Bos días, señorías. Por favor, vaian ocupando os seus escanos. Reiniciamos a sesión co punto de preguntas para resposta oral do presidente da Xunta de Galicia. Pregunta ao Sr. presidente da Xunta de Galicia de D. José Luis Méndez Romeu, do G.P. dos Socialistas de Galicia, sobre as políticas desenvolvidas polo Goberno galego para apoiar os sectores produtivos
Ten a palabra para formular a súa pregunta don José Luis Méndez Romeu.
Señor presidente, falamos de sectores produtivos, e quero comezar polo leite. Galicia é o motor do sector lácteo español con máis da metade das explotacións, 40 % da produción, 20.000 empregos directos e 30.000 indirectos. No rural galego, onde existe un mínimo de actividade económica industrial, servizos, é onde hai produción leiteira. Onde non existe produción leiteira, practicamente xa non existe vida no agro. A Xunta debería ter claros tres asuntos que vostede nunca foi quen a defender. Primeiro, que o sector lácteo é estratéxico en termos económicos de emprego e de sostibilidade do territorio. Non hai alternativa ao leite en grandes zonas do territorio rural galego. No resto do Estado non é así, señor Feijóo. Vostede ten o 90 % das competencias no leite. E no 10 % que ten o Estado vostede debería de ter o mínimo peso político para condicionar a política do Estado e polo menos para que non se tomaran decisións prexudiciais para o sector galego. Nada disto fixo vostede nin a súa consellería, nin a súa conselleira é quen de facelo nin o equipo da súa consellería ten tales calidades para facelo. Os datos son dramáticos. Ou se inverte rapidamente a situación ou milleiros de explotacións desaparecerán. Presentamos aquí unha morea de iniciativas, de propostas. Vostedes rexeitáronas todas absolutamente. E o que lles dixemos nós aquí foi o mesmo que lles dixo o sector, que lles dixeron as cooperativas, que lles dixeron as organizacións agrarias e incluso a industria. A conselleira está informada e non ten tempo sequera para recibir as organizacións agrarias cando lle piden entrevista. Iso cando non lles bota a culpa directamente aos gandeiros. Ministerio de Agricultura, prezo mínimo sustentable do leite, datos oficiais: 0,34 euro/litro; Galicia, media do ano pasado 0,30; media deste ano, 0,27. Hoxe está entre 0,23 e 0,26, e nalgúns casos –e teño aquí os contratos– estanse ofrecendo a 0,21. Señor Feijóo, son os prezos máis baixos de Europa. ¿Ata onde teñen que seguir aguantando as nosas explotacións? ¿Nin sequera merecen unha reunión coa conselleira? E, sobre todo, ¿ten vostede algunha idea, algunha proposta que facerlle ao sector diante do sinal de socorro que lle están a facer dende hai meses?
Grazas, señor Méndez Romeu. Ten a palabra o presidente da Xunta.
Moitas grazas, señora presidenta. Señoría, o sector lácteo é clave para Galicia, moi especialmente para as zonas rurais. Tamén o sector da madeira, señoría, tamén o sector da pesca e o sector do marisqueo, e o sector da pedra e o sector da pizarra. Todos os sectores son fundamentais e por iso me sorprende que vostede soamente crea que no sector rural traballamos co leite. Tamén o sector cárnico, señoría. Hai un ano preguntábame vostede pola situación dos sectores produtivos en Galicia. Teño que dicirlle que hoxe están mellor que hai un ano. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Teño que dicirlle, señoría, que os sectores produtivos en Galicia hoxe teñen moito máis futuro que cando asumín a Presidencia da Xunta no ano 2009. [[Murmurios.]] Señoría, di que a conselleira de Medio Rural non recibe as organizacións agrarias. Non só as recibe ela, eu tamén. En dúas ocasións, a organización agraria que vostede trae á Cámara, porque o resto das organizacións agrarias seguro que non lle preocupan, só lle preocupa unha. Pois a esa unha que a vostede lle preocupa o presidente da Xunta recibiuna dúas veces. E non ten ningún inconveniente en seguir recibíndoa todas as que considere oportunas. Aínda antonte falabamos coa organización agraria á que vostede se refire. Por iso, señoría, dáme a sensación de que os datos do leite vostede non os ten completos, suele ocorrer. Señoría, a produción total de leite en Galicia aumentou en 80 millóns de litros nos últimos dez anos, máis dun 4 %. A media de produción de explotación en Galicia subiu nada máis e nada menos que un 230 %, máis de 210.000 quilos, a media de produción por explotación. E o número de vacas por explotación en Galicia subiu máis dun 55 %. Polo tanto, os gandeiros estanse organizando, e o sector é máis forte hoxe que hai uns anos. Os prezos do leite, señoría, é certo que no mes de febreiro, no mes de xaneiro e no mes de marzo deste ano 2015 non son bos. Pero vostede omite que entre o ano 2010 e o ano 2014 o prezo do leite en Galicia, prezo medio, subiu un 21 %, entre o ano 2010 e o ano 2014; a conselleira era conselleira e eu era presidente, un 21 %. De 28,9 céntimos a 35, prezo medio do leite nos últimos anos. O importante dos prezos, ademais, son os custos, e os custos baixaron un 17 % no ano 2012. Polo tanto, de nada vale que o prezo do leite sexa moi alto se os custos tamén son moi altos, do que se trata é de que entre o prezo e o custo o gandeiro poida vivir con dignidade. Señoría, as cotas desapareceron. Evidentemente, o Partido Socialista sábeo perfectamente. Cando estaban gobernando en Madrid aceptaron as propostas da Unión Europea para liberalizar o leite. Si, señoría, aceptaron as propostas da Unión Europea. Ao mellor nin sequera se enteraron do que votaban, pero o votaron. Señoría, o que estamos traballando é con eles, coas organizacións de produtores...,
Vaia rematando, por favor.
...cos gandeiros. Non imos abandonar este sector, señoría, este sector ten a seguridade de que para este goberno e para este presidente este sector é clave para a economía galega. E darei todo o que teña que dar dende o Goberno e dende as miñas responsabilidades para defender este sector. Por certo, señoría...,
Moitas grazas, presidente.
...moito mellor que o Partido Socialista. Moitas grazas, señoría.
Réplica de don José Luis Méndez Romeu, polo Grupo Socialista.
¿Quere dicir que lle vai dar outra vez 8 millóns de euros a unha empresa insolvente? Foi vostede o ideólogo da única operación industrial que fixo a Xunta: Alimentos Lácteos. Vostede necesitaba controlala ferreamente, e por capricho impuxo que fora dirixida por dous cargos políticos do Partido Popular. Hoxe están condenados a devolver os seus desorbitados salarios, a empresa disolta, débenlles cartos aos gandeiros e os traballadores están despedidos, mesmo o Igape e XesGalicia figuran como acredores. ¿Hai algunha autocrítica sobre iso, señor Núñez Feijóo? Porque todo o que vostede dixo ten acontecido a pesar do Goberno galego, ¿ou vai sacar vostede peito coa baixada do prezo do petróleo? A gran distribución está utilizando o leite como reclamo, a industria trasládalles as perdas aos gandeiros. É manifestamente ilegal. Vostedes e o Goberno central non se enteran ou miran para outro lado. Mentres outros países estaban incentivando a produción para facer fronte á liberalización logo das cotas, a señora conselleira amedrentaba os gandeiros cunha posible supertaxa por sobreprodución, practicamente inexistente. Dixémoslle que a normativa do paquete lácteo non era útil como instrumento de negociación, tardaron nove meses en modificala. Segue sendo inútil. Os gandeiros galegos están recibindo hoxe –dinmo en todos os lugares onde estou– propostas de contrato nas que figura, queiran ou non, a cláusula de que renuncian á contratación dun ano e aceptan contratacións de dous ou tres meses, baixo a ameaza de non recollerlles máis do 80 % da produción. Mentres Francia e Alemaña estaban incentivando a produción para facer fronte á situación actual, aquí o prezo está tirado e nin sequera se garante a recollida. Señor Feijóo, foi o seu desleixo o que nos levou a esta situación, que é inédita en España e inédita en Europa. Vostede dixo nunha ocasión histórica que un litro de leite...
Vaia rematando, por favor.
...non debería de valer menos que unos chicles. ¿Señor Feijóo, ten hoxe algunha proposta real para o sector lácteo?
Moitas grazas. Ten a palabra o presidente da Xunta.
Grazas, señora presidenta. Señoría, cando baixa o petróleo é como consecuencia de calquera axente exóxeno, e cando baixan os prezos do leite [[Murmurios.]] ..., e cando baixan os prezos do leite é culpa do señor Feijóo. Estamos acostumados a todo isto, como é natural xa estou acostumado. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Cando baixan os custos da produción dunha explotación gandeira é a pesar do Goberno e, sen embargo, cando baixan os prezos do leite é por culpa do Goberno. Vostede non entende nada do que ocorre en Nova Zelanda [[Murmurios.]] [[Risos.]] ou do que ocorre noutros países produtivos masivos de leite. Comprendo que rían, señorías. Rin do mesmo xeito que cando plantexamos facer torres para facer leite en po. Vostedes riron, e agora resulta que incluso as organizacións aceptan que esa é unha proposta útil. E agora resulta, señoría, que cando plantexamos un contrato para prover aos Estados Unidos de México e non fomos capaces de darlle prezo axeitado, vostedes rían, porque dicían que para que queren exportar leite se en España non consumimos toda a que producimos. Miren, señorías, sigan con esa política, que van levar os gandeiros simplemente ao disparate. Nós imos seguir coa mesma, imos seguir intentando producir leite en Galicia. Porque as cotas liberalizáronse cando vostedes estaban en Europa. E agora temos que facer fronte a isto. Señoría, o único goberno que fixo unha denuncia ao Mercado da Competencia fomos nós, o único. E o Mercado da Competencia actuou e multou as industrias. Imos seguir perseguindo as industrias que fagan dumping, imos seguir inspeccionando as grandes superficies para ver exactamente por que venden o leite a ese prezo. Imos seguir vendo as cisternas que veñen de Portugal na fronteira para saber exactamente de onde veñen e cales son os prezos. Señoría, imos seguir con Galicia, porque os alcaldes de Galicia, a maioría do PP, están bastante máis preocupados polo sector lácteo que o Partido Socialista Obreiro Español. [[Aplausos.]] Miren, señorías, nós aprobamos tres reais decretos, hai unha regulación completa do sector lácteo neste momento. Imos acabar coas prácticas abusivas comerciais, sen dúbida. Hai a obrigatoriedade de subscribir contratos, con vostedes non. Hai a figura do mediador, con vostedes non. E nós imos seguir traballando, sen ningunha dúbida, para recibir calquera tipo de denuncia tanto por instancia de parte como de oficio, e investigando as cisternas que veñen de Portugal. Imos seguir traballando porque estamos ao lado dos gandeiros. Señoría, ¿o prezo do leite preocúpanos? Sen dúbida. Imos apoiar calquera iniciativa do sector lácteo, calquera. Calquera proposta que veña dunha empresa para facer leite en po ímola apoiar, se teñen un mínimo...
Vaia rematando, presidente.
...de rendibilidade económica e sustento financeiro. Señoría, reitérolle, mire... [[A señora Gallego Calvar pronuncia palabras que non se perciben.]] ...hai unha cousa evidente. Facendo un...
Señora Gallego, ten unha chamada á orde.
Señoría, é certo que levamos seis anos, e por iso dixen que o prezo do leite subiu un 21 %...
Remate, por favor.
...entre o ano 2010 e o ano 2014. [[Aplausos.]] Supoño que iso será unha cuestión bastante razoable para ter en conta.
Remate, presidente, por favor.
Señor Romeu..., [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Grazas. Digo que facendo un repaso por todas as súas propostas [[Interrupcións.]] sobre os sectores produtivos, só hai unha coincidencia: non hai rastro de ningún apoio do Partido Socialista...
Moitas grazas, presidente.
...nin hai rastro de ningunha proposta do Partido Socialista. Moitas grazas, señoría.
Moitas grazas. Pregunta ao Sr. presidente da Xunta de Galicia de D. Francisco Xesús Jorquera Caselas, do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, sobre a actividade de Ence na ría de Pontevedra
Ten a palabra para formular a súa pregunta o señor Jorquera Caselas.
Grazas, señora presidenta. Señor Feijóo, na última sesión de control vostede fixo unha afirmación que o retrata como gobernante. Cando lle preguntamos que opinaba de que a economía galega ficase á cola no ano 2014, dixo que ningunha das causas dependen do seu goberno. Entón, ¿para que serve o seu goberno, señor Feijóo? A non ser, claro está, que vostede faga súa tamén a famosa frase de Cospedal: "Estamos traballando moito para saquear este país". [[Risos.]] Mire, vostede nin reclama competencias nin exerce as que ten. Falou de que a industria se comportou de xeito incorrecto, ¿pero acaso vostede non ten competencias en materia de industria? Falou de que a situación se debía tamén á evolución do índice de produción enerxética, ¿pero non aceptou reformas legais que sentenciaron a morte as nosas renovábeis?, ¿non se opón á tarifa eléctrica galega? Unha tarifa eléctrica galega, por certo, da que ese beneficiaría tamén Ence, que é un grande consumidor eléctrico. Falou de poñer en valor a industria forestal, pois pregúntese como é posíbel que produzamos o 40 % da madeira e a maioría dos mobles sexan importados. ¿E que ofrece vostede como gran solución? Que Ence siga contaminando a ría de Pontevedra. E intenta xustificar esta falsa solución falseando a realidade de Pontevedra, nun país en sangría demográfica a cidade galega máis rexuvenecida e con máis crecemento vexetativo. Iso si, para disimular, para que non se diga que oficia como delegado de Ence en Galicia, para que non se diga que vostede intenta devolver os favores de Ence por ter colocado nos últimos anos no seu consello de administración unha longa nómina de ex cargos do PP –Carlos del Álamo, Abril Martorell, Isabel Tocino, etc.– di que, se non hai garantías ambientais, non haberá informes favorábeis. Pero vostede tamén aceptou unha modificación da Lei de costas que prorroga as concesións en dominio público 75 anos máis, señor Feijóo, e aínda que sexa preceptivo un informe favorábel do Goberno autonómico, o Goberno central resérvase o dereito a non consideralo. Por iso, señor Feijóo ¿de verdade considera vostede que a solución aos problemas de Galiza é que Ence siga contaminando na ría de Pontevedra? Moitas grazas.
Moitas grazas. Ten a palabra o presidente da Xunta.
Señoría, cando falamos da evolución do PIB galego que por primeira vez crece –certamente por debaixo da media de España, pero crece un 0,5 %–, plantexaba que unha das razóns era o comportamento do sector da automoción. Vostede agora quere facerme responsable de que Citroën producira menos coches que noutros períodos, supoño que agora vostede me felicitará porque Citroën vai producir máis coches que o ano pasado, máis de 15.000. [[Murmurios.]] Polo tanto, señoría, creo que debemos manter un pouco de seriedade no discurso político. Do mesmo xeito que o presidente da Xunta non é responsable de que o sector do automoción produza máis coches en Galicia, tampouco é responsable de que produza menos. Pero en todo caso, señoría, eu agradezo que vostede empece a falar de Ence. Preocúpalle a tarifa eléctrica de Ence, vexo que ten vostede algunha sensibilidade adicional e iso é bo. Dime que se vou admitir que Ence siga contaminando agora a ría. Mire, señoría, esta é a resolución de 30 de abril do ano 2008 onde o seu goberno lle deu a declaración de impacto ambiental integrado a Ence. [[Murmurios.]] ¿Quere dicirme que no ano 2008 Ence non contaminaba na ría e agora contamina, señoría? [[Pronúncianse palabras que non se perciben]] Déronlle a declaración de impacto ambiental integrado válida para catro anos ata o ano 2011 e seguintes, prorrogable. ¿Quere dicirme que a vostedes no ano 2008 non lles preocupaba a ría de Pontevedra e agora si lles preocupa a ría de Pontevedra? Mire, señor Jorquera, en todo caso a min gústame falar con vostede de Galicia, ao mellor máis que con outros portavoces porque o de Galicia a outros portavoces preocúpalles menos. Eu teño, como vostede pode imaxinar, a responsabilidade de dirixir o Goberno neste momento e de tomar decisións, pero hai determinadas decisións que me gustaría compartilas, se é posible, coa xente que queira falar en serio sobre Galicia. Mire, señoría, falabamos do sector lácteo, agora falamos do sector forestal, agradézoo. É o 3 % do produto interior bruto de Galicia, son 3.000 empresas, señoría, son 20.000 postos de traballo directos, son 30.000 postos de traballo indirectos. Polo tanto, é bo que neste Parlamento se fale dos galegos, das familias galegas, señoría. No que se refire a Ence, son 800 postos de traballo, o 10 % do produto interior bruto de Pontevedra, e Pontevedra é a cidade onde máis se incrementou o paro no último ano. Do que estamos a falar, en definitiva, é de abrir unha reflexión seria sobre que queremos para o sector forestal e que queremos para Pontevedra, iso creo que é lóxico. Para vostedes Ence non contaminaba no ano 2008. Señoría, pódolle asegurar que para autorizar a solución ambiental para Ence imos ser máis estritos do que foi o bipartito no ano 2008, máis estritos, señoría. [[Murmurios.]] E, por iso, neste momento eu propóñolle que reflexionemos conxuntamente...
