Bos días. Ábrese a sesión. A orde do día está publicada no Boletín Oficial do Parlamento, polo que no procedemos á súa lectura. Non se xustifican inasistencias e entramos sen máis na orde do día. Como punto primeiro, un texto lexislativo, que é o debate de toma en consideración da proposición de lei do Grupo Parlamentario Socialista para a mellora da asistencia primaria no sistema público de saúde de Galicia. Debate de toma en consideración da proposición de lei, do G. P. dos Socialistas de Galicia, para a mellora da asistencia primaria no sistema público de saúde de Galicia
Para a presentación da proposición de lei ten a palabra, polo Grupo Parlamentario Socialista, o señor Torrado.
Bo día a todos e a todas. Bo día e grazas, señor presidente. Neste pleno de luns, agardo que tiveran unha fin de semana boa para poder estudar a proposta de lei que traemos. Estou seguro de que a estiveron todos estudando concienzudamente, celebro a atención que puxeron a isto e estou seguro de que imos ser capaces de sacar un debate moi propositivo. Dende o noso punto de vista, a atención primaria en Galicia merece unha atención tan especial como moitos outros debates, pero no que corresponde ao plano sanitario, se cadra, de maneira moi particular. Porque, ante a situación que vivimos no ámbito sanitario, merece que repensemos non só por partes senón por completo o modelo asistencial que ofrecemos. A atención primaria, en realidade, é probablemente o espazo do sistema que necesita repensarse de maneira máis clara. Hai, dende o noso punto de vista, un problema en atención primaria en Galicia, non exclusivo de Galicia, pero que ten os seus feitos diferenciais en Galicia. Seguramente estes feitos diferenciais sexan interpretados, como así o vemos habitualmente, en termos moi positivos polo Goberno e o grupo que o sustenta, pero tamén é certo que hai moitas eivas que nós cremos que hai que sinalar e intentar mellorar. Hai un problema de atención primaria en dous planos fundamentais, dende logo. Seguro que se imos ao concreto hai moitas cuestións, pero hai dous planos fundamentais: en termos de recursos e en termos de modelo asistencial. O modelo asistencial xa non vale. Pretendemos atender a nosa poboación, a atención primaria, cun modelo dos anos 80, dos anos 90, moi exitoso, moi exitoso, pero que non é suficiente para a realidade de hoxe en día, ¿por que? Pois por todas esas argumentacións que todos coñecemos e repetimos, pero que seica é necesario repetir constantemente porque parece que non se afrontan as solucións. Pero teñen que ver co envellecemento da poboación, coa dispersión territorial que existe en Galicia, coa capilaridade da atención primaria, que é unha das moitísimas virtudes que pode ter, pero non podemos afrontalo como un modelo que está xa sobrepasado. A cronicidade evidencia a necesidade de afrontar a mellora, posibilidade que temos de externalizar dos centros sanitarios aos pacientes, atendelos noutro plano, facer moitísima prevención, se tiveramos recursos suficientes. Por iso temos un problema, entre outras cousas. Hoxe, o sistema é médico-centrista. Se un pasa pola atención primaria é practicamente imposible, por non dicir imposible, practicamente imposible, que non pase case de primeira maneira, como se fose un nó de botella, pola consulta do médico ou da médica. E isto é ineficiente, absolutamente ineficiente. Non se trata de que os profesionais sanitarios... os facultativos non teñen esa capacidade, por suposto, senón que se trata de que, en realidade, estamos sobrecargando as consultas para que fagan un labor moitas veces de distribución e, noutras moitas ocasións, para resolver urxencia constante tras urxencia constante, e convértense ao final, os profesionais, en pasantes de pacientes. Isto evita ou imposibilita calquera outra acción. Ou hai intentos tibios de solución, collidos por separado certos parches, pero que non afrontan a realidade dun modelo. Os profesionais demandan dende hai tempo un sistema que poida asemellarse á triaxe para a atención primaria. Agora implántase o coñecido como sistema XIDE, pero que é moito máis tibio e incluso non se quere recoñecer que é un sistema de triaxe, hoxe debateremos tamén sobre el. É necesario e imprescindible conectar a saúde mental coa atención primaria, pero este goberno, basicamente, o que implantou foi un sistema no que o que concibe como conexión de atención primaria coa saúde mental é un psicólogo por cada 400.000 habitantes. Probablemente poida resolver algún problema, pero todo apunta a que é imposible resolvelos de maneira global. As capacitacións dos nosos profesionais son enormes, pero non se desenvolven correctamente porque o sistema non lles permite esa oportunidade. Galicia é unha das últimas comunidades que incorporou as melloras sobre o decreto de enfermaría, que potencia e dá máis capacitacións a enfermeiros e enfermeiras. Poderiamos falar da necesidade de incorporar tamén persoal de xestión e servizos ¿Por que? Moitísimo traballo que fai un médico ou unha médica nunha consulta é administrativo, todos aqueles que pasamos —probablemente todos os que estamos aquí pasamos, máis recente ou menos recentemente, pero non hai moito tempo— por unha consulta dun médico ou médica de atención primaria, e vemos como moita parte do tempo a pasan diante do ordenador connosco diante, non porque queiran, senón porque o necesitan. Nós temos unha capacidade de sobrecargar de burocracia os profesionais que fai que o último que poidan facer ao final sexa clínica. Por tanto, necesitamos tamén profesionais de xestión e servizos administrativos formados, persoal capaz de colaborar no sistema, que non hai ningunha maneira de xustificar que aí non hai persoal. O debate de que falta persoal noutros planos ímolo deixar por un momento, pero aí é imposible xustificar que falta persoal, o que non hai é vontade de contratar. Temos, polo tanto, un problema na atención primaria que focaliza todo nos médicos. ¿Que propoñemos? Nós propoñemos que o sistema sexa verdadeiramente multidisciplinar, isto é: a atención primaria ―os centros de saúde― non é o lugar onde están os médicos de primaria, que tamén, pero é un espazo onde temos unha atención que, sendo moi relevante a presenza dos médicos e médicas, necesita de moitísimos outros profesionais. Sabemos que a atención primaria ten fisioterapeutas, ¿vostedes saben canto é a media de espera para un fisioterapeuta en Galicia? Non pensen nunha semana, non pensen en dúas semanas, non pensen en tres semanas, non pensen nun mes... É improbable, por tanto, ter unha capacidade asistencial. Non temos nunca os suficientes, nunca imos ter, a este ritmo de contratación que vemos nos últimos anos, sobre todo porque pasamos en Galicia oito anos sen contratar nin un só fisioterapeuta. Houbo despois unha gran contratación, presumiuse moito, pero son oito anos seguidos sen contratar e, polo tanto, non temos unha multidisciplinariedade real. Podiamos falar da necesidade de incorporar podólogos ao sistema, como están facendo outras comunidades, Galicia non. Poderiamos falar da necesidade de incorporar moitas máis traballadoras sociais, en Galicia isto parece unha quimera. Poderiamos falar de incorporar profesionais de distintas ramas, ¿por que? Porque esa é a nosa atención primaria. Non se trata unicamente da consulta do médico, este era o modelo nos oitenta, pero que van 40 anos aló e, por tanto, necesitamos mudar. Nós defendemos a multidisciplinariedade, que sexa real e efectiva. Hai para iso un problema de recursos, un problema claro de recursos. Temos debatido sobre isto en moitas ocasións, e os datos, a verdade, é que son contundentes, bastante contundentes. Miren, en termos globais, Galicia é das comunidades autónomas de España que está na metade inferior no seu gasto en investimento por habitante en sanidade. O investimento por persoa que temos en Galicia está na franxa inferior. Podemos reinterpretar este dato como cada un queira, pero esta é a realidade, hai máis comunidades, algunhas, bastantes máis, por riba que por debaixo. Permítanme que llelo ensine nun gráfico [[O señor Torrado amosa un gráfico.]] e, ademais, permítanme que o faga porque hai un detalle aí que me parece moi interesante. Este é o gráfico de investimento por habitante para os orzamentos de 2022 en España. Vostedes poden ver as máis altas, están aquí sinaladas en verde: Euskadi, Asturias e Navarra; e poden ver Galicia na metade inferior, e poden ver as últimas tres. Permítanme que me parece un momento nas últimas tres só por un detalle, non lles vou facer perder moito tempo. ¿Lembran cando vostedes soben aquí a dicir que non hai que facer política coa sanidade? Escoitámolo moitas veces ¿Saben cales son as últimas tres comunidades autónomas de España que invisten por habitante en sanidade pública?: Murcia, Andalucía e Madrid; non haberá que facer política, pero Murcia, Andalucía e Madrid. Casualmente, casualmente, coincidencia pura, isto en estatística seguro que se considera unha casualidade, seguro que se considera tres de tres gobernadas polo Partido Popular. ¿Saben en cantas goberna o Partido Popular a sanidade nas que máis inviste? En ningunha. Cando din vostedes que non hai que facer política en sanidade, vostedes o que non queren é que os demais fagan política, queren facer a vosa, si, si, non, a súa si, esa si, as demais non. E, por tanto, iso é o que defendemos, hai unha política de priorización ou non sobre a sanidade pública. Vostedes defenden reducir ese investimento, nós demandamos aumentalo. ¿En quere resulta isto en atención primaria en Galicia? Estar nese nivel de investimento. En que os orzamentos..., todos os datos que me dean despois sobre persoal, por favor, cítenme as fontes, porque se non é imposible. Os orzamentos que os gobernos publican, e que se supoñen válidos, din que temos 976 profesionais menos hoxe en primaria que no ano 2009, ¡976 menos!, voulles dar o dato exacto: 9.610, orzamento de 2009; 8.634, orzamento de 2022. Este é o dato, os demais datos vostedes saberán de onde saen. Deixamos de formar 151 profesionais de medicina familiar e comunitaria en Galicia nos últimos dez anos. Renunciáronse, ¿por que? Non o sabemos, ninguén é capaz de dar unha explicación. Nos últimos cinco anos, preguntados por iso polo Barómetro Sanitario, os cidadáns de Galicia afirmaban, hai cinco anos, un 13 % que, de poderen escoller, escollerían ser atendidos na privada; hoxe xa están no 19 %, pero a realidade é que no último ano aumentou un 20 % aqueles que contrataron un seguro privado. Menos persoal, menos investimento, aumento do paso das persoas á sanidade privada. Estes son os datos, vostedes interprétenos como queiran, pero estes son os datos. ¿Que propoñemos a través desta proposición de lei? Modificar a lexislación sanitaria, ¿para que? ¿Para resolvelo todo? Non. Non estamos propoñendo unha hiperrevolución, cremos que iso necesitaría dun debate moito máis profundo, que as sociedades científicas xa dan, que os representantes dos traballadores xa dan, que as asociacións de usuarios colaboran e participan, que os sistemas en xeral están dando e que vostedes, en realidade, están escoitando pero nunca facendo. Sempre estamos abrindo comisións para falar o que, como di todo o mundo, xa está falado e, polo tanto, sabemos o que hai que facer. O que propoñemos non é unha revolución enorme, pero si propoñemos equiparar en certa maneira a atención primaria ao resto do sistema asistencial, e para iso obrigarnos a ser mellores. Porque se está claro algo é que con vontade hai algo que non está funcionando. Polo tanto, obriguémonos a ser mellores. Nós non propoñemos algo que resolva todo, pero si que contribúa á mellora para os profesionais e á mellora para os usuarios, ¿como? Aumentando a calidade do servizo e ¿isto como se fai? A nosa proposta ten, basicamente, un eixo, un eixo, é certo, simbólico en canto á imaxe que ten que é limitar o tempo de espera por unha atención en atención primaria, por unha consulta, por unha asistencia. ¿Por que? Porque ata o de agora, en atención hospitalaria, a Lei de garantías, que é unha das que nós propoñemos modificar, si garantía, si garante que un cidadán ten dereito a unha espera tope, en cirurxía, en probas diagnósticas, en primeira consulta, pero nada para os centros de saúde, nada para a nosa atención primaria. ¿Que propoñemos? Topar a atención primaria, ao límite. Nós marcamos dous días, é flexible, podemos debater sobre iso ¿Por que dous días? Porque nesta sala o PP o ten repetido, o señor conselleiro o ten dito moitas veces que esta é basicamente a media de espera que temos na atención primaria en Galicia. É certo que dende a oposición atopamos sempre ―casualidade― en moitísimos casos que o elevan, pero o Goberno dá datos, que non hai por que desconfiar deles a priori, que din que existen moitos outros sitios onde se cumpre perfectamente coas demoras e, polo tanto, a media queda —vamos tomar os datos do Goberno— en dous días aproximadamente. Ben, pois isto é o que tiñamos tamén, certamente, antes da pandemia. ¿Nós que propoñemos? Limitar eses dous días, dous días de máximo. Sabemos que con pedilo non é suficiente, non vale só con facer un desiderátum, é certo, entón hai que modificar algunhas cousas. ¿Que propoñemos modificar a través desta proposición de lei? En primeiro lugar, evitar algo que si fai a Lei de garantías que promoveu o PP e que nós cremos que non hai que facer e, dende logo, na nosa proposición limitámolo en atención primaria. Que non podemos resolver as demoras con derivación á concertada, ¿por que? Porque é un pouco trampa que o sistema apunte para si, normativamente, que se se demora vai resolver derivándoo á privada. Isto para nós é un pouco trampa, porque ao final o sistema é o que decide canto queremos derivar e canto non queremos derivar. E nós cremos que con isto hai que intentar ―como dicimos― obrigarse a ser mellores. Nós defendemos: non imos derivar, non imos usar ese sistema, ¿e que imos utilizar? Algo, iso si, revolucionario. ¿Necesitamos atender máis rápido e mellor? Contratemos máis persoal. Isto é unha política extraordinaria, isto non o haberá noutro lugar, pero isto é así, nós defendemos que, en vez de derivar, contratemos máis profesionais. Ademais, defendemos que a contratación de profesionais non vaia dirixida aleatoriamente, propoñemos algo sorprendente como avaliar as políticas públicas. Se topamos dous días de atención primaria como límite, ¿que decidimos? Alí onde estes dous días se superen con frecuencia, sinalemos eses centros como prioritarios de reforzo de persoal, porque asumindo como certo que os datos que ofrece a Consellería limitan máis ou menos a media de espera a dous días, será que hai sitios que cumpren perfectamente e outros que non tanto; isto é o que din as medias, basicamente. Polo tanto, nós defendemos: non contratemos aleatoriamente, nin decidamos aleatoriamente, avaliemos e poñamos os recursos onde os necesitamos. ¿Que establecemos ademais? Que para contratar teñamos en conta estas demoras; e ademais unha ratio, non de profesionais por habitante, que, como sabemos, se truquea bastante aquí porque logo non se conta coas baixas e as non substitucións, senón de procesos asistenciais por profesional. Porque a clave de todo isto, o que defenden todos os profesionais, é o tempo, necesitan tempo para atender correctamente. E, por tanto, determinamos, a través desta proposta, que se estableza regulamentariamente unha ratio: ¿cantas persoas pode atender un profesional por xornada? Isto para nós é avaliar, decidir e, por tanto, fomentar a calidade. E isto é o que propoñemos a través desta normativa. Hai outras propostas, como, por exemplo, incluír na lei un certo equilibrio entre a capacidade de influencia nos entornos de xestión da atención primaria e hospitalaria. Que a reforma que propuxo o Goberno do Partido Popular —que propuxo este Goberno e o partido que o apoia— eliminou a atención primaria dos eixos de decisión; e nós cremos de verdade que a atención primaria non é unha compañía do resto do sistema, senón que debe ser o eixo de verdade integrador. E, por tanto, necesitamos equilibrar. Propoñemos que aqueles cadros de persoal que teñan que delimitar cantos profesionais de PAC teñen que estar en cada centro non sexa unha cuestión que sexa máis difícil de consultar que onde está o botón nuclear, senón que sexamos capaces de entender cal é o cadro de persoal e poñamos unha regulación que o determine. Nós necesitamos iso. Ademais, propoñemos aumentar a capacitación dos profesionais. Por iso diciamos que hai un problema sinalado no sistema. ¿Como o facemos? Propoñendo un novo catálogo de probas diagnósticas, é dicir, que os profesionais de primaria teñan máis capacidade de pedir probas e non estean sometidos a un sistema que os obriga case moitas veces a pedir permiso para facer ou para demandar probas que ata o de agora nós cremos —polo menos, sen que ninguén nos poida dicir o contrario— que están perfectamente capacitados. Polo tanto, defendemos unha capacidade de ter maior garantía de calidade, profesionais e usuarios. E isto é o que propoñemos, a necesidade de entender, por tanto, que a atención primaria é un eixo e non unha compañía. Nós defendemos esta proposta, non é a revolución pero cremos que é unha proposta que pode mellorar o sistema. Equiparar a atención primaria co resto da atención no que supón a garantía de calidade e no que supón o compromiso de establecer recursos para que encamiñemos un novo modelo. E isto é basicamente non deixar isto á vontade...
Remate, por favor.
...—termino xa, presidente— nin ao albur de que cada goberno que exista poida defender os datos como lle vén, senón que nos obriguemos a ser mellores. Porque se nos obrigamos a ser mellores como lexisladores obrigaremos os gobernos a ser mellores no desenvolvemento das políticas sanitarias; e, por tanto, garantiremos a calidade. E isto é o que nos propoñemos. ¿Queremos ser mellores en atención primaria, si ou non? Para evitar que isto sexa unha cuestión de vontade e de palabras, nós propoñémolo levar á lei. E isto é o que lles propoñemos, votar a favor disto, que é o que lles pedimos, para que poidamos entre todos reformulalo no que sexa mellorable para ter unha maior calidade na nosa asistencia en atención primaria.
Grazas.
Isto é o que propoñemos e desexamos que nos voten a favor. Moitas grazas.
Grazas, señor Torrado. [[Pausa.]] [[Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.]] Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Señora Prado.
Grazas, presidente. Moi bo día a todos e a todas. Moi bo día, señor conselleiro. Infelizmente, a sanidade segue sendo un dos elementos de máis preocupación dos galegos e as galegas, xunto coa situación económico-laboral, e por algo será. Cando unha cuestión non supón ningún problema a xente non está preocupada, se está preocupada é porque ve que non ten a asistencia que precisa. E a estas alturas temos que seguir constatando que o Partido Popular na Xunta de Galiza, respecto da sanidade, nos 13 anos de Goberno da era Feixóo, nin planificou, nin anticipou nin deu solucións. E o resultado está aí á vista: a atención primaria, exhausta tras estes 13 anos de facer de trincheira do sistema sanitario, con menos recursos e con menos profesionais. E a atención primaria baseada na proximidade, na accesibilidade, no contacto directo profesionais-doente, na continuidade da asistencia, saltada polos aires, aínda que vostede pretenda negalo, señor conselleiro. Porque no momento en que cada día hai moitos galegos e galegas que non teñen un médico asignado porque non hai cupo; no momento en que cada día o atende unha persoa diferente, no momento en que os profesionais non teñen tempo para atender a poboación, estes alicerces están totalmente dinamitados, queira vostede recoñecelo ou non. Consecuencia —insisto— de non planificar e de 12 anos de tomar como decisión a deterioración da sanidade pública e, dun xeito especial, a atención primaria como auténtico alicerce do sistema sanitario. Temos que volver repetir que máis do 80 % dos procesos de saúde dos galegos e galegas se resolve en atención primaria, e isto tería que significar que tiña que ser a auténtica prioridade do Goberno: unha atención primaria ben dotada e resolutiva na que a poboación estivera ben atendida. Porque iso acaba sendo beneficioso para esa atención que recibe a poboación e, ademais, acaba aforrando moitos cartos ao sistema. Se hai unha atención primaria ben dotada, unha boa atención das persoas crónicas e todas as necesidades, acábaslle aforrando moitos cartos ao sistema porque a xente non acaba en urxencias, porque a xente non ten que acabar na atención hospitalaria. Iso é así, mais a folla de ruta do Partido Popular vai na dirección contraria. E as probas están aí, neste momento xa non hai ninguén por dicirlle ao Partido Popular que as cousas non están ben na sanidade pública e, especialmente, na atención primaria. Profesionais e poboación por todos os lados mobilizada reclamando profesionais, reclamando atención e reclamando non espera para ser atendidos en atención primaria. ¿E cal é a situación? Pois unha grandísima sobrecarga en atención primaria, falta de tempo dos profesionais para dar esa atención. ¿Lémbrase de que non hai tanto os profesionais estaban reclamando 10 minutos para atender a poboación, 4 días? E hoxe estamos na situación de que non hai atención, xa non é que non haxa nin 5 nin 3, é que moita poboación está sen atención. Entón, non teñen tempo para explorar, pensar, falar, interactuar, escoitar, propor probas diagnósticas, analizar as probas diagnósticas, recollelas e sistematizalas no sistema. Para iso necesítanse profesionais e tempo e non o teñen, e non o teñen porque non hai eses profesionais. ¿E cal é a situación da atención primaria? Totalmente secundarizada. Vostedes eliminaron as direccións da atención primaria, eliminaron as xerencias de atención primaria; co cal esa capacidade resolutiva, esa capacidade de decidir, esa capacidade de poñer a atención primaria en primeiro termo vostedes eliminárona cando crearon as EOXI e eliminaron as xerencias de atención primaria. E os avances tecnolóxicos e as melloras das infraestruturas, realmente mínimas. Por moito que vostedes fagan anuncios de escaparate son mínimas. E non hai máis que ir a moitísimos centros de saúde onde practicamente está o médico e o persoal coa mesa e o fonendo. Non, hai algúns centros que melloraron, na maioría non houbo ese avance acorde coas necesidades por moito que pretendan dicir o contrario. Pecharon os consultorios, a inmensa maioría, coa escusa da crise, e non os abriron. E podiamos seguir aquí dicindo cal é a situación. E podemos falar dos PAC, onde podo poñerlle un exemplo, señor conselleiro. Esta fin de semana, na área sanitaria Pontevedra, O Salnés, de 8 PAC, 6 con problemas. En Caldas sen médico, literalmente sen médico; tivo que saír a enfermeira soa a atender unha urxencia. [[Aplausos.]] Logo esa é a atención que vostedes lle están dando á poboación, [[Aplausos.]] ¡Esa é atención que lle están dando á poboación! [[Aplausos.]] E, polo tanto, evidentemente, hai que tomar en serio a defensa da sanidade pública, hai que tomar en serio a defensa da atención primaria, porque é o alicerce do sistema. E por iso o BNG vai votar a favor desta proposición de lei que trae hoxe aquí o Partido Socialista. E tamén xa digo de entrada que, de admitirse a trámite, presentariamos emendas a respecto de cuestións que contén coas que non coincidimos exactamente, e outras que non contén e que cremos que son fundamentais á hora de abordar os problemas da atención primaria. E esta proposición de lei, que fai unha proposta de modificar dúas leis, por un lado, a 12/2013, de garantías, é dicir, dos tempos de prestación sanitaria, dos tempos de espera; e, por outro, a Lei de saúde de Galiza. Entón, hai cuestións coas que non coincidimos exactamente no enfoque. A atención primaria se nalgo se ten que caracterizar é porque non pode haber listas de espera porque ten que ser inmediato, porque ten que haber esa proximidade e inmediatez. Polo tanto, cremos que non hai que poñer ningún tempo de espera. A atención primaria non pode ter esperas e entón cremos que non hai que poñer tempos de espera. Ou algunha cuestión, como unha cuestión que establece que substituír o número máximo de usuarios por profesional é poñer exclusivamente o número de usuarios diarios. Cremos que hai que poñer as dúas cousas, que ten que haber un máximo diario pero que ten que haber un máximo de persoas adscritas a cada profesional. Que non pode servir exclusivamente con que haxa un tope diario, son cuestións que cremos que habería que matizar. Igual que que o tema de establecer criterios non debe facelos unilateralmente a Xunta de Galiza —calquera Goberno que estea—, senón que hai que facelo en combinación e escoitando os profesionais e os seus representantes. Os criterios para pedir probas diagnósticas, os criterios para que tipo de profesionais, que debe facerse tendo en conta tamén a voz dos profesionais que son os que están alí e tamén son os que saben. E logo hai cuestións que non se contemplan nesta proposta de lei e que cremos que son fundamentais. O primeiro, é o tema orzamentario. Cremos que é fundamental que a atención primaria chegue ao 25 % do orzamento, porque co 12 % actual non é posible. O 12 % actual, que está 2 puntos e medio por debaixo da media do Estado, significa que a atención primaria hoxe en Galiza ten, aplicándolle o IPC, 277 millóns de euros menos que hai trece anos. E así non é posible, hai que chegar ao 25 %, non pode estar 262 millóns por debaixo da media do Estado. [[Aplausos.]] Así non é posible. [[Aplausos.]] ¡Así non é posible! [[Aplausos.]] Entón, cremos que hai que regular por lei tamén o tema do orzamento. A recuperación das xerencias. Hai que recuperar a capacidade e a dirección das xerencias, e que debe regularse por lei para que non se chegue a esta situación. Estamos, efectivamente, no século XXI, no ano 2022, e ese non é un sistema onde haxa un médico e unha enfermeira que era considerada auxiliar. Temos profesionais —non me vou cansar de repetilo—, novas categorías, novas especialidades, formados e con capacidade. E por iso nós cremos que hai introducir esas novas categorías e que debe quedar dun xeito explícito, levámolo demandando dende hai moito tempo. Psicólogos clínicos, a empezar por iso, a atención á saúde mental ten que ser unha prioridade absoluta e necesítanse profesionais para facer esa atención. E podólogos, terapeutas ocupacionais, logopedas..., é dicir, profesionais que axuden a ter unha atención primaria realmente de máis calidade. E é preciso que as carteiras de servizos se activen dunha vez por todas, que un poida pedir directamente consulta co fisioterapeuta. E iso hai que facelo xa, señor conselleiro, non seguir demorando e dicir que estamos en ello, hai que facelo xa e por iso cremos que debe constar aquí. Igual que o de garantir a presencialidade. Cremos que por lei hai que garantir a presencialidade en atención primaria para toda aquela persoa que o precise e o solicite. E cremos que debería tamén —e nós presentariamos emendas en caso de que se admita a trámite— nesa dirección igual que con respecto á Lei de garantías, garantir a atención nun centro público. Cremos que iso ten que quedar por lei, xa que se modifica, nun centro público; e que unha persoa que se negue a que a atendan nun centro privado non pode quedar a súa petición, a súa necesidade, metida nun caixón. Como está pasando nestes momentos, que os que se negan a ser atendidos en centros privados pasan meses agardando no caixón do Sergas. [[Aplausos.]] Iso é o que está pasando, si, é o que está pasando, e non pode ser. [[Aplausos.]] Igual que a cuestión como a participación cidadá. A participación cidadá non pode quedar reflectida na lei sen que logo se cumpra e ademais dun xeito non concentrado nas cabeceiras na área sanitaria, senón tamén nos distritos para acercar esa proximidade. Entón serían cuestións que desde o BNG cremos que debería incluírse nunha modificación da lei, que recollera medidas para esa mellora da atención primaria. Que é un clamor na cidadanía, que é un clamor nos profesionais e é un clamor porque a atención primaria, é ese alicerce. E se falla a atención primaria, falla todo; a partir de aí falla todo como un dominó, como un castelo de naipes. E non podemos permitir, señor conselleiro, señores deputados e deputadas do Partido Popular, que sigan levando a atención primaria cara ao precipicio. Por iso é preciso a rectificación. E por iso imos votar a favor desta proposición de lei; á que, se se admite a trámite —insisto—, presentariamos emendas para a súa mellora. Moitas grazas.
Grazas, señora Prado. [[Pausa.]] [[Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.]] Grupo Parlamentario Popular, señora Amigo.
Bos días. Moitas grazas, presidente. Señorías, é de lei recoñecer que o Goberno galego do Partido Popular non foi nin é a día de hoxe alleo á crise que vén sufrindo a atención primaria. O Partido Popular de Galicia e o Goberno da Xunta non negaron xamais que as reformas na atención primaria foran imprescindibles e, de feito, xa desde o ano 2018 no Servizo Galego de Saúde se vén traballando con intensidade nesta reestruturación. Falamos facendo. Falar por falar é o que fan vostedes, lanzar propostas irresponsables e frivolizar coa política. Por iso Galicia votou en catro ocasións promesas concretas, votou feitos, votou Partido Popular. Feitos como esa reestruturación necesaria da atención primaria que impulsa a Xunta, porque había décadas que o modelo non mudara e, a maiores, era necesario introducir novos fitos como as características da poboación de Galicia, que tamén sufriu cambios. A nosa comunidade conta cunha poboación máis envellecida e isto implica máis patoloxía crónica. A dispersión xeográfica e o despoboamento en determinadas zonas son outros factores a ter en conta. Señorías do PSOE, a boas horas veñen vostedes descubrir as necesidades dunha reforma de atención primaria, sempre a remolque. ¿Pero onde están vostedes cando desde o Sergas veñen explicar todas as reformas e as melloras que desde o ano 2018 se están impulsando na nosa comunidade? Esta é unha lei de descubrimentos para o PSOE, por non dicir de veladas rectificacións. Por exemplo, agora veñen descubrir que a atención primaria non é a porta de entrada, senón que debe de ser o eixo vertebrador do sistema de saúde. Ignoran vostedes as tres comparecencias que fixo a directora xeral de Planificación Sanitaria neste mesmo ano —no último ano, quero dicir, neste Parlamento—, para explicar a execución dun plan que leva precisamente ese título: Por unha atención primaria vertebradora do sistema de saúde. E no que, moito antes de que o PSOE descubrira que era necesario isto, propón unha profunda transformación da atención primaria. Vostedes chegan tarde con esta lei, e ademais confunden o camiño. Se o obxectivo era regular por lei os tempos de máxima agarda, o mecanismo que propoñen nesta lei non é o axeitado. Nada ten que ver a súa lei coa de garantías de tempos de espera no hospital, que está restrinxida a certas patoloxías para priorizalas sobre outras. Vostedes chegan a propoñer un tempo máximo de dous días de agarda para citas nos centros de saúde, dun xeito xeneralizado, sen ser capaces de diferenciar cuestións que son urxentes doutras ordinarias, como pode ser a renovación dunha receita. Este tempo máximo é imposible de xeneralizar, incluso a longo prazo. Se aparcasen a demagoxia vostedes recoñecerían que, ante a indispoñibilidade de profesionais nas listas de substitución, as ausencias ou as baixas de persoal médico provoca á veces dificultades de cobertura, tendo que optar por opcións como é a repartición de cupo entre os demais médicos, afectando iso á dispoñibilidade das axendas. Iso si, as axendas de urxencias están garantidas, nunca se cambian. Iso é un tema que temos que aclarar, as urxencias sempre están garantidas. Eu pídolles coherencia. Miren, os mesmo partido que propón estas medidas, o Partido Socialista, é o que desde o Goberno de Madrid dificulta o cumprimento das mesmas. Para garantir un correcto funcionamento da atención primaria e os tempos mínimos de agarda é clave —e vostedes sábeno— dispoñer de máis profesionais. E hoxe é unha certeza, que non van poder negar, que a Moncloa imposibilita que Galicia dispoña de máis médicos. Hoxe é unha certeza que o PSOE de Pedro Sánchez está negando a ampliación extraordinaria de 64 prazas extraordinarias no MIR que lle pide a Xunta, está negando a creación da especialidade de medicina de urxencias e está negando a posibilidade de ampliar as taxas de reposición. Non elimina eses límites que temos. Señorías, comprenderán que resulta, como mínimo, curioso que o mesmo Partido Socialista que propón aquí en Galicia estas medidas sexa quen desde Madrid de dificultar o cumprimento das mesmas. Para Galicia é clave dispoñer de máis profesionais e o principal obstáculo para conseguilo ten nome e apelidos: Pedro Sánchez Castejón en Madrid e Valentín González Formoso, que é o seu representante en Galicia. Rectifiquen, sexan parte da solución e non do problema. Señorías, o camiño para axilizar as citas médicas nos centros de saúde non é intentar extrapolar de forma chapuceira os mecanismos da Lei de garantías. Lei á que, por certo, o Partido Socialista de Galicia parece terse convertido agora, tras opoñerse vehementemente, porque as súas palabras eran que ía provocar unha derivación masiva á privada, algo que xamais ocorreu. O camiño para axilizar as citas na atención primaria é o de traballar e seguir implantando as medidas de reorganización, medidas que se están a facer, como son as axendas de calidade, as carteiras de servizo para potenciar as capacidades das categorías distintas aos médicos, o sistema XIDE —que imos falar esta tarde del—, e o apoio de persoal técnico de saúde para aqueles actos médicos de carácter máis burocrático. E, por suposto, máis alá de poñer normas nun papel, hai que poñer recursos que a sustenten, conseguir persoal que cubra as prazas de médico de familia e axilicen a atención médica. E precisamente isto é o que está a facer a Xunta de Galicia. Está a facelo, por exemplo, coa creación dunha nova categoría, a de facultativo especialista de primaria, ao que, por certo, o Partido Socialista votou en contra. Outro punto da proposición de lei que traen vostedes aquí é a petición de probas diagnósticas desde a primaria. Deben de saber que, aínda que xa se incorporaron grazas á posta en marcha do Plan de atención primaria 2019-2021, o documento Por unha atención primaria vertebradora do sistema de saúde recolle, no punto relativo á estandarización dos procesos asistenciais, elaborar un catálogo común a todo o Sergas de probas diagnósticas para a atención primaria baseadas na evidencia, conforme a práctica clínica e a equidade do sistema. Este punto xa é unha realidade grazas tamén ás áreas sanitarias integradas, ás que vostedes tamén se opuxeron, e que fan posible que os médicos de primaria poidan xa solicitar calquera proba que consideren, do mesmo xeito que fai calquera médico especialista. E a instrución está aí, está xa aí. Chegan tarde de novo. En definitiva, señorías, con esta proposición de lei o Partido Socialista de Galicia intenta lavar a cara dos atrancos que desde o Goberno de España e desde a oposición en Galicia se fan ás melloras necesarias para a atención primaria. Calquera outra interpretación non é posible facelo porque, se está lei que nos traen hoxe aquí é tan vantaxosa, se esta norma que vostedes propoñen é tan boa, o lóxico sería que a aplicasen ou a aprobaran vostedes nalgunha comunidade onde gobernan, e non o teñen feito. Ou tamén sería lóxico que vostedes atenderan a demanda dos grupos da esquerda en Madrid —incluído o Bloque Nacionalista Galego—, que lle fan alí ao Goberno e que piden que se establezan eses tempos máximos. E tampouco están atendendo esta petición. Vostedes queren erixirse agora como salvadores da atención primaria, pero está claro que son pouco fiables. Mentres aquí defenden a retirada das taxas de reposición ou a creación da especialidade de medicina de urxencias, o Goberno socialista en Madrid ignora totalmente estas peticións. E tampouco son fiables porque, ante os pasos históricos que a Xunta pon en marcha, como a recente oferta da nova categoría de facultativo especialista en atención primaria, que permitiría e vai permitir contar con médicos en prazas de difícil cobertura, vostedes opóñense. Supoño que para seguir estirando o chicle do bombo de preguntas sobre os centros de saúde, cando saben das dificultades que existen para poder levar a cabo substitucións ao non contar con profesionais. En resumo, señor Torrado, vostedes prefiren polemizar en vez de acompañar na toma de medidas urxentes e completamente necesarias nas que Galicia leva a dianteira en toda España, que sofre exactamente as mesmas problemáticas todo o país, señor Torrado, non é Galicia, todo o país. E, por suposto, máis alá de poñer normas nun papel hai que poñer recursos que as sustenten. Insisto, conseguir persoal que cubra as prazas de médico de familia. Señores da oposición, máis que lles pese, o que está claro e é constatable e medible son todos os avances e melloras que se están conseguindo coa execución do Plan galego de atención primaria 2019-2021, un plan impulsado pola Xunta, elaborado da man dos profesionais, que trouxo consigo a dotación de máis prazas e de máis recursos. Un plan que, xunto ao desenvolvemento dos obxectivos do documento Por unha primaria vertebradora do sistema de saúde, son un feito valorado polos galegos, e os valoran en cada cita electoral. E veñen a completar un traballo que comezou no ano 2018. Hoxe o PSOE, señorías, non é garantía dunha mellora na atención primaria pública do noso país, non o é en Galicia, onde aproba iniciativas que despois bloquea en Madrid, e tampouco alí onde goberna. Vostedes presumen moito de Asturias e eu fixen un percorrido pola prensa da última semana e, mire, tráiolle aquí artigos para dar e tomar. Mire, El País, 30 de marzo de 2012: Quejas por el colapso de la atención primaria valenciana. El defensor del Pueblo critica la demora de las grandes ayudas. ABC, 27 de marzo: La atención primaria, al límite tras años de ninguneo. Enfermeras y administrativos. E vostedes poñen como exemplo Asturias. E, mire, casualmente, señor Torrado, casualmente, a estatística indica que a media de pacientes atendidas por un médico de familia é igual en Galicia que en Asturias. Ese é o exemplo de xestión que vostedes poñen, aí o teñen. E casualmente as peores ratios están en Aragón —casualidade, PSOE—,...
Remate, por favor.
...en Castela-A Mancha —PSOE—. Remato xa. Señorías, vostedes seguen co mesmo mantra, vostedes seguen ao seu, o PP e o Goberno galego seguirá traballando, preocupados e ocupados, con ou sen o seu apoio, para mellorar a sanidade pública galega. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Amigo. [[Pausa.]] [[Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.]] Rolda de réplica. Grupo autor da proposición de lei, señor Torrado.
Grazas, presidente. Paren a rotativas, que saltou a sorpresa: o PP está en contra e a culpa é de Pedro Sánchez. En fin, eu quero agradecer o apoio manifestado polo Bloque Nacionalista Galego e a súa consideración sobre as posibles melloras da lei, que seguro que as ten. Incluso, como nós propuxemos, non é unha lei que teña un obxectivo global e absoluto do modelo, senón nunha parte moi concreta ou no que consideramos o resultado dunhas políticas concretas. O tempo de espera é máximo, non é obrigatorio, é dicir, non estabamos implantando a obrigación de demorar dous días, pero intentamos ser un pouco realistas, pero é certo que ten algunhas melloras e, en función diso, podemos incluso no futuro tamén traballar en propostas. Para o Partido Popular somos irresponsables, demagóxicos, a culpa é de Pedro Sánchez e o Goberno está facendo todo moi ben. Un argumentario máis encasillado que o cabalo de John Wayne isto. En fin... [[Aplausos.]] É moi difícil discutir sempre sobre a mesma historia. Entón, a min tamén me resulta aburrido, pero hai que repetilo outra vez. Mire, a taxa de reposición co señor Rajoy estaba no 10 %, hoxe está no 120 %. Cremos que é posible ou é bo que se eliminase, pero está doce veces máis. Hoxe vostedes poden contratar doce veces máis que co señor Rajoy. É certo, díxoo a señora Amigo ―corríxame se non é así―, que Galicia está tomando moitas medidas dende 2018. Non sei se se deu conta que deixou atrás todo o 2018, eu xa non me acordo quen gobernaba aquí no 2017, no 2016, no 2015,... Debe ser que lle... Debe ser que, ben, non sei, pasou alguén por aquí, en fin, non sei. Sería outra cousa. Pero pasou Zapatero, en Galicia gobernaba..., si, oxalá..., en fin.... A ver, marchou Feijóo onte e xa están renegando do seu goberno, vostedes están colocándose moi rápido aquí para o seguinte presidente xa, están un pouco co asunto. En fin, non se preocupen, tranquilidade, que seguro que o señor Rueda vai poñer a xente no lugar que merece para poder gobernar ben. Señores do Partido Popular, miren, eu creo que vostedes puxeron un exemplo aquí que é interesante, e é que as demoras son algo consubstancial ao sistema. Nós non propoñemos limitar a demora a cero, por iso poñemos a dous. Fíxese que o BNG nos acusa dunha cousa e vostedes da outra, e nós intentamos poñernos na cuestión central para ser realistas. Eu acabo de consultar canto tardaría eu agora mesmo en pedir unha renovación dunha receita: sete días; agora mesmo, ¡eh!, no meu centro de saúde, podo consultar, teño aí o E-Saúde. ¿Vostedes non cren que isto é mellorable? Quero dicir, unha consulta que demora 30 segundos, ¿non cren que é mellorable? Nós cremos que si. Renunciar a que iso sexa mellorable, para nós é vontade política, e se é vontade política nós cremos que hai que obrigarse a ser mellores. Dicían os profesionais da atención primaria de Vigo que dimitiron en 2018 que estaban xestionando a miseria, xestionando a miseria, iso é o que din os profesionais. A partir de aí falemos do que faga falta. Falemos onde están os profesionais MIR. Eu agradezo que non me discutiran, por fin, non me discutiran os datos: temos un gasto por habitante menor, un investimento por habitante, na metade inferior das comunidades autónomas. Temos menos profesionais hoxe en atención primaria que en 2009 e, ademais, ninguén sabe dicir por que renunciamos a 151 profesionais. ¿Queren un MIR extraordinario? ¡Non renunciaran a el! Tíñano e renunciaron, ¿por que deixaron sen formar profesionais? Agora están demandando e renunciaron a formalos, ¿por que? ¿Queren vostedes un MIR extraordinario? Levamos catro anos seguidos dos MIR máis grande da historia, a convocatoria máis grande da historia. Seguro que a vostede lle parece suficiente, a nós tamén, pero, dende logo, o que era insoportable eran as convocatorias co señor Rajoy, e aquí o Goberno Feijóo, calado, porque lle importaba un bledo, un bledo. E esta é a realidade, vostedes quéixanse agora de cousas que vostedes fixeron. A especialidade de urxencias, mire, explíqueme unha cousa, ¿por que non a implantou o Partido Popular? ¿Por que? É fácil de responder, se teñen resposta. Cando me respondan a isto, creo que seriamos capaces todos de chegar a un acordo, cando me respondan a iso, pero cando non me respondan, en fin... En definitiva, nós cremos que esta proposta de lei o que pretende é equilibrar o sistema, porque agora mesmo temos un problema sobre a atención primaria e é que está desfavorecida en función, en termos de recursos e de modelo, doutros niveis do sistema. Non imos entrar no debate de quen a considerou integradora antes ou non. Miren, vostedes defenderon e teñen un modelo baseado nun documento, nunha análise moi global que nós aquí defendemos, que eu tiven a oportunidade, en nome do noso grupo, de vir aquí e ofrecer un acordo que todas as políticas baseadas nese estudo, Por unha atención integradora do modelo de saúde, fosen adoptadas por acordo e nós criamos que era un bo camiño, e vostedes votaron en contra. Permítame un dato: se vostedes son tan bos, cando encargaron ese estudo, ¿sabe a quen llo encargaron? A un exconsejero de Sanidade do Partido Socialista. Porque vostedes saben que, cando teñen que saber o que hai que facer en atención primaria, como fixeron neste caso, encargáronllo a un exconsejero do Partido Socialista, que é a quen lle pediron: explíquenos como se fai, e explicóullelo. ¿Sabe que pasa? Que ese modelo non o están adoptando, como me dixo a directora xeral. Eu si que estaba alí, nesa comisión, o que non sei é onde estaban os demais, cando dixo: "eu firmei unha cousa que eu compartía pero agora tócame gobernar", dixo literalmente. Creo que sobran as palabras con respecto a iso. Nós defendemos que seguiremos desequilibrados. Cremos que é necesario aumentar a garantía de calidade, cremos que é mellor que a atención primaria teña máis influencia sobre as decisións, cremos que é moito mellor que a atención primaria teña unha posibilidade de ter máis recursos e que se canalicen ―fíxense― en función de datos realistas. Iso parecía, parece o natural das políticas públicas...
Remate, por favor.
...e avalialas para mellorar. Tamén parece natural das políticas públicas. Vostedes queren seguir deixando o sistema ao albur de que alguén lles diga que todo vai ben, ¿quen lles di que todo vai ben? Vostedes. Nós cremos que é mellor obrigarnos a ser mellores, se vostedes non queren iso é unha decisión lexítima, pero permítame que creamos non só que non a compartimos senón que esa si que é unha decisión demagóxica. Moitas grazas.
Grazas, señor Torrado. Rematado o debate, procedemos á votación deste texto lexislativo e, en concreto, votamos a toma en consideración da proposición de lei do Grupo Parlamentario Socialista de Galicia para a mellora da asistencia primaria no sistema público de saúde de Galicia. Votación da toma en consideración da Proposición de lei, do G. P. dos Socialistas de Galicia, para a mellora da asistencia primaria no sistema público de saúde de Galicia Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 32; votos en contra, 39. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta toma en consideración desta proposición de lei.
Continuamos co punto segundo da orde do día, comparecencias. Comparecencia do Sr. conselleiro do Medio Rural, por petición propia, para informar sobre a preocupante situación do sector gandeiro galego polo incremento dos custos de produción Para formular esta comparecencia ten a palabra o conselleiro de Medio Rural, don José González Vázquez.
