Türkiye Büyük Millet Meclisinin 35’inci Birleşimini açıyorum. Elektronik cihazla yoklama yapacağız. Yoklama için üç dakika süre vereceğim. Sayın milletvekillerinin oy düğmelerine basarak salonda bulunduklarını bildirmelerini, bu süre içerisinde elektronik sisteme giremeyen milletvekillerinin salonda hazır bulunan teknik personelden yardım istemelerini, buna rağmen sisteme giremeyen üyelerin ise yoklama pusulalarını görevli personel aracılığıyla üç dakikalık süre içerisinde Başkanlığa ulaştırmalarını rica ediyorum. Yoklama işlemini başlatıyorum. [[Elektronik cihazla yoklama yapıldı]] Birleşime on beş dakika ara veriyorum.
Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 35’inci Birleşiminin İkinci Oturumunu açıyorum. Yapılan ilk yoklamada toplantı yeter sayısı bulunamamıştı. Şimdi yeniden elektronik cihazla yoklama yapacağız. Yoklama için üç dakika süre veriyorum. Yoklama işlemini başlatıyorum. [[Elektronik cihazla yoklama yapıldı]] Sayın milletvekilleri, gündemimize göre 2012 Yılı Merkezî Yönetim Bütçe Kanunu Tasarısı ile 2010 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesap Kanunu Tasarısı üzerindeki görüşmelere devam edeceğiz. Program uyarınca bugün iki tur görüşme yapacağız. Altıncı turda, Sağlık Bakanlığı, Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü, Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü, Kalkınma Bakanlığı, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı, GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı, Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı, Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı, Doğu Karadeniz Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, Gümrük Müsteşarlığı, Rekabet Kurumu bütçeleri yer almaktadır. İ) DOĞU KARADENİZ PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI Komisyon? Burada. Hükûmet? Burada. Sayın milletvekilleri, turda yer alan bütçelerle ilgili soru sormak isteyen milletvekillerinin konuşmaların bitimine kadar şifrelerini yazıp parmak izlerini tanıttıktan sonra ekrandaki söz isteme butonuna basmaları gerekmektedir. Bilgilerinize sunulur. Altıncı turda grupları ve şahısları adına söz alan sayın üyelerin isimlerini okuyorum. Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu adına: Kayseri Milletvekili Sayın İsmail Tamer, beş dakika; Kahramanmaraş Milletvekili Yıldırım Mehmet Ramazanoğlu, beş dakika; Tokat Milletvekili Sayın Şükrü Ayalan, beş dakika; Kilis Milletvekili Sayın Fuat Karakuş, beş dakika; Şanlıurfa Milletvekili Sayın Abdulkerim Gök, beş dakika; Bursa Milletvekili Sayın Canan Candemir Çelik, beş dakika; Mardin Milletvekili Sayın Abdurrahim Akdağ, beş dakika; Konya Milletvekili Sayın Hüseyin Üzülmez, beş dakika; Denizli Milletvekili Sayın Nihat Zeybekci, beş dakika; Adıyaman Milletvekili Sayın Muhammed Murtaza Yetiş, beş dakika. Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına: Mersin Milletvekili Sayın Ali Öz, on üç dakika; Antalya Milletvekili Sayın Mehmet Günal, on üç dakika; Hatay Milletvekili Sayın Adnan Şefik Çirkin, on iki dakika; Aydın Milletvekili Sayın Ali Uzunırmak, on iki dakika. Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına: Muğla Milletvekili Sayın Nurettin Demir, dokuz dakika; İzmir Milletvekili Sayın Aytun Çıray, dokuz dakika; İzmir Milletvekili Sayın Rahmi Aşkın Türeli, on dakika; Adıyaman Milletvekili Sayın Salih Fırat, altı dakika; Trabzon Milletvekili Sayın Mehmet Volkan Canalioğlu, altı dakika; İstanbul Milletvekili Sayın Aykut Erdoğdu, on dakika. Barış ve Demokrasi Partisi Grubu adına: Bingöl Milletvekili Sayın İdris Baluken, yirmi dakika; Diyarbakır Milletvekili Sayın Altan Tan, yirmi dakika; Şanlıurfa Milletvekili Sayın İbrahim Binici, on dakika. Şahısları adına: Lehinde Diyarbakır Milletvekili Sayın Mehmet Süleyman Hamzaoğulları, beş dakika; aleyhinde Iğdır Milletvekili Sayın Pervin Buldan, beş dakika. Şimdi, Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu adına Kayseri Milletvekili Sayın İsmail Tamer.
Bugün size, dokuz yıldır uygulamakta olduğumuz Türkiye’de Sağlıkta Dönüşüm Programı ile yaptıklarımızı kısa olarak, kronolojik bir sıralama yapacağım. Daha sonra da, artık sağlıktaki bu yapmış olduğumuz değişimleri de ifade etmeye çalışacağım. 2003 yılında “Hastanelerde rehin kalmaya son verdik.” diyoruz. 112 Acil hizmetlerini ücretsiz hâle getirdik. Vatandaşlarımızın sağlık sigortaları ile özel hastanelerden, tıp merkezlerinden hizmet almasını sağladık. Performansa dayalı ek ödeme sistemlerini getirdik. Ücretsiz kanser eğitim KETEM’i açtık. Yeşil kartlıları artık ayaktan tedavi kapsamına aldık. Hekim seçme hakkını getirdik. İlaçta referans sistemlerini getirdik. Tabii, Türkiye’de, herhâlde, aile hekimliğini ilk defa getirmenin de mutluluğunu yaşadık. Bakanlığımıza bağlı tüm hastanelerde hasta hakları birimlerini kurduk. Sağlık Bakanlığı hastaneleri içinde global bütçe uygulamasına başladık. Kamu-özel ortaklığı çok önemli bir kanundu, bu kanunu Meclisten geçirdik. Verem hastalarının ilaçlarını evlerinde vermeye çalıştık. Tüm vatandaşlarımızın birinci basamak sağlık hizmetlerini ücretsiz almasını sağladık. Tabii, yine ambulans hizmetlerinden uçak ambulansları hizmete soktuk ve daha sonra helikopter ambulanslarla birlikte uçak ambulanslar, yine ulaşılamayan yerlere paletli ambulansların hizmetini yapmaya başladık. Acil yoğun bakımları, yoğun bakım tedavilerini kamu-özel hastanelerinde tüm hastalara ücretsiz hâle getirdik. Bu da çok önemliydi. Özel hastanelerde yanık, kanser, yeni doğan, organ nakilleri, doğumsal anomaliler, diyaliz, kalp damar cerrahisi ve buna benzer hastalıkların ücretsiz alınmasını sağladık. Açık ve kapalı kamu alanlarında sigara içilmesini yasakladık. Yine misafir anne projelerini başlatarak önemli bir gelişmeye imza attık. İlaç takip sistemiyle pilot uygulamalara başladık, merkezî hastane randevu sistemlerini yaptık, tam gün yasasını oluşturduk, en önemli şey, evde sağlık hizmetini başlattık, ilaç takip sistemlerini yaygınlaştırdık, aile hekimliğini tüm yurda yaydık, hava ambulansını uçak filolarımızla beraber yine devamını sağladık. Yine önemli bir gelişme, Türkiye’de obeziteyle mücadeleyi yaptık, Diyabet Önleme ve Kontrol Programı’nı uygulamaya başladık. Türkiye Kalp ve Damar Hastalıklarını Önleme ve Kontrol Programı’nı uygulamaya başladık. Tüm bunların yanında da artık kamu hastanelerini etkili hâle getirdik. Değerli milletvekilleri, biliyorsunuz, artık sağlıkta yapılanları saymak öyle kolay kolay beş dakikalara sığacak bir olay değildir. Ben Kayseri’de görev yaptığım sürede yedi tane ilin koordinatör başhekimliğini yaptım. Sağ olsun Sağlık Bakanımız bana bu görevi verdiği zaman oradaki hastaların, Kayseri’deki hastaların ne şekilde olduklarını… Devlet hastanesiyle beraber SSK hastanesi yanımızda bulunuyordu. Burada ortada bir duvar vardı. Bu duvar öyle bir duvardı ki 1,5 metre duvar, üzerine de 1,5 metre yüksekliğinde yine ikinci bir tel örgü çekilmişti. İşte bunları, Sayın Başbakanımızın, sonra Sağlık Bakanımızın özellikle vermiş oldukları direktiflerle bu Berlin duvarlarını ilk defa Kayseri’de yıktık ve uygulamaya başladık arkadaşlar.
Kolay bir şey olmadı, sağlıkta yapılanları yok saymak hiçbir zaman olmayacaktır, devam edecektir. Değerli milletvekilleri, kamu özel ortaklığı ile şehir hastanelerinin temeli ilk defa Kayseri’de atıldı. Bu bakımdan önce Sayın Başbakanımıza, sonra emeği geçen milletvekillerimize, Sayın Bakanımıza, mutfağında çalışan Sağlık Bakanlığımızın değerli bürokratlarına teşekkür etmek istiyorum. Tabii, biz Berlin duvarlarını yıktığımız zaman bir yerel televizyon bana mikrofon uzatmıştı, aynen şöyle diyordu: “Değerli Başhekimim, tamam, siz duvarları yıktınız ama bu duvarları yıkmak değil, bizim oralara gitmemiz, oradan hizmet almamız önemlidir.” Allah’a şükürler olsun ki sağlıkta dönüşüm yasasıyla SSK hastanelerinin, 37 milyona yakın SSK’lının tüm hastanelerden, özel hastanelerden ve kamu hastaneleriyle beraber üniversite hastanelerinden hizmet alımını sağlamış olduk. [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] Teşekkür ediyorum.
Kahramanmaraş Milletvekili Sayın Yıldırım Mehmet Ramazanoğlu.
Öncelikle, ülkemizdeki tüm Diyarbakırlı kardeşlerimizi, Meclisimizdeki tüm Diyarbakırlı milletvekillerimizi tebrik etmek suretiyle sözlerime başlamak istiyorum çünkü Diyarbakır’ımızı ben olumlu manada kıskanıyorum yani gıpta ediyorum. Çünkü bir tıp doktoru olarak nasıl gıpta etmeyeyim ki arkadaşlar, 167 bin metrekare… Bu nedir biliyor musunuz? Bir futbol sahasının 42 katı büyüklüğünde bir hastaneden bahsediyoruz, 167 bin metrekare Diyarbakır Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Bu hastanemiz büyüklüğünde, bu ölçekte bir hastaneyi ben dünya literatürüne de baktım bulamadım. Açıkçası, bu hastanemizin gerçekleştirilmesinde, ben, özellikle hem Sayın Başbakanımıza hem de Değerli Sağlık Bakanımıza ayrı ayrı teşekkür ediyorum.
Kaloriferleri yanmıyor, suyu akmıyor.
Kaloriferlerini yakın, kaloriferlerini.
Bu arada özellikle bir şeyi daha ifade etmek istiyorum arkadaşlar: Bu hastanemizin başhekimi Profesör Doktor Yusuf Yağmur Bey, değerli bir meslektaşımız. Dikkat ediniz, kendisi Gaziantep’te doğmuş, İstanbul’da okumuş ve Diyarbakır’da hizmet veriyor. Şu mozaiğimizdeki güzelliği bakın, şu gönül ve toplumsal zenginliğimizin çeşitliliğine bakın arkadaşlar. Bu güzellikleri bir iki örnekle daha artırmak istiyorum: Profesör Doktor Yusuf Yağmur kardeşimiz diyor ki, kendisinin beyanına göre, ekipler oluşturulmuş doktor ve hemşirelerden müteşekkil, bunlar hastaneye gelemeyecek durumda olan felçli, kronik hasta veya diyabetli ve benzeri ağır hastalıkları olan vatandaşlarımızın sağlık hizmetlerinin evlerinde gerçekleştirilmesi adına, kanları dahi evlerinde alınıp laboratuvarda tetkik edilmek suretiyle sonuçlarına göre reçeteleri yazılmaktadır. Ben bu suretle, başta Diyarbakır olmak üzere ülkemizde vatandaşlarımızın sağlık hizmetlerine erişim kolaylığının ne kadar arttığını sizlerle paylaşmak için bir örnek yaşadım dün: Gece saat iki buçukta arkadaşlar, ben Alo 182’yi aradım, bu Alo 182 randevu hattıdır, Alo 184’ü zaman zaman arıyorum Sağlık Bakanlığının sorularla ilgili bu hattının sağlıklı çalışıp çalışmadığını zaman zaman test ediyorum ve çok memnun kalıyorum ama dün gece iki buçukta Alo 182’yi aradım 5 saniyelik bir kalite mesajından sonra karşıma isminin “Muhammet” olduğunu beyan eden çok iyi yetiştirilmiş bir personel çıktı, bu personelle görüşmem toplam 45 saniye sürdü, 45 saniyelik zaman zarfında arkadaşlar -dikkat, gece arıyorum- yarın 13 Aralık 2012 Salı günü sabah dokuzda dahiliye polikliniğinden randevumu aldım telefon marifetiyle ve beni muayene edecek doktorun da Doktor Fahri Akgün olduğu bana bildirildi. Şimdi, bu konuşmam bittikten sonra ben aynı servisi tekrar aramak suretiyle kendilerine hem teşekkür edeceğim hem de randevumu iptal ettireceğim.
Niye meşgul ediyorsun boşuna, acil bir iş varsa ne olacak?
Değerli arkadaşlar, açıkçası ben Sayın Bakanımdan da özür diliyorum, Sayın Bakanım beni lütfen bağışlasınlar: Bu tabii 167 bin metrekarelik Diyarbakır Eğitim ve Araştırma Hastanesi yapıldıktan sonra, o zamana kadar birinci konumda olan Erzurum Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi 160 bin metrekarelik kapalı alanıyla ikinci sıraya düştü Sayın Bakanım. Dolayısıyla, bu iş hepimizi aştı, açıkçası, bükemediğimiz eli öpüyoruz.
Diyarbakır hastanesinde insanlar üzerinde deney amaçlı ilaç kullanılıyor mu, kullanılmıyor mu?
Arkadaşlar, peki bu rekorları Diyarbakır kırıyor da bizim de herhâlde Kahramanmaraş olarak bunun altında kalacak hâlimiz yok. Bizim önemli bir rekorumuz var: Seçimlerde oy rekoru kırdık, bu bir. İkinci rekorumuza geliyorum: Kahramanmaraş Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi 81 bin 500 metrekare, üniversite hastanesi arkadaşlar 112 bin metrekare, ikisinin toplamı 193 bin 500 metrekareyle bu iki hastanenin toplam kapalı alanıyla Diyarbakır’ı geçiyoruz inşallah. Biri bu yıl, biri gelecek yıl hizmete açılacak. Asıl bir başka şey söylemek istiyorum: Arkadaşlar, Kahramanmaraş Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesinin -Sayın Bakanım, hoşgörünüze sığınarak ismi bu şekilde kullanıyorum, size verdiğimiz sözü inşallah yerine getireceğiz- bir Türkiye rekoru olacak, o da nedir? Burada Diyarbakır’ı geçiyoruz, dikkat!
Diyarbakır’ı geçme! Orada hastalar üzerinde deneme amacıyla ilaç kullanılıyor mu, kullanılmıyor mu?
2.300 metrekare net, 2.800 metrekare brüt acil servis alanı. Arkadaşlar, biz tarla ölçüsü vermiyoruz; 2.800 metrekare net, kapalı, tek parçada, tek katta, girişte bir acil servis alanından bahsediyoruz, bu gerçekten Türkiye’de bir rekor. 18 tane ameliyathanesi olduğunu düşünün; her bir ameliyathanede 360 derece döner mobil kameralarla on-line ve eş zamanlı olarak 500 kişilik konferans salonunda tıp öğrencilerine, doktorlara, sağlık personeline eş zamanlı ameliyat yayını yapıldığını düşünün. Bitmedi, yurt dışındaki doktorların da bu ameliyat yayınını izlediğini düşünebiliyor musunuz? Bitmedi, yurt dışındaki bir Amerikalı doktorun, bir başka doktor meslektaşımızın robotik cerrahiyle Kahramanmaraş’ta ameliyatlar yapabildiğini -uzaktan kumandalar düşünün- bütün bunlar çok yakın zamanda gerçekleşecek inşallah.
Ya siz rüyanızda görmezken Kocaeli Üniversitesinde bunların hepsi yapıldı.
Açıkçası bu güzellikleri bundan sonra da sizlerle, Sayın Bakanımızla, Sayın Başbakanımızla, Hükûmet üyelerimizle ve tüm milletimizle birlikte paylaşmaya devam edeceğiz. Beni dikkatle dinlediğiniz için hepinize teşekkür ediyorum, saygılar sunuyorum.
Sayın milletvekilleri, ülkemizi ziyaret etmekte olan; Karadağ: Rafet Husovıc, Devlet Bakanı; Rıfat Fejzıc, Müftü; Suljo Mustafıc, Milletvekili; Amer Halılovıc, Milletvekili; Sırbistan: Suleyman Ugljanın, Devlet Bakanı; Bajro Omeragic, Milletvekili; Esad Dudevic, Milletvekili; Kosova: Mahir Yağcılar, Kamu Yönetimi Bakanı; Fikrim Damka, Milletvekili; Muferra Sınık, Milletvekili; Makedonya: Hadi Nezir, Devlet Bakanı; Bulgaristan: Kasım Dal, Milletvekili; Korman İsmaılof, Milletvekili; Yunanistan: Ahmet Hacı Osman, Milletvekili; Çetin Mandacı, Milletvekili.
Sağlıkta Dönüşüm Programı’nda, hepimizin bildiği gibi, AK PARTİ, bin yıllık tarihinden aldığı destekle ve bu desteğin altında yatan felsefeden esinlenerek merkeze insanı koydu “Önce insan.” dedi, “İnsanı yaşat ki devlet yaşasın.” dedi. Bu felsefeyle yola çıktıktan sonra çözülemeyecek sorunlar yoktu, şükürler olsun ki bugün geldiğimiz noktada her türlü sağlık sorununu çözmüş bir ülkenin vatandaşı olarak göğsümüzü açarak, başımız dik, alnımız ak olarak gezebiliyoruz. Elbette, değerli kardeşlerim, değerli milletvekili arkadaşlarım, sağlıkla ilgili pek çok klasik haberler vardı hatırlarsınız AK PARTİ’den önce. Yazılı ve görsel medyada, kızak üzerinde doğum yapan insanlarımız, hastanede rehin kalan hastalarımız, hatta cenazelerimiz, bıçak parasını ödemek için sarıkızını satan insanlarımız, hemen her gün gazetelerimizde ve görsel medyada yer alıyordu. Şükürler olsun, AK PARTİ’den sonra böylesi haberleri artık göremez olduk, dünyanın gelişmiş ülkelerinde var olan sağlık hizmetleriyle ilgili herkesle yarışır ve belki de gelişmiş Batı standartlarının üzerindeki sağlık hizmetlerine kavuşmanın gururunu yaşar olduk. Değişen fiziksel koşullardan, hastanelerimizin iyileşmesinden ya da aile hekimliğinden ya da aldığınız üst düzeydeki sağlık hizmetlerinden bahsederek vaktinizi almak istemiyorum. Asıl bilmemiz gereken konu, bu felsefenin, sağlıktaki değişim ve dönüşüm felsefesinin herkes tarafından takdir edildiğinin hem muhalefet milletvekili arkadaşlarımız hem de dost, düşman herkes tarafından bilinmesi gerektiğidir. Değerli arkadaşlar, koruyucu temel sağlık hizmetlerinde de teşhis ve tedaviye yönelik hizmetlerde de gelişmiş ülkelerdeki standartları yakaladık ve hatta üzerine çıktık. Bunu hem yaptığımız alan çalışmaları hem de yaşadığımız seçimlerde çok kolay bir biçimde hepimiz gördük ve test ettik kaldı ki uluslararası gruplar da bütün dünyada Türkiye'nin sağlıkta dönüşüm politikasının başarılı olduğunu katıldığımız bütün uluslararası toplantılarda teyit ediyor ve takdir ediyorlar.
Tokat’taki Kırım Kongo’dan bahsedecek misiniz?
Değerli kardeşlerim, değerli milletvekillerim; Tokat’ta da yaptığımız sağlık hizmetleri onlarca yıldır konuşulan ve yapılamayan hastaneler ve yapılamayan sağlık ocakları ve götürülemeyen hizmetlerdi. Tokat’ta da bütün Türkiye’de olduğu gibi, ülkemizin her tarafında olduğu gibi en üst düzeyde sağlık hizmetlerini verir hâle geldik bunu gururla buradan ifade ediyorum. 2009’un baharında sabah erken saatlerde telefonuma gelen bir mesajın karşılığında mesaj atan kişiyi aradım. Hollanda’dan bir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı, bir hemşehrimizdi. Bir hastası vardı, kızı, Hollanda’da Amsterdam’da yatırmış ve hastasının durumunun ağır olduğunu, Türkiye’ye getirmek istediğini, oradaki doktorların da ancak özel bir uçakla, ambulans uçakla bunu götürebileceğini kendisine müstehzi bir tavırla ifade ettiklerini söylediler. Ben, Sağlık Bakanlığımızdan gerekli arkadaşları, yetkili arkadaşları aradım, hasta yakınının telefonunu aldıktan sonra, bir saat kadar sonra bana geri döndüler, hasta yakınıyla, hastanın doktorlarıyla görüştüklerini, ambulans uçağın havada olduğunu, yaklaşık birkaç saat sonra hastayı alarak ülkemize geri döneceğini söylediler. Akşam saatlerinde, hasta yakını mutlu bir şeklide, Ankara’da bir hastane odasından, tedavisi yapılmakta olan kızının yanından beni arayarak dedi ki: “Sayın milletvekilim, çok teşekkür ediyorum, devletimin ne kadar güçlü olduğunu burada sayenizde tekrar görmüş oldum. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmaktan gurur duydum.” Ben de AK PARTİ milletvekili olarak, AK PARTİ’nin bir müntesibi olarak, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olarak, yaptığımız hizmetlerden ve geldiğimiz noktadan gurur duydum. [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] Hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Kilis Milletvekili Sayın Fuat Karakuş.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; malumları olduğu üzere Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü, Sağlık Bakanlığına bağlı özel bütçeli bir kurumdur. Başlıca görevi bulaşıcı hastalıkların yayılmasını önlemek temeline dayanan Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü, 1924 yılında bu adı almasına ve çalışmalarını bu ad altında sürdürmesine rağmen bulaşıcı hastalıkların önlenmesi konusunda ülkemizde yapılan mücadeleyle yaşıttır. Bu mücadelenin başlangıcı, 1838 yılında II. Mahmut’un emriyle kurulan Karantina Meclisidir. Genel Müdürlük, kuruluşundan itibaren birtakım görev ve isim değişikliklerini takiben Lozan Anlaşması’ndan sonra Hudut ve Sevahil Sıhhiyesi Müdüriyeti Umumiyesi yani Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü olarak değiştirilmiştir. Ülkemiz ve dünya sağlığının korunmasına katkıda bulunmak amacıyla uluslararası anlaşmalardan kaynaklanan yetki ve gelirleri kullanarak Türk Boğazları ile hudut ve sahillerde sağlık denetimlerini yapmak, uluslararası geçerliliği olan sertifikalar düzenlemek ve küresel yayılım gösteren bulaşıcı ve salgın hastalıkların ülkemize girmesini önlemek misyonuna sahip olan bu Genel Müdürlüğün görevlerinden bazılarını sıralayacak olursak, uluslararası tüm gemi ve uçakların denetimi pratik uygulaması, uluslararası sağlık belgelerinin düzenlenmesi, gemi adamlarının sağlık raporlarının verilmesi, gemi ve uçakların vektörlerden arındırılması, cenaze nakilleri, uluslararası gemilere Tele Sağlık hizmetinin sunulması, seyahat sağlığı hizmetleri, Türk Boğazlarından geçen gemilerin denetimi, görevlerinden bazılarıdır. Tüm dünyanın sorunu olan bulaşıcı hastalıkların temeline doğru inildiğinde çağların değişmesine, ülkelerin ve imparatorlukların son bulmasına, hatta savaşların son bulmasına neden olmuştur. Dünyadaki kitlesel ölümlerin en önemli nedeni olan bulaşıcı hastalıklar sadece insan sağlığını etkilemeyip ülkelerin ekonomi ve turizmine de büyük darbeler vurmaktadır. AIDS, pandemik grip, şarbon, sıtma, sarı humma, SARS, tip A H1N1 gibi birçok hastalıkla dünya bugün mücadele etmekte ve büyük sorunlar yaşanmaktadır. Bu hastalıkların hem ülkemize girmesini engellemek hem de bu hastalıkların bulunduğu ülkelere gidecek vatandaşlarımızın korunması için gerekli aşı ve ilaçların ücretsiz olarak uygulandığı sağlık denetleme ve seyahat sağlığı merkezleri Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğünün birimleridir. İş veya seyahat amaçlı yurt dışına çıkmamız takdirinde, bir telefonla veya İnternet aracılığıyla gideceğimiz ülkeyle ilgili tüm sağlık bilgilerini almamız, gereken önlemleri uygulamamız, gereken aşı ve ilaçları anında öğrenebilmemiz ve bu merkezlere giderek seyahat sağlığı danışmanlığı alıp aşı ve ilaçlarımızı ücretsiz temin edebilmekteyiz. Yapılan işlemlerde 2009’dan bu yana e-devlet sistemi etkin bir şekilde kullanılmaktadır. Gelirlerin toplanması ve harcanmasında personel eli değmemektedir. Eski yıllarda olan, kurum hakkındaki kötü intibalar yok edilmiş ve itibar kazandırılmıştır. 2 adet tıbbi müdahaleye hazır motor bot ihalesi yapılarak sözleşme imzalanmıştır. Uluslararası anlaşmalardan kaynaklanan görevler etkin bir şekilde kullanılmaktadır. Türk Boğazları ve limanlarında yıllık yaklaşık 55 bin civarında sağlık denetimi yapılmaktadır. Personel eğitimine önem verilmektedir. Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; 2012 yılı bütçesinin ülkemize ve aziz milletimize hayırlar getirmesini temenni eder, Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğünün tüm çalışanlarına başarılar diler ve yüce heyetinize saygılarımı sunarım.
Şanlıurfa Milletvekili Sayın Abdulkerim Gök.
Efendim, tabii ki Kalkınma Bakanlığının bütçesi üzerinde söz almış bulunuyorum. Burada şunu dile getirmekte fayda vardır: Özellikle, beş dakika içerisinde “kalkınma” kavramı içerisindeki gelişmeleri ne kadar anlatabilirim diye düşündüm. Gerçekten, bugün, ülkenin her noktasında ciddi bir kalkınma vardır. Ben spontane olsun düşüncesiyle bir iki duygu ve düşüncemi açık ifadelerimle sizinle paylaşmak istiyorum. Milletvekili arkadaşlarıma cevap olsun diye herhangi bir niyet taşımadığımı özellikle belirtmek istiyorum. Burada özellikle “Demokrasi yok, özgürlük yok, ilerleme yok, kalkınma yok.” diye bahsediliyor ama gönül arzu eder ki… “Vardır fakat yeterli değildir.” derseniz onu anlayacağım ve gerçekten, biz de yeterli olmadığı noktasında, daha çok, ileri bir demokrasi… Çünkü burada tartışmalar ve konuşmalar yapılırken dün, Kürtçe anekdotlardan bahsedildi. Bunlar on yıl önce yoktu, bunlar hayal bile edilemezdi. Bu kürsüden, çok şükür ki Türkiye Büyük Millet Meclisinden artık insanlar müdahalesiz ve özgür bir şekilde duygularını ve düşüncelerini ifade ediyorlar. Dolayısıyla demokrasi de vardır, kalkınma da vardır, büyüme de vardır, gelişme de vardır. İşte onun için diyoruz ki bu ülkede… Ama “Yeterli midir?” derseniz, yeterli değildir, elbette ki yeterli değildir. Yeterli olmadığını özellikle bizler de biliyoruz, ondan dolayı da tüm bakanlıklar olarak, var gücümüzle, AK PARTİ hükûmetleri çerçevesinde bütün çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Kalkınma Bakanlığı, özellikle seçim bölgem olan Şanlıurfa’da çok önemli gelişmeleri, çok önemli projeleri sürdürmektedir. GAP kapsamı içerisinde Şanlıurfa’da çok önemli gelişmeler söz konusudur. Buradan sizlerle GAP kapsamındaki gelişmeleri kısa da olsa paylaşmak istiyorum: Bunlar, özellikle GAP tamamlandığında ve 1 milyon 786 bin hektarıyla en büyük alanı teşkil eden Ceylanpınar Devlet Üretme Çiftliğindeki gelişmeler tam kapasiteyle devreyle konulduğunda, Şanlıurfa-Suruç ilçesindeki sulama projesi tam kapasiteyle devreye girdiğinde ve 2012’de tamamlandığında elbette ki bölgede istihdamın had safhada gerçekleşeceği kaçınılmazdır. Burada özellikle Kalkınma Bakanlığının GAP kapsamındaki yapmış olduğu çalışmalardan dolayı bürokratlara ve çalışma arkadaşlarına, Sayın Bakanımıza sonsuz teşekkürlerimi ifade etmek istiyorum. Tabii ki Meclis çatısı altında güne nasıl başlarsanız öyle devam eder. Ben de beş dakika içerisinde Kalkınma Bakanlığıyla ilgili Bakanlığın ülkedeki GAP, DAP, KOP, DOKAP gibi gelişmelerden uzun uzun bahsetmek isterdim. Önümüzdeki süreçte de -inşallah- bunları sizlere anlatma fırsatı buldukça daha detaylı bir çalışma içerisinde aktarmaya çalışacağım. Sayın Başkan, özellikle sizlerin de müsaadesiyle ben bu sabah istiyorum ki güne hep beraber pozitif başlama adına da olsa Şeyh Edebali’nin “Bak Dostum” diye bahsettiği nasihati sizlerle paylaşmak istiyorum: İlim bilmez, irfan bilmez, söz bilmez; üzülürsün. Usul bilmez, adap bilmez, sınır bilmez; üzülürsün. Aç gözlü ile dost olma: İkram bilmez, kural bilmez, doymak bilmez; üzülürsün.”
O tarafa bak, o tarafa!
“Görgüsüzle dost olma: Yol bilmez, yordam bilmez, kural bilmez; üzülürsün. Hal bilmez, ahval bilmez, gönül bilmez; üzülürsün. Çok konuşur, boş konuşur, kem konuşur; üzülürsün. Mertlik bilmez, yürek bilmez, dost bilmez; üzülürsün. İlim bil, irfan bil, söz bil. İkram bil, kural bil, doyum bil. Usul bil, adap bil, sınır bil. Yol bil, yordam bil. Hal bil, ahval bil, gönül bil. Çok konuşma, boş konuşma, kem konuşma. Mert ol, yürekli ol. Kimsenin umudunu kırma. Sen seni bil; ömrünce bu yeter sana.” Bu vesileyle yüce heyetinizi saygılarımla selamlıyorum.
Bursa Milletvekili Sayın Canan Candemir Çelik.
İstatistiki veriler, geçmişteki durumumuzu, bugünü objektif ve doğru bir şekilde kavramayı, geleceği ise öngörerek planlamayı sağlayan bilgilerdir. Kalkınma sürecini yönetirken istatistiklerimizi son derece önemsiyor ve kalkınma fikriyle istatistik üretimini de birbirini tamamlayan unsurlar olarak görüyoruz. Güvenilir ve zamanında üretilmiş bilgi, kamu için olduğu kadar özel sektör ve sivil toplum için de stratejik bir kaynaktır. Sağlıklı istatistikler, aynı zamanda demokratik bir ortamda halkın hesap sorma hakkını kullanması açısından da vazgeçilmez önemdedir. Ülkemizde güncel ve güvenilir veri üretilmesi sorumluluğunun ana kurumu TÜİK’tir. Bu Kurumumuz, resmî istatistiklerin üretiminden ve diğer kurum ve kuruluşlar tarafından yürütülen resmî istatistik faaliyetlerinin koordinasyonundan sorumludur. 1389 yılında kurulan Defterhane, bugünkü İstatistik Kurumumuzun nüvesini oluşturmaktadır. TÜİK, kurulduğu 1926 yılından beri karar alıcıların ve vatandaşların kullanımı için veriler üretmekte, ürettiği resmî istatistikler ile geleceğin planlanmasına, doğru stratejilerin belirlenebilmesi çabalarına destek sağlamaktadır. İstatistiklerin güvenilir olmasının en önemli kriterlerinden birisi de üretim ve yayın sürecinin her aşamasının uluslararası normlara uygun olmasıdır. Bu, aynı zamanda, uluslararası karşılaştırılabilirliğinin de yegâne şartıdır. Avrupa Birliği istatistik sistemine uyum 1999 yılında sağlanmıştır. 2005 yılında planlı istatistik üretim süreci başlamış, diğer kurumların istatistik üretim sürecindeki yeri tanımlanarak bu kurumların tek bir merkezden koordinasyonu ile istatistiki verilerin zamanlılığı ve kalitesi yükselmiş, mükerrer veri üretimine son verilmiştir. İstatistik üretiminde uluslararası mesleki ve ahlaki kurallar ülkemizde de geçerlidir ve uygulanmaktadır. Ulusal ve uluslararası ihtiyaçlar doğrultusunda TÜİK bir yandan istatistik üretim yelpazesini genişletmekte ve mevcut verileri detaylandırmakta, öte yandan Resmî İstatistik Programı’nda sorumluluğu bulunan bütün kamu kurum ve kuruluşları ile yakın iş birliği içinde çalışmalarına devam etmektedir. Resmî İstatistik Programı’nın, 2012-2016 yıllarını kapsayacak ikinci beş yıllık plan hazırlıkları kapsamında bir taslak oluşturulmuştur. Çalışmalarda ilgili kurumlarla yoğun bir koordinasyon faaliyeti yürütülmüştür. 2012 yılında yürürlüğe girecek olan Program’ın şimdiden ülkemize hayırlı olmasını diliyorum. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bilgi stratejik bir kaynaktır. Tarımdan sanayi toplumuna geçen toplumsal süreçte artık bilgi toplumuna doğru gidilmektedir. Ancak şu var ki istatistik evrensel bir konuşma dili konumuna gelmiştir. Yeni devlet anlayışında hizmetlerin sunulabilmesi için, bilginin öncelikle hizmet sunmakla görevli kamu kuruluşları arasında güvenli ve maliyet etkin olarak derlenmesi, işlenmesi ve süratle dağıtılmasının sağlanması gerekmektedir. Bu nedenle, kamu kurumları arasında veri bilginin kullanılması e-devlete giden yolda çok önemli ve öncelikli bir adım olmaktadır. Bu yönüyle TÜİK’in yaptığı görev, özellikle içinde bulunduğumuz çağda daha da değer kazanmaktadır. TÜİK, üstlendiği görev ve fonksiyonları ile ülkemizde ulusal bilgi sistemi ve bilgi işlem altyapısının oluşturulmasında temel bir işlev görmektedir. TÜİK, ülkemizin her alanda küresel rekabet koşullarına kendisini zamanında uyarlayabilmesi için çağın gerektirdiği en yeni bilgi teknolojisi ürünlerini kullanarak faaliyetlerinde etkinliğini amaçlamaktadır. Bu nedenledir ki TÜİK için, dünyayı devamlı izlemek, istatistik bilgi sistemini ve bilişim altyapısını gözden geçirmek, atılımları hızlandırarak sürdürmek ayrı bir önem kazanmaktadır. TÜİK, uluslararası düzeyde çağdaş ve saygın bir istatistik kuruluşu olarak bugüne kadar yaptığı yasal teknik altyapı ve ürün kalitesini artırma yönündeki atılımlarına hiç kuşkusuz ki devam edecektir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; güçlü, sürdürülebilir bir istatistik sistemi kurma vizyonu ile hareket eden TÜİK’in 2012 yılı bütçesinin hayırlı olmasını temenni ediyor, sizleri saygıyla selamlıyorum.
Mardin Milletvekili Sayın Abdurrahim Akdağ.
Değerli milletvekilleri, bölge kalkınma idarelerinin asıl işlevi, yerel düzeyde planlama, projelendirme, araştırma, izleme, değerlendirme ve koordinasyon hizmetlerinin etkili bir şekilde yerine getirilmesini sağlamak ve gerekli yönlendirmeyi gerçekleştirmektir. Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) ve Doğu Anadolu Projesi (DAP) bölge insanının gelir düzeyini ve yaşam kalitesini yükseltmeyi, bölgeler arası farklılıkları gidermeyi amaçlamaktadır. Değerli milletvekilleri, DAP’a ayrılan yatırımlar 2006’dan itibaren büyük bir ivme kazanmıştır. Yapılan harcamalar, 2006’da 868 milyon TL, 2010 yılında 2,4 milyon TL’dir, 2011 sonu itibarıyla 2,1 milyar TL harcama planlanmıştır. On dört ili kapsayan Doğu Anadolu Projesi’nin 2013 yılına kadar bitirilmesi hedeflenmektedir. GAP kapsamında yirmi iki baraj ve on iki hidroelektrik santral ile sulama şebekelerinin yapımı öngörülmüştür. GAP’ın tamamlanmasıyla 1,8 milyon hektar alan sulamaya açılacak, yılda 27 milyar kilovatsaat hidroelektrik enerji üretimi gerçekleştirilecektir. Bölgede toplam 3,8 milyon kişiye istihdam olanağı sağlanacaktır. Bu hedeflere ulaşmak için gereken kamu yatırımlarının finansman ihtiyacı 2010 yılı fiyatlarıyla 42 milyar TL’dir. 1990-2007 dönemi GAP bölgesindeki projelere kamu yatırımlarından yılda ortalama yüzde 7 oranında pay ayrılırken Sayın Başbakanın bölgenin kalkınmasına verdiği önem sonucu GAP Eylem Planı’nın yürürlüğe konmasıyla ayrılan pay 2 katına çıkarılmıştır. Bölgedeki yatırımlar için 2008-2011 döneminde kümülatif olarak 13,3 milyar TL kaynak tahsis edilmiştir. Proje genelinde 2010 yılı sonuna kadar 33,7 milyar TL harcama yapılmış ve nakdî gerçekleşme oranı yüzde 80 düzeyine ulaşmıştır. Yerel inisiyatifler dikkate alınarak hazırlanan GAP Eylem Planı 73 ana eylem altında 300’den fazla projeden oluşmaktadır. 2010 yılında GAP Eylem Planı kapsamında proje ve faaliyetlerine toplam 3,8 milyar TL harcama yapılmıştır. 2011 yılında GAP bölgesindeki yatırımlara ayrılan kaynak ise yaklaşık 4,3 milyar TL’dir. Eylem Planı ile gerekli finansman sağlanarak yapımı devam eden sulama şebekeleri hızla tamamlanmaktadır. 2011 yılı yatırımı sulama projelerinin 2016 yılında tamamlanması öngörülmektedir. GAP kapsamında 2011 yılı itibarıyla on hidroelektrik santrali tamamlanmış ve GAP enerji yatırımlarının yüzde 74’ü gerçekleştirilmiştir. Hidroelektrik santralinin işletmeye alınışından 2011 yılı Ekim sonuna kadar 351,5 milyar kilovatsaat elektrik enerjisi üretimi ve ülkemizin hidroelektrik enerji ihtiyacının önemli bir bölümü GAP’tan karşılanmıştır. Üretilen bu enerjinin parasal değeri 21,1 milyar dolardır. Değerli milletvekilleri, toplam uzunluğu 639 kilometre olan ve 498.728 hektar alana hizmet edecek 7 ana kanalın inşaatına başlanmış olup çalışmalar devam etmektedir. Mardin’i de kapsayan Aşağı Fırat 2’nci Merhale Projesi’nde Atatürk Barajı ve Şanlıurfa tünelleriyle saniyede 328 metreküp kapasiteli su Urfa’ya getirilmiştir. Mardin Kızıltepe Ovası’nı içine alan ve Çılgın Proje olarak nitelendirdiğim 2009 yılında yapımına başlanan 136 kilometrelik iletim kanalının 2012 yılında bitmesi hedeflenmektedir. Cazibe sulama şebekesi proje yapımları olan 67 bin hektar, 30 bin hektar Mardin ili sınırları içinde olmak üzere iş programına göre proje ve yapımları devam etmektedir. Mardin Pompaj Sulama Projesi’yle yörede 160 bin kişi istihdam edilecektir, yılda 240 milyon TL ekonomiye katkı sağlayacaktır. Ayrıca Nusaybin, Cizre, İdil, Silopi sulama alanları ihaleleri gerçekleştirilmiştir, 2012 yılında bitmesi planlanmıştır. Fiziksel altyapı çalışmaları kapsamında 2011 yılında başlayan Mardin ve Adıyaman…
Bu bağlamda, 2012 bütçemizin ülkemize hayırlı olmasını diliyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Uzun yıllar kamuoyunun yakından takip ettiği Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı, yani KOP, 8 Haziran 2011 tarihinde yayınlanan 642 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’yle merkezi Konya’da kurulmuştur. Kalkınma Bakanlığına bağlı olarak faaliyet gösterecek olan İdarenin bölge alanı ise Konya, Karaman, Niğde ve Aksaray illerini kapsamaktadır. Toplam 65 bin kilometrekare tüm kırsal ve kentsel alanı kapsamaktadır. Bölgede yüzde 70’i Konya iline ait olmak üzere 3,5 milyon nüfus yaşamaktadır. Türkiye'de kırsal alanda yaşayan nüfus oranı yüzde 32 iken, bölgede kırsal alanda yaşayanların oranı ise yüzde 42 seviyesindedir, yani kırsal alan bu bölgede Türkiye ortalamasının oldukça üzerindedir. Değerli arkadaşlar, KOP projesinin biraz tarihinden bahsetmek istiyorum sizlere. Bu proje, Konya’nın ve Konya bölgesinin yüz yılı aşan iki projesinden bir tanesidir. 1890’lı yıllarda Avlonyalı Ferit Paşa zamanında Konya Ovası’nı sulamak gerektiğine inanan ve suyun kıymeti her zaman takdir edilen Konya’da, Beyşehir Gölü’yle Konya Ovası’nın sulaması projelendirilir. Hatta o dönemde çılgın projesi olan insanlar da vardır, bunlardan bir tanesi de Kurukafa Mehmet Efendi’dir. O, Beyşehir Gölü’nden su getirme yerine, Göksu Nehri’nin Konya Ovası’na akıtılması çalışmasının yapılmasını ister ve bu projeler Konya Ticaret Odasının meclisinde 1900’lü yıllarda tartışılır ve zabıt altına alınır ve 1900 yıllarının başında Konya-Bağdat Anadolu demiryolu hattı ihale edilirken, dönemin sultanı Abdülhamit Han projeyi Almanlara ihale eder ve der ki: “Hiçbir karşılık almadan Konya Ovası’na su akıtacak Beyşehir kanalını da gerçekleştireceksiniz.” Ve ilk defa Konya Ovası’nın sulama projesi bu kanalla başlar. Bu projeyle beraber Konya’da iki proje tartışılır hâle gelir. Bir, Konya Ovası’nı sulama projesi ve Göksu’dan Konya Ovası’na su akıtılmasıdır. İkincisi ise -yine yüzyıllık proje olarak kayıtlara geçmiştir- Konya-Ankara arası demir yolu hattının kurulmasıdır. İşte böyle bir tarihî süreçte gelinen nokta şudur: Uzun yıllar, bu projeler değişik hükûmetler tarafından gündeme getirilir ve her seçimde seçim vaadi olarak bizlerin önüne konulur, seçimden sonra da unutulur. Ancak 2002 yılında AK PARTİ hükûmetlerinin olmasından itibaren, bizim hükûmetlerimiz ise bunun önemini kavrar ve Başbakanımızın önderliğinde iki projeyi de yürürlüğe koyar. Bir anekdotu da burada ifade etmek istiyorum değerli arkadaşlar. Uzun yıllar Konya Ticaret Odası Başkanlığı yapmış bir arkadaşınız olarak, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının değerli uzmanları bunu bilirler, yol etmişizdir bu projelerle ilgili ve bu projelerle ilgili bize verilen cevap: “Hayallerle uğraşmayın lütfen, bunlar hayaldir.” Hatta KOP ihale edilir, KOP projesinin bir önemli ayağı olan Mavi Tünel ihale edilir. İhale neticesinde, bu ödeneklerle yetmiş yılda yapılacağı ifade edilir. Değerli arkadaşlar, Konya’nın bu iki önemli projesi Başbakanımızın önderliğinde, AK PARTİ hükûmetleri döneminde gerçekleştirilir. Hızlı tren çalışmaya başladı; şu anda, Türkiye'nin önemli bir projesi hâline geldi. Diğer projede ise en önemli ayağı olan Mavi Tünel ihale edildi, inşallah bir ay içerisinde su akıtılacaktır. Ben, bu iki projeyi gerçekleştiren Sayın Başbakanımıza ve… [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] Bu vesileyle, hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Denizli Milletvekili Sayın Nihat Zeybekci; buyurun.
Bugün ayrıca, yüce milletimin değerli Meclisinin değerli Divanını da, üç saygıdeğer hanımefendi milletvekilinden oluşan Divanı da ayrıca selamlıyorum.
Üzerinde yaşadığımız cennet vatanımız insanlıkla başlayan tarihi boyunca daima dünyanın en önemli politik ve stratejik merkezi olmanın yanında, yine dünyanın en önemli ticaret, ham madde, enerji, kültür transferlerinin geçtiği ve yapıldığı alan olmuştur. Onun içindir ki insanlığın tüm güçlerinin gözü hep bu topraklar üzerinde olmuştur. Ancak hiçbir millet bu vatan için bizim kadar bedel ödememiş, bizim kadar hak etmemiş ve bizim kadar sevmemiştir. Bugün Türkiye Cumhuriyeti’mizin egemen olduğu bu topraklar, bilinen tarihi boyunca etkinliği ve değeri hiç azalmadan artan İpek Yolu ile Büyük Okyanus’a sınırı olan Hint ve Çin’i yeni dünyaya kapı olan Atlas Okyanusu’nun bir limanı sayılan Akdeniz’e bağlamaktadır. Bugün bu imkân, önemi artık “Dünya da düzdür” denilen globalleşen dünyada daha da artarak dikkatleri üzerine toplamaktadır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; işte bu avantajlarla çıkmış olduğumuz kutlu yolculuğumuzda bugün ülkemizin gelmiş olduğu süreç 2002 ile kıyaslandığında hayal bile edilemeyecek seviyelere ulaşmıştır. Ancak gelinen nokta ve 2023 hedeflerimize geçmeden önce, vefa ve minnet duygularıyla anmamız gereken, bu millete iradesini ilk defa hatırlatan, Anadolu’yu “Yeter, söz milletindir.” diyerek harekete geçiren merhum demokrasi şehidi Adnan Menderes’i, Anadolu’ya ihracat yapmayı öğreten, ticaretin önemini kavratan merhum Turgut Özal’ı minnetle anmamız gerektiğine inanıyoruz ve Allah’tan rahmet diliyorum. Diğer taraftan “Onlar ne veriyorsa beş fazlasını veriyorum.” diyerek insanımızı otuz beş – otuz sekiz yaşında emekli ederek gelecek nesillerin geleceğini ipotek altına alan siyasi anlayışları da hiç unutmamamız gerektiğini, altını çizerek hatırlatıyorum. Sayın Başkan, yüce milletimin saygıdeğer vekilleri; bugün Türkiye’mizin gelmiş olduğu noktayı en güzel özetleyen örneklerden birisi Denizli ilimizdir. 1980 yılındaki Türkiye'nin toplam ihracatı olan 3 milyar dolar ihracatı bugün tek başına yapan ilimiz, 2001 yılında 60 bin olan sigortalı çalışanını bugün 168 bine çıkararak, sadece Pamukkale’ye giriş yapan 2 milyon turist sayısıyla 2023 hedefini 10 milyon turist sayısı olarak koyan… Başbakanımızın cumhuriyetimizin 100’üncü yılında 500 milyar dolar ihracat hedefini tutturacak olan ülkemizde, sadece Denizli’miz 15 milyar dolar dış ticaret ve turizm gelirine ulaşarak, sigortalı çalışan sayısında 400 bine ulaşmayı hedeflemiştir. 2002 yılındaki ihracatı 35 milyar dolardan bugün 135 milyar dolara getiren bu yönetim anlayışının 500 milyar dolar ihracat hedefini tutturacağına, 2002 yılındaki 85 milyar dolar dış ticaret hacmini bugün 330 milyar dolara getiren evlatlarının 1 trilyon doların üzerine çıkacağına, 2002 yılında dünyanın 26’ncı ekonomisi olan ülkemizi bugün 16’ncı sıraya getiren hizmetkârlarının ülkemizi dünyanın ilk 10, Avrupa’nın da 3’üncü büyük ekonomisi yapacağına bu milletin inancı tamdır. Türkiye’miz bundan sonraki süreçte, bugüne kadar olduğu gibi, sadece ülkesi sınırlarıyla sınırlı bir anlayıştan, dünyanın her yerinde üretim yapan, ticaret yapan, ihracat yapan, kültür ve tarih coğrafyamıza egemen olan bir anlayışla, önce, demokrasi, özgürlükler, evrensel hukuk ve barış ülkesi olarak, marka ülke olduktan sonra, çıkardığı markalarıyla dünya ticaretinde hak ettiği yeri alacaktır. Saygıdeğer milletvekilleri, 2002 yılından bu yana ticaret erbabına güvenen bir anlayışla hizmet eden hükûmetlerimiz, 8 Haziran 2011 tarihinde Bakanlığımızın yeni yapılandırılmasıyla Türkiye’yi 2023’e taşıyacak yapıyı oluşturmuştur. “Çalışmadan, yorulmadan ve üretmeden rahat yaşamanın yollarını aramayı alışkanlık hâline getirmiş milletler; evvela hassasiyetlerini, sonra hürriyetlerini, daha sonra istikballerini kaybetmeye mahkûmdur.” diyerek bizlere muasır medeniyeti hedef gösteren Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün sözleri kulağımızda olarak…
Adıyaman Milletvekili Sayın Muhammed Murtaza Yetiş.
