Türkiye Büyük Millet Meclisinin 27’nci Birleşimini açıyorum. Elektronik cihazla yoklama yapacağız. Yoklama için beş dakika süre veriyorum. [[Elektronik cihazla yoklama yapıldı]] Gündeme geçmeden önce üç sayın milletvekiline gündem dışı söz vereceğim. Gündem dışı ilk söz 3 Aralık Dünya Engelliler Günü münasebetiyle söz isteyen İstanbul Milletvekili Gürsoy Erol’a aittir. Buyurun Sayın Erol.
Bundan on yıl önce, 2001 tarihinde bir Kurucular Kurulu üyesi olarak AK PARTİ kurulurken bir sözümüz vardı, özürlü ailelerine ve özürlü bireylerine bundan sonraki hayatlarını kolaylaştırmak ve bundan sonra sıkıntılarını rahatlatmak adına Özürlüler Kanunu’nu Parlamentoda oluşturacağımızı ve bu noktada, bu sözümüzü yerine getireceğimizi, eğer iktidar olursak o dönemde tebliğ etmiştik ve 3 Kasım 2002 seçimleriyle Parlamentoda iktidar olduktan sonra bu çalışmalara başladık ve 1 Temmuz 2005 tarihinde o dönemki 22’nci Dönem Parlamentosu bu Özürlüler Yasası’nı hazırladı ve milletimize, özürlü bireylerimize, özürlü ailelerine hediye etmiş oldu. Türkiye’de bir ilki gerçekleştirdik. Ben bu vesileyle bu yasanın geçmesinde başta Sayın Başbakanımız olmak üzere grubumuza ve o dönemki muhalefet partimize -Cumhuriyet Halk Partisi o zaman tek partimizdi- emeği geçen sivil toplum kuruluşlarına ittifakla geçen bir yasa olması dolayısıyla özellikle teşekkürlerimi sunmak istiyorum. Tabii, bir dileğimi de tekrar etmek istiyorum. Bu 24’üncü Dönemde de bu Parlamentonun bu katkıları sağlayarak, tüm yasalarda bu ittifakı gerçekleştirerek aynı bu yasada olduğu gibi milletimizin beklentisi olduğu konuları yerine getirmesi de en büyük arzum, dileğimdir. O dönemlerde bize en çok özürlü bireylerin aileleri şu problemi getirirlerdi: “Eğer ben ölürsem bu özürlü çocuk ne olacak?” korkusunu yaşarlardı. Biz yasada bunu özellikle önceledik ve “Evde bakım hizmeti” adı altında Yasa’ya bir madde getirdik. Daha sonra evde bakım ve kurumda bakım adıyla iki türlü hizmet sağlamış olduk ki yönetmelikleri de tamamlandıktan sonra özellikle ailelerin kişi başına geliri asgari ücretin 2/3’ünü geçmeyen aileler için evde bakım hizmeti veya ailesi olmayan bireyler için kurumda bakım hizmetini getirmiş olduk ilk, ki bu sayı şu anda Türkiye genelinde 300 bini aşmış durumdadır, kurumda bakım hizmeti alanların sayısı da 6 bini geçmiş durumdadır. Yine aynı şekilde işitme engelli kardeşlerimiz için Türk işaret dilinin oluşturulmasıyla ilgili yasada bir madde koyduk. Türk Dil Kurumu zannediyorum son çalışmalarını yapıyor. Kısa bir süre sonra bu noktada uygulanacak aşamaya gelecek. Şu anda otuza yakın ilde işaret dili tercümanı alınmış ve sosyal hizmet bünyesinde çalışmalara başlamış durumdadır. Bunu da en kısa sürede seksen iki ile alımlarla yayarak işaret dili tercümanlığını da her ilde tamamlamış olacağız. Yine, 5378 sayılı Özürlüler Yasası’yla üniversitelerde, ÖSYM ve üniversite bünyesinde özellikle özürlü öğrencilerin öğretim hayatlarını kolaylaştırmak ve rehberlik, danışmanlık hizmetlerini sağlamak amacıyla, özürlü öğrenciler için bir danışma ve koordinasyon birimi oluşturulmuştur ve bu noktada üniversitelerimizde de süratle tamamlama çalışmaları devam etmektedir. Yasaya koyduğumuz bir önemli madde daha, özürlülere karşı yapılan ayrımcı uygulamalara altı ay ile bir yıl arasında hapis cezası getirilmesi olmuştur. Yine, aynı şekilde 200 metrekareden küçük evi olan özürlüler emlak vergisinden muaf tutulmuşlardır. Yine yasayla getirdiğimiz bir diğer önemli madde, 2022 sayılı Yasa’yla özürlüler bir özürlü maaşı almaktaydı, ama oldukça düşüktü. Şu anda, dokuz yıl önceye göre yüzde 200, 300 oranında artmıştır ve o zaman 250 binler seviyesinde olan özürlü sayısı, şu anda maaştan yararlanan, 500 bini geçmiştir. Özürlü istihdamı en önemli konulardan biriydi, ayaklarının üzerinde durmasını özellikle arzu ediyorduk özürlü bireylerin. O dönem 10 binlerde olan işçi sayısı şu anda 30 bini geçmiştir. Yine, 2002’de kamudaki özürlü memur sayısı 6 binden şu anda 20 bini geçmiştir. Ve yine, bir ilk, 2012 yılında özürlülere, ilk defa devlet memuru olacaklar için özel bir KPSS yapılacaktır ve özürlülerin özellikle istediği, her özür grubu kendi içinde, kendi arasında ayrı bir imtihana girecekler ve eğitim durumlarına göre ayrı ayrı kendi branşlarında yarışacaklardır. Eğitim bizim için çok önemliydi, özürlü bireyleri ev hayatından kurtarmak ve sosyal hayata alıştırmak açısından.
Buyurun.
Özel eğitim noktasında da 25 binlerde olan millî eğitimdeki sayı 50 binlere ve 20 binlerde olan özel eğitim kurumlarındaki kişi sayısı da 200 binleri aşmıştır. Ben, özellikle bu noktada emeği geçen, başta Sayın Başbakanımız olmak üzere tüm herkese, sivil toplum kuruluşlarına bir kez daha teşekkürlerimi arz ederken, bu dönemde yapacağımız en önemli çalışmanın özürlü bireylerin yasadan kaynaklanan daha fazla sıkıntı yaşamaması için problemlerinin üzerine daha çok gitmeyi ve bu noktada hayata, sosyal hayata katılmaları anlamında el birliği yapmamızı özellikle istirham ediyorum. Bu vesileyle, yüce heyetinize tekrar teşekkür ederek, saygılar sunuyorum.
Gündem dışı ikinci söz, yine aynı konuda söz isteyen İstanbul Milletvekili Şafak Pavey’e aittir. Buyurun Sayın Pavey.
Yirmi iki yaşındaki Saffet Can, doğduğu günden bu yana yatağında yaşıyor. Babası engelli haklarını kullanarak eve doğal gaz yükletmek istedi, PTT’ye başvurdu. Evrakları kabul etmediler, sakat çocuğunu dünya gözüyle görmek istiyorlardı. Babası, Saffet Can’ı sırtına aldı, meraklılarına gösterdi. Âdeta sirk gibi değil mi! Saffet Can çocuk bezi kullanıyor. Hükûmet Ocak 2011’de hasta bezi barkodu şartı koşan bir yönetmelik getirdiği için Saffet Can’ın ailesi geçerli barkot için ihtiyaçlarını ancak belli merkezlerden almak zorunda, 83 liralık çocuk bezi hakkı için 40 lira ulaşım gideri harcıyorlar, artık bu haktan yararlanmaktan zaten vazgeçtiler. Toplumun istismar edeceği vehmiyle bir peri masalı tadında verilen haklar uygulamaya gelindiğinde kurnaz yönetmeliklerle deliniyor. Kaşıkla dağıtılıp, kepçeyle geri alınıyor haklar. Ekim 2004’te Hükûmet, ülkemizdeki engelli sayısını 8.431.937 kişi olarak açıklamıştır. 2008’de ise Başbakanlık raporunda sayı 1.673.550 kişi olarak açıklanmıştır. Aradaki 6.758.387 kişi buhar olup uçtu mu? Hükûmet Temmuz 2006 tarihinde Özürlü Raporları Yönetmeliği’ni değiştirince milyonlarca engelli bir gecede engelsiz oluverdiler! Biri de benim; buhar olup uçmadım, karşınızdayım! Hükûmet, Temmuz 2006 tarihinde yaptığı bu değişikliği bacağımın ve kolumun uzadığını varsayarak yaptı! Dünyada yüzde 98 olan engelli raporum birkaç saniye içinde iptal edilmişti. Kopan kuyruğu uzayan bir kertenkele olmayı hakikaten çok isterdim ama ne yazık ki, kertenkele değilim. Çocuk felci mağduru Bünyamin diyor ki: “2006 öncesi aldığım rapora göre engelliydim. Raporumla memur sınavlarına katıldım, kazandım. Vergi muafiyetinden yararlanmam için hastaneye sevk edildim. Hastanede özürlü olmadığım ortaya çıktı. Bunun üzerine KPSS sınavlarına girdim, yine kazandım. Memur olabilmem için sağlam raporu istediler; aynı hastane engelli olduğuma dair rapor verdi. Memur olamadım. Şimdi özürlü müyüm, yoksa sağlam mıyım? Karar verin, ben de bileyim.” Özürlü kim?.. Bir kere bu “özürlü” lafından da vazgeçsek iyi olur zannediyorum “engelli” desek daha doğru olur. [[Alkışlar]] Rapor kepazeliğini sona erdirelim, modern dünyanın engelli tanımında buluşalım ve çağı geçmiş Balthazar cetvelini çöpe atalım. Kamudaki engelli kadrolarını engelli iş gücüne açalım. Kendi koyduğu kotalara bile uymayan bir devlete vatandaş nasıl güvenebilir? Biliyorum baraj severiz ama hiç değilse engellilerin hayati medikal ihtiyaçlarındaki her türlü barajı kaldıralım. Bırakın, birkaç kötü niyetli bunu suistimal ederse, toplum ve yargı onun cevabını versin. Engelli sorunlarını araştırma komisyonu kurulmasını teklif eden önergemi yüce Meclisin değerlendireceğini umuyorum. Ayrıca, Meclis İnsan Hakları İnceleme Komisyonu için de, bir insan hakları sözleşmesi olan engelli hakları için bir alt komisyon kurulmasını teklif ediyorum. Çözüme katkı sunmak isteyen herkesin desteğini bekliyorum. Yüce Meclise saygıyla duyururum. Çok teşekkürler.
Size de ayrıca çok teşekkür ediyorum, dilekçemizi değerlendirdiğiniz ve bu Mecliste, işaret dili kullanan insanların da bu Meclisin çalışmalarından faydalanabileceğini göstereceğimiz için. İleride de bunu bekliyoruz. Çok teşekkürler.
Bundan sonra kullanacağız. Teşekkür ederim.
Çok teşekkürler.
Buyurun.
Teşekkür ediyoruz Sayın Başkanım. Dünya Engelliler Günü nedeniyle yapılan konuşmaları dinledik ve gerçekten, Meclisin ve bütün grupların önünde bir görev bekliyor. Sayın Şafak Pavey bu konuda çok net koydu, bir araştırma komisyonu önergesi ve İnsan Hakları Komisyonu nezdindeki ayrı bir çalışma o. Ama bu araştırma önergesini, Mecliste bir ilk durumuna getirip, bütün grupların ortak imzasıyla Meclis Başkanlığına sunmayı en kısa zamanda sağlayıp… Böyle bir araştırma komisyonunun kurulmasının yararlı olacağını düşünüyoruz. Teşekkür ediyorum.
Teşekkür ediyorum Sayın Kaplan. Gündem dışı üçüncü söz Simav depremi nedeniyle yaşanan mağduriyetler hakkında söz isteyen Kütahya Milletvekili Alim Işık’a aittir. Buyurun Sayın Işık.
19 Mayıs 2011 tarihinde merkez üssü Kütahya ili Simav ilçesi olan, aynı zamanda Şaphane, Pazarlar, Hisarcık ve Gediz ilçelerini de etkileyen 5,9 şiddetindeki Simav depremi nedeniyle yaşanan mağduriyetler hakkında aldığım söz üzerine görüşlerimi sizlerle kısa başlıklar hâlinde paylaşmak istiyorum. En son, 23 Ekim 2011 tarihinde yaşanan Van Erciş depremi nedeniyle unutulan ve bize “Orada bir köy var uzakta.” şarkısını maalesef acı da olsa hatırlatan bir depremden bahsetmek istiyorum. Bu vesileyle hem Van depreminde hem Simav depreminde hayatını kaybeden vatandaşlarımıza Allah’tan rahmet dilerken zarar gören tüm vatandaşlarımıza tekrar geçmiş olsun diyorum. Değerli milletvekilleri, bu deprem için maalesef ilgili Bakanın dili sürçmüş de olsa daha önce bu Mecliste Sivas depreminden bahsettiği, ama adının “Simav depremi” olduğu ve binlerce Simavlı ve yakın ilçedeki vatandaşların göçüne sebep olan bir depremdeki mağduriyetlerden bahsetmek istiyorum. Unutulan bu depremde ilçede bulunan yaklaşık 14 bin dolayında konutun yüzde 55’i hasar görmüştür, bine yakını yıkılmış, bine yakın orta hasarlı binanın ne olacağı konusu ortada kalmıştır. Sayın Genel Başkanımızın 12 Kasım 2011 tarihinde Manisa ili Demirci ilçesindeki programına giderken ziyaret ettiği Simav ilçesi Öreğler beldesindeki vatandaşlarımızın da bizzat Sayın Genel Başkanımıza ilettiği bazı sorunları sizlerle paylaşmak istiyorum. Her şeyden önce arsa temininden kura çekimine kadar birçok rahatsızlıkların yaşandığı ama sonuçta 928 konut da olsa bu depremden zarar görenlere kuraları çekilen TOKİ konutları için emeği geçenlere teşekkür ediyorum, ancak bu konutlar maalesef hak sahiplerinin ödeyemeyeceği bedellerde konutlar olmuştur. 7269 sayılı Kanun’un 29’uncu maddesinde “Bu tür binalarda oturan ailelere hak sahibi olmak şartıyla bina yaptırılır veya kredi verilir.” hükmüne rağmen kredi istek talepleri hiçbir şekilde duyulmamış, zarar görenler TOKİ konutlarına mecbur bırakılmıştır. Ayrıca, yapılan konutların fay hattı üzerine yapıldığı iddiaları ve Meclis gündemine de bazı değerli milletvekilleri tarafından getirilen iddialar henüz cevaplandırılmamıştır ve vatandaşlarımızı endişelendirmektedir. İlçe ve belde belediyeleri normal gelirlerini toplayamadıkları için hizmet veremez hâle gelmişlerdir. Hükûmetin bu depremden etkilenen belediyelere özel bir destek sağlaması kaçınılmaz olmuştur. Maliye Bakanlığına Simav Belediyesi veya diğerleri tarafından ulaştırılan taleplerin hiçbirisi, ne yazık ki, bugüne kadar yerine getirilmemiştir. Yıkılan kamu binaları henüz bitirilememiştir. Kaymakamlık hizmetleri eskiden polis lojmanı olarak kullanılan bir binadan verilebilmektedir. Zarar gören diğer okulların yapımına başlanmasına rağmen, Gediz ilçesi Kayaköy beldesi ilköğretim okulu inşaatına mahkeme kararına rağmen, başlanılmamıştır. Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlüğünce Nisan-Haziran 2011 dönemi için bir yıla kadar erteleneceği duyurulan Sosyal Güvenlik Kurumu işveren primlerinin erteleme süreleri, Kurum müfettişlerinin keyfî tavırlarıyla farklı zamanlara yayılmıştır ve bugün itibarıyla toptan ve cari ayın primleriyle birlikte ödemek zorunda kalınmıştır. Gecikme hâlinde teşvikten muafiyet ve gecikme faizi tehdidi yapılmaktadır. Vatandaşlar perişandır. Benzer şekilde mücbir sebeple altı ay ertelenen esnaf ve tacirlerin gelir vergisi ödemelerinin 15 Aralık 2011 tarihine kadar defaten ödenmesi istenmektedir. Zaten ekonomisi çökmüş olan ilçe esnafı perişandır. Bu konuda vergi dairesi ilanlar vermekte, Simav Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığı vergilerin 5174 sayılı Yasa’ya göre taksitlendirilmesi talebini resmî makamlara iletmiştir. Mutlaka bu dikkate alınmalıdır. Kütahya Valiliği İl Afet Acil Durum Müdürlüğünün deprem nedeniyle çalıştırılan devlet memurlarına fazla çalışma ve özel hizmet tazminatı ödenmesine ilişkin talebi cevapsız kalmıştır. Ama ne yazık ki, Van depremi nedeniyle Sayın Maliye Bakanı bu konuda altı ay süreyle bir ek ödemenin yapılabileceğini dile getirmiştir. Sayın Bakandan bu ayrımı kaldırmasını talep ediyorum. Dumlupınar Üniversitesi Simav Teknik Eğitim Fakültesinin 50 dekarlık arazisi sorgusuz sualsiz TOKİ’ye verilmiş ama bunun karşılığında üniversiteye hiçbir taahhütte bulunulmamıştır. Üniversite çalışanlarının ev talepleri maalesef dikkate alınmamaktadır.
Gündem dışı konuşmaya Hükûmet adına Orman ve Su İşleri Bakanı Veysel Eroğlu cevap vereceklerdir. Buyurun Sayın Bakan.
