Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, αρχίζει η συνεδρίαση. [[Σημείωση: Ο παρακάτω πίνακας περιεχομένων δεν αποτελεί το τελικό κείμενο, διότι εκκρεμούν ορθογραφικές και συντακτικές διορθώσεις]] [[ΕΠΙΚΥΡΩΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ: Σύμφωνα με την από 17-2-2021 εξουσιοδότηση του Σώματος, επικυρώθηκαν με ευθύνη του Προεδρείου τα πρακτικά της ΠΔ΄ συνεδριάσεώς του, της Τετάρτης 17 Φεβρουαρίου 2021, σε ό,τι αφορά την ψήφιση στο σύνολο των σχεδίων νόμου: 1) «Ενσωμάτωση στην εθνική νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2010/13 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 10ης Μαρτίου 2010 για τον συντονισμό ορισμένων νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την παροχή υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων, όπως έχει τροποποιηθεί με την Οδηγία (ΕΕ) 2018/1808 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 14ης Νοεμβρίου 2018 και άλλες διατάξεις αρμοδιότητας της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης» και 2) «Μισθολόγιο, ζητήματα ανθρώπινου δυναμικού της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων και άλλες επείγουσες διατάξεις»]] Προτού εισέλθουμε στη συζήτηση των επικαίρων ερωτήσεων, έχω την τιμή να ανακοινώσω στο Σώμα το δελτίο επικαίρων ερωτήσεων της Δευτέρας 22 Φεβρουαρίου 2021. Α. ΕΠΙΚΑΙΡΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Πρώτου Κύκλου (Άρθρα 130 παράγραφοι 2 και 3 και 132 παράγραφος 2 του Κανονισμού της Βουλής) 1. Η με αριθμό 413/10-2-2021 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Β1΄ Βόρειου Τομέα Αθηνών του ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία κ. Γεώργιου Κατρούγκαλου προς τον Υπουργό Δικαιοσύνης, με θέμα: «Γιατί καθυστερεί η συζήτηση στη Βουλή της νομοθετικής πρότασης για τη συμμόρφωση της Ελλάδας με τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (Ε.Δ.Δ.Α.);». 2. Η με αριθμό 410/9-2-2021 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Ηρακλείου του Κινήματος Αλλαγής κ. Βασίλειου Κεγκέρογλου προς τον Υπουργό Οικονομικών, με θέμα: «Υπάρχει σχέδιο ανάπτυξης Εθνικής Αμυντικής Βιομηχανίας; Γιατί απαξιώνονται τα Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα (ΕΑΣ);» 3. Η με αριθμό 407/8-2-2021 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Ηρακλείου του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας κ. Μανώλη Συντυχάκη προς τον Υπουργό Υγείας, με θέμα: «Τα σοβαρά προβλήματα του Γενικού Νοσοκομείου Χανίων Κρήτης». 4. Η με αριθμό 419/12-2-2021 επίκαιρη ερώτηση της Βουλευτού Α΄ Ανατολικής Αττικής του ΜέΡΑ25 κ. Μαρίας Απατζίδη προς τον Υπουργό Υγείας, με θέμα: «Αναγκαιότητα αξιοποίησης του Ερασίνειου Νοσοκομείου». Β. ΕΠΙΚΑΙΡΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Δεύτερου Κύκλου (Άρθρα 130 παράγραφοι 2 και 3 και 132 παράγραφος 2 του Κανονισμού της Βουλής) 1. Η με αριθμό 416/12-2-2021 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Ηρακλείου του ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία κ. Σωκράτη Βαρδάκη προς τον Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, με θέμα: «Μεριμνήστε επιτέλους για τους ανέργους». 2. Η με αριθμό 426/14-2-2021 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Αργολίδας του Κινήματος Αλλαγής κ. Ανδρέα Πουλά προς τον Υπουργό Υγείας, με θέμα: «Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας και εμβολιασμός». 3. Η με αριθμό 432/15-2-2021 επίκαιρη ερώτηση της Βουλευτού Α΄ Αθηνών του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας κ. Γαρυφαλλιάς (Λιάνας) Κανέλλη προς τον Υπουργό Υγείας, με θέμα: «Προβλήματα εξαιτίας της υποστελέχωσης του Παθολογοανατομικού Εργαστηρίου του Νοσοκομείου «Άγιος Σάββας». 4. Η με αριθμό 423/14-2-2021 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Β2΄ Δυτικού Τομέα Αθηνών του ΜέΡΑ25 κ. Κρίτωνα Αρσένη προς τον Υπουργό Υγείας, με θέμα: «Εκβιασμός, εκφοβισμός και εκδικητικότητα απέναντι σε «ήρωες» γιατρούς που καταγγέλλουν την πραγματικότητα σε Ρέθυμνο, Κιλκίς, Έδεσσα, Γιαννιτσά και «Άγιο Σάββα»». 5. Η με αριθμό 417/12-2-2021 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Α΄ Αθηνών του ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία κ. Νικόλαου Φίλη προς την Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων, με θέμα: «Ποιος διοικεί τα σχολεία; Το υπουργείο Παιδείας ή ο ρατσισμός και η μισαλλοδοξία;». 6. Η με αριθμό 427/15-2-2021 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Βοιωτίας του Κινήματος Αλλαγής κ. Γεώργιου Μουλκιώτη προς τον Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, με θέμα: «Κραυγή αγωνίας των εργαζομένων στα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά». 7. Η με αριθμό 436/15-2-2021 επίκαιρη ερώτηση του ΣΤ΄ Αντιπροέδρου της Βουλής και Βουλευτή Λαρίσης του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας κ. Γεωργίου Λαμπρούλη προς την Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων, με θέμα: «Να επαναπροσληφθούν οι εργαζόμενοι στην καθαριότητα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και να καλυφθούν οι αναγκαίες θέσεις προσωπικού καθαριότητας και φύλαξης με μόνιμο προσωπικό». 8. Η με αριθμό 425/14-2-2021 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Β2΄ Δυτικού Τομέα Αθηνών του ΜέΡΑ25 κ. Κρίτωνα Αρσένη προς την Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων, με θέμα: «Άμεσα διεξαγωγή εκλογών για την ανάδειξη Διοικητικών Συμβουλίων των συλλόγων γονέων και κηδεμόνων στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση». 9. Η με αριθμό 418/12-2-2021 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Χανίων του ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία κ. Παύλου Πολάκη προς την Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων, με θέμα: «Παράνομη η πρόταση ορισμού του κ. Βραχνή ως Προέδρου της Εθνικής Αρχής Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής». 10. Η με αριθμό 428/15-2-2021 επίκαιρη ερώτηση της Βουλευτού Β2΄ Δυτικού Τομέα Αθηνών του Κινήματος Αλλαγής κ. Κωνσταντίνας (Νάντιας) Γιαννακοπούλου προς τον Υπουργό Υγείας, με θέμα: «Αναγκαία η προτεραιοποίηση των ευπαθών ομάδων στη διαδικασία του εμβολιασμού κατά του COVID -19». 11. Η με αριθμό 434/15-2-2021 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Α΄ Θεσσαλονίκης του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας κ. Γιάννη Δελή προς την Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων, με θέμα: «Το άνοιγμα των Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων». 12. Η με αριθμό 435/15-2-2021 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Βοιωτίας του Κινήματος Αλλαγής κ. Γεώργιου Μουλκιώτη προς τον Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, με θέμα: «Παροχή δεύτερης ευκαιρίας για απολεσθείσες ρυθμίσεις οφειλών προς τα ασφαλιστικά ταμεία». 13. Η με αριθμό 442/15-2-2021 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Α΄ Θεσσαλονίκης του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας κ. Γιάννη Δελή προς την Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων, με θέμα: «Τα ειδικά σχολεία και τους ασφαλείς όρους λειτουργίας τους». 14. Η με αριθμό 440/15-2-2021 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Ηρακλείου του Κινήματος Αλλαγής κ. Βασίλειου Κεγκέρογλου προς τον Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, με θέμα: «Πότε επιτέλους θα συγκαλέσετε το Συμβούλιο Κοινωνικής Ασφάλισης (Σ.Κ.Α.) για γνωμοδότηση επί του πορίσματος ένταξης των υγειονομικών στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα, που έχει κατατεθεί από τον Δεκέμβρη;» 15. Η με αριθμό 444/15-2-2021 επίκαιρη ερώτηση του ΣΤ΄ Αντιπροέδρου της Βουλής και Βουλευτή Λαρίσης του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας κ. Γεωργίου Λαμπρούλη προς τον Υπουργό Υγείας, με θέμα: «Τα προβλήματα στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας του Ν. Λαρίσης». 16. Η με αριθμό 443/15-2-2021 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Αργολίδας του Κινήματος Αλλαγής κ. Ανδρέα Πουλά προς τον Υπουργό Υγείας, με θέμα: «Ελλείψεις προσωπικού στα δύο Νοσοκομεία της Αργολίδας». 17. Η με αριθμό 437/15-2-2021 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Β3΄ Νότιου Τομέα Αθηνών του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας κ. Χρήστου Κατσώτη προς τον Υπουργό Οικονομικών, με θέμα: «Παράταση συμβάσεων ΣΟΧ 1/2018 του προσωπικού καθαριότητας στο Υπουργείο Οικονομικών και την ΑΑΔΕ και μετατροπή των συμβάσεων σε αορίστου χρόνου». ΑΝΑΦΟΡΕΣ - ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (Άρθρο 130 παράγραφος 5 του Κανονισμού της Βουλής 1. Η με αριθμό 2957/28-12-2020 ερώτηση του Βουλευτή Ηρακλείου του ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία κ. Χαράλαμπου (Χάρη) Μαμουλάκη προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με θέμα: «Αναγκαία η αναβάθμιση της Επιθεώρησης Περιβάλλοντος». 2. Η με αριθμό 2433/7-12-2020 ερώτηση του Βουλευτή Ηρακλείου του Κινήματος Αλλαγής κ. Βασίλειου Κεγκέρογλου προς τον Υπουργό Οικονομικών, με θέμα: «Άδικη και άνιση η κυβερνητική μεταχείριση των πληγέντων στην Κρήτη». 3. Η με αριθμό 1636/353/11-11-2020 ερώτηση και αίτηση κατάθεσης εγγράφων του Βουλευτή Φθιώτιδας του ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία κ. Ιωάννη Σαρακιώτη προς την Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων, με θέμα: «Καταγραφή των αναγκών και ύπαρξη του αναγκαίου ηλεκτρονικού εξοπλισμού για την υλοποίηση της Σύγχρονης εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης των μαθητών Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στη Στερεά Ελλάδα». 4. Η με αριθμό 3090/434/7-1-2021 ερώτηση και αίτηση κατάθεσης εγγράφων του Βουλευτή Β΄ Θεσσαλονίκης του ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία κ. Σωκράτη Φάμελλου προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με θέμα «Ποια τα αποτελέσματα της επιλογής της Κυβέρνησης να ακυρώσει τους δασικούς χάρτες και να τους αναμορφώσει από την αρχή;». Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, εισερχόμαστε στη συζήτηση των ΕΠΙΚΑΙΡΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ Με έγγραφό του ο Γενικός Γραμματέας Νομικών και Κοινοβουλευτικών Θεμάτων ενημερώνει το Σώμα για τα εξής: Σήμερα, Παρασκευή 19 Φεβρουαρίου 2021, θα συζητηθούν δεκατέσσερις επίκαιρες ερωτήσεις. Δεν θα συζητηθούν δύο επίκαιρες ερωτήσεις. Η μία που δεν θα συζητηθεί κατόπιν συνεννόησης είναι η δεύτερη με αριθμό 408/8-2-2021 επίκαιρη ερώτηση πρώτου κύκλου της Βουλευτού Αχαΐας του ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία κ. Αθανασίας (Σίας) Αναγνωστοπούλου προς την Υπουργό Πολιτισμού και Αθλητισμού, με θέμα: «Παραίτηση του καλλιτεχνικού διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου». Επίσης, η δεύτερη με αριθμό 429/15-2-2021 επίκαιρη ερώτηση δεύτερου κύκλου, της Βουλευτού Φλώρινας του ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία κ. Θεοπίστης (Πέτης) Πέρκα προς τον Υπουργό Εσωτερικών, με θέμα: «Οι Δημοτικές Μονομετοχικές Ανώνυμες Εταιρείες ΟΤΑ δεν εμπίπτουν στη νομοθεσία περί δημοσίων συμβάσεων;», δεν θα συζητηθεί λόγω κωλύματος της Βουλευτού. Στις δύο πρώτες ερωτήσεις θα απαντήσει ο παρευρισκόμενος Αναπληρωτής Υπουργός Εσωτερικών, κ. Στυλιανός Πέτσας. Θα ξεκινήσουμε, λοιπόν, τώρα με την τρίτη με αριθμό 412/9-2-2021 επίκαιρη ερώτηση πρώτου κύκλου του Βουλευτή Επικρατείας του Κινήματος Αλλαγής κ. Γεώργιου Καμίνη προς τον Υπουργό Εσωτερικών, με θέμα: «Μεταφορά αρμοδιότητας κοιμητηριακών ναών και αυξήσεις στα τέλη ιεροτελεστιών». Κύριε Καμίνη, έχετε τον λόγο για να αναπτύξετε την επίκαιρη ερώτηση.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Υφυπουργέ, συγχαρητήρια πρώτα απ' όλα για τον διορισμό σας, έστω και καθυστερημένα. Κύριε Υφυπουργέ, με έναν από τους τελευταίους νόμους, ίσως να ήταν και ο τελευταίος που εισηγήθηκε ο κ. Θεοδωρικάκος ως Υπουργός Εσωτερικών, με τον ν.4735/2020 με το άρθρο 56 καταργήθηκε ένας νόμος ο οποίος είχε ψηφιστεί επί πρωθυπουργίας Κωνσταντίνου Καραμανλή με εισηγητή Υπουργό τότε τον Γεώργιο Ράλλη και ο οποίος νόμος αυτός καθιέρωνε ότι τη διοίκηση και διαχείριση των μη ενοριακών ναών που βρίσκονται μέσα σε κοιμητήρια την αναλαμβάνουν πλέον οι δήμοι, οι οποίοι δήμοι θα εισπράττουν και τα έσοδα των ναών αυτών, αναλαμβάνουν πλήρως τη συντήρησή τους και θα καταβάλλουν και τη μισθοδοσία του προσωπικού τους. Αυτός ο νόμος ίσχυσε, όπως είπα, μέχρι την κατάργησή του προ καιρού από τον νόμο που εισηγήθηκε ο κ. Θεοδωρικάκος και εφεξής τα έσοδα των ναών αυτών περνάνε στις κατά τόπους μητροπόλεις. Η ρύθμιση γενικότερα αφορά ναούς που βρίσκονται σε κοιμητήρια με πληθυσμό άνω των πενήντα χιλιάδων κατοίκων, μεταξύ των οποίων βεβαίως πρώτη η πρωτεύουσα. Πληροφορηθήκαμε, λοιπόν, ότι τα έξοδα κηδείας ανέβηκαν κατά 150 ευρώ, αυξήθηκαν από την Αρχιεπισκοπή Αθηνών. Υπήρξαν διαμαρτυρίες για τη μετακύλιση αυτού του εξόδου στις πλάτες των δημοτών και θα ήθελα να σας ρωτήσω δύο πράγματα. Το πρώτο είναι ποια είναι τα έσοδα που εισέπραξαν οι δήμοι κατά τα έτη 2019-2020 από τις ιεροτελεστίες στους ναούς αυτούς. Και το δεύτερο είναι αν σκέφτεστε να βάλετε κάποιο έξοδο στα τέλη τα οποία εισπράττουν οι κατά τόπους μητροπόλεις από τα έσοδα αυτά των ιεροτελεστιών. Σας ευχαριστώ πολύ.
Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Ευχαριστώ, κύριε Καμίνη, για την ερώτηση. Μου δίνετε την ευκαιρία να πω δύο πράγματα. Το πρώτο έχει να κάνει με τα έσοδα, τα οποία ζητάτε να δείτε, που είχαν οι δήμοι τα προηγούμενα χρόνια, το 2019 και το 2020, από την τέλεση ιεροπραξιών. Σύμφωνα με την αρμόδια διεύθυνση του Υπουργείου Εσωτερικών προκύπτει ότι στον συγκεκριμένο κωδικό αριθμό εσόδου 0416 με τίτλο «Δικαίωμα Ιεροπραξιών» τα εισπραχθέντα καθαρά τέλη των δήμων από την τέλεση ιεροπραξιών σε κοιμητηριακούς ναούς ανήλθαν στο ποσό των 827.596 ευρώ για το 2019 και αντίστοιχα 628.647 ευρώ για το 2020. Πρόκειται προφανώς για κάποια έσοδα τα οποία έχουν απολέσει οι δήμοι και έχουν μεταφερθεί φυσικά μετά τη διάταξη του ν.4735 στην αρμοδιότητα της Εκκλησίας. Όσον αφορά τα θέματα των χρεώσεων των ιεροτελεστιών υπάρχουν κάποια θέματα που ρυθμίζονται με τον ν.4735, τα ζητήματα διοίκησης και διαχείρισης των μη ενοριακών ορθοδόξων ιερών ναών εντός των κοιμητηρίων. Συγκεκριμένα αναγράφεται ότι απαγορεύεται η είσπραξη τελών ή δικαιωμάτων από τους ΟΤΑ και τα νομικά πρόσωπα αυτών για τις ιεροτελεστίες που τελούνται από θρησκευτικούς λειτουργούς εντός των νεκροταφείων. Επομένως, το Υπουργείο Εσωτερικών δεν νομιμοποιείται να θέσει οποιοδήποτε ρυθμιστικό πλαίσιο για τις χρεώσεις ιεροτελεστιών στους εν λόγω κοιμητηριακούς ναούς. Επομένως, το ζήτημα του ορίου για τις αναπροσαρμογές των τελών αυτών από την Εκκλησία δεν είναι κάτι το οποίο είναι στις αρμοδιότητες του Υπουργείου Εσωτερικών αυτήν τη στιγμή. Ακούω, όμως, αυτό το οποίο υπαινίσσεστε, κύριε Βουλευτά, για το θέμα τού αν υπάρχει υπέρογκη αύξηση ή κάτι άλλο και θα επανέλθω μετά από συζήτηση με την Εκκλησία της Ελλάδος. Επίσης, είμαι ανοιχτός σε οποιοδήποτε θέμα μπορεί να τεθεί από την ΚΕΔΕ για το ζήτημα αυτό και σε σχέση ιδίως με την αναπλήρωση των εσόδων τους και θα μπορέσω στη δευτερολογία να πω δυο λόγια και για αυτό. Ευχαριστώ.
Ορίστε, κύριε Καμίνη, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Να κάνω μια μικρή διόρθωση. Ήταν αύξηση της τάξης του 150%, το οποίο όπως καταλαβαίνετε είναι ένα υπέρμετρο βάρος, το οποίο καταβάλλουν τα γραφεία τελετών και το μετακυλίουν φυσικά στους ώμους των οικείων του νεκρού. Η σύμπτωση τα έφερε έτσι, κύριε Υφυπουργέ, ώστε χθες να βρίσκομαι στη Δροσιά. Ειδικότερα πήγα στον Άγιο Στέφανο, στο Δημαρχείο Αγίου Στεφάνου και Διονύσου και είδα την κατάσταση που επικρατεί εκεί. Συζήτησα και με τον δήμαρχο. Είστε και κάτοικος της περιοχής, αν δεν κάνω λάθος. Άρα, βιώνετε εσείς ο ίδιος, ως κάτοικος της περιοχής, το δράμα που βιώνουν όλοι οι κάτοικοι εκεί, με τη διακοπή του ηλεκτρικού, η οποία σε πολλές περιπτώσεις είναι και διακοπή νερού. Ερχόμαστε ακριβώς σ' αυτό το θέμα της αρμοδιότητάς σας τώρα, αυτό της σύγχυσης των αρμοδιοτήτων μεταξύ των διαφόρων βαθμών αυτοδιοίκησης και αυτών με το κράτος. Και είδαμε το μπλέξιμο που υπάρχει με τον ΔΕΔΔΗΕ και την ευθύνη για την κοπή των δέντρων τα οποία βρίσκονται κοντά σε ηλεκτροφόρα σύρματα. Ο κ. Θεοδωρικάκος είχε συστήσει μία επιτροπή υπό την προεδρία του καθηγητή του Συνταγματικού Δικαίου κ. Ξενοφώντα Κοντιάδη. Η επιτροπή αυτή εργάστηκε για καιρό, με αντικείμενο ακριβώς την αποσαφήνιση των αρμοδιοτήτων. Και αυτό που λέμε αποσαφήνιση των αρμοδιοτήτων, κανονικά θα έπρεπε να καταλήξει πια σε μια μεταρρύθμιση, ιδίως από μία Κυβέρνηση η οποία επαίρεται ότι οι μεταρρυθμίσεις είναι στην κορυφή της ημερήσιας διάταξης που έχει υιοθετήσει για τη χώρα, μεταρρυθμίσεις με σκοπό μία κανονική αποκέντρωση σε αυτή τη χώρα, που σημαίνει τουλάχιστον και τη μεταφορά του Φόρου Ακίνητης Περιουσίας - όπως κι αν τον αποκαλέσουμε ΦΑΠ, ΕΝΦΙΑ κ.λπ., εν πάση περιπτώσει, του φόρου ακίνητης περιουσίας - ως ίδιο έσοδο των δήμων, το οποίο οι δήμοι θα το διαχειρίζονται και η διαχείριση αυτή θα καθιστά υπεύθυνη πλέον τη δημοτική αρχή απέναντι στους δημότες της για το ύψος της φορολογίας την οποία τους επιβάλλει και για τις υπηρεσίες που θα τους αποδίδει, οι οποίες πλέον δεν θα περιορίζονται μόνο σε ανταποδοτικές. Η επιτροπή αυτή ή μάλλον το έργο της εξαερώθηκε. Ουδείς γνωρίζει τι συνέβη με το έργο της. Δεν παρέδωσε πόρισμα, ενώ γνωρίζοντας και την εργατικότητα του κ. Κοντιάδη, είμαι σε θέση να βεβαιώσω ότι εργάστηκε με πάρα πολύ μεγάλη επιμέλεια. [[Στο σημείο αυτό κτυπάει το κουδούνι λήξεως του χρόνου ομιλίας του κυρίου Βουλευτή]] Επειδή το θέμα που συζητάμε σήμερα είναι ένα από τα ελάσσονα, ας το πούμε, ζητήματα που υπάγονται σ' αυτή τη σύγχυση αρμοδιοτήτων μεταξύ φορέων του κράτους ή του ίδιου του κεντρικού κράτους και των φορέων της τοπικής αυτοδιοίκησης, είναι μία καλή ευκαιρία να μας απαντήσετε εδώ τι σκοπεύετε να κάνετε με το πόρισμα της Επιτροπής Κοντιάδη ή εν πάση περιπτώσει, με το έργο το οποίο αυτή περαίωσε, έως ότου ουσιαστικά εκλείψει και αν προτίθεσθε να συνεχίσετε ή μάλλον να αναλάβετε μία πραγματική μεταρρύθμιση για τη διοικητική αποκέντρωση της χώρας. Τελειώνω, κύριε Πρόεδρε. Δεν αρκεί να μιλάμε για επιτελικό κράτος. Ένα επιτελικό κράτος από κάτω πρέπει να έχει στρατιώτες και βασικός στρατιώτης ή και επιτελικό όργανο πάρα πολύ συχνά, σε ένα σύγχρονο κράτος, είναι η τοπική αυτοδιοίκηση. Σας ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε.
Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ πολύ, κύριε Καμίνη. Ναι, είμαι και εγώ κάτοικος της περιοχής και η περιοχή που μένω εγώ, είναι ίσως μία από τις τελευταίες που δεν έχει πάει ακόμη ρεύμα σήμερα το πρωί. Και αυτό είναι ένα ζήτημα σημαντικό, όπως αντιλαμβάνονται όλοι, γιατί μαζί με το ρεύμα είναι και η θέρμανση και πολλές φορές η υδροδότηση, όπως είπατε, κύριε Καμίνη. Χθες το βράδυ μαζί και με τον κ. Σκρέκα, τον αρμόδιο Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας και με τις προσπάθειες του ΔΕΔΔΗΕ, της Πυροσβεστικής, του δήμου, φυσικά όλων των εμπλεκόμενων φορέων, καταφέραμε να δοθεί ρεύμα σε πολλές περιοχές, που μέχρι χτες το βράδυ δεν είχαν στην περιοχή. Όσον αφορά το ζήτημα που θίξατε για την επίσκεψή σας στο δημαρχείο, θα ήθελα να κάνω μία αναφορά. Υπήρξε μία αναφορά στην ανακοίνωσή σας, του ΚΙΝΑΛ, εχθές ότι έγινε καθυστέρηση στο να κηρυχθεί ο Δήμος Διονύσου σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Θέλω να πληροφορήσω με αυτή την ευκαιρία όλους ότι την ίδια ημέρα που υπεβλήθη το αίτημα την ίδια ημέρα και εγκρίθηκε, την Τρίτη, από τον δήμαρχο. Τέθηκε το ζήτημα στη συντονιστική σύσκεψη υπό τον Πρωθυπουργό στις 11 το πρωί και δόθηκε κατεύθυνση, ώστε και η Περιφέρεια και η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας εντός της ημέρας να προχωρήσουν στη διαδικασία κήρυξης του δήμου σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, προκειμένου να μπορέσει να ανταποκριθεί πιο γρήγορα στον αποχιονισμό, την κοπή των δέντρων και σε όλες τις εργασίες που χρειάζονται να γίνουν για να μπορέσει να προχωρήσει η αποκατάσταση των ζημιών. Όσον αφορά το θέμα που θέτετε για την επιτροπή Κοντιάδη, δεν υπάρχει πόρισμα επίσημο της επιτροπής. Υπάρχει φυσικά η πολύ σημαντική εργασία του ίδιου του κ. Κοντιάδη. Δεν υπάρχει πόρισμα της επιτροπής, γιατί ήταν πολλά τα μέλη σε αυτή την επιτροπή και φαίνεται ότι δεν είχαν κάποια κοινή συνισταμένη. Εμείς τι θα κάνουμε; Ήδη από την επίσκεψη του Πρωθυπουργού στο Υπουργείο Εσωτερικών μετά την αλλαγή της πολιτικής ηγεσίας έχουμε δεσμευτεί ότι στις πρώτες θεσμικές πρωτοβουλίες του Υπουργείου Εσωτερικών είναι: Πρώτον, ο νέος εκλογικός νόμος για τους ΟΤΑ, ο οποίος η πληροφόρησή μου είναι ότι θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση από τη Γραμματεία της Κυβέρνησης και σήμερα, ώστε να μπορέσει γρήγορα να έρθει στη Βουλή να εξεταστεί και να ψηφιστεί, όπως ελπίζω. Δεύτερο νομοθέτημα θα είναι το ξεκαθάρισμα των αρμοδιοτήτων. Μέσα στο ξεκαθάρισμα των αρμοδιοτήτων μεταξύ κράτους, αποκεντρωμένης περιφέρειας, δήμων είναι ένα υποσύνολο το ζήτημα αυτό που μας ταλανίζει αυτές στις μέρες, ποιος έχει την αρμοδιότητα, την ευθύνη, για το κλάδεμα των δέντρων, την αποψίλωση γενικά, ώστε να υπάρχει μία κατάσταση τέτοια που δεν θα είναι πάντα πηγή κινδύνου είτε από χιονόπτωση, είτε από πυρκαγιά. Σας ενημερώνω ότι άμεσα θα κινηθεί αυτή η διαδικασία και με την ΕΝΠΕ και με την ΚΕΔΕ και με προσωπικότητες που έχουν χειριστεί το ζήτημα αυτό, αλλά και με την εμπειρία που υπάρχει σε δήμους, όπως, για παράδειγμα στον Δήμο της Αθήνας - και εσείς έχετε περάσει από τον Δήμο της Αθήνας και ο κύριος Πρόεδρος φυσικά - ώστε να μπορέσουμε να δούμε τι έχει γίνει στις αστικές περιοχές, αλλά και στις άλλες, προκειμένου να έχουμε ένα γρήγορο αποτέλεσμα τουλάχιστον ως προς το θέμα του ξεκαθαρίσματος των αρμοδιοτήτων. Μου δίνεται επίσης η ευκαιρία με την τοποθέτησή σας να πω ότι υπάρχει και ακόμα ένα ζήτημα που σχετίζεται και με αυτό που είπα στην αρχή, τα έσοδα των δήμων. Οι ΚΑΠ έχουν μειωθεί πολύ τα τελευταία δέκα χρόνια της κρίσης που μας πέρασε. Μειώθηκαν πάρα πολύ και σε επίπεδο περιφέρειας και επίπεδο δήμων. Έχω δεσμευτεί και στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ, αλλά και σε όλες τις δημόσιες τοποθετήσεις μου ότι το 2022 θα είναι μια χρονιά συζήτησης και αναμόρφωσης των ΚΑΠ. Η δική μου πρόθεση τουλάχιστον, την οποία έχω εκφράσει και στον Πρωθυπουργό και σε επισκέψεις που έχουμε κάνει ανά την Ελλάδα, είναι ότι μαζί με την αναμόρφωση των ΚΑΠ θα πρέπει να υπάρξει η σοβαρή συζήτηση για τη μεταφορά του φόρου ακίνητης περιουσίας, αλλά και διεύρυνση των ΚΑΠ, ώστε να μπορέσει να ανταποκριθεί ο δήμος και η περιφέρεια στις σύγχρονες ανάγκες. Επομένως, όλο το 2022 θα είναι μία χρονιά που θα πρέπει να καταλήξει αυτή η συζήτηση, ώστε το 2023, που θα είναι μια εκλογική χρονιά για τους δήμους και τις περιφέρειες, να μπορούν οι δήμαρχοι και οι περιφερειάρχες που θα διεκδικήσουν την ψήφο των πολιτών να γνωρίζουν τι προϋπολογισμό έχουν στα χέρια τους και τι έργα μπορούν να φέρουν σε πέρας. Άρα, θα έχουμε την ευκαιρία να ξανασυζητήσουμε το θέμα αυτό συντεταγμένα και δομημένα. Ευχαριστώ πολύ.
Προχωράμε στην τέταρτη με αριθμό 430/15.2.2021 επίκαιρη ερώτηση πρώτου κύκλου του Βουλευτή Α΄ Θεσσαλονίκης του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας κ. Γιάννη Δελή, με θέμα: «Μολυσμένο νερό στον οικισμό της Χώρας στη Σαμοθράκη». Κύριε Δελή, έχετε τον λόγο για να αναπτύξετε την επίκαιρη ερώτηση.
Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Υπουργέ, υπάρχει πολύ σοβαρό πρόβλημα στη Σαμοθράκη, συγκεκριμένα στην υδροδότηση της Χώρας στη Σαμοθράκη. Δέκα μέρες τώρα είναι χωρίς νερό οι άνθρωποι εκεί. Και μιλάμε για ένα νησί που είναι γεμάτο πηγές, για ένα νησί όπου το νερό είναι άφθονο και όσοι έχουν πάει εκεί θυμούνται βέβαια και τις βάθρες και τους καταρράκτες, τα νερά γενικότερα που υπάρχουν σ' αυτό το νησί. Είναι τραγική ειρωνεία, λοιπόν, σε ένα τέτοιο νησί, με τόσο πολύ νερό, να μην μπορούν οι άνθρωποι να έχουν νερό. Τι έγινε τώρα, κύριε Υπουργέ; Ύστερα από την εμφάνιση συρροής κρουσμάτων γαστρεντερίτιδας στη Σαμοθράκη, το αρμόδιο τμήμα της Διεύθυνσης Υγείας της Περιφερειακής Ενότητας του Έβρου πραγματοποίησε δειγματοληψίες νερού που χρησιμοποιείται στην κατανάλωση. Οι σχετικές μικροβιολογικές αναλύσεις έδειξαν ότι τα αποτελέσματα βρίσκονταν εκτός των ορίων, δηλαδή οι τιμές που προβλέπει η σχετική νομοθεσία. Ο εργαστηριακός έλεγχος δηλαδή, κύριε Υπουργέ, επιβεβαίωσε την ακαταλληλότητα του νερού, για να μην πω και την επικινδυνότητα. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα η περιφέρεια να βγάλει μία απόφαση στις 9 του Φεβρουαρίου, πριν από δέκα ακριβώς μέρες, με την οποία καλεί τους κατοίκους της Σαμοθράκης να διακόψουν την πόση του νερού από το δίκτυο ύδρευσης, όπως επίσης και τη χρήση αυτού του νερού στη μαγειρική, ακόμα και στην προσωπική υγιεινή. Η απόφαση αυτή εξακολουθεί να ισχύει εδώ και δέκα ημέρες και θα ισχύει, φυσικά, μέχρι να διαπιστωθεί η οριστική εξάλειψη του προβλήματος - καταλαβαίνετε ότι με την υγεία δεν μπορούμε να παίζουμε - όταν οι τιμές δηλαδή των μικροβιολογικών αναλύσεων σταθεροποιηθούν, μετά από επανειλημμένες αναλύσεις, μέσα στα προβλεπόμενα όρια. Καταθέσαμε αυτή την ερώτηση, κύριε Υπουργέ, για να σας θέσουμε τα εξής ερωτήματα: Πρώτον, τι θα κάνει το Υπουργείο σας και γενικότερα ο κρατικός μηχανισμός, έτσι ώστε να εντοπιστούν, κατ' αρχήν, και να εξαλειφθούν, φυσικά, τα αίτια του προβλήματος ώστε να μην επαναληφθεί; Δεύτερον, τι θα κάνετε για να δοθεί, με κεντρικούς δημόσιους πόρους, μόνιμη και οριστική λύση, επιτέλους, στην υδροδότηση του νησιού συγκεκριμένα, της Σαμοθράκης, αλλά και σε όλη τη Χώρα; Θα δημιουργηθεί ένα σύγχρονο, επιτέλους, σύστημα υδροδότησης που τόσο ανάγκη έχει αυτό το νησί, όπως και άλλες περιοχές στη χώρα μας; Τρίτον, τι θα κάνετε για να ενισχύσετε τον Δήμο της Σαμοθράκης με το απαιτούμενο μόνιμο προσωπικό και με τις ειδικότητες που χρειάζονται, έτσι ώστε να μπορεί να παρέχει τις αναγκαίες υπηρεσίες προς τους κατοίκους του νησιού; Ευχαριστώ.
Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Ευχαριστώ, κύριε Δελή, για την ερώτησή σας. Καταλαβαίνω ότι θίγετε δύο θέματα. Το ένα θέμα είναι χρηματοδοτικό και το άλλο προσωπικό. Όσον αφορά τα θέματα των φυσικών καταστροφών και όχι μόνο, έχουμε προσπαθήσει να συνδράμουμε τον Δήμο της Σαμοθράκης με διάφορους τρόπους. Πρώτον, από το πρόγραμμα ΣΑΕ-055 του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων αρμοδιότητας Υπουργείου Εσωτερικών και ειδικότερα από το πρόγραμμα λειψυδρίας ο δήμος έχει επιχορηγηθεί με ποσό ύψους 920.000 ευρώ και οι πληρωμές αγγίζουν μέχρι σήμερα το 90% του συνολικού ποσού. Άρα, υπάρχει μία απορροφητικότητα τα τελευταία χρόνια για τον σκοπό αυτό. Κατά δεύτερον, ο δήμος έχει επιχορηγηθεί με ποσό 3.370.000 μέσω του προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης» για το έργο «Προμήθεια, εγκατάσταση και θέση σε λειτουργία συστήματος τηλεελέγχου - τηλεχειρισμού και ανίχνευσης διαρροών μετρητικών διατάξεων κατανάλωσης των δικτύων ύδρευσης Δήμου Σαμοθράκης και αντικατάσταση εσωτερικού δικτύου ύδρευσης Καμαριώτισσας Δήμου Σαμοθράκης». Τρίτον, έχουμε το ειδικό πρόγραμμα ενίσχυσης δήμων με την ονομασία «ΦΙΛΟΔΗΜΟΣ ΙΙ» με σκοπό την ενδυνάμωση της ισόρροπης ανάπτυξης των δήμων της χώρας και τη βελτίωση των υποδομών τους. Στο πλαίσιο της εν λόγω επιχορήγησης ο Δήμος Σαμοθράκης χρηματοδοτήθηκε με το ποσό των 169.200 ευρώ. Τέταρτον, έχουμε τους ετήσιους ΚΑΠ. Για τον Δήμο Σαμοθράκης έχει προγραμματιστεί να κατανεμηθεί από τους αυτοτελείς πόρους του 2021 το ποσό των 82.890 ευρώ για την κάλυψη δαπανών εκτέλεσης έργων και επενδυτικών δραστηριοτήτων. Με ανάλογα ποσά είχε χρηματοδοτηθεί ο δήμος και το προηγούμενο έτος. Αυτά είναι χρήματα που έχει ήδη στα χέρια του ο Δήμος Σαμοθράκης. Και έχουμε ένα επιπλέον χρηματοδοτικό εργαλείο. Μέσω του προγράμματος «ΑΝΤΩΝΗΣ ΤΡΙΤΣΗΣ» υπάρχει η πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος ΑΤ01 με τίτλο «Υποδομές ύδρευσης». Στο πλαίσιο αυτής της πρόσκλησης έχουν τη δυνατότητα οι δήμοι και οι περιφέρειες, οι δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης και αποχέτευσης και οι σύνδεσμοι ύδρευσης της χώρας να υποβάλλουν προτάσεις προκειμένου να ενταχθούν στο πρόγραμμα «ΑΝΤΩΝΗΣ ΤΡΙΤΣΗΣ» στον Άξονα Προτεραιότητας «Περιβάλλον» και να εντάξουν σε αυτό σχετικές δράσεις και έργα. Ο συνολικός προϋπολογισμός της πρόσκλησης ανέρχεται σε 300.000.000 ευρώ και οι φορείς έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν αιτήματα έως την 31η Μαρτίου του 2021. Όσον αφορά τα θέματα προσωπικού, που είναι το δεύτερο σκέλος της ερώτησής σας, ειδικά για την κάλυψη κενών θέσεων τακτικού προσωπικού, έχουν ήδη εγκριθεί για τον Δήμο Σαμοθράκης δύο θέσεις τακτικού προσωπικού, μία θέση ΔΕ Υδραυλικού και μία θέση ΔΕ Χειριστών Μηχανημάτων Έργου, σύμφωνα με τα σχετικά αιτήματα που υπέβαλε στο Υπουργείο Εσωτερικών στο πλαίσιο του προγραμματισμού του τακτικού προσωπικού των ΟΤΑ για τα έτη 2020 και 2021. Αναμένεται η αποστολή τους στο ΑΣΕΠ για την έκδοση της σχετικής προκήρυξης. Επίσης, ο Δήμος Σαμοθράκης έχει υποβάλει αίτημα για το 2020, το οποίο αφορούσε δύο θέσεις έκτακτου προσωπικού εργασιών ύδρευσης, αίτημα το οποίο ικανοποιήθηκε πλήρως από συγκεκριμένη απόφαση, εν προκειμένω τη 49918/5-8-2020 από το Υπουργείο Εσωτερικών. Με αυτό καλύφθηκαν οι έκτακτες ανάγκες, οι οποίες είχαν ζητηθεί από τον Δήμο της Σαμοθράκης. Στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε διευκρίνιση κατά τη δευτερολογία. Ευχαριστώ.
