa casa comer? ¿Vostedes son capaces de poñer unha solución encima da mesa? ¿Cal é a realidade desa xente que acode a un servizo social e non ten ningunha saída? ¿Ou cal é a realidade duns servizos sociais que apenas teñen tres obxectivos e que apenas dan tres servizos? Cando un chega a un servizo social municipal pode chegar para varias cuestións, pero sobre todo para solicitar un grao de dependencia e o recoñecemento das prestacións ou para solicitar unha axuda de emerxencia, pero ¿cales son as outras actividades que fan? ¿Como é posible que neste país os servizos sociais estean pensados para aqueles que xa non teñen alternativa e para ese montón de xente que ten agora mesmo unha situación complicada aínda que non está na exclusión? ¿Que van facer vostedes con ese 10 % de familias que non poden pagar algunha das letras que lles chegan cada día á súa casa ou da luz, ou da enerxía, ou da hipoteca, ou do aluguer? Cando vostedes chegaron aquí era o 6 % e agora o 10 %. ¿Que van facer vostedes con ese 3,5 número de familias que non poden comer carne ou pescado cada dous días? ¿Que van facer con ese 41 % de familias que non poden atender ningún gasto imprevisto? ¿Ou que van facer con ese 45,8 % de familias que nin sequera poden disfrutar dunhas mínimas vacacións? ¿Que van facer vostedes? Todas estas cifras son agora moito peores que cando chegaron e, polo tanto, eu non lle pregunto que mecanismo legal vai utilizar para mellorar a situación, eu pregúntolle cal é o mecanismo práctico vai utilizar para que na práctica os cidadáns deste país teñan unha situación mellor da que teñen agora. Vostedes están complicando a calidade de vida dos nosos veciños, están condenando unha maioría social a unhas situacións inasumibles e, polo tanto, vostedes serán responsables e son responsables de que neste país existan 672.123 persoas en risco de exclusión. ¡672.000 persoas! ¿Non lle parece unha cifra o suficientemente importante para que vostede aquí teña, polo menos, un segundo ou un minuto para pensar neles, para dirixirse a eles, para plantexarlles que vai facer algo por eles? Porque vostedes nunca se dirixen a quen necesita as cousas, diríxense a outros, ás grandes corporacións, aos bancos, pero non teñen a dignidade de mirarlle á cara á xente que o está pasando mal para dicirlle: "imos facer algo". Porque ¿que é o que están facendo por esa xente? ¿Ese bono enerxético que non chega para nada cando chegan as dificultades do inverno? ¿Esa incapacidade de acceder á Risga cando a xente deste país non ten acceso á Risga? ¿Esa reforma legal do acceso á Risga que está impedindo que moitísima xente poida hoxe solicitar a Risga, cando hai un ano si tiña dereito, simplemente por esa modificación das condicións de unidade familiar que introduciron nesa lei? ¿Cales son as solucións que van dar vostedes a estes? ¿Cales son as solucións que van dar ás 185.000 persoas que, estando no desemprego, non teñen acceso a ningunha prestación ou ás máis de 3.600 que viven na rúa? ¿Cal é esa situación? ¿Eliminar os proxectos que había antes para eliminar a infravivenda ou para acceder a unha vivenda? Esas son as cuestións que nós lle plantexamos porque neste país, dende que vostedes gobernan, se incumpre a Carta de dereitos humanos, incúmprense os dereitos humanos. Neste país os cidadáns galegos non teñen nin sequera garantido que teñan dereito aos dereitos humanos básicos, ao artigo 25 que di que ten que haber unhas mínimas condicións de vida, acceso aos mínimos necesarios. ¿Como se sente vostede sendo responsable dunha consellería, que é Traballo e Benestar, que permite que nun país como Galicia –supostamente colocado no primeiro mundo– sexa incapaz de garantir que os cidadáns deste país teñan acceso aos dereitos humanos? ¿Que vai facer con todo iso? E non me veña vostede aquí con regulamentos, véñame con feitos, con realidades. E a realidade –insisto– é que un de cada catro galegos, case un de cada tres, está nunha situación de emerxencia social por culpa das políticas que vostede defende. Outra das cuestións que a nós nos parece moi importante é que os recortes que en Galicia son tremendamente salvaxes neste sentido –tremendamente salvaxes dende que vostedes chegan aquí, máis dun 15 %, o orzamento por habitante nun 13 % que se dedica aos servizos sociais– afectaron, por exemplo, a un elemento que para nós era fundamental e para un montón de persoas que o precisaban e que ademais é precisamente o que fan os concellos, que é o servizo de atención a domicilio básico. Ese servizo de atención a domicilio básico, que en moitos casos era confundido non como un servizo de axuda para a independencia familiar ou persoal de cada un dos usuarios senón que, ás veces, era confundido con facer tarefas de limpeza e que neste momento, por mor dos recortes, o que se está provocando é que a privatización impulsada polo Partido Popular deste servizo signifique que os recortes os estean pagando as traballadoras deste servizo. ¿Que quero dicir con isto? Que se está prestando o mesmo servizo con menos importe e que, polo tanto, se está substituíndo coa bondade das traballadoras ou coa explotación laboral destas traballadoras. Explotación laboral que significa, por exemplo, que neste país a unha traballadora de servizo de atención a domicilio non se lle compute o tempo que pasa entre domicilio e domicilio para atender as persoas...
Vaia rematando, por favor.
...ou non se lle compute como tempo de traballo o tempo que leva dende que sae do seu concello a atender a primeira persoa. Polo tanto, está pagando co seu tempo recortes que fai o Partido Popular. Neste sentido é o de sempre: vostedes recortan un 15 % nestas prestacións, pero despois ao final a quen lle recortan é ao traballador e, polo tanto, tamén á persoa que recibe o servizo. Eu puxen encima da mesa un montón de preguntas e quero algunha resposta. Quero algunha resposta para que saibamos cales van ser as condicións de vida no futuro dos galegos e das galegas por mor desas políticas absolutamente regresivas que vostede está a impulsar. E, dende logo, gustaríame que fora capaz de mirarlle á cara a cada un deses 600.000 galegos que están en situación de exclusión e lle diga que vai facer, se vai facer algo, porque sempre que vimos aquí falar de desemprego, de risco social, de acceso á vivenda vostede di o mesmo e parece ser que están facendo ben as cousas e vostede sabe que non é certo. Se estiveran facendo ben as cousas non existirían 650.000 persoas neste país con esa situación. Pídolle algunha resposta concreta...
Moitas grazas, señor Fajardo.
...e non que se escude, coma sempre, nas leis para obviar o necesario.
Moitas grazas.
Máis nada e moitas grazas.
Grupo Popular. Señora Rodríguez Arias.
Grazas, señora presidenta. Señora conselleira, se non estou errada, hoxe é martes 23 de xuño de 2015. Como vostede puido comprobar, a interpelación do Grupo Parlamentario dos Socialistas foi rexistrada o 7 de maio de 2014, estamos falando de hai máis dun ano. Polo tanto, imos demostrar que é unha interpelación de rabiosa actualidade, o que non sabemos é por que o Grupo dos Socialistas rescata hoxe esta interpelación. Só basta ler o primeiro parágrafo da súa interpelación: a vixente reforma da Administración local, do 27 de decembro de 2013 –de rabiosa actualidade–, "arrebata as competencias en materia de servizos sociais e está provocando graves problemas nos concellos galegos, nomeadamente nos de menos de 20.000 habitantes". Unha iniciativa presentada o 7 de maio, cando o 27 de marzo xa estaba presentado neste Parlamento de Galicia un proxecto de lei de medidas urxentes derivadas da entrada en vigor da lei estatal. Polo tanto, lévanos a preguntarnos por que rescatan vostedes esta interpelación, porque hai pouco vostede non entendía por que o Grupo Popular presentaba unha iniciativa sobre a atención temperá instando a Xunta de Galicia a que desenvolvera as correspondentes normativas da Rede de atención temperá. Pois nós tamén nos preguntamos por que a rescatan vostedes hoxe, tendo en conta que dende o 7 de maio de 2014 ata o día de hoxe choveron moitas novidades, señora Gallego, nesta cuestión. E vostede coñéceas, cónstame que as coñece, pero segue argumentando o mesmo que na súa exposición de motivos desta interpelación. Pode ser porque están próximas as eleccións xerais, vostede di que non, que é porque moitos alcaldes que acaban de tomar posesión teñen problemas cos habilitados nacionais para a contratación de persoal dos servizos sociais. Non sei se é que antes non había alcaldes do Partido Socialista ou se tomaron posesión agora de repente todos os alcaldes e alcaldesas do Partido Socialista. E o único que están facendo os demais grupos é aproveitar a interpelación do Partido Socialista para facer un debate á totalidade da Consellería de Traballo e Benestar. Como vostedes saben, o 27 de maio de 2014 aprobouse neste Parlamento un proxecto de lei de medidas urxentes derivadas da entrada en vigor da Lei estatal de racionalización da Administración local. ¿Por que? Porque ante as dúbidas de interpretación que suscitou a reforma estatal, o Goberno galego xunto coa Fegamp, xunto cos alcaldes e alcaldesas de toda Galicia, traballou na elaboración dun proxecto de lei de medidas co obxecto de facilitar a aplicación e a interpretación da reforma local e garantir a prestación dos servizos públicos. O proxecto de lei aclara –e vostedes sábeno– a todos os concellos que as competencias que teñen atribuídas pola lexislación autonómica as van seguir prestando e vostedes seguen repetindo que o Partido Popular lles quita competencias aos concellos. O proxecto garante a continuidade da prestación de servizos públicos asumidos polas entidades locais ao abeiro do establecido na normativa autonómica, as leis galegas que na actualidade atribúen competencias aos concellos continuarán a ser plenamente aplicables. Era preciso –vostedes consideraban que non, pero nós considerabamos que si era preciso– deixar claro que os concellos galegos están plenamente habilitados para seguir exercendo competencias en áreas tan importantes como servizos sociais, igualdade, emprego ou xuventude e vostedes votaron en contra, votaron en contra alegando distintas cuestións. Por exemplo, o Partido Socialista alegaba que o que estaban facendo a Xunta de Galicia, o Goberno galego e o Parlamento de Galicia era arrebatar as competencias dos concellos en materia de política social e que aplicaban a ideoloxía máis dura do Partido Popular. Incluso o Bloque Nacionalista Galego dixo que esa reforma non era a solución, que a solución era baleirar as deputacións de competencias e contidos. A min gustaríame saber se un ano despois vostedes seguen considerándoo e traian unha iniciativa a este Parlamento para baleirar de competencias e de traballo as deputacións provinciais. Miren, a lei estatal, na súa disposición transitoria, di que as comunidades autónomas teñen a posibilidade de delegar as competencias de servizos sociais nos concellos. A lei galega, no seu artigo 2, di que a delegación deberá ir acompañada en todo caso da dotación orzamentaria adecuada suficiente e que as competencias atribuídas ás entidades locais pola lexislación anterior á entrada en vigor da Lei estatal 27/2013 continuarán exercéndoas as entidades locais. Polo tanto, vostedes o que queren é continuar coa súa estratexia do medo en relación aos concellos e aos servizos sociais. Vostedes queren continuar coa súa estratexia de demagoxia intentando e utilizando este Parlamento como altofalante para mentirlles aos concellos, aos alcaldes, ás alcaldesas, aos concelleiros e aos cidadáns dicindo que o Partido Popular lles quere quitar as competencias en materia de servizos sociais, sobre todo aos concellos de menos de 20.000 habitantes, que o Partido Popular o que quere é cargarse o estado de benestar. Esa é a súa estratexia e por iso aproveitan unha interpelación que vostedes rexistraron hai máis dun ano, aproveitando esa interpelación, seguen vostedes con esa estratexia. En relación ao Partido Socialista e ao Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, hai unha contradición que xa foi denunciada neste Parlamento: por un lado, o 27 de maio de 2014 votaron en contra da Lei galega de medidas urxentes derivadas da entrada en vigor da lei estatal e, por outro lado, noutra comunidade autónoma na que gobernaban vostedes xunto con Esquerda Unida, votaron a favor dun decreto lei –non dun proxecto de lei senón dun decreto lei– polo que se establecen as mesmas medidas urxentes que se establecían no proxecto de lei do Goberno galego. A diferenza é que en Galicia esas reformas urxentes para adaptar a normativa estatal á realidade galega se fixeron a través dun proxecto de lei, tróuxose a este Parlamento, debateuse, os grupos parlamentarios tiveron a oportunidade de presentar as súas aportacións e todos puidemos traballar nese texto, e noutras comunidades autónomas o que se fixo é un decretazo sen debate parlamentario –iso si, vostedes logo presumen de transparencia–. En Galicia rexeitan unha normativa que noutras comunidades autónomas se toma como base para redactar un decreto que contén as mesmas medidas que contén a lei galega. Dende logo, nós pensamos que os concellos de Galicia estaban a pedir unha solución aos problemas que xerou a reforma estatal, houbo diálogo cos concellos para clarificar as competencias en materia de servizos sociais e asegurouse a continuidade dos servizos que viñan prestando os concellos antes da entrada en vigor da reforma. Nós imos seguir defendendo a Lei de medidas urxentes porque entendemos que resolve moitos problemas de aplicación e de interpretación. Nós queremos solucións prácticas para os concellos e para os cidadáns. Nós apostamos por seguir mantendo uns servizos públicos de calidade prestados polos concellos, pero a verdade é que non sabemos por que apostan vostedes. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas, señora Rodríguez Arias. Rolda de réplica. Señora Gallego Calvar. Grupo Parlamentario Socialista.
Moitas grazas, señora presidenta. Señora conselleira, non se preocupe por min, eu non teño ningunha confusión coas leis, o que non vou permitir é que vostede me trate de confundir. Porque, mire, o que vostedes fixeron coa reforma da Administración local a nivel estatal foi nin máis nin menos que establecer a primacía da economía sobre os dereitos das persoas. E esa estratexia que iniciou o señor Rajoy foi seguida aquí en Galicia por vostedes. ¿E como foi seguida? Pois mire: na Lei de inclusión social vostede reservou para os concellos o papel de receptores de solicitudes e avaliadores das situacións de exclusión, na Lei de racionalización vostedes impiden que unha Administración local poida construír ou poñer en marcha unha escola infantil, un centro de día, unha residencia, etc., a menos que demostre rendibilidade económica e á Lei de medidas urxentes que vostedes fixeron para, en teoría, parar o efecto da reforma da Administración local que fixo o señor Rajoy, señora conselleira, a esa lei non hai ningún interventor, ningún secretario, ningunha interventora, ningunha secretaria de concellos que lle estea facendo caso. Vostede mente cando vostede di que na Dirección Xeral de Administración Local do Goberno de Galicia non teñen ningunha queixa de ningún concello. Miren, todos os días os alcaldes e alcaldesas –non só os que están elixidos despois do 24 de maio senón os de antes– están levantando reparos dos interventores porque non lles deixan contratar novas persoas relacionadas cos servizos sociais, xa sexa para cubrir vacantes, xa sexa para inscribilas nunha relación de postos de traballo ou calquera outro motivo. E non ten nada que ver que non llelos deixen contratar polos asuntos relacionados coa racionalización das administracións e coa débeda, non llelos deixan contratar porque a concellos que teñen a súa economía saneada lles din, dende a intervención e dende a secretaría dos concellos, que non poden facer esas contratacións porque están facendo contratacións de persoas para servizos sobre os que xa non teñen competencias, conselleira, esa é a realidade. Nada que ver coa débeda, estou falando de concellos saneados, conselleira, esa é a realidade. Pero vostede, coma sempre, está intentando pintar as cousas doutra maneira. E miren, señores do Partido Popular e señora conselleira, nós, o Grupo Socialista, xa debatemos con vostede aquí sobre esta lei –hai moito tempo e moitas veces, por certo–, interpelacións, mocións, proposicións non de lei e sobre o impacto que esta lei ía traer. ¿E por que a traemos hoxe de novo aquí? Moi sinxelo, conselleira, por dúas razóns: a primeira é porque dende o 24 de maio os socialistas en Galicia gobernamos sobre dúas de cada tres persoas, iso non sucedía antes do 24 de maio e, polo tanto, a nosa preocupación incrementou exponencialmente porque imos ter que levar a cabo políticas relacionadas cos servizos sociais cunha precariedade absoluta pola súa culpa. A segunda, señora conselleira, porque estamos observando en vostedes dende o 24 de maio unha nova estratexia en relación cos concellos e coas deputacións, unha estratexia de propaganda: a estratexia, agora que xa se lles escaparon –a vostedes, ao Partido Popular– ao control a maioría das institucións locais, de intentar culpabilizar do que suceda no futuro –porque van suceder cousas e van ser malas para os cidadáns en materia de servizos sociais– os novos gobernantes dos concellos e das deputacións; esa nova estratexia inserida nese aparato de publicidade e propaganda que iniciaron nos consellos da Xunta falando de desigualdade e de inclusión. Mire, conselleira, propaganda, ¡propaganda! Porque, mire, estratexias de inclusión, loita contra a pobreza, unha nova axenda social... ¡Vostedes! Vostedes que non tiveron nin unha soa xuntanza cos concellos de toda Galicia para levar a cabo as medidas que están incluídas na Estratexia de Inclusión Social. Vostedes que fixeron unha estratexia de inclusión social para cubrir un mero trámite administrativo obrigados...
Vaia rematando, por favor.
...polo Fondo Social Europeo. Vostedes que desmantelaron os equipos de inclusión das cidades, que retrasan a Risga entre oito e dez meses e que só cobren o 30 % das persoas que non teñen ningún tipo de ingreso. Vostedes, que dos máis de 8.000 desafiuzamentos que se produciron nos últimos tres anos só chegaron a ocuparse de 43 e veñen agora presumir de que se van ocupar dos desafiuzamentos. Conselleira, por favor, non se preocupe, no Grupo Socialista non estamos confundidos, o que non imos é xogar á confusión como xogan vostedes. Vostede ten que vir aquí e dicir que vai pasar coas competencias en materia de servizos sociais dos concellos de menos de 20.000 habitantes e que vai pasar con esa axencia que vostedes teñen, con eses convenios trasladados aos concellos, que se son tan bos, terame que explicar vostede por que os seus alcaldes non os firmaron antes das eleccións municipais. ¿Ou é que pensa que os seus alcaldes...
Moitas grazas, señora Gallego.
...tamén son tontos, conselleira? Igual o pensa.
Moitas grazas. Réplica da conselleira de Traballo e Benestar, dona Beatriz Mato.
Moitas grazas, presidenta. Veño a responder a unha pregunta que me fai a interpelante, neste caso a representante do Partido Socialista de Galicia, que fala, efectivamente, na súa interpelación de competencias e de competencias falarei máis alá de afirmar que eu son unha convencida de que, efectivamente, é necesaria unha reforma da Administración local, de que é necesario evitar duplicidades, de que é necesario mellorar a eficiencia de todos os recursos públicos para achegarnos máis se cabe a dar resposta, neste caso, aos veciños e ás veciñas. Falando do que me interpela, falando do que me pregunta a representante socialista, a nivel competencial, evidentemente, a lectura da lexislación vixente –por non volver repetila– e falando da miña materia –falo de competencias en servizos sociais– as circunstancias seguen a estar exactamente igual. Eu volvo repetir: quedan exactamente igual despois desa Lei de medidas urxentes que foi desenvolvida polo Goberno da Xunta de Galicia para clarificar as competencias. O feito de que queda todo exactamente igual e de que ninguén está cometendo ningunha irregularidade, amósao o mantemento das escolas infantís municipais, o desenvolvemento das axudas de emerxencia que se fan dende os concellos ou mesmo tamén todas as solicitudes de colaboración que dende os concellos se practicaron no ano 2014 e no ano 2015 en todas as materias. Porque, señoría, se fora ilegal, se non tiveran competencias, non estarían a pedir obradoiros de emprego, non estarían a pedir programas integrados de emprego, non estarían a pedir axudas para o Plan Concertado e segue todo exactamente igual porque conta coa autorización e, evidentemente, conta co permiso de todos os representantes funcionariais que garanten o cumprimento da lexislación vixente e así seguiremos a traballar. O espírito deste goberno da Xunta de Galicia non é outro que mellorar a resposta ás necesidades dos veciños. Para iso, evidentemente, temos que dialogar, temos que falar con todos aqueles actores que formamos parte da prestación dos servizos sociais, como non pode ser doutro xeito, e por iso esa colaboración é tan absolutamente necesaria. Precisamente, é unha colaboración necesaria para garantir que aquel que fai algo ten a posibilidade, evidentemente, de mantelo tamén e pode facelo dentro das súas competencias. O obxectivo de todas as lexislacións e, evidentemente, tamén o da racionalización autonómica non é outro que este, clarificar non só o nivel competencial senón tamén mesmo garantir que non chega ningún oportunista para facer residencias e logo deixalas, por exemplo, sen financiamento para o seu mantemento e deixarlle o vulto a calquera outra administración. Ese é o obxectivo: que se invistan os cartos en dar resposta ás necesidades que teñen todos os galegos e as galegas dun xeito eficiente, evitando as duplicidades e colaborar dentro da Axencia de Servizos Sociais. Unha axencia que xa é unha realidade dende o un de xaneiro, aprobada en maioría na asemblea e, efectivamente, esa axencia vai ser a axencia de servizos sociais de todos e falaremos con todos os concellos da nosa comunidade, con todos, non só cos concellos que están no Consorcio. Pero, evidentemente, falamos e comezamos con aqueles cos que xa temos unha relación compartida, que é os que pertencen ao Consorcio de Compensación e Seguros. Falando con todos eles e á vista da herdanza que tiñamos nas negociacións de entrada de cada concello, poderá vostede falar co alcalde de Allariz e saberá vostede moi ben que non entrou nas mesmas circunstancias no Consorcio que o alcalde de Ares. Polo tanto, a miña negociación agora ten que ser, evidentemente, asumindo a participación que activamente fan cada un destes concellos no Consorcio para tentar homoxeneizar, na medida do posible, a participación de todos os concellos. Pero volvo insistir, isto non é un cambio de modelo, non é un cambio de negociación, non é que haxa unha negociación con un e con outro, é a herdanza que deixaron vostedes. Se vostedes trataban distinto os do BNG que os do Partido Socialista, agora tentarei facer a homoxeneización para darlles resposta. Evidentemente, –insisto– despois de falar cos do Consorcio, falaremos con todos os alcaldes. Efectivamente, desenvolvemos todas as nosas políticas tendo en conta a todos os actores, e os actores son as entidades sociais que traballan con distintos colectivos –sexan de discapacidade, sexan vencellados a menores ou, neste caso, de pobreza–. Por iso fixemos unha estratexia de inclusión social, unha estratexia que xa ten un presuposto de 500 millóns de euros e 300 medidas que desenvolven plans plurianuais e que, efectivamente, ten un novo plan que incrementa e amplía o colectivo de persoas ás que lles imos dar resposta, un plan que agora mesmo está traballando todo o Goberno da Xunta de Galicia para, primeiro, presentárllelo ás entidades sociais e, segundo, por suposto, presentárllelo aos concellos e ás deputacións porque do que se trata é de que participen, do que se trata é de que o melloren e, se cabe tamén, evidentemente, de que o amplíen. Ese plan actualmente...
Moitas grazas, conselleira.
...forma parte dunha estratexia...
Moitas grazas.
...e dunha folla de ruta que xa existe dende hai tempo. Nada máis e moitas grazas.
Suspendemos a sesión ata esta tarde ás 16.30. Moitas grazas.
Reanudamos a sesión coa seguinte interpelación. Interpelación de Dª María Tereixa Paz Franco, do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, sobre a necesidade de realizar unha campaña informativa entre as persoas emigrantes retornadas en relación coa tributación das pensións percibidas no estranxeiro
Para formular a interpelación ten a palabra a señora Paz Franco.
Boas tardes, señoras e señores deputados. Grazas, señor presidente. Boa tarde, señor conselleiro. Esta mañá concentrábanse diante do Parlamento de Galiza, novamente, centos de persoas, emigrantes retornadas que pretendían, unha vez máis, reclamar a atención das súas señorías para conseguir un trato xusto por parte da Axencia Tributaria do Estado. Hai algo máis dun mes e medio, concretamente o día 5 de maio, despois doutra interpelación ao conselleiro de Facenda, aprobábase neste mesmo pleno unha moción –a instancia do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego– que, fundamentalmente, instaba o Goberno da Xunta de Galiza a realizar dúas actuacións ante a Axencia Tributaria do Estado en relación coa tributación das pensións dos emigrantes retornados. En primeiro lugar, instaba a Xunta a negociar co Goberno do Estado –evidentemente antes da finalización do período de seis meses de regularización que establece a Lei 16/2014– para que se tiveran en consideración as diferentes sentenzas xudiciais en relación coa interpretación do artigo 19 do Convenio hispano-alemán vixente até o ano 2013, e que, en virtude desa interpretación, se eximise de presentar, de realizar a tributación por esas pensións procedentes de Alemaña as persoas afectadas. Outro punto era referido tamén ás pensións de invalidez, xa que moitos emigrantes e moitas emigrantes retornados cobran pensións de invalidez que, se estivesen homologadas ou recoñecidas ou realizada a pericial correspondente por parte do Instituto Nacional da Seguridade Social, terían a consideración de invalideces absolutas ou grandes invalideces, co cal tamén –e a teor do disposto no artigo 7 da Lei 35/2006– deberan estar exentas de tributación no Estado español. E que, polo tanto, tamén se tivese en conta esa consideración e que se fixese un recoñecemento inmediato desas pensións de invalidez. Pois transcorrido, como dixen anteriormente, máis dun mes e medio desde a aprobación desta iniciativa, desde o Grupo Parlamentar do Bloque Nacionalista Galego, e cando estamos a sete días de que remate o prazo que lle outorga, na disposición adicional única, a Lei 16/2014 para realizar dita regularización, é polo que interpelamos hoxe o Goberno da Xunta de Galiza para saber cales foron as xestións que se realizaron ao respecto. Hai que dicir, señoras e señores deputados, que, despois da celebración daqueles dous plenos nos que abordamos este asunto, a cidadanía no seu conxunto e tamén as deputadas e deputados, tivemos coñecemento de novas en relación con este asunto; concretamente, dunha sentenza do Tribunal Superior de Xustiza de Galiza que atinxe unha persoa emigrante retornada de Suíza á que o Tribunal Superior lle recoñece que, en virtude de que a súa pensión era derivada dunha invalidez de grao absoluto, non tiña por que ter tributado e que, polo tanto, tiña dereito á devolución do ingresado. E, se me permiten as súas señorías, gustaríame ler unha cuestión que me envía un emigrante retornado en relación con este asunto. Di: "Boa tarde. Hoxe moita xente leu esta noticia ou ben sexa nese diario ou en redes sociais. Aí vai a miña reflexión. A noticia é moi boa, pero xa había algunha sentenza dese teor por aí. O máis indignante é que a xente teña que recorrer á xustiza para que lle sexan recoñecidas unhas invalideces concedidas e recoñecidas nos países estranxeiros, nin que eles pagaran as pensións. E, o peor de todo, é que non hai maneira de que creen xurisprudencia: mentres que o Goberno central e mais a Axencia Tributaria digan que si, non hai sentenza do Tribunal Supremo, pero nós avaliamos unha decisión tomada no Parlamento galego que votaron todos os deputados, incluídos os do PP, e esperamos que o Goberno da Xunta de Galiza por primeira vez nos defenda e faga valer os nosos dereitos". Fago lectura deste correo electrónico, que me enviou un emigrante retornado, porque en moitas ocasións, neste mesmo pleno, o Grupo Parlamentar do Bloque Nacionalista Galego denunciou o trato discriminatorio ao que eran sometidos, por parte da Axencia Tributaria, os emigrantes retornados, sen que por parte, en moitas ocasións, do Grupo Popular se quixera recoñecer esta situación. Tamén, señor conselleiro, vou facerlle unha crítica á Axencia Tributaria Galega, que vostede representa hoxe neste hemiciclo: desde hai dous anos, practicamente, desde o Grupo Parlamentar do Bloque Nacionalista Galego vimos demandando da Axencia Tributaria, tanto a través de iniciativas de impulso como de preguntas, que se poña ao servizo dos emigrantes retornados; xa sabemos que vostedes non teñen a competencia na recadación, pero supoño que si que terán persoas expertas en dereito tributario, supoño que a Axencia Tributaria –e así o ten recoñecido o seu director– terá persoas con capacidade para facer unha análise pormenorizada de cales son as diferentes situacións ás que se enfrontan os emigrantes retornados para poder contribuír a que sexa máis doada a súa defensa. E, nese sentido, sempre lle pedimos que se elaborara un estudo exhaustivo por parte de dita axencia en relación con dúas cuestións: co tema de Alemaña –coa obriga de non tributar das pensións de Alemaña até o 1 de xaneiro de 2013– e tamén en relación co asunto das invalideces. E temos que lamentar, señor conselleiro, que, a pesar de que por parte da Axencia Tributaria Galega sempre se nos dá a razón –case me atrevería a dicir, se ninguén se ofende, como aos tontos: "si, para que cales"–, sen embargo, case dous anos despois, podemos comprobar como ese traballo non se fixo. E dígoo así de rotundamente porque é curioso que moitos dos datos, e moita da información que se vai tendo en relación con este asunto, é grazas á persistencia e ao traballo dos propios emigrantes retornados. Recentemente as propias plataformas de emigrantes retornados fixéronme chegar unha resolución da Axencia Tributaria –concretamente, da súa delegación de Vigo– datada o 22 de xaneiro do ano 1999 –ou sexa, xa choveu, ¡ano 1999!–, na que a propia Axencia Tributaria naquela altura aceptaba unha solicitude de rectificación de autoliquidación presentada por un contribuínte porque estimaba que, efectivamente, segundo o artigo 19 do Convenio bilateral hispano-alemán, esas pensións non estaban sometidas a tributación no Estado español. Entón a miña pregunta, señor conselleiro, é: ¿se os emigrantes retornados teñen acceso a este tipo de información da Axencia Tributaria, como é que a Axencia Tributaria Galega, os seus técnicos, o seu director e todos os servizos xurídicos da Xunta de Galiza, non teñen este tipo de información que sería de vital importancia para que os emigrantes retornados puidesen defender, con máis contundencia, con máis facilitade e, sobre todo, con máis argumentos xurídicos a súa posición diante do Goberno do Estado e da Axencia Tributaria? Señor conselleiro, tamén lle pregunto: ¿a Xunta –que a veces anda tan aguda para algunhas cousas– que fixo en relación co recoñecemento deste dereito a que se valoren dunha vez as invalideces dos emigrantes retornados? Mire, é curioso como antes das eleccións municipais, señoras e señores deputados, dentro do ámbito da Consellería de Traballo e Benestar se lle fixo chegar aos seus empregados unhas instrucións en relación con que había que...