Moi bo día, señor presidente. Señorías. Ben saben que sempre que veño comparecer á casa de todos os galegos e galegas, a petición propia, o fago coa premisa fundamental de informar. Neste sentido, penso que a situación o merece, tras os meses tan convulsos que temos vivido e as pasadas xornadas de especial crise no sector gandeiro galego, e tamén no español, como consecuencia do paro do transporte. Un paro no que, mentres o Goberno central se dedicou a atrasar unha solución dialogada cos transportistas, a Xunta de Galicia estivo en todo momento colaborando coas industrias agroalimentarias galegas para acadar o obxectivo de que non houbera danos irreparables para os nosos agricultores e gandeiros. E sempre respectando as demandas dos convocantes, que polo menos en Galicia eran, son, pequenos e medianos transportistas afogados polo incremento dos custos dos combustibles. Déixenme que faga unha primeira reflexión, ao respecto desta comparecencia, do traballo da Consellería a prol do sector primario galego. Eu, xa o saben, son un convencido da necesidade de planificar as actuacións públicas, e baixo esta perspectiva téñolles que trasladar que dende o inicio da tramitación da lei da cadea alimentaria Galicia entendeu a importancia de incluír no seu articulado a prohibición da venda a perdas, sendo sempre conscientes das dificultades que ía supoñer a súa posta en práctica. Mentres se tramitaba esta modificación, nós faciamos os nosos deberes. Fixemos, puxemos en marcha, aprobamos, a estratexia do sector lácteo, a estratexia das comarcas vitivinícolas e agora estamos traballando na estratexia do sector cárnico. E sempre falamos da necesidade de que os nosos agricultores e gandeiros fosen capaces de calcular os seus custos de produción, anticipando que esa era a cuestión esencial para a viabilidade da prohibición. Mesmo no caso do sector lácteo, promovemos unha aplicación informática, xa a coñecen, a Conta Láctea, posta á disposición de todos os nosos gandeiros de xeito gratuíto. E hoxe trasládolles aquí que estamos deseñando unha aplicación similar para o sector cárnico, no seo da estratexia que está sendo elaborada, como sempre, en conxunto co devandito sector. Durante a tramitación parlamentaria no Congreso e no Senado da lei, advertimos claramente de que non podiamos permitir que a prohibición quedara en papel mollado. Había que regular os mecanismos de control que garantiran o seu cumprimento efectivo. Desde Galicia estamos convencidos de que é necesario avanzar cara a sistemas que permitan utilizar referencias de custos de produción por rango de tamaño das explotacións, a partir de estudos e informes obxectivos, transparentes, verificables e non manipulables que procedan de organismos públicos, cunha metodoloxía rigorosa. E este camiño que pretendemos abrir dende Galicia e que superará a aplicación efectiva da prohibición de venda a perdas, terá o seu primeiro fito esta mesma semana coa firma dun convenio entre a Consellería de Medio Rural, a Vicepresidencia económica e a Consellería de Emprego para a posta en marcha do Observatorio galego da cadea alimentaria. Neste ente tamén terá participación a Comisión Galega da Competencia. Ao mesmo tempo, trasládolles que estamos traballando conxuntamente co País Vasco para consensuar a metodoloxía que permita que os informes que procedan dos nosos respectivos observatorios poidan servir —e isto é importante— de medio de proba dos custos de produción. Esta é unha cuestión que require tamén do apoio do Ministerio e así llo temos trasladado. Outra das consecuencias que trae consigo a planificación é precisamente a posibilidade de anticiparse nas propostas de solución dos problemas que van xurdindo. Así, o convencemento da importancia de acreditar os custos de produción para poder facer efectiva a prohibición de venda a perdas fixo que xa o pasado 18 de febreiro presentaramos, xunto coas organizacións profesionais agrarias, as asociacións e as cooperativas dos representantes dos gandeiros galegos de vacún de leite, un estudo sobre a evolución dos custos de produción do sector lácteo no ano 2021. Nesta liña, o informe, o estudo elaborado por e para o sector representaba un esforzo máis por coñecer o seu estado, e así poder actuar debidamente. Nese estudo constatamos, señorías, que no ano 2021 o custo de produción se incrementou en 4 céntimos, pasando dos 36 aos 40 céntimos de euro por litro de leite. Dado que o prezo de venda do leite do ano 2021 estivo nos 33 céntimos de media, acreditabamos unha situación de venda a perdas xeneralizada, e téñolles que dicir que nos primeiros meses deste ano 2022 temos unha subida importante dese prezo do leite, aínda non suficiente pero si importante: con datos de febreiro de 2022 nestes momentos o prezo medio do leite en Galicia está nos 36,6 céntimos. Pero é certo que no ano 2021 fomos claramente en contra da lei da cadea alimentaria porque había esa situación de venda a perdas xeneralizada, cunha marxe negativa no conxunto do sector do -2,3 %, mentres que no ano 2021 tivemos unha marxe positiva de case que o 6 %. No informe xa se advertía dunha suba xeneralizada dos prezos dos pensos, superior ao 15 %, ou unha suba do 54 % no caso dos combustibles, da luz ou do gas, ou nos fertilizantes, que practicamente están triplicando o seu prezo. Comezamos, por suposto, a advertir ao Ministerio dende o primeiro momento, a informar da situación, pero no primeiro momento tamén oídos xordos. E ademais de informar e advertir comezamos a demandar e tamén a actuar. Houbo presión negociadora da Xunta de Galicia, de xeito constante, intenso e penso que tamén produtivo. Ata seis cartas lle remitín eu ao ministro advertindo da situación de venda a perdas xeneralizada do sector lácteo galego, e tamén o fixemos constar en catro consellos consultivos e conferencias sectoriais. Fomos unha das comunidades autónomas que propuxo ―e agradecémoslle que, evidentemente, se celebrara― unha conferencia sectorial extraordinaria o 16 de marzo para poder tratar estas cuestións. O mesmo día da presentación destes resultados, que nos poñían en alerta da situación do sector gandeiro de vacún de leite, faciamos unha serie de demandas ao Ministerio, que foron pactadas, como lles digo, coas organizacións agrarias e tamén coas cooperativas galegas. E basicamente —logo volverei sobre esta cuestión— demandabamos ao Ministerio que promovera un gran acordo nacional entre a industria, a distribución e tamén os gandeiros para unha suba inmediata do prezo do leite. Esta situación, que xa foi advertida por Galicia en febreiro, de venda a perdas xeneralizada, viuse agravada, evidentemente, pola invasión rusa de Ucraína, a través do encarecemento das materias primas necesarias para os pensos para alimentación animal. Neste ámbito, a presión negociadora da Xunta para reverter a situación de venda a perdas foi a liña de traballo diario, e o tempo está dando a razón á Xunta, pois os resultados van chegando. Non chegan solucións a medio e longo prazo, pero si chegan axudas, axudas a destacar, axudas que, dende logo, a curto prazo son benvidas. Refírome ao paquete de axudas que se aprobou a semana pasada, no Real decreto lei 6/2022, do 26 de marzo, que supoñen para o sector de vacún de leite, señorías, unha inxección de 124 millóns de euros, dos que practicamente a metade van corresponder ás 6.400 explotacións galegas. Fíxose un deseño de axudas que tivo en conta as demandas da cornixa cantábrica para explotacións de pequeno e mediano tamaño, con base territorial, explotacións familiares que son, en definitiva, as galegas. Eu quero poñer en valor que esas axudas supoñen practicamente 2 céntimos de euro por litro de leite producido. ¿Aplaudimos esta medida? Si, desde logo. ¿É unha axuda para o sector? Sen dúbida. ¿É unha solución a medio e longo prazo? Non. Porque a solución a medio e longo prazo é, claramente, subir, no caso do sector lácteo, o prezo do leite. O certo é que a problemática derivada da invasión rusa a Ucraína cambiou por completo esas previsións que tiñamos no informe que, como lles dixen, presentamos no mes de febreiro, porque se produciu un enorme aumento do custo dos cereais no mercado internacional, e mesmo tivemos risco de desabastecemento de cereal a nivel mundial. Tamén fixo que intensificaramos as medidas que demandamos, medidas que hoxe vou debullar aquí no Parlamento de Galicia e que atinxen a tres niveis de administración: a Unión Europea, por suposto; o Ministerio, no caso do Goberno central; e a Consellería do Medio Rural. Pero déixenme que lles poña algún dato de manifesto sobre o incremento de custos. Por exemplo, o prezo internacional da cotización de tonelada de millo pasou de 290 a 420 euros, un 44 % máis, mentres que o trigo e a cebada tamén sufriron incrementos de prezos similares. Lémbrolles que Ucraína é un dos principais provedores de cereais de España. Por exemplo, importamos 2,7 millóns de toneladas de millo, que é o 22 % das importacións españolas; ou 233.000 toneladas de torta de xirasol —ou tamén aceite de xirasol— de forma moi importante. Este incremento dos custos de produción fainos que hoxe poidamos afirmar aquí ante este Parlamento que o conxunto do sector gandeiro galego ―vacún de leite e de carne, porcino, avícola, cunícola, ovino e caprino― se atopa nunha situación nestes momentos de venda a perdas xeneralizada. E quero trasladar que é especialmente preocupante o caso da gandaría de vacún de carne, sinaladamente, as máis de 8.000 explotacións de tenreira galega suprema. Hai un incremento no prezo da carne de entre 75 céntimos e 1 euro, e non vemos que haxa unha subida do prezo de venda do quilo de carne que permita cubrir este aumento; polo tanto, esperamos que no plan de choque do Ministerio —na repartición que queda pendente dos 193 millóns de euros— se teña en conta, sinaladamente, o vacún de carne. Insistimos tamén ao Estado que nese repartición se conte coas comunidades autónomas, porque nós tamén temos que dicir como se debe facer esa repartición. E así llo trasladamos ao ministro no Consello Consultivo do pasado 31 de marzo, como tamén o fixeron a práctica totalidade das comunidades autónomas. Repito, son axudas directas que, dende logo, son necesarias; que no curto prazo resolven as necesidades de liquidez das nosas explotacións, pero que non son unha solución a medio e longo prazo. Neste ámbito é totalmente necesario que a totalidade dos selos da cadea alimentaria asuman a necesidade de que os operadores primarios perciban polos seus produtos un prezo que cubra os seus custos de produción mais a correspondente marxe de beneficio. Ao respecto, teño que dicir que a Xunta volve anticiparse e convértese en pioneira ao coordinar, precisamente, a firma, o pasado 25 de marzo, dun protocolo de entendemento histórico dentro da cadea de valor da carne para acadar rendas dignas para os gandeiros. Un compromiso de practicamente a totalidade da distribución da industria ligada á indicación xeográfica protexida de Ternera Gallega de respectar a Lei de cadea alimentaria no que se refire ao cumprimento da prohibición de venda a perdas. É o primeiro que se fai en España no conxunto das comunidades autónomas e espero, dende logo, que non sexa o último. Defendendo neste caso o sector cárnico galego de calidade pola vía da demanda de prezos axeitados para os seus produtos; defendendo, en definitiva, a súa viabilidade a medio e longo prazo. Señorías, é un protocolo que se pode firmar en Galicia porque falamos de becerros nados en explotacións gandeiras galegas, sacrificados en instalacións galegas e comercializados nun 60 % no territorio galego. Neste protocolo tamén se asumiu por parte da Xunta de Galicia o compromiso de financiar, xunto coa Indicación Xeográfica Protexida, unha campaña publicitaria de 1,4 millóns de euros só neste ano 2022 para a promoción da carne galega con indicativo de calidade, orientada, fundamentalmente, á Ternera Gallega Suprema. E hoxe quero trasladar aquí que dende a Xunta de Galicia estaremos vixiantes para que se cumpra de xeito estrito o mencionado protocolo por parte dos diferentes elos da cadea de valor. E, neste senso, sorpréndeme claramente tamén que haxa organizacións agrarias que representan os gandeiros que non teñan firmado este protocolo argumentando que se trata dunha posta en escena co ánimo de desmobilizar o sector. Que non se inclúe no contido cuestións clave como o prezo, custos ou os compromisos da industria; ¡como se non souberamos o que se pode recoller ou non recoller de acordo coa legalidade vixente! Tamén me sorprende que haxa partidos políticos que sigan falando de prezos mínimos. Señorías, ¿aínda non entendemos que nos temos que mover nos marcos que determina a legalidade vixente, sinaladamente a normativa da competencia? ¿Non poden por unha vez —sobre todo, señorías do Bloque— apoiar o Goberno galego cando reclama para os nosos gandeiros medidas que mesmo levan vostedes no seu programa electoral? ¿Non poden entender que a posición conxunta de todos os grupos parlamentarios galegos nas medidas que propoñamos —ou que xa se propuxeron— pode dar moita máis forza ás nosas peticións en Madrid? E, por certo, agardo con expectación a ver como xustifican o voto —tantas veces reiterado aquí— en contra da Lei de recuperación da terra agraria de Galicia, coa petición feita a semana pasada pola súa voceira de recuperar 200.000 hectáreas para a plantación de cereais. Son incongruencias derivadas de posicións meramente ideolóxicas que lles impiden apoiar aquilo que saben que é bo para o rural polo feito de que o propoña o Partido Popular. [[Aplausos.]] Ademais da descrición dos feitos que lles veño trasladar, quero aproveitar esta comparecencia para poñer de manifesto o conxunto de medidas que a Xunta de Galicia considera imprescindibles para o noso sector primario e que son competencia dos diferentes niveis das administracións implicadas. Isto é importante, nós temos que traballar en conxunto coas diferentes administracións que teñen competencia neste ámbito; repito: Unión Europea, Ministerio de Agricultura e a propia Consellería de Medio Rural. Varias delas xa están en marcha, outras requiren dun impulso; polo que pediría que nas súas intervencións, señorías do Partido Socialista e do Bloque, sexamos capaces de consensuar cales delas podemos demandar entre todos. E tamén agardo as súas propostas sobre medidas que poidamos incorporar ao catálogo xa proposto pola Consellería. O sector necesita medidas contundentes e inmediatas —non me canso de dicilo— porque máis importante que tomar medidas extraordinarias en situacións extraordinarias é facelo no momento axeitado. Eu vou debullar agora as medidas que propón a Consellería do Medio Rural, ordenadas en 5 bloques. Son medidas que —como dixen xa— se puxeron encima da mesa do Ministerio o pasado 16 de marzo na Conferencia Sectorial extraordinaria que foi pedida por seis comunidades autónomas —unha delas, por suposto, Galicia—. Voume referir, en primeiro lugar, ás medidas para min máis importantes do primeiro bloque de medidas, que é conseguir a suba inmediata dos prezos —sobre todo o sector gandeiro— e o cumprimento da prohibición da venda a perdas. Como dixen antes, o sector gandeiro galego atópase nunha situación de venda a perdas xeneralizada e, polo tanto, estamos incumprindo, como mínimo, dous artigos da Lei da cadea alimentaria: o 9.1.c)e o artigo 12.ter), que prohibe a destrución de valor na cadea. Pero esta petición —a petición de que suban os prezos, a petición de que se cumpra a prohibición de venda a perdas— foi a petición que fixeron tamén os máis de 400.000 habitantes do rural que se manifestaron en Madrid o pasado 20 de marzo. Pedían inmediatez para facer efectivo o cumprimento da Lei da cadea alimentaria no que se refire á prohibición da venda a perdas. O sector gandeiro, señorías, quere feitos, quere que se cumpra a lei e que se pague polos seus produtos o prezo que lles corresponde, que —repito— é custos de produción mais a correspondente marxe de beneficio. As axudas directas son benvidas e son necesarias pero non son a ferramenta para facer cumprir a lei. Tampouco son a solución a medio ou longo prazo que o sector primario precisa ou desexa, e esa foi a petición que se fixo en Madrid. Xa neste eido —como lles dixen antes—, o 18 de febreiro propuxemos ao MAPA, ao Ministerio, que promovera un gran acordo ou memorando de entendemento entre distribución, industria e gandaría do sector lácteo a nivel nacional. Distribución e industria deben habilitar mecanismos para incrementar o prezo actual dos contratos de venda dos produtos gandeiros. E pediamos nese momento unha prima de emerxencia de carácter temporal que garantira a viabilidade e sustentabilidade económica do sector. Dixéronnos en Madrid que non se podía firmar un acordo destas características, pero eu lémbrolles que o pasado 25 de marzo coordinamos a firma dese protocolo para o sector da carne na Indicación Xeográfica Protexida de Ternera Gallega; polo tanto, si se pode firmar, si se pode facer, e é unha cuestión de vontade política. [[Aplausos.]] Con este tipo de protocolos temos que lograr, señorías, mellorar a escasa capacidade negociadora que teñen os operadores deste sector, para acadar o obxectivo de que os prezos comecen a subir e cubrir así o importante incremento dos custos. É totalmente prioritario que o conxunto da cadea alimentaria perciba a necesidade inmediata de subir os prezos dos produtos gandeiros —repito— para garantir a viabilidade e sustentabilidade económica do sector. Cada elo da cadea ten que ser capaz de soster o anterior, cubrir os custos do operador previo e xerar valor; isto é, contar cunha marxe de beneficio que permita a efectiva viabilidade do sector primario. E neste ámbito de subir os prezos e de cumprir a prohibición de venda a perdas tamén lle pedimos ao Ministerio a necesidade de habilitar mecanismos específicos de control que garantan o cumprimento da prohibición da venda a perdas. Nós xa advertimos dende un primeiro momento que non nos podiamos permitir que esta prohibición quedara en papel mollado. Fíxense, a lei transfírenos as competencias de control pero sen cartos ou medios técnicos. E demandámoslle ao Goberno —que é o que tiña ata o de agora as competencias da AICA— que nos dea apoio técnico e financeiro para o exercicio deste control. E co fin de asegurar o cumprimento da prohibición de venda a perdas, pedimos que o Goberno central regule na Lei da cadea alimentaria que unha das probas dos custos de produción sexan, precisamente, os informes que deriven de observatorios da cadea alimentaria, como o que imos constituír en Galicia. Señorías, esta medida é transcendental, non se pode acreditar a situación de venda a perdas contrato a contrato. Temos que utilizar informes emitidos por organismos oficiais autonómicos por rangos de tamaño de explotación. E pedímoslle ao Goberno central que na reforma da Lei da cadea alimentaria, ou nas súas disposicións de desenvolvemento, se recolla claramente que este sexa un medio de proba deses custos de produción. E tamén demandamos neste ámbito que a Conta Láctea —que foi aprobada xa pola Xunta de Galicia— sexa tamén recoñecida como un mecanismo de proba dos custos de produción e lles dea máis efectividade aos nosos gandeiros na negociación do prezo do leite. Por certo, a Conta Láctea é un mecanismo que aquí se ten criticado e, sen embargo, estase a asumir por outras comunidades autónomas como xa é Cantabria e Cataluña. O primeiro bloque de medidas, como lles dixen, son precisamente as destinadas a subir o prezo dos produtos. Nalgunha ideoloxía fálase de prezos xustos, nós falamos de custos de produción mais marxe de beneficio; polo tanto, incidimos claramente na prohibición de venda a perdas. O segundo bloque de medidas son as medidas financeiras para dotar de liquidez o sector gandeiro, porque mentres esperamos por solucións a medio e longo prazo é necesario dar liquidez a todo o noso sector gandeiro. Certamente, as axudas anunciadas no Real decreto lei 6/2022 son un paso a adiante nesta demanda, sinaladamente, para o vacún de leite, con eses 124 millóns de euros, dos que agardamos que ao redor de 60 millóns correspondan aos gandeiros galegos. O que si pedimos é que na negociación dos 194 millóns que están previstos para os sectores afectados pola invasión rusa de Ucraína se dea prioridade clara —e espero que así esteamos todos de acordo— ao vacún de carne. E ademais tense que atender a esas pequenas e medianas explotacións de base territorial, de carácter familiar, que son as defensoras do noso territorio e que son as que caracterizan neste caso a Ternera Gallega Suprema. [[Aplausos.]] Pero ademais das axudas directas habilitamos tamén liñas de liquidez para os nosos agricultores e gandeiros. Como xa foi anunciado no Consello da Xunta, en primeiro lugar, o anticipo da PAC do ano 2022 —que son ata 200 millóns de euros— mediante un convenio coas entidades financeiras nas que ese anticipo se fai sen custos financeiros porque os subvenciona a Xunta de Galicia. Pero tamén a apertura dunha liña de liquidez, con préstamos de ata 30.000 euros, cun importe total de 25 millóns de euros, que vai ter tamén aval da Xunta e que vai ter a subvención dos custos financeiros. Aquí, o 16 de marzo, pedímoslle ao ministro que ampliara tamén a liña de liquidez que ten o organismo público estatal SAECA. E pedímoslle tamén unha moratoria dun ano de duración nas amortizacións de capital dos préstamos vivos a longo prazo dos nosos gandeiros. Aquí requirimos do apoio do Goberno central para que as entidades financeiras o poidan facer sen ter que aprovisionar eses préstamos. O terceiro bloque de medidas ten que ver con evitar o desabastecemento de cereais para a alimentación animal. E aquí Galicia fixo traballos, xunto ―e quérollo agradecer― coa Asociación Galega de Fabricantes de Penso por convencer o Goberno central da importancia de apurar, precisamente, que se permitira a importación de cereais doutros países, como pode ser Arxentina ou os Estados Unidos —aí relaxáronse as exixencias—. Pero pedimos que se afonde nesa posibilidade de ter importacións doutras procedencias diferentes de Ucraína. O cuarto bloque de medidas vai claramente ligado a ampliar as superficies necesarias para a plantación de cereal. Esta tamén foi unha demanda do 16 de marzo que se recolleu no Real decreto lei 6/2022, que, como saben, permite plantar este ano nas superficies de barbeito, nas superficies de interese ecolóxico. Non é que haxa moitas en Galicia pero si no conxunto de España, pois falamos de máis de 600.000 hectáreas. Pero a medio e longo prazo temos que incrementar —sen ningunha dúbida, señorías— a base territorial das nosas explotacións como mecanismo para reducir a súa dependencia do cereal foráneo. E aquí cumprirán un papel fundamental tanto as concentracións parcelarias como os diferentes instrumentos da Lei de recuperación da terra agraria de Galicia. E remato —como lles dicía—, dos cinco bloques de medidas, co quinto bloque, que son medidas para converter ou para recoñecer o que xa é o sector primario nun sector estratéxico da nosa economía. E aquí nós propuxémoslle ao Goberno central, o 16 de marzo, a creación dun grupo de alto nivel entre comunidades autónomas e Goberno central para impulsar medidas, melloras fiscais e laborais verdadeiramente substanciais para o noso sector primario. Basta xa de parches, basta xa de facer axudas pequenas no que se refire ao ámbito fiscal e ao ámbito laboral. E se de verdade consideramos o noso sector primario como un sector estratéxico, como un sector que loita contra o abandono do rural e contra o reto demográfico, necesitamos solucións completas e áxiles. Necesitamos un proxecto de lei que realmente recolla todas esas melloras fiscais e laborais e aposte claramente polo sector primario. [[Aplausos.]] Señorías, estas son as medidas nas que estamos a traballar. Nós fixemos os nosos deberes de presionar na negociación, acadamos o obxectivo de que os sectores máis afectados en Galicia foran respectados nese plan de choque —repito, eses 124 millóns de euros para o sector láteo—, agardamos agora —repito— que se teña en conta ―como, por certo, trasladamos todas as comunidades da cornixa cantábrica e a práctica totalidade das comunidades autónomas― o vacún de carne na repartición dos 194 millóns de euros. E gustaríame tamén reforzar outras tres medidas que estamos desenvolvendo e que consideramos tamén que son moi importantes. En primeiro lugar, como xa lles dixen, o Observatorio da cadea alimentaria galega, que nestes momentos está tramitándose no decreto de estrutura da Consellería do Medio Rural e que ten por obxectivo fundamental ese estudo dos custos de produción que nos permita logo que sexa proba dos custos de produción de cada un dos gandeiros, para poder mellorar a súa posición negociadora. A posta en marcha da Axencia de Información e Control Alimentario de Galicia. Evidentemente, hai unha transferencia desa competencia por parte do Goberno central á Consellería. Nós demandamos medios económicos e tamén medios técnicos, pero, en todo caso, ímola poñer en marcha, como un mecanismo fundamental para comprobar a prohibición da venda a perdas. E no ámbito do sector lácteo, tan importante para o noso rural, a creación do Observatorio Lácteo —se queren chámenlle Mesa do Lácteo—, como organismo no que formalmente se escenifique a relación entre os diferentes elos da cadea de valor. Estas, señorías, son unha primeira batería de medidas en defensa do noso sector gandeiro. Nós non quedamos quietos, pero demandamos que a Unión Europea e o Goberno central cumpran tamén coas súas competencias, e asegúrolles, señorías, que se hai inacción por parte dos demais niveis da administración, a Xunta de Galicia fará todo o que estea na súa man e ámbito de competencia para a defensa dos nosos gandeiros. Falamos dun sector estratéxico da economía galega, que nos alimentou na pandemia e que é un elemento fundamental na loita contra o despoboamento e contra o abandono do territorio rural. Señorías, o sector primario aliméntanos, agora é a nosa quenda de alimentalo. Agora somos nós os que temos que ser capaces de tomar as medidas necesarias na súa defensa, porque, como xa dixen antes, en situacións extraordinarias hai que tomar medidas extraordinarias. É moito máis importante tomalas no momento e da maneira axeitada. Este é o momento de decidir e tomar decisións rápidas pero efectivas, sendo todo o resolutivos que un sector tan esencial como o gandeiro nos exixe. Eu remato xa a miña quenda e quedo pendente das súas intervencións, e sinceramente lles digo que espero atopar nelas o consenso da importancia de poñernos mans á obra para conter a crise que está a sufrir o noso sector gandeiro. Porque repito que nesta situación todos temos que ser conscientes, todos somos responsables e todos, señorías, todos podemos aportar algo. Máis nada polo de agora. Grazas.
Moitas grazas, señor conselleiro. [[Pausa.]] [[Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.]] Agora, en primeiro lugar, antes de darlles paso aos grupos, saudamos os alumnos do ciclo de Informática do IES do Barral de Ponteareas, Pontevedra, que acaban de entrar no hemiciclo. Bos días e grazas por acompañarnos. E seguindo co debate ten agora a palabra, en nome do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia, o señor Seco García.
Moitas grazas, presidente. Tamén quero darlles a benvida a aqueles que veñen escoitarnos hoxe. Quería iniciar transmitindo, en primeiro lugar, o apoio e cariño do noso grupo ás familias, aos amigos e aos compañeiros do traballador falecido na refinería da Coruña a semana pasada, e desexarlle ao outro traballador afectado unha pronta recuperación. Ninguén debera morrer exercendo a súa profesión e nós debemos ser garantes de poñer encima da mesa todas as fórmulas que fagan isto posible. [[Aplausos.]] Señor González Vázquez, no Partido dos Socialistas de Galicia somos conscientes desta grave situación que está a vivir o sector primario, derivado da crise internacional, cuns altos prezos da enerxía e das materias primas, que se converteu en insoportable polos efectos da guerra en Ucraína. E nestes momentos de crise, señor conselleiro, entendemos que todos debemos estar á altura das circunstancias, pero se alguén debe de estar á altura eses son os que nos gobernan, tanto sexa a nivel europeo como a nivel do Goberno central e tamén do Goberno da Xunta de Galicia, que ten as competencias en agricultura e gandaría do noso país. Señor conselleiro, vostedes, que manteñen reunións continuas do Consello Consultivo co Ministerio de Agricultura, poderían dicirlle ao presidente ausente da Xunta de Galicia que Galicia non pode permitirse un presidente a tempo parcial e debera contestar á man tendida que lle lanzamos dende a oposición para pactar medidas conxuntas para paliar os efectos da crise. E nese arrimar o ombro que todos debemos ter como bandeira nesta situación, non o atopo nin a vostede nin ao seu goberno, porque mentres o Goberno do Estado activa medidas para axudar os sectores máis afectados, como vostede ben enumeraba aquí, todos nos preguntamos ¿onde está a Xunta de Galicia e onde está o seu presidente? Un presidente máis preocupado de pasear por Sevilla que de servir aos galegos e ás galegas que o votaron maioritariamente. Eu pensaba que o que amaba a liberdade e por iso quería marchar a vivir a Madrid era Feijóo e cambiar aquela mentira que nos repetiu continuamente de Galicia, Galicia, Galicia, para poñerse ao servizo dos comportamentos pouco éticos da señora Ayuso. Pero vemos como vostede tamén comparte ese amor por Madrid e vai á capital para poñerse ao pé da pancarta dunha reivindicación xusta dos gandeiros galegos, como se vostede dende as súas competencias na Xunta de Galicia non tivese nada que facer por loitar contra esa crise que estamos a vivir. [[Aplausos.]] Toda unha declaración de intencións da Xunta de Galicia, que, en vez de buscar e utilizar o DOG para buscar solucións para o noso sector agrario dende as súas responsabilidades, prefiren aproveitar o seu tempo para ir a Madrid e poñerse detrás dunha pancarta. Vexo como o Goberno de España negocia co resto dos gobernos de Europa para poder articular medidas para aliviar os problemas da crise que estamos a sufrir polos prezos da enerxía e das materias primas. Primeiro, conseguindo que se flexibilice o marco enerxético para tomar máis medidas que abaraten as tarifas moi elevadas que paga a cidadanía dun sistema herdado, por certo, de vostedes, do Partido Popular, e conseguindo que se poñan fondos europeos para axudar os sectores afectados. Vexo como despois o Goberno do Estado activa un fondo millonario de axudas para estes sectores, que xa sabemos que non é a solución a longo prazo, pero agora necesítase. Pero dende o Goberno galego non vexo máis que un conselleiro do Medio Rural detrás dunha pancarta intentando lavar a súa mala conciencia por ser incapaces de que ata o día de hoxe non saíra publicado no DOG nin un só euro propio da Xunta de Galicia para axudar os nosos sectores produtivos. O Goberno do Estado aproba hai poucos días axudas por uns 360 millóns de euros para o sector agrario. Destes, 169 son especificamente para o sector lácteo e 193, para o resto do sector agrario gandeiro, ademais de beneficiarse da redución de 20 céntimos por litro de carburante, que supón un impacto duns 78 millóns de euros para os agricultores. O sector produtor de leite de vaca recibirá uns 124 millóns de euros e Galicia será un dos grandes beneficiados, como vostede dicía, e queda por ver a repartición que se fará deses 193 millóns para os sectores agrarios e gandeiros, 65 procedentes de Europa e complementados con 128 millóns, é dicir, poñendo un 200 % máis polo Estado español. Cómpre agora que a Xunta de Galicia diga e publique canto vai poñer dos seus fondos propios para axudar os sectores agrarios e a onde os vai dedicar, posto que lle escoitamos ao presidente á fuga da Xunta de Galicia dicir, o 24 de marzo, que lle pedía ao Goberno do Estado que puxese o mesmo que poñía a Unión Europea, é dicir, outros 65 millóns, pero poñen 128. E tamén dicía que as comunidades autónomas deberan poñer entre todas o mesmo que o Goberno do Estado, e comprometíase a apoiar os sectores con fondos propios na cantidade que correspondera. Estas son palabras do presidente da Xunta. Señor González Vázquez, ¿cal é a cantidade que vai destinar a Xunta de Galicia en axudas de fondos propios aos nosos sectores agrarios e gandeiros? ¿A que sectores vai destinar estas axudas a súa consellería? Porque, se o Goberno do Estado pon 169 para o sector lácteo e 128 para outros sectores agrarios, estamos á espera de ver que os seus anuncios nos medios saian publicados nalgún boletín oficial e ver cal é o compromiso do Goberno galego coa nosa agricultura e gandaría. Recórdolle que hai sectores como o sector da carne, tanto sexa de vacún, que vén sufrindo unha crise estrutural dende hai moito tempo, agravada pola crise da pandemia, como outros sectores como a carne de polo, de porco ou de coello, que tamén están a sufrir a crise derivada destes prezos da enerxía, que tamén deberan de ser atendidos pola Administración galega. Vostede mesmo dicía estes días aos medios de comunicación que esta crise afecta en maior medida a Galicia. ¿E sabe por que é isto, señor conselleiro? Porque cando un sector ten os cimentos danados, unha crise estrutural derivada da falla absoluta de políticas públicas que guiasen os nosos sectores produtivos durante décadas, cando chega unha tormenta todo o noso sector vénse abaixo. Vostede mesmo dicía, cando anunciaba hai unhas datas que había risco de desaparición do sector gandeiro... por certo, dicíao sen poñer encima da mesa nin unha soa medida do Goberno galego para axudar o sector agrario... Ben, certamente, falaba de dúas. Por un lado, subvencionar os intereses no anticipo das axudas directas da PAC para dar liquidez ás explotacións e, por outro, a apertura de liñas de crédito de ata 20.000 euros para poder atender compras e circulante por parte dos gandeiros avaladas pola Xunta. E dicían que isto era o que podían facer dende as súas competencias. Todo un Goberno galego, con competencias plenas en gandaría, que se mostra como unha simple entidade financeira que o único que pode aportar ao sector gandeiro é avalar préstamos e pagar intereses e adiantos da PAC. Se iso é todo o que ten que aportar nesta crise a Consellería de Medio Rural, é normal que se escondan detrás dunha pancarta criticando o que fai o Goberno do Estado. Pero a realidade di que en Galicia os gandeiros reciben de media 35,9 céntimos de media polo litro de leite, cando en España a media é de 37,1. E estando á cola de todo o Estado, nada disto os fai reflexionar e adoptar medidas para cambiar esta situación. Temos menos do 25 % da superficie agraria útil, a metade que no resto de España e á cola de toda Europa, e agora levamos as mans á cabeza por ter tanta dependencia da importación dos insumos do estranxeiro. Producimos o 40 % do leite de toda España e só aportamos o 11 % da facturación de todo o Estado e o 7 % do emprego. O leite de Galicia marcha nun 48 % sen transformar e o leite que queda na nosa terra utilízase para o envasado como leite líquido, que deixa, como vostedes ben saben, menos valor engadido, e todo isto ante os seus ollos. Pero vén aquí falar dos máis. Se quere falar da lei da cadea, unha lei que tivo que ser modificada polo actual Goberno, derivado dunha lei que aprobara o Partido Popular que non valía absolutamente para nada, unha modificación que as propias organizacións agrarias cualificaron como positivas, pero necesita que a Xunta de Galicia active mecanismos necesarios para facer que se cumpra o establecido na lei. Si, señor conselleiro, vemos como outros gobernos, como o de Castela-A Mancha, pon en marcha o Observatorio de prezos da cadea alimentaria, na que están presentes representantes de todo o sector. Pero mentres en Galicia vostede segue falando dos demais e segue esperando, criticando o Goberno do Estado, e debera de poñerse a traballar. O sector da carne, como vostede ben dicía, leva agonizando dende hai moito tempo. Durante todo o 2021 estivemos presentando iniciativas que a vostede lle entraban por un oído e lle saían polo outro. Todo se reducía á elaboración dun suposto efecto máxico da elaboración dun plan estratéxico que estaban a elaborar. E agora, señor conselleiro, ¿por que se negaron a utilizar o máximo permitido por Europa do PDR para axudar as explotacións de carne? ¿Por que se negaron durante meses a poñer en marcha un observatorio de prezos como lle pediamos? ¿Por que se negaron a impulsar contratos homologados con prezo estipulado e superiores a eses custos, cando sabían que ata o 2021 o prezo que os gandeiros percibían pola carne que producían aumentara tan só un 12 % e, pola contra, ata o 2021 o IPC crecera un 33 % e os custos de produción das explotacións subiran un 38 %? Cando saben, ademais, que estas explotacións non só producen carnes de primeira calidade, senón que son esenciais para loitar contra o abandono do noso rural. Menos mal que hai catro días espertaron do seu sono e entenderon que podían utilizar as súas competencias e se reuniron co sector para asinar un documento que por fin comprometa a todos os axentes do sector da carne de vacún para ter uns prezos xustos, partindo duns custos de produción que vostedes se comprometeron a establecer. Estivemos meses presentando iniciativas, meses observando como votaban unha vez tras outra en contra da creación dun observatorio de prezos e resulta que ao final si que se podían sentar vostedes cos membros do sector para conseguir que se pague por encima dos custos de produción, e vostedes poden poñer mecanismos para establecer ditos custos e sistemas de control para que se cumpran os acordos. E se poden facer isto coa carne, tamén o poden facer co leite, señor conselleiro.
Moitas grazas.
Póñanse a traballar e fagan algo por tomar medidas económicas de apoio ao sectores produtivos, aumenten a base territorial, garantan o cumprimento da lei da cadea e impulsen os nosos produtos de gran calidade para equilibrar a balanza alimentaria...
Remate, por favor.
O noso sector agrario non pode esperar máis, señor conselleiro.
Moitas grazas. [[Pausa.]] [[Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.]] Polo Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, ten a palabra o señor Rivas Cruz.
Señorías, señor conselleiro. Gustaríanos saber cando devolvemos as competencias ao Goberno central, porque, segundo o que vostede manifestou, aquí todo é culpa do Goberno central e vostedes non teñen ningunha competencia. Señor conselleiro, desde o BNG pedímoslle un mínimo de seriedade, un mínimo. Un goberno cun mínimo de decencia, diante dunha situación tan grave como a que se produciu estes case quince días atrás, tería actuado. Como mínimo, tería nomeado un gabinete de crise, e teríase posto a traballar na súa solución. A sensación que tivemos, a cidadanía en xeral e a xente do rural en particular, foi de absoluto abandono á nosa sorte. Cóntolle. O presidente Feixóo, de xira apoteósica por España adiante, Compostela incluída, con bandeiras rojigualdas que non se vían en mans do PP desde que deran en cantar o de Galicia, Galicia, Galicia, e o país en parálise. Vostede, desde Madrid, declara que é necesario que o Ministerio de Agricultura se reúna cos principais representantes da distribución para que se suban os prezos tanto do leite... e as explotacións, sen concentrados para alimentar os seus animais. Pide, logo de varios días de ausencia, á Delegación do Goberno que habilite corredores que escolten camións cargados de alimentación animal, cereais ou de recollida de leite, e o leite, para o pozo do purín. Mentres, o seu secretario xeral carga contra o Goberno central apoiando os transportistas no seu paro e no bloqueo, e o país en colapso. E vai o PP e, rachando drasticamente de estilo, colócase detrás das pancartas e proba de segundas o mel das manifestacións, folgas e algaradas. E os gobernos, uns e outros, desaparecidos, os diferentes sectores afectados negociando entre si, nun supremo esforzo de salvar os mobles neste incendio que todos temiamos. E así os fabricantes de pensos chegaban a acordos cos folguistas para poder seguir fabricando e evitar a morte de parte da nosa gandería, agrilloada e sometida aos insumos do exterior. Gandeiros de Suprema negociaban a dúas bandas nun dos nove matadoiros cercados e trataban de chegaren a acordos para evitar a ruína, o peche e a venda dos animais. Este élle o retrato dunha desesperación. Porque nos ollos dos gandeiros, dos do transporte, nos ollos do rural, o que máis se lles ve élle desespero, tristura e desolación, unha fuxida cara a adiante, cansos de agardar, porque o rural, señor conselleiro, está canso de agardar pola cordura e o sentido común, e os demais que non son rural pois tamén. Pero falemos do rural. Os prezos dos insumos viñan subindo desde primeiros do ano pasado, e nada se fixo, excepto hai apenas un mes, en que decidiron reunir as organizacións agrarias para facer un manifesto ao Goberno central exixindo unha prima de emerxencia de catro céntimos por litro. A carne de vacún baixara a 50 céntimos ―do 20―, e vostedes non se enteraran. E en peor situación que o leite, agardaba o milagre, milagre que non se producía. Milagre de que o Goberno galego tivera a ben mediar e poñer orde no conflito, cansos de ser ninguneados pola industria e, sobre todo, pola distribución. Repasemos: Vegalsa Eroski, Mercadona, Carrefour, Gadis ―é preciso nomealos― son os que lles negan o prezo xusto aos gandeiros, e son os seus amigos, son os que vostedes reciben á parte. Si, si, son os que vostedes reciben á parte e, ¡oh, milagre!, como por arte de maxia, o venres 25 do mes pasado sae a nova de que era asinado un protocolo dun acordo histórico. Disque entre distribución, industrias cárnicas galegas, cadeas de distribución, unha organización agraria e a IXP Ternera Galega —perdón, Gallega, como reza no documento— para a protección das explotacións do vacún. Ternera gallega, razas do país e protocolo en rigoroso español, comezamos ben. Só dúas pérolas para que as señorías que teñan a deferencia de nos escoitar poidan ter unha idea do contido. Primeira pérola, pon textualmente: "Considerando que la actual situación pone en peligro la viabilidad del sector vacuno de carne, haciendo necesario garantizar, de modo excepcional y temporalmente limitada, su sostenibilidad económica". ¡De xeito excepcional e temporalmente!, iso é un grande acordo histórico, ¡vaia, home! Outro: "Las cadenas de distribución con presencia en el territorio de Galicia firmantes de este protocolo asumen el compromiso del cumplimiento del artículo 12 ter) de la Lei de la cadena alimentaria". É dicir, como non nos dá a gana de cumprir non o cumprimos nunca, agora imos facer unha excepción e por un par de mesiños ímolo cumprir. [[Aplausos.]] ¡Home, isto non ten xeito, non ten xeito! De súpeto, señor conselleiro, todo se volveu negociación e veña cartas ao ministro comunista de Sánchez, e os concentrados con contagotas e o leite sen recoller e a xente do rural, con síndrome de derrota. Si, derrotados, desde o 2015 derrotados, derrotados pola ineptitude deste goberno, e do de Rajoy tamén. Aquel acordo lácteo do 2015 que forma parte da derrota foi auspiciado pola ministra Tejerina, ¿ou non? ¿E de quen era ministra? E si, viña xa de atrás, e vai Putin, con ese resabio comunista, vietnamita, palestino, iemení, xudeomasónico, separatista... e invade Ucraína. E alá vai parte da nosa superficie agraria útil, porque lla tiñamos alí, vostede sabe que si. Nós temos fóra do noso territorio 500.000 hectáreas de superficie agraria útil e nós, co 13 % de cultivos. E agora este vello lémbralle, señor conselleiro, aquilo da reforma da PAC do 1992, que reduciu drasticamente o cultivo de cereais, que se pagou por deixar de traballar a terra, que toleou os vellos deste país dicindo ¿e que facemos? Pagan por deixar de traballar, isto... acabouse o mundo. Si, éralle así, aquilo que tanto desconcertou os nosos labregos e labregas, pagar por non traballar, e plantamos piñeiro e eucalipto, seica Europa necesitaba celulosa e papel para limpar sabe Deus que. E xa ve, aí comezou a sangría do noso rural: abandono de produción, despoboamento, tristeza, eucaliptización e a nova moda dos eólicos, esa ameaza ao territorio e á xente. Suárez Canal e a súa equipa avisaron e comezaron o tratamento: Mesa do Leite, observatorios, contratos homologados, ¿a que lle soa? E a Lei do banco de terras, ¿a que lle soa? E chegaron vostedes, no 2009, e, nun acto de vandalismo político ―¡ vandalismo político!―, acanizaron todo. ¿Sabe o que é acanizar, verdade? Táboa rasa. E sumíronse nunha profunda meditación transcendental que durou trece anos, estando agora nun lapsus de despreguizamento para mudar de postura meditativa e seguir nela. Porque, ¿por que permite o seu goberno que leite e carne sexan utilizados pola distribución como produto reclamo e que nese labor de esganar a produción esas empresas, eses lobbies de alimentación, extorsionen, extorsionen mafiosamente e se fagan con todo dominando o mercado coas marcas brancas? [[Aplausos.]] E tanto PSOE coma PP, os dous partidos maioritarios no Estado, disimulando coa lei da cadea alimentaria. Porque esta última reforma foi case un disimulo, soamente ten un avanciño no 12 ter. Si, si, ¿e o 9c).1, que? E vostedes votaron en contra da reforma que presentou o BNG. Si, si, si. Repítollo, artigo 9, letra c)apartado 1, emenda do BNG: "Lo contenido en el apartado anterior no supondrá en ningún caso la exigencia para que cada una de las explotaciones demuestren por sí mismas sus costes de producción —ese é o primeiro cacho— permitiéndoseles utilizar para determinarlos, además de las fuentes del Ministerio de Agricultura, como son el Ecrea, el Rengrati y los estudios publicados por…". Vostedes votaron en contra, votaron en contra da última reforma, non o neguen, e iso non o poderán apartar do seu curriculum vitae político na vida, ¡na vida! Iso si, a xente non o sabe porque os seus medios de difusión, que son case todos, ocultan estas cousas, que son vitais, son vitais. Vostedes, os deputados destes dous partidos, oriúndos de Galicia seica, non consideraron estratéxicos os sectores produtivos do noso rural. Son de cidade , ¿y no practican el senderismo, ouh? E agora cóntenos milongas, as que vostede queira, porque este é o miolo da cuestión agrogandeira: un prezo aceptable polos produtos primarios, unha prohibición de facto de venda a perdas, de facto, perseguir o produto reclamo da distribución á conta do produtor, creación de mecanismos que permitan establecer custos de produción de xeito obxectivo como referencia para os contratos. Este é o quid da cuestión. Xa non lles acordan os 80 e os 90 do século pasado, memoria fráxil interesada. Porque daquela, señor conselleiro, os nenos do rural habíaos, xogaban a ser gandeiros e gandeiras, a manexar maquinaria, a ensilar, a facer queixos, a botar as patacas, a anovar pradería... ¿Sabe por que? Porque o leite valía cartos, porque o produto agrario valía cartos e a xente medraba, vivía, e a xente ¿sabe que? A vida sorríalle a pesar do duro traballo e prometía un futuro de dignidade. Esa é a palabra máxica, futuro, e esa é a palabra que temos que conxugar vostedes, nós e o Partido Socialista, pero conxugala debidamente. Porque continuar arrastrando esta situación é suicida para o noso sector, para o noso sector primario e para todo o país. Vexamos por que. Galicia importa —como vostede ben dixo, datos de 2017― 3 millóns de toneladas de insumos para alimento da súa cabana gandeira, o que equivale e 500.000 hectáreas de cultivo. Se o trigo brando que produce Galicia hoxe se destinara todo a alimentación humana teriamos escasamente para un mes. Isto é unha barbaridade, é unha barbaridade. Se destinaramos todo o trigo que se cultiva en Galicia nun ano teriamos para alimentar a nosa poboación un mes. Esta é a nosa realidade. ¿Entende o que lle queremos dicir? Non hai outra volta. Agora fálenos do que queira, das bondades da nosa carne, do noso leite, dos nosos agricultores, dos nosos empresarios, fálenos do que queira, porque este sector, o seu futuro, a estabilidade, deberan estar asentados sobre unha sólida produción agraria de cereais, como para non estar ameazando a bancarrota de cada dúas por tres, cando o vento cambia de aire. Deberan dinamizar a agricultura e a economía estimulando unha industria de transformación alimentaria propia que propiciase un comercio tanto interior como exterior a xeito. Chámase, ¿sabe que?, soberanía alimentaria. ¿Sabe de que? Agora admiten a palabra, antes... "son estes, os independentistas [[Aplausos.]] , son os catastrofistas". Non, non, somos os realistas. E, ademais, dígolle unha cousa: somos os que os van pasar a vostedes á oposición, polo que vexo que vostede dixo agora aquí, xa están facendo exercicio. Estanse exercitando para cando pasen á oposición prontamente, porque é que se non este país non ten outra saída. Imos ver, ¿que lle custaría poñer a punto o regadío do Val de Lemos para recuperar a súa produción cerealista? ¿E os outros mares de pan? Aqueles mares de pan de antano. ¿Que custaría recuperar esas terras e outras e outras e outras que están en abandono ou infrautilizadas. ¿Que custaría diversificar a actividade agrogandeira...