Efendim, özellikle şunu belirteyim: 19 Mayıs 2011 günü saat 23.15’te Simav’da maalesef 5,9 büyüklüğünde bir deprem vuku buldu. O esnada biz o gün Sayın Başbakanımızla beraber ben de Siirt’teki Alkumru Barajı’nın açılışı için gitmiştik. Tabii, Ankara’ya aşağı yukarı saat 23.50 civarında döndük. Döndüğümüz zaman tam havaalanında Simav’daki deprem haberi gelince -tabii ben de o bölgenin bir insanıyım- Başbakanımız talimat verdi, bütün arama kurtarma ekipleri ve bütün arkadaşlarımız -milletvekillerimiz dâhil- Simav’a hareket ettik. Ben de gece yarısı Simav’a vardım kara yoluyla ve şunu ifade edeyim, gururla ifade ediyorum: Simav’da depremden sonra bütün arama kurtarma birimleri hepsi oradaydı; o civardaki Kütahya, Afyonkarahisar, Manisa, hatta daha sonra Ankara’dan, İstanbul’dan ve Sakarya’dan dahi arama kurtarma birlikleri geldi, çadırlar geldi. Hatta, sabaha karşı -Sayın Vekilim de oradaydı- biz seyyar mutfağı dahi kurduk. Sabahleyin de saat 6 civarında gün ışırken vatandaşlarımıza bizler, milletvekillerimizle beraber bendeniz de orada sıcak çorba bile dağıttık. Vatandaşlar bu alakadan fevkalade memnundular, bilemiyorum. Hatta çadırlar geldi. Çadırlar yıldırım hızıyla… Ben burada gerek Kütahya Valimize, bütün milletvekillerimize, tabii bütün kamu kurumu elemanlarına, Sağlık Bakanlığımız mensuplarına ve İl Jandarma Alay Komutanlığının mensubu bütün askerî yetkililere, herkese teşekkür ediyorum. Orada zor şartlara rağmen hemen çadırlar kuruldu, vatandaşların sağlıkla ilgili problemleri halledildi. Hatta, Sayın Vekilim hatırlar, hasar tespitinin bir an önce yapılması için civardaki bütün vilayetlerdeki mühendisler de oraya görevlendirildi. Bunu özellikle vurgulamak istiyorum. Neticede TOKİ gerçekten ciddi bir çalışma yaptı. Bakın, efendim, bir tarihe dikkatinizi çekmek istiyorum. Deprem 19 Mayısta vuku buluyor. Fakat şu anda 928 konut ihtiva eden 58 blok vatandaşlara teslim edildi. Bunlar kalıcı konutlar, TOKİ’nin konutları. Dile kolay. Bu takdir edilecek bir husustur yani. Hükûmetimizin Simav’da gösterdiği büyük bir destanın, büyük bir başarının hikâyesidir. Hakikaten biz milletvekilimizden de -gerçi teşekkür etti- takdir beklerken birtakım tenkitleri de anlayamadım. Bakın bir de şunu söyleyeyim: Sadece bu konutlar değil… Ben defalarca Simav’a gittim. Çünkü Bakan olarak ben görevlendirilmiştim. Ben de görevimi yerine getirdiğim kanaatindeyim. Esasen orada yıkılacak minareler vardı. Bölgeden yıkacak birimler bulamadık. Çünkü minare yıkmak da hassasiyet istiyor. Hatta, ben İSKİ’de geçmişte bu minareleri, birtakım tehlikeleri binaları yıkmak için özel ekip kurmuştum. O ekibi de getirtip oradaki minareleri dahi vatandaşa zarar vermeden yıkmak durumunda kaldım. Ayrıca, sayın milletvekillerim, şunu da bilmenizde fayda var: Yıldırım hızıyla orada TOKİ’nin yapacağı konutların yer tahsisi yapıldı. Afet olduğu için biz şu ana kadar ormandaki alanları dahi, 7 bin dekar araziyi ormandan tahsis ettik. Bunlar sanıldığı gibi fay hattında değil, en sağlam alanlar. Zaten depremde de -inşallah bir deprem olmaz ama- vatandaşlar ne kadar sağlam, sağlıklı bina olduğunu gördüler; memnuniyetlerini bizzat bana belirttiler. Bunu özellikle vurgulamak istiyorum. Hatta az önce Vekilimiz Hükûmet Konağı’ndan bahsetti. Efendim, Hükûmet Konağı için ormandan biz yer ayırdık fakat vatandaşlar dediler ki: “Hükûmet Konağı, Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğünün arazisine olsun, bize araziyi verin.” Biz de memnuniyetle Hükûmet Konağı için Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğüne ait araziyi tahsis ettik. Şu anda Hükûmet Konağı’nın da inşaatı devam ediyor, kısa zamanda bitecektir. Gelelim okullara, okulların inşaatı devam ediyor, bakın bütün okullar. Sayın Vekilim, herhâlde, sizin oraya son zamanlarda gitmediğinizi tahmin ediyorum.
Ben her zaman oradayım.
Okulların pek çoğu tamamlandı. Hatta endüstri meslek lisesi dahi modern bir şekilde inşa ediliyor -ben gittim- şubat ayında da eğitime başlayacak, ya bu kadar süratle… Şu anda şunu ifade edeyim, hiçbir dönemde Simav’a bu kadar destek verilmemiştir. Hakikaten ben Başbakanımıza şükran borçluyum, ne talep etmişsek -cami, okul, konut- hepsini karşıladı ve 250 milyon TL’lik yatırım oraya yapıldı. İsterseniz teker teker -elimde rakamlar var- onları tadat edebilirim. Sadece 58 bloktan oluşan 928 konut için 65 milyon 579 TL harcadık. 48 adet okul yapılıyor…
Sayın Bakan, 87 bin lira 80 metrekare bir konut…
Cevap vereceğim merak etme. …yüzde 70 seviyesinde bitti. Şubat döneminde bunlar açılacak tamamen, bir kısmı bitti. Bunlar için tam 92 milyon 757 bin 631 TL harcamışız. 1 adet cami hemen hemen bitti, yüzde 95 seviyesinde. Diğerleri de, 8 adet iş yeri de yapıldı, kura neticesinde hak sahiplerine teslim edilecek. Ayrıca, bakın, olarak Özel İdareye, belediyelere 17 milyon 329 bin TL gönderildi. Ayrıca, bütün belediyelere, ayrım gözetilmeksizin, Maliye Bakanlığımız 8 milyon TL deprem desteği verdi. Bunları özellikle vurgulamakta fayda var. Vergi ve sigorta prim faizleri altı ay tehir edildi; bunu vurgulamakta fayda var. Ayrıca, bu geçici konutlar için -200 tane- biz o gün, bakın, gittiğimiz gün hemen karar aldık. Bu kalıcı konutlar yapılıncaya kadar 200 tane 20 metrekarelik Yunus Emre konutları, 6.690 çadır, 9.044 adet yatak, 24.065 battaniye, 10 bin kişiye üç öğün sıcak yemek veriliyor. El insaf! Şaphane, Hisarcık, Pazarlar için 53 tane prefabrik konut inşa edildi. Yani şunu ifade edeyim; sürem az kaldı ama şunu söylemem de fayda var: Vatandaşlarımızı, bütün Simavlıları seviyoruz. Hakikaten, onlar da bir kadirşinaslık örneği gösterdiler, ben bir gün Bakanlıktayken, kapı gibi bir Simav Hemşehrilik Beratı’nı bana tevdi ettiler. Ben de Simavlılara teşekkür ediyorum. Biz onların hizmetkârıyız. [[AK PARTİ sıralarından alkışlar]] Ayrıca, şunu bir de vurgulamam da fayda var.
Tesadüfen nerede doğduğunuzu da bir açıklayın.
Bakın, bu, Sanayi Odasının çıkardığı bir yayın. Ne diyor? “Umut sonsuz.” diyor. Umudumuz Simav’da sonsuzdur. Sadece Simav’da değil, şimdi Van’da da işte…
Umudu da mı bitirecektin yani?
O derginin kurucularıyla sizin bir yakınlığınız da var mı?
Efendim, müsaade edin. Şimdi, sadece Simav’da değil… Bakın, Simav’da ne yapılacaksa yapılıyor şu anda. Vatandaşlar memnun. Eksikler olabilir; eksikleri de en kısa zamanda tamamlayacağız; bu bir. İkincisi, sadece Simav değil, şu anda Van’da da Hükûmetimiz, hakikaten, Başbakanımızın talimatları doğrultusunda orada yeni bir Van kurmak için her türlü gayreti gösteriyor. Vanlı kardeşlerimize de sahip çıkacağız. İnşallah, orada da kalıcı konutları en kısa zamanda yapacağız hep beraber. İşte, neticede bütün bakanlarımız orada. Allah nasip ederse yarın ben de Van’a gideceğim. Oradaki ekiple beraber, inşallah, Van’da Bakanlığımız açısından yapılması gereken her şeyi zaten yapıyoruz, yapmaya devam edeceğiz. Bunu özellikle vurgulamak istiyorum. Efendim, ben bu duygularla hepinizi tekrar saygıyla selamlıyorum. Ayrıca, gerek Van depreminde, Simav’da hayatlarını kaybeden vatandaşlarımıza Allah’tan rahmet niyaz ediyorum, yakınlarına ve milletimize başsağlığı temenni ediyorum. İnşallah, Cenabı Allah’tan bir daha böyle afetler göstermemesi için niyazda bulunuyoruz, dua ediyoruz. Hepinize saygılar sunuyorum efendim. Sağ olun.
Buyurun Sayın Işık.
Sayın Başkanım, Sayın Bakan sözlerimi çarpıttı ve tesadüfen Simav’da doğmuş olabilirsiniz diye hakaret…
Ne diye çarpıttı Sayın Işık?
Sözlerimi çarpıtarak tesadüfen Simav’da doğmuş olabileceğim gibi bir ifade kullandı. Açıklamada bulunmak istiyorum.
Sataşma nedeniyle iki dakika söz veriyorum. Buyurun Sayın Işık.
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Sayın Bakan, tabii ki bir bakan olarak yapmış olduğunuz hizmetler görevinizdir, teşekkür ediyoruz. Ancak bu vesileyle, size biraz önce konuşmamda söylemekten çekindim ama şimdi söylemem gereken bir cümleyi daha ilave etmek istiyorum. O gün saat 04.30’da Sayın Hasan Fehmi Kinay Milletvekilimizle beraber sizi Simav’da karşıladığımızda “Sayın Bakanım, hoş geldiniz.” dediğimde bana “Hoş bulduk, geçmiş olsun.” demediniz. Bunu size yakıştıramadım. İkincisi, ben tesadüfen Simav’da doğmadım. Ben Kütahya ili Simav ilçesinin Kuşu kasabasında doğdum. Siz nerede doğduysanız… Bu sözünüzü de yakıştıramadım. Üçüncüsü, sizler TOKİ’ye arazi verirken… Şehitler Anıtı’na 27 adet Simavlı şehit için ayrılmış her birine 1 dönümlük Şehitler Ormanı’nı ve Şehitler Anıtı’nı, Kaymakamlığın açtığı, bu resmî törenle tescillenmiş olan anıtı maalesef TOKİ için feda ettiniz. Şimdi yeni bir şehitler ormanı ve anıtı istiyoruz. Bir diğeri, maalesef, bu konuda yaptığınız çalışmalardan, Van’da gösterilen ilginin yüzde 1’i, binde 1’i dahi Simav’a gösterilmemiştir. Simav unutulmuştur. Sizin, tabii ki, Afyon’ a giderken uğradığınız bir bir il, ilçe olacaktır bunlar. Ama maalesef bu ayrımcılık bizleri yaralamıştır. Simavlının suçu vatanperver olmak olmamalıdır. Bunu özellikle sizden istirham ediyorum. KOSGEB kredilerinden yararlandırılmak istenen vatandaşlarımız Antalya, Muğla sel afetlerinden sonra bu kapsama alınmıştır. Maalesef sicili bozuk olduğu için de birçok esnafımız yararlanamamaktadır. Tabii ki yapılanlar için elbette ki teşekkür ediyoruz. Bu, bizim boynumuzun borcudur. Bu teşekkür de devletimizedir ama sizin görevinizdir. Saygılar sunuyorum. Teşekkür ederim.
Sayın Başkan, tabii, umarım Sayın Bakana söz vereceksiniz ama o nezaketsiz cümlesinden dolayı, lütfen, ayrıca özür dilemesini bu kürsüden istirham ediyorum.
Öyle bir talebi olursa, değerlendiririz.
Sayın Başkan, bana sataşma var.
Ne diye sataşma var Sayın Bakan?
Çok açık bir şekilde, özellikle “Şehitler Ormanı’nı aldınız, tamamen TOKİ’ye teslim ettiniz.” diye bir ithamda bulundu.
Sayın Bakan, lütfen,yeni bir sataşmaya mahal vermeden bitirelim bu konuyu. Buyurun.
Sayın Başkanım, değerli milletvekillerim; esasen şunu ifade edeyim: Sabahleyin bir vekilimi gördüm ama o deprem telaşıyla ben sadece Sayın Alim Işık’a değil diğer vekillerime dahi geçmiş olsun deyip demediğimi hatırlamıyorum. Çünkü büyük bir telaşla geliyorsunuz, karşınızda büyük bir sıkıntı var. Hemen kriz merkezine girdik. Zaten ben Siirt’ten gelmişim. Yıldırım hızıyla, gece yarısı oraya gelmişim. Eğer böyle bir… Alim Bey’le bir problemimiz yok ki. Biz, neticede hemşehriyiz. Ona demediğim gibi belki diğer vekillerime de dememişimdir çünkü biz yıldırım hızıyla… Ben umuma hitap ettim.
Vekillerden de bir bilgi alsaydınız, ne kaybedecektiniz?
Ya, bilgi aldık. Bakın, şunu ifade edeyim…
Onların da sizlere aktarabileceği bir şeyler yok mu?
Bir defa şunu ben ifade edeyim hemen bir dakikada. Ben bir yerde toplantı yaparken…
Oradaki afet memurundan daha mı az önemli bir milletvekili?
Bir dakika… Elbette önemli, önemini biliyorum zaten, değer veriyoruz.
Sayın Milletvekili, lütfen müsaade edin, Sayın Bakan bir cevap versin…
Ben şunu ifade edeyim: Bütün koordinasyon toplantılarına, Simav’a, Kütahya’ya giderken sadece AK PARTİ milletvekillerine değil bütün milletvekillerimize haber veriyoruz, davet ediyoruz, valilik kendilerine davetiye çıkarıyor.
Niye, arkanızda fon oluştursunlar diye mi? Bilgi almıyorsunuz. Arkanızda fon mu oluştursunlar? Onun için mi çağırıyorsunuz?
Bir dakika… Müsaade et.
Bilgi almıyorsunuz. Arkanızda fon mu oluştursunlar? Onun için mi çağırıyorsunuz?
Sayın Korkmaz… Lütfen Sayın Korkmaz. Sayın Bakan, siz konuşmanıza devam edin lütfen.
Müsaade eder misiniz. Öyle değil. Biz değer veriyoruz.
Bir “Hoş geldiniz” bile demiyorsunuz.
Şimdi, efendim, şunu özellikle belirteyim: Deprem esnasında “Hoş geldin.” demişse biz de zaten “Hoş bulduk.” diyoruz. Zaten orada herkese biz “Geçmiş olsun.” dedik, herkese ama milletvekillerime özel olarak deyip demediğimi bilemiyorum. Şimdi, ikinci husus, Şehitler Ormanı’nın kaldırıldığını ifade etti. Efendim, orada bir anıt yok. Herhangi bir şey yapılmamıştı. Sadece oraya birkaç tane mermer üzerine şehitlerin isimleri yazılmış.
2008 yılında kaymakamlığın…
Orada herhangi bir doğru dürüst ağaçlandırma yapılmamış.
Herhangi bir isim değil, Simav şehitleri.
Biz Simavlı şehitlerimize layık en güzel bir yerde kaymakamlığın belirttiği yerde yeni bir şehitler ormanı kuruyoruz.
Anlaşıldı. Sayın Bakan, siz de tesadüfen bakan oldunuz.
Sayın milletvekilleri, gündeme geçiyoruz.
Özür diliyoruz, bir dakikalık bir soru…
Yok Sayın Milletvekilim. Öyle bir uygulamamız yok. Zaten Sayın Atıcı, Sayın Dağoğlu, Sayın Susam, Sayın Kaplan, Sayın Selamoğlu, Sayın Ağbaba, Sayın Tanal, Sayın Eyidoğan ve Sayın Kavuncu’nun söz talepleri var. Biliyorsunuz, İç Tüzük’ün 59’uncu maddesi “Gündem dışı en fazla üç kişiye söz verilebilir.” diyor.
Sayın Başkan, kısa bir söz talebim vardı.
Dolayısıyla kimseye söz veremiyoruz.