Bilindiği üzere 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u uygulamakla yükümlü olan Rekabet Kurumu ülkemiz ekonomisi açısından önemli görevler ifa etmektedir. Kurumun uygulama alanında iki temel fonksiyonu var: Birincisi, karteller gibi teşebbüsler arası rekabeti sınırlayıcı anlaşmalar, uyumlu eylemler ve kararlarla hâkim durumun kötüye kullanılmasının önlenmesi şeklinde ortaya çıkan rekabet ihlallerini önleme; diğeri ise birleşme, devralmaların kontrolü yoluyla ekonomi piyasalarındaki yoğunlaşmanın denetim altında tutulmasıdır. 2011 yılı içerisindeki faaliyetlerine baktığımızda, Rekabet Kurumunun önemli kararların altına imza attığını görmekteyiz. Nitekim bu dönemde özellikle mobil telefon işletmeciliği, bankacılık hizmetleri, günlük gazete reklam yeri ve otomotiv gibi sektörlere yönelik tamamladığı soruşturmalarla adından sıklıkla bahsettirmiştir. Kendisine intikal ettirilen mevzuat taslaklarına dair görüş verme, piyasaların daha iyi anlaşılabilmesi, piyasalardaki aksaklıkların ve çözüm önerilerinin daha iyi ortaya konabilmesi gibi amaçlarla çeşitli sektörlere yönelik araştırmalar yapma ve buna benzer bazı hususlar da Rekabet Kurumunun önemli faaliyet alanları arasındadır. Rekabet savunuculuğu kapsamında yapılan bu faaliyetler yoluyla, Kurum, salt bir denetim işlevi görmenin ötesine geçerek kamuoyunu daha rekabetçi bir ülke ekonomisine doğru yönlendirmekte ve olası rekabet ihlallerini önceden engelleme gibi önemli bir vazife üstlenmiş olmaktadır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bilindiği üzere, Avrupa Birliğiyle olan müzakere sürecimizdeki fasıllardan biri de rekabet politikası faslıdır. Rekabet politikası faslının önemli bir ayağını oluşturan rekabet kuralları da bu fasıl kapsamında ele alınmaktadır. Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanan ve ülkemizin fasıllar itibarıyla mevzuat uyumu, mevzuatın uygulanması ve mevzuatı uygulayacak birimlerin kapasiteleri gibi birçok unsurun değerlendirildiği ilerleme raporlarında, genel olarak rekabet mevzuatı ve bu mevzuatı uygulamakla yükümlü olan Rekabet Kurumu açısından oldukça olumlu değerlendirmelere yer verilmektedir. Nitekim, bu yılki İlerleme Raporu’nda da Rekabet Kurumunun rekabet kurallarına uyum konusundaki sicilinin iyi durumda olduğu, Rekabet Kurumunun idari kapasitesinin yüksek olduğu ve Kurumun rekabet kurallarını etkili şekilde ve tatminkâr bir bağımsızlıkla uyguladığı değerlendirmeleri bu alanda gelinen noktayı net olarak ortaya koymaktadır. Yaklaşık on dört yıl önce faaliyetine başlayan Rekabet Kurumunun kısa sayılabilecek bir zaman diliminde hem ülke içinde hem de özellikle Avrupa Birliği uyum süreci bağlamında bu başarıyı yakalamış olmasının gurur verici ve ülke ekonomisinin istikrarı açısından da önemli olduğunu belirtmek isterim. Ayrıca Rekabet Kurumu, sahip olduğu bilgi ve tecrübeleri ihtiyaç duyan ülkelerle paylaşmaktan da kaçınmamaktadır. Bu noktada, Moğolistan’dan Mısır’a kadar geniş bir coğrafyada yer alan farklı ülkelere değişik formatlarda teknik destekte bulunmaktadır. Ayrıca son dönemde, İslam İşbirliği Teşkilatı ülkelerinde rekabet hukuku ve politikası alanında kapasite inşası için çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Kısa bir süre önce yeniden yapılanmasını da hayata geçirmiş olan Rekabet Kurumunun etkinliğini artırmasının önemli olduğunu düşünüyor, AK PARTİ olarak bu yöndeki desteğimizin tam olduğunu ifade etmek istiyorum. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına Mersin Milletvekili Sayın Ali Öz; buyurun.
Bu arada, Sayın Doktor Ahmet İhsan Kırımlı’nın vefatını üzüntüyle öğrenmiş bulunuyoruz; Milliyetçi Hareket Partisi Grubu olarak merhuma rahmet, Kırım Türklerine de Allah’tan sabır diliyoruz. Bu vesileyle, bütçenin ülkemize, milletimize, Meclisimize, tüm sağlık çalışanlarına hayırlı, uğurlu olmasını temenni ediyorum. Üç dönemdir Sağlık Bakanlığımızın yaptığı uygulamaların, Sağlıkta Dönüşüm Programı’nın getirdikleri ve götürdüklerini ifade etmek durumundayım. Sağlık hizmetlerinin, her vatandaşımızın eşit biçimde ulaşma hakkının olduğu, bireyin yararına planlanması gereken, hizmeti alan kadar hizmeti verenin de memnuniyetini hedef alan bir planlamayla yürütülmesi gerekmektedir. İstatistiki verileri esas alacak olursak, sorunların büyük kısmı çözülmüş gibi görünüyor. Sağlıkta Dönüşüm Programı öncesi, hasta-hekim mağduriyeti olduğu kabul ediliyor, sağlık finansmanı çoklu ve parçalı yapıdan tek çatı altında toplanmış gibi görünüyor. Sağlıkta Dönüşüm Projesi öncesi, nitelik ve nicelik aranmaksızın, sabit ödeme, kayıt dışılık, israf, uzun bekleme süresi, gereksiz sevkler, bıçak parası, acil hizmetlerde aksama, koruyucu hizmetlerde yetersizlik, bölgesel hizmet açığı ve dengesizlik, yaygın muayenehanecilik, bakımsız hastaneler ve yaygın koğuş tipi odalar ve tıbbi cihaz fakirliği ülkemizin önemli sorunları gibi görülüyor. Bu arada, sağlık hizmetlerinin sunumunda özel sektör payının yetersizliği, ilaç fiyatlarının sistemsiz bir şekilde belirlenmesi, çalışanların motivasyon eksikliği, muayenelerde öncelikle hastane tercihi önemli sorunlar olarak görülmekteyken, Sağlık Bakanlığı uygulamalarıyla bu sorunların dokuz yılda aşılmasını beklemek hem Meclisimizin hem de milletimizin en doğal hakkı olduğunu düşünüyoruz. Değerli milletvekilleri, her gün kamu hastanelerine başvuran 1 milyon civarında vatandaşımızı, 700 bin civarındaki sağlık çalışanını ve ülkemizde yaşayan 74 milyon insanımızı direkt olarak etkileyen 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’yle sağlık sistemimizde köklü bir anlayış değişikliği ortaya çıkmıştır. Cumhuriyet döneminin toplumcu anlayışa ve koruyucu sağlık hizmetlerine öncelik veren sağlık politikası terk edilmiştir. 663 sayılı Kararname’nin tamamına kâr-zarar hesabına öncelik veren tüccar mantığı ile sağlık hizmetlerinin organizasyonunu oluşturan bir anlayış hâkimdir. İdari yapılanma açısından çerçevesi belli olmayan bir yönetim anlayışı getirilmiş, kâr hedefiyle görev yapan sözleşmeli yöneticilerin emrinde çalışan devlet memuru personelin istihdamının önü açılmıştır. Bu Kararname’yle yabancı doktor ve yabancı hemşire çalıştırmanın da yolu açılmıştır. Bu uygulama ülkemizin sosyokültürel yapısına uygun olmayacaktır. Yabancı bir doktorun toplumsal gerçekleri ve koşulları bilmeden sağlık alanında hizmet vermesi nitelikli hizmet üretmesi açısından sakıncalıdır. Bu yasal düzenleme doktorlarımız ve hemşirelerimizin istihdamlarına da zarar verecek ve bunun faturası vatandaşa çıkacaktır. Kendi öz kaynaklarımız planlı bir şekilde kullanılmalıdır. Tıp fakültelerindeki kontenjanlar artırılmalı ve hekim dağılımındaki dengesizlikler giderilmelidir, aksi hâlde halk sağlığına büyük zarar verilecektir. Bu Kararname’yle birlikte Sağlık Bakanlığı uhdesinde görev yapan 461 şube müdürü, 149 klinik şef ve şef yardımcısı, 444 hastane müdürü, 904 hastane müdür yardımcısı, 152 il sağlık müdür yardımcısı, 28 il sağlık müdürü, 40 APK uzmanı, 3 genel müdür, 21 genel müdür yardımcısı ve 42 daire başkanı kadroları iptal edilmiştir. Söz konusu iptal edilen kadroların yerine ihdas edilecek yeni kadroların tespitinde hangi objektif kriterlerin esas alınacağı, araştırmacı kadrosuna atanacak olan ilgili personellerin maaş ve döner sermaye ek ödemelerinde meydana gelecek ortalama 500 ile 1.500 TL arasındaki kaybın nasıl telafi edileceği ve bu durumların yeni bir kadrolaşma süreci oluşturacağı konusunda endişelerimiz bulunmaktadır. 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’yle, ebe ve hemşirelerin sözleşmeli statüye geçirilmelerinde “En az bir yıldan beri çalışmaları.” hükmü getirilmiş ve bu hüküm pek çok ebe ve hemşirenin bu haktan faydalanamamasına ve mağduriyetine yol açmıştır. Bu durum kanun önündeki eşitlik ilkesine de aykırıdır. Başlatılan aile hekimliği uygulaması insanlarımıza başta cazip gelmiş, birinci basamak müracaatta muayene katılım paylarının alınmaması hastaları bu noktada aile hekimlerine yöneltmiştir. Hekimlerimiz ilk uygulamalarda aile hekimliği statüsüne kavuşmakla motive olmuşlar ancak geçen süre içerisinde uygulamalardaki yeni yaptırımlar hem gelirlerini azaltmış hem de motivasyonlarını bozmuştur. Aile hekimleri iş yeri kirasını kendi ödeyen, tıbbi cihazlarını kendi temin eden, elektrik, su, iletişim ve muhasebe ücretlerini bütçesinden karşılayan devletle sözleşmeli özel muayenehaneler statüsüne dönüşmüştür. Her aile hekiminin çalışma ofisinin yakınına bir eczane açılmış ve bu da ilaç sarfiyatını artırıp bütçeye ek yük getirmiştir. 112 Acil hizmetlerinde çalışan hekimlerimizin maaşları düşük kalmıştır. İstasyonlar, donanım, araç ve personel yetersizliğinden vakaya ulaşmakta sorun yaşamaktadırlar. “Özel sağlık kuruluşları fark ödenmeden vatandaşlarımıza hizmet sunuyor.” iddiası pek doğruyu yansıtmamaktadır. Sahada baktığımızda özel hastaneler muayene katılım payı dışında laboratuvar, radyoloji ve cerrahi girişimlerde fark talep etmektedir. Bu arada Sağlık Uygulama Tebliği’nde özel hastanelerin kazançlarında uzun süredir -üç beş yıldır- artış yapılmaması bu işletmeleri de sıkıntıya sokmaktadır. Sağlık politikalarından özel hastaneler de memnun değildir, yük vatandaşa binmiştir. Değerli milletvekilleri, Sağlık Bakanlığının “İlaç fiyatlarını ucuzlattık, ilaç erişimini kolaylaştırdık.” iddiası, son alınan kararlar eczacılar ile vatandaşların karşı karşıya geldiği bir sürece doğru adım adım ilerlediğimizi göstermektedir. Basından da takip ettiğimize göre iki üç gündür özellikle diyabet ve kanser hastaları ilaçlarını bulamamaktan yakınmaktadırlar. Eczacılar ilaç fiyatlarının düşmesinden değil, en büyük müşterisi devlet olan ancak depodan aldığı ilacı kuruma yüksek iskontoyla zararına vermekten dolayı rahatsızdır. Oysaki eczacılar sektörde sadece ilaç satan dükkânlar değil, toplum sağlığı ve hastaların aydınlanmasına da katkı sağlayan birer psikolog durumundadırlar. Bu kesimin mağduriyetini gidermek hem vatandaşımıza hem de eczacılara karşı Hükûmetimizin görevidir. Eczacı işletim maliyetleri rasyonel bir şekilde güncellenmelidir. Eczacılarımızın özlük hakları iyileştirilmelidir. Medula sistemindeki sıkıntılar giderilmeli, yerli imalatçılar korunmalı, millî ilaç politikasına acilen geri dönülmelidir. Ulusal ilaç fabrikaları ARGE çalışmalarını artırmalı ve ürün yelpazesini geliştirmelidir. Ulusal ilaç üreticileri birtakım teşvik ve kolaylıklarla desteklenmelidir. Savaş, ambargo, deprem gibi afet dönemlerinde ihtiyaç duyulacak ilaç kalemlerinin yeterli seviyede üretilebilmesi için gerekli planlamalar yapılmalı, devlet bu tür ilaçların üretiminde aktif rol oynamalıdır. İthal ilaçların pazarlanması konusunda sıkı yaptırımlar getirilmeli, ARGE çalışmaları teşvik edilmelidir. Rasyonel bir ilaç politikasıyla gereksiz ilaç kullanımının önüne geçilmelidir. Son zamanlarda ilaç politikasında yapılan uygulamalarla, aynen geçen yıllarda yaşandığı gibi, ilaç firmaları tarafından ilaç ürün tanıtıcılarının da görevleri sonlandırılmakta, yeni işsizler ordusuna onlar da katılmaktadır. Hekimlik mesleğinin, sağlıklı bir yaşam sürdürülmesinde yeri tartışmasız çok önemlidir. Hekimlerimizin statülerinin diğer kamu görevlileri ile bu yönden farklılığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Aylık maaşları düşük olan hekimler, performans uygulaması nedeniyle daha çok hasta bakmak zorunda kalmakta ve hastaya ayırdığı zaman azalmaktadır. Hastayı dinlemek, muayene etmek, tetkik istemek, sonuçlarını değerlendirmek ve hastayı bilgilendirmek için zaman bulamamaktadırlar. Bu durum, hekimin motivasyonunu bozmakta, hastanın da memnuniyetini azaltmakta, maliyeti de artırmaktadır, sonra da hasta şikâyetleri doğal olarak artış göstermektedir. Diğer yandan, hastanelerde zor ve meşakkatli hastaların sevk edildiği görülmekte, endikasyonsuz işlemler yapılmakta, zahmetli cerrahi işlemlerden kaçınılmaktadır. Sigorta şirketleri malpractice oranı yüksek olan hekimleri sigortalamak istemeyecekler, bu durumda doktorlar da riskli hastalara hizmet vermekten kaçınacaklardır. Çıkarılan yasalarda temel hedefin hastane gelirlerinin artırılması olduğu görülmektedir. Kaliteli hizmet ve araştırma-geliştirme, bugün düne göre önemsiz hâle gelmiştir. Hastanelerde döner sermaye dağıtılması, performans indeksli hekim kazancı, çok ciddi sorunları beraberinde getirmiştir. Hekim görevlendirmekte zorlanılan bölgelerde çalışanlar, daha düşük döner sermaye geliri almaktadırlar. Bu adaletsizlikler giderilmelidir, döner sermaye dağıtım şekli yeniden düzenlenmelidir, hasta memnuniyeti dikkate alınmalıdır. Sağlıkta, ekonomik kazancı düşünmeden kalitenin artırılması yönünde bir uygulamanın tercih edilmesi çok daha uygun olacaktır. Yapılan ihmal ve hataların, yanlış planlamaların telafisinin olmadığı tek alan sağlıktır. Burada bin düşünüp bir karar vermek durumundayız. İddia edildiğinin aksine, bugün insanlar sağlığa ceplerinden daha fazla katılım payı ödemek durumunda kalmaktadırlar. Özellikle kronik hastalığı olanlar, sık hastaneye müracaat edenler emekli paralarının çoğunu muayene katılım payına veya reçetede yazılı ilaçların farkına ödemek zorunda kalmaktadırlar. Sağlıkta personel dağılımı dengesizliği hâlen devam etmektedir. Mecburi hizmet alanlarında yeni düzenlemeler yapılmasına ihtiyaç vardır. Personelin hastane içi görev alanlarının belirlenmesinde beceri, liyakat yerine belli sendikal kuruluşlara üyelik, kadrolaşma gayreti de olduğu gözle görülmektedir. Bu uygulamalardan da bir an önce vazgeçilmelidir. Değerli milletvekilleri, hastanelerimizde hizmet birimlerine temizlik, güvenlik elemanları alımında aşırı siyasal tercih söz konusudur. Bu çalışanlar sürekli tehdit altındadırlar. Seçimlerde de zoraki Hükûmet adına çalışmaları talep edilmektedir. Sosyal hakları da engellenmekte ve taşeron firmaların vicdanlarına bırakılmakta, emekleri sömürülmektedir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; toplum sağlığı açısından, OECD verilerine göre bebek ölüm hızı ve anne ölüm hızında geçmişten günümüze kadarki dönemde görülen düşme sevindiricidir. Özellikle çocuklarda çoklu yeni doğan hastalık araştırmaları ve aşılamadaki bu gayret devam etmelidir. Uçak ambulansı, helikopter ambulansı, deniz ambulansı, paletli ambulans sayılarının arttırılması önemli gerekliliklerdir. Ulusal Medikal Kurtarma Ekibi daha fazla desteklenmelidir. Sağlık çalışanlarının atamaları kolaylaştırılmalı, iş bulmakta zorlanan ebe, hemşire, röntgen ve diş teknisyenleri işe yerleştirilmelidir. TÜİK verilerine göre toplum sağlık harcamalarında kamunun payı yüzde 67,8, özel sektör payı yüzde 32,2 ve cepten sağlık harcamaları yüzde 21,8’dir. Sağlık tesislerine yıllık başvuru sayıları 1994’te 1,7 iken, 2000’li yıllara geldiğimizde 7,7 civarına yükselmiştir. 2002’de muayene olan hasta sayısı 184 milyon iken, 2011’de 492 milyona yükselmiştir. Sadece 2011’de yıllık diş hekimi muayene sayısı 7 milyon civarında olmuştur. Bu rakamlar bizi şu sonuçlara götürmektedir: Sağlık hizmeti sunumunda devletin payı azaldıkça veya özel sektörün payı arttıkça kişi başı sağlık harcamaları artmakta ve devletin sağlığı finanse etmesi zorlaşmaktadır. Bu durumda vatandaşın kaktı payı vermesi kaçınılmaz hâle gelmektedir. Sonuçta, başvuru sayısı arttıkça daha rasyonel sağlık politikalarına ihtiyaç artmakta, rasyonel ilaç kullanımı ve koruyucu hekimlik hizmetleri daha fazla önem kazanmaktadır. Bu nedenle, devlet sağlık hizmeti sunmaya devam etmelidir. Bu aynı zamanda sosyal devlet olmanın da gereğidir. Hastane birlikleri ve akabinde gelecek olan hastane özelleştirme çalışmalarından kesinlikle vazgeçilmelidir. Aksi takdirde vatandaşın sağlık harcamalarına iştirak payı daha da artacak ve parası olmayan "ne yaparsa yapsın" mantığına gelinecektir. Sosyal güvenlik kurumlarından özel hastanelere 2008 yılında 4,3 milyar lira ödeme yapılmıştır. 2002-2009 yılları mukayese edildiğinde özel hastanelere yapılan sağlık ödemeleri 9,4 kat artmıştır. Özel hastanelerin yıllık büyüme oranı yüzde 12’dir. Bu oran, diğer ülkelerle karşılaştırdığımızda ülkemiz için gerçekten anlamlı risk ifade etmektedir. Bu uygulama özel hastane fiyatlarının incelenmesinde de özel mali müşavirlere denetim getirilmiştir. Bu uygulama, özel hastane faturalarından kurum incelemeleri neticesinde yapılan kesinti oranlarını düşürecek, haksız ödemelere ve kurumsal zararlara yol açacak hatta özel hastane-özel mali müşavir arasında iş birliği ve usulsüzlükler bile görülebilecektir. Değerli arkadaşlarım, özellikle bizleri yetiştiren hekimlere minnet ve teşekkürlerimi tekrar ifade ediyor… [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] Yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum.
Antalya Milletvekili Sayın Mehmet Günal.
Değerli arkadaşlarım, Kalkınma Bakanlığı ve TÜİK bütçesi üzerine grubumuz adına söz almış bulunuyorum. Konuşmama başlamadan önce, bugün bütçesini görüştüğümüz Kalkınma Bakanlığının eski ismi olan Devlet Planlama Teşkilatımızın kurucusu olan ve aynı zamanda TÜBİTAK, TSE, OYAK, Türk Kültür Ocakları gibi birçok kurumun o dönemde kurulmasına vesile olmuş olan, partimizin de kurucusu Alparslan Türkeş’i rahmet ve minnetle anıyorum. Tabii, bu arada, DPT’yi de kaybettiğimiz için, Kalkınma Bakanlığı olduğu için, DPT’yi de rahmetle anmak durumundayız, Allah rahmet eylesin. Şimdi, değerli arkadaşlar, burada ciddi bir şuur kaybıyla karşı karşıyayız. Devlet Planlama Teşkilatı çok köklü bir kuruluştu. Şu anda sadece adı değişmiş olmadı. Ben tekrar kayıtlarıma baktım. 2009 bütçesinde de, 2010 bütçesinde -özellikle 2009’da- “DPT’yi kapatacak mısınız?” diye sormuşum. Sayın Meclis Başkanımız Cemil Çiçek, o zaman Başbakan Yardımcısı olarak yine o tartışmalara katılmış. Sonra yine bütçe görüşmelerinde Sayın Nazım Ekren, eski bakanımız, DPT’nin stratejik planını tartıştığımız zaman yine konuşmuşuz. Ekonomi Koordinasyon Kurulu kurulurken yine konuşmuşuz. Başbakanlıkta Ekonomik İşler Genel Müdürlüğü kurulması tartışılırken yine konuşmuşuz. Sonunda söylediklerimiz olmuş ve DPT’den böylece AKP İktidarı kurtulmuş oldu. Neden öyle söylüyoruz, o tartışmalarda ne vardı, kısaca hatırlatayım size. “Zaman zaman milletvekillerimiz geliyor, ödenek talebinde bulunuyorlar. Efendim, yatırım bütçesine bazı katkılar istiyorlar. O olmadığı için de arkadaşlarımız kızıyor.” demişlerdi. Biz de, tabii ki Devlet Planlama Teşkilatının yeniden yapılandırılmasını, stratejik plan çerçevesinde Türkiye’ye gerçekten strateji üreten, fikir geliştiren, politika geliştiren bir kurum hâline gelmesini, bu çerçevede yeniden yapılanmasını talep ediyorduk. Ama bu yapılanla maalesef bakanlık hâline getirilmeyle hafızası ortadan kaldırılmış olacak çünkü sizler zaten 666 sayılı KHK’yla bütün kariyer uzmanlıklarını da yerle bir ettiniz. Sadece DPT değil, Hazinede de diğer kurumlarda da onun da altyapısı hazırlanmış oldu. Böylece, herkes normal bakanlık hâline geldi. Tabii, burada başka hususlar da var, sadece bu kurumun ölmesi söz konusu değil. Bununla beraber bazı şeyler gidiyor. Ne yapardı DPT? Planı hazırlardı, programı hazırlardı, yatırım programını hazırlardı. Şimdi, bakıyoruz, biz bütçe tartışmaları sırasında bir şeyi fark ettik -Maliye Bakanımız burada değil ama- kesin hesapla ilgili. 2010 yılı Kesin Hesabında yedek ödeneklerle ilgili bir rakam var. Biz normalde 500 milyon öngörmüşüz. Dönem sonu gerçekleşmesi ne kadar hiç bilen var mı, haberiniz var mı? Yok. Biz de sonra ararken bulduk çünkü. 20,9 gözüküyor 21 milyar toplam yedek ödenek kapsamında bütçeden başka yatırımlara aktarılan. Bunu niye söylüyorum? Sayın Bakana sordum -süreç içerisinde geldi- ne kadarı, bunun ayrıntısı nedir diye. Maddelerde görüşürken bunun ayrıntısına değineceğim ama burada neden önemli? Bizim Meclis olarak, Plan ve Bütçe Komisyonu olarak kendilerine vermiş olduğumuz ve DPT’nin yapmış olduğu yatırım tahsislerine aykırı olarak burada Maliye Bakanlığı kendi bütçesinin üçte 1’inden fazlasını başka ödeneklere, başka yatırımlara, başka giderlere aktarıyor. Şimdi, burada, herhangi bir yatırım tahsisinden veya bütçe hakkından bahsetmek mümkün mü? Siz burada rakam onaylıyorsunuz, orada birtakım siyasi mülahazalarla falancaya şu kadar aktaralım, filancaya bu kadar aktaralım diye kurumlara ve bakanlıklara maalesef aktarma yapılıyor. Gerçekten bu çok vahim bir durum. İsterseniz bir rakam daha vereyim, mukayese edin Meclisin hakkı nasıl gasp ediliyor. 2010 yılında cari fiyatlarla toplam yatırım ne kadar? 44,5 milyar. Yani üçte 1’i kadar, toplam kamu yatırımlarının üçte 1’i kadarını Maliye Bakanı kendi takdiriyle dağıtıyor. Burada bir bütçe hakkının gaspına ilave olarak verilen yetkinin de kötüye kullanılması söz konusu. Maalesef, Meclisin zaten bir parmak kaldırma hakkı vardı demiştim, onu da kanun hükmünde kararnamelerle gasp ettiniz. Size parmak kaldırmayı dahi sormuyor. Sayın Başbakan imzayı atıp gönderiyor. Biz de burada Plan Bütçe Komisyonu olarak etkisiz hâle geldik. Biz burada bütçe yapıyoruz, DPT program hazırlıyor, yatırım programı hazırlıyor ama Maliye Bakanı bir imzayla o bütçenin üçte 1’ini, toplam kamu yatırımlarının üçte 1’ini oradan aktarabiliyor. Böyle bir şey olmaz. 2011’i bilemiyoruz, o rakamları da sorduk, ayrıntısı henüz gelmedi -ama 2010 rakamları- ki ayrıntılı olarak kamuoyuna bunların açıklanması gerekiyor, Sayıştaya hesap verilmesi gerekiyor. Sayıştayın uygunluk bildirimine bakıyoruz, Sayıştay zaten çoğu kurumları denetlememiş, hesap üzerinden uygunluk bildirimi vermiş. Yeniden yapılanma var orada da. Bu yeniden yapılanma bize çok pahalıya mal oluyor, kurumlar arasındaki koordinasyonsuzluğa mal oluyor. Değerli arkadaşlar, bu arada başka bir şey daha söylemiştik: Orta Vadeli Plan’ın hazırlanması. Arkadaşlarımız dile getirdi. Biz şakayla karışık söylüyorduk “Bari, bunu ekimde yapıyorsunuz, kanunu buraya uyduralım.” diye. Yine kanun hükmünde kararnamenin birinin arasına arkadaşlarımız eklemişler. Şimdi eylül sonuna… Eylül başında, ortasında, en geç eylül sonunda olacak. Yani fiilî durumu, kanunu biz kendimize uydurmuşuz ve alakasız bir şekilde, Maliyeyle ilgisi olmayan, bütün Maliyenin elemanlarının, kontrolörlerinin, denetmenlerinin de içinde olduğu bir şeye, hukuk işlemlerine ait bir kararnamenin içerisine bunları da sokuşturmuşuz, araya araya zor buldum. O da hemen, eylül olmuş. E, şimdi, bakıyorsunuz, mayısta DPT’nin KHK’sı çıkmış, orada hâlâ “mayıs” yazıyor. Yani haziran ayında çıkarılan, daha henüz KHK döneminde çıkarılan herhangi bir şey yok; bütçenin başında, ekim sonunda Maliye Bakanına soruyoruz, o da bir şey söylemiyor; iki gün sonra, 2 Kasımda herhangi bir şeyin arasına sokuşturulmuş. Şimdi, burada, DPT’nin anlamı kalmadığı için kapatmış oldunuz. Hakikaten de eğer bizim yaptığımız şeyler, burada çıkardığımız kanunlar bir işe yaramayacaksa, sizin kendi çıkardığınız kanunlar… 5018 sayılı Kanun burada. Bütçe hakkı var maddelerde, ödeneklerin nasıl aktarılacağı var, 23’üncü maddesinde yedek ödeneklerden bahsediyor, 21’de aktarmalardan bahsediyor, 11’de ilkelerden bahsediyor. Meclisin bütçe hakkı en önemli hak. E, dolayısıyla bizim burada bu yapıyla bu sorunları çözme şansımız yok. Tabii ki, burada, ekonomideki sorunları peki nasıl çözeceksiniz? Kendi çıkardığınız kanuna, yönetmeliğe, hazırlanan tüzüklere uymazsanız bunu nasıl yapacağız? “Ekonomide yeniden yapılanma” diye diye dilimizde tüy bitti. Bizde, bütün beyannamelerimizde, Parti Programı’mızda var. E, şimdi bir yeniden yapılanma yaptınız. Bu yapıyla koordinasyonu sağlamak mümkün mü? Ekonomi Koordinasyon Kurulu kurmuşsunuz. Şimdi, bakıyoruz, Kalkınma Bakanlığı burada, Sayın Bakanım da gelmiş, Gümrük Ticaret de burada. İkisi geldiler. İlave olarak Ekonomi Bakanlığı var, Bilim, Sanayi ve Teknolojinin sanayi kısmı var, bir de Başbakan yardımcılığı var, ekonomiden sorumlu. Şimdi, böyle çok başlı bir yeniden yapılanma olur mu? Milliyetçi Hareket Partisi de “Ekonomi bakanlığı” kurulsun dedi. Bizim de o konuda önerilerimiz var, yeni de değil. Ama buradaki Ekonomi Bakanlığının, değerli arkadaşlar, farklı yapıda olması gerekiyor. Buradaki Ekonomi Bakanlığı o şekliyle bizim bir işimize yaramaz. Ekonomi Bakanlığının içinde ekonomi yok, dış ticaret bile yok, sadece ihracat var kısmen, Eximbank yok, gümrük burada Sayın Yazıcı’da. Şahsa göre bir bakanlık yapılandırması oluşturmuşsunuz. Evet, biz Milliyetçi Hareket Partisi olarak, 2011 Seçim Beyanname’mizde de yer aldığı şekilde “Ekonomi yönetiminde yeniden yapılanma.” dedik, “Ekonomi bakanlığı kurulsun.” dedik. Ama nasıl olması gerekiyordu? Burada bütçenin gelir ve harcamalara ilişkin uygulama kısmı Maliye Bakanlığında. Sanayi ve iç ticaret ile dış ticaretin geliştirilmesine ilişkin uygulama, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ayrı olacaktı. Onun dışında, ekonomik politikaların uygulanması, borç yönetimi, özelleştirme, kamu bankaları, SPK, BDDK, Merkez Bankası, diğer kurumların Ekonomi Bakanlığında olması lazım. Bir de Başbakan yardımcılığı var. Hepsinin üzerinde her kafadan bir ses çıkıyor. Birisi “Harcayalım.” diyor, öbürü “Harcamayalım” diyor, birisi “Faizleri düşürelim.” diyor, öbürü “Düşürmeyelim.” diyor. Bunun üstüne Merkez Bankası Başkanı çıkıyor, başka bir şey söylüyor. Bu kafayla bizim ekonomiyi yönetmemiz ve bu krizin etkilerini en aza indirmemiz maalesef mümkün değildir değerli arkadaşlarım. Bu dağınıkla yapısal reformlar gerçekleştirilemez. Bu yönetim anlayışıyla, kafa karışıklığıyla yapısal sorun demeye başladığınız cari açık çözülemez. Bu anlayışla istihdamı artıracak, işsizliği azaltacak “istihdam dostu, yüksek teknoloji tabanlı” dediğiniz “istihdam odaklı büyüme stratejisi” uygulanamaz. Çünkü herkesin bakışı farklı, bakanların ilgi alanları farklı ve maalesef koordinasyonsuzluk var. Alınan kararlardan bunlar anlaşılıyor, alınamayan kararlardan da anlaşılıyor. Çünkü bir uzlaşma sağlanamıyor veya alınan bir karar bir süre sonra hemen başka bir kararnameyle, başka bir kanun teklifiyle değiştirilme yoluna gidiliyor. Maalesef burada bizim adımıza denetim yapması gereken Sayıştayca da bu yıl da, -önümüzdeki yıl içerisinde ancak herhâlde başlayacaklar- 2011’de de geçiş dönemi diye bazı denetimler yapılmadı, eğitimlerle geçiştiriyorlar. Birkaç cümle de Türkiye İstatistik Kurumuyla ilgili söylemek istiyorum, vaktim daralıyor. Sayın Başkan burada, Komisyonda da söyledik, istatistik anlamında ciddi sıkıntımız var. Öncelikle hemen belirteyim, az önce söylediğim bakanlıkların yeniden yapılandırılması… Plan ve Bütçe Komisyonu üyesi arkadaşlarımız burada. Bakıyoruz şimdi, Bakanlığın ismi değişmiş. Önümüzdeki yıl biz yan yana o bütçeleri göremeyeceğiz. Bu yıl da şimdi göremiyoruz, kesin hesaptan bakarak görüyoruz. Bakanlığın adı değişmiş: Gümrük ve Ticaret Bakanlığı. Ee, iyi. Peki, geçen sefer neredeydi? Gümrük Müsteşarlığında. Şimdi ben o bütçeleri nasıl mukayese edeceğim? Sayın TÜİK Başkanımız bu bakanlıkların kurumlarını Maliyeyle beraber en azından bakabilirse geçmişe yönelik bir mukayese… İki: Bütün kamu kurumlarında bir veri kargaşası var, bunların bir tekdüze hâle getirilmesi lazım. Kamu kurumları arasında, şimdi anlatacaklar, yok anlaşma var, yok veri paylaşımı var ama uygulamada maalesef sıkıntı görüyoruz. Bunların bir tekdüze hâle getirilmesi, mukayese edilebilir hâle getirilmesi ve şeffaf bir şekilde bilgilerin kamuoyuyla paylaşılması gerekiyor. Diğer bir husus, yine GAP’la ilgili de bir iki cümle söylemek istiyorum. Arkadaşlarım ayrıntısına değinecekler ama çok yavaş ilerlediğini rakamlardan gördük. Maalesef 2013’e, planlandığı gibi, bitirilme şansı yok. Yapılan ödenekler yetersiz kalıyor ne kadar aktarsak da. Bu konuda da bir siyasi irade gösterilmesi ve eksik projelerin bir an önce tamamlanması gerekiyor. Ayrıca bununla bağlantılı kalkınma ajansları da maalesef başlangıçtaki o kuruluş felsefesi amacına uygun çalışmıyor. Şu anda beklenen sonuçlar, bölgeler arası gelişmişlik farklarını gidermek üzere yapılacak çalışmalar yetersiz kalıyor. Bu ajansların yapısının ve işleyişinin de yeniden gözden geçirilerek bölgeler arası gelişme farklarını azaltması gerekiyor. Kısacası, bu anlayışla, bu kafa karışıklığıyla, bu dağınıklıkla Adalet ve Kalkınma Partisi Hükûmetinin yapısal sorunları çözmesi, Türkiye'nin temel sorunları olan cari açık sorununu, işsizlik sorununu ve özel kesim borç sorununu ve riskini önlemesi mümkün değildir diyorum ve bütçenin hayırlı olması dileğiyle hepinize saygılar sunuyorum.
Birleşime 13.30’a kadar ara veriyorum.
Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 35’inci Birleşiminin Dördüncü Oturumunu açıyorum. 2012 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Tasarısı ile 2010 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Tasarısı’nın görüşmelerine devam ediyoruz. [[Devam]] Ü) MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Komisyon? Burada. Hükûmet? Burada. Şimdi yedinci tur görüşmelere başlayacağız. Yedinci turda, Ekonomi Bakanlığı, Dış Ticaret Müsteşarlığı, İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, Avrupa Birliği Bakanlığı, Avrupa Birliği Genel Sekreterliği, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu, Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü, Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü, Türkiye Atom Enerjisi Kurumu, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, Petrol İşleri Genel Müdürlüğü bütçeleri yer almaktadır. Sayın milletvekilleri, turda yer alan bütçelerle ilgili olarak soru sormak isteyen milletvekillerinin konuşmaların bitimine kadar şifrelerini yazıp parmak izlerini tanıttıktan sonra ekrandaki söz isteme butonuna basmaları gerekmektedir. Bilgilerinize sunulur. Yedinci turda grupları ve şahısları adına söz alan sayın üyelerin isimlerini okuyorum: Barış ve Demokrasi Partisi Grubu adına: Muş Milletvekili Sayın Demir Çelik, süresi on beş dakika; Mersin Milletvekili Sayın Ertuğrul Kürkcü, süresi on beş dakika; Diyarbakır Milletvekili Sayın Emine Ayna, yirmi dakika. Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu adına: Muğla Milletvekili Sayın Ali Boğa, beş dakika; Isparta Milletvekili Sayın Süreyya Sadi Bilgiç, beş dakika; Ankara Milletvekili Sayın Nazmi Haluk Özdalga, beş dakika; Diyarbakır Milletvekili Sayın Mehmet Galip Ensarioğlu, beş dakika; Balıkesir Milletvekili Sayın Ahmet Edip Uğur, beş dakika; Kütahya Milletvekili Sayın Soner Aksoy, beş dakika; Gaziantep Milletvekili Sayın Halil Mazıcıoğlu, beş dakika; Kastamonu Milletvekili Sayın Mustafa Gökhan Gülşen, beş dakika; Siirt Milletvekili Sayın Afif Demirkıran, beş dakika; Aydın Milletvekili Sayın Mehmet Erdem, beş dakika. Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına: Denizli Milletvekili Sayın Emin Haluk Ayhan, on beş dakika; Kocaeli Milletvekili Sayın Lütfü Türkkan, on dakika; Bursa Milletvekili Sayın Necati Özensoy, on beş dakika; Kastamonu Milletvekili Sayın Emin Çınar, on dakika. Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına: İstanbul Milletvekili Sayın Müslim Sarı, on dakika; İstanbul Milletvekili Sayın Şafak Pavey, on dakika; Kahramanmaraş Milletvekili Sayın Durdu Özbolat, on dakika; Adana Milletvekili Sayın Ümit Özgümüş, yedi dakika; Edirne Milletvekili Sayın Kemal Değirmendereli, altı dakika; Aydın Milletvekili Sayın Osman Aydın, yedi dakika. Şahıslar: Lehinde Karaman Milletvekili Sayın Lütfi Elvan, beş dakika; aleyhinde Muş Milletvekili Sayın Demir Çelik, beş dakika. Gruplar adına ilk söz, Barış ve Demokrasi Partisi Grubu adına Muş Milletvekili Sayın Demir Çelik’e aittir. Buyurun Sayın Çelik.
Ekonomi, tarih boyunca, insanlık için önemli bir bilim olagelmiştir. Sosyal bilim olan ekonomi, ekosistemimizin binlerce yıllık tarihî geçmişinde doğal serüveni içerisinde mal ve hizmetlerin üretilmesinden bağımsız insan yaşamının idamesi için temel teşkil etmiştir. Ancak ne zaman toplum hiyerarşik bir ilişkiye dönüşür, erk ve iktidar odaklarına hizmet edilmesi gereken diğer pozitif bilimler gibi ekonomi de hegemonik ilişkiye tabi tutulur işte o zaman insan yaşamını idame ettirme ihtiyacından çok iktidarı, erki, sermayeyi sürdürebilmeye hizmet eden bir noktaya taşınır. Bu yönüyle de ister ilkel komünal toplum olsun ister feodal toplum isterse içinden geçtiğimiz kapitalist toplum olsun her bir sistemin bir ekonomi politiği olagelmiştir. Bugünün temel algısı ve yaklaşımı, toplumsallaşan üretim biçimine karşın üretim araçları üzerindeki özel mülkiyetin varlığıdır. İşte bu paradoks, bu çelişki yüzyıllardır bir yanıyla zenginlik üretirken öbür yanıyla da yoksulluk, açlık ve sefalet de üretmeye devam eden bir çelişki olarak karşımızda durmaktadır. 2012 bütçesinin geneline ve özelde de Ekonomi Bakanlığının bütçesine yaklaştığımızda gördüğümüz olgu, insani olan, toplumsal temel ihtiyaçları karşılayan bir anlayıştan ve zihniyetten çok sermaye iktidarını ya da bir bütün olarak iktidar ve erki güçlendiren, bu anlamıyla da toplumsal olanı hiçleştiren, insani olanı görmezlikten gelen bir algı ve zihniyetle hazırlandığını çok kolay görebiliriz. Bu, bizce doğru değil. En nihayetinde devlet dediğimiz organizasyon bile insanın mutluluğu içindir, refahı içindir, zenginliği içindir. Devlet, insana hizmet ederin asli olması gerekirken insanın köle, insanın kul pozisyonuna düşürüldüğü, devletin kutsandığı, dolayısıyla kamu sermayesi ile özel sermayenin esas alındığı yani kârın, iktidarın esas alındığı ama emeğin, bilginin ve toplumun da önemsenmediği, hiçleştirildiği bir gerçekle karşı karşıya kalıyoruz değerli dostlar. Sevgili milletvekilleri, Sayın Başkan; ekonomiye toprak, emek, sermaye ve bilgi kaynaklık eder. Biz, toprağı sürdürülebilinir bir ekonomik ilişki için mi kullanacağız; tüketilmesi, iktidar ve kâr hırsına hizmet edilebilinecek, sonsuz olmayan, bugün bile tüketilebilme riskiyle karşı karşıya kaldığımız bir kaynak olarak mı yaklaşacağız? Bu kaynaklardan emek üzerine artı değer üretmeye çalışacağız ama emeğin temel ihtiyaçlarını karşılamada, onun demokratik, özgürlükçü anlayışından yoksun kalmasına yol açacak bir kısım yasaklamalar ve kuşatmalarla mı soruna yaklaşacağız? İşte buna herkesten önce bu yüce Meclisin karar veriyor olması lazım. Biz, toplumun milletvekilleri, toplumun yansıması ve aynasıysak, esasa alacağımız, dikkate alacağımız insanın kendisidir, toplumun kendisidir ama gelin görün ki bütçenin kendisinde insani ve toplumsal olan bu ihtiyaçların görülemeyeceği, aksine iktidarcı zihniyetlere hizmet edecek bir kısım anlayışlarla, bir yanıyla büyümeyi hedefleyen, büyürken de dünyanın sayılı ekonomik gücü olmayı esas alan ve bunu sağladığında da övünebildiğimiz bir ülke ama aynı ülkenin insani yaşam endeksi noktasındaki sıralamasında yani gayrisafi millî hasılada kişi başına düşen payda, eğitimde, sağlıkta ya da iş ve işlemlerde, mal ve hizmetlerin üretilmesindeki yaşam standardımız da tam bu anlatmaya çalıştığımız çelişkinin bir tezahürüdür. Bir yanıyla on altıncı ekonomik güce sahip olacaksınız, diğer yanıyla da doksan ikinci sırada insanınıza refah, mutluluk vermek yerine işsizliği, açlığı ve sefaleti reva göreceksiniz. Tam da bu noktada sayın milletvekilleri, yüzde 7,5 öngörülen büyüme bugünün reel koşullarında yüzde 10’lar civarındaki işsizimiz TÜİK’in resmî kayıtlarında söz konusu olan bu işsizliğe rağmen gerek mevsimlik işçi gerekse geçici işçi pozisyonunda çalışanları da eklediğimizde 12,5 milyon civarında işsizimizin var olduğu ve insani yaşam endeksi noktasında 25 milyon civarında da yoksul vatandaşımızın olduğu bir ülke gerçeğiyle karşılaşacağız. Biz bu gerçekliği toplumumuzun ve insanlarımızın lehine değiştirip dönüştürecek bir anlayış ve algıyla mı yaklaşacağız yoksa mevcut var olanı kader bilip yoksulları daha da yoksullaştıran, zengini daha da zenginleştiren bir kısım argümanlar ve yöntemlerle mi soruna yaklaşacağız? Bu, herkesten çok yüce Meclisimizin karar vermesi gereken bir sorundur diye düşünüyorum. Bize düşen ve Meclisin yapması gereken olarak grup adına konuşmayı yapıyor olmamdan hareketle düşüncelerimi paylaşmak istiyorum. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bütçenin kendisinden de, Ekonomi Bakanlığının bütçesine yaklaşımda da göreceğimiz ikinci temel paradoks, ithalatla ihracat arasındaki açmazdır. İthalat, öngörülen ihracatı ikiye katlar bir noktadadır. Bu ne demektir? Bu, üretimden koparılmış bir toplum, tüketilmeye mahkûm edilen bir toplum, meta yani ham madde ve ara ürünlerin satın alınıp ithale tabi tutulacağı, onlar üzerinden ürettiğinizi satabileceğiniz bir ilişki demektir. Sayın milletvekilleri, üretimden yoksun bir toplum, sadece malın tüketilmesi noktasında bir sosyal travmayı yaşamayacaktır. Üretimden yoksun toplum, kültürü de, sanatı da, edebiyatı da, bir bütün olarak toplumsal aydınlanmayı da üreten değil, tüketen olacaktır. O yönüyle, tarihi değiştirip dönüştürecek bir dinamik olgudan kendisini alıkoyan, tarihin değişim ruhuna denk düşen bir algı ve pozisyonda olması gerekenin yerine, statükoyu savunan, statükodan beslenen, onu kutsayan bir toplum olmaya bizi mahkûm eden bir algıya kendi ellerimiz ve kendi oylarımızla yol açmış olacağız. İşte, bu risktir, bu tehlikedir. Bu tehlikeden hareketle de biz yoksulluk sınırının, işsizliğin giderilebilindiği, açlık ve sefaletin yok edildiği, istihdam ve üretim alanlarında genç nüfusun kendi emeğini özgürce kullanabilme fırsatının ve olanağının sağlandığı bir ülke yerine… Onların gelecek kaygısını taşımadıkları, geleceğe dair yeni şüphe ve kaygılardan uzak, bizatihi güvence içerisinde gördükleri bir ülkeyi yaratmak, oluşturmak durumundayız, asli görevimiz bu. Buna dair yoğunlaşmayı sağlayamadığınız takdirde, biz palyatif ve geçici çözümlerle toplumun temel taleplerini baskılamış, ertelemiş, ötelemiş olacağız. Ama sorun, dünyanın genelinde olduğu gibi de ülkemizde de çözülebilme, çözüme kavuşturabilme parametlerine sahiptir. Değerli dostlar, ekonomi sadece ve tek başına bir sosyal bilim değil. Onu siyasetten, kültürden, toplumsal ve tarihsel dokusundan uzaklaştırdığınızda, malın alım satımına indirgediğinizde elbette ki kârlılıkla karşılaşırsınız. Ama ekonomi aynı zamanda siyasettir, kültürdür, tarihtir. Bu yönüyle de günümüz küresel dünyasının geldiği evrede, merkezî katı devletler yerine, yerindenlik ve yerellik ilkesine bağlı olarak ademimerkeziyetçi yapıları biz de esas almak durumundayız. Elli yıldır katılabilme mücadelesi ve uğraşı verdiğimiz Avrupa Birliğinin bölgesel ve yerel yönetimler özerklik şartına çekince koyan bir ülke durumundan çıkabilmeliyiz. Biz bu çekinceleri kaldırarak yerel yönetimler üzerinde idari ve mali vesayeti kaldıran, yerel yönetimleri yani il genel meclislerini, belediye meclislerini ve belediyeyi bir bütün olarak idari ve mali özerkliğe kavuşturmak durumundayız ama yetmiyor, 780 milyon kilometrekarelik ülkemizin, 74 milyon civarındaki nüfusumuzun büyüklüğünü, ülkemizin jeostratejik ve jeopolitik konumunu, gelişen tarihsel doneleri de ele aldığımızda da, ülkemizin bir dönemdir başlatageldiği ama idari ve siyasi özerklikten yoksun olan bölgesel kalkınma ajansları, idari mekanizmaya, hiyerarşiye tabi kılmaktan bir şekliyle kurtulabilmeliyiz. Düşününüz ki İstanbul gibi 15 milyona varan nüfus bugün Türkiye ekonomisinin de kalbi, siyasetinin de, kültür ve sanatının da kalbi durumundadır, onu Ankara’dan yönetmeye kalkışırsak; aynı şekilde Kocaeli ve Sakarya bir yanıyla sanayi, öbür yanıyla da tarım arazileriyle Türkiye'nin önemli bir dinamiği konumundayken Ankara’dan yönetmeye kalkışırsak; Bursa, Balıkesir ve Yalova’daki süt, süt entegre tesisleriyle besiciliği, nasıl olacağını, daha etkin, verimli ve sürdürülebilir bir ekonomik ilişkiye nasıl dönüştürebileceğimizi Ankara’da yönetmeye kalkışırsak; Çukurova, Adana, Mersin, Hatay, Osmaniye denizcilik, narenciyecilik, tarım ve zirai faaliyetleriyle buradan şekillendirmeye çalışırsak; Van’ı, Diyarbakır’ı, çoğaltabiliriz… Bütün bunları biz ülkenin de, ülkede yaşayan halkların da, kimliklerin de, kültürlerin de daha özgür, daha mutlu ve yaşanabilinir bir insan olabilme koşullarına erişebildiği bir geleceği yaratabiliriz. Çözüm kolay, artık kafamızın kuma gömmeye gerek yok. Gerçeği görmek, gerçeğe uygun yeni siyasal reformlara gitmekten başka çıkar yolumuz yok. Bunu başardığınızda bütçemizin yüzde 20’si güvenliğe, savunmaya gitmeyecek. Güvenliğe, savunmaya giden bütçe yüksek teknolojiye sahip silah ve şiddet araçları yerine eğitime, sağlığa, üretime, ekonomiye geçecektir. Bu, hepimizin yararına, çocuklarımızın ve torunlarımızın geleceğine hizmet etmeyecek midir? Bu anlamıyla, 2012 bütçesi bir kez daha mevcudun tekrarından öte bir görev, öte bir işlev görmeyeceği kaygısını taşıyor, çözümün bölgesel özerk yapılardan, yerel ve bölgesel yönetimlerin daha demokratik bir muhtevaya kavuşturulmasından geçtiğini belirtiyor, bir kez daha hepinizi saygı ve sevgiyle selamlayarak iyi akşamlar diliyorum.