Vaia rematando, por favor, presidente.
...para tomar unha decisión, porque soamente hai unha posible decisión: ou Ence pecha ou Ence mantense, superando os estritos controis medioambientais. Nesa decisión, nesa encrucillada, gustaríame saber cal é a súa opinión. Moitas grazas, señoría.
Moitas grazas. Réplica do señor Jorquera Caselas.
Mire, señor Feijóo, dous apuntamentos previos. Primeiro, deixe de falsificar a realidade da cidade de Pontevedra, [[Murmurios.]] invítoo a que lea un estudo comparativo da situación das sete cidades galegas feito pola Facultade de Ciencias Sociais da Universidade de Vigo e verá como está falsificando a realidade. Segundo, cando queira instituímos as sesións de control ao bipartito neste Parlamento, [[Aplausos.]] pero agora ten que responder polo seu goberno. [[Murmurios.]] Mire, señor Feijóo, ¿vostede ten claras as súas prioridades?, ¿ten claros os seus compromisos? Porque mire que dicía en 2009: "O PPdeG ten claras as súas prioridades: queremos recuperar para o desfrute dos cidadáns e para a súa recuperación ambiental a fachada marítima da marxe esquerda da ría de Pontevedra. Temos moi claro cales son os nosos compromisos: garantir que o traslado de Ence se faga dentro, iso si, da comarca de Pontevedra.", [[Murmurios.]] [[Aplausos.]] páxina 79 do seu programa, señor Feijóo. ¿Vostede ten palabra, señor Feijóo? [[Murmurios.]] Porque mire o que dicía en 2012: "O PPdeG mantén a súa aposta porque Ence abandone o seu actual emprazamento", páxina 197 do programa con que concorreu as eleccións, señor Feijóo. Mire, se de verdade quere poñer en valor a industria forestal, cuestione un modelo onde nós poñemos a materia prima e outros as actividades que xeran riqueza e valor engadido, en vez de apostar por un modelo que impón o monocultivo forestal, un modelo de monopolio, señor Feijóo, onde Ence impón os prezos arruinando os produtores; non sei se sabe que ten un pacto de prezos con Celbi para repartirse Galicia e Portugal, señor Feijóo. Un modelo depredador de recursos, de recursos públicos porque ocupa terreos de dominio público e benefíciase aínda por riba dunha rebaixa do 95 % no canon da auga. Un modelo depredador do territorio e dos recursos naturais, señor Feijóo, depredador de postos de traballo, señor Feijóo, porque Ence destrúe moitos máis postos de traballo dos que crea.
Vaia rematando, por favor.
Abandone as portas xiratorias, señor Feijóo, actúe como presidente do Goberno galego e non como delegado de Ence. Defenda os intereses de Galiza porque é incompatíbel cun medio ambiente sostíbel e outros aproveitamentos económicos e produtivos, unha celulosa na beira dunha ría en Galiza e na Conchinchina, señor Feijóo.
Moitas grazas, señor Jorquera. Ten a palabra o presidente da Xunta.
Señoría, di vostede que eu non coñezo a realidade de Pontevedra, como a coñezo por iso fago esta proposta. Comprendo que cando se vai recoller un premio a Dubai – que é un dos países máis protectores dos dereitos humanos– ou cando posteriormente se vai recoller un premio a Nova York –que é, sen dúbida, un dos países máis socialistas do mundo–, pois un, ás veces, esquece realmente onde vive. [[Pronúncianse palabras que non se perciben..]] Pero, en fin, mentres vostedes van a Dubai e a Nova York, eu vivo en Galicia e preocúpanme os galegos e as familias galegas, esa é a gran diferenza entre vostedes e mais eu. [[Aplausos.]] Señoría, vostede dime que esta é unha sesión de control ao bipartito; non, señoría, isto é unha sesión de control á coherencia. [[Murmurios.]] Se vostedes autorizan no ano 2008, mediante declaración ambiental integrada, e garanten que Ence non está vertendo á ría e que Ence non está...
Señora Pontón, ¡señora Pontón!
Señoría, é que queren chamarlle mentiroso a un expediente de máis de 40 folios firmado polo bipartito.
Perdoe, presidente. Señora Pontón, non ten a palabra.
É simplemente sorprendente...
Señora Pontón, ten unha chamada á orde. Perdón, presidente, pode continuar.
Eu xa estou acostumado a todo, presidenta, [[Murmurios.]] pero gustaríame simplemente un pouco de dignidade da Cámara...,
Continúe. Continúe, presidente.
...non por min, señoría, senón polos galegos que nos escoitan todos os días. [[Aplausos.]] Efectivamente, señoría, vostede fálame do programa electoral que eu manteño. E leo literalmente, vostede líao tamén: "manter a aposta para que Ence abandone o seu actual emprazamento, considerando irrenunciable a continuación da súa actividade na comarca de Pontevedra". E agora, señoría, temos que tomar esa decisión, efectivamente, porque a lei mudou. Di vostede que a Lei de costas permite manter industrias no ámbito do dominio público, en toda España, en toda España... Segundo, ¿que opina vostede de manter as conserveiras no ámbito do dominio público?, ¿tamén está en contra?, ¿está a favor de manter as conserveiras no ámbito do dominio público? [[Murmurios.]] Xa avanzamos un pouco, señoría. Por iso, neste momento o que hai que preguntarse moi claramente é que decisión temos que adoptar, non hai termo medio, señoría: ou Ence fóra de Galicia ou Ence en Pontevedra coas máximas garantías medioambientais; non hai termo medio, non empecemos a enganar a xente outra vez. Señoría, a alternativa de Ence non é o traslado, é o peche. Hai que dicilo en Pontevedra e hai que dicilo en Galicia: a alternativa de Ence non é o traslado, é pechar Ence e quedarnos sen ningunha industria transformadora do papel en Galicia. Non hai espazo para a ambigüidade, non hai espazo para a demagoxia, señoría.
Silencio, por favor.
¿Ou dicímoslles ás 800 familias que viven de Ence que van quedar sen traballo? ¿Ou dicímoslles ás 20.000 persoas que viven dos aproveitamentos madereiros que a súa madeira, que xa está baixa, volverá baixar porque hai que coller toda a madeira producida en Galicia e levala a Asturias? Onde, por certo, hai un Goberno do Partido Socialista e de Esquerda Unida, de momento, que xa autorizou a ampliación de Navia para coller as instalacións de Ence en Pontevedra. Señoría, nós imos buscar as máximas garantías, todas.
Vaia rematando, presidente.
As máximas garantías do emprego e as máximas garantías do sector ambiental. Señoría, preocúpame moitísimo máis Pontevedra que Dubai e Nova York. Moitas grazas, señoría. [[Aplausos.]] Pregunta ao Sr. presidente da Xunta de Galicia de Dª Yolanda Díaz Pérez, do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, sobre as previsións do Goberno galego para remediar o empobrecemento dos traballadores
Por favor, desaloxen. Con tranquilidade, desaloxen. Por favor, desaloxen con tranquilidade o hemiciclo. Ben, imos continuar. Para formular a pregunta ten a palabra a señora Díaz Pérez.
Bos días, señora presidenta. Bos días, señor presidente.
Perdón. [[A señora Adán Villamarín pronuncia palabras que non se perciben.]] Por favor, señora Adán, ten a palabra a señora Díaz para formular a súa pregunta. Imos continuar. Señora Díaz, formule a súa pregunta, por favor.
Bos días, señora presidenta. Bos días, señor Feijóo. Leva vostede 72 meses e 12 días exactamente hoxe dende que está a gobernar, e suponse que, cos datos que lle imos dar –que son datos todos oficiais–, isto se está convertendo –o seu mandato– nunha auténtica condena para os traballadores e traballadoras deste país. Voulle dar os datos en termos de franxas de CIS, entre a primeira franxa, o primeiro decil, de traballadores que perciben menores salarios, que estarían en torno a 70.000 traballadores e traballadoras galegas –que, para que o saiba, tan só perciben, señor Feijóo, 410 euros mensuais brutos; brutos, señor Feijóo– en 12 meses –non sei se sabe que o último decil supera os 4.000 euros ao mes–, e o segundo decil, a segunda franxa, serían eses traballadores que superan os 800 euros –818 brutos–, que son 700 ao mes, e que supoñen no noso país 83.000 traballadores e traballadoras. Estas dúas franxas, señor Feijóo, fan que teñamos no noso país o 22 % de traballadores e traballadoras estritamente pobres, señor Feijóo; traballadores e traballadoras que, a pesar de estar incorporados ao mercado laboral, teñen que acudir ás redes de solidariedade de ONG e demais para poder satisfacer as súas necesidades vitais; traballadores e traballadoras pobres que son a faciana do modelo social que o Partido Popular está a construír de maneira moi destacada e moi particular no conxunto de Galicia. Pero, fíxese, se tomamos os tres primeiros decís, temos en Galicia 153.000 traballadores e traballadoras, señor Feijóo, un terzo da poboación traballadora, asalariada –datos da EPA, señor Feijóo– que non son nin sequera mileuristas, señor Feijóo; non son nin sequera mileuristas. E temos unha nova faciana tamén, e é que a crise que estamos a vivir é consecuencia das políticas do Partido Popular; é unha crise de desigualdade. Cando vostede chegou, hai 72 meses e 12 días, a diferenza que había entre os salarios máis altos e os máis baixos era de 1 a 8; hoxe, señor Feijóo, grazas ás súas políticas, a diferenza é de 1 a 11. Pero o máis grave, señor Feijóo, é que hai unha perda de poder adquisitivo nos traballadores e traballadoras galegas que de maneira radical se agudiza nos traballadores e traballadoras pobres. Así, no primeiro decil, a perda adquisitiva está no 25 %, señor Feijóo; a perda adquisitiva, no segundo decil, está por enriba do 18 %; e a perda adquisitiva dos que máis cobran, señor Feijóo, é de tan só do 4 %. O que quere dicir, señor Feijóo, que –como di Fausto nunha das súas cancións–...
Vaia rematando, por favor.
...a cuestión para uns vai ben e para outros vai mal. Mentres que vostede empobrece as clases traballadoras hai outros neste país que fan negocios obscenos, entre eles a banca, señor Feijóo.
Remate, por favor.
Díganos, señor Feijóo, ¿que vai facer para mudar esta realidade en Galicia?
Moitas grazas. Ten a palabra o presidente da Xunta.
Moitas grazas, señora presidenta. Señoría, nada empobrece máis os traballadores que o paro, e por iso creo que é bo sinalar que hoxe en Galicia hai 25.000 persoas paradas menos que hai un ano e que hoxe en Galicia hai 17.000 persoas máis cotizando á Seguridade Social que hai un ano. Acaba de saír a Enquisa de poboación activa –que vostedes sempre falan dela cando lles interesa–, e a EPA do primeiro trimestre do ano 2015 confirma –volve outra ver confirmar– ese cambio de tendencia. E, de feito, por primeira vez dende o ano 2008 créase emprego con respecto ao mesmo período do ano anterior. A Enquisa de poboación activa sinala que no último ano o paro baixou en Galicia máis do 7 %, 21.200 parados menos, que seguimos por debaixo da taxa de paro da media de España –por certo, 12 puntos por debaixo da taxa de paro de Andalucía– e que o número de fogares con todos os membros en paro baixou un 6,5 %; é dicir, máis de 6.600 fogares menos con todos os seus membros en paro. E a baixada da taxa de paro xuvenil volve baixar; baixamos 4 puntos sobre o ano pasado e estamos 6 puntos por debaixo da media de España, 18 puntos por debaixo de Andalucía. Señoría, se vostede me pregunta se estamos satisfeitos coa situación laboral en Galicia, evidentemente lle digo que non, en ningún caso. Pero creo que non aceptar que a sociedade galega está mellorando con respecto a calquera indicador –o INEM ou a EPA– me parece que simplemente é negar a realidade. Señoría, o custo por hora de traballadores galegos no ano 2008, o cuarto trimestre, era de 16,91 euros por hora por traballador galego; hoxe é de 17,96 –señoría, si, 17,96–. Como vostede fala de datos oficiais, pídolle que consulte a enquisa de custo laboral, que é exactamente a que reflicte o que acabo de referir: subiu por hora o 6 % dende o ano 2008. Se vostede me di se estamos satisfeitos, direille que non, pero Galicia no ano 2008, en plena bonanza económica, era a terceira comunidade autónoma co custo laboral máis baixo –a terceira– e hoxe é a sexta. Por iso, señoría, creo que ben vale a pena dar todos os datos, que parece ser que a vostede lle interesan; a min tamén, iso compartímolo. Por iso me sorprende que fale vostede de pobreza; pobreza, señoría, é a pobreza do estado onde vivimos. E a pobreza de Galicia con respecto ao estado onde vive é que é a comunidade autónoma na que máis se reduciu a poboación de risco de pobreza dende o ano 2009 ao ano 2013. No ano 2009, a poboación de risco de pobreza era do 20,6 %, e agora é do 17,2...
Vaia rematando, presidente.
Señoría, estes son os datos; e por iso me sorprende, señoría, que, mantendo a mesma preocupación ca vostede, vostede intente coller os datos simplemente para falsear unha realidade, que non é unha realidade da que o Goberno se sinta satisfeito, pero é unha realidade na que o Goberno insiste, se se pon esperanzado, porque sabe que estamos...
Moitas grazas, presidente.
...no camiño axeitado para reducir o paro, crear emprego e baixar as taxas de pobreza. Moitas grazas, señoría.
Réplica da señora Díaz Pérez.
Señor Feijóo, Goebbels viña moi ben nesta sesión de control: por moito que repita unha mentira mil veces non se converte en realidade, señor Feijóo. Os datos que acaba de dar das enquisas públicas do valor por hora traballada son incertos; estamos igualmente na cola polo final –Galicia– nese valor na media estatal, señor Feijóo; por tanto, deixe de mentir. Segunda cuestión, os datos da EPA do primeiro trimestre son demoledores para este país, para a súa xestión, que exixirían o seu despido de maneira inmediata, señor Feijóo. Ese é o balance, a herdanza maldita nos 72 meses e 12 días que nos vai deixar a este país, e que non vai haber maneira de levantalo, señor Feijóo. Mire, a pobreza no traballo é evitable e a pobreza tamén é evitable se hai gobernos que queren mudar ese signo. O discurso que vostede deu aquí é terrible, señor Feijóo: é mellor un traballo, aínda que sexa como un escravo para comer e para vestirse como no século XIX, que nada, señor Feijóo. Pois non, señor Feijóo, hai alternativa. ¿Vostede podería vivir con 410 euros ao mes, como fan 70.000 traballadores e traballadoras galegas, señor Feijóo? Contéstenos nesta sesión de control; díganos: ¿pódese vivir, señor Feijóo, con eses salarios? ¿A quen lle está facendo vostede o xogo sucio, señor Feijóo? Estamos diante dunha crise de desigualdade que están a pagar as clases populares e os traballadores e traballadoras deste país: mentres uns teñen beneficios obscenos –o Santander e os seus amigos– outros –os traballadores e as traballadoras– pagan este pato, señor Feijóo. Dimita ou mude as súas políticas, señor Feijóo; está exterminando este pobo, señor Feijóo. Deixe de gobernar para os que mandan, señor Feijóo, e deixe unha herdanza que sexa digna para este pobo, se ten a ben. E díganos, por favor, se vai manter a conselleira de Traballo e Benestar –que está diante de nós– ou vai mudar as súas políticas, porque tamén é certo que por primeira vez vostede, diante dun medio de comunicación...,
Vaia rematando, por favor.
...recoñeceu que a situación laboral en Galicia é grave, e claro que é grave, é gravísima. Señor Feijóo, dimita ou rectifique.
Ten a palabra o presidente da Xunta.