O zaman şu sözlerimi…
Başkanlığın Genel Kurula sunuşları vardır. Meclis araştırması açılmasına ilişkin üç önerge vardır, ayrı ayrı okutuyorum. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Yasal olmayan telefon dinlemeleri Türkiye'de büyük bir hukuksal ve toplumsal sorun niteliği kazanmıştır. Bu gibi yasal olmayan telefon dinlemeleri ve bunların basın yoluyla kamuoyuna açıklanması özel yaşamın ağır bir biçimde ihlalidir. En son olarak Genelkurmay Başkanlığı gibi bir devletin en gizli sırlarının bulunduğu bir kurumun da dinlenmiş olması soruna bir de güvenlik boyutunu eklemiş bulunmaktadır. Bu kaotik ortamdan yararlanan Başbakanın dahi yasadışı dinlemelerden şikayetçi olduğu ortadadır. Yasal olmayan telefon dinlemelerinin kamuoyunda uyandırdığı derin kaygılara rağmen dinleyenleri bulmak için yeterli çaba gösterilmediği görülmektedir. Kamuoyunda yer alan bu konudaki duyarlılığa karşı TBMM'nin hareketsiz kalmaması gerektiği düşünülmektedir. Bu nedenle, bu konuda alınabilecek önlemlerin saptanması ve uzmanların görüşlerine başvurulması için TBMM içtüzüğünün 104. ve 105. maddeleri ve Anayasa'nın 98. maddesi gereğince bir meclis araştırması açılmasını arz ederiz. [[İzmir]] [[Tekirdağ]] [[İzmir]] [[Ankara]] [[İstanbul]] [[Gaziantep]] [[İstanbul]] [[Konya]] [[Çorum]] [[Hatay]] [[Burdur]] [[Eskişehir]] [[Ankara]] [[Manisa]] [[Aydın]] [[Adıyaman]] [[Mersin]] [[Muğla]] [[İstanbul]] [[İstanbul]] [[İstanbul]] [[Mersin]] [[Bursa]] [[İstanbul]] [[Kayseri]] [[Sivas]] Anayasamızın 61. maddesinin ilk cümlesi "Devlet, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleriyle, malul ve gazileri korur ve toplumda kendilerine yaraşır bir hayat seviyesi sağlar" şeklinde düzenlenmiştir. Harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleriyle, malul ve gazilerin hayat şartlarını düzeltmek, sosyal, ekonomik ve sağlık sorunlarını çözmek, sahipsizlik duygularını gidermek, onurlu bir yaşam sürmelerini sağlamak devlet ve millet olarak öncelikli görevimizdir. Onların vatanımıza sahip çıktığı gibi, vatanın da onlara sahip çıkması gerekir. Ülkemizde şehit - gazi - harp ve vazife malullerinin kurumlarına göre dağılımını belirleyen sağlıklı bir veri tabanı bile yoktur. Tam olarak sayılarını dahi bilmiyoruz. Zaten bu insanlarımızı birer "sayı" olarak değerlendirmek de yanlıştır. Her birinin farklı, kahramanlık dolu ama bir o kadar da trajik öyküleri vardır. Yaşadıkları, hissettikleri ve sorunları hassas konulardır. Hem Osmanlı Devletini hem de Türkiye Cumhuriyetini kuranların Gazi unvanını taşıması tesadüf değildir. O gaziler binlerce şehit vererek bu Türk devletlerini kurmuşlar ve on binlerce şehit ve gazi vererek bekasını sağlamışlarıdır. Günümüzde de ne yazık ki kutsal vatan topraklarının korunması, bağımsızlığımız, terörle mücadele, milletimizin güven ve huzurunu temini için hâlâ her gün şehit ve gaziler vermeye devam ediyoruz. Ülkemizde İstiklal Savaşı, Kore Savaşı, Kıbrıs Barış Harekâtı ve son olarak da terörle mücadele şehit ve gazileri bulunmaktadır. Kolluk kuvvetlerinin yanında çok sayıda öğretmen, hâkim, savcı, doktor, hemşire gibi kamu görevlilerimiz de terör mağduru olarak hayatlarını kaybettiler veya yaralanıp sakat kaldılar. Onlara sadece “vazife malulü” unvanı verebildik. Ülkemizin, ulusumuzun bölünmez bütünlüğü, bağımsızlığı ve bekası uğruna, uzun yıllar süren bölücü terörle mücadelede on binlerce asker, polis ve kamu görevlimiz şehit, gazi ve vazife malulü olmuştur. Aileler en değerli varlıklarını; evladını, eşini, babasını, kardeşini vatan uğruna şehit vermiş, gazilerimiz sağlıklarını, vücut bütünlüklerini kaybetmişlerdir. Bu kahraman ve aziz vatandaşlarımıza millet olarak hak ettikleri saygıyı göstermek, onurlandırmak, sosyal güvencelerini sağlamak, hak ettikleri saygın ve iyi yaşam standartlarını sağlamak borcumuzdur, görevimizdir. Devlet, şehitlerimizin ailelerine ve gazilerimize nakdî tazminat ve maaş verilmesi ile sağlık yardımı imkânları sağlamaktadır. Sosyal güvenlik sistemi kapsamındaki bu çözümlerin yanında şehit ailelerine, gazi ve vazife malullerine iş temini, konut kredisi, kamu taşıtlarından ücretsiz yararlanma ve eğitim öncelikleri gibi imkânlar sağlamaya çalışılmaktadır. Ancak bu konularda pek çok sorunun yaşandığı da herkesin malumudur. Şehit, gazi, harp ve gazi malulleriyle ilgili mevzuatın çok dağınık olması, bürokratik hatalar, maaşların yetersizliği, yeterli hukuksal desteğin olmayışı, sağlık hizmetlerindeki yetersizlikler gibi nedenlerle bu kahraman ve aziz insanlarımız ve aileleri toplumda hak ettikleri yaşam standartlarına ulaşamamakta, büyük sorunlarla karşı karşıya kalmaktadırlar. Ortaya çıkan tablo yapılanların yeterli düzeyde olmadığıdır. Gelişmiş ülkelerde gazi işlerini yürüten bir Gazi Bakanlığı varken, böylesi sıcak bir coğrafyada yer alan ülkemizde değil bir gazi bakanlığı devlet kademesinde kurumsallaşmış bir mekanizma, bir merci dahi yoktur. Son zamanlarda artan terör olayları nedeniyle medyaya sıklıkla yansıyan görüntülerden de net bir biçimde görüldüğü gibi şehit aileleri ve gaziler pek çok sorunla karşı karşıyadır ve millet olarak hepimizin yüreği burkulmakta bu aziz insanlarımıza borcumuzu tam anlamıyla yerine getiremediğimiz duygusuna kapılmaktayız. Yaşadığımız kritik coğrafyadaki terör gerçeğinden hareketle geniş bir nüfusu ilgilendiren bu sorunların yıllar geçtikçe de çığ gibi büyüyeceği görülmektedir. Bu gerekçelerle şehit aileleri, gaziler, harp ve vazife malûllerinin yaşadıkları sorunların tespiti ve çözüm önerilerinin belirlenmesi amacıyla Anayasa’nın 98’inci ve İçtüzüğün 104 ve 105’inci maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılması hususunda gereğini saygılarımla arz ederim. 1) Ferit Mevlüt Aslanoğlu [[İstanbul]] [[Tekirdağ]] [[Konya]] [[İzmir]] [[Gaziantep]] [[İstanbul]] [[Ankara]] [[Tunceli]] [[Malatya]] [[Hatay]] [[Balıkesir]] [[Eskişehir]] [[Manisa]] [[Eskişehir]] [[Adıyaman]] [[Aydın]] [[Hatay]] [[Mersin]] [[Muğla]] [[Burdur]] [[İstanbul]] [[İzmir]] [[İstanbul]] [[Mersin]] [[İstanbul]] [[Kayseri]] [[Sivas]] Türkiye’deki basın özgürlüğünün önündeki engellerin bütün boyutlarıyla araştırılması ve alınacak önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasanın 98’inci, İçtüzüğün 104 ve 105’inci maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve talep ederiz. Türkiye'de basın özgürlüğü, BM tarafından “İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nde” ilan edilen, AİHS, BM “Medeni ve Siyasi haklar sözleşmesi” başta olmak üzere birçok uluslar arası belgede yer alan; demokratik sistemin korunması ve güçlendirilmesinde son derece önemli bir unsur olan; insan haklarına dayalı, demokratik bir toplumun gerçekleşmesi yolunda önemli yapı taşlarından birini oluşturuyor. Demokratik siyasetin oluşturulmasının temel koşullarından biri olan basın özgürlüğü denildiğinde Avrupa insan Hakları Sözleşmesi’nin 10’uncu maddesi ve Terörle Mücadele Yasası akıllara geliyor. Her 3 Mayıs’ta Dünya Basın Özgürlüğü Günü kutlanıyor. Bugün dünyada 63 ülkede basın özgürlüğünden söz etmek mümkün değil. Türkiye ise aralarında Nikaragua, Tanzanya, Kuveyt gibi ülkelerin yer aldığı 'kısmen özgür' ülkeler kategorisinde bulunuyor. Basın özgürlüğü alanında Finlandiya, Belçika ve İzlanda ilk üç sırayı alırken, Almanya da 17. sırada bulunuyor. Avrupa Birliği adayı Türkiye, Batı Avrupa ülkeleri arasında basın özgürlüğü alanında en alt sırada yer alıyor. Türkiye'de basın özgürlüğü, mevzuatta hür ve sansür edilemez olarak garanti altına alınmış olarak görünse de sınırlandırılmıştır. Medya devletin ve medya patronlarının kendi çıkarları doğrultusunda etik sınırların dışına çıkıyor, birçok sektörle ekonomik ilişki ağına giriyor. Kitlelere seslenebilme olanağı olan basının özgür yayıncılık hakkının kısıtlanması halkın doğru ve eksiksiz bilgi almasını da engelliyor. Kendi şirketini veya yakın olduğu kişileri zarara uğratacak haberlerin yayınlanmasına izin vermeyen medya patronları ya da onlara bağlı genel yayın yönetmenleri yaptıkları haberlerin doğru olmasına özen gösterseler de her doğru haberin yayınlanmasını önlüyor. Böylece medya kuruluşları kamuoyunu bilgilendirme görevinden uzaklaşarak, güçlerini kullanarak patronlarının çıkarlarını korumuş oluyor. Medya patronlarıyla birlikte tekelleşen medya, bir yandan ekonomik alanda haksızlık yaratabilecek bir güce ulaşırken, öte yandan da haber alma özgürlüğünü kısıtlayarak, kendi gücünün çıkar amaçlı olarak kullanılmasına hizmet ediyor. Medya-ticaret ilişkisi sonucu "siyasetçi" arasında menfaat bağları kurulmaktadır. Siyasetçiye sağlanan medya desteğine karşılık, holdingin çıkarları da hükümet tarafından sağlanıyor. Medyanın tekelleşmesiyle basın, özgürlüğünü de yitiriyor. Yakın zamanda Uzan-Doğan grubunun yaşadıkları, AKP'ye yakın medyanın tekelleşmeye gitmesi; muhalif medyanın susturulması, dışlanması, akreditasyon uygulanması, Kürt ve sol basın üzerindeki baskılar, Türkiye'deki basın özgürlüğü önündeki engellerin çarpıcı örnekleridir. Uluslararası Yayıncılar Birliği'nin (IPA), raporlarında "Türkiye'nin birçok politik reformu gerçekleştirmiş olmasına rağmen basın özgürlüğü ve gazetecilere uygulanan kısıtlamalar anlamında Avrupa Birliği'ne katılmaya hazır olmadığı" belirtilmekte; tutuklama ve soruşturmaların sürmesi, basın çalışanlarının sendikal haklardan yoksun, çok güç koşullar altında görevlerini yerini getirmeye çalışması, cinayetlere kurban gitmesi, Haberleşme gizliliğinin ihlal edilmesi, konuşma kayıtlarının sorun olması kamuoyunda güven kaybı yaratmaktadır. Basının temel görevi, halkı bilgilendirmek, kamuoyu yaratmak, iktidarı eleştirmektir. Demokrasilerde basının önemli bir güç olması nedeniyle tüm sorunlarının araştırılması için bir komisyon kurulmasında yarar bulunmaktadır. Bilgilerinize sunulmuştur. Önergeler gündemdeki yerlerini alacak ve Meclis araştırması açılıp açılmaması konusundaki görüşmeler, sırası geldiğinde yapılacaktır. Komisyondan istifa tezkeresi vardır, okutuyorum. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına AB Uyum Komisyonu üyeliğinden istifa etmek istiyorum. Gereğini saygılarımla arz ederim. Barış ve Demokrasi Partisi Grubunun İç Tüzük’ün 19’uncu maddesine göre verilmiş bir önerisi vardır; okutup işleme alacağım ve oylarınıza sunacağım. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Danışma Kurulu'nun 01/12/2011 Perşembe günü (Bugün) toplanamadığından Grubumuzun aşağıdaki önerisinin, İçtüzüğün 19 uncu maddesi gereğince Genel Kurul'un onayına sunulmasını saygılarımla arz ederim. 13. Ekim 2011 tarihinde, Muş Milletvekili Sırrı Sakık ve arkadaşları tarafından (82 sıra nolu), Kürt sorununun çözümü konusunda önemli gelişmelerde bulunan 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal, Maliye Eski Bakanı Adnan Kahveci ve Jandarma Eski Genel Komutanı Orgeneral Eşref Bitlis'in kuşkulu ölümü ve peş peşe yaşanan bu ölümler arasındaki bağlantının bütün yönleriyle araştırılması amacıyla, Türkiye Büyük Millet Meclisine verilmiş olan Meclis Araştırma Önergesinin, Genel Kurul'un bilgisine sunulmak üzere bekleyen diğer önergelerin önüne alınarak, 01/12/2011 Perşembe günlü birleşiminde sunuşlarda okunması ve görüşmelerin aynı tarihli birleşiminde yapılması önerilmiştir. Barış ve Demokrasi Partisi grup önerisi lehinde söz isteyen Sırrı Sakık, Muş milletvekili.
Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; ben de bu araştırma önergesi üzerinde söz almış bulunmaktayım. Grubum adına hepinizi saygıyla selamlıyorum. Şimdi, tabii, daha önce de bu önergeler Meclise geldi yani 23’üncü Dönemde sürekli biz ve Cumhuriyet Halk Partisi bunları yenileyerek getirdik. Bir dönemin, evet, kimi 17.500 faili meçhul cinayetten bahsediyor, kimi daha da rakamları düşürüyor, ama rakamlar ne olursa olsun bizim, rakamlara takılmamamız gerekir. Yani cumhuriyetin kuruluşundan bugüne kadar faili meçhullerle bu ülke yüzleşti ama en önemli faili meçhul dönemi 1990’lardan başlayan, Vedat Aydın, İl Başkanımız Vedat Aydın’ın ölümünden ve sonra Milletvekilimiz Mehmet Sincar’ın ölümünden sonra başlayan bir faili meçhul süreci ve arkasından 1993, rahmetli Özal’ın Kürt sorununu barışçıl bir şekilde çözmek için çaba sarf ettiği bir dönemde ve bunu seslendirdiği bir dönemde ve bizimle de görüşmeler yapıp, bizim Şam’da olduğumuz bir günde yaşamını yitirdiğini ve 1993 yılında sadece rahmetli Özal değil, Eşref Bitlis, Adnan Kahveci; bunlar üçlü bir ekip. Üçü, bu sorunun barışçıl bir şekilde nasıl çözülebileceğine dair raporlar hazırlıyorlar, konuşuyorlar, tartışıyorlar ve üçü aynı yıl… Mesela, Jandarma Genel Komutanı rahmetli Eşref Bitlis 17 Ocak 1993’te bir uçak kazasıyla, yine dönemin eski bakanlarından Adnan Kahveci 5 Şubat 1993’te ve rahmetli Özal 17 Nisan 1993’te yaşamını yitiriyor yani bunların bir tesadüf olmadığını… Çünkü ailelerinin de iddiaları budur. Son günlerde dönüp medyaya bakarsanız, Özal’ın ölümüyle ilgili Mehmet Ağar’dan tutun Eymür’e kadar, Güneş Taner’e kadar birçok insanın düşüncesine başvuruluyor, ifadeleri alınıyor ama hâlen kamuoyuna bu konuda da bir şey yansımadı. Şimdi, bu dönem kanlı ve karanlık bir dönemdir. Aslında, sizi anlamakta da zorluk çekiyoruz, neden bu önergelerin reddedildiğini, buna karşı bir duruş sergilediğinizi anlamakta da zorluk çekiyoruz. Oysaki bunlar o kadar açık ve net ki ortada çünkü o dönemde, faili meçhul cinayetlerin yoğunlaştığı dönemde Uğur Mumcu da katledildi. Uğur Mumcu öldürüldükten sonra eşi Güldal Mumcu Mehmet Ağar’la bir görüşme yapıyor. Mehmet Ağar aynen şöyle diyor: “Eğer duvardan bir tuğla çekersek komple çöker.” Şimdi bu kadar suçüstü yakalanan biri ve son tarihlerde yine çeteden dolayı mahkûm olan o dönemin aktörlerinden biri. O dönemin aktörleri sadece bürokratlar değil siyaset dünyasının, askerin, bürokratların ve sivillerin içinde yer aldığı bir dönemdir. Bu dönemde Tansu Çiller’den, Mehmet Ağar’dan Doğan Güreş’e, Süleyman Demirel’e kadar uzanan çünkü o dönem Emekli Koramiral Atilla Kıyat’ın da bir açıklaması var: 1990’lı yıllarda işlenen bu faili meçhul cinayetlerin emir-komuta işlemi olabileceğini yani üstten talimat alabileceklerini ve cinayetlerin bu şekilde işlendiğini söylüyor ve yine, son günlerde Ayhan Çarkın’ın, eski Özel Harekâtçının açıklamaları var: Amirleri Mehmet Ağar, İbrahim Şahin’in bu noktada talimatlarıyla bu cinayetleri işlediğini söylüyor ve sonradan gözaltına alınıp tekrar bu konuda ifadesi alınan İbrahim Şahin öldürülecek Kürt iş adamlarının listesinin bizzat Çiller tarafından kendilerine verildiğini de söylüyor. Şimdi, bu kadar suçüstü yakalanan ve bu kadar cinayetlerle iç içe olan bir dönemle yüzleşmemiz gerektiğini hep söylüyoruz ve size bu konudaki her getirdiğimiz Meclis araştırması önergesi ne yazık ki reddediliyor. O dönemde getirdiğimizde ve burada Grup Başkan Vekiliniz olan Suat Kılıç “CHP önergesine ‘Evet’ diyebiliriz.” diyor, önergeyi getiren Sayın Mersin Milletvekili Ali Rıza Öztürk’e aynen şunu söylüyor, diyor ki: “Biz bu önergeye ‘Evet’ diyebiliriz ama Sırrı Sakık’ın kürsüde dile getirdikleri bizi nereye götürebilir onu bilemeyiz, onun için de biz bu önergeye ‘Hayır’ diyoruz.” Şimdi, bir kere samimi olacağız. Eğer siz bunların soruşturulup bu katillerin bulunmasını istiyorsanız ucu nereye gidiyorsa bunları araştırmak zorundasınız ama siz bir kısmını örtbas edip bir kısmını aydınlığa kavuşturmaya çalışıyorsanız o zaman samimi değilsiniz, o zaman geçmişinizle yüzleşmek gibi bir derdiniz yok. İşte tam da bizim de isyanımız bu. Siz özellikle Kürt coğrafyasında olupbitenlerin üstünü örtmeye çalışıyorsunuz. Biz bütün katilleri açıkça söylüyoruz “Bakın, şurada şu cinayetler işlendi.” Bakın, çok yakın tarihte bu Dersim’le ilgili özür dilemeleri hep birlikte görmedik mi? Sayın Başbakan da çıktı “Özür dilerim.” dedi, ben de “Bir erdemliktir.” dedim. Peki, biz katillerimizle yüz yıl sonra mı, seksen yıl sonra mı yine birileri gelecek, bu cumhuriyet adına 1990’larda yaşananlardan dolayı özür mü dileyecek? Biz size katilleri açıkça söylüyoruz. Gelin, hep birlikte bir Meclis araştırması önergesi, bir komisyon oluşturalım bu önerge doğrultusunda ucu nereye kadar gidiyorsa hep birlikte araştıralım, yoksa zamana yayıp tekrar birkaç yıl sonra yeniden birileri çıkıp “Evet, şu tarihte şu oldu.” Bakın, Dersim’e yakın, aynen 1993’te Muş’un Altınova beldesinde -bu kürsüde belki 10 kez seslendirdim- 7 çocuk, anne, baba ve anne hamile, 10 insanı oradaki güvenlik güçleri ataşe verdiler, hani “Dersim’de fareler gibi öldürdük.” dedikleri şey var ya işte yıl 1993, yıl 1938 değil, 1937 değil, 1925 değil, 1915 değil, 1993. Bunu yapanlar kim? O dönem orada operasyon yapan Bolu’dan ve Kayseri’den gelen jandarma tugay komutanlarıydı. Bu kadar açık söylüyoruz, isim veriyoruz, o tarihte görevde olanları açıkça söylüyoruz ama ne hikmetse bunların üzerine gidilmiyor, bu konuda herhangi bir soruşturma yapılmıyor. Aslında bizim burada konuştuklarımız, biz savcıları göreve davet ediyoruz ama savcılar sağır. Biz nerede küçük bir açıklama yapsak hepimizle ilgili davalar açılıyor. Peki, bu halka karşı bu zulüm politikalarını uygulayanlara karşı siz niye sağırsınız? Evet, Hükûmet sağır, sağırları oynuyor, vicdanı nasırlaşmış, gerekeni yapmıyor. Peki, bu ülkede hani yargıçlar vardı, siz niye görevde değilsiniz? Açıkça buradan ilan ediyoruz, bir dönem böyle bir karanlık ve bir ülkede bir Cumhurbaşkanının ailesi bir bütün olarak eğer çıkıp oğluyla, eşiyle, kızıyla “Benim kocamı öldürdüler, benim babamı öldürdüler.” Bu ülkede Cumhurbaşkanlığı yapan bir ailenin feryadı buysa bu feryada nasıl kulaklarımızı tıkayabiliriz. Ben, Meclis Başkanını da göreve çağırıyorum yani geçmişte rahmetli Sayın Özal’la birlikte politika yapan şahsiyetleri, eğer vicdan sahibiyseniz, bu sese kulak vermelisiniz. Derhâl, bunu bize bırakmadan, birlikteydiniz, ne olup ne bittiğini gerçekten siz bizden iyi biliyorsunuz. Aslında bize de çok önemli şeyler söyledi. Biz Şam’a giderken Sayın Türk vardı o dönem, birkaç arkadaşla birlikte gittiğimizde Özal bize aynen şunu söyledi: “Zor bir süreçtir, siz de gidebilirsiniz, ben de gidebilirim ama bu ülkenin selameti için hepimizin bedel ödemesi gerekir. Yolunuz açık olsun, yanınıza DYP’den, ANAP’tan da vekiller alabilirseniz bu sürece katkı sunabilirsiniz. Ben bu noktada bedeli neyse bu bedeli ödemeye hazırım.” Biz de bu sözü bir güvence olarak aldık ve ülkemizin sorunlarını çözmek üzere Şam’a gittik ama daha Şam’dayken Özal’ın ölümünü duyduk. Bu kadar her şeyin tesadüf olmadığını ve gerçekten bu ülkenin geçmişinin zifirî karanlık olduğunu hepimiz biliyoruz geçmişten bugüne kadar.
Ben de teşekkür ediyorum. Onun için, geçmişle yüzleşmek için bu Meclis araştırma önergesine olumlu oy kullanacağınızı umut ediyor, hepinize saygılar sunuyorum.
Buyurun Sayın Korkmaz.
Değerli milletvekilleri, Türk tarihinde, özellikle yakın tarihimizde her zaman gizem atfedilmiş, her zaman esrarla donatılmış, tartışmaya açılmış ve böylece bu olay etrafında da toplumda bir kamuoyu, sanal bir kamuoyu, bir bilinç oluşturma çabalarını görmek, hatta sıkça görmek mümkündür. Bu kadar spekülasyon, bu kadar gizem, esrar aslında ciddi ciddi araştırılması gereken, üzerine gidilmesi gereken hadiselerin de sulandırılmasına, ciddiyetten uzaklaşılmasına sebep olmaktadır. Doğrusu nedir ortaya koymak var iken çeşitli sis bulutları içerisinde birtakım abartılı hikâyelerin, ispatlanamayan, ispatlanamayacak iddiaların ortaya konulması, takdir edersiniz ki maksada hizmet etmemektedir. Değerli milletvekilleri, asıl üzücü olan, bu kafa karışıklığı, bu zihin bulanıklığı son on yılda, AKP İktidarı döneminde, bizzat devleti yönetme sorumluluğu içerisinde olanlar tarafından âdeta teşvik edilircesine beslenmekte, hatta gazetelerin, medyanın her köşesinde, kimlikleri, simaları belli olmayan -tırnak içinde- üst düzey yetkililerin sayısı gittikçe artmaktadır. Değerli AKP milletvekilleri, Sayın Hükûmet; polis elinizde, emniyet teşkilatı elinizde, jandarmanın, Millî İstihbarat Teşkilatının sorumluluğu sizde, İçişleri, Adalet Bakanlarınız ortada, görevleri başında. Arkadaşlar, kısaca, hükûmet sizsiniz. Birtakım vahim iddialar var, çıkarın ortaya, koyun mahkemelerin önüne. Elinizi tutan mı var? Size engel olan mı var? Sizi Meclisteki gücünüz itibarıyla kim engelleyebilir? Gücünüz varsa gösterin, gücünüz yoksa bunu da bilelim. İktidarınızın muktedir olmadığı, hâlâ daha devlet gibi şikâyet mercisi değil de şikâyet eder konumdan çıkamamanızdan, çare makamı olamamanızdan belli. PKK tarafından ortaya atılan yalanların arkasına takılarak giden ve bu zihin bulanıklığının bizatihi sorumlusu olan -maalesef- bir kısım medya ve yine, cumhuriyet ve devlet sistemiyle hesaplaşma içinde olan bir hükûmetiniz var. PKK, milletimize karşı sistematik olarak psikolojik savaş taktikleri uygulamaktadır. Dün de uyguluyordu, bugün de uyguluyor. Amaç, insanımızı devletine karşı şüpheci kılmak, güvenlik güçlerimizi güçsüz ve itibarsız hâle getirmek ve adalet mekanizmasını böylece felç etmek. Sadece Sayın Özal, Sayın Kahveci, Sayın Bitlis değildir iddiaların odak noktası, her olay ve her konu âdeta istismara malzeme yapılmaktadır. Sıkça, bizzat PKK tarafından, PKK yandaşları tarafından ve âdeta bunu besleyen birtakım güçler tarafından, iş birlikçi güçler tarafından Türkiye’de 17 bin faili meçhul cinayet olduğu sürekli ortaya konulmakta ve bunun etrafında da bir kamuoyu oluşturulmaktadır. PKK’nın büyük psikolojik savaş operasyonlarından birisi de, Türk güvenlik güçlerinin Güneydoğu Anadolu’da PKK’yı destekleyen 17 bin kişiyi faili meçhul cinayetlerle ortadan kaldırdığı iddiasıdır. Bu yalan, bilinçsiz basın yayın organları tarafından tekrarlana tekrarlana, ısıtıla ısıtıla âdeta sanki bir gerçek hâline dönüştürülmüştür. PKK’lı olmayan siyasetçiler, gazeteciler, akademisyenler televizyonlarda “17 bin faili meçhul” diyebilmektedir ve ne yazık ki bu insanlar kendilerine “Yahu, 17 bin az rakam da değil, hiçbir yerde bunların adları, ailelerinin şikâyetleri vesaire yok. Acaba biz oyuna mı geliyoruz?” diye kendi kendilerine soru sormayı bile çok görmektedirler. Bir sene önce 21’inci yüzyıl Türkiye Enstitüsünde faili meçhul cinayetlerle ilgili arkadaşlar bir araştırma yapılıyor ve Uluslararası Af Örgütü yetkililerinin yaptığı bu çalışmaya da araştırmalar ekleniyor ve sonuçta 17 bin rakamının ne kadar büyük bir yalan olduğu görülüyor. Sonuç, evet sonuç: Türkiye’de 1984-2004 arasında herhangi bir örgütle bağlantılı olmayan faili meçhul cinayetlerin sayısı -dikkat edin kıymetli arkadaşlar- 568, evet 568. Bu bütün faili meçhul cinayetlerde sorumlunun devlet güçleri olduğu anlamına da gelmiyor. Üstelik bu faili meçhul cinayetlerin önemli bir bölümü de Güneydoğu Anadolu dışındaki bölgelerde işlenmiş. Ancak 272 vatandaş karakollardayken kaybolmuş. Bu kayıplardan hiç şüphesiz ki devlet sorumludur. Ayrıca ailelerinin kayıp olarak bildirdiği 795 kişi var. Özetle kıymetli arkadaşlar, 17 bin rakamı nerede, 568 -biraz önce ifade ettiğim- artı 272 rakamı nerede? PKK terörüyle mücadele bilgiyle olur, PKK’nın yaydığı yalanları ortadan kaldırmakla olur. Onlara alet olunmaması gerekiyor. Sayın Hükûmet, güç elinizde, bu iddiaları ortaya çıkarma sorumluluğu da sizde. Ya bir an önce görevinizi yapın ya merhamet istismarcılığından vazgeçin ya da “Biz, bu işi yapamıyoruz, zaten bu iddiaların da edebiyat kısmıyla ilgileniyoruz.” deyin, yapacaklar gelsin. Yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum.
Sayın Başkan, hatip, bizim iddialarımızı farklı bir şekilde, çarpıtarak kamuoyuna sundu. Bu iddiaların PKK’ya ait…
Efendim, ben, rakamlara dayanarak söyledim. Benim iddialarım değil.
Neyi farklı şekilde, çarpıtarak… Ne söyledi mesela?
Bu Meclis araştırma önergesini biz verdik. Faili meçhul cinayetlerin olduğunu…
Sayın Başkan…
Bir saniye Sayın Kaplan, Sayın Sakık izah ediyor. Lütfen…
Bu iddiaların bizim değil de PKK’nin iddiası olduğunu, bizim iddialarımızın doğru olmadığını söyledi. Ben, bu konuda bir açıklama yapmak istiyorum.
Buyurun.
Sayın Başkan, bu söz verilecek bir konu değil.
Size mi sorması lazım Sayın Başkanın? Niye rahatsız oluyorsunuz?
Ben sizinle konuşmuyorum Sayın Milletvekili.
Ben buradayım, onun için laf atıyorsun. Ben, size bir…
İç Tüzük’ün 69’uncu maddesi gereğince buyurun.
Siz niye rahatsız oluyorsunuz? Sizi niye bu kadar…
Sayın Sakık, lütfen… Buyurun.
Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; bu önergeyi, Meclis araştırma önergesini biz verdik, iddiamız bu. Bu iddia sadece bizim iddiamız değil, Türkiye’de eli vicdanında olan herkesin iddiasıdır. Bırakın 17.500’ü, 500,1… Yani ne vatan ne devlet, hiç kimse insandan daha kutsal değildir. Biz, bu anlayıştayız. Yani böyle bize vatan, millet edebiyatı yapmayınız. Gidemediğiniz bölgelerde…
Oralarda görev yapmış bir adam olarak ben bunu söylüyorum.
Gidin, keşke gidebilseydiniz, bir Silvan’a gitseydiniz, bir Diyarbakır’a gitseydiniz. Bakın, ben, biraz önce buradan açıkladım, kendi seçim bölgemde bir gecede 10 insanı diri diri nasıl yaktıklarını, onu kimlerin yaktığını da açıkça söyledim ama sizin kulağınız bunlara tıkalı. Sizin gözünüzde devlet kutsal, benim gözümde devlet bu halkın hizmetinde olmalıdır, aramızdaki anlayış bu işte. Ben özgürlükleri savunuyorum, siz totaliter rejimleri savunuyorsunuz. Hepinize saygılar sunuyorum.
Barış ve Demokrasi Partisi grup önerisinin lehinde söz isteyen Ali Rıza Öztürk, Mersin Milletvekili. Buyurun Sayın Öztürk.