Κύριε Δελή, έχετε τον λόγο.
Κύριε Υπουργέ, δεν απαντήσατε, βέβαια, στο πρώτο σκέλος του ερωτήματος σε σχέση με την ακαταλληλότητα του νερού της Σαμοθράκης, που είναι, αν θέλετε, και το ζήτημα αιχμής σήμερα στο νησί και απασχολεί τους ανθρώπους που ζουν εκεί πέρα. Ελπίζουμε να το κάνετε στη δευτερολογία σας. Κατ' αρχάς αυτό που θέλουμε να σας πούμε είναι ότι θα γίνουν όλα όσα πρέπει να γίνουν και σε σχέση με τους ελέγχους οι οποίοι θα πρέπει να είναι επαναλαμβανόμενοι έτσι ώστε όταν θα καταλήξουμε στο συμπέρασμα της καταλληλότητας του νερού να μην υπάρχει καμμία αμφισβήτηση και να είναι εγγυημένη η καταλληλότητα του νερού. Καταλαβαίνετε - όπως είπαμε - δεν μπορούμε να παίζουμε με την υγεία των ανθρώπων. Θα πρέπει να γίνουν - όπως είπαμε - αυστηροί και συνεχείς έλεγχοι, θα πρέπει να γίνει χλωρίωση, όλα όσα πρέπει να γίνουν σε σχέση με το νερό του νησιού για να μπορούν οι άνθρωποι άφοβα να το χρησιμοποιούν. Αυτό που θέλουμε να σας πούμε εμείς σε σχέση με το συγκεκριμένο πρόβλημα - θα έρθω σε αυτά που είπατε - είναι ότι ακούσαμε τον δήμαρχο Σαμοθράκης σε μία συνέντευξή του στην κρατική τηλεόραση, να αποδίδει το πρόβλημα στις έντονες βροχοπτώσεις του τελευταίου διαστήματος, στις ζημιές που υπέστη το δίκτυο υδροδότησης από τις θεομηνίες του περασμένου Σεπτέμβρη. Οι θεομηνίες δυστυχώς αγαπούν τη Σαμοθράκη πάρα πολύ. Το 2017 υπήρχε μία πολύ μεγάλη καταστροφή στο νησί. Μάλιστα ο ίδιος ο δήμαρχος σε αυτή του τη συνέντευξη είπε ότι κάποιες απ' αυτές τις βλάβες παρέμεναν για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς να επιδιορθωθούν γιατί ακριβώς δεν υπήρχε εκείνο το κατάλληλο προσωπικό για να τις επιδιορθώσει, μιας και όπως είπε, η υπηρεσία ύδρευσης του δήμου διαθέτει μόλις έναν εργαζόμενο. Βέβαια, για το γεγονός ότι οι δήμοι είναι υποστελεχωμένοι και δεν έχουν το κατάλληλο προσωπικό ευθύνες φέρει και η συντριπτική πλειοψηφία των δημάρχων, οι οποίοι κινούνται στο πλαίσιο της ίδιας πολιτικής που κινούνται και οι κυβερνήσεις και δεν διεκδικούν αυτά που πρέπει να διεκδικήσουν για να λειτουργήσουν σωστά και σε όφελος των κατοίκων οι δήμοι. Δεν διεκδικούν λοιπόν ούτε το προσωπικό ούτε τα κονδύλια. Βεβαίως, την κεντρική ευθύνη την έχει, όπως καταλαβαίνετε, η κεντρική κυβέρνηση η οποία τα ζητήματα αυτά, τα ζητήματα των υδάτινων πόρων, τα αντιμετωπίζει με έναν πάρα πολύ συγκεκριμένο τρόπο. Το νερό - όπως και όλα τα πράγματα - αντιμετωπίζεται ως ένα εμπόρευμα, ιδίως το πόσιμο νερό, προκειμένου να δραστηριοποιηθούν εκεί μεγάλες επιχειρήσεις, μεγάλες εταιρείες για να κερδίσουν. Και αν θέλετε, παρεμβαίνοντας και στη συζήτηση που υπήρξε πριν από λίγο με τον κ. Καμίνη, δεν είναι τόσο, κατά την άποψή μας, κύριε Υπουργέ, η αλληλοκάλυψη των υπηρεσιών του κρατικού μηχανισμού. Υπάρχει και αυτό. Το βασικό πρόβλημα, κατά τη γνώμη μας, είναι το ζήτημα του προσανατολισμού του κρατικού μηχανισμού και των προτεραιοτήτων του. Δεν έχει αυτά ως προτεραιότητες και γι' αυτό ζούμε αυτά που ζούμε και γι' αυτό οι άνθρωποι που ζουν στην ανατολική Αττική έχουν τα προβλήματα που έχουν. Μιλάμε για τη Σαμοθράκη λοιπόν, κύριε Υπουργέ, ένα νησί ταλαιπωρημένο - όπως σας είπαμε - από τις πλημμύρες του 2017. Βρέθηκε πολύ βαριά χτυπημένο, με υποδομές οι οποίες βγήκαν ουσιαστικά νοκ άουτ, και οι υποδομές της αποχέτευσης και το οδικό δίκτυο του νησιού, με προβλήματα στη συγκοινωνία του, με προβλήματα στην ιατρική κάλυψη. Είχαμε κάνει λιγότερο από ένα χρόνο πριν ερώτηση για την έλλειψη παιδιάτρου στο νησί. Και βεβαίως, το κεντρικό πρόβλημα που εκδηλώνεται και σε αυτό το νησί είναι στον μικρό δήμο του νησιού. Υπάρχουν, βεβαίως, και στους μεγάλους δήμους. Κυρίως όμως οι μικροί δήμοι είναι εγκαταλελειμμένοι, είναι υποστελεχωμένοι ακόμα περισσότερο σε σχέση με τους μεγάλους, χωρίς μέσα, χωρίς προσωπικό, με τεχνικές υπηρεσίες ουσιαστικά ανύπαρκτες. Και δεν ξέρω τι ακριβώς προβλήματα θα λύσει η πρόσληψη ενός ανθρώπου στη Σαμοθράκη, όπως είπατε πριν από λίγο. Επαναλαμβάνω, το φλέγον ζήτημα αυτήν τη στιγμή για το νησί είναι η αποκατάσταση της υδροδότησης. Δεν μπορούν να ζουν οι άνθρωποι μόνο με το εμφιαλωμένο νερό. Ευχαριστώ.
Τον λόγο έχει ο κύριος Υπουργός.
Θέσατε πολλά θέματα που έχουν να κάνουν με την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών εδώ και χρόνια στο νησί της Σαμοθράκης. Επειδή τα πολλά λόγια είναι φτώχεια και δεν θέλω να μιλάω για το τι προτιθέμεθα να κάνουμε, θα λέω το τι κάνουμε. Είχαμε συζητήσει και την προηγούμενη φορά, κύριε Δελή, το θέμα των καταστροφών στην Περιφερειακή Ενότητα του Έβρου και θα καταθέσω στα Πρακτικά το χθεσινό Δελτίο Τύπου το οποίο αναφέρεται στις δράσεις που αναλάβαμε μετά την επίσκεψη που είχα στην Περιφερειακή Ενότητα του Έβρου για την αντιμετώπιση των πλημμυρών στις 12 Ιανουαρίου και 1η Φεβρουαρίου του 2021. Εν προκειμένω, εγκρίθηκαν και κατανεμήθηκαν ποσά 1.300.000 ευρώ. Στην Περιφερειακή Ενότητα Έβρου 210.000 ευρώ, στον Δήμο Αλεξανδρούπολης 500.000 ευρώ, στον Δήμο Σουφλίου 300.000 ευρώ, στον Δήμο Διδυμοτείχου 200.000 ευρώ και στον Δήμο Ορεστιάδας 90.000 ευρώ ως τα πρώτα ποσά ανακούφισης - ας το πούμε έτσι - και έπεται η συνεργασία με τους δήμους και την περιφέρεια στην περιοχή για να δούμε τι άλλο μπορούμε να κάνουμε το επόμενο χρονικό διάστημα εφαρμόζοντας διαδικασίες τύπου «Ιανού» - ας μου επιτραπεί η έκφραση - ώστε συντονισμένα να έχουμε την καλύτερη δυνατή αντιμετώπιση. Όταν σύντομα θα επισκεφθώ και τη Σαμοθράκη θα είμαι σε θέση να σας πω ακριβώς τι πρέπει να γίνει και για τα υπόλοιπα ζητήματα που θίγετε. Από το 2015, το 2017, το 2019 υπάρχουν αιτήματα που εκκρεμούσαν για αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών, αλλά δεν γινόταν απορρόφηση. Όλα αυτά θα τα δούμε στο πεδίο για να ξέρουμε τι μπορούμε να κάνουμε. Αυτήν τη στιγμή αυτό που έχει σημασία είναι η αποκατάσταση, όπως είπατε, του ζητήματος του πόσιμου νερού. Αυτό είναι δουλειά πολλών ανθρώπων που πρέπει να γίνει και θα είμαστε σε θέση να πούμε κάτι περισσότερο τις επόμενες ημέρες. Δεν είναι δικό μου θέμα να πω πότε θα είναι κατάλληλο το νερό για την ύδρευση, τουλάχιστον για το πόσιμο νερό. Αυτό που έχει σημασία είναι μαζί με τον δήμαρχο, τον αντιπεριφερειάρχη και τον περιφερειάρχη να βρούμε μόνιμες λύσεις. Και στις μόνιμες λύσεις είναι η πρώτη φορά ίσως μετά από πολλά χρόνια που έχουμε στα χέρια μας χρηματοδοτικά εργαλεία για να αντιμετωπίσουμε ζητήματα ύδρευσης, λειψυδρίας και ζητήματα που έχουν να κάνουν με τις υποδομές και θα το δείτε το επόμενο χρονικό διάστημα. Ευχαριστώ.
Πάμε τώρα στη δεύτερη με αριθμό 3133/8-1-2021 εκ των αναφορών - ερωτήσεων του Βουλευτή Ηρακλείου του Κινήματος Αλλαγής κ. Βασίλειου Κεγκέρογλου προς τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας, με θέμα: «Εκπαιδευτικό Κέντρο Αεροπορίας στην Καλαμάτα». Θα απαντήσει ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας κ. Νίκος Παναγιωτόπουλος. Κύριε συνάδελφε, έχετε τον λόγο για να αναπτύξετε την ερώτηση.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Υπουργέ, στόχος της ερώτησής μου στο πλαίσιο της αξιόπιστης και αποτελεσματικής αντιπολίτευσης την οποία επιδιώκουμε είναι να απαντηθούν ερωτήματα που διατυπώθηκαν το προηγούμενο διάστημα δημοσίως και ερωτήματα βεβαίως που αφορούν την ίδια τη διαδικασία έως τώρα για τη δημιουργία του αναγκαίου έργου του διεθνούς εκπαιδευτικού κέντρου της Αεροπορίας στην Καλαμάτα. Βεβαίως να δούμε και πώς προχωράει από την απόφαση του Υπουργείου Άμυνας και της Επιτροπής Εξοπλιστικών Προγραμμάτων και μετά η διαδικασία για τη δημιουργία του κέντρου. Συγκεκριμένα, ετέθησαν τα ερωτήματα σε σχέση με την επιλογή αυτή καθ' αυτή, αν μπορούσε να υλοποιηθεί το κέντρο χωρίς διεθνή συνεργασία και το δεύτερο εάν η επιλογή η οποία έγινε - επιλογή συνεργασίας με την ισραηλινή εταιρεία - ήταν η συμφερότερη. Ερευνώντας τα στοιχεία διαπίστωσα ότι η πρόταση που είχε κατατεθεί στο πλαίσιο της επιδίωξης δημιουργίας του κέντρου την προηγούμενη κυβερνητική περίοδο από την καναδική εταιρεία ήταν ύψους 1.875.000.000, εάν είμαι ακριβής. Στη συνέχεια στο πλαίσιο της νέας διαδικασίας, η οποία είχε ανάλογα χαρακτηριστικά, η ίδια εταιρεία έδωσε μία πολύ χαμηλότερη προσφορά, η διαφορά ήταν περίπου 800 εκατομμύρια. Η απόφαση την οποία λάβατε, που είχε και τη σύμφωνη γνώμη της Επιτροπής Εξοπλιστικών Προγραμμάτων, θεωρώ ότι λύνει το ζήτημα από πλευράς των εγγυήσεων για να δημιουργηθεί, όμως αυτό χρειάζεται να αποτυπωθεί και στη σύμβαση. Και θα πρέπει να μας ενημερώσετε εάν η σύμβαση η οποία υπάρχει ανάμεσα στην ελληνική και την ισραηλινή πλευρά είναι ξεκάθαρη σε σχέση με τα ζητήματα τα οποία και στην επιτροπή θίξαμε. Ο στόχος μας δηλαδή να δημιουργήσουμε γρήγορα και πότε - είναι ένα ερώτημα - το διεθνές αεροπορικό κέντρο εκπαίδευσης στην Καλαμάτα με την προμήθεια και τη χρήση νέων σύγχρονων αεροσκαφών που θα είναι στη διάθεση των εκπαιδευομένων πιλότων μας είναι ένα κρίσιμο ζήτημα και γι' αυτό κρίναμε ότι έπρεπε να συζητηθεί στην Ολομέλεια της Βουλής. Ευχαριστώ.
Τον λόγο έχει ο κύριος Υπουργός.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε συνάδελφε, η δημιουργία διεθνούς εκπαιδευτικού κέντρου ως προς το πτητικό αντικείμενο στην Καλαμάτα δεν είναι ασφαλώς το μοναδικό μεγάλο έργο για τις Ένοπλες Δυνάμεις που παραλαμβάνουμε στο και πέντε και επιχειρούμε να υλοποιήσουμε στο παρά πέντε. Δεν είναι το μόνο, αλλά είναι ένα από τα πιο εμβληματικά, θα έλεγα. Διότι μπορεί να προμηθευτήκαμε πρόσφατα υπερσύγχρονα αεροσκάφη, τα δεκαοκτώ Ραφάλ, μπορεί να εξελίσσεται το πρόγραμμα της αναβάθμισης των F -16 στην εκδοχή Viper, μπορεί, δηλαδή, ως προς τα μέσα, οι δυνατότητες Πολεμικής Αεροπορίας να αναβαθμίζονται, θα έλεγα, δραματικά, όμως χρειάζεται και έμψυχο δυναμικό. Και το έμψυχο δυναμικό είναι οι χειριστές, ασφαλώς, απόφοιτοι της Σχολής Ικάρων, που θα πρέπει να εκπαιδεύονται σε ένα σύγχρονο κέντρο εκπαίδευσης. Η ανάγκη είχε διαπιστωθεί από νωρίς, για να ανατρέξω πολύ σύντομα στο ιστορικό. Με την απόφαση της 1-11-2017 το ΣΑΓΕ, δηλαδή το Συμβούλιο Αρχηγών Γενικών Επιτελείων, ενέκρινε μελέτη, για να ολοκληρωθεί το υποπρόγραμμα για τη δημιουργία διεθνούς εκπαιδευτικού κέντρου πτήσεων στην 120η Πτέρυγα Εκπαίδευσης Αέρος, δηλαδή στο εκπαιδευτικό κέντρο της Πολεμικής Αεροπορίας στην Καλαμάτα. Σύμφωνα με αυτήν τη μελέτη, θα γινόταν μίσθωση από την Πολεμική Αεροπορία ενός ολοκληρωμένου προγράμματος πτητικής εκπαίδευσης, δηλαδή με υποστήριξη σε μέσα επίγειας προφανώς εκπαίδευσης, προσομοιωτές, υπολογιστές για την εκπαίδευση στα επιμέρους συστήματα κ.λπ. για είκοσι χρόνια τουλάχιστον. Η ανάγκη κρίθηκε το 2017 ως κατεπείγουσα. Από το 2017 που κρίθηκε ως κατεπείγουσα η ανάγκη, διότι ο χρόνος τελείωνε και το εκπαιδευτικό κομμάτι της Πολεμικής Αεροπορίας οδηγούνταν σε αδιέξοδο, αφού πάλιωναν τα αεροσκάφη και έμενε μεγάλο υπολειπόμενο πτητικό αντικείμενο ανεκτέλεστο για τους Ικάρους - δηλαδή δεν μπορούσαν οι Ίκαροι να εκπαιδευτούν με τα πτητικά μέσα και αυτό δημιουργούσε συνέχεια αυξανόμενο φορτίο - αποφασίστηκε να πάμε σε αυτήν την εκτέλεση αυτού του υποπρογράμματος. Οι λύσεις εξηγήθηκαν, διότι πάνω σε αυτό το υποπρόγραμμα στηριχθήκαμε, για να καταθέσουμε την πρόταση, η οποία συζητήθηκε στην Επιτροπή Εξωτερικών της Βουλής για τέσσερις περίπου ώρες. Ήμουν παρών και νομίζω ότι εκεί απαντήθηκαν σε αρκετά μεγάλο βαθμό και πολύ ικανοποιητικά τουλάχιστον τα τεχνικά σημεία και τα οικονομικά της πρότασης. Η λύση, λοιπόν, είχε να κάνει με την αναβάθμιση των υφιστάμενων αεροσκαφών Τ6, με προδιαγραφές 2020- τα υφιστάμενα είναι και πολύ λιγότερα και είναι προδιαγραφών 2010- και την προμήθεια καινούργιων εκπαιδευτικών Jet αεροσκαφών, αεριωθουμένων δηλαδή. Αυτήν τη στιγμή υπάρχουν τρία σε διαθεσιμότητα. Μιλάμε για δέκα καινούργια τελευταίας γενιάς. Δηλαδή, θα εκπαιδεύουν Ικάρους που θα επιχειρήσουν σε αεροσκάφη τέταρτης και βάλε γενιάς. Αυτά που έχουμε αντιστοιχούν στα Φάντομ, δηλαδή σε αεροσκάφη τρίτης γενιάς. Καταλαβαίνετε ότι έτσι δεν γίνεται. Η Αεροπορία είχε δει το αδιέξοδο από το 2017, αλλά δεν έγινε τίποτα πέρα από αυτό. Συνεχίζω για το ιστορικό. Θα τελειώσω σύντομα, κύριε Πρόεδρε, και θα κρατήσω τα μερικά στοιχεία για την δευτερολογία μου. Απόφαση Ανώτατου Συμβουλίου Αεροπορίας, Μάρτιος του 2018. Να εξεταστεί η πρόταση της καναδικής εταιρείας, η οποία έδινε δύο επιλογές: Ή να πάμε σε παροχή εκπαιδευτικών αεροσκαφών από τη «LOCKHEED MARTIN» ή από την καναδική εταιρεία. Τον Ιούλιο του 2018 συγκροτήθηκε ομάδα εργασίας κατόπιν εντολής του Αρχηγού ΓΕΑ για την εξέταση σε βάθος αυτών των προτάσεων. Το κόστος ήταν όντως τα 1,8 δισεκατομμύριο. Πώς φτάσαμε σε ένα κόστος πολύ χαμηλότερο, τι να σας πω; Ίσως να οφείλεται στον ανταγωνισμό, ότι δηλαδή, από τη στιγμή που προέκυψε και δεύτερη εταιρεία που ενδιαφέρθηκε, άρχισαν οι προσφορές να πέφτουν. Αυτό, όμως, είναι σε όφελος της εθνικής άμυνας και της Πολεμικής Αεροπορίας. Δεν μπορώ να δηλώσω προβληματισμένος, αλλά ευχαριστημένος, επειδή, από τότε που αναλάβαμε να οδηγήσουμε τη διαπραγμάτευση, οι προσφορές άρχισαν να μειώνονται η μία μετά την άλλη, έτσι ώστε να φτάσουμε στην προσφορά, βάσει της οποίας τελικά συμφωνήσαμε. Και αυτήν τη στιγμή - για να το πω κι αυτό - γίνονται διαπραγματεύσεις ανάμεσα στα δύο μέρη. Έχει συγκροτηθεί από πλευράς Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων η ομάδα διαπραγμάτευσης και αυτή διαπραγματεύεται αυτήν τη στιγμή που μιλάμε, αυτήν την περίοδο με τους εκπροσώπους της ισραηλινής εταιρείας, προκειμένου να καταλήξουμε σε σύμβαση, η οποία θα υπογραφεί, φαντάζομαι, προσεχώς. Δεν έχουμε έτσι κι αλλιώς άλλο περιθώριο για χάσιμο. Τον Αύγουστο του 2018 το ΣΑΓΕ γνωμάτευσε όσον αφορά το υποπρόγραμμα πάλι λόγω του κατεπείγοντος χαρακτήρα, όμως προέκυψε αδυναμία χρηματοδότησης αυτού στο ένα δισεκατομμύριο περίπου της πρότασης που υπήρχε εκείνη την εποχή στο τραπέζι. Άρα, δεν πήγαμε στην Επιτροπή Εξοπλιστικών με πρόταση έγκρισης του υποπρογράμματος, γιατί δεν είχαμε τα λεφτά, να το πω απλά. Ιανουάριο του 2019- και εδώ είναι το ενδιαφέρον στοιχείο - συνεδρίασε το Συμβούλιο Άμυνας υπό τον τότε Υπουργό, τον κ. Καμμένο. Αυτό αποφάσισε στην ουσία τρία πράγματα. Πρώτον, να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις με την καναδική πλευρά, προκειμένου να δούμε αν μπορούμε να ρίξουμε την προσφορά. Δεν ανέκυψε κάτι τέτοιο, γιατί δεν συνεχίστηκαν και πολύ εντατικά οι διαπραγματεύσεις. Δεύτερον, να υποβληθεί στον Πρωθυπουργό αίτημα για παραπάνω χρηματοδότηση. Θυμίζω ότι τότε ο προϋπολογισμός άμυνας ήταν 530 εκατομμύρια κατ' έτος. Δεν μπορούσε να χρηματοδοτηθεί αυτό το απαραίτητο για το μέλλον της Πολεμικής Αεροπορίας πρόγραμμα. Τρίτον, να εξεταστούν και άλλες προτάσεις, μήπως μπορούσε να υπάρχει μια συμφερότερη πρόταση ή μήπως, όπως ακούστηκε στην επιτροπή, μπορούσαμε αυτό να το κάνουμε μόνοι μας, με δικές μας δυνάμεις, βάσει κάποιας ιδέας που υπήρχε τότε στους κόλπους της ηγεσίας της Πολεμικής Αεροπορίας, πλην όμως δεν μετουσιώθηκε ποτέ σε μια συγκεκριμένη πρόταση στηριγμένη σε μια συγκεκριμένη μελέτη που έλεγε ότι μ' αυτά και μ' αυτά ως προϋποθέσεις μπορούσε η Πολεμική Αεροπορία να αναλάβει αυτό το έργο. Και είναι λογικό. Χρειάζονταν μεγάλες επενδύσεις σε μέσα επίγεια και πτητικά για να φύγουμε από αυτό το αδιέξοδο. Όμως, οι Ίκαροι περίμεναν στη σειρά να εκπαιδευτούν, να βγάλουν καμμιά ώρα παραπάνω πτήσης και φυσικά χωρίς να βλέπουν λύση στον ορίζοντα, διότι φτάσαμε εκείνη την περίοδο να πηγαίνει στη μονάδα για να αρχίσει να πετάει ο Ίκαρος σε ηλικία είκοσι οκτώ ετών, διότι περίμενε πάρα πολύ στη σειρά, αφού δεν υπήρχαν μέσα, προκειμένου να συμπληρώσει ώρες πτήσης.
Κύριε Υπουργέ, ολοκληρώστε.
Εκεί, λοιπόν, καταλήξαμε τον Δεκέμβρη του 2019. Και ευχαριστώ για την ανοχή, κύριε Πρόεδρε, αλλά τέσσερις ώρες κουβεντιάζαμε στην επιτροπή.
Ναι, αλλά τι να κάνουμε;
Φτάσαμε τον Δεκέμβρη του 2019, όπου υπήρξε η πρώτη επίσκεψη του Γενικού Διευθυντή ΒΑΕ στο Ισραήλ. Έπεσε στο τραπέζι αυτή η πρόταση και από πλευράς της ισραηλινής εταιρείας που εξεδήλωσε ενδιαφέρον. Ακολούθησα εγώ τον Φεβρουάριο του 2020, η αποστολή υπό τον Πρωθυπουργό το καλοκαίρι του 2020 και ανέκυψε και η πρόταση της ισραηλινής εταιρείας, η οποία προκρίθηκε ως οικονομικά συμφερότερη και αρτιότερη ως προς τη λεπτομέρειά της τον περασμένο Δεκέμβρη στην Επιτροπή Εξοπλιστικών. Τα υπόλοιπα θα μου επιτρέψετε να τα πω στη δευτερολογία μου. Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
Κύριε Κεγκέρογλου, ορίστε.
Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Υπουργέ, και εσείς δεν μπορείτε να εξηγήσετε την τεράστια, την μεγάλη, την πολύ μεγάλη διαφορά ανάμεσα στις δύο προσφορές της ίδιας εταιρείας για το ίδιο αντικείμενο με μόνη διαφοροποίηση την αλλαγή κυβέρνησης. Σε κάθε περίπτωση, αυτό που επιδιώκουμε εμείς είναι να κλείσει το παρελθόν, αλλά όχι να βγουν και τα ποδάρια να χτυπούν το κεφάλι. Και με βάση την ανάγκη να δημιουργηθεί όσο το δυνατόν συντομότερα το διεθνές εκπαιδευτικό κέντρο, να δούμε πώς αυτό διασφαλίζεται. Το έμψυχο δυναμικό ήταν πάντα το μεγάλο πλεονέκτημα της Ελλάδας. Βεβαίως, και η προμήθεια σύγχρονων αεροσκαφών και ο εκσυγχρονισμός που διενεργούμε και τώρα, μετά από μεγάλη καθυστέρηση πολλών ετών. Έχω ξαναμιλήσει για την καθυστέρηση και στα εξοπλιστικά προγράμματα και στον εκσυγχρονισμό των οπλικών συστημάτων που διαθέτει η χώρα. Οι πιλότοι μας όμως είναι το κρίσιμο πλεονέκτημα. Ο ρόλος τους πάντα ήταν και θα είναι ο κρισιμότερος. Γι' αυτό θεωρώ ότι αφ' ενός πρέπει να δείτε ζητήματα που έχουν να κάνουν με τους πιλότους, γενικότερα το σύστημα των αμοιβών τους και τις θέσεις τους ασφαλιστικά και συνταξιοδοτικά. Είναι ένα θέμα που δεν θέλω να το συζητήσουμε σήμερα, αλλά το αναφέρω ως πολύ σοβαρό, διότι είναι γνωστό ότι και αυτοί χτυπήθηκαν από τις αποφάσεις που ελήφθησαν στο πλαίσιο των προγραμμάτων προσαρμογής και κυρίως να δούμε τη γρήγορη λειτουργία του εκπαιδευτικού κέντρου. Ποια είναι η επιδίωξη του Υπουργείου Άμυνας για τη λειτουργία του εκπαιδευτικού κέντρου; Εφόσον επιτευχθεί η συμφωνία, θα ξεκινήσει η λειτουργία του πότε; Πότε θα έρθει το πρώτο αεροπλάνο και πότε ο πρώτος πιλότος μας εκπαιδευόμενος θα μπει με το νέο σύστημα; Και βεβαίως να δούμε και άλλα θέματα στην πορεία, πότε ξεκινά η εκπαίδευση, πότε ξεκινά η λειτουργία του κέντρου, ποια είναι η επιδίωξή μας - αυτό είναι σημαντικό - και βεβαίως εάν έχουν απαντηθεί τα ερωτήματα των τοπικών φορέων στην περιοχή της Καλαμάτας και της Μεσσηνίας για τη λειτουργία του εκπαιδευτικού κέντρου. Ευχαριστώ πολύ.
Ορίστε, κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο. Αυτή τη φορά μέσα στον χρόνο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Θα προσπαθήσω να απαντήσω όσο πιο σύντομα μπορώ, ξεκινώντας από το τέλος και απαντώντας στον αξιότιμο κύριο συνάδελφο ότι υπάρχει μία διαρκής - να το πω έτσι - ζύμωση με φορείς της τοπικής κοινωνίας. Είναι λογικό και επόμενο το ενδιαφέρον να είναι μεγάλο, να υπάρχουν και κάποιες επιφυλάξεις σχετικά με το αν η λειτουργία του κέντρου θα επηρεάσει τη λειτουργία του αεροδρομίου της Καλαμάτας και την πολύ θετική προοπτική που έχει για το τουριστικό προϊόν. Έχουν απαντηθεί νομίζω όλα αυτά τα ερωτήματα. Πολλά έχουν εγερθεί και από συναδέλφους Βουλευτές της περιοχής. Προφανώς, θα υπάρξει μία διαρκής ενημέρωση της τοπικής κοινωνίας, έτσι ώστε να διασκεδαστούν οι οποιεσδήποτε ανησυχίες και να πειστεί αυτή ότι εν τέλει η υπόθεση αυτή θα είναι σε όφελος της τοπικής οικονομίας και του τουριστικού προϊόντος ενδεχομένως, αφού η μετατροπή του σε διεθνές εκπαιδευτικό κέντρο μεταξύ άλλων έχει και ως σκοπό τη δυνατότητα προσέλκυσης πιλότων από πολεμικές αεροπορίες άλλων χωρών. Ιδίως τώρα με το Ισραήλ, λόγω αυτής της επιλογής, ενισχύεται ακόμα περισσότερο η στρατηγική σχέση με τη χώρα αυτή και στο κομμάτι της αμυντικής συνεργασίας και ασφαλώς η Πολεμική Αεροπορία του Ισραήλ έρχεται πιο κοντά, μέσω αυτού του εγχειρήματος, με την ελληνική Πολεμική Αεροπορία. Επίσης, υπάρχουν και δυνατότητες προσέλκυσης πιλότων από άλλες χώρες, ενδεχομένως και από κράτη - μέλη του ΝΑΤΟ. Δεν αποκλείει την προσέλκυση πιλότων εκπαιδευομένων από κράτη - μέλη του ΝΑΤΟ. Όπως καταλαβαίνετε, το να έρχονται όλοι στην Καλαμάτα και να συμπληρώνουν εκεί την εκπαίδευσή τους στο πτητικό αντικείμενο, ενδεχομένως συνεπάγεται και οφέλη στην τοπική οικονομία, συνεπάγεται ίσως και εκτόξευση του τουριστικού προϊόντος. Από εκεί και πέρα, απαντήθηκαν νομίζω πάρα πολύ εκτενώς στην επιτροπή όλα τα ερωτήματα επί τεχνικής φύσεως. Ποια είναι η ραχοκοκαλιά του προγράμματος; Χρονομίσθωση από την Πολεμική Αεροπορία μέσων εναέριων, δηλαδή των αεροσκαφών, των ελικοφόρων - που είναι το πρώτο εκπαιδευτικό στην καριέρα, αν θέλετε, ενός εκπαιδευομένου Ικάρου - και ακολούθως το αεριωθούμενο, το jet, το οποίο θα είναι το σκάφος τύπου M346 της ιταλικής «LEONARDO», σύγχρονο και προσαρμοσμένο στις απαιτήσεις της σύγχρονης τεχνολογίας σε επίπεδο αεροσκαφών τέταρτης γενιάς και βάλε. Είναι, λοιπόν, δέκα αεριωθούμενα, είκοσι πέντε - κατά τις προδιαγραφές της σύμβασης - ελικοφόρα εκπαιδευτικά. Αυτή τη στιγμή έχουμε οκτώ εκπαιδευτικά ελικοφόρα. Θα αναβαθμιστούν και τα υπόλοιπα υπάρχοντα μέχρι να φτάσουμε τον τελικό αριθμό των είκοσι πέντε. Προσφέρονται αντίστοιχες ώρες εκπαίδευσης και στο έδαφος και στον αέρα. Αυτή είναι μια ποιοτική διαφορά της πρότασης των Ισραηλινών, διότι δίνουν περισσότερες ώρες εκπαίδευσης και ξεκαθαρίζουν ότι άλλο οι ώρες στο έδαφος, δηλαδή μέχρι να απογειωθεί το αεροσκάφος, και άλλο οι ώρες στον αέρα, κάτι που δεν είχε αποσαφηνιστεί από την καναδική πλευρά. Επίσης, προσφέρονται πολλά επίγεια μέσα εκπαίδευσης, καινούργιοι προσομοιωτές για το αεριωθούμενο, προσομοιωτές που παρέχουν εκπαίδευση σε επιμέρους συστήματα, το λεγόμενο pulsar training, όπως επίσης υπολογιστές που παρέχουν εκπαίδευση στο έδαφος σε επιμέρους συστήματα του αεροσκάφους. Όλα αυτά είναι πολύ σαφώς προδιαγεγραμμένα σε μία συγκεκριμένη προσφορά, όλα αυτά με τον τύπο της χρονομίσθωσης, γιατί αυτό κρίνεται οικονομικά συμφερότερο για την Πολεμική Αεροπορία και σε βάθος είκοσι δύο και όχι είκοσι ετών, διότι υπολογίζουν - και πολύ σωστά - οι Ισραηλινοί ότι θα χρειαστούν περίπου δύο χρόνια, προκειμένου να γίνουν όλες αυτές οι επενδύσεις, να αγοραστούν τα αεροσκάφη, να αναβαθμιστούν τα υπάρχοντα, να έρθουν και τα υπόλοιπα στοιχεία της επίγειας εκπαίδευσης, για να λειτουργήσει. Επομένως, υπάρχουν όλα αυτά τα στοιχεία. Είναι μία πλήρης πρόταση. Έχει αιτιολογηθεί. Γίνονται διαπραγματεύσεις. Θα καταλήξουμε - θεωρώ - πολύ γρήγορα σε σύμβαση και θα αρχίσει αμέσως, όσο το δυνατόν πιο γρήγορα γίνεται, στην Καλαμάτα η μετουσίωση και η υλοποίηση αυτής της επένδυσης. Και σε δύο χρόνια από σήμερα, παρεμπιπτόντως, όταν θα λήγει ο χρόνος ζωής του υφισταμένου τζετ - γιατί σε δύο χρόνια δεν θα υπάρχουν ούτε ανταλλακτικά για να το υποστηρίξουν - θα ξεκινάει η Καλαμάτα με καινούργια εκπαιδευτικά αεριωθούμενα, αναβαθμισμένα ελικοφόρα και όλη την υποδομή ενός ολοκληρωμένου διεθνούς κέντρου αεροπορικής εκπαίδευσης, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την Πολεμική Αεροπορία. Ευχαριστώ.
Προχωράμε στην πέμπτη με αριθμό 422/14-2-2021 επίκαιρη ερώτηση δεύτερου κύκλου του Βουλευτή Β2΄ Δυτικού Τομέα Αθηνών του ΜέΡΑ25 κ. Κρίτωνα Αρσένη προς την Υπουργό Πολιτισμού και Αθλητισμού, με θέμα: «Παραβίαση και Αναστολή Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας στο Θέαμα - Ακρόαμα». Στην ερώτηση θα απαντήσει ο Υφυπουργός Πολιτισμού κ. Νικόλαος Γιατρομανωλάκης. Ορίστε, κύριε Αρσένη, έχετε τον λόγο για να αναπτύξετε την επίκαιρη ερώτηση.
Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Γιατρομανωλάκη, χαίρομαι που συζητάμε μαζί, καθώς σε αντίθεση με πολλά άλλα μέλη της Κυβέρνησης εσείς είστε γνώστης του θέματος και πιστεύω ότι θα έχουμε μια πολύ γόνιμη συζήτηση. Στην Εθνική Λυρική Σκηνή υπογράφηκε πρόσφατα μια συλλογική σύμβαση εργασίας. Πέντε μήνες μετά έμαθαν οι εργαζόμενοι αιφνιδίως ότι ο Υπουργός Οικονομικών αρνείται να αποδεχθεί την παροχή του μηνιαίου επιδόματος σίτισης στους εργαζόμενους που αμείβονται με ενιαίο μισθολόγιο και άλλα σημεία της συλλογικής σύμβασης. Μάλιστα, επικαλέστηκαν στους εργαζόμενους το επιχείρημα ότι αν δώσουν κάτι στη Λυρική, στη συνέχεια θα το ζητήσουν και άλλοι δέκα χιλιάδες εργαζόμενοι. Ταυτόχρονα, στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος «Ωνάση» επαναπροσλήφθηκαν οι εργαζόμενοι το καλοκαίρι μέσα από εργολαβική εταιρεία και δεν είναι το πρόβλημα ότι επαναπροσλήφθηκαν, το πρόβλημα είναι ότι οι συμβάσεις τους με αυτή την εργολαβική εταιρεία είναι το πολύ μηνιαίες με ημερήσια αποζημίωση, με απολαβές 50 ευρώ με 52 ευρώ το οκτάωρο. Για πολλές μέρες δεν απασχολούνται, υπάρχουν εργαζόμενοι που δεν έχουν δουλέψει όλο τον Γενάρη, ενώ οι ανάγκες τους είναι δραματικές σε αυτήν την κρίση που ζούμε. Τα αναφέρω όλα αυτά, κύριε Γιατρομανωλάκη, επειδή εσείς προσωπικά έχετε δεσμευτεί στις 4 Φλεβάρη προς την Ομοσπονδία Ακροάματος - Θεάματος και το Σωματείο Τεχνικών της Λυρικής ότι θα μεσολαβήσετε μεταξύ του κ. Σκυλακάκη και της Διοίκησης της Λυρικής για να βρεθεί λύση. Δύο εβδομάδες μετά θέλω να μας απαντήσετε τι έχει γίνει και τι θα γίνει. Επίσης, όπως αναφέρει και η ερώτηση, ζητάω το αυτονόητο, να γίνουν οι συλλογικές συμβάσεις στο Θέαμα - Ακρόαμα και ιδιαίτερα και στο ελεύθερο θέατρο. [[Στο σημείο αυτό κτυπάει το κουδούνι λήξης του χρόνου ομιλίας του κυρίου Βουλευτή]] Αυτή τη στιγμή, αν δεν υπάρχουν κίνητρα από το ΥΠΠΟ, θα συνεχίσουμε να έχουμε τις απλήρωτες πρόβες, την ανασφάλιστη εργασία, σχέσεις εκμετάλλευσης - μια μικρή ανοχή, κύριε Πρόεδρε - σαν αυτές που έχουν έρθει στην επικαιρότητα και βλέπουμε τώρα ότι κάνει η κυρία Υπουργός συνέντευξη Τύπου, πιθανά - φανταζόμαστε όλοι - για να ανακοινώσει την παραίτησή της. Και αν δεν προχωρήσετε στο να σταματήσετε τις επιδοτήσεις από τον ΟΑΕΔ, τα εισιτήρια του ΟΑΕΔ, επιχορηγήσεις από το ΥΠΠΟ, την επιχορήγηση κενής θέσης, αν δεν σταματήσετε να δίνετε αυτά τα χρήματα στις επιχειρήσεις, εφόσον δεν έχουν συλλογική σύμβαση, θα συνεχίσει αυτή η ανομία, θα συνεχίσουν οι εξαφανισμένοι στον πολιτισμό, που λέει η Κυβέρνηση ότι δεν μπορεί να τους βρει για να τους δώσει τα επιδόματά τους. Αν κάνετε αυτά, σε έναν μήνα θα έχουμε συλλογική σύμβαση και αυτή η συλλογική σύμβαση πρέπει να είναι η ίδια - είτε είναι εργολαβικοί οι εργαζόμενοι είτε είναι άμεσης απασχόλησης - για να τελειώνουμε με αυτά τα παραθυράκια που χρησιμοποιούν οι εταιρείες. Και τέλος, είχατε κάνει μια προφορική δέσμευση και στη ΣΤΑΖΟΕ και μιλάμε για τους τεχνικούς, ηχολήπτες, φροντιστές, backliners, για αυτούς που στήνουν τις εξέδρες, οι οποίοι δεν έχουν κωδικό για να ασφαλίζονται, κύριε Υφυπουργέ, και ασφαλίζονται ως πιλότοι, ως χειριστές υπολογιστών, ό,τι ευφάνταστο βρει κάθε εργοδότης. Θέλω να ακούσω πώς θα προχωρήσετε και με τη δέσμευσή σας αυτή, με την υλοποίησή της. Ευχαριστώ θερμά.
Ορίστε, κύριε Υφυπουργέ, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Καλημέρα, κύριε Αρσένη. Ευχαριστώ για τις ερωτήσεις σας. Θα μου επιτρέψετε να ξεκινήσω με αυτές που έχετε θέσει και στην ερώτηση εγγράφως και μετά θα προχωρήσω και με τις υπόλοιπες, στον βαθμό που ο χρόνος μου επιτρέπει, αλλιώς και στη δευτερολογία. Όντως - το ξέρουμε όλοι - ότι ο κλάδος του πολιτισμού είναι από αυτούς - παγκοσμίως, όχι μόνο στη χώρα μας - που έχει πληγεί περισσότερο από όλους λόγω της πανδημίας. Και γι' αυτόν τον λόγο ξεκινήσαμε από την πρώτη μέρα ως Κυβέρνηση μια σειρά μέτρων στήριξης του κλάδου αυτού. Συγκεκριμένα, έχουν δοθεί μέχρι στιγμής περισσότερα από 300 εκατομμύρια με διάφορες μορφές στήριξης στον κλάδο του πολιτισμού και έχουν διευθετηθεί, ακριβώς για να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις της πανδημίας. Πιο συγκεκριμένα, μέσα στα οριζόντια μέτρα βάζω την αποζημίωση ειδικού σκοπού, την επιδότηση των ασφαλιστικών εισφορών, τις επιστρεπτέες κ.λπ., τα οποία είναι πάνω από 166 εκατομμύρια. Επίσης, έχουν δοθεί μέχρι στιγμής 30 εκατομμύρια για το μητρώο καλλιτεχνών. Όπως ξέρετε, κύριε Αρσένη, το μητρώο καλλιτεχνών είναι ένα εργαλείο το οποίο αναγκαστήκαμε να διαμορφώσουμε ακριβώς επειδή υπάρχουν παθογένειες και ανοχή δεκαετιών στο κομμάτι του πολιτισμού και έχουν φέρει σε πολύ δυσμενή θέση τους εργαζόμενους του πολιτισμού, κάτι που έγινε πολύ χειρότερο τα τελευταία χρόνια και λόγω της οικονομικής κρίσης. Οπότε γι' αυτό κάναμε αυτό το εργαλείο, στην αρχή ως εργαλείο χαρτογράφησης και μετά ως έκτακτης επιχορήγησης. Αυτή τη στιγμή έχουν εγγραφεί στο μητρώο καλλιτεχνών παραπάνω από τριάντα πέντε χιλιάδες άτομα και μέχρι στιγμής έχουν δοθεί περισσότερα από 30 εκατομμύρια ευρώ. Όσον αφορά τα ειδικά προγράμματα, τις έκτακτες προσκλήσεις και την αύξηση ποσών προσκλήσεων, μιλάμε για 26 εκατομμύρια, 50 εκατομμύρια στους εποπτευόμενους φορείς - θα επανέλθω σε αυτούς, γιατί ακριβώς αυτούς αφορά και ένα κομμάτι της ερώτησής σας - και επιδότηση θέσεων σε θέατρα, μουσικές σκηνές και συναυλιακούς χώρους, 14 εκατομμύρια. Σε λίγο, προχωράμε και με αντίστοιχο πρόγραμμα για τις αίθουσες κινηματογράφου. Όλα αυτά τα λέω, γιατί ουσιαστικά με αυτόν τον τρόπο προσπαθούμε όχι μόνο να καλύψουμε τα ζητήματα που έχει προκαλέσει η πανδημία, αλλά και τις παθογένειες και την αδιαφορία της προηγούμενης κυβέρνησης που είχε αφήσει τον κλάδο του πολιτισμού να παραπαίει. Πάμε, όμως, λίγο στα θέματα που αναφέρατε σε σχέση με τις συλλογικές συμβάσεις. Πρώτα απ' όλα, θυμίζω ότι οι εποπτευόμενοι φορείς μας έχουν το αυτοδιοίκητο, γεγονός που σημαίνει ότι αυτοί διαπραγματεύονται με τους εργαζόμενους τις συλλογικές τους συμβάσεις. Επίσης, επιβεβαιώνω και καθησυχάζω όλες και όλους ότι μιλάμε για εργασιακά δικαιώματα τα οποία είναι απολύτως διασφαλισμένα για τους εργαζόμενους στους εποπτευόμενους φορείς του σύγχρονου πολιτισμού και δεν τέθηκαν ποτέ υπό αμφισβήτηση, ούτε υπήρξε ποτέ οποιαδήποτε σκέψη για να γίνει κάτι σε σχέση με αυτό. Εκτελούνται όλες οι συμβάσεις και όλοι οι εργαζόμενοι εξακολουθούν να απολαμβάνουν το σύνολο των δικαιωμάτων τους. [[Στο σημείο αυτό κτυπάει το κουδούνι λήξεως του χρόνου ομιλίας του κυρίου Υφυπουργού]] Ως προς τις συλλογικές συμβάσεις, υπάρχουν δύο διαφορετικές μορφές συμβάσεων. Η μία έχει να κάνει με τους εργαζόμενους, όπως για παράδειγμα αυτή της Λυρικής Σκηνής και η άλλη έχει να κάνει, για παράδειγμα, με τα κρατικά θέατρα, αυτή που είναι μεταξύ του Εθνικού Θεάτρου και του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, όπου ο αντισυμβαλλόμενος είναι το Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών. Το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος έχει ήδη υπογράψει σύμβαση με το ΣΕΗ στις 6 Μαρτίου του 2020, η οποία αυτή τη στιγμή «τρέχει» και είναι σε ισχύ μέχρι 30-9-2021. Επομένως, σας απαντώ, επειδή ήταν και μέρος της ερώτησής σας, ότι αυτή η σύμβαση υπάρχει και είναι ενεργή. Το Εθνικό Θέατρο αυτή τη στιγμή που μιλάμε βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με το ΣΕΗ και νομίζω ότι είναι πολύ κοντά στο να συμφωνήσουν. Μάλιστα, η δική μας παραίνεση ήταν προς όλες τις πλευρές να λυθεί και το θέμα των δικαιωμάτων του «live streaming», που λόγω της πανδημίας έχει γίνει πιο επίκαιρο από ποτέ. Όσον αφορά τώρα τη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση που αναφέρατε, θέλω να ξεκαθαρίσω ότι δεν είναι ούτε δικός μας εποπτευόμενος φορέας ούτε και τακτικώς επιχορηγούμενος. Επομένως, το θέμα που αναφέρετε δεν είναι καθόλου στο πεδίο της αρμοδιότητάς μας. Εάν ήταν να υπάγεται κάπου, θα μπορούσε να είναι στο Υπουργείο Εργασίας. Όμως, πραγματικά δεν είναι κάτι για το οποίο μπορούμε να κάνουμε πράγματα. Σας ευχαριστώ πάρα πολύ.
Ορίστε, κύριε Αρσένη, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Υφυπουργέ, δεν απαντήσατε. Λέτε ότι η Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος «Ωνάση» δεν είναι εποπτευόμενος φορέας. Όμως, το θέμα είναι πάρα πολύ απλό. Αν υποχρεώσετε την υπογραφή κλαδικής σύμβασης ή μάλλον, γιατί βέβαια δεν μπορείτε να υποχρεώσετε μία κλαδική σύμβαση, αν βάλετε ως προϋπόθεση την επιχορήγηση, όλα τα χρήματα που δίνει το δημόσιο στα θέατρα μέσω των θέσεων που πληρώνονται από τον ΟΑΕΔ, τις κενές θέσεις για τον COVID και ούτω καθεξής, αν δηλαδή οι συλλογικές συμβάσεις ήταν προϋπόθεση για όλα αυτά, τότε πάρα πολύ απλά θα είχαμε την υπογραφή συλλογικής σύμβασης σε έναν μήνα. Εσείς αναφέρετε ότι υπάρχουν παθογένειες δεκαετιών. Πραγματικά υπάρχουν. Όμως, τώρα με τον COVID έχει γίνει έκρηξη. Το ερώτημα είναι αν εσείς θα καθίσετε ως παρατηρητής στις παθογένειες δεκαετιών ή θα τις λύσετε. Η ευκαιρία είναι στα χέρια σας. Δεν είναι δύσκολο να λυθεί. Μόνο το πρόγραμμα για τις κενές θέσεις λόγω COVID να σταματήστε να πληρώνετε σε οποιονδήποτε δεν έχει συλλογική σύμβαση εργασίας, δηλαδή όποιον δεν τηρεί τα εργασιακά δικαιώματα στην πράξη. Αυτά θα έπρεπε να είναι αυτονόητα στη συζήτησή μας. Αναφορικά με τη Λυρική, το ερώτημά μου παραμένει. Είχατε δεσμευτεί προς την Ομοσπονδία Θεάματος - Ακροάματος και το Σωματείο Τεχνικών της Λυρικής να μεσολαβήσετε μεταξύ του κ. Σκυλακάκη και της Διοίκησης της Λυρικής, για να λυθεί το ζήτημα της παραβίασης της Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας. Πέρασαν δύο εβδομάδες. Οι άνθρωποι πλέον σας τηλεφωνούν καθημερινά και δεν απαντάτε καν στα τηλεφωνήματά τους. Αυτό μας καταγγέλλουν από την Ομοσπονδία. Θέλω λίγο να είστε σαφής ως προς το τι έχει γίνει και αν θα λυθεί αυτό το ζήτημα. Επίσης, πρέπει να είστε σαφής και με το ζήτημα της άλλης δέσμευσής σας στη ΣΤΑΖΟΕ, για να λυθεί το αυτονόητο, καθώς δεν έπρεπε να το ζητάμε καν! Οι τεχνικοί, ηχολήπτες, φροντιστές, blackliners και αυτοί που δουλεύουν στο στήσιμο της εξέδρας να μπορούν να ασφαλίζονται, να υπάρχει κωδικός ασφάλισης! Δεν θα έπρεπε να τα συζητάμε αυτά τα πράγματα. Δεν ζητάμε να τους δώσετε επίδομα. Το δικαίωμα στην ασφάλιση ζητάμε. Αυτή τη στιγμή, όταν τους ασφαλίζουν, τους ασφαλίζουν ως πιλότους, χειριστές υπολογιστών και ό,τι ευφάνταστο σκεφτεί ο κάθε εργοδότης. Αυτά μας τα καταγγέλλει η ίδια η ΣΤΑΖΟΕ. Θα ήθελα, επομένως, μία σαφή δέσμευσή σας για το αν η πολιτεία και η Κυβέρνηση εκ μέρους σας στέκεται θετικά απέναντι στις συλλογικές συμβάσεις, θεωρεί πρόβλημα τις απλήρωτες πρόβες, τις σχέσεις εκμετάλλευσης στο Θέαμα - Ακρόαμα, αυτά τα φαινόμενα που βλέπουμε την εκμετάλλευση να φθάνει εκτός ορίων αναφορικά με την ανθρώπινη αξιοπρέπεια αυτές τις μέρες, όπως βγαίνει στην επιφάνεια. Θα τα σταματήσετε; Θα δημιουργήσετε αξιοπρεπείς θέσεις εργασίας στον χώρο του Θεάματος - Ακροάματος; Αυτό σας ζητώ.
Ορίστε, κύριε Υφυπουργέ, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Αρσένη, θέσατε τρία διακριτά ζητήματα, στα οποία θα απαντήσω. Πρώτα απ' όλα θέλω να σας πω σε σχέση με τις προϋποθέσεις που λέτε, όπως για παράδειγμα, για τη σύναψη συλλογικής σύμβασης εργασίας προκειμένου να μπορεί κάποιος να λάβει μία επιχορήγηση ή μία οικονομική στήριξη, από το Υπουργείο Πολιτισμού, θέλω να σας πω ότι για την ακρίβεια είμαστε οι πρώτοι οι οποίοι βάλαμε κανόνες σε αυτό το πεδίο. Ειδικά για το πρόγραμμα των κενών θέσεων που αναφέρατε νωρίτερα, αν διαβάσετε το κείμενο, ουσιαστικά προβλέπει και προϋποθέτει ότι οι αποζημιώσεις αυτές που θα δοθούν στους θεατρικούς παραγωγούς ή στους παραγωγούς ακροάματος θα έχουν διασφαλίσει όλα τα εργασιακά και θα έχουν τακτοποιήσει οποιαδήποτε εκκρεμότητα έχουν και ως προς αυτά τα δικαιώματα και ως προς τις αμοιβές. Ως προς τις πρόβες, στην ειδική ΚΥΑ, για παράδειγμα, που κάναμε ακριβώς λόγω του κορωνοϊού με το Υπουργείο Οικονομικών, θέσαμε ως υποχρέωση για τα θέατρα την άνοιξη. Στις επιχορηγήσεις μας πλέον θέτουμε πολύ αυστηρού τύπου τέτοια ζητήματα και ως προς τα δικαιώματα και ως προς τις πρόβες. Θα ήθελα να αναφέρω επίσης - το έχω αναφέρει και δημοσίως πριν από μερικές μέρες, το επαναλαμβάνω και από το Βήμα της Βουλής, αφού μου δίνεται η δυνατότητα - και σε σχέση με έναν κώδικα δεοντολογίας, τον οποίον θέλουμε να περάσουμε. Παρ' ότι ο ιδιωτικός τομέας αντιδρά και λέει ότι δεν θέλει να του το επιβάλουμε, εμείς με εργαλεία - όπως κι εσείς προτείνετε - προσπαθούμε να καθοδηγήσουμε εργαζόμενους και εργοδότες να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι και να συζητήσουν γι' αυτά τα πάρα πολύ σοβαρά ζητήματα. Από εκεί και πέρα, σε σχέση με τη Λυρική Σκηνή, όντως είμαστε σε ανοιχτή επικοινωνία μαζί τους. Για την ακρίβεια, θα ήθελα να σας ενημερώσω - μάλλον δεν πρόλαβαν οι άνθρωποι να σας το πουν - ότι προχθές μίλησαν με το γραφείο μου και είναι ένα θέμα το οποίο το κοιτάζουμε. Είμαστε σε έναν ανοιχτό διάλογο και νομίζω ότι και οι ίδιοι μπορούν να σας επιβεβαιώσουν ότι δεν έχει υπάρχει άλλη πολιτική ηγεσία στο Υπουργείο Πολιτισμού που να είναι σε επαφή μαζί τους τόσο συχνά και να απαντά τόσο άμεσα στα ζητήματα που θέτουν. Όμως, πρέπει να σας πω κάτι για τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, άρα και αυτή της Λυρικής, γιατί για τις άλλες του Εθνικού Θεάτρου και του Κρατικού Θεάτρου σας απάντησα. Σύμφωνα με μία ισχύουσα νομοθεσία, σύμφωνα με άρθρο του ν.4484/2017, κάθε συλλογική σύμβαση που προβλέπει τη χορήγηση μη μισθολογικών παροχών, όπως εν προκειμένω περιλαμβάνει η Συλλογική Σύμβαση της Λυρικής, θα πρέπει να συνυπογράφεται από τον Υπουργό Οικονομικών. Αυτήν τη στιγμή, λοιπόν, σε αυτήν τη συγκεκριμένη χρονική συγκυρία, με τα συγκεκριμένα δεδομένα και χωρίς να πλήττεται καθόλου οποιοδήποτε εργασιακό δικαίωμα των εργαζομένων σε δημόσιους φορείς εποπτευόμενους από το Υπουργείο Πολιτισμού, εμείς αυτό που λέμε είναι ότι στηρίζουμε την προσπάθεια και είμαστε σε ανοιχτό διάλογο, αλλά πρέπει να λάβουμε υπ' όψιν μας και τις δημοσιονομικές γραμμές που ορίζει το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους. Σε αυτό το πλαίσιο, επίσης, να θυμίσω ότι η στήριξη είναι έμπρακτη. Όταν, για παράδειγμα, το 2016 η Λυρική έπαιρνε 12 εκατομμύρια ευρώ επιχορήγηση και το 2020 πήρε 21 εκατομμύρια ευρώ επιχορήγηση, όταν το Εθνικό Θέατρο και το Κρατικό έπαιρναν 7, περίπου, εκατομμύρια και τώρα παίρνουν πάνω από 9 εκατομμύρια το καθένα, μιλάμε για μία έμπρακτη και ουσιαστική στήριξη, η οποία προφανώς μετακυλίεται και στους εργαζόμενους. Επίσης, γνωρίζουμε και παρακολουθούμε, στο πλαίσιο που ορίζει ο νόμος και επιτρέπουν οι αρμοδιότητές μας, τη συζήτηση που κάνουν οι διοικήσεις των φορέων μας με τους εργαζόμενους. Και για να κλείσω με κάτι σε σχέση με τη ΣΤΑΖΟΕ που αναφέρατε. Προφανώς το γνωρίζω το θέμα, προφανώς είναι ένα πολύ σοβαρό θέμα και χαίρομαι που το θέτετε και εσείς και είναι μία συζήτηση την οποία έχουμε ήδη ξεκινήσει με το Υπουργείο Εργασίας. Γιατί με το Υπουργείο Εργασίας; Ο λόγος που αυτοί οι άνθρωποι, όπως είπατε και εσείς, ασφαλίζονται σε λανθασμένους κωδικούς επαγγελματικούς - να το πω έτσι - , σε μία λάθος ταξινόμηση επαγγελματική είναι γιατί το επάγγελμά τους δεν υπήρχε, δεν αναγνωριζόταν. Επομένως τι πρέπει να κάνουμε; Πρέπει να δημιουργηθούν νέα περιγράμματα εργασίας, με το Υπουργείο Εργασίας και με τους εποπτευόμενους φορείς του Υπουργείου Εργασίας, να αναγνωριστούν αυτά, μια διαδικασία που εμείς έχουμε ήδη αιτηθεί στο Υπουργείο Εργασίας και βρίσκεται σε εξέλιξη, προκειμένου μετά οι άνθρωποι αυτοί να μπορούν να ασφαλίζονται γι' αυτό που στ' αλήθεια κάνουν και όχι για κάτι το οποίο δεν ανταποκρίνεται στο επάγγελμά τους. Επομένως, θέλω να επιβεβαιώσω και τη ΣΤΑΖΟΕ, αλλά και εσάς προσωπικά ότι είναι ένα θέμα στο οποίο όντως έχω δεσμευτεί προσωπικά και το προχωρούμε σε συνεργασία με το Υπουργείο Εργασίας. Ευχαριστώ πολύ.
Μπαίνουμε τώρα σε έναν κύκλο των ερωτήσεων στις οποίες θα απαντήσει ο παρευρισκόμενος Υπουργός Ανάπτυξης κ. Άδωνις Γεωργιάδης. Δεν είναι εδώ ο ερωτών Βουλευτής της πρώτης. Επειδή όμως είναι εδώ ο κ. Βιλιάρδος την κρατώ, δεν τη διαγράφω, με την ελπίδα ότι θα έρθει. Συνεχίζουμε, λοιπόν, με τη συζήτηση της πέμπτης με αριθμό 409/9-2-2021 επίκαιρης ερώτησης πρώτου κύκλου, του Βουλευτού Επικρατείας της Ελληνικής Λύσης κ. Βασιλείου Βιλιάρδου προς τον Υπουργό Ανάπτυξης και Επενδύσεων με θέμα: «Απαξίωση Ιχθυόσκαλας Καβάλας και αλιείας Βορείου Αιγαίου». Κύριε Βιλιάρδο, έχετε τον λόγο για να αναπτύξετε την επίκαιρη ερώτηση.
Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε. Καλημέρα, κύριε Υπουργέ, και ευχαριστώ για την παρουσία σας. Η Ιχθυόσκαλα Καβάλας υπάγεται στον Οργανισμό Κεντρικής Αγοράς Αθηνών ΑΕ, στον ΟΚΑΑ, που με τη σειρά του υπάγεται στο υπερταμείο των ξένων. Διαχειρίζεται την Κεντρική Λαχαναγορά Αθηνών και Πατρών, καθώς επίσης και έντεκα κατά τόπους ιχθυόσκαλες. Η Ιχθυόσκαλα Καβάλας, μαζί με αυτήν της Αλεξανδρούπολης αποτελούν τις μοναδικές στο βόρειο Αιγαίο. Απασχολεί διακόσια πενήντα έως τριακόσια άτομα, τριάντα καΐκια και θεωρείται ένας από τους βασικούς οικονομικούς πυλώνες της περιοχής. Σύμφωνα με εμπόρους της ιχθυόσκαλας έχει γίνει από την Κτηνιατρική Υπηρεσία έλεγχος που έχει εντοπίσει προβλήματα, αν και δεν υπάρχει κάτι γραπτό. Βέβαια τα τελευταία χρόνια έχουν διενεργηθεί κάποιες εργασίες αναβάθμισης με ΕΣΠΑ, αλλά δεν έχουν παραδοθεί επίσημα, έτσι ώστε να κλείσει ο φάκελος και να μπορούν να διεκδικηθούν νέα από τα ΕΣΠΑ για περαιτέρω έργα. Παράλληλα, ο ΟΚΑΑ έκλεισε το συσκευαστήριο της ιχθυόσκαλας με αποτέλεσμα το πάγωμα των εξαγωγών μέσα στην κρίση, οπότε χάθηκαν πάρα πολλά έσοδα και συνάλλαγμα που έχει τόσο πολύ ανάγκη η χώρα μας και η περιοχή. Εκτός αυτού, σε συνεργασία με την περιφέρεια μετέφερε το συσκευαστήριο σε μία αποθήκη εκτός της ιχθυόσκαλας, που νοικιάζει ο ΟΚΑΑ σε ιδιώτη. Αυτή η αποθήκη μετατράπηκε σε συσκευαστήριο και παγοποιείο που εξυπηρετεί μεγάλα σούπερ μάρκετ, δημιουργώντας αθέμιτο ανταγωνισμό στην ιχθυόσκαλα που έχει το κατοχυρωμένο δικαίωμά του συσκευαστηρίου - παγοποιείου. Το μεγαλύτερο πρόβλημα, όμως, που αντιμετωπίζει η ιχθυόσκαλα είναι το ανταποδοτικό τέλος του 2% επί του τιμολογίου σύμφωνα με την κοινή υπουργική απόφαση 158825 και την απόφαση του ΟΚΑΑ. Για όλα αυτά που λέω θα καταθέσω στα Πρακτικά αργότερα τα σχετικά έγγραφα για να είμαστε εντελώς τεκμηριωμένοι. Όταν γίνονται πολλαπλές συναλλαγές μεταξύ των χονδρεμπόρων για τη μεταβίβαση των ψαριών από τον έναν στον άλλον, το 2% χρεώνεται ξανά και ξανά, ενώ ο νόμος γράφει μια μόνο φορά. Λογικά, λοιπόν, οι έμποροι απαιτούν να πληρώνεται το 2% μόνο την πρώτη φορά που εισέρχεται ένα κιβώτιο στην ιχθυόσκαλα, όχι κάθε φορά που αλλάζει χέρι είτε στην ίδια την ιχθυόσκαλα Καβάλας είτε σε κάποια άλλη. Άλλωστε, για τα ψάρια τρίτων χωρών πληρώνεται ένα ποσοστό λίγο μεγαλύτερο από το 2%, αλλά για μια μόνο φορά, με βάση τον Αλιευτικό Κώδικα. Τέλος, υπάρχει φόβος πως η υποβάθμιση της ιχθυόσκαλας έχει στόχο το ξεπούλημά της από τον ΟΚΑΑ και τη μετατροπή της σε πολυαγορά ή κάτι άλλο, όπως της Αλεξανδρούπολης, που έγινε πάρκινγκ. Επιπλέον, δεν υπάρχει κτηνίατρος σε σταθερή βάση. Οι ερωτήσεις μας είναι οι εξής: Πρώτον, τι σκοπεύετε να κάνετε για την αναβάθμιση των εγκαταστάσεων της ιχθυόσκαλας Καβάλας τόσο όσον αφορά τους υπάρχοντες χώρους όσο και τη λειτουργία του συσκευαστηρίου - παγοποιείου στους χώρους της, έτσι ώστε να συνεχιστεί η απρόσκοπτη λειτουργία της και οι εξαγωγές; Δεύτερον, τι σκοπεύετε να κάνετε για την εξίσωση του τέλους 2% με τις επιβαρύνσεις σε εισαγωγές τρίτων χωρών; Να μη χρεώνεται, δηλαδή, ξανά και ξανά. Ευχαριστώ πολύ.
Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε συνάδελφε, θα είμαι σχετικά σύντομος, υπό την έννοια ότι η ιχθυόσκαλα Καβάλας, όπως και γενικώς οι ιχθυόσκαλες δεν ανήκουν στο Υπουργείο Ανάπτυξης, για να μπορούμε εμείς να παρέμβουμε. Σίγουρα, επίσης, γνωρίζετε από τον νόμο της κυβερνήσεως ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ για τη δημιουργία του υπερταμείου, ότι ο ΟΚΑΑ και κατά συνέπεια, όλες οι ιχθυόσκαλες έχουν περάσει στην ιδιοκτησία του υπερταμείου. Το υπερταμείο, λοιπόν, έχει την ευθύνη για την ανάπτυξή τους, για την καλυτέρευσή τους, για τη μεγαλύτερη απόδοσή τους. Το μόνο το οποίο έχει το Υπουργείο Ανάπτυξης είναι μια, ας το πούμε, υψηλή εποπτεία, να παρακολουθεί τα αποτελέσματα και κυρίως, να μην είναι ζημιογόνα για το ελληνικό δημόσιο. Κατά συνέπεια, οφείλω να σας πω ότι η δυνατόν παρέμβαση του Υπουργού Αναπτύξεως από τη δημιουργία του υπερταμείου και μετά στις ιχθυόσκαλες είναι περίπου μηδέν. Ως προς την ουσία των ερωτημάτων σας, να πω μόνο δύο λόγια. Πρώτον, σύμφωνα με τον νέο χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό του λιμένος Καβάλας, έχει αποφασιστεί η άμεση μεταφορά της ιχθυόσκαλας Καβάλας από το σημείο στο οποίο τώρα βρίσκεται, πράγμα το οποίο σημαίνει ότι μεγάλες επενδύσεις εν όψει της μεταφοράς δεν μπορούν να γίνουν. Το 2018 ολοκληρώθηκε το πρόγραμμα της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, ύψους 2,2 εκατομμυρίων ευρώ, που αφορούσε στην αναβάθμιση των εγκαταστάσεων για την κατασκευή των δύο νέων παγοποιείων, που αναφέρατε και εσείς προηγουμένως. Σύμφωνα με την υπηρεσία, δεν εξυπηρετούν μόνο τα σούπερ μάρκετς της περιοχής που αναφέρατε, αλλά εξυπηρετούν και την ιχθυόσκαλα κανονικά και τους τοπικούς αλιείς. Όσον αφορά δεν στο τέλος του 2%, αυτό δεν βαρύνει μόνο τα εγχώρια αλιεύματα, όπως γράφετε στην ερώτησή σας, αλλά επιβαρύνει και τα εισαγόμενα αλιεύματα. Άρα, δεν τίθεται ζήτημα διαφορετικής μεταχείρισης. Κατά συνέπεια, δεν φαίνεται από την Υπηρεσία της Γενικής Γραμματείας Καταναλωτή να υπάρχει ζήτημα διακριτικής μεταχείρισης εγχωρίων και εισαγομένων. Εάν έχετε κάποιο περαιτέρω στοιχείο επ' αυτού, πολύ ευχαρίστως να μου το καταθέσετε και να το εξετάσουμε.
Κύριε Βιλιάρδο, έχετε τον λόγο.
Κύριε Υπουργέ, ήταν ενδιαφέρον αυτό που είπατε για το υπερταμείο. Προφανώς, εμείς εδώ, στη Βουλή, δεν μπορούμε να κάνουμε κάποια ερώτηση στο υπερταμείο ή μπορούμε; Θα μου απαντήσετε μετά, βέβαια. Όσον αφορά στο 2%, αυτό που είπατε ισχύει τόσο για τα εισαγόμενα όσο και για τα εγχώρια. Το πρόβλημα, όμως, στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ότι τα εγχώρια επιβαρύνονται συνεχώς με το 2%, δηλαδή, αν τα πουλάει ο ένας τον άλλον, επιβαρύνεται με 2%, ο επόμενος που τα πουλάει, ας πούμε, στην ιχθυόσκαλα Αθηνών, επίσης με 2%, ενώ για τα εισαγόμενα επιβαρύνεται μόνο μια φορά. Αυτό είναι το πρόβλημα της περιοχής και αυτό θα θέλαμε να δούμε πώς μπορεί να λυθεί, κάτι που προφανώς εξαρτάται από εσάς. Δεν ήξερα κάποιο άλλο Υπουργείο, άρα απευθύνθηκα σε εσάς. Σας παρακαλώ, πάντως, να δείτε αυτό το 2%, γιατί επιβάλλεται ξανά και ξανά και επιβαρύνει όλους τους εμπόρους της ιχθυόσκαλας. Το δεύτερο κομμάτι της ερώτησης είναι ότι η αλιευτική δραστηριότητα είναι παραδοσιακά σημαντική για την Ελλάδα για εθνικούς και για οικονομικούς λόγους. Εν τούτοις, τα τελευταία χρόνια έχει μειωθεί αρκετά. Ειδικότερα, το 2016, η παραγωγή του κλάδου ανερχόταν σε επτακόσιους ογδόντα έναν χιλιάδες τόνους αλιευμάτων μαζί με τις υδατοκαλλιέργειες, καταλαμβάνοντας μια πολύ σημαντική θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, γι' αυτό μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα. Αποτελεί δε έναν βασικό τομέα απασχόλησης, ειδικά της νησιωτικής οικονομίας. Η αλιεία απειλείται από τα αλιευτικά της Τουρκίας που δεν υπόκεινται σε κοινοτικούς περιορισμούς, σύμφωνα με την κοινή πολιτική αλιείας όσον αφορά, για παράδειγμα, το μέγεθος των δεικτών, τις ποσοστώσεις, την προστασία περιβάλλοντος κ.λπ.. Παράλληλα, η Τουρκία μπορεί να εξάγει στην Ευρωπαϊκή Ένωση αδασμολόγητα μέσω της Ελλάδας, εν προκειμένω και του Τελωνείου των Κήπων. Πλέον, εμφανιζόμαστε ως η δεύτερη μεγαλύτερη αγορά της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με τις εισαγωγές μας από την Τουρκία να έχουν αυξηθεί στα εξήντα επτά εκατομμύρια εκατό χιλιάδες το 2019 από τριάντα δύο εκατομμύρια εκατό χιλιάδες το 2017. Έτσι, τα ελληνοποιημένα ή μη ψάρια της Τουρκίας κατευθύνονται μέσω της χώρας μας στις αγορές της Ιταλίας, της Ισπανίας και της Γαλλίας. Συνολικά, οι εξαγωγές ψαριών της Τουρκίας έχουν υπερβεί το ένα δισεκατομμύριο, εκ του οποίου το 60% πάει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Σημαντική είναι, επίσης, η πτώση του ιστορικά πολύ σημαντικού κλάδου μας, της υδατοκαλλιέργειας, όπου μας έχει ξεπεράσει πια η Τουρκία, αφού παράγουμε πλέον εκατόν δεκαοχτώ χιλιάδες τόνους από εκατόν τριάντα επτά χιλιάδες το 2010, όταν η Τουρκία σήμερα παράγει εκατόν πενήντα τέσσερις χιλιάδες έναντι μόλις εξήντα οκτώ χιλιάδες που παρήγαγε το 2010. Να σημειώσουμε εδώ πως σε πρόσφατη ερώτηση του Ευρωβουλευτή μας για το θέμα των εξαγωγών η Ευρωπαϊκή Ένωση επιβεβαίωσε το δικαίωμά μας να ελέγχουμε την προέλευση των εισαγόμενων ψαριών, έτσι ώστε να μην εμφανίζονται ως ελληνικά. Επίσης, να σημειώσουμε πως τα τελευταία χρόνια στόλος τουρκικών αλιευτικών ψαρεύει στο Αιγαίο, φτάνοντας έως και τα έξι μίλια, για παράδειγμα, από τη Σαμοθράκη πουλώντας τα δικά μας ψάρια σε εμάς, επειδή δεν έχουμε καθορίσει αλιευτικές ζώνες. Κάποτε πρέπει να το κάνουμε αυτό. Τέλος, εκτός από τον αθέμιτο ανταγωνισμό, που είναι ιδιαίτερα αισθητός στην Αλεξανδρούπολη, της οποίας η ιχθυόσκαλα έχει πια μαραζώσει, υπάρχει θέμα εθνικής ασφάλειας, μεταξύ άλλων, επειδή δεν γνωρίζουμε τι μεταφέρουν αυτά τα αλιευτικά. Οι ερωτήσεις μας εδώ είναι οι εξής: Πρώτον, προτίθεστε ως Κυβέρνηση να ελέγξετε την προέλευση και την ποιότητα των εισαγόμενων ψαριών; Πώς θα εξασφαλίσετε αποτελεσματικό κτηνιατρικό έλεγχο, που δεν υπάρχει πουθενά; Και δεύτερον, πώς σκοπεύετε να υπερασπιστείτε την αλιευτική δραστηριότητα στο Αιγαίο σε σχέση με την επιδρομή των τουρκικών και άλλων αλιευτικών; Αν δεν είναι δικό σας θέμα αυτό, θα μου το πείτε απλά. Ευχαριστώ.
Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο.
Ασφαλώς, κύριε συνάδελφε, μπορείτε να κάνετε ερωτήσεις για το υπερταμείο, αλλά στο εποπτεύον Υπουργείο, δηλαδή το Υπουργείο Οικονομικών, καθώς δεν είναι το Υπουργείο Ανάπτυξης το εποπτεύον Υπουργείο του υπερταμείου. Τώρα όσον αφορά το 2% επαναλαμβάνω ότι σύμφωνα με τις υπηρεσίες μας ισχύει με τον ίδιο τρόπο είτε για τα εγχώρια είτε για τα εισαγόμενα. Η επαναπληρωμή γίνεται και στα εισαγόμενα, εάν περνάνε και αλλάζουν χέρια. Δεν υπάρχει διάταξη που εξαιρεί τα εισαγόμενα. Ό,τι αλλάζει χέρια ξαναπληρώνει. Δεν ελέγχεται αν είναι εισαγόμενο ή εγχώριο. Ελέγχεται μόνο η πράξη. Είναι σαν τον ΦΠΑ. Είναι φορολογικό θέμα στην πραγματικότητα. Μπαίνει τέλος υπέρ των ιχθυοσκαλών. Αν όμως οι υπηρεσίες έχουν λάθος, σας διαβεβαιώ ότι θα το ξανακοιτάξω. Όσον αφορά τα υπόλοιπα ζητήματα της αλιευτικής πολιτικής που θέσατε, τα οποία είναι όλα καίρια ερωτήματα και δεν υπεκφεύγω, είναι σημαντικά ερωτήματα, δεν έχω απολύτως καμμία αρμοδιότητα. Η αλιευτική πολιτική ανήκει στο Υπουργείο Αγροτικής Αναπτύξεως, είναι αρμοδιότητα άλλου Υπουργού. Εγώ είχα σε προηγούμενη μου θητεία, το 2011-2012, τη σχετική αρμοδιότητα, αλλά σήμερα δεν την έχω. Καλό θα ήταν να κάνετε την ερώτηση, την οποία θεωρώ πολύ ενδιαφέρουσα και σωστή, για την αλιευτική πολιτική στον αρμόδιο Υπουργό. Το μόνο που μπορώ να σας πω εγώ ως Υπουργός Ανάπτυξης είναι ότι η μεγάλη επένδυση και η εξαγορά των ιχθυοτροφείων, που είχαν βρεθεί σε πάρα πολύ μεγάλο πρόβλημα κατά την προηγούμενη περίοδο και είχαν περίπου πτωχεύσει, προχώρησε κανονικά από ξένο fund. Ήταν μεγάλη εξυγίανση για τον χώρο και προχωρούν σε πολύ μεγάλες επενδύσεις. Πιστεύω ότι πολύ γρήγορα αυτή η αγορά θα είναι πολύ δυναμική ξανά στην Ελλάδα.