Grazas, señora presidenta. Eu agradezo que vaiamos mellorando e que vostede se vaia moderando, como queda claro nesta sesión de control. Mire, en agosto do ano 2013 chamáronnos tratantes de escravos; en febreiro do ano 2014 chamáronnos fascistas e nazis; e agora chamábanos neoliberais. Lamento que me chamara neoliberal porque non era a formulación da pregunta, pero compárao con Goebbels; non sei se se compara a si mesma ou compara a algún deputado da Cámara. O que si é certo, señoría, é que eu non falseo ningún dato, e vou poñer á disposición da Cámara a Enquista de custos laborais do ano 2008 e do ano 2014, onde o prezo por hora e traballador, é dicir, o salario/custo por hora, sobe un 6 %. E volvo dicir que nese ano 2008 –época de bonanza, porque, ademais, estaban os gobernos progresistas– Galicia era a terceira comunidade pola cola dos custos de traballador, e agora somos a sexta. Señoría, eses son os datos, igual que os datos da Enquisa de poboación activa. Di vostede que os datos son pésimos e, sen embargo, baixamos 21.000 persoas o paro en Galicia, 21.000 persoas no último ano; e baixamos o número de fogares con todos os membros en paro de hai un ano e baixamos a taxa de desemprego xuvenil. Fálame vostede tamén das bancas e de non sei cantas cousas. Mire, señoría, o Goberno do partido do que formo parte limitou os salarios e as indemnizacións por despido dos directivos da banca. Eu aquí como presidente da Xunta solicitei ao gobernador do Banco de España –nomeado polo Partido Socialista– que limitara os salarios das caixas intervidas. Nin caso. E fóronse coas indemnizacións que considerou oportunas o Partido Socialista. [[Murmurios.]] Mire, señoría, neste momento o Goberno o que está facendo coa banca é obrigarlle a incrementar as provisións; é dicir, a baixar os seus beneficios, porque, evidentemente, os titulares dos depósitos non poden volver ante a posibilidade de non poder retirar o diñeiro que tiñan os preferentistas. Señoría, o que estamos facendo coas eléctricas é diminuíndo os seus beneficios en España. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Si, señoría, si, o que estamos facendo, por exemplo, na Xunta é facendo contratos coas eléctricas que rebaixan un 13 % o prezo que pagaba o bipartito. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] O que estamos facendo é multar as eléctricas cando non están tomando en serio os consumidores, e levamos multas de 5 millóns de euros. E imos seguir coas eléctricas, e coas distribuidoras do lácteo, e, sen dúbida, coas industrias lácteas –con todas, señoría–. Mire, señoría, o que estamos facendo coas construtoras é non aceptando nin un terzo dos modificados e reformados que aceptaban os gobernos progresistas. O que estamos facendo coas petroleiras é abrindo o mercado galego para que haxa máis gasolinas, porque estamos fartos de que utilicen Galicia para levar o diñeiro do prezo do gasóleo...
Vaia rematando, presidente, por favor.
Señoría, o que estamos facendo, sen dúbida, coas farmacéuticas é subindo os medicamentos xenéricos do 9 %, cando chegamos ao corenta e pico por cento hoxe. O que estamos facendo é defender o pobo, señoría. Vostede leva 1.000 días de deputada, [[Aplausos.]] 1.000 días de deputada...
Remate, presidente, por favor.
Señoría, vostede leva 1.000 días de deputada; dígalles aos galegos...
Remate, por favor.
...se co seu soldo poderían vivir. ¿A que si? ¿De que me está agora acusando a min? [[Aplausos.]] Señoría, ¿cal é o seu modelo económico?
Moitas grazas, presidente.
Señoría, ¿cal é o seu modelo económico?...,
Moitas grazas, presidente.
...¿o modelo económico do señor Maduro? Quede con el, señoría; nós quedámonos co modelo económico de Galicia.
Moitas grazas, presidente.
Moitas grazas, señoría.
Continuamos coas proposicións non de lei. Proposición non de lei do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de Dª María Montserrat Prado Cores, sobre a dotación á comarca do Salnés polo Goberno galego dun servizo permanente durante todo o ano e as 24 horas do día de, como mínimo, unha ambulancia medicalizada ou de soporte vital avanzado
A esta proposición non de lei presentáronse emendas do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia e do Grupo Parlamentario Popular de Galicia.
Ten a palabra, para formular a súa proposición non de lei, dona Monserrat Prado Cores. [[Murmurios.]] Silencio, por favor. Ten a palabra a señora Prado Cores.
Moi bo día a todos e a todas. Lamento non poder saudar os traballadores das ambulancias do 061, que querían asistir ao debate desta iniciativa mais onte o Partido Popular negouse a facer unha alteración na orde do día para permitir a súa presenza. A reclamación da existencia dunha ambulancia de soporte vital avanzado para a comarca do Salnés vén realizándose, practicamente, dende a inauguración do propio Hospital do Salnés. Unha reivindicación que estivo a punto de converterse en realidade mais que o Partido Popular, co seu regreso ao Goberno da Xunta, volveu ignorar coa escusa de que quedaba pendente para o vindeiro concurso. Mais chegou o vindeiro concurso e a ambulancia medicalizada para o Salnés non chegou. Por iso, un grupo de técnicos de emerxencias sanitarias da zona do Salnés-Umia capitanearon de novo esta reivindicación ao convocar o 061, a finais de novembro, un novo concurso para a contratación do servizo de transporte sanitario urxente terrestre en Galiza e comprobar que nesa convocatoria non estaba a dotación para a área sanitaria do Salnés dunha ambulancia de soporte vital avanzado. Hai motivos máis que suficientes para que a comarca do Salnés reclame esta ambulancia, unha ambulancia que estea activa 24 horas ao día e 365 días ao ano. As urxencias sanitarias que se producen na comarca do Salnés no ámbito extrahospitalario dos concellos de Sanxenxo, Cambados, o Grove, Meaño, Meis, a Illa de Arousa, Vilanova de Arousa, Vilagarcía de Arousa e Ribadumia só contan con 4 ambulancias asistenciais de soporte vital básico; ou sexa, unha ambulancia con escasos equipos e con só a dotación de dous técnicos de emerxencias sanitarias. A comarca do Salnés está por debaixo da ratio que establece a Organización Mundial da Saúde para a dotación deste tipo de ambulancias, que establece que debe haber unha por cada 25.000 habitantes. Estamos a ver como isto non é así: a ambulancia que ten a súa base en Vilagarcía atende os concellos de Vilagarcía, Catoira e Vilanova de Arousa, que ten unha poboación de arredor de 51.000 persoas; a que ten a súa base en Cambados atende os concellos de Cambados, A Illa, Meaño, Ribadumia e Meis, unha poboación de arredor de 31.000 persoas; é dicir, estamos a ver como hai unha media dunha ambulancia por cada 41.000 persoas nesta zona. A isto hai que engadir que a ambulancia de soporte vital avanzado máis próxima ten a súa base en Pontevedra e se ten que acudir esta ambulancia, no mellor dos casos, tarda unha media de 30 minutos que se ve ampliada a 50 nos casos da Illa de Arousa ou de Catoira; iso cando esta ambulancia non está ocupada e hai que chamar a que estea, por exemplo, en Vigo, co cal os tempos de resposta, esas isócronas, multiplícanse. Polo tanto, hai unha ambulancia de soporte vital avanzado en Pontevedra que ten que atender unha poboación de máis de 300.000 habitantes: toda a zona de Pontevedra, parte do Morrazo, parte da zona de A Estrada-Deza e toda a comarca do Salnés. Iso en época normal porque logo, sobre todo en época estival, esa poboación multiplícase. ¿Cal é a situación? Que estas ambulancias de soporte vital básico para medicalizalas –que non é medicalizalas senón dotalas de persoal médico e de persoal de enfermería– supón deixar os centros de saúde, os PAC en moitos casos, sen persoal nin médico nin ATS por un período longo, o cal significa deixar desatendida unha parte moi importante da poboación. Volvo citar as recomendacións da Organización Mundial da Saúde que establece que debe haber unha ambulancia de soporte vital avanzado, como mínimo, por cada 120.000 habitantes. Estamos a ver que hai unha ambulancia para máis de 300.000 na zona á que me estou a referir. Engadimos que as ambulancias de soporte vital básico teñen uns servizos anuais que superan os 14.000 servizos. A isto habería que engadir os servizos que fan as ambulancias de Protección Civil, tanto do Concello de Vilagarcía como de Cambados; é dicir, uns medios a todas luces insuficientes. ¿A isto que temos que engadir? Que o Hospital do Salnés non conta cunha UCI. A pesar de ser un compromiso electoral do Partido Popular –un compromiso electoral máis incumprido–, o Hospital do Salnés non conta con UCI e na ampliación, que de momento simplemente é un proxecto, tampouco está prevista esa dotación cunha UCI. ¿Que supón isto? Pois que haxa que trasladar a outros centros hospitalarios as urxencias graves que se produzan en toda a comarca. Este hospital ten unha ambulancia única e exclusivamente para os traslados interhospitalarios, dígoo por se o Partido Popular se quere sumar ás teses do alcalde de Vilanova, que quere desmentir a información que estamos a dar dicindo que no Salnés hai unha ambulancia medicalizada. Cando logo interveña o señor deputado voceiro de sanidade do Partido Popular, gustaríame que lle aclarara ao señor alcalde de Vilanova –do seu partido– que non hai unha ambulancia medicalizada no Salnés, que hai exclusivamente unha ambulancia no Hospital do Salnés para facer os traslados de doentes entre hospitais, que se se produce unha urxencia, aínda que sexa a 100 metros do hospital en calquera das rotondas ou das vías que van ao hospital, esa ambulancia non pode saír dese hospital. Dígollo para que aclaren as cuestións. Na atención das emerxencias de gravidade o tempo é un factor esencial, polo cal, dende logo, non é entendíbel que unha comarca tan ampla e con tanta poboación como a do Salnés, cunha alta densidade de poboación que se multiplica en épocas do ano –especialmente no verán–, cun porto de interese xeral, unha importante actividade económica con potencial risco como é o traballo no mar e cunha alta sinistralidade viaria non teña un hospital con UCI e non conte con ningunha ambulancia de soporte vital avanzado; é dicir, dotada cun equipo humano especializado, con médico e persoal de enfermería, e coa dotación de equipos necesarios na ambulancia para atender emerxencias de gravidade. O persoal que presta os servizos nas ambulancias do 061 está a denunciar que están a suplir esta carencia con ambulancias de soporte vital básico, que como dixen antes non teñen apenas dotación, que só contan con dous técnicos de emerxencias que teñen que ir aos centros de saúde buscar persoal médico, pero que este persoal médico e de enfermería tampouco é especializado, que esas ambulancias non están preparadas para coller unha vía central, para poder entubar un paciente nin calquera outra manobra que supoña unha emerxencia real. Están a realizar o que se chama transferencias en ruta, consistentes en que se hai unha emerxencia moi importante, teñen que chamar á ambulancia de Pontevedra e, para gañar tempo, van ao seu encontro e nunha rotonda, nunha gasolineira ou no medio da rúa fan esa transferencia de doentes, co que significa de inestabilidade destes pacientes e co que significa de risco para os veciños e veciñas do Salnés. Por iso, agardamos o apoio dos grupos desta Cámara á iniciativa que presentamos e que reclama que o Goberno galego dote a comarca do Salnés dun servizo permanente todo o ano e as 24 horas de, como mínimo, unha ambulancia medicalizada. Unha ambulancia de soporte vital avanzado, insisto, dotada permanentemente dun equipo humano composto por un médico e un persoal de enfermería especializado na atención sanitaria en situacións de emerxencia e os técnicos de emerxencias. Unha iniciativa que foi aprobada por unanimidade no pleno do Concello de Vilagarcía, que foi aprobada por unanimidade da Mancomunidade de Municipios do Salnés, onde están representados todos os concellos da comarca do Salnés, e que agardo –insisto– o apoio de todos os grupos desta Cámara a esta iniciativa. Pois, por xustiza, porque a poboación do Salnés...
Vaia rematando, por favor.
...non pode estar vendida, non pode estar en risco permanente cada vez que haxa unha auténtica emerxencia, e iso é o que está pasando. Eu podería falarlle de exemplos como non hai moito en Catoira, que se produciu un accidente, unha persoa atropelada, e que resulta que non hai... ambulancia en Vilagarcía ocupada, a de Caldas ocupada, teñen que chamar a ambulancia de Boiro que non é medicalizada, tarda máis de 40 minutos e a persoa, infelizmente...,
Remate, por favor.
...falece, ou outros casos dos que podería facer hoxe aquí referencia. Agardo –insisto– o apoio dos grupos desta Cámara, e que o Partido Popular non faga o que mellor sabe facer...,
Moitas grazas, señora Prado.
...votar unha cousa nun lado e votar a contraria aquí, neste Parlamento. Moitas grazas.
Intervención dos grupos parlamentarios. Polo Grupo Socialista, ten a palabra a señora Acuña do Campo.
Grazas, presidenta. Bo día, señorías. Efectivamente, no Salnés precísase unha ambulancia medicalizada durante todo o ano e, ademais, dende xa. E por iso, o Grupo Parlamentario Socialista vai apoiar esta iniciativa; e por iso, presentamos tamén unha iniciativa similar. A mellor proba de que o Salnés necesita unha medicalizada son eses transvases de enfermos, esas transferencias que con tanta frecuencia se fan no camiño. Está claro, señorías, que se o doente estivera correctamente atendido dende o punto de orixe, non sería necesario cambialo. Ou dito doutro modo, as persoas que son trasladadas inicialmente en malas condicións e expostas por falta de recursos adecuados están obrigadas a efectuar eses cambios nalgún momento do traxecto, sen falar desa situación tan anómala e incluso perigosa que se dá ao facer o cambio en plena calzada. Unha ambulancia medicalizada, como xa se dixo aquí, é un vehículo de transporte sanitario especial, pois está dotado de persoal sanitario, de medicina, de enfermería, dunha persoa técnica sanitaria especialista en transporte e, por suposto, da persoa que conduce. Pero, ademais, o propio vehículo ten que ter un tamaño determinado para poder traballar dentro en caso de que sexa necesario e ten que estar dotado do material necesario para prestar ese soporte vital avanzado –ou sexa: respirador, aspirador, monitores, bombas, desfibrilador, etc., etc., e todo isto coa disposición precisa–, mentres que as ambulancias de soporte vital básico non teñen nin o material, nin o persoal, nin o espazo, nin as condicións necesarias para todo iso. Pero centrémonos, señorías, nas transferencias, nos transvases eses. Existen, non é algo inaudito, pero están pensados para gañar tempo só en situacións excepcionais para ocasións de moita urxencia, de extrema gravidade e, por suposto, en lugares illados e pouco dotados, nunca nunha comarca tan viva, tan dinámica, tan ben comunicada, ademais, como é o Salnés. Pensen, señorías, que o que se transvasa son persoas en situación de extrema gravidade que poden ir conectados, por exemplo, a un respirador e que teñen que facer ese cambio a golpe de ambú... Si, si, é para que se dean conta... Non se moleste, señor deputado, é para que a xente saiba do que estamos a falar; vostede, coa súa traxectoria profesional sábeo, pero aquí non todo o mundo é médico ou médica. Dicía que teñen que ser evacuados e cambiados de ambulancia no medio da rúa ou no medio da estrada a golpe de ambú en moitas ocasións e todos cheos de bombas, de monitores e de cables que, con esas manobras, poden descolocarse, desprogramarse ou descolgarse, incluso. En todo caso, é un risco que debería evitarse en persoas que xa están nunha situación tan comprometida. Pero vexamos por que razón no Salnés se fan estes transvases ou estas transferencias con tanta frecuencia. Pois porque aínda que estamos a falar dunha comarca que ten máis de 160.000 habitantes durante todo o ano e que esta poboación se dobra ou triplica no verán e incluso en festas, en ocasións determinadas, non se conta cunha ambulancia medicalizada; porque a pesar de tratarse dunha comarca con tráfico abundante, con moita actividade industrial e marítima, capaz de xerar unha situación de risco en calquera momento, non se conta cunha ambulancia medicalizada no Salnés. Ademais, esta comarca ten un hospital pero non está dotado de UCI, polo que son moitos os pacientes graves que teñen que ser trasladados. E ademais, toda esa poboación do Salnés, grazas á flamante xestión sanitaria do tándem Feijóo-Mosquera, ten tal lío, tal lío sanitario, que para ser atendidos son derivados aos hospitais de ata catro áreas sanitarias distintas: Salnés, Pontevedra, Vigo, Santiago; algo que no caso dunha urxencia non é menor, e ademais non contan cunha ambulancia medicalizada. Os socialistas emendamos a proposta que hoxe plantexa o Bloque Nacionalista Galego pedindo que esa ambulancia medicalizada chegue ao Salnés xa, antes de rematar o mes de maio, porque, señorías, a situación é insostible...