Vaia rematando, por favor.
...axilizar o máximo posible e darlle toda a prioridade absoluta a todas as solicitudes de valoración de discapacidade que realizasen os emigrantes retornados. Porque, efectivamente, parece que antes das eleccións municipais o Partido Popular e, polo tanto, tamén a Subdirección Xeral de Dependencia e Valoración de Discapacidade –que é quen asina esa instrución interna, que agora non teño tempo de lerlles, pero que, se queren, lles leo na seguinte intervención–, din que hai que axilizar iso para intentar manipular os emigrantes retornados. E, sen embargo, as cuestións de fondo –que caducan o día 30 deste mes e que, se non se resolven, hai persoas que van ter que desembolsar miles de euros, que en moitos casos non teñen, en concepto de impostos desde o ano 2010 até o 2014– non as teñen resoltas, como é o tema de Alemaña e o tema das invalideces. ¿Díganos vostede, señor conselleiro, desde o día 5 de maio que fixo a Xunta de Galiza para resolver este problema? Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Paz. Resposta do conselleiro de Facenda.
Moitas grazas, señor presidente. En anteriores intervencións dediante deste Parlamento para dar conta do que desde o Goberno galego se está a facer para solucionar e acompañar o colectivo de emigrantes retornados, mostreilles o meu apoio e o do Goberno do que formo parte a todo o colectivo de emigrantes retornados. Desde o primeiro momento en que o Goberno galego coñeceu a problemática deste colectivo, en setembro do 2013, puxémonos a traballar, dentro do noso marco competencial –que, como vostedes ben coñecen, nunca abarca a tributación das pensións estranxeiras– para dar solución ás reivindicacións deste colectivo. Tamén, desde o primeiro momento, mantivemos os contactos pertinentes co Goberno de España para transmitirlle as inquedanzas deste colectivo e para instalo e trasladarlle o aprobado por este Parlamento. Sempre mantivemos que non estamos ante un colectivo defraudador, e insistimos en que se produciu unha falta de información con este colectivo e que os que non declararan as súas pensións do estranxeiro o fixeran sen ningún ánimo de ocultalas. Como sabe –incluso antes de que se constituíse ningunha asociación, plataforma ou coordinadora de defensa deste colectivo–, en setembro do 2013 o Goberno galego xa recibía os afectados; e, cando xa estaban constituídas as plataformas, mantivéronse reunións cos diferentes representantes para coñecer de primeira man a problemática e as dificultades con que se atopan para así poder mediar e transmitir, dunha maneira responsable, a problemática á Administración estatal. Como lle dicía, mantivemos reunións con todos os colectivos afectados que o solicitaron, e máis en concreto coa Asociación de Afectados do Morrazo, coa Coordinadora Nacional Galega de Emigrantes Retornados e coa Asociación de Xubilados Antigos Emigrantes da Costa da Morte. Aproveito unha vez máis para reiterar a miña disposición, como titular da Consellería de Facenda, e a do director, anteriormente mencionado, da Axencia Tributaria de Galicia, para recibir cantas veces o soliciten todos os colectivos afectados. Pero o traballo do Goberno galego non rematou con estas reunións, senón que todos os acordos aprobados por este Parlamento foron trasladados ao ministro de Facenda e ao director xeral da Axencia Estatal de Administración Tributaria. Nesta liña, solicitouse expresamente que se realizase unha campaña de información pormenorizada e que se permitisen aprazamentos e fraccionamentos da débeda tributaria con prazos máis extensos. Tamén o propio presidente da Xunta, nunha xuntanza que mantivo co ministro Montoro, lle expresou a preocupación do noso Goberno por este colectivo e reiteroulle que non iamos dar un paso atrás nas propostas aprobadas por este Parlamento. Quero explicarlle tamén o asunto que se refire na súa iniciativa relativa a un grupo singular dentro da problemática das pensións dos emigrantes retornados, que son os emigrantes retornados de Alemaña e que teñen unhas características específicas pola existencia do anteriormente mencionado por vostede Convenio hispano-alemán de 1967, en vigor ata todo o 2012. Trátase neste caso, dun convenio para evitar a dobre imposición. En diferentes ocasións, tense pronunciado o noso Tribunal Superior de Xustiza sobre estas pensións de emigrantes retornados a Galicia procedentes de Alemaña, ditaminando a exención de tributar polas pensións que percibiron de Alemaña ata o ano 2013. Estas sentenzas afectan un grupo concreto de retornados, só aos de Alemaña, afectan só as pensións percibidas antes de 2013 porque nese ano se modificou o Convenio de dobre imposición con Alemaña. E é preciso, tamén, aclarar que os pronunciamentos do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, a diferenza do que si sucede co Tribunal Supremo, non crean xurisprudencia. Isto quere dicir que a Axencia Estatal de Administración Tributaria non ten a obriga de cumprilas, non ten que seguir o criterio do alto tribunal galego e só está obrigada a cumprir as consultas vinculantes da Dirección Xeral de Tributos do Ministerio de Facenda e Administracións Públicas. Así, o Estado realiza as súas liquidacións tributarias tendo en conta as consultas a esta dirección xeral que, neste caso, van en sentido contrario ao Tribunal Superior de Xustiza de Galicia. A Xunta, dende o primeiro momento, deixou claro que comparte o criterio das sentenzas do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia e mostrouse partidaria de que a Axencia Tributaria do Estado tivese en conta estas sentenzas á hora de practicar as súas liquidacións. É dicir, dende o Goberno galego mantívose que se debería de eximir de tributar todos os retornados de Alemaña que estiveran na mesma situación, independentemente de que foran beneficiados por unha pensión pública ou privada. Da análise das sentenzas do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia despréndese, efectivamente, que as pensións percibidas de Alemaña co convenio en vigor antes do 2012 non tributan, pois a falta de claridade do Convenio alemán xustifica plenamente a non tributación das mesmas. Así o temos manifestado e reclamado ao estado en diferentes ocasións, a necesidade de que, por parte da Axencia Estatal de Administración Tributaria, mudase o seu criterio e seguise a doutrina do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia. En concreto, solicitouse do Estado, especificamente, que en relación cos afectados co Convenio alemán, en vigor antes do 2013, que non se sancionase o contribuínte por terse amparado nunha interpretación razoable na norma e que se adoptara a postura mantida polo Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, de forma que se revoguen as sancións impostas, non se practiquen as liquidacións novas derivadas de aplicación dese convenio e se proceda a devolver as cantidades liquidadas e ingresadas polos contribuíntes por este concepto. Pero señoría, non afecta todos os emigrantes retornados. Trátase do Convenio alemán en vigor ata a data sinalada anteriormente e non así do conxunto de emigrantes retornados, porque o Goberno do que formo parte traballou, traballa e traballará por todo este colectivo atendendo as demandas dos emigrantes que recibiron a súa pensión de países con convenios subscritos por España para evitar a dobre imposición internacional, pero tamén das necesidades daquelas que recibiron doutros países. Retomando a cuestión xeral, non debemos obviar que parte dos emigrantes cumpriron coas súas obrigas tributarias e que se conseguiu o que moitas veces descontamos dunha maneira acelerada, que é o período de regularización actual, que se abriu no pasado xaneiro e fai poñer na mesma situación os emigrantes retornados que cumpriron as obrigas –que, con datos da Axencia Tributaria estatal, fora do 68 % no ano 2008– e os que aínda, sen ánimo de lucro, non o fixeron. Como lle dicía, a Xunta atendeu todo o colectivo de emigrantes retornados e mostrou sempre a súa dispoñibilidade para colaborar coa Axencia Tributaria estatal e facilitar a este colectivo de emigrantes retornados o cumprimento das súas obrigas. No pasado mes de decembro, por iniciativa da Axencia Tributaria de Galicia, na súa páxina web a Axencia Tributaria estatal recolle e pon a disposición do colectivo o enlace específico que permitía descargar o escrito de solicitude de condonación. Dende o primeiro de xaneiro deste ano, todos os emigrantes retornados incursos neste proceso poden solicitar a devolución das cantidades pagadas en concepto de multas, intereses e recargas. Pola súa parte, a Xunta, a través da Axencia Tributaria propia, destinou persoal específico, nas cinco delegacións e en servizos centrais de Santiago, para a presentación das solicitudes de información. E a Axencia Tributaria de Galicia, ademais, conta na súa páxina web con información específica sobre este caso, e habilitamos un teléfono de información para atender todos os retornados que teñen dúbidas sobre o proceso que se debe seguir. Ademais, a Xunta, no marco dun convenio de colaboración asinado a finais do mes de xaneiro coa Axencia Estatal de Administración Tributaria e cun custo aproximado de 300.000 euros, achega 26 empregados da Atriga, dun total de 40 traballadores, que destina en Galicia á Axencia Tributaria estatal. Deste xeito, a atención, aínda que máis directa e próxima aos cidadáns afectados..., así, o número de contribuíntes atendidos ata estes momentos no servizo e pensionistas exterior 2010-2013, na delegación de Galicia, alcanza a cifra de 9.978 persoas, das que 5.022 foron atendidas por persoal da Axencia estatal e 4.956 por persoal da Axencia Tributaria de Galicia. Pódolle tamén dar os datos do servizo prestado pola Atriga nas súas dependencias das citas atendidas nos departamentos de información e asistencia, que foron 187 –en concreto na Coruña 26 e en Lugo 16, en Ourense 23, en Pontevedra 105 e en Vigo 17–, como tamén as 101 se falamos de chamadas telefónicas. O noso compromiso activo con este colectivo queda, polo tanto, reflectido nestes datos. Pregúntame tamén vostede se considero imprescindible que os contribuíntes conten con información precisa, veraz, fiable e clara en relación coas súas obrigas tributarias. Pois ben, non só o considero imprescindible, senón que creo que é unha obriga e unha responsabilidade das administracións e dos seus gobernantes. Estou convencido de que todo o persoal, tanto o propio da Axencia Tributaria de Galicia como da Axencia estatal, que está traballando para con este colectivo así o está a facer, transmitindo unha información que, como vostede di na súa pregunta, debe de ser precisa, veraz, fiable e clara. Non podería ser doutra forma. Moitas grazas.
Grazas, señor conselleiro. Grupo Parlamentario Mixto, señora Iglesias.
Boa tarde a todas, señorías. Grazas, presidente. Segundo a súa explicación tiña que estar o colectivo moi contento, moi informado, todo moi guai pero, entón, non se explica que facían eses centos de persoas hoxe ás portas do Parlamento protestando pola súa xestión e, ademais, aínda se explica menos cando se declaraban votantes do PP. Son os seus votantes, señor conselleiro, están furiosos. Eu tamén vou dar lectura á carta dun retornado do Salnés que se chama Julio e di: "Ola. Chámome Julio. Voume dirixir a todas aquelas e aqueles traballadores que tivemos que emigrar ao estranxeiro para saír da miseria que estabamos a vivir no noso país, e para sacar as nosas familias adiante. Unha vez pasados estes anos nos que traballastes, traballamos forte e arreo, chega o momento da xubilación pola que estamos e estades cobrando de cada un dos países de acollida unha pensión que en moitos casos non supera os 400 euros. Uns cartos que veñen de fóra, que non saen das arcas do reino de España". Di Julio. "E agora vén o señor Montoro dándonos paus ás pensionistas retornadas, informando de que temos que pagar por iso e, ademais, con carácter retroactivo os últimos cinco anos. Menos mal que os anteriores prescribiron." Iso di o afectado. "Que eu me personei na Delegación de Facenda para informarme e indicáronme que non tiña obriga de declarar. Polo visto, aplícannos unha lei do ano 2008, da que nunca nos enteramos e que a ninguén lle interesou sacar nos medios tan bos que temos, pero só para algunhas cousas. Agora xa teñen unha cantidade substanciosa que sacar de todos nós, xente obreira que o pouquiño que temos nos custou moitísimo gañalo, e agora veñen os señores da política con paus que poden chegar ata os 8.000 euros. Iso si, con prazos ata o mes de xuño. Moitas grazas.", di Julio. "¡Que vergoña, con todos os chourizos que temos, e que nos deixaron na ruína e que ademais non devolveron nin un euro! ¿Por que non lles embargan a eles todos os seus bens? Non, mellor á clase traballadora e ás pensionistas. Téñenvos, téñennos asfixiadas e aínda así seguen a apertarnos a gorxa." E remata –a carta é de mazo–: "Señor Feijóo, quedábame algunha dúbida de a quen dar o meu voto nas vindeiras eleccións municipais, pero vostede e o seu partido disiparon as miñas dúbidas e a de todas as afectadas." Remata así a carta. Actualmente, tres meses despois, a Coordinadora Galega de Emigrantes Retornados esixe a ampliación de prazos da Lei de regulación, que remata o 30 deste mes en curso. Denuncian, dende a Coordinadora, que as medidas emitidas polo Goberno central ata o de agora son meramente recadatorias e sancionadoras. E non se contempla ningunha intención de darlle carpetazo a un problema que está a xerar un serio quebrantamento de cabeza a 200.000 persoas do noso país. E manifesta a plataforma de afectadas que o que persegue é unha solución xusta e igualitaria para todas e todos os emigrantes pensionistas a través dunha modificación da Lei do IRPF. Julio Pena traballou en Bremen e en Hamburgo durante máis de 20 anos, agora está xubilado, parte da súa paga de 800 euros págalla Alemaña, a outra España; como el, por descoñecemento e desinformación, moitas retornadas nunca declararon a Facenda ese primeiro pagador. Cando a Axencia Tributaria, no seu afán recadatorio cara a ese colectivo –vaia por Dios e polas ánimas, como dirían por aí– abre unha investigación específica centrada nas pensións estranxeiras, centos de xubilados e xubiladas como Julio reciben desde ese momento cartas intimidatorias, requirimentos, notificacións de multas –son maiores, ¿eh?, non esquezamos isto–; e iso que Julio di que avisou de que tiña unha pensión estranxeira e a el informárono de que non tiña que declarala pola escasa contía da prestación. Para os afectados que menos cobran, máis visibles alí onde máis brazos levou a emigración –neste caso, Galiza–, o único problema non é volver facer as declaracións dende 2008, o maior problema son as multas, e resulta kafkiano, rocambolesco, que de telas declarado no seu momento os afectados non terían que cotizar, pero son multados polo feito de non facelo con sancións que ascenden en moitísimos casos a miles de euros, cantidades inasumibles para xubiladas coa pensión mínima. Aos que xa regularizaron a situación Facenda devólvelles –segundo anuncia Montoro en sede parlamentar– o importe correspondente as sancións e intereses de demora, pero non condona o imposto dende o 2008 –iso si que sería unha boa amnistía fiscal–, esixindo ás afectadas a liquidación retroactiva ao devandito exercicio. Ese mesmo día, e tamén en sede parlamentar, na sesión de control ao Goberno, a oposición califica de intimidatorio –e eles tamén están intimidadísimos– o trato que está a sufrir o colectivo afectado. E insiste que, ás que se lles teñan que aplicar devolucións, por favor, sexan pola vía do oficio –que menos, son cartos que son deles–, e non obrigar as persoas maiores a facer engorrosos trámites burocráticos para recuperar o seu, pero non atopa sensibilidade e vontade política suficiente por parte do Partido Popular para asumir esta proposta. Xa hai dúas sentenzas por parte do Tribunal Superior de Xustiza de Galiza que estiman as demandas de dous emigrantes retornados de Ourense con pensión de invalidez en Suíza. A xustiza declara que estas pensións están exentas de tributación, fronte ao criterio da Axencia Tributaria de non recoñecer as resolucións dos organismos da Seguridade Social estranxeira. ¿Estas dúas sentenzas –cousas do sistema no que nos movemos– non serán aplicadas de oficio á Axencia Tributaria? Isto obriga as pensionistas a litigar dun xeito innecesario e a asumir uns custos de maneira inxusta. Moitas destas persoas, destes emigrantes retornados, estanse xa plantexando –algúns xa o decidiron e xa liscaron– marchar de novo ao país de acollida: séntense maltratadas polo Reino de España e polo Goberno da Xunta de Galiza. Xa hai tamén, señor conselleiro, un caso de suicidio. ¡Un caso de suicidio! Vostedes son os xestores, os cartos son de todas. Arranxen, antes de que lles chegue a morte, a situación que están a vivir estas cidadás nos últimos tramos da súa vida de traballadoras. Déixenas vivir tranquilas, non lles compliquen a vida e non esquilmen, por favor, os aforros de moitos anos de traballo e privacións. Máis nada, moitas grazas.
Grazas, señora Iglesias. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Señor Fajardo.
Moi boas e xélidas tardes a todos porque, dende o punto de vista da eficiencia enerxética, este Parlamento ten un problema evidente: que somete a temperaturas propias da Antártida membros deste Pleno simplemente para que outros poidan aguantar o postureo do traxe e a garabata. Creo que tendes que tomar nota dese tema [[Risos.]] por unha situación cando menos de aforro enerxético. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non, é que é un tema complexo dende o punto de vista da conservación da natureza e de como, para manter segundo que formas, algúns imos acabar hoxe con gripe... É o de menos, ¿eh?, peor está a xente noutros lados. [[O señor Santalices Vieira pronuncia palabras que non se perciben.]] Non falaba con vostede, non me interrompa, por favor. [[O señor Santalices Vieira pronuncia palabras que non se perciben.]] Non me interrompa porque, se o interrompo eu a vostede..., ¡mi madriña!
Vaia á cuestión.
Agora vou á cuestión, claro, primeiro interrómpeme e agora chámame á cuestión, está moi ben. [[O señor Santalices Vieira pronuncia palabras que non se perciben.]] ¿Vai continuar interrompéndome ou podo seguir falando? [[O señor Santalices Vieira pronuncia palabras que non se perciben.]] Ah, vale. Non, dígoo porque eu agora vou ser escrupuloso, como a min se me fai unha marcaxe, pídolle ao que dirixe o Pleno que sexa escrupuloso comigo. Bueno, estamos falando dun tema que xa se debateu nesta Cámara en moitas ocasións [[Pronúncianse palabras que non se perciben]] e que demostra as diferentes varas de medir da Administración do Partido Popular cando se fala de cartos, por exemplo, provenientes de Suíza. Neste país non se rastrexan as contas en Suíza de membros do Partido Popular ou da Gürtel ou dos defraudadores, pero neste país faise unha campaña de rastrexo dos pensionistas lexítimos de Suíza e outros lugares de Europa que volveron a este país e que son rastrexados para ver se poden irlles ao peto. Iso é o que hai no berce deste problema, un proceso de control exhaustivo dos nosos pensionistas como se fosen defraudadores para ir recadar máis, cando iso non se fai con aqueles que botan diñeiro de forma irregular deste país a fóra. E eses pensionistas que fixeron o seu traballo fóra, e que agora cobran unha pensión neste país, ademais de ser tratados dunha forma cando menos irracional, son perseguidos e pouco axudados cando se toma a decisión de permitir unha regularización extraordinaria dos seus ingresos por pensións no estranxeiro. Regularización extraordinaria que vai acabar o 30 de xuño e que moitos deles non poderán realizar simplemente porque desde a Administración non se poñen os medios para que poidan chegar a esa regularización. E faime graza que o responsable da Consellería de Facenda veña dicir aquí, unha vez máis –como xa dixo noutra ocasión– que se puxo un link na páxina de Facenda. Eu diríalle a vostede que colla calquera pensionista retornado de máis de sesenta e cinco anos dos que estaban hoxe á mañá manifestándose por nada na porta deste Parlamento, lle poña a páxina web diante de Facenda e lle diga se é capaz de facer a súa regularización. Primeiro, un link que obriga a unha certificación dixital ou a unha descarga dun documento que ten que autocompletar e que, se cometes un erro, che dá mensaxe de erro inmediato, cuestión que calquera pensionista pode facer porque son todos moi duchos no tema informático –hainos pero non todos–. Polo tanto, iso é unha falacia: non se facilitou desde as páxinas web a capacidade suficiente para que os pensionistas o fagan dunha forma sinxela. Tería que facerse a través da atención inmediata de todos e cada un destes pensionistas, atención que non está garantida que chegue a todos antes do día 30. Falamos de que no conxunto do Estado son 700.000, moitos deles en Galicia, e vostede dá o dato de que foron atendidos 9.928. ¿Cantos quedan sen atender? Pero máis alá de que se atenda unha reclamación xusta, que é que se lles devolva unha parte dos intereses, das recargas e das sancións, ¿cando se vai facer a devolución dos danos e prexuízos causados? Porque aquí parece que soamente hai danos e prexuízos causados cando falamos dunha grande empresa concesionaria ou cando falamos do lucro cesante dunha multinacional. Pero cando falamos dun pensionista ao que se persegue, se lle fan pasar dous anos de inferno todas as noites pensando que ten que devolver uns cartos que non ten, resulta que aí non hai danos e prexuízos. Aí non hai ningunha responsabilidade de ninguén polas mermas, incluso físicas, que teñen acontecido neste colectivo. Polo tanto, nós, desde a Alternativa Galega de Esquerda, tamén reclamamos que iso se teña en conta. Pero reclamamos que sexan xustos, que non é de recibo que os cidadáns deste país se teñan que defender da súa propia Administración, que lles aplica de forma excesiva unha norma cando non pode aplicala, como é o caso daqueles que tiñan unha pensión de incapacidade ou aqueles que recibían, por exemplo, unha pensión de Alemaña. Parécenos inxusto que se faga iso, e que raro que sempre a inxustiza se fai cos obreiros, cos traballadores, coas traballadoras, cos pensionistas e coas pensionistas. Nunca se fai iso cos que defraudan centos de millóns de euros, aí non se vai por arriba, axústase por se acaso. E, polo tanto, deberían facerse de oficio estas cuestións. Pero tamén nos parece tremendamente importante que se dean os pasos suficientes para que as reformas legais necesarias se poñan encima da mesa. Para que se estipulen en canto a niveis de renda con independencia de onde veñen esas rendas, cando falamos de rendas de pensións ou rendas do traballo. Que se estipule ese mínimo a partir do cal todos tributen da mesma forma e non se tribute dependendo de cales son os ingresos que reciben, neste caso pensións. Porque quero recordarlle que, ademais, estes pensionistas que vostedes perseguen, atacan e, incluso, creo que atracan, son os que manteñen a sociedade galega. Porque son os pensionistas quen recollen nas súas casas eses 185.000 desempregados que non teñen ningún tipo de prestación, son os pensionistas os que manteñen esta sociedade. Sen eses pensionistas sería imposible que a día de hoxe estivésemos na situación na que estamos sen que houbese fóra unha revolta social de índole absolutamente revolucionaria. Polo tanto, nosoutros cremos que teñen vostedes unha responsabilidade, e non basta con que digan sempre o mesmo, teñen vostedes sempre dúas escusas; a primeira, "acompañamos e estamos do lado dos que reivindican". Para acompañar eu non os vin nunca moi cerca deles salvo cando eles o piden, hoxe á mañá estaban aí fóra e non vin ningún membro do Partido Popular que fose alí fóra, ningún; nin sequera vostede, señor conselleiro. Pero, ademais de acompañar, vostede di que é, claro, unha cuestión de "temos dificultades porque non son as nosas competencias". Sempre a escusa competencial. Vostedes son o Goberno deste país, o Goberno de Galicia, e, polo tanto, teñen que estar ao lado dos seus administrados para defender os seus intereses lexítimos, e estes son intereses lexítimos. E nós cremos que vostedes están errados. Pero deberían de explicar por que segue chegando ás casas de todos e todas esa frase que é a que máis medo dá neste país, non hai película de terror peor que esta, que esa carta que lle chega aos cidadáns que empeza por "estimado contribuyente". Cando neste país a un pensionista lle chega unha carta que di "estimado contribuyente", por desgraza non é para devolverlle cartos, por desgraza non é para regularizalo de oficio, por desgraza é para advertilo de que hai unha nova sanción en curso. Porque –digan vostedes a verdade– seguen chegando cartas pedindo regularizacións extraordinarias a pensionistas, e con ese epígrafe: "estimado contribuyente". Espero que en Ferraz e por aí tamén cheguen cartas que digan: "estimados contribuyentes, deixen vostedes de facer as súas sedes en negro". Polo tanto, é claro o que se pide aquí: ¿que van facer vostedes para facilitar que, antes do día 30, chegue esta regularización a todos e todas? E, a segunda cuestión: ¿teñen prevista algunha iniciativa lexislativa que permita superar esta situación de inxustiza a respecto doutros contribuíntes? E sobre todo –esa é unha pregunta que lle fai a Alternativa Galega de Esquerda que non está na interpelación que plantexa o Bloque Nacionalista Galego–: ¿que van facer vostedes co dano causado a este colectivo? Porque hai un dano causado, aquí non se poden facer as cousas e mirar para outro lado cando se provoca un dano moi importante. E neste colectivo, maior, moitos deles teñen unha situación moi complexa de saúde provocada polo sufrimento que teñen encima da mesa pensando que teñen que devolver os cartos que non teñen. ¿Van facer algo con este dano causado? Polo tanto, esa é a súa responsabilidade. Espero que sexa quen de dar algunha resposta aínda que a realidade é sempre outra e é que vostedes son alleos aos sufrimentos, son alleos á realidade. E son alleos a que neste país continúan milleiros de pensionistas retornados, cunha elevada idade, reclamando que se faga xustiza. Vostedes a xustiza soamente a entenden para vostedes mesmos. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Parlamentario Socialista. Señora Gallego.