Επιστρέφουμε στην πρώτη με αριθμό 411/9-2-2021 επίκαιρη ερώτηση πρώτου κύκλου του Βουλευτή Α΄ Ανατολικής Αττικής της Νέας Δημοκρατίας κ. Βασιλείου Οικονόμου προς τον Υπουργό Ανάπτυξης και Επενδύσεων, με θέμα: «Μέτρα ενίσχυσης του κλάδου εστίασης λόγω της πανδημίας και των απαγορευτικών μέτρων». Κύριε Οικονόμου, έχετε τον λόγο για να αναπτύξετε την επίκαιρη ερώτηση. Κύριε Οικονόμου, έχετε τον λόγο.
Κύριε Πρόεδρε, είναι η πρώτη επίκαιρη ερώτηση που καταθέτω ως συμπολιτευόμενος Βουλευτής. Δεν το συνηθίζω, γιατί νομίζω ότι συνήθως εδώ γίνεται η κριτική. Μπορεί, όμως, και ο συμπολιτευόμενος Βουλευτής να βοηθήσει το κυβερνητικό έργο, εστιάζοντας στα μεγάλα προβλήματα και νομίζω ότι τα ζητήματα που έχουν ανακύψει στον χώρο της εστίασης είναι ένα πολύ μεγάλο πρόβλημα. Ένας δεύτερος λόγος είναι ότι πιστεύω ότι ο κ. Γεωργιάδης, ο Υπουργός Ανάπτυξης, είναι ένα πρόσωπο το οποίο αφουγκράζεται και μπορεί να δώσει λύσεις σε αυτά τα μεγάλα ζητήματα. Και αν μου επιτρέπετε, κύριε Υπουργέ, χωρίς καμμία δόση φιλοφρόνησης, επειδή είμαι πολλά χρόνια σε αυτή την Αίθουσα και έχουν περάσει πολλοί από μπροστά μου ως Υπουργοί, μπορώ να κρίνω. Είστε ένας από τους καλύτερους Υπουργούς Ανάπτυξης και είναι τυχερή η Κυβέρνηση και ο Πρωθυπουργός που σας έχουν σ' αυτήν την καρέκλα. Άρα, λοιπόν, για εμένα είναι μια μεγάλη ευκαιρία να δοθούν κάποιες προοπτικές και δυνατότητες, για να βοηθηθούν οι άνθρωποι της εστίασης. Και όταν λέω εστίαση, είναι τα εστιατόρια, τα καφέ - μπαρ, τα κέντρα διασκέδασης, αλλά ο κλάδος ιδιοκτητών κτημάτων και αιθουσών δεξιώσεων, που στην ανατολική Αττική έχουμε πάρα πολλές τέτοιες επιχειρήσεις, ωραιότατες επιχειρήσεις με πολλά εκατομμύρια επενδυμένα. Θα έλεγα, λοιπόν, ότι δοκιμάζονται σφόδρα και αυτοί απ' αυτήν την περιοριστική πολιτική που έχουμε ακολουθήσει λόγω της πανδημίας, αναγκαία μεν για τους λόγους δημόσιας υγείας, αλλά καταλαβαίνετε ότι μιλάμε για χιλιάδες επιχειρήσεις. Όπως με ενημέρωσαν οι αρμόδιοι εκπρόσωποι από τη ΓΣΕΒΕΕ, είναι είκοσι τρεις χιλιάδες επιχειρήσεις μόνο στην Περιφέρεια Αττικής. Μιλάμε, λοιπόν, για πάρα πολύ κόσμο, πολλές επιχειρήσεις, χιλιάδες εργαζόμενους, για ένα μεγάλο κύκλο εργαζομένων και συναφών επαγγελμάτων που είναι γύρω από την εστίαση και πρέπει πραγματικά με αφορμή αυτήν την ερώτηση και τη δικιά σας παρουσία σήμερα στη Βουλή να στείλουμε ένα μήνυμα ελπίδας σε αυτούς τους ανθρώπους. Ευχαριστώ.
Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε. Κατ' αρχάς, κύριε συνάδελφε, σας ευχαριστώ πάρα πολύ για τα καλά σας λόγια. Εκλαμβάνω την αναφορά σας σαν μια ενθάρρυνση για να συνεχίσουμε τη σκληρή δουλειά στην Κυβέρνηση - όχι μόνο εγώ, όλη η Κυβέρνηση - υπό εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες. Θα ήθελα να είμαι μαζί σας πολύ ειλικρινής και να σας κάνω μια - ας μου επιτραπεί ο όρος - de profundis εξομολόγηση. Κανένας μας δεν ονειρευόταν τη θητεία του υπ' αυτές τις συνθήκες. Εγώ ποτέ δεν φανταζόμουν ότι ως Υπουργός Ανάπτυξης θα έπρεπε να ασχολούμαι με το πώς θα κλείνουν επιχειρήσεις και πώς να ελέγχω να μπαίνουν λιγότεροι πελάτες σε μία επιχείρηση. Πάντα στο μυαλό μου είχα ότι θα ήθελα να ανοίγω επιχειρήσεις και να ενθαρρύνω περισσότερους πελάτες να μπαίνουν σε μια επιχείρηση. Υπ' αυτήν την έννοια, λοιπόν, αντιλαμβάνομαι πλήρως τη δεινή θέση που έχουν βρεθεί οι επαγγελματίες του κλάδου της εστιάσεως. Εκ μέρους της Κυβερνήσεως, τους ζητώ συγγνώμη, γιατί είναι κλειστοί για τόσους μήνες, αλλά αντιλαμβάνομαι ότι σίγουρα και εκείνοι καταλαβαίνουν ότι αυτή δεν είναι μια απόφαση που ελήφθη ελαφρά τη καρδία, επειδή θέλαμε να κλείσουμε τις επιχειρήσεις τους, αλλά γιατί επικράτησε - και σωστά πιστεύω - στην Κυβέρνηση και στην ελληνική κοινωνία το κριτήριο της υπερασπίσεως και της προασπίσεως της δημόσιας υγείας. Επιλέξαμε να χαθούν χρήματα για να σωθούν ζωές και αυτό ασφαλώς δημιουργεί προβλήματα. Θα μου επιτρέψετε να συμβουλευτώ λίγο τις σημειώσεις μου από το κινητό μου για τα νούμερα, γιατί δεν θέλω να κάνω λάθος για το τι έχει γίνει όλο αυτό διάστημα από την Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη. Πάμε, λοιπόν, στα νούμερα. Το 2019 το σύνολο του τζίρου στον κλάδο της εστίασης, σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Οικονομικών, ήταν 6,4 δισεκατομμύρια. Το 2020 λόγω των κλειστών καταστημάτων, κύριε Πρόεδρε, ο πραγματικός τζίρος έφτασε στα 4,2 δισεκατομμύρια. Η Κυβέρνηση, όμως, με μια σειρά μέτρων, που θα εξειδικεύσω στη συνέχεια, έχει ενισχύσει τον κλάδο αυτόν από τον κρατικό προϋπολογισμό και από ευρωπαϊκούς πόρους κατά ένα 1,93 δισεκατομμύριο. Έτσι, λοιπόν, τα 4,6 δισεκατομμύρια του 2020 τελικώς έκλεισαν σε 6,13 δισεκατομμύρια το 2020. Η απώλεια αυτών των περίπου 300 εκατομμυρίων ευρώ σε τζίρο στο σύνολο του κλάδου είναι ασφαλώς σημαντική, αλλά από την άλλη είναι απολύτως προφανές ότι η Κυβέρνηση έκανε πάρα πολλά, όσα περισσότερα μπορούσαμε, για να ενισχύσουμε τον κλάδο αυτόν ο οποίος είναι σε τόσο μεγάλη κρίση. [[Στο σημείο αυτό κτυπάει το κουδούνι λήξεως του χρόνου ομιλίας του κυρίου Υπουργού]] Έρχομαι να πω λίγο τα μέτρα, αν μου επιτρέπετε, κύριε Πρόεδρε, για ένα λεπτό ακόμα. Οι επιχειρήσεις στην εστίαση με προσωπικό από ένα έως πέντε άτομα, έχουν λάβει από την Επιστρεπτέα 5 περίπου 2.000 ευρώ, το κατώτατο όριο. Δεν πληρώνουν ενοίκιο Ιανουάριο, Φεβρουάριο, τώρα και Μάρτιο. Δεν πληρώνουν μισθούς και ασφαλιστικές εισφορές για τους εργαζομένους που έχουν τεθεί σε αναστολή. Έχουν αναστολή πληρωμής των δόσεων ρυθμισμένων φορολογικών και ασφαλιστικών οφειλών και η αποπληρωμή τους έχει πάει στο μέλλον. Οι επιχειρήσεις με ενήμερες οφειλές στις 30 Σεπτεμβρίου του 2020 μπορούν να ενταχθούν σε πρόγραμμα αναστολής καταβολής δόσεων κεφαλαίου και των φοροληπτικών δόσεων επιχειρηματικών δανείων. Τώρα θα πληρώσουμε και τους τόκους των ενήμερων επιχειρηματικών δανείων. Έχουμε πάει σε μείωση του ΦΠΑ στο 13%. Αρχικά το είχαμε πάει μέχρι τον Απρίλιο, τώρα θα πάει μέχρι το Σεπτέμβριο του 2021. Έχουν απαλλαγή από δημοτικά τέλη για τους μήνες του lockdown και δωρεάν παραχώρηση κοινοχρήστου χώρου για την ανάπτυξη επιπλέον τραπεζοκαθισμάτων και μείωση 50% του τέλους που αναλογεί στους μήνες που η επιχείρηση ήταν σε λειτουργία. Επίσης, με ένα πρόγραμμα ΕΣΠΑ επιχορηγείτο, ως γνωστόν, η προμήθεια ενός θερμαντικού σώματος ανά δέκα τετραγωνικά νόμιμα αδειοδοτημένου εξωτερικού χώρου και μέχρι τα 100 ευρώ για κάθε θερμαντικό σώμα. Αυτό ισχύει αναδρομικά από την 1η Φεβρουαρίου του 2020. Ως προς τις επιχειρήσεις άνω των πέντε ατόμων, από την Επιστρεπτέα 5 έλαβε η κάθε επιχείρηση το λιγότερο 4.000 ευρώ. Δεν πληρώνουν ενοίκιο, ασφαλιστικές εισφορές κ.λπ.. Να μην τα επαναλαμβάνω, γιατί αυτά ισχύουν για όλους ακριβώς τα ίδια, όπως τα ανέφερα και για τις άλλες επιχειρήσεις. Σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομικών, το κάθε κατάστημα εστίασης κατά μέσο όρο, μόνο από την Επιστρεπτέα 5, πήρε 4.592 ευρώ. Υπενθυμίζω ότι το μισό είναι μη επιστρεπτέο, δηλαδή το μισό είναι χάρισμα. Κάνουμε την αίτηση επιδότησης για να πληρωθούν οι υποχρεώσεις. Δεν είναι με την έννοια του δώρου, για να μην παρεξηγηθώ. Επίσης, ένα κατάστημα παροχής ποτών έλαβε κατά μέσο όρο 3.139 ευρώ. Συνολικά, είκοσι μία χιλιάδες ογδόντα επτά επιχειρήσεις κρίθηκαν επιλέξιμες για αυτό το πρόγραμμα.
Κύριε Υπουργέ, αυτά τα έχετε πει, έχουν γραφεί. Μη χάνουμε τον χρόνο τώρα, επαναλαμβάνοντας πράγματα που τα ξέρουμε.
Κλείνω, κύριε Πρόεδρε. Στη δευτερολογία μου θα εξηγήσω και τα επιπλέον μέτρα τα οποία σχεδιάζει η Κυβέρνηση. Το μήνυμα είναι ότι έχουν δίκιο οι άνθρωποι. Περνάνε δύσκολα, αλλά είμαστε όλοι την ημέρα πάνω στα προβλήματα, για να βρούμε όσο το δυνατόν τις καλύτερες λύσεις. Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε, και συγγνώμη για την καθυστέρηση.
Εντάξει, κύριε Υπουργέ. Είναι το θέμα τέτοιο, που δικαιολογείται η καθυστέρηση. Κύριε Οικονόμου, έχετε τον λόγο.
Πραγματικά, το θέμα είναι τέτοιο, που δίνει το δικαίωμα να ξεφύγουμε λίγο από τον χρόνο, γιατί ενδιαφέρει πολύ κόσμο. Κύριε Υπουργέ, έχουν γίνει πολλά πράγματα. Συμφωνώ και εγώ και νομίζω ότι δικαιώνονται και πολλές απόψεις που λένε «ευτυχώς που ήσασταν εσείς σε αυτή τη θέση και ο Μητσοτάκης στην πρωθυπουργία της χώρας». Καταλαβαίνετε ότι οι χιλιάδες επαγγελματίες βρίσκονται μπροστά σε δύσκολες καταστάσεις. Έγινε μια συζήτηση τον προηγούμενο καιρό, διότι υπάρχει πράγματι το πρόγραμμα ΕΣΠΑ για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, όπου εκεί ανήκουν κατά βάση αυτές οι επιχειρήσεις εστίασης, αλλά όπως λένε οι εκπρόσωποι και ο Σύλλογος των Εστιατόρων και Συναφών Επαγγελμάτων Ανατολικής Αττικής, όπως και η ΓΣΕΒΕΕ, που είναι το αρμόδιο όργανο που τους εκπροσωπεί, μικρό ποσοστό αυτών των επιχειρήσεων θα λάβουν απ' αυτό το πρόγραμμα. Πώς θα το βλέπατε εσείς, να γίνει ένα πρόγραμμα ΕΣΠΑ ειδικά γι' αυτές τις επιχειρήσεις; Δεν ξέρω ποιο Υπουργείο είχε βγάλει το πρόγραμμα για τις θερμάστρες. Νομίζω όμως ότι αυτό δεν «περπάτησε» πάρα πολύ. Δεν έχουν δείξει μεγάλο ενδιαφέρον. Μήπως αυτά τα χρήματα να ενταχθούν σε ένα καθαρό πρόγραμμα, το οποίο θα το δημιουργήσετε εσείς, μαζί με την περιφέρεια - δεν ξέρω, εσείς έχετε καλύτερη εικόνα, εγώ κάνω προτάσεις - για να μπορέσουν να το αξιοποιήσουν ειδικά αυτές οι χιλιάδες επιχειρήσεις; Αυτοί εκτιμούν ότι από τις είκοσι τρεις χιλιάδες επιχειρήσεις εστίασης της Αττικής γύρω στις δύο, τρεις χιλιάδες θα λάβουν από το ΕΣΠΑ την επιδότηση. Άρα, εκεί υπάρχει ένα κενό. Πραγματικά, υπάρχουν οι επιστρεπτέες, όπως τα είπατε. Πραγματικά, υπάρχει μια σειρά μέτρων στήριξης, όπως το ενοίκιο κ.λπ.. Από τις επιστρεπτέες κάποιοι παίρνουν πάρα πολλά και κάποιοι δεν παίρνουν καθόλου. Μήπως πρέπει να μπει ένα όριο; Αυτές είναι κάποιες προτάσεις που κάνουν και οι συλλογικοί τους φορείς. Και να δούμε, αν βάλετε στο σκεπτικό σας και το θέμα των ιδιοκτητών των αιθουσών, των κτημάτων όπως τα λέμε, τα οποία πραγματικά βρίσκονται κι αυτά σε δυσχερή θέση. Εγώ νομίζω ότι αξίζει τον κόπο να υποστηρίξουμε την εστίαση. Είναι ωραίες επιχειρήσεις, είναι μικρομεσαίες, ταιριάζουν στον Έλληνα, ταιριάζουν στην ανατολική Αττική, όπου οι ταβέρνες, τα εστιατόρια και τα κτήματα είναι από τις βασικές οικονομικές δραστηριότητες που έχουμε. Δεν βοηθάνε να διατηρήσουμε τη σιλουέτα μας, αλλά βοηθούν στο να είμαστε κοντά ο ένας με τον άλλο και να έχουμε την επισκεψιμότητα στην περιοχή μας από την Αθήνα, από το κέντρο, απ' όπου έρχονται χιλιάδες επισκέπτες γι' αυτόν τον λόγο στις ωραίες μας περιοχές. Άρα, λοιπόν, πρέπει να τους στηρίξουμε, να τους βοηθήσουμε να μείνουν ανοιχτοί. Ελπίζω να μην έχουμε το τρίτο κλίμα, γιατί σας γράφω «εν όψει του τρίτου κύματος». Όμως, και το τρίτο κύμα της πανδημίας να μην έρθει, ήδη η ζημιά έχει γίνει σε σχέση με τον ένα χρόνο που δεινοπαθούν αυτοί οι άνθρωποι. [[Στο σημείο αυτό κτυπάει το κουδούνι λήξεως του χρόνου ομιλίας του κυρίου Βουλευτή]] Ο λόγος είναι δικός σας τώρα. Εγώ έχω μεγάλη ελπίδα και μεγάλη πεποίθηση ότι με δικές σας ενέργειες μπορούμε να ελπίζουμε ότι μπορεί να υπάρξουν λύσεις σοβαρές στα θέματα που έχει η εστίαση.
Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο.
Κύριε συνάδελφε, ως προς το αν θα έρθει το τρίτο κύμα ή όχι, ο κύριος Πρόεδρος ως γιατρός είναι πιο αρμόδιος για να απαντήσει. Δεν το γνωρίζω. Ελπίζω να μην έρθει. Σίγουρα, τα μέτρα της καραντίνας που έχουμε λάβει τα έχουμε λάβει, για να εμποδίσουμε την έλευση ενός τέτοιου τρίτου κύματος, που θα ήταν καταστροφικό, κυρίως για απώλεια ανθρώπινων ζωών. Πιστεύω, όμως, όπως δείχνουν τα στοιχεία μέχρι σήμερα, ότι η κατάσταση παραμένει υπό έλεγχο. Με ανησυχία το παρακολουθούμε, με δυσκολίες, αλλά υπό έλεγχο. Πάω στα οικονομικά, που είναι περισσότερο της δικής μου αρμοδιότητας. Όσον αφορά την επιστρεπτέα προκαταβολή, να ξεκαθαρίσω ότι εκεί δεν μπαίνει ανθρώπινο χέρι. Δεν αποφασίζει ούτε ο Υπουργός Σταϊκούρας ούτε ο Υπουργός Γεωργιάδης αν θα πάρει ο άλφα ή ο βήτα αυτά τα χρήματα. Έχουμε βάλει κάποια κριτήρια, τα οποία είναι αντικειμενικά. Είναι η μείωση του τζίρου, είναι ο αριθμός των εργαζομένων. Όταν μπαίνουν τα κριτήρια από τον λογιστή μέσα στην πλατφόρμα, αυτομάτως ο αλγόριθμος που έχει φτιαχτεί από κάτω μοιράζει τα χρήματα. Υπήρξαν σοβαρά παράπονα από τις επιχειρήσεις εστιάσεως ότι από την Επιστρεπτέα Προκαταβολή 5 πήραν λιγότερα χρήματα απ' όσο υπολόγιζαν. Εμείς δράσαμε για να απαντήσουμε σ' αυτή τους την κριτική, που εγώ τη δέχομαι, γιατί αν κάποιος διαμαρτύρεται, δεν διαμαρτύρεται χωρίς λόγο. Κάποιον λόγο έχει που διαμαρτύρεται. Την Επιστρεπτέα Προκαταβολή 6 για πρώτη φορά την κάναμε σε μηνιαία βάση και όχι σε διμηνιαία βάση. Για ποιον λόγο; Για να βάλουμε τον τζίρο του Ιανουαρίου του 2020 με τον τζίρο του Ιανουαρίου του 2021. Εκτιμούμε ότι βάσει αυτής της κίνησης τα καταστήματα που ήταν διαρκώς κλειστά, όπως η εστίαση, θα έχουν πλεονέκτημα ως προς την απορρόφηση χρημάτων σε σχέση με επιχειρήσεις που εν μέρει άνοιξαν όπως, παραδείγματος χάριν, το λιανικό εμπόριο, που τον μισό Ιανουάριο δούλεψε και δούλεψε καλά. Τι εννοώ με αυτό; Ότι εφόσον ένα κατάστημα δούλεψε τον Ιανουάριο καλά, η μείωση του τζίρου του θα είναι μικρή, άρα και τα χρήματα που θα δικαιούται να πάρει από την επιστρεπτέα προκαταβολή θα είναι λιγότερα. Άρα, θα μείνουν περισσότερα χρήματα προς διανομή προς εκείνες τις επιχειρήσεις που είχαν μεγαλύτερη μείωση τζίρου γιατί παρέμειναν πολύ καιρό κλειστές, όπως είναι κατά κύριο λόγο η εστίαση. Εκτιμούμε, λοιπόν, ότι στην επιστρεπτέα προκαταβολή 6 θα υπάρχει σοβαρή και καλύτερη αντιμετώπιση των καταστημάτων εστίασης. Τέλος, όσον αφορά το πρόγραμμα ΕΣΠΑ, θα δούμε πώς θα πάει. Είναι νωρίς να σας πω αν θα απορροφηθεί ή όχι το πρόγραμμα για τις θερμάστρες. Αυτό έχει μπει για να φτιάξει τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν περισσότερο τον εξωτερικό χώρο. Είμαστε ήδη σε επαφή και συνεννόηση με τον κ. Καββαθά - τον κ. Καββαθά τον αναφέρω θεσμικά ως Πρόεδρο της ΓΣΕΒΕΕ και ως εκπρόσωπο της εστίασης - και σχεδιάζουμε ένα πρόγραμμα, καινούργιο ΕΣΠΑ, εστιασμένο μόνο για την εστίαση, έτσι ώστε να μπορέσουμε να τους ενισχύσουμε έτι περαιτέρω εν όψει του ανοίγματος, γιατί πιστεύουμε ότι, καλώς εχόντων των πραγμάτων και όσο προχωρούν οι εμβολιασμοί - δεν μπορώ να πω ημερομηνία - , πλησιάζουμε στο να ανοίξουμε. Κλείνοντας, θέλω να πω κάτι για τις επιχειρήσεις που κάνουν δεξιώσεις, catering, γάμους κ.λπ., που είναι πολλές στην ανατολική Αττική - καλά το είπατε - είναι πολλά και ωραία τα κτήματα. Η προσωπική μου γνώμη - θα διακινδυνεύσω να το πω αυτό - είναι ότι από τις αρχές Μαΐου θα είμαστε σε θέση να τις ανοίξουμε αυτές τις επιχειρήσεις. Αυτό το λέω κυρίως για τον εξής λόγο, κύριε Πρόεδρε. Διότι πρέπει και αυτοί να κάνουν τον προγραμματισμό τους και πρέπει και ο κόσμος που θέλει να προγραμματίσει εκδηλώσεις να σπεύσει από τώρα να κάνει το κλείσιμο των ραντεβού του. Διότι αν το αφήσουν όλοι οι συμπολίτες μας για την τελευταία στιγμή, όταν ανοίξουμε, μετά δεν θα βρίσκει κανένας κενή ημερομηνία, δεδομένου ότι έχουμε μείνει έναν χρόνο χωρίς εκδηλώσεις. Πιστεύω, λοιπόν, ότι με το πρόγραμμα του εμβολιασμού, που προχωράει ταχύτατα, με την εξέλιξη του καιρού προς τον Μάιο και τις προβλέψεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για το πώς θα πάει η πανδημία στη χώρα μας τους επόμενους μήνες, τον Μάιο θα είμαστε σε θέση να ανοίξουμε και αυτές τις επιχειρήσεις. Άρα, να κάνουν και αυτοί τον προγραμματισμό τους. Είμαστε στο τέλος μιας δύσκολης διαδρομής. Ευχαριστώ πολύ.
Εισερχόμαστε τώρα στην τελευταία ερώτηση, που θα απαντήσει ο κ. Γεωργιάδης. Είναι η τρίτη με αριθμό 2967/29-12-2020 ερώτηση του κύκλου των αναφορών - ερωτήσεων του Βουλευτή Ηρακλείου του Κινήματος Αλλαγής κ. Βασίλειου Κεγκέρογλου προς τον Υπουργό Ανάπτυξης και Επενδύσεων, με θέμα: «Αντιφατικές οι κυβερνητικές πρωτοβουλίες για τα Ναυπηγεία Ελευσίνας». Κύριε Κεγκέρογλου, έχετε τον λόγο για να αναπτύξετε την ερώτηση.
Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Υπουργέ, ιδιαίτερα μετά την πανδημία και τη μεγάλη ύφεση που βιώνουμε, η αξιοποίηση όλων των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της χώρας, όπου περιλαμβάνονται και οι αναξιοποίητες πλουτοπαραγωγικές πηγές και υποδομές, είναι επιτακτική προκειμένου να επανεκκινήσουμε την οικονομία και να ωθήσουμε στην ανάπτυξη, στην εργασία και στην κοινωνική συνοχή. Το Κίνημα Αλλαγής, επιδιώκοντας αξιόπιστη και αποτελεσματική αντιπολίτευση, επιμένει στο ζήτημα της βιωσιμότητας των ναυπηγείων, διότι πιστεύουμε ότι με σωστό σχέδιο θα μπορούσαν να είναι μοχλός επανεκκίνησης της οικονομίας. Αυτό, όμως, προϋποθέτει, πρώτον, αναπτυξιακό σχέδιο της ναυπηγικής βιομηχανίας της χώρας μας, δεύτερον εταιρείες και επενδυτές με αξιοπιστία, τρίτον ανθρώπινο δυναμικό και, τέταρτον, πελάτες και αντικείμενο δραστηριότητας. Ξεκινώντας με δεδομένο ότι υπάρχει το αντικείμενο και με τον κατάλληλο σχεδιασμό θα πείσουμε και θα προσελκύσουμε όχι μόνο τους Έλληνες εφοπλιστές, αλλά και άλλους, επικεντρώνομαι στο αναπτυξιακό σχέδιο από την πλευρά της Κυβέρνησης και στο ανθρώπινο δυναμικό. Έχουμε ένα κενό. Δεν έχει κατατεθεί μέχρι τώρα ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για τη ναυπηγική βιομηχανία. Είναι ενδεικτικό - όχι, βέβαια, ανεξήγητο - το ότι ο κύριος Υφυπουργός των Οικονομικών μου απάντησε για τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά - διαφορετικής φύσης, βέβαια, θέμα - και εσείς είστε αρμόδιος για την Ελευσίνα. Θέλουμε το συνολικό σχέδιο. Επιπλέον, πρέπει να δούμε πώς λύνονται προβλήματα που ανακύπτουν σε σχέση με τα ναυπηγεία της Ελευσίνας, ούτως ώστε να διασφαλιστεί και το αντικείμενο και η βιωσιμότητα του Ναυπηγείου, αλλά, βεβαίως, και οι εξακόσιες θέσεις εργασίας και τα δικαιώματα των εργαζομένων, αφού γνωρίζετε πολύ καλά κι εσείς - και έχετε εκφραστεί στο παρελθόν - ότι υπάρχουν δεδουλευμένα που οφείλονται, τα οποία ανέρχονται τώρα περίπου στα 23.000.000, 24.000.000. Kαι τα συνολικά οφειλόμενα από τα ναυπηγεία, ενώ υπολογίζονταν, κύριε Υπουργέ, σε 270.000.000 έως 300.000.000, τώρα φαίνεται, σύμφωνα με δημοσιεύματα, ότι ξεπερνούν τα 400.000.000. Το ερώτημα είναι, λοιπόν, το εξής: Μέχρι το Σεπτέμβρη που υπάρχει το περιθώριο για να κατατεθεί φάκελο στο 106ΒΔ, θα εξαντληθεί όλο αυτό το περιθώριο ή θα μπορούμε να επισπεύσουμε αυτή την διαδικασία - όχι εμείς, ο επενδυτής - λύνοντας, όμως, ζητήματα και ξεκαθαρίζοντας τα πράγματα σε σχέση με την κατάσταση και την ανάγκη να προχωρήσει; Τι ενέργειες έχετε κάνει και τι θα κάνετε για τα συγκεκριμένα θέματα που σας έχουμε θέσει και με τη γραπτή ερώτηση, την οποία έχουμε υποβάλει; Ευχαριστώ.
Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο.
Κατ' αρχάς, κύριε συνάδελφε, σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την ερώτηση. Και εγώ προτιμούσα να τη συζητήσουμε στη Βουλή ως επίκαιρη παρά ως γραπτή, με την έννοια ότι είναι ένα σύνθετο θέμα και θέλω να είμαι προσεκτικός στην απάντησή μου. Θα προσπαθήσω, λοιπόν, να σας εξηγήσω καλόπιστα το τι έχει συμβεί. Το κομμάτι των ναυπηγείων Ελευσίνας είναι ένα από τα θέματα τα οποία έχουν απασχολήσει περισσότερο παντός άλλου το Υπουργείο Ανάπτυξης κατά τη διάρκεια της θητείας μου και έχω ασχοληθεί προσωπικά πάρα πολύ με το να βρω λύση. Θέλω να ξεκαθαρίσω προς όλους ότι είναι ένα πάρα πολύ σύνθετο θέμα. Ξεκινάω με το πρώτο που αναφέρατε. Σύμφωνα με την προσπάθεια εξυγίανσης των ναυπηγείων Ελευσίνας, έγιναν τα εξής: Οι μέτοχοι - και όπως ξέρετε έγινε αυτή η συζήτηση με τους μετόχους - μετέφεραν τα δικαιώματα ψήφου και τις μετοχές τους για ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα προς τις εταιρείες συμφερόντων του κ. Ξενοκώστα, έτσι ώστε να γίνει το «Due Diligence» και να μπορέσει ο αμερικανικός επενδυτικός Οργανισμός DFC να χρηματοδοτήσει το σχέδιο εξυγίανσης. Την έρευνα, το «Due Diligence», την έκανε η εταιρεία «ERNST & YOUNG». Η εταιρεία «ERNST & YOUNG» στις 8 Ιανουαρίου 2021 μας παρέδωσε την απόρρητη έκθεσή της για την πραγματική κατάσταση των ναυπηγείων Ελευσίνος. Δεν θα ήθελα ακόμα να τη δώσω στη δημοσιότητα, καθόσον έχει και κρίσιμα στοιχεία σε σχέση με τα προγράμματα του Πολεμικού Ναυτικού, τα οποία εκτελούνται στο ναυπηγείο αυτό. Μπορώ, όμως, τώρα στη Βουλή θεσμικά να απαντήσω σε εσάς και να επιβεβαιώσω, δυστυχώς, τα δημοσιεύματα στα οποία αναφερθήκατε. Η εικόνα των χρεών των ναυπηγείων Ελευσίνας, δυστυχώς, είναι πολύ χειρότερη από ό,τι στην αρχή είχαμε εκτιμήσει όλοι και συζητάγαμε και εδώ στη Βουλή. Τα συνολικά χρέη προς δημόσιο - ήτοι Πολεμικό Ναυτικό, εφορία, ΕΦΚΑ, εργαζομένους, τράπεζες και λοιπούς πιστωτές - σήμερα που μιλάμε είναι πολύ πάνω από 400 εκατομμύρια. Όπως καταλαβαίνετε - για να συνεννοούμαστε ως προς την πραγματικότητα - από αυτά τα 400 εκατομμύρια πλέον των 200 εκατομμυρίων είναι προς το ελληνικό δημόσιο, δηλαδή προς το Πολεμικό Ναυτικό, τον ΕΦΚΑ και την εφορία. Άρα αυτά δεν μπορούν να διαγραφούν ούτε με δικαστική απόφαση, καθόσον αυτό θα αποτελούσε παράνομη κρατική ενίσχυση, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Αντιλαμβάνεστε ότι και μετά την κατάπτωση στο δικαστήριο, σύμφωνα με το άρθρο 106 βδ΄, το υπολειπόμενο χρέος που θα αναλάβει όποιος επενδυτής για τα ναυπηγεία Ελευσίνας θα είναι πολλών εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ. Φαντάζομαι όλοι καταλαβαίνετε τι θα πει αυτό για τον επενδυτή, ο οποίος θα πρέπει να αναλάβει χρέη τόσων πολλών εκατομμυρίων. [[Στο σημείο αυτό κτυπάει το κουδούνι λήξεως του χρόνου ομιλίας του κυρίου Υπουργού]] Θέλω να ξεκαθαρίσω ότι σε όλες τις προτάσεις και τις συζητήσεις που έχουμε κάνει με τους επενδυτές - και στη δευτερολογία μου θα εξηγήσω πού βρισκόμαστε - , έχουμε θέσει ως πρώτο όρο - αυτός είναι ο μοναδικός απαράβατος όρος για εμάς - την πλήρη πληρωμή των δεδουλευμένων των εργαζομένων. Δεν είναι 23 με 24 εκατομμύρια, κύριε συνάδελφε. Σήμερα είναι πάνω από 34 εκατομμύρια. Άρα, λοιπόν, έχουμε πράγματα που πρέπει να έχετε στο μυαλό σας. Το ένα είναι το μεγάλο χρέος προς το δημόσιο που δεν μπορεί να κουρευτεί και ένα χρέος προς τους εργαζομένους που πρέπει να πληρωθεί. Τα υπόλοιπα θα τα πω στην δευτερολογία.
Τον λόγο έχει ο κ. Κεγκέρογλου.