Remate, por favor.
...–remato– e o risco diario inasumible. Así que esperamos que sexa aceptada a nosa proposta polo grupo propoñente e que esta iniciativa saia adiante, polo ben do Salnés. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Acuña. Grupo Parlamentario Popular. Señor Núñez Centeno.
Grazas, presidente. Bos días, señorías. Desde logo, aquí hai que oír cousas, ¡eh! A señora Acuña quítalle o respirador a soporte vital básico e despois aparece o respirador [...]. Eu de verdade que non o entendo. De transferencias de ambulancias, eu non sei o que entende vostede. Eu entendo moito que fixen moitas, ¡eh! [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Fixen moitas e non é tan tráxico nin o que está contando vostede. Pero bueno, se quere contar esa película, para diante. O primeiro que lle agradecería, señora Prado, era que me facilitara ese informe da OMS que fala dos 25.000 para unha ambulancia de soporte vital básico, porque eu estiven buscando e consultei con técnicos e ninguén foi capaz de facilitarmo. Eu agradeceríalle que mo facilitara; agradeceríallo de corazón porque non fun capaz de encontralo. Os recursos de soporte vital avanzado e básico, que constitúen a rede de transporte sanitario de Galicia, xestiónanse pola Fundación Pública Urxencias Sanitarias de Galicia-061. É un servizo apreciado pola poboación, responde ben ás necesidades de coordinación, de asistencia e desprazamentos de medios humanos e de transporte, ou polo menos eu así o percibo desde a miña actividade. A cobertura desa área, da área do Salnés, está encadrada na área Salnés-A Estrada. Ten 6 ambulancias de soporte vital básico as 24 horas do día e 1 ambulancia de soporte vital avanzado nos meses do verán en Sanxenxo, que aquí parece que se olvidou. O mes de xullo e o mes de agosto, debido ao aumento da poboación, hai unha ambulancia a maiores de soporte vital avanzado. As distancias, se vostedes consultan Google Maps, que habitualmente dá uns tempos máis altos dos reais –todos o sabemos, son 37 minutos desde o Grove, 31 desde Vilagarcía e 29 desde Sanxenxo. E falamos de tempos dun turismo, non de tempos dunha ambulancia. E ademais, efectivamente, nesa comarca hai un hospital, noutras comarcas de Galicia non hai un hospital. Hai outra cousa que non se citou, que é a posibilidade de pedir un helicóptero. Pídese un helicóptero e vai un helicóptero. Nese accidente que contaba a señora Prado non sei que pasaría para que non se chamara o helicóptero. Efectivamente, foron os profesionais das ambulancias da zona os que fixeron públicas as súas reivindicacións neste asunto. Eu mesmo me reunín con algúns representantes dese colectivo aquí no Parlamento, con Xosé Manuel, César e Xabier, e falamos sobre as súas e as miñas experiencias en emerxencias e transporte sanitario. Desde logo, coincidiamos nalgunhas cousas e discrepabamos noutras. Falamos tamén de ambulancias medicalizadas, de ambulancias sanitarizadas, falamos incluso da utilización de técnicos sanitarios especialistas en emerxencias, que son os coñecidos como paramédicos, que todos vostedes terán experiencia, ou polo menos de velos na televisión nas películas ou series americanas. Nas ambulancias van técnicos que non son médicos nin enfermeiros. Bueno, iso ao mellor chega a ser nalgún momento unha discusión de futuro. O certo é que os profesionais de atención primaria, médicos e persoal de enfermería, medicalizamos as ambulancias para domicilios presuntamente urxentes –que non sabemos ás veces o que é–, emerxencias e traslados cando é preciso. Penso que forma parte do noso traballo e que o facemos porque estamos preparados para iso. En canto ao traslado compartido entre as ambulancias, o que falabamos antes das transferencias, eu non podo máis que defendelo. En cantidade de ocasións eu téñome desprazado, señora Acuña, vas a un domicilio que non sabes o que ten, xeras unha emerxencia porque ás veces as explicacións non son totalmente correctas, sales, chamas, e no caso de Bergantiños chegas a Paiosaco, nun terreo que está perfectamente ben, cámbiase de ambulancia e non pasa nada. Eu de verdade é que ás veces non entendo o que se fala aquí. E gáñase tempo, por suposto, para a vida do enfermo. Desde logo que non estou de acordo co parágrafo da súa proposición onde di: "Os recursos sanitarios existentes no Salnés non permiten a atención de patoloxías de extrema gravidade nin a maior parte das veces prestar asistencia médica in situ a doentes de extrema gravidade, nin asistilos con persoal facultativo nin de enfermería durante os traslados a un centro hospitalario". Paréceme que están a menosprezar as capacidades e a preparación dos profesionais de atención primaria que exercemos esas funcións en coordinación co persoal do 061 e das ambulancias de soporte vital avanzado. Se imos aos datos, eu teño aquí os datos do ano 2009, 2013 e 2014, e son moi similares. Por exemplo no ano 2009 precisaron mobilización de recursos 7.620 casos, e no 2014, 7.287. Soporte vital avanzado, que é utilización de ambulancias de soporte vital avanzado, 198 no 2009, 198 no 2013 e 212 no 2014. Tempos de resposta similares. Traslados medicalizados desde centros de saúde, 155, 139 e 138. Traslados desde o hospital, efectivamente aumentaron. Despois deses datos, que non me dá tempo a referir, pregunto, ¿que pasa no ano 2015 que non pasara no ano 2009, ano no que os seus partidos gobernaban a Xunta cun orzamento de 2.000 millóns de euros máis que agora? ¿Cantas ambulancias se puxeron no bipartito? Ningunha. As últimas ambulancias de soporte vital avanzado que se puxeron en Galicia foron 2 no ano 2004, en Vigo e en Mos, e outra no ano 2010 en Foz. ¿Por que non as puxeron en tempos de bonanza? Non o sei. Nós pensamos que este tema é un tema técnico, pensamos que as cifras antes citadas, isócronas e distancias non parecen xustificar, en principio, a demanda dunha ambulancia de soporte vital avanzado, pero insisto pensamos que se trata dun tema técnico. Por iso presentamos unha emenda, que vostedes coñecen, instando a Xunta para que o Padroado da Fundación Pública Urxencias Sanitarias de Galicia...
Remate, por favor.
...analice na súa próxima reunión a situación da área do Salnés e adopte as medidas oportunas para garantirlle á cidadanía a atención no que se refire á cobertura de transporte sanitario urxente e asistencia extrahospitalaria, urxencia e emerxencia. Unha emenda similar a esta, no Concello de Caldas, aprobouna o PSdeG e aprobouna o Bloque Nacionalista Galego. Esperamos que acepten a nosa emenda. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Núñez Centeno. Grupo Parlamentario Mixto. Señora Martínez.
Grazas, presidente. Bo día a todas e a todos os que estamos aquí hoxe, que non somos moitos. Eu vou apoiar esta proposición non de lei que presenta o BNG, e subscribo, ademais, as denuncias que nela expón. Vou empezar por dicir o que xa dixen máis dunha vez nesta Cámara, tanto en comisión como en pleno, e é que unha boa sanidade empeza por unha boa atención primaria. Desmontar a atención primaria como está facendo o Partido Popular é encamiñar a calidade sanitaria ao desastre, ao Terceiro Mundo. Non hai calidade asistencial sen unha atención primaria de calidade. Ademais, cando esa atención primaria que non ten calidade, que non ten persoal, que está infradotada, ten que atender tamén aqueles casos de accidentes graves, todos aqueles casos que non sexan os traslados entre o Hospital do Salnés e o Hospital de Pontevedra, isto convértese nunha situación totalmente terceiromundista, posto que todos sabemos que en cantidade de accidentes é primordial a rapidez coa que se chega a un hospital e a rapidez con que se prestan os primeiros auxilios ou se entra nun quirófano. Polo tanto, vostedes están xogando coa vida das persoas. A min a frivolidade de vir aquí dicir que non hai ningún problema en que un paciente se cambie de ambulancia si el sitio es discreto... ¡Que ben, podemos poñer cortinas! ¿Vale? Mire, na comarca de Vigo houbo un gran escándalo, un gran escándalo, e non era polos pacientes, eran cadáveres. A pelexa entre as funerarias. E entón cambiaban o cadáver pasada a ponte de Rande. ¡Un auténtico escándalo! ¡Un auténtico escándalo! Iso é indigno ata para o cadáver, non digamos cunha persoa viva. ¿Como trasladan vostedes dunha ambulancia a outra a un politraumatizado? ¡Que máis dá o paciente, o importante é o custo! Porque a responsabilidade sanitaria... ¡Non poña esa cara! ¡É que non se paran a pensar na dignidade das persoas, dálles igual! Pero estou segura de que se fora o seu fillo, seu pai ou súa nai, vostede se sentiría ofendido se paran en medio do traxecto para cambiala de ambulancia sen máis escusa que non gastar en sanidade. Ademais diso, as ambulancias que hai, a ambulancia hospitalaria que hai para trasladar os pacientes entre o Hospital do Salnés e o Hospital de Pontevedra, é unha ambulancia que só conta cun condutor e un técnico. Polo tanto, non ten nin sequera o persoal adecuado para atender as urxencias, simplemente fai os traslados dos pacientes que están ingresados no Hospital do Salnés ata o Hospital de Pontevedra. Ademais teñen as ambulancias, como esa non a poden usar, o médico e a enfermeira ou enfermeiro téñenos que sacar do PAC. Sacalos do PAC quere dicir que o PAC queda sen atención sanitaria, e mentres se colle o paciente, se traslada a Pontevedra e se volve, pasan 3 horas; 3 horas onde non hai PAC funcionando, onde non hai persoal para que funcione o PAC. ¡Pero a vostedes tamén lles dá igual! É que, realmente, a frivolidade con que tratan a sanidade é de delito, ¡é de delito! E non cabecee porque a cuestión non é cabecear, a cuestión non é negar, como fan sempre, a realidade. Hai unha realidade aí. Hai unha mobilización dos traballadores das ambulancias, dende hai moito tempo, reclamando o persoal que necesitan. E non estamos falando de tonterías, falamos da vida. Co cal, vostedes están poñendo ás persoas que viven no Salnés como galegos de segunda en relación coa atención sanitaria. Porque xa os de Lugo son de terceira, os do Salnés de segunda e os de Vigo de primeira e media, porque temos un hospital, pero privado. Esa é a sanidade que vostedes lles ofrecen aos galegos e ás galegas. Vostedes desvisten un santo para vestir outro. Iso é o que están facendo. Quítanlle ao PAC o persoal para atender a urxencia. Cando terminan da urxencia, volven ao PAC. Hai listas de espera en atención primaria. As ambulancias avanzadas non teñen o persoal necesario, non contan nin con persoal médico nin con persoal de enfermería, só teñen o condutor e o técnico. Eles téñense que arreglar para baixar e subir os pacientes dos pisos, téñense que arreglar para atender as urxencias dos accidentes, téñense que arreglar para atender a atención primaria. A vostedes, evidentemente, dálles absolutamente igual. Queren –e é o único que pretenden– privatizar a sanidade, igual que pretenden, a través desa Lei de emprego que onte aprobaron co seu único voto...
Remate, por favor.
...–si, xa remato–, que a partir de agora, aos traballadores e traballadoras públicos se lles fagan uns seguros de pensión privados. Vostedes o único que buscan é privatizar para garantir os negocios dos seus amigos e das súas amigas, para garantir os premios a aqueles que os mantiveron con sobres ata agora, a todos eses que hoxe os vemos pasar polos xulgados.
Remate, por favor.
Esas son as persoas que defenden vostedes.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Señora Solla. Perdón, tiña aquí señora Solla, pero é señor Fajardo, dá igual.
Bo día a todos e a todas, excepto aos que están a comer de balde, como soe ser o Goberno autonómico, que parece que estas cousas non lle interesan e abandona o hemiciclo a toda velocidade para non escoitar a realidade. Eu lle vou explicar, señor Centeno, o que cambiou entre 2009 e hoxe. O que cambiou entre 2009 e hoxe é que unha deputada que hoxe está aquí, Marta Rodríguez Arias, daquela cada mes facía unha rolda de prensa no hospital comarcal reclamando estas mesmas cousas que hoxe reclamamos. E hoxe, con covardía, non só non aparece aquí, senón que lle deixa a vostede defender o que é absolutamente indefendible. Esa deputada do Partido Popular chegaba incluso a comparar o hospital comarcal cun ambulatorio, ¡eu tamén! E se seguimos nesta situación, non só vai ser un ambulatorio, pode ser incluso un tanatorio. Porque non é de recibo que a cidadanía do Hospital comarcal do Salnés estea tratada como cidadanía de segunda ou de terceira, onde simplemente polo feito de nacer no Salnés tes máis oportunidades de morrer se necesitas que unha ambulancia medicalizada te atenda, porque non se cumpren nin sequera os criterios da Organización Mundial da Saúde. Para todo: Pontevedra, A Estrada, O Salnés, unha soa ambulancia, cando a poboación está moi por encima do que recomendan eses requisitos da Organización Mundial da Saúde. Pero podo ir moito máis alá, e non só falamos diso, é que vostede chega aquí e engana e méntelle á cidadanía. É curioso que as rotondas e as gasolineiras do Salnés teñan outros usos, por exemplo trasladar pacientes nas gasolineiras e nas rotondas, cando os protocolos de infartados agudos do Sergas din de forma expresa que, en caso de infartados, non se recomenda, salvo en situacións excepcionais, o traslado entre ambulancias. O propio protocolo do Sergas plantexa esta situación. Pero é que no hospital comarcal non existe un protocolo para eses traslados, polo tanto, vostedes están facendo o que están facendo. E claro, vostede fai referencia ao Google Maps para falar de tempos. A min, que son de Vilagarcía, non me fai falta falar de Google Maps, e se vostede é capaz de chegar en verán, de Vilagarcía a Sanxenxo, en 29 minutos dígolle que se cambie vostede por Fernando Alonso, que seguro que os de MacLaren terán un novo mellor resultado que na actual situación. Porque iso do Google Maps será o que sexa, pero veña comigo e trate de chegar de Vilagarcía a Sanxenxo en verán en 29 minutos. É máis, vostede fala desa situación concreta, grave, e por que non actuou o helicóptero de emerxencias. ¿Dígolle por que? Porque o hospital comarcal non ten heliporto. ¿Dígolle onde vai o helicóptero a coller os que teñen un problema en Vilagarcía? Ao campo de fútbol de Rubiáns ou ao porto comercial. É dicir, en Vilagarcía o heliporto do hospital é un campo de fútbol ou o muelle comercial. ¿Parécelle serio iso para una cidadanía coma a nosa? ¿Ou é que non temos dereito os de Vilagarcía, os da Arousa ou os do Salnés a recibir igual condición que os demais? Parece que non; parece que a vostedes iso lles dá absolutamente igual. Voulle poñer encima da mesa outra cuestión. Plantéxase a ampliación do hospital comarcal. Ademais de non ter ambulancia medicalizada, non temos UCI. Polo tanto, temos un problema dobremente grave. Pero ademais esa ampliación é un bluf, un auténtico bluf. Puxéronse as casetas de obra, puxéronse as vallas de obra, pero non están a facer a obra, ¿Sabe cantos operarios hai cada día nesas obras do hospital? Un operario. Iso si, paseando moito para que o vexan, pero non hai obra, non se está a facer a obra. Póñolle outra pregunta encima da mesa. ¿Sabe o que está pasando nesa obra? Que cando se replantean os planos, resulta que a ampliación non lles colle no terreo. ¿Pódeme explicar como é iso? Doulle outro dato. Utilízanse cartos públicos para adecentarlle a unha empresa privada un terreo para aparcamento agora público, dentro de dous anos, privado. Pónselle unha valla e cóbraselle. A obra fíxoa Juan Pueblo. Pero, automaticamente, nuns terreos do Concello de Vilanova, faise un párking privado en terreo que é monte e que, polo tanto, incumpre o urbanismo, e non pasa nada. E cóbraselles aos usuarios do hospital dous euros por ir a un párking privado onde te dan un tícket no que non aparece CIF, nin nada de nada, onde nin sequera se pagará o IVE nin se pagan os impostos, e vostedes miran para outro lado. Esa é a situación do hospital do Salnés, e eu me pregunto como ten vostede a cara de vir aquí a defender esa situación e como ten a desvergonza a deputada de Vilagarcía de non subir a esta palestra, como subía antes, a reclamar que se lle dea dignidade aos veciños e veciñas de Arousa. Sinceramente, esta é unha das situacións máis complicadas nas que eu me vexo nesta Cámara, porque os que acudimos ao hospital temos que ver como decenas, centenares de usuarios, nos reclaman que fagamos o posible porque as súas vidas dependen diso. Porque non é de recibo que teña que facer o traballo que tiña que facer o Sergas, Protección civil. Que teña que ir Protección civil ao PAC a recoller aos especialistas, e que teñan que ser outros os que fagan o que non fai o Sergas. E polo tanto, unha vez máis, é unha situación de risco e unha posibilidade de morte certa vivir no Salnés porque vostedes condenan a esa poboación a uns servizos asistenciais de segunda calidade. E se non morre xente, ¿sabe por que é? Polo esforzo e a capacidade de traballo dos profesionais do Hospital do Salnés, que están facendo moito máis do que se lles podía exixir. E vostedes miran para outro lado, e incluso están condenando a unha situación de estrés laboral brutal a eses profesionais que atenden o que desatende o Goberno. Sinceramente, voume moi defraudado, e sobre todo preocupado pola covardía dunha deputada que dicía cousas bárbaras dese hospital porque había que reclamar, e agora que gobernan eles, mira para outro lado...