Değerli milletvekilleri, bugünün acı gerçekleri ve yakıcı sorunlarıyla yüzleşmekten korkanların tarihte yaşanmış acı olayları istismar ederek tarihte yaşanmış acı olaylarla yüzleşilme adı altında cumhuriyetten, demokrasiden intikam alınmasının yolunun açıldığı günleri yaşıyoruz. Biz Cumhuriyet Halk Partisi olarak her şeyden önce şunu söylüyoruz: Demokratik hukuk devletinde geçmişte karanlık kalmış hiçbir nokta olamaz. Tüm karanlık ilişkilerin, gerçekten hukuk dışı ilişkilerin araştırılıp aydınlatılması gerekir. Biz çocuklarımıza, torunlarımıza geçmişinde karanlıklarla dolu, gerçekten faili meçhul bırakılmış siyasi cinayetlerle dolu bir Türkiye bırakamayız. Biz Cumhuriyet Halk Partisi olarak bu ülkenin doğusuyla batısıyla, güneyiyle kuzeyiyle yakın tarihinde gerçekten insanların siyasi düşüncelerinden dolayı katledildiği, toplu katliamların yapıldığı ve bunların aydınlatılması gerektiğini düşünüyoruz. Ama Cumhuriyet Halk Partisi olarak tarihte yaşanmış acı olaylar istismar edilerek, bu olaylar bahane edilerek cumhuriyetten ve başta Atatürk olmak üzere cumhuriyetin kurucu kadrolarından, hesaplaşılma adı altında intikam alınmasını ve onların yok edilmesi anlayışını da doğru bulmadığımızı söylüyoruz. Demokrasi ve hukuk, cumhuriyet, üçü birbirinden ayrılmaz kavramlardır. Demokrasi ve hukuku azaltarak cumhuriyeti çoğaltamazsınız ya da cumhuriyeti eksilterek demokrasi ve hukuku çoğaltamazsınız. Bizim cumhuriyetimizin temel özelliği, demokratik, insan haklarına dayalı olmasıdır. Demokratik ve insan haklarına dayalı laik cumhuriyet olmadan, demokrasinin de ve hukukun da geliştirilmesi ve güçlendirilmesi mümkün değildir. Dün, bu ülkede daha dün, gerçekten siyasi düşüncelerinden dolayı Sabahattin Ali’den Hrant Dink’e kadar bir sürü cinayet işlendi. Her şeyden önce şunu söylemek istiyorum ki demokratik hukuk devletinde faili meçhul cinayet diye bir cinayet yoktur, faili meçhul bırakılan cinayet vardır. Yani failinin meçhul bırakılması, devlet tarafından failinin meçhulünü bilerek meçhul bırakılan cinayetler vardır. Belki olağanüstü rejimlerde faşist diktatör yönetim anlayışlarının egemen olduğu süreçlerde bu olayların, yaşanan bu olayların üzerine gidilmemiş olabilir ama dün bu olayların üzerine gidilmemiş olması, bugün bu olayların üzerine gitmemize engel değildir. Bakın, Sabahattin Ali’den Hrant Dink’e kadar siyasi cinayetlerde yakınlarını kaybedenler “Toplumsal Bellek Platformu” adı altında bir platform oluşturdular ve tek talepleri vardı bizden, Türkiye Büyük Millet Meclisinde araştırma komisyonu kurularak bunların neden, nasıl öldürüldüklerinin arkasındaki karanlık ilişkilerin açığa çıkarılmasıydı. Yani bu insanların koskocaman Türkiye Büyük Millet Meclisinden istedikleri bu kadar masum bir talepti. Ama 23’üncü Dönemde 6 kez Cumhuriyet Halk Partisi olarak biz, 3 kez de Barış ve Demokrasi Partisi araştırma komisyonu kurulmasına ilişkin önergeyi bu Meclise getirdi ama bu önergeler her seferinde Adalet ve Kalkınma Partisinin milletvekili arkadaşlarımızın oylarıyla çok göstermelik, sudan bahanelerle reddedildi. Eğer Meclis tutanaklarını okursanız her seferinde arkadaşlarımızın konuşmaları aynı. Bu dönem yeni başladı, 24’üncü Dönem yeni başladı. Adalet ve Kalkınma Partisi “Zamanımız yok, Meclisin gündemi tıkalıdır.” bahanesine sığınmasın diye daha dönemin başında biz bunu geçen hafta yine getirdik ve yine aynı gerekçelerle arkadaşlarımız tarafından reddedildi. Şimdi, tarihte yaşanmış acı olayları istismar eden kimi milletvekili arkadaşlarımız, radyo ve televizyonlarda çıkıp bu olaylarla yüzleşilmesinden dem vuruyorlar ama bu Meclis kürsüsünde bu konunun da araştırılması daha iki gün önce geldi ve dışarıda bu konuda ahkâm kesenler, bu Meclis kürsüsünde çıkıp bunun araştırılmasıyla ilgili çok güzel laflar söylüyor ama sonunda araştırma yönünde oy kullanmıyorlar. Arkadaşlar, samimi olalım, dürüst olalım, başkalarına dürüstlük ve ahlak dersi vereceğimize, Türkiye’de kimi yandaş televizyon ve basınlara gidip faili meçhul bırakılan siyasi cinayetlerle, tarihte yaşanmış Dersim olayı üzerine istismar ederek, bunu sömürerek kendi siyasal düşüncelerini egemen kılmaya çalışanlar, bu milletin kürsüsünde gelip bunun gereğini yapacaklar. Bugün bu ülkede faili meçhule bırakılan siyasi cinayetlerin araştırılması için Meclis araştırma komisyonu kurulmuyorsa bunun tek sorumlusu Adalet ve Kalkınma Partisidir. [[CHP ve BDP sıralarından alkışlar]] Sayın Başbakan mitinglerde bas bas bağırıyor “Faili meçhullerin üzeri karanlık kalmayacaktır, örtülmeyecek.” diyor, 3 Eylül 2010 Diyarbakır mitinginde Ape Musa’dan bahsediyor, “Faili meçhullerin acısını biliriz.” diyor. “Uğur Mumcuların, Abdi İpekçilerin cinayetlerinin üzerinin örtülmesini kim istiyor?” diyor ama AKP milletvekilleri de “Bunlar araştırılmasın.” diyor. Araştırılsa ne çıkar arkadaşlar, biz, burada, bir araştırma komisyonu kursak? Efendim, Meclisin gündemi doluymuş. Meclisin gündeminin dolu olduğu günlerde bile bir araştırma komisyonu kurulması kararı iki dakikada burada verilir, sporda biz bunu yaptık. Yani bir gün önce sporda yaptık, beş dakikada kurulmasına karar verdik ama ikincisi gün faili meçhuller geldi “Hop.” denildi. Bu, olmaz arkadaşlar. Biz Cumhuriyet Halk Partisi olarak, gerçekten bu insanların acılarının dindirilmesi gerektiğini düşünüyoruz. Yani tarihsel olayları istismar etmek yerine, daha dün yaşanan olayları araştıralım. 1 Mayıs 1977 katliamı neden olmuştur bu ülkede, bunu araştıralım? Bu konuda araştırma önergesi verdik. Bakın, 12 Eylül 1980 darbesinin sürekli lafını ettiniz, edebiyatını yaptınız bu ülkede ama 12 Eylül 1980 darbesinin yol açtığı mağduriyetlerin giderilmesine ilişkin kanun teklifi verdim. Bu kanun teklifinin 1’inci maddesi: “Türkiye Cumhuriyeti devleti, 12 Eylül 1980 darbesini hukuka, demokrasiye ve millete karşı yapılmış bir hareket sayar, 12 Eylül 1980 darbesinin mağdurlarından ve yakınlarından özür diler.” diye tarihsel hükmü içeren bir madde var. Bu, 23’üncü Dönem Adalet Komisyonu raflarında durdu, hâlen duruyor. Sayın Başbakan, 24 Temmuz 2010 günü Adalet ve Kalkınma Partisi Grubunda Mustafa Pehlivan, Erdal Eren ve Necdet Adalı’nın adından bahsederek, iki gözü iki çeşme ağlayarak, bu insanların ölümünü istismar ederek, 12 Eylül 1980 darbesiyle hesaplaşmasından bahsediyor. Ben de Sayın Başbakanın bu samimiyetine güvenerek 12 Eylül 1980’de -ister sağdan ister soldan- siyasi inançları nedeniyle, siyasi düşünceleri nedeniyle idam edilen insanların idam edilişlerine ilişkin yasanın yürürlükten kaldırılması için kanun teklifi verdim, hâlâ Adalet Komisyonu raflarında duruyor değerli arkadaşlarım. Deniz Gezmişler 1972 darbesinden sonra asıldı, 3 tane fidan asıldı. Bu memlekette Adnan Mendereslerin idamına karşı çıkanlar Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan’ın idamları konusunda sesini çıkartmadılar. Bu Mecliste Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan’ın 12 Mart 1971 darbesiyle olağanüstü hukuk döneminde asılmalarına ilişkin, idamlarına ilişkin kanunun yürürlükten kaldırılmasına ilişkin kanun teklifi verdim, o da Adalet Komisyonu raflarında bekliyor değerli arkadaşlarım. Böyle bir çifte standart olmaz. Eğer biz gerçekten geçmişimizi demokratikleştireceksek…
Biz Cumhuriyet Halk Partisi olarak devletin kutsal hukuku yerine bireyin, yurttaşın özgür hukukunun inşa edilmesinden yanayız.
Sayın Öztürk, lütfen.
Ben Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu arkadaşlarımı bu önergelere destek vermeye çağırıyorum, hepinize saygılar sunuyorum.
Buyurun Sayın Küçükaydın.
Değerli arkadaşlarım, 8’inci Cumhurbaşkanımız Sayın Turgut Özal, o dönemin yine Jandarma Genel Komutanı Eşref Bitlis ve yine o dönemde gerçekten bu ülkede çok değişik, yenilikçi bir hareketin içinde bulunan Adnan Kahveci, her 3’ünün de ölüm yılları hemen hemen aynı döneme rast geliyor yani 1993 yılında bir şekilde vefat ediyorlar. Tabii, bunun 2 tanesi kaza şeklinde cereyan ederken birisi de farklı şekilde cereyan ediyor. Bu 3 devlet büyüğünü tahlil ettiğimizde, başta Sayın Cumhurbaşkanımız, rahmetle andığımız Turgut Özal olmak üzere Cumhurbaşkanımız ve uzunca süre ülkemizi yöneten Başbakan olarak, ülkemizin kaderinde çok değişik yenilikleri getiren bu değerli devlet büyüğümüz de evinde vefat ediyor ve orada, işte, hepimizin bildiği neticeler. Hepsinin müşterek olan bir başka tarafı var, üçü de bu memlekette gerçekten şeffaflıktan yana, aydınlıktan yana, her şeyin daha aydın olmasından yana bir karakter izlediklerini görüyoruz. Mesela biraz önce Değerli Milletvekilimiz “Siz o bölgeye gidebildiniz mi, gidiyor musunuz?” dedi. Ben daha rahat olmaları için şunu söyleyeceğim: Mesela, ben, o dönem…
Size söylemedim. Bunu size söylemedim.
Estağfurullah. Yok, bana söylemediğinizi biliyorum. Yani bir şeyi daha rahat olma, rahat anlatmak için söyleyeceğim. Mesela ben o dönemde, sözgelimi Diyarbakır’ın Kulp’una da, Lice’sine de, Hani’sine de, Hazro’suna da, Bismil’ine de, Çermik’ine de, Çüngüş’üne de evine gider gibi giden bir idareciydim. Yani çok rahat gidiyordum, onlarla çok iyi ilişkilerim vardı. Mesela Kulp’un kırsalındaki bir köyün muhtarıyla da bir büyüğüyle, bir kardeşiyle konuşur gibi konuşma rahatlığını gösteriyordum. Bunu, şu anda aramızda olan bazı Diyarbakırlı arkadaşlarımız da çok iyi bilirler. Ve o dönemde, yine biz, mesela 1991 yılında, çok değerli Cumhurbaşkanımız Turgut Özal, Diyarbakır konuşmasını, mitingini yapmak üzere geldiğinde, o mitingi organize edenlerden birisiydim. Dolayısıyla, orada Cumhurbaşkanımız şunu diyordu kalabalıklara: “Ben size ne yapıyorum, ne getirdim biliyor musunuz? İşte, Kürtçenin önündeki yasağı kaldırdım.” Yani böyle, bu şekilde mesajlar veriyordu. Yani bu canlı mesajlara… Yine, aynı dönemde Jandarma Genel Komutanı, gerçekten çok saygın bir asker olan Eşref Bitlis’in, o dönemde, o bölgede yaptığı çalışmaların da bazısına şahit olan, bazısına da bizatihi toplantılarına katılan birisiydim. Yine, daha sonraki dönemde Değerli Cumhurbaşkanımızın cumhurbaşkanlığı döneminde de, Diyarbakır’da Kürt realitesiyle ilgili başka başka konularla ilgili birçok toplantılarına katılan birisiydim. Değerli arkadaşlar, “Faili meçhul” diyoruz. Adı üstünde, meçhul olan bilinmeyen demektir, görülmeyen, araştırılamayan, ortaya çıkarılamayan demektir. Şimdi, biz bir meçhulle bir başka meçhulü suçlamaya kalkarsak otomatikman, direkt; bu yanlış olur yani şu kadardır, bu kadardır, bir arkadaşımız farklı bir sayı söyledi, bir arkadaşımız bir farklı sayı söyledi; yani faili meçhullerle birtakım devlet birimlerinin… Bunu sadece bu döneme özgü olarak konuşmuyorum yani 1984’ten bugüne demiyorum, daha önce, tarihimizdeki birtakım hadiseleri de o günün şartlarında tahlil etmeyip, o günün şartlarıyla değerlendirmeyip 2011’e getirir ve 2011’deki çok değişik, ülkelerin çok farklı mesafeler katettiği, çok farklı yerlere geldiği, demokrasi anlayışının, özgürlük anlayışının çok farklılaştığı, daha doğrusu dünyanın küçüldüğü bir dönemde, siz o dönemin olaylarını getirip bugüne, hatta 1980’lerin olaylarını bugüne getirip ve bugünün mantığıyla, bugünün bakışıyla değerlendirirseniz çok yanlış bir şey yapmış olursunuz.
O zaman, sizin 1938’i getirdiğiniz ne peki?
Olayları değerlendiren arkadaşlarımızın mutlaka içinde bulunulan günü de değerlendirmesi, bilmesi lazım. Mesela Kulp’tan gelen bir muhtar ne acılar çektiğini dişleri parlayarak bana anlatıyordu, diyordu ki: “Sayın Valim, ben sizin yanınızda çok rahatım, çok rahat konuşuyorum, aynen bir yakınımla, bir kardeşimle, bir ağabeyimle, bir kardeşimle konuştuğum gibi konuşuyorum.” Bunu şey için söylüyorum, yaşanmış hadiseler bunlar. Mesela, bana “PKK militanı geliyor, benden ekmek istiyor -buradan bir şeye geleceğim- ben ‘Vermem.’ diyemiyorum çünkü ben Kulp dağlarında korunmasız bir insanım, beni direkt öldürüyor o zaman ya da aileme, efradıma birtakım zararlar veriyor. Arkasından asker geliyor, jandarma geliyor ‘Neden yardım, yataklık ettin, neden ekmek verdin?’ diyor ama beni öldürmüyor. Öldürmüyor ama beni de dövüyor o, dövüyor.” Bunlar benim bizatihi yaşadığım ve baştan sona gerçek olan, içinde bulunduğum olaylar. İşte bütün bu olayları bu şekilde değerlendirirseniz, gerçekten memlekete, vatana, millete çok güzel hizmet etmiş olursunuz. Yani bir taraftan, askerin bir yerde operasyon yaparken yaptığı birtakım vukuatları söyleyip, öbür tarafta, aynı ondan kat kat fazla bu şekilde bölgede yapılan birtakım hadiseleri siz söylemezseniz bir yere varamazsınız. 1991 seçimlerinde Lice’nin hiç Türkçe bilmeyen, okur yazar olmayan köylerinden, o zaman tercihli sistem vardı. Rahmetli Özal’ın yine ortaya koyduğu çok ileri bir sistemdi; keşke bugün de olsa. O tercihli sistemde, hiç Türkçe bilmeyen, okur yazar olmayan hanım kardeşlerimizin bir siyasi partiye tercihli oy kullanmasının mantığını anlamak doğrusu çok da kolay bir hadise değil. Hem de bir köyün tümüyle bir partiye oy vermesini ve tercihli sistem olmasının izahı çok zor değerli arkadaşlarım. Yani bunun izahı var bizde, bunu biliyoruz. Bölgede benzeri hadiseler taa 60’larda da var, 64’lerde de var. O zaman da başka birisi var, o zaman da ağalar var. Dolayısıyla oradaki ağalar, bir partiye, üç köyün oyunu komple o partiye verdiğini de ben bizatihi bilenlerden birisiyim. Yani bu, çok farklı şeyler. Şimdi, mutlaka bu konuların, yani faili meçhullerin, bilinmeyen bu faillerin gerçekten devletin birimlerinin de zan altında, zan altına sokulmamamsı için ortaya koyulması gerekiyor. Bunu biz reddetmiyoruz. Ama bugün şunu da söylüyoruz biz: Diyarbakır’da bir ana dava var bu faili meçhullerle ilgili. Diyarbakır ana davası şu anda sonuç aşamasına gelmek üzere. Bütün faili meçhulleri inceliyor. Rahmetli Turgut Özal’la ilgili savcılarımız şu anda harekete geçmiş, işlem yapıyor. Hep bu Hükûmet döneminde oluyor bu. Yine rahmetli Eşref Bitlis’le ilgili, şu anda çok ciddi bunun faillerini ortaya çıkarabilmek için araştırma yapılıyor. Yakın zamanımızda olan Büyük Birlik Partisi Genel Başkanımız, rahmetle andığımız rahmetli Muhsin Yazıcıoğlu’nun failinin ortaya çıkarılması için bu Hükûmet döneminde çok ciddi çalışmalar yapılıyor. Yani bunların hepsi yapılıyor. Bunları bilmek lazım. Ama bizim bir de İnsan Hakları Komisyonumuz var, Meclisimizde, ihtisas komisyonu. Mesela, bir öneri olarak söylüyorum: İnsan Hakları Komisyonu, bir alt komisyon kurmak suretiyle, zamanla sınırlı olmadan, süre sınırlaması olmadan, yok Meclisin dönem başıydı, dönem sonuydu endişesi olmadan değerli arkadaşlarım, kendi bünyesinde bir alt komisyon kurarak, ariz amik, her şeyi açık seçik, ayrıntılı bir şekilde ortaya koyabilir. Buna hiçbir engel yok. Dolayısıyla, zaman sınırlaması da olmayacağı için “Yok üç ay çalıştın, beş ay çalıştın, işte dönemin sonuydu, seçime gidiyorduk filan.” kimse bunu da öne süremez. Mesela, İnsan Hakları Komisyonumuz -ve o Komisyonda bütün partilerimizin üyeleri var- bir alt komisyon kurar, ayrıntılı şekilde, uzmanları da dinlemek suretiyle, bu işleri, buna benzer hadiseleri ortaya koyar. Ama ben şunu söylüyorum: Elbette meçhul olan, faili meçhul olan bir şeyi, böyle, faili, otomatikman işte, devletin ilgili birimleriymiş gibi ya da Ahmet’miş gibi, “Mehmet bu” demek gibi, bunun yanlışlığını da ortaya koymak lazım. Bir de olayları değerlendirirken, başta da söylediğimiz gibi, dünü bugüne değil, bugünün şartlarında bugünü ama dünün şartlarını da dünde değerlendirmek lazım. Bundan yanayız biz. Ben, bu duygularla, diyorum ki: Bu, biraz sonra bir gensoru önergesi de olduğu için, bir Başbakan Yardımcımız hakkında, bunun biz -belki klasik bir söylem olacak ama- şu anda zamanı olmadığını söylüyor, karşısında olduğumuzu belirtiyor, saygılarımı, sevgileri sunuyorum.
Sayın Başkan…
Buyurun Sayın Kaplan.
Sayın Başkan, sayın hatip konuşmasında, grubumuzun üyesi milletvekillerin 1991’de tercihli sistemle nasıl oy aldıklarından yola çıkarak grubumuz üyelerine…
Hayır, partinizden bahsetmedi ama. Konuşmayı dinledim. Şimdi, Sayın Kaplan…
Sayın hatip konuşmasında, Diyarbakır Lice’de tercih oyları, nasıl oy kullanıldığını yani o dönemin gerçeklerini hem saptırarak hem partimizin üyelerini…
Sayın Kaplan, sayın hatip konuşmasında sizin söylediklerinizden bahsetti ama partinizle ilgili bir cümle sarf etmedi.
O dönemde partimizin, şu anda milletvekili olan arkadaşlarımız…
Fakat şunu mu demek istiyorsunuz Sayın Kaplan: Sayın Hatip oradaki oylamanın, seçim neticelerinin örgüt tarafından, terör örgütü tarafından yönlendirildiğini anlatmak istedi, benim anladığım. Siz niye partinizle ilişkilendiriyorsunuz, onu anlamış değilim ben.
Sayın Başkanım, iki noktada: Bir, seçimle ilgili…
Şöyle yapalım mı Sayın Kaplan: Tutanakları getirteyim, eğer sizin partinizle ilgili bir cümlesi varsa söz vereceğim ben size.
Sayın Başkanım, arz edeyim.
Buyurun.
Bir: Sayın Hatip, milletvekillerimizin nasıl seçildiği konusunda 90’lı yıllardan bu yana gelen gerçek dışı bir saptama yaptı.