Moitas grazas, señor presidente. Boa tarde, señoras deputadas e señores deputados. Efectivamente, hoxe pola mañá asistiamos unha vez máis a unha concentración das persoas pensionistas emigrantes retornadas afectadas pola decisión da Axencia Tributaria Estatal. Unha decisión que os socialistas dixemos sempre aquí que era unha decisión premeditada e que era unha decisión de facer unha inspección masiva, e perfectamente planificada, a todo o colectivo de pensionistas emigrantes retornados co único obxecto de recadar; unha decisión que foi corrixida, nalgúns aspectos, grazas ao empuxe das plataformas e das persoas afectadas que veñen manifestándose na rúa dende o ano 2013; unha decisión que os socialistas cuestionamos desde o principio e que fomos o primeiro grupo que trouxo a este Parlamento unha iniciativa que foi aprobada por unanimidade de todos os grupos en setembro do ano 2014 no pleno desta Cámara. E, desa iniciativa aprobada por unanimidade, aínda, a día de hoxe, hai unha parte importante dela sen cumprir, como sabe o señor conselleiro, e diso é do que queremos falar: do balance, do feito en todo este tempo e de todas aquelas cuestións que aínda a día de hoxe se seguen reivindicando por parte do colectivo e que seguen sen cumprirse. Vostede, conselleiro, recoñeceu aquí, nunha pregunta que lle fixen eu mesma nun pleno anterior, que enviara unha carta á Axencia Tributaria preocupándose por algunhas das cuestións que estaban naquel acordo unánime. Certo é que tamén a súa antecesora no cargo recoñecera que tamén enviara unha carta pola mesma cuestión. Pero a verdade é que as xestións feitas polo Goberno galego, ata o de agora, co Goberno central non deron o resultado desexado. Hoxe temos, a piques de rematar o 30 de xuño, unha regularización planificada por parte da Axencia Estatal de Administración Tributaria, que si lle vai devolver a aqueles que o soliciten as multas e os intereses de demora daquilo que pagaron no seu día –que foi unha parte do acordo que se aprobou aquí–. Pero é certo que pode haber unha parte do colectivo que non chegue a solicitalo e, polo tanto, nunca recupere ese diñeiro. E tamén é certo que, neste mesmo momento, mentres estamos aquí falando, a propia Axencia Tributaria está, de novo, enviando cartas aos pensionistas emigrantes retornados reclamándolles a declaración do ano 2010. É dicir, a Axencia Tributaria non deixa rematar o período de regularización, non sabe aínda cantos pensionistas emigrantes retornados van solicitar a regularización. Pero, xa sen sabelo, presupón que vai haber algúns que non van facelo e que, polo tanto, son defraudadores fiscais e reclámalles o ano 2010. Home, eu creo que o lóxico sería que a Axencia Estatal de Administración Tributaria, visto todo o que aconteceu –e se lle fixeran caso ás xestións que fixeron vostedes– esperasen, cando menos, a que rematara no 30 de xuño o prazo e, despois, se efectivamente hai persoas que non fixeron a regularización, pois que se falara con elas. Pero non xa, de xeito preventivo, unha vez máis, tratar os pensionistas emigrantes como defraudadores fiscais. Facendo esta tarefa ao mesmo tempo que para os pensionistas emigrantes non hai amnistía pero si que a houbo para outros moitos que si eran defraudadores –que os pensionistas non o eran–, moitos deles –como sabe vostede, señor conselleiro– do Partido Popular; o último, o señor Rato. Toda esta actuación leva a xente a protestar á rúa, porque é indignante o tratamento que están recibindo. Non só por isto, senón tamén porque levan reclamando, dende o ano 2013, que o recoñecemento das incapacidades que teñen nos países de orixe, que o teñan no mesmo nivel ao chegar a España, e non se lles está facendo caso. Ou o mesmo que lle está sucedendo aos pensionistas emigrantes retornados de Alemaña que, despois de ter reiteradas sentenzas do Tribunal Superior de Xustiza de Galiza, a Axencia Estatal de Administración Tributaria segue sen facer caso desas sentenzas e segue reclamándolles que fagan unha declaración que ata o ano 2012 –como vostede sabe– non teñen a obriga de facer. Pero non só iso: vostede, na entrevista que tivo cunha parte das plataformas de pensionistas emigrantes retornados, ofertoulles unha serie de melloras para axudarlles a facer esa regularización. E algunhas delas, conselleiro, aínda non foron postas en práctica, é dicir, xa non fai falta que se poñan en práctica porque o período de regularización remata o 30 de xuño. ¿Ah, vai prolongarse?, pois oxalá se prolongue, a ver se é certo que o sacamos desta interpelación. Porque, claro, poñer equipos nos concellos, nas comarcas onde hai máis persoas afectadas, hai que facelo no momento en que se está facendo esa regularización, non hai que facelo unha vez que remata esa regularización. Entón, eu o que quero –xa llo dixen na anterior interpelación e díxenllo na pregunta que lle fixemos desde o Grupo Parlamentario Socialista–, o que queremos os socialistas é que vostedes tomen consciencia do problema, que se reúnan coas plataformas de pensionistas e emigrantes retornados, que lle exixan ao Goberno central un trato digno para estas persoas –que non son defraudadores–, que ningún pensionista retornado emigrante que pagara os intereses de demora e as sancións quede con ese diñeiro sen recuperalo, que se lle recoñeza o dereito aos pensionistas retornados procedentes de Alemaña ata o 2012 de non ter que facer esa declaración. E que traballen vostedes por dúas cuestións co Goberno central que son fundamentais –pero que traballen de verdade, sen mandar cartas, con algo un pouquiño máis contundente–: a primeira, para que esas incapacidades que traen recoñecidas dos países de orixe, e que en moitos casos os eximen de tributar, que tamén se recoñezan aquí; e, a segunda, señor conselleiro, que sexamos capaces entre todos de modificar a lexislación en materia de tributación para que os pensionistas emigrantes retornados teñan exactamente as mesmas obrigas tributarias que os pensionistas nacionais. É o que levamos solicitando o Grupo Parlamentario Socialista dende o inicio e lamentablemente, a día de hoxe, pois aínda non está todo conseguido. E por iso os pensionistas emigrantes teñen que estar na rúa manifestándose seguido porque seguen sen ter ese respaldo necesario do Goberno galego para que as súas reivindicacións –que son xustas e eu creo que son compartidas pola maioría, cando menos, dos que estamos aquí– se leven a cabo. Porque, se non, imos empezar a pensar todos que esa inspección masiva, planificada, perfectamente orquestrada, que fixo a Axencia Estatal de Administración Tributaria co único obxectivo de recadar dos máis débiles da sociedade, pois tamén é compartida polo Partido Popular de Galicia e polo Goberno do señor Feijóo. Porque, señor conselleiro –insisto–, non abonda con cartas, as cartas está ben que se envíen nun primeiro momento para comunicar os acordos que se adoptan neste Parlamento pero fai falta algo máis: fai falta vontade política, fai falta negociación e fan falta resultados. E do que estamos fartos é de palabras bonitas e andamos escasos de resultados nesta cuestión; porque o único resultado que tivemos ata o de agora foi ese proceso de regularización que nós tamén criticamos, porque dixemos desde o primeiro día que había que facelo de oficio para evitar, precisamente, as cuestións que vimos como se veñen desenvolvendo nestes últimos meses: para evitar o desprazamento de persoas moi maiores ás oficinas da Axencia Tributaria, as molestias, ou ter que acudir a asesorías fiscais, ou ter que poñer diñeiro do seu bolsillo para intentar resolver un problema, ou ter que estar aquí no Parlamento reivindicando que a Axencia Estatal de Administración Tributaria abrira unhas oficinas na provincia de Lugo que quería pechar, por exemplo, e que querían que os pensionistas desa provincia só puideran ir á cidade de Lugo reclamar. Todas estas cuestións poderíanse ter evitado se houbera un pouco de vontade política máis alá do que fixo ata agora o Goberno central. Nós, desde logo, non estamos de acordo con que esa regularización se fixera dese xeito e tampouco estamos de acordo con que a Axencia Estatal de Administración Tributaria siga pensando que todos os pensionistas emigrantes son defraudadores fiscais e lles siga trasladando, aínda a día de hoxe, requirimentos para que presenten as declaracións do ano 2010. E o que queremos é ver o Goberno galego comprometido, comprometido non só con palabras fermosas cando veñen aquí contestar as interpelacións que traemos dende a oposición, senón tamén comprometido con feitos. Eu agardo, señor conselleiro, que hoxe vostede se comprometa un pouquiño máis do que vén facendo nas últimas veces que veu a este Parlamento contestar preguntas acerca desta cuestión; porque a verdade é que ata o de agora non foi satisfactorio, cando menos non o foi para o Grupo Parlamentario Socialista. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Gallego. Grupo Parlamentario Popular. Señor Puy.
Moitas grazas, señor presidente. Señorías, efectivamente, como teñen mencionado distintos portavoces que me precederon no uso da palabra, este tema foi tratado tanto en Pleno como na Comisión 3ª en varias ocasións desde que, en setembro do ano 2013, tivemos noticia da apertura de inspeccións a moitos emigrantes retornados que, sen afán defraudatorio, entendía a Axencia que non cumpriran coas súas obrigas fiscais. E o que eu creo que é bo que lembremos é que, aínda que non definitivamente, aínda que quedan flocos por cubrir, o certo é que, desde entón, temos avanzado moito cara a unha solución definitiva satisfactoria, plenamente satisfactoria, nunha cuestión que, efectivamente, depende fundamentalmente da Axencia Estatal Tributaria e na que o Parlamento e a Xunta pouco máis poden facer que amosar a nosa vontade e presionar politicamente –cousa que a min me consta que se fixo tanto pola conselleira, como polo conselleiro, como especialmente polo presidente da Xunta–. Nós, efectivamente, desde o primeiro día estivemos de acordo en que, na inmensa maioría dos casos, estabamos diante dun colectivo que non defraudou, que non omitiu a obriga fiscal de declarar os seus ingresos de forma consciente. E eu creo que é bo que recordemos que aquí non houbo ningunha campaña de conspiración porque, como xa se informou tamén no Congreso, no ano 2013 houbo un intercambio de datos precisamente na colaboración entre axencias tributarias de distintos países membros da OCDE sobre pagos que se tramitaban desde os distintos países. E foi, precisamente, no intercambio de información onde se soubo, por parte da Axencia Tributaria, que había persoas que recibían ingresos –neste caso as pensións– que non estaban declarados. E que foi iso o que puxo en marcha a mecánica, a estrutura de funcionamento ordinaria da Axencia Tributaria, é dicir, sen ter en conta o fondo do problema e o colectivo ao que nos enfrontamos. Precisamente porque este tema foi tratado –eu creo que ademais foi aportada moita información no Congreso, precisamente a unha interpelación do grupo que hoxe interpela, que é o Bloque Nacionalista Galego–, dos datos facilitados polo propio Ministerio pódense tamén deducir algunhas cuestións. En primeiro lugar, o ministro informou –e eu, perdoen, cito o ministro do que depende a Axencia Tributaria dándolle credibilidade aos seus datos porque non se me pode ocorrer que diga uns datos ao chou, senón que son datos que lle facilita a Axencia Tributaria– de que no ano 2013 foron, concretamente, 27.696 as inspeccións que se abriron en España –en toda España– ao colectivo de emigrantes retornados polas súas pensións; de feito, el dixo que era sobre un total de 800.000 actuacións da Axencia Estatal Tributaria. Quero con iso dicir que non houbo máis que un funcionamento non acorde co que era a realidade sociolóxica inspeccionada pero, certamente, non houbo aquí unha campaña de repente –como se chegou a dicir aquí por algún dos portavoces– de persecución específica a un determinado colectivo. En segundo lugar, tamén sabemos que en Galicia –e hoxe repetiu o dato o conselleiro– o 67 % dos emigrantes retornados estaban ao día no cumprimento das súas obrigas fiscais. Aproximadamente, a metade destes pódese engadir porque incluían nas súas declaracións das rendas e pagaban por esas pensións que percibían do estranxeiro; e, a outra metade –estamos a falar en ambos os dous casos, aproximadamente, de 11.500 persoas–, porque non tiñan en ningún caso a obriga –incluso tomando en consideración eses ingresos– de tributar polo imposto sobre a renda das persoas físicas porque as cantidades así llelo permitían. E queda, polo tanto, outra terceira parte: en Galicia estamos a falar de 11.500 persoas ás que afectou directamente este problema. É, efectivamente, un problema que se dixo aquí varias veces que ten maior incidencia en Galicia, onde a emigración no pasado –especialmente, no tardofranquismo– foi máis intensa, porque estamos a falar –datos outra vez do Ministerio– de 33.000 persoas afectadas por este problema en toda España; é dicir, unha terceira parte do total de España está en Galicia pero o número de persoas afectadas anda no entorno de 11.500 persoas que teñen a complicación de verse inspeccionadas –o que se dixo aquí tamén– pola idade e polo coñecemento en moitas ocasións, e pola propia angustia que xera verse sometido a unha inspección. E que, ademais –insisto–, se ven complicadas pola complexidade dun imposto como o da renda no que inflúen –como saben– moitos factores, como son a progresividade e as retencións, que sabemos tecnicamente que provocan fenómenos de ilusión fiscal porque, moitas veces, un paga máis pero despois Facenda devólvelle; e aínda que contribúa con máis cantidade aquel que paga, aínda que sexa menos que o que outro xa pagou, incluso descontada a retención, pois dá a impresión de que está a tributar por unha maior cantidade, ¿non?, simplemente porque non o escalonou na nómina ou na pensión ao longo de todo o ano. Pois ben, nese contexto eu quero lembrar –como se dixo aquí e creo que non correctamente– que nós mantivemos un debate relevante en setembro do ano 2013 nesta Cámara onde aprobamos por unanimidade unha proposta de impulso ao Goberno. Eu quero recordar que a señora Gallego naquel debate dixo: "o que pedimos os socialistas e o que piden os afectados é, primeiro, información; segundo, que o tratamento sexa homoxéneo en todas as delegacións da Axencia Estatal de Administración Tributaria; terceiro, que non se lles cobre ningún tipo de interese de demora nin ningún tipo de sanción económica; cuarto, que os que teñan que facer fronte efectivamente aos pagos –se se comproba que así o teñen que facer, porque temos moitas dúbidas legais de que teñan que facer fronte a eses pagos– que o poidan facer nun prazo que non afogue economicamente esas familias". É dicir, estamos de acordo en que debían de pagar sen sancións e adiando o pago desas obrigas. Naquel mesmo debate, a señora Paz dixo –falou en primeira persoa–: "os emigrantes retornados si que queremos pagar impostos pero os que nos correspondan, igual que o resto dos cidadáns". E aprobamos unha resolución que eu creo que se cumpriu e incluso se cumpriu nalgúns aspectos a maiores. ¿Regularización?, está aberto un período de regularización de seis meses. ¿Sen sancións?, todas as sancións estanse non a cobrar e mesmo as que se cobraron estanse a devolver. ¿Adiamentos?, automáticos, sen garantías, por debaixo dos 18.000 euros e nas condicións habituais con Facenda, nas outras en función da demanda. O cuarto punto que pedía era a revisión dos convenios marco, o convenio máis conflitivo –que era o de Alemaña– xa se revisou no ano 2012. E, finalmente, que, de haber recursos na Administración, se resolvesen desta maneira. Isto non é necesario unha vez que o Goberno reformou a Lei do IRPF e foi máis alá porque incluso devolve e non cobra os xuros. Polo tanto, eu creo que o Goberno respondeu, entre outras cousas, porque a Xunta apertou nesta cuestión e, ademais, a Xunta –como dixo o conselleiro– non só apertou a Axencia Tributaria senón que, á súa vez, facilitou medios persoais, materiais e humanos para poder atender, con eses 26 funcionarios –que son a metade–, un total –e digo a cifra que acaba de mencionar o conselleiro– de case 10.000 persoas afectadas que foron atendidas. E lembren que o dato que din de persoas afectadas polo problema, de acordo coas cifras oficiais que dixo o ministro, é de 11.500, co cal quere dicir que a maioría dos afectados en Galicia, unha maioría de 10.000 sobre 11.500 foron atendidos na Axencia Estatal Tributaria, e a metade deles por persoal que aportou a Xunta. Eu creo, señorías, que politicamente fixemos moito e fomos sensibles a esta cuestión. Os emigrantes retornados non son tratados como defraudadores, a proba é que non teñen que pagar nin recargo, nin sequera xuros de demora, nin están a recibir sancións. Hai un período de regularización aberto e a Xunta deulles apoio material. Na actualidade tributan igual que se tramitaran no seu día –é dicir, igual que o terzo que si tributou no seu día–, e tributan igual que calquera residente español que tamén está suxeito á obriga de declarar ou non en función do número de rendas que obtén ou do valor delas, ou da retención que se lle practicou a cada unha delas. Pero tamén é certo que quedan cousas por facer e non todas as actuacións se fixeron ben. Nós criticamos especialmente as actuacións da Axencia Tributaria cando a reforma do IRPF estaba en trámite, tamén nun debate suscitado neste Pleno como consecuencia dunha proposta de reforma da Lei do IRPF. E eu creo que hai que seguir, especialmente apoiando aqueles que perciben pensións que comportan unha dedución ou unha menor tributación como consecuencia do recoñecemento dunha invalidez no país de orixe. E, evidentemente, teremos que seguir atentos ao tema dos prazos para que non se reabra un problema que debería de estar basicamente resolto coas decisións adoptadas. Eu creo, señorías, que se comparamos a situación actual coa de hai varios meses...
Vaia rematando.
...certamente podemos afirmar que esta Cámara reaccionou, que o Goberno reaccionou e que conseguimos que o problema, se non na súa totalidade, estivese grandemente resolto. E por iso agradecemos a actitude do conselleiro de seguir pelexando para que se resolva completamente e animamos a seguir prestando apoio aos emigrantes retornados que o precisen. Moitas grazas.
Moitas grazas, señor Puy. Rolda de réplica. [[Pausa.]] Señora Paz Franco.
Grazas, señora presidenta. Señor conselleiro, non sei se o frío que nos invadiu tivo algo que ver, pero non lembro ter escoitado que xestións concretas fixo a Xunta de Galiza dende o 5 de maio até agora para lograr que se cumprise o acordo aprobado por este Parlamento. En caso de que fixeran algunha xestión, se a fixo vostede directamente, se nos pode contestar que lle dixeron exactamente no Ministerio ou se, simplemente, se limitaron a mandar unha carta, ou se temos algunha expectativa de que isto se poida resolver antes do día 30. Ou, no caso contrario, se non pode resolverse antes do día 30, e dada a manifesta inxustiza, discriminación, que supón que persoas que non teñen obriga de tributar teñan que facelo e que, despois, para exercer os seus dereitos, teñan que litigar contra a Axencia Tributaria, que en moitos casos esas persoas incluso teñan que acudir a préstamos para poder facer fronte a unhas obrigas tributarias que, en realidade, non son obrigas, senón caprichos da Administración Tributaria..., para que se poida facer xustiza con estas persoas, se se prevé algunha posibilidade de ampliación nese prazo. Porque vostede dixo, literalmente, que o presidente da Xunta de Galicia se converteu no máximo valedor dos emigrantes retornados, que mesmo llo trasladou ao Goberno do Estado, que non estaba disposto a dar un paso atrás. ¿Que significa non estar disposto a dar un paso atrás? A min gustaríame que esas grandes declaracións retóricas –non está aquí o señor experto en retórica de onte– tiveran algunha concreción práctica e que nos diga en que consiste para o presidente da Xunta de Galiza, ao seu xuízo –porque non sei se falou desto con el–,lle concrete que significa exactamente non dar un paso atrás. ¿Que significa? ¿Que lles dicimos a estes centos de persoas que estaban aquí esta mañá? E ás que non estaban por circunstancias diversas pero que tamén se están mobilizando nas comarcas e que están profundamente preocupadas por esta situación, ¿que lles dicimos? ¿Cal é a concreción de non dar un paso atrás por parte do presidente da Xunta de Galiza?. Porque mire, señor conselleiro, vostede tamén recoñeceu aquí que era imprescindible que os emigrantes tiveran unha información veraz, fiable, e que non prexudicase os seus intereses. Mire, ¿que lle dicimos a unha emigrante retornada cunha pensión de Alemaña que estaba aquí fóra esta mañá e me preguntou: "Eu teño unha pensión de Alemaña, segundo o artigo 19 non teño que declarar até o 2013, o día 30 remata o prazo, ¿que fago?" Vostede, se lle quixera trasladar unha información veraz, ¿que lle diría? Pregunto, porque eu non souben que dicirlle. Señor Puy, ¿que lle dicimos a ese 68 %, segundo os datos do señor ministro, que si que tiñan realizadas as súas declaracións, ou que as realizaron despois de que empezase esta campaña de acoso por parte da Axencia Tributaria no ano 2013 e que, por exemplo, non tiñan que ter feito? Porque claro, eu xa sei que a estatística é o que é, pero eu voulle dicir que no cen por cento dos casos nos que eu fixen comprobacións –só foron dous, ¿eh?, porque non teño xestoría e non me dedico a isto profesionalmente–, pero fixen comprobacións en dous casos de emigrantes que fixeron as declaracións correspondentes ao 12 e ao 13, por exemplo nos dous casos eran 12 e 13, que tiñan invalideces, que os obrigaron a facer as declaracións e que resulta que agora, nestes días precisamente, veñen de ter que presentar unha reclamación por ingresos indebidos, porque non tiñan que tela feito, porque agora a Seguridade Social si que lle recoñece esa invalidez. ¿Cantos dese 68 % estarán incursos nesa mesma causa e pagaron sen ter que pagar, sen ter a obriga de pagar, e aínda hoxe non o saben? Señor conselleiro, non hai xurisprudencia, claro, non hai xurisprudencia, porque, para que haxa xurisprudencia, algunha das partes, neste caso a que perde, debería presentar un recurso de casación, e, claro, a Administración tributaria non presenta o recurso de casación porque sabe que, probablemente, no tribunal supremo si que perda e despois non lle queda máis remedio que aplicalo de oficio. Polo tanto, poderiamos dicir que a Axencia Tributaria está realizando unha actuación e un uso torticeiro do seu dereito a non presentar recurso de casación. Porque, se non presenta recurso de casación, enténdese que é porque asume o contido das sentenzas, e non para seguir mangoneando os dereitos dos emigrantes retornados.
Moitas grazas, señora Paz. Moitas grazas.
Por iso, señor conselleiro...
Moitas grazas, señora Paz.
...eu pídolle que, por favor, tomen este asunto en serio, e que non dar un paso atrás significa ou que se resolve antes do día 30 ou que se amplía o prazo.
Moitas grazas.
Máis....
Ten a palabra o conselleiro de Facenda, don Valeriano Martínez.
Grazas, señora presidenta. Señorías, tres temas, en concreto, que me gustaría falar nesta segunda miña intervención. En primeiro lugar, a última reivindicación que se nos fixo chegar por parte do colectivo de emigrantes retornados, en varias reunións mantidas, antes e despois –como algunhas das persoas que aquí tamén interviñeron coñecerán, porque tamén coñecen outras cousas, supoño que esas tamén– en materia de recoñecemento automático das incapacidades obtidas en terceiros países. Hai escasamente tres semanas tivemos a última reunión con eles, con todos os que se acercan a nós para falar destes temas –con todos os que se acercan, volvo repetir– e solicitámoslles a información necesaria para saber o número de afectados para poñer a traballar e, nestes momentos, estamos á espera de que se nos remita esa información. ¿Por que? Porque, deses contactos que anteriormente se falaba das nosas relacións coa Administración central, neste caso co Instituto Nacional da Seguridade Social, se nos transmitía que, a finais do mes de abril, en relación con este tema de incapacidades, se emitiran, dende o 2014 –leo– ata case finais de abril, 122 solicitudes, das cales os ditames emitidos foran 57, as solicitudes de voltas por carencia de información, 49, e os ditames en trámite, 16. A partir destes datos é cando, en relación con determinadas posicións por parte do INSS e da Axencia Tributaria, non podiamos deixar máis que de actuar, de actuar tanto a Consellería de Traballo como a Consellería de Facenda, poñéndonos a disposición para tratar de axilizar, dunha maneira o máis rápida posible –e incluso, nestes sete días que faltan, polo volume do que estamos a falar, sería relativamente fácil–, ¿tratar de que?, de acompañar e colaborar con estas persoas para que, dunha maneira clara, puideramos completar esa documentación provocando unha posición por parte do INSS chegado o momento. Que, saibámolo todos, tampouco remata con este 30 de xuño o tema das incapacidades, senón que incluso facilitar a nosa colaboración para as próximas actuacións que se poidan ter, porque o problema das incapacidades xorde de dúas cuestións: por unha parte, hai incapacidades que non son directamente equiparables ao sistema que temos en España, e, por outra parte, hai documentación que é moi antiga, que necesita nestes momentos un certo labor de actualización. Para todo iso, desde a Consellería de Facenda e, en primeira derivada, da Consellería de Traballo e Benestar, creo que é a forma correcta para prestarlle este tipo de atención a estes colectivos. Polo tanto, creo que ese tema incluso non remata o día 30, senón que podemos seguir falando dese tema, tratando de colaborar coma sempre fixemos. Pero tamén o que se nos traslada por parte dos colectivos –de novo, volvo repetir, daqueles que queren vir falar con nós– está o tema dos aprazamentos, o aprazamento que, con carácter xeral –xa o describiu moi ben na súa intervención o señor Puy–, pero que dende o Goberno da Xunta instamos a que ese aprazamento sexa de 4 anos e que permita facer máis levadeiras as obrigas tributarias que se poidan, en cada caso, derivar da individualización desas obrigas que comentei hai un momento. Pero tamén instamos o Ministerio a que axilice todas as devolucións pendentes no tema de emigrantes retornados nese concepto tanto de multas, como sancións, como de recargas. O prazo está a piques de rematar, pero animo a todo aquel que aínda non o fixera a que o faga, e reitero a colaboración, como non pode ser doutro xeito, como fixemos, facemos e seguiremos facendo, a través da nosa Axencia Tributaria. Sempre –e non suficientemente– poñemos en valor o moito que logramos entre todos –vostedes, nós, o Goberno– en materia tributaria respecto de emigrantes retornados; porque, poñamos en valor a Lei 16/2014, con este período de regularización tan importante e que tantas veces tendemos a esquecer. Sempre dixemos que non estabamos de ningún xeito ante un colectivo defraudador. E, permítame unha cousa, señora Iglesias, cando interviña facía determinados discursos, determinadas persoas que estaban en Bremen, que me merecen todo o meu respecto. Este que lles fala incluso un pouquiño máis de anos, pero neste caso non era en Bremen, senón en Hannover, onde meu pai estivo dende 1962 ata 1997. É dicir, que, polo tanto, determinadas leccións, pouquiñas de todos. Polo tanto, como lles dicía, a Xunta sempre mantivo un compromiso activo con estes colectivos, e proba diso son os...
Moitas grazas, conselleiro.
...os datos que se acaban de dar, dos cales estamos plenamente convencidos de que nos marcan a liña para seguir camiñando. Porque hai que escoitar, colaborar...
Moitas grazas.
...e axudar e non tanta axitación, mobilización e propaganda. Moitas grazas. [[Aplausos.]] Interpelación do G.P. dos Socialistas de Galicia, sobre a valoración do Goberno galego dos resultados da política seguida en materia de Administración local
Ten a palabra, para formular a interpelación, don José Luis Méndez Romeu, do Grupo Parlamentario Socialista.
Señora presidenta. Señor conselleiro, quedo un pouco impresionado polas verbas que se acaban de escoitar referidas ás persoas que esta mañá tiñan que manifestarse logo de anos agardando unha resposta positiva do Goberno, que incumpriu os seus compromisos nesta Cámara. Señor vicepresidente, as eleccións municipais do pasado mes certificaron o rexeitamento masivo das políticas urbanas levadas polo seu Goberno en Galicia: un terzo dos seus electores das áreas urbanas déronlles as costas. En consecuencia, dos 22 concellos galegos que pasan dos 20.000 habitantes, vostedes soamente gobernarán en 6; e, se ampliamos o foco e observamos os concellos que pasan de 10.000 habitantes, que son 57, só en 15 haberá un alcalde popular. É un resultado dabondo claro e xeneralizado, indica o rexeitamento da política xeral, económica e social, pero tamén recolle a ausencia de políticas urbanas, unha característica histórica do Partido Popular de Galicia. Hai unhas semanas, na sesión de control lembreille ao presidente da Xunta os seus compromisos co municipalismo, todos incumpridos, dende a nova lei de administración local prometida, ata a modificación da planta municipal con procesos de fusión xa abandonados. Agora, de xeito apresurado e improvisado, cada semana descobren algo que facer, van actuar contra os desafiuzamentos, só no ano pasado en Galicia foron 2.500, vostedes non se enteraron, atenderon 43 casos aínda que anunciaron 500 vivendas dispoñibles. Agora rectifican; aínda que tarde, benvida sexa esa rectificación. E aínda sería mellor se foran quen de falar cos concellos e de coordinar as políticas. Vai contra o seu estilo autoritario, pero é imprescindible cooperar, pois as políticas de solo e vivenda teñen unha dimensión local evidente. Durante os últimos anos este grupo introduciu no debate parlamentario, en máis de 10 ocasións, a inexistente política de vivenda social. Vostedes, insensibles, rexeitaron todas as nosas propostas, pero a política de vivenda foi eliminada sistematicamente da acción do Goberno. En seis anos deixaron sen executar 267 millóns de euros, agora anúnciannos que aquí tamén van rectificar. Como están rectificando para minorar as actuais taxacións dos inmobles: durante os anos peores da crise mantiveron as cifras máis altas para incrementar a recadación malia a caída xeral dos prezos do mercado. Un fenómeno de avidez recadadora que xa foi denunciado aquí. Tamén agora se lembran dos bancos. No seu momento vostedes desprezaron a situación dos activos inmobiliarios nas mans da banca, elixiron traspasalos á Sareb, que inmediatamente os adxudicou a fondos voitre como Cerberus e Apollo. Así, en moitos casos vivendas pagadas con créditos públicos foron malvendidas a fondos especializados en capitalizacións inmobiliarias, previo desafiuzamento dos inquilinos. Vostedes evitaron a constitución dun patrimonio público de vivenda social, que sería, ademais, un estabilizador do mercado, e deseñaron unha operación ruinosa para o interese público. Unha actuación cando menos inmoral, con 50.000 desafiuzamentos anuais en España. Nas próximas datas, por certo, testaremos de novo o seu compromiso coa vivenda social. Presentaremos unha proposta máis de impulso da vivenda e agardamos con interese coñecer o sentido do seu voto. A súa principal estratexia cos concellos foi de acoso. O Goberno central quería reducir o gasto público local, quería suprimir milleiros de concelleiros e retirar competencias en favor das deputacións. Fixeron unha lei pésima, crearon tal problema que a norma tivo que ser desactivada, pero deixaron pendentes os problemas que viamos na interpelación desta mañá. A precariedade laboral na prestación de servizos quedou instalada especificamente nos servizos de benestar. As súas grandes innovacións, como o custo estándar e a avaliación de servizos, a día de hoxe seguen no caixón de ideas enxeñosas pero inútiles. Como pasou á historia o seu magno proxecto de fusión de concellos. Estaba chamada a ser unha iniciativa punteira en España e rematou abandonada no faiado dos mobles vellos. E aínda temos o esperpento da área metropolitana de Vigo, a primeira de Europa que non conta coa metrópole. Quizais querían perder rotundamente as eleccións en Vigo. Unha vez que o conseguiron haberá que comezar a falar respectuosamente coa metrópole viguesa, ter en conta as súas demandas e reordenar a actuación da Xunta, agás que non entenderan a mensaxe das urnas e queiran porfiar en marxinar, en servizos e mais en investimentos, o primeiro concello galego. [[Aplausos.]] Claro que, para propoñer políticas metropolitanas, hai que basearse no empuxe económico e no dinamismo social das cidades, e superar a visión administrativa das competencias. ¡Pero se o mellor exemplo de España está no proxecto metropolitano de Bilbao, que mesmo integra a iniciativa privada, e onde os froitos son espectaculares! Vostedes rexeitaron integrar os transportes urbanos e interurbanos nunha única oferta que puidera superar os atrancos actuais. En Galicia o transporte público urbano perdeu, só no ano pasado, 10 millóns de pasaxeiros, un 17 %, cando en España medrou, no mesmo tempo, un 3 %. Porque a estrutura actual das concesións non se corresponde coas necesidades de mobilidade da xente. Non hai servizos integrados urbanos e interurbanos, non hai servizos axeitados aos grandes polígonos empresariais, nin ás universidades nin a outros focos de atracción, sexan asistenciais, como os hospitais, ou de ocio. ¿Sabe vostede, señor vicepresidente, o que ten que facer un estudante universitario que viva na periferia dunha das grandes cidades e queira ir en transporte público ao campus? Absolutamente inviable. A súa resposta nestes anos foi prorrogar as concesións por dez anos, en contra das directrices comunitarias, e paralelamente non facer nada relevante. Porque non abonda co billete único e as marquesiñas novas, cómpre adaptar liñas e frecuencias á demanda e superar os límites das concesións. E tamén aquí abundan exemplos de boas prácticas en España. Non houbo actuacións relevantes na rexeneración do tecido urbano en cooperación cos concellos, nin houbo cambios na prestación de servizos. Un exemplo: fronte ás tendencias europeas, a incineración segue a ser a única alternativa de tratamento de residuos que vostedes contemplan. Algo dificilmente compatible cunha cultura crecente medioambiental. Ademais, incrementaron desproporcionadamente as taxas por tratamento de residuos aos concellos e, subsidiariamente, aos veciños, sen diálogo e sen previsión de incrementar o tratamento. Así, hoxe unha fracción crecente dos residuos están sendo enviados a vertedoiros sen previsións de plans de futuro. E de xeito provocador vostedes periodicamente invitan os concellos desconformes a ir a outro sitio. ¿Acaso están pedindo que xurdan de novo e se multipliquen os vertedoiros? As solucións necesarias tamén aquí implican a cooperación das administracións. En canto ás deputacións, vostedes anunciaron unha estratexia de unificación de prioridades entre deputacións e Xunta, sen resultados ata hoxe. Señor vicepresidente, iniciamos unha nova andaina nos gobernos locais; cambiaron moitos pero os problemas son os mesmos. A dúbida é cal vai ser a posición da Xunta nesta nova andaina. ¿Vai haber unha etapa de diálogo e de cooperación ou van seguir instalados no distanciamento e na incomprensión? Señor vicepresidente, a Galicia do futuro é unha Galicia que, como estamos vendo, está a concentrar aceleradamente a súa poboación nun número determinado de concellos. As solucións non van vir por medidas administrativas de modificación da planta ou por medidas baseadas na repartición das actuais competencias. Terán que vir, como está a ocorrer en toda a Europa da nosa contorna, mediante as solucións de cooperación, mediante as solucións de integración e mediante unha visión distinta do que é o papel de cada administración no tecido urbano. Máis nada nesta quenda.