Grazas. Grazas, señor Fajardo.
...e non fai nada.
Grupo autor da proposición non de lei. Señora Prado.
Máis unha vez, lamentable. Efectivamente, lamentable. Os que menosprezan os profesionais, señor deputado do Partido Popular, son vostedes, ao facerlles desenvolver o seu labor profesional nas condicións en que teñen que facelo. Quedou claro, o Partido Popular volve máis unha vez a facer unha cousa nun lado e a contraria no outro. Podían ir vostedes alí a explicarlles aos seus alcaldes e aos seus concelleiros que demandan no Salnés esta ambulancia medicalizada por que o Partido Popular nesta Cámara resulta que vota en contra. E, efectivamente, é lamentábel que as dúas deputadas do Salnés, a señora Rodríguez e a señora Oubiña, non teñan a decencia de vir aquí a dicir elas que están de acordo co que acaba de dicir o señor Núñez Centeno de que non parece xustificable a necesidade dunha ambulancia medicalizada, pero, en todo caso, é unha cuestión técnica. Porque non teñen vostedes a valentía de, pola súa boca, dicilo para que os veciños e veciñas do Salnés poidan escoitalo. Porque son moi valentes de cen en cen e bastante covardes de unha en unha. Bastante covardes, bastante covardes. Porque se non terían que saír aí a dicir isto. Non parece xustificable o que dixo o señor Núñez Centeno. Cando vostedes voten, votarán isto, que non parece xustificable a necesidade dunha ambulancia medicalizada. En todo caso, é unha cuestión técnica. Por iso non imos aceptar a emenda do Partido Popular, porque significa un brinde ao sol, significa unha cortina de fume, non significa ningún compromiso. Di que se analice e que se estude. ¿Por que non aceptan que haxa un prazo? ¿Por que non poñen na súa emenda que se dote a ambulancia medicalizada que está no hospital de persoal permanente e que faga un traballo mixto, que atenda os traslados interhospitalarios e tamén as urxencias extrahospitalarias? Porque vostedes non queren ningún compromiso. Porque vostedes van vender, unha vez máis, os veciños e veciñas do Salnés. En canto pasen as eleccións municipais vai volver dicir que non, que non hai suficiente xustificación, e entón o que están intentando é gañar tempo por simple cuestión electoralista. Esa é a pura realidade. O resumo da atención das emerxencias na comarca do Salnés é: ambulancia de soporte vital básico, unha por cada 41.000 habitantes; ambulancia de soporte vital avanzado, cero; UCI hospitalaria, cero; ambulancia máis próxima, trinta minutos como mínimo; poboación que atende esa ambulancia, máis de 300.000 habitantes; consecuencia, risco exponencial para os veciños e veciñas do Salnés. Están vostedes facendo unha actuación temeraria e poñendo en risco permanentemente os veciños e veciñas do Salnés. Vostedes sempre cren que a vostedes non lles vai pasar, que non van ter que estar tirados nunha estrada esperando corenta minutos a que veña unha ambulancia de Vigo ou de Pontevedra. Sempre cren que poden facer como cando o pai de Rajoy foi ao hospital de Montecelo, mobilizar a todo o mundo para que o atendan. Pero os veciños e veciñas non teñen esa porta de atrás...,
Remate, por favor.
...non teñen ese teléfono a onde chamar. Non teñen, están vendidos coa súa política sanitaria. E son uns auténticos covardes ao dicirlles alí que o están mirando e aquí votar en contra. Esa é a auténtica realidade, señoras e señores do Partido Popular.
Remate xa, señora Prado.
Esa é a realidade, esa é a realidade.
¿Sobre a emenda do PSOE?
Acepto a emenda do Partido Socialista porque, efectivamente, pide prazos, que é o que pedimos no BNG. Pedimos unha ambulancia 24 horas, 365 días ao ano.
Grazas. Seguinte proposición non de lei. Proposición non de lei do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de D. Xosé Manuel Beiras Torrado e D. Antón Sánchez García, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación coas reclamacións formuladas contra a empresa Barras eléctricas Galaico-Asturianas, S.A., Begasa, pola suposta manipulación fraudulenta dos contadores eléctricos
A esta proposición non de lei presentouse unha emenda do Grupo Parlamentario Socialista.
Para a defensa da mesma, ten a palabra o señor Beiras.
Señor presidente, señorías, eu xa non dou crédito ao que escoito. Na primeira etapa de vixencia do Estatuto de Galicia, da existencia desta Cámara e da Xunta de Galicia, a xente do común dicía aquilo de: a Xunta de Albor, no cortello está mellor. Agora xa non o din porque non fai falta, ¡é tan evidente! Hai pouco tempo aínda trouxéramos unha iniciativa sobre a fraude cometido polos grandes oligopolios que controlan a produción, distribución e comercialización, infrinxindo a lei con subterfuxios diversos, da enerxía eléctrica, ou a fraude do suposto déficit tarifario. Por certo, naquela ocasión baseábase nun estudo feito por un traballo de licenciatura na Universidade da Coruña. O que pasa é que o señor Núñez consideraba que o señor Beiras –ou Beiras a secas– confundía o Parlamento coa universidade, porque, naturalmente, traer nivel universitario a esta Cámara é como botarlles margaridas aos cochos. E non por todos os membros, senón por unha sección determinada deles. O deputado que fixo de portavoz, entre outras cousas dixo que a culpa do déficit que existía era, naturalmente, das subvencións ás enerxías renovables. Cal sería a miña sorpresa cando tempo despois, concretamente o 18 de marzo de 2015, sorpréndeme unha información a toda páxina, nun medio de comunicación escrita, onde aparece ademais unha fotografía de Feijóo e Gabarró ante un molino de 80 metros de altura. Eu non sabía quen era Gabarró, pero logo explicáronme que era o presidente, seica, de Gas Natural. E o titular da páxina era: "Haremos más parques eólicos en Galicia porque aquí si que son rentables sin subvención". ¡A ver se se poñen de acordo! Eu, naturalmente, cando lin isto e vin a foto, pensei que eran as declaracións do presidente de Gas Natural, porque é o lóxico. É lóxico que Gas Natural diga: haremos más parques eólicos porque son rentables y no necesitamos subvenciones. Non, as declaracións eran do presidente da Xunta, que falaba en nome de Gas Natural en vez de falar en nome dos cidadáns galegos. ¡Ese é o seu rol! Nin sequera niso teñen coidado de disfrazarse un pouquiño. Pois hoxe traemos outra sobre a fraude nos contadores en toda a Mariña de Lugo, en todo o espazo onde ten a distribución de enerxía eléctrica ese ente chamado Gamasa –Gamesa ou Gamasa, xa non sei porque dá igual– en todo caso, Begasa. Perdón, Barras eléctricas galaico-asturianas. Si, dá o mesmo, total todas son iguais. Barras eléctricas galaico-asturianas. Estou por contar o chiste da hiena, de Jaimito, de hai moito tempo, pero vouno facer despois para non perder o meu tempo de intervención. Algúns xa saben cal é o chiste da hiena: Si come mierda y jode una vez al año, ¿de que carallo se ríe? Cando lle explicaban a hiena, en clase de Historia Natura, a Jaimito. Neste caso o que traemos non é un estudo da universidade, traemos toda a información subministrada por unha sociedade que é a Oficina de Defensa e Información do Consumidor Eléctrico –RLF/630 son as súas referencias–, e que o fai en defensa do consumidor eléctrico, tanto se son fogares, familias, como se son empresas –especialmente pequenas e medianas empresas–, que son incluso as máis prexudicadas, porque, efectivamente, a lexislación vixente, que é todo un enguedello de difícil aplicación, porque se presta a moitas interpretacións sempre, resulta que aínda resulta máis complicada para as entidades empresariais de pequena e mediana dimensión que para os consumidores, as familias, os fogares. Temos unha relación de recursos de alzada presentados, polo tanto, ante a Administración da Xunta de Galicia dende o ano 2011. Son máis de 90 recursos –92 coido, exactamente–. Deses noventa e tantos recursos presentados dende o 2011 –os datos son do 25 de marzo de 2015–, só foron resoltos 2, os restantes están sen resolver. Bueno, ¿de que se trata? Trátase de denuncias de manipulacións reiteradas nos contadores de tipo 4 e toda unha serie de feitos que aquí se relatan, dunha maneira resumida, na exposición de motivos da nosa iniciativa. Unha serie de expedientes que recollen reclamacións por manipulación reiterada, en contadores do tipo 4, con reprogramación remota; actualización de contadores fóra do prazo establecido pola lei; incumprimento da reprogramación do contador con respecto ao establecido no regulamento de puntos e medidas na lexislación vixente con respecto á liquidación de acceso de terceiros á rede; alteración de lecturas observadas pola distribuidora no histórico a través do uso de contadores de dobre sistema de tarificación; substitución de contador sen comunicación previa ao cliente, cousa que é moi grave, porque ante a insistencia por parte de Begasa en indicar que non ten obrigación de comunicar ao cliente calquera actuación que vaia realizar sobre o equipo, con independencia do réxime de propiedade, aínda que diga que os contadores son propiedade dela, a Comisión Nacional de Enerxía, en Informe do 26 de xullo de 2012, di que a distribuidora, ante calquera actuación que vaia realizar sobre o equipo de medida, independentemente da propiedade do mesmo, deberá notificarlle ao consumidor, como responsable do punto de medida, a fecha exacta en que se vai executar a actuación e o seu alcance. Pois non, tampouco. Exceso de facturación, en relación co alugueiro do equipo de medida, e irregularidades que presenta en actuacións solicitadas pola distribuidora, etc. Pero hai toda outra serie de recursos, do que unha mostra é o expediente 2013/152, que recolle a reclamación por suposta ilegalidade do equipo de contador instalado. Bueno, pois resulta que instalan contadores que son ilegais porque non reúnen as características e condicións segundo as exixencias establecidas na lei que regula este asunto. Tamén nese expediente se incorpora a resposta por parte da empresa implicada, evitando facer alusión aos defectos referidos. E complétase cun informe elaborado polo Instituto de Metroloxía de Ourense, no que os técnicos correspondentes deixan constancia da falla de adecuación. E podiamos seguir. Reclamacións pola existencia dun parque de contadores que non reúne as características exixidas pola regulación aplicable; en particular, nos modelos [...]. Están aquí indicados, non vou darlles a murga coa lectura do que poden ler. Os contadores instalados presentan erros de medida, e existen dúbidas en canto aos prazos nos que poden ser instalados determinados modelos de contadores, de maneira que a Dirección Xeral de Industria e Minas trasladou a pertinente consulta ao Ministerio de Industria; aínda non contestou. Recoñece este ensaio no laboratorio –hai un ensaio no laboratorio de Metroloxía–, pero non garante o correcto funcionamento, porque habería que facelo in situ e non se fai; habería que comprobalo, contrastalo e verificalo in situ e non se fai. E en ningún momento se fai referencia ao rexistrador de enerxía, que é un elemento que ten como función a clasificación da enerxía rexistrada no contador e que precisa de autorización administrativa polo Instituto de Control Metrolóxico do Estado. Polo tanto, hai toda unha serie de irregularidades. As reclamacións ante a delegación, da dirección ou da consellería correspondente en Lugo, foron inútiles, pero os recursos ao máis alto nivel tamén foron inútiles. Pero hai máis, e é que, como isto non lle interesa nada á Xunta –parece ser que aquí estamos no capitalismo feudal do que se fala agora, e, polo tanto, son os grandes monopolios con grandes magnates nobiliarios no século XII ou XIII os que mandan, e os servos, empezando polos menestrais, son os que executan–, pois o señor José Manuel Rodríguez Torres, que é o director desta oficina, escribiulle o 12 de xullo de 2012 ao presidente da Xunta de Galicia solicitando, á maior brevidade posible, unha reunión para tratar dun posible caso de corrupción e prevaricación por parte da Consellería e da Dirección Xeral de Industria, e das delegacións provinciais, coas empresas distribuidoras e comercializadoras de enerxía eléctrica por todos estes asuntos. Naturalmente, nin houbo resposta nin foi recibido nunca porque o señor Núñez ten abondo con recibir...
Grazas.
...e bicarlle os pés –e de aí para arriba– ao presidente de Gas Natural...,
Grazas, señor Beiras.
...que, naturalmente, é quen manda, e os cidadáns están para iso.
Grazas.
É absolutamente inconcibible en calquera país onde haxa un mínimo de democracia.
Grazas, señor Beiras.
E o señor do chiste da hiena ben sabe quen é.
Grazas. Para o segundo turno. O chiste no segundo turno, que non tiña mala pinta. [[O señor Beiras Torrado pronuncia palabras que non se perciben.]] [[Aplausos.]] Non, non tiña mala pinta. Grupo Parlamentario Socialista. Señor Losada.
Grazas, señor presidente. Señorías. Señor Beiras, hai outra versión do chiste, que é cando unha deputada do Partido Popular no Congreso dos Deputados, falando dos parados, dixo: "que se jodan". É unha versión un pouco... Probablemente é un exabrupto, pero reflicte perfectamente o enfoque. [[Aplausos.]] Esta iniciativa que o Grupo Socialista vai apoiar, independentemente de que se acepte ou non a emenda que presentamos, permítenos, desde logo, poñer en cuestión de maneira clara o concepto que o Partido Popular ten de gobernar para todos. Eu onte falaba dos resultados financeiros do Banco de Santander. Dicía que medraban un 32 %. A verdade é que lle vai mellor ao BBVA, que os presentou hoxe; os beneficios medraron un 146 %. É verdade que, simultaneamente, mentres a señora Aguirre vai no Hotel Intercontinental de Madrid coa presidenta do Santander e co presidente do BBVA a un desayuno informativo de Rajoy, di que hai que facer non se sabe que cos homeless porque perturban a visión idílica da cidade de Madrid de cara ao turismo. Eu creo que é a metáfora perfecta da concepción que hai na dereita española do que ten que ser a acción política. [[Aplausos.]] E cando das metáforas e da poesía pasamos aos números, vemos como exactamente esa poesía se materializa cuantitativamente. Vaime permitir seguro, señor Beiras, que fale ao final desta iniciativa, pero isto ten moito que ver, sen ningunha dúbida, coa asimetría no trato das distintas problemáticas. Mentres que as rendas de traballo entre o ano 2007 e o ano 2014 baixaron un 6,2 % en España, o IRPF aumentou un 0,1 %. Mentres que as rendas de capital aumentaron o 1,9 %, o imposto de sociedades baixou un 60 %. Eu vou repetir os datos porque me parece que son suficientemente ilustrativos da contraparte non metafórica da política da dereita. As rendas de traballo baixan un 6 % e o IRPF sobe pouco, pero un 0,1 % –é dicir, saen claramente prexudicadas–; e as rendas do capital soben un 2 %, pero o imposto de sociedades baixa un 60 %. Eu creo que queda perfectamente claro para quen gobernan uns e outros. E agora, efectivamente, pasamos a Begasa e aos usuarios da enerxía eléctrica na provincia de Lugo, tanto na Mariña como en certas zonas do centro. Tivemos un caso similar con Gas Natural-Fenosa –neste caso afectaba non a usuarios privados, senón a concellos– en que a Xunta soamente actuou cando a oposición e os propios concellos se defenderon a nivel xurídico. É dicir, foi incapaz, desde as súas competencias, que é a defensa dos consumidores, de exercelas cunha mínima coherencia e cunha mínima capacidade executiva. Lamentablemente estamos, sen ningunha dúbida, acostumados a esta cuestión. E, por suposto, ¿que intereses se defenden? Pois deféndense os intereses das empresas eléctricas. Deféndense neste tema, en temas de control dos excesos de facturación das empresas. Pero deféndense tamén cando se bloquea o autoconsumo de xeración distribuída con balance neto. Deféndense tamén cando non se cuestiona en absoluto a discriminación positiva eléctrica para Euskadi, lexítima, pero que desde logo prexudica o tecido industrial de Galicia –a pesar de que despois o conselleiro de Industria veña aquí falarnos da Industria 4.0–. Ou deféndense tamén cando Endesa se descapitaliza a chorros e tendo a instalación eléctrica máis importante da comunidade autónoma. Eu non lle escoitei nin ao señor presidente da Xunta –que coincide co señor Borja Prado de maneira recorrente neses desayunos do Ritz– nin ao conselleiro unha soa palabra sobre o feito do traslado dos activos a mans dos italianos. Efectivamente, os abusos da empresa Begasa denunciáronse sistematicamente por consumidores particulares e por pequenas empresas, tanto do sector industrial como do sector servizos, na Xefatura Provincial de Industria de Lugo, e, unha vez máis, a Administración autonómica púxose, indubidablemente, de perfil. Equipos rexistradores non homologados; contadores que se substitúen sen que os usuarios teñan coñecemento diso, e, polo tanto, ti non es capaz de controlar se esa lectura do contador que se saca é a lectura do contador que se pon, algo tan sinxelo como iso. É dicir, non sei se fai falta un informe técnico moi complexo, pero eu creo que, intuitivamente, calquera das persoas que están aquí poden entendelo sen moito esforzo. A propia reprogramación dos contadores... En fin, aumentar as contas de beneficios das empresas. Indubidablemente, iso ten unha plasmación –como digo eu sempre– orzamentaria. As partidas de competencia e consumo neste goberno, desde que goberna o señor Feijóo, reducíronse nun 36 %, e as partidas vinculadas con infraestruturas enerxéticas reducíronse nun 21 %.