Remate, por favor.
...e non xogalo todo a unha ou dúas cartas? A invasión de Ucraína deixa ao descuberto ese ridículo 13 % de superficie propia cultivada, e que se asenta toda nunha produción de alimentos que se tambalea a cada golpe de vento. É o segundo aviso no prazo de dous anos. Perfeccionemos a lei de recuperación da terra agraria e mobilicemos terra. Iso é o que vostedes truncaron no 2009, non o esquezan, non o esquezan,... a lei do banco de terras albiscou o problema e empezaba a darlle solución, e isto non se soluciona nun ano nin en dous, necesita ciclos longos para facelo ben, e vostedes non están dispostos, por iso nós votamos en contra. Por iso nós votamos en contra, non confiamos en quen muda de palabra e de chaqueta en pouco tempo, non confiamos en quen entra como un elefante na cacharrería e logo quere pegar con Loctite os cacharros destruídos. Non, nós non comungamos con rodas de muíño, señor conselleiro. Moitas grazas, señor presidente.
Grazas, señor Rivas. [[Pausa.]] [[Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.]] Grupo Parlamentario Popular, señora Candia.
Moitas grazas, presidente. Moi bo día, señorías. Señor Rivas, o que o Bloque Nacionalista Galego non vai poder borrar do seu currículo político é votar a favor de apoiar a Pedro Sánchez, [[Risos.]] o peor presidente que tivo e terá este país. [[Aplausos.]] E, por suposto e falando de leccións de decencia, ao mellor a primeira lección de decencia que debería de facer, despois de escoitalo, é precisamente retirarlle o apoio e retirarlle cada referendo e cada acto de apoio que ten con ese partido cando goberna en todas as institucións, da que é absolutamente cooperador necesario. [[Aplausos.]] [[Murmurios.]] Mire, señor Seco, ata o de agora, a día de hoxe, deste Parlamento só está ausente o señor Francisco Rivera, a quen este grupo lle desexa os mellores éxitos persoais e que teña moita sorte. ¡Un respecto, por favor, un respecto á actividade interna dos partidos! [[Murmurios.]] E un respecto a un presidente que segue traballando máis ca nunca... [[Murmurios.]] —eu non sei por que están tan nerviosos— [[Risos.]] [[Murmurios.]] porque é indubidable que...
Silencio.
...probablemente non me vaian prestar moita atención. [[Murmurios.]] E créanme que, para entender as medidas que vai poñer en marcha e que está poñendo en marcha a Consellería de Medio Rural para o sector primario, que era o obxecto desta comparecencia, primeiro teñen que atender para despois entender. [[Aplausos.]] E, se non o fan, indubidablemente non van chegar a ningún acordo. [[Aplausos.]] Ben, parece que están moito máis preocupados do que ocorre fóra desta casa, [[Murmurios.]] e iso fainos absolutamente irresponsables, porque non é para o que foron elixidos, por suposto, [[Murmurios.]] neste momento na oposición —señor Rivas, na oposición— e sempre antepoñendo o que hoxe nos trae hoxe aquí, que é analizar un sector vital na nosa comunidade autónoma. Un sector vital no noso país e que conta, por suposto, cun traballo serio e responsable, que este grupo defende, da Consellería de Medio Rural. E compareceu hoxe, señor conselleiro, para informar, e eu quero agradecerllo, porque o que máis demandan neste momento os nosos agricultores e gandeiros non son eses ataques despiadados e infundados da oposición, senón realmente as medidas que lles van afectar directamente á súa economía. E teño que dicilo —díxoo vostede aquí e eu reitéroo—: o Goberno non está á altura das circunstancias, atrasou deliberadamente un acordo entre os transportistas, fundamentalmente os pequenos transportistas, aínda que puidera poñer en perigo danos irreparables para o noso sector primario; fallando no fondo e fallando nas formas. E eu teño que recoñecer e agradecer hoxe aquí que o Goberno da Xunta de Galicia estivo moi presente, moi liderado por vostede, pola Consellería de Medio Rural; tamén por outras consellerías, que estiveron dunha maneira discreta, dunha maneira responsable, sen demagoxias, tratando a todos por igual. Porque hai quen, se levantaran cabeza moitos socialistas, cando escoitaba dicir a algún ministro que "con algúns non me sento porque son pequenos e non son representativos", fallando no fondo e fallando nas formas. E eu dígollo hoxe aquí porque é fácil de demostrar que o Goberno galego estivo á altura das circunstancias. Agradézolle esa dispoñibilidade. Agradézolle ese traballo. E agradézolle ademais que fale do realmente importante. Dixo sempre que a clave está en que se cumpra a Lei da cadea de valor. E falou de medidas, ¿escoitaron vostedes tanto polo voceiro do Bloque Nacionalista Galego como do Partido Socialista algunha medida concreta que puidera aportar algún valor engadido nese paquete que dixo o señor conselleiro? ¿Escoitaron vostedes algunha proposta en positivo? Seguen vostedes moito máis preocupados de desgastar o Goberno galego, de desgastar o señor Feijóo que de serlles útiles aos galegos, e por esa vía van mal, señorías, [[Aplausos.]] ¡van moi mal! [[Aplausos.]] Vostede sempre dixo que a clave do éxito en todo na vida, pero especialmente na acción política, é a planificación. Dio e demóstrao. E eu tamén teño que recoñecer hoxe aquí, porque falo con moitos gandeiros —como seguro falarán vostedes— e cada vez máis escóitase que non se poden firmar contratos por debaixo de 40 céntimos. E cando vencen eses contratos eu teño o interese en facer seguimento das capacidades negociadoras, e os propios veciños e veciñas vanme trasladando o prezo que conseguen en cada contrato. E iso empeza a ser unha realidade e é digno e de xustiza recoñecelo. Por primeira vez estase a falar, a interiorizar por todas as partes da cadea, de que efectivamente non se poden asinar contratos a perdas; iso é un traballo de todos, unha responsabilidade de todos. E demonizando ou territorializando os problemas do sector primario en Galicia, pensando que así lle fan un desgaste a Feijóo, estanse equivocando, e dígolles o porqué. Neste primeiro trimestre deste ano vimos moitos agricultores e gandeiros que saíron á rúa. E eu xa sei que vostedes, que están sempre empeñados en dar carnés de bos e malos galegos, pois agora tamén os dan de bos e malos manifestantes. [[Risos.]] E se os gandeiros saen á rúa e reclaman en Estremadura —¿saben quen a goberna, verdade?—, en Asturias —¿saben quen a goberna?—, en Navarra saen á rúa dicindo "a situación é insostible". Non é un problema galego, señor Rivas, [[Murmurios.]] ten que analizar a situación en análise económica máis alá de Pedrafita. Porque, indubidablemente, estamos nun escenario europeo, nun mercado global, e ten que recoñecer e analizar con rigor. Olvídese de "canto peor mellor", esquézase diso, é equivocado, máxime nun momento de crise económica que estamos vivindo neste momento. Isto son realidades (A señora deputada amosa fotos á Cámara.. Equivócanse dicindo que esta xente pertence a un movemento de ultradereita, porque esa é outra, todo o mundo que agora contradí o Goberno etiquétano de ultradereita. ¡Pero é absolutamente inexplicable! Pero se hai alguén que pacte con ultras, que pacte proxectos políticos de dubidoso apoio son vostedes, [[Murmurios.]] ¡son vostedes! [[Murmurios.]] O resto son apolíticos. [[Murmurios.]] É unha manifestación de moitos gandeiros... [[Risos.]] pero ¿por que se rin? ¿A vostedes parécelles que un agricultor que se custea a súa viaxe a Madrid a protestar porque se está arruinando...?, ¿vostedes cren que é un tema de riso? Pois non é un tema de riso, señor Rivas. É verdade que vostede o conta no seu debate político coma se fora unha película de vaqueiros, os bos e os malos, e así ridiculiza ata a situación peor que están a vivir as economías familiares. Non son os grandes, señor Rivas, son agricultores con nomes e apelidos que con moito esforzo van dicir a súa verdade a Madrid diante do Ministerio. [[Aplausos.]] ¡Un respecto! [[Aplausos.]] Vostede deu medidas concretas: que se necesita unha subida inmediata de prezos. Explicou, e agradézollo moito, porque lle recordo que todo o sector está moi expectante de que se cumpra ese protocolo, que o felicito, ¿por que ridiculizan que se senten a negociar todos e que por primeira vez cheguen a un acordo desa envergadura? Pero ¿por que os ridiculizan?, se ademais vostedes levábano pedindo un montón de tempo. [[Murmurios.]] E cando se dan conta e sucede, ¿parécelles mal?; [[Aplausos.]] é dicir, falo porque aras, falo porque non aras. [[Aplausos.]] [[Murmurios.]] [[O señor Rivas Cruz pronuncia palabras que non se perciben.]] Eh, ¡non me grite! [[Aplausos.]] ¡Non me grite! [[Aplausos.]] Que vostede está moi nervioso e xa lle dixen que iso é malo para a súa saúde.
¡Señor Rivas! Por favor, silencio, un momento. [[O señor Rivas Cruz pronuncia palabras que non se perciben.]] Señor Rivas, ela encaixou aí moi llanamente. [[O señor Rivas Cruz pronuncia palabras que non se perciben.]] A vostede tamén lle toca encaixar agora. [[Risos.]] É que, xa sabe, que isto vai e ben. Xa sabe.
Encaixei e escoiteino con moito respecto.
Con moito respecto, por certo. Si.
Un segundo bloque de medidas financeiras para aportar liquidez. Un terceiro bloque para evitar o desabastecemento. Un cuarto bloque para permitir ampliar a superficie destinada á plantación de cereal. E permítanme que aquí faga unha reflexión, porque é que lle hai que ter moitísimo valor para vir poñer deberes e saír a súa voceira nunha rolda de prensa como se acabara de descubrir América para pedir exactamente o mesmo que votou en contra cando votamos a Lei de recuperación agraria. [[Aplausos.]] ¡E fala o señor Rivas de que hai que ter decencia! [[Aplausos.]] A principal decencia é a coherencia, que se demostra andando. E un último paquete de medidas para converter o sector primario nun sector estratéxico da nosa economía. Sen dúbida, probablemente fose a decisión máis importante a longo prazo. Eu neste primeiro turno só lle podo dicir, señor conselleiro, que siga traballando nesa dirección, que siga explicando —que creo que, indubidablemente, é a obriga do Goberno— pero ademais neste caso é unha auténtica necesidade que a xente coñeza o arduo traballo que están facendo con responsabilidade. E intentando non caer nas provocacións da oposición: máis demagoga, menos fundamentada e —o peor de todo— que ten, dende logo —dende o meu punto de vista e despois de escoitalo—, moi pouco interese en que esas medidas vaian ben e acerten. E iso é moi grave porque esas medidas non son para o Partido Popular nin para o Goberno galego, son para os gandeiros e gandeiras da nosa comunidade que tanto as necesitan. Nada máis neste primeiro turno. Moitas grazas.
Grazas, señora Candia. [[Aplausos.]] [[Pausa.]] [[Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.]] Réplica. Conselleiro do Medio Rural.
Moitas grazas, señor presidente. Bueno, xa o dixo tamén a voceira do Partido Popular: 12-0-0. Doce medidas concretas sinaladas aquí, debulladas polo conselleiro do Medio Rural, da Consellería por suposto, e que teñen que ver co Goberno central, coa Unión Europea pero tamén coa competencia da Xunta de Galicia. Propostas do Partido Socialista, cero. Propostas do Bloque, cero. Bueno, hoxe trouxo cero, pero xa falan das 200.000 hectáreas que van plantar de cereais; e, non o perdan, compra pública de penso. Esa é a solución do Bloque para a gandaría galega. Por certo, señor Rivas, recórdolle que cando aprobaron a Lei do Banco de Terras, na memoria levaban 100.000 hectáreas ao ano de mobilización de terra. ¿Xa saben a cantas chegaron, non?, sobráronlles tres ceros, non chegaron nin a mil, pero bueno..., [[Aplausos.]] hai que estar sempre escoitando o mesmo. [[Aplausos.]] Nós seguimos a traballar, que é do que se trata, a prol dos nosos agricultores e gandeiros. Preguntaba o señor Seco onde estaba a Xunta de Galicia. E digo eu: ¡home!, eu poderei ir a unha manifestación, ¿non?; xa sei que non son do Bloque nin do Partido Socialista, pero poderemos ir á manifestación, sobre todo cando nesa manifestación están case 400.000 habitantes do rural. Por certo, señora Candia, si dicía o voceiro do Bloque que se votan ao PP non son bos manifestantes; iso escoiteino antes, que o dixo antes, polo tanto, bueno..., haberá que medir. Nós, pola contra, dicimos que onte —que había xente aquí manifestándose— respectamos totalmente as súas demandas, ¡só faltaría!, non estamos atendendo a quen votan os que se manifestan. Estaba en Madrid, por suposto, naquel momento apoiando —como digo— os gandeiros; por certo, con partidos e representantes de todas as ideoloxías políticas. Igual se botou de menos algún representante máis do ámbito político galego. Pero tamén estaba —como estivo o resto das consellerías da Xunta de Galicia— cos gandeiros, coas industrias alimentarias, cos matadoiros... tratando de evitar o colapso do sector primario galego, mentres a ministra de Transportes atrasaba as reunións cos transportistas poñendo en perigo precisamente todas estas cuestións. Eu traio aquí, simplemente, as manifestacións que fixo o conselleiro delegado do primeiro comprador de leite galego —Lactalis, neste caso—, que agradeceu claramente a disposición 24 horas ao día que tiña a Xunta para evitar o colapso que podía ser que non recollera o leite a 1.300 gandeiros. E tamén estaba, por suposto —e se lle parece mal, síntoo— loitando en Madrid para que viñera a maior cantidade posible de cartos ao sector primario galego. Porque, miren unha cousa —e pregunto—, ¿Madrid non representa tamén a Galicia? Se hai medidas que se teñen que tomar en Europa, como é a activación da reserva de emerxencia, teremos que procurar dende Galicia traer a maior cantidade de cartos posibles para aquí —digo eu—. Ou, señor Rivas, ¿é malo se veñen os cartos de Madrid? ¿Que lles dicimos?, ¿que non? Entón, nós o que fixemos foi —e díxoo a señora Candia e paréceme que todos deberiamos entender que esta é unha estratexia froito da planificación e que ten que ver coa negociación a prol dos nosos sectores—, aquí xa se escoitou en Galicia que non se pode comprar leite por debaixo dos 40 céntimos, porque fixemos moito ruído co Informe de custos de produción, no que acreditamos que por debaixo deses 40 céntimos se estaban perdendo cartos. Pregunto eu: ¿iso é malo para os gandeiros na negociación que teñen que facer de pechar os contratos? Seguro que non. ¿É malo na negociación de Galicia, que é o 40 % de todo o leite de España, na negociación perante o Ministerio? ¿Ou como cren que veñen eses 124 millóns de euros para o sector lácteo? E ademais téñolle que dicir ―e agradezo, dende logo, a postura, a sensibilidade que tivo o Ministerio―, teño que dicir que está pensando nas gandarías da cornixa cantábrica, fundamentalmente Galicia, Asturias e Cantabria; pero, evidentemente e de xeito fundamental, Galicia, porque temos moitísimo peso. Practicamente a metade, señorías, practicamente a metade dos 124 millóns de euros veñen para Galicia. ¡Home!, algo tería que ver a Consellería do Medio Rural na negociación tamén, digo eu. Non fai falta que nos boten moitos méritos, pero dígolle que algo tivemos que ver. Acreditamos que quen peor estaban non eran as grandes ganderías, senón as ganderías pequenas e medianas de base territorial, de carácter familiar, e que ademais son neste caso claramente as da cornixa cantábrica. E buscamos sempre esa alianza coa cornixa cantábrica porque penso que nos interesa moito. Polo tanto, eu simplemente quero trasladar que, dende o principio, saímos antes que os demais, porque advertiamos o que se nos viña encima, e o 18 de febreiro xa saímos, efectivamente. Non penso, señor Rivas, que sexa malo reunirse coas organizacións agrarias, as que queiran vir, coas asociacións, as que queiran tamén vir, e, por suposto, coas cooperativas galegas. Aí advertimos xa en febreiro a que se nos viña encima. Advertimos dunha situación de venda a perda xeneralizada e procuramos na negociación con Madrid que viñeran a maior cantidade de cartos para Galicia. Imos seguir procurándoo porque, desde logo, a nós o que nos importa é que sexan cartos de curso legal e, por suposto, que axuden aos nosos agricultores e gandeiros. Polo tanto, aí penso que —repito—, no que atinxe ás axudas directas, os 124 millóns de euros, dos que practicamente 60 van vir para Galicia, son moi ben recibidos. E nesta negociación que se vai abrir esta semana nós o único que lle pedimos ao ministro, logo de agradecer eses 124 millóns, o que lle pedimos foi axilidade na concesión das axudas na repartición dos 194 millóns. E aí claramente tamén llo digo, e aquí informo á Cámara, que todas as comunidades autónomas, sen excepción, apoiaron —outros sectores tamén— o vacún de carne. Polo tanto, nós pedímoslle ao Ministerio que eses 194 millóns nunha parte importante vaian ao vacún de carne e aquí se teñan en conta de xeito especial as gandarías de base territorial, de carácter familiar, e que ademais teñen indicativo de calidade. Estamos falando de Ternera Gallega Suprema, que é a que está pasando maiores dificultades nestes momentos e necesita un apoio moi forte de axudas directas. E se os cartos que veñan de Madrid non foran suficientes para dar ese apoio, estará a Xunta de Galicia, por suposto, cubrindo o que sexa necesario. Pero entendan que neste momento da negociación é conveniente que tratemos de acadar a maior cantidade posible de cartos para Galicia, para o noso sector de vacún de carne, como fixemos co vacún de leite. Señor Seco, saíron os datos de febreiro, estamos xa en 36,6. Eu penso que hai que ter en conta, máis alá das cifras, que estamos falando dun incremento case do 13 % do prezo do leite respecto do ano pasado. Hai unha sensibilidade da cadea. Isto é clarísimo, hai unha sensibilidade de que ten que subir o prezo. Hai unha sensibilidade de que non se pode estar permanentemente vendendo por debaixo dos custos de produción. E esa sensibilidade foi a que fixo que se firmara o protocolo do sector da carne. Foi unha sensibilidade na que tiveron moito que ver tamén organizacións agrarias e o traballo das asociacións dos propios gandeiros, que fixo que a distribución e a industria foran os que nos trasladaran tamén a necesidade de firmar ese protocolo do cumprimento da venda a perdas. E eu, como coordinador dese protocolo, como coordinadora a Consellería de Medio Rural, o que advirto claramente é que imos estar vixilantes para o seu cumprimento. Polo tanto, penso que é unha boa nova e todos nos deberiamos de alegrar aquí de que esteamos ante xente que, con esa responsabilidade, está apostando precisamente por cumprir a prohibición de venda a perdas, ao evitar que se destrúa valor na cadea. Porque eles ao final saben perfectamente que se non hai carne ou non hai leite, non hai sector e para eles, desde logo, non hai a capacidade de negocio. E, polo tanto, eu diríalle, señor Rivas, e entendo que lle custe, pero pensen algunha vez que Vegalsa, Gadisa, Froiz, aos que eu lles agradezo claramente o esforzo que están facendo no incremento dos prezos dos operadores primarios, máis que o demo son o cliente. É conveniente tratar de convencelos de que suban os prezos, pero se deixan de comprar deixamos de ter cliente e estar sempre demonizando a industria da distribución... Dígollo con toda franqueza, hai que traballar para que compren e paguen máis polos produtos, pero non pretender que deixen de comprar porque entón si que nos meten nun lío a todos. Por certo, señor Rivas, foi en galego tamén o protocolo. Se vostede quere a copia en galego pásolla tamén, pero como había cadeas de distribución que eran de ámbito castelán ou nacional, fixémolo bilingüe. Non sei se... vostede seguro que non atendeu ao discurso do presidente da Xunta de Galicia, pero xa dixo que en Galicia tiñamos bilingüismo cordial. Entón, penso con claridade que podemos facelo en castelán e tamén en galego. Pero como o señor Rivas leu o protocolo imos facer algunha matización a ese protocolo. Porque parece ser que os sindicatos afíns ao Bloque non quixeron firmar porque o acordo excepcional é temporal. E digo eu, señor Rivas, ¿vostede leu os informes da Comisión Nacional de Mercados e da Competencia?, ¿vostede non sabe que a clave de todos estes protocolos é que nolo acepten nas normas de competencia? ¿Vostede non sabe que, se non poñemos..., se non somos moi rigorosos no que estamos escribindo, imos ter un informe negativo? Por certo, ese protocolo foi remitido á Comisión Galega da Competencia e estamos pendentes de que emita ese informe. Nós pensamos que vai ser favorable, logo someterase á Comisión Nacional do Mercado da Competencia. Pero pediríalle, neste sentido, que crea que é unha cuestión técnica. Igual que ao señor Seco, cando nos falou aquí e presumiu do observatorio de Castela-A Mancha. Di con agentes del sector. Señor Seco, dígolle o mesmo que lle digo ao señor Rivas, que a Comisión Nacional do Mercado da Competencia exixe que os informes procedan de organismos públicos sen absolutamente ningunha participación dos axentes do sector. Polo tanto, estoulle dicindo que ou cambian as regras en Castela-A Mancha ou os seus informes non van servir para o obxectivo fundamental que é que sexan proba dos custos de produción. E este tema está moi traballado pola Xunta de Galicia e polo País Vasco tamén. Nestes momentos temos en marcha o Observatorio galego da cadea alimentaria, e estamos traballando co País Vasco para darlle todas esas condicións que permitan que os seus informes sexan os que acrediten os custos de produción. Fíxense que esta é unha cuestión realmente importante e onde temiamos que a Lei da cadea alimentaria quedara en papel mollado. Porque é dificilísimo —e vano entender todos— probar os custos de produción contrato a contrato. E que ademais metemos nun lío aos gandeiros se temos que ir contrato a contrato. Polo tanto, ¿que é o que defendemos nós dende Galicia? Defendemos claramente que os informes que saian de observatorios públicos, neste caso o galego, sirvan para acreditar os custos de produción. E aí necesitamos o apoio do Ministerio, porque o Ministerio di que os custos de produción se proban por calquera medio de proba válido en dereito. Nós dicímoslle que sexan eses informes. ¿Por que non se recollen? Temos esa desconfianza de por que non se recollen. De todas as formas, tamén lles traslado que na última reunión co secretario de Estado e co ministro si que nos dixeron que presentaramos as nosas propostas ao respecto. Falaba o señor Rivas de que pesaría no noso capital político non ter votado a favor das emendas do Bloque, porque só son boas as do Bloque. Pero vostede non dixo aquí na Cámara que tamén houbo emendas presentadas polo Partido Popular, e que precisamente como non se aprobaron e que por iso non votamos a favor na última tramitación. Que si nos abstivemos na tramitación na que puxo a prohibición da venda a perdas, pero abstivémonos porque dixemos que estamos expectantes para ver se realmente garanten o cumprimento desta prohibición da venda a perdas. E, efectivamente, nós propuxemos emendas no Senado ao artigo 9.1 c e ao artigo 12 ter. E en ambos os casos o que lle pediamos...., diciamos que no caso das explotacións agrarias os factores obxectivos que sexan imparciais fixados con independencia das partes e que ten como referencia datos de consulta pública, é dicir, a proba dos custos de produción, diciamos: Estos serán —está en castelán porque o presentamos no Senado— tales como los datos relativos a los costes efectivos de las explotaciones publicadas por el Ministerio de Agricultura, Pesca y Alimentación. O los estudios de costes que, en su caso, publiquen las consejerías de los gobiernos autonómicos con competencias en materia agraria. Botamos de menos que vostede non apoiara tampouco esta emenda. E no caso do 12 ter tamén dixemos o mesmo: que foran medio de proba dos custos de produción tanto os estudos do Observatorio galego como, no seu caso, por exemplo, tamén a Conta Láctea, que, como sabe, é o mecanismo que de xeito gratuíto puxemos á disposición de todos os gandeiros do sector lácteo. Polo tanto, eu xa digo que ao mellor aquí peco de pouco político, pero eu estou facendo o traballo que penso que teño que facer en defensa dos nosos agricultores e gandeiros. Dende o primeiro momento, como lle dixen, señor Rivas, planificación. Se a vostedes non lles parece ben que fagamos estratexias que, ademais, se están levando a cabo e se están cumprindo as súas medidas, pois ben, alá vostedes. Supoño que despois virán coa Arcadia feliz do señor Suárez Canal e que todo se resolveu en cinco minutos sen necesidade ningunha de planificación. Nós si apostamos por esa planificación. E despois temos unha estratexia. A estratexia foi, en primeiro lugar, acadar o obxectivo fundamental de que aquelas medidas que dependeran da Unión Europea ou que dependeran do Goberno central, efectivamente, foran implantadas. Eu cito, por exemplo, a proposta de que se puidera plantar en barbeito, se puideran plantar superficies de interese ecolóxico, que xa lle digo tamén que non é unha cuestión que afecte demasiado a Galicia, pero si no conxunto de España vai supoñer 600.000 hectáreas de máis plantación. Aí claramente necesitabamos que nolo permitira a Unión Europea, pedímosllo ao ministro, o ministro trasladouno á Unión Europea e así se acadou. Outro dos obxectivos que pediamos eran axudas directas, nas que comprometemos o esforzo que sexa necesario pola Consellería do Medio Rural, pola Xunta de Galicia, e tamén estabamos expectantes para ver que era o que podía vir da Unión Europea a través da reserva de emerxencia, que son eses 65 millóns de euros, e ademais houbo un esforzo adicional, que aquí recoñecemos, do Ministerio no que se refire ao sector lácteo. Pero tamén lle teño que dicir que aí houbo unha axuda importante deste que lle fala, que é o conselleiro do Medio Rural, que representa o 40 % do vacún de leite de toda España. Seguiremos traballando, dende logo, seguiremos planificando, seguiremos pensando coa anticipación suficiente a prol do noso sector primario. Máis nada polo de agora.
Grazas, conselleiro. [[Pausa.]] [[Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.]] Rolda especial de aclaracións, señor Martín Seco.
Moitas grazas, presidente. Señora Candia, eu non me meto nin quero meterme nas cuestións internas do Partido Popular. É máis, felicítoos a todos vostedes, aos premiados dentro do seu congreso, e con responsabilidade deséxolles o mellor e que isto traia consigo algo bo para o Partido Popular. Pero eu estaba falando do Goberno, do Goberno. O señor Feijóo, en vez de estar hoxe aquí, está no Comité Ejecutivo do Partido Popular. O mércores creo que está non sei onde, o xoves está co rei e debera de estar aquí. Nun momento de crise debera de estar aquí atendendo o noso país, [[Aplausos.]] que é o que lle debera de importar, é o que lles prometeu aos galegos cando dicía aquilo de Galicia, Galicia, Galicia. Dicíalles que o seu compromiso era con Galicia, e resulta que non era con Galicia. Por cuarta vez, ¿non?, vaise para Madrid, en vez de... deixa abandonados os galegos e vaise para Madrid incumprindo o que dixo. E vostedes... que os acusan de pactar con ultras. Eu estou en desacordo. En Galicia o Partido Popular non pacta con ultras, téñenos dentro. Téñenos dentro e, polo tanto, pasa o que pasa. Dicía que non expuxemos aquí ningunha medida. Eu non escoitei o conselleiro, dentro desas supostas doce medidas que di que plantexou, nin unha soa que sexa do Goberno galego. Fala do que vai facer Europa, do que vai facer o Goberno do Estado, pero medida, nin unha soa, do Goberno galego para actuar contra a crise, nin unha soa. Por certo, señora Candia, vostede cero tamén. O Partido Popular e a súa voceira critican os máis que non presentamos ningunha medida aquí, e vostedes cero, nin unha soa. Resulta que vostede sae a defenderse da súa presenza na manifestación de Madrid. Mire, eu entendo que os membros do Partido Popular estiveran na manifestación de Madrid, é máis, teñen todo o dereito do mundo a estar en calquera tipo de manifestación, como calquera outro partido. Evidentemente, non lle imos sacar nós esa posibilidade. Pero vostede é o conselleiro de Medio Rural, ¿que se manifestaba, contra si mesmo, señor conselleiro? Porque, claro que o Goberno do Estado terá as súas competencias, pero vostede tamén, e os gandeiros tamén lle piden a vostede solucións. ¿Que se estaba manifestando, contra si mesmo? Porque esa é a falacia do Partido Popular. Igual que dicir que resulta que agora vostedes foron os que garantían a saída de leite das explotacións e a entrada de insumos. Vostede, que ía cun chaleco amarelo e lle permitía a saída e a entrada. ¿Eran vostedes? ¿Teñen as competencias en seguridade no Estado? Por favor, señor conselleiro, de verdade que é un chiste sempre escoitar o mesmo, como apropiándose das cuestións que fan outros e non asumindo absolutamente nunca as competencias que teñen vostedes. Pero, miren, catro pinceladas se queren tomar medidas tamén a maiores do que se está a facer por parte de Europa e do Goberno do Estado. Tomen nota xa para darlles solución aos problemas coa fauna salvaxe, que está arruinando as nosas explotacións. Intentando pactar co Goberno medidas co tema do lobo e, sobre todo, co tema do xabaril, señor conselleiro, que seguen mirando para outro lado: quince millóns anuais de perdas no sector por culpa do tema do xabaril, e vostedes nin tan sequera teñen en marcha cuestións que poñan solución non só a praga que teñen que sufrir os gandeiros galegos, senón tamén as axudas necesarias que necesita o sector. Poden vostedes tamén intentar modificar e engadir os plans de mellora que reciben os gandeiros galegos. Sabe vostede que quedaron moi desfasados cos aumentos de prezo. Polo tanto, a Xunta de Galicia podería implementar medidas para axudar neses plans de mellora. Dentro desta lei de recuperación de terra agraria, na que vostede sabe que nós participamos activamente e non votamos en contra, gustaríame saber canto mellorou a base territorial das nosas explotacións, cantas hectáreas se recuperaron xa por parte da Xunta de Galicia. Porque vostedes... o plan máxico do efecto da lei xa o coñecemos, pero vostedes tiveron durante 13 anos o Banco de Terras á súa disposición e non fixeron absolutamente nada de nada. E non sei se esta lei vai ter os seus efectos, porque o que se escribe non chega, despois hai que ter determinación e cumprila, e poñer cartiños, poñer orzamentos para que realmente iso non quede en papel mollado. Gustaríame que volveran recuperar tamén as axudas do autoconsumo, que vostede, cando viu que o Estado implementaba millóns e millóns de euros para axudas ás explotacións para autoconsumo e eficiencia enerxética, vostedes algo [] me gustaría que volveran poñer en marcha. Gustaríame que sacasen xa adiante a lonxa dixital, esa que pactamos nas medidas de fondo covid e que vostedes dixeron que ían implementar ou trouxeron a esta comisión, pero segue esperando, e vostede sabe que é necesario para darlle transparencia e poder ter outra fórmula de negocio dentro do sector da carne. Mire, vostedes deberan de tomar medidas xa en todos os sectores, complementar... que vostede non dixo absolutamente nada de nin un só euro en axudas directas da Xunta de Galicia, de fondos propios, aos sectores, e deberan de establecer como van cumplimentar as que achega Europa e os 200 % que achega ese goberno tan malo do Goberno do Estado. Vostedes tamén deberan dicir canto van orzar con fondos propios, e en que os van utilizar, en que sectores, non vaia ser que algún sector que está afectado quede fóra deste repartición, e son moitos os que necesitan esta axuda. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Martínez Seco. [[Pausa.]] [[Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.]] Grupo Parlamentario Bloque Nacionalista Galego, señor Rivas
Grazas, señor presidente. Señor conselleiro, o problema é un problema de modelo e é un problema estrutural. De modelo porque os mercados xa llo avisaron; a Comisión da Competencia xa avisou de que iso que firmaron o outro día... que había, que había... que la buena voluntad, todo se debe a la buena vontade das partes... Con este modelo non podemos funcionar, porque eles si poñen condicións. Cando o 30 % dun contrato de lácteos se limita en prezos por riba e por abaixo, referente ao prezo da manteiga ou ao prezo do leite en po, eles están poñendo condicións. O produtor non pode poñer condición ningunha. Mire, claro que é un problema estrutural, é un problema de base territorial, base territorial, ese é o quid da cuestión, modelo intensivo sen cabeza. O noso é un modelo intensivo sen cabeza. En Irlanda teñen un modelo intensivo pero con cabeza, porque teñen base territorial. Mire, eu invítoo a que circule, por exemplo, desde Curtis ata Boimorto e vostede verá un mosaico, este mosaico, é este: leiras de alfalfa —leiras grandes de concentración—, eucalipto, millo e eucalipto, pradería e eucalipto. Este é o resultado do absentismo, é o resultado do enfrontamento de dúas forzas, a do absentismo e a dos que teñen que vivir da terra. E este exemplo podémolo ver por toda Galicia, e aí é onde hai que actuar, e aí é onde ten que actuar a Lei de recuperación da terra agraria. Aí é onde estaba actuando o Banco de Terras. Eu pódolle dicir que había ―¿recorda o que son as Uxfor?― 35 Uxfor, ¿cantas Sofor levan vostedes en doce anos? Creo que ían polas dez, dez e con problemas. ¿Cantas aldeas modelo están funcionando?, ¿funciona algunha? ¿a de Osmo funciona ou foi á bancarrota? Claro, é que vostede ten que dar conta disto. Mire, señor conselleiro, ¿cantas veces riron cando lles exixiamos a Mesa do Leite?, ¿os contratos homologados?, ¿cantas veces? ¡Iso é imposible...! Agora é posible, ¿por que? Porque saíron do sono, dun sono case eterno. Estanse espreguizando aínda e espero que se espreguicen un pouco máis, porque estes son pasiños, certamente son pasiños, pero ¡coidado, eh! Que non sexan pasiños para enganar unha vez máis, porque vostedes teñen moito hábito diso. Son especialistas neste engano. Porque vostede aquí non nos falou do sector porcino, avícola e cunícola, que estivo contra a parede. Vostede sabe que, se non tiñan pensos, as granxas de porcos poderían comerse..., ¡vaia! Comeríanse os porcos uns a outros, sabe que isto é certo, e ¿vostedes que fixeron? As cooperativas negociaron. Tiveron que ameazar con tres convois que fluían para sacar o gran dese barco con trinta e pico mil toneladas procedente de Romenia. ¡Claro!, pero vostede iso óbviao, óbviao porque o sector bandera es el vacuno, claro que si, pero tamén existe o outro, gústenos ou non, sexa intensivo ou non, pero están aí. Están aí e están reclamando medidas, pero, claro, ¿quen manexa ese sector? Do cabrún e do ovino non lle digo nada, porque xa non é territorio de vostedes, porque llo teñen encomendado a Oviganic, que para iso lle deron tres millóns, dixo vostede aquí. Dixo na prensa que ían reestruturar o sector. Moi ben. ¿Falamos da opinión, por exemplo, de Novafrigsa na Mesa da Carne?, ¿do que opina da gandaría de carne extensiva?, ¿de que hai que ir aos cebadoiros?, ¿de que necesitamos un produto homologado, un produto homologable, de que necesitamos calidades? Falamos do que se fala, que non se pode falar en público, non, porque é levantar lebres, o Mini é así medio tolo e levanta pero eu fálolle coa realidade, ¿sabe?, eu mírolle á cara á xente. E a xente dime que non hai futuro, que non hai futuro, ¿sabe por que? Porque a gandaría é unha profesión sen futuro, non hai prestixio, ¿por que non hai prestixio? Porque non se paga. Esa é a nai do año... ¡caramba, pero espabilen dunha vez que levan doce anos durmindo, caramba!, ¡doce anos durmindo! [[Aplausos.]] E cando o Mini lles fala daqueles anos en que os rapaces xogaban nos areeiros da escola a ensilar, ¡que romántico!, ¡mira ti que romántico!, las cosas de mi abuela. Non, non lle é así, éralle a realidade, porque cando o leite, a carne, as cenorias, as madas de cimos son negocio, e ese negocio ten que ser negocio para que vaia arriba e a distribución non permite que vaia arriba, e aí é onde hai que actuar. Pero son amigos suyos, ¡claro, claro! Esa é a medida das medidas, hai que devolverlle o prestixio ao rural, e o prestixio ao rural non se lle devolve con boas palabras, devólveselle con feitos. E o rural está esperando por eses feitos. Claro, pero cando o rural, o sector gandeiro ve: subvenciones últimas: InLeit, 2,4 millóns. ¡Claro!, Clesa, 2,5 millóns, son as últimas. Pero Coren levou no 2021 tres millóns de euros. ¡Aí non é intervir no mercado!, ¿verdade?, aí non se intervén. Non, aí non, porque, bueno..., son subvencións. ¿A que xogamos, señor conselleiro? Xoguemos de verdade a gobernar este país, xoguemos de verdade a levantarlle a paletilla ao país, ¿sabe o que era levantar a paletilla, verdade? Levantémoslle a paletilla ao país e fagamos o que temos que facerlle. O que temos que facer é darlle futuro. Cambiar a mirada da xente...
Remate, por favor.
... darlle esperanza a este país dunha vez. Non lle vou analizar os protocolos da carne nin do leite polo miúdo. Eu teño esta versión, esta versión está asinada e esta versión é a que manexo do do leite, e manexo o protocolo oficial do da carne, e téñoo subliñado ¿sabe por que? Porque me causa malestar —ía dicir outra cousa— o que aquí contén, os insultos que contén para os produtores, insultos velados. Un menosprezo que o sector e os sectores deste país non merecen, menosprezo, de verdade, señor conselleiro. Siga nese camiño.
Grazas, señor Rivas. [[Pausa.]] [[Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.]] Grupo Parlamentario Popular, señora Candia.
Grazas, presidente. Señor Rivas, eu nunca o tacho de romántico nos debates políticos, digo que é bucólico e romántico cando canta, e que eran cancións que lle gustaban á miña avoa. Nos debate político dígolle que está moi desfasado, sempre falando das vacas pola corda e de cando non podía chegar a tempo cando encontraba dez ou quince, que cada vez ía contándoas porque tropezaba con elas na corredoiras. Aí é cando lle digo que está desfasado. Porque ninguén poderá dubidar ―e dígollo nunha semana, se me apura, ata histórica― que na miña aldea, O Ramís, empezaban a instalar a fibra óptica, nunha aldea de catro casas habitadas. Iso é o rural que temos hoxe, con máis infraestruturas, con máis servizos, con mellores comunicacións [[Aplausos.]] e cun sector gandeiro moito máis formado. Porque, señor Rivas, ¿cre vostede que pode devolverlle a ilusión e a vida ao rural escoitando a vostede que de maneira reiterada e constante trata aos que vivimos no rural de medio analfabetos, que non sabemos nin o que nos din nin o que nos fan, porque non temos onde informarnos? ¿Cre que con escoitalo a vostede se lle da máis dignidade ao sector rural? Non, sinceramente non. [[Aplausos.]] Mire, perdeu vostede, igual que o señor Seco, unha boa oportunidade na segunda quenda de intervencións en concretar aportacións en positivo. Un luns en que volve subir a luz; un luns en que chegamos a 250 euros megavatio; un luns onde nos recordaba, cando viaxaba cara a Santiago esta mañá, que somos o país de Europa con máis paro; un luns onde o Goberno de España actúa con total improvisación, e enlazo co da luz, hoxe parece que funciona a central das termas, ¿acordase de que había que descarbonizar e fixeron unha planificación terrible? Pois agora, como tiramos e non hai demanda e non hai de onde sacar, pois aí imos a golpe de bandazos. Un goberno, señor Rivas e señor Seco, e diríxome aos dous, porque neste caso coincidirán comigo, que tanto me dá que me dá o mesmo, porque o Partido Socialista e o Bloque Nacionalista Galego nunca máis xuntos estiveron e nunca máis sincronizados para ir, única e exclusivamente, en contra do partido Popular, aínda que iso signifique ir en contra dos galegos e tamén dos españois. Mire, voulle sacar tres fotos, porque se o di o Partido Popular ao mellor non o cre. [[A señora Candia amosa fotos á Cámara.]] Isto non é ningún cinismo señor Rivas, é a realidade: Gobiernas con terroristas y no hablas con transportistas. Isto circulaba polas rúas da miña provincia, nesas caras de desesperación que vostede ve pero debe ver as que vostede lle interesa. Señora ministra, nos está arruinando. E a última e quizais a máis clarificadora: Agricultores y transportistas, en contra de comunistas. Todo isto está, e sen ningún tipo de dúbida eran os berros dos galegos que circulaban polas rúas da capital da miña provincia hai poucos días. E facíano sentíndose insultados e, ademais, sabendo que se estaban intentando confrontar..., por certo, que non se conseguiu, porque os galegos de ben, a xente traballadora, a xente honrada que vive cada día levantándose para sacar a adiante a súa actividade económica demanda neste momento decisións excepcionais, pois estamos nun momento excepcional e demanda decisións excepcionais, e demanda un goberno co que se poida falar, un goberno co que se poida chegar a consensos e, por suposto, medidas como as que aplaudimos que se adoptaron no pasado Consello do día 29. Pero, certamente, queda moito por facer, e sempre o conselleiro inicia as súas intervencións, e remata —e eu agradézollo—, a pesar de todas as cousas que escoita aquí, tendendo a man. Porque —reitero— neste momento económico a unidade de actuación en Galicia é máis necesaria que nunca, e en repetidas ocasións a Consellería conseguiu demostrar alianzas importantes en todo o norte de España con outras comunidades autónomas, con outros partidos políticos. E eu pregúntome: ¿por que non cos grupos representados neste Parlamento? ¿Acaso nalgún momento van deixar de usar a confrontación ata no momento da crise económica máis importante? Probablemente o Bloque Nacionalista Galego vive aínda sen superar que, efectivamente, fora desprazado do Goberno. E cada vez que falamos sempre recorda as actuacións de Suárez Canal, e se algo facemos ben din que xa o tiñan eles pero non o poden apoiar porque xa o tiñan eles, e se non o facemos pois pídennolo. E cando traemos algo parecido ou mellorado pois tampouco lles gusta e din que non é o que eles quererían facer. En definitiva, señor conselleiro —como dicía na anterior intervención—, palo porque aras, palo porque no aras. Pero, unha vez máis, eu sei que están á altura das circunstancias, que o momento é extremadamente difícil. Que temos que centrar o debate, hai que cumprir esa Lei de cadea alimentaria. Os gandeiros non poden vender por debaixo do prezo de custo, teñen que ter unha marxe de beneficios. E temos que conseguir entre todos que eses mecanismos de control sexan reais e efectivos. Sígome preguntando, conselleiro, por que as forzas da oposición non apoiaron esa modificación do artigo 12 ter que esta consellería impulsou. Que eu mesma intentei, ademais, levar un apoio unánime e, coma sempre, coa calada por resposta. Siga nesa dirección e Galicia vaillo agradecer. E probablemente despois de todo isto que vostede anunciou empezaremos a ver un antes e un despois nun sector primario que pide prezos xustos, que pide non arruinarse, que pide non vender a perdas. E que o resto das axudas, indubidablemente, neste momento son moi importantes pero son parches, e o que demandan son medidas de calado como as que vostede anunciou.
Grazas.
Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Candia. [[Pausa.]] [[Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.]] Peche da comparecencia. Conselleiro do Medio Rural.
Grazas, señor presidente. Permítame que lle agradeza tamén o traballo que se fai aquí, sempre impecable, de limpeza de todo isto. A verdade é que é un moi bo cumprimento das medidas sanitarias ao respecto. Pero aquí hoxe, nesta segunda quenda, estou agradecendo e respectando moito os traballadores que fixeron a limpeza, e iso dicíallo ao presidente. [[Aplausos.]] Pero, ben, vostedes ao seu. [[Aplausos.]] ¡Vostedes ao seu! [[Aplausos.]] Escoitamos aquí menosprezo aos gandeiros no protocolo que trata de asegurar que se lles paguen os prezos... —imos utilizar a terminoloxía do Bloque, a ver se así lle gusta máis— "os prezos xustos". Eu digo custo de produción máis marxe de beneficio, porque é o que me pide a Comisión Nacional do Mercado da Competencia. E como sei que non é unha hora para que me poña a ler o protocolo enteiro, porque igual algún se enfada comigo, eu vou ler as dúas partes do protocolo que falan das explotacións gandeiras; e a ver se vostedes advirten algo de menosprezo, como o señor Rivas. Nos considerandos di que "as explotacións gandeiras, así tamén como as industrias cárnicas e a distribución, conforman unha parte esencial do tecido económico de Galicia". Tomen nota agora: "dado o elevado número de explotacións gandeiras e a súa forte presenza no territorio rural galego, o carácter extensivo da gandería galega e a calidade da súa produción recoñecida na indicación xeográfica protexida de Ternera Gallega". Menosprezo, di o señor Rivas. Busque, busque, a ver se encontra algo de menosprezo, home, en todo o que leo.
Por favor, non dialoguen.
Vai querer que lle lea todo o protocolo.
Non dialoguen.