Τονίζω ξανά την ανάγκη να υπάρξει ένα ευρύτερο σχέδιο για την ανάπτυξη της ναυπηγικής βιομηχανίας, με δεδομένο ότι η Ελλάδα μπορεί να πρωτοπορήσει σε αυτόν τον τομέα. Έχει τις υποδομές και μπορεί να τις αξιοποιήσει. Έρχομαι, όμως, αμέσως στο θέμα που αφορά τα ναυπηγεία Ελευσίνας, που φαίνεται ότι η πραγματική κατάσταση ανατρέπει τα μέχρι τώρα δεδομένα που είχαμε. Τα περίπου 420 εκατομμύρια - για να μιλάμε την ίδια γλώσσα - που είπατε αφορούν κατά 60% οφειλές στο δημόσιο. Αυτό σημαίνει ότι το ελληνικό δημόσιο μπορεί να παίξει ενεργότερο ρόλο στη διαδικασία αυτή, με βάση το γεγονός και μόνο ότι το 60% περίπου των οφειλών είναι δικά του. Γιατί αν δεν υπήρχε αυτό, θα ήταν μια καθαρά επιχειρηματική δραστηριότητα και διαδικασία, στην οποία δεν θα είχαμε λόγο πέρα από την τήρηση των νόμων. Άρα αυτόν τον ενεργότερο ρόλο θέλουμε να δούμε πώς τον αντιλαμβάνεστε στο επόμενο διάστημα, σε συνδυασμό βέβαια με τις προθέσεις - και όχι μόνο - , αλλά και τις αποφάσεις της πλευράς του επενδυτή που πρέπει να ξεκαθαρίσει τη θέση του σε σχέση και με τα νέα δεδομένα, προκειμένου να έχουμε μια αξιοπιστία. Βεβαίως αυτό συνδέεται και με το ανθρώπινο δυναμικό, τους εξακόσιους εργαζόμενους. Εγώ προσθέτω σε αυτά που πρέπει να πληρωθούν - το νούμερο που είπατε είναι πραγματικά μεγάλο - τα 34 εκατομμύρια που είπατε ότι οφείλονται. Είναι πολύ σημαντικό ποσό για τους εξακόσιους εργαζόμενους. Και μέσα από ένα καλό επιχειρηματικό σχέδιο μπορεί να διασφαλιστεί και η εργασία αυτών των ανθρώπων και όχι μόνο αυτών. Στην προοπτική της ανάπτυξης μπορούν να απασχοληθούν και περισσότεροι, κυρίως σε δορυφορικές εταιρείες και στο γενικότερο πλαίσιο ανάπτυξης της επιχειρηματικότητας. Συνδέεται από την πλευρά του επενδυτή και από την πλευρά της Κυβέρνησης η ολοκλήρωση του πλάνου με τη ναυπήγηση φρεγατών, τη μετασκευή και τον εκσυγχρονισμό των ΜΕΚΟ του Πολεμικού Ναυτικού; Θα λήξει με τις δύο τορπιλακάτους η συμμετοχή του προγράμματος του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας ή θα υπάρξει συνέχεια; Δεύτερον, πέρα από αυτό το πλάνο που έχει επενδυτής - εάν σας έχει ενημερώσει και εάν το έχει υποβάλει - , θεωρεί ότι είναι βιώσιμη η επιχείρηση, με βάση την πραγματικότητα που ισχύει στη διεθνή ναυτιλιακή αγορά και στη δυνατότητα που θα έχει η Ελλάδα να προσελκύσει σε αυτόν τον τομέα επενδύσεις; Επενδύσεις με τη συμβολή, όμως, και του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, αλλά και όλης της Κυβέρνησης, ούτως ώστε να πειστούν και οι Έλληνες εφοπλιστές, αφού δοκιμάσουν την ποιότητα, ότι μπορούν να κάνουν αξιόπιστα και με βιώσιμο τρόπο τη ναυπηγική δουλειά στα ελληνικά ναυπηγεία. Είναι ένα σύνθετο πράγματι θέμα, αλλά αν δεν πάμε βήμα - βήμα, δεν θα λυθεί. Σε αυτήν τη φάση, λοιπόν, πιστεύω ότι χωρίς να εμπλακείτε στις διαμάχες που βλέπω ότι υπάρχουν στα δημοσιεύματα - δεν ξέρω στην πραγματικότητα - ανάμεσα σε παλιούς και νέους ιδιοκτήτες - εμάς μας ενδιαφέρει ο νέος ιδιοκτήτης της πλειοψηφίας του πακέτου, ο επιχειρηματίας που θέλει να επενδύσει - , ποιες είναι οι διαβεβαιώσεις που σας δίνει σε σχέση με όλα αυτά τα θέματα μέχρι στιγμής; Υπάρχει κάποια συζήτηση μαζί του, για να καταθέσει τον φάκελο όσο το δυνατό συντομότερα, με βάση τα νέα δεδομένα; Διότι χρειάζεται και ένας χρόνος μέχρι να αποφασιστεί. Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
Αυτόν τον νέο επενδυτή στον ουρανό τον ψάχναμε, στη γη τον βρήκαμε, νομίζω. Ο ίδιος δεν είναι, κύριε Υπουργέ, που έχει πάρει και τα ναυπηγεία της Σύρου;
Βεβαίως, κύριε Πρόεδρε. Μου επιτρέπετε να αναφέρω, μια και κάνατε αυτό το σχόλιο, ότι η περίπτωση των ναυπηγείων του Νεωρίου Σύρου μας πείθει ότι είναι απολύτως βιώσιμη η εξυγίανση των ναυπηγείων Ελευσίνας και η αναγέννηση της ναυπηγικής βιομηχανίας. Υπενθυμίζω ότι το ναυπηγείο Σύρου πριν μερικά χρόνια δεν είχε να πληρώσει ρεύμα και οι εργαζόμενοι δεν μπορούσαν να κάνουν Χριστούγεννα από τα χρέη. Σήμερα στη Σύρο υπάρχει μια αναγέννηση, κύριε Πρόεδρε. Τα πλοία περιμένουν αρόδο στη σειρά για να μπουν στο ναυπηγείο. Το ναυπηγείο είναι κερδοφόρο από τον πρώτο χρόνο λειτουργίας του. Όλοι οι εργαζόμενοι έχουν εξοφληθεί όλα τα παλαιά χρήματα που τους χρωστούσαν. Πληρώνονται κανονικά στην ώρα τους και ευγνωμονούν την Κυβέρνηση που παρενέβη και έσωσε αυτή τη διαδικασία με την ONEX. Το όραμά μας είναι το ίδιο να γίνει και στην Ελευσίνα. Βεβαίως, τα μεγέθη είναι πολύ διαφορετικά, έτσι; Για να γίνει πραγματικότητα στην Ελευσίνα, λοιπόν, τι έχει κάνει η Κυβέρνηση μέχρι σήμερα και εγώ προσωπικά; Προσωπικά εγώ πήγα στην Ουάσιγκτον και είδα την DFC τον Νοέμβριο του 2019. Μετά τη συνάντησή μου και την παρουσίαση του σχεδίου της Ελευσίνας με την ONEX το αμερικάνικο κογκρέσο διακομματικά ψήφισε τροπολογία με την οποία επιτρέπει στην DFC να χρηματοδοτήσει έργα και στην Ελλάδα. Μέχρι τότε η Ελλάδα ήταν από τις εξαιρέσιμες χώρες για την υποστήριξη χρηματοδοτικά από την DFC. Στη συνέχεια ήρθε ο διευθύνων σύμβουλος της DFC στην Αθήνα και συναντήθηκε με τον Πρωθυπουργό, πήγαμε στην Ελευσίνα, ξεκίνησε η διαδικασία του due diligence. Πρέπει να πω ότι λόγω των αμερικάνικων εκλογών είχαμε μία μικρή καθυστέρηση. Για ποιον λόγο; Διότι μετά την αλλαγή της διακυβέρνησης στις Ηνωμένες Πολιτείες, όλοι αυτοί οι οποίοι ήταν επικεφαλής του οργανισμού αυτού μέχρι τις 20 Ιανουαρίου τώρα έχουν αλλάξει. Η Αμερική έχει καινούργια διακυβέρνηση και εκεί μπαίνουν τα καινούργια πρόσωπα της καινούργιας διακυβερνήσεως. Εμείς είχαμε φροντίσει, όμως, πολύ προ των αμερικανικών εκλογών να έχουμε ενημερώσει το Δημοκρατικό Κόμμα για το τι ακριβώς σχεδιάζαμε να κάνουμε με την DFC στην Ελευσίνα. Έτσι και η νέα ηγεσία της DFC, με την οποία έχω τηλεσυνάντηση την επόμενη εβδομάδα, είναι ενήμερη για όλο αυτό το σχέδιο και το υποστηρίζει, όπως έχει εκφράσει δημοσίως και την υποστήριξή του στο σχέδιο αυτό ο Πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων πια της Αμερικανικής Γερουσίας κ. Μενέντες. Και αυτό έχει τη σημασία του ως προς τις αποφάσεις της νέας αμερικανικής Κυβερνήσεως. Είμαστε αισιόδοξοι ότι όλες οι δεσμεύσεις από την DFC εξακολουθούν να ισχύουν. Άρα, υπό την έννοια αυτή, υπάρχει χρηματοδότης. Η DFC είναι ο αμερικάνικος κυβερνητικός οργανισμός για την προώθηση αμερικανικών επενδύσεων στο εξωτερικό. Άρα, η κεφαλαιακή επάρκεια είναι απολύτως εξασφαλισμένη, λόγω του αμερικανικού δημοσίου, για να το πω πολύ απλά του αμερικανικού κράτους, και από την άλλη υπάρχει το σχέδιο εξυγίανσης του επενδυτή, του κ. Ξενοκώστα της ONEX, που έχει αποδείξει στο Νεώριο ότι μπορεί να κάνει τη δουλειά και μπορεί να φέρει την εξυγίανση. Θα μου πείτε τώρα: Γιατί δεν πάμε ήδη στο δικαστήριο; Είπαμε ότι έπρεπε πρώτα να τελειώσει το due diligence, για να ξέρει και η αμερικάνικη πλευρά τι είναι αυτό ακριβώς που παίρνει - γιατί αυτό προβλέπει και η αμερικανική νομοθεσία - , να υπάρξει αλλαγή ηγεσίας στη DFC, που τώρα ολοκληρώνεται, και να κατατεθεί εκεί αυτό το due diligence, αυτή η μελέτη της «ERNST & YOUNG» και να μπορέσουν να την περάσουν από τα δικά τους διοικητικά συμβούλια, εφόσον θα πρέπει να εγγυηθούν ένα πολύ μεγάλο ποσό. Ως προς την επισήμανσή σας ότι το ελληνικό δημόσιο έχει να παίξει κομβικό ρόλο, προφανώς έχει να παίξει. Για να πάμε στο δικαστήριο με το άρθρο 106 βδ΄, πρέπει να συμφωνήσουν όλοι οι πιστωτές. Και μόνο το ελληνικό δημόσιο αρκεί, λόγω του μεγέθους του 60%. Χωρίς το ελληνικό δημόσιο, δηλαδή, δεν γίνεται. Μόνο αν πει «ναι» το ελληνικό δημόσιο, μπορεί να προχωρήσει αυτό το σχέδιο εξυγίανσης. Σας διαβεβαιώνω ότι το ελληνικό δημόσιο, εφόσον το σχέδιο εξυγίανσης που θα κατατεθεί είναι βιώσιμο, θα συναινέσει, πάντα - το ξαναλέω - υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις που προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία και το δίκαιο περί ανταγωνισμού. Γιατί αυτό θέτει κάποιους περιορισμούς, που δεν μπορούμε να ξεπεράσουμε. Γιατί αν τους ξεπεράσουμε, μετά θα έχουμε τα προβλήματα του Σκαραμαγκά και τις καταγγελίες περί παράνομης κρατικής ενίσχυσης, που κανείς φυσικά δεν θέλει να έχει. Άρα, μέσα στο πλαίσιο των νόμων, μέσα στο πλαίσιο του δικαίου περί ανταγωνισμού θα συναινέσει το ελληνικό δημόσιο, μόλις λάβει το σχέδιο εξυγίανσης υπογεγραμμένο και χρηματοδοτικά καλυμμένο. [[Στο σημείο αυτό την Προεδρική Έδρα καταλαμβάνει ο Β΄ Αντιπρόεδρος της Βουλής, κ. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ]] Τέλος - και μόνο αυτό λέω, για να κλείσω χωρίς να επεκταθώ περισσότερο - , ασφαλώς η συγκυρία, κύριε συνάδελφε, του Πολεμικού Ναυτικού και της ανάγκης να προχωρήσει στο πρόγραμμα των νέων φρεγατών και της ανακατασκευής των παλαιών ΜΕΚΟ σε αυτό το χρονικό σημείο έχει τη σημασία του για την εξυγίανση της ναυπηγικής βιομηχανίας. Μην κοροϊδευόμαστε. Με ένα τόσο μεγάλο συμβόλαιο από το Πολεμικό Ναυτικό ασφαλώς θα έχει ένα μεγάλο μερίδιο και η εγχώρια ναυπηγική βιομηχανία. Το έχει πει, άλλωστε, ο κύριος Πρωθυπουργός στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Φαντάζομαι ότι το καταλαβαίνετε και εσείς ότι θα ήταν παράλογο να γίνει και διαφορετικά. Άρα, και αυτό το κομμάτι πρέπει να συνδράμει στην τελική απόφαση που θα λάβουμε. Πιστεύω ότι δεν θα φτάσουμε - επειδή με ρωτήσατε αν θα χρειαστεί να εξαντλήσουμε τον χρόνο - μέχρι τον Σεπτέμβριο, όχι. Πολύ νωρίτερα, θα είμαστε σε θέση να πάμε στο δικαστήριο. Αν θα έδινα ένα διάνυσμα χρόνου σήμερα που μιλάμε, με μια επιφύλαξη θα έλεγα ότι μέσα στο επόμενο τρίμηνο θα έχουμε πάει στο δικαστήριο. Ευχαριστώ πάρα πολύ.
Ευχαριστώ, κύριε Υπουργέ. Εισερχόμαστε στην έκτη με αριθμό 415/11-2-2021 επίκαιρη ερώτηση πρώτου κύκλου του Βουλευτή Β2΄ Δυτικού Τομέα Αθηνών του ΜέΡΑ25 κ. Κρίτωνα Αρσένη προς τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, με θέμα: «Χωρίς Μετρό το Χαϊδάρι, το Αττικό Νοσοκομείο αλλά και το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής». Στην ερώτηση θα απαντήσει ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών κ. Κωνσταντίνος Καραμανλής. Κύριε Αρσένη, έχετε τον λόγο για την πρωτολογία σας.
Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Υπουργέ, είναι η πέμπτη ερώτηση που συζητάμε για τις συγκοινωνίες στη δυτική Αθήνα. Νομίζω πως ήταν πολύ θετικό ότι μέσα από αυτήν τη συζήτηση, πιστεύω, επισπεύσθηκε και η διαδικασία της επέκτασης του Μετρό προς Ίλιον και Πετρούπολη. Ήταν πολύ σημαντικό, αν και ακόμα δεν υπάρχει καμμία πρόοδος στις γραμμές εξπρές, που έχουμε συζητήσει και στη συνάντηση που είχαμε κάνει στο Υπουργείο σας και που πρέπει να γίνουν, για να συνδέσουν τις κεντρικές πλατείες των δήμων με τον υφιστάμενο τελευταίο σταθμό του μετρό στην Ανθούπολη, για να μπορέσουν να εξυπηρετηθούν οι πολίτες, ώσπου να προχωρήσουν τα έργα. Μιλάμε τώρα για ένα άλλο σημείο της δυτικής Αθήνας. Μιλάμε για το Χαϊδάρι. Και γιατί το συζητάμε; Είναι η επέκταση της γραμμής 7, η οποία έχει πραγματικά μείνει στις καλένδες και έχει χαθεί από τη δημόσια συζήτηση. Δεν είναι μια γραμμή που συνδέει απλά το μετρό με έναν δήμο, το Χαϊδάρι. Είναι η γραμμή που θα περνούσε δίπλα - επειδή περνάει τη Λεωφόρο Αθηνών - από το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, το οποίο βρίσκεται ακριβώς στο Αιγάλεω στο δρόμο για Χαϊδάρι. Πέρα από το Χαϊδάρι, θα συνέδεε το Αττικό Νοσοκομείο, το μεγαλύτερο των Βαλκανίων. Επίσης, θα συνέδεε το δίκτυο του μετρό με ένα πολύ σημαντικό μνημείο UNESCO, από τα λίγα που έχουμε στη χώρα μας, τη Μονή Δαφνίου, ένα υπερτοπικό πάρκο, σχεδόν μητροπολιτικό θα έλεγα, τον Βοτανικό Κήπο και άλλες υποδομές, όπως βέβαια και το Ψυχιατρικό Νοσοκομείο στο Δαφνί. Γι' αυτό σας καλώ να κοιτάξετε προσεκτικά ξανά το θέμα της γραμμής 7, τουλάχιστον το κομμάτι που συνδέει από το Κέντρο της Αθήνας τη ζώνη προς το Χαϊδάρι, ακριβώς επειδή είναι σημαντικές υπερτοπικές οι υποδομές. [[Στο σημείο αυτό κτυπάει το κουδούνι λήξεως του χρόνου ομιλίας του κ. Βουλευτή]] Μια μικρή ανοχή, κύριε Πρόεδρε. Επίσης, όπως βλέπετε, η ερώτηση αφορά και τη γραμμή 803, μια σημαντική γραμμή για το Χαϊδάρι, τη διαδρομή του λεωφορείου Πειραιάς - Δάσος Χαϊδαρίου. Είναι μια γραμμή που συνεχίζει να έχει μεγάλες καθυστερήσεις. Μέσα από την τηλεματική του ΟΑΣΑ, βλέπουμε ότι σε ώρες αιχμής τα δρομολόγια έχουν μεταξύ τους καθυστέρηση σαράντα λεπτών, που είναι πολύ μεγάλη απόσταση. Επειδή είναι κεντρικό αυτό το ζήτημα, σας ζητώ να δεσμευθείτε ότι θα λυθεί και το ζήτημα για τη γραμμή 803. Ευχαριστώ πολύ.
Ευχαριστώ, κύριε Αρσένη. Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο για την πρωτολογία σας.
Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε συνάδελφε, να σας ευχαριστήσω για την ερώτησή σας, γιατί μου δίνετε την ευκαιρία - όπως πολύ σωστά είπατε, έχετε κάνει αρκετές ερωτήσεις για τα συγκοινωνιακά θέματα στην ευρύτερη περιοχή - να ξεκαθαρίσουμε μερικά πράγματα, για να μην υπάρχουν στον αέρα ζητήματα τα οποία δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Να σας αποσαφηνίσω, λοιπόν, ότι ουδέποτε υπήρχε σχεδιασμός στη γραμμή 3 που να προβλέπει τη διέλευσή του από άλλον σταθμό στον Δήμο Χαϊδαρίου, πλην του σταθμού που υπάρχει σήμερα στην Αγία Μαρίνα. Σας θυμίζω, μάλιστα, ότι ο υφιστάμενος σταθμός «Αγία Μαρίνα» είχε αρχικά ονομαστεί «Σταθμός Χαϊδαρίου», δεδομένου ότι γεωγραφικά βρίσκεται στα όρια του Δήμου Χαϊδαρίου με τους Δήμους Αιγάλεω και Αγίας Βαρβάρας. Τώρα, στην ερώτηση αναφέρεστε σε μία δήλωση του πρώην Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ, του κ. Γιώργου Σουφλιά, που επικαλέστηκε ότι θα ξεκινήσει το μετρό για τον Δήμο Χαϊδαρίου. Είναι σαφές ότι αναφερόταν στον σταθμό της «Αγίας Μαρίνας» και τα δεδομένα τον επιβεβαιώνουν πλήρως. Νομίζω ότι ξέρετε πως εμείς που είμαστε οι πολιτικοί - αν θέλετε - οι οποίοι διαδεχθήκαμε τον κ. Σουφλιά σε αυτό το Υπουργείο, πρέπει να τονίσουμε από αυτό το Βήμα ότι ακόμα και η γραμμή 4 που γίνεται σήμερα είχε σχεδιαστεί από τον Υπουργό αυτόν, τον κ. Σουφλιά, την περίοδο 2004-2009. Αντιλαμβανόμαστε όλοι πόσο πολύπλοκα είναι τα υπόγεια σιδηροδρομικά έργα και πόσο χρόνο παίρνουν για να υλοποιηθούν, διότι υπάρχουν πολλά ζητήματα περιβαλλοντικά, τα οποία πάντα πρέπει να παίρνει η πολιτεία υπ' όψιν, όπως και ζητήματα αρχαιολογίας. Τώρα, τι γίνεται και πώς εξυπηρετούνται οι κάτοικοι σήμερα του Χαϊδαρίου. Εξυπηρετούνται από τον σταθμό της «Αγίας Μαρίνας». Αναφορικά, κύριε Αρσένη, με τον παρόντα σχεδιασμό των νέων έργων που υλοποιούνται στο χρηματοδοτικό Πρόγραμμα 2021-2027, αναφέρομαι ειδικά στο ζήτημα της γραμμής 4. Επομένως, η όποια δυνατότητα σύνδεσης του Χαϊδαρίου με το δίκτυο του μετρό, δηλαδή να κάνουμε επιπλέον σταθμό, δεν μπορεί να συζητηθεί σε αυτήν την προγραμματική περίοδο. Και εξηγούμαι, για να το κατανοήσουμε και θα προσπαθήσω να το πω όσο πιο απλά γίνεται: Δεν υπάρχει δυνατότητα για γραμμή σήμερα που μιλάμε και δεν υπάρχει μελετητική ωριμότητα καμμία. Δεν θέλω να ρίξω στάχτη στα μάτια των δημοτών του Χαϊδαρίου και να πω αυτό που θα έλεγε άλλος υπουργός προηγούμενης και άλλης κυβέρνησης ότι «θα το δούμε, θα το μελετήσουμε, πόσο δίκιο έχετε». Εμείς λέμε το εξής: Με τα δεδομένα που έχουμε σήμερα, διότι αυτά τα έργα χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στη συγκεκριμένη προγραμματική περίοδο 2021-2027που ξεκινάει, δεν μπορεί να χρηματοδοτηθεί άλλος σταθμός μετρό στο Χαϊδάρι. Γιατί δεν μπορεί, κύριε Αρσένη; Σας είπα, πρώτον, διότι στον αρχικό σχεδιασμό που είχε γίνει, είχε γίνει ο σταθμός της «Αγίας Μαρίνας» για να εξυπηρετεί και τους τρεις δήμους. Τώρα, η απλή λογική, κάποιος που δεν γνωρίζει, θα έλεγε «Γιατί δεν τραβάτε μία γραμμή να κάνετε και έναν άλλο σταθμό στο Χαϊδάρι;». Γιατί το μετρό δυστυχώς δεν είναι λεωφορείο. Στο μετρό πρέπει να υπάρχει αφετηρία και κατάληξη. Πρέπει να υπάρχει σχεδιασμός. Δεν μπορούμε να το πάμε εκεί που εμείς επιθυμούμε. Χρειάζονται συγκοινωνιακές μελέτες. Η χάραξη, λοιπόν, του μετρό όταν έγινε το 2008- και που αυτή τη στιγμή αναθεωρείται - σχεδιάστηκε για να εξυπηρετήσει όσο το δυνατόν περισσότερες περιοχές - αλλά πώς; - , με συγκεκριμένο τρόπο και σε συγκεκριμένο χώρο. Δεν μπορούμε, με λίγα λόγια, να κάνουμε ένα παρακλάδι και να πάμε το μετρό οκτακόσια μέτρα πιο εκεί ή χίλια μέτρα πιο εδώ. Επομένως, τι λέμε αυτή τη στιγμή; Λέμε ότι ο Δήμος Χαϊδαρίου εξυπηρετείται από το σταθμό που υπάρχει στην «Αγία Μαρίνα». Καταλαβαίνω ότι αυτό σε μία περιοχή μπορεί να δημιουργεί κάποια ζητήματα, αλλά έπρεπε να εξυπηρετηθούν και άλλοι δήμοι. Δεν μπορούμε να έχουμε, σε αυτή τη φάση τουλάχιστον, σταθμούς μετρό παντού. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Νομίζω ότι το ξέρετε και καλύτερα από εμένα, κύριε Αρσένη, ότι ο σταθμός της «Αγίας Μαρίνας» βγαίνει στην οδό Ζεφύρου, που είναι ούτως ή άλλως στα όρια του Δήμου Χαϊδαρίου. Επίσης, στο Χαϊδάρι υπάρχει ένα πάρκινγκ της «ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ». Εξυπηρετούνται εκεί χιλιάδες συμπολίτες μας, οι οποίοι χρησιμοποιούν τα ΙΧ τους και τα παρκάρουν με πολύ χαμηλό τίμημα. Αυτός ήταν ο σχεδιασμός που υπήρχε. Δεν υπάρχει σχεδιασμός, αυτή τη στιγμή, ούτε στην «ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ» ούτε στο Υπουργείο για επέκταση, δηλαδή να γίνει και άλλος σταθμός, εντός του Δήμου Χαϊδαρίου. Όποιος σας πει το αντίθετο, ψεύδεται. Σας λέω με απόλυτη βεβαιότητα - γιατί το μελετήσαμε πολύ προσεκτικά - ότι για την προγραμματική περίοδο 2021-2027 δεν υπάρχει κανένας σχεδιασμός να μελετηθεί, για να γίνει δεύτερος σταθμός μέσα στον Δήμο Χαϊδαρίου. Σας ευχαριστώ πολύ.
Ευχαριστώ, κύριε Υπουργέ. Κύριε Αρσένη, έχετε τον λόγο για τη δευτερολογία σας παρακαλώ.
Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Υπουργέ, κατ' αρχάς καταθέτω για τα Πρακτικά τον χάρτη του μετρό, όπως είναι αναρτημένος στην «ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ», που αναφέρεται στη Γραμμή 7 και είναι η γραμμή που ακριβώς συζητάμε για τη Λεωφόρο Αθηνών, που φθάνει στο Χαϊδάρι. [[Στο σημείο αυτό ο Βουλευτής κ. Κρίτων - Ηλίας Αρσένης καταθέτει για τα Πρακτικά τον προαναφερθέντα χάρτη, ο οποίος βρίσκεται στο αρχείο του Τμήματος Γραμματείας της Διεύθυνσης Στενογραφίας και Πρακτικών της Βουλής]] Επίσης, κύριε Υπουργέ, μπορεί ο κ. Σουφλιάς να ήθελε να βαφτίσει την «Αγία Μαρίνα» «Χαϊδάρι», αλλά δεν είναι στο Χαϊδάρι ο σταθμός της «Αγίας Μαρίνας». Οπότε, τουλάχιστον, ας μην το λέμε. Είναι όντως στο κάτω όριο του δήμου, είναι στα σύνορά του. Ναι, ισχύει αυτό, αλλά απέχει από το κέντρο του Χαϊδαρίου δύο χιλιόμετρα. Σκεφτείτε ότι γίνεται τόση συζήτηση - και έχετε κάνει και εσείς ο ίδιος - για να μην καταργηθεί ο σταθμός «Βενιζέλου» που απέχει μερικά εκατοντάδες μέτρα από το σταθμό της «Αγίας Σοφίας». Εδώ μιλάμε για έναν σταθμό απόστασης δύο χιλιομέτρων από το διοικητικό κέντρο του δήμου, όπου είναι η ζωή, το εμπορικό κέντρο του Χαϊδαρίου κ.ο.κ.. Επίσης, από τη Μονή Δαφνίου, από το μνημείο αυτό της UNESCO, η απόσταση είναι τρία χιλιόμετρα. Θέλουμε να βάλουμε αυτές τις περιοχές στον οικονομικό χάρτη, στον τουριστικό χάρτη. Θέλουμε να συνδέσουμε και να αποφορτίσουμε τον κυκλοφοριακό φόρτο, την περιοχή που χρησιμοποιούν οι φοιτητές για να πάνε στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής που είναι στο Αιγάλεω. Στη διαδρομή αυτή θα ήταν μία στάση πριν το κέντρο του Χαϊδαρίου. Οπότε θεωρώ - χωρίς να διαφωνώ μαζί σας ότι το έργο είναι ώριμο, η συζήτηση εδώ γίνεται για να ωριμάσει, η συζήτηση γίνεται για να ξεκινήσει - ότι πρέπει να το βάλετε στις προτεραιότητες, για να ξεκινήσουν να γίνονται οι μελέτες, ώστε σε ένα ορατό χρονικό μέλλον να μπορεί αυτό το έργο να υλοποιηθεί. Αυτό ζητάω. Επίσης, όπως και πάντα, θα χρειαστεί να δούμε πως μπορεί να υπάρξουν οι γραμμές εξπρές των λεωφορείων - που μπορεί να βοηθήσει και εσάς - , προκειμένου να αντιμετωπίσουμε τη σύνδεση της «Αγίας Μαρίνας» ουσιαστικά με την καρδιά του Χαϊδαρίου, αλλά, ναι, και με το μνημείο UNESCO. Πρέπει να μπει τελικά αυτός ο τόπος που λέγεται «Δυτική Αθήνα» και ιδιαίτερα τα στενά του Δαφνίου, το πλέον ανέγγιχτο τοπίο της Ιεράς Οδού, τώρα που η Ελευσίνα γίνεται πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης, τουλάχιστον να υποσχεθούμε ότι κάποια στιγμή θα μπει και στον συγκοινωνιακό χάρτη, να μπορεί να είναι επισκέψιμο από τους παγκόσμιους επισκέπτες μας, αν θέλουμε να ξαναχτίσουμε τον τουρισμό και πόσω μάλλον να διασπείρουμε αυτά τα έσοδα σε μια περιοχή που τα έχει ανάγκη. Έχει μείνει τεχνηέντως πίσω για τόσο πολύ χρονικό διάστημα. Χρειάζεται πραγματικά η καρδιά της Αθήνας να χτυπήσει δυτικά. Είναι ένα μέρος που έχει όλες τις προδιαγραφές να γίνει παγκόσμιος τουριστικός προορισμός τα στενά Δαφνίου με δεκάδες μνημεία, το ένα δίπλα στο άλλο, είτε της πρόσφατης ιστορίας είτε των αρχαίων χρόνων, ναούς, τμήμα της Ιεράς Οδού και ούτω καθεξής. Ευχαριστώ πολύ.
Ωραία και εγώ ευχαριστώ. Ορίστε, κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο για τη δευτερολογία σας.
Κύριε Αρσένη, όπως σας είπα και στην πρωτολογία μου, θα συμφωνήσω κατ' αρχήν μαζί σας ότι ακούγεται λογικό να υπάρχει σε μια τόσο μεγάλη περιοχή, όπως το Χαϊδάρι, μια αστικοποιημένη περιοχή - όπως είπατε και εσείς - ένας σταθμός πιο κοντά στο κέντρο. Στον ευρύτερο σχεδιασμό, όμως, που έγινε το 2008- και αυτός ο σχεδιασμός, βέβαια, μπορεί να αλλάξει, συμφωνώ μαζί σας - δεν είχε προβλεφθεί ο σταθμός να γίνει στο κέντρο του Δήμου Χαϊδαρίου, διότι πρέπει να εξυπηρετηθούν και οι όμοροι δήμοι. Επομένως, τότε επιλέχθηκε - καλώς, κατά την προσωπική μου άποψη - να πάει ο σταθμός εκεί όπου είναι σήμερα, στο σημείο της «Αγίας Μαρίνας», που είναι, όπως πολύ σωστά είπατε και εσείς, στα όρια του Δήμου Χαϊδαρίου. Εγώ είπα το εξής, γιατί δεν θέλω να δίνω ψεύτικες ελπίδες εκεί που δεν υπάρχουν και θεωρώ ότι στην πολιτική ζωή του τόπου πρέπει κάποτε να λέμε και πικρές αλήθειες. Στην προγραμματική περίοδο 2021-2027 δεν προβλέπεται καμμία επέκταση για να γίνει δεύτερος σταθμός στον Σταθμό Χαϊδαρίου. Και αυτό γιατί, κύριε Αρσένη; Διότι το μετρό, όπως σας είπα, έχει και μία ανταποδοτικότητα, χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Επομένως, οι συγκοινωνιακές μελέτες, οι μελέτες του κόστους «benefit analysis», αυτή τη στιγμή δεν δικαιολογούν δεύτερο σταθμό στον Δήμο Χαϊδαρίου. Αυτό δεν το λέει ο Υπουργός της Κυβέρνησης Μητσοτάκη ή κάποιος άλλος Υπουργός αύριο το πρωί. Αυτό το λένε οι υπηρεσίες της «ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ». Πρέπει η πολιτική να βγει λίγο έξω, λοιπόν και να ακούσει τις υπηρεσίες της «ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ» και τις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Επομένως, σε αυτή την προγραμματική περίοδο, δυστυχώς, δεν υπάρχει περίπτωση να δούμε την παραμικρή εξέλιξη στο να γίνει δεύτερος σταθμός. Πάμε τώρα σε αυτά που είπατε - και πολύ σωστά τα είπατε - για τις γραμμές - εξπρές και για τα προβλήματα που υπάρχουν με τα λεωφορεία. Έχετε απόλυτο δίκιο. Όταν δεν έχουμε Μετρό στο κέντρο μιας τόσο πυκνοκατοικημένης περιοχής, έρχεται ένα άλλο συγκοινωνιακό μέσο, το λεωφορείο, που δεν είναι μετρό και μπορεί να κυκλοφορήσει με μεγαλύτερη άνεση, να εξυπηρετήσει την περιοχή αυτή. Σας πληροφορώ ότι οι χρονοαποστάσεις στο «803» έχουν μειωθεί αισθητά. Το είχαμε ξανασυζητήσει μέσα σε αυτό το Κοινοβούλιο, γιατί είχατε ξανακάνει ερώτηση για τα ζητήματα αυτά. Να σας πω ότι ο σχεδιασμός που έχει ο ΟΑΣΑ είναι να έχουμε άλλα τριακόσια λεωφορεία «leasing». Περιμένουμε με μεγάλη ανυπομονησία - θα έλεγα - την έγκριση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, για να μπουν τριακόσια νεότερης τεχνολογίας λεωφορεία στο κέντρο της Αθήνας και στην πολύ βεβαρημένη συγκοινωνιακά - αν θέλετε - περιοχή της δυτικής Αθήνας και στο Χαϊδάρι, έτσι ώστε να μπορέσουμε να δώσουμε και άλλες εναλλακτικές λύσεις στους πολίτες της περιοχής εκείνης, που, όπως πολύ σωστά μου είχατε αναφέρει μια φορά - και έχετε δίκιο - μιλάμε και για έναν πληθυσμό ιδιαίτερα νέο. Υπάρχει πολλή νεολαία σε αυτή την περιοχή. Όλοι γνωρίζουμε ότι οι χρήστες των μέσων μαζικής μεταφοράς είναι συνήθως οι νέοι άνθρωποι. Και εμείς στον σχεδιασμό μας τώρα, κύριε Αρσένη, έχουμε ένα εμβληματικό έργο που λέγεται «Γραμμή 4». Κύριε Πρόεδρε, είναι το μεγαλύτερο έργο που θα γίνει στην Αττική, ύψους 1,5 δισεκατομμυρίου ευρώ, με δεκαπέντε σταθμούς. Και είναι ένα έργο του οποίου ξεκινούν οι πρόδρομες εργασίες, όπως ενημέρωσα και την Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου, χτες, άμεσα, ένα έργο που καταφέραμε να το ξεμπλέξουμε από τα πολλά προβλήματα που είχε. Και πρώτα θα ξεκινήσει αυτός ο προγραμματισμός. Είναι ένα έργο που έχει εγκριθεί και χρηματοδοτείται από τους πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και επειδή πριν από μερικές μέρες και σε όλη αυτή τη διάρκεια μιλάμε για τα σαράντα χρόνια από την ένταξη της χώρας μας στην Ευρώπη, καλό είναι να αναλογιστούμε εμείς σε αυτή την Αίθουσα αν όλα αυτά τα έργα τα οποία συζητάμε σήμερα θα γινόντουσαν στην περίπτωση που κάποιοι πολιτικοί ηγέτες και κάποια παράταξη δεν είχαν την προνοητικότητα τη δεκαετία του ‘70 να κάνουν τη χώρα μας το δωδέκατο μέλος της τότε Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας. Όμως, αυτά τα έργα χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και για να χρηματοδοτούνται, πρέπει να πηγαίνουμε με συγκεκριμένα σχέδια και να παίρνουμε τις απαραίτητες εγκρίσεις, πράγμα και το οποίο κάνουμε. Επομένως, σας ευχαριστώ πολύ για την ερώτησή σας. Είμαι στη διάθεση τόσο τη δική σας όσο και άλλων συναδέλφων για να σκύψουμε πάνω από τα προβλήματα που όντως υπάρχουν στη δυτική Αθήνα. Τέτοια είναι και προβλήματα εγκληματικότητας, αλλά και βανδαλισμών σε πολλά λεωφορεία του ΟΑΣΑ. Αυτό είναι ένα θέμα το οποίο βλέπουμε σε συνεργασία με την Ελληνική Αστυνομία, έτσι ώστε να μπορούν οι πολίτες αυτών των περιοχών, των περιοχών της δυτικής Αττικής, να έχουν καλύτερες αστικές συγκοινωνίες, να έχουν πραγματικά τις αστικές συγκοινωνίες που τους αξίζουν. Σας ευχαριστώ πολύ.
Και εγώ ευχαριστώ, κύριε Υπουργέ. Επόμενη τώρα είναι η πρώτη με αριθμό 420/12-2-2021 επίκαιρη ερώτηση δεύτερου κύκλου του Βουλευτή Β1΄ Βόρειου Τομέα Αθηνών της Νέας Δημοκρατίας κ. Γεώργιου Κουμουτσάκου προς τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, με θέμα: «Επέκταση Λεωφόρου Κύμης». Και σε αυτήν την ερώτηση θα απαντήσει ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών κ. Κωνσταντίνος Καραμανλής. Ορίστε, κύριε Κουμουτσάκο, έχετε τον λόγο για την πρωτολογία σας.
Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Υπουργέ, καταθέτω τη σημερινή επίκαιρη ερώτηση, διότι είναι στέρεη πεποίθησή μου ότι όταν ο κοινοβουλευτικός έλεγχος γίνεται ουσιαστικά και όχι προσχηματικά ή υπηρετώντας μικροκομματικές σκοπιμότητες, βοηθάει πρωτίστως τους πολίτες, αλλά και την Κυβέρνηση να ανταποκριθεί στα αιτήματα, στις αγωνίες και στους προβληματισμούς τους. Η σημερινή επίκαιρη ερώτηση αφορά ένα έργο υποδομής που αφορά τα θέματα της κυκλοφορίας στον Βόρειο Τομέα της Αθήνας. Είχε κατατεθεί στις 12 Δεκεμβρίου. Όμως, η επικαιρότητα μου επιβάλλει, λόγω των μεγάλων δυσκολιών και προβλημάτων που αντιμετώπισαν οι κάτοικοι στο βορειοανατολικό τμήμα του Λεκανοπεδίου τις τελευταίες μέρες εξαιτίας της παγωνιάς και του χιονιά, να κάνω μία έκκληση προς όλες τις συναρμόδιες υπηρεσίες, στο πνεύμα της χθεσινής παρέμβασης του Πρωθυπουργού της χώρας στην Κοινοβουλευτική Ομάδα, ώστε να κάνουν ό,τι είναι ανθρωπίνως δυνατό για να αποκατασταθεί και η παροχή ρεύματος και η παροχή νερού, αλλά και η ομαλή κυκλοφορία σε πολλές ακόμα περιοχές του βορειοανατολικού τμήματος του λεκανοπεδίου της Αττικής. Ξέρω ότι δεν είναι στον σκληρό πυρήνα των αρμοδιοτήτων σας, αλλά οφείλω με αυτή την αφορμή - αν δεν το έκανα, θα ήταν λάθος και για την Κυβέρνηση και για μένα - να ενώσω τη φωνή μου, έστω και τώρα που έχουν μείνει λίγα νοικοκυριά που ταλαιπωρούνται σε σχέση με το πώς ξεκίνησαν, και να κάνω μία έκκληση ταχύτατης δραστηριοποίησης, ώστε αυτά τα νοικοκυριά να έχουν μία καλύτερη αποκατάσταση της ομαλότητας στην οικογενειακή τους ζωή. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, έρχομαι τώρα στο θέμα της επίκαιρης ερώτησής μου. Το βορειοανατολικό τμήμα του Λεκανοπεδίου έχει πληθυσμό πεντακόσιες χιλιάδες κατοίκους. Το ζήτημα της βελτίωσης των κυκλοφοριακών συνθηκών είναι ζωτικό γι' αυτούς τις πεντακόσιες χιλιάδες ανθρώπους. Ένα πολύ σοβαρό έργο που εκκρεμεί εδώ και πολύ καιρό για να βοηθηθούν αυτοί οι άνθρωποι στην άνετη κυκλοφορία - και όχι μόνο αυτοί, αλλά και το σύνολο του Λεκανοπεδίου - είναι η επέκταση της λεωφόρου Κύμης, ένα έργο γνωστό. Μιλάμε για ένα έργο 3,6 χιλιομέτρων, εκ των οποίων οχτακόσια μέτρα αφορούν την υπογειοποίηση και οχτακόσια μέτρα το τμήμα εκσκαφής. Είναι ένα έργο ακριβό, ένα έργο 350 εκατομμυρίων, που όμως λόγω της παρόδου του χρόνου έχει ωριμάσει από πολλές πλευρές και πλέον πρέπει κανείς να περιμένει σύντομα την ολοκλήρωση και τη συνολική παρέμβαση, προκειμένου αυτό να προχωρήσει, γιατί έχει σταματήσει στον ανισόπεδο κόμβο της Λυκόβρυσης. Τα χρηματοδοτικά εργαλεία υπάρχουν. Επομένως, αυτό που χρειάζεται τώρα είναι η πολιτική βούληση, η απόφασή σας, για το επόμενο βήμα, που είναι η υλοποίηση του έργου. Η ερώτηση, λοιπόν, είναι ποια είναι τα σχέδια του Υπουργείου. Πόσο γρήγορα μπορεί να αναμένει ο πληθυσμός του Βόρειου Τομέα της Αθήνας την υλοποίηση αυτού του έργου; Προβλέπεται, επίσης, η πλήρης αξιοποίηση των χρηματοδοτικών εργαλείων; Με λίγα λόγια, τι μπορούμε να περιμένουμε σ' αυτό το τόσο κρίσιμο και ζωτικής σημασίας έργο για την κυκλοφορία στο βορειοανατολικό τμήμα του Λεκανοπεδίου; Ευχαριστώ.
Ευχαριστώ, κύριε Κουμουτσάκο. Ορίστε, κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο για την πρωτολογία σας.