Mersin Milletvekili Sayın Ertuğrul Kürkcü. Buyurun Sayın Kürkcü.
Sayın Başkan, sevgili arkadaşlar; Avrupa Birliği Bakanlığı bütçesi hakkındaki görüşlerimizi açıklamak için buradayım. Genel olarak grubumuzun görüşlerini açıklayacağım ama kişisel bir düşüncemi de ifade etmek isterim. Bana bugün sorsaydınız “En çok hangi bakanların yerinde olmak istersiniz?” diye. Sanırım yerinde olmak istemeyeceğim bakanlardan birisi İçişleri Bakanı, birisi de Avrupa Birliği Bakanı olurdu çünkü her iki bakanlık da imkânsız projelerle uğraşmak için görevlendirilmiştir. İçişleri Bakanlığı bir halkı hapishaneye sokmakla uğraşmaktadır, Avrupa Birliği Bakanlığımız ise Cumhurbaşkanının dediğine göre sefil bir birliğe Türkiye’yi sokmakla ilgilenmektedir. (BDP sıralarından alkışlar) Dolayısıyla ben Egemen Bağış’ın zaman zaman bu işi yürütürken kapıldığı öfke nöbetlerini de anlayışla karşılamak gerektiğini düşünüyorum fakat bu öfke nöbetleri bence semptomatik yani büyük sorunu ele veren küçük belirtiler. Bunlardan bir tanesini 28 Kasım 2011 günü Avrupa Parlamentosunun ev sahipliğinde düzenlenen 67’nci Türkiye-Avrupa Birliği Karma Parlamento Komisyonundaki icraatı oluşturuyor, burada ne olmuştu kısaca hatırlayalım. Hollanda’da faaliyette bulunan ırkçı Özgürlükler Partisinden Avrupa Parlamentosu üyesi Barry Madlener, KPK Eş Başkanı Afif Demirhan’a bir karikatür vermek istedi.
Demirkıran. Önce soyadımı düzgün söyle ki diğerleri de doğru olsun.
Efendim?
Soyadımı düzgün söyleyin ki diğer söyledikleriniz de doğru olsun. “Demirhan” dediniz, Demirkıran’dır soyadım.
Sayın Kürkcü, soyadımı doğru söylerseniz diğer söyledikleriniz de doğru olur, onu demek istiyorum.
Peki, Demirkıran. Güle ne ad verirsen ver, hep aynı kokar.
Hiç öyle değil! Bildiğin gibi değil, bildiğin gibi değil.
Tutanaklara geçmesi açısından söylüyor.
Evet, bu karikatür Penguen çizeri Bahadır Baruter’e aitti. Baruter bu karikatürü nedeniyle halkın bir kesiminin benimsediği dinî değerleri alenen aşağılama suçlamasıyla yargılanıyordu. Sayın Bakan, bu ısrarlı, bu karikatürü heyete iletme teşebbüslerine karşılık -İngilizcesini söyleyelim, o öyle söylemiş- “…”(*) yanıtını verdi ve bu bir vecize olarak siyasi tarihimize geçti. Şimdi, ben şöyle söylemek istiyorum. Bu karikatürün içeriği iyiydi, kötüydüden tamamen bağımsız olarak başka bir şeyle ilgiliyim burada. Birincisi: Bir faşist bile bozuk bir saat gibi günde 2 kez doğru zamanı gösterebilir. Söz konusu olan şey, bir karikatür dolayısıyla bir karikatüristin yargılandığıydı. Irkçı parlamenter bundan ötürü Türkiye'nin Avrupa’ya uymadığını ve alınmaması gerektiğini savunuyordu, ama somut ve mutlak hakikat yerli yerinde duruyordu. Bir karikatürist çizdiği bir karikatür dolayısıyla kendisini yargının önünde bulmuştu. Şimdi, Bakanımız bu eleştirilere daha sonraki görüşmelerin devamında şu şekilde yanıt verdi, dedi ki: “Türkiye'de aslında düşüncelerinden ötürü yargılanan hiç kimse yoktur. Hiçbir gazeteci gazetecilik yaptığı için yargılanmamaktadır, tutuklu yatmamaktadır, hapiste değildir, hüküm giymemiştir.” Bence asıl büyük problem, semptomatik olan bu; her eleştiri karşısında gerçekten kaçmak, saklanmak, bu gerçeğin tersini söyleyerek kendisine Avrupa'da ya da dünyada bir yer açabileceğini düşünmek. Oysa, bakın, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesindeki yargıcımız Işıl Karakaş, bize, Türkiye'nin Avrupa Birliği karşısındaki, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesindeki durumunu nasıl açıklıyor? Işıl Karakaş Hükûmet tarafından tayin edildi biliyorsunuz. Türkiye'ye karşı herhangi bir ön yargısı olduğunu sanmam, görevi de o değil, önüne gelen dosyaları incelemek. “2011’de Türkiye'den Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine gelen başvurularda inanılmaz bir artış var. Geçen yıl -yani 2010’da- 6 bin-6. 500 arası başvuru varken, bu yıl gelen başvuru sayısı 9 bine ulaştı. Görülen şu ki birtakım düzenlemelere, reformlara veya yargıda beklenen açılımlara rağmen, henüz Türkiye'de bazı şeyler yolunda gitmiyor. Başvuruların katlanarak artması demek, kişilerin hak ve özgürlüklerinin iç hukukta yeterli düzeyde garanti altında olmadığını gösteriyor. Türkiye'den gelen başvuruların başında tutukluluk ve yargılama sürelerinin uzunluğu geliyor, zaten bu iki konu birbiriyle bağlantılı.” ve devam ediyor Işıl Karakaş: “Türkiye ifade ve basın özgürlüğü konusunda en kötü durumda olan devlet, ifade ve basın özgürlüğü açısından hakkında en çok ihlal kararı verilen ülke. Türkiye'nin arkasından gelen Fransa hakkında 10 ihlal kararı varken, Türkiye için bu rakam 200’ün üstünde.” Şimdi, bu tabloyu çizen Avrupa İnsan Hakları Mahkemesindeki yargıcımız Işıl Karakaş. Ben ya da herhangi bir Hükûmet muhalifi, bir münafık bunu söylemiyor; gerçek, somut rakamlar böyle. Bütün bu koşullar altında, Türkiye'nin Avrupa Birliği üyeliği tartışması gitgide daha imkânsız bir tartışma hâline geliyor çünkü Türkiye'nin talepleri ile Avrupa’nın merkez güçleri arasında Türkiye'nin üyeliği bakımından hiçbir uzlaşma, anlaşma yok. Son krizle birlikte Avrupa Birliği yeniden kurulurken, yeniden tasarlanırken ve yeni bir anlaşma şartı ileri sürülürken Türkiye eski anlaşmanın eski koşullarına bile uymakta hayli zorlanıyor. Türkiye, 2004’te Avrupa Birliğinden müzakere tarihi aldığında, biliyorsunuz, Türkiye’yi o zaman da Adalet ve Kalkınma Partisi yönetiyordu, çok büyük şenlikler yapıldı Türkiye’de “Nihayet! İşte Hükûmetimiz başardı; Avrupa Birliğine katılma günümüz, anımız geldi; kapılar bize açılıyor.” diye. O zaman, bu durumu değerlendirirken şöyle bir soru sormuştum: “Doğal ve tarihsel sınırlarına dayanmış olan dünya kapitalizmi Schröder, Blair, Bush ya da Putin’in sandıkları gibi krizi aşabilir mi? Bu kriz koşullarında Amerika Birleşik Devletleri, Çin ve Rusya’nın meydan okumasıyla karşı karşıya kalan Avrupa Birliği 300 milyon şanslı insan için krizden arınmış bir coğrafya sağlayabilir mi? Türkiye, Tayyip Erdoğan’ın sandığı gibi, daha geniş çaplı bir kriz coğrafyasına katılarak bugünkü toplumsal düzenini sürdürebilir mi?” Avrupa kalesinin duvarlarının gerisinde refah ve uyumun tesis edilmesi rüyasının insanlığı gayriinsani gerçekliğiyle yüzleşmekten alıkoymak dışında bir manası olmadığını bütün çıplaklığıyla gösterdiğinde çok geç kalmış olmayacağımızı umalım. Dünya, kapitalizmin anaforunda sürüklenirken, Avrupa Birliğinin içine binebilenleri Nuh’un Gemisi gibi selamete ulaştıracağını ileri sürenlere ve gemiye binmek için karaborsadan bilet bulmaya çalışan Tayyip Erdoğan’a söylenebilecek tek şey var: Tufan gerçekti, Nuh’un Gemisi ise sadece bir efsane. Şimdi, bu efsanenin nasıl bir sorgulanma içerisinde olduğunu dünyanın bütün insani gerçekliği karşısında hepimiz görüyoruz. Avrupa Birliği, Amerika Birleşik Devletleri, sosyalizmin yenilgisinden sonra ortaya çıkmış Doğu Avrupa, Rusya ve Çin’deki yeni kapitalist uygulamaların tamamı insanlığın geleceğini temsil etmekten uzak, kâr amacıyla, kârın sürdürülmesi tutkusuyla sürdürülen bir üretim düzeninin insanlığı birleştirmek bir yana, böleceği, ayıracağı, onları derin, uzun süreli ve yıkıcı çatışmalar içerisine sokacağı apaçık bir gerçekken, Avrupa Birliği üyeliği için uğraşmanın nasıl bir anlamı olacağını ben Avrupa Birliği Bakanımıza sormak isterim. Fakat öte yandan, Türkiye, Avrupa Birliğinin bütün bu yıkıcı, kapitalizmin kendi doğasından kaynaklanan sömürücü, yabancılaştırıcı tabiatıyla değil de, aslında Avrupa’nın insanlık tarihine armağan etmiş olduğu değerlerle çatışarak ilerlemeyi seçti. Örneğin, adil yargılanma bunlardan birisi. Örneğin, aydınlanma bunlardan birisi. Örneğin, insan hakları, feminizm, sosyalizm, eşitlikçilik, bütün bunlar Avrupa’nın insanlığa kattığı değerler. Fakat Türkiye, nedense Avrupa dendiğinde bunları değil, sadece ve sadece muhafazakâr Avrupa’nın, kapitalist Avrupa’nın değerlerini gördü ve bunların ebedî olabileceğini sandı. Şimdi, geminin karaya oturduğu yerdeyiz. Şimdi ne yapılacak? Başbakan bize hep şunu söyledi; dedi ki: “Biz eğer bunlar bizi aralarına almazlarsa Ankara Kriterlerini ilan eder, onunla yürürüz.” Doğrusu “Kırk katır mı, kırk satır mı?” diye bir seçimle karşı karşıya kalacağımızı düşünmek de bir kâbus gibi. Çünkü, Ankara Kriterlerine baktığımızda gördüğümüz şey, herhangi bir makul gerekçesi olmayan yüzlerce, binlerce tutuklu ve hükümlü görüşlerinden ötürü, yüzde 10 seçim barajı, çocukların ve kadınların uğradıkları eşitsizlikler ve adaletsizlikler, eşitsiz gelir dağılımı ve bütün bunların sonucu olarak ortaya çıkan kabuller ve imparatorluk özlemi. Eğer Ankara Kriterleri buysa, bunları da hiç almayalım. “Ama çaresiz miyiz, başka bir çare yok mu, başka bir çıkış yolu yok mu insanlık için?” diye gözümüzü dünyaya çevirdiğimizde, her yerde aslında, yarın öbür gün Türkiye’ye de gelecek olan büyük kriz dalgaları karşısında, bütün emekçilerin, bütün çalışanların, bütün işçilerin, dünyanın her yerinde başlattıkları çağrıya kulaklarımızı kabartalım; Wall Street’te, Tahrir Meydanı’nda, Brüksel’de, Moskova’da ya da Ankara’da. Her yerde ayağa kalkan kitleler, eşitlikçi, özgürlükçü, adaletli yeni bir toplum düzeni, yeni bir insani düzen talep ediyorlar. Türkiye Avrupa Birliğine girse de girmese de çözmek zorunda olduğu iki tane temel meselesi var: Bir tanesi Kürt meselesi, bir tanesi Kıbrıs meselesi. Bütün bunları bizim başımıza Avrupa Birliği ya da başkaları bela etmedi. Kendimiz gittik, Kıbrıs’ı işgal ettik; şimdi, oradan askerlerimizi nasıl çıkartacağımızı bilemiyoruz. Kürt halkının haklarını inkâr etmek için taburlarla asker soktuk, katliamlarla kana boyadık Kürdistan coğrafyasını; şimdi, bunun hesabını nasıl vereceğimizi kendimiz de bilemiyoruz. Kıbrıs halkı, Kıbrıs’ta yaşayan Türkler bu uygulamayı istemiyorlar; bırakın Avrupa’yı, Amerika’yı, Yunanistan’ı. Şimdi, o zaman, bu problemleri nasıl çözeceğimize dair yeni bir tartışma açmadan, ne Avrupa Birliği ne başka bir birlik bizim için önemli olamaz. Bizim için önemli olan, kendi sorunlarımızı çözmek. Türkiye’de yaşayanlar, Avrupa Birliği tartışması başladığında şundan ümitlenmişlerdi: Acaba, Avrupa’da geçerli olan demokratik normlar Türkiye’ye de ithal edilebilir mi? Meğerse ithal edilemiyormuş, kendi demokrasinizi kendinizin kurması gerekiyormuş. Avrupa’nın zenginliği ithal edilebilir miymiş? O da kendiniz üretmezseniz ithal edilemiyormuş. On yıl içerisinde, acı gerçekle karşı karşıya kaldık. Şimdi, eğer hakikaten Ankara Avrupa’ya üstünlük sağlamak istiyorsa bir tek şey yapacak. Avrupa’nınkinden daha yüksek bir uygarlığı temsil ettiğini gösterecek insan hakları bakımından, kadın hakları bakımından, Türkiye’de yaşayan halkların hakları bakımından. Çoğulcu, çok kültürlü, çok kimlikli bir toplum kurmak için Ankara Kürt halkına elini uzatacak mı? Ankara Kürtlerle birlikte bu Türkiye’yi yeniden kuracak mı? Türkiye’de yaşayan bütün halkların eşit ve özgür oldukları, hiçbirinin diğerinden üstün olmadığını gösteren bir yeni anayasa kurabilecek mi? Eğer bunu yapabilirse o zaman işte 21’inci yüzyıl hakikaten Türkiye'nin de içine bir şeyler kattığı bir yeni yüzyıl olabilecektir. Türkiye hakikaten o zaman bütün insanlık için bir umut kaynağı olabilecektir. Acaba olabilecek mi? Bu sorunun cevabını almak için önce Avrupa Birliğinin bir insanlık normu olduğu iddiasından vazgeçmek, böyle bütçelere para ayırmamak gerekiyor. Çok teşekkür ederim dinlediğiniz için.
Diyarbakır Milletvekili Sayın Emine Ayna…
Türkiye işgalci değil yalnız, bunu yanlış söylediniz.
Sayın Başkan, bir söz alabilir miyim efendim? Sayın Kürkcü konuşmasında 1974 yılında Kıbrıs Barış Harekâtı sonucunda Türkiye Cumhuriyeti’nin Kuzey Kıbrıs’a olan müdahalesini ve bu müdahale sonucunda Türk askerinin orada konuşlanmasını işgal olarak nitelendirmiştir. O dönemin Cumhuriyet Hükûmeti, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde yaşayan Türklerin haklarını korumak amacıyla, orada meydana gelen zulüm ve haksızlıkları sona erdirmek, Rumların meydana gelmesine neden olduğu ölümleri ve cinayetleri önlemek amacıyla gitmiştir. Bunu Genel Kurulun bilgisine sunuyorum.
Buyurun Sayın Ayna.
Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; bugün Barış ve Demokrasi Partisinin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının bütçesiyle ilgili görüşlerini sizlerle paylaşmak üzere burada bulunuyorum. Bu değerlendirmeme başlamadan önce, şu anda Diyarbakır’da bir mahkeme devam ediyor. “KCK davası” adı altında 104 Kürt siyasetçisi ve Türk siyasetçisi yargılanıyor. Yargılanma nedenleri, Türkiye Cumhuriyeti devletinin Kürt sorununa ilişkin resmî ideolojisi dışında farklı düşünmeleri, farklı çözüm önerileri geliştirmeleri; Türkiye’de sadece Türklerin değil, diğer halkların da yaşadığını ve bu halkların da nasıl Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuna ortak olmuşlarsa yönetimine de kendi kimlikleriyle ortak olabileceklerini söylemeleri, bunu örgütlemeye ve bunun siyasetini yapmaya çalışmalarıdır. Bugün orada yargılanan belki bu 104 siyasetçidir ama biz biliyoruz ki, tarih, yargılayanları yargılayacaktır.
Sizi de yargılayacak.
Arkadaşlar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, sadece Türkiye ekonomisiyle ilgili değildir; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, sadece serbest piyasa ekonomisiyle, sadece rekabete dayalı bir sistemle alakalı değildir. Ben, Bakanlığın Komisyona sunumunu izlediğimde, takip ettiğimde birçok yerde şu kavramların geçtiğini gördüm, diyor ki: “Uluslararası projeleri yürütmek.”; “Enerji piyasalarının rekabete dayalı olarak yeniden yapılanması sürecini yönetmek.” yani özelleştirme; “İşleyen piyasa.” yani serbest piyasa; “Artan enerji talebinin karşılanması.” Genel anlamda yapması gerekenleri, 2012 yılı bütçesiyle önlerine koydukları programın altyapısını oluşturan temel kavramların bunlar olduğunu söylüyor. Tam da sorun burada. Enerjiyle ilgili yaşadığımız, bugün yaşadığımız sorunlar ve sıkıntıların, yine doğal kaynaklarla ilgili yaşadığımız sorunlar ve sıkıntıların temel kaynağı tam da burada, yaklaşımda. Bu yaklaşım değişmediği sürece de bununla ilgili yaşayacağımız sorunları çözme imkânı yok. Örneğin, artan enerji talebinin karşılanmasını söylerken parantez içinde şöyle bir şey de vurguluyor, diyor ki: “2002’den bu yana elektrik ve doğal gaza Çin’den sonra en fazla talep artışı olan ülkeyiz.” Bu iyi bir şey değil, bu kötü bir şey. Çin’in nüfusu 1,5 milyar, Türkiye’nin nüfusu 75 milyon ve enerji talebi artışı var. Bunun ne anlama geldiğini oturup iyi tartışmak zorundayız. 20 kat fazla nüfusu var, Çin’in Türkiye’den 20 kat fazla nüfusu var. Bu artış iyi bir şey değil, bu talep artışı iyi bir şey değil. Bakın, Türkiye’deki tüketim çılgınlığının aslında nasıl serbest piyasa ekonomisiyle, yine rekabete dayalı sistemi yönetmekle alakalı olduğunu hepimiz iyi kavramak zorundayız. Enerji tüketimi çılgınlığının tam da bu sistemle alakası var. Artık ekonomiyi belirleyen ihtiyaçlar değil. Ekonomiyi öğrenirken, en temel bilgi, ilk başta öğretilen bilgi, temel ihtiyaçlar, ihtiyaçların sonsuzluğu, ama doğal kaynakların, kaynakların kıtlığıydı. Bugün ise ekonomiyi belirleyen bu temel ihtiyaçlar değil; bugün ekonomiyi belirleyen, ekonominin nasıl işleyeceğini belirleyen serbest piyasa ekonomisi sistemidir, bu sistemde insanların beynine kodlanan tüketim çılgınlığıdır. Artık bir aileye, bir eve bir araba yetmiyor, o ailenin nüfusunu oluşturan her bir bireye bir araba alınıyor. Bu, enerji tüketimi çılgınlığı değil midir aynı zamanda? Artık –günümüz için söylüyorum, cep telefonları üzerinden söylüyorum- bir kişinin bir cep telefonu yok, iki yok, üç cep telefonu var. Bu, enerji tüketimi çılgınlığı değil midir? Yine araba da yetmiyor, artık özel uçaklar alınıyor, o da yetmiyor gemi alınıyor. Bu, enerji tüketimi çılgınlığı değil midir? Bunun direkt serbest piyasa ekonomisiyle, rekabete dayalı sistemle alakası yok mudur? Bir ev yetmiyor, iki ev yetmiyor, üç ev yetmiyor yurt dışında da ev alıyor; yazlık ayrı, kışlık ayrı; yetmiyor, bir de baharlık ev alıyor. Bu, enerji tüketimi çılgınlığı değil midir bunların hepsi ve bunların, bu çılgınlığın dayandığı nokta serbest piyasa ekonomisi değil midir? Bunları tartışmadan, biz, enerji tüketiminin ne anlama geldiğini nasıl tartışacağız? Enerji tüketimi konusundaki artan talep artışını nasıl tartışacağız? Talep artışı bunlarla alakalı değil midir? Yine, diğer bir nokta ve bence en önemlisi, Sağlık Bakanlığının çok sıklıkla insanlar için vurguladığı bir şey ama tam da bu enerji tüketimi için de vurgulanması gereken bir şey: Bunun adı obezitedir, açlık değildir, açlığı gidermek değildir, ihtiyacı gidermek değildir; ihtiyaçtan fazlasını tüketmek ve dünyayı, nasıl ki bir insan obezite olduğu zaman kalp sorunu yaşar, nefes darlığı sorunu yaşarsa dünyanın da artık nefes darlığı sorunu yaşaması, patlama noktasına doğru gitmesi demektir. Bunların hepsinin nedeni işte bu artan enerji talebidir, işte enerji tüketimi çılgınlığıdır. Bu nedenle Bakanlığın konusunu sadece serbest piyasa ekonomisi ya da rekabete dayalı sistemi yönetmek vesaire üzerinden tartışmak yerine, tamamen insan sağlığı ve yaşamıyla, yine doğanın, dünyanın sağlığı ve yaşamıyla ilişkisini ve ilgisini kurarak programını ve planlamasını yapmak gerekir. Mesele bütçeden Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına ne kadar ayrıldığı değildir, ayrılan bu bütçenin doğaya ve insana yararlı bir şekilde, doğanın sağlığına, insanın sağlığına, doğanın yaşamına, insanın yaşamına ne kadar uygun bir şekilde değerlendirileceğidir. Burada bilinen şeyleri tekrar etmek hepimizi sıkıyor ama tekrar etmek zorunda kalıyoruz. Artan kanser vakalarının enerji tüketimiyle, enerji üretimiyle bağını kurmak zorundayız. Bu Mecliste geçen dönem sorulan bir soru üzerine Sağlık Bakanlığının verdiği cevaptır 2002-2010 yılları arasında kanser vakasının 3 kat arttığı. Ben burada bu konuşmayı yapmaya gelmeden önce bir kez daha izledim, adapte olmak için izledim Çernobil patlamasını, Çernobil patlamasının sonuçlarını ve bugün biz Türkiye’de nükleer santralleri kurmaktan söz ediyoruz. Sayılara, rakamlara ben de boğmayacağım, şu kadar insan öldü vesaire demeyeceğim. 1986’da Çernobil patlaması olduğunda, bizim ülkemizde olmadı, başka bir ülkede oldu bu patlama ama biz hâlâ Türkiye’de bunun sonuçlarını yaşıyoruz, hâlâ çayın üretildiği Karadeniz topraklarında topraktaki radyasyon oranı normalin çok çok üstünde, hâlâ bu böyle. Bunu enerji üretiminden bağımsız tartışabilir miyiz, enerjinin nasıl üretileceğinden bağımsız tartışabilir miyiz? Bugün Türkiye’de down sendromlu çocuk vakası geçmiş yılların çok çok üstünde. Nedeni tam da bu enerji tüketim çılgınlığıyla alakalı değil midir, hangi enerjiyi nasıl ürettiğimizle alakalı değil midir? Yine, geçmişte Mezopotamya, geçmişte bu coğrafya tarım zenginliğiyle ünlüyken, toprağı dünya ülkelerine göre çok daha değerliyken, çok daha verimliyken, bugün tarım ürünlerinin azalması ve toprağın verimliliğinin azalması söz konusudur. Bunların tümü tam da bu Bakanlığın konusu değil midir? Ayrılan bütçeyi tam da bu soruların cevabını vermek, bu sorunları çözmek üzerinden değerlendirmesi gerekmez mi? Bakın, nükleer santral konusu önemlidir. Bizler sigaranın zararları üzerinden bir karar aldık. Sigaranın insanoğluna, insana verdiği zarar üzerinden sigara bırakma kampanyaları başlatıyoruz. Nükleer santraller, HES’ler dünyanın sigara içmesi anlamındadır ve birçok ülke nükleer santralleri kapatırken, bu uygulamadan, bu enerji üretme metodundan, yolundan, yönteminden vazgeçerken, ne yazık ki yine Bakanlığımız, söz konusu olan Bakanlık 2023 yılına kadar mevcut enerji üretimi içerisindeki nükleer enerji üretiminin yüzde 20’ye ulaşmasını hedeflediklerini söylüyor. Bu, hem insan sağlığına, yaşamına hem de doğa sağlığına, yaşamına ne kadar önem verildiğinin göstergesidir ya da Bakanlık bütçesi hazırlanırken, programı, planı, planlaması hazırlanırken bunun üzerinde ne kadar yoğunlaşıldığının göstergesidir. Peki, nasıl yaklaşmak gerekir? Birincisi: Ekonominin diğer alanlarından bağımsız olarak, rekabete dayalı serbest piyasa yaklaşımından vazgeçilmelidir. İnsana ve doğaya dayalı kamusal sosyal devlet anlayışı ile yaklaşmak zorunludur. Çünkü burada söz konusu olanlar sadece buradaki iktidar, buradaki muhalefet ve bugün yaşayan bizler değiliz, geleceğimizdir, yarındır. Bugün uyguladığımız programlar, planlar, Türkiye’nin yarınını da belirleyecektir; değil çocuklarımızın, değil torunlarımızın, çok daha ötesindeki gelecek neslin nasıl yaşayacağını da belirleyecektir. Burada karar vereceğimiz, planlamalarımızla, programlarımızla karar vereceğimiz şey geleceğimizdir, sadece bugünümüz değildir. Bu nedenle, tartışılması gereken ya da oylanması gereken, bütçenin miktarı olmamalıdır; tartışılması ve oylanması gereken, bu bütçenin ne için ve nasıl değerlendirileceği olmalıdır. Hepinizi sevgiyle, saygıyla selamlıyorum.
Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu adına Muğla Milletvekili Sayın Ali Boğa.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Ekonomi Bakanlığının 2012 yılı bütçesi üzerine Grubum adına söz almış bulunuyorum. Yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum. On sene önce birileri çıkıp enflasyonun ve faizin tek haneli rakamlara ineceğini, ihracatın 100 milyar dolar eşiğini aşacağını, turizm gelirlerinin 20 milyar doları geçeceğini, Türk müteahhitlik sektörünün dünyayı imar edeceğini ve yıllık en az 20 milyar dolar yurt dışında taahhüt işi alacağını, bir partinin kuruluşunun birinci yılında seçime giderek 365 milletvekiliyle iktidara geleceğini, iki dönemlik iktidarı sonunda da oyunu arttırarak, her dönemde arttırarak tekrar iktidara geleceğini, IMF’de bağımlılığın sona ereceğini ve Türk milletinin, ekonomiyle ilgili yazılmış reçeteleri bir kenara iterek kendi ekonomi reçetesini kendisinin yazacağını birileri söyleseydi -bu örnekleri daha da arttırmak mümkün- herhâlde bizler için inanmak zor olacaktı. Değerli milletvekilleri, bildiğiniz gibi 2008 yılında Amerika Birleşik Devletleri kaynaklı olmak üzere finans piyasalarında bir kriz ortaya çıktı. 2008 yılı krizinde Türkiye’de ne iktidarın ne muhalefetin bir kusuru yok. Bu bizim mutfağımızda çıkmış bir kriz değil, dünyanın finansal krizi ancak bu kriz dünyanın gelişmiş ülkelerini çok ciddi şekilde etkilerken, bizim sadece dışarıya açılmış olmamız nedeniyle, ihracatımızın 132 milyar dolara çıkmış olması nedeniyle, alıcı piyasalarında meydana gelen daralma sebebiyle 2009 yılında ihracatımız yüzde 23 oranında geriledi ve büyümemiz de bu ölçüde daraldı. Ancak bu etkileri atlatır atlatmaz, 2009 yılının sonunda ve 2010 yılı itibarıyla Türkiye’nin yüzde 9 büyüyerek Çin’den sonra en hızlı büyümeyi gerçekleştiren ülke olduğu, 2011 yılının birinci çeyreğinde yüzde 12, ikinci çeyreğinde 8,8; üçüncü çeyreğinde hiç kimsenin beklemediği şekilde gene 8,2 büyüyerek toplamda 2011 yılının üç çeyreğini 9,6’yla kapattığımızı biliyoruz. Hem de öyle bir yılda büyümeyi gerçekleştiriyoruz ki arkadaşlar, eskiden seçime girildiği zaman seçim sonrası tamamen yıkım olurdu seçim ekonomisi uygulandığı için, seçime girilen bir dönemde seçimden önceki çeyrekte yüzde 12, seçim dönemini içine alan çeyrekte yüzde 8,8; seçimi takip eden üç ayda da 8,2 büyümeyi Türkiye yakalamış durumda. Buna kimse inansa da, inanmasa da bu böyle arkadaşlar.
İthalatı da söyle, ithalatı.
Cari açık…
Oraya da geleceğim. Beş dakikanın müsaade ettiği sürede oraya da geleceğim. Değerli milletvekilleri, bu hareket milletimizin kendine güven hareketidir arkadaşlar. Bu, Türk milletine ve Anadolu insanına güvenin hareketidir. Mehmet Çavuş’un Çanakkale’de 250 kilogram mermiyi kaldıracağına kimse inanmıyordu ama kaldırdı ve savaşın kaderini değiştirdi.
Bugün, Anadolu insanı kendi yapmış olduğu makineyi, 250 kilogram gelen makineyi, vincin olmadığı, ulaşımın olmadığı, taşıma imkânlarının olmadığı ülkelerde kendi sırtlayarak götürmekte ve buna talim olmaktadır. Bu bir Anadolu hareketidir.
Daha ismini doğru bilmiyorsun be, Seyit Onbaşı o, Seyit Onbaşı! Mehmet Çavuş değil o.
Muhalefet sıralarından bana laf yetiştireceğinize muhalefetinizin genel politikasını ve stratejisini… Neden üç dönemdir hâlâ muhalefette olduğunuzu analiz yaparsanız daha yararlı olur diye düşünüyorum.
Ali Babacan da öyle söylüyor…
Sayın Ayhan…
Bugünden yarına cari açığı bitiremezsiniz. Bu duygu ve düşüncelerle yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum.
Isparta Milletvekili Sayın Süreyya Sadi Bilgiç, buyurun.
Teşvik, yatırım, üretim, ihracat ve markalaşma zincirine bütüncül bir şekilde yaklaşmamıza imkân tanıyan Ekonomi Bakanlığımızın hayırlı olmasını diliyorum. Değerli milletvekilleri, Amerika Birleşik Devletleri konut piyasasında başlayıp finansman piyasalarına, oradan da reel ekonomilere yayılan finans krizinin ardından 2011 yılının ilk yarısında küresel mali krizin sona erdiğinin konuşulmaya, yazılmaya başlandığı bir süreçten küresel ekonomideki risklerin yeniden arttığı bir döneme girdik. Küresel finans kriziyle mücadele sürecinde gelişmiş ülkelerin uygulamış oldukları genişletici para ve maliye politikaları sonucunda bütçe açıkları ve kamu borç stoku oranları önemli seviyelere ulaşmış, borçların çevrilebilirliğine ilişkin endişeler artarak ekonomilerde önemli bir kırılganlık yaşanmıştır. Yaşanan bu gelişmeler sonucunda bugün küresel ekonominin ana gündeminin Avrupa Birliği ve özellikle avro bölgesi ekonomilerinde yaşanan büyük oranda kamu maliyesi kaynaklı bu sıkıntılar oluşturmaktadır. Ayrıca, Libya, Mısır, Suriye başta olmak üzere, Tunus, Bahreyn, Yemen gibi Orta Doğu ve Kuzey Afrika ülkelerinde yaşanan siyasal çalkantılar petrol fiyatlarında da büyük yükselişe neden olmuştur. Bu durum ülkemiz açısından da, hem enerji ithalatımızda hem de ihracatımızda olumsuz etkileri olmuştur. Gelişmiş ülkeler 2011 yılında son derece zayıf bir performans göstermiş, dünya ekonomisinin performansında gelişmekte olan ülkelerin rolü artmış ve gelişmekte olan ülkeler 2010 yılında yüzde 7,3 oranında büyümüşlerdir. Küresel ekonomiyle ileri düzeyde bütünleşmesinin doğal bir sonucu olarak Türkiye ekonomisi kriz döneminde birçok ülkede olduğu gibi daralma yaşamıştır. Ancak ekonomimiz güçlü bankacılık sistemi, düşük borç oranları, disiplinli bütçesi ve artan dış ticaretiyle ve 2010 yılındaki yüzde 9’luk büyüme oranıyla en hızlı büyüyen ekonomiler arasında yer alma başarısını göstermiştir. Ekonomik performanstaki iyileşme büyümenin yanı sıra istihdam oranlarıyla sanayi üretim endeksindeki iyileşmeden de görülmektedir. 2009 Şubat döneminde yüzde 16’ya kadar yükselen işsizlik oranı, ekonomideki hızlı toparlanma ve üretim artışı sonucunda 2010 yılında 11,9’a, 2011 yılı Ağustos dönemi itibarıyla da 9,2’ye kadar gerilemiştir. Türkiye’de istihdam hacmi tarihinin en yüksek düzeyine ulaşmıştır. Sanayi üretim endeksi de 2011 yılı Ocak-Ekim döneminde yüzde 9,7 oranında artmış bulunmaktadır. Ülkemizin ekonomik performansına benzer bir şekilde krizin ardından da dış ticaretimiz de yeniden ivme kazanmıştır. 2008 yılında 132 milyar dolar ile rekor kıran, 2009 yılında küresel ekonomik krizin etkileriyle 102,1 milyar dolara kadar gerileyen ihracatımız, 2010 yılında 113,9 milyar dolara ulaşarak orta vadeli programda yer alan 111,7 milyar dolarlık ihracat hedefinin de üzerine çıkmıştır. 2011 yılı Ocak-Ekim döneminde geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre ihracatımız yüzde 20,2 artarak 111, 4 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. Avrupa’da hükûmetler devrilirken Türkiye, bölgesinde bir istikrar abidesi olarak yükselmiştir. Ekonomi alanındaki bütün bu başarılar ve ihracattaki yüzde 20,2’lik artış en büyük ihracat pazarımız olan AB ile Orta Doğu ve Kuzey Afrika’daki krizlere rağmen yakalanmıştır. İhracatımızda katma değerin ve teknolojinin artırılması, kalıcı ihracat artışı için son derece önemlidir. Türkiye son yıllarda marka ve endüstriyel tasarım başvurularında Avrupa’nın en çok başvuru yapılan ilk üç ülkesi arasına girmiştir. 2010 yılında patent ve faydalı model başvuru sayıları tarihimizde ilk defa 11 bini geçmiştir. Şirketlerimizin inovasyon alanındaki başarıları ve ilgili kurumların bu alandaki desteği ile ihracatımızdaki ileri teknoloji ürünlerinin payının artacağına inanıyorum. Bu noktada, cari işlemler açığına yönelik kalıcı çözümler üretmek, plan ve stratejiler geliştirmek üzere Ekonomi Bakanlığı bünyesinde kurulmuş olan İhracata Dönük Üretim Stratejisi Değerlendirme Kurulu kapsamında girdi tedarik stratejisi çalışmaları yürütülmektedir. Uzun vadeli bu stratejiyle ihtiyaç duyulan girdilere en uygun şartlarda uygun fiyatlarla sürdürülebilir olarak erişim imkânının sağlanması, girdi tedarikinde mümkün olabildiğince atıl kalan iç kaynaklara yönelip ithalat bağımlılığının azaltılması ve kaynak verimliliğini sağlayacak ihracatçının rekabet gücünü artıracak çözümlerin üretilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca bu stratejinin, değişen dünya koşullarına ülkemizin göstereceği uyum yeteneğini artıracağına inanıyoruz. Saygıdeğer arkadaşlarım, önümüzdeki dönemde de üretim ve ihracata dayalı büyüme modelinin gereklerine göre ekonomi politikaları ve tedbirleri geliştirerek ülkemizin refah seviyesini artırmaya devam edeceğiz. Ekonomi Bakanlığının bütçesinin ülkemiz için hayırlı olmasını diliyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Sözlerime Türkiye'nin Avrupa Birliği üyeliğini öncelikli ve stratejik bir hedef olarak gördüğümüzü vurgulayarak başlamak istiyorum. Bu hedef ve üyelik süreci bir taraftan ülkemizin toplumsal ve ekonomik koşullarının iyileşmesine, demokrasimizin güçlenmesine, diğer taraftan da bölgemizde ve dünya sahnesinde daha etkili bir Türkiye'nin ortaya çıkmasına katkı sağlamaktadır. Diğer taraftan, hepinizin bildiği gibi şu sıralarda Avrupa Birliği ve özelikle avro para birliği zor günler geçirmektedir. Bu krizin doğrudan nedeni bazı avro para birliği ülkelerinin yüksek kamu borçlarıdır ve bu borçlarının ödeme kapasiteleri konusunda uluslararası finans çevrelerinde duyulan ciddi endişelerdir, o nedenle borçlarını çeviremez hâle gelmiş olmalarıdır. Geçtiğimiz perşembe ve cuma günü Brüksel’de yapılan kritik zirvede birlik ülkelerinin sıkı bir mali disiplin altına alınması kararlaştırılmıştır. Bu gecikmiş karar tamamen doğru istikamette atılmış bir adım olmakla beraber neticeleri daha çok uzun vadede görülecektir, az önce değindim acil endişeleri dağıtmakta ne kadar yeterli olacaktır henüz belli değildir ve avro para birliği hâlâ ciddi risklerle karşı karşıyadır. Bazı çevrelerin talep ettiği gibi Avrupa Merkez Bankası kaynakları geniş bir şekilde kullanılırsa tahrip edici aşırı bir enflasyon ihtimali vardır. Bir başka risk de avro para birliğinin dağılması ihtimalidir. Bu son derece ağır ve sıkıntılı başka sonuçlar doğurabilecektir. Temennimiz, Avrupa Birliğinin bu ağır krizi bir an önce geride bırakması, sağlıklı bir finansal ve ekonomik işleyişe dönmesidir. Avrupa Birliği Projesi, bizim de bir parçası olduğumuz Avrupa coğrafyasında tarihin en kapsamlı ve en büyük entegrasyon projesidir. Şimdi yaşadığı sıkıntılardan sonra da, tabii ki bu krizden önemli sonuçlar çıkarmış olarak bu büyük projenin devam edeceği muhakkaktır. Bu krizden çıkarılacak sonuçların bizi de oldukça yakından ilgilendirdiğine işaret etmek isterim. Avrupa Birliği üyelik müzakerelerinde sorunlar yaşıyoruz. Bunlardan biri Kıbrıs’la ilgilidir. En çok müzakere başlığı o nedenle bloke edilmektedir. Kıbrıs sorununun çok eskilere giden bir geçmişi vardır. Ancak Nisan 2004’ten bu yana yaşadığımız şekliyle Kıbrıs sorunu, Brüksel’de ve Avrupa Birliği tarafından yaratılmıştır. Çünkü otuz yıl süren müzakereler sonunda varılan barış anlaşmasının daha sonra Kıbrıs Rumları tarafından reddedilmesinin sorumluluğu Brüksel’dir, kendi ilkelerini çiğnemek pahasına “Referandum sonucu ne olursa olsun Kıbrıs’ı üye yapacağım.” diyen Avrupa Birliğidir. Ancak Avrupa Birliği üyeliği için Kıbrıs’ta Kıbrıs Türk topluluğunun veya Türkiye'nin çıkarlarından geri adım atmamız, bugüne kadar söz konusu olmadığı gibi bundan sonra da söz konusu olmayacaktır. Bugün dahi Avrupa Birliği içinde Türkiye'nin üyeliğine karşı bazı çevreler, o arada bazı Avrupalı siyasi liderler Kıbrıs sorununun arkasına saklanarak, Rum yönetiminin arkasını sıvazlayarak Türkiye'nin üyeliğini engellemeye çalışıyorlar. Türkiye'nin üyeliğine karşı olanlar dâhil herkesin, her düşüncesine fikir özgürlüğü çerçevesinde saygı göstermeye ve her görüşü dinlemeye hazırız. Ama Türkiye'nin üyeliğine karşı olduğu için Doğu Akdeniz’de bir ihtilafın sürmesine katkı veren, iki halk arasındaki barış ve iş birliğinin tesis edilmesini engelleyen bazı Avrupalı siyasetçilerin bu tutumu her şeyden önce ahlaken savunulabilir değildir. İkinci olarak, onların bu tutumu, en derin varlık nedeni Avrupa halkları arasında barış ve iş birliğinin tesis edilmesi olan Avrupa Birliğinin temel değerleriyle de uyum içinde değildir. Bu düşüncelerle sözlerime son verirken Avrupa Birliği Bakanlığı bütçesinin hazırlanmasında emeği geçen herkese teşekkür ediyorum, 2012 bütçesinin hayırlı olmasını diliyorum.
Diyarbakır Milletvekili Sayın Mehmet Galip Ensarioğlu. Buyurun Sayın Ensarioğlu.
Elli yılı aşkın süredir devam eden Türkiye'nin Avrupa Birliği serüveni Türkiye'nin en büyük çağdaşlaşma ve modernleşme projesi olarak kabul edilir. Gerçi Türkiye'nin Avrupa Birliğine olan ilgisi, Avrupa’ya olan ilgisi elli yılla da sınırlı değil. Beş yüzyıl boyunca Osmanlı İstanbul’u başkent yaparak Avrupa’dan yönetmiştir bu ülkeyi. Daha sonra, bu cumhuriyetin kurucu kadrosu cumhuriyeti kurarken Avrupa’dan esinlenerek, gerek rejimlerinden gerek o günkü moda akımlarından esinlenerek birçok şeyi ülkemize olduğu gibi taşımıştır. Mevcut, bugünkü yasalarımız da dâhil olmak üzere neredeyse birçok yasamız Avrupa’nın çeşitli ülkelerinden olduğu gibi kabul edilip bizim yasalarımız olarak hayata geçmiştir. Diğer taraftan, rejimi kurarken ulus devlet gibi, üniter yapı gibi o günün moda akımlarından da faydalanılmıştır ve Atatürk muasır medeniyetler seviyesini işaret ederek bu Batılılaşmanın ve modernleşmenin önemini göstermiştir. Daha sonra -iki dünya savaşı ve sayısız iç savaş yaşayan, birçok dilin konuşulduğu, birçok dinin, hatta Hıristiyanlığın neredeyse bütün mezheplerinin ve bu mezheplerin farklı yorumlarının çeşitli sorunlar yaşadığı bir kıtadan bahsediyoruz- İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Avrupa’nın akil adamları ve cesur siyasetçileri bir araya gelerek Avrupa Birliği projesini hayata geçirdiler. Şimdi, geçmişte Avrupa Birliğinin sorunlu dönemlerinden devraldığımız sıkıntıları bizler de yaşayıp bugünlere kadar getirdik ama Avrupa bu sıkıntılarını terk ettiği zaman, Avrupa bunun olumsuz sonuçlarını görüp çözdükten sonra, bizlerin Avrupa’dan aldığımız ve hâlâ korumakta ısrar ettiğimiz sakıncalarını, maalesef, kendini o günkü çağdaşlaşma ve kurucu kadroların sahibi görenler, değişimi, dönüşümü, Türkiye’deki bu Avrupa Birliği sürecini istemeyip daima engellemeye çalışmışlardır, statükonun ve mevcudu korumanın peşine düşmüşlerdir. Şimdi, tabii ki, elli yıllık süresi içindeki çeşitli hükûmetler döneminde, hükûmetlere göre zaman zaman hız kazanılarak bu Avrupa Birliği süreci ilerletilmiş, zaman zaman da bazı hükûmetlerin yapısına göre de bu işten geri durulmuştur. Özellikle AK PARTİ Hükûmeti bir Bakanlık tahsis ederek ve bu Bakanlığın başına da başmüzakerecilik yapmış tecrübeli birini getirerek bu süreci alabildiğine hızlı bir şekilde yürütmeye çalışıyor. Tabii ki, birçok sorunları yaşıyoruz ve benzer sorunları yaşayan Avrupa Birliği kriterleriyle de bu sorunları çözebileceğimizi biliyoruz. Örneğin, Kopenhag Kriterleri’yle temel hak ve özgürlükleri, Venedik Kriterleri’yle siyasi parti kapatma meselemizi, Amsterdam Sözleşmesi’yle ayrımcılığı, Maastricht Kriterleri’yle bölgesel eşitsizliği ve yoksullukla mücadeleyi, Avrupa Birliği Temel Haklar Şartı’yla insan hakları ve temel özgürlüklerin korunmasını, Avrupa Yerel Yönetimler Şartı’yla da yerel yönetimlerin güçlendirilmesi meselesini çok rahat çözebiliriz ama az önce sayın konuşmacılardan biri, “Bu işe para harcamayın.” gibi bir ifade kullandı, zannedersem BDP’li bir milletvekiliydi. Türkiye’nin bu işe ayırdığı para bu yıl itibarıyla 151 milyon liradır, eski parayla 151 katrilyon ama Avrupa’dan yedi yıl içinde alacağımız para ise 4 milyar avrodur. Yani biz buraya para harcamadığımız gibi, bu iyileşmeleri, çeşitli iyileşmeleri yapabilmek için Avrupa’dan çok ciddi kaynaklar kullanıyoruz ve bu kaynaklar sayesinde de Türkiye’nin ekonomisini, Türkiye’nin dış ilişkilerini, sanayi altyapısını ve insan kaynaklarını iyileştirmeye çalışıyoruz. Hepinize saygılar sunuyorum.
Balıkesir Milletvekili Sayın Ahmet Edip Uğur.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu, on yılı aşkın süredir elektrik, doğal gaz, petrol ve LPG piyasalarını düzenleyip denetlemektedir. EPDK tarafından bugüne kadar petrol, elektrik, doğal gaz ve LPG piyasalarında toplam 25.430 adet lisans verilmiştir. Enerji sektörünün gündemini meşgul eden rüzgâr enerjisine dayalı lisans başvuruları konusunda 2011 yılında önemli gelişmeler kaydedilmiştir. Doğal gaz dağıtımında lisanslı şirket sayısı 62’ye, gaz dağıtım bölgesi sayısı da 58’e ulaşmıştır. Böylece toplamda 9 milyon aboneye ulaşılmıştır. Bugüne kadarki çalışmalar sonucunda doğal gaz dağıtım ihalesine çıkılmayan 12 ilimiz kalmıştır. Ulaşımda kullanılan LPG miktarı ve LPG’li araç sayısı bakımından ülkemiz Avrupa’da 1’inci sırada yer almaktadır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; enerjide bağımlılığın azaltılması, çeşitliliğin artırılması, tarım sektörünün geliştirilmesi gibi amaçlarla benzin ve motorin türlerine yerli üründe biyoyakıt harmanlaması zorunlu hâle getirilmiştir. Türkiye’de 16 milyon metreküp motorin tüketilmektedir. 16 milyon metreküp motorine yüzde 3 zorunlu biyodizel ilave edildiğinde 492 bin ton biyodizele, bunun için de 450 bin ton bitkisel yağa ihtiyaç vardır. Temel gıda maddesi olarak tükettiğimiz 1,5 milyon ton bitkisel yağın 1 milyon tonunu zaten ithal yoluyla karşılamaktayız yani bitkisel yağ açığımız var. Bu açığa biyodizel için gereken 500 bin ton bitkisel yağı da ilave edersek Türkiye'nin bitkisel yağ açığı 1,5 milyon tona yükselecektir. Bugün ülkemizde 616 bin hektar tarımsal alanda 2,3 milyon ton yağlı tohum üretilmektedir; bunun 1 milyon tonu ayçiçeği, 1 milyon 150 bin tonu çiğit, 110 bin tonu kolza, 60 bin tonu soya ve diğer yağlı bitkilerdir. Biyodizele getirilen harmanlama zorunluluğu sonucunda dışa bağımlılığın azaltılması için, 1,5 milyon ton bitkisel yağ açığımız için gereken yağlı tohum miktarı 3,6 milyon tondur. Bunun üretilebilmesi için 616 bin hektarlık mevcut araziye ilaveten, en az 1 milyon 750 bin hektar tarım arazisi gerekmektedir. İki üç yıllık bir süreçte bu kadar alan üretmek ve istenen üretimi gerçekleştirmek imkânsızdır. Biyoyakıt üretilen ülkeler incelendiğinde, ham madde ithal etmeyip, kendilerinin ürettiği, üretimi yerli ürünle sağladıkları görülmektedir. Dünyanın biyodizel ve biyoetanol politikalarına baktığımızda, Amerika Birleşik Devletleri mısır stoklarını değerlendirmeyi hedeflemiştir; Amerika Birleşik Devletleri’nde 300 milyon ton mısır üretiliyor, bunun 100 milyon tonunu biyoetanol için ayırıyor. Brezilya da şeker kamışı stoklarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır; 600 milyon ton şeker kamışı üretmektedir, 300 milyon ton şeker kamışını biyoetanolde değerlendiriyor. Avrupa Birliğinin kolza üretimi 21 milyon tondur ve bundan elde ettiği 8 milyon ton yağı biyodizelde kullanmaktadır. Malezya da palm yağı stoklarını değerlendirmek için biyodizel üretimine destek vermektedir. Çin, yağlı tohum bitkilerinde net ithalatçı olan bir ülkedir ve biyodizel sektörünü desteklemiyor çünkü tarımsal ham madde temininde arz açığı var, yağını ithal ediyor. Öte yandan, benzinin biyoetanolle harmanlanma zorunluluğu da biyodizele göre farklı olup buğday, arpa, mısır ve şeker pancarından elde edilebiliyor. Ülkemizdeki benzin tüketimi 2,7 milyon metreküptür. Harmanlama zorunluluğu nedeniyle ihtiyacımız olan biyoetanol miktarı ise 80 bin tondur. Dolayısıyla bunun elde edilmesi için 225 bin ton mısıra, 261 bin ton buğdaya veyahut da 945 bin ton şeker pancarına ihtiyaç bulunmaktadır ancak şeker pancarı bol su isteyen bir bitki olduğundan, ayrıca ilave ekim alanları gerektiğinden ülkenin şartlarında biyoetanol için en uygun ham madde yine buğday veya arpadır. Buğday veya arpa kullanırsak etanolden artan yüzde 30'luk kısım yem ham maddesidir. Sonuç olarak, ülkemiz şartları gereği biyoetanolün zorunlu kullanımına geçilebilir ancak biyodizelin zorunlu kullanımı için henüz erkendir. Zorunlu biyodizel kullanımı yağlı tohum üretimi belli bir seviyeye ulaştıktan sonra düşünülebilir. Biyoyakıtlar, bugün, başta FAO, IMF ve Dünya Bankası gibi kuruluşların raporlarında 1 milyara yakın aç insanın var olduğu dünyamızda gıda fiyatlarını artırdığı, açlık sorununu körüklediği gerekçesiyle tartışılmaktadır. İthalata dayalı ve petrole göre daha pahalı olan ham bitkisel yağı biyodizelde kullanmak cari açığı azaltmaz, artırır. Uzun vadede motorinde zorunlu biyodizel kullanımı için yağlı tohum ekim alanlarının en az 3 kat artırılması zorunludur.