E no punto 3, que é o que fala especificamente das organizacións e as asociacións de gandeiros con presenza no territorio de Galicia, asinantes deste protocolo, fíxense o compromiso que asumen. "Asumen o compromiso de que os seus asociados traballen de forma efectiva na mellora da eficiencia das súas explotacións..." —claro, isto da eficiencia ao Bloque pono un pouco nervioso, ou igual é menosprezo— "...así como na calidade dos seus produtos co fin de garantir o futuro económico do sector". Señorías, ¿menosprezo nun protocolo que o que procura é que se cumpra a prohibición de venda a perdas? ¿Menosprezo cando estamos pedindo e cando está asumindo a industria, a distribución, ao respecto aos prezos que lle teñen que pagar os gandeiros? Xa veremos o traballo que se vai facendo con este protocolo, pero eu só digo unha cousa: díxoseme en Madrid que non se podían firmar estes protocolos e aquí está, en Galicia. E, señor Seco, isto non se pode firmar en Galicia para o leite porque o leite, moito del, comercialízase fóra de Galicia. Así llo trasladamos ao ministro. Nós estaremos encantados de apoiar o ministro e o secretario de Estado cando chamen a toda a industria e a toda a distribución que ten que ver co leite español. E iremos alí, por suposto, firmar, se temos que firmar, todos os conselleiros de agricultura e de cada unha das diferentes comunidades autónomas. Pero non se pode facer en Galicia un protocolo para o leite de toda España, é unha cuestión evidente. Sen embargo, si se pode facer en Galicia un protocolo para a indicación xeográfica protexida de Ternera Gallega, sinaladamente, para defender a Ternera Gallega Suprema, que é a nosa aposta, señor Rivas, porque temos 8.000 explotacións, e cebadoiros en Galicia só temos 400. Polo tanto, non busque aí do que estamos a falar, de Novafrigsa e todo isto a crecer, cando a nosa aposta clarísima é Ternera Gallega, gandaría de vacún de carne con base territorial, de carácter familiar, que loita contra o despoboamento, que loita contra o abandono do rural; e que, dende logo, é o mellor custodio do noso territorio. Iso é o que apoiamos dende aquí, dende a Consellería do Medio Rural. Fíxense, díxome tamén o señor Seco que escoitou aquí e non escoitou ningunha medida. Bueno, eu, por mor de ser pesado, voullas volver repetir, e voulle dicir tamén aquelas nas que nós axudamos o Goberno central a que ou ben tomara esas medidas ou ben llas pedira a Europa. ― En primeiro lugar, acordo nacional do sector lácteo para que se respecte a prohibición de venda a perdas. Xa lle dixen que iso se ten que facer a nivel nacional. ― A creación do Observatorio galego, non como o de Castela-A Mancha. Por certo, teño moito respecto polo conselleiro, pero trasladeille tamén que ten que ser sen os axentes do sector, ten que ser estritamente público, para respectar a normativa da Comisión da Competencia. ― A Conta Láctea, por suposto, que está sendo un exemplo para outras comunidades autónomas, como Cantabria ou como Cataluña, que a están implantando nas súas explotacións. ― A Axencia Galega. É certo que é unha obriga que nos vén da lei pero na que nós pedimos, ademais, medios técnicos e medios económicos; e, en todo caso, estamos desenvolvéndoa no decreto de estrutura da Consellería do Medio Rural. ― Dúas medidas moi específicas de Galicia, como son o anticipo da PAC... bueno, a vostede non lle parecerá que está ben anticipar a PAC, pero se hai unha necesidade inmediata de liquidez de 200 millóns de euros con custos cero, eu diríalle que se teñen algún amigo ou familiar gandeiro lle pregunte se é boa medida ou non. De feito, as entidades financeiras dixéronnos que este ano se estaban facendo moitos anticipos da PAC; por certo, pagaremos tamén eses anticipos que xa están feitos, aínda que se firme despois o convenio. ― A liña de liquidez de 25 millóns de euros... Aquí pedímoslle ao Goberno central que amplíe a liña de liquidez de Saeca, se llo poden pedir tamén vostedes, pois estaría moi ben. ― O Observatorio Lácteo, se lle quere chamar Mesa do Lácteo pois a nós dános igual o nome, o importante é que aí estean gandeiros, distribución e industria. ― O grupo de alto nivel de medidas fiscais e laborais. Deixémonos de parches e fagamos unha lei á medida da importancia que ten o sector primario. A presión negociadora que tivo esta consellería, que tivo a Xunta de Galicia, para acadar as axudas directas, e eu agradezo claramente ao Ministerio a sensibilidade que tivo co vacún de leite; e pídolle que teña a mesma sensibilidade co vacún de carne, sinaladamente, cos gandeiros de Ternera Gallega Suprema. Por iso imos pedir axudas específicas para o vacún de carne con indicación de calidade. Pero tamén lle pedimos ―e non é unha cuestión de Galicia, senón que o ten que facer el, e ademais tomou boa nota na reunión do 31 de marzo e díxonos que ía falar el directamente co Ministerio de Hacienda― a moratoria dun ano nos préstamos a longo prazo dos nosos gandeiros. E tamén lle pedímoslle que fora a Europa tanto coas axudas directas, a activación de reserva de emerxencia, como a importación de cereais, que saben vostedes que houbo un momento moi crítico. Xa sei que o señor Rivas diría que se planten 200.000 ou 400.000 hectáreas, pero aquí era importante facilitar a importación de países —como digo— como Arxentina e Estados Unidos, que iso se resolveu entre o Goberno central e tamén a Unión Europea. E, por suposto, a diversificación de cultivos sen que prexudique, efectivamente, os perceptores da PAC. E eu non me podo resistir a trasladarlle, señor Rivas, que lle farei chegar unha ducia de chourizos da aldea de Osmo, non se preocupe, xa verá como está en funcionamento. [[Murmurios.]] [[Aplausos.]] Pero a pregunta que fago eu... [[O señor Rivas Cruz pronuncia palabras que non se perciben.]] CienPorCel, chámase; se o ve no Facebook... apunten todos, é CienPorCel —fágolle eu propaganda a Martín, que é alí o que está levando os porcos; e ademais eu estiven a semana pasada alí con el—. Pero a pregunta que lle fago eu é ¿por que quere que vaian mal as aldeas modelo? ¡Señor Rivas! ¿Por que quere que vaian mal? ¿Por que non pregunta tamén polas outras? Pola de Pobra de Brollón. ¿Ou non pregunta pola do Incio? ¿Ou non pregunta pola de Trelle? Moitísimas aldeas que se están desenvolvendo, imos xa en once. Pero tamén lle digo eu, ¿por que non pregunta polos polígonos que están traballando en Crecente? Bueno, alí vai a señora González Albert falarlles aos propietarios para meterlles medo sobre a Lei de recuperación da terra agraria de Galicia. Pero, mire, ten para facer recorrido en Cerdedo-Cotobade, en Coristanco, en Mazaricos, en Bóveda, en Leiro, en Curtis, en Monterrei, en Cualedro, en Riós, en Larouco, en Montederramo, ou en Padrenda. Que estamos traballando polígonos agrogandeiros e, ¿saben que?, non son para multinacionais, son para os nosos gandeiros, [[Aplausos.]] de base territorial. [[Aplausos.]] En Montederramo non hai multinacionais, señorías, [[Aplausos.]] váianlles preguntar quen elixiron e onde se colocan eses polígonos. [[Aplausos.]] ¡Váianlles preguntar como se fai! [[Aplausos.]] ¡Vaian! ¡Pregúntenllelo e xa verán! Por certo, Padrenda, olvidábame. Nós temos as mellores das pretensións, evidentemente, sabendo que ao mellor a algún deles pois non lle vai ben, pero ímoslle dar todo o apoio. E hai o compromiso da Consellería de que, pase o que pase, as aldeas modelo e os polígonos terán sempre xente funcionando. E se temos a desgraza de que a algún lle vai mal, porque non sempre nos negocios se acerta, bueno, pois trataremos —como a propia lei indica— de ter outros concesionarios dos diferentes ámbitos. ¡Outra vez con que o inimigo é o que compra o leite! InLeit —do que fala o señor Rivas—, 2,4 millóns de euros. ¿Pero vostede sabe cantos litros de leite recolle este ano InLeit? [[O señor Rivas Cruz pronuncia palabras que non se perciben.]] ¿Sábeo? [[O señor Rivas Cruz pronuncia palabras que non se perciben.]] Pero, ¿sábeo? [[O señor Rivas Cruz pronuncia palabras que non se perciben.]] ¡300 millóns de litros de leite cun prezo absolutamente extraordinario! [[O señor Rivas Cruz pronuncia palabras que non se perciben.]] E pregúntelles aos gandeiros de InLeit o que está pagando InLeit polo litro de leite. Evidentemente, é un negocio que, evidentemente, tamén dentro da política que ten a Consellería de Medio Rural, pode acadar subvencións; por certo, en réxime de concorrencia competitiva, como todos os demais. E, digo eu tamén, será bo que haxa transformación en Galicia porque se non xa hai unha contradición. Se non se transforma aquí, malo, e se se transforma aquí criticamos as empresas que veñen transformar aquí. Como dixo a señora Candia, caemos en tales contradicións que a min me custa ás veces argumentar. A min —de verdade, dígollo con toda a claridade— gustaríame vir aquí falar do sector primario, gustaríame escoitar medidas, gustaríame poder saír hoxe aquí dicindo que, ademais das medidas que nós lle propuxemos ao Goberno central e á Unión Europea, e que temos como propias, hai medidas ―e causaríame moita ledicia— do Partido Socialista ou do Bloque que podemos sumar. Pero eu... bueno, eu si que non son capaz de defender compra pública de pensos, iso son incapaz de defendelo; e ademais non creo que haxa moitos gandeiros que defendan esa postura. Remato xa. E non quero rematar, dende logo, sen lembrar que a Xunta estivo sempre ao carón do sector exixindo medidas inmediatas, e agora continuamos demandando medidas efectivas tamén a longo prazo. E, sen ningunha dúbida, a medida que ten que incrementar a posibilidade de que haxa xente disposta a traballar no rural é a aplicación efectiva da prohibición de venda a perdas. A xente ten que cobrar os custos de produción máis a súa marxe de beneficio; ou, na terminoloxía súa: a prezos xustos. ¿Estano? Pois se estamos totalmente de acordo, sigamos por esa liña, dándolle seriedade á prohibición. É certo que houbo unha presión negociadora por parte do Goberno galego que penso que foi constante, intensa e, dende logo, produtiva, sobre todo nas axudas directas do vacún e do leite. Pero seguimos traballando e agardamos que nos 193 millóns de euros haxa ese recoñecemento do vacún de carne e, sinaladamente —repito para que quede claro—, da gandaría de vacún de carne en extensivo. Tamén, señor Rivas, teña en conta que xa dixen que todo o sector gandeiro galego e probablemente español está nunha situación de venda a perdas xeneralizada. Petamos, como tiñamos que facer, na porta do Ministerio para pedirlle axilidade na adopción das medidas. Non só adoptar medidas, senón facelo con axilidade no seu ámbito de competencias, por suposto; pero tamén para que exercera a interlocución que ten perante a Unión Europea. Exercemos toda a presión negociadora —polo menos como eu penso que se debe de exercer— a prol dos nosos agricultores e gandeiros. Acadamos eses 124 millóns para o sector lácteo e agardamos —repito— que haxa ese repartición xusta no que se refire ao vacún de carne. Polo tanto, eu penso, despois desta comparecencia, que queda claro que a Xunta está poñendo todo da súa parte e tomando as decisións que se atopan ao alcance das competencias autonómicas para ser todo o resolutivos posible dentro do noso ámbito de actuación; exercendo, iso si, sempre, a presión necesaria para negociar e sacar a adiante as medidas que sexan necesarias. Galicia, señorías, fai os deberes. Galicia está do lado do sector primario. Galicia é rural. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, conselleiro. [[Aplausos.]] Grazas, conselleiro. Agradézolle esa referencia aos traballadores que hixienizan a tribuna do Parlamento. Penso que o teñen ben merecido. E tamén esperamos que esa proba non sexa só... pódese abrir o abano para todos, non estaría mal. [[Murmurios.]] Digo eu. Claro, se o limita só ao señor Rivas podemos... que sexa para todos. Saudamos os alumnos dos ciclos formativos do Centro María Sarmiento de Viveiro, Lugo, que hoxe nos acompañan na tribuna, e dámoslles a benvida tamén aos profesores que hoxe están aí con eles. Alteración da orde do día E agora si que imos cunha alteración da orde do día que foi comunicada xa, imos debater agora unha interpelación. Interpelación de Dª Rosana Pérez Fernández e dous deputados/as máis, do G. P. do Bloque Nacionalista Galego, sobre a situación do sector pesqueiro
Para formular a interpelación ten a palabra a señora Pérez Fernández.
Grazas, señor presidente. Señorías, teño que recoñecer que, despois do debate ao que acabamos de asistir, por se nos quedaba algunha dúbida, xa sabemos cal é o discurso. En todo caso, nós somos teimudas e non nos desalentamos facilmente. Agora ímolo intentar co mar. Señorías, todas as cifras que poidamos dar hoxe aquí, en realidade, están de máis. Porque non hai ninguén neste momento ―ou, mellor dito, case ninguén― que non as estea xa padecendo dende hai tempo. E fronte ao discurso oficial de que as cifras, esas cifras e ese encarecemento brutal é culpa da invasión de Ucraína, tamén todo o mundo sabe a estas alturas que iso é o gran engano. Unha mentira que o único que pretende é agochar a incapacidade, a ineficacia e tamén a incompetencia dos gobernos, estatal e autonómico, que levan máis dun ano mirando para outro lado. Si, máis dun ano. O caso do sector pesqueiro galego é paradigmático. Pagaba o combustíbel ao comezo da pandemia, en marzo do ano 2020, a menos de 30 céntimos o litro. No 2021 comezou a escalada e nun ano, de xaneiro do 2021 a xaneiro de 2022, xa o pagaba un 72 % máis caro; e non había guerra, polo menos en Ucraína. É dicir, pasara un ano enteiro sen que nin a Xunta nin o Estado español reaccionaran. En novembro do 2021 o sector pesqueiro xa daba a voz de alarma. ¿E saben vostedes onde estaba a Consellería do Mar e o Goberno galego nese momento, en novembro de 2021? Estaba comparecendo neste Parlamento para explicarnos os orzamentos máis altos da historia para o ano 2022, fachendeándose outra vez de bater récords orzamentarios e vendendo unha rebaixa do IRPF que era outro engano: un euro ao mes para a inmensa maioría dos galegos e galegas. Parece moito tempo pero van alá apenas algo máis de tres meses dende que, no debate definitivo dos orzamentos, o 21 de decembro, o BNG xa lles advertía —e leo textualmente— que a folla de ruta orzamentaria xa estaba obsoleta nese momento, no momento de entrar no Rexistro da Cámara. Porque empeorou a conxuntura coa escalada do prezo da luz e a crise das subministracións e materiais. A resposta —continuaba o BNG naquel momento— dos orzamentos galegos a esta situación é inexistente e chegan á súa tramitación xa absolutamente desfasados, sen capacidade de anticipación nin reacción. Polo tanto, o BNG xa poñía naquel momento negro sobre branco e o Goberno galego estaba avisado, non só polo BNG, senón, como dixen, polo propio sector pesqueiro, que dera xa a súa voz de alarma. Pero a vostedes, ao Goberno galego, deulles igual, envolvéronse na súa propaganda e hoxe, tres meses despois da aprobación duns orzamentos que non previron nada, que non se anticiparon, non ao que viña por diante, senón ao que xa había naquel momento, estamos onde estamos e como estamos. Efectivamente, un mes e pico despois de comezada a invasión de Ucraína, que claro que tivo repercusión e que agravou un escenario que xa era insostible a finais de ano, a finais do ano 2021, cunha inflación naquel momento dun 6,7 % —hoxe xa estaremos seguramente superando o 10 %—, e cun gasóleo pesqueiro por enriba do 0,60 %, a día e hoxe, despois de que a primeiros de marzo se superasen todas as barreiras cun combustíbel pesqueiro un 380 % máis caro que ao comezo da pandemia, a 1,20 céntimos o litro, e un incremento do dobre e máis do dobre en moitos casos nos materiais para uso pesqueiro derivados do petróleo: nasas, redes, caixas,... ata a carnada, que non ten moito a ver co petróleo, cando menos directamente, duplicou o seu prezo. Pois, con todo isto, o Goberno galego aínda a día de hoxe non puxo en marcha ningunha das medidas que anticipou —iso si, anticipar anticipou—, após o Consello da Xunta do 18 de marzo. É curioso pero, mentres Feijóo estaba de xira, a conselleira do Mar urxía a Madrid a tomar medidas xa. O argumento era que non se podían seguir dilatando as decisións porque a situación era extrema. E aquí non só non tomaban decisións, senón que dicían que as tomaban e anunciaban medidas que seguen a día de hoxe sen entrar en funcionamento. É un escándalo, ao noso xuízo, e é unha auténtica irresponsabilidade que houbera que agardar ao 29 de marzo para que o Consello de Ministros de España tomara unhas medidas que seica non se podían tomar ata despois do Consello Europeo do 24 e 25 de marzo. Unhas medidas que si que se puideron ter tomado moito antes sen agardar as decisións da Unión Europea e, sobre todo, despois de que xa había países da nosa contorna que as tomaran: Francia, Italia, Portugal... Se iso é escandaloso aínda nos parece moito máis escandaloso que a Xunta teña enriba da mesa máis peticións de despezamentos de barcos que nunca e siga a día de hoxe botando balóns fóra. Señora conselleira, xa remataron o seu congreso, xa proclamaron, xa entronizaron, xa cantaron a Rianxeira,... agora, como dixo o seu presidente, ¿vanse poñer a traballar? ¿Vanse poñer a traballar, señora conselleira? [[Aplausos.]] ¿Van tomar decisións e vanas poñer en práctica ou vanse seguir laiando e vendendo fume? Faltoulle tempo a vostede en concreto pero ao Goberno galego no seu conxunto, faltoulle tempo para criticar e menosprezar as medidas tomadas polo Goberno español. E é certo, os 68 millóns de euros que vai destinar ao sector non son suficientes, e ademais está por ver a súa axilidade, sobre todo no que se refire ás axudas directas, e está por ver a súa efectividade. Porque o combustíbel segue subindo e antes da suba xa supoñía arredor dun 35 % dos custos de explotación e agora representa case o dobre. A rebaixa de 20 céntimos no gasóleo ou o aprazamento ―que non a exención― de pagos das cotas da Seguridade Social, son un parche para un sector que está baixo mínimos e que non pode repercutir a suba dos seus custos no produto. A activación do artigo 26 do Fempa é unha medida acaída porque, entre outras cousas, para iso está, precisamente para poñerse en funcionamento en situacións extraordinarias. Agora ben, o que moito nos tememos, é no caso do Fempa, que non sexa todo o inmediata que debera ser. Vostedes, o Partido Popular, o señor Feijóo en concreto, acusaron o Goberno central de forrarse cos impostos dos hidrocarburos. E vostedes ocultaron que as comunidades autónomas, a Comunidade Autónoma galega recibe o 58 % dese imposto especial, máis de 555 millóns de euros que recibirán este ano. E no entanto seguen sen adiantar nin unha soa medida desas que vostedes consideraban tan urxentes. Para empezar, señora conselleira, o BNG cre que é o momento definitivo de plantarse en Madrid, e tamén en Europa, e exixir a paralización absoluta, sine die, de todas as normativas que se están poñendo en marcha, ou que se pretenden poñer en marcha a respecto deste tema. Nomeadamente, a revisión da Directiva de tributación da enerxía e o paquete de medidas denominado Fit for 55 para a redución da emisión de gases de efecto invernadoiro ata o 2030, pero que a UE quere poñer en funcionamento xa para o ano que vén, no 2023. Non escoitamos o señor ministro español rexeitar nin posicionarse en contra desta medida. E aquí, señora conselleira ―non sei se o sabe―, aquí, no Parlamento galego, o Partido Popular votou en contra dunha iniciativa do BNG a este respecto. En concreto, a respecto do plan Fit for 55, o programa de acción medioambiental da UE para 2030, que vén de ser aprobado polo Parlamento europeo agora, xustamente agora en plena crise, hai quince días, e que pretende eliminar os subsidios aos combustíbeis pesqueiros, e que tanto o PP como o PSOE apoiaron, señora Quintana. Cómpre, señora conselleira, seguir exixindo a rebaixa dos produtos do mar ao IVE superreducido do 4 %, tal e como demanda a OMS. Cómpre poñer un tope ao combustíbel, exixir que se poña un tope ao combustíbel, tal e como demanda o sector pesqueiro, que non rebase os 40 céntimos. Cómpre a implementación de medidas compensatorias que palíen os amarres da frota, producidos precisamente como consecuencia dos elevados custos. Cómpre a aprobación de axudas temporais, señora Quintana, a aprobación de axudas temporais e inmediatas que aseguren a viabilidade de moitas pequenas empresas do sector do mar que están en risco. Cómpre, evidentemente, exixir tamén a exención temporal das cotas á Seguridade Social e as taxas portuarias, que aínda lle están dando voltas no Estado pero que vostedes tampouco remataron de aclarar. Aínda non remataron de aclarar tampouco ese tema. E estamos falando dunha exención real, non dun aprazamento, como fixeron na pandemia, que logo lle chegou todo xunto e a xente non sabía como facer fronte a todo aquilo.
Remate, por favor.
Remato, señor presidente. En definitiva, os gobernos, e o Goberno galego en particular, non está a tomar medidas, non está a tomar medidas e xa imos con moitísimo atraso. Un atraso que agardamos que non se volva irreversíbel, se non se actúa, precisamente, canto antes. Cómpre, señora conselleira, avaliar por parte da Consellería do Mar e do Goberno galego o impacto da inflación, do incremento dos custos operativos e poñer en marcha medidas. Remato, definitivamente, señor presidente. Nesta última reunión que tiveron co ministro Planas, o ministro pedíalles ás comunidades autónomas que implementen efectivamente a pírrica —teño que dicilo así con esta claridade— cantidade que o Goberno vén de asignar ao sector pesqueiro. Nós pedímoslle que a complemente e que tome con determinación, efectivamente, e con urxencia medidas xa. Porque vostede, señora Quintana,...
Grazas.
...é membro dun goberno, non está na oposición e correspóndelle actuar.
Grazas, señora Pérez Fernández.
Grazas, señor presidente.
Grazas. [[Pausa.]] [[Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.]] Resposta da conselleira do Mar, dona Rosa María Quintana Carballo.
Grazas, señor presidente, señorías. Señora Pérez, quero comezar esta resposta subliñando que, como vostede ben dicía, a situación que atravesa a pesca galega, como a española e a europea, é unha circunstancia que se albiscaba dende hai meses e que foi sumando elementos de forma progresiva. Por iso creo que se debe poñer de relevo a situación provocada pola invasión de Ucraína e que non é esta a detonante da crise, senón máis ben a gota que colmou o vaso. Esta situación é, certamente, complicada e ten catro ámbitos que coinciden no tempo e superpoñen os efectos negativos. Por un lado, a suba dos combustibles e do custo da luz, que afecta as frotas e as industrias de transformación e comercialización, respectivamente, e que inflúen sobre un dos imputs máis importantes para elas. Por outro lado, un factor determinante neste episodio ten que ver coa loxística internacional, e especialmente coa que ten que ver coas mercadorías movidas en colectores. E unha terceira derivada da crise estaría centrada no incremento dos custos das materias primas e de elementos necesarios para a produción, especialmente daqueles fabricados con derivados do petróleo pero tamén doutros como o cartón. Hai que ter en conta que este incremento xeral afecta sobremaneira o sector, xa que a extensión das súas demandas de elementos necesarios para o funcionamento acada unha parte importante do resto da economía, que, segundo as táboas input-output a punto de publicarse, chegan a 76 das 83 ramas da economía de Galicia. Por último pero non menos importante, a folga do transporte apertou a economía do sector, especialmente do que descarga e produce peixe e marisco fresco, ata un límite moi grave. Esta situación provocou a paralización practicamente completa das principais lonxas galegas, provocando posteriormente un embotellamento da saída do peixe ao concentrarse as vendas do peixe almacenado ―arredor de 500 toneladas― en poucos días. Xa que logo, temos unha situación que alguén denominou como a tormenta perfecta e que está a poñer en risco, a curto prazo, a competitividade e a sensibilidade do sector marítimo-pesqueiro, da cadea mar-industria. Desta análise podemos significar que estamos de acordo en definicións desta crise como a formulada pola Comisión Europea cando procede a determinar que a agresión militar de Rusia contra Ucraína é un acontecemento excepcional que xera unha perturbación significativa dos mercados, mais sinalando que esta ten moitos máis elementos na súa conformación. Con todo, este impacto e a situación xerada na actividade do sector, colle especial relevo ―e contesto así a súa segunda pregunta― se vemos os datos agregados das descargas en lonxa durante a semana 12 deste ano, a terceira de marzo, con relación a outros anos. Estes datos, que son a parte cuantitativa dun seguimento diario que tamén se fixo para saber como estaban operando as lonxas, dinnos que as descargas e a facturación caeron nun 60 % con respecto á mesma semana de 2019, ano de referencia, xa que, como ben saben, o 2020 foi un ano especialmente anómalo e perdemos algo máis de 5,5 millóns de euros. Esta brecha que a coincidencia de elementos negativos provoca pon un punto de inflexión no camiño de mellora que o sector traía con respecto á superación da pandemia e que se plasma en datos como o da elevación da facturación en lonxas nun 3 % durante o ano 2021, acadando o maior prezo medio da serie histórica, e que supón un incremento do 16 % do valor medio do ano 2020, moito por riba dos niveis do IPC. Tamén se afincaba esa mellora na alza da produción acuícola galega, que en 2021 superou case nun 9 % a de 2020 e que viu como incluso o volume económico evolucionaba aínda mellor, medrando nun 31 %. Estas melloras non son cuestión menor e poñen de relevo a capacidade de resiliencia que o sector ten, agardando, co impulso das medidas adoptadas, que este poida volver coller aire e regresar á boa senda económica que viña traendo. Entre os feitos que agardamos que permitan que se recupere esta tendencia está, de forma fundamental, o prezo do gasóleo e dos derivados do petróleo, que supoñen, na súa faceta como combustible, unha das principais parcelas de gasto dos buques de pesca. Cabe sinalar que este elemento supoñía, segundo as táboas input-output, un 14 % dos custos de explotación medios, variando entre o 7 % para a frota de baixura e o 22 % no caso dos arrastreiros de altura, cuestión que salta polo aire, tendo en conta a duplicación do seu custo en menos de dous meses. Digo isto porque ―abordando a súa terceira pregunta― darlle resposta a esta situación exixe de medias en moitos ámbitos e onde todas as administracións deberemos sumar iniciativas se queremos ir achicando auga desta crise. Esta situación exixe, xa que logo, que haxa varias liñas, xa que debemos atender diferentes planos e ámbitos do impacto en base á orixe das circunstancias que nos afectan. Digo isto porque a competitividade e a sostibilidade son ameazadas por moitas frontes. E exemplos témolos a ducias: falo de casos como o marraxo, falo de casos como o das propostas de eliminación de subsidios ou bonificacións para os combustibles, falo de cuestións como o da proposta e limitación de emprego de artes de fondo... E por iso debemos traballar nunha ampla fronte aberta en innumerables temas. Estivemos, estamos e estaremos traballando neles, pero debemos de sumar o esforzo de todos. Se falamos especificamente das medidas que se relacionan coa suba dos custos do combustible e da intensidade coa que a frota o emprega, cremos que non deben ser só obxecto de atención a curto prazo, senón que deberá ser tamén unha visión a medio e longo prazo. A longo prazo, traballando nunha descarbonización progresiva do sector, adecuando os barcos a novos combustibles que fagan viable a actividade e que sexan asumibles tanto en prezo como en tecnoloxía. Galicia ten que avanzar cara a unha produción de alimentos pesqueiros neutra en carbono, pero teno que facer de xeito sostible, competitivo e asumible. Ademais, debemos atender a este reto dun xeito xusto, que permita dar marxe ao sector e que non trabe a súa actividade e competitividade. A medio prazo, atendendo a medidas da eficiencia enerxética que permitan racionalizar o uso do combustible e axustar o seu consumo. Para iso, estamos traballando dende hai anos fomentando o desenvolvemento de proxectos deste tipo tanto na pesca como na acuicultura e na transformación. Sirva como exemplo unha cifra deste avance: desde 2016 ata o 2021 lévanse apoiado 89 expedientes neste eido, cun investimento público superior aos 9 millóns de euros, que xeraron un gasto total de arredor de 20 millóns de euros. A curto prazo, facendo uso das medidas que se dispoñen desde a Unión Europea, desde o Goberno central e tamén desde o autonómico. Desde a Unión Europea debermos de mandar un esforzo adicional para empregar todos os fondos posibles ao abeiro da declaración da situación excepcional e que permite pór en marcha o mecanismo do artigo 26 do Fempa. Desde o Goberno central, tirando o máximo proveito e demandando maior extensión de medidas como as relacionadas coas cotas da Seguridade Social e das axudas directas. Neste senso, Galicia xa expuxo a súa opinión e explicitou as súas demandas sobre o paquete de medidas recollidas no Real decreto lei 6/22 e que se poderían resumir en cinco puntos non exhaustivos: aclaración e demanda da admisibilidade das empresas de transformación e comercialización nas axudas formuladas ao amparo do artigo 26 do Fempa; aclaración sobre a inclusión da gasolina de uso profesional para o sector pesqueiro; aplicación da redución do IVE aos produtos pesqueiros chegando ao tipo superreducido; flexibilización temporal e limitada das medidas normativas de limitación de importación das materias primas; e ampliación da flexibilidade interanual das cotas de pesca. Desde Galicia defendemos máis apoios conducentes á rebaixa do prezo dos carburantes para os sectores máis afectados, como o marítimo-pesqueiro, e outras medidas que contribúan a mellorar a liquidez dos profesionais máis a xeración de ingresos. Por iso adoptamos de forma urxente medidas de apoio ao sector como a exención de pagos, polo menos, de dous meses nas taxas dos portos autonómicos ―cuestión non menor― ou tamén a axilización do aboamento das axudas concedidas de forma análoga á liña de xestión realizada durante a pandemia provocada pola covid-19. Ademais, o día 6 deste mesmo mes volvemos lanzar a campaña Galicia sabe a mar para animar a sociedade a consumir produtos do mar e elevar os seus prezos e agradecerlle á xente do mar, na medida do posible, ese compromiso que está a mostrar saíndo ao mar nun difícil contexto económico. Todas as medidas suman e todas deben atender a unha das frontes abertas. O que temos claro é que todos debemos sumar e non frear medidas e posibilidades, debemos atallar custos e afianzar rendementos, debemos, máis ca nunca, estar no mesmo barco. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, conselleira. Réplica señora Pérez Fernández.
Grazas, señor presidente. Pausa.) [[Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.]] Señora conselleira, efectivamente, debemos estar todos e todas no mesmo barco. Pero hai que mirar, e hai que mirar moi moito para que siga habendo barco, porque nestes momentos está en serio risco de que nos quedemos sen barco e afundamos absolutamente todos. Unha gran parte da economía do país [[Aplausos.]] e unha gran parte da aportación ao PIB deste país. Bueno, recoñeceu por fin, por fin recoñeceu, ao principio da súa intervención, que o de Ucraína é a gota que colmou o vaso, pero que estas circunstancias xa se albiscaban hai meses, claro. Pero albiscar albiscabámolas todos e todas. Só que a diferenza entre vostede e o Goberno do que forma parte e todos os demais é que vostedes teñen ou deberían ter ferramentas na súa man para que, ademais de albiscar e contemplar, pois se poñan en marcha medidas precisamente, ou se tiveran posto en marcha medidas que atallaran esa situación e que non fose, xustamente, a guerra e o que se provocou co conflito bélico en Ucraína, precisamente, esa gota que colmou o vaso. Claro que o colmou, porque un ano enteiro antes nin un goberno nin o outro estiveron dando resposta aos problemas que había. Citeille na miña primeira intervención que o BNG xa llo advertiu en decembro de 2021 co debate dos orzamentos. En fin, ben, e logo di, por un lado, que hai que impulsar o sector coas medidas tomadas, ou sexa, tomadas por outros, é dicir, polo Goberno do Estado, pola Unión Europea, por un lado impulsar o sector coas medidas que tomaron outros e, por outro, cinco puntos non exhaustivos que tamén son peticións a outras administracións. Claro, pero a nosa terceira pregunta, señora conselleira, era moi clariña: ¿que actuación vai levar a cabo a Xunta de Galiza? Non falamos nin da Unión Europea, nin do goberno do Estado nin do Vaticano, falamos da Xunta de Galiza e da Consellería do Mar. E entón, empeza vostede a nomear, e nomea tres, e di: Exención de pago de taxas. Curiosamente o mesmo que anunciaron o 18 de marzo após do Consello de Xunta, exactamente o mesmo, non hai variación. Segunda cuestión: axilización das axudas concedidas. ¡Ah! Para iso serven os gobernos, para axilizar precisamente axudas xa concedidas, entendemos que por outros, porque vostede non puxo ningunha axuda enriba da mesa. E a campaña Galicia sabe a mar, que é a campaña que se fai habitualmente, que xa se fai habitualmente. Entón, conclusión: estamos onde estabamos, o vaso colmado, efectivamente, e a Xunta de Galiza na mesma situación, sen dar resposta, ningunha resposta, absolutamente ningunha, señora conselleira. Mire, eu considéroa a vostede —en xeral, ao Goberno galego pero a vostede en particular— unha persoa ben informada, e eu supoño que prestaría atención á manifestación que houbo onte en Compostela de miles de persoas, gran parte delas do sector do mar, [[Aplausos.]] precisamente reclamando que por parte do Goberno galego se poñan medidas enriba da mesa. E ao mellor, ao mellor, se tivo tempo e ganas ata puido escoitar o discurso que alí naquela manifestación deu un mariñeiro do cerco de Sada. Voullo resumir: El dicía que viña dunha familia de antergos mariñeiros, que el estaba capeando o temporal como podía e finalmente acabou concluíndo que os mariñeiros galegos non queren —evidentemente, é un dicir— subvencións porque queren vivir do seu traballo. [[Aplausos.]] Porque isto é precisamente o que non se lles vén permitindo, vivir do seu traballo. E non se lles vén permitindo porque, señora Quintana, nos últimos doce anos nos que vostede vén estando á fronte da Consellería, todos os datos, absolutamente todos os datos —o número total de embarcacións en Galiza, toneladas e valor de peixe fresco descargado, o número de empregos, que pasaron... no ano 2009 tiñamos máis de 23.000 persoas empregadas no sector do mar e hoxe temos apenas 19.000—, todos eses datos indican, á parte do momento excepcional no que estamos, que non se lle viña deixando traballar ao sector do mar; é dicir, que a situación á que chegan nestas circunstancias é moito máis feble do que poden chegar outros sectores. Porque todos estes anos se foron tomando decisións por parte dos distintos gobernos —tamén do da Xunta de Galiza, por acción ou por omisión— que precisamente non lle deixaron desenvolver...
Remate, por favor.
...o seu traballo. Remato, presidente. Señora conselleira, a frota pesqueira leva moito tempo perdendo cartos por saír ao mar, por traballar, ¡por traballar! E vostede ten que recoñecer que as súas críticas permanentes e os seus laios e lamentacións non aportan nada, acaba de quedar de manifesto na súa primeira intervención. Vostede, señora conselleira —desculpe que llo diga con esta claridade—, en concreto, na Consellería do Mar, representa a inacción permanente e a falta de solucións cando se necesitan. Non sei a que está agardando, señora conselleira, para tomar decisións que sexan distintas a facer campañas que xa fai todos os anos.
Grazas.
Moitas grazas.
Grazas, señora Pérez Fernández. [[Aplausos.]] [[Pausa.]] [[Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.]] Peche da interpelación. Conselleira do Mar.
Grazas, señor presidente. Señorías. Señora Pérez, a verdade é que dixen unha verdade cando recoñecín que a crise ucraína fora o golpe definitivo para o sector pesqueiro, e non o dixen hoxe, lévoo dicindo moito tempo. E vostede sabe que levo moito tempo traballando na Unión Europea para evitar o que está a pasar. Vostedes din unha cousa aquí e defenden outra na Unión Europea. Iso non nos pasa á xente do Partido Popular, que o mesmo que defendemos aquí o defendemos en Madrid e o defendemos na Unión Europea. [[Aplausos.]] Non lle vou volver recordar que a Directiva sobre a bonificación fiscal para o tema dos combustibles vostedes a votaron en contra na Unión Europea, e nós seguimos defendendo que esa directiva é a folla de ruta que non debe de seguir a Unión Europea se quere contar cun sector pesqueiro forte, que é necesario para seguir dando alimento a toda a Unión Europea. A verdade é que vostedes teñen un sentido do nacionalismo un pouco raro, permítame que llo diga. Porque, claro, sempre insisten na medida en que os erros de Madrid se paguen con cargo aos impostos dos galegos, e iso a verdade é que eu non son capaz de entendelo. Nós estamos demandando a Madrid o que entendemos que debemos de demandar porque son competencias de Madrid. A rebaixa do IVE non é competencia da nosa comunidade autónoma, a exención dos pagos á Seguridade Social non é competencia desta comunidade autónoma. Antes de tomar as medidas que nós tomamos para apoiar o sector pesqueiro o primeiro que fixemos foi reunirnos co sector e avaliar cales eran as medidas e cales estaban precisando, e exactamente o que nos pediron á Comunidade Autónoma de Galicia foi a exención das taxas portuarias. E xa lle dixen na miña anterior intervención que nós dixemos que si a esa exención de taxas portuarias. ¿Que non se ten publicado aínda no Diario Oficial de Galicia? Por suposto, porque esa exención significa unha modificación lexislativa. Ao que nos comprometemos co sector foi a non pasar ao cobro esas taxas ata que non se aprobe a modificación lexislativa que levará ese compromiso que adoptamos e que cumpriremos da exención das taxas portuarias. Outra cousa ben distinta é cales son as taxas portuarias, porque o real decreto lei que publicou o Estado o que fai é a exención da taxa X4, que é precisamente a que menos favorece o sector pesqueiro. Nós estamos falando de exención de taxas, non só da X4, senón de todas as taxas de ocupación de dominio público e de actividade; polo tanto, non se preocupe que verá a modificación lexislativa que dá cumprimento ao compromiso que adoptou este Goberno e que faremos pública unha vez que teñamos perfilado co sector como é a mellor maneira de compensarlles ese sobrecusto que están tendo. Vostede dime a outra medida fantástica, a campaña de Galicia sabe a mar. Señora Pérez, eu non sei onde estaba vostede no 2008, pero no 2008 o sector pesqueiro atravesou tamén a crise do combustible. Naquel momento só lle afectaba ao sector pesqueiro, e naquel momento gobernaba na Xunta de Galicia o Partido Socialista e o Bloque Nacionalista Galego. ¿E sabe que medida adoptaron no ano 2008 para axudar o sector pesqueiro? Unha campaña de promoción de consumo dos produtos do mar que xa tiñan en marcha, foi o único que fixeron. ¿Que fixeron esta vez que están na oposición? Unha manifestación no día de onte. Unha manifestación que xa tivo o seu resultado, eu felicítoa por iso; conseguimos que o venres o combustible estivera a 0,89, e o día de hoxe está a 0,91. Xa conseguiron algo, que se incrementara o prezo do combustible. Esas medidas non serven para nada, señora Pérez, é unha manifestación do que vostedes queren facer. Pero eu só lle podo dicir que os seus datos sempre son moi manipulados e vostede chega aquí e di que o sector pesqueiro vai a menos cada ano dende que estamos gobernando. Na miña primeira intervención facíalle referencia a que en próximos días publicaremos as táboas input-output, que nolas entregaron o venres desta semana e que aínda non tivemos tempo de publicalas pero xa as estivemos analizando. Voulle dar un dato para a súa tranquilidade: dende o ano 2011 ao ano 2020 o valor da produción de peixe en Galicia ten pasado de 3.705 millóns de euros a 5.548 millóns de euros, é dicir, incrementouse o valor da produción, incrementouse o valor de todos os produtos no noso mercado, e esa é a liña na que nós seguiremos traballando. E pódolle dicir, xa que vostede falaba aquí dos orzamentos, claro que si, e nós nos orzamentos xa propuñamos medidas para seguir afianzando este incremento no valor da produción. Medidas que apostaban por mellorar a comercialización, medidas que sacaremos adiante sen o seu apoio, porque lle recordo que vostedes nos presupostos nos pedían quitar todas as liñas de axudas para a comercialización. Menos mal que coa maioría do Grupo Parlamentario Popular se aprobaron os orzamentos que necesita o sector pesqueiro galego para seguir crecendo, para seguir xerando emprego. E nesa liña e nesa defensa continuaremos traballando, non só aquí en Galicia, senón tamén en Madrid e na Unión Europea, e vostede sábeo ben. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, conselleira. Substanciamos agora tamén outra alteración na orde do día, que é unha pregunta ao Goberno. Pregunta de Dª Teresa Egerique Mosquera e seis deputados/as máis, do G. P. Popular de Galicia, sobre a valoración do Goberno galego respecto da sentenza emitida polo Tribunal Superior de Xustiza de Galicia ante o recurso contencioso-administrativo do Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico contra a Orde do 21 de decembro de 2020 pola que se aproba o Plan xeral de explotación marisqueira para o trienio 2021-2023
Neste caso é a pregunta de dona Teresa Egerique, do Grupo Parlamentario Popular.
Ben. Grazas, presidente. Bos días, señora Quintana. Xa son varias as veces nas que o tempo lle dá a razón. E teño que dicir que vostede sabe que non é un logro para vostede, senón que é un logro para o sector pesqueiro galego. De sobra ten amosado vostede a súa entrega, o seu traballo incansable a favor dos intereses na defensa do sector pesqueiro galego. No mes de xuño do pasado ano acordamos na Comisión 8ª, coa abstención do Partido Socialista de Galicia, un acordo de 5 puntos. En resumo, pediamos a retirada dun inxusto e inxustificado recurso contencioso-administrativo presentado polo MITECO e dirixido a derrogar o Plan xeral de explotación marisqueira para o período 2021-2023. Digo inxusto e inxustificado porque Galicia leva desde os anos 90 do século pasado organizando a explotación dos recursos marisqueiros e das algas mediante plans de xestións que se coordinan anualmente, e baséanse nun sistema de coordinación entre a Administración e o propio sector. O Partido Socialista, o Goberno de Sánchez, coa complicidade do Partido Socialista de Galicia e o apoio do Bloque Nacionalista Galego, quixeron prexudicar o sector pesqueiro, quixeron prexudicar o sector marisqueiro. Quixeron de novo lexislar e decidir e xestionar ás costas do sector da pesca, ás costas de Galicia. Quixeron —como, por exemplo, coa Lei de vivenda— interferir nas competencias das comunidades autónomas e, neste caso, nas competencias para prexudicar —como digo— e non para beneficiar. Unha cronoloxía rápida sería que en febreiro de 2021 o Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico remite á consellería un requirimento. Pedían un informe —que denominaron papeliño— que en case 30 anos non pediran nunca. O Goberno non atendeu ás alegacións da Xunta e en abril de 2021 recibe o oficio anunciando o recurso contencioso-administrativo. Ben, o 16 de marzo de 2022 faise público o fallo do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, que desestima o recurso interposto polo Estado. Señora Quintana, como dixen, vostede fixo unha defensa férrea, vostede negouse sempre a que iso se fixera, que iso non era legal, que era unha interferencia absoluta nas competencias e, ademais, no propio sector. E nós hoxe queriamos saber cal é a súa valoración desa sentenza que coñecemos no 16 de marzo de 2022. Moitas grazas.
Grazas, señora Egerique. Resposta da conselleira do Mar.
Grazas, señor presidente. Señorías. Señora Egerique. É ben certo que no Pleno do 8 de xuño do pasado ano comparecía nesta Cámara a petición propia para dar conta da situación creada polo recurso contencioso-administrativo, presentado en abril polo Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico, contra a Orde do 21 de decembro do 2020 pola que se aprobaba o Plan xeral de explotación marisqueira para o trienio 2021-2023, publicada no Diario Oficial de Galicia do 31 de decembro de 2020. Un recurso que non tivo nin previamente unha petición de aclaracións nin de formulación de alegacións sobre a interpretación do Goberno central, só nos dicían: derogue usted y déme la razón por escrito. Unha postura por parte do Goberno do Estado con quen nin nós nin o sector coincidimos, nin no fondo nin na forma. Un proceso levado a cabo sen diálogo, froito dun intento de imposición que sobordaba o marco competencial autonómico, é dicir, un feito sumamente grave. Careceu de sensibilidade e vontade por parte do Ministerio para a Transición Ecolóxica coa cadea mar-industria, obviando a súa realidade unha vez máis, neste caso ao poñer en tea de xuízo décadas de historia, de xestión responsable e cogobernanza da actividade. Pero o 16 de marzo de 2022 fíxose público o fallo do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia que desestima o recurso interposto polo o Estado para derrogar a Orde do 21 de decembro de 2020. A sentenza emitida supón unha enorme satisfacción para toda a Xunta de Galicia porque ratifica un por un todos os argumentos defendidos dende Galicia neste procedemento xudicial iniciado de xeito inxustificado polo Goberno central contra o sector marisqueiro galego. Porque isto non foi unha discrepancia entre o Goberno central e o Goberno galego, isto foi un ataque político do Goberno central contra o sector do mar de Galicia, porque a ningunha outra comunidade autónoma se lle exixiu este informe. O Goberno galego —como vostede dicía— leva 30 anos tramitando e aprobando os plans de explotación marisqueira sen que ata o pasado ano houbese problema algún nin solicitude por parte de ningún dos gobernos nin de ningún dos ministerios de ningún informe preceptivo ao respecto. Así, a Xunta cumpriu e cumpre estritamente coa lexislación e seguirá defendendo os intereses do sector fronte a un recurso que supuxo xogar co seu futuro. Sabemos de que parte estamos, que intereses defendemos, que non son outros que os do sector marisqueiro de Galicia, polo que esta sentenza supón unha vitoria do sector marisqueiro galego ante un ataque totalmente arbitrario do Executivo do Estado. Máis nada, moitas grazas.
Grazas, conselleira. Réplica, señora Egerique.