Σας ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε. Αγαπητέ συνάδελφε κύριε Κουμουτσάκο, χαίρομαι γιατί είστε ο πρώτος Βουλευτής που στην Αίθουσα του Κοινοβουλίου μιλά για ένα έργο πνοής, πραγματικά, αυτό της επέκτασης της λεωφόρου Κύμης και τη διασύνδεσή της μέσω της Αττικής Οδού με την ΠΑΘΕ. Μιλάμε για πραγματικά ένα έργο πνοής που θα αναβαθμίσει τη βόρεια Αθήνα. Χαίρομαι που αντιλαμβάνεστε και αναγνωρίζετε, αν θέλετε, ότι η παρούσα Κυβέρνηση έχει δώσει ιδιαίτερη έμφαση στην υλοποίηση αυτού του έργου. Είναι ευκαιρία να ενημερωθούν οι πολίτες οι οποίοι όντως - έχετε απόλυτο δίκιο - δοκιμάστηκαν σε αυτήν την έντονη συγκυρία, σ' αυτήν την πρωτοφανή κακοκαιρία. Είναι ευκαιρία να τους δώσουμε, αν θέλετε και ένα πολύ σαφές χρονοδιάγραμμα, όχι λόγια του αέρα, για το πού βρισκόμαστε και τι κάνουμε. Πιστεύουμε ότι με αυτόν τον τρόπο, δηλαδή με την επέκταση της λεωφόρου Κύμης, στην ουσία αποσυμφορίζουμε την ήδη βεβαρημένη κυκλοφορία εντός του λεκανοπεδίου Αττικής και δίνουμε και μία λύση στο τεράστιο πρόβλημα κυκλοφοριακής συμφόρησης στον κόμβο Μεταμόρφωσης. Η Αττική Οδός είναι ένας κορεσμένος δρόμος. Είναι ένας πολύ χρήσιμος δρόμος, έγινε πριν από αρκετά χρόνια. Επιτρέψτε μου να σας πω τι έχουμε κάνει για τη λεωφόρο Κύμης εδώ και δεκαοκτώ μήνες, διότι η αλήθεια είναι ότι μελετητική ωριμότητα γι' αυτό το έργο πραγματικά, όπως και για όλα τα μεγάλα έργα, δεν βρήκαμε στο Υπουργείο πριν από δεκαοκτώ μήνες. Πρώτον, για να ξεπεράσουμε, κύριε Κουμουτσάκο, εμπόδια και καθυστερήσεις, αποφασίσαμε κάτι πολύ βασικό το οποίο δεν έχει ειπωθεί. Αποφασίσαμε την απεμπλοκή της επέκτασης της λεωφόρου Κύμης από την ευρύτερη σύμβαση παραχώρησης της Αττικής Οδού που, όπως γνωρίζετε, χειρίζεται το ΤΑΙΠΕΔ. Αυτό μας επέτρεψε, δηλαδή, να αποσυνδέσουμε το έργο αυτό και να το κάνουμε δημόσιο έργο και όχι μέρος της παραχώρησης που ανήκει στην αρμοδιότητα του ΤΑΙΠΕΔ κι έτσι μπορέσαμε να τρέξουμε πολύ πιο γρήγορα τα ζητήματα που άπτονται του έργου. Προχωρήσαμε, λοιπόν, στις μελέτες. Όλες οι μελέτες έγιναν, γίνονται και ολοκληρώνονται, αγαπητέ κύριε Κουμουτσάκο, στο επόμενο τρίμηνο. Θα σας πω και για ποιες μελέτες μιλάμε, προκειμένου να έχουμε μία πλήρη εικόνα. Μιλάμε για την εκπόνηση όλων των στατικών μελετών, καθώς και τις συμπληρωματικές μελέτες που έπρεπε να γίνουν για ένα τόσο σημαντικό έργο, όπως για παράδειγμα, μελέτες οδοποιίας, υδραυλικές, στατικές, ηλεκτρομηχανολογικές. Επομένως, στο επόμενο τρίμηνο με τετράμηνο συμπληρώνουμε και είμαστε έτοιμοι να έχουμε πλήρη μελετητική ωριμότητα. Προχωράμε, επίσης, σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες για να κινηθούμε ταχύτατα και με το ζήτημα των απαλλοτριώσεων. Αυτό το συγκεκριμένο έργο αυτό, κύριε Κουμουτσάκο - και αυτό νομίζω ότι το έχουμε πει αρκετές φορές στο Υπουργείο, αλλά δεν το έχουμε πει ποτέ επισήμως από το Βήμα της Βουλής - θα δημοπρατηθεί εντός του 2021. Στη δευτερολογία μου μπορώ να σας πω και άλλες λεπτομέρειες. [[Στο σημείο αυτό κτυπάει το κουδούνι λήξεως του χρόνου ομιλίας του κυρίου Υπουργού]] Αυτό που μπορώ όμως, κλείνοντας, κύριε Πρόεδρε, είναι το εξής: Νομίζω ότι είναι ίσως από τις λίγες φορές που βλέπουμε το Υπουργείο να αντιμετωπίζει αυτά τα έργα με μία σοβαρότητα. Τι εννοώ με αυτό; Όπως πολύ σωστά είπατε στην ερώτησή σας, χρηματοδοτικά εργαλεία για τα έργα αυτά έχουμε. Μπορούμε να τα εντάξουμε και στο Ταμείο Ανάκαμψης. Μάλιστα, σας λέω εδώ ότι είναι μία από τις προτάσεις που θα κάνουμε στο Ταμείο Ανάκαμψης για να ενταχθεί αυτό το έργο. Όμως, ακόμα και αν δεν ενταχθεί, επειδή ο κυκλοφοριακός φόρτος είναι τόσο μεγάλος, είναι ένα έργο που είναι σχεδόν σίγουρο ότι δεν θα έχει κανένα πρόβλημα να ενταχθεί σε άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως στην καινούργια προγραμματική περίοδο 2021-2027. Επομένως, εμείς προχωρήσαμε ένα έργο για το οποίο είχαμε εξασφαλισμένη χρηματοδότηση και μπορούσαμε να το χρηματοδοτήσουμε. Δεν μπήκαμε στον πειρασμό να μελετάμε έργα χωρίς εξασφαλισμένη χρηματοδότηση. Αυτό νομίζω ότι αποδεικνύει τη σοβαρότητα με την οποία αντιμετωπίζουμε πλέον όλους τους Έλληνες πολίτες, να μην ανακοινώνουμε μεγάλα έργα, φαραωνικά έργα χωρίς να έχουμε πάρει το πράσινο φως για να τα χρηματοδοτήσουμε, διότι το να μελετάω κάτι, όπως είπα και στον κ. Αρσένη, χωρίς να έχω εξασφαλισμένη χρηματοδότηση, τελικά είναι σαν να πετάω χρήματα στον κάλαθο των αχρήστων. Σας ευχαριστώ πολύ.
Και εγώ ευχαριστώ, κύριε Υπουργέ. Κύριε Κουμουτσάκο, έχετε τον λόγο για τη δευτερολογία σας.
Κύριε Υπουργέ, ευχαριστώ πολύ για την απάντηση, όχι μόνο γιατί ήταν πλήρης και σαφής, αλλά και γιατί δίνει μια προοπτική ελπίδας για την περιοχή αυτή της Αθήνας που ταλαιπωρείται κυκλοφοριακά. Συγκρατώ από την απάντησή σας τέσσερα σημεία. Πρώτον, ότι μέσα στο επόμενο χρονικό διάστημα των τριών μηνών θα έχουν προχωρήσει οι μελέτες, θα έχουν οριστικοποιηθεί, δεύτερον, ότι στο ίδιο περίπου διάστημα θα έχετε προχωρήσει και με τις αναγκαίες απαλλοτριώσεις, τρίτον, ότι θα γίνει δημοπράτηση του έργου μέσα στο 2021 και κυρίως - και το συγκρατώ πολύ θετικά - ότι επετεύχθη από το Υπουργείο υπό την ηγεσία σας η απεμπλοκή, η αποσύνδεση αν θέλετε του έργου της λεωφόρου Κύμης από το ζήτημα το ευρύτερο της Αττικής Οδού και άρα από το ΤΑΙΠΕΔ, πράγμα το οποίο σας έχει λύσει τα χέρια όπως είπατε. Από την απάντησή σας όμως προκύπτει κάτι: ότι κατευθύνεστε στην υλοποίηση του έργου με δημόσιο χαρακτήρα. Εάν σωστά συμπεραίνω - νομίζω ότι σωστά συμπεραίνω - ,προκύπτει ένα εύλογο ερώτημα και θα ήταν πολύ χρήσιμο αν μπορούσαμε να έχουμε μία απάντηση σήμερα ή όποτε μπορείτε: Εφόσον θα είναι δημόσιος ο χαρακτήρας του έργου, μπορούν οι χρήστες του έργου, δηλαδή όλοι οι κάτοικοι του Βόρειου Τομέα, αλλά και όλου του Λεκανοπεδίου που θα κάνουν χρήση αυτού του έργου, του τόσο κρίσιμου, του τόσο στρατηγικού, να αναμένουν ότι δεν θα καταβάλουν διόδια όταν θα το χρησιμοποιούν, όταν θα αξιοποιούν αυτήν τη νέα επενδυτική προσπάθεια και επιτυχία της χώρας στις υποδομές; Νομίζω ότι είναι ένα καίριο ερώτημα που προκύπτει, αν θέλετε, από τα στοιχεία τα οποία πριν λίγο δώσατε. Ευχαριστώ.
Ευχαριστώ, κύριε Κουμουτσάκο. Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο για τη δευτερολογία σας.
Θα δώσουμε, κύριε Υπουργέ, αν μου επιτρέπετε, μερικά τεχνικά χαρακτηριστικά του έργου για να απαντήσω στο πολύ εύλογο ερώτημα που έκανε ο αγαπητός συνάδελφος ο κ. Κουμουτσάκος. Μιλάμε, λοιπόν, κύριε Κουμουτσάκο, για την επέκταση της λεωφόρου Κύμης, ένα έργο το οποίο στην ουσία θα καταλήγει μετά από 3,8 χιλιόμετρα στην Εθνική Οδό στον κόμβο Καλυφτάκη στην Κάτω Κηφισιά. Θα υπάρχει μία σήραγγα υπόγειας εξόρυξης μήκους χιλίων διακοσίων εξήντα μέτρων και μία σήραγγα χιλίων εκατόν εξήντα μέτρων με ανοιχτή εκσκαφή, όπως λέγεται, δηλαδή με cut and cover. Όπως πολύ σωστά είπατε, αυτό το έργο είναι ένα έργο το οποίο είναι και περιβαλλοντικά, αν θέλετε, η βέλτιστη λύση για να αντιμετωπίσουμε τα κυκλοφοριακά προβλήματα που έχουν δημιουργηθεί στην ευρύτερη περιοχή. Το κάνουμε, όπως πολύ σωστά είπατε και εσείς και το είπα και εγώ στην πρωτολογία μου, κύριε Πρόεδρε, ως δημόσιο έργο. Αποκόπτεται, δηλαδή, αυτό το έργο από τη σύμβαση παραχώρησης της Αττικής Οδού. Πιστέψτε με αυτό δεν ήταν εύκολο να επιτευχθεί. Υπήρξε μία πολύ σκληρή διαπραγμάτευση για να το πετύχουμε αυτό και θα σας έλεγα προς απογοήτευση του ΤΑΙΠΕΔ, το οποίο θα ήθελε, γιατί τελειώνει σε λίγα χρόνια η σύμβαση της Αττικής Οδού, που έχει ξεκινήσει από το 1996, να συμπεριλάβει ως, αν θέλετε, προίκα, ως δώρο και αυτό το κομμάτι της επέκτασης στον καινούργιο παραχωρησιούχο, δηλαδή στον καινούργιο διαγωνισμό. Από τη στιγμή, λοιπόν, που το έργο αυτό είναι ένα δημόσιο έργο, δεν θα βάλουμε διόδια.
Δεν θα βάλετε.
Δεν θα βάλουμε διόδια για ένα έργο 3,8 χιλιομέτρων. Αν ήταν στην Αττική Οδό θα βάζαμε διόδια. Θα αναγκαζόμασταν όχι εμείς να βάλουμε διόδια, αλλά ο παραχωρησιούχος. Όλη η Αττική Οδός έχει διόδια. Επομένως, επιλέξαμε τη λύση η οποία, πρώτον, ήταν πολύ πιο γρήγορη, γιατί όπως ξέρετε η σύμβαση της Αττικής Οδού δεν τελειώνει το 2021. Το αργότερο που τελειώνει είναι το 2024. Άρα, φέραμε το έργο αυτό τρία χρόνια μπροστά και το μελετήσαμε, έτσι ώστε να μπορούμε να το δημοπρατήσουμε το 2021, δηλαδή να ξεκινήσει η διαγωνιστική διαδικασία και επειδή το κάνουμε δημόσιο έργο, έχουμε τη δυνατότητα να επιλέξουμε αν θα βάλουμε διόδια ή όχι. Και επιλέγουμε και αποφασίζουμε ότι από τη στιγμή που θα γίνει ο δρόμος με αυτόν τον τρόπο, δηλαδή ως δημόσιο έργο και όχι ως μέρος της Αττικής Οδού, δεν θα μπουν διόδια για τα 3,8 χιλιόμετρα. Η δική μας Κυβέρνηση και η δική μας παράταξη, κύριε Πρόεδρε, πιστεύουμε ότι οι χρήστες πρέπει να πληρώνουν, όταν χρησιμοποιούν τους αυτοκινητόδρομους. Όμως, εδώ μιλάμε για μια μικρή παρέμβαση 3,8 χιλιομέτρων, απολύτως απαραίτητη για λόγους περιβαλλοντολογικούς και για λόγους αποσυμφόρησης της κυκλοφορίας της ευρύτερης περιοχής. Βλέπουμε καθημερινά - ειδικά εσείς, κύριε Κουμουτσάκο και οι κάτοικοι της περιοχής - τι γίνεται στον κόμβο της Μεταμόρφωσης και αυτό το πρόβλημα ερχόμαστε να λύσουμε και το λύνουμε με έναν τρόπο ο οποίος είναι βέλτιστος περιβαλλοντολογικά - όπως σας είπα - και με έναν τρόπο ο οποίος οικονομικά δεν επιβαρύνει τους χρήστες στο συγκεκριμένο σημείο. Σας ευχαριστώ πολύ.
Αυτό είναι ένα πολύ καλό νέο σε μια πολύ δύσκολη συγκυρία για τους κατοίκους της βόρειας Αθήνας!
Προχωρούμε στη συζήτηση της τρίτης με αριθμό 424/14-2-2021 επίκαιρης ερώτησης δευτέρου κύκλου του Βουλευτή Β2΄ Δυτικού Τομέα Αθηνών του ΜέΡΑ25 κ. Κρίτωνα Αρσένη προς τον Υπουργό Προστασίας του Πολίτη, με θέμα: «Αστυνομικά πρόστιμα ως μέσο εκφοβισμού πολιτών που διαφωνούν με την εγκατάσταση αιολικών σε Τήνο και Άνδρο». Στην ερώτηση θα απαντήσει ο Υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη, ο κ. Ελευθέριος Οικονόμου. Κύριε Αρσένη, έχετε τον λόγο για να αναπτύξετε την επίκαιρη ερώτηση.
Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Υφυπουργέ, για ακόμα μια φορά θα συζητήσουμε μια ερώτηση μαζί, καθώς τον κ. Χρυσοχοΐδη δεν τον έχουμε δει - εγώ προσωπικά - ποτέ στον κοινοβουλευτικό έλεγχο. Ας είναι, λοιπόν! Το θέμα είναι η χρήση των προστίμων COVID και των προστίμων από την Αστυνομία για τον εκφοβισμό πολιτών που συμμετέχουν σε κινήματα ενάντια στην εγκατάσταση ανεμογεννητριών σε Τήνο και Άνδρο. Θέλω να είμαι σαφής ως προς το ιστορικό. Την παραμονή Χριστουγέννων καλούνται πολλοί πολίτες στο αστυνομικό τμήμα από το Λιμενικό προκειμένου να τους επιδοθεί πρόστιμο 300 ευρώ για τη συμμετοχή τους σε μια κινητοποίηση, όταν οι ίδιοι για πρακτικούς λόγους δεν μπορούσαν καν να είναι εκεί πέρα. Τους κοινοποιήθηκαν τα πρόστιμα, επειδή ήταν καταγεγραμμένα μέλη ενός κινήματος για μια κινητοποίηση στην οποία δεν συμμετείχαν, κύριε Υφυπουργέ. Και αν μετά τις ενστάσεις αυτά τα πρόστιμα διαγράφηκαν, δεν παύει να είναι απαραίτητη η ανάγκη να ξεκινήσετε ΕΔΕ για το πώς έφτασαν να καλούνται και να επιβάλλονται πρόστιμα σε πολίτες για μια δραστηριότητα στην οποία δεν συμμετείχαν. Πιστεύω ότι πρέπει να τους ζητήσετε και δημοσίως συγγνώμη. Να αναφέρω απλώς ότι μια κυρία η οποία δέχτηκε πρόστιμο ήταν εκείνη την ώρα στο φαρμακείο της, γιατί είχε εφημερία, μια άλλη κοπέλα ήταν καθηλωμένη στο κρεβάτι για ιατρικούς λόγους κ.ο.κ.. Επίσης, στην Άνδρο η κατάσταση αυτή συνεχίζει ως την ώρα που μιλάμε. Όχι μόνο έχουν επιβληθεί πρόστιμα σε ανθρώπους που τόλμησαν να βρίσκονται σε αυτό το κομβικό σημείο του παγκοσμίου σημασίας δικτύου μονοπατιών στο Φραγκάκι, όπου κατασκευάζεται η ανεμογεννήτρια, όχι μόνο τους επιβλήθηκαν πρόστιμα, αλλά υπάρχουν κι εκφράσεις που μας μεταφέρθηκαν, ότι, όταν ξαναβρεθούν εκεί πέρα αυτοί και άλλα μέλη του κινήματος, θα δεχτούν πάλι πρόστιμα. Είναι απειλές που ισχύουν μέχρι σήμερα. Να θυμίσουμε ότι η διάνοιξη του δρόμου για την κατασκευή του αιολικού έγινε χωρίς οικοδομική άδεια έως σήμερα και με τη συνοδεία της Αστυνομίας, παρ' όλο που δεν υπήρχε οικοδομική άδεια. Εδώ πέρα τίθεται και το ερώτημα, κύριε Υφυπουργέ: Η Αστυνομία επιβάλλει την τήρηση του νόμου ή προστατεύει παράνομες δραστηριότητες; Διότι αυτό βλέπουμε, όταν χωρίς οικοδομική άδεια προχωρούν οι εργασίες. Για να είστε γνώστης του ζητήματος και της συζήτησης, η διακοπή των εργασιών έγινε με τρεις μέρες καθυστέρηση από την άμεσα εφαρμοστέα απόφαση ασφαλιστικών μέτρων του Συμβουλίου της Επικρατείας, υπογεγραμμένη από την Πρόεδρο του Συμβουλίου της Επικρατείας. Οπότε θέλω να σας ζητήσω να δεσμευτείτε για το αυτονόητο, ότι θα γίνει ΕΔΕ γι' αυτές τις υποθέσεις και να μου πείτε αν ο εκφοβισμός κατά τη γνώμη σας μπορεί να χρησιμοποιείται σαν εργαλείο από την Ελληνική Αστυνομία. Θέλω τη γνώμη σας σε αυτό.
Ευχαριστώ πολύ. Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κυρίες και κύριοι Βουλευτές, μελετώντας προσεκτικά την περιγραφή των γεγονότων που έλαβαν χώρα στα νησιά Τήνου και Άνδρου, όπως αυτά αποτυπώνονται μέσα από την εν λόγω επίκαιρη ερώτηση, διαπιστώνω μια ουσιώδη ανακολουθία με όσα πραγματικά συνέβησαν, την οποία οφείλω να αποκαταστήσω. Πράγματι, στις 23 Δεκεμβρίου 2020 πενήντα περίπου άτομα συγκεντρώθηκαν για σύντομο χρονικό διάστημα, περίπου για δέκα λεπτά, έξω από το Αστυνομικό Τμήμα Τήνου διαμαρτυρόμενα για τη μεταφορά εξαρτημάτων ανεμογεννητριών. Η συγκέντρωση, όμως, αυτή πραγματοποιήθηκε κατά παράβαση των μέτρων που ισχύουν για την προστασία της δημόσιας υγείας από τον κίνδυνο περαιτέρω διασποράς του COVID -19. Τα στελέχη της Ελληνικής Αστυνομίας, αφού αναγνώρισαν τρεις εκ των συγκεντρωθέντων, επέβαλαν ισάριθμα πρόστιμα, τα οποία και τους επέδωσαν δύο μόλις εικοσιτετράωρα αργότερα. Στόχος τους ήταν η τήρηση της μεν νομιμότητας, αλλά ταυτόχρονα και η μη κλιμάκωση και πυροδότηση αντιπαραθέσεων τη στιγμή της συγκέντρωσης, που πιθανολογείται μετά βεβαιότητας ότι θα έθεταν σε κίνδυνο τη δημόσια τάξη και ασφάλεια. Ασκήθηκαν ενστάσεις από τους εν λόγω πολίτες, οι οποίες εξετάστηκαν και τελικώς έγιναν δεκτές, ενώ τα επιβληθέντα πρόστιμα ακυρώθηκαν. Αντίστοιχες ήταν και οι ενέργειες στις οποίες προέβησαν στελέχη του Λιμενικού Σώματος Ελληνικής Ακτοφυλακής στην περίπτωση διαμαρτυρίας πολιτών εντός του χώρου της χερσαίας ζώνης του λιμένα Τήνου. Κατόπιν ενστάσεων για τις βεβαιωθείσες παραβάσεις, αυτές εξετάστηκαν και έγιναν δεκτές, ακυρώνοντας και σε αυτές τις περιπτώσεις τις πράξεις επιβολής προστίμου. Σε ό,τι αφορά το συμβάν που έλαβε χώρα στην Άνδρο στις 17 Νοεμβρίου 2020 και πιο συγκεκριμένα στο εργοτάξιο κατασκευής ανεμογεννητριών στην περιοχή Φραγκάκι, τα πραγματικά περιστατικά έχουν ως εξής: στελέχη του Αστυνομικού Τμήματος Άνδρου κατόπιν καταγγελιών από εργαζόμενους στο εν λόγω εργοτάξιο για παρενόχληση τους από άγνωστα άτομα, με κίνδυνο τραυματισμού από κάποιο ατύχημα μετέβησαν στην περιοχή, διαπίστωσαν στην περιοχή Ζαγανιάρι, μόλις τρία χιλιόμετρα από το εργοτάξιο, την ύπαρξη δύο οχημάτων με τέσσερα άτομα, τα οποία δεν έφεραν την προβλεπόμενη από τον νόμο βεβαίωση μετακίνησης, οπότε και τους βεβαίωσαν τα προβλεπόμενα από το νόμο πρόστιμα. Τα άτομα αυτά, για τα οποία σχηματίστηκε δικογραφία κατόπιν υποβολής μήνυσης από τους υπαλλήλους του εργοταξίου, υπέβαλαν ενστάσεις κατά των προστίμων στο Αστυνομικό Τμήμα Άνδρου. Οι τέσσερις ενστάσεις εξετάστηκαν και δεν έγιναν δεκτές, ενώ δύο εκ των εν λόγω πολιτών ζήτησαν και έλαβαν τα πρακτικά της απορριπτικής απόφασης. Ολοκληρώνοντας την αρχική μου τοποθέτηση, θα ήθελα να επισημάνω με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο τα εξής: Πρώτον, τα στελέχη του Αστυνομικού Τμήματος Άνδρου ενήργησαν υπό τη διαρκή ενημέρωση της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Σύρου. Δεύτερον, ουδεμία σύσταση υφίσταται εκ μέρους στελεχών του Αστυνομικού Τμήματος Άνδρου προς πολίτες να μην προσεγγίζουν την περιοχή Φραγκάκι Άνδρου και ούτε ασφαλώς έχει αναφερθεί η επιβολή προστίμου παραβίασης περιοριστικών μέτρων κατά της διασποράς κορωνοϊού σε αντίθετη περίπτωση. Τέλος σε ό,τι αφορά τη διακοπή εργασιών για την κατασκευή του αιολικού πάρκου, επισημαίνω ότι το Αστυνομικό Τμήμα Άνδρου δεν προέβη στη διακοπή αυτών στις 2 Φεβρουαρίου 2021 και αυτό διότι δεν είχε περιέλθει ακόμη από αρμόδια αρχή η εκδοθείσα την εν λόγω ημερομηνία προσωρινή διαταγή του Συμβουλίου της Επικρατείας. Ενημερώθηκε η Εισαγγελία Πρωτοδικών Σύρου, η οποία και διέταξε να μην εκδηλωθεί καμμία ενέργεια έως την έκδοση σχετικής απόφασης διακοπής εργασιών και κατόπιν σχετικού ελέγχου από την αρμόδια Διεύθυνση Δασών Κυκλάδων. Έτσι, τα στελέχη του Αστυνομικού Τμήματος Άνδρου επέδωσαν την 4η Φεβρουαρίου 2021 στην υπεύθυνη εταιρεία έγγραφο διακοπής εργασιών της Διεύθυνσης Δασών Κυκλάδων και με τον τρόπο αυτό βέβαια προέβησαν και στη διακοπή των εργασιών. Ευχαριστώ.
Ευχαριστώ, κύριε Υπουργέ. Κύριε Αρσένη, έχετε τον λόγο για τη δευτερολογία σας.
Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Υπουργέ, δεν καταλαβαίνω πώς γίνεται να δικαιολογείτε την επιβολή προστίμων και να μας λέτε ότι ακυρώθηκαν. Τελικά ήταν σωστές οι ενστάσεις ή όχι; Ποια ήταν η αιτιολογία της ένστασης, η οποία οδήγησε στην ακύρωσή τους; Γιατί ταυτόχρονα να ήταν σωστή η επιβολή και ταυτόχρονα να ακυρώθηκαν, προφανώς και δεν γίνεται εκτός και αν υπήρχε κάποια άλλου είδους μεροληψία εδώ πέρα, αλλά δεν γίνεται. Δεν απαντήσατε, επίσης, στο πώς αστυνομικές δυνάμεις εγγυώνται την υλοποίηση εργασιών χωρίς οικοδομική άδεια. Τέλος, για την κατάσταση στην Άνδρο και στην Τήνο λυπάμαι, αλλά έχουμε έγγραφο των υπηρεσιών σας, των ευρύτερων Σωμάτων Ασφαλείας, που μιλάνε για το αντίθετο από αυτό που περιγράφετε. Έχουμε, δηλαδή, το Αρχηγείο του Λιμενικού Σώματος να στέλνει έγγραφο προς το Λιμενικό Σώμα στην Τήνο που να προωθεί και να ζητάει τις δικές του ενέργειες, αίτημα το οποίο περιγράφει το εξής: «Η κατάσταση έχει ξεφύγει στην Τήνο από μέρους των λιμενικών και αστυνομικών δυνάμεων που επιδίδονται σε τρομοκρατία απαράδεκτη για τη σημερινή εποχή και δημιουργεί αρνητική εικόνα στην Κυβέρνηση. Περιμένουμε κάποια παρέμβασή σας.». Αυτό προώθησε το Αρχηγείο του Λιμενικού Σώματος στο Λιμενικό της Τήνου ζητώντας τυχόν δικές τους ενέργειες. Το καταθέτω στα Πρακτικά.
Ορίστε, κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο για τη δευτερολογία σας.
Κύριε Πρόεδρε, κύριοι Βουλευτές δεν ωφελεί να παραμένουμε διαρκώς οχυρωμένοι πίσω από ιδεοληψίες προσπαθώντας να καλλιεργήσουμε την εντύπωση ότι δήθεν υφίσταται κλίμα αντιπαράθεσης μεταξύ των πολιτών και των γυναικών και ανδρών της Ελληνικής Αστυνομίας όταν η κοινωνία η ίδια αγκαλιάζει εμπράκτως τα στελέχη της Ελληνικής Αστυνομίας στη δύσκολη αποστολή τους. Ορισμένοι επιχειρούν διαρκώς να τροφοδοτήσουν ένα αφήγημα δήθεν ύπαρξης αστυνομοφοβίας και αστυνομοκρατίας μέσα από μια άγονη συζήτηση, την οποία θα μου επιτρέψετε να μην διαιωνίσω. Όσον αφορά δε την αναφορά σας στο θέμα της ένστασης και της ακύρωσης των προστίμων θα ήθελα απλώς να σας υπενθυμίσω ότι είναι μια διαδικασία που προβλέπεται και μέσα από το διοικητικό δίκαιο και γι' αυτό εξάλλου προβλέπονται και οι ενστάσεις προκειμένου να εξετάζονται σε δεύτερο βαθμό οι πράξεις της διοίκησης. Τόσο στην περίπτωση της Τήνου όσο και σε εκείνη της Άνδρου τα στελέχη των κατά τόπους αστυνομικών υπηρεσιών ενήργησαν βάσει της κείμενης νομοθεσίας, η εφαρμογή της οποίας, όπως πάρα πολλές φορές έχω αναφερθεί και υπογραμμίσει, δεν αποτελεί επιλογή ή προϊόν υποκειμενικής κρίσης, αλλά υποχρέωση των στελεχών της Ελληνικής Αστυνομίας. Θα σας καλούσα να παρακολουθήσετε τα ζητήματα αστυνομικής αρμοδιότητας έξω από το πλαίσιο της μικροπολιτικής ή του εφήμερου εντυπωσιασμού. Αποτελούν ζητήματα υψίστης σπουδαιότητας για μια σύγχρονη ευνομούμενη ευρωπαϊκή κοινωνία του εικοστού πρώτου αιώνα σαν την ελληνική και ως τέτοια θα πρέπει να τα αντιμετωπίζουμε μέσα από μια διαρκή διαδικασία διαμόρφωσης μιας στοιχειώδους πολιτικής συνεννόησης. Αποτελεί κοινή παραδοχή όλων μας ότι διανύουμε μια περίοδο που χαρακτηρίζεται τόσο από το πλήθος όσο και από την πολυπλοκότητα των προκλήσεων που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε καθημερινά. Η προσπάθεια της Κυβέρνησης και της πολιτείας συνολικότερα είναι διαρκής και υπεύθυνη για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων. Πορευόμαστε με συνέπεια και πολιτική αξιοπρέπεια, την οποία η κοινωνία αναγνωρίζει. Ευχαριστώ.
Σας ευχαριστώ, κύριε Υπουργέ. Επόμενη είναι η τέταρτη με αριθμό 431/15-2-2021 επίκαιρη ερώτηση δεύτερου κύκλου του Βουλευτή Λαρίσης του ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία κ. Βασιλείου Κόκκαλη προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με θέμα: «Μέτρα για την προστασία του αγροτικού εισοδήματος από αθέμιτες πρακτικές στην πώληση γεωργικών προϊόντων και ενίσχυση της διαπραγματευτικής θέσης των παραγωγών» Κύριε Κόκκαλη, έχετε τον λόγο για δύο λεπτά για να αναπτύξετε την επίκαιρη ερώτηση.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Υπουργέ, η σημερινή επίκαιρη ερώτηση βρίσκει τις δενδρώδεις καλλιέργειες στις επαρχίες Τυρνάβου, Αγιάς, Τεμπών και Ελασσόνας στον Νομό Λάρισας σε σχεδόν ολοκληρωτική καταστροφή λόγω του ισχυρού παγετού. Το αντικείμενο δεν είναι η ζημιά που υπέστησαν προχτές αυτοί οι παραγωγοί. Σας ζητώ να σκύψετε στο πρόβλημα, διότι κάποιες καλλιέργειες είναι μονοκαλλιέργειες, όπως είναι τα αμύγδαλα και πραγματικά οι αγρότες βρίσκονται σε απόγνωση. Έρχομαι στην επίκαιρη ερώτηση. Κύριε Υπουργέ, πριν δέκα χρόνια αυτή η κουβέντα θα φάνταζε εξωπραγματική, αλλά έξω και από οποιοδήποτε νομικό πλαίσιο. Κατ' αρχάς, να ξεκαθαρίσω ότι με την επίκαιρη δεν ζητώ τη θέσπιση των κατώτατων εγγυημένων τιμών, γιατί γίνεται μια παρανόηση και δίνεται η ευκαιρία σε αυτούς, οι οποίοι δεν πιστεύουν στην προστασία του αγροτικού εισοδήματος, να πουν ότι η θέσπιση των κατώτατων εγγυημένων τιμών αντιβαίνει στην ευρωπαϊκή νομοθεσία. Δεν θέλουμε και δεν θέλω να παρέμβω - και δεν πρέπει - στους κανόνες της ελεύθερης αγοράς. Τι ζητώ; Τις ασφαλιστικές δικλίδες, τα μέτρα προστασίας που προτίθεται το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και η Κυβέρνηση να λάβουν, ώστε να προστατεύσουν τον αδύναμο κρίκο της αλυσίδας, που είναι ο αγρότης, ο πωλητής από αθέμιτες εμπορικές πρακτικές. Βέβαια, θα πει κάποιος, τι σχέση έχουν οι αθέμιτες εμπορικές πρακτικές με την προστασία του αγροτικού εισοδήματος; Η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση, κύριε Υπουργέ - θα το γνωρίζετε - έχει εκδώσει οδηγία και είμαστε υποχρεωμένοι ως χώρα, έως και το Μάιο, δηλαδή σε τρεις μήνες, να την ενσωματώσουμε στο δίκαιό μας. Η ίδια η οδηγία κάνει λόγο ότι ο αγρότης είναι ο αδύναμος κρίκος, πρώτον. Δεύτερον, κάνει λόγο για προτροπή στα κράτη - μέλη να θωρακίσουν νομικά τη νομοθεσία με αυτή την οδηγία, ώστε να προστατευθούν από αθέμιτες εμπορικές πρακτικές. Ο στόχος είναι ο ίδιος, να υπάρχει ένα ελάχιστο αξιοπρεπές αγροτικό εισόδημα. Σήμερα θέλω να ακούσω από εσάς - γιατί ναι, μεν έγινε αλλαγή της ηγεσίας, πλην όμως υπάρχει συνέχεια, εν όψει ότι σε τρεις μήνες πρέπει να ενσωματωθεί - το εξής. Ποια είναι τα συγκεκριμένα εργαλεία, ώστε να προστατευτεί το αγροτικό εισόδημα και να υπάρχει ένα αξιοπρεπές εισόδημα για τους αγρότες μας, το οποίο - ειρήσθω εν παρόδω - λόγω της πανδημίας έχει μειωθεί, πράγμα που ξέρετε πάρα πολύ καλά; Ευχαριστώ.
Ευχαριστώ, κύριε Κόκκαλη. Ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Λιβανός θα απαντήσει στην ερώτησή σας. Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κατ' αρχάς, για το θέμα της «Μήδειας», να το πούμε έτσι εν συντομία, όταν είδαμε ότι έρχεται αυτό το φαινόμενο όλος ο μηχανισμός του Υπουργείου, με τις επιτόπιες υπηρεσίες που έχουμε ανά την Ελλάδα, έκανε αυτό το οποίο έπρεπε. Επικοινώνησε με τους παραγωγούς και έβγαλε τις οδηγίες που χρειάζονταν. Παράλληλα, σε συνεργασία με τον ΕΛΓΑ έγιναν οι πρώτες κινήσεις που έπρεπε να γίνουν και από σήμερα που έχει ηρεμήσει το φαινόμενο οι υπηρεσίες του ΕΛΓΑ είναι δίπλα στους αγρότες, είναι στα χωράφια, για να αρχίσουμε να εντοπίζουμε πού και ποιος επλήγη. Να είστε βέβαιος και να είναι βέβαιος και ο ελληνικός λαός ότι η Κυβέρνηση και ο ΕΛΓΑ θα σκύψουν πάνω από κάθε μία συγκεκριμένη περίπτωση που επλήγη από την κακοκαιρία, θα την κοιτάξουμε διεξοδικά και όπου χρειάζεται, με τα μέσα που έχουμε, θα παρέμβουμε θετικά. Μου δίνεται η ευκαιρία με την ερώτηση σήμερα να επαναλάβω ότι, όχι μόνο στο πλαίσιο της κακοκαιρίας «Μήδεια», αλλά και σε όλο το προηγούμενο διάστημα αυτό το οποίο έχει κάνει ουσιαστικά η Κυβέρνηση και ο Πρωθυπουργός είναι ότι έχει απλώσει ουσιαστικά, πρακτικά και αποτελεσματικά ένα δίκτυ προστασίας για το σύνολο των Ελληνίδων και των Ελλήνων εργαζομένων, για το σύνολο του παραγωγικού τομέα και βεβαίως έχει σκύψει και είναι πάνω από τα προβλήματα των αγροτών. Το 2020 διαθέσαμε 24 δισεκατομμύρια και έχει προϋπολογιστεί μέχρι τώρα για το 2021 ένα κονδύλι των 7,5 δισεκατομμυρίων. Συνεχίζονται και ανακοινώνονται μέτρα όπου χρειάζεται. Από τα 426 εκατομμύρια από εθνικούς και κοινοτικούς πόρους, τα οποία είχαν ανακοινωθεί ότι θα διατεθούν στους Έλληνες αγρότες, έχουν εκταμιευθεί τα 270 εκατομμύρια. Στην κρίση του «Ιανού» - το ξέρετε πολύ καλά, αντιλαμβάνομαι ότι είστε στην Αντιπολίτευση, αλλά είναι χρήσιμο και η Αντιπολίτευση να παραδέχεται την πολιτεία όταν κάνει σωστά τη δουλειά της - έγινε πρωτόγνωρη δουλειά από τον ΕΛΓΑ. Δόθηκαν αποζημιώσεις σε χρόνο ρεκόρ. Δεν τις περίμεναν ούτε οι άνθρωποι που επλήγησαν. Και γνωρίζετε πολύ καλά ότι και επί των ημερών σας, αλλά και επί των ημερών όλων των κυβερνήσεων οι αποζημιώσεις αυτές χρειάζονταν τρία και τέσσερα χρόνια για να δοθούν. Παράλληλα, δουλεύουμε σε επίπεδο ουσιαστικό και διαρθρωτικό με τα εργαλεία που έχουμε στο ΠΑΑ και στο ΕΠΑΛΘ, δηλαδή με την ΚΑΠ - και ετοιμάζουμε και τη νέα ΚΑΠ - κυρίως, όμως, στο Ταμείο Ανάκαμψης, έτσι ώστε να μπορέσουμε να κάνουμε επιτέλους στη χώρα ουσιαστικά και μεγάλα διαρθρωτικά έργα, τα οποία θα έχουν, όπως αντιλαμβάνεστε, άμεση επίδραση στο εισόδημα του Έλληνα και της Ελληνίδας παραγωγού. Επίσης, είναι γνωστή η πολιτική μας - και αυτή ήταν και η προεκλογική μας εξαγγελία - να ενισχύσουμε τον αγρότη επιχειρηματία και την καθετοποίηση, έτσι ώστε να αυξηθεί το αγροτικό εισόδημα και βεβαίως να ενισχύσουμε τα συλλογικά σχήματα με κάθε τρόπο. Φέραμε έναν νόμο την προηγούμενη χρονιά, συνεχίζουμε σε αυτήν την κατεύθυνση. Αυτά κάνουμε εμείς και γι' αυτά θα κριθούμε σε σχέση με το εισόδημα του αγρότη και την ενδυνάμωσή του. Καταθέσατε μια ερώτηση η οποία δημοσιοποιείται και, άρα, διαμορφώνει πολιτική. Εσείς ήρθατε εδώ σήμερα και αλλάξατε ουσιαστικά την ερώτησή σας. Αλλάζοντας την ερώτησή σας απολύτως έρχεστε και λέτε ότι δεν εννοούσατε αυτά που είπατε, διότι αυτά που είπατε δεν μπορούν να γίνουν πράξη. Και συμφωνώ μαζί σας σήμερα. Εγώ διαφωνώ με αυτά τα οποία βλέπω στο γραπτό κείμενο της ερώτησής σας. Προφανώς - και χαίρομαι που το λέτε - δεν μπορεί να υπάρχει ένα σύστημα καθορισμένο για εγγυημένες τιμές. Δεν μπορούμε - και ευτυχώς δεν μας το προτείνετε, αν και αυτό υπαινίσσεστε από την ερώτησή σας - να έρθουμε αντιμέτωποι με την Κοινή Αγροτική Πολιτική, να έρθουμε αντιμέτωποι με την ευρωπαϊκή πολιτική. Προτιμώ να συζητάμε με τον τρόπο που τοποθετηθήκατε σήμερα και να μην ρέπουμε προς λαϊκισμούς και λεονταρισμούς, που είναι αποτυπωμένοι στην ερώτησή σας. Θέλω να επισημάνω, ότι η παράταξή μας διαχρονικά έχει στηρίξει τους αγρότες και τις αγρότισσες. Και θέλω, επίσης, να επισημάνω για την ιστορία, για να καταγράφεται και στα Πρακτικά, ότι το Ελληνικό Λαϊκό Κόμμα, το Εθνικό Λαϊκό Κόμμα, όταν ιδρύθηκε, ιδρύθηκε ακριβώς για να εκπροσωπήσει τους αγρότες και τους ελεύθερους επαγγελματίες. Και όταν ιδρύθηκε η Νέα Δημοκρατία μετά τη Μεταπολίτευση, βασικός της ιστός ήταν οι αγρότες και οι ελεύθεροι επαγγελματίες. Άρα, από κόμματα και από υποστηρικτές άλλων απόψεων για την αγροτική πολιτική, εμείς δεν δεχόμαστε κριτική στο πώς λειτουργούμε για την υπεράσπιση των συμφερόντων τους και τη διασφάλιση της δυνατότητας να έχει ο Έλληνας αγρότης δύναμη από την πολιτεία για να έχει καλύτερο εισόδημα.