Hayır, “Böyle bir şey konuşmadı.” diyorum ben.
Öyle bir şey söylemedi efendim, öyle bir şey yok.
Sayın Başkanım, peki, faili meçhullerle ilgili araştırma komisyonlarının kurulmadığı, kurulamayacağını söyledi.
Fikri, canım onu söyleyecek tabii ki.
Meclisimizde Susurluk’la ilgili kurulmuş araştırma komisyonları var. Faili meçhul komisyonları kuruldu.
Partiyle ne alakası var Hasip Bey ya? Partinizle ne alakası var?
Bu konuda görev yaptığım döneme ilişkin grubumuz üyelerini itham altında bırakan bir açıklama yaptı, buna karşılık…
Sayın Kaplan, onu söylüyorum ben. Sizin grupla ilgili bir söz sarf etmedi, sarf ettiyse söz vereceğim. Tutanakları getirteyim.
Niye üzerinize alınıyorsunuz?
Sayın Başkan, 91 yılında milletvekili olanların bu Mecliste dokunulmazlıkları kaldırıldı, cezaevine konuldu ve tekrar seçildiler, geldiler.
Doğru bunlar ama Barış ve Demokrasi Partisi değildi ki o.
Sayın Başkan, bir söz almak için lütfen… Sizler frak giydiniz.
Frak giydim, tabii ki giydim Sayın Kaplan.
Smokin giydikten sonra AKP rozeti çıkıyor Sayın Başkan. AKP rozeti çıktı, smokin giydiniz. Meclis Başkan Vekili olarak söz istiyorum, ben bir grup başkan vekiliyim iki de bir bu şekilde davranıyorsunuz.
Elinizi indirin Sayın Kaplan, elinizi indirin. Ben burada İç Tüzük’e göre söz veriyorum.
Sayın Başkan, her seferinde bunu yapıyorsunuz. AKP’li oldu mu hatip bunu yapmıyorsunuz.
E, hakkınız olmayan bir şey istiyorsunuz. İç Tüzük’e göre ben…
Ama Sayın Başkan yani sizden cımbızla söz mü alacağız? Allah Allah…
Sayın Kaplan, çağırıp bağırmakla nereye varacaksınız? Sesinizi yükseltmekle nereye varacaksınız? E, çözüm mü bu?
Sayın Başkan, niye bu saate kadar tartışıyoruz? 20 defa konuşmuştum şimdiye kadar.
Ben İç Tüzük’e uymayan hiçbir sözü vermiyorum. Şu anda 3 sayın milletvekili sisteme girdiler. İç Tüzük’ün 63’üncü maddesine göre işlem yapıyoruz. O arkadaşlara da söz vermeyeceğim.
Sayın Başkan, usul tartışması açıyorum. Usul tartışması açıyorum.
Açın, buyurun. İki dakika söz veriyorum. Lehte mi, aleyhte mi söz istiyorsunuz?
Herhâlde aleyhte Başkanım, lehinizde konuşacak hâlimiz yok.
Ne demek? Sormayacak mıyım Sayın Kaplan? Ben soracağım tabii, siz de cevap vereceksiniz. İç Tüzük hükmünü uyguluyorum burada.
Bakın Sayın Başkan…
İç Tüzük’e göre soruyorum “Lehte mi, aleyhte mi?” diye. Tavrınızı düzeltin lütfen.
Yani, smokin giyiniyorsunuz, frak giyiyorsunuz; yakışıyor da bir şey demiyorum.
Millet giydiriyor, siz giydirmiyorsunuz.
Ama, siz onu Mecliste aldığınız oyla giydiniz. Giydiğiniz anda AKP rozetini çıkardınız.
Süreniz işliyor, siz cevap verin.
İşliyor. AKP rozeti çıktığına göre tarafsız olmak zorundasınız.
Ben burada hiçbir partinin rozetiyle hareket etmiyorum.
Bir grup başkan vekili söz istiyorsa her iki de bir yaptığınız bir alışkanlıkla söz vermiyorsunuz, özellikle de AK PARTİ’li hatip konuşunca. Burada bu Hatip, geldi, konuştu; “91’de tercihli oyda bütün aileler milletvekiline oy verdi.” diyor. Evet, oy verdiler; Leyla Zana’ya oy verdiler, büyük de oy aldı, tercihten de büyük oy aldı, seçildi, geldi. Bu Mecliste dokunulmazlığı kaldırıldı, on yıl cezaevinde yattı. Tekrar gitti ve halkın iradesinin önüne çıktı. Sayın Hatip o dönem oralarda hâkimlik mi, valilik mi ne yaptıysa anlayamamış 91’deki halkın iradesini. 2011 yılında da halkımızın iradesiyle tekrar seçilip geldi, bu sıralarda oturuyor. Milletin iradesine saygılı olacaksınız. Yüz binlerce oyu, üç milyon oyu kimse başka türlü almıyor, milletin iradesiyle… Makarnayla almadık bu oyları, makarnayla, kömürle almadık; açık söylüyorum, bir. [[AK PARTİ sıralarından gürültüler]] Sayın Başkan, burada bize bir Grup Başkan Vekili olarak söz vermeyerek kendi hatibinin tarafını tutuyor. Bu taraflı davranışını doğru bulmuyoruz.
Bundan vazgeçmesini istiyoruz, Divanı adalete davet ediyoruz.
Tutumum lehinde söz isteyen Ahmet Aydın, Adıyaman Milletvekili. Buyurun Sayın Aydın.
Sayın Türk, vereceğim, bir lehte, bir aleyhte.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Başkanlık Divanının tutumu lehinde söz almış oluyor, yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum. Değerli arkadaşlar, burada bizim bir İç Tüzük’ümüz var; İç Tüzük Meclisin usul kanunudur, usuli bütün işlemleri İç Tüzük’e dayalı olarak hepimiz uyguluyoruz, uygulamak durumundayız, Başkanlık Divanının da yaptığı tamamen buna aittir. Bugün, iktidar partisi Grup Başkan Vekili olarak, AK PARTİ Grup Başkan Vekili olarak geçtiğimiz günlerde ben de söz istedim, aynı Başkan Vekili bana da söz vermedi. Her grup başkan vekili her istediği zaman söz alır diye bir kaide yazılmıyor orada Sayın Başkanım. Burada bu İç Tüzük’e hepimiz uymak durumundayız. İç Tüzük, zaten bu 24’üncü Dönem başladığından beri maalesef fazlasıyla aşılmaya çalışılıyor. Evet, İç Tüzük’e uyalım, İç Tüzük uygulansın ama bu bir hakkın suistimaline yol açacak derecede de uygulanmasın. Burada hepimiz buna uymak zorundayız. Evet, değerli arkadaşlar, Sayın Hatip, AK PARTİ’nin Hatibi konuşurken hiçbir şekilde Barış ve Demokrasi Partisinden söz etmedi, ne isminizden ne partinizden söz etmedi, o günde birtakım olaylarla ilişkilendirmeye çalıştı.
Nasıl yani bizden başka milletvekili mi seçiliyor orada?
Terör örgütünü kastediyorsa bunu siz niye üzerinize alıyorsunuz, sizinle ne alakası var? Sizinle ne alakası var, niye üzerinize alıyorsunuz değerli arkadaşlar?
Bizden başka seçilen mi var orada? Uzaydan mı bahsediyor? Bizden başka seçilen mi var orada. Her zaman Hatip Dicle seçiliyor orada bilmiyor musunuz.
Burada eğer bir demokratikleşme süreci başlamışsa ve bugüne kadar 17.500 olaydan 14 binin üzerindeki olay AK PARTİ döneminde açığa çıkmışsa bir zahmet de teşekkür edin. Bunların daha fazlasını hep birlikte yapalım. Değerli arkadaşlar, herkes şapkasını önüne koysun. Bu olaylar araştırıldığı zaman olayların sonucunun nereye varacağını herkes de çok iyi biliyor ve bu olayların araştırılmasını bizler de arzu ediyoruz, bizler “Bu olaylar yok.” demiyoruz.
Gelin araştıralım, kaçmayın, korkmayın.
Evet, Türkiye, yakın geçmişte birtakım sıkıntılar yaşandı, bu olaylar araştırılsın, daha geniş bir platformda, İnsan Hakları Komisyonu tarafından araştırılsın, Meclis araştırma önergeleri ileride açılabilir, kurulabilir; kurulsun, araştırılsın. Bizim faili… [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] Hepinize saygılar sunuyorum.
Tutumum aleyhinde söz isteyen Ahmet Türk, Mardin Milletvekili. Buyurun Sayın Türk.
Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; aslında bugünü Parlamentomuza önemli fırsatların yaratıldığı bir dönem olarak değerlendirmek lazım. Yıllardan beri bu Parlamentoda görev yaptım. Gerçekten bugün Türkiye’yi, geçmişi tartışabiliyorsak önemli bir noktaya geldiğimizin işaretidir. Biz burada acıları kaşımak için değil, gerçeklerle yüzleşip geleceği doğru bir şekilde kurma konusunda belki bir şeyler yapabiliriz diye bu tarihle yüzleşmeyi, geçmişte yaşananları bilmemiz, halkımızın bilmesi açısından önemli bir süreç olacaktır. Bu barışın, bu özgürlüklerin, bu halkların kucaklaşmasını beraberinde getirecek, bir tarihî sorumluluğu yerine getirecek Parlamentonun önünde duran en önemli görevlerden biridir. Evet, geçmişle yüzleşmek güzel şeydir. Eğer halklarımız tarihi, doğru tarihi gerçekten bilseydi bugün belki çok farklı bir noktada olurdu. Eğer okutulan kitapların dışındaki gerçekleri halklarımız bilse, gençlerimiz bilse bugün kinle, nefretle birbirine bakmazdı. Eğer “İzmir’de Rumlar İzmir’i yaktı.” diye tarih kitaplarından bunu çıkarıp, gerçekten İzmir’i yakanın Sakallı Nurettin Paşa olduğunu bilse insanlarımız farklı bir değerlendirme yapacak. Eğer Sason’da bir aşiret kızına tecavüz edildiği için tepki gösteren…
Ki, o olayı halkımız bilse, bugün çok farklı bir şekilde değerlendirip ortaya koyardı. Biz bu nedenle, gerçeklerle yüzleşmenin toplumsal barışa katkı sunacağına inanıyor…
Sayın Türk, lütfen…
…bugün burada görüştüğümüz bu önergenin desteklenmesini istiyoruz. Saygılar sunuyorum.
Barış ve Demokrasi Partisi Grubunun İç Tüzük’ün 19’uncu maddesine göre verdiği öneriyi görüşüyoruz ve İç Tüzük’ün 63’üncü maddesine göre işlem yapıyoruz. Lehte ve aleyhte en çok 2 kişiye söz verebiliyoruz. Onun için taleplerinizi yerine getiremiyorum. Öneriyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Öneri kabul edilmemiştir. Birleşime on dakika ara veriyorum.
Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 27’nci Birleşiminin Üçüncü Oturumunu açıyorum. (11/6) esas numaralı gensoru önergesinin görüşmelerine kaldığımız yerden devam edeceğiz. Hükûmet yerinde. Şimdi söz sırası, AK PARTİ Grubu adına Mehmet Ersoy, Sinop Milletvekili. Buyurun Sayın Ersoy.
Çok değerli milletvekillerimiz, bugün bizden önceki değerli hatiplerimizin konuşmalarını dinlerken, hele hele “Devletin bu afetin altında kaldığı” gibi cümleleri dinlerken…
Devlet değil, Hükûmet, Hükûmet…
…biz sanki hiçbir şey yapamamışız, sanki insanlarımız enkaz altında kalmış, biz seyretmişiz gibi bir anlam çıkıyor. Önce bir kere, tabloya bakalım. Elbette ki 1999 Gölcük ve arkasından Düzce’de yaşadığımız felaketlerle karşılaştırılabilecek bir felaket…
Düzce, Gölcük, merkez değil, bölge. “Düzce, Gölcük” dediniz de…
Efendim, müsaade eder misiniz, düzeltirim ben.
Küçük kalır o iş.
O zaman yaşadığımız felaketle bugün yaşadığımız felaketi büyüklük ölçekleri bakımından karşılaştırmak yanlış olur ama Van’da da sanki bir göçük oldu da Hükûmet oraya bile müdahale etmekten âciz kaldı gibi tabloyu küçük göstermek de yanlış olur. Van’da ne oldu değerli milletvekillerimiz? 23 Ekim’de 7,2; 9 Kasım’da 5,6. Verdiğim rakamlarda genellikle iki depremin, iki felaketin rakamlarını toplayarak vermeye çalışacağım. Oluşan sarsıntı 70 kilometre yarıçapındaki bir alanda etkili oldu. Van merkez, Erciş, Muradiye, Özalp, Edremit ilçeleri ve köyleri; Bitlis merkez ve Adilcevaz’ın bir kısım köyleri etkilendi, 300’e yakın yerleşim birimi etkilendi, 1 milyon civarı insanımız etkilendi. Yaklaşık rakamlar, kesin olmamakla birlikte, 50 bin civarı binamız hasar gördü. 90’ın üzerinde bina deprem anında yıkıldı. Toplam 644 vatandaşımız hayatını kaybetti. 1.966, yaklaşık 2 bin vatandaşımız yaralandı. 252 vatandaşımız enkazlardan sağ kurtarıldı. Yaralılarınsa, yaklaşık 1.100 hastamız çevre illere nakledildi. Şimdi, bu büyüklükteki, bu genişlikteki afet karşısında zannedersiniz ki Türkiye Cumhuriyeti’nin bütün kurum ve kuruluşları arama, kurtarma faaliyetlerini yapamamış, sanki insanlarımız kurtarılabilecekken seyredilmiş, sanki bunun akabinde ne çadır dağıtımıyla, çadır kentlerle ilgili ne sıcak yemeklerle ilgili ne elektrik, su sorunlarıyla ilgili ne gıda yardımlarıyla ilgili ne de her türlü ısınma, giyinme gibi insani ihtiyaçların teminiyle ilgili, kamu hizmetlerinin sunumuyla ilgili, kamu binalarının hizmete hazırlanmasıyla ilgili ve ön hasar çalışmalarıyla ilgili hiçbir şey yapılmamış ya da ülkemizin imkân ve kabiliyetleri bundan çok daha fazlasını yapmaya muktedirken bunlar becerilememiş, bunlar yerine getirilememiş. Değerli milletvekilleri, Van’da meydana gelen depremden hemen sonra sekiz saat içinde 71 arama kurtarma ekibi Van’da ayrı ayrı binaların başında faaliyete geçebilmişlerdir. Yine, Van’a bir gün içinde 4 binin üzerinde arama kurtarma ekibi, 3 binin üzerinde sağlık ekibi sevk edilebilmiştir. Bu süreçte kara yoluyla gidenler hariç, sadece 176 kargo uçağı, 251 de Türk Hava Yollarının tarifeli yolcu uçağı kaldırılmıştır. Şimdi, bütün bunlar niye yapılmıştır? Bütün bunlar yoksa hiç mi bir işe yaramamıştır? Bütün bunlar orada devletin topyekûn bütün kurum ve kuruluşlarıyla ahenk ve uyum içinde çalışması ve bütün ekiplerini, bütün imkânlarını oraya seferber edebilmesi sayesinde olmuştur. Gerek sivil toplum kuruluşlarının gerek kamunun elindeki arama kurtarma ekiplerinin gerek Sağlık Bakanlığımızın UMKE ekibinin sevki, Türk Hava Yollarının olsun, Genelkurmayın olsun, özel kargo şirketlerinin uçaklarının olsun hepsinin bir elden kullanılmasıyla mümkün olabilmiştir. Elbette ki çok ağır kış şartlarında yaşadığınız felaketlerin her zaman kendine özel ürettiği bir psikoloji de olur. Şimdi, Van’da afet meydana geldiğinde siz oradaki insanların sadece evlerinin yıkık ve ağır hasarlı olanlarıyla muhatap olamazsınız. O şiddetli sarsıntıyı yaşamış insanlar, arkasından 5 bin civarı artçı sarsıntıyı yaşamış insanlar evleri sağlam olsa da girebilecekler mi? 1 milyon civarı bir insanın bütün taleplerini anında karşılamanız da mümkün mü? Şimdi, bu şartlarda elbette ki devlet önceliklerini belirleyecek. Hangi önceliklerde, kimlere yardım vermeye çalışacak, bunu belirleyecek. Şimdi, elbette ki o kış şartlarında insanların mağdur olmadığını, insanların zorda kalmadığını söylememiz mümkün mü? Bugün çadır hayatı içinde hayatını idame ettirmeye çalışmak kolay bir şey mi? Ama dünyanın hangi büyük ekonomisi olursa olsun, dünyanın hangi güçlü ekonomisi olursa olsun ilk kırk sekiz saatini mutlaka arama kurtarma faaliyetlerindeki önceliğe ayırır. Önce enkazların altında kalmış canlar varsa onların kurtarılması gerekir.
Yanlışınız oradaydı işte.
Bu arada, bir taraftan da geçici iskânla ilgili mücadeleleriniz devam eder. Dünyanın her yerinde bu şiddette afetler olduğu zaman ilk saatlerde bu sıkıntıların yaşanması kaçınılmazdır. Her zaman, her ortamda övünülen Japonya, Kobe’de yerle bir olmuştur, kalkamamıştır bu afetin altından.
Belediye başkanı intihar etmişti.