Ben. Grazas, presidente. Grazas, conselleira, pola explicación e pola defensa pechada que vostede fixo deste sector desde o primeiro momento. No Grupo Parlamentario Popular cremos que este é un novo paso na paralización dos ataques do Goberno contra o sector marítimo-pesqueiro e a cadea mar-industria. Co tempo imos gañando, imos tendo razón, vai tendo vostede razón en favor do sector pesqueiro galego. Como se gañou esta sentenza, como se fixo co marraxo durante tanto tempo, como se moverá a lei lesiva de cambio climático para o sector mar-industria, pero o gran problema aquí é a existencia dun quinta columna contra o sector pesqueiro galego, como di vostede, ataques inxustificados que nada teñen en favor do sector pesqueiro. Lémbrase vostede, como dicía antes, daquel papeliño que nos demandaban, falaban de que soamente era un papeliño. Hoxe temos 60 folios, 60 papeliños, se mo permiten, nunha sentenza demoledora contra o Goberno, nunha decisión do Goberno, resposta a aquel famoso informe. E lémbrase vostede tamén, señora Quintana, do papelón que disque se fixo cando as competencias do Cefas non viñan para Galicia e veu a ministra desmentir esa tese. Hoxe temos un Intecmar que é laboratorio nacional de referencia por encargo do propio ministerio. Señora conselleira, o problema xa non é tanto que confundan os papeliños e os papelóns e todos os papeis, o problema é que o Partido Socialista de Galicia ten falla de rumbo e, polo tanto, ascenden os gurús dos papeliños secundarios a papeis principais. E, polo tanto, non defenden nunca, en ningunha circunstancia, o sector pesqueiro. En todo caso e afortunadamente, témola a vostede e ao seu equipo para defender o sector, e estamos os deputados do Partido Popular en todas as cámaras para defender o sector pesqueiro galego. Defendémolo ante os ataques tan inxustificados coma este e para empapelar politicamente —se me permiten a expresión— a quen os ataca. Polo tanto, unha vez máis grazas polo seu traballo, pola súa implicación, porque o tempo deulle, unha vez máis, a razón, señora Quintana.
Grazas, señora Egerique. Peche da pregunta, conselleira do Mar.
Grazas, señor presidente. Señora Egerique, moitas grazas. A min o que si me gustaría é que ese agradecemento co que vostede terminou non sexa para min nin para o Goberno de Galicia, senón para todo o sector marisqueiro, que demostrou estar á altura das circunstancias, que soubo defender onde hai que defender os seus intereses, que é nos tribunais. Eu lamento profundamente que naquel momento, de verdade, se cuestionase o meu traballo, o traballo de todo un equipo, que o único que fai é defender os intereses do sector marisqueiro. Eu recordo perfectamente esa miña comparecencia onde os deputados do PSOE e do Bloque me pedían que mandara ese papeliño sen... [[A señora Pérez Fernández pronuncia palabras que non se perciben.]] Si. Perdón, perdón, eu non estou mentindo... A min todos me dicían...
Por favor, señora Pérez, silencio.
...todos me dicían que mandara o papeliño, que total era un trámite máis, sen darse conta de que estabamos renunciando ás nosas competencias. E que eu non ía asumir mandar ningún papeliño que fora en contra [[Aplausos.]] das competencias exclusivas que nos recoñece o Estatuto de autonomía. Podemos revisar a hemeroteca, señora Pérez, podemos revisar a hemeroteca. [[A señora Pérez Fernández pronuncia palabras que non se perciben.]] Vostede dicía que quitara...
Por favor. Señora Pérez, por favor, señora Pérez, non está no uso da palabra.
Vostedes pedían que se retirara o recurso, pero tamén me dicían que mandara o papeliño, que iso era un problema menor, mandar un papeliño. E ese papeliño é un papelón porque vostedes estaban dalgunha maneira renunciando aos dereitos históricos da Comunidade Autónoma de Galicia. Esa é a realidade e estamos aquí todos vivos grazas a Deus para acreditar que así foi. E eu pódolle dicir que de verdade unha vez máis o sector marisqueiro de Galicia demostrou que estaba máis por alá que moitos políticos que están aquí neste Parlamento, porque defenderon os seus intereses onde os había que defender: nos tribunais. [[Aplausos.]] O tribunal deunos a razón. Eu espero agora que todos os deputados desta Cámara lle pidan ao Goberno central que non siga meditando se presenta ou non o recurso de casación. ¿Para que imos seguir xogando cos intereses do sector pesqueiro? Defendan os intereses do sector pesqueiro, defendan que estamos traballando ben, que incluso na Unión Europea defenden e poñen de modelo a xestión que nós temos para os recursos marisqueiros. Iso é, de verdade, se queren axudar o sector, como teñen que facelo, e non sementando esas dúbidas que din dende o Ministerio: Nos leeremos con calma la sentencia y valoraremos presentar un recurso de casación. Se len a sentencia con calma eu supoño que se porán o suficientemente colorados como para nin sequera plantexarse a dúbida de presentar o recurso de casación. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, conselleira. Suspendemos a sesión ata as 16 horas.
Reanudamos a sesión. Debatemos unha moción do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Moción do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de dona María do Carme González Iglesias, sobre a promoción de fábricas de compoñentes para automoción. Hai unha emenda do Grupo Parlamentario Popular. [[O G. P. Popular de Galicia, a través do seu portavoz e por iniciativa da deputada Teresa Egerique Mosquera, ao abeiro do disposto no artigo 151.2 e concordantes do Regulamento da Cámara presenta ante a Mesa unha emenda a esta moción.Emenda de substituciónDebe substituírse o texto da parte resolutiva polo que segue:"O Parlamento de Galicia insta á Xunta de Galicia a demandar do Goberno de España:1.- Incluír na planificación de Rede Eléctrica de España para 2021-2026 a conexión de Vigo á rede de Moi Alta Tensión e a construción dunha nova subestación no polígono de Balaídos para atender as necesidades de subministro de Stellantis e do resto da industria de automoción viguesa, en termos de calidade e prezo.2.- Converter o Perte do vehículo eléctrico e conectado nunha ferramenta na que sustentar realmente a transformación do sector da automoción con criterios xustos e transparentes, que permita garantir a continuidade de Stellantis en Vigo e a súa posición como primeiro fabricante en España a través de axudas que faciliten o acceso ás novas plataformas e aos modelos eléctricos, o que repercute na industria auxiliar galega directamente e en miles de empregos asociados.3.- Dar prioridade aos proxectos asociados coa fabricación de semicondutores, acolléndose ao plan europeo de financiamento previsto na Lei Europea de Chips, dando resposta ao interese de participación manifestado desde Galicia."]] Para formular a moción ten a palabra a señora González Iglesias.
Boa tarde. Moitas grazas, presidente. Na interpelación que o BNG trouxemos o pasado pleno vimos unha vez máis a un vicepresidente segundo e conselleiro de Economía, Emprego e Innovación eludindo responsabilidades, botando balóns fóra e buscando culpables, algo ao que nos ten moi acostumados o señor Conde. O BNG insistimos en que a Xunta de Galiza ten competencias plenas en materia de industria e a función do Goberno galego non pode limitarse a mandar unha carta ao presidente do Goberno do Estado. A realidade é que estamos perdendo a carreira no sector da automoción do Estado por falta de peso político, dun goberno máis preocupado agora mesmo polas sucesións internas do Partido Popular que polo futuro de Galiza. A transición do coche de combustión, do coche eléctrico, é imparable e Galiza non está preparada para competir nesta carreira. No pasado pleno vimos un conselleiro negacionista gabándose dunha industria de automoción 4.0 que non se corresponde coa visión do propio sector ou nin sequera coa da Unión Europea. Bruxelas, consciente das consecuencias negativas que esta transición vai provocar, está a poñer en marcha políticas e medidas que eviten a perda da capacidade produtiva e a perda de postos de traballo. Estamos a ver como actuacións como a instalación de fábrica de baterías se anuncia para Valencia e Galiza perde esa oportunidade. Vemos como o norte de Portugal gaña día a día peso industrial mentres Galiza o perde. A deslocalización cara a esa zona do país veciño ameaza o sector da automoción da área de Vigo coa consecuente perda de emprego. Vemos como Portugal nos últimos anos consegue que se implanten no país novas fábricas auxiliares de automoción mentres en Galiza nin unha, cero nos últimos anos. E fronte a esta situación temos un Goberno galego impasible, paralizado, con políticas que se limitan a acompañar, a estar ao carón da industria, facendo un seguidismo ao mandado da dirección de Stellantis, sen iniciativa propia para fortalecer un sector estratéxico para o país e nomeadamente para Vigo e a súa comarca. En trece anos de goberno da Xunta de Galicia, o Partido Popular foi incapaz de poñer en marcha un plan para a industria de automoción que dea estabilidade ao sector. A falta de industria auxiliar de fabricación de compoñentes está a provocar paradas continuas na produción por falta de microchips en Stellantis, paradas que provocan a inestabilidade laboral de miles de persoas traballadoras da propia factoría e das empresas auxiliares, pendentes do teléfono permanentemente, con cambios continuos nas súas xornadas laborais que impiden a conciliación coa vida persoal e laboral. A dependencia, principalmente, dos países asiáticos que producen estes compoñentes xa está sendo abordada pola Unión Europea, que xa anunciou un plan para impulsar a industria de semicondutores, dotado con 43 millóns de euros. Un plan que permita cubrir o 20 % da demanda mundial para o 2030. Este plan, incluído na lei europea de chips é unha oportunidade que Galiza non pode perder, para garantir o futuro do sector da automoción no noso país. E a pregunta é ¿que está a facer o Goberno galego para garantir que se implanten na área de Vigo fábricas de semicondutores ao amparo destas axudas? E non tranquiliza absolutamente nada a intervención do conselleiro neste hemiciclo hai quince días, xa que a única medida que anunciou foi o envío dunha carta ao presidente do Goberno do Estado. E moito menos tranquiliza o contido desa carta que el mesmo nos trasladou. Segundo o conselleiro, trasladoulle a preocupación por que España se poida beneficiar deste plan. Por dúas veces nomeou España para indicar a importancia deste plan e nin unha soa vez nomeou Galiza na súa carta. O conselleiro non sabemos moi ben se xa ten a cabeza en Madrid ou se é que non ten asumido que é o vicepresidente segundo e conselleiro de Economía, Emprego e Innovación da Xunta de Galiza, e que a súa única prioridade debe ser a industria galega. E aí é onde está o problema: a nula defensa que o Goberno do Partido Popular na Xunta fai de Galiza e da súa industria. Levan 13 anos sen asumir nin unha soa competencia nova, e as que temos o Partido Popular no Goberno galego non as exerce. A Xunta ten competencias plenas en materia de industria en Galiza, a política industrial galega ten que dirixila e exercela o Goberno galego e non o fai. Galiza non merece un goberno cun presidente interino, un goberno coa cabeza en Madrid, mentres outros gobernos autonómicos loitan e defenden a súa industria. En Galiza temos un goberno do Partido Popular timorato que entende que defender a industria da automoción galega é mandar unha carta ao presidente do Goberno do Estado sen máis. E así perdemos a fábrica de baterías na área de Vigo, perdemos o enganche do polígono de Balaídos á rede de moita alta tensión do Porriño e a construción dunha nova subestación. As empresas marchan para Portugal; perdemos 1.530 empregos no sector da automoción no ano 2021. Precarizáronse as condicións laborais das persoas traballadoras do sector, etc., etc. E agora subirá a esta tribuna o Partido Popular a dicir que todo é culpa do Goberno do Estado. E miren, terán razón, pero non é neste Parlamento onde hai que exixirlle responsabilidades, para iso está o Congreso dos Deputados e o Senado. Neste Parlamento galego é onde rende contas o Goberno galego, neste Parlamento galego é onde os deputados e deputadas galegas instamos o Goberno da Xunta de Galiza a actuar ante os problemas das galegas e dos galegos. É neste hemiciclo onde temos que instar a Xunta de Galiza, que, insisto, ten competencias plenas en materia de industria, a que apuntale o futuro do sector da automoción galega. Un sector que é estratéxico non só para Galicia, senón para Vigo e a súa comarca nomeadamente. Estamos, como xa dixen, nun momento crucial para o sector da automoción e urxe impulsar un plan galego para a automoción que promova a instalación en Galiza de novos actores e actividades industriais relacionadas co sector, que rachen coa excesiva dependencia actual dun único fabricante, e que garantan a produción na Galiza daqueles compoñentes críticos de máis valor engadido. Urxe desenvolver unha política activa, co Goberno galego á cabeza da defensa do sector da automoción galego en Madrid, con resolución e firmeza, acompañado por todo o sector. É preciso poñer en marcha a Mesa da Automoción para trazar unha folla de ruta consensuada con todo o sector, empresariado, organizacións sindicais, administracións e universidades. Insisto, cómpre non perder tempo. Estamos nun momento crucial para a industria da automoción a nivel mundial e Galiza non pode quedar atrás. O PP galego ten que centrarse en Galiza. Voulles facer unha recomendación: recoméndolles máis foliadas e menos feiras de abril, máis muiñeiras e menos sevillanas, e máis licor café e menos manzanillas. [[Aplausos.]] Poñan os pés na nosa terra e defendan o que teñen que defender, defendan Galiza e a súa industria. Grazas.
Estivo moi ben, moitas grazas. Estivo simpática a cousa. [[Risos.]] [[Pausa.]] [[Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.]] Grupo Parlamentario Popular, señora Egerique.
Boas tardes. Grazas, presidente. Señora González, eu non sei que teñen vostedes en contra de Stellantis. Así comezaron con Ence, agora xa queren sacala do medio, eliminar todos os postos de traballo. Están facendo o mesmo con Stellantis. E non desvíen o tiro, señora González, non desvíen o tiro, porque ademais aquí os conselleiros e o propio presidente da Xunta renden contas cada quince días. O que pasa é que non lles gusta o que lles din, non lles gusta que estean preto da xente, non lles gusta que gañemos as eleccións, pero, realmente, renden contas e explican todo o seu traballo. Mire, nós [[Aplausos.]] hoxe presentamos unha emenda que reflicte os acordos que realmente solicita o sector da automoción, en Vigo ou en Galicia, que reflicte os acordos que solicitan dende a propia Stellantis e as empresas auxiliares. E vostede, señora González, interpelou o señor vicepresidente segundo, e presenta hoxe unha moción que está fóra da realidade, que non ten en conta o contexto no que estamos neste momento, no mes de abril de 2022, no que o Goberno de España despreza e ignora o sector da automoción en Galicia. No que o Goberno de España despreza e ignora o sector industrial en Galicia. Ese é o contexto sobre o que vostede ten que interpelar o conselleiro, e non desviar o tiro. Porque el rendeu contas claramente aquí de todo o que fixo a Xunta. Basean unha interpelación, e agora a súa moción, nunha carta, ¡dálle voltas á carta para arriba, á carta para abaixo!, pero, realmente, a automoción ten serios problemas agora, que ten que resolver un goberno do Partido Socialista apoiado polo Bloque Nacionalista Galego e que está asociado con partidos independentistas e con Podemos. Mire, diríxense vostedes á Xunta cando saben perfectamente que os que están a maltratar e ignorar o sector da automoción en Vigo son o Partido Socialista, o Goberno da nación e o propio alcalde de Vigo do Partido Socialista, e o propio delegado da Zona Franca, do Partido Socialista. Como digo, Stellantis, as persoas que están traballando na propia factoría, ou toda a empresa auxiliar, son os que realmente están poñendo enriba da mesa as necesidades tras ser competitivos para traballar en igualdade de condicións e para mirar cara ao futuro. Vostedes tampouco poden perder de vista os favores que Sánchez ten que facerlles aos seus socios independentistas. Porque estamos vendo que o único apoio que fai dende o Goberno de España á automoción vai sempre cara ao Mediterráneo, nunca ten en conta a Galicia, iso sábeo perfectamente vostede, pero aquí vén branquear, absolutamente, señora González, a un goberno que está apoiando o sector da automoción na costa mediterránea en detrimento do sector da automoción de Vigo e do sector da automoción de Galicia. E nós non queremos o beneficio á custa dos prexuízos doutros, podemos ter o beneficio todos e pedimos o que realmente é xusto, pedimos estar en igualdade de condicións, o que nos pertence e o que Sánchez nos nega. E repito, négao coa complicidade do propio alcalde socialista, do Partido Socialista de Galicia e do Bloque Nacionalista Galego. Mire, fala vostede de anuncios que non chegan a concretarse. Eu vou contarlle agora necesidades fundamentais, que son anuncios tamén, que non se concretan pero que non o dicimos no Partido Popular, que nós reclamámosllo dende o Parlamento, reclamámosllo dende a Xunta de Galicia, pero que non se concretan, e son, realmente, decisións de Teresa Ribera, decisións de Sánchez e decisións de Yolanda Díaz. Mire [[A señora deputada le unha folla.]] , "Stellantis Vigo advierte de que el PERTE no garantiza el futuro de la fábrica de Vigo.". Ignacio Bueno, sobre a planificación de Red Eléctrica: "Es francamente decepcionante.". "Ribera entierra el enganche a la alta tensión que Stellantis ve crucial para su continuidad. Ni nos han llamado, dicen desde la multinacional."; "Tabares niega al Gobierno sobre la fábrica de baterías: no me han llamado". "Stellantis reitera que el Gobierno no le ha pedido fabricar baterías en España". "Tabares ve en riesgo treinta años de éxito del motor español por las políticas de Gobierno de España. Por las políticas del Gobierno de la nación y del Gobierno de Pedro Sánchez". Polo tanto, señora González, non desvíe vostede o tiro, porque a Xunta de Galicia está a reclamar precisamente todo o que o sector da automoción en Galicia precisa e que lle están negando todos os días. Mire, isto eu creo que precisa unha profunda reflexión e que nos fai preguntarnos moitas cousas. Porque ¿que modelo plantexa o Partido Socialista de Galicia ou o Partido Socialista de España, o Bloque Nacionalista, en Vigo? ¿Que modelo plantexa en Galicia? ¿Queren unha cidade sen industria? ¿Queren facer un modelo como o de Pontevedra? ¿Queren cargarse todo o sector indutrial en Galicia? É lícito, é lexítimo. ¡Pero dígano! ¡Dígano! ¡Dígano abertamente! Están en xogo 11.000 empregos. Está en xogo o futuro da industria da automoción de Galicia. Porque o futuro da automoción doutras zonas de España non está en xogo con estas decisións do Goberno. Galicia, Vigo, xógase unha ambiciosa estratexia de electrificación que permitiría que en 2025 Stellantis tivese unha gama completamente electrificada e que precisa, é absolutamente necesaria para garantir o seu futuro. E, como digo, dende hai 30 anos que foi medrando, agora vese en perigo por este tipo de decisións. Teño que lembrar que a subestación de moi alta tensión estaba incluída na planificación de Red Eléctrica ata o 2026, cando gobernaba o Partido Popular. E chegou Sánchez e retirouna. E pedímolo dende aquí e non fixeron caso. E agora Ribera dálle o carpetazo final. E seguen sen escoitar e ignoran, o Goberno de Sánchez e o propio alcalde ignoran as peticións e as necesidades do sector da automoción. Porque ao mellor non lles interesa, pero teñen que recoñecelo, terán nalgún momento que recoñecelo. Stellantis corre un gran risco se non se toman cartas no asunto, se non se toman decisións importantes. E as decisións que ata o de agora está tomando o Goberno de España non van na dirección que Stellantis e o sector da automoción precisa, van na dirección contraria. E o alcalde, Abel Caballero, mira para outro lado; e o delegado da Zona Franca mira para outro lado; e Sánchez mira para outro lado, sempre mira para o leste, sempre mira para o Mediterráneo, nunca mira para Galicia. Sánchez nunca mira para Galicia. E en Vigo non lle exixen ao Goberno socialista o que o sector da automoción precisa, e todos temos que exixirllo; porque, como lle dixo aquí o vicepresidente segundo o outro día na interpelación, está máis que dito. E vostede despreza esa carta, pero é unha petición, unha necesidade, é unha decisión que ten que tomar o Goberno de España, con lealdade, ademais, dende a Xunta de Galicia. Mire, como digo, vostedes non desvíen o argumento, porque non podemos poñer en dúbida que a Xunta de Galicia apoiou o sector da automoción. Señora González, non podemos poñelo en dúbida. Tanto Stellantis como a industria da automoción galega, formada por 200 empresas, porque Stellantis é o piar fundamental e ao redor medraron todas as empresas auxiliares. E os postos de traballo son tan importantes os de Stellantis como os das auxiliares de toda a área metropolitana de Vigo. Mire, son todo un exemplo grazas á súa aposta pola excelencia, pola dixitalización, pola innovación, pola sostibilidade, polo talento. Todo comezou cun plan estratéxico en 2004 para apostar e chegar ata aquí, e agora o clúster da empresa de automoción, CEAGA, que foi medrando, xa está a desenvolver o cuarto plan estratéxico. Vostede non pode dicir aquí que non hai plans estratéxicos nin de traballo porque, se hoxe estamos aquí é porque no 2004 comezou ese plan e comezou esa aposta polo sector da automoción. Polo tanto, agora precisamos esas decisións, precisamos todo o apoio para que o sector se anticipe aos novos escenarios da mobilidade. Lembren vostedes que no ano 2015 o primeiro coche autónomo que percorreu as estradas de España saíu de Vigo, con todo o apoio do Goberno da Xunta de Galicia, de Alberto Núñez Feijóo. Lembren tamén que a planta de Balaídos xa fabrica a Peugeot E2008 e unha ampla gama de furgonetas eléctricas. Aposta na que o papel da Xunta foi crucial e fundamental tamén e que ademais fai que se consolide o proxecto de I+D+i Factoría 4.0. Isto ten que seguir para adiante, non podemos e non podemos permitirnos que, por decisións de Teresa Ribera, que de verdade que é a persoa, neste momento, é a ministra que máis dano está a facer a Galicia, quedemos sen sector da automoción en Galicia. ¿E sabe cal foi o investimento da Administración autonómica na automoción? 200 millóns de euros. ¿E sabe por que? Para manter os postos de traballo, para manter o emprego, para ser competitivos; para que hoxe, por exemplo, a empresa Showa Denko queira estar en Galicia para producir baterías de grafito para todo o mundo. Para que Galicia sexa un foco e un polo para a automoción e non outros territorios. Polo tanto, ou remamos todos aquí neste Parlamento na mesma dirección ou Stellantis corre risco de desaparecer e, ao redor de Stellantis, toda a súa empresa auxiliar. Polo tanto, señorías, está fóra de toda dúbida o apoio da Xunta de Galicia e de Alberto Núñez Feijóo ao sector da automoción. ¡Fóra de toda dúbida! Miren, hoxe deberían ter en conta a emenda, porque na emenda son tres puntos que son, realmente, o que nos trasladan para a continuidade. Si é certo que hai que facer traballos e apoios dende a Xunta de Galicia, dende o Goberno autonómico e dende outras administracións. Pero é crucial que eses tres puntos que hoxe presentamos aquí para que demande a Xunta ao Goberno de España se poñan en marcha. Polo tanto, nós solicitamos que vostedes poidan apoiar a emenda co punto que di: "1. Incluír a planificación de Rede Eléctrica de España para 21-26 a conexión de Vigo á rede de moi alta tensión. E a construción dunha nova subestación no polígono de Balaídos para atender ás necesidades de subministro de Stellantis e do resto da industria da automoción viguesa en termos de calidade e prezo, para estar en igualdade de condicións. 2. Converter o PERTE do vehículo eléctrico e conectado nunha ferramenta na que sustentar realmente a transformación do sector da automoción con criterios xustos e transparentes. Xustos, para non estar en desigualdade de condicións con outros territorios. 3. Dar prioridade aos proxectos asociados coa fabricación de semicondutores, acolléndose ao Plan europeo de financiamento previsto na Lei europea de chips. Dando resposta ao interese de participación manifestado desde Galicia." Porque desde Galicia podemos e desde Galicia podemos facelo. E se o Goberno de España non cre en nós e nos despreza, non chegaremos.
Grazas.
Polo tanto, temos que remar todos na mesma dirección para defender o sector da automoción en Galicia. Grazas.
Grazas. [[Pausa.]] [[Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.]] Grupo Parlamentario Socialista. Señora Gallego.
Grazas, presidente. Boa tarde a todas e a todos. Ben, en primeiro lugar, eu pensaba que iamos debater unha moción sobre a crise dos microchips, pero parece ser que aquí a deputada do Partido Popular falou doutra cousa, como é a subestación de moi alta tensión en Vigo. E, xa lle digo, non sei se sabe que a semana pasada o alcalde de Vigo dixo que defendeu e defende —¡e defende!— a subestación de moi alta tensión. É máis, está falando co Goberno de España para darlle unha solución. Señora do Partido Popular, non cre ninguén que o alcalde de Vigo non defenda a automoción, ninguén. [[Aplausos.]] ¡Non o cre ninguén! [[Aplausos.]] Pero, ben, vamos ao tema que toca, que é a crise dos microchips. O mes de marzo, que acaba de rematar, a planta de Stellantis Vigo estivo varias semanas en paro total polo desabastecemento mundial de semicondutores. En 2016 cada novo vehículo equipouse cunha media de máis de 9 chips, en 2019 esta cifra xa era máis de 17 chips, e en 2021 foi de máis 20; e cos coches eléctricos e autónomos esta cifra segue en aumento. Este é un exemplo que indica claramente o aumento da demanda dos microchips. Os problemas de abastecemento van seguir durante o 2022 e seguramente tamén durante o 2023, segundo Stellantis. A situación actual é tan preocupante que xa se puxeron en marcha varias iniciativas. En primeiro lugar, a nivel global, os fabricantes de chips aumentaron rapidamente os seus investimentos en máis capacidade e en expansión de fábricas. Isto está a suceder en todos os países produtores de chips como Estados Unidos, China, Taiwán ou Xapón. Pero posiblemente a iniciativa máis importante en Europa é a implantación da nova lei europea do chip, anunciada no pasado mes de outubro pola presidenta da Comisión Europea. Pero esta Unión Europea utilizará esta lexislación para impulsar unha maior resiliencia e soberanía nas cadeas rexionais de subministración de chips e semicondutores. A presidenta da Comisión Europea mesmo suxeriu gañar máis autonomía na fabricación de chips. Toda esta situación está repercutindo no emprego dos galegos e das galegas. O emprego na automoción retrocedeu no 2021 un 6,1 %, ata os 23.450 traballadores directos, polo recorte que trouxo consigo as paradas pola falta de microchips. O escenario plantexado aos traballadores e traballadoras non deixa lugar para o optimismo, os traballadores afectados, entre Stellantis e as auxiliares da automoción, son máis de 10.000 traballadores en ERTE en toda Galicia. E, a maiores, a perda de emprego temporal polo peche dos turnos da fin de semana en Stellantis, que arrastra a industria auxiliar, destruíndo nestes meses máis de 1.500 postos de traballo. Todo provocado pola falta de semicondutores e doutras pezas electrónicas, que están tendo problemas de subministración. E o Goberno galego, con estas cifras de perda de emprego neste sector, nin está nin se se lle espera. Nin está nin se lle espera. A Xunta de Galicia ten que adoptar solucións paliativas para a automoción e empezar a preparar o sector para ese cambio de modelo que se está a producir dende o vehículo de combustión cara ao vehículo eléctrico. É unha oportunidade para Galicia para poder atraer novas empresas de compoñentes ligados á electrónica e ligados á mobilidade eléctrica e que non acaben todos os provedores en Portugal, como está acontecendo agora. O Goberno galego debería facer unha política industrial para que esta nova realidade do sector da automoción tamén se poida consolidar nun polo importante de provedores na contorna de Vigo. Sen lugar a dúbidas, o sector da automoción é fundamental e estratéxico na nosa terra, e o Goberno do señor Feijóo —bueno, polo de agora do señor Feijóo— ten que poñer unha solución ao gran problema que temos hoxe en día, que é a crise dos semicondutores, porque estamos falando de miles de empregos en perigo e a Xunta nin fixo nin fai nada. O outro día o vicepresidente segundo non dixo nada de nada, non dixo que se vai facer ante esta problemática. ¿Que vai facer o Goberno ante esta problemática? ¡Non di nada! ¡É unha auténtica vergoña! Pero, pola contra, o presidente do Goberno, Pedro Sánchez, anunciou hoxe que aprobará un novo proxecto estratéxico de recuperación e transformación económica sobre microchips e semicondutores, dotado con 11.000 millóns de euros de investimento público. Isto si son axudas reais, isto si son medidas. [[Aplausos.]] [[Murmurios.]] Si, si... [[Murmurios.]] ¡ah!, si, claro, ¡claro! [[Aplausos.]] Isto si son medidas. [[Murmurios.]] [[Aplausos.]] , e non vir aquí e contar contos. ¡Contos! O Goberno de España si pon enriba da mesa solucións —parece que non lles gusta— ante este problema de desabastecemento de semicondutores e microchips, e non como o Goberno do señor Feijóo, que non fai nada de nada. Claro, está preocupado noutras cousas, está preocupado de estar por España adiante; e, bueno, en Sevilla, en Madrid e demais, en vez de estar arranxando os problemas de aquí dos galegos. E gustaríame recordarlles aos señores e señoras do Partido Popular que parece que esquecen que as competencias en industria as ten a Xunta de Galicia ―artigo 31.2 do Estatuto de autonomía de Galicia―. Que , como continuamos celebrando o 40 aniversario, poderían facerlle un pouquiño de caso a este Estatuto, ao que aquí di. [[Aplausos.]] ¡Fáganlle un pouquiño de caso! [[Aplausos.]] Competencias en industria, tenas o Goberno galego. ¡O Goberno galego! Aquí. Poden facerlle caso. Estaría ben. Estaría ben tamén que nos dixeran onde está a Xunta de Galicia nesta crise de semicondutores. ¿Onde está? ¿Que está facendo? Voulles dicir eu o que está facendo: ¡nada!, están totalmente desaparecidos. Pero, bueno, xa estamos acostumados. [[Murmurios.]] Da Xunta de Galicia non se sabe absolutamente nada, parece que a industria non vai con ela. O señor Feijóo só sabe de fotos, fotos en Stellantis fai pero, ¡vamos!, non sei ao ano cantas, pero moitas. Esta é a gran política industrial do señor Feijóo, ¡fotos! [[Murmurios.]] ¡Fotos! [[Murmurios.]] E mentres tanto... [[Murmurios.]] parece que queren intervir, non sei, poden vir a intervir. Se queren, pois nada, está ben, se queren intervir, pois nada, xa lles deixo.
Silencio, por favor.
E mentres tanto en Portugal teñen unha estratexia marcada en todo o territorio para a atracción de industrias e unha distribución atomizada de polígonos industriais, e están a aproveitar as sinerxías e as oportunidades da súa proximidade con Galicia. E, ¿saben cal é a consecuencia de todo isto? Que as empresas se trasladan e marchan para Portugal, e isto é o que está pasando grazas ao Goberno do señor Feijóo, sen que faga absolutamente nada, estaría ben que se puxeran a traballar na política industrial dunha vez por todas. Si, é así, non fan absolutamente nada en política industrial. Mire, eu penso que Vigo é un enclave perfecto para unha fábrica de circuítos fotónicos, é dicir, de chips, e para un proxecto do automóbil autónomo, debido á súa proximidade aos fabricantes de vehículos. Para a fábrica dos circuítos fotónicos dos chips, Zona Franca, que é o Goberno de España, xa deu o primeiro paso coa instalación do laboratorio cuántico en colaboración coa Universidade de Vigo, un fito para Vigo e para Galicia que nos situaría no PAMPA europeo de alta tecnoloxía en semicondutores. E a semana pasada, sen ir máis lonxe, a semana pasada, no Consello de Zona Franca, un dos puntos a tratar foi a fábrica de circuítos fotónicos. E voulles dicir unha cousa, señores e señoras do Partido Popular, que vai por bastante bo camiño, e estaría ben que desde a Xunta de Galicia apoiasen este proxecto, que colaborasen en vez de criticar e confrontar coas demais administracións, que é o único que saben facer, estar na confrontación constante. A Zona Franca de Vigo está na vangarda dalgúns grandes proxectos de España, como o desenvolvemento do vehículo conectado. O PERTE do vehículo eléctrico conectado debe cubrir todas as necesidades das empresas de automoción e de Stellantis, pola súa importancia en España, pero tamén para Galicia e para Vigo. O sector debe poder elaborar plans de futuro con capacidade exportadora. E mire, señora deputada do Partido Popular, señora Egerique, o PERTE do vehículo eléctrico e conectado suporá para Stellantis, sobre todo por un artigo concreto, o 8.4b, que é unha petición da empresa Stellantis, onde o Concello de Vigo e Zona Franca negociaron directamente co Goberno de España. E este artigo sinala que será susceptible de financiamento a adecuación de naves industrias e instalacións e equipamentos existentes, non directamente vinculados ao proceso produtivo. Un punto que será vital para os futuros proxectos de Stellantis. E a Xunta de Galicia, ¿onde estaba en todo este proceso? Desaparecida, como sempre. Pero, bueno, é ao que nos ten acostumados. Estaría ben que se unisen aos proxectos, que colaborasen, deputadas e deputados do Partido Popular, que estamos nunha das maiores crises económicas dos últimos tempos e temos que estar todas as administracións xuntas, unidas para sacar este país adiante, que os homes e mulleres de Galicia necesitan traballar e non que lles digan sempre que a culpa é do outro. Si, porque para vostedes sempre a culpa é do outro, vostedes todo o fan perfecto, ¡perfecto!. Si, pois miren por onde o Goberno de Pedro Sánchez si dá solucións a esta crise dos microchips e dos semicondutores, cousa que non fai o Goberno do señor Feijóo...
Remate, por favor.
... do señor Feijóo, por agora.
Silencio, por favor. Moito ruído, moito ruído, demasiado, [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] diría eu, un pouco de orde, por favor. Tranquilidade, porque o que está no uso da palabra isto ao seu discurso pertúrballe moito [[Risos.]] Claro, porque lle interrompen o discurso, e trae o discurso fiado, porque eu pasei por aí tamén, pero iso...
Ten razón, ten razón.
...pero isto pásalles a todos vostedes que pasan por aquí, entón vamos ser respectuosos con esta situación. Hoy por ti y mañana por los otros [[Risos.]] Vaia rematando, por favor.
Vale. [[Risos.]] Remato xa. Pois remato dicindo que Feijóo e o seu Goberno foron e seguen sendo unha calamidade en política industrial, si, son unha calamidade e son unha calamidade en política industrial ante un sector estratéxico como a automoción, pero tamén nun sector estratéxico como o naval, que está pasando serios problemas. Temos aí a Barreras, a Vulcano...
Grazas.
... auxiliares do naval. Si, sodes unha calamidade en política industrial. Nada máis pola miña parte.
Grazas, señora Gallego. [[Pausa.]] [[Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.]] [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Están alborotados, ¿non os ves? Grupo autor da moción, señora González Iglesias.
Moitas grazas, presidente. Señora Egerique, eu non desprecei a carta do señor Conde, simplemente digo que me parece unha acción..., dicir mínima paréceme moito. É dicir, escasísima, pois se toda a defensa da industria da automoción que fai a Xunta de Galiza é enviar unha carta ao presidente do Goberno do Estado, despois laiámonos porque nos tratan mal e tratan mellor a outros. Pois non, é dicir, claramente, se queres que os teus proxectos estean por riba dos demais, haberá que facer unha defensa firme e despregar todas as medidas que sexan necesarias, e non conformarnos con mandarlle unha carta ao presidente do Goberno. [[Aplausos.]] E iso foi basicamente o que nos dixo o señor Conde hai 15 días, que mandou unha carta ao presidente do Goberno, sen desprezala. Eu pregunto: dixo vostede aquí que para que lado mirabamos. Eu pregúntolle: ¿para que lado mira o PP?, ¿para que lado mira —porque, ademais, somos de Vigo e nós miramos, reivindiquemos aquí o noso verbo— o Partido Popular? Porque nós témolo bastante claro, o Partido Popular mira o lado das grandes empresas, ve para o lado das grandes multinacionais e non ve nunca para o lado das persoas traballadoras da industria, non ve nunca para a creación de emprego. A proba son os últimos datos que deron a industria de automoción: crecemento substancial de beneficios, perda de empregos. ¿Para que lado ve o Partido Popular, señora Egerique? Ao mellor deberían explicárnolo. Fálanos vostede do Plan estratéxico de Ceaga, si, é certo, Plan estratéxico de Ceaga, non da Xunta de Galiza, ¡eh! É o Plan estratéxico da industria, e o que aquí demanda o Bloque Nacionalista Galego é que a Xunta se poña a traballar e trace unha folla de ruta dende a propia consellería, da man das empresas, dos sindicatos, da universidade e do resto das administracións, pero non que acollamos o proxecto da industria, senón que tracemos o noso propio proxecto. Iso é o que demanda o Bloque Nacionalista Galego, que non fagamos seguidismo da empresa matriz, que non estamos en contra da empresa matriz porque iso é algo que lle encanta dicir ao Partido Popular, porque así parece que estamos en contra de Stellantis e que somos malos malísimos, el demonio, que o único que queremos é que Stellantis cerre, porque en Vigo sen Stellantis imos estar de marabilla. Non, non falamos diso, señora Egerique, falamos de que hai que ter..., díxenllo o outro día ao señor Conde, hai que poñer os ovos en varias cestas, non nunha única cesta, porque se esa cesta rompe Vigo queda sen emprego. Insisten en que a política do Partido Popular é acompañamento, seguir ao lado, apoiar a industria. E o BNG insistimos en que a función do Goberno non é soamente apoiar, seguir ao lado e acompañar, que si o é, non estamos dicindo que non se faga, dígoo porque aquí hai que matizar todo porque en seguida che collen polo revés. As medidas prioritarias para un Goberno con plenas competencias en materia de industria deben ser dirixidas á política industrial do país, e non acompañar, seguir e apoiar. Hai que dirixir as políticas, para iso temos as plenas competencias en materia de industria. Pero, claro, é difícil isto, é difícil, porque dirixir a política de industria coa cabeza noutro lado é difícil de manter. Temos en risco 3.000 empregos, porque non van ser necesarios coa transición do coche de combustión ao coche eléctrico. E hoxe ―non sei se o coñecen― hai un deputado desta Cámara, Miguel Tellado, que leva varios plenos sen aparecer, está moi ocupado, e el dános a clave da importancia do Partido Popular, a importancia que Galiza ten para o Partido Popular. Hoxe tuiteaba, ás 12.15 da mañá, mentres o resto dos deputados e deputadas estabamos neste Parlamento: "No tenemos un minuto que perder, España no puede seguir esperando para tener un gobierno de altura". En Galiza querémolo de baixura [[Aplausos.]] ―debe ser polo da pesca, Rosana―. ¿Estannos dicindo que neste país non merecemos un goberno de altura e que para ter un goberno de altura o Partido Popular se vai ir a Madrid? ¿É aí onde teñen a cabeza? [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non, a cabeza ten que estar no país, é función dun Goberno da Xunta de Galiza, que agora mesmo está en interinidade, sabemos que é difícil, unha situación complicada, porque non sabemos se estamos aquí ou alá, pero hai que centrarse e o sector da automoción está nun momento crucial, temos que trazar un plan industrial que garanta o seu futuro no novo modelo de produción do automóbil que vén.
¿Sobre a emenda?
E con respecto á emenda...
Exactamente.
A min faime moita graza cando o Partido Popular nos di que temos que remar [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] , remar, acaba de dicilo a señora Egerique, temos que remar todos na mesma dirección. Eu non sei en que gamela, en que bote, en que dorna, temos que remar, pero se ve que o PP só entende de remar na mesma dirección se o bote é deles [[Aplausos.]] O bote é o do PP, e así remamos todos xuntos, se non non remamos. Non, mire, señora Egerique, hoxe veño aquí falar do meu libro, o seu ten que vir outro día, non aceptamos a emenda.
Grazas. [[Pausa.]] [[Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.]] Moción do Grupo Parlamentario Socialista de Galicia, iniciativa de dona Marina Ortega. Moción do G. P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de dona Marina Ortega Otero, sobre a política da Consellería de Política Social respecto do sector de residencias de maiores. Presentouse unha autoemenda do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia e unha emenda do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego.
Para formular a moción ten a palabra a señora Ortega.
Grazas, presidente. Saúdo novamente o sector de traballadores e traballadoras do sector de residencias de maiores de Galicia, representados tamén polos sindicatos CIG, Comisións Obreiras e UXT. Moitas grazas por estar aquí novamente. E substancio hoxe esta moción, derivada da interpelación do pasado pleno á conselleira de Política Social con motivo da folga das traballadoras de residencias de maiores de Galicia. Porque hoxe quérolles dar a oportunidade, señores do Partido Popular que sustenta o Goberno galego, de emendar a súa propia conselleira, á que lle ofrecín falar no pasado pleno co colectivo de traballadores e traballadoras aquí presentes de residencias e, ao rematar o pleno, despois de que lle ofreceramos poder falar e aproveitar que estaban aquí presentes, decidiu ignorar as traballadoras do sector. Polo que hoxe teñen a oportunidade de resarcir este comportamento e actitude que para nada, realmente, está á altura das circunstancias, coa que está a caer, e votar a favor dos dereitos non só das traballadoras, senón tamén das persoas maiores que viven nas residencias, que son a competencia deste Goberno galego. Porque as traballadoras cumpriron as súa parte e con creces. A patronal ofreceu certas melloras e asinouse a renovación do convenio laboral das traballadoras de residencia, pero quen non cumpriu a súa parte todavía foi o Goberno galego, cando tiña que ser o primeiro en dar exemplo, cando tiña que ser o primeiro en cumprir a súa parte para posibilitar á patronal ofrecer unhas condicións de mellora máis amplas e non insuficientes como as que se asinaron. E se a Xunta tivera sobre a mesa xa uns ratios de traballadoras e traballadores actualizado, se a Xunta tivera sobre a mesa mellores condicións de recursos de prazas concertadas, seguramente hoxe estariamos a falar doutra cousa, seguramente hoxe estariamos a falar de mellores condicións das que se firmaron. [[Aplausos.]] Porque o xogo de escaqueo por parte da Consellería de Política Social sae caro. Porque estamos a falar das condicións futuras para as traballadoras do sector, para os próximos, polo menos, dous anos, e indirectamente, e tamén directamente, sobre os propios coidados que reciben as persoas maiores, polas que ten que velar este Goberno galego. E o certo é que levamos falando do novo modelo residencial moito tempo, case dous anos, e o Goberno galego non fixo o seu traballo, polo que, como consecuencia, en moitas residencias o modus operandi de traballo parece máis, como diciamos no anterior pleno, debido á folga, e as traballadoras, nunha foto nos medios de comunicación, dicían que se parecía máis a unha cadea de montaxe que a un fogar para persoas maiores ou con dependencia. Teñen hoxe a oportunidade de resarcir a desidia e a falta de acción con este problema tras dous anos desde que se iniciou a pandemias, e moito anos máis atrás dende que o sector, o propio Consello de Contas ou a propia Fiscalía Superior de Galicia advertiron de que algo non ía ben na xestión ou supervisión que se fai dende o propio Goberno galego nas residencias de maiores. Polo que hoxe teñen a oportunidade de mirar aos ollos ás traballadoras do sector e traballadores do sector e votar a favor de actualizar as ratios de traballadores e traballadoras, segundo o número de residentes, en función do grao de dependencia, coa finalidade de incrementar o número de profesionais en cada centro para evitar esa sobrecarga laboral que existe na actualidade e que están a pagar as traballadoras día a día, e indirectamente e directamente tamén os usuarios. Teñen a oportunidade de votar a favor, de equiparar progresivamente o número de horas da xornada anual dos traballadores e traballadoras das residencias privadas ás das residencias da Xunta de Galicia para mellorar a dignidade, a asistencia e os coidados de calidade que merecen as persoas maiores. E teñen a oportunidade de mirar aos ollos ás traballadoras e votar a favor de actualizar os recursos que inviste a Xunta de Galicia por cada praza que concerta, que son moitas neste país, para poder dotar de máis recursos o propio sector, para garantir esas ratios de profesionais, para garantir que exista o número de traballadoras e traballadores que precisan para poder ofrecer uns coidados de calidade, que é o que precisan as persoas maiores, que levan toda as vida traballando e merecen uns coidados de primeira. En definitiva, teñen a oportunidade de resarcir todo o que non fixeron nos últimos trece anos. O Goberno galego leva practicando moitos anos, como xa dixen no pasado pleno, a política de ollos que non ven, pero corazón por desgraza si que senten. Senten as traballadoras o estrés por sobrecarga, non o físico, senón o emocional, que é moito máis duro. Senten os familiares que se atreveron a denunciar o incumprimento da normativa, como moitas traballadoras que denunciaron e que o pagaron co seu posto. E senten tamén as persoas maiores, que levan toda a vida traballando dende cativos e merecen un recoñecemento social por parte de todos e de todas para que nos unamos e espremamos os esforzos para que teñan os coidados de primeira na última das etapas das súas vidas. A realidade en ocasións é moi dura, e cando pedimos nesta Cámara unha comisión de investigación sobre o acontecido nas residencias de maiores durante a pandemia, o Partido Popular que sustenta este Goberno dixo que non. E todos os partidos representativos da cidadanía galega aquí presentes escoitamos nesta Cámara as palabras da representante da Asociación de Traballadoras de Residencias de Galicia no Parlamento, e cito textual. Empezaba facéndose a pregunta, "¿Como se deberían atender as persoas maiores en Galicia?" E respondía: "Con moito cariño. Eles viven nunha residencia, precisan falar e ser escoitados. Non son un coche ao que enchemos o depósito e deixámolo aparcado. Aumentando as ratios do persoal disporíase de máis tempo para atendelos, para pararse, para collelos da man, axudarlles a comer tranquilamente, sen présas, porque non son pavos de engorde". Estas palabras son moi duras, pero, como dicía, a realidade en ocasións é dura e hai que afrontala. E estas palabras deberían remover conciencias e tomar accións inmediatas. Sen embargo, aquí seguimos, case dous anos despois, solicitando novamente as mesmas cuestións que levamos solicitando tanto tempo, máis de dous anos, entre elas, e unha das máis importantes, que se incremente o número de profesionais actualizando as ratios. Nunha iniciativa impulsada pola Deputación Foral de Guipúscoa para analizar a rede residencial para persoas maiores dependentes, por parte de expertos na materia, dende a sensibilidade das persoas residentes, dos seus entornos sociofamiliares e dos profesionais implicados no coidado, conclúese o seguinte: o sector amosaría a súa madurez se reconducise a ameaza da pandemia cara a unha oportunidade de mellora real. Un acordo que debería perfilar a estratexia do cambio dende seis eixos fundamentais: Un: estudo analítico do custo por praza e da súa correspondente con perfís tipificados de dependencia, porque o certo é que aquí en Galicia existe unha indefinición da composición modular do prezo-custo por praza, por parte da Administración pública, e realmente así tamén a falta de transparencia nos cálculos correspondentes. Dous: ratios suficientes e adaptadas á variabilidade na dependencia por cada unidade de atención. Terceiro: consideración e equiparación profesional cos sectores asimilables, especialmente co sanitario. Cuarto: inspeccións públicas garantistas da integración de obxectivos económicos e asistenciais para alcanzar o benestar real. Implementación de estratexias de innovación como motor de avance e mellora, escoita empática e proactiva das expectativas de residentes e os seus entornos sociofamiliares, para adaptar os centros ás necesidades das persoas e non as necesidades das persoas aos centros. E todo isto, versus a situación do sector en Galicia, a comunidade autónoma con maior porcentaxe de prazas privadas de España, a segunda con menos técnicos de inspección para supervisar se as cousas se están facendo ben ou mal nas residencias de Galicia. É o goberno autonómico que menos recursos inviste por habitante, potencialmente, de toda España. Todo iso, un cóctel molotov para o sector coidado e as persoas usuarias do mesmo, que, a día de hoxe, mentres continuamos coa inversión da pirámide de poboación, liderando os ránkings de envellecemento, é o sector do futuro, e afectaranos a todos e a todas tarde ou cedo. E é moi triste que cando os traballadores do sector deciden facer unha folga, ademais agardando o momento adecuado para non entorpecer os labores e para non deixar a xente tirada cando máis o precisaban, o Goberno impídelles facer uso dos seus dereitos, decretando uns servizos mínimos abusivos que imposibilitaban e imposibilitaron o dereito a protestar porque practicamente todas tiñan que cubrir os mínimos decretados. Que á fin e ao cabo, cando o Goberno galego pretende impedir os seus dereitos á protesta, con eses servizos mínimos que comprometen a case todo o persoal, no fondo están a recoñecer publicamente o problema central do asunto: que a maioría das residencias de Galicia levan en mínimos durante todos estes anos. Fai falta máis persoal e con mellores condicións, pero todo iso ten un custo e a Xunta ten que incrementar os recursos nas residencias de maiores, tal e como dixo a Fiscalía Superior de Galicia e o propio Consello de Contas, que instou tamén a que era preciso que se incrementara o número de prazas públicas en Galicia, de xeito urxente. É o momento de actuar, e o Goberno galego non pode seguir xogando a ollos que non ven, porque o sector se resente, as traballadoras fixeron e cumpriron o seu traballo, e estiveron á altura das circunstancias. Agora falta que cumpra o Goberno galego. Non se arrepintan hoxe do que voten, porque dentro duns anos todos e todas precisaremos, cada un de nós, este sector coidados. Así que tomen con responsabilidade esta cuestión. Levan trece anos con desidia e cunha falta de supervisión evidente, cando teñen as competencias neste Goberno galego. É o momento de que dean un paso á fronte, que miren aos ollos ás traballadoras e que miren aos ollos ás persoas maiores residentes nas residencias de Galicia.