Remate.
Remato, señor presidente. Polo tanto, seguimos adelgazando o labor de control do público e seguimos permitindo que os intereses privados campen ás súas anchas. A nosa emenda vai na liña de complementar a iniciativa da Alternativa Galega de Esquerda, pero insisto en que a apoiaremos, independentemente da decisión do grupo propoñente. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Losada. Grupo Parlamentario Mixto. Señora Martínez.
Vou empezar por anunciar xa o apoio a esta proposición non de lei que presenta a Alternativa Galega. Apoio a proposición non de lei polo que ten que ver coa irregular actuación da Consellería de Industria respecto dos expedientes. Apóioa polo que ten que ver coas peticións de revisión da normativa, para impedir a fraude na medición e facturación do consumo da electricidade polas empresas eléctricas. E apóioa aínda máis para reclamar da Xunta e do Estado que tomen medidas para reducir a dependencia e a factura enerxética. Lévase falado moito da regulación do sector eléctrico, das relacións do Goberno do Partido Popular coas eléctricas e do poder do oligopolio eléctrico no réxime político actual. Xa falamos en máis dunha ocasión neste Parlamento da regulación do sistema eléctrico que estamos a sufrir, e quedou patente a vontade da Xunta de persistir no modelo actual que favorece o oligopolio eléctrico. As denuncias, fundamentadas nun traballo de investigadores da Universidade da Coruña, non serviron para sacar da boca do portavoz do PP unha resposta razoada da súa negativa. Coma sempre, a única razón do Partido Popular para oporse a esta proposición non de lei será a aplicación da súa maioría mecánica que teñen nesta Cámara. Nin a fraude demostrada nun serio traballo de investigación, nin a advertencia do incumprimento da Directiva 72/2009, da Comunidade Europea, respecto de establecer un procedemento de tramitación simplificada de autorizacións para produtores de pequena potencia destinada ao autoconsumo eléctrico e xeración descentralizada, serviron para mudar nada. Pode máis a submisión aos poderosos que a vergoña. A fraude no cálculo do déficit da tarifa e do prezo da electricidade que pagan os consumidores, pequenos e grandes, non é que non lles preocupe; polo contrario, mostran estar empeñados en amparala e mantela. Co Partido Popular nos gobernos, a regulación non mudará mentres ás eléctricas non se lles ocorra outra regulación que as favoreza aínda máis. Tampouco son máis optimista respecto dos labores de inspección que teñen encomendadas as administracións. Cando se trata de favorecer os seus, a Xunta de Feijóo sabe buscar colaboradores nas delegacións das súas consellerías. Lembramos a fraude dos cursos de formación para persoas desempregadas, 20 millóns de euros destapados na Operación Zeta. Ou, volvendo á enerxía eléctrica, os transformadores vellos que certificaban como novos para pagarlle subvencións millonarias a Gas Natural. Só cando tropezan con funcionarios ou traballadores honrados e valentes queda en evidencia cal é a política que fan as consellerías do Goberno de Feijóo. E digo valentes porque xa non serían os primeiros traballadores e traballadoras despedidos por denunciar a corrupción do Partido Popular; e lembro os traballadores da Cámara de Comercio de Pontevedra, un auténtico escándalo de abandono de responsabilidades e de permisión da corrupción por parte do Partido Popular. Hoxe si está aberto xa o xuízo por esa corrupción que vostedes negaron e que vostedes permitiron que pagaran os traballadores despedidos. Agora, de novo, estamos diante dunha consellería que está amparando a fraude, e novamente en favor dunha eléctrica e en prexuízo das persoas consumidoras. É este interese en favorecer a Gas Natural e ás grandes eléctricas o que leva ao PP a negarse a reclamar unha tarifa eléctrica galega. O positivo é a asistencia, con maior presenza cada vez, de organizacións que dan apoio aos consumidores estafados e plantan cara ao poder do oligopolio do Goberno. O positivo é que cada vez máis voces cualificadas denuncian a estafa á que estamos sendo sometidos os galegos e galegas por parte das eléctricas, e a súa relación coas portas xiratorias. Unha grande estafa a nivel estatal que garante que paguemos a electricidade máis cara da Unión Europea. As cousas poden comezar por mudar cando os consumidores, grandes e pequenos, se unan para loitar contra a fraude das eléctricas. Ao menos, en ano electoral como no que estamos, se cadra o Partido Popular lavaba a cara anunciando unha investigación sobre as denuncias que se mencionan na proposición non de lei. Pero o que máis me preocupa é ata que punto a corrupción que se irradia dende a cúpula da Consellería de Industria, e dende os cargos de confianza, pode acabar afectando a persoas honradas que traballan na Administración. Para rematar, non agardo nada da antipolítica do Partido Popular, e estou convencida de que unha vez máis aplicarán a súa maioría mecánica e seguirán tentando agochar a corrupción que practican para seguir mantendo nos seus cargos, e aumentando os beneficios, aos seus amigos das eléctricas. Nada máis. Moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Señora Adán.
Grazas, presidente. Bo día, señoras deputadas, señores deputados. Dende o Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego imos apoiar esta iniciativa, e queremos fundamentar os tres puntos nos cales se basea a iniciativa e por que a apoiamos. En primeiro lugar, referido aos contadores denominados intelixentes. É bo que se saiba que xa na Comisión 6ª debatemos en reiteradas ocasións, e o Partido Popular votou en contra, proposicións que pedían simplemente que o propio Inega realizara unha auditoría dos custos reais da adquisición e da instalación deste contadores, que como vemos, como está fundamentado na iniciativa e como vemos se están cometendo todo tipo de abusos e atropelos con esa instalación. Ademais, tamén instabamos a que o Goberno protexera os consumidores do prezo abusivo deses alugueiros, que están regulados, e que en moitas ocasións as compañías distribuidoras non están cumprindo. Tristemente, iniciativas como esta foron rexeitadas na Comisión de enerxía, por iso consideramos moi importante que se debata neste pleno que está ocorrendo coa instalación dos contadores intelixentes por parte de Begasa, e tamén se pode facer extensivo a Unión Fenosa Distribución, que está facendo este tipo de accións que podemos resumir nas seguintes. Non se comunica ao usuario ou usuaria a data e hora da substitución do equipo de medida, provocando, evidentemente, un corte de subministro que afecta ao correcto funcionamento. Non se respecta nin se ofrece axeitadamente alternativa aos clientes con equipo de medida en propiedade, que teñen que elixir entre cambiar eles de contador ou permitir que o faga a distribuidora, dáselle como algo feito. Tamén está ocorrendo que se envían facturas con consumos estimados en conceptos de fraude ou manipulación do equipo de medida sen que ao cliente se lle ofreza ningunha oportunidade de defensa, actuando así as empresas distribuidoras como se foran unha autoridade pública pericial. Tampouco se atende aos requirimentos dos e das clientes ante estes consumos estimados, chegando incluso a ameazar con cortes de subministro as propias distribuidoras a eses clientes. Tamén se dilatan de xeito absolutamente inusual os tempos de atención aos propios clientes que interpoñen estas denuncias. E algo que parece totalmente fora de toda lóxica e que o propio Partido Popular negou na Comisión 6ª. Estanse cobrando importes en conceptos de alugueiro por enriba do que está lexislado. Ante esta situación –e por iso apoiamos a iniciativa–, o correcto sería que a Consellería de Economía e Industria, unha vez que ten denuncias enriba da súa mesa, xa actuara de oficio. E segundo, e tamén algo no que queremos incidir, dada a importancia que ten a Oficina de Información e Defensa do Consumidor Eléctrico, mais debemos recordar que é unha organización privada, pero neste caso temos o Instituto Galego de Consumo, que debería estar actuando, que debería reforzar o seu persoal, diante da gran cantidade que hai de denuncias, e incluso que debería reforzar aqueles concellos que contan cun OMIC propio, porque moita xente está sufrindo esta situación e non sabe a quen acudir. Por iso imos apoiar esta iniciativa nos seus dous primeiros puntos, e, dende logo, tamén no terceiro, que fala do que nós denominamos, desde o Bloque Nacionalista Galego, a tarifa eléctrica galega. Cremos que ese é o espírito, que se analice a situación de excedentaria en produción enerxética que vive Galicia, e en cambio as pexas que está sufrindo, tanto por parte das empresas, das pequenas e medianas empresas, como por parte das familias. Como podemos ver, a cuestión enerxética é unha cuestión política de primeira orde, e aquí xa se deron argumentos de sobra respecto dos intereses que existen por parte dos gobernos do Partido Popular, tanto en Madrid como en Galicia, de conivencia coas grandes eléctricas. Mais o curioso é que, neste aspecto concreto da distribución, a Consellería de Economía e Industria non actúe, e que todas as iniciativas as votaran en contra. Agardamos, por iso, que mude a súa actitude o Partido Popular, porque o que se pide nesta iniciativa simplemente é defender os e as consumidores.
Grazas, señora Adán. Grupo Parlamentario Popular. Señor Goldar.
Moitas grazas, señor presidente. Señoras e señores deputados, moi bo día a todos. Correspóndeme no nome do Grupo Parlamentario Popular fixar a postura deste grupo nesta proposición non de lei do Grupo Parlamentario AGE, cuxo obxecto consta xa na orde do día que as súas señorías coñecen á perfección. Foi seguida esta iniciativa 18 días despois da súa presentación ante esta Cámara dunha rolda de prensa dos propoñentes, na que non escatimaron cualificativos de groso calibre non tanto sobre o asunto da proposición, mais si permitíronse deslizar, de seguro que non inadvertidamente –e cito literal–, hipóteses, non acusacións, contra o director xeral de Industria, Enerxía e Minas por supostas, e dende logo falsas, relacións prohibidas a funcionarios. Mais, con todo, non será este grupo o que en clave de hipótese, por suposto, e non de acusación gratuíta, ¡faltaría máis!, estableza paralelismos de ningunha índole ou acuse de manter relacións prohibidas a altos representantes dalgún grupo político con empresas privadas, particularmente con aquelas que, cobrando relixiosamente polos seu servizos de asesoría xurídica, puideran ter como un dos seus fins últimos o colapso dos servizos de consumo públicos de Galicia. E logo, claro, vimos dando leccións de protexer o público fronte o privado, o galego fronte o español, e ao mesmo tempo facemos –fan vostedes, quero dicir– de altofalantes de asesorías de Castela que, ademais de privadas, por moito que empreguen denominacións pseudopúblicas de organizacións de consumidores, esas mesmas asesorías son as que presentan, por exemplo, 50 reclamacións a nome dun só cliente. Esta hipotética defensa de intereses privados sería, dende logo, asumible e ata digna de encomio se o que subxace nela fose certo. Porén, é totalmente erróneo, cando non directamente falso, o que vostedes manifestan, como agora lles detallarei. É incerta, e deste xeito está acreditado, a denunciada pasividade por parte do Goberno galego en relación coas reclamacións feitas por esta asesoría en representación dos seus clientes. É falso porque a Xunta de Galicia abriu expediente informativo, que constou, en primeiro lugar, dunha verificación metrolóxica realizada polo Laboratorio Oficial de Metroloxía de Galicia, e este si que é un ente público e de Galicia, e que arroxou como resultado que tanto os contadores propiedade da eléctrica xa instalados, como os que se estaban a instalar, cumprían coa lexislación vixente. É incerto tamén porque se levou a cabo unha verificación documental destes contadores e todos eles, no tempo da súa fabricación, cumprían con todos os requisitos exixidos pola normativa. É dicir, os fabricados antes do 30 de xuño do ano 2007 –data de muda da norma legal–, dispoñían da preceptiva autorización de uso, aínda que non da avaliación de conformidade introducida como exixencia para os fabricados a partir desta data, e non antes. Vista esta circunstancia, exixíuselle á empresa a substitución deses aparellos antes da data límite do 30 de xullo de 2018. Outro grupo das denuncias das que se fan eco na súa iniciativa de impulso refírense a unha seica sospeitosa inhibición por parte da Xunta de Galicia perante estas denuncias, e semella de novo que descoñecen vostedes que un número moi importante delas se dirixen contra compañías comercializadoras do mercado libre, e ao tratarse dunha relación xurídico-privada, e co aval da propia Comisión Nacional de Enerxía –hoxe Comisión Nacional dos Mercados e da Competencia–, estas reclamacións non poderán resolverse administrativamente polas comunidades autónomas, admitíndose tan só a súa resolución por vía xurisdicional ou pola arbitraxe, e realmente custa crer que vostedes descoñezan isto. E deberan saber, señorías, que, de acordo co artigo 9.9 do Regulamento de puntos de medida do sistema eléctrico, os contadores instalados en fronteiras tipo 4 poderán integrarse nos sistemas de telexestión ou telemedida prevista para os equipos tipo 5 sen necesidade de aprobación ou autorización dun sistema propio de telexestión. Xa para rematar, e sendo unha mágoa non dispoñer de máis tempo para tratar de desbotar fundadamente todos os puntos da súa iniciativa, tomen nota tamén de que é absolutamente incerto que por parte dos servizos públicos se tiveran resolto tan só unhas poucas reclamacións. No ano 2014 presentáronse, só por esta asesoría, 220 de só 24 clientes, das que máis de 200 están xa resoltas. Por último, un dato máis para a súa información, especialmente a do grupo emendante, señor Losada. Durante o bipartito, a Xunta de Galicia abriu 9 expedientes sancionadores ás eléctricas e impuxo multas por valor de 97.000 euros. Este Goberno, no seu mandato, ao que acusan incriblemente de conivencia coas eléctricas, incoou máis de 500 expedientes sancionadores das eléctricas e impuxéronselles sancións por importe de máis de 5 millóns de euros. Para vostedes, de seguro, isto non será tampouco defender os intereses dos consumidores, pero para nós, e para os galegos que representamos, si. Polo tanto, este grupo vai rexeitar a súa iniciativa. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Goldar. Grupo autor da proposición non de lei. Señor Beiras.