Kütahya Milletvekili Sayın Soner Aksoy.
Enerjiyle alakalı konulardan bahsetmek ve enerji politikaları hakkında bazı hususları çok kısa olarak arz etmek istiyorum. Bildiğiniz gibi, dünyada en dinamik sektörlerden birisi enerji sektörüdür. Enerji sektöründe, sektörün dinamikliği nedeniyle büyüme süratle cereyan eder ve bu büyüklük içerisinde enerjiyle alakalı çeşitli yatırımların süratle yapılması gerekir. Özellikle, kalkınmak isteyen ülkeler kalkınmaya paralel bir enerji yatırımı gerçekleştirmelidirler. Kalkınmak bir noktada, bizim açımızdan baktığımızda, fazla enerji üretmek ve tüketmek demektir. Enerji fazla üretmek demek, kötü bir şey değildir. Aslında, kalkınmanın en önemli anahtarlarından biri enerji üretmektir ancak enerji üretirken bugün, yapılmış bazı yanlışlıkları örnek alarak enerji üretmenin yanlış olduğunu ifade etmek doğru bir düşünce tarzı olamaz. Bugün, yapılmış olan yanlışlıkların esası da enerji üretiminde dünyada yaklaşık yüzde 84 fosil enerjilerin hâkimiyetinin devam etmesidir, yani doğal gaz, kömür ve petrole dayalı enerjilerin enerji üretiminde en büyük kaynak olmasıdır ancak enerji, dinamik olan bir sektör olması nedeniyle çok ciddi bir şekilde piyasa oluşturmaktadır. Mesela, petrol piyasası ve türevleriyle ilgili piyasa 2002 yılında 25 milyar TL’lik bir piyasa ve 100 bin kişinin çalıştığı bir piyasa idi ama bugün, 75 milyar TL’lik bir piyasayı ve 250 bin kişinin çalıştığı bir sahayı oluşturmaktadır. Enerjide, enerji politikalarını ciddi bir şekilde yürütebilmek için mutlaka rekabet esasını birinci olarak ön planda tutmamız gerekir, yani serbest pazar ekonomisini gerçekleştirmek lazımdır. Serbest pazar ekonomisinden korkmamak, çekinmemek gerekir çünkü o, hür teşebbüs demektir. Hür teşebbüs, insanların dinamik yapılarını ve gerçek kabiliyetlerini ortaya koyan bir ortamdır ama serbest pazar demek, tamamen başıboş bir pazar anlamına da gelmez. Serbest pazar ekonomisini gerçekleştirmek için altyapıyı temin etmeniz gerekir. Bunların başında, altyapıda gerekli yasalardır. Biz iktidar olmadan, 2002’den önce, zaten 4646 ve 4628 sayılı yasalarla yani Doğal Gaz Piyasası ve Elektrik Piyasası yasalarıyla serbest pazar ekonomisine göre pazarın oluşmasıyla ilgili temel yasalar çıkartılmış idi ama ondan sonra, biz, 2002’den sonra, bu istikamette, serbest pazar ekonomisini göz önüne alacak şekilde önemli yasalar çıkarttık. Bu yasaların içerisinde, Maden Yasası, Petrol Piyasası Yasası, LPG Piyasası Yasası, Yenilenebilir Enerji Yasası, Nükleer Enerji Yasası, Jeotermal Enerji ve Mineralli Sular Yasası, Enerji Verimliliği Yasası ve yarım kalan Türk Petrol Kanunu, ki bunun önümüzdeki günlerde yeniden çıkartılacağı kanaati içerisindeyiz. Bu yasalar son derece önemli yasalardır. Bugünkü enerjide 2002 yılına nazaran meydana gelen gelişmeleri motive eden, heyecan veren ve bugünkü atmosferi meydana getiren esas yasalar bunlardır. Bu yasaların içerisinde özellikle Yenilenebilir Enerji Yasası’na dikkatlerinizi çekmek istiyorum çünkü dünya gittikçe fosil enerjilerin etkisi altında yaşanması zor olan bir ortam hâline gelmektedir. Özellikle 2017 yılına kadar çok önemli tedbirlerle yenilenebilir enerjiye imkân vererek düzenlemelerin yapılması gerekir. Bu duygularla sözlerime son verir, hepinize saygılar sunarım.
Gaziantep Milletvekili Sayın Halil Mazıcıoğlu. Buyurun.
Öncelikle, 2012 mali bütçesinin hazırlanmasında emeği geçen başta Maliye Bakanımıza, bakanlarımıza ve bürokratlarına, Plan ve Bütçe Komisyonu Başkan ve üyelerine ve tüm kamu bürokrasisine huzurlarınızda teşekkürlerimi sunuyorum. Değerli arkadaşlar, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu, kuruluşundan bugüne on yılı aşkın bir süredir elektrik, doğal gaz, petrol ve LPG piyasalarını düzenleyip denetlemektedir. EPDK tarafından bugüne kadar petrol piyasasında 13.857, elektrik piyasasında 1.727, doğal gaz piyasasında 241 ve LPG piyasasında 9.605 olmak üzere toplam 25.430 adet lisans verilmiştir. Bu lisanslar kapsamındaki şirketlerin yatırım gerçekleşmelerinden tarifelerine kadar çok geniş bir alandaki piyasa faaliyetleri EPDK’nın düzenleme ve denetlemesi altındadır. Elektrik sektöründe arz güvenliği ve sistemin geleceği açısından en çok önem verilen konu üretim yatırımlarının gerçekleşmesidir. Bundan sekiz dokuz yıl önce, özel sektörün ülkemizin elektrik enerjisi yatırımlarının tamamını karşılayacağını söylemek mümkün değildi. Elektrik talebini karşılamak için her yıl 2 bin megavatlara ulaşan yeni yatırımın işletmeye geçirilmesi gerekirken bu rakam geçmiş yıllarda maalesef, 300-400 megavatlarda olmuştur. Ancak AK PARTİ İktidarında siyasi ve ekonomik istikrarın tesis edilmesi ve piyasa odaklı yaklaşımlar sayesinde bu yatırımlar hızla hedeflenen rakamlara çıkarılmıştır. Son sekiz yılda EPDK’dan lisans alan projelerden yaklaşık 15 bin megavat kurulu gücündeki yeni kapasite sisteme dâhil edilmiştir. 15 Ekim tarihi itibarıyla, 2011 yılı içerisinde yaklaşık 2.795 megavat kurulu gücünde 93 adet özel sektör yatırımı devreye alınmıştır. 2011 yılında devreye alınan bu gücün 1.554 megavatının hidroelektrik, rüzgâr ve jeotermal gibi yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı olması memnuniyet verici başka bir gelişmedir. Enerji sektörünün gündemini meşgul eden rüzgâr enerjisine dayalı lisans başvuruları konusunda 2011 yılında da gerçekten önemli gelişmeler kaydedilmiştir. Bu sürecin sonunda, tamamına yakını son üç yıl içerisinde sisteme ilave edilen yaklaşık 1.600 megavat kurulu gücündeki rüzgâr santrallerinin payı hızlı bir şekilde artmaktadır. Bu konuda son olarak Sanayi Komisyonu Başkan ve üyeleri olarak İzmir seyahatini gerçekleştirmiş bulunuyoruz. Gerçekten, yapılan yatırımlar konusunda Türkiye’deki yatırımcılara teşekkür etmek istiyorum. 2011 yılı içinde elektrik tüketicilerine tedarikçilerini seçebilme imkânı veren serbest tüketim limitinin 30 bin kilovatsaat olarak uygulanmasına karar verilmiştir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ilgili mevzuatla yer verilen talep birleştirme metoduyla daha küçük tüketicilerin de serbest tüketici niteliğine kavuşmaları neticesinde 2011 yılı içerisinde fiilî piyasa açıklandığında da kayda değer bir artış yaşanmıştır. Kanunun ilgili hükümleri ve öngörülen piyasa yapısının nihai hedefleri gereğince, tam piyasa açıklığına ulaşılana kadar serbest tüketici limitinin indirilmesine devam edilecektir. Ben ayrıca şunu bildirmek istiyorum: Gaziantep ilimizde HES, ayrıca rüzgâr ve ayrıca güneş enerjisinde üretim ve yatırım yapan firmalarımıza da canıgönülden teşekkür ediyor, hepinize saygılar sunuyorum.
Kastamonu Milletvekili Sayın Mustafa Gökhan Gülşen, buyurunuz.
Saygıdeğer milletvekilleri, ülkemiz dünya bor rezervinin yüzde 72’sine sahiptir. Uluslararası rekabetin yoğun olduğu, sınırlı ve dinamik bir pazar yapısına sahip olan bor sektöründe pazardan daha fazla pay alabilmek için pazarı büyütecek çalışmalar yapmak kaçınılmazdır. İktidara geldiği günden bu yana ülke kaynaklarını en etkin şekilde milletin hizmetine sunan AK PARTİ hükûmetleri henüz yolun başındayken 2003 yılında Ulusal Bor Araştırma Enstitüsünü kurmuştur. Türkiye'de ve dünyada bor konusunda ürün ve teknoloji geliştirerek borun yaygın bir şekilde kullanımını sağlamak amacıyla kurulan Enstitü, o günden bu yana 148 projeyi yürütmüş veya desteklemiş bunlardan 104 tanesi sonuçlanmıştır. Sonuçlanan projeler kapsamında 17 ürün geliştirilmiş bu ürünlerden 7 tanesinin ticari üretimi gerçekleşmiştir. Son yıllarda yapılan çalışmalarda, bor kullanımının tarımsal üretimde bitki verim ve kalitesi açısından önemli iyileşmeler sağladığı görülmüş, uygun dozda bor kullanılması durumunda bitki türüne bağlı olarak yüzde 5 ile yüzde 35 arasında değişen verim artışı tespit edilmiştir. Tarımsal üretimde sistematik bor kullanımını sağlayabilmek için Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile Tarım-Bor Protokolü imzalanmıştır. Tarımsal üretim değerimizin büyüklüğü düşünüldüğünde bu projeyle verimde sağlanacak ortalama yüzde 1’lik bir artışın bile tarım kesimine ve ülke ekonomisine sağlayacağı katma değer daha net görülecektir. Ayrıca, önemli sektörlerimizden ağaç sanayi ile ilgili ahşap ürünlerinde bor kullanımı ve bor kaplama konularında iki ayrı üniversite bünyesinde yetkinlik merkezi oluşturulmuştur. Borun biyoteknoloji alanında kullanımına yönelik 3’üncü yetkinlik merkezini kurma çalışmaları devam etmektedir. Saygıdeğer milletvekilleri, yapılan bu çalışmalarla, Türkiye, bor konusunda pazarın büyümesini bekleyen değil, pazarı büyüten aktör konumuna gelmiştir. Bunun sonucu olarak, 2010 yılı bor ihracatımız 647 milyon dolara yükselmiştir. 2011 yılı ihracat hedefimiz 850 milyon dolardır. Bor pazar payımız 2003 yılında yüzde 30'un altında bir seviyede iken bu gün yüzde 50’ye yanaşmıştır. Uygulanan politikalar neticesinde, bor ihracatında katma değeri düşük olan konsantre ürün payı azalırken katma değeri yüksek olan bor kimyasallarının payı artmaktadır. Bu oran 2011 yılında yüzde 92’ye kadar yükselmiştir. Yüce milletimizin saygıdeğer temsilcileri, borun dünyadaki ticari hacminin yılda 1,5 milyar dolar civarında olduğunu biliyoruz. Sahip olduğumuz rezervin ekonomik değerini düşünürsek, borun daha yaygın kullanımını gerçekleştirip pazarı arzuladığımız seviyeye getirdiğimizde, Rusya için doğal gaz, Arabistan için petrol neyse Türkiye için bor aynı konuma gelecektir. Yeni alanlar bularak pazarı genişletmek için kurulmuş olan Bor Enstitüsü, bu yolda ciddi mesafe kat etmiştir. Üstelik bu başarı, bazı lobilerin alternatif ürünlerin pazarını korumak için bor pazarını kısıtlama gayretlerine rağmen sağlanmıştır. Bu genişleme sayesinde hem üretimimiz hem de ihracatımız kat kat artmış, 2015 yılına kadar üretmeyi planladığımız borun bir kısmının bağlantıları şimdiden yapılmıştır. Tüm bunların elde edilen gelire oranla oldukça mütevazı bir bütçe ile gerçekleştiği düşünülürse, ayrıca takdir edilmesi gereken bir husustur. Bu vesileyle zengin bor kaynaklarımızın hak ettiği değeri bulması ve ülkemizin yarınlarına katkı sağlaması için bu Enstitüyü kuran, çalışmalarını yakından takip eden Sayın Başbakanımıza, Türkiye'nin enerji ve maden kaynaklarını en verimli şekilde kullanmak için yoğun mesai harcayan Sayın Enerji Bakanımıza, Meclis çatısı altında bor konusundaki gelişmelere eleştiri ve tavsiyeleri ile katkı sağlayan değerli milletvekillerimize, bu çalışmaları büyük bir gayretle yürüten ve bugünkü noktaya getiren Enstitü Başkan ve yöneticilerine, üniversitelerimize, akademisyenlerimize, bilim adamlarımıza huzurlarınızda teşekkür ediyor, 2012 bütçesinin hayırlı olmasını diliyor, hepinize saygılar sunuyorum.
Siirt Milletvekili Sayın Afif Demirkıran.
Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; Enerji Bakanlığının alt birimi olan Türkiye Atom Enerjisi Kurumu bütçesi üzerinde söz almış bulunuyorum. Hepinizi saygıyla selamlıyorum. Sözlerime başlarken - Emine Hanım burada değil- Sayın Ayna dedi ki: “Efendim, işte Türkiye ve Çin en fazla enerji tüketen iki ülke, bu yanlıştır.” Ama gelişmeye ve kalkınmaya da baktığımız zaman Türkiye ve Çin en fazla kalkınmayı da sağlayan ülke. Demek ki yanlış değildir. Kalkınmayla enerji tüketimi birbirini destekleyen, birbirine paralel, orantılı iki metadır. Dolayısıyla, bir ülke eğer dünyada rekabet edecekse, bir ülke sanayisini geliştirecekse, bir ülke vatandaşının huzurunu, refahını artıracaksa enerji tüketimini de ona göre artırmalı ve artan enerjiyi karşılayacak kadar da bir üretim sağlamalı. Eğer biz 2023 hedefinde Türkiye’yi 500 milyar dolar ihracat yapacak bir ülke hâline getireceksek, eğer biz 2023 yılında 2 trilyon dolar millî gelir oluşturacaksak, eğer biz 2023 yılında fert başına 25 bin dolar millî gelir oluşturacaksak, eğer biz 2023 yılında dünyanın en büyük on gelişmiş ekonomisi arasına gireceksek elektrik üretimini de ona göre planlamalıyız. Peki nedir bu? 2023 yılına, cumhuriyetimiz yüzüncü yılına geldiğimiz zaman 500 milyar kilovatsaat enerji tüketimi olacak. Peki, bu rakam fazla mıdır, düşük müdür diye baktığımız zaman, o günkü nüfusa böldüğümüz zaman, 5.500-6. 000 kilovatsaat fert başına tüketim olacak ki bu da şu anki OECD ülkelerinin ortalamasının altındadır. Demek ki eğer, biz, gerçekten iddialı bir ülke olarak geleceğimizi dizayn edeceksek elektrik üretimini de ona göre planlamalıyız. Peki, bunu planlarken nelere dikkat etmemiz lazım? Tabii ki öncelikle yerli kaynaklar ve yenilenebilir kaynaklar. Elimizdeki yerli ve yenilenebilir kaynaklar -hidrolik, rüzgâr, güneş, kömür- 2023’e geldiğimiz zaman, 500 milyar kilovatsaati karşılayacak miktarda mıdır? Maalesef hayır. Peki, ne yapmamız lazım? O zaman ithal, bağımlı bir elektrik üretiminden geliyor. Nedir bunlar? Doğal gaz, petrol. Bunlar da çok pahalı. Bakın, geçen gün Maliye Bakanımız bütçe sunumunda “2002’den bugüne kadar 275 veya 276 milyar dolar bir cari açık verdik, 279 milyar dolar cari açık oldu, oluştu Türkiye’de.” dedi. Peki, buna mukabil, bizim enerji ithalatımız -maalesef, yüzde 72 enerji ithalatı bağımlısı bizim enerjimiz- 275 milyar dolar. Eğer biz enerjimizi daha az ithal bağımlısı hâle getirebilir isek cari açığı da bir şekilde karşılamış oluyoruz. Bunun için nükleer santrallere -esas konuma geliyorum- mutlaka ve mutlaka, Türkiye bir an önce… Çok gecikmişiz. Bakın, dördüncü ihaleyi yaptık ama şimdi gelinmiş olan noktada, hükûmetler arası anlaşmayla, yüzde 100 Rus sermayesiyle, Akkuyu’da, Allah’ın izniyle, çok kısa bir zamanda nükleer santral ihalesine başlanacak. Sözleşme gereği yapılması gereken bütün çalışmalar yapıldı. Şu anda Türkiye Atom Enerjisi Kurumu bununla ilgili değerlendirmesini yapıyor.
Halk istemiyor.
Nükleer santrale biz geçmediğimiz takdirde kesinlikle enerjimizi ucuzlatamayız ve kesinlikle güvenli enerji elde edemeyiz.
Güvenli değil.
Malumunuz, sürekli ve güvenli enerji olduğu zaman esasen sanayide arzu ettiğiniz gelişmeyi kaydedebilirsiniz. Değerli arkadaşlar, süre çok az konu çok derin. Onun için ben Türkiye'nin nükleer enerji santrallerini bir an önce kurmasının yararını burada ifade ediyor ve bütçemizin hayırlara vesile olmasını diliyorum. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Aydın Milletvekili Sayın Mehmet Erdem. Buyurun Sayın Erdem.
Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, yani MTA 1935 yılında kurulmuştur. Ülkemizin jeolojik yapısını aydınlatmak, endüstriyel ham madde, metalik maden ve enerji ham maddelerini tespit etmek, bu maden varlıklarının işletilmesine yönelik bilgiler üretmek ve teknolojik çalışmalar yapmak amacıyla kurulmuştur. MTA 80’li yıllara kadar aktif olarak başarılı hizmetlere imza atmış olmakla birlikte, 1980 yılından sonra uzun bir duraklama dönemine girmiştir. Tabii ki AK PARTİ iktidar oluncaya kadar devam eden duraklama dönemi, 2003 yılından sonra MTA'nın arama, araştırma çalışmaları yeniden ivme kazanmıştır. Özellikle ülkemizin çok çeşitli maden ve kömür rezervlerinin artırılması, yenilenebilir enerji kaynaklarının bulunması çalışmalarına ağırlık verilmiştir. AK PARTİ İktidarı 2003'de 18 milyon 600 bin TL olan MTA'nın bütçesini 2011 yılında 5 kat artırarak 106 milyon TL'ye çıkarmıştır. MTA sondaj çalışmalarını hızlandırmak amacıyla jeotermal amaçlı üç adet, maden arama amaçlı on beş adet yeni sondaj makinesi alımını gerçekleştirmiştir. Örtülü ve gömülü madenlerin aranmasında jeofizik etütler için gerekli yeni makine teçhizatlar alınarak modern jeofizik yöntemler uygulanabilir hâle getirilmiştir. AK PARTİ Hükûmetinin yerli kaynakları harekete geçirme politikaları doğrultusunda MTA, 2003 yılında yıllık 32 bin metrelerde sondajda arama metrajını devamlı artırarak 2011 yılında 300 bin metreye ulaştırmıştır yani yaklaşık 10 kat. Nereden nereye. Sondaj çalışmalarının katlanarak artırılması sonucunda yeni maden sahalarının varlığına yönelik bulgular elde edilmiştir. 300 bin ton bakır, 45 ton altın, 4,5 milyon ton dolomit, 2,4 milyar ton kalsit ve 40 milyon ton seramik ham maddesi rezervi tespit edilmiştir. Hâlen devam eden çalışmalar sonucunda 2 milyar ton olan bor rezervimiz, 3 milyar tonun üzerine çıkarılmış ve rezervlerimiz görünür hâle gelmiştir. 2010 yılı sonu itibarıyla, yaklaşık 620 bin metre sondajda arama yapılarak 8,3 milyar ton olarak bilinen linyit rezervimiz yüzde 50’den fazla artırılmış ve 13,2 milyar ton seviyelerine ulaşmıştır. Yenilenebilir enerji kaynağı olan jeotermal enerjide ülkemiz, dünyada 7’nci, Avrupa'da 1’inci sırada yer almaktadır. 2003 yılına kadar durma noktasına gelen jeotermal enerji çalışmaları, AK PARTİ Hükûmeti ile birlikte şaha kalkmış, yıllık sondaj çalışmaları 2 bin metrelerden bugün 25 bin metrelere çıkarılmıştır yani 10 kattan fazla artış. İşte AK PARTİ farkı bu. MTA, 2005 yılında jeotermal envanterini hazırlamış ve yatırımcıların hizmetine sunmuştur. Jeotermal kaynakların harekete geçirilmesi için, özellikle 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu AK PARTİ döneminde çıkarılmıştır ve çok büyük bir hizmet vesilesi olmuştur. Jeotermal elektrik santralleri elektrik üretimi 2002 yılında 15 megavat iken 2011 yılında 114,2 megavata çıkmış yani artış yüzde 690 olmuştur. Özellikle, seçim bölgem olan Aydın'da jeotermal elektrik santrali sayısı şimdiden üçe ulaşmıştır. Önümüzdeki iki üç yıl içerisinde JES'lerin sayısının hızla artacağı da gözükmektedir. Ülkemizde jeotermal enerjiyle sera ısıtması 2002 yılında 500 dönüm iken 2011 yılında 2.400 dönüme, konut ısıtması 2002 yılında 30 bin konuttan 86 bin konuta çıkarılmıştır. 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar Kanunu’yla 56 adedi ısıtma, 14 adedi elektrik üretimi olan jeotermal saha ihale edilmiş, 458 milyon TL gelir elde edilmiştir. İlimiz Aydın'ın özel idare bütçesi de bu gelirden büyük bir pay almış ve almakta, yol, su, eğitim ve sağlık hizmetlerinde çok önemli katkı sağlamaktadır. MTA çalışanlarına “Durmak yok, sondaja devam.” temennilerimizle başarılar diliyorum. Bütçemizin hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum, saygılar sunuyorum.
Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına Denizli Milletvekili Sayın Emin Haluk Ayhan. [[MHP sıralarından alkışlar]] Buyurun.
Teşekkür ediyorum Sayın Başkan. Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; 2012 yılı Ekonomi Bakanlığı bütçesi ile 2010 yılı Dış Ticaret Müsteşarlığı ve İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi kesin hesapları üzerine Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına söz aldım. Yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum. Önce Bakanlığın adıyla başlayalım, Ekonomi Bakanlığı. Sayın Bakanım, bu olmadı, bu olmadı. Şimdi, “Neden olmadı?” derseniz, böyle bir garabet dünyanın hiçbir yerinde yok. Yani Kalkınma Bakanlığı var, ekonominin takibini yapan birimler orada, Hazine, Başbakan Yardımcısına bağlı, orada. Şimdi, şundan mutluluk duyabilirsiniz: Teşvikle yabancı sermayenin bir kuruma bağlanması 80’li yıllarda ve daha sonra belirli bir süre o kurumu çok mutlu ederdi, kamuoyunda da prestijli hâle getirirdi. Ben bunu şunun için söylüyorum: Ben Dış Ticarette çalıştım, yönetici olarak da emek verdim ama hakikaten üzüldüm. Şimdi, adı Ekonomi Bakanlığı, siz gidiyorsunuz bir yere ama size makro iktisattan bir şey sorulduğu zaman, bilseniz bile “O konuda ben sorumlu değilim.” deme şansınız yok.
Öyle demiyorum!
Demiyorsunuz da ama burada böyle anlaşılıyor. Niye böyle bir garabete taraftar oldunuz, onu bilmiyorum ama bu AKP’ye -ben geçen seferlerde de söyledim- siz fazla uymayın, adamı yanıltıyorlar, gerçekten de sizin sıkıntınız da o burada. Şimdi bakın, yeni teşvik düzenlemesi yapıldı, yine değiştirmeye çalışıyorsunuz, bir şeyler yapıyorsunuz. Kaç sene Denizli’yi idare ettiler, geldiler gittiler, yeni tasarıyla, yeni teşvik mevzuatıyla Denizli’yi idare edeceğiz diye. Olmadı, orada sıkıntı vardı. Bazı iller hakikaten sıkıntı çekti. Geçen hafta bir sayın başkanım da İzmir’deydi, teşvikli yatırımların Denizli’de azalması konusunda Ege Bölgesi Sanayi Odasında brifing verilirken gördüm, gerçekten sıkıntılı bir durum. Bunun dışında, bu AKP hakikaten insanı sıkıştırıyor. Siz mesela Sanayi Bakanıyken, TİM Yasası’na, size karşı çıkardı, dış ticaretten sorumlu oldunuz, savunmak zorunda kaldınız. Siz aslında böyle bir tenakuza düşecek bir şahıs değilsiniz, bunu biliyorum, işinizi iyi yaptığınızı da biliyorum. Burada bir sıkıntı var. Ondan sonra bütçe… Şimdi, Sayın Bakanım, Ekonomi Bakanlığı oldunuz. Bütün bütçeler için aynı da, şimdi şu Ekonomi Bakanlığı, şu da İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi ve Dış Ticaret Müsteşarlığının kesin hesabı. Ya, ben bunu nasıl karşılaştıracağım? Siz bu değişikliği yaparken, bu düzenlemeyi yaparken hiç düşünmediniz mi? Bütün arkadaşlar, biz bütçeden biraz ucundan kenarından anlıyoruz diye gelip bize soruyorlar. Nasıl bir mukayese olabilecek? Nasıl gösterilecek? Böyle bir şeyin olması mümkün mü? Mümkün değil. Kaldı ki Sayın Bakanım, siz hangi tasarıyı Dış Ticaret Müsteşarlığı veya Bakanlar Kurulundan getirdiniz, bu Mecliste muhalefetin hangi kanadı olursa olsun “hayır” dedi? Daha tasarının geldiği andan itibaren sizi gördük veya telefonla aradık. “Sayın Bakanım, buna katkı sağlayalım, şurasına da biraz ilave yapalım. Daha istediğiniz bir şey var mı? Hani fazla olur diye koyamadığınız bir şey var mı?” diye de sorduk. Bunu gerçekten ne yapmak lazımdı; iyi düşünmek lazımdı. Bu, buraya yakışmadı. Neden? Ben o kurumda görev aldım. Gerçekten üzülüyorum bu açıdan. Dış ticaretin problemi büyük. Burada ihracattan bahsediyor, ithalattan kimse bahsetmiyor da, ihracat kadar neredeyse dış ticaret açığı oldu. 100 milyar doları buldu; öyle değil mi Sayın Bakanım? Yani, şimdi baktığımız zaman on iki aylık ihracatı ha bire söylüyoruz ama ithalatı söylemiyoruz, dış ticaret açığını söylemiyoruz, cari işlemler açığını söylemiyoruz. Konuşuyoruz bunları, vakıa. Bütün dünya bizi konuşuyor da cari işlemler açığından dolayı, onun için ne yapıyoruz; biz de konuşmak zorunda kalıyoruz. Geçen, Başbakan Yardımcısı söyledi, hesap yapmışlar, bu krizde kolonları güçlendiriyorlarmış. Böyle bir şey olur mu? Kolonu nasıl güçlendirir? Güçlendirirsen o bina sakat demek zaten, orada problem var demek. Bunu iyi bir şeymiş gibi anlatmanın bir âlemi yok. Vallahi Sayın Bakanım, Bakanlar Kurulunda bunları lütfen dile getirin. Cari açık zaten şişmiş, dövizde yanık kokusu, TIR kuyruğu Suriye’de baktığınız zaman, Hatay’da Orta Doğulu turist sayısı yüzde 1’e inmiş. Bunlar gazetelerden. Bunlar ne biliyor musunuz? Sıfır sorunlu dış politikanın ekonomiye etkileri. Şimdi, bunları ne yapmamız lazım; iyi düşünmemiz lazım. Sayın Bakan, sayın milletvekilleri; bunun dışında, yaklaşık son otuz yıldır ortalama dünya mal üretimi yüzde 2,6 artıyor, mal ihracatı da yüzde 7,3 artıyor. Doğrudan yabancı sermaye girişi yıllık ortalama yüzde 14,8, doğrudan yabancı sermayeli şirketlerin satışları yüzde 10,2, doğrudan yabancı sermayeli şirketlerin ihracatı ise yüzde 9 civarında artıyor. Dünya genelinde üretim artışıyla kıyasla dış ticaret ve yabancı sermaye girişleri daha yüksek oranda artıyor. Buradan çıkan sonuç şu: İhracatta meydana gelen Türkiye’deki olumlu gelişmenin sadece AKP’yle ilişkilendirilmesi doğru değil, ithalatı da ilişkilendireceksiniz. Dünyadaki gelişmeleri de ilişkilendireceksiniz. Biz -biraz sonra vakit kalırsa değineceğim- yaklaşık 500 milyar dolar dış ticaret açığı verdik AKP döneminde. Ütüldük, Türk milletini AKP üttürdü. Ne kadar? 500 milyar dolar. Kaç senede? Bu en son açıklanan cari işlemler açığı da dâhil buna, 2003’ün başından buraya kadar geldiğiniz zaman.
Bankaları da söyle!
Bankaları da söylerim. Gel dışarı çıkalım, beraber tartışılım basının önünde biliyorsan. Öyle laf atma!.. Şimdi, AKP Hükûmet Programında cari açık tehlikesi konusunda önemli tedbirler konulmamakla birlikte, ülkenin gelişmesi için en önemli makroekonomik araç ihracat görülüyor. Dengeli bir dış ticaret yapısının oluşturulması ve ithalata bağımlı bir büyüme ve ihracat yapısının değiştirilmesi için yeterince vizyon parti beyannamesinde ve Hükûmet Programında maalesef yer almamış. Cari açığın büyük oranda petrol ve türevlerindeki ithalatın aşırı artışına bağlandığı beyannamede, ara malı üreten sektörlerdeki üretimi destekleyecek tanımlanmış öneriler yeterince yer almamıştır. 2002 yılında 401 milyon dolar olan kâr transferi 2010 yılında 3 milyar dolar dövizi ülkemizden dışarıya çıkarmıştır. Hepimizin bildiği gibi cari açığın ana nedeni dış ticaret açığıdır. Ülkemizde dış ticaret açığı yapısal bir hâl almıştır. İthalatın önemli bir bölümü stratejik ithalattır ve ihracat da maalesef ithalata yüksek oranda bağımlıdır. 2010 ve 2011 yılının ilk yarısında gerçekleşen hızlı büyüme, başta cari açık ve artan özel sektör borçluluğu olmak üzere bazı makro finansal dengesizlikleri yaratmıştır. Harcamaların borçlanarak yapılması, artan cari açığın özellikle kısa vadeli sermaye hareketleriyle finanse edilmesi ekonomide maalesef kırılganlığı artırmıştır. Dış ticaret dengesi iyice bozulmuştur. 2009 yılında yüzde 72,5 olan ihracatın ithalatı karşılama oranı 2010 yılında yüzde 61,4’e, 2011 yılı Ekim ayında ise, geçmiş on iki aylık toplamlara göre, yüzde 55,4’e gerilemiş, yıllık dış ticaret açığı 107 milyar dolara yükselmiştir. Evet, ihracat ne kadardı? Aşağı yukarı o kadar da dış ticaret açığımız oluyor. 2009 yılında 14 milyar ABD doları olan cari açık, 2010 yılında 47 milyar ABD dolarına, 2011 yılı Eylül ayında, on iki aylık, 77,5 milyar ABD dolarına yükselmiştir. Millî gelirin yüzde 10’ları düzeyindedir. Portföy girişlerinin cari açığı finanse etme oranı 2009 yılında yüzde 1,6 iken 2010 yılında yüzde 34,2’ye yükselmiştir. Eylül ayında, 2011 yılında, girişlerin yıllık cari açığı finanse etme oranı yüzde 25’ler düzeyindedir. Yüksek cari açık borçlanarak finanse edilmiş ve dış borçlar, özellikle kısa vadeliler artmıştır. 2009 yılında 268 milyar ABD doları olan dış borç stoku, 2010 yılında 289 milyar, 2011 yılında ise 310 milyar ABD dolarına yükselmiştir. 2009 yılında 50 milyar ABD doları olan kısa vadeli dış borç stoku, 2010 yılında 78 milyar, 2011 yılının ilk yarısında 85 milyar, eylül ayında da 85 milyar dolara yükselmiştir. Firmaların mali durumları, kur hareketlerine duyarlılığı artmıştır. 2009 yılında 73,1 milyar dolar olan firmaların açık pozisyonu, 2010 yılında 90,6 milyar dolara, 2011 yılının ilk yarısında 119,3 milyar dolara yükselmiştir. Cari açık sürdürülebilir olmaktan çıkmıştır. Büyüyen cari açık ekonominin kırılganlığını görünür hâle açık ve net bir şekilde getirmiştir. “Dış açık, cari işlemler dengesi açığı finanse edilebildiği sürece problem değildir.” diyen başbakan yardımcıları bu söylediklerinden geri dönmelerine, çark etmelerine rağmen burada iktidar sözcülerinin hâlâ cari açığın finanse edilebildiği sürece -ama sağlam kaynaklardan değil- iyi olduğunu söylemeleri hakikaten ibretle dinlenecek hadiselerdir. Kısa vadeli sermaye girişlerini caydırmak için haftalık repo faizi olan politika faizini Merkez Bankası indirmiş, gecelik borç alma faiz oranı düşürülmek suretiyle faiz koridoru genişletilmiş, kredi büyümesini sınırlamak için zorunlu karşılıklar artırılmıştır. Şimdi, Türk lirasının değer kaybına rağmen 2011 yılının üçüncü çeyreği sonu itibarıyla cari açıktaki iyileşme, sadece üçüncü çeyrekte biraz daha yavaşlamış gözükmektedir. Kısa vadeli önemli husus, dış borcun çevrilebilmesi ve portföy çıkışlarının engellenmesidir. Önümüzdeki bir yıl içinde ödememiz gereken 135 milyar dolar dış borcumuz vardır, 73 milyar dolara yakın yurt dışı yerleşiklerin portföy yatırım stoku vardır. Orta vadede dış finansmana ve ithalata bağlı büyüme yapımızı değiştirmemiz mutlaka gereklidir. 90-99 yılları arasında yüzde 21 olan tasarruf oranımız 2000-2009 yıllarında yüzde 16’lara gerilemiştir, hedef koyduğunuz 2012 de yüzde 12’ler düzeyindedir. Bunun neresi övünülecek meseledir, bunun neresi takdir edilecek meseledir? Bunun sonunun nereye varacağını orada oturan bürokrat arkadaşlara, sayın bakanlarım, dönüp sorsanız: ”Sizi önünde sonunda, hini hacette bizi bunlar çok büyük sıkıntıya sokacak.” diyeceklerdir. Başka ileri uzmanlara gitmeye, IMF’le konuşmaya, OECD, G-20 diye çok büyük görüşmeler yaparak bunları millete aksettirmenin bir anlamı yok. Bunlar bilinmeyen şeyler değil. Onlar bizim çalışma arkadaşlarımız, bu işleri bilirler, sorsanız da size aynı notu yazarlar. Yüksek cari açığa yol açan düşük tasarruf sorunu çözülmedi, enerji ithalatına bağımlılık azaltılmadı. Dokuz yıldır bu sorunları ortadan kaldırmaya yönelik herhangi bir temel yapısal reforma gidilmedi. Şimdi, ben bir şey söylemek istiyorum. Biraz da espriyle ne yapmak lazım; bağlamak lazım. Geçen, gazeteye bakarken bir iş kadınının bir demecini gördüm, açıklamasını: Duygusal zekâ gerçekten neyi artırıyormuş; yüzde 20 iş verimini artırıyormuş. İhracatçıları duygusal zekâlılardan, ithalatçıları duygusal zekâlı olmayanlardan seçip bu işi biraz götürürsek bu işi biraz daha kolayca çözmüş oluruz. Teşekkür ediyorum, saygılar sunuyorum. Bütçe de hayırlı olsun. Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.
Teşekkür ederim Sayın Ayhan. Kocaeli Milletvekili Sayın Lütfü Türkkan.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Avrupa Birliği Bakanlığının bütçesi üzerinde Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına görüş belirtmek üzere söz almış bulunmaktayım. Hepinizi saygıyla selamlıyorum. Avrupa Birliği Bakanlığının, Ulusal Ajansı da içeren 2012 yılı bütçe tasarısı toplam 151 milyon 171 bin TL olarak onayımıza sunulmuş bulunmakta. Milliyetçi Hareket Partisi Grubu olarak biz ne kadar görüşlerimizi dile getirsek de ve karşı oy kullansak da AKP Grubunun çoğunluk oylarıyla elbette bu tasarı da onaylanacaktır. Ancak konuştuğumuz konu, tek taraflı platonik bir aşk gibi AB üyeliği hayali yolunda kurulan Avrupa Birliği Bakanlığının bütçesidir. Evet, Aralık 2004’te müzakere tarihi almamızı, üye olmuşuz gibi gündüz vakti havai fişeklerle kutladığınız, sonrasında da müzakere yapıyormuş gibi davranıp uğrunda pek çok taviz verdiğiniz ama havanda su dövdüğünüz Avrupa Birliği sevdası için kurulan bir bakanlığın bütçesi. 2000 yılında kurulan Avrupa Birliği Genel Sekreterliğini yeterli görmeyip kapattığınız ve Haziran 2011 seçimlerinden sadece birkaç gün önce kanun hükmünde kararnameyle apar topar ihdas ettiğiniz bir bakanlığın bütçesi bu. Bu yüzden bütçe rakamlarını tek tek ele alıp eleştirmek, sorgulamak yerine bu Bakanlık neden kurulmuştur, bu bütçe ile dokuz yıllık iktidarınızda Avrupa Birliği üyeliği yolunda yapamadığınız neleri başarabileceksiniz sorularının cevabını istemek daha doğru olur. Zira, şu andaki Bakan zaten daha önceki hükûmetlerde de baş müzakerecilik görevini sürdüren Egemen Bağış’tır. Avrupa Birliği Genel Sekreterliği kapatılmış ancak tüm personeli her türlü borç, alacak ve yükümlülükleriyle bu Bakanlığı kuran kanun hükmünde kararname ile Avrupa Birliği Bakanlığına devredilmiştir. Sayın Egemen Bağış Avrupa Birliği Bakanlığının bütçe sunuş konuşmasında, göreve geldiği günden itibaren Türkiye'nin Avrupa Birliği üyeliğine ilişkin haklı tezlerini ve beklentilerini anlatmak için 41 ülkeye tam 118 ziyaret gerçekleştirdiğini ifade etmiştir. O hâlde eksik olan nedir? Sayın Bakan, siz tezlerimizi yeterince anlatamıyor muydunuz? Avrupa Birliği Bakanlığı olmadığı için mi tezlerimiz kabul görmüyordu? Keza bu konuşmada “Ne arzu ettiğimiz ne de hak ettiğimiz noktadayız.” diyen Sayın Bakan şu itirafı da akabinde yapıyor: “Müzakerelere başlamamızın üzerinden altı yıl geçmesine ve Türkiye bu yolda gerekenleri yapmaya devam etmesine rağmen ne yazık ki Avrupa Birliğinde akıl tutulması yaşandığı bir dönemden geçiyoruz.” Sayın Bakan, yeni mi anladınız? Acaba akıl tutulması içinde olan elli yıldır bildiğimiz Avrupa Birliği midir yoksa müzakere bağı kurulmasını bir anlamda Avrupa Birliğinden alacağı siyasi meşruiyet güvencesi olarak görüp uğrunda her türlü tavize razı olan Adalet ve Kalkınma Partisi İktidarı mıdır? Esasen, 12 Ekimde yayınlanan Türkiye-Avrupa Birliği İlerleme Raporu, altı yılda müzakerelerde ve Türkiye-AB ilişkilerinde ne kadar yol aldığımızın ve Türkiye’ye hangi koşulların dayatıldığının da en son göstergesidir. Avrupa Birliği Bakanı Sayın Bağış, bütçe sunuş konuşmasında, AB’nin çifte standart uyguladığına, Türkiye’ye haksızlık yaptığına da değindi ancak siyasi kriterler alanında yürütülen çalışmalardan söz ederken Avrupa Birliğinin Türkiye’den en büyük beklentisinin yeni bir sivil anayasa hazırlanması olduğunu söyledi; hukukun üstünlüğü, demokrasinin, insan haklarının ileriye taşınması ve bu konuda yüzde yüz görüş birliği içinde olduğunu yansıttı. Ben, Sayın Bağış’a, 67’nci Türkiye-Avrupa Birliği Karma Parlamento Komisyonu toplantılarına katılmak üzere 28-29 Kasım 2011 tarihlerinde ziyaret ettiğimiz Brüksel’de karşılaştığımız tabloyu hatırlatmak istiyorum: Eş başkanlığını Sayın Afif Demirkıran ve Fransız Helene Flautre’ın yaptığı oturumlarda başta Miss Flautre olmak üzere tüm Avrupalı parlamenterler sürekli hapisteki gazeteciler ve milletvekilleri konusunu gündeme getirdiler. Demek ki işe sadece Anayasa ve yasaları değiştirmekle değil, önce kafalarınızı ve hatalı uygulamalarınızı değiştirmekle başlamanız gerekmekte. Daha güncel bir örnek vereyim size: Fevziye Cengiz olayı. İzmir Karabağlar’da polis karakolunda polislerce nasıl dövüldüğünü hepimiz dehşet içinde televizyonlarda izledik. İzmir il emniyeti bu polisleri görüntüler ortaya çıkana dek görevde tuttu, üstelik kadının konsomatris olduğu gündeme getirildi. Yani olay kayıtlarıyla ortaya çıkmazsa ve hatta kadın konsomatris ise şiddete maruz kalabilir, öyle mi? Nerede sizin işkenceye karşı sıfır tolerans söyleminiz? Nerede kaldı Avrupa Birliği normlarınız? Oysa, Türkiye, kadınlara yönelik şiddet ve aile içi şiddetin önlenmesi ve bunlarla mücadeleye ilişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi’ni parlamentoda ilk onaylayan, 29 Kasımda yürürlüğe koyan bir ülke oldu. Bir kez daha vurguluyorum: Göstermelik olarak Anayasa ya da yasaları değiştirmek, uluslararası sözleşmeler imzalamak değildir önemli olan. Önemli olan, bunları yorumlayan, uygulayan kafalardadır esas görev, esas sorumluluk. Çoğu devlet görevlisi olan, babası, dedesi yaşındaki 26 kişinin 12-13 yaşındaki çocuğa tecavüzünü “rızasıyla olmuştur” diye hangi yasa aklar? Karar veren, bu karara müsamaha gösteren yöneticilerin çarpık kafalarındadır esas sorun, yasalarda değil. Siirt’te iki yıl boyunca 4 çocuğa tecavüz eden 35 sanıklı davada Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu uzmanları sanıkların daha az ceza almalarına imkân verecek şekilde 4 kızın tecavüzlerden önce psikososyal gelişmelerinin olumsuz olduğunu rapor ediyorsa, zaten tuz kokmuş demektir. Kaldı ki, bu davadaki sanıklardan biri, duruşmadan üç gün öncesine dek on dokuz ay boyunca polis tarafından yakalanamadı. Kalemleri ve beyinlerinden başka suç aleti kullanmayan milletvekillerimiz, basın mensuplarımız, sözde suçlamalarla hapse tıkılıp aylardır, yıllardır peşinen cezalandırılırken, şiddet ve tecavüz zanlılarına bu ayrıcalık neden diye sormadan geçemiyor insan. Şiddetin insan bedenine ve ruhuna verdiği hasarın tespiti, önlenmesi ve cezalandırılması konusundaki tutumunuzun Van depremindeki tespit ve sözde çözümlerinizden de öteye gitmediğini maalesef görüyoruz. Milliyetçi Hareket Partisi olarak Türkiye-Avrupa ilişkilerinin niteliği, zemini ve çerçevesinin açıklığa ve yeni bir tanıma kavuşturulmasını gerekli görmekteyiz. Şu anda Adalet ve Kalkınma Partisi İktidarının izlediği yöntem, bizi üyeliğe yaklaştırmak yerine uzaklaştırmaktadır ve ulusal gururumuzla oynamaktadır. “Sonuç önemli değil, süreç yararlıdır.” tezi geçerliliğini yitirmiştir artık. AB’nin siyasi ve ekonomik geleceğiyle bu tabloda Türkiye’ye biçilen rol acilen değerlendirilerek yeni bir Türkiye-AB vizyonu şekillendirilmelidir. AB Bakanlığından da en öncelikli beklentimiz budur. Umarım ve dilerim, yıllardır aynı görevi sürdüren eski bakan ve eski kadrolarla yeni bakanlık ihdası, yeni kadrolar eklenmesi ve daha büyük bir bütçeyle dokuz yılda yapamadıklarınızı bu dönemde başarabilir ve yaptığınız hataları anlayarak da telafi etme imkânı bulursunuz. Hepinize saygılar sunuyorum.
Birleşime kırk dakika ara veriyorum.
Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 35’inci Birleşiminin Beşinci Oturumunu açıyorum. 2012 Yılı Merkezî Yönetim Bütçe Kanunu Tasarısı ile 2010 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesap Kanunu Tasarısı’nın görüşmelerine devam ediyoruz. Komisyon ve Hükûmet burada. Şimdi, yedinci turda söz sırası Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına Bursa Milletvekili Sayın Necati Özensoy’da. Buyurun Sayın Özensoy.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Enerji Bakanlığı bütçesiyle ilgili Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına söz aldım. Hepinizi saygıyla selamlıyorum. Enerji Bakanlığının en önemli görevi Türkiye'nin enerji arz güvenliğini sağlamasıdır. Bu minvalde, bununla ilgili BOTAŞ, TPAO, TKİ, TTK gibi kurumlar hidrokarbon; EÜAŞ, TEİAŞ, TETAŞ, TEDAŞ gibi kurumlar da yenilenebilir enerjiler de dâhil olmak üzere hidrokarbonla birlikte elektrik ihtiyacını karşılamak üzere görev yapmaktadırlar. Tabii bu anlamda, bu kurumların içinde bulundukları durumu değerlendirmek de gerekmektedir. Bizim görevimiz bardağın boş tarafını göstermektir. Bu boşlukları doldurmak da İktidarın görevidir. BOTAŞ, şu anda Türkiye'nin doğal gaz ihtiyacının büyük bir bölümünü ithal eden bir kurumdur ama maalesef, içinde bulunduğu durum, gerçekten çıkmazın içerisindedir; 7,5 milyar alacağına karşılık 8,5 milyar borcu bulunmaktadır. Bunların 6 milyarı vergi dairelerine 2,5 milyarı da dış alımlardan kaynaklanan Azerbaycan, Rusya ve İran’a borçlardır. Yine bu arz güvenliği konusunda batı hattı, Gazprom’a ait olan Rusya Batı Hattı’nın sözleşmesinin yenilenmeyeceğini, 5-6 milyar metreküplük bu sözleşmenin yenilenmeyeceğini düşünürsek ki şimdiden sanayide şöyle zamlar yapılmıştır: Geçtiğimiz yıllarda ve bu yıl indirimli doğal gaz kullanan sanayiciler şimdiden bu gazlarının, yüzde 7-8 indirim alan sanayicilerin önümüzdeki yıl bu indirimlerden istifade edemeyeceğini, hatta doların artmasıyla ve doğal gaz fiyatlarının, maliyetlerinin yükselmesiyle zamlarla da karşı karşıya kalacaklardır. BOTAŞ kanun gereği, kontratlarını yüzde 20’ye düşüremediği için yine bu anlamda sözleşme noktasında sıkıntı içerisindedir. Yine, Azerbaycan’dan alınan doğal gaz, 2008 dâhil olmak üzere, 120 dolardan 250 dolara çıkartılıp ve 2008 dâhil, bu aradaki farkın, 1 milyar dolar civarındaki farkın da ödemesinden kaynaklanan sıkıntı içerisindedir. Benim buradan naçizane tavsiyem, Türkmenistan’la 1999 yılında yapılan ama boru hattıyla oradan alınması gereken 16 milyar metreküplük otuz yıl süreyle yapılan bu anlaşmayı hayata geçirmek için bunun çalışmalarının yapılmasıdır. BOTAŞ’ın yine “BOTAŞ International” diye yurt dışında kurulmuş bir firması vardır. BTC’yi işleten, Bakû-Tiflis-Ceyhan boru hattını işleten bu kurum da her yıl zarar etmekte ve maalesef şu anda başındaki bulunan Genel Müdür de usulsüz bir şekilde atanmıştır. Bu usulsüzlük tabii, Bakanlar Kurulu kararı ve Bakan tarafından bu anlamda talimatlandırılarak olmuştur ama BOTAŞ’ın bu 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 40’ıncı maddesinde belirtilen ilgili bakanlığın gözetim ve denetimi “İlgili bakanlık, teşebbüs, müessese ve bağlı ortaklık faaliyetlerinin kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak yürütülmesini gözetmekle görevlidir.” BOTAŞ Genel Müdürlüğüne doğrudan müdahale anlamına gelecek uygulama içine girmiştir. Çıkabilecek hukuki anlaşmazlıklarda BIL Genel Müdürünün ve Yönetim Kurulu üyelerinin atanmalarının hukuki olmadığına ve yaptıkları işlemlerin geçersiz olacağına ilişkin Yüksek Denetleme Kurulu, yani Sayıştay raporları mevcut bulunmaktadır. Bunları da dikkate almak lazım diye düşünüyorum. Yine, BIL uzunca yıllardır petrol 18 dolar iken, 15-20 sentlere varil başına ücretlendirme olurken, yine 18 dolara petrolün varilini alması gerekirken, doğal gaza çevrildiğinden dolayı masrafların artmasına rağmen bu tahkimdeki süreç Azerbaycan’ın bize yıllık 150 milyon metreküplük 57 dolardan sağladığı bu doğal gazı da BTC tarafı önümüze koyarak şimdi tahkimden vazgeçmemizi istemektedir. Sayın Bakana soruyorum: Bu tahkimden vazgeçecek mi acaba? 20 milyon dolarlık da masraf yapılmıştır bu tahkimle ilgili. En önemli kurumlardan bir tanesi Türkiye Petrolleri. Sayın Genel Müdürün 2023’te Türkiye'nin hidrokarbon ihtiyacını Türkiye Petrollerinin karşılama hedefi bizi son derece heyecanlandırmıştır ancak bu şartlarda Türkiye Petrollerinin 1996’da 51.500 varil yurt içinde üretim yapan ancak bugün 2009 itibarıyla 34 bin varile düşen Türkiye Petrolleri ve gelirlerinin büyük bir kısmını Azeri Çıralı petrol bölgesinden, petrol boru hattından kazanan ve maalesef yine çok önemli, Türkiye Petrollerinin Dışişlerindeki politikalara ihtiyacının olduğunu yani en son uygulamalarda Irak’ta açılan ilk ihalelere, büyük ihalelere Türkiye Petrolleri sokulmamıştır ve genel bölgede ihalelere giren Türkiye Petrollerine de kuzey bölgesinde de yine ihalelere sokulmama gibi hem de Dışişleri tarafından bir uyarı vardır. Dolayısıyla, bir tek önümüzde kalan Türkiye Petrolleriyle ilgili umudumuz Karadeniz petrolleridir. Karadeniz petrollerinde de eğer bu anlamda beklediğimiz gerçekleşmezse yine umudumuz başka baharlara kalacaktır diye düşünüyorum ve endişe ediyorum. Bu anlamda işte bütün konuşmacılar çıktığında Türkiye'nin dış ticaret açığının, cari açığının hep bu ithalatlardan kaynaklandığını söylediler ama Türkiye Petrolleriyle ilgili de bu anlamda, maalesef, Türkiye Petrollerini daha güçlü bir şirket hâline getirmek için de bir çaba yok. Dünyada günlük 100 bin varilin altında üreten firmaları dikkate almıyorlar. Dolayısıyla, Türkiye Petrollerinin bilançolarının ve hedeflerinin büyük olması gerekir ve böyle bakmamız gerekir diye düşünüyorum. Değerli milletvekilleri, yine, elektrik üretimine gelince, tabii “2002’de bu kadardı, şimdi bu kadar.” gibi rakamlarla kendimizi kandırmamamız lazım. Şöyle ki -verdiğim rakamların tamamı resmî kaynaklardandır, hatta bu vereceğim rakam Enerji Bakanlığının yine bütçedeki Bakanlar Kurulu yayınındandır- 2000-2005 arası yıllık güç artışı yüzde 8,5 ama 2005-2011 arasındaki güç artışına baktığımızda, maalesef, yüzde 5,5’a düşmüşsünüz. Yani bütün projeksiyonlarda yıllık yüzde 7’lerde elektrik talebinin artmasına rağmen ki bu artışlarla eğer Türkiye’deki 2009 yılında yaşanan krizin etkileri elektrik tüketimini yüzde 2 geriye götürmeyip aynı artışla devam etseydi bugün maalesef Türkiye’de elektrik kesintilerini bile yaşayacaktık. Dolayısıyla, elimizdeki lisans başvuruları, lisanslar hayata geçmeden, inşaatlar bitmeden bizleri teselli etmemeli diye düşünüyorum. Çünkü lisans başvurularının da büyük bir bölümü rüzgâr enerjisine, RES’lere dayanıyor. RES’leri de, bakın, puant saatleri yani elektriğin en fazla kullanıldığı saatlerdeki gücün yüzde 20’sinden fazlasını sisteme bağlayamazsınız. Yani bugünkü puant gücümüz nedir? Yaklaşık 36 bin megavattır. Yani dolayısıyla 7 bin megavatın üzerinde bugün RES sisteme bağlayamazsınız, teknik olarak bu böyledir. Tabii, elektrik üretimini aynı zamanda da ucuza mal etmek durumundayız rekabet şartları içerisinde ama Türkiye’deki bu rekabet şartlarında, maalesef, PMUM denilen bu sistemde marjinal maliyet diye bir uygulama… Bunun detaylarına girersem çok uzun sürer, size bunun bir tane örneğini vereyim. Bu marjinal maliyet uygulanan dengesizlikteki uygulamalarda özel sektörün önü ciddi anlamda açıldı. Ben şimdi elektrik üretiminde özel sektörün teşvik edilmesini, hele hele yenilenebilir kaynaklarda elbette teşvik edilmesini ama ikili anlaşmalarla teşvik edilmesini… Buralarda bu rekabetin kime, ne şekilde yarayacağı belli olmayan yerlerde bunun düzeltilmesi noktasında beş yıldır dil döküyorum. Bakın, bu dengesizlikte EÜAŞ 2009 yılında yaklaşık 7,5 milyar kilovatsaat elektrik almış; 8,5 milyar kilovatsaat -yaklaşık söylüyorum- elektrik satmış. Yani yaklaşık 1 milyar kilovatsaat PMUM’a elektrik vermiş. Bunun karşılığında EÜAŞ’ın alacağı ne kadar biliyor musunuz? Borcu 435 milyon lira. Alacağı değil, borcu 435 milyon lira. Yani 22,67 kuruştan almış, 14 kuruştan satmış, dolayısıyla özel sektöre kâr transferi yapmıştır. Yani dolayısıyla bu tür uygulamalardan, böyle, birilerine yarayan, ne şekilde yaradığı belli olmayan uygulamalardan da kaçmamız lazım diye düşünüyorum. Yine, bu fiyatlandırma ülkemizin gündeminde. TEDAŞ’ın yaptığı, işte üzerinde sekiz dokuz tane vergi veya vergi benzeri üzerine konulan rakamlar var. İşte, TEDAŞ’ın tarife bileşenleri. Bakın, burada vatandaşın ödediği rakamın sadece yüzde 59’u vatandaşa satılan elektriğin fiyatı. Yani üzerine yaklaşık yüzde 67 vergi ve benzeri rakamları bindiriyorlar. Bunun içerisine kayıp kaçak rakamları da var. Yani kayıp dünyada belli standartlarda, yüzde 7’ler civarında ama Türkiye’de yüzde 16 civarında. Şimdi, yüzde 9’luk kısmını ne yapıyoruz biz? Vatandaştan topluyoruz. Yine, bölgesel fiyatlandırmaya geçilmeli, eğer oralarda elektrik dağıtımında ihtiyaç varsa bunu da yine devlet sübvanse ederek yapmalı, vatandaşın üzerine yıkmamalı diye düşünüyorum. İşte, OECD fiyatlarında -yine bütçe, Bakanlar Kurulunun bütçe rakamlarından söylemek gerekirse- 12 sentken Türkiye’de 2010’da 15,1 sente çıkmış. Dolayısıyla fiyatlarımız da bu anlamda yüksek. Ama bu uygulamalarla bir de üzerine biraz önce nükleer santral kurulursa ki bu nükleer santral ilk anda 25 sentlerden başlayacak bu ikili anlaşma gereği Türkiye’ye bu elektriği vermeye. Yaklaşık 40 milyar kilovatsaati 25 sent yani neredeyse 40 kuruştan devlet satın alarak paçal maliyetleriyle en az yüzde 15, yüzde 20’lere varan elektriğe zam yapmak durumundayız nükleer santralle. Yani nükleer santralin yapımında, anlaşmalarında sıkıntılar vardır. Bakın, geçtiğimiz yıl da TKİ’yle ilgili fakirlere dağıtılan kömürdeki alımlardaki sıkıntılardan bahsettim ama Sayın Bakan sanki biz fakirlere dağıtıma karşıymışız gibi “Fakirlere dağıtımlar devam edecek.” dedi. Ben diyorum ki: Sayın Bakan 2 katına çıksın. Allah versin, devletimize Allah zeval vermesin, 2 katına çıksın ama bunlar temin edilirken yine birilerine birtakım rantlar aktarılmasın. Bakın, 2003-2004 yılında TKİ tamamen kendi kaynaklarından karşılamış ama daha sonraki yıllarda tam 3 milyar 600 milyon tonu doğrudan alım yoluyla -bakın doğrudan alım, ihale falan değil- temin etmiş. Şimdi Sayın Bakan cevaben dedi ki: 22/a ve 22/b maddesine göre alınmış. 22/a ve 22/b maddesi Kamu İhale Kurumuna tabi kurumlarda yapılamaz yani ihale sayılmıyor zaten. Dolayısıyla bunu yapmak için bir sürü gerekçeler gerekiyor. Efendim bunun dışında Kamu İhale Kurumuyla alakalı bir sürü yanlışlıkları, bunların yapılmaması gerektiğini yine Yüksek Denetleme Kurumu, Sayıştay bu anlamda uyarılarda bulunmuş. Bakın, şöyle söyleyeyim: TKİ’nin kendi mamul kömürünün satışlarından sağladığı faaliyet kârlılık oranı bu fakirlere kömür dağıtımında yüzde 46,3, rüçhan hakkı kullanarak temin edilen kömürden sağlanan faaliyet kârlılığı da yüzde 61,1. İhalesiz ve pazarlık usulü ilansız alınan ticari kömürden sağladığı faaliyet kârlılığı oranı ise sadece yüzde 4,1. Değerli milletvekilleri, bunu ben söylemiyorum, bu Yüksek Denetleme Kurumu, Sayıştay üyelerinin tespiti ve iki senedir de TKİ’nin bu şekilde, doğrudan alım metoduyla bu kömürleri almaması gerektiğini, işte rekabet ortamının oluşması ve fakirlere gidenlerin bir kısmının da zenginlere dağıtılmaması noktasında Yüksek Denetlemenin önerileri var. Bunlara da dikkat ederek, bu uygulamaları da yanlış bulduğumuzu ve bütçeye ret vereceğimizi ifade ediyor, hepinize saygılar sunuyorum.
Kastamonu Milletvekili Sayın Emin Çınar.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü, Türkiye Atom Enerjisi Kurumu, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü 2012 yılı mali bütçesi hakkında söz almış bulunmaktayım. Yüce heyetinizi saygıyla selamlarım. Çağımızın en önemli sorunlarından biri olan enerji, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler için büyük önem arz etmektedir. Ülkemizde enerji ihtiyacı, artan nüfus ve gelişen teknolojiyle orantılı olarak her geçen gün artmaktadır. Ülkemiz, ne yazık ki dünyada enerji ithal eden ülkeler arasındadır. Kullanılan enerjinin yüzde 75’ine yakını ithalat yoluyla karşılanmaktadır. Büyüyen, gelişen ve muasırlaşan bir ülke olmak istiyorsak özellikle enerji açısından kendi ayaklarımız üzerinde durabilmeli ve dışa bağımlılıktan kurtulmalıyız. Peki, AKP İktidarında Türkiye dışa bağımlılıktan kurtulabilmiş midir? Bu soruya Hükûmet doğal olarak “Evet” diyecektir. Hükûmete göre, Türkiye son dokuz yılda her alanda müthiş bir büyüme kaydetmiştir. Peki, gerçek bu mudur? İşte rakamlarla Türkiye gerçeği: 2002 yılında 9,1 milyar dolar olan enerji ithalatı bugün 50 milyar doları aşmıştır. 2002 yılında 626 milyar dolar olan cari açık bugün 80 milyar dolar civarındadır. 2002 yılında 1,2 lira olan mazot bugün 4 liraya yaklaşmıştır. AKP iktidara geldiğinde 129 milyar dolar olan dış borcumuz bugün 300 milyar dolara ulaşmıştır. Madem büyüdük, madem zenginleştik, madem her türlü gelişmeyi sağladık maalesef vatandaşımızın cebine yansıyan hiçbir şey yoktur. Bugün sadece 2007 yılından bu yana vatandaşımızın kullandığı elektrik fiyatına yüzde 70 oranında zam yapılmıştır. Yine aynı şekilde doğalgaza yüzde 100’den fazla zam yapılmıştır. Bu rakamlar kendi ayakları üzerinde durabilen bir Türkiye’nin resmi midir? Hükûmet bunların hiçbirisinin kendisinden kaynaklanmadığını, Hükûmete göre her zam dünyadaki küresel fiyat artışlarından, krizlerden kaynaklanmakta ama her türlü olumlu gelişme kendilerinin maharetinden kaynaklanmaktadır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; AKP iktidara geldiği 2002 yılında seçim beyannamesinde enerjiyle alakalı şunları söylemiştir: “Geçmiş hükûmetler, son dönemde uyguladıkları politikalar ile enerji alanını Türkiye’nin içinden çıkılmaz, zor olan bir sürece sokmuştur. Ülkemizin öngörülebilen büyüme perspektifleriyle bağdaşmayan al ya da öde anlaşmaları, imtiyaz ve işletme hakkı devir sözleşmeleri Türkiye’yi taşınması giderek zorlaşan bir mali külfetle karşı karşıya bırakmaktadır.” Bugüne kadar ne yapılmıştır? Sözde “Şurada petrol var, burada şu madeni bulduk, şu bölgede doğalgaz bulduk.” gibi ümit veren sözlerle maalesef milletimiz uyutulmuştur. Karadeniz’de, benim de seçim bölgem olan Kastamonu ve Sinop açıklarında, dev petrol arama platformları yüz milyonlarca dolar harcanarak kuruldu. Hiçbir sonuç elde edilemeden bu platform oradan ayrıldı. Sonuç sıfır, elde var yine sıfır. Çiftçimiz traktörüne alacağı mazotun derdini düşüne dursun, zaten seçim dönemi geldiği zaman AKP onlara verecek cevabı bulacaktır. Değerli milletvekilleri, ne yazık ki Türkiye’nin enerjide dışa bağımlılığını azaltmak yerine, AKP döneminde, dışa bağımlılık sorununu her yıl arttırmıştır. Bu Hükûmet, diğer ülkelerle alım garantili anlaşmalar imzalayarak ülkemizi milyarlarca dolar mali külfete sokmuştur. Bugüne gelinen noktada, OECD enerji endeksine göre dünya enerji fiyatları en çok artan ülke Türkiye’dir. Dokuz yıldır zenginleşen iktidar ve yandaşları, ezilen ve sömürülen, sıkıntıya düşen aziz Türk milletinin ta kendisidir. Büyük devlet olmak, bölgesel ya da küresel güç olmak istiyorsak, enerji alanlarında dışa bağımlılıktan kurtulmalı, kendi enerji ihtiyacımızı karşılamak zorundayız. Bunun için de bir an evvel yerli, yenilenebilir enerji kaynaklarını desteklenmeli ve güvenli nükleer enerjiye geçmeliyiz. Bugün dünya üzerinde 440 nükleer santral bulunmaktadır. Bunların yüzde 23’ü Amerika Birleşik Devletleri’nin himayesindedir. Avrupa’daki santral sayısı 151’dir. Fransa elektrik üretiminin yüzde 78’ini nükleer santrallerden sağlamaktadır. Yine Avrupa Birliğinde nükleer enerjide elektrik üretimi payı Belçika’da yüzde 60, Almanya’da yüzde 35, İspanya ve Finlandiya’da yüzde 30, İngiltere’de yüzde 28,6’dır. Peki, bizde durum nedir? 2004 yılı Kasım ayında dönemin Enerji Bakanı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, toplam 5 bin megavat gücündeki üç nükleer reaktörün inşasına 2007 yılında başlanıp 2012 yılında hizmete açılacağını ifade etmiştir. Bugün, burada, 2012 yılının bütçesini görüşmekteyiz, maalesef bundan bir eser yoktur. Şimdi diyecekler ki: “Biz ihaleyi yaptık, Danıştay bozdu.” Rusya ile anlaşma imzalayıp, bir kanunla Mersin Akkuyu Nükleer Santrali işi Ruslara verilmiştir. Bu konuda Atom Enerjisi Kurumunun resmî görüşünün ne olduğu bilinmemektedir. Yapılan bu anlaşmanın içeriğinde neler vardır, belli değildir. Ne aşamaya geldiğinden ne yüce Türkiye Büyük Millet Meclisinin ne de aziz Türk milletinin bir bilgisi vardır ancak bu işin ülkemize pahalıya mal olacağı bütün enerji çevreleri tarafından ifade edilmektedir. Kilovat saati 12,5 avro sente anlaştığımız Rus şirketinin bize satacağı elektriğin yüzde 70’ini bu fiyattan, geri kalan yüzde 30’unu hangi fiyattan vereceği belli değildir. Bu konuda iddia şudur: İlk iki ünite için alınacak elektriğin yüzde 70’i 12,5 sente, geri kalan yüzde 30’unun fiyatı Rusların belirleyeceği fiyata. Biz iyimser olarak bunun ortalama 20 sent olacağını tahmin ediyoruz, tabii on beş yıllık sözleşme süresinin bitiminde bu fiyatın ne olacağı belli değildir. Vatandaşımızın sırtına yine bir külfet yüklenmiştir, vatandaşımıza hayırlı ve uğurlu olsun diyoruz. Hükûmet enerji alanında maalesef sınıfta kalmıştır, söylediği ve vaat ettiği hiçbir şey gerçekleşmemiştir. Ülkemiz giderek enerjide dışa bağımlı olan bir ülke hâline gelmiştir, en önemlisi de maalesef enerjide tek bir bağlı olduğumuz ülke vardır, o da Rusya’dır. Yarın Ruslarla aramızda çıkacak bir problemde Türkiye'nin soğukta kalması kaçınılmaz olacaktır çünkü geçmiş dönemde Ukrayna örneği gözlerimizin önünde hâlâ canlı bir vaziyette durmaktadır. Ülkemizin önemli sorunlarından biri de yer altı kaynaklarına yeterince iyi eğilmemektir. Sahip olduğumuz yer altı kaynakları maalesef AKP tarafından 2004 yılında çıkarılan 5117 sayılı yeni Maden Kanunu’yla yabancılara satılmaya başlanmıştır. Bugün gelinen noktada yabancıların Türkiye’de sahip oldukları maden alanı 150 bin kilometrekare alanı kapsamaktadır, bu da Türkiye yüzölçümünün yaklaşık yüzde 20’sini teşkil etmektedir. Ülkemiz için önemli madenlerin başında bor madeni gelmektedir. Dünya bor rezervinin yüzde 70’inden fazlası ülkemizde bulunmaktadır, ancak AKP bu madene de gözünü dikmiş ve işletme hakkı elinde bulunan, giderek büyüyen Eti Maden İşletmesini de satma hazırlığını yapma aşamasındadır. AKP İktidarı yanlış ve karanlık bir yolda ilerlemektedir. Tarihe dönüp bakarsak yabancılara verilen imtiyazların ileride nasıl başımıza bela olduğunu açıkça göreceğiz. Saygıdeğer milletvekilleri, büyük umutlarla kurulan Bor Araştırma Enstitüsü de şu anda bir fiyaskonun içerisindedir. Konularında uzman, liyakat sahibi başarılı uzmanlar tamamen siyasi gerekçelerle kadrolarından uzaklaştırılmış, yerine AKP sempatizanları getirilmiştir. Bununla alakalı nasıl bir çalışma yapılacaktır, merak konusudur. Değerli milletvekilleri, işte bu tüm yaşananlardan bir an önce dönülmesi, ülkemize ait her değerli kaynağı satarak hiçbir yere varılamayacağının farkına vararak elimizdeki değerlere sahip çıkmalı, daha güçlü enerji politikaları üreterek bir an önce Türkiye'nin enerji problemini el birliğiyle çözmeliyiz. Bu duygu ve düşüncelerle 2012 yılı bütçesinin ülkemize ve milletimize hayırlara vesile olmasını diliyor ve yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum.
Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına İstanbul Milletvekili Sayın Müslim Sarı. Buyurun.
Değerli Başkan, sayın milletvekilleri; Ekonomi Bakanlığı bütçesi vesilesiyle ekonomiye ilişkin değerlendirmeler yapmak üzere söz almış bulunuyorum. Hepinizi saygıyla selamlıyorum. Bugün gün boyu ekonomiyle ilgili birtakım değerlendirmeler yapıldı fakat birtakım gerçekler gözden kaçtı diye düşünüyorum ben ve bazı gerçeklerin altını çizmek istiyorum, özellikle belirtmek istiyorum. Birincisi, AKP hükûmetleri boyunca Türkiye ekonomisi çok yüksek büyümemiştir değerli arkadaşlar. Önümüzdeki Orta Vadeli Program’da belirlenen hedeflerin tutturulduğunu kabul edersek eğer, 2012, 2013, 2014 döneminde Türkiye ekonomisinin ortalama büyüme hızı yüzde 5 olacaktır ve bu 5 rakamı Türkiye'nin potansiyel büyüme oranı kadardır yani geçmişteki serilerle karşılaştırdığınız zaman Türkiye ekonomisi yüzde 5 büyümüştür ve AKP hükûmetleri dönemi boyunca da sadece yüzde 5 büyüyecektir. Mesela, bir örnek vereyim: 1990’lı yılları kayıp yıllar olarak niteleriz, ciddi siyasal istikrarsızlığın olduğu yıllar olarak niteleriz ama 1990’lı yıllarda Türkiye'nin büyüme ortalaması yüzde 4’tür. AKP döneminde sadece 1 puan fazla bir büyüme söz konusudur. Bu çok önemli, bunu özellikle belirtmek istiyorum.
Krizi çıkarsana.
İkinci gerçek: Türkiye, büyüme performansıyla kriz sonrasında dünyayla ayrışmış da değildir. Bu da bir yalan. Örneğin eğer siz kriz öncesi ilk çeyreği, 2008 yılının birinci çeyreğini 100 kabul eder, bir endeks oluşturursanız, 2011 yılının üçüncü çeyreğinde Türkiye'nin ulaştığı rakamı 110,5 olarak görürsünüz, gelişmekte olan ülkelerde aynı endeksi uyguladığınız zaman 118,3’e çıktığını görürsünüz. Yani kriz öncesi seviye ile kriz sonrası seviyeyi bir arada değerlendirdiğimiz zaman Türkiye ekonomisinin toparlanması gelişmekte olan ülkelerin toparlanma ortalamasının altındadır. Bunlar resmî rakamlar, IMF rakamları ve TÜİK rakamları. Üçüncü bir gerçek: Tırnak içinde bu yüksek büyüme, döneminizde gerçekleştirilen bu yüksek büyüme işsizliği azaltamamaktadır, azaltamamıştır, azaltamayacaktır, bu istihdam yaratmayan bir büyümedir. Örneğin 1980-90 yılında Türkiye ekonomisinin işsizliği yüzde 8,3’tür, 90’lı yıllarda 8,2’dir, 2001 kriz yılında bile 10,8’dir ancak siz 2011 yılında işsizliğin orta vadeli programda yüzde 10,5 olacağını öngörmüşsünüz. Dolayısıyla bu yüksek büyüme dönemlerinde Türkiye ekonomisinin işsizlik oranı geçmiş dönem performanslarının çok altındadır. Bu büyüme modeli istihdam yaratamamaktadır, önümüzdeki dönem de yaratamayacaktır. Niye biliyor musunuz? 2005-2007 döneminde Türkiye ekonomisinin büyüme ortalaması 7’dir, yaratılan iş, istihdam 1 milyon 106 bindir. Şimdi, siz Orta Vadeli Program’a yüzde 4,7 ortalama büyüme koyuyorsunuz ve 1 milyon 300 bin istihdam yaratacağınızı öngörüyorsunuz, ki bu bir hayaldir, sadece işsizlik oranını psikolojik sınır olarak tek hanede tutmak yani 9,9’da tutmak için bu rakamı programınıza koymuşsunuz. Üstelik bu işsizlik oranlarının artırılamayışı giderek daralan bir havuz içinde olmaktadır. Ne demek istiyorum? Şunu demek istiyorum: İstihdam oranları Türkiye'de sürekli olarak azalmaktadır. Bakın, 1980’li yıllarda bizim istihdam oranımız yüzde 55,7’dir, bugün gelmiş olduğumuz noktada yüzde 44,7’dir. Yani giderek daha az insan istihdam piyasasının içindeyken, siz yüksek büyümelerinizle işsizliği azaltamamışsınız. Yine buna bağlı olarak iş gücüne katılım oranı 1980’lerde yüzde 57’dir, sizin devri döneminizde, 2003-2011 döneminde yüzde 47’dir. Giderek daha az insan iş gücü piyasasına katılmaktadır ve daha az, giderek daha küçük olan bir havuz içerisinde siz işsizliği azaltamıyorsunuz. Sayın Bakanım, ihracatla ilgili rakamlarla çok övünüyorsunuz, ama ithalattan hiç bahsetmiyorsunuz. Türkiye ekonomisinin rekabet gücü gerilemektedir. Nereden mi biliyorum? Şuradan biliyorum: Kriz sonrası dönemde Türkiye ihracatının toplam dünya ticareti içindeki payı yüzde 0,92’den 0,83’e düşmüştür. Yani ihracatın dünya ihracatı ve dış ticareti içindeki payı düşüyor, ithalatınki ise artıyor. Aynı dönemde ithalat yüzde 1,35’ten 1,43’e çıkmış. Yani Türkiye artık uluslararası pazarlara, dünyanın diğer ülkelerine nazaran, dünyanın diğer ülkeleriyle karşılaştırdığınız zaman çok daha zor mal satabiliyor. Maalesef bu duruma geldik. Ve bir başka rekor, devri Hükûmetiniz döneminde cari işlemler açığının millî gelire oranı neredeyse çift haneli rakamlara ulaşmıştır. En son Ekim rakamı, yıllık kümülatif baktığımız zaman 78 milyar dolarlık bir cari işlemler açığından söz ediyoruz ve cari işlemler açığının finansmanının kalitesi de bozulmaktadır. Cari işlemler açığını her geçen gün borç yaratıcı kalemlerden ya da kısa vadeli kaynak girişlerinden ya da net hata, noksan kalemlerinden finanse edebilen bir ekonomik durumla karşı karşıyayız ve bu Türkiye ekonomisinin kırılganlığını çok ciddi olarak artırmaktadır. Türkiye ekonomisi her zamankinden daha kırılgan bir noktadadır ve çok daha önemlisi, dünyada büyümek için cari işlemler açığı vermek zorunda olan belki de tek ülkedir Türkiye. Büyüyebilmek için dış ticaret açığı veriyorsunuz, çünkü üretiminizin üçte 2’si, ithalatınızın üçte 2’si ara malı ithalatı. Bu, aslında AKP dönemlerinde oluşturulmuş bir büyüme modeli değil, fakat 2001 krizi sonrasında giderek derinleşen bir büyüme durumu bu. Şunu söylemek istiyorum: Bir birim büyüme başına vermek zorunda olduğunuz cari işlemler açığı giderek büyümektedir yani Türkiye ekonomisi giderek daha derinleşen bir yapısal problemle karşı karşıyadır. Siz, cari işlemler açığınızı enerji faturasına bağlıyorsunuz ama enerjiyi dışarıda tuttuğunuz zaman bile cari işlemler açığının millî gelire oranı artmaktadır. Son rakam yüzde 4,2’dir, enerjiyi dâhil ettiğinizde bu 9,8’e çıkar. Giderek finansman kalitesi bozulmuş cari işlemler açığını borç yaratıcı kalemlerle finanse ettiğiniz için ve mali disiplin sayesinde kamu sektörü borçlanmadığı için fakat ekonominin borç yaratma dinamiği devam ettiği için bunu özel sektör üstlenmiştir ve özel sektörün dış borcu, döneminizde 2 kattan fazla artmıştır. 2011 yılı Haziran ayı itibarıyla özel sektörün dış borcu 202 milyar dolara ulaşmıştır. Buna paralel bir biçimde özel sektörün döviz pozisyon açığı artmıştır. Bu rakam 120 milyar dolardır. Yani reel sektör firmalarının döviz yükümlülükleri döviz varlıklarından 120 milyar dolar fazladır. Bu ciddi bir kırılganlık yaratmaktadır. Ulusal para yabancı paralar karşısında değer yitirdiğinde reel sektör firmalarında iflaslar yaşanması mümkündür. Buradan, bu kürsüden herkesi ve ekonomi yetkililerini uyarıyorum. Bir başka önemli nokta, enflasyondaki kazanımlar son bir yılda heba edilmiştir. Bakın, 2002 yılından bu yana enflasyon oranlarında ciddi düşüşler var. Bunları takdirle karşılıyorum. Ancak gelmiş olduğumuz noktada, Türkiye'nin enflasyon oranları gelişmekte olan ülkelerin enflasyon oranlarının çok üzerine çıkmıştır. Yüzde 5,5’lik enflasyon hedefi, öyle anlaşılıyor ki, 2’ye katlanacaktır. Gelişmekte olan ülkelerin 2011 yılı sonu ortalama enflasyon oranı yüzde 7’dir, bizde ise yüzde 10’dur yani Türkiye yeniden çift haneli enflasyon rakamlarıyla karşılaşmaktadır. Öyle görünüyor ki, Merkez Bankası enflasyon hedeflerini yenilemek zorundadır. Orta Vadeli Program’ınız, daha yeni yıla başlamadan hedefleri revize edilmesi gereken bir programa dönüşmüştür. Sonuç itibarıyla, önümüzdeki dönemde büyüme oranlarının daha da düşeceği, işsizlik oranlarının artacağı, cari işlemler açığının millî gelire oranında beklenen iyileşmenin sağlanamayacağı ve fiyatlar genel seviyesinin, yani enflasyonun yükseleceği bir ekonomik patikayla karşı karşıyayız. Bunları göz önünde bulunduran bir bütçenin, dolayısıyla Türkiye ekonomisinin büyüme dinamiklerini göz önünde bulundurarak büyüme dinamiklerini kolaylaştıran, ona katkılar sağlayan bir bütçenin yapılmış olmasını dilerdik. Plan ve Bütçe Komisyonu görüşmelerinde de bu bütçenin bu özelliklere sahip olmadığını, zira yatırım harcamalarının geçmiş yıl bütçelerine göre, geçmiş yıl gerçekleşmelerine göre düştüğünü, sabit, cari harcamaların ciddi şekilde düştüğünü gören bir bütçeyle karşı karşıya kaldık. Dolayısıyla mevcut bütçenin Türkiye’nin ekonomik gerçeklerine göre hazırlanmadığını ve mevcut bütçenin Türkiye’nin ekonomik gerçeklerini ele alarak büyüme dinamiklerini kolaylaştıran, dünyanın içinden geçtiği konjonktüre uygun bir bütçeyle karşı karşıya kalmadığımızı görüyorum ama bütün bunlara rağmen bu bütçenin hayırlı olmasını diliyorum. Saygılar sunuyorum.
İstanbul Milletvekili Sayın Şafak Pavey. Buyurun.
İnsanı siyasal değerler yüksek vatandaşlığa ulaştırıyor. Göç yönlerine bakın. Size, insanın kaliteli hayat için nereye aktığını doğrudan gösterecektir. İyi yönetilmeyen ülkelerin vatandaşlarının iyi yönetildiğini düşündükleri özgür ülkelere canları pahasına akması gerçeğine bakın. Gerçek her zaman hamasetten güçlüdür. Askerî vesayeti azaltmak için AB değerlerini kullanan Hükûmet, niyetini gerçekleştirdikten sonra, kendi sultanlığı devam etsin diye, AB kurallarına uyum sağlamayı reddetti. Görüldü ki niyeti özgür bir toplum değil, efendisi değişmiş bir toplum inşa etmekmiş. Hükûmet, insanlık değerlerinde AB ile buluşamıyor ama Kuzey Afrika’da Müslüman Kardeşler’i iktidara getirirken aralarından su sızmıyor; Kaddafi’nin hukuksuzca linç edilmesinin parçası olmakta sakınca görmüyor. (CHP sıralarından alkışlar) Böyle davranmak, AB buluşmasına insan ekseni üstünden değil, ideolojik çıkar üstünden baktığını gösteriyor çünkü insana ve doğaya değil, dine yatırım oy getiriyor. Hükûmetin dün pompaladığı Batı düşmanlığı ne kadar vahimse, bugün gösterdiği bahar dostluğu da o kadar vahimdir, vahamet sadece yön değiştirmiştir. Krizi fırsat bilip aşağıladığınız Avrupa’nın bizimkinin 16 misli yani 12 trilyon euroluk, dünyanın en büyük ekonomilerden biri olduğunu, çok övündüğünüz ekonomimizin Avrupa olmadan geleceği olmadığını aklınızda tutmalısınız. Küçümsediğiniz Avrupa, dünyanın bilim ve buluş merkezidir. Başbakanın sağlığına kavuşmasında kullanılan araç ve ilaçların tamamının bu ekonominin buluşlarından kazanıldığını hatırlamalısınız. (CHP sıralarından alkışlar) Hepimizi dinleyen muhteşem teknolojiler de aynı kaynaktan. Etnik köken, mezhep rekabeti ve öğrenci susturmasının barut fıçısına çevirdiği bir ülkede yaşıyoruz. Yarım yüzyıldır aynı sorunlarla boğuşan bir ülke. Türkiye, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Dünya İnsani Gelişme Raporu’nda 187 ülke arasında 92’nci sırada. Okula gitme süresi dört yıl, nüfusun yarısının sosyal güvencesi yok, çalışanların yüzde 60’ı mesleksiz, meslekli olanları da atanmıyor. Görülüyor ki beton tutkusu ve banka performansı insanın gelişmesi için yeterli olmuyor. (CHP sıralarından alkışlar) Hükûmet, AB’ye olduğumuz gibi katılmak yani hiç katılmamak istiyor. Toplumda karşılığını bulamamış kanunlar yapmak Rönesans değildir, toplumda gerçek reform kanunların toplumsal değerlere dönüşmesidir. Yaptığınız kanun toplum tarafından algılanmıyorsa o kanunu uygulatmak istemiyorsunuzdur. Ahlaksızlığı Batı’dan aldığımızı ilan edince geleneklerimizin Batı tarafından yozlaştırılacağı paranoyasını takviye ediyorsunuz. Böylece AB’nin güzelliğini anlattığınız sevimli röportajlar sözde kalıyor. Görüldüğü gibi ortada ters yönlere giden, birbirini yok eden paralel bir politika izleniyor. Devlet karakolda Fevziye Cengiz’i dövüyorsa, İrfan Tören’in hastane odasında Güldünya’yı öldürmesiyle nasıl mücadele edeceğiz? (CHP sıralarından alkışlar) Kadına karşı şiddet sözleşmesinin ilk imzacısı ülke olarak böbürlenirken, aynı gün rumuz N. Ç. kararı Yargıtay tarafından onaylanıyor, uygulanmayan insanlık değerleri arşivine bir yenisi daha konulmuş oluyor. Türkiye, açmaza giren AB sürecini “Kamu Alımları”, “Rekabet Politikası”, “Gıda Güvenliği”, “Sosyal Politika ve İstihdam” ve “Çevre” adlı başlıkları kıstaslarını yerine getirerek açabilir yani değerlerini değiştirerek. Bütçe için temennilerim şunlar: Değerlerin dönüşmesini kuvvetle hatırlatmak isterim. Öğrencinin saçını kesmeyecek, poşusunu tutuklamayacak, parasız eğitim hakkı, su hakkı, barınma hakkı ya da doğa hakkı için gösteriye tahammül edeceksiniz. (CHP ve BDP sıralarından alkışlar) Vatandaşlarınız madenlerde ve depremlerde aldırmazlıktan ölmeyecek, yağmur yağınca duble yollarda boğulmayacak. Uçurumdaki gelir dağılımının mağdurları, yoksulluk sınırında yaşayan insan sayısı nüfusun beşte 1’i olmayacak. Eş cinsel vatandaşlarınız toplumun en alt katına itilmeyecekler. Üniversiteyi devlet tarafından kontrol etmeyeceksiniz, bilim siyasetin tutsağı olmayacak. (CHP sıralarından alkışlar) İnançları sizin için makbul olmayan vatandaşlarınızı Zerdüştlükle, Alevilikle, gavurlukla suçlamayıp, Diyaneti devletin ayrıcalıklı kurumu yapmayacaksınız.
Hukukumuz, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinde başvuru enflasyonuyla anılmayacak. Türkiye, hakkında “Fikir özgürlüğü yok.” kararına varılmış bir ülke olmayacak. Eğer derdimiz marka olmaksa ancak böyle marka olunur. Demokraside en önemli kıstas soru sorabilme hakkıdır, öyle değil mi? Soranlar cezaevinde, o hâlde ben soruyorum: İçinde yaşadığımız bir demokrasi mi, demokrasinin illüzyonu mu? Uzun tutukluluk sürelerine AKP’li meslektaşlarım tarafından düşünülen çözümü hayretle tekrarlamak isterim, dünyada örneği görülmemiş “geçici mahkûmiyet” çözümü konuşuluyor. Böyle bir şey olabilir mi? Rekabet faslının önünü tıkayan hiçbir şey yok ama belli ki devlet desteği verdiklerimizi ayrıcalıklarından mahrum etmemek için rekabet faslını açmıyoruz. Her depremde binalar yerde, insanlar altında ama Kamu İhale Yasası açılmıyor. Çünkü Hükûmet, yoluna kendi müteahhidiyle devam etmek istiyor. [[CHP sıralarından “Bravo” sesleri, alkışlar]] Müzakereler dinamik bir süreçtir ve dinamizm bir kez kaybedildiğinde yeniden kazanmak için çok enerji ve zaman gerekir. İnsan hayatında zamandan daha değerli ne olabilir? Düşünün ki yarım yüzyıl önce imzalanmış Ankara Anlaşması hâlen Avrupa’daki vatandaşlarımızın haklarını korumaya devam ediyor. Yani niyetiniz vatandaşımızın refahıysa her türlü koşulda başarmak mümkün. Hükûmeti tam da bu koşullar lehimize iken kabadayı özgüveniyle değil, gençlerinin geleceğini her şeyden çok önemseyen akıl adabıyla davranmaya davet ediyorum. Penguen dergisine göre, şakacı AB Bakanımızın Leonardo Da Vinci esprisi Mona Lisa tablosundaki yarım tebessümü bile yok etti. Hükûmeti o tebessümü iade etmeye davet ediyorum.
Kahramanmaraş Milletvekili Sayın Durdu Özbolat… Buyurun.
Enerji, ülkemizin ve dünyanın en temel sorununu oluşturmaktadır. Ülkemiz, içinde bulunduğu jeopolitik durum itibarıyla avantajları kendi lehine çevirememiştir. Türkiye hem elektrik hem de petrol kaynakları anlamında dışa bağımlılığı her geçen gün artan bir ülke. Bakınız, doğal gaz ve elektriğe geçtiğimiz aylarda fiyat eşitlemesi mekanizması nedeniyle uzunca bir aradan sonra zam yapıldı. Doğal gazda yüzde 15, elektrikte yüzde 20’ler civarındaki bu zam en çok sanayiyi etkilemiştir. Sanayimiz bu zamdan yüzde 20’ler düzeyinde etkilenerek çok büyük bir sıkıntıya girmiştir. Devletin dağıtım şirketlerini özelleştirmek için EDAŞ’ların mevcut tarifeleri çeşit çeşit teorilerle önce uzatıldı, sonra kimine kıyak, kimine dayak atılırcasına onaylandı, geçti. Kayseri ve Civarı, beş yıllık tarife döneminde ise, tarifesinde kayıp kaçak hedefinde değişiklik olmamasına rağmen ARGE ve altyapı yatırımları için milyonlar harcayacakları kalemleri onaylatmışlardır. Bu kadar yüksek yatırımlar yapılmasına rağmen, beş yılın sonunda kayıp kaçak oranı yine aynı hedefte kalacaktır. Dağıtım tarifelerinde binde 1’lerin bile milyonlarca liraya karşılık geldiği tarife dönemlerinde bir de bakıyorsunuz 2-3 puan artırılıyor. İşte, elektrik zammının asıl nedeni bu ve bunun gibi nedenlerdir. Bu filmler nedeniyle elli çeşit fon ve paylar yüzünden elektrik fiyatları sürekli artıyor. Aslında kayıp kaçağı “kayıp” ve “kaçak” diye ikiye ayırmak lazım. Kayıp bellidir, oranı da yüzde 3-5’ler düzeyinde ama bu iki kavram birlikte anılarak kafalar karıştırılıyor. Kaçak ise bambaşka bir şeydir. Siz eğer elektrik çalınmasına izin veriyorsanız, bu kadar yüksek ARGE ve altyapı bedellerini tanımlıyorsanız beş yıldan sonra 1 kilovat saati kimse kaçak kullanmamalıdır. Burada devralınacak şirketlerde buna göre ihale bedeli oluşturuldu. Devredilen bölgelere bakın, tahsil edilemeyen alacaklar şirketin kasasına kalıyor zaten. Bu kalemin tüm bedeli devlet tarafından ödenmiş, özel sektör gelip öncelikle bunu tahsil ediyor. Bu yıl yapılan tarife dönemlerinde kimi şirketler zengin ediliyor. Zaten 2,33 olan kâr marjı ile milyar dolarları çıkarmaları mümkün değil. Bakanlık da bilinçli olarak o şirketlerin usulsüz uygulamalarını temizleyecek düzenlemeler yapmaya çalışıyor. Buradan tüm enerji bürokratlarına sesleniyorum: Sakın yanlış yapmayın. Bu adamların almış olduğu bölgelerin yanlış işlemlerini sakın ola onaylamayın. Bu harcamalar devletin değil, doğrudan halkımızın cebinden çıkan bedellerdir. Bugünkü hataların bedelini, hesabını yarın vermek zorunda kalırsınız. Geçtiğimiz günlerde basına yansıyan haberlerde tüketici mahkemesi tarafından alınan bir başvuru gündeme geldi. Elektrik faturalarının kayıp kaçak ve bir sürü fon ve pay nedeniyle bir yılda 13 faturaya karşılık geldiğini yazdılar. Sonuna kadar doğrudur. Çünkü, EDAŞ’ları satmak için şirketlerin tarifelerinde her payı ayrı ayrı yazdırdılar. Enerjinin çıplak fiyatının üstüne yüzde 5-6 kadar fon biniyor, yüzde 10’la 15 arasında da kayıp kaçak biniyor. “Buna yapılacak bir şey yok.” diyorlar. Değerli Hükûmetimiz de bununla ilgili 4628 sayılı Kanun’u ince ince değiştirdi. O zaman bu kötü niyeti kimse sezememişti. Şimdi uygulamaya başlayınca herkes bağırıyor. Hükûmetin, bu abuk sabuk tarife uygulamasındaki koşulları derhal düzeltmesi gerekmektedir. Getirin kanun değişikliğini, hep beraber düzeltelim. Elektrik faturaları, böyle giderse, dağıtım şirketlerinin vicdanına kalır. Hâlâ anlamakta güçlük çektiğimiz, ancak ne yazık ki elektrik faturalarımızın vazgeçilmezi olan TRT payı artık son bulmalıdır. Özel sektörün çatır çatır para kazandığı medya sektörü varken, neden bizler elektrik faturalarındaki fon ve paylarla TRT’yi finanse ediyoruz? Hâlâ anlamış değilim, zarar ediyorsa kapatalım ya da özelleştirelim. Elektrik faturalarımızla her ay fonluyoruz, gene zarar ediyorlar ve üstelik de TRT yayınları Hükûmetin borazanlığını yapıyor. TRT bedelinin en azından konutlardan kaldırılması konusunda derhal bir çalışma yapılması gerekmektedir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; her insanımız için ucuz ve kaliteli enerjiye ulaşılacak imkânlar sunmamız başta Hükûmetin ve Enerji Bakanlığımızın asli görevidir, ama maalesef ülkemiz tüm uluslararası istatistiki verilere bakıldığında, son sıraları kimseye kaptırmıyor. Bu bizim kaderimiz olmamalıdır. Bizler enerjinin dünyada nasıl kullanıldığını, nasıl şekillendiğini görüyoruz. Türkiye, binlerce kilometrelik boru hatlarının ortasında olmasına rağmen hem petrolü hem de doğal gazı en pahalı kullanan ülkedir, bunu değiştirmemiz lazım. Geçtiğimiz haziran ayında 1986 yılında imzalanan Gazprom ile BOTAŞ arasındaki Boru Hattı Anlaşması’nın özel sektöre devri için lot lot ihale ilan edildi ancak Gazprom ihaleye katılmak için kimseye onay vermediği için ihale iptal edildi. Daha sonra eylül ayında Gazprom’la olan Batı Hattı Anlaşması’nın 31/12/2011 itibarıyla yenilenmeyeceği Sayın Bakanımız tarafından ilan edildi. Gazeteler çarşaf çarşaf gereksiz gerekli bir sürü yorum yaptı. Tabii, biz bilgilendirilmediğimiz için bu önemli gelişmeyi basından takip etmek zorunda kaldık. Peki, Gazprom ne yaptı? “Bizim muhatabımız Sayın Bakan değil, BOTAŞ’tır.” dedi. Sayın Bakanımız, olay büyümesin, dünya gaz alıyoruz, aramız bozulmasın diye Gazprom’la ilişkileri germedi. EPDK ise geçtiğimiz günlerde ilana çıktı. Batı hattından Gazprom’la anlaşıp gaz getirmek isteyen şirketlerin gaz ithalat lisans başvurusunu kabul etti ama lisans almak için gerekli olan Gazprom’la yapılacak Gaz Tedarik Anlaşması’nı 26 şirketten hiçbiri yerine getiremedi. Başvurular yönetmelik gereğince on iş günü içinde eksik evrak olan gaz sözleşmesini getirmek için uzadı, sanıyorum geçtiğimiz cuma günü de bitti. Büyük bir ihtimalle Gazprom’la anlaşan kimse yok. Gazprom’un bir özel firmayla anlaşma yapması zaten olası değil. Gazprom bulmuş bizim gibi bir kazı, niye özel sektöre devretsin. Bu tarafta gaz faturalarına hazine kefil iken diğer tarafta Türk bankasından alınmış mektup var. Niye devretsin hazine güvencesi varken özel şirketlere? Niye gaz versin? Ayrıca özel sektöre gaz getirme hakkı tanınacaksa neden Batı hattı gibi stratejik bir hat masaya konuyor? Türk şirketleri, Gazprom gibi dünyayı sarsan, Putin’in eşrafıyla yönettiği bu şımarık tavırlara neden maruz bırakılsın? Bakın, değerli arkadaşlar, Batı hattı, İstanbul ve Trakya’nın yani sanayinin başkentidir; ülkemizin yüzde 35’i bu bölgede yaşıyor. Bu hat çalışmazsa Gazprom biliyor ki hayat durur. Devletimiz müzakereyi kötü yönetip sonra da masadan kaçmakla, ardından da üstü kapalı mesajlarla bu işi çözemez. Daha dün bize bu oyunları çeviren Rusya’ya koca nükleer santral projesini altın tepside sunduk, şimdi bize “Gazı keserim.” tehdidinde bulunuluyor. Hadi, siz de “Ben de nükleeri durdurum.” deyin. Diyemezsiniz çünkü sizin kabul ettiğiniz tahkim hükmünü Gazprom şimdi gaz sözleşmesinde kabul etmiyor. Gazı fahiş bedellerle satmak için bizim şirketleri -tabiri caizse- tokatlayıp gönderiyor. BOTAŞ’ın Genel Müdürü ayrı, Bakanlığımız ayrı tavır alırsa Gazprom bunu yakalar ve tepemize biner. Şimdi, yarın kuzu kuzu anlaşmayı Rusların istediği fiyattan imzalarsınız ya da almadığınız gazın parasını ödersiniz. Dokuz yıldır Tuz Gölü depolama tesisi için eşelenip duruyoruz. Şimdi, Çinli bir firmayla sözleşme yaptınız, inşallah yedi sekiz yılda biter. Siz depo yapmak için bu kadar oyalanırsanız Gazprom’un da eli böyle güçlü olur. Azerbaycan’ın, Rusya’nın, Avusturya’nın, Fransa’nın enerji bakanlıkları şirket kuruyor; kendi ülkelerinde bitirmiş oldukları yatırımları gelip ülkemizde de devam ettirmek istiyorlar, biz de seyrediyoruz. Bu ülkeler kalkıyor, ülkemize geliyor ve devletten destekten çok köstek alarak milyarlarca yatırım yapıyorlar. Bu durum sizi hiç düşündürmüyor mu? Biz ne zaman bu seviyeye geleceğiz? Değerli arkadaşlar, bizler dünyadaki değişiklikleri yakından takip ediyoruz. Dünya bizim gibi artan enerji fiyatlarını ve sera gazı salımını azaltmak için binlerce çalışma yapıyor, biz ise artan elektrik talebimizle övünüyoruz. Ayakları yere basan hiçbir enerji politikamız yok. Sayın Bakanımız kafasını kaldıramıyor. Bir bakıyorsunuz, Kıbrıs’a araştırma teknesi gönderiyor, alay konusu olunca gidip Shell’in şefkatli ellerine bırakıyoruz kendimizi. Ufacık, üstelik ana ülkeleri ekonomik olarak batmış olan Güney Kıbrıs milyonlarca dolar para harcayarak dört büyük…
Peki, sözlerimi bitiremedim ama hepinize sevgi ve saygılarımı sunuyorum.