Θα συνεχίσετε και στη δευτερολογία σας, κύριε Υπουργέ.
Θα συνεχίσω την απάντησή μου σε σχέση με το νομοσχέδιο, το οποίο φέρνουμε, πράγματι, τις επόμενες ημέρες, τις επόμενες εβδομάδες, στη δευτερολογία μου.
Ευχαριστώ, κύριε Υπουργέ. Θα έχετε και τον χρόνο στη δευτερολογία. Κύριε Κόκκαλη, έχετε τον λόγο για τη δευτερολογία σας.
Εκπλήσσομαι, κύριε Υπουργέ. Ειλικρινά ή δεν έχετε διαβάσει, δεν ξέρετε την οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης - δεν το νομίζω - ή θέλετε να αλλοιώσετε αυτά τα οποία έχω γράψει. Κύριε Πρόεδρε, περίμενα να ακούσω περισσότερα πράγματα, για να έχω τη δυνατότητα να αντικρούσω. Η ουσία που είπατε, είναι μια φράση. «Θα αναφερθώ στη δευτερολογία για το νομοσχέδιο που ετοιμάζουμε.». Μπορούσατε να πείτε πολύ περισσότερα πράγματα, ώστε να αντικρούσω τώρα. Είδατε πουθενά στη γραπτή ερώτηση τις λέξεις «εγγυημένες τιμές»; Γιατί το είπα; Γιατί κάποιοι τι λένε; «Μη ζητάς εγγυημένες τιμές. Δεν προβλέπεται από την ευρωπαϊκή νομοθεσία.» Σωστά. Το επανέλαβα. Έχετε, όμως, υπ' όψιν σας τι λέει η οδηγία; Έχετε υπ' όψιν σας τι ψήφισε η Ισπανία; Ειλικρινά δεν το περίμενα να αρνείστε να ενημερώσετε για συγκεκριμένες πολιτικές που θα εφαρμόσετε και για το πώς θα ενσωματώσετε την οδηγία στο Ελληνικό Δίκαιο. Γιατί αυτό το συμπέρασμα βγάζω, ότι αφού δεν είπατε συγκεκριμένα πράγματα για την ευρωπαϊκή οδηγία, άρα δεν έχετε ασχοληθεί ακόμη. Πρώτον - και περιμένουμε να δούμε αν θα απαντήσετε στη δευτερολογία - σκοπεύετε να εφαρμόσετε να προβλεφθεί η υποχρεωτικότητα των γραπτών συμβάσεων στην πώληση αγροτικών προϊόντων, η οποία προβλέπεται από τη συγκεκριμένη ευρωπαϊκή οδηγία - διότι προβλέπεται, κύριε Υπουργέ, εδώ είναι η οδηγία - ναι ή όχι; Δεύτερον, θα προβλέπεται ποινή σε αυτόν ο όποιος αρνείται να εφαρμόσει τη γραπτή σύμβαση και θα θεωρείται αθέμιτη εμπορική πρακτική, σύμφωνα πάλι με αυτή την οδηγία, ναι ή όχι; Τρίτον, σκοπεύετε, προκειμένου να προστατεύσετε τους γεωργούς από τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, που η ίδια η Ένωση το λέει, να προχωρήσετε σε μία ρήτρα, ώστε να μην πωλείται κάτω από το κόστος παραγωγής ένα αγροτικό προϊόν; Τέταρτον, θα προβλεφθεί ο έλεγχος των τιμών; Τι εννοώ; Τα γνωστά καρτέλ. Πέμπτον, η εθνική αρχή, που σας λέει εδώ η ευρωπαϊκή οδηγία, ποια θα είναι, κύριε Υπουργέ; Θα είναι η Επιτροπή Ανταγωνισμού η σημερινή; Και ποια θα είναι η συνεργασία αυτής της επιτροπής με το ΥΠΑΑΤ και με τους αγρότες; Κάποιοι αγρότες θέλουν να καταγγείλουν συμφωνημένες πρακτικές. Πού θα απευθυνθούν; Τα προβλέπει όλα η ευρωπαϊκή οδηγία. Και τέλος, θα αναφέρω κάτι που περίμενα να μου το πείτε εσείς. Στο δεύτερο ερώτημα - και προσπαθήσατε να αλλοιώσετε και το χαρακτήρα της ερώτησης - ρωτάω το εξής: Πώς θα ενισχύσετε τη διαπραγματευτική θέση των παραγωγών; Πρόταση: Χώρους αποθήκευσης, κύριε Υπουργέ, μέσω του ΠΑΑ. Όταν κάποιος έχει αποθηκευτικούς χώρους, έχει τη δυνατότητα να διαπραγματευτεί την τιμή. Αυτή είναι συγκεκριμένη πρόταση. Είπατε ότι θέλετε προτάσεις. Άρα, τώρα στη δευτερολογία σας δεν θέλω να πετάξετε την μπάλα στην κερκίδα και να λέτε ότι εμείς κάναμε και γνωρίζουμε και ξέρει ο κόσμος. Θέλω να πείτε ένα, δύο, τρία τέσσερα. Πρώτον, θα εφαρμόσετε την υποχρεωτικότητα στη σύμβαση πώλησης αγροτικών προϊόντων την οποία η ίδια η Ένωση θεωρεί αθέμιτη εμπορική πρακτική; Ναι ή όχι; Δεύτερον, θα εφαρμόσετε τη ρήτρα μη πώλησης του προϊόντος κάτω από το μεγάλο τουλάχιστον ποσοστό του κόστους παραγωγής; Και εάν ναι, πώς θα το εφαρμόσετε; Τρίτον, πώς θα φτιάξετε αυτή την εθνική αρχή; Θα είναι σαν Επιτροπή Ανταγωνισμού; Θέλω συγκεκριμένες απαντήσεις, κύριε Υπουργέ. Και τέταρτον, πώς θα ενισχύσετε την διαπραγματευτική θέση των παραγωγών; Σας καταθέτω μία πρόταση: Αποθήκες μέσω του νέου ΠΑΑ. Τώρα βέβαια περιμένω από εσάς να πείτε ότι «Ναι, το μελετάμε, ενδεχομένως κ.λπ.». Συγγνώμη για το έντονο ύφος, δεν είμαι τέτοιος και δεν πολιτεύομαι έτσι, κύριε Πρόεδρε, αλλά το να προσπαθήσετε να αλλοιώσετε τον χαρακτήρα και τον σκοπό της ερώτησης, δεν το περίμενα. Το να διαφωνήσουμε είναι πολύ πιθανό. Το να δώσετε όμως ακριβή απάντηση, μένει να φανεί.
Ευχαριστώ. Τον λόγο έχει ο κύριος Υπουργός για την δευτερολογία του.
Η φερεγγυότητα όλων μας κατακτάται. Εσείς άλλα λέγατε στην ερώτησή σας, αλλά συγκεκριμένα εδώ αναφέρεστε για κατώτατες τιμές προϊόντων και για εγγύηση σε κατώτατες τιμές. Αυτά είναι γραμμένα, οπότε δεν μπορείτε να τα διαψεύσετε. Εγώ σας απάντησα κατ' αρχήν σε αυτά. Για να έρθω τώρα στο δεύτερο σκέλος της απάντησής μου και πάλι θα σας έλεγα όταν προσέρχεστε στον δημόσιο διάλογο, πρώτα να λέτε στην κοινωνία και σε εμάς τι κάνατε εσείς όταν ήσασταν σε αυτά τα Υπουργεία και εσείς διατελέσατε ο ίδιος σε αυτό το Υπουργείο όπου φέρατε ένα πλαίσιο το οποίο προφανώς ήταν ανεφάρμοστο…
Τη σύμβαση για το βαμβάκι!
... και όχι να εγκαλείτε εμάς για την πολιτική την οποία θα κάνουμε και κυρίως εμένα που βρίσκομαι σαράντα μέρες σε αυτό το Υπουργείο.
Δείτε τι έχω κάνει!
Κύριε Κόκκαλη, μη διακόπτετε. Αυτός είναι ο κοινοβουλευτικός έλεγχος.
Αυτό έχω κάνει και συγγνώμη, κύριε Πρόεδρε!
Επί της ουσίας όμως τώρα, εσείς να μας πείτε για τις αποθήκες που φτιάξετε και τη δουλειά που κάνατε για να διασφαλίσετε τις καλές τιμές στους αγρότες, κύριε Κόκκαλη. Διότι αντιλαμβάνεστε - όπως αντιλαμβάνομαι και εγώ - ότι σας ακούν και γελούν σε όλη την Ελλάδα. Γι' αυτό και τώρα πετάτε εσείς την μπάλα στην εξέδρα και μιλάτε άλλα ντ' άλλων. Επί της ουσίας, όμως, εμείς θα φέρουμε το νομοσχέδιο αυτό στο οποίο εσείς αναφερθήκατε, το οποίο πράγματι θα είναι υπέρ των παραγωγών και το οποίο πράγματι θα προστατεύει από τις αθέμιτες πρακτικές που αναπτύσσονται εις βάρος τους. Θα επιτρέπει στους αγρότες μας να ενισχύσουν ουσιαστικά τη διαπραγματευτική τους σχέση και θα υποχρεώνει την ύπαρξη σαφών και ξεκάθαρων όρων στις συμφωνίες που θα συνάπτονται μεταξύ αυτών και των αγοραστών για τα προϊόντα τους. Θα ορίζει συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα πληρωμών τα οποία θα τους επιτρέπουν να προγραμματίσουν τη δραστηριότητά τους και βεβαίως τη συνολική πορεία τους. Αυτό το νομοσχέδιο θα προβλέπει έναν συγκεκριμένο ελεγκτικό μηχανισμό στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ο οποίος θα εξασφαλίζει ουσιαστικά και την τήρηση των όρων που θα μπαίνουν από το νομοσχέδιο και άρα την εφαρμογή τους. Συνολικά εκτιμώ όσο το έχουμε δουλέψει - και το έχουμε δουλέψει πολύ αυτές τις σαράντα μέρες που βρίσκομαι στο Υπουργείο - ότι θα έρθει τις επόμενες εβδομάδες αυτό το νομοσχέδιο που θα καλύπτει όλα αυτά που είπατε εσείς στη δευτερολογία σας και όχι στην ερώτησή σας. Και βεβαίως εύχομαι όταν θα έρθει αυτό το νομοσχέδιο στην ολομέλεια, εσείς προσωπικά εάν όχι το κόμμα σας, να το υπερψηφίσετε. Μέχρι τότε καλό θα ήταν τον διάλογο τον οποίο κάνουμε να τον οριοθετούμε μέσα στο πλαίσιο της αλήθειας και πάντοτε όταν προσέρχεστε να συζητήσετε μαζί μας, που όπως είδατε απαντάμε συγκεκριμένα σε όλα, να έρχεστε να μας λέτε και εσείς για τα συγκεκριμένα θέματα τι έχετε κάνει στο παρελθόν. Περιμένω, λοιπόν, να μας στείλετε, επειδή δεν έχετε άλλο δικαίωμα ομιλίας σήμερα, μία λίστα με αυτές τις πρωτοβουλίες που πήρατε και τα νομοθετήματα τα οποία ψηφίσατε και τις εφαρμογές τους, για να έχετε επιτυχία στον τομέα της διασφάλισης των τιμών στον οποίο αναφερθήκατε στην ερώτησή σας. Και επίσης να μας πείτε πώς προστατεύσατε τους Έλληνες αγρότες και κτηνοτρόφους από τα προβλήματα στη μείωση των τιμών τους και στη δυνατότητά τους για μεγαλύτερη και καλύτερη παραγωγή. Εάν δεν μας τα στείλετε, σημαίνει ότι το μόνο που ξέρετε να κάνετε είναι Αντιπολίτευση και γι' αυτό ο λαός θα σας κρατήσει στην Αντιπολίτευση για πολλά χρόνια ακόμα.
Ευχαριστώ, κύριε Υπουργέ. Επόμενη είναι η έκτη με αριθμό 433/15-2-2021 επίκαιρη ερώτηση δευτέρου κύκλου του Βουλευτή Λαρίσης του ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία κ. Βασιλείου Κόκκαλη προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με θέμα: «Κατ' επείγουσα λήψη μέτρων για την καταπολέμηση της σφήκας καστανιάς, λόγω μη ανανέωσης του σχετικού προγράμματος». Και σε αυτήν την ερώτηση θα απαντήσει ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Σπήλιος Λιβανός. Επειδή με ενδιαφέρει και εμένα, στη Μυτιλήνη έχουμε πολλές καστανιές, αυτή η σφήκα καστανιάς είναι αυτό που λέμε το έλκος καστανιάς;
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Όχι, άλλο είναι. Κύριε Πρόεδρε, σίγουρα όλοι κρινόμαστε, μας βλέπουν. Τώρα με ποιον θα γελούν είναι άλλο θέμα. Ειλικρινά εγώ δεν έχω κανένα πρόβλημα, αλλά δεν περίμενα από εσάς - δεν είναι δικαιολογία ότι είστε σαράντα ημέρες - να μην έχετε τη στοιχειώδη γνώση κάποιων βασικών αγροτικών θεμάτων παρ' όλο που όταν αναλάβατε, για να δείτε ότι χρησιμοποιείτε φθηνά λαϊκίστικα επιχειρήματα, είπατε κάτι σωστό για την εκπαίδευση των αγροτών. Αλλά σήμερα, όμως, ειλικρινά εκφράζω την απογοήτευσή μου γιατί περίμενα συγκεκριμένα, στοχευμένα πράγματα. Ξέρετε, με τον προκάτοχό σας διαφωνούσαμε, αλλά ήταν συγκεκριμένες οι απαντήσεις. Και επειδή με προκαλέσατε τι έχουμε κάνει εμείς, σας προσκομίζω την απόφαση.
Ελάτε στο συγκεκριμένο γιατί δεν έχουμε χρόνο.
Κύριε Πρόεδρε, αυτό που μας ζητάει τώρα η Ένωση το κάναμε εμείς και είναι τιμή μου που φέρει την υπογραφή μου για την υποχρεωτικότητα στις συμβάσεις στο βαμβάκι. Και τι ρώτησα τον Υπουργό; «Πώς θα την εφαρμόσεις;». Ένας κούκος δεν φέρνει την άνοιξη, κύριε Υπουργέ. Ξεκινήσαμε κάτι καλό, συνεχίστε το. Και έρχεστε τώρα να πετάξετε τη μπάλα στην κερκίδα. Έτσι δεν θα πετύχετε, ειλικρινά σας το λέω. Η σφήκα καστανιάς είναι σοβαρότατο πρόβλημα, ακούσατε και τον κύριο Πρόεδρο για τη Λέσβο. Στον Νομό Λάρισας καλλιεργούνται πολλά κάστανα και υπάρχουν και τα άγρια κάστανα, το άγριο καστανόδασος. Υπήρχε σοβαρότατο πρόβλημα με τη σφήκα της καστανιάς, η οποία είναι καταστροφική. Το 2019, κύριε Υπουργέ, το Μπενάκειο έβγαλε ένα διετές ή τριετές με κάθε επιφύλαξη, θέλω να είμαι συγκεκριμένος, πρόγραμμα «Βιολογική καταπολέμηση της σφήκας της καστανιάς». Αυτό μέχρι σήμερα που μιλάμε - περιμένω από εσάς να μου πείτε - δεν ανανεώθηκε. Ενδεικτικά σας λέω στα Αμπελάκια είναι δύο χιλιάδες διακόσια στρέμματα. Χρειάζεται η ευρύτερη περιοχή και η επαρχία Αγιάς και ο Δήμος Τεμπών ένα τριετές πρόγραμμα για τη σφήκα της καστανιάς τουλάχιστον 50.000 ευρώ. Πέρυσι, κύριε Υπουργέ, η εξαπόλυση του ωφέλιμου έγινε με δαπάνες των συνεταιρισμών, των παραγωγών και εν μέρει της περιφέρειας. Άρα σήμερα όλοι αυτοί οι καστανοπαραγωγοί περιμένουν από εσάς να πείτε εάν σκοπεύετε και πότε να εφαρμόσετε το πρόγραμμα βιολογικής καταπολέμησης στη σφήκα της καστανιάς. Πρέπει το αργότερο - αυτό, κύριε Υπουργέ, δεν ξέρω αν το ξέρετε - μέχρι το Μάιο να εξαπολυθεί το ωφέλιμο. Δεν μπορεί το πρόγραμμα να βγει το καλοκαίρι για τη σφήκα της καστανιάς και να εξαπολυθεί το Νοέμβριο ή τον Οκτώβρη που μαζεύουν κάστανα. Η ζημιά θα είναι ανεπανόρθωτη. Άρα, περιμένω, κύριε Υπουργέ, συγκεκριμένα πράγματα. Συμβουλευτείτε και τις σημειώσεις σας. Περιμένω συγκεκριμένα πράγματα για αυτό το πρόγραμμα: αν έχει εγκριθεί, αν είναι στα σκαριά να εγκριθεί και πότε θα υλοποιείται. Σας θυμίζω ότι μέχρι και το μήνα Μάιο πρέπει να εξαπολυθεί αυτό το συγκεκριμένο ωφέλιμο. Ευχαριστώ.
Ευχαριστώ πολύ, κύριε Κόκκαλη. Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο για την πρωτολογία σας.
Επειδή αναφερθήκατε στην προηγούμενη συζήτησή μας πάλι, εγώ σας είπα πολύ συγκεκριμένα ότι η πρωτοβουλία που πήρατε απλά δεν εφαρμόστηκε ποτέ. Και επειδή σας περιέγραψα το νομοσχέδιο που φέρνουμε, σας προκάλεσα - και θα το δούμε, όταν θα έρθει στην Ολομέλεια, αν θα το στηρίξετε - να στηρίξετε ακριβώς αυτά τα οποία μας είπατε σήμερα και αύριο τα οποία προσπαθήσατε να κάνετε τότε. Κι εκεί θα φανεί η φερεγγυότητά σας. Εάν εσείς είστε απέναντι τότε…
Τι; Συγκεκριμένα πράγματα! Ξέρεις τι θα φέρεις;
Μη διακόπτετε, κύριε Κόκκαλη, σας παρακαλώ. Θα τα πείτε στη δευτερολογία σας.
Βεβαίως. Αλλά εσείς τι είστε εδώ; Εισαγγελέας; Για να καταλάβουμε. Εισαγγελέας είστε; Αυτήν την έννοια δίνετε στον ρόλο του Βουλευτή; Σας παρακαλώ πολύ, λοιπόν! Συγκεκριμένα τώρα, ως προς την καστανιά, πράγματι, όπως είπατε και εσείς και ο Πρόεδρος, είναι μια από τις πολύτιμες καλλιέργειες μας. Όπως αναφέρετε στην ερώτησή σας και είπατε και σήμερα, το Υπουργείο υλοποίησε ένα πρόγραμμα για την αντιμετώπιση της σφήκας αυτής, με την προμήθεια και την εξαπόλυση του παρασιτοειδούς εντόμου torymus sinensis - εσείς τα κάνατε αυτά - σε περιοχές της χώρας, όπου διαπιστώθηκε η παρουσία του εντόμου, κυρίως εκεί στην περιοχή της Λάρισας, τα προηγούμενα έτη. Το πρόγραμμα χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Γεωργίας και Κτηνοτροφίας σε συνεργασία με το Μπενάκειο και με τον ΕΛΓΟ «ΔΗΜΗΤΡΑ» μέχρι το 2019 και το 2020 πραγματοποιήθηκαν κάποιες τελευταίες εξαπολύσεις του ωφελίμου εντόμου. Κατά τη διάρκεια των ετών αυτών, δηλαδή μέχρι και τώρα, εξαπολύθηκαν συνολικά εβδομήντα εννιά χιλιάδες διακόσια ενήλικα έντομα σε συνολικά τετρακόσιες θέσεις είκοσι περιφερειακών ενοτήτων, όπως μας λέει η υπηρεσία μας. Στόχος του προγράμματος ήταν η δημιουργία θέσεων σε όλη την επικράτεια, όπου το ωφέλιμο έντομο θα αναπτύξει τον πληθυσμό του, ώστε σταδιακά τα επόμενα χρόνια από αυτές τις θέσεις να υπάρχει εξάπλωση με φυσικό τρόπο. Κατά τη φετινή περίοδο, σε συνεργασία με το Μπενάκειο πραγματοποιούνται δειγματοληψίες στο πεδίο, ώστε να ελεγχθεί ακριβώς η παρουσία του ωφέλιμου εντόμου όχι μόνο στις αρχικές θέσεις εξαπόλυσης, αλλά και σε απόσταση από αυτές, έτσι ώστε να δούμε την αποτελεσματικότητα του έργου. Ανάμεσα στις περιοχές που εξαπολύθηκε το ωφέλιμο έντομο ήταν και το σύνολο της Λάρισας και ειδικότερα, η περιοχή της Αγιάς και των Τεμπών, απ' ό,τι καταλαβαίνω από αυτά τα οποία μου έδωσαν οι υπηρεσίες. Τι γίνεται τώρα; Προχωράει και εγκρίθηκε η αίτηση του Δήμου Αγιάς για χρηματοδότηση από το ΠΑΑ. Κατόπιν θετικής αξιολόγησης από τη Διεύθυνση Συντονισμού και Επιθεώρησης Δασών Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας στη δράση 8-3-2-1. Η επιλέξιμη δαπάνη, όπως ενημερώθηκα, επίσης, για να απαντήσω στην ερώτησή σας, από το Υπουργείο Περιβάλλοντος, ανέρχεται στις 545.344 ευρώ. Και άρα, μέσα στο πλαίσιο αυτό και επειδή έχει ήδη εγκριθεί το πρόγραμμα, περιμένουμε από αυτούς που έχουν αναλάβει να το υλοποιήσουν, το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Εγώ είμαι στη διάθεσή σας σήμερα. Αν έχετε να μου προτείνετε κάτι πάνω σε αυτό, αφού έχετε τρέξει και το προηγούμενο, να το δούμε. Και αντιλαμβάνεστε ότι τα κονδύλια έχουν δοθεί. Πρέπει να δούμε μαζί ποιοι είναι οι καταλληλότεροι φορείς, για να το τρέξουν.
Ευχαριστώ, κύριε Υπουργέ. Κύριε Κόκκαλη, έχετε τον λόγο για τη δευτερολογία σας.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Υπουργέ, με όλη την εκτίμηση, πραγματικά, θέλω να σταθώ δέκα δευτερόλεπτα στην ερώτηση γιατί δεν την εφαρμόσατε. Η γνώση είναι δύναμη, κύριε Υπουργέ. Αν θέλετε να προκαλείτε, να είστε διαβασμένος. Η απόφαση αυτή για το βαμβάκι λέει ότι ισχύει από την καλλιεργητική περίοδο του 2020, άρα εσείς προφανώς δεν έχετε ασχοληθεί καθόλου ως ηγεσία με το θέμα του βαμβακιού. Προσκόμισα πριν την απόφαση. Αν συμφωνείτε, εφαρμόστε την. Είναι σύννομη με την ευρωπαϊκή οδηγία. Σφήκα καστανιάς. Είπατε μόνος σας ότι ασχοληθήκατε. Όντως 2017-2019. Εγώ από την απάντηση κρατάω το εξής, ότι ο Δήμος Αγιάς έχει εγκριθεί μέσω του ΠΑΑ. Καλά έκανε ο Δήμος Αγιάς. Με αυτό όμως το μέτρο του χρόνου, κύριε Υπουργέ, θα μπορέσει ο Δήμος Αγιάς να βοηθήσει τους καστανοπαραγωγούς. Το ξέρετε; Ξέρετε ποιες είναι οι δυσκολίες, πρώτον, στην υπαγωγή στο συγκεκριμένο μέτρο; Έχει εγκριθεί; Δεύτερον, να εκταμιευθεί. Σας είπα ότι για τη συγκεκριμένη ασθένεια μέχρι και τον Μάιο πρέπει να εξαπολυθεί το ωφέλιμο. Άρα, σας ρωτάω: Το Μπενάκειο, ο ΕΛΓΟ, το Υπουργείο έχουν καταθέσει φάκελο καινούργιο; Το τι θα κάνει ο κάθε δήμος είναι δικό του θέμα, κύριε Υπουργέ. Σας είπα, πέρυσι στα Αμπελάκια έβαλαν το μισό κόστος οι παραγωγοί. Το ίδιο έγινε και στην Αγιά, στην Μελιβοία. Έβαλαν το μισό κόστος οι συνεταιρισμοί και εν μέρει έβαλε η Περιφέρεια Θεσσαλίας. Στο δια ταύτα, λοιπόν, για τους καστανοπαραγωγούς, που είναι εκατοντάδες, τρέχει αυτήν τη στιγμή, είναι σε κάποια υπηρεσία το πρόγραμμα του Υπουργείου - όχι του Δήμου Αγιάς - η «βιολογική καταπολέμηση της σφήκας της καστανιάς», ναι ή όχι; Άλλη απάντηση εδώ δεν χωρεί. Ή μάλλον δεν θέλω να φανταστώ πάλι τη μπάλα στην κερκίδα. Υπάρχει αυτό το πρόγραμμα, ναι ή όχι; Σας είπα ότι για τον Δήμο Αγιάς το ξέρω. Από του χρόνου θα μπορέσει να βοηθήσει να εφαρμοστεί. Όντως έχει ενταχθεί. Αλλά πρόγραμμα από το Υπουργείο για τη σφήκα της καστανιάς ρωτάω αν υπάρχει ή αν θα υπάρξει. Τουλάχιστον τρέξτε το τώρα. Ευχαριστώ.
Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο.
Κύριε Κόκκαλη, όπως είδατε, εγώ είμαι ειλικρινής άνθρωπος και τοποθετήθηκα πολύ καθαρά για τα θέματα που θέσατε πριν. Δεν θέλω να επανέλθω στο ίδιο ζήτημα. Όσον αφορά σ' αυτό, επειδή είναι κάτι πολύ συγκεκριμένο, το οποίο εγώ τώρα το μαθαίνω με την ερώτησή σας, θα επανέλθω να σας πω ακριβώς τι γίνεται, αν υπάρχει συνέχιση του προγράμματος του δικού σας. Αλλά η ενημέρωση που πήρα εγώ από τις υπηρεσίες μας είναι ακριβώς αυτή που σας περιέγραψα. Άρα, αν υπάρχει κάποιο δεύτερο σκέλος του προγράμματος που υλοποιείτο, αυτό θα το ρωτήσω και πάλι, διότι δεν πήρα τέτοια ενημέρωση, για να δούμε ακριβώς πώς θα αντιμετωπιστεί το φαινόμενο ανάμεσα στο ένα πρόγραμμα και στο άλλο το οποίο θα εκτελέσει ο Δήμος Αγιάς. Ευχαριστώ.
Κι εγώ ευχαριστώ. Επόμενη είναι η πρώτη με αριθμό 128/34/6-10-2020 ερώτηση και αίτηση κατάθεσης εγγράφων, του κύκλου των αναφορών - ερωτήσεων, του Βουλευτή Ηρακλείου του Κινήματος Αλλαγής κ. Βασίλειου Κεγκέρογλου προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με θέμα: «Ανησυχία μεταξύ των παραγωγών για την αδιαφάνεια και άνιση μεταχείριση περιοχών στην κατανομή δικαιωμάτων από το εθνικό απόθεμα από το 2017 και μετά». Στην ερώτηση αυτή θα απαντήσει ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Σπήλιος Λιβανός. Κύριε Κεγκέρογλου, έχετε τον λόγο για την πρωτολογία σας για δύο λεπτά.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Μεγάλη, πράγματι, αναστάτωση και σοβαρά ερωτηματικά μεταξύ των παραγωγών, αφού το 2020 συνεχίστηκε για τέταρτη χρονιά από το 2017 η αδιαφάνεια και η άνιση μεταχείριση στην κατανομή δικαιωμάτων από το εθνικό απόθεμα, με ευθύνη του ΟΠΕΚΕΠΕ και του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης. Και αυτό αφορά και τους παραγωγούς, δηλαδή αδικίες ανάμεσα στους παραγωγούς, αλλά και ανάμεσα στις περιοχές της χώρας. Το επιτελικό κράτος αντί να βάλει τέλος στην αδιαφανή και άδικη διαχείριση των επιδοτήσεων που είχε ξεκινήσει ο ΣΥΡΙΖΑ το 2017, εκμεταλλεύτηκαν τη μέθοδο και πολλαπλασίασαν το αποτέλεσμα με αντικανονική εξυπηρέτηση συμφερόντων και ημετέρων. Συγκεκριμένα, το 2017 και 2018 οι πολιτικές ηγεσίες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης επί ΣΥΡΙΖΑ, μαζί με τον κομματικό εγκάθετο στον ΟΠΕΚΕΠΕ, βρήκαν την πατέντα κατανομής δικαιωμάτων εθνικού αποθέματος με πελατειακά κριτήρια παράνομα και αντικανονικά και σε μη δικαιούχους, με βαφτίσια εκτάσεων ως ιδιωτικών βοσκοτόπων. Αφορά επιτήδειους, κυνηγούς επιδοτήσεων, που στην πραγματικότητα βλέπουν τα χωράφια από μακριά και τα βοσκοτόπια από το χάρτη! Δεν έχουν καμμία σχέση με παραγωγούς. Στη συνέχεια, με Κυβέρνηση Νέας Δημοκρατίας 2019 και 2020, το πονηρό μονοπάτι του Σύριζα έγινε λεωφόρος παρανομίας. Ήταν δελεαστικό, αφού με χρήματα από τις τσέπες των παραγωγών εξυπηρετούνται οι πελατειακές υποχρεώσεις, τα κοινώς λεγόμενα «ρουσφέτια». Μετά την κατάθεση της ερώτησής μας στις 6 Οκτωβρίου, ο τότε Πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ κ. Βάρρας, προφανώς θέλοντας να πάρει αποστάσεις, έλεγξε κάποιες περιπτώσεις και τις έστειλε στη δικαιοσύνη. Όμως, δεν πρόλαβε να κλείσει λίγες μέρες και τον έστειλαν στο σπίτι του! Ήταν τέτοια βέβαια η έκταση των παρανομιών και των υποσχέσεων που, για να βολευθούν, ο Υπουργός περιέκοψε τις επιδοτήσεις των αγροτών χριστουγεννιάτικα τουλάχιστον κατά 10%. Μεγάλη έκταση παρανομιών! Εξακόσιες πενήντα χιλιάδες παραγωγοί και κτηνοτρόφοι είδαν πρωτάκουστες, αυθαίρετες και αντικανονικές μειώσεις ύψους 100 εκατομμυρίων. Δεν έχουμε μόνο αδιαφάνεια, αλλά έχουμε και καραμπινάτη αντικανονικότητα στη διαχείριση των κοινοτικών ενισχύσεων, αφού μαζί με αυτούς που εδικαιούντο να πάρουν - που είναι ένας σημαντικός αριθμός - υπάρχει και ένας άλλος σημαντικός αριθμός μεγάλος, που δεν εδικαιούντο και πήραν. Και για να εξηγούμαστε. Εμείς δεν έχουμε τίποτα να φοβηθούμε. Ξεσκεπάσαμε τα βοσκοτόπια του Καλογρίτσα επί ΣΥΡΙΖΑ, αλλά θα ξεσκεπάσουμε και τα βρώμικα βοσκοτόπια που υπάρχουν σε πολλές περιπτώσεις. Να διαχωριστούν αυτοί που δικαιούνται απ' αυτούς που δεν δικαιούνται. Περιμένουμε, λοιπόν, απαντήσεις στα ερωτήματα, που απέφυγε η προηγούμενη πολιτική ηγεσία να δώσει από τον Οκτώβρη. Ζητήσαμε να κατατεθούν εδώ στη βουλή αναλυτικά τα στοιχεία και δεν κατατίθενται. Δεν υπάρχει ανάρτηση των στοιχείων από το 2017 και μετά από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, όπως έχει υποχρέωση! Αριθμός, ύψος, δικαιούχοι ανά περιφέρεια και ανά κατηγορία. Δεν τα αναρτά πλέον. Πλήρης αδιαφάνεια! Μειώθηκαν παράνομα και αντικανονικά οι επιδοτήσεις των παραγωγών και χρειάζεται από εσάς ως νέα πολιτική ηγεσία - και σας καλώ σε αυτό - πρώτον, να δώσετε όλα τα στοιχεία και, δεύτερον, να αποκαταστήσετε τη θεσμική και κανονική λειτουργία ως προς τη διαχείριση του εθνικού αποθέματος. Να αποδείξετε με τις ενέργειές σας ότι δεν εγκρίνετε αυτά που έγιναν.
Μάλιστα.
Και εν όψει της νέας ΚΑΠ - και τελειώνω, κύριε Πρόεδρε - ξεκαθαρίζω ότι είμαστε υπέρ της ένταξης νέων παραγωγών στο σύστημα δικαιούχων, αλλά με απόλυτη διαφάνεια. Να αποκλείσουμε όλοι μαζί αυτούς τους επιτήδειους που βρήκαν τρόπο, με το πονηρό μονοπάτι του ΣΥΡΙΖΑ και στη συνέχεια τη λεωφόρο, να βρουν έδαφος και να παίρνουν επιδοτήσεις χωρίς να τις δικαιούνται. Ευχαριστώ.
Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο για την πρωτολογία σας.
Κύριε Πρόεδρε, μπορώ να μιλήσω χωρίς να φορώ τη μάσκα, επειδή δεν υπάρχει κανείς από κάτω;
Αν θέλετε να βγάλετε τη μάσκα, παρακαλώ ελάτε στο Βήμα. Είναι απόφαση της Ολομέλειας αυτό.
Εντάξει, θα έρθω στο Βήμα.