En primeiro lugar quero dicir que naturalmente aceptamos a emenda de adición do Grupo Socialista nos seus termos estritos, e ademais quero dicir que o agradecemos, porque mellora considerablemente a parte expositiva da nosa propia iniciativa, sobre todo na medida en que fai propostas, insta a Xunta a facer cousas moi concretas, como establecer un programa específico que desenvolva medidas compensatorias e non o que nós diciamos, só cambiar a normativa, que pode ser dilatarse máis no tempo; levar a cabo as xestións para que as empresas non efectúen os cortes de subministro ata que se resolva, pero non iso non existe. Os cegos, xordos e tal que proliferan por aí arriba non se enteran de nada, porque, naturalmente, transmiten como monecos de ventrílocuo os que lles mandan os seus amos. Apoiar orzamentariamente, dende o ámbito de defensa das persoas consumidoras, as plataforma de afectados e afectadas, é moi importante. Polo tanto, aceptámola completamente. Tamén quero dicir que agradezo moito as intervencións tanto do Grupo Parlamentario Mixto como do BNG, porque na propia intervención oral aportaron abondosos elementos de avaliación complementarios á miña propia intervención, e, polo tanto, deu lugar a que entre as catro intervencións dos grupos da oposición a argumentación fose máis completa, máis exhaustiva e moito máis contundente do que eu podería facer, sobre todo cando me sinto tan asqueado como me sinto hoxe, despois de escoitar un anaco ao presidente da Xunta na súas non-respostas. En canto ao PP non esperaba outra cousa, e menos do novo deputado, que cumpre o que lle mandan para gañarse o garavanzo, que é para o que está. Nada máis.
Grazas, señor Beiras. Home, vostede é un deputado veterano, e os deputados aquí non só están para gañar o garavanzo, están para facer outras cousas. Entre outras moi importantes, representar á sociedade. Iso é así, queda... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] Non, non é dialogar, é dicir o que é verdade. Isto non é dialogar, é dicir o que é verdade. E ademais o señor Beiras sabe moi ben do que estou falando, entre eu e el entendémonos neste asunto. Non hai problema. Proposición non de lei do G.P. Popular de Galicia, sobre a posición do Parlamento de Galicia en relación co contido da Resolución do Parlamento Europeo, do 12 de marzo de 2015, referida á situación de Venezuela, e o respecto dos dereitos humanos nese país
A seguinte proposición non de lei é do Grupo Popular de Galicia. A esta proposición non de lei formuláronse varias emendas. Unha do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda e outra do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego.
Para a defensa da proposición non de lei ten a palabra o señor Tellado.
Grazas, señor presidente. Bo día a todos e a todas. Quero saudar, en primeiro lugar, e dar a benvida aos representantes da Asociación Todos Somos Venezuela que nos acompañan dende a tribuna do público. Dende o Grupo Popular queremos expresar, para comezar, o noso maior respecto, o noso agarimo, a nosa solidariedade co conxunto do pobo venezolano, pobo irmán que soubo acollernos en momentos moi difíciles da nosa historia e que ofreceu oportunidades de estudo, oportunidades de traballo, oportunidades tamén de negocio aos galegos que se viron obrigados a emigrar. [[Aplausos.]] Pensando nos galegos que viven aló e pensando tamén nos venezolanos que residen en Galicia non podemos nin debemos mirar cara a outro lado cando nesas latitudes están a pasar cousas francamente graves. Por todos é sabido que Venezuela está a atravesar un tempo político e económico de especial gravidade. Venezuela é un estado cunha constitución democrática, que está en risco dunha deriva cara a posicións políticas e institucionais que afastarían ese país do conxunto das nacións democráticas. Nós cremos que o Parlamento de Galicia ten a obriga de posicionarse sobre un tema que afecta os venezolanos fundamentalmente e tamén os 47.000 cidadáns galegos e as súas familias que residen nese país. Cidadáns galegos e, polo tanto, españois que nunha meirande parte comparten a súa cidadanía española coa cidadanía venezolana. O principal valor da democracia é o respecto aos dereitos do individuo, o respecto aos dereitos humanos. A liberdade e a integridade da persoa son valores esenciais que sustentan este sistema que chamamos democracia, e que creo que todos os grupos aquí representados asumimos e defendemos. Esta iniciativa que hoxe traemos a pleno baséase nesa obriga que temos como demócratas de expresar o noso rexeitamento ante as actitudes e accións que limitan estes dereitos fundamentais alí onde se produzan. Máis aínda neste caso, cando hai unha comunidade galega de case 50.000 persoas que pode sufrir nas súas propias vidas os efectos de políticas públicas que non cumpren nin co asinado na propia Constitución de Venezuela nin na Carta das Nacións Unidas da que Venezuela é firmante. Por iso este grupo parlamentario considera imprescindible un pronunciamento deste Parlamento sobre un asunto desta relevancia. Trátase de escoitar, de atender e de posicionarnos sobre as advertencias que están a realizar distintas ONG como Amnistía Internacional, ou Human Rights Watch, ou outras organizacións como a Secretaría Xeral das Nacións Unidas ou a Secretaría Xeral da Organización de Estados Americanos. A detención de líderes políticos da oposición sen orde de detección nin probas que confirmaran a comisión de ningún delito, a retención de civís en prisións militares, o uso desmedido da forza na represión de manifestacións pacíficas, a falta de garantías da participación política dos partidos e representantes da oposición política, as limitacións ao dereito da liberdade de expresión, todo isto configura unha realidade política moi afastada do que se recolle na Declaración Universal dos Dereitos Humanos aprobada nas Nacións Unidas en 1948 en París e que tivo a Venezuela como un dos 58 estados asinantes. Ante esta situación altamente preocupante, o Parlamento Europeo aprobou o pasado 12 de marzo unha resolución sobre Venezuela na que propón de forma nomeada as seguintes propostas: Proposta número 1. Reiterar a preocupación polo agravamento da situación de Venezuela condenando o uso da violencia contra os manifestantes, pedindo a liberación de todos os manifestantes pacíficos, estudantes e líderes opositores detidos arbitrariamente. 2. Pedir ás autoridades venezolanas que velen por que Antonio Ledezma, Leopoldo López, Daniel Ceballos e todos os demais presos políticos reciban a atención médica que precisen e asistencia legal necesaria para poder exercer a súa defensa legal. 3. Pedir ao Goberno venezolano que deixe de perseguir e reprimir politicamente a oposición democrática e que se respecten a liberdade de expresión e de manifestación, instando a que se poña fin á censura dos medios de comunicación; recordando que as voces opositoras son indispensables para unha sociedade democrática, aquí e tamén en Venezuela. 4. Condenar a morte por impacto de bala do mozo de 16 anos Kluivert Roa e de seis estudantes máis revogando a orde gobernamental que permite ás forzas de seguridade o uso da forza potencialmente mortal para reprimir manifestacións pacíficas. 5. Pedir ao Goberno venezolano que cumpra co disposto na súa propia constitución e que cumpra coas súas obrigas internacionais no que respecta á independencia xudicial, aos dereitos e liberdades de expresión, asociación, reunión pacífica e respecto ao pluralismo político, que constitúen elementos fundamentais dunha democracia real. 6. Pedir ao Goberno venezolano que vele por que as acusacións se investiguen con rapidez e con imparcialidade, sen marxe para a impunidade e respectando plenamente o principio de presunción de inocencia, a separación de poderes e coas debidas garantías procesuais. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] 7. Expresar a preocupación pola posibilidade de que novas protestas desemboquen en máis actos violentos, abrindo máis a brecha entre a posición do Goberno e a oposición, instando a todos os partidos e aos estamentos da sociedade venezolana a manter a calma. 8. Manifestar a preocupación por estar a oposición política sendo obxecto de detencións arbitrarias e ataques durante un ano electoral, o que podería poñer en tea de xuízo a lexitimidade dos resultados electorais. 9. Pedir ás autoridades venezolanas que se estableza un proceso político integrador, baseado no consenso e na responsabilidade compartida. 10. Animar a UNASUR e á Organización dos Estados Americanos a abrir vías de diálogo e entendemento entre as partes en conflito. 11. Instar á Unión Europea e aos Estados membros a que fagan declaracións e tomen medidas para amosar a súa solidariedade co pobo venezolano neste difícil período. E precisamente por iso traemos a este Pleno esta iniciativa, coa que pretendemos que o Parlamento de Galicia asuma como propia esta resolución que indica a necesidade de que Venezuela non se afaste do camiño democrático e do respecto aos dereitos humanos. Un plantexamento que está a defender –e nós queremos aplaudilo– o ex presidente do Goberno Felipe González. E nós, polo tanto, queremos recoñecer ese compromiso con esta causa democrática, por suposto que si. Un compromiso que lle custou, por certo, a declaración de persoa non grata por parte do Goberno Bolivariano de Venezuela. Nós cremos que ante a gravidade dos feitos dos que estamos a falar non vale escudarse detrás de teorías da conspiración, non vale. Señorías, digámoslle ao pobo venezolano que ten o mesmo dereito e a mesma capacidade ca nós para vivir en democracia. Digámoslle ao pobo venezolano que defendemos para eles o mesmo que reclamamos para nós aquí en España, un goberno limitado, unha xustiza independente, un sistema de partidos que garanta a pluralidade política, liberdade de prensa e liberdade de expresión; a mesma liberdade que ten a oposición aquí en Galicia é a que queremos para a oposición de Venezuela nin máis nin menos. [[Aplausos.]] E por iso, precisamente por iso, o que traemos é unha declaración aprobada polo Parlamento Europeo que sometemos á consideración desta Cámara, unha declaración que di textualmente o seguinte: "O Parlamento de Galicia acorda asumir como propio o contido da resolución do Parlamento Europeo do 12 de marzo do 2015 sobre a situación de Venezuela; amosar a súa solidariedade co pobo venezolano neste difícil período e, en particular, coa comunidade galega alí residente; e solicitar do Goberno de Venezuela que cumpra o disposto na súa Constitución e coas súas obrigas internacionais no que atinxe ao respecto aos dereitos e liberdades de expresión, asociación, reunión pacífica e pluralismo político, como principios fundamentais dun sistema democrático". Isto é o que sometemos á votación neste Parlamento con esta iniciativa. Señorías, simplemente pedimos o voto favorable desta Cámara á democracia, pedimos o voto a favor da democracia, votar en contra desta iniciativa é votar en contra da democracia e absterse é absterse fronte á democracia. Temos a obriga moral de posicionarnos, de defender principios esenciais sobre os que non cabe a indiferenza. Nada máis e moitas grazas.
Intervención dos grupos parlamentarios emendantes. En primeiro lugar, o Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Señora Prado Cores, ten vostede a palabra.
Moi bo día. Señoras e señores do Partido Popular, son vostedes uns imperialistas fracasados. Traen aquí iniciativas...
Silencio, por favor.
...iniciativas simplemente ao servizo do amo ianqui, ao servizo dos intereses dos poderosos. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Miren, o escándalo...
Silencio, por favor.
...o escándalo das fraudes de Rato, os gastos de Rita Barberá, os asesoramentos verbais millonarios de Trillo e Pujalte,... [[Murmurios.]] ¿Con que abre o telexornal...
Silencio, por favor, señora Piñeiro.
...da televisión pública española, os seus informativos? [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Si, correcto, con Venezuela, con Venezuela, efectivamente. Para ocultar as propias miserias, o Partido Popular crea un inimigo, un país, para darlle leccións de democracia a xeito de cortina de fume. Pero lamento dicirlles que non fan nada novo, xa está todo inventado. Ese amo ianqui ao que vostedes serven lévao facendo ano tras ano, ano tras ano leva facendo xa isto para ocultar as súas propias miserias. Inventa inimigos externos ao que darlles leccións de democracia. [[Murmurios.]] Miren, o BNG cre que non é bo que vostedes traian aquí iniciativas como a que trae hoxe o Partido Popular, faltando á máis mínima obxectividade, tendenciosa e partidaria. Resulta sorprendente que o Partido Popular, que non foi quen de apoiar unha iniciativa presentada polo BNG neste Parlamento pedindo a condena a Israel polo xenocidio que estaba cometendo co pobo palestino, resulta que agora veña dicir que hai que intervir en Venezuela porque se están vulnerando os dereitos dos venezolanos. [[Aplausos.]] É curioso. Resulta curioso tamén que propoña asumir como propia unha resolución do Parlamento Europeo sobre a situación de Venezuela, curioso, un Parlamento Europeo onde os grupos maioritarios desa Cámara levan presentado iniciativas nas que leva sendo Venezuela o país de América Latina con máis atención no Parlamento Europeo. ¡Curioso! ¡Mira que non haberá problemas! ¡Curioso, Venezuela! E tamén é curioso que todas esas iniciativas no Parlamento Europeo coincidan con ano electoral en Venezuela. Curiosidades, curiosidades, son curiosidades. [[Murmurios.]] Miren, no Parlamento Europeo, onde os grupos maioritarios, ao igual que fixeron no Congreso dos Deputados –e igual que o BNG se opuxo no Parlamento Europeo e no Congreso dos Deputados–, se aliñan desgraciadamente coas faccións máis extremistas da oposición venezolana, que participan en plans para derrocar o goberno lexítimo de Venezuela usando medios violentos. Non poden vir aquí a trasladar información sesgada uns partidos maioritarios no Parlamento Europeo que, en lugar de promover e construír unha relación respectuosa cun estado soberano, o que promoven é a interferencia, a inxerencia nos seus asuntos internos, velando exclusivamente polos negocios das elites privilexiadas de Europa e das elites privilexiadas de Estados Unidos e de Venezuela; que lles lembro que seguen tendo a maioría dos medios de comunicación privados de Venezuela e seguen tendo unha moi alta capacidade económica en Venezuela. Non están na cadea metidos nin está o sistema de comunicación nin a liberdade de expresión censurada en Venezuela, señores e señoras do Partido Popular. E tamén resulta chamativo que un Partido Popular que aproba unha lei mordaza, unha lei mordaza que establece que case calquera forma de protesta pacífica sexa declarada ilegal, que establece sancións de 30.000 euros para calquera que proteste diante do Congreso dos Deputados ou en edificios públicos ou polo uso non autorizado de imaxes onde saian membros das forzas de represión, para ocultar os abusos da policía, ese Partido Popular que practicamente quere eliminar a xustiza universal para a poboación do Estado español...
Vaia rematando, por favor.
...resulta que vén aquí a querer darlle leccións de democracia ao pobo de Venezuela. Lémbrolles que en Venezuela a democracia foi referendada nos últimos 19 anos por 14 procesos electorais. Procesos que desde 1998 contaron con observadores internacionais e que en todos os casos consideraron válidas, limpas e democráticas as eleccións en Venezuela. Unhas eleccións que no ano 2013 gañou maioritariamente o chamado chavismo e que logo en outubro volveu gañar nas eleccións municipais. Lamentamos que esa lexitimidade democrática non sexa aceptada por determinados sectores de Venezuela e fagan todo tipo de intentos para derrocar un réxime democraticamente establecido. A cumbre extraordinaria do ALBA, a reunión de Estados membros de UNASUR, a Organización de Estados Americanos, en marzo deste ano, pola maioría dos seus membros, 29 de 32...
Remate, por favor, señora Prado.
...–remato, presidenta– entenden que Venezuela está sufrindo un intento de derrocamento do goberno lexítimo e constitucional. E apostan por que a situación interna de Venezuela debe resolverse cos mecanismos previstos na súa constitución e debe ser o pobo venezolano...
Remate, por favor.
...o que decida o seu futuro. Dicía hoxe aquí o presidente do Goberno galego, Núñez Feijóo, que non queren o modelo económico venezolano. Pero o que defende aquí o BNG é que sexan os venezolanos os que decidan o seu modelo económico...
Moitas grazas, señora Prado.
...os que decidan o seu modelo político e os que decidan soberanamente o que queren ser, que non haxa ningún goberno que con base nese...
Moitas grazas, señora Prado.
...imperialismo lle vai dar leccións do que queren e do que deben ser. E, dende logo, señoras e señores do Partido Popular, non pidan para os demais o que non están dispostos a facer vostedes nin aquí nin no Estado español.
Moitas grazas. Grupo Parlamentario de Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra o señor Beiras Torrado.