Buyurun.
Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu ve Elektrik İşleri Etüt İdaresi bütçesi üzerine söz almış bulunuyorum. Bu vesileyle sizleri sevgi ve saygıyla selamlıyorum. Romalı Senatör Cato, Roma’da her Senatoda konuşmaya çıktığında -o günün konuşması ne olursa olsun, o günün konusu ne olursa olsun; sağlık, eğitim, savaş fark etmez- önce konuşmaya şöyle başlarmış: “Kartaca yıkılmalıdır.” Ben de bugünkü konuşmalarda, bütçe konuşmalarında, Maliye Bakanlığının, Ekonomi Bakanlığının konuşmalarında gördüm ki Türkiye'nin en büyük belası olan cari açık konusunda, sayın bakanlarımız da, sayın milletvekillerimiz de –bürokratlar konuşmadıkları için şu anda bilmiyorum- henüz daha cari açığın ciddiyetinin ve Türkiye ekonomisini nereye götürdüğünün farkına varmamışlar. AKP adına konuşan arkadaşımız, milletvekili arkadaşımız, daha önce İhracat Genel Müdürlüğü yaptığı hâlde şu lafı söyleyebilmektedir: “Cari açık finanse edildiği süre içerisinde sorun yoktur.” Türkiye’yi bu hâle getiren, cari açığı bu hâle getiren, cari açıktan dolayı topraklarını sattıran mantık budur. Bugün konum o değil, zamanım da çok az, başka bir gün uzun uzun cevap veririm Sayın Bakanıma da, sayın milletvekillerime de ama şunu söylemek istiyorum: “Finanse edildiği süre içerisinde cari açıkta sorun yoktur.” demek, sürekli zarar eden, batan bir işletmenin “Bankalardan veya tefeciden borç alabildiği süre içerisinde bir sorun yoktur.” demesinden başka bir şey değildir, sürdürülemez, bir süre sonra duvara toslar. (CHP sıralarından alkışlar) Cari açığı yaratan neden -geçen gün bir konuşmamda daha söylemiştim- altında yatan neden dış ticaret açığı, dış ticaret açığını oluşturan ise son yıllarda Türkiye’deki rekabet gücü eksikliği. Bakın, dünyada her yıl ülkeler arasında rekabet gücü sıralaması yapılır. Son olarak 58 ülke içerisinde yapılan araştırmada, 2010 yılı rakamlarıyla, Türkiye 58’inci sırada, rekabet gücünde 58’inci sırada. Burada, Batılı ülkeler, sanayisi gelişmiş ülkeler sıralamada ön sırada ama bizi ilgilendiren, rekabet ettiğimiz ülkelerden Çin 18’inci sırada, Kore 23, Çek Cumhuriyeti 29, Hindistan 31’inci sırada. Son beş yıl içerisinde Türkiye, rekabet gücü sıralamasında 39’uncu sıradan 48’inci sıraya düştü. Bugün burada akşama kadar anlatın bütçeleri ama AKP’nin yanlış ekonomi uygulamalarından dolayı 36’ncı sıradan 48’inci sıraya son beş sene içerisinde geldi. Bunun birçok nedeni var, istihdam üzerindeki yükler var; son yıllarda uygulanan yanlış para, kur politikaları var ama bizim kendi konumuza gelecek olursak bugün, sanayinin enerji girdi fiyatlarındaki yükseklik var. Bugün dünyada enerjiyi en pahalı kullanan ülkelerin başında gelmekteyiz, gerek doğal gazda gerek petrolde gerekse elektrikte. Sadece petrol ürünlerinde yani akaryakıtta, mazotta rafineri çıkış fiyatının 2,5 katı fiyatla sanayici bu mazotu kullanmaktadır. Yine aynı şekilde, benzinde rafineri çıkış fiyatının 3 katı fiyatla kullanmaktadır. Bunların üzerinde, bunun pahalı olmasının üzerinde dolaylı vergilerin etkisi var. Maliye Bakanı, Maliye Bakanlığının bütçesini okurken oradaki rakamlara baktığınız zaman, Türkiye’deki vergi sisteminin de sağlıksız olduğunu, beceriksiz olduğunu görebiliyorsunuz çünkü şu anda Türkiye’de toplanan vergilerin yüzde 67’si işte bu doğal gaz, akaryakıt, elektriğin üzerindeki dolaylı vergilerden toplanmaktadır ve rekabet gücümüz de gittikçe geriye doğru düşmektedir. Bugün elektrik fiyatlarında, 1995 yılı ortalama 6 sent iken bugün yine değişik kademelere göre ortalama 10 sentin üzerindedir. ABD’de 6,6 sent, bizim rakiplerimiz olan ülkelerden Kore’de 5,9; asıl rakibimiz olan Çin’de ise 2,5 sent civarındadır. Tabii, sadece bu zulüm sanayiciye değil, tüketiciye de zulüm bu dolaylı vergiler. Fatura üzerinde, elektrik faturası üzerinde, bugün söylendi, temel baz elektrik fiyatı üzerinde kayıp enerji bedeli var, dağıtım bedeli var, sayaç okuma var, personel satış hizmet bedeli var, iletişim var ve TRT payları var. Şimdi, bunların iki tanesine değineyim, zaman çok kısa. Bir tanesi, kayıp kaçak. Bir defa, kayıpla kaçağın ayrılması gerekir. Dünyanın her tarafında enerji dağıtım sisteminde kayıp olur. Ama kaçağın bedeli tüketiciye ya da sanayiciye neden yansıtılır? Mahallenizde hırsızlık olduğu zaman o hırsızlığın bedelini çevre temizlik vergisinin üzerine ekliyor musunuz? Gidin yakalayın hırsızları. (CHP sıralarından alkışlar) Bugün KOBİ’ler içerisinde özellikle cemaate yakın bazı sektörlerin yoğun olduğu sektörlerde -ben daha önce sanayi odası başkanlığı yaptım- kayıp kaçağın çok yüksek olduğunu biliyorum. Ama o hırsızlık, kayıp kaçağın bedelini niye tüketicinin üzerine yüklüyorsunuz? Enerjiyi özelleştirdiniz. Özelleştirmenin temel amaçlarından bir tanesi de kayıp kaçağı engellemekti. Gidin, yakalayın. Şimdi, geçen gün tüketici hakem heyetine başvurdu Zonguldak’ta bir vatandaş, dedi ki: “Bu haksızlıktır. Hırsızları yakalayamıyorsunuz, bizim üzerimize bindiriyorsunuz.” Tüketici koruma hakem heyeti yasal bir kuruluştur, vilayetler bünyesinde veya kaymakamlıklar bünyesinde kurulur. Zonguldak’taki hakem heyeti bunun haksız olduğuna ve iade edilmesi gerektiğine karar verdi, onu iade ettiler. Ama EPDK şu anda hâlâ “Hayır, bunu ödeyeceksiniz.” diyor. Eğer Zonguldak’ta devlet bunu iade ediyorsa Türkiye'nin her tarafında iade etmek zorundadır. Devlet otoriterdir, eyvallah. Ama devletin otoritesi eğer hukuka dayanıyorsa o zaman devletin otoritesinin bir geçerliliği vardır. Ama devletin elinde sadece silah var diye, güç var diye, bu şekilde olduğu gibi hukuka dayanmadan bir otorite kullanıyorsa, keyfî olarak kullanıyorsa bunun ismi faşizmdir. (CHP sıralarından alkışlar) Türkiye'nin her tarafında, Zonguldak’taki kararın geri alınması gerekir. TRT payları var. TRT’yi izlemiyorum, yandaş oldu artık ama TRT payı var ve sürekli kaldırılacağı söylendiği hâlde kaldırılmıyor. Şu an TRT’de 8 bin kişi çalışıyor. 4 tane, 5 tane televizyon. Aynı şekildeki özel televizyonlarda yaklaşık olarak 300 kişi çalışıyor. Bakın, size bir yazı okuyorum, bunu -2002 yılında- Kasım 2002’de Acil Eylem Planı’nı Sayın Başbakan okurken söylemiş, diyor ki: “Allah’a hamdolsun ki verdiğimiz sözlerin hepsinde durduk. Elektrik fiyatlarının ucuzlatılmasına yönelik üç ay içerisinde TRT payı kaldırılacaktır.” Üç ay da geçti, on üç ay da geçti, beş yüz tane ay da geçti, bugüne kadar kaldırılmadı. [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] Sayın Bakandan, eğer kürsüye çıkacaksa, bunun açıklamasını rica ediyorum.
Açıklar, açıklar şimdi.
Nedir bu? Yangından mal mı kaçırıyorsunuz?
Sayın Başkan… Sayın Başkan…
Elektrik İşleri Etüt İdaresinin bir gecede kanun hükmünde kararnameyle kaldırılmasının altında yeni bir kadrolaşma mı yatıyor? Saygılar sunuyorum hepinize.
Sayın Başkan, çok değerli milletvekilleri; Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü ve Türkiye Atom Enerjisi Kurumlarının 2012 yılı bütçesiyle ilgili olarak Cumhuriyet Halk Partisi Grubunun görüşlerini sunmak üzere söz almış bulunuyorum. Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. Değerli milletvekilleri, sözlerime Maliye Bakanı Sayın Şimşek’in 2012 yılı bütçe sunuş konuşmasından bir alıntıyla başlamak istiyorum. Sayın Bakan “Ekonomimizin en önemli sorunu olan cari açığı düşürmek için ülkemizin enerjide dışa bağımlılığını azaltması, katma değeri yüksek mal ve hizmet üretiminde yoğunlaşması gerekiyor.” dediler. Altı çizilen bu hususlara katılmamak mümkün değil ancak Hükûmet ve bakanlar tarafından doğru sözler sarf edilse de gerçekleştirme konusunda aynı heyecanı ve kararlılığı maalesef göremiyoruz. Sayın milletvekilleri, dünya ham bor pazarı 1,5 milyar dolar iken bor uç ürün, bor türevleri pazarı 100 milyar doları aşan devasa bir pazardır. Ülkemizin 2010 yılı bor konsantresi ve kimyasalları satış hasılatı 647 milyon dolardır. Bunun yüzde 97’si ihracattan gelmektedir. Yani bor madenimizin sadece yüzde 3’lük miktarını Türkiye içinde kullanıyoruz ve işliyoruz. Oysa uç ürün üretebilsek çok daha büyük bir miktarı yurt içinde işleyerek pazar payımızı artırabiliriz. Peki, uç ürün geliştirmesi hedeflenerek iyi niyetlerle enerjide katma değeri yüksek mal ve hizmetlerin üretilmesini sağlamak üzere kurulan BOREN bugün kuruluş amacına uygun çalışabilmekte midir? Sayın milletvekilleri, BOREN’e ayrılan bütçe sadece ve sadece 9,5 milyon TL’dir. Bu bütçeyle 100 milyar dolarlık bir pazara yönelik teknoloji ürünleri geliştirmek mümkün olabilir mi? Bu bütçeyle Türkiye, rafine bor ürünlerini ve bor kimyasallarını dışarıya ihraç etmeye devam eder. BOREN, uç ürün çeşitliliğini arttıramaz. Nasıl savunma sanayisindeki ARGE yatırımları sonucu dışa bağımlılığımız günbegün azalıyor ise başta hidrojen enerjisini üretmeye imkân verecek bor ürünleriyle de bu başarıyı sürdürmemiz mümkündür. Bunun için de BOREN'e daha yüksek bütçeyle güç verme gereği vardır. Bu olanak da vardır sayın milletvekilleri. Eti Maden Genel Müdürlüğü 2010 yılında hazineye yıllık kârından 316 milyon lira senelik temettü aktarmıştır. Eti Madenin bu yüksek kârından BOREN'e ek kaynak imkânı yaratılabilir. Değerli milletvekilleri, TAEK'le ilgili üzerinde durulması gereken en önemli konu ise ülkemizin dışa bağımlılığını arttıracak olan nükleer enerji santrali konusudur. Halbuki Sayın Bakan: “Cari açığın makul ölçülere çekilmesi için enerjide dışa bağımlılığın azaltılması gerekli.” demişti. Tükettiğimiz enerjinin 2000 yılında yüzde 67'sini ithalatla karşılıyor iken bu oranın 2010 yılında yüzde 72,4'e çıktığını görüyoruz. Sayın milletvekilleri, doğal gaz, petrol, kömür konusunda en çok bağımlı olduğumuz ülke Rusya'dır. Şimdi, bir de nükleer santral ihalesinin Ruslara verilmesi, doğal gaz ve ithal kömüre dayalı yeni sanayilerin devreye girmesiyle, ülkemizin enerjide dışa bağımlılığı yüzde 80'in üstüne çıkacak, Rus enerji kaynaklarına bağımlılığımız da yüzde 60'lardan yüzde 70'lere yükselecektir. Enerjide tek bir ülkeye bu boyuttaki bağımlılık, sadece ekonomimizde değil, dış politikamızda da bizleri zor duruma sokacaktır. Doğal gazda yüzde 80 oranında bağımlı olduğumuz Rusya ve İran, füze kalkanını tehdit olarak görmektedir, Suriye ile mevcut gerginlikte Suriye'nin yanında yer almaktadırlar. Sadece bu iki konu bile enerji temin güvenliğimizi tehdit etmek için yeterlidir. Bugün Suriye'de Esad iktidarının gitmesi için olağan dışı çaba gösteren AKP Hükûmetinin bu politikası sonucunda, Rusya ve İran tarafından bilinçli oluşturulabilecek arızalar, doğal gaz ve kömür sevkiyatındaki olası engellemeler nedeniyle Türkiye ekonomisi büyük darbe alabilir; sanayi enerjisiz, halkımız karanlıkta ve soğukta kalabilir. Hükûmet neye güvenmektedir, böyle bir durumu nasıl göz ardı etmektedir? Sayın milletvekilleri, ekonomimizde ve dış politikamızda önemli yeri olan enerjide dışa bağımlılıktan kurtulmak için öncelikle öz kaynaklarımızın etkin kullanımına; temiz, yeşil, yenilenebilir enerjiye; yeni yakma teknolojilerine, enerjide verimliliğe ve ARGE'ye yönelik özel politikalar ve destekler üretme zorunluluğumuz vardır. Bu politikaları göz önünde bulundurmayan bütçeye olumlu oy vermemiz mümkün değildir. Yüce Meclisi tekrar saygıyla selamlıyorum.
Aydın Milletvekili Sayın Osman Aydın.
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü bütçeleri üzerinde Cumhuriyet Halk Partisinin görüşlerini dile getirmek üzere söz almış bulunuyorum, yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum. Bakanlığımızın İnternet sayfasında “Enerji ve maden kaynaklarının verimli, etkin, güvenli, zamanında ve çevreye duyarlı şekilde değerlendirilerek dışa bağımlılığı azaltmayı ve ülke refahına en yüksek katkıyı sağlamayı görev edindik.” sözleri hakikaten insanı derinden etkilemektedir. Fakat dokuz yıllık AKP dönemindeki icraatların neticesine baktığımızda bu hayallerin gerçek olmadığını, bunların sadece sözde kaldığını görmekteyiz. Şöyle ki: Madenciliğimizin ithalattaki payı 2000 yılında yüzde 13 iken 2010 yılında yüzde 18’e yükselmiştir. Enerjideki dışa bağımlılık 2000 yılında yüzde 67’den 2010 yılında yüzde 72,4’e yükselmiştir. Ekonomimizin en önemli sorunu dış ticaret açığı olduğu Hükûmetimiz ve ilgili bakanların tamamı tarafından dile getirilmektedir. Bu sorunun çözümü için madencilikte ve enerjide dışa bağımlılığın azaltılması gerektiği ifade edilmektedir. AKP İktidarının uyguladığı yanlış politikalar sonucunda, yukarıda verilen rakamların da kanıtladığı gibi, hem madencilikte hem de enerji ithalatında dokuz yıldır önemli artışlar kaydedilmiştir. Bugünkü Hükûmet Programı’ndan anlaşılacağı gibi önümüzdeki yıllarda da ithalatın sürekli artacağı görülmektedir. Enerji çeşitliliğinin sağlanması ve ithalatın azaltılması gerekçeleriyle yapımına karar verilen ve inşaatından işletmesine, yakıt tedarikinden atık yönetimine kadar ihalesiz, rekabetsiz Rusya’ya verilen nükleer enerji üretim tesisi hem enerji ithalatındaki tek ülkeye olan bağımlılığımızı artıracak hem de dış ticaret açığımızı artıracaktır. Özellikle dış ticaret açığının düşürülmesi, istihdamın artırılarak işsizliğin çözümü için millî kaynaklarımızın devreye alınması, maden ve enerji kaynaklarımızın aranması, bulunması ve işletilmesi zorunludur. Üç tarafı denizlerle çevrili ülkemizin deniz tabanında 2 bin metrenin altında var olduğu iddia edilen petrol ve doğal gaz yataklarının araştırılması için 1.200 metreden daha derine sismik araştırma yapamayan “Piri Reis” gemisinin gönderilmesi herhâlde iç siyasetin bir gereği ise de bu durumu bilen dış ülkeler, olayı tebessümle karşılamış olsa gerek. Ülkemiz dünyadaki maden çeşitliliği açısından 10’uncu sırada yer almaktadır. Ne yazık ki madencilik faaliyetinin gayrisafi millî hasıla içindeki payı yüzde 1,4 civarındadır. Dünyadaki bazı ülkelere baktığımızda, madencilik faaliyetinin o ülkelerin gayrisafi millî hasıla içindeki paylarının Güney Afrika’da yüzde 6,5; Amerika Birleşik Devletleri’nde yüzde 5; Almanya’da yüzde 4; Kanada’da yüzde 3,7; Avustralya’da yüzde 6,5; Rusya’da yüzde 22; Şili’de yüzde 8,5 olduğu görülmektedir. Madencilik faaliyetleri, istihdam ve katma değer yaratan emek yoğun, çevreye etkisi önlenebilen ya da kontrol edilebilen, genellikle kırsal kesimlerde yapıldığı için göçü önleyen, yapıldığı bölgeleri daha hızlı kalkındıran bir sektör olması nedeniyle, gayrisafi millî hasıla içindeki payının artırılmasının ne kadar önemli olduğu görülmektedir. Madencilik sektörü risk taşıyan bir sektördür. Bu riskin ana nedeni, yüksek maliyetlerle yapılacak arama sonuçlarında ortaya çıkarılacak varlığın ekonomik değerinin bilinmemesidir. Bugüne kadar yoğun olarak MTA ve özel sektör tarafından yapılan arama ve sondaj çalışmaları, ülkemizdeki 300 metreye kadar olan maden ve enerji kaynaklarının varlığını belirlememize yaramıştır. MTA Genel Müdürlüğünün asli görevi, ülkemizin jeolojik yapısını incelemek, bu jeolojik yapıya bağlı olarak oluşan maden ve enerji kaynaklarını araştırıp bulmak ve ekonomiye kazandırmaktır. MTA Genel Müdürlüğü kurulduğu 1935 yılından bu yana bu amaç doğrultusunda ekonomimize büyük katkı sağlamıştır fakat bu yeterli değildir. Son yıllarda özellikle 1.500 metre ve üzeri sondajlarla jeotermal enerji sahaları üzerinde yoğunlaşılmış, bu konuda başarılar elde edilmiştir fakat maden ve enerji kaynaklarının aramalarında derin sondaj çalışmalarına yeterince önem verilmemiştir. Oysa son yıllarda maden fiyatlarındaki yükseliş daha düşük tenörlü cevherleri daha ekonomik hâle getirmiştir. Bu sonuç, maden rezervlerinin bilinmesi ve devreye alınması açısından ne kadar önemli olduğunu göstermektedir. Madenciliğin gayrisafi millî hasıla içindeki payının artırılması ve ülkemizin 1.500 metre ve daha derinde olan maden ve enerji kaynaklarının tespit edilebilmesi için MTA’ya yeterli bütçe verilmeli, yeterli donanım ve ekipmana sahip olması sağlanmalıdır. Her aşaması çok riskli, yatırım geri dönüş süreci uzun olan madencilik faaliyetinin arama ve üretim aşamasındaki tüm yatırımları teşvik edilmelidir. Madencilik yatırımının yer seçme şansı yoktur, madenin bulunduğu yerde üretilmesi zorunludur. Bu nedenle bölgesel değil sektörel teşvik uygulanmalıdır. Maden Kanunu’nda da maden hakkı sahiplerinin mevzuata aykırı hareketlerini önlemek için mümkün olduğu kadar ruhsat iptallerinden ziyade para cezası uygulanmalıdır. Madencilik faaliyetleri konusunda toplumda gerçeklere dayalı bilinç oluşturulmalıdır. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü bütçelerinin yukarıda saydığım gerekçelerle yetersiz olması nedeniyle dış ticaret açığının kapatılmasında bir etki yaratmayacağı ve madencilik faaliyetlerinin gayrisafi millî hasıla içindeki payını yükseltmeyeceğini düşünüyoruz.
Şahıslar adına, lehinde olmak üzere, Karaman Milletvekili Sayın Lütfi Elvan. Buyurun Sayın Elvan.
Türkiye’de yaşanan gelişmeleri dünyada yaşanan gelişmelerden bağımsız değerlendirmemiz mümkün değildir. Burada, Türkiye’ye yönelik değerlendirmeleri yaparken mutlaka ve mutlaka dünyadaki gelişmeleri de dikkate almamız gerekir diye düşünüyorum. Bu çerçevede dünyada yaşanan değişime baktığımızda beş temel hususun ön plana çıktığını görüyoruz. Birincisi, Gelişmiş ülkelerin zenginliğini ve rekabet güçlerini yavaş yavaş kaybetmeye başladığını görüyoruz. İkincisi, buna paralel olarak Batı’dan Doğu’ya doğru güç dengesinin kaydığını görüyoruz. Üçüncüsü ise, yumuşak gücün öneminin her geçen gün daha da arttığını görüyoruz. Dördüncüsü, geri kalmış ve gelişmekte olan ülkelerdeki demokratikleşme yönündeki talebin yükselmekte olduğunu görüyoruz. Son olarak da dünyanın, son seksen yılın en büyük krizi ile karşı karşıya kaldığını görüyoruz. Böyle bir durumda, böyle bir ortamda dünyadaki yaşanan bu değişim ve dönüşüm sürecinde, Türkiye'nin bu gelişmeleri fırsata çevirdiğini düşünüyorum. Elbette şunu da söyleyebilirsiniz: Gelişmekte olan Çin gibi, Hindistan gibi başat rolü oynaya ülkeler de var. Ama Türkiye’yi de bu grupta telakki etmemiz son derece doğal ve normal diye düşünüyorum. Bir diğer özellik: Türkiye çok yüksek büyüme performansına sahip olmasıyla birlikte Türkiye’yi Çin ve Hindistan gibi, gelişmekte olan ülkelerden ayıran en önemli özellik, demokratikleşme yönünde, bireysel hak ve özgürlükler yönünde, sosyal güvenlik alanında önemli ilerlemeler kaydetmiş olmasıdır. Çin ve Hindistan gibi gelişmekte olan diğer ülkelerde, özellikle sosyal adaletin, sosyal devlet anlayışının tesisi açısından ve demokratikleşme açısından önemli ilerlemeler olmadığını görüyoruz. Kısacası, Türkiye'nin ekonomik alanda sağlamış olduğu gelişme, sosyal devlet anlayışının tesisi, demokratikleşme alanında atılan adımlar ve dış politikadaki etkinliğiyle perçinlenmiştir. Elbette Türkiye'nin sağlamış olduğu bu gelişmede Avrupa Birliği müzakere sürecinin ve Türkiye’de gerçekleştirilen yapısal reformların çok önemli bir rolü vardır. Şunu da söylememiz mümkün: Evet, bugün, AB müzakere sürecinin yavaşladığı doğrudur ancak bunu Türkiye’ye bağlamak son derece yanlıştır. Türkiye, AB müzakere sürecinde son derece başarılı performans sergilemiştir ve müktesebata uyumda oldukça önemli bir ilerleme kaydetmiştir. Bugün Türkiye'nin sağlamış olduğu ilerlemeyi açılan ve kapanan fasıllarla kıyaslamak mümkün değildir. Peki, sorun nedir? Sorun Avrupa Birliğindedir. Bunun nedenlerine baktığımızda, özellikle müzakere sonrasında bazı Avrupa Birliği ülkelerinde, Fransa, Almanya gibi ülkelerde hükûmetlerin değiştiğini görüyoruz. İkinci olarak, yine, AB içinde çok ciddi ekonomik ve siyasi sıkıntıların olduğunu görüyoruz. Üçüncü olarak, yine, Avrupa Birliği içerisinde milliyetçilik akımlarının güçlendiğini görüyoruz. Dördüncü olarak, yine, Avrupa Birliğine yeni üye olmuş olan ülkelerin üyeliğe tam hazır olmadan Avrupa Birliğine üye yapıldığını görüyoruz ve son olarak da Türkiye'nin güçlendiğini görüyoruz. Aslında Türkiye'nin güçlenmesi Avrupa Birliği müzakere sürecinin yavaşlamasına neden olmuştur. Eğer bugün Türkiye bu kadar güçlü olmasaydı Avrupa Birliği müzakere süreci daha hızlı işleyebilirdi. Türkiye’den 100 milletvekilinin bulunduğu bir Avrupa Parlamentosu düşünün. Avrupa Birliği politikalarının Türkiye tarafından yönlendirildiği bir süreci düşünün. Elbette bunlar Fransa gibi, Almanya gibi ülkeleri rahatsız edecektir. Ancak unutmayalım ki Avrupa Birliğinin de sahip olduğu çok önemli değerler hâlen muhafaza edilmektedir. Her ne kadar Avrupa Birliği ekonomik açıdan ve kısmen de olsa siyasi açıdan krizler yaşamasına rağmen Avrupa Birliği demokrasi açısından, insan hakları açısından, bireysel hak ve özgürlükler açısından, sosyal devlet anlayışının tesisi açısından dünyanın en yüksek standartlarına sahip konumdadır. [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] Saygılar sunuyorum.
Şimdi Hükûmet adına Avrupa Birliği Bakanı Sayın Egemen Bağış.
Teşekkür ediyorum Sayın Başkan. Sayın milletvekilleri, 2012 Mali Yılı Bütçe Tasarısı’nın yüce Meclisimizin Genel Kurulunda görüşülmesi vesilesiyle, Avrupa Birliği Bakanlığı bütçesi üzerinde gruplar ve milletvekillerimiz tarafından yapılan yorumları cevaplandırmak ve Hükûmetimizin görüşlerini yüce Meclisimizle paylaşmak üzere huzurlarınızda bulunmaktayım. Bu vesileyle yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. Öncelikle, millet iradesinin tecelli ettiği bu yüce çatı altında Avrupa Birliği sürecimize katkı veren bütün milletvekillerimize teşekkür ederek sözlerime başlamak istiyorum. Aramızda olmayan, bugün ebediyete göç etmiş bütün geçmiş milletvekillerimizi de rahmetle anıyorum. “Avrupa Birliği üyeliği Türkiye Büyük Millet Meclisinin Genel Kurulundan geçer.” ilkesiyle yürüttüğümüz çalışmalar, gerçekten Hükûmetimizin son dokuz yılda ortaya koyduğu kararlılıkla, Türkiye'nin ve milletimizin takdir ettiği bir noktaya gelmiştir. Gazi Mustafa Kemal’in Meclisimizi açarken, 23 Nisan 1920’den itibaren bütün makamlarla, bütün milletin tek mercisinin Türkiye Büyük Millet Meclisi olacağını ifade etmiş olması, bugün de aziz Meclisimizin aynı ruha uygun bir şekilde görevini ifa ediyor olması, milletimize büyük bir güven vermektedir. Türkiye'nin bütün meselelerinin konuşulacağı platform burasıdır, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kuruludur. Türkiye'nin her meselesinin cesaretle, samimiyetle, açık seçik konuşulacağı zemin bu Meclistir. Dolayısıyla, Avrupa Birliği katılım müzakereleri çerçevesinde gerçekleştirdiğimiz reform hamlelerinin her birini burada hep birlikte gerçekleştiriyor olmamız, milletimizin bu konuya verdiği hassasiyetin bir göstergesidir. Şunu her fırsatta söylüyorum: Avrupa Birliği, Avrupa Birliğinin ve Avrupa Konseyinin sembolü olan lacivert zemin üzerindeki on iki yıldızdan ibaret değildir. Avrupa Birliği süreci sadece Ankara’da ya da Brüksel’de tartışılan bir konu olmaktan çıkmıştır. Artık Avrupa Birliği süreci hepimizin günlük hayatını etkileyen, 81 ilimizde de Avrupa Birliğinden sorumlu vali yardımcılarımızın koordinasyonunda yerinde yürütülen, gözlemlenen, değerlendirilen bir süreç hâline gelmiştir. Bu sürecin sonucunda, istisnasız her ülke müzakere sürecinde daha demokratik, daha şeffaf, daha müreffeh ülkeler hâline gelmiştir. Avrupa Birliği demek ileri demokrasi demektir. Avrupa Birliği, daha şeffaf, daha kalkınmış bir süreci simgelemektedir. Ülkemiz de bu süreçte çok önemli başarılar katetmiştir. Bu yüzden de milletimiz her zaman bu sürecin arkasında durmuştur. Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal “Muasır medeniyetler seviyesinin üzerine çıkma.” hedefini bizlere miras bırakırken aslında bugünün Avrupa Birliği standartlarını işaret ediyordu. 1959 yılında ilk süreci başlatan, nur içinde yatsın, rahmetli Menderes, Türkiye'nin Avrupa’ya ilk adımını attığını söylemişti. 1963 yılında rahmetli İsmet İnönü Ankara Anlaşmasını imzalarken, beşeriyet tarihi boyunca insan zekâsının vücuda getirdiği en cesur eser olarak Avrupa Birliğini bizlere göstermişti. Rahmetli Turgut Özal Avrupa Birliği üyeliğimizi “Uzun ince bir yol.” şeklinde ifade etmişti. Sayın Başbakanımız Recep Tayyip Erdoğan, bu süreci cumhuriyetin ilanından sonraki en önemli çağdaşlaşma projemiz olarak bizlere belirtmiştir. Türkiye'nin dünyanın en çağdaş ülkeleri arasında yer alması için milletimizin hak ettiği bu süreci gerçekleştirmek hepimizin bir görevidir. Avrupa Birliği hedefi doğrultusunda gerçekleştirdiğimiz reformlar Türkiye’yi daha güvenilir, daha öngörülebilir bir hâle getirmiştir. Avrupa Birliği süreciyle her birimizin hayatının farklılaştığını görüyoruz. Avrupa Birliği süreci, fırından aldığımız ekmeğin gramından bakkalın terazisine, çocuklarımızın oynadığı oyuncakların standartlarından tükettiğimiz gıdanın hijyen standartlarına kadar, apartman yöneticilerimizin seçiminden tüketici haklarına kadar birçok konuyu kapsamaktadır. Köyümüzde sağılan ineğin sütünün standartlarından çiftçilerimizin aldığı teşvike kadar birçok konuda Avrupa Birliği sürecinde ülkemizin farklı reformları gerçekleştirdiğine hep beraber şahitlik ettik. Maalesef, bugün, Avrupa Birliği üyesi bazı ülkelerde Türkiye'nin o ilk başvuruyu yaptığı 1959 ya da 1963’ün Türkiye’si ile karşılaştırıldığımızı ve hâlâ o günün Türkiye’si içerisinde yaşanıldığını zanneden zihniyetlerle mücadele ettiğimizi görüyoruz. Hâlbuki o günlerde Türkiye’nin kişi başına düşen geliri 400 dolardı, bugün hamdolsun 11 bin doları aştık ve inşallah 2023 hedefimizde 25 bin doları yakalayacağız. O yıllarda Türkiye’nin yıllık turizm gelirleri 8 milyon dolardı. Bugün yan gelirleriyle birlikte 30 milyar doların üzerine çıktı. 63’te 368 milyon dolar ihracat yapabilen Türkiye, şimdi 2023 yılında 500 milyar ihracat hedefine kitlenmiş durumda. Ama hepsinden önemlisi, o günlerde sokaklarda gözler tankları ararken, bugün artık bölgemizdeki ülkelere demokrasi konusunda, insan hakları konusunda, ifade özgürlüğü konusunda ilham kaynağı olan bir ülke hâline geldik.
Artık Türkiye, bir tabular ülkesi değildir. Artık Türkiye, bir tabular ülkesi değildir. Artık Türkiye, 70 sente muhtaç bir ülke hiç değildir. Nitekim, o günlerde on iki saat ötesini göremeyen Türkiye, artık on iki yıl sonrasının, 2023’ün hedefleri için birlikte çalışan, birlikte ter döken bir yapıya kavuşmuştur. Bu süreç Türkiye için her zaman bir millî mesele olmuştur. Avrupa Birliği sürecimizde ülkemizin standartlarını yükseltmek iktidarıyla muhalefetiyle hepimizin ortak görevidir. Ancak bu millî meselenin reform mutfağı olarak çalışan Bakanlığımızın bütçesi konuşulurken, burada bir milletvekilinin tutup da Türk askerini Kıbrıs’ta işgalci olarak ilan etmesi gerçekten çok vahim bir neticedir. Arkadaşlar, görevim gereği Avrupa Parlamentosunda ya da Avrupa Birliği üyesi birçok ülkenin farklı platformlarında Türkiye’nin 1974 yılında gerçekleştirdiği barış operasyonunun adada bugüne kadar kimsenin burnu bile kanamadan huzuru sağladığı konusunda ikna etme konusunda çok önemli mücadeleler verdim, çok önemli tartışmalara girdim. Farklı parlamentolarda bunu yapmaktan da, ülkemi savunmaktan da her zaman onur duydum. Ama kendi Meclisimizde, burada, bu aziz Meclisin Genel Kurulunda Türk askerine “işgalci” diyenlere cevap vermeyi abesle iştigal buluyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Onlara cevabı milletimiz sandıkta verecektir. Gerek ülkemiz içinde gerekse Avrupa Birliği üyesi bazı ülkelerde bazı dar vizyonlu zihinlerin Türkiye’ye karşı çıkması, Türkiye'nin reform sürecini engellemeye çalışması bizi sadece kamçılar. Belki müzakere sürecimize bazı engeller koyabilirler ama reform sürecimize hiçbir şekilde engel olamazlar çünkü bu bizim meselemizdir. Biz bu yüzden reformlara odaklanmış durumdayız. Şu anda, açık net söylüyorum, Avrupa Birliği üyesi ülkeler bir karar alıp Türkiye'nin on sekiz faslı üzerindeki son derece mantıksız, son derece gereksiz birtakım siyasi engelleri kaldırma kararını alsalar, biz, on iki ayda on yeni faslı, on sekiz ayda ise on beş yeni faslı açacak kadar, işi, sizlerle birlikte, bu Mecliste hep beraber göğüslemiş, gerçekleştirmiş, başarmış durumdayız. Bakın, biraz geçmişe gidersek, 14 Nisan 1971 tarihinde, dönemin Başbakan Yardımcısı Atilla Karaosmanoğlu aynen şöyle söylüyor: “Ortak Pazar seviyesine ulaşmamız için 2359 yıl geçmesi gerekiyor.” Onu, bu cümleyi, o günlerin Başbakan Yardımcısı söylüyor. Daha sonra, DPT tarafından “Üçüncü Beş Yıllık Plan’ın Bazı Yönleri” adlı raporda da Türkiye'nin Ortak Pazara yetişmesi için seksen sekiz yıla ihtiyaç olduğu yazılıyor. Kırk yıl önce bunları konuşuyorduk ama 3 Kasım 2002’de iktidara geldik, hamdolsun, 17 Aralık 2004’te, Türkiye'nin kırk beş yıllık beklemesine son verdik, Avrupa Birliğiyle müzakereleri başlatma kararını aldırdık. 3 Ekim 2005’ten itibaren de on üç faslı müzakerelere açmış bulunmaktayız ve bu müzakere süreci devam ederken şunun da farkındayız.
Kaç fasıl kapatıldı Sayın Bakan?
Artık ülkemiz birçok AB üyesi ülkenin çok daha önündedir, yapmış olduğu reformlarla birçok ülkenin ilham kaynağı hâline gelmiştir. Arkadaşlar, Bakanlığımız, Avrupa Birliği Genel Sekreterliğinin yeni Hükûmet yapılanmasında Avrupa Birliği Bakanlığı olarak şekillenmesiyle, görevinin bilinci içerisinde, Türkiye'nin reform mutfağı olarak görev yapmaktadır. Evet, Türkiye, bugüne kadar hiçbir ülkenin karşı karşıya kalmadığı engellerle karşı karşıya kalmıştır ama bu süreçte Türkiye'nin gerçekleştirdikleri, bugün, Orta Doğu ve Kuzey Afrika coğrafyasında demokrasi ve özgürlük talepleriyle sokaklara dökülüp kendi hayatlarını riske eden insanlar için bir ilham kaynağı olmuştur ve bu, demokrasimiz, Avrupa Birliği sürecimizde attığımız reform adımları sadece biz değil, bölgemizdeki insanlar da son derece yakından izlemektedir. Biz, sanki yarın Avrupa Birliği üyesi olacakmışız gibi bir yandan reformlarımıza devam ediyoruz, öte yandan da Türkiye'nin haklı olduğu tezleri her vesileyle dile getirme konusunda da sizlerden aldığımız güçle görevimizi en iyi şekilde yapmaya çalışıyoruz. Biz Türkiye'nin AB üyeliğinin 21’inci yüzyılın en önemli barış projesi olacağını da her gittiğimiz platformda özellikle vurguluyoruz. Bu çabalarımız sayesinde bugün bulunduğumuz noktada sadece düşünce kuruluşları ve akademisyenlerle değil, bizzat Avrupa Birliği ülkelerinin devlet adamları tarafından Türkiye'nin öneminin artık ilan edildiğini görüyoruz. Bakın, geçen hafta AB üyesi on bir farklı ülkenin dışişleri bakanları ortak bir makale kaleme alıp Avrupa’nın önde gelen yayın organlarında yayınlattılar. Bunu biz söylemiyoruz. O makalenin içerisinde ülkemizin Avrupa Birliği için ne kadar kritik öneme sahip olduğunu, Türkiye'nin bölgede oynadığı rolü, Türkiye'nin ekonomik potansiyelinin ve pazarının Avrupa Birliği pazarı için ne kadar önemli olduğunu onlar vurguluyorlar. Onun için sizlerin huzurunda tekrarlamakta fayda görüyorum. Atılan bu reform adımları ve yapılan çalışmalar bizim milletimiz içindir. Biz hiçbir reformu Avrupalılar için yapmıyoruz, biz bütün reformları kendi vatandaşımızın yaşam standartlarını yükseltmek için gerçekleştiriyoruz. İşte, bu yüzden Avrupa Birliği Komisyonu tarafından son dönemde ortaya atılan pozitif gündem sürecini yakından takip ediyoruz ama bu pozitif gündem sürecinin hiçbir şekilde müzakere sürecimizin bir alternatifi olmayacağını, tam tersine müzakere sürecimizi destekleyen bir çaba olacağını da hem biz hem Avrupa Birliği Komisyonu teyit etmektedir.
Sayın Bakan, Avrupa Birliği İlerleme Raporu insan hakları konusunda, yargı konusunda, tutuklu milletvekilleri konusunda ne diyor? İşine gelene bakıyorsun.
Gerçeklerin tehdit olarak algılanması sadece ve sadece o gerçeklerle yüzleşemeyenlerin bir acziyet ve siyasetsizlik itirafı olarak görülmelidir. Avrupa Birliği Hükûmet ve devlet başkanlarının bu mekanizmanın önemini Türkiye’ye anlatmak yerine, dönem başkanlığının geldiği noktayı biraz daha irdelemesi için onlara da fırsat tanımak durumundayız. Kıbrıs konusunda hiçbir zaman “Çözümsüzlük çözümdür.” demedik, tam aksi Kıbrıs konusunda cesur adımlarla tek bir askerimizi adadan çekmeden, bir karış toprak vermeden uluslararası algıyı değiştirme konusunda hep beraber çok önemli adımlar attık ve bugün artık Kıbrıs meselesinin bir millî mesele olduğunu buradaki bütün siyasi partilerin ortak bir düşüncesi olarak gördüğümü özelikle vurgulamak istiyorum. [[AK PARTİ sıralarından alkışlar]] Burada farklı eleştiriler gündeme getirildi. Onları saygıyla karşılıyoruz ama inanın bana Avrupa Birliğinin şu anda Türkiye için öneminin farkında olan bir Hükûmetiz. Evet, Türkiye gerçekten büyüme oranlarıyla, genç nüfusuyla, enerji kaynaklarına olan ulaşım imkânlarıyla çok farklı bir noktadadır. Ama Avrupa Birliği de, biraz sonra Ekonomi Bakanımız da açıklayacaktır, bizim dış ticaretimizin yüzde 50’sini yaptığımız önemli bir coğrafyadır ve içinden geçmekte olduğu ekonomik sıkıntılara rağmen, bugün dünya coğrafyasında kişi başına düşen refahın, demokrasinin, ifade özgürlüğünün, gıda güvenliğinin en üst standartlarda olduğu coğrafya yine Avrupa Birliği coğrafyasıdır. Bu yüzden, biz, Avrupa Birliği içerisinde yaşanan ekonomik krizin kalıcı olmayacağını, biz nasıl o süreci istikrar ve güvenle aştıysak Avrupalıların da en önemli değerleri olan demokrasiye bağlanarak bu süreci atlatacaklarına yürekten inanıyoruz. Avrupa ile biz birbirimizi yeni tanımıyoruz. Avrupa Birliğiyle ilişkimizin elli iki yıllık bir süreci var. Bu yüzden, milletimizin desteğiyle, sizlerin desteğiyle farklı bir noktaya geleceğimize yürekten inanıyoruz. Burada farklı eleştiriler gündeme geldi. Ben, onların çok fazla detayına girmek istemiyorum ama gerçekten Sayın Kürkcü’nün Kıbrıs konusunda söyledikleri bizi üzdü. Onu özellikle vurgulamak istiyorum. Sayın Türkkan’ın burada yaptığı birtakım eleştirilerin ben dozunu gerçekten kendisine yakıştıramadım. Kendisinin Grup Başkan Vekili Oktay Bey’den bir vuvuzela almasını tavsiye ediyorum. Kendisi o konuda daha başarılı olacaktır diye düşünüyorum.
Şafak Hanım’ın eleştirilerini saygıyla karşılıyorum ama orada teknik birtakım yanlış bilgiler vardı.
Biz de size yakıştıramadık.
Kendisi beş tane fasıl sayarak onların açılması gerektiğini söyledi.
Özrünüz kabahatinizden büyük Sayın Bakan.
Ben o faslın iki tanesinin hâlihazırda açılmış fasıllar olduğunu özellikle vurgulamak istiyorum.
Bu memlekete nasıl getireceksiniz demokrasiyi? Siz inanmıyorsunuz demokrasiye!
Sayın milletvekilleri, lütfen…
Orada yüzümüze kara çalıyorsunuz.
Dinleyin, dinleyin biraz!
Enteresan tarafı, Şafak Hanım’ın burada dile getirdiği birtakım yorumların, hem pozitif gündemle ilgili olsun hem Kıbrıs konusunda…
Burada sesimizi çıkarmıyoruz diye bu yaptıklarınızı doğru kabul etmiyoruz.
…hem de limanların açılması konusunda hem de dönem başkanlığıyla ilgili birtakım görüşlerinin…
Türkiye’de faşistçe davranıyorsunuz, faşistçe!
Sayın Türkkan, lütfen.
…CHP’nin hiçbir belgesinde parti programında, seçim beyannamesinde olmamasını da çok düşündürücü buluyorum. Gönül isterdi ki bunlar CHP’nin gerçekten kurumsal fikirleri olsun.
Ne zaman eleştiriyi kabul edeceksiniz?
Arkadaşlar, bakın, bu Avrupa Birliği ne niyetle yerseniz o tadı veren bir muz değildir, Avrupa Birliği bir demokratikleşme sürecidir, Avrupa Birliği bir üstün hukuk sürecidir. Eğer CHP içinde “ama” kelimesi olmadan bir Avrupa Birliği cümlesi kuracaksa, “Avrupa Birliğini destekliyoruz ama…” demeden birtakım şeyler yapacaksa biz iş birliğine hazırız.
Ayıp, Sayın Bakan ya, şu söylediğin ayıp ya!
Ama bakın, Avrupa Birliği, kısa adıyla AB, iki harften oluşuyor, A ve B, içinde ama yok.
Şartsız teslimiyet bize göre bir şey değildir Sayın Bakan.
Biz CHP’nin “ama”larını gerçekten anlamakta zorlanıyoruz. Değerli milletvekilleri, sözlerime burada son verirken siz değerli milletvekili arkadaşlarıma…
CHP hiçbir zaman için Avrupa Birliğine “Hristiyan kulübü” dememiştir Sayın Bakan, senin geçmişinde bunlar var.
…bütün kurumlarımıza, Türkiye'nin demokratikleşme sürecine, Türkiye'nin şeffaflaşma sürecine, Türkiye'nin kalkınma sürecine, özetle Türkiye'nin Avrupa Birliği sürecine verdiğiniz destek için her birinize ayrı ayrı teşekkür ediyorum.
CHP’nin Avrupa Birliği politikası baştan beri belli. Senin gibi çark etmedi CHP.
Gerçekten bugün ülkemizin farklı bir noktaya gelmiş olması bizi umutlandırmaktadır ama Türkiye'nin varacağı hedef çok daha yüksek bir noktadadır çünkü biz 2023 yılında dünyanın en güçlü 10 ekonomisinden biri olmak, Avrupa Birliği içerisinde de gerçekten parmakla gösterilen, ilham kaynağı olan bir ülke olmak konusunda kararlıyız.
Bu, seninle olmaz Sayın Bakan.
Bakın, cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk bir hedef göstermiş, “Çağdaş medeniyetler seviyesinin üzerine çıkmak.” demiş, “Çağdaş medeniyetler seviyesini yakalamak.” dememiş. Demek ki bizim hedefimiz Avrupa Birliği standartlarının da üzerine çıkmak, Avrupa Birliği üyesi ülkelere de örnek olmak, ilham kaynağı olmaktır. Ben bu duygu ve düşünceler içerisinde 2012 yılı bütçemizin ülkemize, milletimize, Avrupa Birliğine ve dünya barışına hayırlar getirmesini temenni ediyorum, yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.
Sayın Başkan…
Sayın Başkanım…
Şimdi, beyefendi otursun, teker teker rica edeyim. Buyurun.
Sayın Başkanım, önce ben tutanaklara geçmesi için bir şey söylemek istiyorum.
Sayın Şandır, izin verir misiniz, ben önce kalkmıştım.
Affedersiniz, ben konuşmayacağım efendim, yerimden…
Peki, buyurun efendim.
Sayın Bakan vuvuzela mı istiyor? Sayın Oktay Vural kendisine göndersin de Avrupalılara üflesin. “Sefil” dediğiniz o Avrupalılara nasıl anlatacaksınız Türkiye’yi, vuvuzelayla anlatırsınız.
Orada farklı, burada farklı konuşmayın Sayın Bakan.
Aslında zurna göndersek size daha iyi olur.
Sayın Başkan…
Sayın Başkan…
Şimdi, önce Sayın Hamzaçebi… Sırayla hepinize, lütfen… Buyurun Sayın Hamzaçebi.
Sayın Bakan konuşmasında Cumhuriyet Halk Partisinin Avrupa Birliği hedefine yönelik olarak birtakım cümleler kullandı. Kullanmış olduğu cümlelerin, söylediği ifadelerin Cumhuriyet Halk Partisi programıyla uzaktan yakından ilgisi yoktur. Bu nedenle, sataşma nedeniyle söz istiyorum efendim.
Buyurun.