Grazas, señor Méndez Romeu. Resposta do vicepresidente e conselleiro de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza.
Bos días, señorías. Señor Méndez Romeu, entendo que me fai esta interpelación porque, como vostede di, e é certo, acaba de haber eleccións e empeza unha nova andaina na Administración local. Co cal entendo que hai que preocuparse pola Administración local cada catro anos e vostede me vai facer esta pregunta cada catro anos. Bueno, non sei onde estará cada un, pero creo que da Administración local hai que preocuparse non cada catro anos senón facer unha pregunta cada vez que empeza unha nova etapa. Está ben, pero isto hai que levalo día a día e vostede foi responsable da Administración local –agora falaremos diso tamén– pero creo que a verdade é que é a primeira vez, e eu agradézolle que se interese pola Administración local e polas relacións da Xunta coa Administración local, cando menos nesta lexislatura. Dime que a razón é que temos que cambiar porque houbo un rexeitamento masivo nas áreas urbanas das políticas do Partido Popular. Bueno, mire, eu, vendo que son vostedes irrelevantes en Pontevedra, irrelevantes en Ourense, irrelevantes en Santiago, irrelevantes na Coruña, con cambalaches en Lugo para non ser irrelevantes, en Ferrol tamén irrelevantes pero entraron no goberno, en Vigo non son irrelevantes, xa llo recoñecemos dende o primeiro momento, pero creo que aí vostedes teñen pouco que dicir ao seu alcalde... Se hai un fracaso nas sedes urbanas vostedes terían que mirar para vostedes mesmos antes de pensar como lles foi aos demais. Como non queren mirar, pois supoño que na seguinte vez seguirán igual ou peor. Nós si que miramos, nós si que queremos reaccionar e, polo tanto, si que queremos facer cousas. Vostede pregúntame por un balance xeral, fai unha serie de exposicións xerais que teñen que ver coa relación da Xunta cos concellos e despois fai unha pregunta concretísima, que é que valoración fai a Xunta de Galicia respecto da nosa política no tocante á Administración local. Pois mire, eu agardo que sexa mellor da que fixo a Fegamp –presidida, por certo, por un alcalde socialista– a última vez –podía haber bastantes máis, pero a última vez– que se pronunciou, a requirimentos de vostedes, cando vostede, por certo, era responsable da Administración local. Dicía no último informe da Fegamp, que é outubro do ano 2008 –no último informe antes das eleccións do ano 2009–, dicía que se estaba producindo unha intolerable concentración de potestades no poder autonómico, que lesiona claramente a autonomía local e que parece –opinión da Fegamp, insisto, presidida por un alcalde socialista–, parece que a intención do Goberno autonómico é converter os poderes locais en simples, e seguramente incómodos, colaboradores da Xunta de Galicia. Eu, dende logo, esta valoración... ¡vaia balance glorioso, señor Méndez Romeu!, tendo en conta que, ademais, tiñan 2.000 millóns de euros máis no orzamento. Eu, dende logo, nin quero este balance nin esta relación cos concellos para o meu goberno, nin agardo que sexa así. Esa mesma pregunta de qué valoración fai lla fixo vostede, efectivamente –vostede o dicía na súa intervención–, ao presidente da Xunta de Galicia e el xa lle dixo a nosa valoración, por certo, e por suposto, sempre mellorable, como non podía ser menos. En xeral cremos que é positiva, nun momento especialmente difícil no que, efectivamente, non só é cuestión de cartos, por suposto, é cuestión de plantexamentos, de ideas, de apostas administrativas para variar moitas cousas, pero tamén é cuestión de ter recursos para axudar os concellos. E, dende logo, non podemos esquecer en ningún caso que este goberno, dende o ano 2009, tivo 2.000 millóns de euros máis e, polo tanto, unha parte importante tamén para poder atender os concellos. Pero con todo isto, señor Méndez Romeu, mantivemos o Fondo de cooperación local, que creo que é moi importante. Aquí falouse moito da pouca axuda aos concellos de Galicia por parte da Xunta. Mire, se seguiramos o seu modelo teriamos que ter baixado 5 millóns de euros cada ano, é dicir, 23 millóns de euros neste período, de acordo co modelo que vostedes nos deixaron, que dixeron que era o que valía, o que había que aplicar, as porcentaxes, respectalas. Xa as respectamos, e aínda así fomos compensando para que non se producira esa merma de 21 millóns de euros. Creamos tamén –cando se fala de poucos recursos e que diminuíron os recursos da Xunta de Galicia non é certo– o Fondo de Compensación Ambiental. Por fin os concellos se poden beneficiar da riqueza eólica. Ata o de agora vostedes falaron moitísimo, dixeron moitísimas cousas, mesmo esta mañá, pero os concellos non recibían absolutamente nada. Recibiron, señor Méndez Romeu, 137 millóns de euros durante estes anos, que van directamente a investimentos medioambientais nos concellos galegos, moitas veces xestionados por eles directamente. Tratamos tamén –e creo que iso é cultura administrativa de relación e de cooperación– de simplificar todo o que ten que ver coa tramitación entre Xunta e concellos, unificalo, darlle máis transparencia. E creo que en algo acertariamos cando o Tribunal de Cuentas do Estado dixo que os concellos galegos estaban entre as entidades locais máis cumpridoras de España, cunha porcentaxe de rendición de contas 10 puntos por enriba da media estatal. Creo que algo terían que ver os cambios que se introduciron de común acordo entre a Xunta de Galicia e os concellos. Fixéronse moitas liñas de subvención novas. Respectamos, por suposto, todas as que vostedes deixaron, as que vostede deixou, por suposto. Non fixemos o que fixeron algúns dos seus compañeiros de goberno cando chegaron, que directamente suprimiron moitas das subvencións, simplemente porque non eran da cor política que eles pensaban que lle conviñan, e fixemos moitas ordes novas. Sen sectarismos, sen ver a cor política, como se vía –e os números creo que non poden enganar a ninguén– durante os anos do bipartito. E creo que hai cifras, como as da Deputación de Lugo, por exemplo, que sempre o dixemos, e creo que tamén é ese un modelo de relación entre deputación e concellos claramente mellorable. Non pode ser que un número moi pequeno de concellos se leve unha parte enorme dos recursos dunha deputación e resulta que ese número pequeno de concellos é do Partido Socialista, e esa parte enorme de recursos da deputación estánselle detraendo á maioría dos concellos, que son do Partido Popular. Creo que iso tamén é relación, iso é transparencia e son cousas que non deberían pasar. ¿Melloramos a relación noutras cousas? Por suposto. Incorporáronse á Lei do solo as alegacións que defendeu a Fegamp. A Fegamp non tivo que dicir que estabamos intentando invadir as súas competencias e que eran colaboradores incómodos, como dicían de vostedes. Asumiuse, por certo, a xestión de 72 centros de saúde. Dígoo porque esta mañá se dicía que se empobreceron os recursos sociais. Vostedes fixeron un pacto local no ano 2006 que nós aplaudimos, e dixemos que ese era o camiño, pero había que desenvolvelo. Pero o certo e verdade é que chegamos ao ano 2009 e había cero centros de saúde transferidos dende os concellos á Xunta de Galicia. Non había ningún, estaban alí os centros de saúde, seguían xerando gastos, pero a Xunta de Galicia, cuns orzamentos –insisto– moito maiores dos que nós tiñamos, non asumira ningún. Racionalizouse a Axencia de Servizos Sociais. Non pode ser facerlles firmar aos concellos un convenio onde din que teñen que asumir o 30 %, nunca detallarlles en que convén e que se vaia xerando esa débeda e ao final ter que vir arranxalo nosoutros. Iso xa está racionalizado, condonouse unha parte moi importante –case o 50 %– a moitos concellos e agora está asegurado un modelo estable de prestación de servizos sociais entre a Xunta e os concellos. Pactouse tamén coa Fegamp o mapa de emerxencias de Galicia, que se dotou, por certo, este ano de moitos máis medios. Puxéronse en marcha... vostede referíase aos plans de transporte metropolitano de Galicia. Oia, non é certo. Por suposto que é mellorable, por suposto que é o transporte algo dinámico e, por suposto, que hai que seguir desenvolvéndoo. Pero, mire, é moi difícil cando un concello, por exemplo, como o de Vigo non quixo entrar simplemente co argumento de que se ían beneficiar igual e a solidariedade entre concellos non ía co Concello de Vigo, e, polo tanto, que pagaran os veciños do resto dos concellos o desprazamento dos veciños de Vigo. Así é moi difícil chegar a acordos, pero chegaremos igual. Por certo, vostede falaba da área metropolitana. ¡Benvido sexa por fin! A ver se é certo, a ver se é certo o espírito de colaboración do alcalde de Vigo na súa posición, manifestada publicamente, de desenvolver a lei da área metropolitana. Oia, desenvolveuna a Xunta de Galicia, impulsouna e aprobouna. Despois o Concello de Vigo non quixo darlle para diante. A ver se agora este novo posicionamento do alcalde de Vigo serve para que se desbloquee e serve para que se presten de verdade servizos metropolitanos. Ninguén cre máis na prestación de servizos metropolitanos –que é como dicir, señor Méndez Romeu, na prestación de servizos de xeito conxunto entre a Xunta de Galicia e os concellos, pero todos traballando en común– ca este goberno. A ver se é certo que esta vez si que vai e a área metropolitana de Vigo, a primeira de Galicia, pode ser unha realidade. Non se trata, señor Méndez Romeu, de dicir que vostedes non fixeron absolutamente nada e de que nós o fixemos todo. Oia, isto tería que ser un proceso. Teriamos que coller cada un o que fixo o anterior e ir desenvolvéndoo para seguir cara adiante; e por aí deberiamos tirar. ¡Claro!, se vostede nega que nós fixemos absolutamente nada, eu téñolle que dicir que onde están os seus avances. Volvo ao Pacto local: ¿onde está aquilo que se dixo, que nós aplaudimos e ao que lle demos un voto de confianza?; ¿onde está o mapa de emerxencias de Galicia e os grupos municipais de intervención rápida, que vostedes prometeron asumir en catro anos e pasaron catro anos e non se asumiu absolutamente nada?; ¿onde está un verdadeiro mapa de servizos sociais que permitira asegurar a sustentabilidade deses servizos en colaboración entre os concellos e a Xunta de Galicia? Non se fixo absolutamente nada diso, non se fixo nun momento en que había moitísimos recursos para poder facelo. Fálame vostede das fusións. Oia, nós xa sabemos o que pensa vostede das fusións: non as queren. Coa boca pequena din que si, que é moderno, porque saben que a xente, en xeral, está de acordo con, polo menos, considerar ese procesos, pero despois fan todo o posible para boicotealo. Acaban de demostralo poñéndolle paus nas rodas á primeira fusión que se fixo, non en Galicia, en toda España. Menos mal que os veciños de Oza-Cesuras parece ser que teñen outra opinión diferente á de vostedes e cren que a fusión foi ben, foi para adiante. Acaba de obter o alcalde de Oza-Cesuras unha maioría absoluta clarísima, fronte aos seus postulados, que, se foran certos, supoño que levarían a un arrase daqueles que non querían a fusión. Polo tanto, imos seguir, queiran vostedes ou non, porque cremos nese novo mapa, porque cremos que ese é o futuro, facéndoo voluntario, estimulándoo e chegando a acordos. Algúns dos seus alcaldes e alcaldes doutros partidos políticos que non son do Partido Popular dixeron en campaña electoral que crían nese modelo, que crían que había que ir por aí. A ver se agora esas propostas en campaña se manteñen. Dende logo, a Xunta de Galicia vai estar aí e espero que estean vostedes. Falaremos na réplica tamén da nosa colaboración coas deputacións; non, desde logo, co sectarismo que mostrou a Deputación de Lugo durante estes anos. E aproveito aquí para lanzar unha man tendida, agora que, como di vostede, empeza unha nova etapa. É certo, pero non é acordarse cada catro anos, empeza unha nova etapa e a Xunta de Galicia, goberne quen goberne, terá que colaborar cos concellos, terá que colaborar coas deputacións e agardo que, por riba de cores políticas, este ofrecemento de colaboración se teña en conta en beneficio dos veciños e veciñas de Galicia. Moitas grazas.
Grazas, señor vicepresidente. Grupo Parlamentario Mixto. Señora Martínez.
Boa tarde a todas e a todos. Boa tarde, conselleiro. Acaba vostede de dicir aquí que os alcaldes menten, incluídos os alcaldes do Partido Popular. Todo é mentira, a Administración local nunca funcionou mellor, nin tivo máis cartos, nin máis medios para atender a poboación, e os alcaldes e alcaldesas son todos uns mentireiros neste país. Os concellos galegos acusaron a crise económica, pero a Xunta, o Goberno central e as deputacións seguiron aplicando as mesmas receitas e mirando para outro lado. É máis, afogaron aínda máis os concellos. Todos estes anos houbo un desleixo da Xunta cos principais temas que afectan as corporacións locais, ademais dunha discriminación crónica dependendo de quen gobernara en cada concello, e os recortes que viñeron coa crise. E non o digo eu, dino municipalistas tan destacados como Xaquín Álvarez Corbacho, que acaba de poñer en evidencia no seu último libro, Educación democrática ou barbarie, os métodos da vella política do caciquismo que intercambia favores por votos, como temos todos coñecido neste país, e denunciado e visualizado en imaxes máis dunha vez na televisión; evidentemente, non na televisión pública galega. Só nesa tradicional liña de traballo do Partido Popular cobra sentido o reforzo do poder das deputacións a través do Goberno central, sen que a Xunta, a día de hoxe, achegase a actualización da Lei de Administración local de Galiza. O desleixo principal do Goberno da Xunta preséntase con total claridade nas partidas económicas dos orzamentos da Xunta de Galiza para atender os concellos dende que o PP volveu gobernar no 2009. Nas transferencias destinadas aos concellos do Fondo de cooperación local e das transferencias dos concellos para atender distintos servizos contrástase unha forte baixada. Pero tamén hai deslexo crónico cando a Xunta non asume os custos de servizos prestados impropiamente pola Administración local ou na apertura doutros novos. ¡E claro!, van case dúas lexislaturas desde que se asumiu este reto a través do Pacto local. Xa non falamos de novos centros para a infancia, novos centros de saúde, novos centros para a atención á terceira idade, nos que a xestión do Partido Popular está ausente cando máis falta fai, precisamente cando máis se lles recortou o campo de acción aos concellos nestes eidos. Outro tanto, se avalamos como vai a loita contra o lume forestal ou os incendios en edificacións confirma mos outra vez este desleixo. Hoxe –creo que foi, ou onte, xa non recordo– falamos, precisamente, destas deficiencias nos servizos antiincendios. ¿Saben onde lles falta desleixo? No camiño cara á privatización oligopólica dos servizos municipais. Aí si que poñen interese en privatizar todo o que son servizos públicos. Para isto ben que se apuran en depositar o poder na xestión dos servizos municipais de concellos de menos de 20.000 habitantes nas deputacións provinciais. Dentro duns poucos anos, se os deixamos ir, podemos ter un núcleo pechado de empresas privadas controlando o nicho do negocio do ciclo da auga ou do tratamento do lixo. Ao meu entender, trátase dunha total irresponsabilidade, porque xa vemos en que acaba un exemplo como o de Sogama. Na suba do canon de Sogama non lles deron sequera ás entidades locais, titulares das competencia sobre a recollida e o tratamento de residuos sólidos urbanos, a oportunidade de seren oídas. Ademais, vulnérase, a través dunha lei singular ou de caso único, o dereito á tutela xudicial efectiva das entidades locais. ¿De verdade que non os pon rubios que o Constitucional estea estudando a probable inconstitucionalidade da subida do canon imposta pola Xunta de Galiza? ¿É este o modelo que ensaian para poñer ao servizo do lucro empresarial os diferentes servizos públicos municipais de centos de concellos? A seguinte cuestión é a discriminación. Entendo que a discriminación vén derivada do fervor partidario. Así, o Fondo de cooperación local segue conxelado, en vez de incrementarse co fin de achegar capacidade de investimento e autonomía aos concellos. ¡Claro que esta aspiración do pacto local ficou no tinteiro! É máis, a Xunta encastélase ano tras ano nas transferencias cada ano máis minguadas que as consellerías reparten con criterios absolutamente discrecionais ano tras ano, especialmente nos anos electorais coma este. Entón, en prol da transparencia, ¿non pensaron algunha vez que as corporacións beneficiarias das subvencións, especialmente en ano electoral, rendesen contas no Parlamento sobre eses fondos que se lles achegan partidariamente; para que os utilizan? Porque, en principio, utilízanse, unica e exclusivamente, para darlle publicidade ao Partido Popular. Ademais, o Goberno débelle ter especial reparo á participación dos concellos na xestión dos servizos porque, coa escusa da eficiencia, liquidaron con apuro a participación dos concellos na Directiva do Consorcio de Servizos Sociais. E non falemos da elaboración da Lei do solo, ou da aplicación da normativa urbanística, para a que a Xunta ignora os concellos pero obrígaos a ser eles os que actúen. Xa tamén, como última cuestión, os recortes. Imos poñer un exemplo que cualifica a política local de emprego de anecdótica desde que o Partido Popular ocupou o poder nun tándem Xunta-Goberno central. En 2009 había 75 millóns de euros para contratacións de persoas desempregadas en programas de cooperación e para desenvolvemento local a través de axentes de emprego, achegados polo Goberno galego e polo Goberno central. En 2012 a Xunta reduce a súa achega a soamente 330.000 euros. Logo, Rajoy, imitando a Feijóo, e o Estado reducen a transferencia a 553.198 euros. De 75 millóns a algo menos de un millón en total. De poder contratar máis de 7.000 desempregados e desempregadas durante seis meses a poder contratar 14. Paralelamente, elimináronse os instrumentos de políticas locais de emprego, os axentes de emprego e as iniciativas locais. Dende a nosa óptica e logo dos cambios producidos no último ámbito local, apostamos pola creación dun Fondo galego de cooperación local, para crear un plan para garantir ingresos mínimos xestionados desde os concellos. Só os concellos poden complementar de xeito transparente a certificación das circunstancias de exclusión e gran precariedade social e laboral, especialmente na consideración das persoas dependentes. Cooperar coa Fegamp nun plan municipal contra a pobreza enerxética que evite o corte de subministración dos fogares, cousa que vostedes negan constantemente a pobreza enerxética do noso país. Iso si, son especialistas en inventar fórmulas para non nomear o que existe. Ademais, a Xunta debería de colaborar ao uso do transporte público colectivo: autobús, tren de proximidades ou, por exemplo, o transporte de ría, e desincentivar o uso do transporte privado. Hai unha clara intención de non facelo por parte da Xunta, sobre todo o que é no transporte ferroviario. Eu non sei que problema teñen vostedes co transporte ferroviario, pero o caos que hai montado no noso país é de estudo. Dende logo, se o que queren é cargarse o transporte ferroviario téñeno clarísimo. Hai algo tan fácil como que non teñen sentido agora eses trens que tardan hora e media dende Vigo ata Compostela, cando temos un tren máis rápido. E o único que hai que facer son trens de proximidade dende as vilas que non teñen, onde non para o tren rápido, ata onde para. De Redondela a Pontevedra, trens cada cuarto de hora, ou, polo menos, cando chega o tren rápido. E elimínanse un montón de problemas, un montón de tráfico. Pero a vostedes o que realmente lles interesa é darlles ganancias aos grandes oligopolios dos carburantes e, ¡como non!, a Audasa, a quen están alimentando a base de roubar ao pobo galego o diñeiro. Porque xa me dirán para que queremos a obra que se está facendo na ponte de Rande. Dende logo, os vigueses e viguesas non a pedimos. ¡Non faga así! ¿Para que veñan á praia no verán dous meses?, e temos un transporte de ría morto, ¡morto!, sen barcos para cruzar a ría, sen un autobús cando chegas ao outro lado da ría. ¿Canta xente do Morrazo traballa en Vigo e ten que ir en coche porque non ten un transporte de ría? Porque vostedes non queren ter transporte de ría, como non queren un tren de proximidade. O único que queren é seguir facendo negocio cos seus amigos e, evidentemente, deixar os concellos desprotexidos para que sexan as deputacións e o Estado quen goberne Galiza. Porque vostedes só son os representantes do Goberno de Madrid en Galiza. Nada máis.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Señora Paz.
Grazas, señor presidente. Señor vicepresidente. Temos, a través desta interpelación, a oportunidade de analizar a política da Xunta de Galiza en relación coa Administración local, non só en canto ao seu comportamento senón, e isto é o principal, en canto aos resultados que ofrece para o conxunto da cidadanía. Se me permiten, quería definir con cinco palabras a actuación da Xunta de Galiza a este respecto desde o punto de vista do Bloque Nacionalista Galego. A primeira, claudicación; a segunda, sectarismo; improvisación; incompetencia; e confundir o termo colaboración entre administracións con imposición a outras administracións. E permítanme que agora lles vaia desgranando un a un estes calificativos. En primeiro lugar, claudicación. Vostede, como vicepresidente deste goberno e como responsable en materia de administración local, claudicou ante o seu partido –porque non foi ante o Goberno de Estado senón que foi ante o seu partido, ante o partido do que tamén é, ademais, secretario xeral aquí, na colonia galega–, cando se tramitou a chamada Lei de sustentabilidade da Administración local, a Lei 27/2013. Por un lado, vostede comprometeuse coa Fegamp, cos concellos galegos e con este Parlamento, a defender ante o Estado a súa posición, a posición dos concellos, que consistía, fundamentalmente, en que non lles usurpasen competencias, en que se respectase o Estatuto de autonomía de Galiza, en que se respectase a capacidade de Galiza de estruturar o seu propio territorio desde o punto de vista administrativo e en que se nos permitise constituír unha administración local adecuada ás nosas características e ás necesidades dos nosos cidadáns. A vostede, mentres que aquí dicía que ía defender esa posición en Madrid, faltoulle tempo para chegar á comisión mixta no Senado e claudicar. E volveron claudicar cando, unha vez publicada a lei, neste Parlamento lles pedimos reiteradamente que presentaran un recurso de inconstitucionalidade por vulneración de preceptos contidos no Estatuto de autonomía de Galiza e vostedes non o presentaron, negáronse a presentar ese recurso. Sectarismo, sectarismo e discrecionalidade no funcionamento da Administración. Porque mire, señor Rueda, xa non é que vostedes reduciran en diferentes ámbitos as achegas que a través de distintas ordes de axudas van destinadas á Administración local. É máis, podo afirmar rotundamente que as grandes cantidades de recursos en moitas partidas non se facían nin sequera en concorrencia competitiva. ¿Ou pódeme dicir, por exemplo, que un convenio subscrito entre a conselleira de Traballo e Benestar e a Deputación de Ourense, en virtude do cal a Xunta destinaba 3,7 millóns de euros teoricamente para servizos sociais e contratación de desempregados –na práctica para seguir favorecendo e ampliando a rede clientelar do Partido Popular en Ourense e, ademais, facer cesión ilegal de traballadores aos concellos e, ademais, unha clara intromisión da Deputación, á altura do ano 2012, nunha materia da que non era competente como son os servizos sociais–, quéreme dicir que ese convenio se fixo a través de concorrencia competitiva? ¿Quéreme dicir que os 92 concellos da provincia de Ourense estaban de acordo en que, ao mesmo tempo que vostedes lles recortaban todas e cada unha das partidas para servizos sociais –desde o servizo de axuda ao fogar, drogodependencias, promoción de emprego, en obradoiros de emprego e en todos os ámbitos–, estaban de acordo en que lle regalara vostede ao señor Baltar 3,7 millóns de euros para facer clientelismo? ¿Estaban de acordo os 92 alcaldes, incluídos os do Partido Popular? ¿Ou pódeme dicir, señor vicepresidente da Xunta de Galiza, vostede que saíu aquí dicir que todo era tan transparente e tan xusto para os concellos,...? Porque o anterior pode ser unha valoración política pero o que lle vou dicir a continuación non é unha valoración política, é unha sentenza. Xa sei que a vostedes as sentenzas do Tribunal Superior de Xustiza non lles gustan nada porque non sentan xurisprudencia; ¿que lle imos facer? Unha sentenza en relación co servizo de axuda no fogar, que vostedes non só recortaron senón que a través desta sentenza se pon de manifesto que utilizaron dunha forma sectaria e discrecional. Esta sentenza condénaos a pagarlle o que lle deben ao Concello da Pobra do Brollón, que lle deron vostedes 44.000 euros para o servizo de axuda no fogar cando lle tiñan que ter dado dez veces máis. E a sentenza, nos seus fundamentos xurídicos, fala de desviación de poder, fala de que vostedes cambiaron na práctica, na súa aplicación, as bases da convocatoria sobre a marcha, fala de que houbo unha manipulación desas bases e de que non se cumpriron os requisitos legais. E fala de que esta práctica referida á Pobra do Brollón reproduce outra referida ao Concello de Riotorto; ¡que casualidade, que casualidade, señor vicepresidente da Xunta de Galiza! Por iso digo: sectarismo político na utilización dos recursos públicos. Improvisación e incompetencia. Unha vez, nun Debate do estado da nación, o presidente da Xunta de Galiza pouco tiña que anunciarnos, porque a aquela altura os galegos e as galegas,... e sacou da chisteira o coello da fusión de concellos, anunciándonos aquí que xa ipso facto se ían fusionar Oza e Cesures e que iso ía ser o comezo dun regueiro de fusións e de cambios na organización territorial do noso país. Mire, señor vicepresidente, vostede é o autor da maior chapuza que se fixo no ámbito administrativo neste país en relación con esa fusión. Non só permitiu que, en contra do criterio establecido polo Consello Consultivo, se utilizara a maioría que establece a lei do Estado e non a lei galega para aprobar as fusións. Vostede, a través dunha orde firmada por vostede, designou unha xestora repleta de escurantismo e que non cumpría a Lei de paridade. Permitiuse votar no pleno de fusión a dous señores que estaban inhabilitados por sentenza xudicial para exercicio de cargo público. E vostede, señor vicepresidente, que patrocinou esta chapuza lexislativa, é o mesmo vicepresidente que, por exemplo, a outros concellos que si que teñen interese en fusionarse, como son Alfoz e O Valadouro, lles nega repetidamente esa posibilidade. Mesmo unha actuación que ía orientada a crear infraestruturas comúns para eses dous concellos como era a construción dun parque empresarial para ambos os concellos, vostedes o que primeiro fixeron ao chegar á Xunta de Galiza é iso que tanto lles gusta, que é anular programas, anular proxectos e botalo todo abaixo. Como isto das fusións non funcionou sacaron da manga outro coello, que era o da colaboración e cooperación na prestación de servizos en común por parte dos concellos, meténdose iso como unha variable en todas as ordes de convocatoria. A min gustaríame, señor vicepresidente, que vostede algún día puidera vir a este Parlamento dar conta da efectividade dese tipo de medidas nas ordes de axuda. E que viñera a este Parlamento dicirnos en cantos casos se produce esa colaboración e prestación de servizos en común. E, sobre todo, que beneficios ten tanto en termos económicos, en termos institucionais e en termos de prestación de servizos para a cidadanía. Porque, por moito que xa temos preguntado por este asunto, non obtemos resposta. Imposición fronte a colaboración. Mire, señor vicepresidente, non hai ningún ámbito –onde haxa ámbitos competenciais compartidos entre distintas administracións– no que vostedes establezan unha relación leal de colaboración e de diálogo coas distintas administracións para chegar a acordos. Se falamos de consorcios provinciais de bombeiros, ten que ser un "trágala": ou asumes a fórmula que di a Xunta de Galiza de privatización dos servizos ou non hai participación da Xunta de Galiza. Se falamos dos grupos de emerxencias municipais, outro "trágala!: vostedes deciden como, cando, onde e cantos señores ou señoras forman parte deses grupos de emerxencia municipal, en que concello teñen a súa residencia, e, polo tanto, de quen dependen funcional e organicamente. Se se trata de residuos, outro "trágala": ou formas parte do negocio de Fenosa en Sogama ou, se pretendes establecer algún tipo de modelo alternativo...