Ορίστε, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Αγαπητέ κύριε συνάδελφε, η αξία του εθνικού αποθέματος είναι αδιαμφισβήτητη, αφού πρόκειται για το εργαλείο ενίσχυσης του κράτους προς τους νέους μας που εισέρχονται στο απαιτητικό, αλλά και κομβικό για την κοινωνία μας επάγγελμα του γεωργού, καθώς και αυτούς που αν και σε μεγαλύτερη ηλικία αποφασίζουν να ασχοληθούν με αυτό για πρώτη φορά. Σε αυτό συμφωνούμε και όπως είπατε και εσείς, θέλουμε να έχουμε εισροή νέων. Συνεπώς, η κατανομή, αλλά και ο τρόπος δημιουργίας του αποτελούν για όλους κρίσιμο ζήτημα, κυρίως δε από τη στιγμή που για να ενισχυθούν οι νέοι συνεισφέρουν ουσιαστικά και οι παλιότεροι αγρότες μας. Ο τρόπος κατανομής του εθνικού αποθέματος, όπως γνωρίζετε ως έμπειρος κοινοβουλευτικός, καθορίστηκε με την απόφαση του 2015. Τότε αποφασίστηκε η δημιουργία του εθνικού αποθέματος με γραμμική ποσοστιαία μείωση 4,5% επί της βασικής ενίσχυσης σε εθνικό επίπεδο. Οι πόροι δε για τη συντήρηση του εθνικού αποθέματος καθορίζονται αναλυτικά στην ανωτέρω υπουργική απόφαση. Σχετικά με τις ερωτήσεις σας που επαναλάβατε και σήμερα και καταθέσατε και στην ερώτησή σας, ως προς το ποια ποσά περικόπηκαν σε καθεμιά από τις δεκατρείς περιφέρειες, απαντώ συνοπτικά, γιατί έχουμε λίγο χρόνο στη διάθεσή μας. Το 2017, προκειμένου να καλυφθεί το εθνικό απόθεμα, υπήρχε γραμμική μείωση όλων των βασικών δικαιωμάτων ενίσχυσης σε ποσοστό 2,5%. Το 2018 ήταν στο 2%. Το 2019 δεν έγινε μείωση της αξίας των βασικών δικαιωμάτων, αφού επαρκούσε το εθνικό απόθεμα και το 2020 έγινε γραμμική μείωση 2,5%. Δεν ξέρω πού βρήκατε το 10%. Θα σας καταθέσω σήμερα τους σχετικούς πίνακες που ζητήσατε με επίταση, ενώ προς απάντηση των ερωτημάτων σας για τα ποσά που δόθηκαν ανά περιφέρεια και σε τι παραγωγούς δόθηκαν, θα καταθέσω για την ταχύτητα του χρόνου όλα αυτά στα Πρακτικά. Ομολογώ ότι ήταν χρήσιμη η ερώτηση που βρήκα, διότι και εγώ τα χρειαζόμουν, οπότε μπορούμε να τα διατρέξουμε και μαζί όποτε θέλετε, αλλά εν πάση περιπτώσει, είναι στη διάθεσή σας από τα Πρακτικά. [[Στο σημείο αυτό ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Σπυρίδων - Παναγιώτης (Σπήλιος) Λιβανός καταθέτει για τα Πρακτικά τα προαναφερθέντα έγγραφα, τα οποία βρίσκονται στο αρχείο του Τμήματος Γραμματείας της Διεύθυνσης Στενογραφίας και Πρακτικών της Βουλής]] Η κατανομή του εθνικού αποθέματος ως μια κορυφαία διαδικασία που αφορά στο Υπουργείο και στον ΟΠΕΚΕΠΕ, συμφωνώ μαζί σας, πρέπει να είναι θωρακισμένη από κάθε υπόνοια περί μη διαφανούς διαχείρισης. Γι' αυτό, η βούληση του Υπουργείου είναι ξεκάθαρη: Οποιαδήποτε παρατυπία έχει γίνει θα εντοπιστεί και θα κινηθούν οι νόμιμες διαδικασίες. Σηκώσατε τον τόνο σας, αλλά έχετε δίκιο που τον σηκώνετε και θα είμαστε μαζί σε αυτό τον αγώνα, για να δούμε ακριβώς πού υπάρχουν οι παρατυπίες και να τις διορθώσουμε. Παράλληλα, επειδή αναφέρετε και το ζήτημα της έλλειψης διαθέσιμης γης για τους βοσκοτόπους, η Κυβέρνηση - φαντάζομαι, θα το ξέρετε - έχει ήδη βάλει μπροστά - μετά από χρόνια που ήταν στον πάγο - το μεγάλο «project» των διαχειριστικών σχεδίων βόσκησης και έχει ήδη υπογράψει τις συμφωνίες με την Περιφέρεια της Δυτικής Μακεδονίας, της Δυτικής Ελλάδας και προχθές με την Περιφέρεια Κρήτης. Τις επόμενες μέρες θα υπογράψουμε την ίδια συμφωνία με τη Θεσσαλία και τη Στερεά Ελλάδα. Τα σχέδια βόσκησης θα μας επιτρέψουν να έχουμε μια πλήρη καταγραφή των βοσκοτόπων ανά την πατρίδα μας, ώστε να γνωρίζουμε τις εκτάσεις ακριβώς που έχουμε στη διάθεσή μας. Τέλος - και για να αποτραπούν στρεβλώσεις που αποβαίνουν εις βάρος των παραγωγών μας και για να έχουμε τη διαφάνεια στην οποία αναφερθήκατε - θα βγάλουμε υπουργικές αποφάσεις που διέπουν το εθνικό απόθεμα ακριβώς σε αυτό το πλαίσιο της διαύγειας και της διαφάνειας στην οποία αναφερθήκατε. Μπορώ στη δευτερολογία μου, εκτός και αν έχω χρόνο να τις αναπτύξω τώρα…
Αφού είναι στο Βήμα, ας τα πει, κύριε Πρόεδρε.
Συνεχίστε, έχετε και χρόνο από τη δευτερολογία, αλλά εν πάση περιπτώσει και η άλλη ερώτηση είναι με τον κ. Κεγκέρογλου.
Άρα, και οι υπουργικές αποφάσεις τις οποίες ετοιμάζουμε θα επιφέρουν μια αυστηροποίηση του θεσμικού πλαισίου και προσανατολιζόμαστε στις ακόλουθες ενέργειες, που, όμως, αν έχετε και άλλες προτάσεις, είναι καλοδεχούμενες: Πρώτον, θα υπάρξει αυστηροποίηση των ποινών για όσους δηλώνουν αναληθή στοιχεία, ενώ αυτοί θα αποκλείονται αυτόματα από τη διαδικασία της επόμενης χρονιάς. Μέχρι σήμερα αυτό δεν γίνεται, όπως ξέρετε. Δεύτερον, θα υπάρξει απαγόρευση μεταβίβασης δικαιωμάτων βασικής ενίσχυσης που έχουν ληφθεί από το εθνικό απόθεμα με βάση ιδιωτικούς βοσκότοπους εντός της προγραμματικής περιόδου. Ούτε αυτό γίνεται. Τρίτον, θα υπάρξει μη χορήγηση δικαιωμάτων από το εθνικό απόθεμα σε παραγωγούς που εμφανίζουν αύξηση ζωικού κεφαλαίου, χωρίς αντίστοιχα παραστατικά, που να αποδεικνύουν ότι έχουν τα ζώα, όπως, για παράδειγμα, παραδόσεις γάλακτος σε συγκεκριμένες μεταποιητικές επιχειρήσεις και καταχωρήσεις σφαγών στο σύστημα «Άρτεμις». Τέταρτον, θα είναι υποχρεωτική η αναγραφή του ΑΤΑΚ σε όλες τις δηλούμενες εκτάσεις. Πέμπτον, η ηλεκτρονική ανάρτηση του συνόλου των μισθωτηρίων στο TAXIS. Έκτον, σε περιοχές όπου υπάρχει υπέρμετρη αύξηση των αιτούμενων δικαιούχων θα γίνεται οριζόντια γραμμική μείωση στους γεωργούς που είναι ήδη κάτοχοι δικαιωμάτων βασικής ενίσχυσης. Έβδομον, η κατανομή των βοσκοτόπων του επόμενου έτους θα λαμβάνει υπ' όψιν τα αποτελέσματα των επιτόπιων ελέγχων στο ζωικό κεφάλαιο του προηγούμενου έτους. Όγδοον, θα υπάρξει αναθεώρηση των συντελεστών ανά χωρική ενότητα με βάση τα δηλωθέντα στοιχεία του έτους των αιτήσεων του 2020. Από την ανάλυση που σας έκανα των μέτρων που προτείνουμε είναι, λοιπόν, ξεκάθαρη η πολιτική βούληση της Κυβέρνησης να σταματήσει τις στρεβλώσεις που πριμοδοτούν ορισμένους επιτήδειους εις βάρος των άλλων παραγωγών. Είμαι βέβαιος ότι στην προσπάθειά μας αυτή θα έχουμε εσάς και το κόμμα σας συμπαραστάτες, όπως εύχομαι και όλα τα κόμματα της Αντιπολίτευσης. Εκεί θα κριθούμε όλοι. Αν έχετε άλλες συγκεκριμένες ιδέες, τις οποίες θα μπορούσαμε να συμπεριλάβουμε σε αυτό το σφιχτό πλαίσιο το οποίο θέλουμε να υλοποιήσουμε, όπως σας είπα και στην αρχή της ομιλίας μου, είναι απολύτως καλοδεχούμενες. Σας ευχαριστώ.
Και εγώ σας ευχαριστώ, κύριε Υπουργέ. Κύριε Κεγκέρογλου, έχετε τον λόγο για τη δευτερολογία σας.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Υπουργέ, το γενικό πλαίσιο που θέσατε για την αντιμετώπιση της αδιαφάνειας και των προβλημάτων που έχουν παρατηρηθεί με βρίσκει, κατ' αρχήν, σύμφωνο. Αυτό, βεβαίως, που πρέπει να δούμε είναι το πώς υλοποιείται αυτό, ενώ το πιο σημαντικό είναι να δούμε το πώς εκκαθαρίζουμε την προηγούμενη κατάσταση στο ποσοστό βεβαίως που αφορά το «βρώμικο» μέρος, γιατί υπάρχει και το «καθαρό» και δεν πρέπει, προς Θεού, να βάζουμε όλους τους παραγωγούς στο ίδιο τσουβάλι. Όμως, θέλω να επισημάνω τα εξής. Ενώ ο κανονισμός προβλέπει 4,5% πόρο από τα υπάρχοντα δικαιώματα προκειμένου να δημιουργείται το ταμείο, ο «κουμπαράς» του εθνικού αποθέματος, τα ποσοστά που είπατε ήταν επιπλέον παραβίαση του κανονισμού. Το 2020, στο οποίο δώσατε έμφαση - αλλιώς, πού το βρήκα; - ο ίδιος ο κ. Βορίδης σε επίσημη δήλωσή του και ανακοίνωση μίλησε για 10%. Και δεν είναι 10%, αλλά 4,5% και 10%. Δυστυχώς, αυτό είναι! Και γι' αυτό προκλήθηκε η μεγάλη αναστάτωση και γι' αυτό υποβλήθηκε και η ερώτηση. Μπορεί βεβαίως αυτό να ποικίλλει από περιφέρεια σε περιφέρεια, όμως θέλω οτιδήποτε δεν είναι στο πλαίσιο της διαφάνειας που έχει γίνει μέχρι τώρα, να πάρει τον δρόμο της δικαιοσύνης - συμφωνούμε απόλυτα σε αυτό - και από εδώ και πέρα σε μία ευρεία συζήτηση - που πρέπει να γίνει και στο Κοινοβούλιο, εκτός από τη διαβούλευση που πρέπει να υπάρξει με τους παράγοντες της αγροτικής και της κτηνοτροφικής παραγωγής - θα πρέπει να δούμε τους νέους κανόνες, προκειμένου να υπάρχει διαφανής ένταξη νέων παραγωγών στο σύστημα. Σήμερα, 19 Φεβρουαρίου, είναι η ημερομηνία που πρέπει να στείλετε την πρότασή σας για τη νέα ΚΑΠ και τυχαίνει να συζητάμε τώρα αυτή την ερώτηση. Θα θέλαμε, λοιπόν, μία ενημέρωση σχετικά με το τι προτείνατε και ζητούμε στο πλαίσιο της πρότασής σας να έρθει η συζήτηση στη Βουλή, προκειμένου να δούμε αυτούς τους κανόνες διαφάνειας για την ένταξη στο σύστημα επιδοτήσεων νέων δικαιούχων, παραγωγών και όχι ανθρώπων του Κολωνακίου - και το λέω ενδεικτικά - που δεν ξέρουν τα χωράφια, που βλέπουν τις ελιές και λένε «πατέρα, τι είναι αυτά τα τσούρλαντα;». Φαντάζομαι ότι ξέρετε το σχετικό. Θα ήθελα να κάνω δύο επισημάνσεις και να κλείσω. Πρώτον, αναφερθήκατε στα διαχειριστικά σχέδια. Να είναι μέσα οι κτηνοτρόφοι! Μη βρεθούν πάλι άλλοι μέσα στα διαχειριστικά σχέδια! Προς Θεού, πριν τρεις μήνες ψηφίσατε έναν νόμο, τον ν.4735. Εγώ τον λέω «δεύτερο επιτελικό», γιατί λέει μέσα τη διαγωνιστική διαδικασία με την οποία θα επιλέγονται οι πρόεδροι. Εσείς είχατε επιλέξει έναν προσωρινό πρόεδρο - και καλώς τον επιλέξατε - για να καλύψει το κενό του παραιτηθέντα. Στη συνέχεια, όμως, αντί να κάνετε τη διαγωνιστική διαδικασία, όπως έλεγε ο νόμος ο δικός σας, δυστυχώς παρατείνατε τη θητεία, χωρίς τα προβλεπόμενα στον δικό σας νόμο. Το λέω ως αντίφαση αυτών που ψηφίζετε με αυτά που κάνετε. Κλείνω, λέγοντας ότι πήγατε στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης μετά από όλη την κατάσταση και πρέπει και εσείς προσωπικά, εκτός από το δείγμα γραφής που δείχνετε με τις δηλώσεις σας, να υλοποιήσετε στο πλαίσιο που σας ζητάμε και στο πλαίσιο που και εσείς βλέπετε ότι είναι αναγκαίο να γίνει, μία καινούργια λειτουργία και στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Προκλήθηκε αρρυθμία το προηγούμενο διάστημα με το κλείσιμο του ΟΣΔΕ, που δεν μπορούσε να λειτουργήσει. Άνοιξε, βεβαίως, για τις ενστάσεις. Προσέξτε να γίνουν οι διαδικασίες άμεσα, γιατί αλλιώς προβλέπω ότι και το επόμενο διάστημα θα έχουμε τεράστιο πρόβλημα με τη λειτουργία του συγκεκριμένου συστήματος στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Ευχαριστώ.
Και σας εγώ ευχαριστώ, κύριε Κεγκέρογλου. Ορίστε, κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο. Εάν θέλετε, μπορείτε να έρθετε στο Βήμα να μιλήσετε από το έδρανο, ανάλογα με τον χρόνο που έχετε.
Κύριε Κεγκέρογλου, τώρα ανοίξατε πάρα πολύ την γκάμα των θεμάτων που θέσατε, εκτός της ερώτησής σας. Θα ήθελα, όμως, να πω ότι θέλω να κρατήσω ως θετικό ότι στη βασική μας ανάλυση συμφωνούμε στο ότι θέλουμε να ενισχύσουμε τους πραγματικούς παραγωγούς και να βάλουμε μία τάξη σε αυτόν τον χώρο που έχει αναρχία και στρέβλωση, ακριβώς για να μπορέσουμε να ενισχύσουμε τους πραγματικούς παραγωγούς και για να μπορέσουμε να αυξήσουμε τελικά την προστιθέμενη αξία των προϊόντων μας. Είναι πολιτική μας θέση - και θα δείτε ότι είναι και πολιτική μας βούληση - να προχωρήσουμε τόσο στο κομμάτι αυτό που ήδη αναφερθήκαμε όσο και στη γενικότερη λειτουργία του ΟΠΕΚΕΠΕ, στην κατεύθυνση του εξορθολογισμού. Ο στόχος μας είναι να μπορούμε να διασφαλίζουμε τα δικαιώματα των παραγωγών και, ταυτόχρονα, να προστατεύουμε την περιουσία του ελληνικού δημοσίου. Σε αυτήν την πορεία κινούμαστε και με αυτόν τον τρόπο θα λειτουργήσουμε και το επόμενο διάστημα. Αντιλαμβάνεστε ότι όταν αλλάζουν κάποια πράγματα σε κάποιους χώρους, πιθανόν να υπάρξουν και κάποιες αναταράξεις. Αυτές οι αναταράξεις έχουν συμπεριληφθεί στη λογική μας. Όμως, το καίριο και το κύριο - και απ' ό,τι αντιλαμβάνομαι, αυτή είναι και η δική σας ανησυχία - είναι να μπορέσουμε ακριβώς να εξορθολογήσουμε υπέρ του δημοσίου και υπέρ των Ελλήνων παραγωγών την κατάσταση την οποία έχουμε βρει μπροστά μας. Όσον αφορά στο συνολικό κομμάτι της νέας ΚΑΠ, δουλεύουμε με πάθος για την πρότασή μας, η οποία συνολικά θα κατατεθεί το φθινόπωρο του τρέχοντος έτους. Όμως, όσον αφορά στο κομμάτι των ιστορικών δικαιωμάτων - στο οποίο αντιλαμβάνομαι ότι αναφερθήκατε - η πρόθεση η δική μου προσωπικά και της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου ήταν να προχωρήσουμε στην ίδια λογική που συζητούσαμε πριν και για το απόθεμα και για τα βοσκοτόπια, στην ενίσχυση των πραγματικών και των νέων παραγωγών. Δυστυχώς, δεν έχουμε τη δυνατότητα φέτος να προχωρήσουμε στη σύγκλιση την οποία θα θέλαμε, όχι διότι δεν έχουμε τη διάθεση να το κάνουμε, αλλά γιατί δεν υπήρχαν οι αντικειμενικές συνθήκες. Δεν προλαβαίναμε, με λίγα λόγια, να το υλοποιήσουμε φέτος. Τις επόμενες εβδομάδες θα ανακοινώσουμε ένα συγκεκριμένο πλάνο για τη σύγκλιση, το οποίο θα καλύπτει και την επόμενη χρονιά και τη νέα ΚΑΠ την οποία περιγράψατε. Είμαστε όμως την ίδια κατεύθυνση, διότι αυτό το οποίο μας ενδιαφέρει είναι ουσιαστικά να ανανεώσουμε τον πληθυσμό του πρωτογενούς τομέα και της μεταποίησης και αυτό θα φανεί και στα συγκεκριμένα μέτρα τα οποία διαμορφώνουμε, τα εργαλεία δηλαδή που έχουμε, έτσι ώστε να δώσουμε περισσότερα κίνητρα, διασφαλίζοντας όμως πάντα, όπως είπα και πριν και υπαινιχθήκατε και εσείς και θεωρώ ότι θα το κάνουμε μαζί, την αξιοπιστία του όποιου συστήματος και βεβαίως τη λογοδοσία και από τη μεριά μας, αλλά και από τη μεριά αυτών οι οποίοι στο παρελθόν δημιούργησαν αυτές τις στρεβλώσεις. Ευχαριστώ.
Και εγώ ευχαριστώ, κύριε Υπουργέ. Θα μου επιτρέψετε και οι δύο να πω ότι στην ερώτηση αυτή έγινε ένας κοινοβουλευτικός έλεγχος επιπέδου, κύριε Κεγκέρογλου, και ως εκ τούτου, ουσιαστικός. Προχωρούμε στην τέταρτη με αριθμό 3179/441/12-1-2021 ερώτηση και αίτηση κατάθεσης εγγράφων του κύκλου των αναφορών - ερωτήσεων, του Βουλευτή Ηρακλείου του Κινήματος Αλλαγής κ. Βασίλειου Κεγκέρογλου προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με θέμα: «Στήριξη ελαιοπαραγωγών που αποκλείστηκαν από το πρώτο πρόγραμμα και την έκτακτη στήριξη στον τομέα του ελαιόλαδου, που επλήγη ιδιαίτερα από την πανδημία». Θα απαντήσει ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ο κ. Σπήλιος Λιβανός. Κύριε Κεγκέρογλου, έχετε τον λόγο για να αναπτύξετε την ερώτηση.
Κύριε Πρόεδρε, όσον αφορά την αναφορά σας, να πω ότι επιμένουμε στην αξιόπιστη και αποτελεσματική Αντιπολίτευση, διότι τη θεωρούμε χρήσιμη, ιδιαίτερα στην κρίσιμη αυτή περίοδο της πανδημίας, προκειμένου να αντιμετωπιστούν προβλήματα και να σταθούν στα πόδια τους οι άνθρωποι. Ο κύριος Υπουργός, που εδώ και λίγες εβδομάδες έχει αναλάβει, έχει να αντιμετωπίσει ένα διπλό πρόβλημα. Αφ' ενός, κύριε Υπουργέ, έχετε να αντιμετωπίσετε τα κακώς κείμενα από την προηγούμενη κυβερνητική περίοδο, που είναι πάρα πολλά και ήδη αναφερθήκαμε και με την προηγούμενη ερώτηση στη στρέβλωση που υπήρξε σε ένα σύστημα διαχείρισης επιδοτήσεων, αλλά και σε πολλούς άλλους τομείς. Το δεύτερο πρόβλημα που έχετε να αντιμετωπίσετε, είναι ότι αυτά στους δεκαοκτώ - είκοσι μήνες δεν αντιμετωπίστηκαν, δεν διορθώθηκαν και άρα, διογκώθηκε το πρόβλημα το οποίο υπάρχει. Έρχομαι στην ουσία της ερώτησής μου. Η πολιτική απόφαση της Κυβέρνησης να εξαιρέσει από το πρόγραμμα στήριξης των ελαιοπαραγωγών, αλλά και άλλων κατηγοριών αγροτών όλους τους παραγωγούς που δεν έχουν τον χαρακτηρισμό «κατά κύριο επάγγελμα αγρότες» έπληξε μεγάλο αριθμό σοβαρών παραγωγών που για τυπικούς λόγους δεν εντάσσονται σε αυτό το σύστημα. Αποδεικνύει αυτό μία προχειρότητα. Ενώ δηλαδή στις επιχειρήσεις σε όλους τους τομείς μιλήσαμε για στήριξή τους και για στήριξη των ανθρώπων που επλήγησαν, εδώ μιλάτε για επίδομα, για επιβίωση. Θα αναφερθώ παρακάτω. Από τα στοιχεία που έδωσε το Υπουργείο φαίνεται ξεκάθαρα ότι αυτό δεν ήταν κατεύθυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά πολιτική επιλογή της Κυβέρνησης. Το τεχνικό δελτίο που μου ενεχείρισε το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης λέει μέσα ότι ήταν αίτημα της ελληνικής Κυβέρνησης. Τι αποτέλεσμα είχε αυτό; Πρώτα απ' όλα, με τους κανόνες αυτούς η Κρήτη, που έχει το 35% κατά μέσο όρο της εθνικής παραγωγής, έλαβε το 24% των ενισχύσεων, της στήριξης. Το δεύτερο πρόβλημα, ακόμα και οι κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, που είναι δικαιούχοι σύμφωνα με τη δική σας απόφαση, για γραφειοκρατικούς ή άλλους λόγους έμειναν εκτός. Και θα σας καταθέσω και σχετική επιστολή παραγωγού γι' αυτό το θέμα. Επίσης, στους μικρούς παραγωγούς αγρότες ειδικού καθεστώτος, με εισόδημα με κάτω από 15.000 ευρώ και με ενίσχυση κάτω από 5.000 υπήρξε τεράστια αδικία, δεν εντάχθηκαν. Μικροεπαγγελματίες, ετεροεπαγγελματίες που πληρώνουν κανονικά τους φόρους τους, τις εισφορές τους, τον ΕΛΓΑ, όλα, δεν μπήκαν μέσα, γιατί δεν είχαν το τυπικό του κατά κύριο επάγγελμα αγρότη. Εργαζόμενοι εποχικοί, άνεργοι που είναι ασφαλισμένοι στον ΕΦΚΑ δεν μπήκαν. Αυτοί οι εποχικοί έχουν να δουλέψουν από πέρυσι τον Οκτώβριο του 2019. Τι ζητούμε τώρα εμείς; Δυο πράγματα: Το ένα είναι να αποκαταστήσετε όσους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες εξαιρέθηκαν για διάφορους γραφειοκρατικούς λόγους από το πρόγραμμα το οποίο είναι σε εξέλιξη. Από τη στιγμή που ήταν 140 εκατομμύρια περίπου και διατέθηκαν τα 127 εκατομμύρια, υπάρχει περιθώριο να διορθωθούν αυτά τα λάθη. Το δεύτερο που ζητούμε είναι, στη βάση και της γραπτής απάντησης που μου έδωσε ο κ. Οικονόμου, να μας πείτε εάν έχετε ερευνήσει εάν έχετε διαθέσιμους πόρους ή εάν προτίθεστε να ζητήσετε διαθέσιμους πόρους από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, προκειμένου να στηριχθούν και οι παραγωγοί που επλήγησαν λόγω της πανδημίας, αλλά δεν κατάφεραν να είναι στο πλαίσιο της απόφασης του κ. Βορίδη με τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες. Αυτό δεν αφορά, βεβαίως, μόνο την Κρήτη, αλλά αφορά όλη την Ελλάδα. Ευχαριστώ.
Και εγώ ευχαριστώ, κύριε Κεγκέρογλου. Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Αγαπητέ συνάδελφε, πρέπει να ομολογήσω ότι ξαφνιάστηκα, όταν είδα ότι μετατρέψατε σε επίκαιρη τη συγκεκριμένη ερώτηση - το επαναλάβατε και εσείς - αφού ο Υφυπουργός, ο κ. Οικονόμου, σας είχε δώσει σαφή απάντηση και σας είχε καταθέσει και τα έγγραφα τα οποία ζητήσατε. Επίσης, επισημαίνω ότι πρόκειται για ένα θέμα που είχατε θέσει και στην προηγούμενη πολιτική ηγεσία, λαμβάνοντας από τον προκάτοχό μου, τον κ. Βορίδη, ουσιαστικά την ίδια απάντηση που λάβατε από τον κ. Οικονόμου και πρακτικά την ίδια απάντηση θα λάβετε και από μένα σήμερα. Επειδή, όμως, ξέρετε ότι τιμώ απόλυτα τόσο εσάς όσο και την παράταξη που εκπροσωπείτε, θα προσπαθήσω πάλι να απαντήσω, στην ίδια βέβαια κατεύθυνση, θυμίζοντάς σας πως η Κυβέρνηση έχει συνέχεια και άρα, βρισκόμαστε στην ίδια γραμμή. Πιστή στο πρόταγμά της είναι η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, για να ενισχύσει όλους τους παραγωγούς που πλήττονται από την πανδημία. Έτσι, προχώρησε για πρώτη φορά - και αυτό δεν το αναφέρατε σήμερα - στην ιστορία στην ενίσχυση του κλάδου του ελαιολάδου. Συγκεκριμένα, αποφασίστηκε στο πλαίσιο του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης να ενεργοποιηθεί το μέτρο 21, με προϋπολογισμό 106 εκατομμύρια ευρώ. Το μέτρο αυτό εξάντλησε πλήρως - δυστυχώς, θα προσθέσω εγώ - τις χρηματοδοτικές δυνατότητες του προγράμματος, όντας το μέγιστο που μπορούσε να δοθεί, βάσει του σχετικού Κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ορίζει ότι το ανώτατο όριο χρηματοδότησης είναι το 2% των πόρων της συμμετοχής του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης στο ΠΑΑ κάθε κράτους - μέλους. Το μέτρο, λοιπόν, αποφασίστηκε να αφορά στους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες που είναι εγγεγραμμένοι ως τέτοιοι στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων έως και τη λήξη της υποβολής ΟΣΔΕ του 2020. Ρωτάτε γιατί επελέγησαν μόνο οι κατ' επάγγελμα αγρότες και δεν εντάχθηκαν οι ετεροεπαγγελματίες και οι μικροί παραγωγοί. Σας απαντώ ότι η απόφαση ενίσχυσης των ελαιοπαραγωγών ήταν στοχευμένη στον επαγγελματία αγρότη, κυρίως στην ελαιοπαραγωγή, που αποτελεί τη μεγαλύτερη καλλιέργεια στη χώρα μας. Η ενίσχυση δόθηκε, διότι επλήγη το εισόδημά τους από την πανδημία, επλήγη δηλαδή η βασική δραστηριότητά τους, η μόνη τους δραστηριότητα από την οποία διασφαλίζουν τα προς το ζην. Οι μη κατ' επάγγελμα αγρότες, που πιθανόν να έχουν πληγεί και αυτοί, έχουν και από αλλού εισοδήματα. Δεν λέει κανείς από εμάς, ούτε ο κ. Οικονόμου ούτε ο κ. Βορίδης, ότι δεν επλήγησαν από την πανδημία. Είχαν, όμως, λαμβάνειν και από άλλες χρηματοδοτικές πήγες. Ο κατ' επάγγελμα αγρότης, όμως, δεν είχε να λάβει χρήματα από αλλού. Για τον λόγο αυτό, επιλέξαμε να ενισχυθεί με το συγκεκριμένο μέτρο. Θέλω όμως, να θυμίσω για την ιστορία αλλά και για τη σημερινή συζήτηση ότι αυτό το μέτρο έτυχε τεράστιας αποδοχής από την κοινωνία. Υποβλήθηκαν εκατόν σαράντα τέσσερις χιλιάδες τριακόσιες πενήντα τέσσερις αιτήσεις με το συνολικό ποσό αιτούμενης ενίσχυσης να φτάνει σχεδόν τα 127 εκατομμύρια ευρώ. Σας τονίζω - αν και βεβαίως, το γνωρίζετε καλύτερα από μένα - ότι στην Περιφέρεια Κρήτης υπήρξε επίσης πολύ μεγάλο ενδιαφέρον, καθώς οι επιλέξιμοι κρίθηκαν στους σχεδόν τριάντα χιλιάδες δικαιούχους, με συνολικό ποσό δημόσιας δαπάνης τα 30,2 εκατομμύρια ευρώ, το δεύτερο μεγαλύτερο ποσό που δόθηκε πανελλαδικά. Η Κυβέρνηση εξετάζει αυτό το αίτημα, το οποίο θέσατε και πάλι σήμερα στη Βουλή, γιατί πράγματι είναι - και το γνωρίζετε ότι είναι - στο πλευρό όλων των Ελλήνων πολιτών που πλήττονται από αυτήν την πανδημία την οποία βιώνουμε. Κάθε αίτημα ενίσχυσης από πολίτες που δεν έχουν λάβει ως σήμερα καμμία ενίσχυση, είναι μέσα στις προτεραιότητές μας. Δεν μπορώ αυτήν τη στιγμή να σας πω κάτι περισσότερο. Διεκδικούμε και ψάχνουμε να βρούμε τρόπους για να ενισχύσουμε τους πολίτες οι οποίοι βάλλονται. Όμως, είναι ξεκάθαρο τι έχει συμβεί μέχρι τώρα με το μέτρο, το γιατί έπρεπε να περιοριστεί, όπως σας εξήγησα πάλι σήμερα. Επίσης, είναι ξεκάθαρη η βούληση της Κυβέρνησής μας να βρει τρόπους - και εκεί θέλουμε και τη δική σας συμμετοχή, όπως είπα και πριν, με ουσιαστικές προτάσεις - , για να καλύψουμε όλο και περισσότερες ομάδες πληττόμενων συμπολιτών μας όχι μόνο στην ελαιοποιήσιμη ελιά - για την οποία και εσείς και εγώ λόγω καταγωγής ενδιαφερόμαστε ιδιαίτερα - , αλλά και σε οποιοδήποτε άλλο προϊόν, ώστε να ενισχύσουμε τους Έλληνες παραγωγούς. Ευχαριστώ.
Ευχαριστώ, κύριε Υπουργέ. Κύριε Κεγκέρογλου, έχετε τον λόγο για τη δευτερολογία σας.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Υπουργέ, κάνατε ένα βήμα, αλλά πρέπει να σας πω ότι στο κομμάτι που αφορά την εφαρμογή του προγράμματος για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, θα πρέπει να δείτε τη διόρθωση όσων εξαιρέθηκαν για γραφειοκρατικούς λόγους. Θα σας πω, παραδείγματος χάριν, ότι υπήρξε ζήτημα σε σχέση με τον χρόνο που η ΑΑΔΕ άντλησε τα στοιχεία για να φαίνονται οι κατά κύριο επάγγελμα αγρότες. Η καταληκτική ημερομηνία ήταν στις 15 Αυγούστου, αλλά ζητήματα γραφειοκρατίας λύθηκαν και μετά. Επομένως, υπάρχει ένας αριθμός κατά κύριο επάγγελμα αγροτών που απορρίφθηκαν, ενώ ήταν δικαιούχοι σύμφωνα με το πλαίσιο της απόφασης, λόγω του ότι δεν εμφανίζονταν. Αυτή είναι η πρώτη κατηγορία, δηλαδή ότι δεν εμφανίζονταν ως κατά κύριο επάγγελμα αγρότες. Δεν είμαι σε θέση να σας πω αν είναι χίλιοι ή δύο χιλιάδες οι άνθρωποι αυτοί. Δεν μπορώ να σας πω το ακριβές νούμερο. Έχω, όπως σας είπα, μία επιστολή από συγκεκριμένο παραγωγό, την οποία θα σας καταθέσω. Δεύτερον, υπάρχει η κατηγορία των μικρών επαγγελματιών, των μικρών παραγωγών που έχουν εισόδημα κάτω από 15.000 ευρώ εισόδημα και ενισχύσεις κάτω από 5.000 ευρώ, που δεν εμφανίζονται στον πίνακα κατά κύριο επάγγελμα αγρότες και που αυτοί θα πρέπει να τύχουν της στήριξης της Κυβέρνησης. Βεβαίως, υπάρχουν και άνθρωποι άνεργοι, που όμως ήταν ως εργαζόμενοι στον πίνακα των εργαζομένων - θεωρούνται εργαζόμενοι - , αλλά όταν έχουν να δουλέψουν από τον Οκτώβρη του 2019 και το μοναδικό τους συμπληρωματικό εισόδημα στην εποχική εργασία είναι η ελαιοπαραγωγή, δεν μπορούν να αποκλείονται και από το ένα και από το άλλο. Σας λέω, λοιπόν, ότι θα πρέπει να δείτε το πλαίσιο αυτό - και σωστά κάνατε το βήμα σήμερα και είπατε ότι θα εξετάσετε τρόπους - , για να το ενισχύσετε. Βεβαίως, θα έλεγα ότι αυτό είναι ένα σοβαρό βήμα, αλλά δεν μπορεί να μείνει εκεί. Πρέπει οι υπηρεσίες να αποτυπώσουν στο σύνολο των ελαιοπαραγωγών που υπάρχουν, εκτός από τους εκατόν σαράντα πέντε χιλιάδες - που καλώς εντάχθηκαν στο πρόγραμμα αυτό από ευρωπαϊκούς πόρους - , και τους υπόλοιπους. Να δούμε ποιοι είναι οι υπόλοιποι και να δούμε από τα στοιχεία της ΑΑΔΕ τι εισοδήματα έχουν. Διότι πρόκειται για μικροσυνταξιούχους, μισθωτούς, ανέργους και μικροεπαγγελματίες. Σας λέω ότι πρέπει να δούμε αυτήν την κατηγορία και νομίζω ότι θα συμφωνήσουμε σε αυτό. Το θέμα είναι να υπάρξει το πλαίσιο και οι αντίστοιχοι πόροι, προκειμένου να υλοποιηθεί ένα τέτοιο πρόγραμμα στήριξης. Κοιτάξτε, επειδή είπατε για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, προτεραιότητα πάντα δίνουμε στην αγροτική παραγωγή και στους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες. Η αγροτική παραγωγή, όμως, όπως ξέρετε και ειδικά στο ελαιόλαδο έχει και ένα πολλαπλάσιο κομμάτι παραγωγών που δεν χαρακτηρίζονται «κατά κύριο επάγγελμα». Μας ενδιαφέρουν οι ελαιοπαραγωγοί στην Ελλάδα και οι αγρότες. Δεν μας ενδιαφέρει μόνο το κομμάτι του «κατά κύριο επάγγελμα», αλλιώς θα έπρεπε να τους εξαιρέσετε από τις επιδοτήσεις, θα έπρεπε να τους εξαιρέσετε από μια σειρά άλλες ενισχύσεις. Νομίζω, όμως, ότι το ορθό είναι αυτό που είπατε στο τέλος, δηλαδή να ψάξουμε να βρούμε άλλους πόρους, να δούμε πώς θα στηρίξουμε αυτούς που έχουν χαμηλά εισοδήματα και δεν έτυχαν ενίσχυσης. Κανείς δεν λέει να ενισχύσουμε έναν ο όποιος έχει υψηλά εισοδήματα. Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε.
Ευχαριστώ και εγώ, κύριε Κεγκέρογλου. Ορίστε, κύριε Υπουργέ, έχετε το λόγο.
Είμαστε στο ίδιο μήκος κύματος. Δυστυχώς, παρ' ότι θα το ήθελα, δεν μπορώ να πω κάτι περισσότερο. Επαναλαμβάνω απλώς ότι είναι καθημερινή δουλειά δική μου και δική μας στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων η προσπάθεια εξεύρεσης πόρων, για να καλύψουμε όσο μπορούμε περισσότερες ομάδες παραγωγών. Πιστεύουμε ότι πρέπει να το κάνουμε, διότι ακριβώς είναι ο πιο δυναμικός και αναγκαίος κλάδος της ελληνικής οικονομίας. Επίσης, νομίζω ότι αυτή η Κυβέρνηση έχει δείξει ότι είναι μια Κυβέρνηση ουσιαστικά, πρακτικά και αποτελεσματικά ευαίσθητη σε ό,τι αφορά τα τεκταινόμενα στην κοινωνία. Νομίζω αυτό το έχουμε αποδείξει αυτόν τον ενάμιση χρόνο που κυβερνάμε και διαχειριζόμαστε όλες αυτές τις κρίσεις. Σε κάθε περίπτωση και για τις επιστολές που σας στείλανε και για κάποια λάθη τα οποία μπορεί να έχουν γίνει και χρειάζεται να επανεξεταστούν είμαι στη διάθεσή σας και στη διάθεση των Ελλήνων παραγωγών, που έχουν δυστυχώς υποστεί αδικία, να τα επανεξετάσουμε. Μακάρι να μπορούσα να σας πω περισσότερα και μακάρι να ήταν το δημοσιονομικό πλαίσιο πολύ διαφορετικό, για να έχουμε τη δυνατότητα να καλύψουμε πολύ πιο γρήγορα ανάγκες που δημιουργούνται είτε από την πανδημία είτε από τις φυσικές καταστροφές. Για άλλη μία φορά, όμως, θέλω να επισημάνω ότι κάνουμε το καλύτερο δυνατό και στους δύο αυτούς τομείς. Θα ήταν χρήσιμο, αν και εσείς με την εμπειρία σας και τα άλλα κόμματα βεβαίως με την εμπειρία την οποία έχουν και από την διακυβέρνηση, να βρούμε μαζί, να μας προτείνετε ιδέες για το πώς μπορούμε να αντλήσουμε έξτρα πόρους όχι μόνο για την ελιά και το ελαιόλαδο, αλλά και για άλλους παραγωγικούς τομείς που και εσείς ενδιαφέρεστε ιδιαίτερα και εμείς ενδιαφερόμαστε συνολικά. Ευχαριστώ.
Και εγώ ευχαριστώ, κύριε Υπουργέ. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ολοκληρώθηκε η συζήτηση των επικαίρων ερωτήσεων. Δέχεστε στο σημείο αυτό να λύσουμε τη συνεδρίαση;
Με τη συναίνεση του Σώματος και ώρα 13.04΄ λύεται η συνεδρίαση για τη Δευτέρα 22 Φεβρουαρίου 2021 και ώρα 13.00΄, με αντικείμενο εργασιών του Σώματος κοινοβουλευτικός έλεγχος, συζήτηση επικαίρων ερωτήσεων.