Grazas.
Non miren a outro lado, actúen xa.
Grazas, señora Ortega. [[Pausa.]] [[Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.]] Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, señora Rodil.
Grazas, presidente. Boa tarde a todas e a todos. Boa tarde tamén ás persoas que están, desde a bancada de convidadas e convidados, seguindo o debate. Saudamos tamén as representantes sindicais desde o BNG. E quería comezar facendo un recoñecemento, como reflexión, polo que levades vivindo nas últimas semanas e o que fixestes. Nalgunha ocasión aquí, dentro deste Parlamento, dixemos, a respecto doutros conflitos laborais ou doutros conflitos e mobilizacións sociais, que ás veces, aínda que non consegues os obxectivos que ti te marcabas, non quere dicir..., ou non resta valor á mobilización que se fai. A folga nas residencias, ou das traballadoras de residencias privadas, foi histórica, nun sector moi complexo, moi precarizado, moi precarizado porque está enormemente feminizado. Diciámolo moitas veces, témolo falado noutras ocasións, que, se falásemos dun sector onde máis do 90 % dos traballadores foran homes, seguramente esta situación non se tería dado. Un sector esencial, porque sostedes a vida das persoas, ou unha parte das persoas, máis vulnerables do noso país. Tedes todo o noso recoñecemento, pero creo ―en boa medida hoxe o debate céntrase aí― que o recoñecemento pasa por garantir mellores condicións de traballo para todas e para todos. [[Aplausos.]] Sodes 10.000 mulleres, practicamente todas sodes mulleres, sodes 10.000 persoas que estades empregadas no sector das residencias privadas do noso país, que aguantastes como ninguén unha pandemia que afectou de maneira durísima durante as primeiras ondas as residencias de maiores, e cónstanos, eu creo que a todos os grupos, non só ao BNG, que levades ou arrastrades o cansazo e o esforzo desa pandemia, pero oxalá sigades traballando cada día por defender os vosos dereitos laborais. Nós queriámonos centrar hoxe non tanto no resultado dese convenio ou da renovación dese convenio, senón no papel que xogou a Xunta de Galiza e o papel que ten a Xunta de Galiza en todo isto. Porque se en algo centrou a súa intervención a conselleira no anterior pleno era en botar balóns fóra, afeitarse para arriba como quen di, é dicir, que isto comigo non vai, este é un problema entre unhas empresas privadas e as traballadoras e traballadores que dependen desas empresas privadas, pero o certo e verdade é que non é así. A Xunta de Galiza é directamente responsable da situación na que vós estades traballando, porque a inmensa maioría deses centros privados están sostidos e financiados con fondos públicos. Unha factura que ascende a cen millóns de euros públicos ao ano, que hai que repetilo máis, porque se paga cada ano cos impostos das galegas e dos galegos cen millóns de euros públicos [[Aplausos.]] para soster un sector amplisimamente privatizado no que case o 80 % das prazas de residencias de maiores son privadas. Entón, ninguén pode vir dicir aquí que este é un problema dun par de empresas e as súas traballadoras, porque a responsable directa da situación na que se atopan as persoas usuarias e traballadoras das residencias públicas privadas ou concertadas no noso país é tamén a Xunta de Galiza. De feito, a conselleira de Política Social dedicou tres cuartas partes do tempo que tiña ―que non esgotou, pero tres cuartas partes― a dicir e a repetir, a centrar a súa intervención, nun suposto plan de formación, como se o problema das traballadoras e traballadores, fundamentalmente das traballadoras das residencias, fose que están pouco formadas. Nós, en todo caso, cremos que a Xunta de Galiza cumpriu un papel bastante lamentable, e que eses máis de cen millóns de euros públicos que se financian, ou cos que se financia o sector das residencias no ámbito privado a través da concertación, da concesión e dos bonos de residencia, eses fondos públicos exixen unha maior implicación da Xunta de Galiza, que deixou as traballadoras e as súas representantes sindicais aos pés dos cabalos. Nós tivemos un debate na Comisión 5ª, xusto na véspera de que se iniciase esa folga, e diciámosllo daquela ao Grupo Parlamentario Popular, que a Xunta de Galiza tiña unha responsabilidade directa e que poñerse do lado de fóra o único que facía era deixar as traballadoras, que todos queriamos, que todos recoñeciamos, que todos valorabamos, deixalas soas e aos pés dos cabalos, despois de que un convenio que estaba caducado —hai que dicilo tamén— desde o ano 2019 non se renovase. Esa primeira cuestión é responsable directa e, nese sentido, a Xunta de Galiza non só tiña e ten responsabilidade en impulsar a negociación e favorecer e defender sempre o interese, os dereitos salariais e laborais das traballadores, senón que é responsable directa na mellora desas condicións de traballo. Porque hai que lembrar que a Xunta de Galiza determina cal é a ratio de persoal de atención directa mínima para as persoas usuarias dependentes ou autónomas que están en residencias de maiores. Que neste país esas ratios de persoal mínimas están establecidas por unha Orde do ano 1996, como se en 30 anos practicamente neste país non pasase nada, como se non cambiasen as condicións das persoas que son usuarias de residencias de maiores. E o certo é que hoxe temos un perfil de usuarias en residencias que é completamente diferente ao que tiñamos hai 30 anos neste país. Xa cambiou o propio sector das residencias e despois tamén cambiou con moito o perfil das persoas que son usuarias. Hoxe atopamos un maior grao de dependencia, un maior número de persoas que teñen demencias, que teñen Alzheimer, procesos dexenerativos que exixen unha maior atención e un coidado moito máis especializado. E iso supón unha maior carga de traballo tamén para as traballadoras que coidan e atenden as persoas nas residencias de maiores. Hoxe, nas quendas de noite, hai centros residenciais, non privados, concertados e cebados con cartos públicos pola Xunta de Galiza, nos que hai dúas auxiliares para atender máis de 100 residentes, cun perfil de usuarios —insisto— que non ten nada a ver co que tiñamos neste país, hai 30 anos case, cando se aprobou esa orde. É unha necesidade e unha urxencia abrir o melón sobre a modificación desas ratios, non só para incrementalas, senón tamén para modificar a fórmula de cálculo desas ratios, para determinar que perfís son atención directa de verdade, cales son servizos técnicos, e cal é o perfil de servizos xerais das traballadoras e traballadores dunha residencia. E a nós cónstanos que non hai vontade ningunha por parte da Xunta de Galiza de facer a modificación desa orde do ano 1996 e calcular doutra maneira e incrementar o cálculo de ratios de persoas de atención directa por residente. Porque nesas catro follas o novo modelo de residencias da Xunta de Galiza é isto. [[A señora deputada amosa uns folios á Cámara.]] Nós pedímolo polo artigo 9 do Regulamento da Cámara. A isto basicamente chámaselle un argumentario interno, son 4 páxinas. Aquí non se cita nin unha soa vez —¡nin unha!— que haxa que incrementar as ratios de persoal de atención directa ou o cálculo polo que se estima cantas persoas teñen que coidar a unha persoa usuaria autónoma ou a unha persoa usuaria dependente. Este é o exemplo perfecto de que se quere maquillar algo a realidade para que pareza que cambia algo pero que siga todo practicamente igual. E non podemos —dicímolo sempre— saír pola mesma porta que entramos nesta crise e, sobre todo, no que ten a ver coas residencias de maiores. Necesitamos máis persoas traballando no coidado das usuarias e usuarios de residencias, e tamén novos perfís profesionais, claro que si, para entender a realidade nova e diferente que teñen hoxe as persoas usuarias. E a terceira cuestión. Referireime á emenda que presentamos desde o BNG de modificación, que substitúe o punto 4. Nós non estamos de acordo con que haxa que incrementar o número ou os cartos —digamos, os fondos públicos— cos que se sosteñen as prazas concertadas. Non estamos para nada de acordo e, ademais, eu comentáballo antes á señora Ortega, nos pregos de concertación —eu collín este que é de Lalín pero son todos practicamente iguais— xa se especifica nos propios contratos que non estarán suxeitos a revisións os prezos de acordo coa lexislación dos contratos de sector público. Pero é que ademais están calculados —a min gustaríame lelo tamén para que saibamos que é o que pagamos, en concepto de que—, hoxe o prezo que se paga desde a Administración pública para unha praza de atención a persoas maiores dependentes son, con IVE, 52,42 euros; no caso da atención de persoas maiores con autonomía, con IVE, 45 euros. Aí vai, o prezo/praza/usuaria/día: no caso de atención a maiores dependentes, resultado dos custos de persoal nun 51 %, de acordo coas táboas salariais en vigor, o 44 % dos custos xerais mais o 5 % restante correspondente á contía estimada para o beneficio industrial. Porque eu non coñezo unha soa empresa que non estea no mercado para gañar cartos, pois tamén lles pagamos o 5 % do beneficio que corresponde a este tipo de concertación. Nós non cremos que vaian mellorar as empresas as condicións de traballo porque incremente a participación ou os recursos públicos a Xunta de Galiza. O que nós entendemos e cremos desde o BNG, e que é unha das leccións que debemos tirar desta crise, é que o que necesitamos aquí, desde esta Cámara, desde o Parlamento de Galiza, é instar a Xunta a reforzar e ampliar a rede pública de residencias de maiores. Primeiro, porque a oferta actual no seu conxunto é moi escasa, non chegamos ás ratios recomendadas pola OMS sumando todo o que hai, e só o 20 % das prazas son de titularidade pública. Hai que pensar ademais de maneira integral o modelo de coidados, o obxectivo ten que ser que ti poidas envellecer na túa casa. Ese ten que ser o obxectivo e para iso é necesario despregar toda unha serie de servizos, de atención domiciliaria e comunitaria, que hoxe están moi lonxe de cumprir coas recomendacións internacionais dos obxectivos aos que debera aspirar calquera goberno. Nós, nese sentido, agardamos que se acepte a proposta de incorporar a necesidade de que a Xunta deseñe, elabore e aprobe un plan de implementación de novos centros residencias públicos en Galiza. Sempre pensando ou planificando de maneira integral todos os equipamentos e servizos sociais para a súa necesaria coordinación e complementariedade entre todos eles. Temos que saír máis fortes e mellores desta crise provocada pola covid-19, e eu creo que o reflexo ou a mellor maneira de atopar a resposta a se saímos mellores ou non é ver cales son as condicións de traballo que teñen as persoas que estiveron dándoo todo, pero absolutamente todo, nos centros residencias, cando a pandemia comezou a azoutar este país. Eu dígolles que non saímos mellores todavía. Máis nada.
Grazas, señora Rodil. [[Pausa.]] [[Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.]] Grupo Parlamentario Popular. Señor Pazos.
Grazas, presidente. A verdade é que se escoitan cousas raras neste Parlamento: un grupo acusando o secretario xeral do Partido Popular de Galicia de non estar hoxe aquí, que é o mesmo grupo cuxa voceira é a deputada que máis pellas fai neste Parlamento dende hai meses. ¡Se lle pagan por estancia aquí non cobra! [[Aplausos.]] ¡E veñen sacar peito! [[Aplausos.]] E logo temos a outra banda da oposición, que vén hoxe contarnos das ausencias e da xente que marcha, e non se acaban de enterar que o único deputado que non está hoxe aquí é o do seu grupo, o señor Rivera, que presentou a súa dimisión supoño que polo cohesionados que están todos vostedes. En fin, ¡cousas veredes! A min permítanme que comece a falar deste tema parafraseando as palabras da señora Ortega na súa interpelación de hai 15 días: "non tiñamos que estar aquí", dicía entón. E é certo, porque vostedes, en realidade, viñan aquí darnos leccións de como solventar unha folga... que, por certo, hoxe por fortuna está desconvocada, grazas, entre outras cousas, a que a Consellería de Política Social fixo exactamente o contrario do que vostedes pedían. Así que, se mo permite, perderon vostedes unha ocasión magnífica de retirar esta iniciativa e non afondar no bochorno de hai 15 días. Porque hai que recordar o que pedía vostede hai 15 días: exixíalle vostede á Xunta intervir na negociación dun convenio colectivo incumprindo a súa obriga de neutralidade respecto ao diálogo social entre sindicatos e patronal. Exixíalle vostede á Xunta usurpar as funcións do Consello Galego de Relacións Laborais, órgano independente que nos merece o máximo respecto e que ostenta en exclusiva a función específica de mediación. Exixía vostede rebaixar os servizos mínimos, que pretendían garantir a atención adecuada dos nosos maiores; por certo, persoal non asistencial, efectivos dun día festivo, non asistencial, a ratio mínima exixida a calquera empresa. ¡A ratio mínima! Claro, pódeselle mellorar a ratio. Por certo, ¿cal é a ratio das residencias das deputacións de Lugo e da Coruña? ¡Vanse sorprender! Exactamente a mesma que calquera empresa privada. ¡Que cousas! Non hai ningún impedimento para que melloren as ratios —recórdollelo—, ¿é que fixo a Xunta? A Xunta non interveu onde non debe nin pode intervir, a Xunta respectou as funcións do Consello Galego de Relacións Laborais, a Xunta garantiu o benestar dos usuarios das residencias e a folga solucionouse polos cauces legais establecidos. Conclusión: se queres non meter o arco nas pedras, fai exactamente o contrario do que diga o PSdeG, [[Aplausos.]] ¡éxito seguro! [[Aplausos.]] ¡Éxito seguro! [[Aplausos.]] Pero, mire, a realidade é que vostede non tiña ningunha intención de colaborar na resolución do conflito, senón de ver se era quen de pescar en río revolto. E acusou —recordámolo— a Consellería de non querer ruído nin folgas; e, polo tanto, sensu contrario, deixou vostede ben claro que é o que buscaba: ruído e folgas para poder seguir practicando a innoble arte da demagoxia. Vostede asumiu entón todas as reivindicacións, absolutamente todas sen excepción, dos sindicatos. ¿Con quen está agora? ¿Cos colaboracionistas das explotación da clase traballadora? Non o digo eu. ¿Ou co que firmou un preacordo que agora di que era unha limosna? Porque hoxe escoitei o representante amigo do BNG, claro, dicindo que isto é unha vergonza, o acordo ao que se chegou, e que eles non o firmaron. Claro, o que pasa é que eu teño aquí o preacordo, e o preacordo si que o firmaron; a pregunta que hai que facerse é ¿por que se desdiciron do preacordo? ¿Chegou a señora Pontón e mandou parar? Haberá que explicar por que o que era un bo preacordo que asinaron todos os sindicatos, á semana é unha traizón aos traballadores e unha explotación da clase traballadora. Mire, vostede acusou a Xunta de Galicia de faltar ao respecto aos traballadores e traballadoras das residencias. A min sorprendeume, porque o fixo ao mesmo tempo que o Goberno do señor Sánchez —o Goberno do seu partido— acusaba os pequenos transportistas de ser uns fachas e negábase a recibilos. [[Murmurios.]] ¡Si, home! É que isto é así. Nós non insultamos nin lle faltamos ao respecto aos traballadores. Vostedes si..., bueno, hai que dicilo, aos traballadores e a todo aquel que discrepe co Partido Socialista; dicíao hoxe a miña compañeira, a señora Candia: é que todo o que non coincide con vostedes ultimamente é un facha. Non, non é certo, dende hai moito tempo, e isto hai que recordalo: ¿Suárez?, ¡un facha!; ¿Rosa Díaz cando saíu o PSOE?, ¡unha facha! ¿Albert Rivera?, se firmaba, bo rapaz, se non firmaba ¡un facha! ¿Casado?, ¡un facha! ¿Feijóo?, ¡un facha! ¿Otegui?, ¡home de paz! ¡Este é o PSOE que nos tocou vivir actualmente! [[Aplausos.]] ¡Que lle imos facer! [[Aplausos.]] ¡Son vostedes así! [[Aplausos.]] E ademais hai que aplaudilos e hai que rirlles as grazas. [[Aplausos.]] Miren, vostedes só acertan cando rectifican. E eu, polo tanto, o que creo que deberían de facer é seguir acertando e retirar hoxe a parte da moción que nos trae e que todavía non retirou porque, claro, unha parte xa se aviu a retirala. E voulle pedir ademais unha serie de rectificacións —se mo permite— porque eu creo que se equivoca vostede exixindo en Galicia unha modificación nas ratios de persoal das residencias mentres o seu Goberno en Madrid nos pide que negociemos entre todas as comunidades autónomas de España unha ratio para as residencias común no conxunto do territorio. ¿A quen lle facemos caso?, ¿a vostede ou ao seu Goberno en Madrid? Eu creo que tamén se equivoca cando nos pide unha redución progresiva da xornada anual. Porque eu non sei se leron vostedes o preacordo, pero, se eu o lin ben —que creo que si—, xa inclúe unha redución de 7 horas neste mesmo ano e unha redución de 7 horas máis no ano que vén. É dicir, o que vostede pedía e que se acordou, ¿como?, a través dun acordo entre sindicatos e patronal sen inxerencias de ningún Goberno. A min chámame a atención que sigan vostedes pedindo máis prazas públicas, iso si, ao mesmo tempo que privatizan todas as prazas das residencias que vostedes cogobernan —porque isto é algo que nunca nos explicaron—, e que nos exixan abrir novas prazas públicas. Mentres, iso si, puxéronse de acordo para paralizar durante meses a construción dunha residencia pública no concello de Ourense. Porque para montar lío, para impedir que se melloren os servizos públicos, para iso si que teñen vostedes unha capacidade de diálogo infinita; para iso e para repartirse sillóns cando toca tamén. Por último, voulle pedir unha última rectificación que me parece que é bastante razoable. Mire, ou deixa vostede de pedir máis recursos para as prazas concertadas ou deixa vostede de acusarnos de favorecer as empresas que levan as residencias privadas, porque as dúas cousas ao mesmo tempo non poden ser. É que é unha entelequia imposible de encaixar. Polo tanto, non nos pode vostede acusar ao mesmo tempo de enriquecer as empresas privadas e de empobrecer as empresas privadas. Ten que poñerse vostede de acordo consigo mesma. Por unha vez, ata un coincide coa señora Rodil, é que me fai vostede incorrer nunhas cousas estrañísimas. Dígollo de verdade. Entón, ¡home!, eu pediríalle que se aclarase. E como empecei recordándolle as súas propias verbas no pleno pasado, vou facer o mesmo ao rematar. Dicía vostede que o peor que lle pode pasar a un político no exercicio das súas funcións é perder a credibilidade. Non dilapide máis a súa, señora Ortega, porque de verdade que hoxe se cubriu vostede de gloria. En todo caso, e xa postos a rectificar, mire, vou aproveitar estas miñas últimas verbas para felicitar a conselleira, esa da que vostede dixo, despois da comparecencia de don Alberto Núñez Feijóo, de que quedaba nunha situación no Goberno bastante comprometida, e á que unhas horas despois a nomearon membro da Xunta Directiva Nacional do partido presidido polo señor Feijóo. Así que, se me acepta o consello, deixe vostede de pedir vista para os demais e empece a pedir un pouco de olfacto para vostede. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Pazos. [[Pausa.]] [[Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.]] Grupo autor da moción, señora Ortega.
Grazas, presidente. Pregúntame o señor Pazos que con quen estou eu agora. Pois respóndolle. Estiven, estou e estarei coas traballadoras do sector. ¿Con quen está o Goberno galego? [[Aplausos.]] ¿De parte de quen está o Goberno galego? Basta xa de frivolizar cunha cuestión que afecta, e moito, e nas circunstancias nas que nos atopamos. E un pouco de respecto porque está desconvocada, como dicía vostede, por varias cuestións. Entre outras cousas, polos mínimos abusivos, que imposibilitou a propia folga, asinado pola propia conselleira á que vostede está aplaudindo. ¿Por que? E tamén porque se lles desconta, por se non o sabe, dos seus salarios, que en ocasións non chegan, señor Pazos, ao salario mínimo interprofesional, co cal non poden asumir estar en folga moitísimo máis tempo tendo en conta a opacidade do Goberno galego e a falta de presenza neste asunto, lavándose as mans e mirando para outro lado. Esas, entre outras cuestións. Porque, ademais, está desconvocada tamén porque teñen que avanzar, porque a situación era insostible e aínda que chegaron a un acordo non suficiente para ningunha das partes, non suficiente, porque a situación non era asumible nestes momentos e tiña que chegar, a pesar, por suposto, do Goberno galego, todo iso a pesar do Goberno galego, que non fixo absolutamente nada. Que tivemos que traer aquí unha interpelación, que tivemos que traer aquí ás traballadoras do sector, ás cales a conselleira ignorou. Porque lle dixen que estaban aí arriba, que podía, non que perdía ningún... Non tiña ningún problema, entendo eu, porque é a representante tamén do pobo, está representando... Por certo, que tanto presumen de maiorías absolutas e non devolven a confianza aos galegos e ás galegas que os votaron. E teñen esa falta de sensibilidade estando aquí as traballadoras, e non se digna nin a recibilas, nin falar con elas. ¿E que é o que temos que agradecer á conselleira neste caso? Porque non o dixo, non o dixo. Logo tamén dixo a conselleira, e tamén o Partido Popular repite moito, que dende que chegaron ao goberno, o Partido Popular ao Goberno galego, que se crearon moitas prazas nas residencias. ¡Como se as crearan vostedes! Cero prazas públicas crearon vostedes dende que están no goberno. Cero prazas públicas e veñen presumir ¿de que?. Esas prazas naceron da propia emerxencia. A propia inercia, a propia oferta e demanda impulsaron unha Galicia cada vez máis envellecida e con menos xuventude. E tamén unha demanda acrecentada, por certo, polo sablazo do Decreto de 2012 do señor M. Rajoy, que agora xa o leva na etiqueta: M. Rajoy. Que lles meteu un sablazo especial ás pagas que recibían os coidadores e coidadoras, fillos e fillas de persoas dependentes. Ás que lles dixo: se queredes seguir cobrando a cotización, pagádela do voso bolsillo. ¿Que lle parece? Iso sucedeu e aquí o Goberno galego aplaudiuno. E o que pasou despois foi outro transvasamento de persoas maiores a residencias e a día de hoxe temos un déficit de prazas inasumible en Galicia, moi por debaixo do resto de comunidades autónomas de toda España. E ademais somos líderes, como dicía antes, sempre no pódium, por debaixo non só en menor número de técnicos de inspección, senón tamén en maior prazas privatizadas e, como digo, se vostedes elixen ese tipo de sector, se vostedes os votan e elixen ese tipo... ¿Que me fai así? [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Se vostedes elixen ese tipo de xestión teñen que ser responsables e compensalo cun número de técnicos en inspección que poidan pór os ollos onde vostedes non os teñen, para saber se se cumpre ou non a normativa. E non pasar as cousas que pasaron. Porque ao final quen pagan son as persoas maiores, que si son as súa competencia directa. Non se poden lavar as mans e mirar para outro lado. E paréceme totalmente irrespectuoso non só coas traballadoras do sector, senón tamén coas propias persoas dependentes que están nas residencias de maiores. Porque, como lle digo, tanto que presumen de maiorías absolutas, non deixen a estas persoas tiradas. Non deixen as traballadoras tiradas. ¿Como non van aumentar o número de profesionais? ¿Vostede pensa que non é necesario aumentar nestes momentos o número de persoas traballadoras e traballadores do sector? Vostede nunca foi a unha residencia, ¿verdade?. Vostede non falou coas traballadoras se di iso. Se vostedes están a recoñecer, realmente, a dicir que non fai falta aumentar o número de traballadoras nas residencias, quere dicir que vostedes non están en Galicia, non están cos pés na terra. Teñen que falar máis co sector, teñen que saír á rúa e falar coa xente. Están totalmente fóra da realidade, iso é o que pasa. O traballo que fan dende o sector das residencias é esencial e importante para a nosa sociedade, e especialmente a galega. E, repito, é un traballo moi duro, para o cal fai falta ter unhas condicións especiais, non só resistencia física, senón tamén emocional, que moitas veces é a máis importante. Máis profesionais, con mellores condicións para elas. Esta é a mellor fórmula para humanizar o contexto de atención residencial. Iso do que tanto se fala agora para o novo modelo residencial, humanizar quere dicir iso, humanizar é poñer máis traballadoras no sector para que poidan dar uns coidados de calidade. Iso é humanizar o contexto. Actúen con responsabilidade e sensibilidade, hoxe por elas e por eles e mañá por nós. Fágano posible, é a súa responsabilidade.
¿Sobre a emenda?
Sobre a emenda, aceptámola como engádega porque consideramos que enriquece o texto.
Grazas. [[Pausa.]] Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.) Moción do G. P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de Dª Noa Presas Bergantiños, sobre o incremento dos prezos e o seu impacto na economía e nos fogares
Presentouse unha emenda do Grupo Parlamentario Socialista. [[O G. P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa da súa deputada Begoña Rodríguez Rumbo, a través do portavoz e ao abeiro do disposto no artigo 151.2 do Regulamento da Cámara, presenta ante esa mesa a seguinte emenda a esta moción:Emenda de modificaciónO contido do punto 2 débese substituír polo seguinte texto:"2. Aprobar axudas que complementen as aprobadas polo Goberno do Estado, temporais e directas, ao sector gandeiro e marítimo pesqueiro afectado polo incremento dos custos de produción co fin de asegurar a súa supervivencia no inmediato."Emenda de adiciónO punto 5, logo dos textos engadidos terá o seguinte contido:"5. Rebaixar as peaxes das autoestradas de titularidade autonómica nun 75 % das tarifas para os e as profesionais do transporte e nun 50 % para o resto das persoas usuarias.Impulsar que o Goberno de España negocie coas concesionarias, nomeadamente a da AP-9, unha baixada similar nas autoestradas de titularidade estatal."]] Para formular a moción ten a palabra a señora Presas.
Grazas, presidente. Boa tarde a todas e a todos. Ben, hai quince días interpelabamos o Goberno galego ante unha situación límite que vivía o noso país por mor da suba disparada dos prezos, e que ten algo de consecuencias importantes tanto na sociedade como na economía. E, desde logo, cando o faciamos a semana pasada agardabamos un pouco de reacción por parte da consellería responsable da planificación económica da Xunta de Galiza, mais desde logo non o obtivemos. E quince días, nun momento como o que vivimos, desde logo poden ser unha absoluta eternidade, cada minuto que pasa é unha oportunidade perdida para tomar actuacións que freen unhas consecuencias que non fan máis que dispararse máis rápido aínda do que se dispara a inflación, e que caen unha sobre a outra como se dun castelo de naipes se tratase e machacando —o peor de todo— a quen peor está. E nun momento así, dun goberno que leva trece anos instalado en San Caetano cabería agardar unha mínima capacidade de reacción, pero, desde logo, non o está demostrando. Non sabemos se é inutilidade ou se, peor aínda, é falta de vontade. Pero, desde logo, nestes quince días o que vimos foi máis do mesmo, un goberno que parece paralizado e que está basicamente de brazos cruzados, instalado nese novo rol de goberno tertuliano que adoptaron recentemente, máis centrado en buscar basicamente culpables do que empregar o autogoberno para buscar solucións para os galegos e galegas. Un Partido Popular máis centrado, témolo visto tamén nos últimos meses, en salvar as súas propias siglas que en atender a situación de emerxencia que viven moitos galegos e galegas cunhas necesidades que, desafortunadamente, son crecentes. E nesas seguimos, que parece que o mes de abril vai decorrer como decorreu o mes de marzo, cun goberno máis centrado na parafernalia sucesoria que en exercer de tal goberno. E hai quince días viamos como, efectivamente, o conselleiro de Facenda non era quen de explicarnos aquí unha folla de ruta minimamente crible para un contexto diante do que os orzamentos da Xunta non presentaban nin a máis mínima anticipación ou resposta, e o aínda presidente da Xunta viámolo algo peor, porque nin sequera se molestou en falar nesta Cámara nin un minuto dos problemas dos galegos e galegas. Pero é que quince días despois, como no día da marmota, seguimos igual. Vimos hoxe pola mañá, por exemplo, un conselleiro de Medio Rural que parece que despois de levar anos quentando a cadeira acaba de descubrir que hai un problema neste país coa venda a perdas no sector primario. Ou vimos tamén a conselleira de Pesca, que parece que o problema do prezo dos combustibles e da cuestión do gasóleo no ámbito do mar é algo que comezou hai quince días coa guerra de Ucraína e non era un problema de antes, tal e como foi contextualizado polos voceiros e a voceira nacionalista. E basicamente este é o panorama. E se xa era grave que o Parlamento estea convertido para o Partido Popular basicamente nun plató no que dar roldas de prensa, agora vimos que converteron os consellos da Xunta nun fenómeno que cada semana basicamente é como unha especie de máquina expendedora de publicidade e propaganda, e dedícanse, no medio dunha crise sen precedentes e absolutamente demoledora no noso país, a vendernos cun novo envoltorio cuestións que xa estaban previstas, programadas nos orzamentos, para intentar dar a sensación de que, efectivamente, están facendo algo cando non é así. E podemos poñer exemplos. Nun contexto onde calquera pequena e mediana empresa do noso país está pensando en se vai ser capaz de manter a persiana levantada ata que acabe o mes, o que ofrece o Goberno galego son axudas para mellorar os equipamentos enerxéticos. Que nós non dicimos que non sexan cuestións necesarias, que ten que haber ese tipo de medidas, de axudas, pero, desde logo, cando un pequeno autónomo está pensando en pechar porque non pode pagar a factura da luz, o último no que pensa é en renovar a súa maquinaria. O mesmo, traído á situación económica de moitos fogares do noso país. Pensemos nalgún deses case 700.000 fogares do noso país que estaban hai ano e pico xa en risco de exclusión ou pobreza. Pois, desde logo, seguramente non están pensando en acollerse a un plan Renove para renovar o seu frigorífico por moita falta que lles faga, cando o que están pensando é como van conseguir enchelo semana a semana para facer algo tan elemental como ter unha alimentación digna. E, polo tanto, este é o panorama, hai un contexto extraordinario e urxente e aí hai un goberno que cruza os brazos no lugar de gobernar. E acontece que a situación non mellora, senón todo o contrario. Se hai quince días falabamos dos datos da inflación de febreiro, agora mesmo temos xa o avance que fai o Instituto Nacional de Estatística respecto dos datos de marzo. A nivel estatal están nun 9,8 %, ata o 13 de abril non imos ver os datos galegos, pero non fai falta ser futuróloga para saber que van superar seguramente a cifra do 10 %. E iso é así porque desde que este empeoramento da crise dos prezos comezou, hai xa máis de seis meses, non houbo un só mes no que os datos galegos en comparación mensual ou en comparación anual non fosen peores que os do Estado. E isto que pode parecer unha abstracción económica tradúcese á realidade cun exemplo moi sinxelo, que realmente o que está acontecendo é que as galegas e os galegos estámonos empobrecendo máis rápido que o resto do Estado. Polo tanto, estámolo pasando peor, porque hai que dicir tamén que temos menos capacidade de resistencia grazas ás políticas do Partido Popular nestes últimos trece anos. E podemos buscar exemplos de todos os ámbitos. Sabemos, por exemplo, en termos salariais, que a media dos salarios galegos é 600 euros máis baixa que a media do Estado. Sabemos que temos das pensións máis baixas e incluso vemos tamén que os últimos datos que esta propia mañá coñeciamos no Instituto Galego de Estatística son preocupantes. Por exemplo, saíron os datos dos indicadores de confianza, empeoramos en todos os indicadores de confianza no primeiro trimestre de 2022. E respecto á situación económica dos fogares galegos, por exemplo, vemos que temos un 51 % de fogares do noso país ―máis da metade― que chegan con dificultade ou con moita dificultade a fin de mes. Ou vemos, por exemplo, datos que aparentemente poderían parecer positivos como un aumento das afiliacións á Seguridade social, pero se rascamos un pouco vemos como en Galicia medran a un ritmo que é menos da metade do medre estatal e vemos tamén que somos das cinco comunidades nas que menos medra tanto en termos mensuais como interanuais. Polo tanto, isto, sumado a que, como diciamos no anterior pleno, hai elementos da nosa economía que fan que sexamos máis sensibles neste momento, por exemplo, no ámbito enerxético, é evidente que ter o peso que temos da industria electrointensiva inflúe nun ámbito no que están subindo os prezos dos combustibles e é evidente que non ter un transporte público digno de tal nome e a disposición territorial xoga na nosa contra, etc., etc. Polo tanto, temos unha situación delicada, porque por moito que o Goberno galego intenta escudarse en que isto é algo que está pasando no conxunto do Estado, que está pasando en máis países da nosa contorna, o que están negando é que en Galicia esta inflación está sendo máis intensa, que hai elementos da nosa economía, do noso contexto, que nos fan máis débiles de como nos trouxeron ata aquí, e polo tanto é hora de que se mitiguen as consecuencias canto antes, e que o Goberno galego debera estar exercendo o autogoberno para facelo, para mitigar as consecuencias sobre o noso país e as persoas que máis o precisan. É, basicamente, iso que nós denominamos facer valer Galiza, facer valer este país, e que fixo que este pasado domingo houbese nesta cidade de Santiago de Compostela milleiros de persoas mobilizándose e pedíndolle ao Goberno central e ao Goberno da Xunta que paren de mirar para outro lado, porque o momento que estamos vivindo require de urxencia e de contundencia, e non se están tomando ningunha das dúas cuestións. E, dende logo, o que non imos permitir é que sigan uns e outros instalados nesta parálise. Insistimos nunha idea que xa deixabamos clara hai quince días: ante un contexto deste tipo, ¿que pode facer un goberno? Primeiro, intentar adiantarse, e o Goberno galego non o fixo. Vímolo no debate orzamentario, moitos dos problemas que está habendo neste momento estaban anticipados, como a crise de materiais, a suba de prezos nalgúns ámbitos, e non actuaron, simplemente se limitaron a citalo. A segunda cuestión que poderían facer é tomar medidas canto antes e non o fan. Levamos dende o empeoramento da crise, coa guerra de Ucraína, tres Consellos da Xunta que son expedición de publicidade e propaganda. Ou, en terceiro lugar, podían intentar escoitar os demais, dialogar, e falar cos demais axentes relevantes da vida política, social, económica deste país para tomar medidas. Iso tampouco o están facendo. Polo tanto, a día de hoxe o que temos é un teórico plan de choque que, basicamente, é un bluf, que non se apoia en medidas concretas, que non introduce nin unha soa medida fiscal, que non arbitra axudas directas. Nos peores momentos da covid-19 este Goberno galego tardou oito meses en arbitrar axudas directas a sectores que tiñan que ser rescatados e parece ser que están dispostos a repetir o meso erro e esperar oito meses para volver actuar. E, basicamente, o que fixeron foi cambiarlle un pouco algúns programas e arbitrar medidas de crédito e liquidez que son necesarias pero que non son suficientes. E, polo tanto, hoxe desde o Bloque Nacionalista Galego o que facemos é insistir, hai que tomar medidas estruturais, iso é evidente, pero tamén é a hora, o momento agora, de tomar medidas urxentes. Iso é o que propoñiamos en catro ámbitos de actuación. O primeiro, a fiscalidade. Hai que arbitrar medidas inmediatas para corrixir a falta de fiscalidade, progresividade do IRPF neste momento, dándolles así un alivio ás rendas máis baixas. Hai que aprobar axudas directas de emerxencia aos sectores máis castigados. Hai que ampliar a protección social elevando a contía das axudas sociais principais, como a Risga, a violencia machista e a pobreza enerxética, e hai que axudar os nosos pensionistas. Polo tanto, insistimos unha vez máis, levan máis de dez anos en ampliar o complemento mínimo das pensións non contributivas e pedimos que se eleve cando menos en cen euros. Polo tanto, estas son propostas concretas que o Goberno galego podería arbitrar en menos dunha semana. Se non o fan é por inutilidade ou por falta de vontade política. Nós insistimos, non está o país para que sigan mirando para outro lado, fagan valer este país, e aproben medidas urxentes que mitiguen esta situación. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Presas. [[Pausa.]] [[Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.]] Grupo Parlamentario Socialista, señora Matilde Begoña Rodríguez Rumbo.
Grazas, señor presidente. Boa tarde, señores e señoras deputadas. Realmente, cando aínda nos estabamos recuperando da crise económica e social derivada da pandemia da covid-19, a invasión do exército ruso de Putin a Ucraína veu marcar unha nova etapa, agravando unha situación de inflación previa derivada da saída da crise, fundamentalmente, pola suba de prezos da enerxía en toda Europa dende o segundo semestre de 2021. Esta inflación está ocasionando un grave impacto nas economías domésticas, na competitividade das empresas e da industria dos mercados globais e sobre o crecemento económico a medio e longo prazo. No mes de febreiro, como dicía a voceira do Bloque Nacionalista Galego, a variación do IPC anual foi dun 7,6 % para o conxunto do Estado e dun 8 % para Galicia. É dicir, un incremento da inflación maior para a nosa comunidade que para o conxunto do Estado. E temos un indicador avanzado, pero esperamos a que saia o indicador para a nosa comunidade. Este encarecemento en materias primas como o gas e o petróleo ou o posible desabastecemento de certos insumos, que son as causas deste incremento xeneralizado de prezos, afecta as familias en xeral, pero cébase especialmente con aquelas familias máis vulnerables e con determinados sectores produtivos. Unha situación que, se non actúan as administracións públicas, vai acrecentar aínda máis a desigualdade existente xa no noso país, e os sectores máis afectados terano moito máis difícil para saír da crise, ou directamente veranse abocados ao peche. Polo que a política volve xogar un papel fundamental para a sociedade no seu conxunto, tendo necesariamente que volver ser un instrumento útil para a cidadanía. Aínda que é verdade que o Partido Popular nestes últimos anos deixou de ser útil e deixou de entender que a política ten que ser ese instrumento útil sendo a súa misión principal. Unha cuestión que foi esquecida nos momentos máis graves vividos dende a aparición da pandemia. O Partido Popular, ese partido que se autodenomina partido de Estado, abandonou a cidadanía votando en contra dos acordos máis importantes e máis necesarios para saír da crise sanitaria, económica e social. Vostedes votaron en contra de que chegaran 140.000 millóns de euros de fondos europeos Next Generation-EU para paliar os efectos da crise derivada da pandemia. Vostedes votaron en contra da ampliación dos distintos estados de alarma. Tanto vostedes como o Bloque Nacionalista Galego votaron en contra da reforma laboral, unha reforma que xa está dando resultados moi positivos tamén en Galicia, revertendo a inestabilidade e a precariedade derivada da reforma de Mariano Rajoy. E vostedes tamén votaron non ao Real decreto lei 8/2021, de medidas urxentes na orde sanitaria, social e xurisdicional a aplicar tras a finalización do Estado de alarma, que no seu capítulo III establece as medidas extraordinarias aplicables a situacións de vulnerabilidade económica e social, como son garantir a subministración de auga e enerxía aos consumidores vulnerables, dereito ao bono social ou medidas de protección en situacións de vulnerabilidade en materia de vivenda. Vostedes votaron non e, por certo, o Bloque Nacionalista Galego abstívose . Tamén vostedes se abstiveron e o Bloque Nacionalista Galego tamén se abstivo na aprobación do Real decreto 23/2021, de medidas urxentes en materia de enerxía para a protección dos consumidores e a introdución da transparencia nos mercados maioristas e minorista de electricidade e gas natural, no que se regulaba exactamente o incremento do bono eléctrico. E tanto vostedes como vostedes abstivéronse. Polo que vostedes unha cousa é o que din e outra cousa é o que fan. Vostedes anuncian medidas que se por vostedes foran nunca chegarían á cidadanía, polo que vostedes nunca están na solución dos problemas. O Partido Popular, durante estes dous anos, estivo no enfrontamento, na crítica e na bronca política, buscando simplemente o rédito electoral. Veremos, os socialistas estamos esperando para ver cal vai ser o posicionamento do novo presidente do Partido Popular e, polo tanto, dese tan nomeado novo Partido Popular, se van seguir prexudicando a cidadanía, fundamentalmente as persoas máis vulnerables, ou van mudar e se van poñer a carón do Goberno para resolver os problemas máis importantes deste país e que afectan a nosa cidadanía. Poden empezar por votar a favor por validar o Real decreto 6/2022, pero veremos, veremos cal vai ser ese novo Partido Popular. De todas formas, señores e señoras do Partido Popular, deputados e deputadas, deberían de saber que estamos a falar de servizos básicos e que afectan directamente a benestar e os bolsillos da cidadanía no seu conxunto. Miren, fronte á publicidade e propaganda do Goberno Feijóo, temos a xestión do Goberno de Pedro Sánchez no Estado, que si xestiona, que si goberna e si aproba medidas que inciden directamente na vida das persoas. [[Aplausos.]] Fronte aos anuncios de Feijóo, esa información aos medios que nos colgan despois dos Consellos da Xunta, que falan de informes que nunca existen, están os reais decretos lei do Estado que se publican no Boletín Oficial do Estado. As medias anunciadas polo presidente —aínda presidente— Feijóo despois dos consellos da Xunta, tanto o día 17, o día 24 e o día 30, son medidas insuficientes. Moitas delas, que xa estaban previstas, non son medidas realizadas ex profeso para esta nova situación. Non contemplan axudas directas para os sectores e as persoas afectadas por esta situación. Miren, señoras e señores do Partido Popular, outra forma de gobernar é posible e é real. Así, o Goberno de Pedro Sánchez publicou o 30 de marzo o Real decreto 6/2022, no que se recollen as medidas urxentes para dar resposta ás consecuencias económicas e sociais da guerra en Ucraína, que consta de oito obxectivos e cinco piares, dotado con 16.000 millóns de euros, e de cumprimento inmediato, como son o de baixar o prezo do gas, da electricidade e dos carburantes, apoiar os sectores e empresas máis afectados e os colectivos máis vulnerables; reforzar a estabilidade de prezos, garantir as subministración; protexer a estabilidade financeira; acelerar o despregamento do plan de recuperación; impulsar a eficiencia enerxética, e reforzar a ciberseguridade. Son medidas reais e que teñen impacto sobre a totalidade da cidadanía, e fundamentalmente sobre as persoas que peor o están pasando. Unha bonificación mínima do 0,2 % euros por litro de carburante, a prohibición do despedimento de traballadores, as empresas que teñan recibido axudas directas ou ERTE con apoio público. A revisión de alugueiros, cun máximo dun 2 %. O incremento do 15 % no ingreso mínimo vital, a ampliación do bono social eléctrico a 60.000 familias, a extensión da baixadas fiscais da factura da luz, 75 millóns de euros adicionais para o bono social térmico ou axudas directas aos sectores máis afectados, 362 millóns de euros para agricultura e gandaría, 68 millóns de euros para pesca, 500 millóns de euros para industria electrointensiva e gas intensiva, máis de 1000 millóns de euros para o sector do transporte. Medidas de revisión de prezos de contratos públicos e 1.000 millóns de euros para ciberseguridade. Estas son medidas, ao tempo que, xunto con Portugal, presentarán á Comisión Europea unha medida excepcional e temporal para fixar un prezo de referencia do gas que se emprega para a produción da electricidade. Xa que logo, señores e señoras deputados e deputadas, mentres Feijóo anuncia e segue nese Goberno de publicidade e propaganda, Pedro Sánchez goberna e xestiona para mellorar a vida das persoas deste país e para que ninguén quede atrás. Nós, os socialistas, imos votar a favor desta proposición non de lei, aínda que presentamos unhas emendas que esperamos que sexan aprobadas ou aceptadas ou tidas en conta polo Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Porque os socialistas, onde gobernamos, poñemos medidas, e aquí, onde non gobernamos, apoiamos neste Parlamento todas as medidas que poden beneficiar a súa cidadanía no seu conxunto. Si, si si, clarisimamente si. O BNG presenta unha PNL que ten cinco puntos. O primeiro é impulsar as actuacións para levar a cabo unha reforma do IRPF que corrixa a falta de progresividade. Evidentemente, imos votar a favor, posto que os socialistas, na Lei de medidas fiscais e administrativas que se debate acompañando a Lei de orzamentos todos os anos, propoñemos unha escala máis progresiva para a escala do IRPF, posto que os socialistas entendemos que aqueles que gañan máis deben de contribuír algo máis para saír todos xuntos desta crise e sen que ninguén quede atrás. No punto número dous, nós presentamos unha emenda...