Vaia rematando.
...de xestión de residuos, non tes nin un peso por parte da Xunta de Galiza. E o mesmo poderiamos dicir en relación coa Lei pola que se crea o canon de saneamento. E o mesmo poderiamos dicir do seu fracaso, máis que estrepitoso, en relación co transporte metropolitano. Vostedes o único que fixeron foi ampliarlles no 2010, por lei, o monopolio das concesións, que é un dos grandes problemas para que neste país...
Remate, por favor.
...non poidamos ter un servizo de transporte que vertebre o territorio e, sobre todo, que lles permita ás persoas que vivan nas aldeas ter algo de mobilidade. O que fixeron foi –gratis, a cambio de nada– seguir alimentando ese monstro do monopolio. Por tanto, señor vicepresidente, en materia de administración local teño que darlle un suspenso máis que palmario...,
Grazas. Grazas, señora Paz.
...non sei se para setembro poderá vostede recuperar esta materia. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Paz. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Señora Díaz.
Boas tardes, señor vicepresidente da Xunta. Bueno, a verdade é que eu non deixo de sorprenderme cada vez que vostede comparece aquí, por unha primeira razón. Certamente, señor vicepresidente, o normal sería que, diante desta temática tan relevante, sen prexuízo de que o Partido Socialista interpoña esta interpelación –que está moi ben traída–, o certo e verdade é que, se fixeramos un balance das comparecencias que ten feito vostede, pois poderiamos comprobar como case sempre se reiteran. E certo e verdade é que, ostentando unha responsabilidade tan grande e tan relevante para este país como é, xustamente, a de Administración local, eu o que lle fago aquí é un chamamento, se ten a ben recollelo, sen prexuízo das limitacións que temos –regulamentarias– para poder consumar a realidade de que vostede compareza pois, dende logo, que compareza motu proprio para que poidamos render contas –vostede– e nós interlocucionar para facer un balance serio sobre o que ten pasado, xustamente, na Administración local do noso país. Digo isto porque me parece de rigor, é dicir, parece que é como a irmá pequena dunha macroconsellería que vostede ostenta. E digo a irmá pequena porque seguramente, se fixeramos un balance do sexenio dende que o Partido Popular volve gobernar este país, pois semella que vostedes se lembraron de que había unha responsabilidade que tiña que ver cos concellos pouco menos que un pouquiño antes das eleccións municipais. E, en segundo lugar, eu non sei se... vouno volver dicir, aínda que me canse. Cando vostede comparece aquí volvendo facerlle oposición ao señor Méndez Romeu pois está moi ben, é dicir, sigan por ese camiño. O que pasa é que eu supoño, coido, que vostede xa lle fixo oposición ao señor Méndez Romeu cando o señor Méndez Romeu foi conselleiro. Agora está moi ben, pero parece como unha falta de respecto a este país que seis anos despois vostede volva aquí incluso facer nominalmente balance de cuestións concretas dese Goberno do bipartito. Dígoo por seriedade, é dicir, sobre todo porque é tamén unha das partes do que se está poñendo en cuestión nestes días e é que a xente está farta deste xeito de facer política. Eu xa sei que volvo dicir isto e dará igual, vostede volverá comparecer e volverá facer oposición ao bipartito en lugar de render contas do bo e do malo que vostede está xestionando. Respecto dese desiderátum que amosou o señor Méndez Romeu, que atinxe coa cooperación cos novos gobernos e demais, eu presumo que vai ser así. Presumo que vai ser así, e supoño que vostedes terán a altura de miras suficiente, dabondo, relevante deste país, e, dende logo, quitaranse a camiseta do Partido Popular. Quero pensar que vai ser así. E, de non selo, pois seguramente a marea si que acabará con vostedes democraticamente dun xeito definitivo. Porque o que é evidente é que xa inmediatamente as primeiras medidas que están adoptando eses novos gobernos deste país, dende logo, son absolutamente satisfactorias para a xente que está sufrindo as consecuencias das políticas que vostedes tomaron. Por tanto, presumo que vostedes van quitarse a camiseta do Partido Popular, van ter altura de miras e, por suposto, van cooperar con eses novos gobernos e van facilitar todas esas novas políticas que eses novos gobernos están poñendo enriba da mesa. Dito o cal, claro, toca facer como unha especie de balance do que vostede ten feito ata aquí. E a verdade é que hai cuestións xa primeiras que chaman poderosamente a atención, e que no caso de que vostede comparecera aquí para render contas sería, dende logo, merecente dunha rectificación pola súa banda. E falo particularmente dun problema severo, serio, deste país, que é o problema de desertización que teñen, particularmente, a gran maioría dos concellos deste país que son moi pequenos. Pero falo, efectivamente, dunha política fallida, que, por máis que vostede o diga aquí mil veces, señor Rueda, é fallida e merecería que vostede replantexase o que dixo. E é que a fusión voluntaria de concellos foi un fracaso, señor Rueda, foi un fracaso: vostede conseguiu a fusión dun concello de xeito voluntario e foi un fracaso para unha problemática que –insisto– é moi relevante para este país. É moi relevante, como está indicando o propio Consello de Europa, e –vostede sábeo e antes citouse– especialistas relevantes en materia municipal, efectivamente, sinalan que a prestación de servizos públicos nos concellos que están por debaixo de 10.000 habitantes se dificulta de maneira extrema. ¡E claro que hai que tomar medidas, efectivamente, para acadar outro tipo de relacións entre os concellos do noso país! O que pasa é que eses mesmos especialistas están sinalando que a fusión voluntaria, efectivamente, non serve e, ademais de non servir, é –insisto– un fracaso. Eu creo que a vostede o honraría que viñera aquí, pola evidencia de que é un fracaso, e dixera: equivocámonos nesta política, van seis anos e eu conseguín fusionar..., por certo, concellos pequeniños. É dicir, se vostede me falase de que estamos fusionando Ferrol e Narón pois aínda tal...; pero é que estamos falando, efectivamente, de cuestións que, dende logo, son absolutamente máis que cuestionables. En segundo lugar, eu quero facer algún balance no que atinxe ás súas políticas, particularmente, no Programa 141A, do que vostedes tamén son responsables. Unha parte dese programa, que denominan optimización e mellora da xestión de servizos á cidadanía, eu vou falar aquí do que iso supuxo para a Administración local deste país e o que supuxo, por exemplo, en termos de traballadores e traballadoras públicas vencelladas á Administración local. E que, efectivamente, supuxo –segundo datos que xa citei pola mañá do Boletín do persoal ao servizo das administracións públicas– despedimentos importantes en Galiza: pasamos de 31.563 persoas empregadas na Administración local a 25.252. Señor Rueda, por tanto, tamén hai como un proceso que vostedes están seguindo, efectivamente, de despedimentos ou de ERE pola porta de atrás, que azuzan, se cabe, aínda pois máis o ciclo, as políticas contracíclicas dunha crise que –volvo dicir– non é unha crise, non é tal, é unha estafa. Por tanto, lonxe de axudar, o que están facendo é empobrecendo aínda máis a xente. En segundo lugar, efectivamente, aquí falouse moito das subvencións e, bueno, eu quero denunciar o que ten pasado coas subvencións, primeiro, pola redución das mesmas, e, segundo, seguindo todos eses datos, pasamos dunha etapa na que había un total de subvencións de 241,7 millóns de euros a na actualidade 93,8 millóns; é certo que neste ano, como había eleccións municipais, 113 millóns, pero certamente o recorte foi masivo. E certamente, señor Rueda, o que teriamos que facer é cuestionar o que son as subvencións e o xeito de achegar esas subvencións de maneira opaca nas administracións locais. ¿Por que digo isto? Vostede sabe –e antes a compañeira Chelo Martínez citouno– ese dato que facilita o señor Xaquín Álvarez Corbacho, catedrático de Economía Aplicada. Pois, efectivamente, emitiu, expediu un informe no propio Consello de Contas respecto das subvencións emitidas tanto polos gobernos do PP como por outros gobernos, e, efectivamente, impediuse a publicación dese informe, porque sacaba as cores, pois efectivamente esas subvencións ían dirixidas maioritariamente e casualmente a municipios que teñen a camiseta do Partido Popular, ¿non? Efectivamente, hai cuestións que son absolutamente chamativas ou cremos que non se fixo nada por parte de vostede –e deberían de replantearse–, como é o tema do financiamento local. E o do financiamento local xa o tratamos nunha ocasión na Comisión de Economía, cando Galicia está exactamente na última posición do Estado respecto dos ingresos tributarios totais. Exactamente, estamos en 386,13 euros e, exactamente, señor Rueda, hai que facer pedagoxía por moitos factores, que tamén teñen que ver neles a cultura fiscal dos concellos, para ir mudando esta realidade, ir mudando esta realidade e deixar que, efectivamente, sexa a través de ingresos propios e non –insisto– de subvencións, como se está a facer, que realmente teñamos esta realidade. Datos que son bastante relevantes, por exemplo, nos municipios do noso país nos que non hai converxencia fiscal; é dicir, tan só o 35 % dos municipios podemos dicir que teñen regularizada esa situación; o 65 % restante, non; e dese 35 % dos municipios poderiamos dicir que practicamente todos son as grandes cidades. Efectivamente, despois todo o que ten que ver cunha lei que vostedes non só aplaudiron senón que consumaron en Galicia, que ten que ver, efectivamente, cun ataque masivo ao municipalismo deste país. E que é eu certamente creo que vostedes non cren no municipio máis que como unha auténtica rede clientelar.
Vaia rematando, por favor.
Se non é así, non se pode entender o que están a facer. E, efectivamente, políticas concretas, é dicir, todo o que ten que ver con planificación de recursos, o que ten que ver coa única vía de incineración de residuos neste país –cando se saben as consecuencias de saúde pública que ten–, non hai alternativa nin planificación por parte da Xunta de Galicia, nin sequera a permisividade para poder optar por outro modelo. Vostede falaba antes da Axencia de Benestar. A señora conselleira de Benestar compareceu pola mañá e ela mesma díxonos que se estaba falando na actualidade do 33 %; vostede queixábase do 30 % do anterior e estamos no 33 %. Pero non soamente iso. Hai un montón de elementos que, dende logo, os novos concellos van incorporar enriba da mesa, señor conselleiro, como ten que ver, por exemplo, coa remunicipalización de servizos –e remato–, unha cuestión que está reflectindo o propio Tribunal de Cuentas, as consecuencias que está tendo, por exemplo, a privatización dos servizos públicos de augas, nos que vostedes teñen que actuar doutra maneira. Por tanto, nós lamentamos, ou se quere tomar, dende logo, a palabra, que a tome, pero, dende logo, cremos que debería de comparecer aquí para polo miúdo examinar o que se ten feito nesta materia. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Díaz. Grupo Parlamentario Popular. Señora Prado.
Moitas grazas, señor presidente. Señorías. Ben, substanciamos hoxe unha interpelación do Partido Socialista referida á política local e sorprende que sexa o Partido Socialista o que amosa esa preocupación despois de asistir ao espectáculo dantesco dos últimos días tras as eleccións municipais do 24 de maio. Un espectáculo onde asistimos á interpretación de diferentes obras teatrais, aínda que a máis vista foi A media luz los tres, en varios concellos e deputacións da nosa comunidade autónoma. Asistimos á renuncia absoluta das súas propostas electorais cun único fin: bloquear a entrada do Partido Popular nas institucións. A vostedes non lles preocupa... [[O señor Losada Álvarez pronuncia palabras que non se perciben.]] Se quere ser vostede o voceiro, pídalle permiso ao seu grupo. Eu a verdade é que sinto que non lle deixen falar, señor Losada, sinto que non lle deixen falar, pero, mire, isto vai así, pídalle permiso ao seu voceiro. [[Murmurios.]] Porque, claro, sempre estamos na mesma. [[Murmurios.]] Aquí cando uns falan outros escoitan, e se vostede quere ser o voceiro, pois xa sabe, pídalle ao seu grupo que lle deixe. Mire, dicía eu que a vostedes o único que lles importa é a cota de poder que poidan acadar nas institucións municipais. Porque vostedes optaron pola política do cambio de cromos, renunciaron ao seu programa electoral, solicitaron un habeas corpus e liberáronse do seu programa en menos de 72 horas despois do 24-M. Non hai bandeira de España que arranxe todos os erros que levan cometidos no último mes, por moi grande que sexa o plasma que poñan detrás, diante e aos lados; non hai bandeira de España que arranxe que auparon a gobernos municipais alcaldes que a retiran dos seus consistorios. [[Aplausos.]] Enganaron a cidadanía en xeral e os seus votantes en particular. Onde dicían que ían abrir os comedores escolares en verán agora din que non o farán porque estigmatízase os nenos e nenas sen recursos. Iso, o goberno de Compostela, onde confluíu Esquerda Unida, onde confluíu Anova e onde se abstivo o Partido Socialista para aupar ao poder este alcalde que agora di isto. Onde dicían remunicipalizar os servizos, señora Díaz –que ao mellor vostede non está ao tanto–, pero o señor Noriega xa dixo que non o ía facer, xa dixo que non se pode facer, porque, claro, hai normas estatais que llo impiden. ¿E logo o señor Noriega non leva sendo oito anos alcalde?, ¿non coñecía esas normas? ¿Que me quere dicir: que non sabían vostedes que hai pregos de condicións que hai que cumprir? Claro, é que vir aquí dicirlle ao señor Rueda que lle resolva o problema da remunicipalización dos servizos, resólvano vostedes, que o levaban no programa electoral. Son vostedes os que teñen que cumprir as súas promesas electorais, [[Aplausos.]] pero hoxe xa están dicindo que non o van facer. [[Aplausos.]] ¡Benvidos á realidade, señorías! ¡Benvidos á realidade! Ou a proposta de rematar co nepotismo. Xa vimos, señora Díaz, como Podemos e Esquerda Unida en Madrid auparon tamén unha alcaldesa que en sete días vaia se nos deu titulares de rectificacións. E a última desta semana é que contratou o marido dunha sobriña incumprindo un regulamento de persoal aprobado polo Partido Popular para impedir que os postos de libre designación foran ocupados por familiares. Iso é o que están facendo agora que gobernan. ¡Benvidos á realidade, señora Díaz! Dicía Óscar Wilde que a coherencia é o último refuxio daqueles que carecen de imaxinación. A verdade é que vostedes imaxinación teñen moita, e coherencia, a verdade, que moi pouca. E dos novos alcaldes que levan unha semana ao mando dos concellos, ¿saben cal é a súa prioridade? Pois miren, a súa prioridade non son os desafiuzados, a súa prioridade non son os nenos e nenas sen recursos, a súa prioridade non é o crecemento da industria e a creación de postos de traballo. Voulle dicir, señora Díaz, cales son as políticas que están enriba da mesa. ¿Vostede leu a prensa nos últimos días, dende que tomaron posesión os novos alcaldes? Pois mire, eu lina con atención para ver cales eran esas políticas das que vostede agora lle exixe ao señor vicepresidente que axude a eses novos alcaldes. Pois mire, a súa prioridade é crear unha candidatura de unidade popular das forzas de esquerda para concorrer nos próximos períodos electorais. A súa prioridade foi ir de plató en plató a televisións nacionais –nas que se fala español, non galego, señora Díaz– falar da confluencia da esquerda plural e federal para converxer en espazos de diálogo e para conquerir un espazo institucional de diálogo coa cidadanía e a participación e a sensibilización das institucións –e bla, bla, bla, bla...–. A súa prioridade foi escribir unha carta á Casa Real para pedirlle que non os convoque a ofrendas reais, pero, acto seguido, mándanlle outra para pedirlle que convoque o Real Padroado. Dixeron que non vendían motos en campaña electoral, pero o alcalde de Compostela xa se apurou a dicir que a promesa electoral de que Santiago ía ser unha cidade libre de desafiuzamentos era un anuncio atención, unha carta simbólica, unha vontade, xa que o Concello non ten competencia nesa materia, pero a institución toma conciencia do que está pasando. Ben, vostedes entraron nos gobernos municipais para sensibilizar as institucións e non para resolver problemas. Pois mire, o Partido Popular, cando entrou nos gobernos, entrou para resolver problemas, problemas reais da xente. E mire, ¿sabe cal é a política de vivenda e desafiuzamentos, señor Méndez Romeu –que vexo que disfruta moito coa miña intervención–? Pois mire, vostede veu aquí sacar peito coa política de vivenda, cando son os pais do desafiuzamento exprés e do desafiuzamento súper exprés. Mire, entre o ano 2007 e 2011, cando gobernaba o Partido Socialista, desafiuzaron en España 350.000 familias, 350.000 familias. E, señor Méndez Romeu, ¡que veña vostede aquí falar de desafiuzamentos!, cando había titulares do Goberno socialista en Madrid que dicían: "nunca tan rápido se echará a la gente de sus casas", iso dicíano vostedes. Pois mire, dende que entrou o Partido Popular no Goberno do Estado, a primeira medida que tomou, o Real decreto 6/2012, con contido un código de boas prácticas, o tema da dación en pago, aprazamentos de pago, alugueiro social; despois o Real decreto lei 27/2012, do 15 de novembro, coa creación do fondo social de vivenda, a moratoria de dous anos para lanzamentos, que sabe vostede que agora se acaba de aprobar outra lei para prorrogar esa moratoria a outros dous anos máis, ata o ano 15. Iso, o Goberno do Estado. ¿E a Xunta de Galicia? Pois, mire, co programa Realoxo, co acordo da Xunta, a Fegamp e o Consello Xeral do Poder Xudicial para advertir deses casos que poidan estar en situación de posible lanzamento para evitalos e para ofrecerlles outras vivendas, como así ten acaecido; o programa Reconduce, para evitar os lanzamentos. Miren, non é un tema de agora, lévase traballando moito tempo neste tema, o que pasa é que vostedes sacan a bandeira agora e cren que coas bandeiras resolven todo; e non: hai que facer as cousas. ¿E vostedes fixéronas? ¿E sabe que fixeron? 350.000 familias á rúa, e, aínda por riba, sacando peito de que iso era unha cuestión "moi rápido vai saír a xente da casa". Miren, vostedes non tiñan programas electorais, vostedes tiñan conxuntos de suxestións. E eu a verdade é que felicito o Goberno galego por ter medidas de acción, de solución de problemas e non de sensibilización, por dotar os concellos de recursos que redunden en beneficio dos cidadáns, porque a xente non come con sensibilización, a xente non vive nas casas a partir da sensibilización, a xente precisa de recursos. E a Xunta de Galicia acaba de contestar moi ben, o señor vicepresidente, cales son as medidas que pon en marcha. Podemos acudir ao Diario de Sesións, eu lembro un Diario de Sesións –hoxe reviseino para recordar cales eran as palabras exactas, para non meter a pata– despois das eleccións en Grecia. A señora Díaz facíalle unha pregunta ao señor Feijóo e despois da pregunta dicíalle, orgullosa, ao presidente Feijóo: "Mire cara a Grecia, señor Feijóo, mire cara a Grecia, mire o exemplo de Grecia; señor Feijóo, xa nos gustaría". Pois non, señora Díaz, non, nós non queremos ser Grecia, [[Aplausos.]] e menos un día como hoxe. [[Aplausos.]] Vostedes sigan mirándose neses espellos; os seus espellos a verdade é que están pasando de cóncavos a convexos, pero, bueno, vostedes sigan mirándose neses espellos. Agora, despois de insultar tanto á señora Merkel, é a que lle dá a última oportunidade a ese espello no que vostede se mira, señora Díaz. E tamén miramos o Diario de Sesións para ver cantas veces tiña comparecido o Goberno anterior e para falar do pacto local. A verdade é que, señor Méndez Romeu, antes de vir a esta tribuna falar de Administración local, eu recomendaríalle que volvese ler algunha das súas intervencións aquí cando vostede era conselleiro do ramo. A verdade é que non fai falta que o señor vicepresidente lle faga oposición. Vostede mesmo, se le esas declaracións que vostede fixo nesta tribuna, sonroxaríase, porque vostede falaba da necesidade da fusión de municipios, vostede falaba da necesidade da coooperación –da que falaba a señora Paz–, vostede falaba da solemne rúbrica do pacto local. Quedouse niso, nunha solemne rúbrica, nada máis que unha rúbrica, porque incumpriron absolutamente todo o pacto local.
Vaia rematando, por favor.
Si, señoría. Mire, hoxe vostedes din que se fai oposición ao anterior Goberno. Pois eu a verdade é que, cos datos que acaba de dicir o señor vicepresidente, nós teriámoslle que facer a ola. Porque mire, falou do Fondo de Cooperación Local, mantivéronse os 113 millóns de euros, os 137 millóns de euros para o Fondo de Compensación Ambiental, ampliaron as subvencións de 2 millóns a 7,8 millóns de euros, a Xunta asumiu a xestión de 72 centros de saúde. ¿Recorda vostede o que dixo aquí naquela comparecencia, señor Méndez Romeu? Dixo que en tres anos os tiñan asumidos todos, era no 2006; no 2009, cero centros de saúde asumidos pola Xunta de Galicia. Esa era a súa proposta no pacto local, e así poderiamos seguir falando. E, se falamos de claudicación, sectarismo e demais, eu diríalle á señora Paz que miren para o que están facendo eles, que cogobernan a Deputación de Lugo, e que é o que lles dan aos concellos que goberna o Partido Popular e aos que goberna o resto. O 64 % dos concellos da Deputación de Lugo están gobernados polo Partido Popular.
Remate, por favor.
Vostedes, e o Partido Socialista, danlles o 6 % do orzamento. ¿Ese é o seu modelo, señora Paz?
Remate, por favor.
¿Ese é o seu modelo? O noso, desde logo que non. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Prado. Réplica. Señor Méndez Romeu.
Señor presidente. Señorías. Señora Prado, paréceme que vostede na carteleira teatral quedou corenta anos atrás, ao mellor non só na carteleira teatral. [[Murmurios.]] Seguro que se vostede segue facendo un relatorio de anécdotas en cada concello, poderá estar aquí moitos días falando de cuestións puntuais. Señor vicepresidente, vostede quéixase de que o traemos pouco a contestar aquí, ¿verdade?, que vostede, polo que se acaba de ver, ten pouco que dicir. Pero os seus colegas de Goberno si que estiveron aquí, a instancias deste grupo, en numerosas ocasións nesta lexislatura, para falar dos problemas locais relevantes, para falar da inexistente política de vivenda, para falar da inexistente política de transporte, para falar dos problemas que existen na prestación de servizos –citeille o dos residuos, podería falar da auga, etc.– ou para falarlle dos déficits da política de cooperación entre administracións. Comprendo que vostede vén pouco por aquí e, por tanto, non segue estes temas en detalle. Señor vicepresidente, mire, vostedes reduciron o financiamento aos concellos, dende o ano 9, nun 40 %, de 437 millóns a 290; en vivenda suprimírono por completo; en políticas de emprego, un 62 %; en ordenación do territorio, un 85; en comercio, un 65; e no plan concertado, un 70 %. Comentabámolo esta mañá nunha interpelación anterior. No transporte metropolitano, señor vicepresidente, reduciron un 60 % a subvención directa aos concellos, 60 %, pero é que, ademais, eliminaron o transporte nocturno –que tiña aquel nome fermoso de Noitebus–, pero tamén o convenio con Renfe; en total, as políticas de transporte baixaron un 77 %. ¡Oia!, ¿como é isto das políticas locais? Fegamp. A Fegamp pediulle que se mellorara o financiamento incondicionado incorporando algunhas das subvencións finalistas. Negáronse. Negáronse á transferencia automática dos fondos do Plan concertado. Negáronse ao financiamento estable dos técnicos locais de emprego. Rexeitaron analizar, sen custo público, os servizos de concorrencia entre deputacións, concellos e Xunta. ¿Van seguir así? Non atenderon as demandas dos grandes concellos, que son os motores económicos de Galicia, pero tampouco das zonas urbanas e tampouco das zonas rurais. ¿Van seguir así no futuro? Pero si pecharon as canles de diálogo. Vostede non convocou nunca na lexislatura a Comisión Galega de Cooperación Local, nunca. Paralizou a comisión do pacto local, esta que lle preocupa tanto á señora Prado. ¡Oia!, este Parlamento encargoulle facer un informe sobre o futuro da vida local en Galicia no ano 2012, ten vostede o informe secuestrado dende hai un ano, podería contarnos algo sobre iso. Eu quero ser construtivo, señor vicepresidente, precisamente porque se inicia unha nova etapa. E esa nova etapa necesita cooperación, e non confrontación, dende o mutuo respecto ás competencias de cadaquén; iso é o que redundará en beneficio dos cidadáns, en economías de escala, etc. Pero unha palabra sobre as fusións. O peor problema que hai no mundo rural en Galicia é a peor dotación de servizos, iso é o que provoca a desertización, segundo todos os estudos coñecidos. E a preocupación dos cidadáns non é a fusión dos concellos. É máis, en calquera lugar que vostede pregunte, os cidadáns son reticentes porque temen que sexa o primeiro paso para perder servizos. Só nos foros académicos está a defender un mapa baseado na imposición. Calquera coñecedor do mundo local diralle que cómpre que haxa diálogo e consenso para avanzar nesa vía. Sobre iso vostedes é que nin o intentaron neste país, nin sequera nesta Cámara. Onde si que hai consenso é no impulso de solucións supralocais. A nova lexislación que vostedes impulsaron decidiu que a única fórmula de cooperación supralocal serían, de novo, as mancomunidades. Non creo que sexa un acerto. Pero, en todo caso, o que se está impoñendo en todos os países da nosa contorna son as solucións supralocais de xeometría variable, de acordo co servizo que se tenta avanzar. ¿Vostedes van facer algo nesta liña? Quero lembrarlle que estamos a falar de asuntos que en Galicia están virxes, nos que non se ten feito practicamente nada, e que, sen embargo, se considera que no momento actual serían necesarios. Así que a estas altura do debate a única dúbida é cal vai ser a actitude da Xunta na vindeira lexislatura local: se van continuar nesta inacción diante das demandas locais ou se van asumir un compromiso construtivo e, sobre todo, cooperativo.
Moitas grazas, señor Méndez Romeu.
E iso si que sería unha novidade neste país.
Ten a palabra o vicepresidente e conselleiro de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza, don Alfonso Rueda.