Elbette ki bu psikoloji içinde olayın sosyolojik boyutlarını da çok derinden düşünmemiz ve ona göre hareket etmemiz lazım. Şimdi, Van depremi olduğu günden bu tarafa, sürekli, Hükûmet şunu yapmadı, şu bunu yapmadı, öbürü bunu yapmadı, neden afet bölgesi ilan edilmedi, neden şu önlemler alınmadı gibi sık sık eleştirilerle karşı karşıya kalıyoruz. Değerli arkadaşlar, değerli milletvekillerimiz; eğer kavramlarla ilgili bilgi eksiğimiz varsa buradan, bu kürsülerden bu eksik bilgilerle konuşmamamız lazım hem toplumun hem milletvekillerimizin hem bu yüce heyetinizin doğru bilgilendirilmesi için. Afet bölgesiyle ilgili konu: Türkiye Cumhuriyeti çok uzun zamandır “afet bölgesi” diye bir ilanda hiç bulunmuyor. Geçen yıl Rize’de yapılan ne ise bugün Van’da yapılan da odur. Geçmişte, afet zararlarının azaltılması için kararnameler çıkarılıyordu. Biliyorsunuz yine Meclisimiz 2003 yılında doğal hayatı etkileyen kanunlarda yaptığı değişiklikle artık Bakanlar Kurulunun afetten zarar görmüş belediyelere süresi ve kapsamı Bakanlar Kurulunca belirlenmek üzere ekstra yardım yapmasını ortadan kaldırdı. 2003 yılından bu tarafa böyle bir uygulama yapılmamaktadır. Daha önce yapılan uygulamalarla ilgili olarak da belediyelerimiz siyasi davranıldığı, afet görmediği hâlde partizanca davranıldığı gerekçesiyle mahkemelere dava açmış ve o davalar sonunda verilen mahkûmiyetler neticesi geçen yıl belediyelere 136 milyon lira ek ödeme yapılarak o dosyalar da kapatılmıştır. Bugün yapılan, Türkiye'nin her tarafında… Türkiye'nin bir tane rejimi vardır, bir tane hukuku vardır, bir tane kanunu vardır, o da Türkiye'nin her tarafında uygulanmaktadır: Genel hayata etkili olduğuna ilişkin karardır. Rize’de hangi karar alındıysa Van’da da o karar alınmıştır, Kütahya-Simav’da hangi karar alındıysa Elâzığ’da da o karar alınmıştır. Genel hayata etkililik kararı aynı gün alınmıştır. Bu alınmakla birlikte diğer…
On senedir, 99’dan beri bir şey yapmadınız. 99 depreminden sonra tek şey yapmadınız. İlyas Bey orada, söylesin. Altı yüz tane yıkılacak binamız var. Üniversite öğrencileri oturuyor. Yazıktır, yazık!
Efendim, şimdi –lütfen Sayın Milletvekilim- Van’ı konuşuyoruz.
Ama bir şey yapmadınız, çivi çakmadınız.
Van’ı konuşuyoruz ve Van’da genel hayata etkililik oluru ertesi gün derhâl alınmış, bütün tedbirler de buna göre geliştirilmiştir. Yoksa, “afet bölgesi ilan etmek” diye bir kavram yoktur değerli arkadaşlarım. Afete maruz bölge kararı alabilirsiniz. Bu da ancak orada her türlü yerleşimin yasaklanmasını gerektiren bir darlık ve kapsamda olur. Siz yoksa deprem bölgelerini “afete maruz” bölge diye tanımlarsanız, Türkiye topraklarının yüzde 66’sı birinci ve ikinci kuşak deprem bölgesidir. Buraları yasaklamak değil, buraları coğrafi özelliklerine, fiziki özelliklerine uygun kullanmak esastır. Yoksa bu konunun bu kadar istismar edilmesini gerçekten yanlış buluyorum. Bir başka istismar konusu “Yardım yapılmıyor.” meselesi. Yok efendim… Burada zaman zaman bazı hatiplerimiz söylediler, gerçekten çok üzüldüm, çok incindim: “Somali’ye şu kadar yardım yaptınız, Van’a niye yapmadınız?”, “Libya’ya verdiniz mi yoksa da Van’a niye vermediniz?” Değerli arkadaşlar, dünyanın ne kadar büyük ekonomisi olursanız olunuz, bugün Van’da parayla yapılabilecek ne var da bu Hükûmet yapmıyor? Şu ana kadar Van’a yaptığımız yardımların, aktardığımız paralar dâhil mali tutarı 390 milyon lirayı geçti. 52 milyon lira gerek Valiliğine gerek oradaki ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına gönderdik.
50 milyon Suudi Arabistan’ın parası dâhil mi buna?
Sadece bu milletin kendi bağrından çıkarıp gönderdiği yardımlar altı yüz tırı geçti. Van’ın kapısında kuyruklar oluştu.
Vatandaş yapmış yine!
Devletimiz şu anda, gerek Kızılayıyla gerek AFAD’ıyla gerek Valiliğiyle, orada her gün, yaklaşık 250 bin kişiye sıcak yemek dağıtıyor. Bütün bunlar bu yardımlarla, bu gönül birliğiyle olabiliyor. Elbette ki daha fazlası yapılacak, elbette ki daha iyileri yapılacak. Şimdi, bunu kesinlikle karşılaştırmayı çok yanlış buluyorum, çok gereksiz de buluyorum: “1999 depreminde şu oldu, bugün bu oldu.” O günün Türkiye’sinin, devletinin kabiliyetleri, imkânları ve fırsatlarıyla bugünün Türkiye’sini karşılaştırmak hiçbirimize bir fayda sağlamaz. O günün Türkiye’sinin Başbakanı ancak ikinci gün televizyonlardan haber almaya çalışıyordu. Elbette ki bu afet büyük bir afetti ama o günkü imkânlarımızda…
Ayıp oluyor ama bu ülkenin Başbakanına öyle diyemezsiniz!
Estağfurullah, onu söylemiyorum, bakın, “Türkiye'nin Başbakanı” diyorum. Kim olduğu, Rahmetliyi kastetmediğim elbette ki izahtan vareste.
Ayıp oluyor ama ayıp oluyor, yakışmaz!
Şimdi o günlerle bugünleri karşılaştırmanın bir gereği yok. O günkü imkânlarımız içinde yapılabileceğin en iyisi yapılmaya çalışılmıştır, bu kadarı başarılmıştır.
Karşılaştırmayın zaten, 100 katı daha büyüktü.
Şimdi, o gün üç buçuk ayda prefabrik konutları teslim edebildiğimizden övünerek bahsediyoruz. Değerli arkadaşlar, üç buçuk ayda prefabrik konutu ne kadar parçalı ihale yaparsanız o kadar üretirsiniz. Bir aylık ömrü vardır prefabrik konut üretmenin. Bugünün devleti, bugünün Hükûmeti sekiz ayda kalıcı konutları teslim edebilmeyi konuşuyor.
40 bin tane yaptılar, 40 bin tane! 42 bin tane teslim ettiler, insanlar yaşıyor!
Bu sadece AK PARTİ’nin bir başarısı değildir, sadece bugünün Hükûmetinin bir başarısı değildir, bu bizim devletimizin övüneceği bir başarıdır. Yine aynı şekilde arama kurtarma faaliyetlerinde geldiğimiz noktadan -en son Van depreminden sonra- Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri dünyaya övgülerle bahsetmiştir. Bunlardan niye biz mutlu olmuyoruz? Bunlardan, evet…
Halkın mı övüyor, Birleşmiş Milletler mi övüyor?
Yapılan her çalışmanın, yaşanılan her afetin toplum için, hepimiz için alınacak dersleri vardır. Tekrar ediyorum, geçen sefer de söyledim: Bu kadar yıkılacak binanız olduğu sürece müdahaleye ne kadar iyi hazırlanırsanız hazırlanın mutlaka eksikleriniz olacaktır. Esas itibarıyla depremin olduğunun haftası “Ne yaptınız, mahvettiniz, AFAD şöyle kötü, Başbakan Yardımcısı böyle kötü, Hükûmet bunları eksik yaptı.” diye bunların kavgalarını vereceğimize, gelin, Türkiye’yi bütün afetlere daha iyi nasıl hazırlarız, bunu konuşalım. Yani şimdi AFAD kuruldu da kötü mü oldu? Birleştirilmese miydi? Afet İşleri Genel Müdürlüğü afet sonrasına bakıyordu, Acil Durum Genel Müdürlüğü afete müdahaleye bakıyordu; birinin arşivleri başka bir şey söylüyordu, birinin arşivleri başka bir şey söylüyordu.
O zaman, üç gün sonra Bakanın bu kürsüden söylediklerini size hatırlatmak istiyorum. Unuttunuz!
Şimdi, bütün dünya 1999’daki hâlimizi görünce dedi ki: “Kardeşim böyle şey mi olur? Bir devletin afetten sorumlu üç ayrı kurumu mu olur? Gelin, niye bunu birleştirmiyorsunuz?” Hep birlikte bu birleştirmeyi övünçle karşıladık, “Türkiye doğru bir iş yaptı.” dedik.
Ama tecrübeli insanları da sürgün etmeyin ya!
Çalışmalarda yanlışlar olduysa, bugün artık dünyanın neresinde görülmüş keresteden prefabrik konut üretildiği? Afet İşlerinin bahçesinde olan keresteler Türkiye Büyük Millet Meclisine ve Kızılaya verilmiştir çünkü artık keresteden prefabrik üretimi yoktur ki. Kaldı ki prefabriğin stokunu yapmanıza gerek yok çünkü her zaman teknoloji değişiyor, her zaman yeni yeni keşifler oluyor. Bugün prefabrik kullanmak yerine konteyner kullanmak çok daha ekonomik ve çok daha pratiktir. Hükûmetimiz de bundan sonra, geçici konutlarda prefabrik evler yaptırmak, onlara altyapılar hazırlamak, onların bu kadar arazileri doldurmasını engellemek amacıyla konteynere geçmiştir, çok da isabetli olmuştur.
Milleti evine gönderdiniz, hasarlı yerlere, ne konteyneri ya!
Değerli arkadaşlar, bir başka konu çadırlarla ilgili mesele. Evet, 1 milyonun üzerinde insanınız bundan etkilendiyse ve aslında bir kısmının da evleri yıkılmadıysa ama o evine giremiyorsa sizin yapacağınız şey çadırı vatandaşa vermektir, çünkü evinden ayrılmak istemez ama orada yatamaz da. Şimdi, böyle bir durumda her çadıra altyapı hizmeti sunmanız mümkün müdür? Elbette ki siz ancak çadır kentler oluşturursunuz, elbette ki siz ancak sosyal donatıları olan alanlar oluşturursunuz ve bu alanlarda çok daha etkili hizmetler vermeye çalışırsınız. Şimdi, gensorunun gerekçesini hepimiz okuduk ama daha sonra, zaten, Milliyetçi Hareket Partimizin değerli sözcüsü de, Grup Başkan Vekili de ifade ettiler, “Bu gerekçelerde söylenilen hususlar aslında Hükûmetimizin ya da Hükûmetimiz adına bu koordinasyondan sorumlu Başbakan Yardımcımızın başarısızlığını gündeme getirmekten ziyade depremi Türkiye’nin gündemine getirmektir.” demiştir. Hâliyle, bir anlamda Hükûmetimizin bu kısa sürede, artık, bırakın geçici konutlarla ilgili birtakım çalışmalar yapmayı, bu kısa sürede kalıcı konutları bile nerelere yapacağını, teslim etmiş olması, bugün artık Hükûmetimizin bakanlarının her gün orada vatandaşla iç içe sorunları tespit edebiliyor olması, Hükûmetimizin başarısıdır. Bugün, eğer tarihimize bakarsak birçok afette devletin yöneticileri afet bölgesine gitmeye çekinmişlerdir. Bugün nerede bir afet olursa olsun Türkiye Cumhuriyeti’nin Başbakanı iki saat içinde oraya gitmeye cesaret edebilmektedir!
Simav hariç, Simav hariç.
Gidip reklam yapma kabiliyetine sahip, o acıyı kullanma kabiliyetine sahip!
Çünkü devletin bütün kurumları, çünkü bütün kuruluşları, çünkü devletin bütün imkânları vatandaşa seferber edilebilmekte ve artık, Türk milleti nerede bu devlet diye barım barım bağırmamaktadır.
İşte aslolan, bunları bundan sonra da yapmak, daha güzelini yapmak, bu hükümetlere, AK PARTİ hükûmetlerine nasip olacaktır. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Şimdi, Hükûmet adına söz isteyen Başbakan Yardımcısı Beşir Atalay. Buyurun Sayın Atalay.
Gensoru vesilesiyle, Van ve Erciş depremi sonrası yapılan çalışmalarla ilgili yüce Meclise bazı bilgiler sunacağım. Buradaki konuşmalardan da anladığımız kadarıyla bazı konularda bilgi eksikliği var, onları da tamamlamış oluruz. 23 Ekim 2011 günü meydana gelen Van Erciş merkezli deprem ve 9 Kasım 2011 günü yaşanan Van Edremit depremi bilindiği gibi güçlü bir şekilde hissedilmiş, yıkıcı hasar meydana getirmiş ve çok sayıda can kaybına da yol açmıştır. Ben bu vesileyle, tekrar, depremde hayatını kaybeden vatandaşlarımıza Allah’tan rahmet, geride kalanlara başsağlığı ve yaralı vatandaşlarımıza da acil şifalar diliyorum. Deprem haberi alınır alınmaz, talimatlarımla, AFAD, on bir ilde bulunan sivil savunma arama kurtarma birlik müdürlükleriyle, illerden arama kurtarma ekiplerini, kamu kurumlarımızın ve kuruluşlarımızın bu konudaki ekiplerini hemen bölgeye sevk etmeye başlamıştır ve bu deprem sonrasında en hızlı çalışma arama kurtarma ekiplerinin bir an önce bölgeye sevki şeklinde olmuştur çünkü afette ve depremde en öncelikli konu oradan daha fazla can kurtarabilmektir, onun için bizim önceliğimiz de bu olmuştur. Peşinden de Başbakanlık merkez binada benim başkanlığımda hemen bir koordinasyon toplantısı yapılmış, ilgili bakanlıklarımız, Genelkurmay Başkanlığı ve diğer kurumlarımız katılmıştır. Burada da bütün kurumlarımızın iş birliği ve yapacakları iş bölümü tespit edilmiş ve ulusal düzeyde koordinasyon gerçekleşmiştir. Aynı zamanda Van’da da kurulu olan Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezi hemen çalışmaya başlamıştır. Toplantı sonrasında hızlı bir şekilde ben ve çalışma arkadaşlarım Van’a intikal ettik. Tabii, arama kurtarma, geçici barınma, enkaz kaldırma, sağlık, psikososyal destek çalışmalarının kesintisiz olarak yürütülmesi amacıyla ilgili bakanlık, kurum ve kuruluşların afet ve acil durum merkezleri ikinci bir bildirime kadar yedi gün yirmi dört saat çalışma esasına göre faaliyete geçirilmişlerdir. Depremin hemen ardından devlet, sivil toplum örgütleri ve vatandaşlarımız tüm imkânlarıyla seferber olmuştur. Böylesine yıkıcı ve çok geniş bir bölgeyi etkileyen deprem sonrasında yürütülen başarılı bir koordinasyonla olayın üzerinden daha birkaç saat geçmeden yeteri sayıda ekip ve ekipman bölgeye intikal ettirilmiştir. Aynı gün akşam saatlerinde İstanbul’da bulunan Başbakanımız da Van’a ve oradan Erciş’e gelmişlerdir yanında bakanlarımızla birlikte ve yerinde denetlemelerde bulunmuş ve talimatlarını vermişlerdir. İlk birkaç saat içinde, 500’den fazla arama kurtarma, sağlık ve Kızılay personelini araç ve ekipmanlarıyla birlikte bölgeye ulaştırdık ve en hızlı şekilde arama kurtarma faaliyetlerine başlanmasını sağladık. Eşzamanlı olarak, ilgili kurumlarla koordine edilerek daha uzak illerde bulunan ekipler ekipman ve araçlarıyla gerek Türk Silahlı Kuvvetleri gerekse Türk Havayollarına ait kargo ve yolcu uçaklarıyla süratle Van’a ulaştırılmıştır. Meydana gelen iki deprem sonrası, AFAD tarafından 11 ilde bulunan sivil savunma arama kurtarma birlik müdürlükleri ile 48 il ve 39 kurumdan arama kurtarma, sağlık ve ilkyardım personeli ekipmanları ve insani yardım malzemeleri 77 Türk Havayolları, 76 askerî ve 20 adet özel kargo uçağıyla -toplam 170 adet uçak ve araçlarla- hava ve karadan bölgeye sevk edilmiştir. Bu iki depremde bölgeye toplam -bu rakamları da bilginize sunuyorum- 72.597 çadır -bunun 28.147’si yurt dışından gelmiştir- 5.267 arama kurtarma personeli, 2.976 sağlık personeli, 34 arama köpeği, 732 iş makinesi ve araç, 18’i hava ambulansı olmak üzere 201 ambulans, 6 tanesi faal olmak üzere 11 seyyar hastane, 146 jeneratör, 79 projektör, 151 tuvalet-duş konteyneri, 480 genel maksat çadırı, 260 prefabrik ev, 4.295 yaşam konteyneri, 3.794 Mevlânâ evi, 335.019 battaniye, 37 seyyar mutfak…
Bu “AKP” yazanlar da sayıya dâhil mi?