Remate, por favor.
...que entendemos máis actualizada, posto que xa ten en conta o real decreto aprobado polo Estado. E é que se aproben, dentro da Xunta de Galicia, axudas que complementen as aprobadas polo Goberno do Estado. Que sexan temporais e directas tanto para o sector agrogandeiro e marítimo-pesqueiro afectados polo incremento dos custos de produción co fin de asegurar a súa supervivencia...
Grazas, señora Rodríguez Rumbo.
...no inmediato. No terceiro e no cuarto, evidentemente, estamos...
Grazas. Xa está entendido. Grazas.
...totalmente de acordo posto que temos iniciativas presentadas...
Grazas.
...no mesmo sentido.
Grazas.
Ben, o noso voto xa o anticipei. É favorable porque —insisto— os socialistas sempre votamos por todas as medidas que poidan favorecer a súa cidadanía, a cidadanía no seu conxunto. E vostedes, deputados e deputadas do Partido Popular...,
Grazas.
...poderían aprender.
Grazas, señora Rodríguez Rumbo.
...e adoptar esas decisións.
Grazas.
Pola miña banda, nada máis e moitas grazas.
Grupo Parlamentario Popular. Señor Puy.
Moi boas tardes, señorías. Estaba confirmando co presidente de que estabamos na moción do Bloque, porque despois de escoitar a portavoz socialista pensei que me equivocara de hora para o debate. Ben, de todos os modos, tómolle a palabra: se sempre que hai algo favorable á cidadanía de Galicia a votan, mañá espero contar —xa llo agradezo por adiantado— co voto favorable á PNL que levamos, precisamente, para favorecer a cidadanía de Galicia desde o Grupo Parlamentario Popular. Porque, efectivamente, neste Pleno debatemos tres proposicións non de lei, dúas proposicións non de lei e unha moción. As tres sobre o mesmo, sobre a cuestión da crise económica. A situación económica, que se caracteriza por unha inflación que xa viña de atrás e que, como consecuencia da invasión de Ucraína, se ten acentuado de forma importante. Estaba en 6,1 no mes de xaneiro, antes da invasión, e en marzo acadou o 9,8; é dicir, unha suba importante que fai que se pase practicamente do que se chama a inflación moderada á inflación galopante. E, certamente, isto, ademais, establece novas incertezas, porque todos pensabamos e os organismos internacionais pensaban, que, como consecuencia da pandemia se pecharan colos de botella e, polo tanto, sería pasaxeira. E, sen embargo, a guerra de Ucraína ―e pensar tamén no que pode levar non só a guerra cando remate, senón incluso a reconstrución do país― pode facer que esta situación sexa máis persistente e, polo tanto, se agrave a situación. A situación é grave porque temos, en primeiro lugar, a inflación de custos, que é unha inflación que vén xerada polo prezo da enerxía. Eu creo que isto é algo que deberiamos de recoñecer todos se queremos resolver o problema. ¿E por que temos unha inflación da enerxía? Darei algún dato agora. Ben, pois porque, efectivamente —como o levamos denunciando moitos anos desde o Grupo Parlamentario Popular—, estamos cun Goberno excesivamente fundamentalista que non planificou ben a transición enerxética. Todos compartimos a necesidade de descarbonizar a economía pero facendo unha transición enerxética xusta e equilibrada no tempo. E mentres Alemaña aposta polo carbón, nós pechamos as centrais de carbón; mentres Francia aposta pola atómica, nós seguimos sen dar moratorias ás atómicas, ás nosas poucas centrais nucleares. Mentres Estados Unidos promove o fracking, pasando de ser importador a exportador de enerxía, resulta que nós o que facemos é prohibilo de entrada. O resultado é evidente, está aí diante, aí nas Pontes; pechamos As Pontes, empezamos a desmantelala e despois traemos carbón, volvemos acendela, e mentres estamos necesitando As Pontes, aprobamos o seu peche definitivo. A diferencial de inflación é impresionante coa Unión Europea: 9,8 en España e 7,5 na Unión Europea, un 30 %. A subxacente, en cambio, que é sen prezos de enerxía nin de produtos frescos, en España é do 3,4 e na Unión Europea do 3. É dicir, que a diferenza, se metemos a enerxía e os produtos frescos, é do 30 % e nada máis que do 13 % se excluímos a enerxía. O IPC enerxético en España está no 43,7, mentres que na Unión Europea está no 32 e en Alemaña e Francia no 22. Temos tamén unha inflación que ten a súa orixe na demanda, os colos de botella da pandemia, os microchips, etc., que se viron agravados polo feito da guerra de Ucraína. E, sobre todo, tanto no ámbito enerxético, polas importacións de gas, como nalgunhas materias ou insumos fundamentais, particularmente para algúns produtos galegos. Pensen nos aceites das conservas ou no trigo e noutras materias primas relacionadas coa produción agraria e os pensos da gandaría. E dispárase a tendencia previa e, evidentemente —como dicía hai un momento—, non vai chegar con engraxar as canles de distribución global, senón que, ademais, temos o problema de resolver a invasión e satisfactoriamente. Ben, sobre os efectos da inflación eu creo que é conveniente —dando unha panorámica e unha perspectiva xeral ao problema que hoxe debatemos e mañá continuaremos debatendo— que tampouco é certo que a... Keynes dixo no libro As consecuencias económicas da guerra, un clásico, dixo que "os efectos da inflación son como a lotería"; é dicir, non afecta ningunha clase social nin un sector económico específico, son tremendamente aleatorios, de aí a súa inxustiza. Normalmente, favorece —como é natural— os debedores, porque as débedas perden valor, prexudica os acredores; e o Estado, por certo, é o principal debedor da economía española. E distorsiona claramente os prezos, hai persoas que están protexidas porque teñen iniciado os seus contratos de alugueiro, outros non. E afecta toda a economía, por exemplo, na eficiencia; e pérdese a proporción dos prezos relativos, e, polo tanto, as decisións non son tan eficientes. E afecta, sobre todo, o crecemento, as famosas curvas de Phillips, hai moito tempo que sabemos que a curto prazo parecía que existía unha relación directa de máis inflación máis crecemento; e agora sabemos que non, que a inflación a longo prazo reduce significativamente o crecemento como consecuencia das incertezas, que retraen o investimento, que ademais é máis custoso porque, para combater a inflación, soben os tipos de xuro. E para pechar o contexto, estamos nunha sociedade globalizada que tende a reducir a globalización e, polo tanto, reduce a capacidade dos mercados de baixar prezos mediante a competencia; pechando canles de determinados países e, polo tanto, facendo que haxa provedores únicos que poden exixir máis prezo. E, no ámbito da Unión Europea, onde temos un mercado único, o certo é que esta inflación diferencial tamén prexudica o crecemento da economía española, porque perdemos competitividade nunha proporción importante, como acabo de dicir, de 2,5 puntos. E, finalmente, afecta a Facenda pública. A Facenda pública enriquécese. Estes días houbo certo debate sobre quen saca partido co sistema fiscal, pero o certo é que o sistema fiscal favorece o Estado de forma moi importante a través das tarifas progresivas, a través dos mínimos exentos, que quedan conxelados; a través das deducións no imposto de sociedades polas amortizacións, pola valoración das existencias, e así sucesivamente. E, de feito, cando a ministra de Facenda di que reduciu o déficit público previsto de 8,4 a 6,7 —que foi o 6,47—, máis de 31.000 millóns de euros de redución do déficit polo que estaba previsto, resulta que iso ten que ver coa inflación que estamos a ter, que pasou do 4 % ao 6,5 % no último trimestre. Só en IVE foron 3.500 millóns de recadación extra. No 2022, nos tres primeiros meses, a recadación xa sobe por riba dos 7.500 millóns sobre o previsto. E, en fin, por cada punto de inflación máis ou menos crece a recadación do Estado 1.700 millóns de euros. E disto as comunidades autónomas non ven nada. Por iso a ministra sacou peito, para iso saíu dicir que reducira o déficit. Como todo o mundo sabe, os ingresos que recibe a comunidade autónoma son os mesmos ao longo do ano porque dependen exclusivamente dos anticipos que adianta o Estado, que están en orzamentos. Polo tanto, todo o diferencial de financiamento, así como o alabamos cando hai unhas liquidacións negativas pero non se aplican e permiten manter o gasto, aquí pasa ao revés; agora o Estado está tirando beneficio claro desta recadación, que, no seu caso, virá a Galicia dentro de dous anos. Ben, todo isto ao que nos leva é a que hai que atallar a inflación con medidas desta escala, desta dimensión. E, evidentemente, primeiro a nivel europeo; a un nivel europeo que ten a política aduaneira e a política monetaria, que é o fundamental instrumento. E, en segundo lugar, con políticas nacionais, a través de pactos de rendas, a través dunha política enerxética ordenada, a través dun pacto fiscal que implique tamén o investimento rápido dos fondos Next Generation. E, por suposto, facendo axustes estruturais na política de competencia, porque temos moitos sectores oligopolizados e, particularmente, o dos carburantes. Como sabemos polo Tribunal de Defensa da Competencia de Galicia, é un no que hai moito acordo colusorio para subir os prezos. E, finalmente, facendo axudas selectivas a aqueles que realmente están prexudicados pola inflación e non con carácter xeral a toda a economía, porque aí estamos, certamente, despilfarrando recursos e ademais cebando a bomba da propia inflación. Diálogo, perspectiva a longo prazo. Diálogo que non se demostrou coa folga de transportes, perspectiva a longo prazo como non se demostrou anticipando que ían baixar os combustibles para despois crear colas; e ademais anticipar unha suba para que a suba non fora tan gravosa para as gasolineiras. E, desde logo, señora Presas, non cremos que a solución pase por mobilizar moita xente nas rúas, como dixemos cando compareceu o presidente. Respecto á moción. A moción..., e non se trata con isto... simplemente se trata de poñer perspectiva, de contextualizar; igual que, en fin, creo que cando se fala de emprego o que hai que contextualizar é que desde a pandemia en Galicia se reduciu o desemprego, reduciuse o paro nun 7,76 e en España un 4,23. ¿Por que? Porque aquí non se destruíu tanto emprego. ¿Por que? Porque se xestionou mellor a pandemia. Pero, claro, se collen os últimos datos, onde máis caeu o paro agora saen máis, ¿por que?, porque aquí non se destruíra tanto, ¿non?, afortunadamente. Pero esta é a cifra desde que se iniciou a pandemia: 7,76 de diminución do paro; en Galicia, 4,23. A perspectiva fainos pensar que corrixir a progresividade nada máis que deflactando a tarifa galega —que, por certo, non o meteron na emenda que presentan mañá—, ao mellor é porque cando debatemos os orzamentos vostedes, que ademais non é que quixeran deflactar a tarifa, o que querían era subir a tarifa —eran as emendas que presentaron—. Pero ademais dixeron que deflactar a tarifa beneficiaba os ricos. Aquí inclúeno e mañá cáese da emenda, é un tema curioso. Pero, en todo caso, tampouco afectaría a Galicia porque —insisto— as retencións van seguir sendo as mesmas e, polo tanto, non vai ter ningún efecto na cidadanía. En segundo lugar, con relación ás axudas complementarias para o sector gandeiro e pesqueiro, creo que esta mañá quedou bastante claro que, ademais de que o Bloque quere que paguemos con fondos autonómicos o que lle corresponde pagar á Unión Europea e ao Goberno de España, dando recursos directos cando quen administra a política agraria precisamente é a Unión Europea, pois propuxemos cuestións e fixéronse cuestións como a exención das taxas portuarias, anticipar o pago de axudas vixentes; e, por exemplo, no ámbito agrícola, o anticipo da PAC coa apertura dunha liña de liquidez de préstamos de ata 30.000 euros, ademais de habilitar axudas directas para sectores. Con respecto ao tema social, saben vostedes que se ampliou a tarxeta básica, que segue vixente. Amplíanse ―son todos créditos ampliables― a Risga,...
Remate, por favor.
...as axudas de inclusión social e, desde logo, con absoluta garantía de mantemento. E, finalmente, con respecto ao quinto punto, eu quero recordar unha vez máis que o custo máis baixo das peaxes son as de España. Ben, en definitiva, eu o que creo é que vostedes din que nós buscamos culpables cando o seu único argumento, pese a que a realidade é a que acabo de expoñer con relación á inflación, e aquí o único culpable é o Goberno da Xunta. Nós seguiremos facendo todo o que se poida, tendo en conta que a escala municipal, local, autonómica, no ámbito deste problema da inflación, certamente corresponde...
Grazas.
...a un ámbito superior que é o estatal e, fundamentalmente, o europeo. Moitas grazas.
Grazas. [[Pausa.]] [[Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.]] Grupo autor da moción, señora Presas.
Grazas, señor presidente. Señor Puy, culpables da inflación, non, ¡líbreme Deus! Aínda que eu non sexa economista, non teño a formación doutros deputados e deputadas desta Cámara, de facer como facía o Partido Popular que culpaba a outro goberno dunha crise financeira internacional. [[Aplausos.]] Vostedes do que son culpables é de non tomar medidas, e é niso onde poñemos o acento desde o Bloque Nacionalista Galego. E seguindo polo final, ¿sabe o que lle pasa a vostede coa emenda das proposicións non de lei que hai mañá? Claro, o Bloque Nacionalista Galego, que respecta o clima e o marco do que nos temos dotado neste Parlamento, emendou a súa iniciativa, a do Partido Popular, orixinal, atendendo a aqueles puntos que vostedes sinalaban. Non había un punto específico sobre IRPF. Por iso non puxemos a nosa alternativa sobre o IRPF. Pero visto que o modus operandi do Partido Popular é autoemendarse con 9 carillas, non se preocupe, que no próximo debate que teñamos sobre isto, que supoño que terán que ser bastantes nos próximos meses, nós o que faremos será emendar co documento de 30 páxinas que a señora Pontón lle remitiu ao señor Feijóo, [[Aplausos.]] para que así vostedes en cada debate teñan a proposta íntegra se tanto lles preocupa. E miren, sobre o tema da consecuencia da inflación e do que está acontecendo, evidentemente, todos os organismos coinciden en que sorprendeu a intensidade e a persistencia deste fenómeno, etc. Tamén din que a economía española é menos permeable que outras. Polo tanto, se nese contexto é a economía galega quen está sufrindo isto de forma máis disparada, teremos que ver que cousas se fixeron mal para que sexa así, e que cousas imos facer a nivel estrutural para que deixe de ser tan permeábel e volátil a esta situación. Pero, en todo caso, eu discrepo, discrepamos desde o BNG fondamente, do marco ou da comparación con que as consecuencias son como a lotería e depende un pouco, porque, en absoluto. As consecuencias desta crise ímolas ver desde o punto de vista do poder dos territorios e desde o punto de vista da clase social absolutamente. Mire, póñolle un exemplo: nós somos máis da teoría económica que nos demostra a historia recente, e que a inflación acaba sendo sempre o imposto dos e das pobres. E póñolle un exemplo. Eu hai uns días enchín o depósito do meu coche: 93 euros. Non foi unha experiencia agradable pero, afortunadamente, teño un salario máis que digno e iso non vai implicar nin que eu non poida pagar a factura da luz nin que eu non poida pagar o meu alugueiro. Pero eu non podía deixar de pensar en cando cobraba, traballando no polígono de Ourense, menos do salario mínimo interprofesional e tiña que encher un depósito e medio ao mes para ir a un polígono que está a 16 quilómetros e ante o que non había nin onte nin hoxe transporte público digno de tal nome. E se eu estivese nesa situación como están milleiros de galegos e galegas, aos que temos que darlles unha solución desde este Parlamento, si que estaría pensando se non pago o alugueiro ou se non pago a factura da luz. Polo tanto, de lotería nada, é unha cuestión de clase e é unha cuestión de que desta crise non imos volver permitir [[Aplausos.]] que saian os ricos máis ricos e as persoas máis pobres máis pobres. E por iso traemos propostas concretas para este ámbito, porque ademais sabemos que esta cuestión vai ir para longo e no curto prazo imos ter en Galiza unha inflación superior a 10 puntos. E os propios organismos internacionais, que xa fallaron bastante en definir cal podía ser o panorama nesta altura do ano, o que nos están dicindo é que non se vai estabilizar no 2 % ata 2024 máis ou menos. A propia patronal galega dicía a semana pasada que non sairemos desta crise antes do 2024 ou 2025. Entón, o que non podemos dicirlles aos galegos e galegas que máis o están necesitando é que teñen que estar absolutamente afogados nos próximos dous anos, senón que hai que facer política para actuar neste ámbito. E, evidentemente, ante unha situación inflacionaria a ferramenta forte é a política monetaria, na que non temos competencias, pero, desde logo, si que hai competencias noutras nas que poden actuar, singularmente a fiscal. É o que se propón hoxe con esta batería que traemos desde o BNG. Actuar en catro ou cinco ámbitos nos que a Xunta tería capacidade directa. Unha é a fiscalidade, porque vostedes, por riba, nesta última lei de orzamentos, aprobaron un paso máis na súa reforma permanente fiscal e regresiva. Entón, quen máis necesidades ten está aforrando un euro ao mes e quen menos necesidades ten está aforrando 500 euros ao mes. Polo tanto, hai que darlle a volta a esta cuestión. Insistimos nas axudas directas aos sectores produtivos máis necesitados porque se están xogando a supervivencia no curto prazo, e insistimos tamén na cuestión da protección social. Claro, está ben que a tarxeta básica se amplíe. Aínda votaron en contra de prorrogala ata final de ano no pasado pleno. Esperamos que rectifiquen e benvidos serán. Pero hai máis elementos nos que poden actuar. Poden aumentar as axudas sociais, aumentar as contías para que unha persoa que está cobrando a Risga ou que está cobrando unha axuda periódica de vítima de violencia machista, pois, desde logo, teña incrementada esa axuda cando menos a un nivel similar que incrementou o custo de vida. E iso é o que vostedes non están facendo nin nos seus consellos da Xunta publicitarios e vetando esta iniciativa. E o mesmo na cuestión das pensións non contributivas, porque, desde logo, o suplemento de 100 euros dependería directamente do Goberno galego. A nós parécenos estupendo que se lle pida ao Estado que aumente a contía das pensións, nós tamén o facemos no noso día a día e no ámbito do Congreso das e dos Deputados, pero, desde logo, esta cuestión concreta depende de vostedes. Teñen orzamento e o que non teñen é vontade política. Por iso dicimos que se dedican a buscar culpables no lugar de exercer ese autogoberno tan pomposo que lles gusta para facer cerimonias e recitais no festival do 40 aniversario, pero non para exercelo no día a día para solucionar a vida da xente. [[Aplausos.]] Xa remato...
Sobre a emenda...
...xa, agradezo a vontade da voceira socialista —que non me dá tempo de rebaterlle algunhas desas cuestións que puña enriba da mesa—; en todo caso, respecto á emenda, o punto referente ás axudas directas aceptámolo. O punto das autoestradas entendemos que, habendo un debate específico no día de mañá sobre esta cuestión, que é máis práctico que xa o debate se verifique nesa iniciativa. Nada máis.
Grazas. [[Pausa.]] [[Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.]] Ben, rematado o debate das mocións, procedemos á votacións das mesmas. Votación das mocións Comezamos votando a do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, iniciativa de dona María do Carme González Iglesias, sobre a promoción de fábricas de compoñentes para a automoción. Non se acepta a emenda do Grupo Parlamentario Popular. Votamos. Votación da Moción do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de dona María do Carme González Iglesias, sobre a promoción de fábricas de compoñentes para automoción. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 32; votos en contra, 41. O resultado da votación é negativo. En consecuencia queda rexeitada esta moción.
Votamos agora a do Grupo Parlamentario Socialista de Galicia, iniciativa de dona Marina Ortega. Votación da Moción do G. P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de dona Marina Ortega Otero, sobre a política da Consellería de Política Social respecto do sector de residencias de maiores. Acéptase como engádega a emenda do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, e a señora Olalla vai pedir unha separación —imaxino— de punto. [[A señora Rodil Fernández pronuncia palabras que non se perciben.]] Si, déanlle voz ao escano da señora Rodil, por favor.
Si, quería solicitar a votación separada do punto 4.
¿Acéptalle? Si. Votamos entón, en primeiro lugar, o punto número 4 da moción. Votamos. Votación do punto 4 da Moción do G. P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de dona Marina Ortega Otero, sobre a política da Consellería de Política Social respecto do sector de residencias de maiores. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 13; votos en contra, 60. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitado este punto número 4.
Votamos agora o resto dos puntos da moción. Votamos. Votación da Moción do G. P. dos Socialistas de Galicia, menos o punto 4, xa votado, por iniciativa de dona Marina Ortega Otero, sobre a política da Consellería de Política Social respecto do sector de residencias de maiores. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 32; votos en contra, 41. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, quedan rexeitados tamén estes puntos.
E, por último, votamos a do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, iniciativa de dona Noa Presas. Votación da Moción do G. P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de Dª Noa Presas Bergantiños, sobre o incremento dos prezos e o seu impacto na economía e nos fogares Acéptalle a emenda do Grupo Parlamentario Socialista pero soamente nun punto. Non sei que punto é. ¿Punto? [[A señora Presas Bergantiños pronuncia palabras que non se perciben.]] A primeira parte, ¿punto número 1? Acéptalle... ¿O punto 2? Ben, acéptalle entón o punto número 2. ¿É así? A ver, repasen, non sexa o demo. Perdón, déanlle voz ao escano da señora Presas.
A primeira parte da emenda que fai referencia ás axudas directas, que é o punto 2 da moción.
Punto 2 da moción. Vale, entón, acéptalle ese punto. Votamos. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 32; votos en contra, 41. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada tamén esta moción.
Terminou aquí a votación das mocións. Continuamos coa orde do día, punto cuarto xa, proposicións non de lei. Proposición non de lei do G. P. Socialista, iniciativa de Dª María Leticia Gallego Sanromán e dous deputados/as máis, sobre as actuacións que debe levar a cabo a Xunta de Galicia respecto da elaboración dun plan de axudas ao pequeno comercio no rural.
Hai unha autoemenda do Grupo Parlamentario Socialista e unha emenda do Grupo Parlamentario Popular. [[O G. P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa da deputada Leticia Gallego Sanromán, a través do seu portavoz e ao abeiro do disposto no artigo 161.2 do Regulamento da Cámara, presenta ante esa Mesa a seguinte emenda a esta proposición non de lei:Emenda de adiciónDébese engadir un novo parágrafo na parte resolutiva da proposición non de lei, que quedará redactado co seguinte contido:"O Parlamento galego insta a Xunta de Galicia a elaborar un plan de axudas directas extraordinarias para o pequeno comercio, co fin de compensar a subida do prezo da enerxía e a falta de materias que tivo este sector debido a crise económica derivada da Guerra de Ucraína."]] [[O G. P. Popular de Galicia, a través do seu o portavoz, e por iniciativa da deputada Cristina Sanz Arias, ao abeiro do disposto no artigo 161.2 e concordantes do Regulamento da Cámara presenta, ante esta Mesa, a seguinte emenda a esta proposición non de lei:Emenda de substituciónDébese substituír o texto da parte resolutiva polo seguinte texto:"O Parlamento de Galicia insta á Xunta de Galicia a dirixirse ao Goberno de España para:1.- Adoptar as medidas que permitan a participación das Comunidades Autónomas na xestión dos fondos europeos para o sector comercial, apostando pola posta en práctica dunha cogobernanza real e efectiva.2.- Garantir a cohesión territorial na repartición dos fondos, tendo en conta a realidade de Comunidades como Galicia cun importante número de concellos no medio rural que precisan especialmente de medidas de apoio, dinamización e modernización.3.- Activar un programa de axudas directas a través das Comunidades Autónomas que permitan establecer estratexias que axuden a reducir o gasto estrutural do sector comercial, así como a súa propia diminución mediante rebaixas fiscais e a redución de cotas á Seguridade Social e outras taxas administrativas."]] Para formular a proposición non de lei ten a palabra a señora Gallego.
Grazas, presidente. Boa tarde de novo a todas e a todos. O pequeno comercio desaparece, esta é a crúa realidade. Leva tempo extinguíndose, pechando negocios nas cidades, nos barrios, pero a súa extinción está sendo máis acelerada e fulminante nos pequenos e medianos municipios. O sector leva moitos anos en serias dificultades, baixo a competencias das grandes cadeas, dos xigantes do comercio electrónico, non hai relevo xeracional, o gran problema do despoboamento da nosa terra, que acelera o peche dos pequenos negocios no rural, a crise provocada pola covid-19 e agora a crise económica provocada pola guerra de Ucraína. O peche do pequeno comercio é unha tendencia estendida que deixa rúas con moitos locais pechados. Pero nas zonas rurais máis despoboadas as consecuencias son moi graves. O número de locais comerciais baleiros en Galicia a data de xaneiro de 2022 é de 6.800, segundo a Federación Galega de Empresas Inmobiliarias. A análise por provincias e municipios mostra que máis dun terzo dos baixos dispoñibles en alugueiro, concretamente 2.500, localízanse en pequenos e medianos municipios. Este sector xa experimentou as consecuencias moi negativas da covid-19. Lembrar unha vez máis que a media de perdas alcanzadas se sitúa entre o 30 % e o 40 % neste sector, e no que se refire ao emprego a diminución das vendas, loxicamente, mostra unha baixada do emprego de ata o 2,6 % en Galicia. No ano 2021 pecharon 672 pequenos comercios, é o sector onde máis negocios pecharon despois da hostalaría. A situación estase volvendo insostible para o pequeno comercio dende o punto de vista económico, está afectando a supervivencia dun sector de forte implantación na Galicia rural. Un sector formado por pequenos negocios con poucas marxes de beneficio e que dependen da capacidade de consumo da cidadanía. Esta crise no pequeno comercio afecta directamente o gran problema do despoboamento da nosa terra, que acelera o peche dos pequenos negocios no rural. Se no rural non temos servizos, non temos comercio, non temos emprego, non teremos poboación, é así de sinxelo e de preocupante. O noso grupo parlamentario vimos reivindicando, no que levamos de lexislatura, axudas potentes para o comercio e non meros parches. A Xunta de Galicia ten que elaborar políticas para o sector do pequeno e mediano comercio para que poidan saír da crise na que levan anos e que se agravou pola crise da covid-19 e agora pola crise da guerra de Ucraína. E isto fai que estean quedando polo camiño moitos, moitísimos pequenos comercios. O sector do comercio está na UCI, volvo repetilo, xa o dixen en diversas ocasións, tanto aquí no hemiciclo como en comisión, volvo dicilo e non me cansarei de repetilo, o sector do comercio está na UCI. O Goberno autonómico dedica escasos recursos económicos ao pequeno comercio no rural, tendo en conta as urxentes necesidades existentes deste sector, co mal que está pasando este sector, e ¿que fai o Goberno galego? ¿que é o que fai? Pois baixar nos orzamentos de 2022 a partida de comercio en cinco millóns, con respecto ao ano 2021, en 13.117 millóns de euros de orzamento que ten a Xunta de Galicia para este exercicio de 2022 e non incrementou a partida de comercio. Isto é unha gran demostración do que lle importa á Xunta de Galicia o comercio, non lle importa nada. ¿Como pode ser que en 13.117 millóns de euros de orzamentos da Xunta non incremente nada a partida de comercio, mais baixa 5 millóns? O ano pasado queixabámonos de que só se incrementaba 7 millóns e resulta que este ano non é que incremente pouco, é que baixa. Pois isto é o que lle importa o comercio á Xunta de Galicia. O Goberno galego ten que elaborar un plan de axudas para o pequeno comercio do rural dotado de partidas orzamentarias suficientes para o seu rescate, e ten que facer campañas para que a veciñanza merque no comercio rural. E agora, a guerra de Ucraína, que está xerando un aumento dos prezos da enerxía, que está disparando os custos que teñen que pagar os fogares e as empresas, como tamén o encarecemento das materias primas e dos alimentos que exportan Rusia e Ucraína. Afectando todas estas circunstancias a todo o tecido empresarial, e concretamente o pequeno comercio, que é do que falamos hoxe nesta proposición non de lei. O Goberno autonómico ten que poñer en marcha inmediatamente un plan de medidas fronte á crise económica derivada da guerra de Ucraína. A administración autonómica non pode dar unha resposta á maior crise económica fóra do tempo. Nós presentamos un plan urxente de medidas económicas e sociais para Galicia, para paliar a crise derivada da guerra de Ucraína, porque pensamos que temos que sumar forzas ante esta gran crise económica e humanitaria. É necesario actuar con contundencia e firmeza e facelo xa se queremos salvar a nosa economía, a nosa sociedade, se queremos salvar o noso comercio, pero tamén o sector dos autónomos, da pesca, da agricultura, da gandaría e de moitos outros sectores. O Goberno galego ten que tomar medidas xa, ante esta gran gran situación que están vivindo moitos sectores da nosa terra. Medidas xa e concretas. A baixada das vendas e da facturación no sector do comercio é máis grave dende que comezou a guerra de Ucraína. A Federación Galega de Comercio asegura que a guerra está a desbaratar todo. A guerra provocou que o poder adquisitivo sexa menor por parte dos consumidores, feito que tamén se reflicte no pequeno comercio, e o pequeno comercio ten que facer fronte á subida do prezo da enerxía e a falta de materias primas consecuencia do conflito bélico en Ucraína. Por todo isto, o noso grupo solicitámoslle á Xunta de Galicia elaborar un plan de axudas directas extraordinarias para o pequeno comercio co fin de compensar a subida do prezo da enerxía e a falla de materias que ten este sector debido á crise económica derivada da guerra de Ucraína. O Goberno galego e o seu presidente carecen da acción fronte a esta crise económica, carecen de compromiso e de medidas para a reactivación económica. O Goberno galego ten que axudar urxentemente os galegos e galegas a afrontar esta crise provocada pola invasión de Rusia a Ucraína. Para iso fai falla medidas, medidas cun orzamento suficiente para preparar o regreso da actividade económica á normalidade. Do contrario nada poderá evitar o peche masivo do pequeno e mediano comercio, pero tamén o peche de moitas, moitísimas empresas e isto levará á enorme perda de postos de traballo, así como ás graves consecuencias que suporía para a economía en todos os niveis. Reaccionen xa, señores e señoras do Partido Popular, reaccionen xa, están en perigo moitos, moitísimos empregos na nosa terra. As axudas para reducir ao máximo o impacto da covid-19 resultaron totalmente insuficientes, incluso ínfimas no comercio galego, e chegaron tarde, moi tarde. Esperemos que agora con esta nova crise económica como consecuencia da guerra o Goberno galego poña á disposición do comercio e dos autónomos máis axudas, con máis orzamentos, aínda que xa van tarde, pero tomen medidas urxentes xa. Remato xa pedindo a unidade, a unidade de todos os grupos parlamentares para saír desta crise económica e humanitaria, porque a quen prexudican votando en contra desta iniciativa é aos galegos e as galegas, non prexudican nin ao meu partido, nin ao Partido Socialista nin moito menos a esta deputada. Por iso pido a unidade, a unidade para non prexudicar os galegos e as galegas. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, señora Gallego. Pausa.) [[Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.]] Polo Grupo Parlamentario Popular, ten a palabra a señor Sanz Arias.
Grazas, presidente. Boa tarde, señorías. Como noutras ocasións en que debatemos iniciativas que afectan o comercio de proximidade, quero que as miñas primeiras palabras hoxe sexan para poñer en valor de novo o comportamento exemplar destes profesionais nesta época tan difícil que estamos a vivir. Refírome, como non pode ser doutro xeito, ao papel dos nosos comerciantes xogado durante a pandemia, garantindo naqueles momentos tan complicados que todos os cidadáns tivésemos acceso aos alimentos e aos produtos de primeira necesidade. Pero refírome tamén ao papel que xogan na actualidade, cando volven sufrir o impacto dunha crise sen precedentes, onde manter aberta unha empresa estase a converter nunha heroicidade. A todos eles, desde esta Cámara, queremos dicirlles grazas. [[Aplausos.]] Dito isto e entrando xa no contido da iniciativa, teño que sinalar que se trata dunha proposición excesivamente xenérica que simplemente pide un plan de axudas e unha campaña para o comercio rural, pero sen dar máis detalles sobre o tipo de actuacións que se propoñen. Dito sexa co máximo respecto polo traballo do Grupo Parlamentario Socialista, debo de sinalar que esta actitude é moi sorprendente. Sorpréndenos pola súa inconcreción, pero sobre todo sorpréndenos que sexa especialmente o Grupo Parlamentario Socialista quen a propoña, cando hai menos de quince días, no pleno pasado, non votaron a favor dunha proposición que o Grupo Popular presentou con medidas concretas para apoiar os nosos autónomos. Señora Gallego, ¿sabe cantos deses comerciantes de Galicia son autónomos? Pois nada máis e nada menos que o 71 % do comercio de Galicia son titularidade dunha persoa física, é dicir, dun autónomo. Non é defendible que veñan vostedes pedindo medidas de apoio aos comerciantes, cando hai menos de dúas semanas non quixeron votar a favor dun paquete de medidas que beneficiarían a sete de cada dez comercios de Galicia. ¡Vaia exercicio de hipocrisía política! Probablemente con esta iniciativa estean vostedes intentando lavar a súa conciencia, rectificando ao seu modo por non ter apoiado os autónomos galegos nesa ocasión ou tamén polo tempo que tarda sempre o Goberno de Pedro Sánchez en reaccionar ante os problemas reais das familias e das empresas. Lentitude que puidemos comprobar, por exemplo, na aprobación dos plans de rescate. Mentres que a Xunta de Galicia foi quen de aprobar e deseñar un plan de rescate xa en novembro do ano 2020, cun resultados excelentes e contrastados, o Goberno central non facía o propio ata mediados do ano 2021, varios meses máis tarde, impoñendo uns requisitos tan exixentes e inflexibles que deixaron moitos dos nosos comercios e moitos dos nosos autónomos fóra da posibilidade de solicitalo. Ou lentitude dos responsables da Moncloa unha vez máis á hora de adoptar medidas de contención do prezo da enerxía, que leva meses nunha espiral vertixinosa afogando especialmente as pequenas empresas e os nosos comercios. ¿E que dicir da inflación? Fala vostede na súa iniciativa, e eu comparto, que o sector do comercio depende da capacidade de consumo da cidadanía. É obvio, pois cunha inflación no mes de marzo do 9,8 %, imparable, sen visos de conterse, con datos que non tiñamos desde hai case corenta anos, a pregunta é moi sinxela: ¿Como cren que quedará a capacidade de consumo da cidadanía, cuns soldos e cuns aforros que cada día que pasa perden valor? Concordamos con vostede en que o sector está atravesando unha situación moi complexa, pero non só en Galicia, senón en toda España. Respecto ao número de comercios que pecharon, ao que vostede fai referencia, en España baixaron a súa persiana o ano pasado un total de 8.199 pequenos comercios. Polo tanto, estamos ante un problema de índole nacional, cun sector que está a sufrir as consecuencias dunha inflación desbocada, dunha alta presión fiscal, dun custo laboral cada vez máis elevado e dun custo de enerxía que non son quen de pagar e cun goberno, presidido polo socialista Pedro Sánchez, incapaz de aliviar esta realidade. E, señorías, non é o mesmo que gobernen uns que que gobernen outros. Tanto desde o Grupo Parlamentario Popular como desde o Goberno galego si que consideramos o sector de comercio de proximidade un sector estratéxico da nosa economía e desenvolvemos importantes programas de apoio, sempre en consenso co sector. Vai sendo hora, señorías, de que comprendan que é moi complicado acadar solucións sen falar antes cos sectores máis afectados. Pois nesa liña de consenso coa que si que actúa a Xunta de Galicia, o pasado mes de febreiro reuniuse coa Federación Galega de Comercio —a que vostede mencionou— co fin de deseñar novas medidas de apoio adaptadas ás necesidades reais do comercio de proximidade. Medidas coas que se pretende, en primeiro lugar, garantir a viabilidade dos negocios, cunha aposta clara por combinar a dixitalización coa venda física, a diversificación de mercados e produtos e co fin de ofrecer unha atención personalizada e un servizo de calidade do noso comercio. Tomen nota vostedes. Ao longo deste ano, a Xunta de Galicia publicará diversas convocatorias nas que o comercio do rural, precisamente por ese xeito, por estar no rural, se beneficiará dunha discriminación positiva obtendo unha maior puntuación en programas tales como os apoios para a transformación dixital e a modernización dos comercios, e nas axudas para market space dentro do programa Rural 4.0 ou nas axudas para eco-innovación dentro do programa do comercio sostible. Pero, ademais, isto non é só un traballo que se circunscriba á Dirección Xeral de Comercio, porque, como xa temos dito outras veces, o comercio é un sector prioritario que se apoia dun xeito transversal a través de numerosos programas. Así, a Xunta tamén apoia o noso comercio desde a Consellería de Emprego e Igualdade, intensificando os apoios cando o emprego que xera o proxecto é no rural, ou incluíndo o sector no recentemente anunciado ―a semana pasada― plan de apoio a pemes especialmente paralizadas. O comercio apóiase tamén dende o Igape, xa que é un sector que pode acceder ás diferentes liñas de financiamento para investimentos, para liquidez ou para avais, e tamén é un sector apoiable dentro do programa Galicia Rural Emprende dese instituto, que o que pretende é que se implanten novas actividades económicas no rural galego. Ou o comercio tamén se apoia desde o Inega, con medidas como a recentemente anunciada polo presidente da Xunta de Galicia dentro do plan de choque, o bono Enerxía Peme, co que se pretende a redución do consumo enerxético, cun apoio do 80 % do custo de cambio de aparellos e equipos. En definitiva, señora Gallego, o comercio é un sector prioritario na maior parte das medidas de estímulo da Xunta, e a maiores con incentivos especiais cando están emprazados no noso rural, que é a alma de Galicia. E permítame que llo diga, porque non é a primeira vez que o escoitamos: volve vostede co trasmposo argumento de que o orzamento para o sector do comercio se reduce neste ano 2022. Díxoo vostede en comisión, repetiuno en pleno e hoxe volveuno repetir. Teño que volver explicarlle que está faltando á verdade, porque os comerciantes merecen saber a realidade de apoio que lles dá a Xunta e non unha verdade retorcida ou manipulada. Señora Gallego, revise ben as súas cifras e faga ben as súas contas, porque o orzamento xestionado desde a Dirección Xeral de Comercio e Consumo para este ano supera os 25 millóns de euros, todos eles —mal que lles pese— recursos propios da Comunidade Autónoma de Galicia. E, de feito, os recursos específicos para a dinamización comercial crecen, vense incrementados para o ano en curso en máis dun 20 %. Por último, gustaríame non rematar este debate sen facer unha mención aos fondos do plan de recuperación europeo destinados ao sector do comercio, porque neste momento xa están resoltas as tres convocatorias que se publicaron no mes de setembro. Lembremos que se trata de fondos que o Goberno central, é dicir, vostedes, decidiron unilateralmente xestionar de xeito directo, aínda que se trata dunha materia competencia exclusiva da Comunidade Autónoma, como é o comercio. Pois ben, das tres convocatorias Galicia recibiu unha suma próxima aos 4,2 millóns de euros para só 9 dos 46 proxectos presentados; é dicir, quedan fóra máis do 80 % das solicitudes galegas. Dos proxectos aprobados na súa maioría —fíxense que curioso— corresponden a corporacións que están gobernadas polo Partido Socialista: o Concello de Vigo, con 2 proxectos aprobados —¡noraboa!—; o Concello de Vilagarcía de Arousa, o Concello de Boiro, ou a Deputación de Pontevedra. Señorías, os proxectos aprobados supoñen un 4,05 % do total do orzamento nacional, cando o peso do noso comercio no conxunto de España é do 6,8 %. É dicir, deixamos de percibir case a metade dos fondos para Galicia dos que nos corresponderían e a maioría dos proxectos aprobados concéntrase nunha única provincia. Ese é o seu xeito de actuar, con vostedes Galicia sempre perde. Unha vez máis —estas son demasiadas— non concordan estes datos obxectivos coas declaracións feitas a semana pasada en sede parlamentaria polo señor Sánchez, cando dixo respecto aos fondos europeos que rexeitaba que o Executivo estivese impoñendo criterios de repartición. E argumentaba que se estaban primando as transferencias de recursos aos gobernos autonómicos. Esa non é a realidade no sector de comercio, señorías do Grupo Socialista, e os datos que acabo de dar son suficientemente explícitos e significativos. Precisamente, cada un destes puntos son obxecto da emenda que o Grupo Popular presentou e que agardamos teñan a valentía de aceptar. Remato xa. Todas as administracións, o Goberno galego, a sociedade no conxunto temos unha débeda de gratitude cos comerciantes, cos autónomos e cos traballadores de servizos esenciais. Con eses profesionais que día a día levantan as súas persianas e abren as portas dos seus establecementos. Polo que respecta á Xunta e ao Partido Popular, seguiremos estando, como ata o de agora, ao seu carón, sendo conscientes das dificultades que atravesa un sector estratéxico para Galicia. E respecto a vostedes, xa non lles vou pedir que teñan o mesmo grao de compromiso coa Xunta de Galicia, co comercio e co comercio rural galego. Pero, polo menos, non sigan privando de maneira inxusta a Galicia dos recursos que lle corresponden do Plan de recuperación europeo, dos fondos Next Generation. E deixen de aplicar políticas socialistas que se traducen —ninguén pode negalo— no maior empobrecemento nunca antes sufrido na historia recente e que padecen as familias, e que padecen as empresas, e que padecen os autónomos, e que padecen os comercios do noso país. Señorías, non podemos permitirnos un Goberno con 22 ministros se non serve nin tan sequera para escoitar as demandas da sociedade e para dar resposta ás súas necesidades.
Remate, por favor.
Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas, señora Sanz. [[Pausa.]] [[Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.]] Polo Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego ten a palabra a señora Aira Díaz.
Grazas, señor presidente. O comercio no rural sofre por dúas vías, unha delas por comercio e outra, evidentemente, por rural. Deu a señora Gallego unha serie de datos que eu, na miña inocencia, pensei que eran indiscutibles; pero discutiunos a señora Sanz...
Señora Aira, desculpe, pode sacar a mascarilla porque se non... [[A señora Aira Díaz pronuncia palabras que non se perciben.]] Que pode sacar a mascarilla, se quere, por se non se deu conta.