Moitas grazas, señora presidenta. Señorías, por intentar contestarlles a todos. Señora Martínez, bueno, ao final, estas cousas que dixo, resulta que estamos facendo a ponte de Rande –estaa facendo a Xunta de Galicia, segundo vostede– e ninguén a quere en Vigo. Bueno, pois dígallo ao alcalde de Vigo, que está case tan encantado coa ponte de Rande, coa ampliación, como coas rotondas. E dixo que estaba moi de acordo con ela, pero resulta que vostede interpreta a vontade de todo o mundo e ninguén en Vigo quere esa ampliación. Teño moitas dúbidas diso, e con iso podía resumir as moitas dúbidas que teño doutras cousas que dixo na súa intervención. Señora Paz, por seguir un pouco os seus puntos. Falaba de claudicación. ¡Oia!, como dicía o señor Méndez Romeu, imos intentar ser construtivos. Nós xa dixemos que na Lei de sustentabilidade había moitas cousas que non nos gustaban, e ofrecemos a todos os grupos desta Cámara que fixeran aportacións para intentar transmitirllas, e en moitas cousas emendárona, sobre todo no trámite do Senado. Vostede refería, efectivamente, eu fun convocado ao Senado, e alí aproveitei tamén para dicir en viva voz moitas das cousas que criamos que tiñan que incorporarse nas emendas. E incorporaron non todas, pero si creo que a lei mellorou, e despois xa a melloramos tamén, vostedes non estiveron de acordo, non fixeron, por suposto, ningunha aportación, non aproveitaron esa oportunidade. Despois tamén mellorou con esa lei que fixemos aquí para solventar calquera dúbida e garantir que os servizos, sobre todo os servizos básicos, se ían seguir prestando. Tamén a votaron en contra, a pesar de que era a mesma lei, e despois fomos os primeiros, pero seguiu en moitos outros sitios, que fixeron outras comunidades autónomas, e non precisamente do Partido Popular. Fálame de sectarismo. Eu creo que co exemplo da Deputación de Lugo: 6 % de concellos, 67 % das subvencións, vostedes apoian todo iso. É moi duro escoitarlle a vostede falar de sectarismo se está conforme con iso. En todo caso, xa que nomeou a Deputación de Ourense, ¡oia!, ¿en que quedamos? ¿En todas as deputacións non teñen que apoiar as prestacións de servizos sociais? ¿Sabe vostede que ese pacto que se lle ofreceu e que asinaron tres deputacións –non a de Lugo, como sempre, porque tiña que gastar os cartos en moi poucos concellos do Partido Socialista– cofinanciaban e, polo tanto, permitían que os servizos sociais básicos chegaran a máis concellos? ¿É iso sectarismo? ¿Non se pode apoiar? Entón, ¿para que teñen que estar as deputacións, exactamente? Vostedes van entrar –ou xa veremos– nas deputacións que poidan, ¿para que?, se ao final non teñen que servir para manter absolutamente ningún servizo básico dos pequenos concellos. Falábame de improvisación e incompetencia no tema da fusión, diso falábanme todos. ¡Oia!, non é certo que vostedes, dicíao a señora Díaz: non, é que nós fracasamos nas fusións a pesar de que nós as apoiamos e as vemos ben, sempre e cando non sexa en concellos pequenos. Señora Díaz, son tan respectables os concellos pequenos como os concellos grandes. Xa que empezaron por un concello pequeno e con dous alcaldes que foron valentes, respectemos o tamaño dos 314 concellos que hai en Galicia, e non diga que, total, como era en concellos pequenos, se aínda fora en concellos grandes, ao mellor había que consolidar. Dixo iso vostede, señora Díaz. Pero non diga tamén que vostedes as favorecerían se estaban ben feitas, porque puxéronlles paus na roda dende o principio. Púxose o foco na primeira fusión municipal que houbo en todo o Estado –non só en Galicia– en moitísimos anos, e ese foco tamén alumeaba os grupos da oposición en Galicia facendo todo o posible para que non fora a adiante. E menos mal, como lle dixen antes, que os veciños de Oza e Cesuras son bastante máis listos do que algúns políticos cren, e si que souberon ver, probablemente porque eles si que están sobre o terreo, os beneficios que vostedes negan dende o principio. Preocúpame tamén que critiquen –ou ignoren directamente– a aposta pola prestación conxunta de servizos. Preguntábame a señora Paz para que serviu. Pero, ¿de verdade que non cren que é bo que os concellos, xa que non queren fusión en ningún caso, se xunten para prestar servizos, que se xunten e xunten, polo tanto, esforzos e poidan, polo tanto, mellorar a calidade dos servizos que prestan? Teño aquí unha relación que lle podo facilitar perfectamente. ¡Oia!, permitiron en 34 concellos proxectos de promoción conxunta da lingua galega, en 29 centros de información á muller compartidos que atenden 111 concellos, 18 proxectos de prevención de drogodependencias que afectan 83 concellos, 29 técnicos de orientación laboral para 82 concellos, e así poderiamos seguir con moitos proxectos. Pero ¿de verdade cren vostedes que hai que opoñerse tamén a que os concellos se xunten e presten servizos, xa que non queren, en ningún caso, que se fusionen, nin sequera voluntariamente? Porque aquí non falamos de fusións forzosas nós en ningún caso. Nin sequera voluntariamente lles vale a vostedes, e tampouco queren que colaboren. Aquí hai que ser illas, minifundios, que non se falen entre os concellos e, polo tanto, que non cheguen a servizos que cada vez son máis exixentes. Fálame tamén de imposición, e púxome o exemplo dos bombeiros, dos consorcios de bombeiros. ¡Oia!, vostede non estivo, pero eu si. E isto acordouse coa Deputación da Coruña no seu momento, cando gobernaba o Partido Socialista, e coa Deputación de Lugo gobernada polo Partido Socialista. E non estiveron en contra do modelo en absoluto. Claro, outra cousa é o que digan fóra para quedar ben segundo con quen falen. Pero imposición, en ningún caso; acordo, e acordo penso que vantaxoso, e non entendo que vostedes non recoñezan que vostedes mesmos están apoiando este tipo de cousas. Nunca imposición e sempre colaboración. Dime, señora Díaz, que agarda que a Xunta de Galicia entendera a mensaxe e que facilitara as políticas dos novos gobernos municipais. ¡Mal empezamos! ¡Oia!, aquí non estamos para facilitar a política que queira facer o primeiro que chegue, estamos para colaborar e chegar a acordos no ben común. Nós somos un goberno tamén lexítimo, por certo, con maioría absoluta...,
Moitas grazas, señor vicepresidente.
...cousa que non teñen os gobernos dos que vostede reclama lexitimidade para negociar e para cooperar. Farémolo. Pero non se trata de impoñer, nin de deixar paso, nin deixar que fagan todo aquilo que propoñan; tratarase de cooperar. É que lle entendín mal e...
Remate, por favor, moitas grazas.
...vostede dixo... –si, señora presidenta, remato–. Señor Méndez Romeu, mire, por contestarlle nunha argumentación que resume todo o demais. Deputacións, que son moi importantes. ¿Cal vai ser a política das deputacións? Estamos expectantes, a ver o que pasa en Lugo, a ver se hai unha nova execución política pública, a ver se segue o casting...
Moitas grazas, señor vicepresidente.
...e a ver se non hai dignidade con tal de tocar poder. Moitas grazas.
Moitas grazas. Ben, continuamos co desenvolvemento da orde do día, co punto 8, que é o de preguntas ao Goberno. Pregunta de Dª Rosa Oubiña Solla e sete deputados/as máis, do G.P. Popular de Galicia, sobre a valoración do Goberno galego respecto da Plataforma de Emprendemento Feminino
Ten a palabra a señora Prado para formular a súa pregunta.
Moitas grazas, señora presidenta. Señor vicepresidente, a mellor política social é o emprego. Somos conscientes de que hai que axudar os homes e mulleres deste país a encontrar un traballo. Hai que axudar as empresas para que cada día xeren máis empregos; a actividade empresarial é fundamental para a xeración de emprego no noso país. Pero aínda, mentres non academos a plena igualdade entre homes e mulleres, hai que poñer en marcha medidas de discriminación positiva que favorezan a incorporación das mulleres ao mercado laboral, e unha vez que estas accedan ao mercado laboral, hai que poñer en marcha medidas para que acaden a plena igualdade salarial, dado que a fenda de salarios entre homes e mulleres aínda é moi fonda e aínda hai que seguir traballando para cada día reducila máis. Pero tamén é importante axudar as mulleres que desexen poñer en marcha un proxecto empresarial. Somos conscientes de que potenciar e fortalecer a iniciativa empresarial das mulleres en Galicia, e de xeito especial apoiar aqueles proxectos que con carácter especialmente innovador impulsen a competitividade das emprendedoras e pemes galegas, é un obxectivo do Goberno galego. Neste sentido, foi asinado un convenio de colaboración entre a Secretaría Xeral de Igualdade, a Fundación EOI e a Amtega para o desenvolvemento conxunto do proxecto Plataforma Emprendemento en Feminino. Este proxecto ten por finalidade facilitar novas ferramentas ao emprendemento innovador feminino co fin de mellorar a competitividade, facilitar a conciliación e a corresponsabilidade. A finais de xaneiro, a Secretaría Xeral de Igualdade mantivo unha xuntanza co director da Fundación EOI en Madrid co fin de avaliar os resultados no desenvolvemento deste proxecto, para o desenvolvemento do emprendemento feminino e innovación das pemes galegas e a Plataforma do Emprendemento en Feminino. Por iso, señor vicepresidente, desde o Grupo Parlamentario Popular queremos preguntarlle cal é a valoración do Goberno galego sobre esta Plataforma de Emprendemento en Feminino. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Prado. Ten a palabra o vicepresidente e conselleiro de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza.
Grazas, presidenta. Si, señora Prado, efectivamente, a Escola de Organización Industrial do Ministerio de Industria, que vén colaborando dende hai moito tempo xa coa Xunta de Galicia, a Amtega e a Secretaría Xeral de Igualdade asinaron en decembro do ano 2013, hai un ano e medio, un convenio para fomentar o emprendemento feminino, que buscaba a innovación nas pemes nas que haxa mulleres e a creación dunha Plataforma de Emprendemento Feminino, todo isto cun financiamento de 400.000 euros e con catro fases ben definidas. A primeira, que era unha análise e unha diagnose de como estaba o emprendemento feminino en Galicia para poder actuar en consecuencia. A segunda, e feita esa diagnose, é unha elaboración dun plan de difusión e captación de empresas que puideran participar. A terceira, unha plataforma deseñada e pensando na comercialización e na axuda á comercialización das actividades económicas destas mulleres emprendedoras. E, por último, unha acción para difundir todo este proxecto e que se coñecera e que máis emprendedoras puideran beneficiarse. O momento actual é que a plataforma de emprendemento feminino está xa en liña, no enderezo ‘emprendedorasdegalicia.es’. Polo tanto, estamos xa coas fases practicamente cumpridas e o que pretendemos é darlles visibilidade ás emprendedoras galegas –que as hai, e moi boas, e ten que haber máis–, que se coñezan as súas historias de éxito e que sirvan de exemplo para outras mulleres que decidan emprender tamén. Tamén axudarlles no seu labor comercial, promocionar ou facilitar que promocionen e, polo tanto, que vendan os seus servizos e os seus produtos, que se coñezan tamén e, polo tanto, publicarlles e darlles a maior difusión ás liñas de axuda e subvención para o emprendemento feminino. E tamén informar sobre todas aquelas actividades e cursos que se fagan favorecendo o emprendemento feminino, non só dende a Xunta de Galicia, senón dende calquera administración. Hoxe en día son xa 140 os proxectos de emprendemento feminino que están liderados por emprendedoras galegas que están aloxados na plataforma e que, polo tanto, se benefician dos seus servizos e se dan a coñecer: 67 na Coruña, 20 en Lugo, 10 en Ourense e 43 en Pontevedra. E un dato importante tamén: o 40 % deses proxectos, localizados no medio rural. Acabamos de asinar un novo convenio, no mes de maio pasado deste ano 2015, con 80.000 euros, para aínda reforzar e difundir máis os resultados desta plataforma e os seus recursos. Ao final, o que se pretende é facilitarlles ás emprendedoras galegas unha tarefa, un labor que, dende logo, non era nada fácil, que se atrevan en momentos tan complicados a iniciar unha actividade económica, que se coñeza o que están facendo e que non desaproveitemos –ou, cando menos, intentemos non desaproveitar– o inmenso talento feminino que atesoura Galicia. Moitas grazas.
Réplica da señora Prado del Río.
Moitas grazas. Moitas grazas, señor vicepresidente. Falou vostede de emprendedoras e de mulleres ás cales a Xunta de Galicia quere dar visibilidade aos seus proxectos empresariais, proxectos exitosos de mulleres con liderado que emprenden un negocio. E dende o Grupo Parlamentario Popular queremos felicitar o Goberno por poñer en valor a capacidade e a iniciativa empresarial das mulleres, fronte aos novos políticos e ás novas políticas que propoñen recuperar vellas políticas de traballos en precario, cuxa proposta estrela de emprego feminino pasa por crear cooperativas de nais para que limpen os colexios dos seus fillos e fillas. E, ademais, sentiríanse moi satisfeitas porque lles queda cerca da casa, supoño que porque así chegan antes para facerlle a comida ao marido, e porque tamén é o colexio dos seus fillos. Din, estas novas políticas, que así limpan algo que lles importa. E iso ten un valor social engadido, porque "limpas mellor cando limpas que sabes que é para algo". [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Si, abran a boca, pero estas son as propostas das novas políticas, desas que son das novas mareas. Eu creo que están xa un pouco mareadas. Pois miren, despois de escoitar estas... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] ...propostas das novas políticas, señor vicepresidente, síntome moi orgullosa de pertencer ao Partido Popular, [[Murmurios.]] onde o valor social do traballo das mulleres pasa por favorecer a aquelas que desexen emprender unha actividade empresarial. E vostedes axudan a que sexa innovadora e competitiva neste mundo no que cada día hai máis novas tecnoloxías, máis innovación e máis desarrollo. E as mulleres non poden quedar atrás neste mundo de competitividade. Incluso no ámbito rural, do que vostede dicía antes, cando escoitabamos o señor Méndez Romeu, na anterior intervención, dicir que no mundo rural non había servizos, iso é absolutamente falso. Por iso hoxe, máis que nunca, síntome orgullosa de pertencer ao Partido Popular...
Moitas grazas, señora Prado, moitas grazas.
...e non a esas novas políticas que o que propoñen...
Moitas grazas. Moitas grazas, señora Prado. [[Aplausos.]] Ten a palabra don Alfonso Rueda, vicepresidente e conselleiro de Presidencia.
Si, efectivamente, señora Prado, as políticas do Goberno da Xunta de Galicia van por vieiros – afortunadamente, penso eu– completamente diferentes a algunhas propostas que tivemos que escoitar estes días de novas responsables de gobernos municipais. Non imos por aí en absoluto –nin a sociedade creo que vaia por aí–, eu creo que un eixo, o eixo que estamos desenvolvendo agora, do VI Plan Galego de Igualdade, se basea no aproveitamento do talento feminino e, dentro dese eixo, forma unha parte moi importante o Plan Emega, que o que trata, ao final, é, igual que esta plataforma da que falaba na primeira parte da pregunta, de aproveitar todas as potencialidades do emprendedurismo feminino. Ao final, trátase de investir cartos pero tamén de investilos con intelixencia. Investir cartos para derrubar todas esas barreiras que realmente impiden que as mulleres poidan traballar desenvolvendo todo aquilo do que son capaces. Aínda existen esas barreiras e, polo tanto, hai que facer un esforzo para derrubalas pouco a pouco. Preto de 4 millóns de euros ten investido o Programa Emega dende o ano 2009, 500 postos de traballo feminino que se poden vincular directamente ás accións do Programa Emega, e dentro do Programa Emega estamos especialmente, non sei se a verba é orgullosos, pero, dende logo, moi concienciados de que debe potenciarse todo o que ten que ver coa liña que se chama ‘Concilia’, que a mesma palabra indica claramente facilitarlles ás mulleres remover unhas barreiras principais que son as dificultades para conciliar a vida laboral e familiar. Eu creo que non só é con axudas económicas –como lle dicía–, tamén é con medidas que cambien pouco a pouco a mentalidade dos homes e das mulleres que traballamos. E, polo tanto, este é un reto que vai depender non só da Administración, vai depender tamén das empresas privadas, vai depender tamén dos hábitos laborais e de moitas cousas que pouco a pouco temos que ir derrubando e que, dende logo, propostas como as que vostede se refería non axudan en absoluto. Dende o arranque do programa, no ano 2014, teño que dicir que 1.349 homes obtiveron axudas para poder reducir a súa xornada laboral, é dicir, para conciliar eles, non só que teñan que conciliar as mulleres, e, polo tanto, poidan facilitar que as mulleres poidan desenvolverse no eido laboral sen ser elas sempre as que teñan que renunciar en beneficio dos homes cando os dous na parella traballan. Tamén hai mulleres que se acolleron a este programa, menos –445–, co cal creo que se está acertando, pois onde había que incidir era sobre todo no lado masculino; e no ano 2014, 4,4 millóns de euros. Está claro que por aí hai que ir, entendendo que a igualdade nin moito menos é real a día de hoxe, entendendo que non só a Administración o vai resolver, pero entendendo que a Administración ten moitísimas cousas que facer, non só con cartos –que tamén– senón tamén con actitudes e intentando pouco a pouco que se varíen hábitos. Por isto, iniciativas como as que antes falabamos creo que deben ser desbotadas, rexeitadas e mesmo criticadas dende o principio, sen ningunha dúbida. Moitas grazas.
Seguinte pregunta. Pregunta de Dª Consuelo Martínez García, do G.P. Mixto, sobre as previsións do Goberno galego respecto da comparecencia no Parlamento de Galicia para explicar o financiamento dun partido político
Ten a palabra, señora Martínez, para formular a súa pregunta.
Grazas, presidenta. O primeiro que chama a atención son os eufemismos para nomear na orde do día esta iniciativa, dicindo: "Sobre as previsións do Goberno galego respecto da comparecencia no Parlamento de Galicia para explicar o financiamento dun partido político". Nin financiamento ilegal nin o nome do partido. Isto pode ser calquera cousa. Entón escapamos xa ata no título. Ben, eu refírome á financiación ilegal do Partido Popular. José de la Mata, o maxistrado que herdou de Pablo Ruz o xulgado número 5 da Audiencia Nacional, considera acreditado na investigación da trama Gürtel que existiu organización [...] [[Por orde da señora presidenta e ao abeiro do artigo 106.3 do Regulamento, retírase esta expresión do Diario de Sesións]] , asociación ilícita, delito electoral, tráfico de influencias, falsidade contable, branqueo de capitais e delitos contra a facenda pública. Por todo iso decidiu abrir xuízo oral contra os ex-tesoureiros do Partido Popular Álvaro Lapuerta e Luis Bárcenas, así como o xerente do partido, Cristóbal Páez, e considera probada a existencia dunha caixa b no Partido Popular que funcionou, ao menos, dende o ano 1990 ata o ano 2008. De la Mata, á vista das probas, considera que o PP tamén ten cometido delitos de falsidade de fondos electorais e falsidade contable, porque parte dese diñeiro da caixa b foi empregado nas campañas catalá de 2003, nas xerais, europeas e andaluzas de 2004 e nas xerais e andaluzas de 2008. Luis Bárcenas ratificou, ademais, ante o xuíz Pablo Ruz as doazóns opacas do Partido Popular en Galiza rexistradas en 2006 e que suman máis de 1.800.000 euros, procedentes de empresas ás que a Xunta de Manuel Fraga adxudicou contratos millonarios. No informe do por entón xerente do Partido Popular, Modesto Fernández, ao PP estatal figura unha lista con 19 empresas, moitas delas contratistas da Administración autonómica durante os mandatos de Fraga e en ocasións tamén coincidentes cos mandatos de Feijóo, como no ano 1991 como secretario xeral de Agricultura, ata o 1996, no 2003 como conselleiro de Política Territorial e Obras, no 2004 como vicepresidente e no 2009 xa como presidente. Se na contabilidade oficial do PP galego figuraban donativos por 208.300 euros, no documento remitido a Génova co suposto financiamento opaco as achegas desa vintena de empresarios ascendían a 1.888.125 euros. Algún exemplo deste cruce con contratos da Xunta baixo o Goberno do PP son Grupo Campo, Egasa, Nexo, ¡como non, Copasa!, Ramón Carro, Amador Castro, que se fixo coas ITV de Galiza, FCC, a gran empresa concesionaria que se fixo coa autovía de Berdoias por 979 millóns, ou Teconsa, tamén vinculada a negocios da trama Gürtel e que fixo as oficinas da Xunta en Vigo e a sede de Santiago do Igape. Agora que o presidente da Xunta promete un cambio de rumbo...
Grazas, señora Martínez. Moitas grazas. Ten a palabra o vicepresidente e conselleiro de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza, don Alfonso Rueda.
Moitas grazas, señora presidenta. Señora Martínez, fai vostede un relatorio das cousas que dixo o señor Bárcenas, non do que dixeron os xuíces, que disto que vostede fala non dixeron absolutamente nada, e con iso xa se compón unha pregunta e xa vén aquí e xa ten a súa intervención. Mire, esta mesma pregunta xa se fixo neste Parlamento e xa foi contestada. O que pasa é que a vostedes non lles vale porque, como por moitas veces que se lles diga, as veces que faga falta, que actúe a xustiza, que investigue o que faga falta e que caia quen proceda, sen ningunha dúbida, a vostedes iso non lles vale porque iso... como o ten que facer a xustiza e xa temos escoitado moitas veces aquí o que opinan moitos de vostedes da xustiza, que é todo un compadreo, que os xuíces son todos de dereitas e, por tanto, son xuíces parciais, salvo algúns que salvan vostedes; que os fiscais cumpren ordes e desprezan a lei... Esa é a opinión que teñen vostedes da xustiza e, polo tanto, como non lles vale a xustiza que lles vale ao conxunto dos españois, teñen que facer e buscar xuízos paralelos, que é o que vostede está facendo aquí. E xa o fixeron outras veces, dicindo maledicencias, porque cre que todo isto lles sae gratis e que a xente que escoita non ten tamén o seu propio xuízo. Mire, como digo, xa contestamos a isto varias veces, xa falamos aquí da hipoteca da sede que estaba alquilada, xa falamos desas empresas. E resulta que, desas 16 empresas ás que vostede se refería, 13 tiveron máis contratos no bipartito que co PP, algunhas máis do triple, todo iso se dixo. Pero vostede, como antes estaba noutro grupo e probablemente noutro mundo, nin se enterou. Ao mellor estas preguntas tiña que facelas moito máis cerca de onde está vostede que aquí. Moitas grazas.
Grazas. Réplica da señora Martínez García.
¡Tan ancho e tan pancho!, porque, realmente, o que vostedes non son capaces de aceptar é a responsabilidade política. Isto non é unha cuestión de xuízos, é unha cuestión de responsabilidade política, de que o presidente do Partido Popular e da Xunta de Galiza veña a este Parlamento e dea explicacións sobre datos que di o xuíz. E o xuíz di que o PP é unha organización [...] [[Por orde da señora presidenta e ao abeiro do artigo 106.3 do Regulamento, retírase esta expresión do Diario de Sesións]] , que é unha asociación ilícita, delito electoral, cometeu tráfico de influencias, falsidade contable, branqueo de capitais, delitos contra a facenda pública. ¿Quere máis? Queda demostrado que tiña unha caixa b e queda demostrado que houbo doazóns ilícitas. E iso dío o maxistrado, non o di esta deputada, dío o maxistrado. E vostedes escapan do seu deber e veñen aquí con leis de transparencia. ¿Pero de que transparencia, se se están ocultando? E despois non queren que se diga que isto é a lei do silencio, la omertà de la Mafia, para taparse uns a outros. Iso é o que fai o Partido Popular e o demais é propaganda, pro-pa-gan-da. E non queremos esperar a un xuízo. Porque o pobo non espera unha sentenza, espera unha explicación do presidente. É indecente que o presidente de Galiza e todo o goberno e todo o partido que está apoiando o Goberno estean metidos nun caso como este dunha organización [...] [[Por orde da señora presidenta e ao abeiro do artigo 106.3 do Regulamento, retírase esta expresión do Diario de Sesións]] , nunha asociación ilícita. E non o digo eu, dío o maxistrado José de la Mata. Di que houbo organización [...] [[Por orde da señora presidenta e ao abeiro do artigo 106.3 do Regulamento, retírase esta expresión do Diario de Sesións]] , asociación ilícita, delito electoral, tráfico de influencias. ¿De que máis teñen que acusar ao Partido Popular para que veña o presidente a dar explicacións ao Parlamento, que somos os representantes do pobo, do pobo galego, igual ca vostedes? Pero ¡como se atreve a cuestionar que a oposición tamén representa o pobo!, son vostedes uns ditadores...,
¡Silencio, por favor!
...aprenderon da ditadura, seguen o seu modelo...
Moitas grazas, señora Martínez. Señora Martínez, señora Martínez, paréceme moi ben. Todo o que vostede di xa o dirán os xuíces, pero neste Parlamento non lle consinto que atente contra o decoro da Cámara e, polo tanto, pídolle que retire estas expresións que utilizou aquí. Aquí non hai organizacións [...] de ningún tipo. [[A señora Martínez García pronuncia palabras que non se perciben.]] Paréceme moi ben que o diga o xuíz, pero neste Parlamento non. E polo tanto... [[A señora Martínez García pronuncia palabras que non se perciben.]] Ben, ten unha chamada a orde, e retiro a expresión. [[A señora Martínez García pronuncia palabras que non se perciben.]] Señora Martínez, non ten a palabra, e ten a segunda chamada á orde. Ten a palabra o vicepresidente e conselleiro de Presidencia.
Señora Martínez, como dicía vostede, tan ancha e tan pancha –paréceme que dixo–. Pero, mire, todas esas cousas que dixo, para ofender, primeiro, habería que tomala a vostede en serio. E como non é capaz...
¡Señora Martínez! [[Fortes murmurios.]] Señor vicepresidente, perdoe un momento...
Como non é capaz de conseguir que a tome en serio, pois entón eu non me podo sentir insultado por todas as barbaridades que vostede dixo. Moitas grazas.
Moitas grazas. [[A señora Rodríguez Arias solicita a palabra.]] ¿Para que quere a palabra? Déanlle voz ao escano da señora Rodríguez Arias.
En relación co decoro deste grupo parlamentario. Independentemente de que a señora Martínez se ausentase, esta Cámara...
Perdón, estame pedindo a palabra a señora Rodríguez Arias, que me está a explicar por que quere a palabra. ¿Por que quere a palabra, señora Rodríguez Arias?
Pois mire, acábase de afirmar que neste grupo parlamentario somos ditadores, e ademais acábase de acusar o vicepresidente da Xunta de Galicia de indecente e doutras cuestións, e penso que esta deputada debería de ter en conta o que acaba de acontecer nesta Cámara.
Moitas grazas. ¡Silencio, por favor! Continuamos co desenvolvemento da orde do día. Pregunta de D. Jaime Castiñeira Broz e sete deputados/as máis, do G.P. Popular de Galicia, sobre as medidas previstas polo Goberno galego para protexer o dereito á vivenda das familias que se atopan en risco de ser desafiuzadas
Ten a palabra o señor Castiñeira.
Grazas, señora presidenta. Señora conselleira, boas tardes. Xa sabemos aquí o de "a palabras necias, oídos xordos". Creo que se di todo. A crise económica dos últimos anos, especialmente desde o ano 2007, 2008, ata o 2011, levou consigo que moitas familias galegas e moitas familias de España estiveran en situación de risco, incluso de vulnerabilidade, e que chegaran a perder a súa vivenda con desahucios, non desexados por ninguén nin moito menos. De feito, durante os anos 2007 a 2011, gobernados en Madrid polo Goberno Zapatero, convertido agora en asesor de D. Pedro Sánchez, pois resulta que se levan a cabo en torno a 350.000 desafiuzamentos, e o Partido Socialista, gobernante naquel momento en colaboración coas esquerdas progresistas, non só non fixo nin tomou absolutamente ningún tipo de medidas, senón que as medidas que levou a cabo foron as de axilización dos trámites para os desahucios, levando a cabo modificacións de normativas como o "desahucio exprés" ou incluso o "deshaucio superexprés" a finais do ano 2011, uns meses antes, un mes antes das eleccións nacionais, das eleccións do Goberno do Estado do ano 2011. Do que presumían, e de feito era o que conseguían, era de que con eles se axilizaban os desahucios. Lonxe diso, chegou no ano 2011 o Partido Popular ao Goberno do Estado e demostrouse claramente con feitos onde está a parte da sensibilidade coas situacións especiais, coas situacións das familias que están en situación de risco e de vulnerabilidade. E nada máis chegar o Goberno de Mariano Rajoy ditou claramente uns decretos, o Real decreto 6/2012, denominado e coñecido como "Código de boas prácticas", que era para paliar situacións de risco de moitas familias, dando lugar a aprazamentos de pagos, á dación en pago ou incluso ao alugamento social. Por certo que recentemente se acaban de sacar, modificar e ampliar precisamente os prazos que aí se daban, e ampliar os casos onde se pode acceder a ese código de boas prácticas, coa Lei 1/2015. Tamén se ditou en novembro o Real decreto lei 27/2012, do 15 de novembro, onde se establecía unha moratoria de dous anos para os lanzamentos de familias que estiveran en risco, ou tamén a creación do fondo social de vivenda; o mesmo que a Lei 1/2013, de reforma do sistema hipotecario. Nesa mesma liña, a Xunta de Galicia aprobou o Programa de realoxo, con 500 vivendas para disposición dos desafiuzamentos, e tamén o Programa Reconduce, de outubro de 2013. E agora vén de anunciarse unha serie de novas medias. E esa é a nosa pregunta, señora conselleira: ¿cales son esas medidas que ten pensado adoptar o Goberno?
Moitas grazas, señor Castiñeira. Ten a palabra a conselleira de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas.
Grazas, presidenta. Como ben dicía, señoría, unha das máximas prioridades da Xunta de Galicia é garantir o dereito constitucional a unha vivenda digna ás familias galegas. Esa é a liña de traballo na que vimos centrando os nosos esforzos nos últimos anos, o apoio ás familias en situación de emerxencia social para que poidan contar cunha vivenda por adxudicación directa; tamén o Programa reconduce, que puxemos en marcha coa Consellería de Traballo, ofrecendo asesoramento e mediación ante os bancos antes dos lanzamentos para evitar que os afectados teñan que abandonar o seu fogar; e tamén o Programa de realoxo, para afectados de execucións hipotecarias, para permitirlles a adxudicación directa de vivendas de promoción pública, e tamén do Programa aluga, unha medida que teño que dicir que deu resposta a todas as familias que a solicitaron á Xunta de Galicia e que cumprían os requisitos. Unha liña de traballo na que queremos seguir incidindo, porque, dende logo, non nos daremos por satisfeitos mentres unha soa familia estea en risco de perder a súa vivenda. E conscientes de que era preciso seguir intensificando, seguir reforzando, estas políticas, na Xunta de Galicia decidimos poñer en marcha o Plan rehaVita aprobado no Consello da Xunta en febreiro de 2015 deste ano para facilitarlles o acceso ás vivendas a aquelas persoas e familias que o necesitan. Un plan que consolida os programas que se viñan realizando e que tamén recolle novas iniciativas. Refírome á rede de vivendas de inserción, que permitirá adxudicar un fogar de forma áxil ás persoas con risco de exclusión social. O decreto estámolo xa redactando. Co convenio xa asinado o pasado mes de marzo coa Sareb, co banco malo, as primeiras 50 vivendas para aquelas familias con especiais dificultades comezarémolas a entregar a estas familias con especial dificultades o próximo mes de xullo. E tamén o bono-alugueiro. O bono-alugueiro para apoio urxente e inmediato a aquelas familias que máis o necesitan empezará a funcionar este mesmo mes, e será compatible coas outras axudas sociais. Neste contexto, a semana pasada iniciamos un novo instrumento de gran importancia –estou falando dun instrumento xa previsto no Plan rehaVita e na liña do Plan social contra a desigualdade económica–: estou a falar do censo de vivendas baleiras para a planificación social, decreto que está no proceso de participación pública e que esperamos aprobar no último trimestre deste ano. Estarán obrigados a inscribir as vivendas baleiras os bancos, as súas filiais inmobiliarias e a Sareb En definitiva, continuamos traballando para mellorar o sistema de acceso á vivenda ás familias que máis o necesitan. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora conselleira. Réplica, señor Castiñeira.