Sayın Başkan…
Yani hepinizi dinleyeceğim…
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Sayın Bağış Avrupa Birliğinden sorumlu bakan ve Türkiye Cumhuriyeti’nin “Başmüzakereci” sıfatını taşıyan ilk bakanı, Türkiye’yi Avrupa Birline taşıyacak olan süreci yönetmek gibi çok önemli bir görevi var. Avrupa Birliği süreci AKP ile başlamış bir süreç değil, tarihi çok eski, Türkiye bu konuda çok da zaman kaybetmiştir, ta 1959 yılında Demokrat Partinin o zamanki adıyla Avrupa Ekonomik Topluluğuna yaptığı başvuruyla başlar. 1963 yılında Cumhuriyet Halk Partisi Hükûmeti zamanında kabul edilen, yürürlüğe giren Ankara Anlaşması’yla Türkiye-Avrupa Ekonomik Topluluğu ilişkilerinin hukuki çerçevesi çizilir.
Sayın Başkan, ben bunları anlattım zaten.
Bu ilişkinin, bugün Avrupa Birliğiyle yürütülen ilişkinin temelinde Cumhuriyet Halk Partisi vardır bir kere. Evet, Türkiye geçen, ilerleyen zaman içerisinde 1960’lı yıllardan sonra zaman kaybetmiştir. 1996 yılında gümrük birliğini imzalamıştır. 1999 yılında Helsinki Devlet ve Hükûmet Başkanları Zirvesinde Türkiye Avrupa Birliğinin tam üye adayı olarak ilan edilmiştir. Sizin bugün AKP olarak övündüğünüz Avrupa Birliği süreci, 2004’te başlattığınız, o “Tam üyelik” adı altında başlattığınız, kamuoyuna sunduğunuz süreç aslında bir imtiyazlı üyelik süreciydi. AB’den 2004 Aralık ayında, 1999 yılında alınmış olan tam üyeliğin gerisine gitmek suretiyle bir sürece geldiniz siz, geriye gittiniz. Şimdi, 2004 yılında siz o tam imtiyazlı üyeliğin üstünü örterek “tam üyelik” adı altında bir süreci topluma sundunuz. Büyük bir heyecan yarattı o zaman. İmtiyazlı üyelik fark edilmedi ama bugün geldiğimiz noktada Avrupa Birliğine üyelik, imtiyazlı üyelik artık topluma heyecan veren bir dinamik olmaktan çıktı. AKP kendi dinamikleriyle baş başa kaldı. Bugün AB’ye üyelik maalesef AKP hükûmetleri sayesinde, AKP hükûmetleri nedeniyle toplumda heyecan yaratan bir süreç değil, toplumda kırılma yaratan bir sürece dönüştü. 33 tane fasıl var, 13 tanesi açıldı ve kapanmadı tabii ki, Kıbrıs bir kapanış kriteri olarak önümüzde duruyor. Bakın, burada Avrupa Birliği Bakanlığının sayfasında hangi faslın hangi durumda olduğu belli. Süreç yürümüyor. Siz istediğiniz kadar söyleyin, “Fransa ve Almanya sözünde durmadı, Türkiye’nin tam üyeliğini referanduma götürme yönünde Anayasa değişiklikleri yaptı.” Sürecin sorumlusu Hükûmettir, mazeret Avrupa’da aranamaz. “Avrupa Birliği engel çıkarmasaydı biz bu işi aşardık.” demek Hükûmet etmek midir? Sayın Bakan, bunların hesabını versin önce. Saygılar sunarım.
Mikrofon kapandı ama, şunu da söyleyeyim: Biraz önce Sayın Şafak Pavey’in burada yaptığı konuşma, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına bir konuşmadır. Cumhuriyet Halk Partisi, imtiyazlı üyelik değil tam üyeliği savunan bir partidir. Bu bizim programımızdır. Teşekkür ederim.
Neden?
Efendim, 69’uncu maddeye göre söz istiyorum, ismimi zikrederek sataşmada bulundu.
Muhterem, verdim zaten, buyurun.
Hanımefendinin merakını gidermek için söyledim efendim.
Buyurun.
Efendim, demokrasinin birinci şartı, eleştirilere açık olmaktır. Eğer eleştirilere açık değilseniz, bırakın ülkeye demokrasi getirmeyi, siz demokrat olamazsınız. Avrupa Biriliği yolunda ilerlediğini söylediğiniz Türkiye’ye yakışan bir bakan hiç olamazsınız! Siz bu ülkeye yakışmıyorsunuz Sayın Bakan! (MHP sıralarından alkışlar) Bu ülkenin bakanlık koltuğuna yakışmıyorsunuz!
Sayın Başbakanın torpiliyle oturduğunuz o koltuğu bir an önce terk edin! Bu millete layık bir bakanı bekliyoruz o koltuğa!
Saygılar sunuyorum.
Sayın Başkan…
Buyurun.
Ayıp ya! Otur yerine!
Sayın Türkkan, lütfen…
Sayın Başkan…
Buyurun Sayın Kürkcü.
Kalem kabadayılığı yapmayın oradan.
Parmak sallayıp durma, ayıp!
Sayın Başkan, sevgili arkadaşlar…
Başka şey de sallarım gelirsem oraya, haberin olsun. Otur! Otur! Terbiyesiz adam!
Sayın Başkanım, özür dilesin! Böyle terbiyesizlik olmaz ya!
Sayın Kürkcü, buyurun siz.
Sen de otur! Sen de otur! Terbiyesiz! Otur yerine!
Yakışmıyor efendim, böyle şey olur mu!
Sayın milletvekilleri, lütfen… Sayın Kürkcü, devam eder misiniz.
Saygıyı hak etmeyene göstermiyorum.
Sayın milletvekilleri, lütfen… Sayın Bakan verir cevabını.
Kullandığı ifade çok ağır bir ifade.
Onu duymadım, hep beraber bir ağızdan… Bir saniye… Bir saniye… Allah aşkına…
Özür dilesin, Sayın Başkan!
Sayın Bakanın avukatı mısın sen!
Sakinleşebilir misiniz… Şimdi, bakın, Grup Başkan Vekiliniz ister söz, o müdafaa eder ama bir arada konuştuğunuz zaman hiç kimsenin ne söylediğini gerçekten duymuyorum, anlamıyorum. Sayın Kürkcü, lütfen, siz de bir sataşmaya mahal vermeden buyurun.
Peki. Sayın Başkan, sevgili arkadaşlar; Bakanımızı üzdüğüm için üzgünüm ama sadece benim sözlerimden bu kadar üzülmese iyi olur çünkü bu sözleri, bu kavramları karşı karşıya geldiği bütün uluslararası diplomatlarla, bütün uluslararası forumlarda dinliyor çünkü Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 550 sayılı Kararı şöyle diyor: “Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Türkiye tarafından işgal altında kalan kısmında yapılan karşılıklı büyükelçi atamaları ve anayasal referandum yapılması Kıbrıs’ın bölünmesi için yapılan ayrılıkçı hareketlerdir.” Şimdi, ben bu kararı tekrar ediyorum. Ben, bu kararın hakikate daha denk düştüğünü bakanınkinden düşünüyorum. Kıbrıs halkının belli bir bölümü de böyle düşünüyor. Şimdi burada gururlanarak konuşmak yerine, çoktandır yaptığımız tarih tartışmalarını hatırlamaya davet ediyorum herkesi. 1930’larda Dersim’de olanlar için kim bilir ne kadar gururlanıyordu o zamanın bakanları? Ama şimdi, bir Başbakan o zamanın bakanları adına özür diliyor. Gelecekte, Kıbrıs Harekâtı’nın ne anlama gelmiş olacağı Türkiye tarihi açısından, dünya tarihi açısından belki başka bir gözle değerlendirilecektir. O zaman, bu Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararına ve benim gibi düşünenlerin görüşlerine de müracaat etmek ihtiyacı olacaktır. O nedenle, bu Meclisin altında söylenmezse esas ayıptır düşünceler. Bu Meclisten başka bir yerde, başka yerlerde Bakanımız her gün Birleşmiş Milletlerde, Avrupa Birliği kulislerinde ya da oturumlarında yüzüne karşı bunların söylendiğini dinlemektedir ama burada bir milletvekilinin “Böyledir” demesinden gocunmaktadır.
Orada ağrıma gitmiyor, burada ağrıma gidiyor.
Hiçbir şey ağrınıza gitmesin. Koskoca bir dünyada yaşıyoruz, tarih her gün yeniden yapılıyor, yeniden kuruluyor. Sizin tarih yorumunuz belki de birkaç yıl sonra hiç, geçersiz olacak. Eğer Annan Planı gerçekleşmiş olsaydı, başka türlü konuşacaktınız belki de. O nedenle, böyle, görüşlerini dürüstçe, açıkça açıkladığı için insanları kınamak, takbih etmek yerine onunkinin de sizinki gibi bir görüş olduğunu kabul edip bu görüşü beğenmeyebilirsiniz ama buradan değer hükümleri üretemezsiniz, buna izin vermeyiz. Biz de sizin kadar bu Türkiye Cumhuriyeti’nin yurttaşıyız, istediğimiz gibi düşünmeye ve konuşmaya hak sahibiyiz. Özellikle bunu konuşacağımız yer Meclistir. Bundan ötürü kınanmamı kabul etmiyorum, aynen iade ediyorum.
Kıbrıs kim tarafından işgal edildi? Avrupa tarafından…
Sayın Başkanım, Sayın Türkkan konuşmasında …
Sayın Aydın, buyurun.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; tabii ki bu kürsü eleştiri kürsüsü olacak ve bu kürsüde her şey konuşulacak. Eleştiriye evet ama hakarete asla. Bakın, bugüne kadar, burada, grubumuzdaki bütün arkadaşlar olarak efendilikle yerimizde oturduk, her türlü ağır hakarete dahi “Bütçe görüşmeleridir, tamam, eleştiri.” dedik, mümkün mertebe sesimizi çıkarmamaya çalıştık ama bir sayın milletvekili burada Sayın Bakana o lafları söyleyemez. Burada bir sayın milletvekili parmağını sallayarak “İstersem başka bir şey de sallarım.” diyemez. Bunu diyen Sayın Milletvekilinin gelip burada özür dilemesi lazım.
Bu millete hakarettir bu. Bu milletin kürsüsünde, bu millete, bu milletin vekillerine hakarettir. “Terbiyesizlik yapma.” diyeceksin, parmağını sallayacaksın “İstersem başka bir şey sallarım.” diyeceksin. Burası Türkiye Büyük Millet Meclisi, eğer “dağbaşı” diyorsan oraya da gideriz ama burası Türkiye Büyük Millet Meclisi, burada hakaret etmeye hiç kimsenin hakkı yoktur. Sayın Başkanım, Sayın Milletvekilini buradan özür dilemeye davet ediyorum. Teşekkür ederim.
Sayın Başkan, grubumuz üyesi bir milletvekilinin konuşmasından sonra…
Hiç kimseye sövmedi.
Etti, hakaret etti.
Hiç kimseye sövmedi, hakaret etmedi. O lafların hiç birini kullanmadı.
Efendim, grubumuz üyesi bir milletvekilinin konuşmasından sonra Sayın Grup Başkan Vekili grubumuzu ilzam edecek ağır sözler söyledi.
Grubunuzu ilzam etmedim, Sayın Milletvekiline söyledim.
Yok, gruba bir şey söylemedi, onu söylemedi.
Gruba bir şey demedim.
Ben şimdi, bütün grup başkan vekillerini lütfen arkaya davet ediyorum, ara vereceğim.
Efendim, ama Sayın Başkanım…
Ondan sonra gerekirse söz vereceğim.
Bir yanlış anlamayı düzeltecek, ondan sonra da ara vereceğim ve grup başkan vekillerini arkaya rica ediyorum. Buyurun Sayın Şandır.
Değerli arkadaşlar, tabii, burada sonuçlar üzerinden konuşmaya başlarsak doğruyu bulamayız. Burada milletvekilleri bazen maksadını aşan beyanlarda da bulunuyorlar… [[AK PARTİ sıralarından gürültüler]] …ama bunun değerlendirilmesinde bir Sayın Bakan, kalkar, burada… Yakıştı mı yani, ne diyorsunuz o, “Vuvuzela öttürsün.” demek? Yakışır mı Sayın Bakana bu? Yani Sayın Lütfü Türkkan’ın cevaben çıkıp burada sizi rahatsız eden beyanlarda bulunmasına sebep olan Sayın Bakana bir şey demeniz gerekmiyor mu? Yakışır mı Sayın Bakana? Meselenin aslı budur.
Hakaretin gerekçesi olmaz Sayın Şandır.
Dolayısıyla, değerli arkadaşlar, her defasında söylüyorum, siz kendinizi büyük görmezseniz, sorumlu görmezseniz, her atılan lafa cevap vermek gibi bir mecburiyet içinde görürseniz bu tartışmalardan kurtulamayız.
Hakarete cevap veririz Sayın Şandır.
Bu tartışmalara Sayın Bakan sebep olmuştur. Dolayısıyla, Lütfü Bey’in sözleri grubumuzu ilzam etmez, bağlamaz, o maksadını aşan sözler olabilir…
Gelsin özür dilesin efendim.
…ama bunun müsebbibi Sayın Bakandır. Evet, Sayın Bakan, Türkiye’yi Avrupa Birliğine taşımakla görevli Sayın Bakan, üslubuyla, benim de şahsi kanaatim, Türkiye’ye yakışmamaktadır, işin özü budur.
Evet, işin özü budur arkadaşlar. Yoksa bu sonuçlardan biz de memnun değiliz, bu sonuçlardan biz de memnun değiliz. Teşekkür ederim.
Sayın Başkanım…
Buyurun Sayın Aydın.
Sayın Başkan, Sayın bakanları seçerken Sayın Başbakan, kabineyi belirlerken, MHP Grubuna mı soracaktı canım? Allah aşkına, böyle bir şey olur mu ya? Türkiye Cumhuriyeti’ne yakışmamış bir grup başkan vekili, kendi milletvekiline sözünü geri alması gerektiğini aslında ifade etti burada. Sizden ricamız, Sayın Milletvekilini buraya çağırıp özür dilemesi.
Birleşime on beş dakika ara veriyorum, grup başkan vekillerini de arkaya rica ediyorum.
Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 35’inci Birleşiminin Altıncı Oturumunu açıyorum. 2012 Yılı Merkezî Yönetim Bütçe Kanunu Tasarısı ile 2010 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesap Kanunu Tasarısı’nın görüşmelerine devam ediyoruz. Komisyon burada. Hükûmet burada.
Sayın Başkan, müsaade ederseniz bir açıklamam olacak.
Sayın Türkkan, açıyorum mikrofonunuzu.
Sayın Başkan, ben İç Tüzük 60’a göre kısaca yerimden söz istiyorum.
Yok, onu vermiyorum, kusura bakmayın.
Ama İç Tüzük…
“Verebilir.” diye yazıyor o Tüzük’te, ben de vermiyorum bugün.
Sayın Başkan, dervişe sormuşlar “Âlemi nasıl bilirsin?” diye, “Kendim gibi bilirim.” demiş. Ben, asla, kendime ve partime yakışmayacak bir söylemde bulunmadım. Algılandığı anlamda da bir beyanım olmamıştır. Öyle algılanmış olmasından dolayı da gerçekten üzgünüm. Saygılar sunuyorum.
Özür dilemedi Sayın Başkan. “Özür” kelimesini kullanması lazım, çok ağır ifadeler kullandı.
Tutanakları getirdik, o tutanaklara beraber, grup başkan vekilleriyle baktık. Tutanaklar burada. Yani arıza çıkarmayı arzu ediyorsanız buyurun ama arkadaşlarımız beraber baktılar. Dolayısıyla bir yanlış anlaşılmanın düzeltilmesi de yapıldı. Şimdi, müsaade ederseniz…
Böyle düzeltme olur mu?
Sayın Başkan, böyle düzeltme olur mu?
Şimdi, tutanaklar burada.
Ne anlattın? Senin boyun bu, bu kadar!
Sayın Başkan, ben, Kıbrıs’la ilgili, kısa, yerimden söz istirham ediyorum.
Şimdi, Sayın Özdalga, bakın, daha evvel Cumhuriyet Halk Partisinden de bir arkadaşımız 60’ıncı maddeye göre söz istedi ama bugün itibarıyla İç Tüzük’ün 60’ıncı maddesine göre söz vermiyorum çünkü İç Tüzük’te “Başkan verebilir.” diyor, ben de vermiyorum. Onun için, kusuruma bakmayın. Şimdi, mümkünse, yedinci turun söz sıralarını halledeyim. Sayın Pavey, buyurun.
Bana bir müdahalede bulunulmuştu.
Bir düzeltme yapacak efendim.
Bir düzeltme yapacağım.
60’ıncı maddeye göre olmaz. Buyurun, buraya gelin. Siz sataşma yapmıyorsunuz zaten ama…
Bana da sataşan olmuyor zaten.
Yok, sataşan yoktu ama bir düzeltme yapıyorsunuz. Buyurun.
Bir düzeltme yapmak için geldim. Sayın Bakan teknik iki tane hata olduğunu söyledi konuşmamda. Ben zannediyorum kendimi iyi ifade edemedim. “Gıda” ve “Çevre” başlıklarını biz de biliyoruz ama hiçbir değeri dönüştürmeden yapılmış başlıklar, açılmış başlıklardır. Ben orada değerlerin dönüştürülmesinden söz ettim, bir. İkincisi -belki şöyle daha iyi ifade edebilirim- AKP Hükûmetinin AB başlıklarını açması, daha önce benim protez bacağımla gündeme elen kılık kıyafet, İç Tüzük durumuna benziyor. Bir şekilde pantolona ne oldu bilmiyorum ama ben hâlâ protez bacağımla buraya geliyorum. AB başlıkları buna benziyor AKP’nin açmaya çalıştığı ya da açtığı. Teşekkürler.
Siz de sağ olasınız. Buyurun. Süreniz on yedi dakika.
Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; yüce Meclisi saygıyla selamlıyor ve bütçemizin, bütçelerimizin ülkemize, milletimize hayırlar getirmesini temenni ediyorum. Öncelikle bugün yüce Meclisimizin Türkiye'nin Avrupa Konseyine üyeliğini onaylamasının 62’nci yılı. Bu vesileyle huzurunuzda bugüne dek bu yolda çaba gösterenleri, Avrupa Konseyi Parlamenterleri Meclisi Başkanı Sayın Çavuşoğlu’nu, AB Bakanı Sayın Bağış’ı ve ülkemizin demokratik standartlarının yükseltilmesi, insan haklarının geliştirilmesi için çalışanların hepsini kutlayarak sözlerime başlamak istiyorum. Evet değerli arkadaşlar, çeşitli görüşler ifade edildi, gerek muhalefet partilerimizden gerek iktidar partimizden birçok arkadaşımız ekonomiyle ilgili birçok şey söyledi. Ancak her ne söylenirse söylensin bunların yapıcı olanlarının Bakanlığımız tarafından mutlaka dikkate alınacağını ve bilhassa üzerinde yoğun çalışmış olduğumuz cari açığın azaltılması ve diğer taraftan ihracatımızın artırılması, hepinizin ve hepimizin şikâyet ettiği ithalatın azaltılması noktasında bunlardan faydalanacağımızı özellikle ifade etmek istiyorum ve her ne olursa olsun şunu belirterek sözlerime başlamak isterim ki: Türkiye ekonomisi, ister farklı pencereden görün ister başka yerden görün, görmüş olduğumuz şu anda dünyanın 17’nci büyük ekonomisi, Avrupa’nın 6’ncı büyük ekonomisi. Dünyada çok büyük kriz yaşanırken, Avrupa’da bilhassa birçok ülkelerde ciddi krizler yaşanırken bugün Türkiye'nin Avrupa’da bile örnek gösterilen ekonomik bir başarıya imza atmasıdır. Bunu biz söyleyince kendi kendimizi methetmiş olabiliriz ama bu, dünyanın bütün ülkelerinde ifade ediliyor. Ben, iki buçuk yıllık bu Bakanlığım süresince yüz ona yakın, yüz yirmiye yakın ülkeye seyahatte bulundum, iş adamlarıyla gittim, iş adamlarını ülkemize davet ettim ve bugüne kadar yapmış olduğumuz seyahatlerde, şunu çok net ifade etmek istiyorum ki Türkiye'nin bugün elde etmiş olduğu bu ekonomik başarı, bu performansın bütün dünya ülkeleri tarafından gıptayla izlendiğini ve Türkiye ekonomisinin bunu nasıl başardığının birçok yerde konuşulduğunu gururla, iftiharla izlediğimi ifade etmek istiyorum. Evet, bugün Türkiye, 2008’de büyük bir testten geçmiştir. 2008 krizi, her sefer ifade edildi, 1929’dan sonraki dünyanın yaşamış olduğu en büyük ekonomik sıkıntı ve 2008’de bilhassa Avrupa’nın birçok ülkesinde başlamış olan krizin hâlen etkileri şiddetlenerek devam ederken, birbiri arkasına Avrupa’nın birçok büyük ekonomileri, birçok ülkeleri tespih tanesi gibi âdeta bir yerde, yoğun bakım çadırına alınırken, Türkiye bir taraftan ihracatını artırırken, bir taraftan eğitimde, sağlıkta, iletişimde, ulaşımda birçok önemli yatırımları gerçekleştirirken, bir taraftan da gerek bütçe disiplininde gerek mali disiplinde, bırakın yapılanları takdir etmeyi, birçok ülkeye, birçok ülke insanına parmak ısıttıracak kadar başarılar elde etmiş durumdadır. Bu Türkiye’de siyasi istikrarın, bu Türkiye’de ekonomik istikrarın ve Ekonomi Koordinasyon Kurulu, bakanların ve bürokratlarının ne kadar birlikte, diyalog içinde çalıştığının çok net bir göstergesidir. Ben makine mühendisiyim, yirmi yedi yıl sanayicilik yaptım. Ben işin mektebinden geldim. Ekonomistlere saygım çoktur. Ben de burada size binlerce, yüzlerce grafik, binlerce, yüzlerce grafik, binlerce rakam verebilirim. Ancak ben işin içinden gelen, üretimi, yatırımı, istihdamı, ihracatı, ithalatı fiilen yapmış; bunu defter kitaplardan, televizyon programlarından, gazetelerden öğrenmemiş biri olarak şunu çok net ifade etmek istiyorum ki: Türkiye ekonomisi başarıdan başarıya giden ve bugün dünyanın birçok ülkesinde ciddi krizler yaşanırken son derece önemli başarılara imza atan bir ülke olmuştur. Değerli arkadaşlarım dile getirdiler, Plan ve Bütçe Komisyonunda da dile getirildi. Benim bakanlığımın ister Ekonomi Bakanlığı olsun ister başka bir şey olsun ama ekonomiden ne anladığımızı eğer tartışacaksak bunu tartışmak isterim. Allaha şükürler olsun ki Türkiye geçmiş dönemlerde, benim Sanayi Odası Başkanı olduğum dönemlerde ifade ettiğim gibi, ben ekonomi diye ifade ettiğim zaman faizden, repodan anlamıyorum, benim ekonomi anlayışım reel sektördür yani yatırımdır yani üretimdir yani istihdamdır yani ihracattır. Ekonomi Bakanlığı da bunların hepsini bünyesinde kapsayan bir bakanlıktır ve Ekonomi Bakanlığı bana göre dört dörtlük olmuştur, gayet de yakışmıştır, Sayın Başbakanıma buradan teşekkür etmek istiyorum özellikle. [[AK PARTİ sıralarından alkışlar]] Şimdi bunu diyenlere diyeceğim ki: “Açın, tutanakları okuyun, ara sıra televizyon programlarını izleyin, ara sıra da gazete haberlerine bakın. Eğer gelmiyorsa ben size gönderebilirim.” Ben ithalatla ilgili toplantı yapmış biriyim, ithalatla ilgili basın toplantısı yapmış biriyim. Kaldı ki ithalatı benim anlatmama gerek yok. İthalat rakamları her ayın sonunda, bir ay sonra olmak üzere TÜİK tarafından açıklanır. Cari ödemeler dengesini görürsünüz, ihracat rakamlarını görürsünüz. Evet, Türkiye bugün ithalat yapıyor. Türkiye’nin ithalat yapmasını, cari açık meselesini dile getirenlere soruyorum: Allah aşkına, siz cari açık diye ne anlıyorsunuz, cari açık diye ne kastediyorsunuz?
Siz ne anlıyorsunuz?
Cari açığı söylemek çok kolay ama cari açığın niye olduğu, neden olduğu, neden bu hâle geldiği, nasıl önlenmesi gerektiği konusunda sizlerin desteklerini her zaman bekliyoruz. Ama biz, bakın, artık işi bıraktık.
Biz anlayamadık, siz anlatın!
Hocam, senin fikrine saygı duyuyorum ama ben sanayinin içinden geldim, aman ha!
Ben de ekonominin içinden geldim.
Ama ben ders veririm o konuda size, o konuda ders veririm, ben size ders veririm o konuda. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Bakın, bunları dinleyin, öğrenin -özel sektörden- bir daha bu fırsatı bulamazsınız. Bunları iyi öğrenin, bir daha kimse anlatmaz size bunu. Ama anlar mısınız, bilmem. Bakın, ben şimdi anlatıyorum.
Sana doçentlik unvanı verdim, güle güle kullan!
Şimdi, arkadaşlar, şunu çok net ifade etmek istiyorum ki evet, cari açıkla ilgili birkaç arkadaşım konuştu, finansman kalitesinden bahsettiler. Ben bu Bakanlık görevine geldiğim günden beri, hiçbir yerde -cari açığın finansman kalitesi- tek kelime etmedim çünkü cari açığın sorun olduğu konusunda hepimiz hemfikiriz ama cari açık bir sonuç. Cari açığı, ortaya çıkan sonuçları tespit etmek için de bir çalışma yapmak gerekiyordu.
Dokuz yıl oldu, onuncu yıl…
Bunun için, Başbakanımızın talimatıyla, Başbakanımızın imzasıyla, benim başkanlığımda “İhracata Dönük Üretim Stratejisi Kurulu” kurduk ve bu Kurulda konunun bütün taraflarını, karar vericileri, politika yapıcıları ve işin bizzat içindeki oyuncuları bir araya getirdik ve burada tek tek değerlendirdik. Arkasından “GİTES” dediğimiz bir çalışma yaptık. Bunları Değerli Hocama göndereceğim, belki faydası olacaktır. GİTES çalışmasında, girdi tedarik stratejisiyle ortaya çıkan sonuçları tek tek değerlendirdik ve demir çelik, otomotiv, makine, tekstil, kimya, tarım sektörü... Bu sektörler geçen yıl bizim 185,5 milyar dolarlık ithalatımız içinde 103 milyar dolar ithalat yapmış olduğumuz sektörler. Bu sektörler geçen yıl bizim 114 milyar dolarlık ihracatımız içinde 73 milyar dolar ihracat yapmış olduğumuz sektörler. Sadece altı sektördeki dış ticaret açığı 30 milyar dolar. Bakın, geçen yıl 185,5 milyar dolar ithalatı yaparken Türkiye 38,5 milyar dolar enerji ithalatı yaptı. Bunu söylerken enerji hariç rakama bakın diye söylemiyorum ama şunu ifade etmek istiyorum ki bugün ithalat yükselmişse ithalatın yükselmesinin çeşitli sebepleri var. İthalatın yükselmesinin en büyük sebeplerinden biri 75 dolar olan petrolün 110 dolar fiyatlara çıkmasıdır, dünyadaki bütün emtia fiyatlarının yüzde 20, yüzde 30’lar mertebesinde artmasıdır, diğer taraftan Türk lirasının belli bir süre aşırı değerlenmesidir.
Diğer ülkeler kaçtan alıyor petrolü Sayın Bakan?
Bunun yanı sıra, özellikle bir de şunu ifade etmem lazım ki, Türk sanayisinin çarpık yapısıdır ve Türk sanayisinin çarpık yapılaşmasında en büyük örneği demir çelik sektöründe görüyoruz. Demir çelik sektöründe bugün Türkiye dünyanın en büyük demir çelik hurda ithalatçısıdır ve dünyanın en pahalıya hurda ithalatı yapan ülkesidir. Bunlar bugün olmadı, bunlar son beş senede, son sekiz senede olmadı. Türk demir çelik sektörü kurulurken onu yönlendirmemişseniz ne yapalım peki bugün bize siz hesap soracaksınız? Ama şimdi biz diyoruz ki: “İşte, Ekonomi Bakanlığı bakın burada.”
On yıldır ne yapıyorsunuz?
Şimdi, Ekonomi Bakanlığı olarak tek tek seksen bir ili inceledik, bu kitapları tek tek sizlere göndereceğim. Ümit ediyorum ki bunlar mutlaka temsil etmiş olduğunuz illerle ilgili size önemli bilgiler verecek. Diğer taraftan, yetmiş üç ülkenin tek tek ithalatlarını inceledik, seksen bir ilde yapmış olduğumuz çalışmada hangi ilin hangi sektörlerle rekabet gücü yapabileceğini tespit ettik. Evet, bunlar, şimdi gelip hepsi, yapılan tüm tedbirler yeni bir teşvik sisteminin altyapısını oluşturacak. Şunu bilmenizi istiyorum ki yeni teşvik sistemi artık bundan böyle cari açığı hedef alan, Türkiye’de üretilmeyen sektörlerin artık Türkiye’de üretmesini sağlayacak olan bir yapıya dönüşecek.
On yıldan sonra günaydın!
Şükürler olsun ki bugün ülkemizde doğrudan yatırımlar konusunda gerekli ortam vardır. Arkadaşlar, bakın, beni rakam konusunda konuşturmayın, benim hafızamda binlerce rakam var. Ben bu rakamları, kitap defterleri ezberlemedim. Bakın, işin içinden geldim diyorum, ben bu işin mektebinden geldim, çıraklığından geldim bu işin. Arkadaşlar, Türkiye’ye 2003’e kadar gelen toplam doğrudan yatırım 14,5 milyar dolardı. 2003’ten bugüne kadar gelen doğrudan yatırım miktarı, övünerek söylüyorum ki sekiz senede gelen, seksen senenin 7 katından fazla olmuş ve 105 milyar dolar sermaye gelmiştir Türkiye’ye (AK PARTİ sıralarından alkışlar) ve gelen bu 105 milyar dolar sermayenin yüzde 85’i Avrupa’dan gelmiştir. Avrupa’dan gelen sermaye de bizim kara kaşımıza, kara gözümüze gelmemiştir. Bu gelen sermaye, Türkiye'nin yatırım ortamına, siyasi istikrarına, ekonomik istikrarına ve yetişmiş insan gücüne gelmiştir ve bugün Türkiye, 105 milyar dolarla doğrudan yatırımları en fazla alan ülke olmuştur.
Ne yapmış doğrudan yatırımlarla, Sayın Bakan?
Ben, siyasi görüşü ne olursa olsun Türkiye’ye gelen böyle bir doğrudan sermayeden insanların, bu ülkeyi seven insanların, bu ülkede yaşayan insanların bundan iftihar etmesini beklerim ve şunu çok net ifade etmek istiyorum ki: Türkiye, evet, yoluna hızlı bir şekilde ilerliyor. Bakın, bugün kamu borçlanmasında, diğer taraftan bütçe açıklarında, Avrupa Birliği bir yıldır kararlı bir lider olmadığı için karar alamıyor. Bugün Avrupa Birliği, ekonomik bir anayasa olan Maastricht kriterlerini yeniden gözden geçirip ülkeleri burada olmaya davet ediyor ve diyor ki: “Yüzde 60’ı geçmeyeceksin sen kamu borçlarında. Yüzde 3’ü geçmeyeceksin bütçe açıklarında.” Arkadaşlarım, şunu size ifade etmek isterim: Türkiye, bugün kamu borçlarında eğer kalkıp, gayrisafi millî hasılasına, yüzde 38-yüzde39’a düşürmüşse buna ifadeler değil, buna ancak alkış yakışır ve bu alkışlanır (AK PARTİ sıralarından alkışlar) çünkü bu konuda Türkiye, Avrupa’nın 23 ülkesinden daha iyi konumdadır.
Özel sektör...
Bugün Türkiye, bütçe açıkları, bu yıl sonu itibarıyla yüzde 1,7’ye düşüyor arkadaşlar, yüzde 1,7.
Özel sektörün borcu bizim borcumuz değil mi?
Şimdi, bu yüzde 1,7 bütçe açığı... Bakın Avrupa Birliği Maastricht kriterleri yüzde 3’tür. Yüzde 1,7’yle Türkiye, bugün Avrupa’nın 27 ülkesinin 20’sinden çok daha iyi konumdadır. Bugün Türkiye'nin son işsizlik rakamları...
Özel sektörün borcu ne kadar?
... Avrupa Birliği işsizlik ortalamasının daha altındadır ve bugün Türkiye’deki işsizlik rakamları…
İş gücüne katılım oranı nasıl?
... Avrupa’nın 12 ülkesinden daha iyi konumdadır.
İstihdama katılım ne kadar, istihdama katılım? İstihdama katılımı söyle.
Bir arkadaşımız dedi ki: “Efendim, işsizlik, istihdam konusu, işte, rakamlar şöyle olursa, böyle olur.” Yahu, arkadaşlar, gözünüzü seveyim.
Avrupa’da kaç?
25 milyon istihdam, ilk defa Türkiye Cumhuriyeti tarihinde 25 milyon kişi istihdam edilmiş. Bu yine alkışlanır, bunun üzerinde konuşulmaz; bu bir başarıdır, bu bir başarı hikâyesidir.
TRT çekimlerini geçti Sayın Bakan.
Doğrudur, bakın, Türkiye'nin cari açığının, bırakın cari fazla verdiği yıllar -Allah bir daha Türkiye’ye o yılları yaşatmasın- 1994-2001 yıllarıdır ve bu yıllarda ekonomi battığı için Türkiye cari fazla vermiştir. Biz böyle bir cari fazla istemiyoruz ama şunu ifade etmek istiyorum ki, bugün 183 ülkenin sadece 55’inde cari fazla vardır, geri kalan ülkelerin tamamında cari açık vardır ve 133 ülkede bugün cari açık… Türkiye de bunlardan biridir.
Hangisinde yüzde 10, bir de onu söylesene Sayın Bakanım. Hangisinde yüzde 10 olmuş?
Cari fazla verenlerin bakın, bilmeyenler için anlatıyorum, bilmeyenler için -öğrensinler- şunu ifade edeyim ki, 133 ülkeye baktığınız zaman, 55 ülkeye baktığınız zaman bunların büyük bir çoğunluğu enerji üreten ülkelerdir.
Hangi ülkede yüzde 10’a çıktı?
Çin’de var mı, Çin’de? Hep Çin’i örnek gösteriyorsunuz.
Bunlar enerji üreten ülkeler olduğu için bu cari fazlayı verirler.
Çin enerji üretiyor mu, Çin? Çin’in enerjisi var mı?
Birçok ülke de zaten sanayici ülkedir ama bugün Avrupa’nın… 31 ülkesi olan Avrupa’da, arkadaşlar, bugün 19 tanesinde cari açık vardır.
Kaç, kaç? Gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde kaçı, bir söyle.
Cari açık meselesi Türkiye'nin problemi değil ve diyoruz ki, cari açığı şimdi halletmek…
Yüzde kaçı, bir söyle bakalım. Söyle, söyle. Yüzde 10 olan var mı, bir söylesene Sayın Bakanım.
Bakın, çok şey hallettiğimiz için evvelallah Allah bize, cari açığı da halletmeyi bizim İktidarımıza nasip etti.
Siz ister söyleyin ister söylemeyin, biz cari açığı sonuna kadar, çözme konusunda sonuna kadar kararlıyız ve cari açık konusunda getireceğimiz teşvik sistemi, yapmış olduğumuz bu çalışmalar, cumhuriyet tarihinde olmayan bu çalışmalarla, teşvik sistemiyle nerede açığımız var, nerede sıkıntımız var, bunları yapıyoruz. Enerji konusunda şikâyet edenler, soruyorum: Geçmişte neredeydiniz? Niye enerji stratejisini, niye enerji politikasını yapmadınız? Neden Türkiye’yi kalktınız doğal gaza boğdunuz? Şimdi, ben bunları size soruyorum. Enerji konusu geçmiş yılların ihmali sonucunda bugün Türkiye'nin yaşadığı sıkıntıdır.
Siz niye devam ettirdiniz? Siz niye devam ettirdiniz on yıldır?
Ve bugün ilk on ayda Türkiye enerji olarak 45 milyar dolar enerji ithalatı yapmıştır. Bu demektir ki bu yılın sonuna kadar 55 milyar dolar…
Siz niye devam ettirdiniz?
Niye devam edeceğiz, Meclisten kanunumuzu geçirdik.
Madem kötüydü de siz niye devam ettirdiniz?
…biz enerji bedeli ödeyeceğiz. Arkadaşlar, bakın, ne olur kabul edelim ya! Dünyanın kabul ettiğini siz de kabul edin! Yani muhalefet etmek için doğruları da yanlış söylemeye gerek yok.
Siz kabul edin, biz de edelim!
Bugün, Türkiye'de kamu borçlarında, işsizlikte ve diğer, ihracatta iyi bir seviyeye gelmişse, bunlar alkışlanır arkadaşlar. Dışarıdan bizi izliyorlar, gözünüzü seveyim ya!
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ben, tabii, söylenenlerin hepsine çok rahat cevap verecek donanıma sahibim ama tabii sürem yok, sürem de bitiyor. Ben bütçemizin hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum ve ümit ediyorum ki inşallah cari açık meselesini çözen de bu Hükûmet olacaktır.
Sayın Başkan, cari açık oranıyla ilgili Sayın Bakan…
Hocam, bir saniye… Azıcık susar mısınız.
Sayın Bakan cari açık oranıyla ilgili bana rakamları doğru öğretebileceğini söyledi. Müsaade edin, açıklayayım.
Efendim, sataşma yok ki orada!
Sataşma var ama açık sataşma var. Müsaade edin, doğrusu nedir, kendi anladığımca söyleyeyim. Müsaade edin.
Efendim, sataşma yok, 60’a göre de söz vermediğinizi söylediniz.
Şimdi, bakın, Sayın Güneş, yani ben Sayın Pavey’e söz verdim bir düzeltme için. Allah rızası için şu işi bitirelim, yani ben de çok yoruldum. [[AK PARTİ sıralarından alkışlar]] Şimdi, o ona dedi, bu buna dedi… Ben dikkatle izledim, siz benim hemşehrimsiniz, özellikle izledim. Dolayısıyla, yani ille de sataşma…
Aslında bize de sataştı, “Hocalara ben öğretirim.” dedi, ama…
Sayın Günal, lütfen… Yani gerçekten şimdi buradan sataşma çıkmaz ama ben sizi kıramam, ama siz bir büyüklük yapın, şu işi uzatmayalım ne olur, burada söyleyin, düzeltin, şeylere geçsin.
Ben kendisine sataşmayacağıma dair söz verebilirim. Açıklayacağım.
Hayır, siz sataşmayacaksınız da o böyle… Yani bakın, şimdi siz oradan söyleyin, kayıtlara geçsin, ne olur!
O zaman Sayın Bakan bize bir ders ayarlasın da hocalar olarak bir gelelim.
Ya, Allah aşkına size ne oluyor? Ben şimdi Sayın Güneş’le konuşuyorum. Size ne oluyor? Ben Sayın Güneş’le görüşüyorum, tamam.
Benim anladığım kadarıyla Sayın Bakan “Ekonomi hocalarına ben öğretirim.” dedi.
Buyurun.
Şahsımın ötesinde, tüm bilim adamları namına bir savunma yapmak durumundayım. Çünkü eğer…
Sayın milletvekilleri, lütfen…
Eğer ki bütün ekonomi bölümlerindeki bütün hocalar ekonomiden anlamıyorsa Millî Eğitim Bakanına söyleyin, üniversiteleri kapatsın, çocuklarınızı niye yollayıp ekonomi öğretiyorsunuz.
Ben sana söyledim.
80 milyar dolarlık cari işlemler açığının saklanabilir, savunulabilir bir tarafı yoktur. 80 milyar dolar, Amerika Birleşik Devletleri haricinde…
Hangi 80 milyar…
Sayın Çağlayan, lütfen…
…2011 yılının rekor cari açığıdır...
Nerede 80 milyar dolar?
Sayın Çağlayan, lütfen…
…ve bunu siz yarattınız.
Lafın gerisini de.
400 misli iktidara geldiğinizden beri dış açığı büyüttünüz, 93 milyar dolar dış ticaret açığını bu yıl yaratmış olacaksınız yani bu ülkenin satın aldığı sattığından 93 milyar daha fazla olmuş olacak. Bu, ekonomide yanlıştır. Bir başka yanlışınız da şudur: Dediniz ki:”Cari fazlası olan ülkeler enerji satıyor.” Almanya mı öyle? Japonya mı öyle? Çin mi öyle? Külliyen yanlış. Eğer benim sınıfımda olsaydınız size uzaktan yolladığım doçentliği alır, birinci sınıf makroekonomi dersinden çaktırırdım. Saygılar sunuyorum.
Sayın Başkan, “Söz vermeyeceğim.” demiştiniz, ben de söz istiyorum.
Vermiyorum. Size sataşma yok.
Ama verdiniz.
Size sataşma yok. Ona ben sataşmadan verdim.
Ben de sataşmadan söz istiyorum.
Sizinle ilgili bir konu konuşulmadı ki Sayın Özdalga. Sizinle ne alakası var?
Sayın Bahçekapılı’yla önce bir İç Tüzük’ü konuşun siz Sayın Özdalga.
Sayın Başkan, sataşmadan söz istiyorum.
Bakın, lütfen siz bir konuşun. Bakın, siz bana akıl öğretmeye de kalkışmayın.
Sayın Başkan, bir şeyi düzeltmek istiyorum.
Buyurun.
Bir istismarı düzeltmek istiyorum. Konuşmacı arkadaşlar… Buradan söyleyebilirim. Konuşmacı arkadaşlar sataşma olmamasına rağmen bir düzeltme yapma adı altında 69’dan söz isteyip düzeltme yapıyorlar. Lütfen bu istismarı yapmayalım.
Sataşma var, daha ne desin, “Öğretirim hocalara…” dedi.
Sayın Başkan…
Ben şimdi sizi dinleyip ondan sonra yirmi dakika ara veriyorum.
Hayır, buradan bir şey…
Evet, buyurun.
Bir yanlış anlaşılmayı düzeltmek için söz aldım. Sayın Şafak Pavey düzeltme nedeniyle söz almadı. 69’uncu maddeye göre, sataşma nedeniyle söz almıştır, onu düzeltiyorum.
Tamam, teşekkür ederim. Birleşime yarım saat ara veriyorum.
Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 35’inci Birleşiminin Yedinci Oturumunu açıyorum. 2012 Yılı Merkezî Yönetim Bütçe Kanunu Tasarısı ile 2010 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesap Kanunu Tasarısı’nın görüşmelerine devam ediyoruz. [[Devam]] [[Devam]] [[Devam]] [[Devam]] Hükûmet burada. Şimdi yedinci turda söz sırası Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Taner Yıldız’da. [[AK PARTİ sıralarından alkışlar]] Süreniz on altı dakika.
Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının 2012 yılı bütçesini sunmak üzere huzurlarınızda bulunuyorum. Hepinizi saygıyla selamlıyorum. Öncelikle, Plan ve Bütçe Komisyonunda milletvekillerimizden gelen yaklaşık 100 adet soruyu, bu arada, yanıtladık ve kendilerine cevabi olarak da gönderdik. Bunu şu açıdan söylüyorum: Tamamen şeffaflık üzerine ve geçtiğimiz yasama döneminde de 621 adet yazılı soru önergesi, hepsi cevaplanmıştı ve 315 adet de, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda ilgili kanun ve uluslararası anlaşmalarla alakalı görüşmelerde yöneltilen sorularla beraber 315 adet soru da o tarzda cevaplanmıştı. 24’üncü Yasama Döneminde ise şu ana kadar yazılı soru önergeleri açısından baktığımızda, 89 adet soru önergesine yine yüzde 100’üne cevap verildi ve bugün itibarıyla de o 21 milletvekilimizin 100 adet sorusu da cevaplanmış oldu tarafımızdan. Ben, tabii, yapıcı soruları ve eleştirileri ile katkı koyan gerek partimizden gerekse muhalefetten bütün arkadaşlarımıza teşekkür ediyorum. Şeffaflık gereği tabii ki milletvekillerimiz denetim mekanizmalarını bir nevi çalıştırmış oluyorlar ve bizim de daha şeffaf bir şekilde Bakanlık faaliyetlerimizi arkadaşlarımızla paylaşma imkânımız oluyor. Tabii ki bu arada bir kısım düzeltmeleri de yapmak durumundayız. Bazı yanlış bilgiler oluyor, bilgi kirlilikleri olabiliyor, kamuoyunu yanlış yönlendirebilecek konular olabiliyor. Nitekim biraz önceki konuşmalarda da bu tür yanlış bilgileri düzeltmek adına da ben konuşma metnimi değiştiriyorum ve bu tarz konulara girmek istiyorum. Mesela, özellikle nükleer güç santralleriyle alakalı bir yanlış algılama var, o da şu: Fiyatlama mekanizmaları, bu anlaşmalar nasıl yapıldı, gizli saklı mı yapıldı yoksa kapılar ardında başka şeyler mi yapıldı? Bu tür konularda biraz istifhamlar uyandırılıyor, bunları biraz daha paylaşmak isterim. Değerli arkadaşlar, kırk yıl içerisinde yaklaşık dört tane büyük ihale yapıldı ve uluslararası ilişkilerden arındırılamayacak kadar olan bu büyük ihaleler şu veya bu gerekçeyle neticelendirilemedi. Sonuçta, Türkiye'nin kazanımı olması gereken gerek elektrik temininde gerekse sanayiyle alakalı gelişmeler sağlanamadı. Biz, hükûmetler arası anlaşmayla yalnız gelen, tek gelen teklifi, Rusya Federasyonu’nundan gelen teklifi değerlendirdik ve oturduk enine boyuna dünyadaki fiyatlar, bizim fiyatlarımız, Türkiye şartları, yeni geliştirdiğimiz model de dâhil olmak üzere, bunun üzerinde yeni bir çalışma yaptık. Bakın, arkadaşlar, Japonya’daki görüşmelerimizde ve farklı ülkelerdeki görüşmelerimizde bu modeli oluşturmamızın çok isabetli olduğu üzerinde bir fikir birliğine varıldı. Model neydi? Dünyadaki model şu arkadaşlar: Dünyada 442 tane işletmede santral var ve 63 tane de şu anda inşa hâlinde santral var. Model şu: Geliyor bir firma yapıyor, parası 100 lira, onu alıyor ve bırakıp gidiyor. İşletmecisi ayrı, işletmecisi o ülkenin işletmecisi oluyor. Biz dedik ki: “Türkiye’de, dünyadaki yaşanan bütün riskler de dâhil olmak üzere, yapım firması, finansman sağlayıcısı, işletmecisi, hepsi tedarikçi tarafından tanzim edilecek, sağlanacak ve bunun karşılığında biz yalnızca fiks bir fiyat istiyoruz. Fiyat garantisiyle beraber fiks bir fiyat istiyoruz.” Bakın, hiçbir arkadaşımız, nimet-külfet paylaşımında on beş yıllık alım garantisinden sonraki Hazinenin ortak olduğu paydan bahsetmedi ama bu, anlaşmanın en önemli maddelerinden bir tanesiydi. Ben yine iyi niyetle bağdaştırarak bunu atlanmış bir bilgi olarak kabul ediyorum. O da on beş yıllık alım garantisinden sonra, bütün kârlardan yüzde 20 payı biz Hazineye aktarıyoruz. Bu çok önemli bir kalem, yani bütün kârın yüzde 20’sini. Bakın, 12,35 dolar sentlik fiyat bir euro olarak açıklandı, “25 euro sentler civarındadır.” dendi.
Başlangıç Sayın Bakan?
Başlangıcını da söylüyorum. Üst ve alt fiyatlara kep konmuştur arkadaşlar, sınır konmuştur; 15,5 senti geçemez. Herhangi bir fiyat, ister başında olsun, ister sonunda olsun, ister kırk yıl sonra olsun 15,5 dolar senti geçemez. Ve bunun…
Avrupa’da ortalama fiyat ne?
Hepsinden bahsedeceğim arkadaşlar; ben sakince dinledim, şimdi hepsinden size bahsedeceğim.
Biz de sakin soruyoruz.
Değerli arkadaşlar, eğer siz bunu kamu kaynaklarıyla yaparsanız onun fiyatı ayrıdır. Ama genelde kamuda finansman faizleri sayılmaz bu tür işlerde, onlar bir gider olarak aktarılır aynen bizim HES’lerde yaptığımız gibi. Şu anda 2,35 dolar sente mal ettiğimiz HES var arkadaşlar ama bütün bu maliyetler içerisinde kamu finansman giderleri sayılmaz. Hâlbuki paranın bir değeri vardır. Türkiye on yıl önce borçlanma limitleri açısından baktığımızda normalde faiz gelirlerimizin toplamı bizim borçlarımızı karşılayamıyordu. Bütün komple vergi gelirlerimiz faiz giderlerimizi karşılayamıyordu, yüzde 102,5’ti arkadaşlar, hatırlayalım, Plan ve Bütçe Komisyonunda bunlar enine boyuna tartışılıyor. Bakın, en son geldiğimiz noktada bugüne indirgenmiş değeri 6,35 dolar senttir bunun. Biz hangi yıldan bahsediyoruz? İşletmeye geçtiği 2019 yılından itibaren on beş yıllık alım garantisi fiyatlarından bahsediyoruz. 12,35 dolar sent sabit fiyattır, eskalasyona tabi fiyat değildir.