Vale, vale. Perdón. Falou a portavoz do Partido Popular dun problema de índole nacional. É perfecto para que o PP galego siga sen facer nada. Mencionou a capacidade de gasto da poboación, que agora é pírrica e antes era pobre; e non hai dúas cuartas de diferenza, aproximadamente. Á Dirección Xeral de Comercio non lle corresponde soamente, porque lle corresponde á Consellería de Emprego e Igualdade, ao Igape, ao Inega... esqueceuse dos GDR e dos plans de desenvolvemento rural, porque o comercio está no rural. E haberá que facer un manual de apoio para estes comerciantes e que se poidan enterar de cantos beneficios poden chegar a desfrutar se é que atinan a solicitalos. En todo caso, eu o que lle podo dicir é que, por sorte, está o PSOE para externalizar culpas alá en Madrid e que aquí as perdas de comercios nos anos de goberno do PP, nos últimos 12 anos, son de case 7.000 comercios; e a perda é directamente proporcional á perda do orzamento, que nos últimos 12 anos foi de 17 millóns de euros para a Dirección Xeral de Comercio, que non é a que se ocupa do comercio no Estado galego. Ben, a partir de aí o que significan os datos que se dan é que precisamente as necesidades do rural levan anos sen atenderse, as do comercio que se sitúa nel tampouco. Evidentemente, para que esta atención sexa efectiva requírense cada vez máis investimentos e non menos. Poderiamos achacarlles ás últimas crises o incremento para as dificultades do comercio no rural, pero no BNG entendemos que isto vén de moito máis atrás e insírese dentro da perda de servizos básicos fóra das zonas urbanas. Os servizos básicos públicos son fundamentais para manter poboación, pero os privados non o son menos. A solución non parece concentrar os servizos nas cabeceiras de comarca porque, como moi ben saben vostedes, non hai medios de transporte colectivos que permitan ás persoas —e moitas delas maiores— desprazarse fóra dos lugares nos que habitan. Vemos, polo tanto, que é doado entrar no círculo vicioso que estamos a vivir: non hai poboación porque non hai servizos, non hai comercio porque cada vez queda menos poboación. E o que parece é que o Goberno do Partido Popular non está disposto a intervir para romper este círculo. As normativas europeas e as políticas teóricas actuais avogan por darlle importancia á economía circular e ao comercio de proximidade para diminuír a pegada de carbono e chegar a unha mellor calidade de vida a través de mellorar a calidade dos alimentos, por exemplo, o que acabo de dicir. E, na contra, isto non se está a facer e vemos como o peche de negocios no rural é implacable, precisamente porque moitos son pequenos negocios que sosteñen a unha familia; e, polo tanto, sen axudas non dan saído a adiante, e sen eles reséntese o tecido socioeconómico e a propia vida das pequenas vilas e localidades. A actualización do tecido comercial galego, para facelo máis competitivo, con programas de formación e asesoramento para todos os comercios do país, así como apostar pola dixitalización do comercio con programas de formación dixital ambiciosos e que cheguen a todas as persoas que traballan no sector, está pendente e no rural máis. Veremos o resultado final e a onde chega e a onde non chega a dixitalización do rural para cando remate. Queda, así mesmo, pendente unha aposta pola remuda xeracional que necesita este medio rural. Non chega o diñeiro da PAC para as novas incorporacións nin o sistema que segue a consellaría. No agro precísase unha aposta seria para que mozas e mozos sigan en moitos casos coa actividade familiar cando os seus maiores se xubilen. E precísase a implementación de fortes medidas que aposten por outras actividades tamén. No caso do comercio local, a media de idade das persoas que o rexentan pasa dos 55 anos, polo que nos próximos anos veremos como se segue a perder a actividade por falta de relevo. Entendemos dende o BNG que o comercio local ten un papel fundamental na dinamización das pequenas vilas e lugares, é importante para a xeración de emprego e para a economía galega. E precísanse campañas que poñan isto en valor mentres se exerce algún tipo de control na implantación das grandes superficies, xa que a Galiza ten o cuádruplo de superficie por habitante que o Estado español; e, por moito que creen postos de traballo, o único que fan é concentralos e cambialos de lugar xa que a conta disto pecha un sen número de pequenos comercios. Ten o Goberno da Xunta pendente traer o comercio galego do século XX ao século XXI. O do rural igual ten que viaxar un pouquiño máis para poder competir coas grandes superficies; e, o que aínda é peor, coas grandes plataformas dixitais. E isto non o podemos facer sos e soas, precisan dunha intervención activa da Xunta de Galiza para poder estar e competir nas mellores condicións posibles para vivir, que non sobrevivir. O BNG ten levado á Comisión a creación e posta en marcha dunha gran plataforma galega en liña para o comercio, con orzamento para a formación dos comerciantes e para a publicidade, que garanta que é coñecida e poida competir con outras plataformas que xa existen. Milagrosamente —e como non podía ser menos— o PP votou en contra desta iniciativa. Están vostedes a abandonar o comercio galego en xeral, e o do rural tamén. Cando no terrible e deostado bipartito se puxeron en marcha iniciativas que apoiaban as tabernas con ultramarinos, por exemplo, nas aldeas, se non lembro mal, baixo o nome de Comercio Rural Galego, o mesmo título que mantén na páxina a Xunta e que reza o seguinte: "co obxectivo central de frear a tendencia de peche de establecementos comerciais no rural e manter servizos á poboación residente e turista", digo eu que moito non debe funcionar porque ao tempo que isto está posto aí estanse reducindo os orzamentos e os comercios. Teño que falarlles tamén, antes de rematar, da plataforma Son de Lugo, creada pola Área de Medio Rural da Deputación de Lugo, onde cogobernamos co PSOE —como seguro que xa saben—. Un modelo de éxito que está gañando cada vez máis participación de establecementos e que conta cun bo servizo e unha plataforma loxística áxil que achega un comercio, un produtor de Navia, A Fonsagrada —ou outro de calquera lugar— de Lugo ás persoas que queiran comprar os seus produtos, que son de calidade e proximidade para todo o territorio galego, e serviu para crear emprego. Comezaron con 14 produtores agroalimentarios bastante ben diversificados e agora xa van polos 45, o cal indica o éxito claro desta aposta. Co cal ben merece o apoio da Xunta de Galicia a través dos GDR e que esta mesma faga por estender este modelo alá onde sexa posible; e, polo tanto, cree ese Amazon galego que —como xa dixen— está a propoñer o BNG. Son as administracións as que teñen que ter a iniciativa, e ten que haber un deseño e coordinación. Non pode ser que se perdan oportunidades investindo en mil plataformas atomizadas en capacidade loxística, que fan que se incrementen os custos de transporte. E algunhas delas incluso dándolles a gañar diñeiro a establecementos de Madrid, como lle pasa á do amigo do señor conselleiro de Medio Rural, o señor alcalde de Friol. [[Aplausos.]] O feito de non ter servizos atenta contra dereitos tan simples como poder escoller o lugar no que vivir, poder desprazarte con normalidade dun punto a outro do territorio, poder satisfacer as túas necesidades básicas alá onde cadaquén se encontre; e a un que pode ser un dereito fundamental, que é vivir con autonomía persoal o máximo tempo posible. Por isto, dígolle á bancada do Partido Popular, ante a ausencia das consellarías do ramo, que a aposta polo rural, e neste caso polo seu comercio, ten que ser xa. E crear 100 aldeas intelixentes sobre outras tantas aldeas modelo cando temos 30.000 núcleos de poboación non é apostar polo rural. Sería apostar moito máis se se axudara a manter tantos Corte Inglés como hai nos nosos pobos, e incluso promocionar as feiras e os mercados que crean riqueza, dan servizos e son un atractivo para o turismo. E digo isto a risco de quedar sen os chourizos prometidos polo señor conselleiro do Medio Rural esta mañá. [[Aplausos.]] Nin que dicir ten que imos votar a favor desta iniciativa do Partido Socialista, que quizá puidera ser máis concreta pero se se quere ben se entende. Moitas grazas e máis nada.
Moitas grazas, señora Aira. [[Pausa.]] [[Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.]] Polo grupo autor da proposición non de lei ten a palabra a señora Gallego Sanromán.
Grazas, presidente. Un dato, señora Sanz: España é un dos países con menos presión fiscal. Anote. E, mire, xa está ben de dicir que o Goberno de Pedro Sánchez non fai nada en Galicia, que non inviste en Galicia. O Goberno de Pedro Sánchez no ano 2021 tivo un investimento en Galicia que roldou os 5.000 millóns de euros, e unha parte moi significativa en transferencias directas á Xunta de Galicia para educación, sanidade, vivenda, servizos sociais e políticas de emprego. Xa está ben de dicir, unha e outra vez, que o Goberno de Pedro Sánchez [[Aplausos.]] non inviste en Galicia, ¡é mentira! E por moito que o repitan unha e outra vez non vai ser verdade. É que é así. E mire, ten que ser o Goberno de Pedro Sánchez —a ver se toman vostedes nota— o que, tamén o primeiro, o que a semana pasada aprobou no Consello de Ministros, aprobou un plan de choque de resposta á guerra. ¿Onde está o plan de choque da Xunta de Galicia? [[Murmurios.]] ¿Onde está? ¿Onde están as partidas? ¿Onde están? 16.000 millóns de euros para un plan de resposta á guerra de Ucraína. Iso si son medidas e non coma vostedes, que o único que fan son anuncios. O Goberno galego ten que tomar medidas xa, ten que dar unha resposta á sociedade galega, dada a extrema gravidade da situación que estamos vivindo, sobre todo que están vivindo moitos sectores da nosa terra debido a esta guerra da Ucraína e entre eles o pequeno e mediano comercio. Por iso, solicitámoslle á Xunta de Galicia elaborar ese plan de axudas directas e extraordinarias para o pequeno comercio, co fin de compensar a subida do prezo da enerxía e a falta de materias que ten este sector debido á crise económica derivada da guerra de Ucraína. Tomar medidas, o Goberno galego é o que ten que facer, tomar medidas con orzamentos, con partidas orzamentarias, non con anuncios, e así, desta forma, con orzamento, preparar o regreso da economía á normalidade. A Xunta de Galicia ten que axudar urxentemente os galegos e as galegas a afrontar esta crise provocada pola invasión de Rusia sobre Ucraína. Nunha das maiores crises económicas e humanitarias, o Goberno de Feijóo obvia as súas competencias e limítase a presentar meros anuncios, e mentres o único que fai o presidente da Xunta é criticar as medidas do Goberno de España e estar de ruta turística polo país no último mes. Isto, ante unha das maiores crises económicas e humanitarias, con todos os problemas que temos en Galicia, e Feijóo estivo desaparecido un mes. Ben, esperemos que empece a traballar nalgún momento e a tomar medidas de verdade. [[Murmurios.]] Na anterior sesión plenaria decidiu comparecer o por agora presidente da Xunta, para dedicar a maioría da súa intervención a poñerlle deberes ao Goberno de España. Por iso lle reclamamos que poña en marcha as súas medidas con partidas orzamentarias e, concretamente, medidas para salvar o pequeno e mediano comercio, que está nunha situación gravísima; que empeorou coa crise da covid-19 aínda sen recuperar, e agora volve estar golpeado pola crise económica derivada da guerra de Ucraína. [[Murmurios.]] O Goberno do señor Feijóo...
Silencio.
...¿onde están?, ¿onde está o Goberno do señor Feijóo? ¿Onde están as medidas do Goberno galego ante esta crise derivada da guerra de Ucraína? ¿Onde están? Póñanse a traballar e deixen de confrontar, que temos que sumar forzas ante esta gran crise económica e humanitaria. E Feijóo desaparecido, [[Murmurios.]] desaparecido todo o rato. É incrible, é unha auténtica vergoña que a día de hoxe aínda non puxeran en marcha medidas con orzamento para todos os sectores necesitados da nosa terra. Pero ben, como sabemos todos, Feijóo está máis preocupado por Madrid que... Porque Madrid ama la libertad, por iso quere volver vivir en Madrid, de feito xa marchará. Esperemos que o novo presidente da Xunta, esperemos que si tome medidas...
Remate, por favor.
...de verdade e non anuncios ante esta crise económica...
Con respecto á emenda, por favor.
...da guerra de Ucraína.
Con respecto á emenda. Por favor, remate.
Non aceptamos a emenda. Nada máis, moitas grazas.
Moitas grazas, señora Gallego. [[Pausa.]] [[Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.]] Proposición no de lei do G. P. Popular de Galicia, por iniciativa de Dª María Encarnación Amigo Díaz e catorce deputados/as máis, sobre a extensión por parte da Xunta de Galicia do protocolo de xestión integral da demanda en equipo (XIDE) a todos os centros de atención primaria.
Se baixamos o volume seguramente que escoiten mellor a iniciativa da que imos falar a continuación. [[Murmurios.]] Si, que se baixamos o volume escoitarán mellor o debate que se vai producir a continuación, e se hai que falar temos máis estancias neste Parlamento. A esta proposición non de lei presentáronse dúas emendas, do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia e do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. [[O G. P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa do seu deputado Julio Torrado Quintela, a través do seu portavoz e ao abeiro do disposto no artigo 161.2 do Regulamento da Cámara, presenta ante esa Mesa a seguinte emenda a esta proposición non de lei:Emenda de modificaciónDébese modificar o punto 2 da parte resolutiva da proposición non de lei, que quedará redactado co seguinte contido:"2º- Ofrecer á poboación, a través da publicación periódica dos datos, información sobre a dispoñibilidade de profesionais de todas as categorías involucradas na atención primaria, desagregada por área ou distritos sanitarios, e comprometer a maior contratación posible dos profesionais necesarios e dispoñibles para optimizar o funcionamento dos centros de atención primaria."]] [[(O G. P. do Bloque Nacionalista Galego (BNG), a iniciativa da deputada Montserrat Prado Cores, ao abeiro do disposto no Regulamento da Cámara, presenta a seguinte emenda a esta proposición non de lei:Emenda de substituciónSubstituír o texto da parte resolutiva polo seguinte:"O Parlamento de Galiza insta ao Goberno galego a cambiar o actual modelo fracasado de atención primaria por un baseado en equipos multidisciplinares de profesionais, en número suficiente e con estabilidade laboral para poder atender en condicións as demandas da poboación. Para acadar este obxectivo o Parlamento insta a Xunta de Galiza a adoptar as seguintes medidas:a)Aumentar nesta lexislatura o orzamento destinado á atención primaria até chegar ao 25%.b)Realizar no prazo máximo de seis meses un Plan de Ordenación de Recursos Humanos que permita coñecer a situación real do cadro de persoal e establecer, as ratios axeitadas para ofrecer unha calidade asistencial digna, rematar coa precariedade na contratación, e convocar a totalidade das prazas vacantes.c)Rematar coa política de precariedade e explotación na contratación e posta en marcha dun plan de retorno e captación de profesionais, ofertando contratos dignos e estábeis, para evitar que sigan marchando profesionais ben cara a privada ou o estranxeiro.d)Incorporar á Carteira de Servizos de Atención Primaria novas categorías imprescindíbeis para prestar unha atención integral e descolapsar as listas de espera: persoal de psicoloxía e farmacia clínica, terapeutas ocupacionais, logopedas, traballadoras sociais, podólogos, nutricionistas,...e)Poñer en funcionamento as carteiras de servizo de cada categoría profesional, que recoñezan o seu mapa de competencias e poidan traballar con autonomía e @s doentes poidan pedir cita directamente.f)Contratar a tod@s @s profesionais precis@s para garantir a atención sen demoras ás persoas que precisan pórse en contacto cos centros de saúde tanto presencial como telefonicamente.g)Facilitar o acceso a probas diagnósticas directamente.")]] Para formular a proposición non de lei ten a palabra a señora Amigo Díaz.
Moitas grazas, presidente. Boas tardes. Eu vou tratar de falar na miña iniciativa do importante do que traemos aquí. E quero que as miñas primeiras palabras sexan de recoñecemento ás compañeiras e compañeiros da sanidade pública galega en todos os seus ámbitos. O Partido Popular, e con total seguridade tamén o Goberno que preside Alberto Núñez Feijóo, que traballa e se ocupa dos problemas da comunidade, é consciente da situación que sufriu o ámbito asistencial, do esforzo feito polos seus profesionais e das condicións do seu traballo, marcadas nos últimos anos polo fondo impacto da pandemia. E o que ninguén poderá negar —e aí están os datos que dan testemuña disto— é que Galicia é unha das comunidades autónomas que avanzou máis profundamente no desenvolvemento e na mellora da súa sanidade pública. Conseguiuse achegar os servizos sanitarios básicos a todas as comarcas, aos centros de saúde, mellorar todos os hospitais públicos galegos e dotalos de nova tecnoloxía, de máis medios e de máis recursos ao servizo da saúde. Con todo, o principal activo son os seus profesionais, os profesionais sanitarios, necesitámolos e recoñecémolos. E impulsamos iniciativas como o Plan de atención primaria 2019-2021, o documento Por unha atención primaria vertebradora do sistema de saúde, conscientes de que a atención primaria necesita avanzar. E Galicia quere liderar esa transformación. Os documentos estratéxicos que citei, todo ese traballo realizado, non ten por obxecto recoller eses avances, senón focalizarse na detección das áreas de mellora existentes hoxe, para que a atención primaria en Galicia non quede atrás e logre evolucionar, logre ser o eixo vertebrador do sistema de saúde e posicionarse como referente claro do contexto nacional e internacional. E facémolo con transparencia, froito da escoita, do traballo, do debate e da validación realizados no seo do colectivo de atención primaria en Galicia. Froito dunha diagnose certeira que serviu para que dende hai anos a Xunta de Galicia impulsara un fondo compromiso para avanzar nesa reforma tan necesaria que a atención primaria precisa. Ese documento Por unha atención primaria vertebradora do sistema de saúde, que propón unha profunda transformación da atención primaria, foi asumido como guía para os traballos desenvolvidos polo Consello Técnico de Atención Primaria e naceu froito do resultado dos acordos asignados en marzo do 2019 entre as sociedades científicas de atención primaria de Galicia, SEMERGEN, SEMG, AGAMFEC, o Consello Galego de Colexios Médicos e o Servizo Galego de Saúde. Este novo modelo de atención primaria non require soamente dunha maior dotación de recursos humanos e materiais —que tamén—, hai que engadir cuestións fundamentais como son a introdución de innovacións organizativas que van permitir unha mellor optimización dos procesos asistenciais, unha mellor organización que redunde nunha mellor atención aos pacientes máis e mellor organizados, para facilitar o traballo en equipo dos profesionais sanitarios e con isto garantir unha atención primaria máis accesible e máis resolutiva. Unha cuestión fundamental e primordial que había que corrixir era a mellora no que ten que ver coa accesibilidade aos centros de saúde e tamén aos profesionais, así como establecer melloras na xestión da demanda, do proceso de petición de citas. E para abordar estas cuestións a Consellería de Sanidade puxo en marcha xa o pasado ano o sistema CRM 100, que funciona ata o momento con éxito en 40 centros de saúde, e que permite xestionar con rapidez e resolver en moitos casos por anticipado as chamadas dos pacientes. A intención da Xunta de Galicia é estendelo a todos os centros que o requiran ao longo deste ano 2022. Paralelamente á posta en marcha do CRM 100 iniciouse tamén a pilotaxe dun protocolo de xestión integral da demanda en equipo que é coñecido como o XIDE. O XIDE, siglas do protocolo de Xestión Integral de Demanda en Equipo, vai permitir optimizar a xestión das citas nos centros de saúde. E estase a facer coa participación e coa implicación de todos os profesionais destes centros, que participan de forma interdisciplinar e dentro do seu marco competencial, para dar unha resposta nun tempo e forma adaptados ás demandas ou ao motivo de consulta que expoña o paciente. Falamos dunha nova tremendamente interesante, interesante para todas as partes porque vai permitir fundamentalmente axilizar as citas e as demandas dos usuarios, o que, como imaxinarán, é un beneficio asistencial moi relevante para a sanidade pública galega. Este sistema xa foi testado, comezou en dous centros de primaria, en Culleredo e no Centro de Saúde Illas Canarias, na cidade de Lugo, e deseñouse con profesionais sanitarios e aplicando un algoritmo de 451 motivos de consulta para que fose utilizado polo persoal administrativo e utilizado polo persoal administrativo dos centros. Comprobouse que correspondían á demanda real e identificáronse os máis frecuentes. O XIDE vai permitir axilizar a atención de todas as consultas, posibilitando a derivación directa ás profesionais máis axeitadas á demanda de cada paciente, e priorizando os motivos que o sistema deseñado por profesionais sanitarios identifica como consulta inmediata ou no mesmo día. Este proxecto xa foi presentado a todos os axentes implicados, desde os representantes dos traballadores na mesa sectorial ata colexios profesionais, sociedades científicas ou o Consello Técnico de Atención Primaria, sendo ben acollido por todos eles, segundo teñen manifestado publicamente. Con todo, a sanidade pública sofre un problema acuciante que en Galicia as forzas políticas da oposición non queren recoñecer, alomenos ata o de agora: a falta de persoal. Para poder abordar este problema a Consellería de Sanidade puxo en marcha, no ámbito das súas competencias, novas medidas, como son a contratación de técnicos de saúde ou a creación da nova especialidade de facultativo especialista de atención primaria, e a súa provisión excepcional mediante un concurso de méritos, co obxecto de atraer os residentes que rematan o seu MIR na especialidade de familia. E fíxose, por certo, sen o apoio da oposición. Non obstante, polo momento, mentres estas medidas non se materialicen e mentres o Goberno de España segue negándose a tomar as decisións que están na súa man para incrementar o número de especialistas en medicina de familia, todos os sistemas autonómicos de saúde teñen enormes dificultades para a cobertura de determinadas vacantes. Aínda que desde a Moncloa fan oídos xordos ás demandas de Galicia, todos os sistemas públicos de España saben que non hai profesionais dispoñibles. Non no número e contía suficiente. Unha situación que os sindicatos coñecen, pero que determinados discursos, como os dos voceiros da oposición desta Cámara, intentan agochar. E agóchanos falseando a realidade, e pretenden trasladar a falta de impresión de que as baixas e as ausencias que hai no sistema da sanidade non se cobren por falta de vontade da Xunta. E a realidade élles ben diferente. A Xunta segue traballando para corrixir esta situación no ámbito das competencias autonómicas, e tamén segue presionando para que Pedro Sánchez reaccione, aínda que xa vemos que o del non é o de facelo de maneira rápida, para que rectifique ademais esa actitude que ten contra a sanidade pública do noso país. Namentres, queremos darlles aos cidadáns toda a información precisa para que coñezan esa realidade, transparentar o que tantas veces afirmamos e que algúns non queren crer, que non hai médicos para contratar, esa é a realidade. Supoño que a oposición non estará en contra da transparencia, e por iso, o segundo punto da nosa iniciativa pide ofrecer á poboación, a través da publicación periódica dos datos, información sobre a dispoñibilidade de profesionais médicos de familia e de pediátricas para a contratación no ámbito da atención primaria desagregada por área ou distrito sanitario. Luz e taquígrafos para acabar con tanta demagoxia. Hoxe este grupo parlamentario, o maioritario, o Grupo do PP, o que represento, presentamos esta iniciativa porque nos parece relevante ter este debate, contar co apoio da Cámara nestes dous puntos fundamentais para continuar coa mellora da atención primaria. O segundo punto é o que acabo de ler e o primeiro é o seguinte: estender a todos os centros de atención primaria de Galicia ao longo do ano 2022 o protocolo de xestión integral da demanda en equipo no que se dirixen as consultas de xeito directo ao profesional máis axeitado á necesidade do paciente, garantindo así a súa atención en tempos de resposta determinados segundo sexa a necesidade da consulta, ben sexa inmediata, no día ou ordinaria. Nós agardamos que os grupos da oposición nos apoien nesta iniciativa que pensamos que é fundamental para seguir avanzando na atención primaria. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas, señora Amigo. [[Pausa.]] [[Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.]] Polo Grupo Parlamentario do Socialistas de Galicia, ten a palabra o señor Torrado Quintela.
Grazas, presidente. Boa tarde a todas e todos. Señora amigo, cando vén a directora xeral á Comisión 5ª deste Parlamento ¿vostedes onde están? Xa falamos disto. É que isto que vostedes traen na proposición xa está anunciado. Vostedes traen aquí unha proposta que anunciaron hai un mes. ¡Imaxínese que a traemos nós! Vostedes votarían en contra, pero xa estaría facéndose. É algo sorprendente, porque, mire, votedes rexistran isto por urxencia o 18 de febreiro. O 22 de febreiro había urxencias, certo, o señor conselleiro xa anuncia que ese plan piloto vai estenderse, antes de ter resultados. É un plan piloto automático, fabuloso, non sei para que implantan un plan piloto se saben como lles vai dar. É como o Congreso do PP, xa sabiamos como ía acabar. Pero, días despois, o 3 de marzo, vén a directora xeral responsable da materia á Comisión e anuncia que o plan XIDE moi ben e que entón se vai estender a 40 centros máis e despois a toda Galicia. Xa dá igual como queden os 40 centros, dá igual que queden ben ou mal, vano estender a toda Galicia. E un mes despois veñen vostedes a preguntarlle á Cámara que opinamos todos que se estenda a Galicia. ¡Home, a pouco máis ían propoñer que se estenda a toda Galicia cando xa acabou! [[Aplausos.]] Pero, en todo caso, xa debatemos sobre isto e, claro, véxome obrigado a dar case o mesmo discurso. Fíxense, vostedes din que somos demagogos, incoherentes, vou intenetar manter o mesmo discurso que hai un mes. Para min é moito tempo, pero, segundo a súa opinión, incluso sería capaz de dar outro. Pero vou intentar manter o mesmo, que é definir o mesmo que definimos hai un mes, cando nos anunciaron que isto xa se facía. Dígoo porque non vaia ser que o Goberno diga outra cousa agora. O sistema, o XIDE, é basicamente un sistema de triaxe con moi bo márketing, xestión integral de atención a demanda. É un sistema de triaxe, imos ver como distribuímos a atención que os cidadáns demandan no centro de saúde e optimizamos a quen o mandamos. ¡Fantástico!, como idea, ¡fantástico!, ten moi bo márketing, ten un nome, isto para un plan é fantástico, porque non vimos o Powerpoint pero é posible que exista, sempre un Powerpoint para un plan, sempre, fantástico, medidas non pero un Powerpoint sempre chapeau. Pero é certo que é un sistema de triaxe con moi bo márkentig, estamos de acordo. Fíxese se estamos de acordo que levamos como tres anos propoñendo sistemas de triaxe en atención primaria, ¿que vota o Partido Popular? En contra. Empezaron a votar a favor agora que o Goberno dixo que o vai facer, un pouco máis tarde, hai mes e medio pero por urxencia. A cuestión está, señora Amigo, sobre buscar un plan que resolva o problema que ten o Goberno para distribuír a demanda. Trátase de buscar un plan que resolva o problema, porque no que podemos caer é que este sexa un sistema que o que vai facer é dicirlle á xente, cando demanda a atención, se ten que ir ao centro de saúde ou non, porque por agora vaise limitar a iso. E explico por que, creo que a súa proposta o di facilmente. Porque vostedes falan de transparencia e estamos de acordo, oxalá sempre estiveramos de acordo con iso, a ver se estamos de acordo co transparente cando os informes os pide a oposición. Isto xa sería fabuloso. Pero vostedes piden transparencia para que se coñezan os datos de médicos, médicas e enfermaría. E nós preguntámonos: ¿non hai máis profesionais en atención primaria? Hai outras moitas profesións en atención primaria; de feito, nós defendemos que ten que haber moitas máis, e fíxense se a cuestión da transparencia evidencia cal é o sistema de cada un. Se este sistema o que pretende é optimizar o que demandan os cidadáns cando solicitan unha atención primaria, e optimizar para distribuílo aos profesionais que o necesitan, é dicir, para que non teñan que pasar sempre pola consulta do médico, curiosamente o que defendiamos nós aquí pola mañá, que vostedes dicían que eramos demagóxicos, tardaron dez horas en cambiar de opinión. Iso que pasa sempre nos centros de saúde, que pasan todos polo sistema médico, este sistema permite distribuír. Boa idea, pero para distribuír a outros profesionais fai falta algo imprescindible, ter outros profesionais, porque se non distribúen a consultas baleiras. Porque se a cousa é falar só de médicos, e que estamos distribuíndo entre outros médicos, o que están é cando haxa médicos imos e cando non, non. Ou, ¿como vai ser que distribuímos a unha atención se a necesidade é de fisioterapeuta se non contratamos fisioterapeutas? ¿ou a logopedas se non contratamos logopedas? Porque vostedes están falando dun plan de distribuír a demanda para optimizar e que esa demanda da cidadanía vaia ao profesional adecuado, pero só queren falar de médicos e enfermaría. ¿Tan limitada é a súa visión da atención primaria? Agora entendemos cal é o problema. Vostedes non dan entendido que a atención primaria é moito máis que un médico ou unha enfermeira, isto xa pasou, isto eran os 80, isto xa non é así, xa vai doutra cousa, ou debera, polo menos. Polo tanto, nós defendemos esa multidisciplinariedade, e aí vai a nosa emenda. Transparencia, claro, de acordo. Por iso nós na emenda o que facemos é ampliar a súa proposta, parécenos tan ben que a facemos máis grande, que é, xa que vostede plantexa que saibamos cantos profesionais hai dispoñibles para contratar en enfermaría e medicina de familia, ben, nós propoñemos que saibamos tamén cantos hai en fisioterapia, en logopedia, en traballadores sociais, en PSX, que os saibamos todos, ¿ou é que eses non teñen dereito? ¿ou é que o sistema non necesita eses profesionais? Saibamos tamén cantos hai para contratar. Claro, que entón se sabemos cantos hai para contratar e hai moitos, e vostedes non os contratan, empezariamos a saber que vostedes non contratan porque non queren, e isto non aparece, curiosamente, nesta proposta. Falamos só de que se saiba cantos hai daqueles que hai dificultade para conseguir. Pero, ¿e todos os demais? É que atención primaria está chea de profesionais, de especialidades distintas, de categorías distintas, de labores distintos que non aparecen aquí. Nós complementamos esa emenda, por iso cremos que é bastante importante. E, ademais, plantexamos unha cousa absolutamente revolucionaria: se queremos redistribuír para que teñamos a capacidade de dicirlle a unha persoa que solicita atención, asistencia en atención primaria, dicirlle a que profesional ten que ir, contratemos profesionais, porque se non estamos ―lembro o que dicían aqueles xefes de servizo de atención primaria dimitidos en Vigo― xestionando a miseria, e nós defendemos que hai que xestionar a capacidade, e por iso a idea cremos que está ben e o dixemos na comparecencia da directora xeral, cremos que é unha boa idea se se executa ben, distribuír a atención entre os profesionais distintos. Claro, vostede di luz e taquígrafos. Ben, agora, luz en toda a sala, non só naquilo que vostedes queren en toda a sala, e taquígrafos, pero que o escriban todo, que o escriban todo, que saibamos como somos a comunidade autónoma de España que ten peor ratio de matronas, que temos unha insultante ratio de fisioterapeutas, que temos unha incapacidade para ter estabilidade na enfermaría, que saibamos todo iso. Vostedes queren falar só dos médicos para dicir que a culpa é de Pedro Sánchez. Está moi ben, non se preocupe, se iso xa nos quedou claro. O Sergas diríxeo Pedro Sánchez, xa nos quedou claro, non se preocupe, debe ser o conselleiro de Sanidade Pedro Sánchez, eu creo que é o señor Comesaña, pero ao final vai ser Pedro Sánchez tamén. Pero, se quere falar diso, falemos de todo o sistema, e, polo tanto, se o que vostedes queren defender é implantar un sistema así ―que, vólvollo repetir, xa está implantándose, xa está decidido, hai un mes que o Goberno xa anunciou isto que vostede plantexa aquí― que parece, por se non o expliquei ben, se isto vai adiante, que está indo, o que temos é que, se imos redistribuír a demanda, temos que ir a onde mandar a xente, porque se non queda ao final en dicir á xente se pode ir ao centro de saúde ou non, que iso é para o que vostedes queren este sistema, para dicirlle á xente: non, nós somos moi listos, avaliamos isto e non tes que vir, e ao final quedarse no seu desexo, que é que os centros de saúde queden para algunhas consultas e que a xente non vaia porque a xente consideran vostedes que non son o suficientemente lista para saber usar o sistema de saúde. E nós defendemos que non, que hai que contratar profesionais. Por iso, que isto non sexa unha maneira de sacudirse un problema. E unha última cuestión que é de interese, ¿quen fai a triaxe ou como lle queiran chamar? ¿Quen decide a que profesional van? Porque temos centros de saúde cheos de profesionais sanitarios, ¿quen está decidindo agora? A única categoría que non é sanitaria, a única categoría que non é sanitaria é a que está dicindo cal é a atención sanitaria da persoa que consulta. Temos médicos, temos enfermaría, temos fisioterapeutas, temos moitos profesionais sanitarios, pero vostedes están facendo que o sistema de redistribución, de xestión integral de atención a demanda, o decidan aqueles que non son sanitarios. ¡Como se me poñen a min a distribuír o traballo nunha fábrica de coches, eu non sei! Polo tanto, imos facelo ben, ¿quen pode facelo? Nós cremos que debemos de orientar a sanitarios a distribuír o criterio de atención sanitaria, non parece tan revolucionario, pero é que non o pedimos nós, é o que están pedindo os colexios médicos, que din que, se imos distribuír a demanda que ten a cidadanía, que o fagan os profesionais sanitarios, que son os que saben avaliar de que especialidade pode ser máis fácil ou máis ideal —por dicilo dalgunha maneira— que sexa atendido un cidadán. E nós defendemos que iso está ben, enfermaría sería unha boa categoría, pero por se non o queremos reducir a unha, que sexan sanitarios, esa é unha boa idea. Polo tanto, se imos querer demandar este sistema contratemos profesionais para ter a onde redistribuír, se imos querer demandar este sistema, que quen distribúe sexa profesional sanitario. Se imos querer redistribuír este sistema, que sexa para facelo verdadeiramente eficiente e que sexa para incorporar aquilo que vostedes levan negando todo o tempo e que non fixeron ata o de agora. Porque se non ao final...
Remate, por favor.
... a estas iniciativas botafumeiro para contar o ben que o está facendo o Goberno pero en realidade non avanzar nada, e nós, se vostedes teñen luz e taquígrafos, estamos a favor, se vostedes queren implantar este sistema con profesionais estamos a favor. E se vostedes cren que este sistema vai mellorar estamos a favor. Estamos a favor de facelo por completo, non vale facelo por cachiños porque se non non resolvemos nada. Moitas grazas.
Moitas grazas, señor Torrado. Pausa.) [[Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.]] Polo Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, ten a palabra a señora Prado Cores.
Grazas, presidente. A verdade é que non sei por onde empezar, señora deputada do Partido Popular. Claro, vostede empezou esta iniciativa solemnemente, facendo un recoñecemento aos profesionais e eu vou facer tamén unha declaración solemne. Desde o BNG non só lle facemos un recoñecemento profesional senón que nos comprometemos a seguir insistindo para que ese recoñecemento se converta en dereitos e en condicións laborais dignas. [[Aplausos.]] Dereitos e condicións laborais dignas. Está moi ben, está moi ben o recoñecemento, para logo, a continuación, pau. Está agora moi de moda falar da guerra híbrida, esa que non se gaña soamente nos campos de batalla, coa forza bélica que tiña cada un dos contendentes, senón que se gaña impoñendo o relato, impoñendo á cidadanía a túa versión do que acontece para que se poña do teu lado. E, dende logo, aí o Partido Popular é un alumno avantaxado; non, o seguinte, porque machaconamente insiste, insiste, insiste e, claro, non temos profesionais e a oposición non acaba de entender que non temos profesionais. Si, sabemos que non teñen profesionais, o que non explica o Partido Popular é por que non hai profesionais, o que non explica o Partido Popular é que goberno ―¡goberno!― significa que ten que dar solucións, que ten que gobernar, que ten que dar alternativas; non vir aquí dicir o problema, senón poñer as solucións encima da mesa, señora deputada, ¡a poñer solucións encima da mesa! ¿E por que non explica por que non hai profesionais? ¿Por que non explica? ¿Por que non vai ás actas deste Parlamento desde que ano lle estamos dicindo cantas profesionais se ían xubilar? E vostedes votando en contra porque querían chegar a este punto para poder dicir "non hai profesionais". ¡Votando en contra! Están aí os diarios de sesións. ¡Votando en contra de tomar medidas! Votando en contra cando lles dixemos que non está garantido o relevo xeracional. Votando en contra non derrogando a aplicación da taxa de reposición. Mantendo unha política de precariedade cos profesionais. ¡Indecente! Esa é a práctica do Partido Popular. O problema xa o sabemos, pero teñen que dar alternativas, teñen que dar solución, señora deputada do Partido Popular. E o BNG non está en contra da transparencia. De feito, hai leis aprobadas que falan de que a transparencia do Goberno da Xunta debería vir de serie. No que si non nos vai coller é que nos intenten tomar por parvas, señores deputados e deputadas do Partido Popular, que nos tomen o pelo. Porque, miren, a situación da atención primaria é dramática, totalmente ao borde do precipicio; está case en estado catatónico: profesionais ao límite, poboación pedindo medidas e dando a voz de alarma, reclamando solucións urxentes. E resulta que, diante diso, a montaña pariu un rato. Vén aquí o Partido Popular cunha iniciativa que, a verdade, se non fora polo serio que é o conto, dá a risa. Unha iniciativa, que diante de todos eses problemas, resulta que vén pedir que se estenda o XIDE, o sistema de xestión de demanda. E, claro, como se ter alguén decidindo como hai que atender, cando e en que prazo solucionar os problemas; e o problema da atención primaria non é —xa o dixen máis veces— que a poboación non saiba a que profesionais quere ir e quen debe atendelo, o problema é que non hai profesionais para poder atendelos, ese é o auténtico problema. Entón, atopámonos cunha atención primaria afrontando gravísimos problemas e resulta que o Partido Popular cre que con titulares a iniciativa simplemente para parecer que se ocupan da atención primaria que se vai solucionar o problema, cando non están enfrontando os problemas. E este programa de xestión da demanda que vostedes publicitaron, que era para garantir que todas as persoas que precisen atención a teñan en tempo e en forma polo profesional acaído, realmente, o obxectivo é regular a accesibilidade. Iso, dito pola propia consellería e non negado pola directora xeral cando veu comparecer. O obxectivo é regular a accesibilidade e orientar as citas, e establecer tempos de espera, decidir o que se atende e o que non se atende, o que se pode atender e o que pode esperar. Iso é establecer listas de espera, un mecanismo para establecer listas de espera en atención primaria. Que o elemento fundamental da atención primaria —insisto— é a inmediatez, a rapidez, a accesibilidade, non poñer trabas. E este dispositivo soamente é para poñer trabas, porque poñer unha triaxe e establecer canto ten que esperar, se é urxente ou non é urxente, significa que non se pode atender toda a demanda. E se non se pode atender toda a demanda é porque non hai profesionais suficientes para poder atender toda a demanda, así de sinxelo, póñanse vostedes como se poñan. E resulta que este sistema de xestión estaba programado e anunciaron que ía ser en dúas etapas. Resulta que fixeron soamente unha e só en dous centros de saúde, os dous urbanos: Culleredo e a cidade de Lugo. E resulta que xa desbotaron a segunda fase. Resulta que en dous urbanos, e non sabemos este sistema como funcionaría en ámbitos rurais —que hai moitísimos centros de saúde no noso país de ámbito rural—, ¿por que non fan a segunda parte? É dicir, un sistema teoricamente cuns obxectivos que vostedes mesmos din que ten que ter dúas fases, fan unha soa e xa deciden implementalo para todo o país, cando —insisto— non está suficientemente testado. E entón a pregunta é: ¿realmente o sistema é para mellorar a atención ou é para ter un papel onde diga que número de profesionais hai? Cando o que necesita a poboación é saber que hai profesionais, precisa que se lle garanta que hai o número de profesionais suficiente para recibir esa atención cando a necesitan. E falan de transparencia, e o BNG trouxo aquí en múltiples ocasións o tema de que haxa un sistema de identificación de prazas para saber cal é o cadro de persoal do Sergas, saber cantos profesionais hai, cales son as súas condicións, se están contratados ou non o están, se son fixos, e cantos hai en cada sitio, cal é... e votan en contra. Pero logo veñen dicir aquí que eles veñen co tema da transparencia, pois non. ¿E que pretenden con esta iniciativa? Pois desde o punto de vista do BNG é unha auténtica tomadura de pelo. ¿Que pretenden? Reforzar o seu discurso de que resulta que, como non hai médicos, vostedes non poden facer e que a culpa é doutros. E entón, cando vexan a lista, unha persoa que necesita atención sanitaria e resulta que non lle dan cita ata dentro de dúas ou tres semanas, ve a lista e di: ¡ah!, non, é que, claro, non hai profesionais; bueno, xa irei morrendo, non hai problema, porque como aquí ten o Sergas colgado que non hai profesionais pois xa me irei arreglando. ¿É iso o que buscan? ¿Reforzar esa idea de que non hai profesionais e vostedes non teñen que facer nada para solucionar o problema? Pois, dende logo, non se van topar coa complicidade do Bloque Nacionalista Galego, porque o que se necesitan son —insisto— medidas e persoal para atender a demanda. E vostedes queren poñer en marcha este sistema de xestión da demanda cando, primeiro, teñen en fronte a moito do persoal, empezando polo persoal de enfermaría, que ven que lle queren derivar esa triaxe ao persoal de enfermaría e o que vai é xerar dúas dobres consultas. Primeiro vai a enfermaría, resulta que logo non teñen habilitado eses protocolos para ver que son competentes e poden atender con autonomía plena a súa función; e logo van ter que derivalo a outro profesional, a un médico, e resulta que estamos perdendo o tempo. Entón, non fixeron os protocolos antes, co cal estamos empezando a casa —como lle dixen á directora xeral— xa non só polo tellado senón polo fume da cheminea. Estamos vendendo fume e logo alicerces aquí, para que realmente a sanidade e a atención primaria teñan solución, absolutamente ningún. E están xerando máis demora con este sistema porque non hai profesionais para atendelo e isto xa foi advertido polos propios profesionais, señora deputada. Foi advertido nas reunións do Consello Técnico de Atención Primaria, ao que o Partido Popular, a Xunta tamén, se comprometeu a constituír. Constituíno, e agora non están atendendo o traballo desas 200 persoas profesionais que traballaron para ver cal era o problema e cales eran as alternativas. E xa lle advertiron de que antes de poñer en marcha o XIDE había que establecer protocolos para saber que profesionais podían atender, en que condicións e cales eran as súas competencias. ¿E por que non o fan? Por iso o BNG podía seguir aquí dicíndolle algunhas cousas máis. Presentamos unha emenda para insistir en que hai alternativas e que hai cousas que se poden poñer en marcha de inmediato para solucionar o problema de que non haxa profesionais. ¿Hai que formar máis? Vale. Pero reter aos que se forman. Repítolle, 400 formados, rematados o MIR de familia comunitaria nos últimos catro anos, só 200 nos centros de saúde. Tomen medidas para que queiran traballar nos centros de saúde, medidas para contratar outros profesionais. ¿Cantas veces temos que dicirlle que estamos no século XXI e hai profesionais supercapacitados para traballar neses equipos multidisciplinares? Introdúzanos, habiliten as carteiras de servizo, cambien a política laboral para que a xente non marche escopetada. ¿Sígolle dicindo cousas que poden facer? Aumenten o orzamento. Elaboren un plan de recursos humanos para que saibamos de verdade cal é a situación do cadro de persoal.
Remate, por favor.
Se quere, podo seguir dicíndolle algunha que outra cousa. Polo tanto, dende logo, o BNG non vai aceptar que nos intenten tomar o pelo. Que diante dos problemas gravísimos que ten a atención primaria nos veñan dicir que a solución é un sistema de xestión da demanda, cando non hai profesionais, cando non fixeron os protocolos antes. Ou publicar as listas...
Moitas grazas.
...de canto persoal hai para contratar, cando o que non hai son profesionais.
Moitas grazas.
Tomen un pouco en serio este Parlamento, os profesionais, e os galegos e as galegas. Moitas grazas.
Moitas grazas, señora Prado. [[Pausa.]] [[Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.]] Polo grupo autor da proposición non de lei ten a palabra a señora Amigo Díaz.
Moitas grazas, presidente. Boas tardes de novo. Eu o que quería dicirlles é que se están de acordo en que para Galicia é clave dispoñer de máis profesionais sanitarios. O señor Torrado dixo que os centros de saúde estaban cheos de profesionais sanitarios, nós dicimos que faltan profesionais sanitarios. E o principal obstáculo para conseguilo xa llo dixen antes, xa llo dixen pola mañá, ten nome e apelidos: Pedro Sánchez Castejón e o seu representante en Galicia, Valentín González Formoso. Señor Torrado, volveu perder hoxe unha oportunidade única, a oportunidade de explicarlle ao pobo galego por que o seu partido aproba neste Parlamento unhas cousas e chegan a Madrid e se frean. Perdeu a oportunidade de explicar por que o Partido Socialista, coa complicidade o silencio dos dirixentes galegos, está negando a ampliación extraordinaria desas 64 prazas do MIR que lle pide a Xunta, a creación da especialidade de medicina de urxencias e a eliminación dos límites da taxa de reposición. E non sei se o entendeu, vostede é especialista en rizar o rizo, o XIDE deseñouse por profesionais sanitarios cun algoritmo de 451 ítems de consulta. E parece que vostede quere agora que un profesional —cando non temos profesionais— o faga. Son preguntas, e as sociedades científicas e os colexios de médicos estiveron de acordo. Pero, claro, vostede, en vez de vir aquí explicarlles aos galegos todo e o que o seu Goberno de Madrid non fai, non o fai porque non pode explicalo porque non hai motivos para xustificar este bloqueo. [[Aplausos.]] O seu único interese, o único interese é enganar a xente, poñerse detrás das pancartas nas portas dos hospitais, nas portas dos centros de saúde —que iso lles vai moi ben a vostedes e ao BNG— para facer crer á cidadanía que a falta de profesionais é culpa da Xunta, cando sabe vostede que é un problema que afecta a todas as comunidades deste país. [[Aplausos.]] Pero, bueno, unha vez máis vostedes préganse aos intereses de Pedro Sánchez, [[Aplausos.]] non son socialistas, son sanchistas, ese é o nome.
Silencio.
Bueno, e o BNG, señora Prado,... Vostede moito presume do bipartito. Mire, o Goberno do Partido Popular cobre o 100 % das prazas, na época do bipartito cubríase o 70 %. E a máis grande parte da emigración de médicos foi na época do bipartito, cando aquí sobraban moitos médicos, cubríase o 70 % das prazas e os médicos emigraban. Esta é a verdade. Temos 104 médicos máis en atención primaria que na época do bipartito; pero, bueno, vostede continúe coa teima. Perden a forza e esquecen defender Galicia cando se trata de poñer deberes ao seus socios do PSOE, cos que, claro, gobernan en moitos sitios. E non nos olvidemos de que o voto do BNG foi decisivo para poñer a Pedro Sánchez no Goberno, ese pacto de Ana e Adriana no que non se falaba nada da sanidade, pois vostedes tampouco o din aquí. En fin... A través desta iniciativa nós estamos a pedir unha iniciativa en positivo de apoiar ferramentas para mellorar a calidade asistencial. E vostedes votarán en contra, como veñen votando en contra de todas as iniciativas que teñen por obxecto intentar que Galicia faga fronte, no ámbito das súas competencias, ás vacantes con maior dificultade de cobertura. O Partido Popular non está a dicir que todo marcha estupendamente. Somos conscientes, moi conscientes desde hai anos dos problemas que ten a atención primaria...
Silencio.
...e somos inconformistas. E por iso cremos que Galicia debe de liderar esta transformación e mellorar os procesos de excitación, os protocolos de xestión das demandas, e descargar de esforzo burocrático os nosos profesionais da saúde. Este é un obxectivo prioritario para este Goberno, pensando no mellor para os galegos. A introdución de innovacións organizativas vai permitir unha mellor optimización dos procesos. E dar este paso é tan importante como construír, mellorar ou ampliar centros de saúde. Ou dotalos de tecnoloxías, que tamén é importante, tamén o Sergas o está facendo. Xa sabemos que non imos contar co seu voto. Nós pensamos que a situación é complexa, atravesamos unha situación moi complexa na primaria, necesita solucións valentes e creativas que rompan inercias e formulen xeitos distintos de facer as cousas, e de facelas mellor. Vostedes saberán se a oposición quere ser parte do problema ou ben parte das solucións.
Remate, por favor.
Nós imos someter o texto a votación, ao BNG invítoo a facer unha proposición, porque o que nos trae na súa emenda non o podemos aceptar, e da emenda que trae o Partido Socialista poderiamos aceptarlle: "Ofrecer á poboación, a través da publicación periódica dos datos, información sobre a dispoñibilidade de profesionais de todas as categorías involucradas na atención primaria desagregada por área ou distritos sanitarios". Ata aí poderiamos aceptala.
Moitas grazas, señora Amigo.
Como votamos mañá podemos […].
Se finalmente aceptan a transacción, eu prégolles que nola pasen. [[Aplausos.]] E suspendemos a sesión ata mañá ás dez da mañá.