Grazas, señora conselleira. Como queda claro e está escrito, porque nada mellor que os feitos, demóstrase claramente que as medidas que tanto a Xunta como o Goberno do Estado, os gobernos do Partido Popular, viñeron tomando en materia de desahucios, antidesahucio, está claro que non son de onte nin de antes das eleccións, como algúns queren vender, ou de dous días despois das eleccións. Incluso algunhas mareas, que se chaman agora, e que estaban en movementos antidesahucio, están agora explicando e copiando as medidas que puxeron en marcha os gobernos do Partido Popular desde hai anos. ¿Por que? Porque están dando os seus froitos, e estamos convencidos de que ninguén do Partido Popular e ninguén de ningún partido político descansará mentres unha soa familia perda a súa vivenda, niso estamos convencidos de que todos aspiramos a que iso non suceda. Vostede, señora conselleira, aportaba agora e falábanos dese censo de vivendas baleiras que se vai crear, que se está traballando nel. Nesa liña, gustaríanos que nos ampliara a información a ese respecto, en qué consiste, a qué concellos vai afectar, se afecta absolutamente a todos os concellos ou vai ser por poboación, e mesmo qué tipo de vivendas van estar nese censo, se vai ser obrigatorio ou non, etc. Gustaríanos que nos ampliara, se pode ser, a información de cómo vai ser ese censo de vivendas baleiras. Moitas grazas.
Grazas, señor Castiñeiras. Turno de peche, señora conselleira.
Grazas presidente. Señoría, as actuacións postas en marcha pola Xunta de Galicia axudaron a moitas familias, pero, dende logo, temos constatado que é preciso seguir avanzando. Para mellorar a efectividade, temos acreditado tamén que debe chegar a información a esas familias, chegar a información dos programas que ten a Xunta de Galicia e que coñezan estes programas. Dende logo, se pensaramos que o problema está resolto non reforzariamos as medidas, como o estamos a facer. Porque eu insisto en que non nos podemos dar por satisfeitos, e mentres unha soa familia estea en risco de perder a súa vivenda, dende logo nós seguiremos traballando. A ese compromiso responden as iniciativas como este anteproxecto de decreto que está en participación pública, o censo de vivendas baleiras para a planificación social, un anteproxecto que recolle a inscrición obrigatoria daquelas vivendas baleiras situadas nos concellos de máis de 10.000 habitantes e que sexan propiedade dos bancos, das filiais inmobiliarias e tamén da Sareb; un anteproxecto de decreto que prevé impulsar a ocupación destas vivendas por parte dos afectados por execucións hipotecarias, por parte das familias que non poidan pagar o alugueiro, por parte das familias inscritas no rexistro de demandantes de vivenda protexida, de vivenda pública. Como elemento destacado, este documento, este anteproxecto de decreto, prevé o impulso de acordos de colaboración coas entidades bancarias para que esas vivendas inscritas no censo sexan destinadas a atender as persoas afectadas por desafiuzamentos por execucións hipotecarias e tamén por impago do alugueiro. O pasado xoves quixemos avanzar, e no pasado Consello da Xunta autorizamos unha medida dende logo eu diría que pioneira: a sinatura de convenios de colaboración entre o Instituto Galego de Vivenda e Solo e as entidades de crédito da nosa comunidade para evitar que as familias con menos recursos sexan desafiuzadas das súas vivendas. E abrimos dúas vías de actuación posibilitando a permanencia na vivenda daquelas familias afectadas por execucións hipotecarias e tamén destinándose as vivendas baleiras para alugueiro social. O noso obxectivo é que as entidades de crédito poñan en coñecemento da Xunta todos os casos de execucións hipotecarias nos que estea autorizado xudicialmente o lanzamento, e que se comprometan a evitar ese lanzamento para que as familias poidan permanecer na súa vivenda. Os afectados poderán quedar na súa vivenda durante tres anos pagando entre 0 e 75 euros ao mes, segundo as circunstancias familiares, e tamén as entidades asinantes cederán voluntariamente esas vivendas baleiras para o alugueiro social –entre 0 e 125 euros ao mes–. Señoría, Abanca, Sabadell-Gallego e Caixa Rural xa teñen manifestado a vontade de adherirse a eses convenios, e asinarémolos de forma inminente.
Grazas, señora concelleira.
Grazas, señora conselleira. Pregunta de D. Antón Sánchez García, do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, sobre as actuacións previstas pola Xunta de Galicia para paliar ou impedir a deslocalización dos postos de traballo do grupo Adolfo Domínguez
Para formular a pregunta, ten a palabra o señor Fajardo.
Boa tarde, señor conselleiro de Industria, que imaxino que será quen responda nesta resposta colexiada a temas de emprego e que renuncia a responder a irresponsable da Consellería de Emprego, que cando hai que falar de ERE e de mantemento de postos de traballo escapa das súas responsabilidades. Como ben saben vostedes, acábase de aprobar de forma definitiva un ERE na firma Adolfo Domínguez, de Ourense, que vai conlevar o despido de 105 persoas, que, unidos aos 50 despidos do 2012 e aos 60 do 2014, supón que pasamos dunha plantilla de 895 persoas no 2011 ás 395 actuais, o que significa un desmantelamento real desta plantilla. Todo isto cando a mesma empresa ten recibido axudas da Xunta nas seguintes cantidades: no 2012 recibiu da Xunta 1.856.000 euros; no 2013, 2.208.000; e no 2014, 1.957.000, o que fai un montante de axudas, en apenas tres anos, de máis de 5 millóns de euros. Adolfo Domínguez recibiu axudas da Xunta moito máis importantes que as que esta Xunta destina a, por exemplo, axudas de emerxencia social, que son 4 millóns de euros, ou que as que destina no último ano ao Plan integral de fomento de emprego, que son apenas 2.200.000. Pois, a pesar de recibir máis de 5 millóns de euros para a promoción económica do emprego, esta firma é capaz de desmantelar a metade do seu emprego durante os anos nos que está a recibir estas cantidades. Polo tanto, nós, máis alá de poñer en cuestión a situación do ERE –do que falaremos despois–, queremos plantexar qué vai facer a Xunta para esixirlle a unha empresa que recibe esa cantidade inxente de cartos públicos que manteña o seu emprego. Porque do ERE vendeuse que é por motivos económicos. Non é así, porque unha empresa que ten menos empregados que tendas no conxunto no mundo faino non por cuestións económicas senón para deslocalizar unha parte da súa produción. Fíxense vostedes que a maioría destes 105 empregos que se perden teñen que ver coa área de planchado, etiquetado e arranxos; que non é que desaparezan, non é que eses traballos xa non se fagan, é que se van facer na India e en China. Todos sabemos cales son as condicións laborais da India e de China. Polo tanto, estamos falando de que desde a Xunta se está a financiar a deslocalización de empresas. Porque lle vou dar un dato que para nós é, cando menos, preocupante. Coas cantidades que percibiu Adolfo Domínguez nos últimos tres anos por parte da Xunta poderían manter o emprego, tal cal co convenio do téxtil que se aplica, de 402 persoas; é máis, poderían manter durante cinco anos o emprego dos 105 que despiden. Polo tanto, a nosa pregunta é: ¿ten pensado facer a Xunta algo para evitar que se desmantele de forma definitiva esta empresa?, ¿que cuestións vai facer de fiscalización para comprobar que se mantén o emprego vinculado a algunhas destas axudas que recibiu nos últimos tres anos?, ¿ten previsto a Xunta continuar de perfil e mirando cara a outro lado cando se desmantela unha empresa fundamental para o futuro da provincia de Ourense?
Grazas, señor Fajardo. Respóstalle o conselleiro de Economía e Industria.
Moitas grazas, señor presidente. A verdade que, señor Fajardo, cando falamos aquí de responsabilidades, sorpréndeme o seu criterio. Loxicamente este Goberno sempre actúa con responsabilidade, sempre vén dar explicacións a esta Cámara e, loxicamente, tanto en todos os casos que afectan a Consellería de Economía e Industria, como pode ser este, como, loxicamente, cando afectan a Consellería de Traballo e Benestar. E nalgúns casos, como tamén este, loxicamente, cunha responsabilidade compartida. O que lamento é o seu descoñecemento e como vén gratuitamente a dar uns datos que non son correctos. Eu creo que o instaría, de cara ao futuro, para que, cando necesite datos, llos pregunte ao Goberno. Loxicamente, este Goberno, con toda transparencia, daralle eses datos. Porque, señor Fajardo, vostede debería de saber, e, se non, eu confírmollo, que este Goberno, dende o ano 1999, lle concedeu axudas a fondo perdido a Adolfo Domínguez por un valor de 2,8 millóns de euros, pero realmente pagáronse 1.450.000 euros; porque a diferenza foron incumprimentos desta empresa. Pero, ademais, señor Fajardo durante os últimos cinco anos as cantidades que recibiu Adolfo Domínguez foron exactamente preto de 270.000 euros. Señor Fajardo, durante os últimos cinco anos, 270.000 euros. Todas as axudas en concorrencia competitiva, todas, e o 94% desas axudas precisamente foron para que puidese vender máis en actuacións de internacionalización. Polo tanto, señor Fajardo, cando non teña datos, pregunte, pero, sobre todo, non actúe de forma demagóxica, facendo comparacións que non veñen ao caso. Porque esta empresa ten a responsabilidade de atender a política social de cara aos cidadáns e ten unha responsabilidade complementaria de axudar as empresas que o necesitan, como é o caso de Adolfo Domínguez. Polo tanto, comparacións demagóxicas creo que non aportan sinceramente nada ao debate, un debate que ten un obxectivo claro, que é atender ás necesidades do emprego e ás necesidades dos traballadores de Adolfo Domínguez, do conxunto sector téxtil galego e do conxunto da economía galega. E, loxicamente, aí sabe perfectamente que este goberno está actuando en cada caso con absoluta responsabilidade. Vostede sabe que, efectivamente, este ERE se resolveu o pasado día 12 nesa comisión negociadora do expediente, e que a plantilla avalou de maneira masiva este acordo. En calquera caso, loxicamente, este goberno seguirá traballando para garantir a viabilidade de Adolfo Domínguez, e seguirá loxicamente para garantir que Adolfo Domínguez poida continuar desenvolvendo ese traballo aquí en Galicia. Moitas grazas.
Grazas, señor conselleiro. Réplica, señor Fajardo.
A verdade é que, se eu xa tiña dúbidas sobre este ERE, agora acabo de quedar xa absolutamente abraiado. Mire, os datos que eu lle dou de axudas da Xunta son os datos que figuran no expediente de regulación de emprego, que a propia empresa entregou á plantilla. Polo tanto, ou mente a empresa ou mente o Goberno, calquera das dúas cousas é suficientemente grave. Primeiro, se mente o Goberno, por desgraza estaremos habituados, pero é unha responsabilidade da súa parte. E, se mente a empresa, terán que explicar vostedes como, como autoridade laboral, non comprobaron que os datos que presentan ante a autoridade laboral para un ERE non son os correctos. Nalgún dos dous casos alguén está facendo as cousas mal. E, ¡que casualidade!, nos dous casos paréceme que esta administración, que nun ERE de extinción asume que unha empresa entrega un informe con datos falsos do que recibe da Xunta, non fai nada, non fixo vostede nada absolutamente. É máis, a pregunta que eu lle fixen é concreta: ¿que van facer vostedes para evitar a deslocalización? Non, que siga coa súa actividade. Non, non, coa súa actividade vai seguir, pero coa metade da plantilla que tiña hai tres anos, de 580 empregados a apenas 250. ¿Como se entende iso? ¿A que se refire vostede co de actividade? ¿A que estea a fábrica alí aberta sen ningunha persoa dentro e as prendas veñan feitas, absolutamente todo, dende Asia e dende India? A min paréceme preocupante. Pero eu dígolle que vostede é responsable de Industria. Vostede, algunha parte do seu departamento, ¿mirou o expediente?, ¿tivo acceso ao expediente que se entregou á parte social para negociar? Porque se nese expediente figuran datos que non son correctos do recibo das axudas, dende logo algunha responsabilidade tiñan que ter. E se é así, inmediatamente terían que chamar a Adolfo Domínguez e pedir explicacións de por que eses datos. Ou, ao mellor, tratan de enganar a Cámara galega e, polo tanto, a cidadanía. O triste é que, cando lle estamos a falar de cento e pico de despidos, vostede veña aquí a dicir que o problema son os datos. Non, o problema son cen familias que quedan sen posto de traballo a pesar de ter recibido moitísimas cantidades de diñeiro público, que permitiría seguir este emprego. ¿Sabe que estas axudas dan de sobra para pagar as indemnizacións? Quero que me responda a esa cuestión, por favor.
Grazas, señor Fajardo. Turno de peche, señor conselleiro.
[...] Hai unha terceira posibilidade: que vostede se dedique a lanzar afirmacións gratuítas, que non sería a primeira vez. [[Murmurios.]] En calquera caso, insístolle en que os datos que eu lle reflectín na miña intervención son os datos do Goberno. Efectivamente, no caso de Adolfo Domínguez, dende o primeiro momento, este Goberno, como fai en todos os casos onde hai algún tipo de problema laboral ou de problema de viabilidade dunha empresa, púxose en contacto con Adolfo Domínguez, púxose á disposición de Adolfo Domínguez para, efectivamente, ver como este goberno podía axudar a marcar unha senda de futuro claro e de viabilidade desta empresa, e loxicamente iso fixemos neste caso, e o seguiremos a facer. E, loxicamente, a responsabilidade deste goberno é acompañar o seu tecido produtivo e, efectivamente, garantir a viabilidade de todas as empresas, garantir a viabilidade dos postos de traballo. E hai un aspecto moi importante, cando vostede me fala da deslocalización. Evidentemente, este goberno, no caso de Adolfo Domínguez e no caso do conxunto das empresas, está intentando traballar precisamente para garantir que todo ciclo de valor engadido que se desenvolve nun sector produtivo se desenvolva aquí en Galicia. E niso, loxicamente, nós estamos a traballar. Que situacións conxunturais, efectivamente, de mercado poidan derivar nunha situación de dificultade dunha empresa, loxicamente, esa é unha situación na que nós temos que acompañar e axudar as empresas, que para iso estamos cos diferentes instrumentos de axuda que ten este goberno e que loxicamente pon á disposición do seu tecido produtivo. Polo tanto, señor Fajardo, nós seguiremos apoiando o sector téxtil, seguiremos apoiando a realidade da economía galega, unha realidade na que estamos nun camiño claramente de recuperación, loxicamente aínda con moitas dificultades, porque aínda a taxa de paro, incluído o sector téxtil, é unha taxa loxicamente moi elevada. Pero este mes de maio sabe que no sector industrial temos 6.000 persoas desempregadas menos na industria, que a industria aquí en Galicia está creando máis emprego a tempo completo que o resto dos sectores e que loxicamente estamos nunha senda totalmente distinta desde hai varios meses. Loxicamente seguiremos acompañando as empresas, seguiremos acompañando as empresas para que fortalezan a súa situación competitiva. E esperamos que, efectivamente, Adolfo Domínguez poida entrar nunha senda de viabilidade adaptándose á situación do mercado e que loxicamente, nos diferentes sectores produtivos, se manteña o ciclo de valor engadido para que efectivamente todo ese ciclo poida reverter nun maior emprego e nunha maior competitividade no noso tecido produtivo. Moitas grazas.
Grazas, señor conselleiro. Pregunta de D. Xosé Manuel Beiras Torrado e seis deputados/as máis, do G.P da Alternativa Galega de Esquerda, sobre as responsabilidades políticas derivadas da sentenza pola que se declara ilegal a suspensión do concurso eólico
Pois como sigan acompañando as empresas, van acabar en Asia, señor conselleiro. [[Risos]] . [[Aplausos.]] Hai cousas que non admiten discusión, señor conselleiro. A día de hoxe, despois de que o Tribunal Supremo, nunha recente sentenza, desestimase o recurso de casación da Xunta de Galicia, a decisión tomada polo Partido Popular –7 de agosto de 2009– de suspender o concurso eólico do Bipartito é ilegal, está anulada. Ratifícase, pois, a sentenza do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, que estimou o recurso de Acuosa Eólica e declara ilegal a anulación do concurso por ser contraria a dereito. A súa decisión, a decisión do seu Goberno, é nula de pleno dereito, nin máis nin menos. As razóns aducidas pola Xunta da suposta ilegalidade do concurso do Bipartito ou da incompatibilidade do novo modelo non se xustificaron a xuízo do Tribunal Supremo. Só isto, señor conselleiro, debería ser razón suficiente para que quen tomou a decisión de anular o concurso, e de anulalo do xeito que se anulou, asuma responsabilidades políticas. Aínda moito máis despois dos efectos que estas decisións causaron no sector, na economía e no emprego de Galiza. E aí os datos tampouco menten. Desde que vostedes chegaron, o sector eólico ralentizouse ata paralizarse, e isto é fundamentalmente achacable ás políticas do PP aquí e en Madrid. Parece que isto non lles parece suficiente para que alguén asuma responsabilidades polo grave dano causado. É máis, o presidente da Xunta de Galicia dixo hoxe pola mañá que volvería facelo, ou sexa, que prevaricaría, pasa a xustiza polo arco de triunfo, e intenta confundir, coma sempre, para tratar de xustificar o inxustificable, e fala de doce sentenzas que avalan a legalidade da decisión. Non, mentira. Isto non é unha cuestión de peso nin de doce contra un, porque, para efectos xurídicos, señor conselleiro, aínda que só fose unha a empresa cuxo recurso prosperou, a día hoxe, unha vez ratificada polo Supremo, isto é suficiente para que a decisión do Goberno Feijóo naquel momento fose ilegal. E nela afírmase que a Xunta incorreu en desviación de poder. Vostedes clamaban contra a ilegalidade do concurso eólico do Bipartito, e agora resulta que ningunha sentenza confirma a ilegalidade do concurso do Bipartito, pero si que hai unha sentenza que confirma a ilegalidade das súas actuacións no concurso eólico. Vostedes clamaban contra a inseguridade xurídica que ía causar aquel concurso do Bipartito e foron vostedes, coas súas decisións, os que crearon a inseguridade xurídica. Agora ábrese a vía para que as empresas reclamen danos, reclamacións indemnizatorias por danos ocasionados por unha decisión ilegal dunha administración. E aí pagaremos todos. No eólico tamén son vostedes o peor goberno da historia da democracia deste país. ¿Teñen pensado asumir responsabilidades políticas polo fiasco do eólico, señor conselleiro?
Grazas, señor Sánchez. Resposta do conselleiro de Economía e Industria.
Señor Sánchez, a verdade é que non entendín moi ben a pregunta do seu grupo parlamentario, pero, loxicamente, vou intentar respondela. Porque vostede vén aquí esta tarde só para intentar confundir. Claramente intenta confundir dende o punto de vista xurídico cunha cuestión de forma que non ten –e vostede sábeo– ningún tipo de efecto práctico, nin sobre a decisión da suspensión do concurso do Bipartito nin sobre a legalidade e a vixencia do actual concurso eólico. Nin tampouco, e vostede sábeo, ten ningún efecto práctico sobre posibles indemnizacións. Porque vostede sabe, señor Sánchez, que a sentenza do Tribunal Supremo se refire a unha suspensión temporal, non ao concurso eólico. E o máis importante: sabe que esa sentenza é unha primeira sentenza, pero hai sentenzas posteriores do proio Tribunal Superior de Xustiza de Galicia que, efectivamente, avalaron a decisión de paralizar o desafortunado concurso do Bipartito. Pero, dígolle máis, señor Sánchez, e tamén loxicamente estendo esta aclaración ao BNG: o propio Tribunal Superior de Xustiza de Galicia di que a sentenza non ten ningunha consecuencia. Iso non o di o Goberno, dío o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia. Esa sentenza non ten ningún tipo de consecuencia porque quedou superada –vostede sábeo tamén– polo novo marco legal aprobado en decembro de 2009. Voulle ler textualmente o que di o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia: "Ninguna consecuencia tiene, ya que la única consecuencia o efecto que conllevaría la anulación de la resolución recurrida sería el levantamiento de la suspensión". É dicir, señor Sánchez, non hai ningunha sentenza que declare ilegal o actual concurso eólico. Así que, mentres vostede trata de confundir –insisto– dende a forma, eu, se me permite, vou ao fondo. E sabe que a suspensión do concurso foi un compromiso deste Goberno e, polo tanto, unha decisión que foi avaliada, ademais, polas urnas. É unha decisión que, ademais, foi tomada ante a inseguridade xurídica dunha tramitación chea de sombras. En primeiro lugar, polos seus colegas –que hoxe están calados– do Goberno, [[Murmurios.]] que sembraron dúbidas sobre a seguridade xurídica do procedemento [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] , ou –dicía o PSdeG– pola falta de adecuación á lexislación vixente. Pero o máis importante, señor Sánchez –eu creo que iso hai que remarcalo nesta comparecencia–, díxoo o propio Consello Consultivo. Cito textualmente o ditame–: "O proxecto de decreto polo que se regula o aproveitamento da enerxía eólica en Galicia resulta non conforme co ordenamento xurídico en razón ás tachas de legalidade recollidas na consideración sétima." Esta é a actuación do Bipartito. Moitas grazas.
Grazas, señor conselleiro. Réplica, señor Sánchez.
Os que intentan confundir, señor conselleiro, son vostedes, [[Murmurios.]] son vostedes, que veñen falar de que eu falei da legalidade do concurso do Partido Popular. Eu non estou falando do concurso do Partido Popular. Estou falando da decisión de anular o concurso do Bipartito, que é moi diferente. E xa verá como vai ter consecuencias, señor conselleiro, xa verá como vai ter consecuencias en forma de reclamacións por danos provocados a estas empresas, que non van quedar quietas, como xa anunciaron, señor conselleiro. Mire, eu si que lle vou ler e dicir a que sentenza se refire, porque no seu intento de confundir non di a que sentenza do Tribunal Superior de Xustiza de Galiza se refire. Eu voulle ler o auto do Tribunal Supremo de setembro de 2013, que di: "El objeto de recurso es de cuantía indeterminada, pues lo constituye la suspensión del procedimiento de otorgamiento de autorizaciones a instalaciones de parques eólicos. De modo que la entidad del procedimiento a que se refiere la actuación administrativa impugnada, el número de empresas afectadas y las indemnizaciones a que se daría lugar permite concluir que la cuantía del pleno supera ampliamente la establecida legalmente para dejar expedita la vía de casación". É o Tribunal Supremo, en setembro de 2013, que o ratifica en xuño de 2015, señor conselleiro. Esas van ser as consecuencias, ademais da paralización do sector durante todos estes anos; que, cando vostedes chegaron, se instalaban megavatios, e desde que vostedes gobernan non se instala ningún megavatio, non se crea ningún emprego. Esas son as consecuencias dunha decisión ilegal pola que vostedes consideran que non teñen que asumir responsabilidades políticas. Esa é a calidade democrática do Goberno que temos, ese é o Goberno que temos. Vostedes si que intentan confundir cando falan de sentenzas posteriores. Unha vez que falou o Tribunal Supremo, a súa decisión de suspender o concurso do Bipartito é ilegal, punto pelota, ¡é ilegal!, punto pelota. As empresas prexudicadas por esa decisión van reclamar e poden reclamar. E vostedes non asumen ningunha responsabilidade, fixeron todo perfectamente no eólico. Todos sabemos que o fixeron perfecto. Así nos vai e así lles vai, señor conselleiro.
Grazas, señor Sánchez. Peche do señor conselleiro de Economía e Industria.
A verdade é que, señor Sánchez, sorpréndeme o entusiasmo co que está a defender [[Risos.]] [[Murmurios.]] os intereses das empresas...
¡Silencio, por favor, señor Sánchez! [[O señor Sánchez García pronuncia palabras que non se perciben.]] ¡Silencio, señor Sánchez! O tempo está controlado, tranquilos.
Quería dicir, señor presidente, que me sorprende enormemente a intensidade coa que o señor Sánchez está a defender hoxe, esta tarde, no Parlamento, as empresas que participaron no concurso do Bipartito. [[Fortes murmurios.]] [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Un concurso, señor Sánchez, que vostede defende talvez polo pasado...
¡Silencio, por favor!; se non, imos ter que suspender o Pleno un momento.
Quizais está a defender estas empresas polo pasado político do seu grupo parlamentario. Pero eu creo que vostede sabe que de non ter actuado o Goberno do Partido Popular sentaría a Xunta de Galicia no consello de administración dunha empresa como Acuosa Eólica. ¿Sóalle o nome? Acuosa, si. Foi precisamente a empresa que presentou este recurso que vostede hoxe defende con tanta intensidade. Pero tamén debería de saber –e esta Cámara debería de saber– que esa empresa, señoría, é unha empresa participada por Alfageme, á que o Goberno bipartito outorgou avais ao final do seu mandato. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] E que supuxo un quebranto para este Goberno e para todos os galegos de 32 millóns de euros.
¡Silencio, por favor!
Agora entendo, señor Sánchez, [[Murmurios.]] o seu interese e o seu entusiasmo por defender o concurso eólico.
Silencio, por favor.
Pero, señor Sánchez, non confunda. Unha cousa é o concurso eólico galego e outra moi distinta é a situación que efectivamente está a vivir o sector enerxético. Pero, se quere, falamos dos concursos eólicos do Bipartito. Lembre que foron tres os concursos que vostedes adxudicaron, os tres anulados. Os dous primeiros, o concurso de eólicos singulares de 100 megavatios e os empresariais de 565, polo Tribunal Superior de Xustiza de Galicia; e o concurso dos 1.300, pola Lei eólica 8/2009. Polo tanto, señoría, eu creo que non pode vir aquí a dar leccións xurídicas. [[Murmurios.]] No debeu vir aquí defender as empresas que participaron nese concurso do Bipartito. E vostede sabe que esa sentenza do Tribunal Supremo foi superada por sentenzas superiores do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia...
¡Silencio!
...onde avaliaron perfectamente todas as actuacións...
¡Silencio, por favor!
...tanto da anulación do concurso do Bipartito...
¡Silencio!
...como da propia suspensión cautelar que se fixo do propio concurso. Moitas grazas.
Esa pregunta é unha impertinencia, ¡por favor! Queda retirada esa expresión. [[O señor Sánchez García pronuncia palabras que non se perciben.]] Non, non, señor Sánchez, non me poña na tesitura de ter que lle chamar á orde. Xa retirei esa impertinente expresión que vostede utilizou. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non, non, non, eu non oín ningunha expresión impertinente por aquí. [[Protestas.]] Ningunha. [[Protestas.]] Non, non imos agora... [[Protestas.]] Non, tranquilidade. [[Protestas.]] Imos rematar o pleno tranquilos. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Imos rematar o pleno con tranquilidade. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Vostede non é quen para falar de tranquilidade. Pregunta de D. Ricardo Vicente Docasar Docasar e dous deputados máis, do G.P. dos Socialistas de Galicia, sobre o financiamento concreto recibido durante o primeiro trimestre por aqueles centros educativos galegos nos que se implantou a Formación Profesional Básica
Formule a pregunta cando queira, señor Docasar.
Grazas, presidente. Señor conselleiro, boas tardes. O pasado venres remataron as clases en Galicia, o curso escolar 2014-2015; por tanto, entendemos no Grupo Socialista que é o momento axeitado para facer un balance da implantación da FP Básica en Galicia. Como vostede sabe, señor conselleiro, este deputado considerou sempre que a implantación da FP Básica en Galicia se fixo de maneira precipitada, caótica e trapalleira. E agora tamén sabemos con certeza, xa que o curso rematou, que se fixo a custo cero; é dicir, implantaron vostedes unha nova modalidade de ensino de maneira atropelada, sen investir un só euro e cambiando dese xeito esa máxima de facer máis con menos por outra máis simpática de facer máis con nada. Si, señor Rodríguez, vostedes decidiron poñer en marcha hai pouco máis dun ano a LOMCE sen contar practicamente con ninguén. E por iso tamén nós dixemos no seu momento que estabamos ante unha lei con clara data de caducidade: novembro de 2015. E cuxo compromiso, por certo, segue vixente a día de hoxe, por moito que lles moleste escoitalo. Señor conselleiro, creo recoller ben o sentir da comunidade educativa galega cando lle digo que a implantación da FP Básica non se fixo axeitadamente. E agora confirmamos tamén que a fixeron a custo cero. A información foi chegando no seu día aos centros, aos equipos directivos, aos estudantes e ás familias tarde, mal e a rastro. A falta de seriedade foi absoluta, e o malestar dos centros, dos seus equipos directivos e do profesorado en xeral é grande, señor conselleiro. Non hai que olvidar que a FP Básica viña reemplazar os PCPI existentes, uns PCPI que si contaban cun financiamento claro. Tampouco é un tema menor dicir que os PCPI se estaban impartindo en máis de 300 centros educativos en Galicia e eran cursados por máis de 4.000 alumnos repartidos polas cidades, vilas e pobos do país; e que agora, coa FP Básica, estamos aínda moi lonxe desas cifras. Os grupos de alumnos oscilaban entre 10 e 12 –tema moi importante, señor conselleiro– e agora andamos rondando os 20. E vostede ten que saber mellor ca ninguén que dar unha boa atención a ese tipo de alumnado con 20 alumnos nas aulas é unha auténtica insensatez. E vou chegando ao punto ao que hoxe quero dar especial relevancia, señor conselleiro, e que ten que ver co financiamento desta nova modalidade de ensino. Pasaron dez meses e remataron as clases, e nós queremos saber hoxe por que razón implantaron vostedes en Galicia a FP Básica á présa e correndo, con financiamento cero, sen dotación de equipamentos didácticos, sen acometer as obras necesarias e duplicando o número de alumnos por aula-taller. Coincidirá vostede comigo, señor conselleiro, en que implantar unha nova modalidade de ensino duplicando o número de alumnos por aula, sen poñer un só euro e coa premura e a improvisación coas que o fixeron foi un auténtico despropósito. Dito o dito, ¿pensa en serio vostede, señor conselleiro, que a comunidade educativa galega entende esta chapuza? Moitas grazas.