Ortalama, ortalama…
Şu anda bununla alakalı biz bir kısım firmalarla konuşuyoruz “Bu fiyattan verebilir misiniz?” diye. “Biz o fiyattan veremeyiz.” diyorlar. “Niçin?” diyoruz. Çünkü orada, Rusya Federasyonu Hükûmetten 7 milyar dolarlık bir krediyi enjekte ederek bu fiyatı ancak fizibıl hâle getirdi. Biz onlara karışmıyoruz, bütün bunların faiz giderlerine, kalemlerine, finansmanına. Şimdi, bununla alakalı -dünyaya açık açık duyuruyoruz, İnternette yayınlıyoruz- diyoruz ki: “Arkadaşlar, lütfen, varsa bu tarz fiyatlar verebilecekler olanlar, hazine garantisi olmaksızın…”
Sayın Bakan, neden rekabetçi bir ihale yapılmadı?
Arkadaşlar, biz ihale ettik, bir tane firma geldi, bir tane ülke geldi. Biz diyoruz ki…
Nasıl ihale ki bir firma geliyor buna, nasıl bir şartname bu?
Arkadaşlar, lütfen, söylediğim bilgilere itimat edin. Bakın, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda söylüyorum ben bunu. Bunun aksini söyleyebilecek varsa der ki: “Siz aldattınız kamuoyunu, yanılttınız.”
Sayın Bakan, uluslararası anlaşma yapıp kanun konusu yapmadınız mı bu ihaleyi? Yani şık olmuyor bu açıklama.
Bakın, diyorum ki: 12,35 dolar senti, biz, geldi, ikinci bir firma verdi de onun üzerinden ihale mi yapmadık? Ben şunu diyemem: Arkadaşlar, ikinci firmanın gelmesini bekliyoruz, ülkenin kalkınmasını lütfen bu oranda durdurun, bekleyelim, bakalım ne zaman gelecek.
Demek ki şartname kötü Sayın Bakan.
Kusura bakmayın, biz bunlara diyemeyiz…
Peki, niye gelmiyor? Sebebi nedir gelmemesinin?
Kırk sekiz tane temel madde üzerinde anlaşmayı biz sağladık. Şimdi ben hodri meydan diyorum tekrar, açıktan kamuoyuna duyuruyorum: Eğer bu tarz fiyatlar verebilecek olan veya bu tür teklifler getirebilecek olan firmalar varsa, lütfen, iktidardan, muhalefetten tanıdığı olan firma varsa haber versin biz bu teklifleri bekliyoruz.
Dünyada tek firma mı var Sayın Bakan, tek firma mı var? Niye başka firma yok, onu soruyoruz.
Şimdi, söyleyeceğim…
Sebebi nedir? Niye tek firma geliyor?
Sayın milletvekilleri, lütfen…
Arkadaşlar, tekrar tekrar söylüyorum: İkinci bir ülke, ikinci bir firma varsa bu teklifi getiren…
Niye gelmiyor Sayın Bakan, niye gelmiyor?
Nereden bileyim kardeşim, gidin onlara sorun!
Bir araştırın bakalım niye gelmiyor.
Onlara sorun niye vermemişler.
Şartnameniz kötü demek ki, şartlarınız ağır.
İptal edin o zaman ihaleyi.
Ben diyorum ki teklif verecek olan firma varsa, ülke varsa lütfen tekliflerini versinler. Şimdi, teklif getirmedilerse ben oturup bekleyemem.
Gayriresmî olur mu Sayın Bakan?
Arkadaşlar, Türkiye ilerliyor, genişliyor ve büyüyor, ben onu bekleyemem. Bakın, biraz sonra bazı rakamlar vereceğim. Arkadaşlar Türkiye’nin büyümesini küçümseye dursunlar ama Türkiye büyüyor. İsterseniz bu fotoğrafı görün ister görmezlikten gelin ister gözlerinizi kapatın ister kulaklarınızı açın sonuçta Türkiye büyüyor. Bundan hepimizin iftihar etmesi lazım iktidarıyla muhalefetiyle, “Ne güzel, Türkiye büyüyor.” demesi lazım.
Keşke, keşke büyüse.
Ben bir önceki konuşmamda şundan bahsettim arkadaşlar: Niçin Türkiye’de siyaseten AK PARTİ’ye ihtiyaç oldu? Kimse kimsenin kara karşına, kara gözüne oy vermez değerli arkadaşlar. AK PARTİ’nin de öyle. AK PARTİ doğru şeyleri yaptığı için güçleniyor, güçlendikçe daha çok doğru yapma kabiliyet ve kapasitesine ulaşıyor. Eğer 2002 yılı 3 Kasımında AK PARTİ’ye ihtiyaç olmasaydı, kusura bakmayın kimse AK PARTİ’ye oy vermezdi arkadaşlar.
Sayın Bakan, konu nükleer enerji.
AK PARTİ herhangi bir partinin zafiyetinden yararlanarak iktidara gelmiş bir parti değildir. Aynı zamanda AK PARTİ…
Bu hamaset ama!
Siyaseti okursanız böyle okursunuz arkadaşlar. Eğer referandumla beraber, seçimlerle beraber bir iktidar partisi yıpranmadan oylarını artırabiliyorsa bu ancak doğru yapmaya borçlu olduğu içindir arkadaşlar ve doğru yaptığı içindir, başka bir şey için değildir.
Bakın, bir arkadaşımız, BİL’le alakalı “zarar ediyor” dedi. Değerli arkadaşlar, ilk anlaşması 1999 yılında yapılan, tekrar söylüyorum, ilk anlaşması 1999 yılında yapılan bu anlaşmanın 2010 yılına getirdiği rakam 95 milyon dolar zarardır. Bakın…
18 dolara petrolü niye değiştirdiniz?
Arkadaşlar, ben sizi çok dikkatli dinledim. Necati Bey, hiç müdahale ettim mi? Hiç etmedim değil mi? Lütfen, sözümü sonuna kadar bir dinleyin. Bakın, herhangi bir…
Sayın Bakan, siz Genel Kurula hitap edin. Sayın milletvekilleri, lütfen…
Bakın, 95 milyon dolar zarar etti. 2042 yılına kadar 1999 yılında yapılmış anlaşmanın Türkiye’ye getireceği zarar 1,1 milyar dolardı, eksi. Biz ne yaptık? Bunun konsorsiyum üyeleriyle dedik ki, arkadaşlar bu sürdürülebilir bir anlaşma değildir, biz defaten bu parayı istiyoruz. Türkiye’nin hiçbir hukuki hakkı olmamasına rağmen, 1999 yılında onun altına imza atılmış olmasına rağmen. Bakın, bu bir tarihî vakıadır. Onun altına imza atan arkadaşlar, kötü niyetli değildi belki, ama bugüne getirdiği o anlaşmanın sonuçları 95 milyon dolar zarar ve ileriye dönük de bir zarar mirasıydı. En son geldiğimiz noktada şunu dedik: Hükûmet olarak bizim hukuken sizden bir alacağımız yok ama bu sürdürülebilir bir anlaşma değil. Siz 72 milyar dolar ciro yapacaksınız ama Türkiye Hükûmeti buradan 95 milyon dolar zarar edecek. Böyle bir taksimat olmaz. Defaten ödenmesini istedik. “Bize biraz süre verin.” dediler. Süre verdik, dediler ki: “Siz haklısınız.” Bize şu anda 100 milyon dolar parayı ödeyecekler, geriye dönük zararlarımızı, yani bizim iktidarımızdan önceki zararlar da dâhil olmak üzere ve bunun karşılığında 2042 yılına kadar 3,7 milyar dolarlık artı kâr etmek kaydıyla, toplam 4,7 milyar dolarlık da bir formül değişikliği yaptık. Şimdi, eğer BIL’den bahsedecekseniz arkadaşlar, bu bilgilerden de bahsetmek durumundasınız çünkü filmin devamı böyle devam ediyor. Filmin sonunu görmeden yalnızca bir parçasını okursanız kamuoyunu istemeyerek de olsa yanıltmış olursunuz. Bunu da “istemeyerek de olsa” diyorum. Devam edelim: Bakın, “Karadeniz’de yüz milyonlarca dolar para harcıyorsunuz ama petrol bulamadınız.” dediler. Bu paralar nereden harcanıyor, bunu ben sizinle paylaşmak isterim. Bizim yaptığımız anlaşmalarda, Exxon Mobil, Chevron, Petrobras, BP gibi firmalarla yaptığımız anlaşmalarda temel prensip şudur: Prensip der ki: Siz 750 milyon dolar -yalnızca bir Exxon Mobil Anlaşması’nı anlatayım- para harcayacaksınız, iki tane kuyu vuracaksınız -her bir kuyu 200 milyon dolar civarında, 250 milyon dolar civarında- eğer siz buradan petrol bulursanız masrafları paylaşacağız, petrol bulamazsanız bu paraları siz harcayacaksınız; anlaşmamız bu.
Bütün dünyada böyle.
Ben Karadeniz’dekinden bahsedeyim çünkü Karadeniz konu oldu.
Petrol mü gaz mı?
Şu ana kadar 4 milyar dolar civarında bugüne indirgenmiş rakamlarıyla para harcandı; bunun ancak 500 milyon dolardan daha aşağısı Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı tarafından verildi ama 3,5 milyar dolarlık kısmı bu yabancı firmalar tarafından verildi. Şimdi, Karadeniz’deki petrol aramalarının aslı budur. BP bir arama yaptı…
Gaz hidrat arıyorlar, gaz hidrat.
…200 milyon dolarlık bir kuyu vurdu; petrol bulamadı, üzerine bir bardak soğuk su içti ve gitti ama biz diyoruz ki keşke petrol bulsaydı da masrafları paylaşsaydık.
Gaz hidrat yataklarını öğreniyorlar.
Bizim amacımız petrol parası ödetmek değil, kuyu parası ödetmek değil ama petrol çıkmıyorsa orayı bu araştırmayı yapan firma ödemeli ama petrol çıkıyorsa da hep beraber bu paylaşılmalı. Geçiyorum, bakın, elektrik fiyatlarından bahsediyoruz. Arkadaşlar, bir gerçeği sizinle paylaşmak zorundayım. Tüketici alışkanlıkları değişiyor Türkiye’de. Son on yılda cep telefonuna ödenen paralarla elektrik faturalarına ödenen paraları çok iyi mukayese etmek durumundayız. Bu, elektrik zamlarının açıklamasına gerekli bir açıklama değildir, onun için söylemiyorum, yalnızca tüketici alışkanlıklarıyla alakalı bir konudan bahsedeceğim ama yirmi iki saniyem kaldı. O yüzden, belki bunu soru-cevap kısmına bırakacağım. Ben, bütün bu duygu ve düşüncelerle, Enerji Bakanlığında yatırıma harcanacak olan yaklaşık 4 milyar TL’lik rakamın hemen hemen bütün genel müdürlükler tarafından farklı şekilde paylaşılacağını ve Türkiye'nin gelişmesine, büyümesine aktarılacağını bahsetmek istiyorum. Bütün bu duygu ve düşüncelerle hayırlı olmasını temenni ediyorum, hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Şahıslar adına son söz…
Sayın Başkan, Sayın Enerji Bakanı Akkuyu Nükleer Santraliyle ilgili olarak bilgi verirken ihale sürecinin son derece saydam olduğunu ifade ederek buna karşı görüş ortaya koyan tüm muhalefet partilerini -âdeta meydan okuyarak- itham eden cümleler sarf etti. Sayın Bakana ve Genel Kurula şunu hatırlatmak isterim: Akkuyu Nükleer Santrali ihalesi bir uluslararası anlaşmaya konu edilmiştir. Anayasa’nın 90’ıncı maddesine göre, uluslararası anlaşmalar kanun hükmündedir ve bunlar için herhangi bir şekilde Anayasa’ya aykırılık iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde dava açılamaz. Normal olarak, bir hükûmetin, bir bakanlığın, bir kurumun yapmış olduğu ihale işlemi yargının denetimine tabi iken Akkuyu Nükleer Santrali uluslararası anlaşmanın içine yerleştirilmek suretiyle bu denetimin dışına çıkarılmıştır. Dolayısıyla ortada saydam olan bir durum yoktur, tam tersine yargı sürecinden kaçırılmış olan bir ihale vardır. Bunu Genel Kurulun bilgisine ve dikkatine sunuyorum. Teşekkür ediyorum
Sayın Başkan…
Sayın Özensoy…
Sayın Başkanım, BIL’le alakalı, Sayın Bakan benim söylediklerimi “Yanlış” bir şekilde ifade etti.
İsminiz geçmedi Sayın Özensoy. O zaman, buradan düzeltin, kayıtlara geçsin.
Müsaade ederseniz buradan düzelteyim.
Buyurun.
Sayın Bakan BIL’in zarar ettiğini benim söylediğim gibi kabul etti ancak BIL’in zarar ediş gerekçesi, o günkü yapılan anlaşmada varili 18 dolara petrol vermesi gerekirken BTC, daha sonra doğal gaza geçildiği için, doğal gaz fiyatlarını sabit tutmadıklarından dolayı BIL zarar etmiştir ve hukuken bir hakkımız yoksa o zaman biz niye tahkime gittik? Bu konu tahkimdeydi, 20 milyon dolar da tahkimle ilgili masraf yapıldı. Şimdi, Sayın Bakanın bahsettiği önümüzdeki yıllarda verilecek olan da 150 milyon metreküplük 57 dolardan doğal gazı da yine sorun, Azerbaycan veriyor, BTC de vermiyor bunu. Bunu BOTAŞ’a veriyor ama BOTAŞ’ın, BIL’ın kompresörlerinde kullanmak üzere. Yani geçmişe yönelik zararların tazmin edilmesi bizi de sevindirmiştir ama…
Sayın Başkan, böyle bir usul yok lütfen… Arkadaş neye göre söz istedi bunu bilmek istiyoruz Sayın Başkan.
…zararın gerekçesi benim söylediğim gibidir ve tahkime gidilmiştir, tahkim neticesinde tahkimden de vazgeçilecektir. Teşekkür ediyorum.
Sayın Başkan, lütfen bu usulü bir daha tekrar etmeyelim.
Ya, sana mı soracak Sayın Başkan?
Dikkatli konuşun.
Ne demek yani?
Sayın Başkanla konuşuyorsun…
Ben Başkanla konuşuyorum, sizinle konuşmuyorum, bana cevap veremezsiniz.
Şahıslar adına aleyhte son söz Muş Milletvekili Sayın Demir Çelik’te.
Ne demek veremem. Bırakın Allah aşkına! Bizim sözlerimiz çarpıtılacak, biz konuşmayacağız burada yani.
Sizin bütün konuşmalarınızı biz kalkıp düzeltirsek zaten bu iş…
Düzelt, zaten düzelttiniz.
Sayın Özensoy, lütfen… Buyurun Sayın Çelik. Süreniz beş dakika.
Sayın Başkan, çok saygıdeğer milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlarken gecenin bu ilerleyen saatlerinde görüştüğümüz üç bakanlığımızın bütçesine ilişkin aleyhte söz almış bulunuyorum. Değerli Başkan, sevgili milletvekilleri; vatandaşı olduğumuz ülkenin zenginliği hepimizin mutluluğudur, gururudur, onurudur ama bu zenginlik toprağı, emeği, aynı zamanda bilgiyi tüketen, sermayeyi ve sermaye birikimine yol açan, dolayısıyla, sermayeyi ve zenginliği merkezileştiren bir algıya, bir zihniyete yol açacaksa bu doğru değil. Yaratılan zenginliğin adilane ve eşit bir şekilde toplum tarafından paylaşılması değerlidir, anlamlıdır. Toplum tarafından paylaşılamayan, adilane ve eşit bir şekilde dağıtılamayan zenginliğin otoriter ve totaliter rejimlere yol açtığı, demokratik olmadığı, demokratik olmamasıyla birlikte de çağdaş ve güncel olmaktan uzak bir muhtevaya sahip olduğu muhakkaktır. Bu açıdan, gerek Ekonomi Bakanlığı gerek Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı gerekse Avrupa Birliği Bakanlıklarının temel düsturu, anlayışı, bu merkezî sermaye birikimine yol açacak yeni cari hizmetleri esas alan, dolayısıyla dış ticaret açığını kapatmayı değil, cari açığı kapatmayı değil, onu büyüten mal ve hizmetin üretilmesi ve paylaşılması yerine tekelci sermayenin palazlanmasına, toplumun hiçleşmesine yol açacağına olan kaygımızdan dolayı şahsım ve Barış ve Demokrasi Partisi olarak bütün hayır dileklerimize rağmen bu bakanlık bütçeleri aleyhine oy kullanacağımızı belirtmek üzere söz aldım, bir kez daha sizleri saygı ve sevgiyle selamlayarak iyi geceler diliyorum.
Teşekkür ederim Sayın Çelik. Sayın milletvekilleri, yedinci turdaki konuşmalar tamamlanmıştır. Şimdi, soru-cevap işlemine geçiyoruz. Sayın Işık…
Teşekkür ediyorum Sayın Başkan. Sorularım Sayın Enerji Bakanınadır. Sayın Bakan, Kütahya ili Tavşanlı ilçesi Organize Sanayi Bölgesine doğal gaz hattı çekilmediği için şu ana kadar doğal gaz verilememiştir. Üreticiler mağdurdur. Bu konuda bir çözüm bulabilir misiniz? Düşüncenizi almak istiyorum. İkinci sorum: Maden işletmelerinde çalışan taşeron işçilerin kadro ve özlük haklarının iyileştirilmesi ve yaşadıkları sorunların çözümü konusunda Bakanlığınızın bir çalışması var mıdır? Bir diğer sorum: Yenilenebilir enerji kaynaklarıyla ilgili yerli imalat desteğinde yönetmelik çalışmaları ne aşamadadır? Bu konuda bir takvim verebilir misiniz? Son sorum: TPAO’nun üç boyutlu sismik araştırma gemisi satın alması yönünde medyaya çıkan haberler doğru mudur? Doğruysa bu çalışma ne aşamadadır? Teşekkür ediyorum.
Sayın Öz…
Teşekkür ederim Sayın Başkanım. Ekonomi Bakanımıza sormak istiyorum ben de: 2003 yılından bu yana sürekli azalan ihracatın ithalatı karşılama oranlarını nasıl değerlendirirsiniz? Bu gidiş Türkiye için kötüye bir gidiş değil midir? 2012 yılı için öngörülen yaklaşık 120 milyar dolarlık cari açığın normal vatandaşa faturası ne olacaktır? Bir diğer sorum: Ciddi rakamlarda ihracat yapan, yüksek vergi ödeyen yatırımcıların Avrupa ülkelerindeki vize sorununu aşmak için yeşil pasaport alma kolaylığı yönünde bir çalışma yapmayı düşünüyor musunuz? Enerji Bakanımıza bir sorum: Elektrik faturalarında kayıp kaçak payı alınmaktadır. Bu durumu düzeltmek için bir çalışmanız var mıdır? Dürüst vatandaşlara bu bir ceza değil midir? Teşekkür ediyorum.
Sayın Bulut…
Sayın Bakan, enerji konusunda sorum olacak. Bu enerji tribünlerinin kurulabilmesi için bir günlük müracaat açmışsınız ve sadece o gün müracaat edenler lisans almışlar. Daha sonra ihtiyacı olup lisans alamayanlar şu an bu işletmeleri kuramıyorlar. Rüzgâr enerjisi için yeniden lisans verme konusunda bir tarihiniz olacak mı? İnsanlar lisans alabilecek mi? İkincisi: Lisans almadan 500 kilovatlık tribünler kurulabiliyor. Bu, ihtiyacı karşılamıyor, artık küçüldü. Bunu yerli tribünleri de gözeterek bin kilovata çıkarmayı düşünüyor musunuz? Böyle bir çalışmanız var mı? Teşekkür ederim.
Sayın Acar…
Sayın Enerji Bakanına soruyorum: Antalya Manavgat Oymapınar Barajı’ndan Seydişehir Alüminyum Fabrikasına satışından bu yana ne kadar elektrik satıldı? Parasal değeri nedir? 2) Özelleştirme İdaresi HES’leri satıyor. Oymapınar’ı 2 milyar dolar yerine bedava satışınız halkın yararına mıdır? 3) Almanya on iki yıl içinde nükleer santrallerinin tamamını tasfiye ederken bizim nükleerde ısrarımızın nedeni nedir? Kurulacak şirketin ortakları ve oranı nedir? 4) Sinop ve Mersin halkının tepkilerini yetersiz mi buluyorsunuz? 5) Türkiye’de son bir yıl içinde hangi illerimizde kaç adet taş, mermer, maden ocağı açma ruhsatı verdiniz? Kaçı faaliyete geçti? 6) Doğu Akdeniz’de Rum yönetimi on yıldır araştırma yapıp şimdi doğal gaz çıkarırken siz neredeydiniz? 7) Ulusal Bor Araştırma Enstitüsünde Yönetim Kurulu dâhil 30 personel var; 13 yönetici, 5 lise mezunu, kalanlar şoför, sekreter vesaire. Boru bu kadroyla mı çıkaracaksınız?
Sayın Çınar…
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Sorum Enerji Bakanına olacaktır. Kastamonu ili 1.070 köyü ve 2.620 yerleşimi bulunan bir ilimizdir. TEDAŞ’ın özelleşmesinden sonra ilçelerimizde ve köylerimizde herhangi bir sebepten dolayı elektrik kesintisine uğrayıp on beş yirmi gün mağdurluk çeken köylülerimiz vardır. Bu köylülerimizle alakalı herhangi bir çalışma yapmayı düşünüyor musunuz? Bir diğer sorum da: Bor Enstitüsünde görevli, proje çalışmalarını yapan, uzman noktasındaki işine son verdiğiniz çalışanlarımız var mıdır? İnternet sayfasında bu çalışanlarımız yayınlanmış mıdır?
Sayın Şandır…
Teşekkür ederim. Sayın Zafer Çağlayan Bakanıma sorum. Sayın Bakanım, Sayın Cumhurbaşkanımız 1 Ekim Meclisimizin açılışında 1 dolarlık ihracatın içerisinde 82 sent yurt dışından ithal edilen ara malı olduğunu ifade etmişti. Bu sözün doğruluğuna ben inanıyorum, siz inanıyor musunuz? Eğer inanıyorsak 18 sentle bu ülkeyi nasıl büyüteceksiniz? Bir başka husus: Bu dış ticaret açığıyla bütçe açığının sarmalından ülkeyi nasıl kurtaracaksınız? Yani dış ticaret açığı büyüdükçe bütçe açığı azalıyor, bütçe açığının kapatılabilmesi için ithalatın durdurulması lazım. Bunu nasıl engelleyeceksiniz? “Türkiye’yi üretimden çıkarttılar.” tezine katılıyor musunuz, “Çıkarttınız.” tezine katılıyor musunuz? Bu konularda görüşlerinizi istirham ediyorum. Sağ olun.
Bu 18 sentin içinde nakliyeyi de ayrıca hesap edin.
Sayın Akçay…
Teşekkür ederim. Sorum Sayın Enerji Bakanına. Elektrik dağıtım şirketleri elektriği hem satmakta hem de sayaç okuma parası almaktadır. Bu uygulamayı doğru buluyor musunuz ve bununla ilgili bir düzenleme yapmayı düşünüyor musunuz? Bir de dünya ölçeğinde önemli bir payı ve rezervi olan bor madeni MTA’nın son dönemdeki çalışmaları doğrultusunda daha yüksek kapasiteye çıkmıştır ve yüksek bir kaliteye sahiptir. Borla ilgili ürünlerin üretimlerinin ülkemizde yaygınlaştırılması için Hükûmetin bir çalışması var mıdır? Teşekkür ederim.
Sayın Yılmaz…
Teşekkür ediyorum Sayın Başkan. Ekonomi Bakanımıza sormak istiyorum: Biliyorsunuz, Aladağ, Pozantı, Karaisalı ilçelerimizi kapsayan Toroslar bölgesinde yoğun bir şekilde krom işletmeciliği yapılmakta. Buradaki krom cevherini ham madde cevheri olarak ihraç etmek yerine katma değeri yüksek olan ferrokrom olarak ihraç etsek döviz girdisini 3-4 kat artırabiliriz. Bu bölgeye bir ferrokrom tesisi kurulmasına yönelik teşvik etme imkânımız var mıdır? İkinci olarak da: Adana ilimiz iktidarınız döneminde işsizlikte ve yoksullukta Türkiye şampiyonu oldu. 2009 yılında çıkardığınız Teşvik Yasası’yla komşu illere göre dezavantajlı duruma geldi. Her beyanatınızda “Ben Adana’nın da Bakanıyım.” diyorsunuz. Adana’ya herhangi bir yatırım yapmayı düşünüyor musunuz? Bu Teşvik Yasası’ndaki haksızlığı gidermek için bir çalışmanız olacak mı Sayın Bakanım? Teşekkür ediyorum.
Sayın Atıcı…
Teşekkür ederim Sayın Başkan. İlk sorumu Enerji Bakanına soruyorum: Türkiye’de kurulması düşünülen termik santral sayısı nedir? Türkiye'nin cennet köşelerinden Bartın-Amasra’ya termik santral kurulması düşüncesi hâlâ devam etmekte midir? İkinci sorumu yine Enerji Bakanıyla birlikte Mersin Milletvekili olması hasebiyle Sayın Zafer Çağlayan’a soruyorum: Allah aşkına Mersin-Akkuyu’ya nükleer santral yapıldıktan sonra çocuklarınıza Anamur muzu yedirecek misiniz? Silifke’nin çileğini, Erdemli’nin limonunu, Mut’un kaysısını, Tarsus’un üzümünü, o güzelim balıkları çocuklarınıza yedirecek misiniz? Mersin’de çocuklarınızı denize sokacak mısınız? Allah aşkına soruyorum. Arkadaşlarıma bunları yapmamalarını öneririm. Ben Mersin Milletvekili olarak ve bir hekim olarak bunları yapmayacağım. Ben yapmayacağıma göre başkaları nasıl yapar onu da bilemiyorum. Mersin’in geleceğinin karardığını göremiyor musunuz? Akkuyu’da yaptığınız uluslararası anlaşma…
Teşekkür ederim Başkan. Boru özelleştirmeyi düşünüyor musunuz Sayın Bakan? Bor kullanımının önemi gün geçtikçe artmaktadır. ARGE, BOREN gibi kurumlarınızda projeler var mı? Bir enstitü açmayı düşünüyor musunuz? Muğla köylerinde köy meydanlarında, ara sokaklarında elektrik direkleri sökülmekte, köyler karanlığa sokulmaktadır. Elektrik dağıtım şirketleri Bakanlığınızı gerekçe göstermektedir. Karartılan köylerin sorunları çözülecek mi? Bir çalışmanız var mı Hükûmet ve Bakanlık olarak? Muğla Üniversitesinin kampüsünün ortasından, dershanelerin hemen üzerinden, öğrencilerin üzerinden yüksek enerji hattı geçmektedir. Ciddi sağlık sorunu yaratan bu hatların kaldırılması konusunda bir çalışmanız var mıdır? Son sorum: Ekonomi Bakanı, cari açığın en önemli nedeninin 50 milyar dolarlık enerji ithalatı olduğunu söyledi. İktidara geldiğinizde…
Sayın Özensoy…
Teşekkür ediyorum. Sayın AB Bakanına sormak istiyorum: Bakanlığın, İnternet sitelerinde reklamlarını görüyorum. Bir İnternet sitesinde de aylardır bu reklam dönüyor. Bu reklamları verirken -mesela gazetesiz. com- bu sitelerin bir rayting veya tıklanmayla ilgili bir kriterleri var mı? Yine, yanınızda yurt dışı gezilerini yaparken götürdüğünüz gazetecilerde bir kriter arıyor musunuz, sarı basın kartı veya işte akredite olmak gibi? Bu bir yıllık gazetecileri ağırladığınız bu ücretleri ne şekilde ödüyorsunuz? Son bir yılda ne kadar bir fon ödendi? Teşekkür ediyorum.
On saniye kaldı, bir arkadaşımıza söz vermeyeyim. Sayın Bakanlar, en çok sanıyorum Enerji Bakanına soru geldi, oradan başlayalım. Buyurun.
Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; sorular için arkadaşlarımıza hassaten teşekkür ediyorum. Konuşmamda yarım kalan kısımdan isterseniz kısaca bir başlamak isterim çünkü önemli. Bir milletvekilimiz de “Tüketim çılgınlığı.” dedi. Tabii halkımızın refah seviyesi arttıkça tabii ki bütün bu imkânlardan faydalanmak, yararlanmak en tabii hakkıdır ama biz bu tabloyu bütünüyle görmek açısından bir rakam vermek istiyorum, on yıl içerisinde gelişen bir rakamdan. Bugün birçok toplulukta tahminlerini sorduğum ve hemen hemen bu rakamlara hiç yaklaşılmadığı bir yeni tablodan bahsetmek istiyorum. Türkiye’nin nüfusu 73 milyon ve 62 milyon adet cep abonesi var, 106 milyon adet Türkiye’ye girmiş cep telefonu var. Türkiye'nin şu anda elektrik dağıtımındaki yaptığı ciro 22 milyar TL civarında, küsuratlarını atıyorum. Cep telefonunda geldiğimiz ciro 22 milyarın biraz üzerinde. Toplam bir yıl içerisinde 149 milyar/dakika konuşma yapılıyor Türkiye’de. Özellikle bazı gecelerde, bazı kandillerdeki mesajlaşma sayısı bir günlük 1 milyar adet. Günlük 90 milyon TL civarında ciro yapan GSM firmaları var. 149 milyar adet de SMS atılıyor bir yılda.
Sorulara cevap verin, zaman geçiyor Sayın Bakan.
Arkadaşlar, ben soruları dikkatle dinledim, anlatmak istediğim bir şey var, müsaadenizle. Mesken başına ortalama elektrik faturası miktarı 50,5 TL civarında. Kişi başına cep telefonu kullanım miktarı da 21 TL civarında. Bir hanede yaklaşık 80 TL civarında cep telefonu kullanılıyor ve bu cironun elektrik gibi temel bir ihtiyaç maddesini geçtiğini söylemek isterim. Bunu cep telefonu kullanmayacağız anlamında söylemiyorum, tabii ki cep telefonu da kullanacağız. Günümüzün şartlarında bütün bunların her birisini refah seviyemiz ölçüsünde kullanacağız ama on yıl önce bu cirolardan hiç bahsetmiyor iken şu anki geldiğimiz rakamları bir tablo olarak vermek istedim. Israrla bazen borla alakalı soruluyor. Arkadaşlar, borla alakalı hiçbir özelleştirme politikamızın olmadığını söyleyebilirim. Biz boru özelleştirmeyi düşünmüyoruz arkadaşlar. Bor Türkiye için de, bölge için de stratejik bir malzemedir ve borla alakalı hiçbir özelleştirme politikamız yok. Hatta daha ilerisi var bunun. Eğer sizin bahçenizde, tapulu arazinizde herhangi bir bor bulmanız hâlinde o sizin mülkiyetinizde olan bir meta olmaktan çıkar direkt kamunun malı olarak kamu oraya gelir ve el koyar o bora yani bu kadar stratejik ve önem verdiğimiz bir malzeme. Bunun özelleştirmeyle alakalı -çok sık gündeme getiriliyor- hiçbir bir politikamız ve hiçbir niyetimiz yok. Özelleştirmeyi de düşünmüyoruz. Kamu elinde bunlar gerçekleşecek. Ve borla alakalı edindiğimiz cirolar yine dünyanın şu anda bir numaralı satıcısıyız, US Borax Amerikalı firmayı da geçmiş durumdayız ve hemen hemen katma değeri yüzde 90’lara ulaşan bir malzemeden bahsediyoruz.
Sayın Bakan, toparlayabilirseniz…
Efendim, ben şöyle: Sorularım çok fazla, tabii ki on dakikada sorulan sorunun cevabı en az bir elli altmış dakika sürer.
O zaman yazılı verirsiniz.
Yazılı olarak da cevap vereceğim. RES’lerle alakalı konuda, bir günlük müracaat tabii ki usul açısından tartışılmaya açıktır ve yaklaşık 76 bin megavat civarında bir müracaat olmuştur. Bu, o anki dünyadaki bütün RES’lerin toplamına eşit bir rakamdı. Bu, tabii ki gerçekçi değildi bu anlamda. Ama gelen müracaatların bir hukukilik oluşturması açısından da bunların ayıklanması tabii ki süre aldı. Ben, burada, kamunun geçirdiği zaman açısından diğer enerji kaynaklarında benzer bir hataya düşülmeyeceğini rahatlıkla söyleyebilirim, güneş gibi. Yönetmeliklerle alakalı…
Beş dakika diğerlerine kaldı.
Peki, teşekkür ediyorum Başkan.
Sayın Çağlayan, buyurun.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ben de saygılarımla tekrar hepinizi selamlıyorum. Bana burada sorulan sorular, öncelikle ithalatın ihracatı karşılama oranı söylendi, Sayın Öz sormuştu. Evet, 1996’da ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 53’tü; 97’de yüzde 54,1’di; 98’de yüzde 58,7’ydi ve yine aynı şekilde 2000 yılında yüzde 51’di, sonraki yıllarda da yüzde 65’ler seviyesine, yüzde 60’lar seviyesine geldi. Bununla beraber şunu ifade etmek istiyorum ki bugün ihracatın ithalatı karşılama oranı şu an itibarıyla, 2011’in ilk on ayında bakacak olur isek yüzde 55,3’tür. Evet, bu konuda -ben de konuşmamda söyledim- bütün gayretimiz, ihracatın ithalatı karşılama oranının daha fazla yükseltilmesidir. Bunu da etkin bir teşvik sistemiyle, tek başına teşvik sistemi olmaksızın Türk lirasının değerini ve dünyadaki emtia fiyatları ile ilgili olduğunu konuşmamda da biraz evvel ifade etmiştim. Bu noktada, rakam konusunda 1 dolar 82 sentten öte, benim size ifade edeceğim, ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 55,3 olmasıdır. Bu konuda, teşvikler konusunda çok önemli kararlar alma eşiğindeyiz yani bütün çalışmalarımızı bunun üzerine kurduk. Aynen krom madeninde olduğu gibi, birçok cevherin Türkiye’den yurt dışına ihracatında bu bizi tatmin etmiyor. Bu cevherlerin işlenip yüksek katma değerle gönderilmesi son derece önemli. İki gün evvel Manisa’da bir fabrika açtık, kuvarstan yüzde 100 yerli girdisi olan ve Kula’dan elde edilecek olan bu yerli girdiyle bunun tamamı yurt dışına ihraç edilecek. Teşvik sistemimizi bunun üzerine kuruyoruz. Yani artık Çin’in yaptığı, birçok ülkenin yaptığı gibi biz de yüksek katma değer ve yüksek teknoloji ürünlerini destekleyeceğiz gerek ihracat desteklerinde gerek teşvik sisteminde. İnşallah, teşvik sistemini de bu yıl sonuna kadar bitirmiş olacağız. Bu konuda, bakın, Türkiye dünyanın en fazla demir çelik hurda ithalatı yapan ülkesi, 9 milyar dolar ve dünyanın en pahalı demir çelik hurda ithalatı yapan ülkesiyiz. Geçmişte sanayi üretimimiz demir çelik sektöründe yüzde 78’i ark ocaklarından, yani hurdadan üretilmeye uygun bir şekilde yapılmış. Bundan dolayı geçmişte yapılan hataların tekrar yapılmaması için teşvik sistemimizde en çok açık verdiğimiz demir çelik sektörü başta olmak üzere, kimya sektörü başta olmak üzere birçok sektördeki özel stratejik yatırımlar kapsamına alıp bunlara çok özel teşviklerle Türkiye’mize getireceğiz ve bu konuda Adana’nın Bakanı olarak yaparken benim Adana’ya karşı bir mecburiyetim yoktu ama bunu severek ve isteyerek ifade ettim. Adana, Mersin çünkü hakikaten önemli ikilidir. Bu noktada Adana’ya da şu günlerde önemli yatırımlar konusunda uluslararası yatırımlarla ilgili görüşmeler devam ediyor. İnşallah onlar sonuçlanırsa birlikte o yatırımın temelini beraber attırırız.
Bekliyoruz Sayın Bakanım.
Vize konusuna gelince, vize konusunda tabii ki bu Avrupa Birliğinin Türkiye’ye yapmış olduğu ikiyüzlü bir davranıştır. Bir taraftan Türk iş adamına vize vermeyen Avrupa Birliği, Avrupa Birliği üyesi olmayan birçok ülkeye bunun farklı davranışını yaparak onları vizesiz sokmaktadır. Yeşil pasaport konusunda -ki Sayın Bakanım mutlaka bahsedecektir- şunu ifade etmek istiyorum ki, bu, Türkiye’ye, Türk iş adamlarına yapılan bir hukuki, bir yerde insan hakları dışı ve diğer taraftan rekabeti bozucu bir hâldir. Bunu her fırsatta ifade ediyoruz. Sayın Bakanım zaten burada çalışmaları yapıyor. Ben cevap veremediğim tüm sorulara, her zaman olduğu gibi yazılı cevabımı göndereceğim. Teşekkür ediyorum.
Buyurun Sayın Bağış.
Sayın Başkan, teşekkür ediyorum. Öncelikle bu yeşil pasaportların ihracatçılara verilmesi konusu, tabii bu daha evvel de üzerinde çok tartışılmış bir konu ama bu pazar günü 4 bakan Konya’da bir araya geliyoruz. Reform İzleme Grubu Toplantısı çerçevesinde Sayın İçişleri Bakanımız, Dışişleri Bakanımız, Adalet Bakanımız ve ben Türkiye’deki AB reformlarını gözden geçirmek üzere bir toplantı yapacağız bürokrat arkadaşlarımızla. Bu öneriyi orada diğer bakanlarımızla da konuşuruz. Bu, sonuç olarak İçişleri Bakanlığımızın üzerine eğilmesi gereken bir konudur ama geçmiş yıllardaki tecrübemizden biliyoruz ki böyle bir adım attığımız takdirde yeşil pasaport sahiplerine de vize uygulamayı düşünen bazı ülkeler çıkabilecektir, onun hesabını iyi yapmamız gerekir. Yurt dışına gittiğimiz gezilerde gelen gazetecilerle ilgili olarak bir sorulmuştu Sayın Başkanım. Tabii, biz Türkiye’de AB sürecini, kamuoyunun bilgilenmesi açısından, gazetecilerimizin yardımını önemsiyoruz. “AB okuryazarlığı” denen bir kavram vardır, bunu ilan vererek sağlamaya çalışırsak maliyeti çok daha fazla olacaktır. Birçok gazeteci seçilirken diplomasi konusunda, Avrupa Birliği konusunda, Türk dış politikası konusunda bilgi sahibi olan ve toplumu aydınlatabilecek kişiler arasından seçilmektedir. Bunların bir kısmı kendi iaşe ve ibatelerini karşılamaktadır ama eğer, devletimiz... Çok şükür artık Başbakanlığın emrinde uçaklarımız vardır, eğer bir uçak verilmişse, o uçakta da yerimiz varsa onları misafir edebiliyoruz. Bazı web sayfalarındaki ilanları sordunuz. Evet, bazı web sayfalarında AB sürecimizle ilgili duyuru banner’ları, ilanları vardır. Bunlar ücretsiz yayınlanmaktadır. Eğer sizin de tavsiye edeceğiniz ve ücretsiz yayınlamayı kabul edecek herhangi bir web sayfası varsa onlara da aynı grafikleri memnuniyetle ulaştırırız. Bu süreç, daha evvel konuşmamda da söylediğim gibi, hepimizin ortak süreci, Türkiye'nin reform süreci, Türkiye'nin demokratikleşme süreci. Bu sürece bütün vekillerimizin olduğu gibi, bütün medya kuruluşlarımızın da, sivil toplum kuruluşlarımızın da destek vermesini bekliyoruz. Teşekkür ediyorum.
[[AK PARTİ sıralarından alkışlar]] Ekonomi Bakanlığı 2012 yılı merkezî yönetim bütçesinin bölümlerine geçilmesini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 1. – Ekonomi Bakanlığı 2012 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi [[TL]] Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 02 Savunma Hizmetleri 12.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 04 Ekonomik İşler ve Hizmetleri 800.918.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. TOPLAM 1.279.980.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Ekonomi Bakanlığı 2012 yılı merkezî yönetim bütçesinin bölümleri kabul edilmiştir. Dış Ticaret Müsteşarlığı 2010 yılı merkezî yönetim kesin hesabının bölümlerine geçilmesini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 1. – Dış Ticaret Müsteşarlığı 2010 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı (A) cetvelinin genel toplamını okutuyorum: C E T V E L İ [[TL]] - Bütçe Gideri : 127.068.322,62 - İptal Edilen Ödenek : 2.118.720,38 (A) cetvelini Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Dış Ticaret Müsteşarlığı 2010 yılı merkezî yönetim kesin hesabının bölümleri kabul edilmiştir. İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi 2010 yılı merkezî yönetim kesin hesabının bölümlerine geçilmesini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 1. – İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi 2010 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı (A) cetvelinin genel toplamını okutuyorum: C E T V E L İ [[TL]] - Bütçe Gideri : 12.418.067,93 - İptal Edilen Ödenek : 2.961.432,07 (A) cetvelini Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. (B) cetvelinin genel toplamını okutuyorum: [[TL]] - Yılı Net Tahsilatı : 13.293.997,04 (B) cetvelini kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi 2010 yılı merkezî yönetim kesin hesabının bölümleri kabul edilmiştir. Avrupa Birliği Bakanlığı 2012 yılı merkezî yönetim bütçesinin bölümlerine geçilmesini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 25 – AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI 1. – Avrupa Birliği Bakanlığı 2012 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi [[TL]] Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 03 Kamu Düzeni ve Güvenlik Hizmetleri 450.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. TOPLAM 151.171.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Avrupa Birliği Bakanlığı 2012 yılı merkezî yönetim bütçesinin bölümleri kabul edilmiştir. Avrupa Birliği Genel Sekreterliği 2010 yılı merkezî yönetim kesin hesabının bölümlerine geçilmesini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 1. – Avrupa Birliği Genel Sekreterliği 2010 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı (A) cetvelinin genel toplamını okutuyorum: C E T V E L İ [[TL]] - Bütçe Gideri : 21.050.010,66 - İptal Edilen Ödenek : 4.213.246,34 (A) cetvelini kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Avrupa Birliği Genel Sekreterliği 2010 yılı merkezî yönetim kesin hesabının bölümleri kabul edilmiştir. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 2012 yılı merkezî yönetim bütçesinin bölümlerine geçilmesini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 20- ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI 1. – Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 2012 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi [[TL]] Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 02 Savunma Hizmetleri 26.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 03 Kamu Düzeni ve Güvenlik Hizmetleri 1.550.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 04 Ekonomik işler ve Hizmetler 168.043.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. TOPLAM 591.527.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 2012 yılı merkezî yönetim bütçesinin bölümleri kabul edilmiştir. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 2010 yılı merkezî yönetim kesin hesabının bölümlerine geçilmesini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 2. – Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 2010 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı (A) cetvelinin genel toplamını okutuyorum: C E T V E L İ [[TL]] - Bütçe Gideri : 242.994.915,30 - İptal Edilen Ödenek : 205.573.098,70 (A) cetvelini kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 2010 yılı merkezî yönetim kesin hesabının bölümleri kabul edilmiştir. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu 2012 yılı merkezî yönetim bütçesinin bölümlerine geçilmesini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 40.05– ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU 1. – Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu 2012 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi [[TL]] Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 02 Savunma Hizmetleri 35.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir 03 Kamu Düzeni ve Güvenlik Hizmetler 1.800.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir 04 Ekonomik İşler ve Hizmetler 103.985.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir TOPLAM 115.585.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu 2012 yılı merkezî yönetim bütçesinin bölümleri kabul edilmiştir. [[TL]] Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 05 Diğer Gelirler 10.750.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 09 Red ve İadeler (-) -1.365.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. TOPLAM 115.585.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu 2012 yılı merkezî yönetim bütçesinin bölümleri kabul edilmiştir. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu 2010 yılı merkezî yönetim kesin hesabının bölümlerine geçilmesini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 2. – Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu 2010 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı (A) cetvelinin genel toplamını okutuyorum: C E T V E L İ [[TL]] - Bütçe Gideri : 98.070.096,16 - İptal Edilen Ödenek : 18.069.903,84 (A) cetvelini kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. (B) cetvelinin genel toplamını okutuyorum: [[TL]] - Yılı Net Tahsilatı : 145.976.268,21 (B) cetvelini kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu 2010 yılı merkezî yönetim kesin hesabının bölümleri kabul edilmiştir. Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü 2012 yılı merkezî yönetim bütçesinin bölümlerine geçilmesini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 40.26– ULUSAL BOR ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ 1. – Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü 2012 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi [[TL]] Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. TOPLAM 9.420.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü 2012 yılı merkezî yönetim bütçesinin bölümleri kabul edilmiştir. [[TL]] Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 05 Diğer Gelirler 2.750.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. TOPLAM 9.420.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü 2012 yılı merkezî yönetim bütçesinin bölümleri kabul edilmiştir. Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü 2010 yılı merkezî yönetim kesin hesabının bölümlerine geçilmesini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 2. – Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü 2010 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı (A) cetvelinin genel toplamını okutuyorum: C E T V E L İ [[TL]] - Bütçe Gideri : 5.924.009,83 - İptal Edilen Ödenek : 3.440.990,17 (A) cetvelini kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. (B) cetvelinin genel toplamını okutuyorum: [[TL]] - Yılı Net Tahsilatı : 6.449.221,49 (B) cetvelini kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü 2010 yılı merkezî yönetim kesin hesabının bölümleri kabul edilmiştir. Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü 2010 yılı merkezî yönetim kesin hesabının bölümlerine geçilmesini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. ELEKTRİK İŞLERİ ETÜT İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 1. – Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü 2010 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı (A) cetvelinin genel toplamını okutuyorum: C E T V E L İ [[TL]] - Bütçe Gideri : 39.706.967,88 - İptal Edilen Ödenek : 13.282.032,12 (A) cetvelini kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. (B) cetvelinin genel toplamını okutuyorum: [[TL]] - Yılı Net Tahsilatı : 34.566.532,09 (B) cetvelini kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü 2010 yılı merkezî yönetim kesin hesabının bölümleri kabul edilmiştir. Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2012 yılı merkezî yönetim bütçesinin bölümlerine geçilmesini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 40.27– TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ KURUMU 1. – Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2012 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi [[TL]] Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 03 Kamu Düzeni ve Güvenlik Hizmetleri 1.100.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 04 Ekonomik İşler ve Hizmetler 91.940.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. TOPLAM 102.439.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2012 yılı merkezî yönetim bütçesinin bölümleri kabul edilmiştir. [[TL]] Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 88.439.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 05 Diğer Gelirler 370.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. TOPLAM 102.439.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2012 yılı merkezî yönetim bütçesinin bölümleri kabul edilmiştir. Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2010 yılı merkezî yönetim kesin hesabının bölümlerine geçilmesini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 2. – Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2010 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı (A) cetvelinin genel toplamını okutuyorum: C E T V E L İ [[TL]] - Bütçe Gideri : 74.384.655.03 - İptal Edilen Ödenek : 30.953.023.04 - Ertesi Yıla Devredilen Ödenek : 1.072.697.82 (A) cetvelini kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. (B) cetvelinin genel toplamını okutuyorum: [[TL]] - Yılı Net Tahsilatı : 70.913.213.15 (B) cetvelini kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 2010 yılı merkezî yönetim kesin hesabının bölümleri kabul edilmiştir. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü 2012 yılı merkezî yönetim bütçesinin bölümlerine geçilmesini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 40.40– MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 1. – Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü 2012 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi [[TL]] Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 02 Savunma Hizmetleri 136.000 BAŞKAN– Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 03 Kamu Düzeni ve Güvenlik Hizmetleri 1.500.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 04 Ekonomik İşler ve Hizmetler 295.335.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. TOPLAM 358.824.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü 2012 yılı merkezî yönetim bütçesinin bölümleri kabul edilmiştir. [[TL]] Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 314.824.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 05 Diğer Gelirler 3.975.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. TOPLAM 358.824.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü 2012 yılı merkezî yönetim bütçesinin bölümleri kabul edilmiştir. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü 2010 yılı merkezî yönetim kesin hesabının bölümlerine geçilmesini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 2. – Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü 2010 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı (A) cetvelinin genel toplamını okutuyorum: C E T V E L İ [[TL]] - Bütçe Gideri : 237.050.483,79 - İptal Edilen Ödenek : 37.670.348,75 - Ertesi Yıla Devredilen Ödenek : 6.229.804.77 (A) cetvelini kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. (B) cetvelinin genel toplamını okutuyorum: [[TL]] - Yılı Net Tahsilatı : 169.135.639.28 (B) cetvelini kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü 2010 yılı merkezî yönetim kesin hesabının bölümleri kabul edilmiştir. Petrol İşleri Genel Müdürlüğü 2010 yılı merkezî yönetim kesin hesabının bölümlerine geçilmesini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. 1. – Petrol İşleri Genel Müdürlüğü 2010 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı (A) cetvelinin genel toplamını okutuyorum: C E T V E L İ [[TL]] - Bütçe Gideri : 5.079.691,94 - İptal Edilen Ödenek : 345.315,06 (A) cetvelini kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. Böylece, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu, Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü, Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ve Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğünün 2012 yılı merkezî yönetim bütçeleri ile 2010 yılı merkezî yönetim kesin hesapları; Ekonomi Bakanlığı ve Avrupa Birliği Bakanlığının 2012 yılı merkezî yönetim bütçeleri ve Dış Ticaret Müstaşarlığı, İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, Avrupa Birliği Genel Sekreterliği, Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün 2010 yılı merkezî yönetim kesin hesapları kabul edilmiştir. Hayırlı olmalarını temenni ederim. Programa göre, kuruluşların bütçe ve kesin hesaplarını sırasıyla görüşmek için 13 Aralık 2011 Salı günü saat 11. 00’de toplanmak üzere birleşimi kapatıyorum.