…27.288 katalitik soba-ısıtıcı, 6.192 uyku tulumu ve gerekli insani yardım gönderilmiştir. Değerli milletvekilleri, deprem anından şu ana kadar 70 bin ton kömür Van, Erciş ve köylerinde dağıtılmıştır. 600 tır ve kamyon ile insani yardım malzemesi vatandaşlarımız tarafından gönderilmiştir ve 117 bin adet gıda paketi dağıtılmıştır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bir bütün olarak devlet, sivil toplum kuruluşları, özel sektör ve vatandaşlarımız bir afet anında yapılması gerekli olan tüm eylemleri etkin bir koordinasyon, iş birliği ve dayanışma ruhu ile yerine getirmiştir. Bakanlık, kurum ve kuruluşlarımız ile gönüllü kuruluşlarımız üzerlerine düşen görevleri hakkıyla yerine getirmişler, her türlü takdire şayan bir performans ortaya koymuşlardır. Sahada görev yapan tüm kurum ve kuruluşlarımız ile her kesimden insanımız sadece bir resmî görev anlayışıyla değil toplumumuzun dayanışma ve yardımlaşma geleneğinin verdiği motivasyon ve ruhla üstün bir gayret göstermiştir. Milletimiz de büyük bir yardımlaşma ve dayanışma örneği göstererek Vanlı kardeşlerimizin yanında olmuştur, büyük bir toplumsal bütünlük ve birlik sergilenmiştir. Van depremlerinden sonra yapılan müdahale ve yardım operasyonunda ülkemizin gösterdiği performans ve başarı uluslararası camia tarafından da övgüyle karşılanmıştır. Ulusal ve uluslararası otoritelerin yapmış oldukları gözlem ve değerlendirmede Van depremlerinden sonra çok kısa bir sürede bu kadar yoğunlukla icra edilen yardım ve müdahale faaliyetinin afetler tarihinde kaydedilen en büyük operasyonlardan biri olduğu vurgulanmıştır. Uluslararası yardımlar için teşekkür ediyoruz. Pek çok ülkeden ülkemize bu konuda yardım gelmiştir. Burada hem arama kurtarma ekibi hem de daha çok bizim öncelikle istediğimiz çadır ve prefabrik ev çoğunluğu teşkil etmiştir. Acil yardım ödenekleri olarak şu ana kadar Van Valiliği, bakanlıklar, üniversite ve diğer kurumlara, Van’daki, 52 milyon TL Başbakanlıktan gönderilmiştir. Bu rakamları da burada ifade ediyorum. Başbakanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatlarıyla başlatılan yardım kampanyaları kapsamında, Başbakanlık hesaplarında şu ana kadar 147 milyon 400 bin TL, Diyanet İşleri Başkanlığı yardım hesaplarında 37 milyon TL ve Kızılay yardım hesaplarında 43 milyon 900 TL olmak üzere toplam 228 milyon 300 bin TL nakdî yardım toplanmıştır. Bugüne kadar acil yardım ödenekleri dâhil olmak üzere bölgeye gönderilen insani yardım malzemelerinin toplam tutarı 390 milyon TL’dir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; şu anda Van ve Erciş’te 14 çadır kentte yaklaşık 18 bin vatandaşımız barındırılmaktadır ve tabii, daha dün, 5 şiddetinde bir artçı deprem olmuştur biliyorsunuz. Yani her artçı deprem, yapılan çalışmaları biraz daha tabii zorlaştırmaktadır.
Milletin gönderdiği yardımları nasıl yaktırdığınızı anlat.
Çadır kentlerde sıcak su, duş, yemek imkânları sağlanmış olup sosyal mekânlar, okul öncesi eğitim, sağlık, dinî ve psikolojik destek hizmetleri verilmektedir. Aşevlerinde çok sayıda, her vatandaşımıza âdeta yetecek kadar yemek, üç öğün verilmektedir. Sadece çadır kentlerde değil 35 okulda, evinin yanında çadır kuran falan vatandaşlarımız da gelip yemek alabilmektedir ve ayrıca, Van merkezde 1.300 metrekarelik alanda 30 kişilik bir ekiple hizmet veren giyim market açılmıştır. Bütün depremzede vatandaşlarımız Van, Erciş ve köylerinden bu markete gelip istedikleri giyimi, kışlık giyimleri alabilmektedirler. İlk tabii, çadırla ilgili ilk iskândan sonra bizim biliyorsunuz orta vadede iskânımız daha çok konteynırla olacaktır, prefabrik konut ve konteynırla. Şu anda 20.411 konteyner alımı gerçekleştirilmiştir. Bunlar üretildikçe geliyor ve kuruluyor. Hem Erciş’te hem Van’da konteyner kentlerin yerleri hazırlanmıştır. Bunlar, biliyorsunuz, altyapısı, su, atık su, elektrik gibi her şeyi olan; iki oda, banyo, mutfak ve tuvaleti bulunan, 7-8 kişinin rahat barınabildiği konteynerlerdir.
Her şey var Sayın Bakan. O zaman, sorun bizzat sizsiniz!
Diğer yandan, kamu hizmetlerinin sağlıklı yürütülebilmesi için de kamu binalarının onarımları devam etmektedir.
Siz Van’a karışmayın orası düzelir!
Tabii, kalıcı konutlarla ilgili…
Sayın Bakan, bir özür borcunuz yok mu, özür!
Şu anda, kalıcı konutlarla ilgili çalışmalar başladı, ihaleleri yapıldı bir kısmının. 1.800 TOKİ konutu -ki bunlar önceden zaten yapılıyordu- bu ay sonuna kadar bitmiş olacak ve teslim edilecek. Ayrıca, Erciş’te 1.376, Van’da 1.568 olmak üzere toplam 2.944 konutun ihale süreçleri tamamlanmış ve temelleri de atılmıştır. Bizim bu konutlarla ilgili verdiğimiz tarih, bilindiği gibi, Ağustos 2012’dir. Ağustos 2012’de bu konutlar sahiplerine teslim edilecektir ama şu anda, özellikle Van’da ve Erciş’te master plan çalışmaları devam ediyor. Bu master plan çalışmaları bittiğinde ve hasar tespitleri de bittiğinde yeni ihaleler de yapılacaktır. Diğer illere sevk edilen, kamu kurumlarının misafirhanelerinde misafir edilen depremzede sayısı 14.745’tir şu anda ama kendiliklerinden diğer illere gitmiş ve valiliklerimizin hizmet verdiği insanımız, depremzede 30 bini aşmaktadır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; şu anda Aile Bakanlığımızın 200’den fazla sosyal çalışmacı, sosyolog, psikolog ve psikolojik rehberlik danışmanı, depremzedelere psikososyal destek sağlamaktadır. Bu konuda ekiplerimiz kurulmuştur. Sağlık Bakanlığının ekipleri kurulmuştur. UMKE’nin gezici ekipleri gece gündüz hizmet vermektedir. Öksüz veya yetim kalan çocuklar, yaşlılar ve özürlüler tespit edilmiş, bunların kurumlara yerleştirilmesi sağlanmıştır. Şu anda 188 çocuğumuz, maalesef, annesini babasını kaybetmiştir, onlar tespit edilmiştir. Ve şu anda bir araştırma yapıyor Aile Bakanlığımız. Her aileye gidiliyor. Burada hem ailenin durumu hem de ihtiyaçları daha gerçekçi şekilde tespit edilecek. Eminim, o zaman daha sağlıklı ulaşma da mümkün olacak. Bu arada, su, elektrik, doğal gaz, iletişim, ulaşımda hiçbir sorun yoktur Van’da ve Erciş’te. İlk iki gün Erciş’te elektrikte biraz sorun olmuştur, onun dışında altyapıda hiçbir sorun yoktur. Hasar tespit çalışmalarıyla ilgili de şunu söyleyeyim: Tabii, biraz önce Değerli Milletvekilimiz Mehmet Bey genel hayata etkililikle ilgili bilgi verdi. Şu anda 400 teknik personelle hasar tespit çalışmaları devam ediyor. Erciş ve köyler bitmek üzere. Hepsi bittikten sonra bunların tamamı Van’a gelecek ve Van’daki çalışmalarına başlayacaklar.
Sayın Bakan, test etmiştiniz, testin sonucu ne oldu?
Van’ın biraz ertelenmesinin bir sebebi de şu anda hâlen artçı deprem… Mesela, dünkü artçı deprem yeni hasarlar meydana getirmiştir. Bu sebeple, Erciş ve köylerin hasar tespitine öncelik verilmiştir.
Testin sonucu ne oldu Sayın Bakanım?
Ayrıca şunu da ifade etmek istiyorum: Enkaz kaldırma çalışmaları ihale edilmiş, bunlar kaldırılıyor. Yapı denetimiyle ilgili şu anda yasa tasarımız hızlı şekilde hazırlanıyor. Hükûmetimiz, biliyorsunuz, depremzedelere dönük bir karar çerçevesinde -genel hayata etkililik kararı çerçevesinde- çiftçimizin, esnafımızın vergi borçlarını bir yıl ertelemiştir. Maliye Bakanlığı vergi ve cezalarıyla ilgili ertelemeler yapmıştır. Sigorta primleri ertelenmiştir. Ayrıca, Çalışma Bakanlığı 5 bin kişinin sekiz ay boyunca Toplum Yararına Çalışma Programı’nda çalıştırılması kararını almış, şu anda 3 bin kişi oradan çalıştırılmaktadır. Bunun dışında, KOSGEB’in yardımları vardır. Çalışma Bakanlığı tarafından yine özellikle kısa çalışma ücretleri ödemesine başlanılmıştır ve depremde hayatını kaybeden vatandaşlarımızın ailelerine sosyal güvenlik maaşı bağlaması da yapılacaktır. Tarım Bakanlığımız, hayvanı telef olan bütün köylülerimize, kendilerine aynı cins hayvanı verecektir. Ayrıca tarım sigortası kapsamında olan hayvanların bedellerinin ödenmesine de başlanmıştır. Tabii köylerde ahırlar da yıkıldığı için büyük çadır ahırlar yaptırılmış, bunlar da neredeyse tamamlanmak üzeredir. Ben burada vakit kısa olduğu için diğer çalışmalara değinemiyorum ama şunu ifade etmek istiyorum: Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; şunu biliyoruz, deprem ülkemizin bir gerçeği, ülke olarak tüm deprem önlemlerini almaya mecbur değil, mahkûmuz.
Sayın Bakan, on senedir niye almadınız?
Başta depremler olmak üzere afetlere hazırlıklı olmamız gerektiğini unutmadan, afete dirençli ve afet bilinci yüksek bir toplum hâline gelmek için yoğun çaba sarf etmemiz gerekmektedir. Bu, devlet ve milletin birlikte topyekûn bir şekilde vermesi gereken bir mücadeledir. Ayrıca Van bir medeniyetler şehrimizdir. Tarihî, kültürü, coğrafi yapısıyla eşine az rastlanan bir ilimizdir. Medeniyetlerin kalbi olan Van ilimizi köyleriyle birlikte yeniden inşa edeceğiz, Van’ı örnek bir şehir hâlinde yeniden kuracağız. Bu vesileyle bir gönül işi olan ve tüm olumsuz şartlara rağmen fedakârca görev yapan tüm arama kurtarma, ilkyardım ve sağlık personeline, Türk Silahlı Kuvvetlerine, Emniyet mensuplarımıza, STK’lara ve görev yapan herkese tekrar buradan teşekkür ediyorum. Burada yine, konuyla ilgili benim bir söz söylediğim, burada işte kendi potansiyelimizi görmek için falan… Değerli milletvekilleri, o konu bir gazetede çıktı ve ben onu ertesi gün düzelttim ama muhalefet partimiz onu gerekçesini yine koymuş. Yani o manada bir şey söylemedim, öyle bir şey söylenmez. Kırk beş dakikalık konuşmanın içinde söylediğimiz şudur: Bizim arama kurtarma açısından büyük sıkıntımız yok, çadırda sıkıntımız var, dış yardımlarda çadıra öncelik verdik, bunu demek istedik. Ayrıca elimde bir araştırma var, bu dün çıktı.
Sayın Bakan, arama kurtarmada da sınıfta kaldınız. Biz iki gün oradaydık, sınıfta kaldınız.
Sayın Ağbaba…
Burada, bu araştırmada… Biz, biliyorsunuz, çalışan bir partiyiz ve milletin nabzını çok tutarız. Ben de bu işlerin uzmanıyım biliyorsunuz, siyasi analizler yaparım. Her aylık araştırmada o ayın konularını sorarız. Bakın, vatandaşa bu ay -dün çıktı bu araştırma- deprem soruluyor, depremde Hükûmetin performansı…
Hangi şirket yaptı Sayın Bakan?
Bu araştırmayı biz kendimizi denetlemek için yapıyoruz, açıklamıyoruz da, sadece kendimiz görüyoruz ve…
Kendiniz yapıyorsunuz… Şıracının şahidi bozacı!
Burada diyor ki: “Hükûmet, Van’a en hızlı şekilde müdahale etmiş ve gerekeni yapmıştır.”
Sayın Bakan, doğru değil.
Ne kadar biliyor musunuz? Yüzde 75, buna katılmayan yüzde 25. Kendi seçmenimiz yüzde 94.
Sayın Bakan, araştırma hangi şirketin?
Yandaş medya var ya, onlara yaptırmışsınızdır!
Bu araştırma 26 ilde ve 5 bin kişi üzerine ve burada bir sonuç daha var. Bu sonucun muhalefet kısmını göstermeyeyim.
Hangi şirket?
Biliyorsunuz, AK PARTİ seçimde bunun yarısıydı, yüzde 50’ydi. Şimdi, yarıdan biraz bu tarafa taşmaya başladı, yüzde 55, kasım ayının sonu.
Siyaset yapmayın, vicdanınızın gereğini yapın.
Sayın Bakan, depremin ilk iş günü ordaydık, dediklerinizin hiçbiri doğru değil.
Doğru, doğru… Muhalefet hiçbir şey için teşekkür etmiyor ama millet biliyor millet, millet biliyor. Ben, hepinizi saygıyla selamlıyorum. Sağ olun.
Sayın Başkan, efendim, gensoru önergesini veren bir parti olarak gensoru gerekçemizde belirttiğimiz hususlar konusunda maalesef Sayın Bakan cevap vermemiştir. Umarım kalkacak parmaklar Van’daki dramı ve o otelde ölen insanların acısını hissedecek vicdanların sesi olur diye düşünüyorum.
Teşekkür ediyorum.
Sayın Başkan, efendim, biz, Van depreminde yardımların…
Bir saniye Sayın Milletvekilim, bir saniye... Bizim böyle bir usulümüz yok. Grup Başkan Vekili… Şimdi, Sayın Acar…
Efendim, 60’ıncı maddeye göre söz istiyorum.
Efendim, ne için söz istiyorsunuz?
İç Tüzük’ün 60’ıncı maddesine göre söz istiyorum. Çok kısa bir katkı yapmak istiyorum.
60’ıncı maddeye göre… İsteyemezsiniz, şunun için, açıklama yapacağım: Sayın Acar, Sayın Akar, Sayın Kuşoğlu, Sayın Tanal, Sayın Eyidoğan, Sayın Ağbaba, Sayın Kaplan ve Sayın Öz’ün söz talepleri var. Anayasa’nın 99’uncu maddesini okuyorum: “Bu görüşmede -gensoru görüşülüyor efendim- ancak önerge sahiplerinden biri, siyasi parti grupları adına birer milletvekilli, Bakanlar Kurulu adına Başbakan veya bir Bakan konuşabilir. İç Tüzük değil Anayasa’nın hükmü bu, 99’uncu madde. Başbakan Yardımcısı Beşir Atalay Hakkındaki gensoru önergesinin gündeme alınıp alınmayacağı hususundaki görüşmeler tamamlanmıştır. Şimdi, gensoru önergesinin gündeme alınıp alınmayacağı hususunu oylarınıza sunacağım, ancak sayın milletvekilleri, gensoru önergesinin oylamasının açık oylama şeklinde yapılmasına dair bir önerge vardır, önergeyi okutup imza sahiplerini arayacağım. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Gensoru oylamasının açık oylama ile yapılmasını arz ederiz. Mehmet Şandır? Burada. Oktay Vural? Burada. Alim Işık? Burada. Mehmet Günal? Burada. Oktay Öztürk? Burada. Mehmet Erdoğan? Burada. Ali Öz? Burada. Seyfettin Yılmaz? Burada. Koray Aydın? Burada. Ali Uzunırmak? Burada. Ahmet Kenan Tanrıkulu? Burada. Emin Haluk Ayhan? Burada. Hasan Türkoğlu? Burada. Sinan Oğan? Burada. Bülent Belen? Burada. Kemalettin Yılmaz? Burada. Mustafa Erdem? Burada. Özcan Yeniçeri? Burada. Celal Adan? Burada. Reşat Doğru? Burada. Murat Başesgioğlu? Burada. Sayın milletvekilleri, açık oylamanın şekli hakkında Genel Kurulun kararını alacağım. Açık oylamanın elektronik oylama cihazıyla yapılmasını oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Alınan karar gereğince açık oylama elektronik cihazla yapılacaktır. Oylama için üç dakika süre veriyorum. [[Elektronik cihazla oylama yapıldı]] “Kullanılan oy sayısı : 352 [[x]] [[AK PARTİ sıralarından alkışlar]] 1’inci sırada yer alan, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Yeni Zelanda Hükümeti Arasında Hava Hizmetlerine Dair Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı ve Dışişleri Komisyonu Raporu’nun görüşmelerine kaldığımız yerden devam edeceğiz. Komisyon? Yok. Ertelenmiştir. 2’nci sırada yer alan, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Avustralya Hükümeti Arasında Hava Ulaştırma Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı ve Dışişleri Komisyonu Raporu’nun görüşmelerine başlayacağız. Komisyon? Yok. Ertelenmiştir. Komisyonun olmadığı, olmayacağı da anlaşıldığı için, alınan karar gereğince kanun tasarı ve teklifleri ile komisyonlardan gelen diğer işleri…
Meclis bu hâlde komisyon gelir mi?
…sırasıyla görüşmek için…
Değerli Başkanım, böyle ayakta görüşme yapılır mı? Özür dilerim, şimdi, yani böyle bir görüşme yapılabilir mi?
…2 Aralık 2011 Cuma günü saat 14. 00’te toplanmak üzere birleşimi kapatıyorum. Sayın milletvekilleri, iyi tatiller diliyorum.