Moitas grazas, señor Docasar. Ten a palabra o conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria, don Román Rodríguez.
Moitas grazas, señora presidenta. Señor Docasar, vostede é un home perseverante, sen dúbida, porque non é nin a primeira nin a segunda nin a terceira vez que vostede pregunta neste Parlamento pola Formación Profesional Básica. E eu creo que é moi positivo que pregunte. Nós entendémolo, e para nós a Formación Profesional Básica é moi positiva, é unha modalidade de ensino tremendamente positiva. Vostede non dixo qué era a Formación Profesional Básica e eu vou intentarllo dicir e resumilo moi rapidamente. Mire, a Formación Profesional Básica está cursada por alumnos de entre 15 e 18 anos, máis ou menos. Son os alumnos que teñen máis dificultade de aprendizaxe. Son os alumnos que por diferentes motivos quedaron atrás, son alumnos que ían –sen dúbida– ao fracaso escolar. Esta modalidade de formación profesional, a diferenza dos PCPI que vostedes impulsaron, dá unha formación de dous anos e dá un título oficial. Esta Formación Profesional Básica permite que, unha vez que se supere, os alumnos poidan ter titulación de grao ou poidan ir tamén aos graos medios de Formación Profesional. E dalgún xeito permite a continuidade do alumnado no ensino público. É unha ferramenta fantástica, moi boa, para loitar contra o fracaso escolar; do que se falou hoxe á mañá neste Parlamento. E voulle recordar un dato: no ano 2009 había un 26 % de fracaso escolar, pese a que había o máximo orzamento económico, e hoxe hai un 16 %. Co cal ás veces no sólo de gasto público vive el hombre, señor Docasar. E eu diría tamén que non hai nada máis excluínte para un xoven que saír á rúa sen ningún tipo de titulación académica, porque iso leva a uns itinerarios sociais de exclusión, moi facilmente. E por iso esta Formación Profesional Básica –que se implementou e estase implementando con traballo, con sacrificio, con motivación do profesorado e da Administración educativa– está axudando os alumnos que máis o precisan. E, mire, para nós é unha oportunidade. Hai unha titulación oficial, hai unha integración social e estase traballando cos alumnos con máis dificultades. Para nós é unha ferramenta que potencia a inclusión e que potencia tamén a equidade no sistema. E voulle dicir unha cuestión –que a vostede parece que o enfada–: fala de financiamento e di que é a custo cero. Mire, oxalá fose a custo cero. ¿Por que? Se así se fixera, sería magnífico. Pero tivo custo, como calquera servizo público tivo un custo económico. ¿Ou quen pagou os profesores? ¿Quen pagou os materiais? ¿Quen paga os centros? Señor Docasar, os gastos de funcionamento –que é o que a vostede o obsesiona– están sendo tramitados polo Ministerio, e vostede sábeo. Pero, por favor, a Formación Profesional Básica é unha modalidade educativa que ten un enorme futuro e unha magnífica oportunidade especialmente para aqueles alumnos con máis dificultades educativas...
Moitas grazas, conselleiro.
...que vostede aquí lles está a negar. Moitas grazas.
Moitas grazas. Réplica do señor Docasar.
Grazas, presidenta. Señor conselleiro, agradézolle moito a clase que me deu sobre formación profesional. Eu, que fun director dun instituto durante vinte e tres anos, catro meses e quince días, [[Risos.]] como vostede pode imaxinar, agradézolle moito que un profesor de universidade me dea unha clase sobre formación profesional. ¡Manda chover na Habana!, que di a miña compañeira que está na mesa presidencial. [[Risos.]] [[Murmurios.]] É vostede un intrépido. Eu non me atrevería a tanto se estamos falando dun tema universitario; pero, bueno, alá vostede. Eu insisto: vostedes implantaron isto a custo cero. Poderalle gustar ou non, pero esa é a realidade. Acabou o curso, don Román Rodríguez, acabou curso o pasado venres. Os centros non recibiron un só euro. Evidentemente que había alí profesores, ¡faltaría máis, que non tiveramos profesores, que non tiveramos paredes, que non tiveramos talleres!, porque nos centros que implantaron de novo claro que non teñen equipamento. Eu coñezo a profesores que deron clases nestes niveis, en centros que non son de FP, porque nun centro de FP, efectivamente, señor conselleiro, se poderían facer moitas cousas e, se cadra, ir á clase do lado e preguntarlle ao compañeiro que dá en electrónica, en electricidade ou en mecánica que lle deixen equipamento, dentro do centro, pero ¿e nun centro deses de bacharelato? ¿E nun PCPI –ou sexa, un centro que ten un CPI que non ten practicamente ningún tipo de material–? ¿Que fixeron? Non se poden facer así as cousas, señor conselleiro. Non me diga a min vostede qué é a formación profesional. Eu levo preguntándolle isto un montón de tempo porque nunca me contesta –tampouco o fixo hoxe–. Eu dígolle hoxe aquí, en sede parlamentaria, que vostedes non teñen garantido nin un só euro a día de hoxe da Unión Europea. Vostedes saberán como fixeron as cousas. Eu seino, eu sei que non está garantida a aportación da Unión Europea, e preocúpame, porque, se algo é importante na FP, precisamente durante todos estes anos, son os fondos europeos. E o prestixio que alcanzou a FP ten que ver con ese diñeiro que adquirían os centros, cos equipamentos e coa formación que se lle deu ao profesorado. Todo iso era importante, pero, evidentemente, dígame –antes de marchar, por favor, son perseverante, si– canto recibiron os centros despois de dez meses de curso. Moitas grazas.
Moitas grazas, señor Docasar. Ten a palabra o conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria.
Señor Docasar, ¿a vostede que é o que realmente lle importa?, ¿impórtalle a formación dos alumnos ou que os centros reciban os gastos de funcionamento que están en tramitación? ¿Que é o que lle importa realmente? Porque vostede non deixa de sorprendernos. Fálanos de que foi implantada a custo cero. Os profesores ¿quen os pagou?, ¿quen pagou os centros?, ¿quen pagou os recursos?, ¿quen pagou os investimentos recentes que vostede coñece? Vostede sabe que se están investindo máis dun millón de euros en equipamentos para Formación Profesional Básica e vostede sabe –porque o anunciamos, e nos chamou electoralistas ¿verdade?– que se están ampliando centros educativos por toda a xeografía galega –en Ribeira, o Oroso; en Pontevedra, o Xunqueira, ou na Estrada– e en diferentes centros onde se implementa esta modalidade. Vostede sábeo. Co cal, por favor, non veña aquí dicir que é a custo cero cando están facendo investimentos, cando o profesorado está pagado polos impostos dos cidadáns... ¡Por favor!, eu entendo que lle preocupen os gatos de funcionamento, e eu xa llo dixen dúas veces –creo–. Estanse tramitando co Ministerio, xa lles chegarán aos centros. Pero, mire, iso non é a Formación Profesional Básica, non é o elemento principal. Vostede só ve iso na Formación Profesional Básica, e eu voulle dicir unha cousa: por razóns obvias, eu visitei, ao longo deste tempo, varios centros onde se está dando e impartindo a Formación Profesional Básica. Aí vin xóvenes cun perfil social e cuns itinerarios vitais duros, moi duros, e vexo que, se non houbera Formación Profesional Básica, irían á rúa sen titulación ningunha, e vin aí os profesores motivados, vin os alumnos motivados, vin os equipos motivados e vin ganas de facer as cousas. E a min iso preocúpame moito máis que que os gastos de funcionamento cheguen un mes máis tarde ou un mes despois. Iso é o que temos que ver, e deberiamos, como sociedade, ver como esta modalidade educativa está actuando, está traballando naqueles alumnos con máis dificultades e lles está dando unha oportunidade que antes non tiñan, porque non me diga vostede que é comparable ou que son comparables os PCPI coa Formación Profesional Básica, porque se vostede mo di, sendo profesor de formación profesional –que, por certo, ten unha precisión absoluta o día que deixou de selo, é realmente sorprendente–... Non me diga que son comparables, non se poden comparar en ningún caso. Estamos ante unha modalidade entendemos que moi positiva que, como parte do sistema público, deberiamos estar orgullosos de defendela, porque, como xa lle dixen, está orientada aos alumnos que teñen máis dificultades de aprendizaxe, que teñen máis problemas sociais, que teñen moitas dificultades para integrarse na sociedade. Grazas a esta modalidade educativa, estano a facer; ao mellor non todos os que están na Formación Profesional Básica, pero moitos alumnos que están aí van poder continuar os seus estudos e van ter unha formación. Antes ían á rúa sen ningunha titulación. Só por iso deberiamos entre todos apoiar a Formación Profesional Básica. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, conselleiro. Acumúlanse as seguintes preguntas: Pregunta de D. Emilio Vázquez Blanco e dous deputados/as máis, do G.P. dos Socialistas de Galicia, sobre a investigación xudicial en relación coa xestión da Fundación Camilo José Cela Pregunta de Dª Ana Belén Pontón Mondelo, do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, sobre a investigación xudicial relativa á xestión da Fundación Camilo José Cela
Ten a palabra, para formular a pregunta, o señor Vázquez Blanco do Grupo Parlamentario Socialista.
A Fundación Camilo José Cela pasou a formar parte do sector público no ano 2010, sen embargo, resulta curioso que non apareza consignada nos orzamentos da Xunta ata o ano 2013. E dende ese momento non é que se poida dicir que haxa un exceso de información; de feito, a información orzamentaria dos exercicios 13, 14 e 15 é exactamente a mesma, limítase a fotocopiar o documento anterior, e a Xunta dáo por válido sen problema. Ademais, por non haber información, nin sequera se presentou unha memoria de actividades nin neste Parlamento nin na propia web da fundación; así que por información non destaca precisamente esta entidade. Isto cobra gravidade dende o momento en que o 80 % do orzamento –258.000 euros no momento actual– é aportado pola Xunta de Galicia. No momento actual esta fundación dedica o 70 % do orzamento a custos de persoal e, dentro destes custos de persoal, figuran, obviamente, os correspondentes aos sete empregados públicos da fundación, algo sobre o que a Xunta parece que tardou en ter información. E dígoo porque temos unha resposta da Consellería de Presidencia do 22 de maio onde se di que a Fundación Camilo José Cela ten unha persoa contratada, aínda que da información orzamentaria se deduce que hai sete persoas contratadas. Segundo o auto xudicial recente, produciuse o 29 de maio a imputación de varias persoas, entre outras dun membro do Consello de Contas de Galicia proposto polo grupo maioritario desta Cámara. Esta imputación prodúcese por un presunto delito de malversación de fondos públicos que tería a súa orixe na simulación pactada do despido de quen era xerente desta fundación; unha simulación pactada que deu lugar a que un acordo de despedimento de 96.000 euros se transformara en 150.000. Quen hoxe é conselleiro de Contas e por aquel entón membro do Padroado aparece na documentación como asesor da persoa que, con funcións executivas na fundación, ordena, negocia e pacta esta saída –presuntamente fraudulenta– do anterior director. Pero é que, ademais, esta persoa que exerce estas funcións executivas, resulta ser filla de quen era entón membro do Padroado e hoxe conselleiro de Contas. E xa para mellorar este relato hai que recordar que eran membros daquel padroado, ademais, o conselleiro de Cultura e Turismo por aquel entón, o que hoxe é conselleiro de Facenda e quen era ata hai pouco o conselleiro de Educación e hoxe alcalde de Ourense; persoas que representaban intereses da Xunta de Galicia e que aprobaron esta actuación dos órganos executivos. O noso obxectivo non é entrar no que fixo o Padroado, pero si queremos entrar na situación que se crea cando un membro do Consello de Contas aparece imputado por unha actuación á fronte dunha fundación que hoxe forma parte do sector público e, polo tanto, dunha fundación que vai estar fiscalizada precisamente polo Consello de Contas. Así que as preguntas son moi sinxelas. En realidade, o sorprendente é que hoxe, transcorrido máis dun mes, a Xunta non teña dito absolutamente nada, que o Consello de Contas non teña dito absolutamente nada e que teñamos que vir aquí para demandar unha explicación. ¿Como valora a Xunta a situación que se produciu? ¿Realmente vai ser fiscalizada unha entidade do sector público por quen está imputado por un delito como patrón desa entidade nun momento anterior? ¿Como se vai resolver isto? Moitas grazas.
Grazas, señor Vázquez. Ten a palabra, para formular a pregunta, a señora Pontón Mondelo.
Moitas grazas, señor conselleiro. Dende o Bloque Nacionalista Galego levamos denunciando durante moitos anos todos os escándalos que se veñen producindo e sucedendo na Fundación Camilo José Cela, e denunciámolos porque unha parte moi importante estiveron amparados e subvencionados con fondos públicos. Fíxense, desde que goberna o señor Feijóo, nun momento de crise esta fundación recibiu nada máis e nada menos que en torno aos dous millóns de euros, cifra que coñezamos. Descoñecemos se hai outro tipo de acordos pola porta de atrás que lle estean dando máis recursos. En todo caso, hoxe temos aquí, diante de nós, un auto do 29 de maio deste ano que o que vén é confirmar todas as denuncias que nós temos feito. Neste auto a Fiscalía di que houbo un despedimento que non foi un despedimento, que foi un cese, e que houbo unha comunicación ao Padroado o 30 de novembro do 2009 no que el pedía o seu cese. Sabemos que nesa xuntanza dese padroado estaban Marina Castaño, Jesús Vázquez Abad, Roberto Varela Fariña e Dositeo Rodríguez; é dicir, que tanto a Xunta de Galiza como o propio Dositeo sabían que Tomás Cavanna solicitara o seu cese e, polo tanto, non se comprende que colaboraran nun procedemento que di a Fiscalía que é ilegal, que é simular un despedimento para favorecer que se lle entreguen 150.000 euros, que, por certo, saen das arcas públicas, como recoñece a Xunta de Galiza. A Fiscalía di que este despido é un esperpento, pero non queda isto aquí, tamén nos din que para favorecer máis aínda economicamente a este señor –e dío unha técnica de Facenda– en vez de consignar fiscalmente isto como unha indemnización fixérono como dietas para que non tivera que cotizar e non se lle aplicara, polo tanto, a retención. A Xunta de Galiza, polo tanto, está claramente comprometida por todo o que está pasando neste momento porque até onde eu sei Covadonga Rodríguez foi nomeada como xerente desta fundación polo señor Núñez Feijóo, e tamén porque Dositeo Rodríguez –pai da que falamos con anterioridade–, ex conselleiro do Partido Popular, foi proposto polo PP para ser membro do Consello de Contas. Ante todo isto, nós queremos saber, señor conselleiro, se vostedes cren que reforza a confianza do Consello de Contas ter un membro imputado por malversación. Queremos saber se cren que é legal o nomeamento de Dositeo Rodríguez no Consello de Contas, cando foi parte do Padroado dunha fundación que debería de auditar e que ademais dirixe a súa filla. E, finalmente, o seu partido, que cre que a xente por escribir un tweet ten que dimitir, ¿que cre que teñen que facer estas persoas cando o fiscal os acusa de malversación de fondos públicos, estafa, apropiación indebida e fraude fiscal? Conteste, señor conselleiro.
Ten a palabra o conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria, don Román Rodríguez.
Moitas grazas, señora presidenta. Eu quixera contextualizar estas preguntas. A Fundación Camilo José Cela, como vostedes saben, é unha fundación que naceu orixinalmente no ámbito privado. Fíxose para defender o legado dun autor significativo, como é Camilo José Cela, o único Premio Nobel galego; unha figura de recoñecido prestixio nacional e internacional e que ten un importantísimo legado cultural, e, queirámolo ou non, nacido en Galicia. E, por certo, naquel momento tiña un risco certo de desaparición esta fundación. Partindo dunha premisa básica, que é a responsabilidade e que é o mantemento do legado cultural dunha persoa como Camilo José Cela, a Administración autonómica o que plantexou foi integrar no sector público esta fundación e fíxoo, como xa dixen antes, para preservar un legado cultural do único Nobel galego, para manter este legado en Galicia... [[A señora Paz Franco pronuncia palabras que non se perciben.]] –por suposto, español tamén, señora Tereixa, galego e español, sen dúbida–. [[Aplausos.]] E fíxoo a partir do mandato parlamentario impulsado por un magnífico deputado desta Cámara, como foi Tuco Cerviño, do Partido Socialista, que o Partido Popular apoiou, e coa abstención do Bloque –tamén creo que é importante dicilo–. E fíxoo tamén con responsabilidade, plantexando un plan de viabilidade. A Fundación tiña un descomunal gasto de persoal, e tiña un custo salarial –fundamentalmente do seu xerente– tamén absolutamente descomunal; co cal, cando se plantexa a asimilación da Fundación, ou, mellor dito, a absorción da Fundación Camilo José Cela dende o ámbito privado ao ámbito público, se plantexa un plan de viabilidade. Ese plan de viabilidade plantexa fundamentalmente o despido de parte do persoal. Vostedes entenderán que un xerente que rondaba un salario de en torno aos 100.000 euros dificilmente era explicable que puidese integrarse no ámbito da Xunta de Galicia. E a partir de aí plantexouse un plan de despido para estas persoas. Tamén vostedes entenderán que practicamente do que estamos a falar é de se esa indemnización aboada ao xerente –que é do que estamos a falar– se fixo conforme a dereito ou non. [[Risos.]] E ¿que é o que nos di ata o momento a investigación? Bueno, a investigación xudicial ten un cauce, hai uns documentos e hai uns autos que din o que din, pero, obviamente, dende a Xunta de Galicia creo que xa plantexamos unha resposta non hai moito na Comisión 3 ª, e vénnos dicir que, obviamente, todos os traballadores teñen dereito a unha indemnización. Entendemos tamén que o xerente tivo un trato igual que o resto dos traballadores. Tamén –e así se plantexou no propio Padroado– os acordos foron adoptados con premisa de legalidade –outra cousa é que agora o procedemento xudicial diga outra cuestión–, e que foi tomada coa única finalidade de garantir o futuro dunha fundación que é a responsable de garantir e de pasar para a futuro un moi importante legado cultural. En todo caso e, en definitiva, señores deputados, eu o que quero deixar moi claro é que non houbo trato de favor en ningún momento...
Silencio, por favor.
...que non houbo falta de transparencia en ningún momento e que tampouco houbo en ningún momento menoscabo do patrimonio público galego. O que si houbo foi responsabilidade respecto... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] dun legado cultural importantísimo para Galicia, e para España, por suposto, e dende a Xunta de Galicia o que plantexamos é a plena colaboración e o pleno respecto aos procedementos e ás decisións xudiciais. E vostedes, señorías, igual ca min, respectarán –supoño– os trámites e os procedementos xudiciais e entenderán perfectamente que que os políticos nos metamos a comentaristas de procesos xudiciais que están en curso é un fraco favor á democracia. Nada máis e moitas grazas.
Réplica de don Emilio Vázquez Blanco, do Grupo Socialista. Si el señor Losada le deja... [[O señor Losada Álvarez pronuncia palabras que non se perciben.]] Señor Losada, faga o favor, deixe falar o señor Vázquez Blanco. Faga o favor. Señor Vázquez, ten a palabra.
Señor conselleiro, nós non queremos entrar no funcionamento da Fundación, aínda que sobre isto tamén habería moito que dicir, pero este non é o obxecto da pregunta que lle fixen. O obxecto desta pregunta é a situación que se creou. A verdade é que o auto xudicial referido a este asunto non ten desperdicio. Pero aquí do que temos que falar é do que corresponde a este Parlamento, que é a actuación dun membro do Padroado que representaba o Goberno da Xunta e que agora é o encargado de fiscalizar precisamente esas contas. Pero é que no auto xudicial se explicitan conversas documentadas entre persoas con funcións executivas e do Padroado para resolver do xeito máis acorde unha situación e servindo a determinados intereses; intereses que teñen que ver cun despedimento que a xustiza cualifica de "despido simulado" e do que o auto xudicial afirma que as persoas antes referidas tiñan coñecemento de que non se trataba dun despido. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Ademais, o auto xudicial recolle que isto foi feito sen consentimento por parte das administracións que financiaban a entidade; afirmación, por certo, que contrasta coa versión ofrecida polo membro do Consello de Contas imputado, quen afirma que esta actuación contaba co beneplácito da Xunta de Galicia conforme o Plan de viabilidade sufragado con fondos públicos. Polo tanto, creo que cabe aclarar: ¿tiña o despido de Tomás Cavanna o beneplácito da Xunta de Galicia e estaba feito conforme o Plan de viabilidade financiado con fondos públicos? Nós non imos prexulgar o resultado dun procedemento xudicial, pero si que temos que insistir en cal é a situación que se vai crear agora coas contas desta fundación. Até o día de hoxe non se ofreceron explicacións por parte do Goberno da Xunta e o Grupo Socialista quere ter a total convicción de que as contas públicas de calquera organismo serán auditadas por persoas que non teñan tachas nin de parcialidade nin de conflito de intereses, que é o que parece existir aquí amplamente documentado, porque, á marxe do resultado deste proceso xudicial, queda claro que existían relacións de parentesco que non deron lugar a unha inhibición entre membros do Padroado que representaban a Xunta de Galicia e persoas que exercían funcións executivas. Isto vai en contra de calquera criterio básico de transparencia na Administración, e, dende logo, sería conveniente que non se repetira nun futuro. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas. Réplica da señora Pontón Mondelo.
Señor conselleiro, non estamos falando de Cela –que supoño que vostede entenderá que forma parte do sistema literario español; imaxino que seremos capaces de ter un acordo sobre iso– nin sobre a súa figura, porque xa sei que a vostedes lles gusta desviar sempre a atención. E eu quero preguntarlle: ¿para preservar o legado de Cela, que é o que lle parece preocupar ao PP, hai que delinquir, señor conselleiro? ¿É necesario facer esta especie de precursores de Cospedal, que fixeron vostedes aquí? Ela facía "despidos en diferido", vostedes fan despidos simulados. É realmente, de verdade, moi triste que vostede veña aquí cun papel escrito a intentar escorrer o vulto sobre un tema que nos parece gravísimo para todos. Claro que a Xunta recoñece que pagou o despido en notas de prensa oficiais xa cando nós estabamos denunciando todo o que estaba pasando na Fundación Cela. O que non sabiamos naquel momento –porque non coñeciamos este auto nin as actas que non remitiron ao Parlamento, a pesar dun acordo parlamentario sobre esa cuestión– é que iso non foi un despedimento, senón un acordo pactado onde se lle estaban pagando os favores a Marina Castaño. Terán vostedes que explicar iso porque está moi claro no auto xudicial. E a min non me fai ningunha graza; ningunha graza, señor conselleiro, porque explíqueme por que temos nós que pagarlle a indemnización de 150.000 euros a un señor dunha fundación privada. Explíquenos por que. ¿En que se beneficiou Galiza por isto? E, sobre todo, ¿a vostede non lle preocupa que as institucións de control deste Parlamento estean denigradas por unha persoa que está imputada e que ten tamén imputada a súa filla, que é a xerente desta fundación e que nomeou o señor Feijóo? E veñen aquí falarnos de transparencia, vostedes, que piden que a xente dimita por un tweet. ¿Pero de que estamos falando, señor conselleiro? ¿Ampara estas prácticas ou vai realmente facer unha investigación e dicir ao Partido Popular que non está de acordo co que está pasando aí? Desde logo, nós...
Moitas grazas, señora Pontón. [[A señora Pontón Mondelo pronuncia palabras que non se perciben.]] [[Aplausos.]] Réplica de don Román Rodríguez.
Señorías, supoño que vostedes, sinceramente, respectarán os procedementos xudiciais. [[Murmurios.]] Supóñoo, e eu pídolle paciencia e que respecten os procedementos xudiciais.
Silencio, por favor.
Porque, miren, nunca é bo prexulgar, nunca é bo. E cando os políticos se meten a xuíces, pois non suele ser unha cuestión moi saudable, ¿non? [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Miren, a semana pasada vostede dicía, señora Pontón, que o Parlamento non informou. A semana pasada estivo un alto cargo do Goberno informando neste Parlamento. E, miren, parece que se esquecen vostedes de que houbo un mandato parlamentario que plantexaba que a Xunta de Galicia absorbera a Fundación Camilo José Cela. Hai un mandato parlamentario... [[A señora Pontón Mondelo pronuncia palabras que non se perciben.]] E estou seguro de que se non...
¡Señora Pontón!
...se rescatase –por dicilo dun xeito así coloquial– a Fundación estariamos escoitando naquel momento unhas críticas feroces por deixar perder... [[Murmurios.]] un legado cultural de Galicia fundamental, e de España. Seguramente o Bloque non protestaría, pero a inmensa maioría da sociedade galega si o faría. [[Murmurios.]] Seguramente a inmensa maioría da sociedade galega si o faría. Pero, miren, aquí falouse dun posible conflito de intereses.
¡Señora Pontón!
A min gustaríame dicir o seguinte. O Consello de Contas é un órgano estatutario que depende desta casa, non forma parte do Goberno; é un ente estatutario que depende desta casa. E existe unha comisión específica de relacións co propio Consello. E creo que non é prudente, sinceramente, por parte do Goberno, facer valoracións a este respecto ata que o procedemento xudicial teña o seu curso. Mire, o Consello de Contas ten mecanismos dabondo para solventar un posible caso de choque de intereses ou de conflito de intereses. E, mire, entenderá que o Goberno, que un representante do Goberno, que é o órgano controlado, non faga apreciacións ou valoracións respecto do órgano controlador. Eu creo que ese é un principio bastante importante para que fagamos unha separación de poderes. [[Murmurios.]] E, miren, aquí non se trata –e eu quero tamén que quede moi claro– de avalar a acción nin a xestión dos anteriores xestores, iso xa o fará a xustiza, [[Murmurios.]] e xa determinará a xustiza se foi acertada ou non. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Aquí do que tratamos e o que se tratou no seu momento é de preservar un legado cultural que, obviamente, para unha inmensa maioría da sociedade galega, merece un respecto e merece, por dicilo dun xeito sencillo, unha admiración, tendo en conta a figura e o legado cultural que aí temos. E vostede fálanos dunha investigación. Vostede sabe que hai unha investigación xudicial en curso. E esa investigación xudicial en curso será quen teña que aclarar as irregularidades producidas. Vai ser o ámbito xudicial quen o faga..., [[A señora Pontón Mondelo pronuncia palabras que non se perciben.]] ¿ou nós tamén xogamos a facer o traballo da xudicatura? Eu entendo que non.
Señora Pontón, vouna chamar á orde.
Pois mire por onde, ten unha chamada á orde, [[Murmurios.]] aínda que estea a rematar o pleno. ¡Faga o favor! Supoño que poderá falar o conselleiro que lle está a respostar. ¡Faga o favor! [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] Señor Losada, a vostede non lle pedín opinión, a ver se vou ter que chamalo tamén á orde. ¡Faga o favor! [[Murmurios.]] Señor conselleiro, continúe, por favor. [[O señor Fajardo Recouso pronuncia palabras que non se perciben.]] Señor Fajardo, ¿quere vostede outra chamada á orde? [[O señor Fajardo Recouso pronuncia palabras que non se perciben.]] ¿Sabe que, ademais, hai moitos artigos polos que se pode chamar á orde, verdade? ¡Faga o favor! [[Murmurios.]] [[Protestas.]] Señor Rodríguez, continúe, por favor.
A ver, teñan calma, señorías; teñan calma que xa falta pouco para rematar a sesión. [[Murmurios.]] Teñan calma. Miren, nós estamos dicindo que neste caso a Xunta de Galicia está desenvolvendo e está colaborando coa xustiza, como non pode ser doutra maneira. E entendemos –así o dixemos xa claramente, xa se dixo neste Parlamento– que a integración na fundación privada se fixo conforme a dereito, cunha premisa básica: garantir a viabilidade do proxecto da Fundación. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Entendo que ao Bloque non lle gusta, perfecto; partamos desa base: non lle gusta; perfecto. [[Murmurios.]] Pero, en todo caso, eu creo que debemos ser prudentes, debemos agardar ao resultado das investigacións xudiciais, e, en todo caso, pode estar moi tranquila porque neste caso a Xunta de Galicia está nunha postura na cal está respectando os procesos xudiciais e [[Murmurios.]] está respectando a separación entre o órgano controlador e o órgano que ten que ser controlado. [[Protestas.]] En todo caso –e xa para rematar–, direilles que deben ser prudentes porque xa non é nin a primeira nin a segunda nin a terceira vez que vostedes se meten a xuíces, fan presuncións de culpabilidade con base en autos e despois, cando a xustiza non lles dá a razón, esconden a cabeza como as avestruces entre a area. Co cal, estanlle facendo, como xa dixen, [[Murmurios.]] un moi fraco favor á democracia. Nada máis e moitas grazas.
Esgotada a orde do día, levántase a sesión. Moitas grazas e boa noite.