A mediados dos anos 60, Celso Emilio Ferreiro escribira un poemario que propón moito debate, Viaxe ao país dos ananos. Parecía ser unha crítica feroz e descualificadora da emigración galega en Venezuela. Non o era, era unha denuncia da cúpula dirixente da Irmandade Galega de Caracas, copada polo franquismo e absolutamente mafiosa, corrupta. E ségueno a ser. Deberían lelo antes de presentar iniciativas coma esta. Voulles ler algúns textos, procurarei que sexa breve. Un é o seguinte: El Departamento de Estado de los Estados Unidos decide suprimir la palabra "asesinato" en sus informes sobre la violación de los derechos humanos en América Latina y en otras regiones. En lugar de "asesinato" ha de decirse "ilegal o arbitraria privación de vida". Hace ya tiempo que la CIA evita la palabra "asesinar" en sus manuales de terrorismo práctico. Cuando la CIA mata o manda matar a un enemigo no lo asesina, lo "neutraliza". El Departamento de Estado llama "fuerzas de paz" a las fuerzas de guerra, que en los Estados Unidos suelen desembarcar al sur de sus fronteras y llama "luchadores de la libertad" a quienes luchan por la restauración de sus negocios –en este caso en Nicaragua–. Isto en 1974. Non é de ningún activista, terrorista, extremista, é un texto de Eduardo Galeano en El siglo del viento, que é o volume terceiro de Memoria del fuego, que é a historia, a crónica de América Latina dende 1492, vista naturalmente desde a banda dos latinoamericanos e non dos outros. Pois en 2002, nesa práctica do manual –que están, por certo, citadas as fontes: Manual de sabojate y guerra psicológica para derrocar al gobierno sandinista, por Philip Agee, 1985–, o presidente Aznar embarcou o Estado español, a través da embaixada española en Caracas, na conxura do golpe de estado de 2002 contra o goberno lexítimo da república boliviarana de Hugo Chávez, que invadiron, tomaron a casa presidencial e secuestraron o presidente. E naturalmente o pobo venezolano, que vostedes queren defender, defendeuse por si mesmo e acabou con iso en 24 horas. Son votedes, os que agora invocan os dereitos humanos, cómplices de intentar derrocar un réxime lexítimo e democrático de maioría popular que empezou a converter os seres humanos en cidadáns. Chamábanlles "monos" os señores da Irmandade Galega aos traballadores... "Teño tres monos...". E os "nadies" definidos por Eduardo Galeano. Na anterior sesión plenaria, eu intentei que houbese simplemente unha declaración institucional para felicitar o pobo venezolano polo décimo terceiro aniversario dese fracaso do golpe de estado. Negáronse. E agora vostedes agora traen pola porta de atrás unha declaración institucional disfrazada de proposición non de lei, porque non insta a Xunta de Galicia. E aprovéitanse dun apéndice do Regulamento da Cámara –como sempre, porque quen fai a lei fai a trampa– para poder facer unha declaración institucional baixo a forma de proposición de lei. ¿Saben por que? Porque saben que nós non o aceptariamos e non terían o consenso, e queren aprobalo cos votos seus e os de quen teña o erro grave, ao mellor, de apoialos. Seguinte: "Los emigrantes ahora, en inmensas caravanas, marchan a los objetivos de la vida imposible, viajan desde el sur hacia el norte y del sol naciente al poniente. Les han robado su lugar en el mundo, han sido despojados de sus trabajos y sus tierras, muchos huyen de las guerras pero muchos más huyen de los salarios terminados y de los suelos arrasados. Los náufragos de la globalización peregrinan, inventan caminos… Algunos consiguen colarse, otros son cadáveres que la mar entrega a las orillas prohibidas o cuerpos sin nombre que yacen bajo tierra en el otro mundo a donde querían llegar". Isto é tamén de Eduardo Galeano, Bocas del tiempo, aplicable aos mortos dos países do norte de África que queren vir a Europa e que vostedes coa súa política racista e xenófoba impiden que desembarquen…,
Vaia rematando, por favor.
...e morren afogados no Mediterráneo. E iso é respectar os dereitos humanos. E a última declaración da Unión Europea sobre isto foi de vergonza, declarada como vergonza en todas partes. ¿Quen son vostedes para vir aquí a falar de dereitos humanos? E finalmente: "En el año 2003, cuando las tropas invasoras concluyeron la conquista de Iraq, los vencedores rodearon con tanques...
Vaia rematando, por favor.
...y soldados los pozos de petróleo, las reservas de petróleo y el Ministerio del Petróleo. En cambio, los soldados silbaron y miraron para otro lado cuando fueron vaciados todos los museos y fueron robados los libros de barro cocido que contaban las primeras leyendas, las primeras historias y las primeras leyes escritas en el mundo. Acto seguido fueron quemados los libros de papel, ardió la Biblioteca Nacional de Bagdad y se hicieron cenizas más de medio millón de libros, muchos de los primeros libros impresos en lengua árabe, en griego y en persa murieron…
Moitas grazas, señor Beiras.
Eduardo Galeano. En 2003 o infame señor Aznar e o trío das Azores subscribiron a propagación da mentira universal das armas de destrución masiva que tiña Iraq, e arrasaron Iraq para defender a democracia...
Remate, señor Beiras, por favor.
Hoxe, despois de doce anos, seguen morrendo, e...
Moitas grazas señor Beiras.
...neste Parlamento nin sequera vostedes aceptaban cando a oposición pediamos dous minutos de silencio polas mulleres e nenos mortos polos bombardeos. Vostedes son infames e isto é unha insidia e non hai máis que facer. A emenda nosa reproduce, precisamente...,
Moitas grazas, señor Beiras.
...unha proposta alternativa feita polo grupo das esquerdas europeas no Parlamento Europeo. Nós somos...
Grazas, señor Beiras. Señor Beiras...
Señor Beiras, ten unha chamada á orde. ¡Señor Beiras! [[O señor Beiras Torrado pronuncia palabras que non se perciben.]] Señor Beiras, ten unha chamada a orde. Faga o favor de tomar asento. [[Murmurios.]] [[Interrupcións.]] [[O señor Beiras Torrado pronuncia palabras que non se perciben.]] Señor Beiras, señor Beiras, ten unha segunda chamada á orde. E tome asento. Señor Beiras, tome asento. Ten unha segunda chamada a orde. Se o chamo á orde por terceira vez, abandona o hemiciclo, ¡faga o favor! Continuamos co desenvolvemento da orde do día... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Por favor, señora Piñeiro, faga o favor. ¡Señora Prado, ¿vostede tamén?! ¡Faga o favor! [[Interrupcións.]] [[Murmurios.]] Señor Fajardo, vouno chamar á orde. Ten a palabra, señora Iglesias. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] É unha vergoña o espectáculo que se está a dar. Eu entendo que todo o mundo ten dereito a falar neste Parlamento con cortesía e con educación e cada un a posicionarse como lle pareza, e non a insultar. E polo tanto ten a palabra a señora Iglesias, que o que vai facer, ¿verdade, señora Iglesias?, é posicionarse. Moita grazas.
Pois si. Bo día, señorías. Grazas, presidenta. Pois si, voume posicionar, e en primeiro lugar o que teño que dicir é que o señor Tellado non é quen de dicir se eu son demócrata ou non son demócrata. Podemos medir quen é máis demócrata ou menos, pero non é o caso. Non é vostede o que dá o título de demócrata. E vaia por diante tamén que falamos dun país cuxo presidente foi elixido democraticamente no ano 2013 cun 50,66 % do voto, e que no mesmo día en que se enunciou o triunfo de Nicolás Maduro, o xefe da oposición, o señor Capriles...,
Silencio, por favor.
...derrotado en dúas convocatorias anteriores, descoñecendo o resultado, convoca as súas seguidoras a unha cacerolada, á vez que responsabiliza ao Goberno de actos violentos que puideran ter lugar nas vindeiras horas. E ademais, fai un chamamento a saír á rúa a "descargar a rabia". Esas son palabras de Capriles, o que defenden vostedes, pola frustración do resultado electoral. O desenlace destas arengas dun home tan demócrata foi unha ola de violencia que rematou con once asasinatos, todos vinculados á revolución, ataques vandálicos, asedios, disparos contra centros públicos de saúde, os abastos da rede pública de distribución de alimentos, medios de comunicación do Estado e comunitarios. A ira, animada e provocada por Capriles e os seus, mantivo a intensidade catro días e contabilizáronse feridos en catorce estados do país. A miña solidariedade co pobo venezolano na súa loita pola revolución bolivariana e tamén a miña solidariedade coas galegas e galegos que se atopan en Venezuela, e tamén en todo o mundo porque estamos espallados por todo o mundo, e que padecen guerras, gobernos non elixidos, países nos que as mulleres non poden votar, países que manteñen cárceres ilegais. ¿Como se atreve Europa a solicitar un cumprimento das súas obrigas internacionais a Venezuela cando o custo humano das súas políticas de control migratorio é incalculable e inaceptable, como así o demostran as catástrofes humanitarias no estreito de Gibraltar e no Mediterráneo? A última, de dimensións dantescas; pero non é a única. ¿Como se atreven vostedes a falar de dereitos e de liberdade de expresión cando a tristemente famosa Lei mordaza está sendo cuestionada polos organismos europeos? ¿Viron vostedes a foto dunha muller do colectivo Femen aprisionada no chan polo xeonllo dun policía mentres ela berraba "protestar non é delito"? ¿A quen pretenden dar leccións vostedes, cuxas políticas de austeridade teñen un impacto brutal sobre os dereitos humanos? ¿Séntense tan ofendidos por ser declarada persoa non grata o suposto señor "x" dos GAL ou o señor de la guerra, José María Aznar –que dese logo non pasarán á historia como defensores dos dereitos e liberdades, máis ben todo o contrario, ambos os dous contrarios á revolución venezolana e que fan manifestacións públicas inaceptables para calquera goberno? ¿E que me din dos informes de Amnistía que vostede citou? Voulle citar eu un: "Crise de identidade, torturas e maltratos de índole racista a mans de axentes do Estado. Denuncia Amnistía 320 casos cun compoñente racista nos que estaban involucrados axentes da Policía Nacional, da Garda Civil e das policías autonómicas e locais". ¿E vostedes recordan aquí un morto nos disturbios...? Eu quérolles recordar o primeiro morto que houbo antiglobalización en Europa, que foi Carlo Giulianni, que foi morto pola policía italiana dun disparo nun ollo e despois pasáronlle un coche policial por riba por protestar na rúa contra o G-8, a primeira manifestación antiglobalización en Europa.
Vaia rematando, por favor.
E asasinárono. E remato, remato para mandar saúdos e ánimo ao pobo venezolano no camiño cara ao socialismo. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Socialista. Ten a palabra a señora Soneira Tajes.
Señora presidenta, señoras deputadas, señores deputados. Señores convidados na tribuna. Eu quero comezar felicitando o Partido Popular, xa conseguiron votedes o que buscan, porque esta iniciativa só ten unha finalidade: isto. Eu anuncio que nós imos apoiar esta iniciativa, porque o fixemos no Parlamento Europeo e nas Cortes Xerais. E ímolo facer non porque en Venezuela non haxa un goberno lexítimo que ganou unhas eleccións lexitimamente, senón porque o Goberno venezolano está perseguindo a oposición, que son persoas tamén elixidas democraticamente e que están na cadea sen as garantías que nos exiximos a nós mesmos, non por outra cuestión. E moitas das cousas que se dixeron aquí pois son absolutamente gratuítas. Para os nosos convidados, que ao mellor non coñecen o noso modelo, neste Parlamento –como en case todos os parlamentos democráticos– hai –ou pensaba que había ata o de agora– dous tipos de iniciativas: as de impulso e as de control. Nas de impulso pretendemos desde a oposición, basicamente, propoñerlle ao grupo que apoia o Goberno que se fagan cousas, desde a nosa perspectiva. E o grupo maioritario ten a capacidade de aceptalas ou non. Bueno, temos proposto que compareza o noso presidente da Xunta por moitísimas razóns, e algunhas delas non as digo aquí nin as verbalizo porque hai invitados de fóra e unha ten un certo sentido institucional e de responsabilidade como para non ensinar as nosas miserias aos que veñen de fóra. Temos propostas de impulso, onte tivemos un bo exemplo: 800 emendas que dixeron que non servían para nada. E agora acabamos de descubrir outro novo paquete, que son as "iniciativas de chinchar" –que dirían os rapaces– [[Risos.]] , porque estamos elevando o debate político á categoría de infantilismo pero no mal sentido da expresión. ¿E por que? Porque, señor Puy –e diríxome a vostede porque vostede foi quen presentou esta iniciativa e foi vostede quen a xustificou no seu día–, alégrome de que hoxe non saíra aquí a principal institución dos galegos en Venezuela, porque cando vostede saíu a anunciar que se ía debater esta iniciativa aquí puxo unha lupa e unha diana sobre eles, que aquí ás veces, por un momento de gloria como o que acabamos de conseguir –señor Tellado, non lle dea á cabeza– podemos xogar con lume e cos intereses e incluso a integridade de cidadáns nosos que viven en Venezuela. A ver se o teñen vostedes claro, a ver se o teñen claro. [[Murmurios.]] Claro, claro, claro, aquí xogamos a chinchar, e os que teñen que librar as nosas batallas de chinchar alí son cidadáns españois maioritariamente canarios e galegos. Claro, pero todos contentos porque xa conseguimos a foto que se buscaba. Conseguímolo de tal maneira que, fíxense, xa o adiantaron nun medio de comunicación que, desde logo, eu creo que non é sospeitoso de ser nin bolivariano, nin socialista, nin... Non, no ABC. O titular: "El PP gallego examina a Bloque y a AGE sobre el régimen venezolano". Aprobaron vostedes, eles non sei, pero vostedes si. E iso era o que buscaban. Vostedes aquí fixeron o que sempre lle botan nos fociños ao Bloque Nacionalista Galego cando traen cuestións que se debaten nas Cortes Xerais ou no Parlamento Europeo –onde teñen representación–. Dinlles: ¿A que o traen aquí se xa se debateu alí? E vostedes compórtanse como nacionalistas. [[Murmurios.]] Si, neste tema si, ¡hombre, por favor! [[Murmurios.]] ¿Ou non? [[Murmurios.]] ¿Ou non? [[Murmurios.]] Na utilización dos recursos e das iniciativas parlamentarias, nesta en concreto, fixérono exactamente igual. Porque vostedes querían aquí –xa o di o ABC– examinar [[Murmurios.]] a determinados grupos da oposición nesta Cámara. Miren, de verdade, é lamentable, dígollelo en serio.
Vaia rematando, por favor.
É lamentable, señora Paula Prado, lamentable. Nós condenamos as actuacións que está... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non, non está, porque aquí incluso...
Non dialoguen, por favor.
...dixeron cousas moi graves. Porque, miren, Felipe González –independentemente da opinión que teña cada un sobre el– hai moitos anos –moitos máis que agora– tamén defendeu os perseguidos na ditadura de Pinochet e entrou nese país...
Remate, por favor, señora Soneira.
...e puido levar a causa, a defensa. Veremos o que ocorre agora. Polo tanto, que aquí se trate de comparar unha actitude e outra nun totum revolutum pois comprenderán que a unha socialista que vai votar favorablemente esta iniciativa polas razóns que lles dixen antes pois non lle resulta especialmente agradable.
Moitas grazas, señora Soneira. Grupo autor da proposición non de lei. Ten a palabra o señor Tellado Filgueira.
Grazas, señora presidenta. En primeiro lugar, agradecer o apoio, en calquera caso, do Grupo Socialista. Ten razón a señora Soneira, nós buscabamos unha foto, que era a da unanimidade deste Pleno do Parlamento de Galicia defendendo a democracia en Venezuela. [[Aplausos.]] Eu lamento que vostedes a apoien dende a tibieza e que outros grupos se desmarcasen. Nós queremos amosar, en calquera caso, o noso total rexeitamento ante as posturas políticas que amosaron o Grupo Mixto, Bloque Nacionalista Galego e Alternativa Galega de Esquerda. Acudir a teorías conspirativas internacionais para non sumarse á defensa da democracia, das liberdades, cando menos é francamente lamentable. As súas emendas son un insulto á intelixencia dos demócratas, [[Murmurios.]] esa é a realidade. Nós lamentamos profundamente que a Alternativa Galega de Esquerda, que o Bloque Nacionalista Galego, que o Grupo Mixto, lles dean a espalda aos 47.000 galegos que viven en Venezuela. Para vostedes a súa vida, os seus dereitos, as súas liberdades –xa o acaban de demostrar– non valen absolutamente nada. Vostedes antepoñen as súas simpatías ideolóxicas por riba da defensa dos dereitos humanos e iso é ao que vimos hoxe aquí. [[Aplausos.]] Miren, se vostedes non son quen de condenar a detención do alcalde de Caracas e doutros líderes da oposición venezolana, se vostedes non son quen de condenar a retención de civís en prisións militares, se vostedes non son quen de defender a presunción de inocencia e a separación de poderes, se vostedes non son quen de censurar as limitacións gobernamentais ao dereito á liberdade de expresión en Venezuela, se vostedes non se atreven a denunciar o uso desmedido da forza represiva nas manifestacións pacíficas en Venezuela, nas que 1.700 manifestantes están á espera de xuízo, 69 seguen detidos e 40 perderon a vida a mans da garda nacional e de grupos armados progobernamentais, e se vostedes non teñen a valentía de condenar neste Parlamento a morte por impacto de bala do estudante Kluivert Roa e de seis estudantes máis por parte das forzas de seguridade venezolanas, simplemente vostedes non merecen ocupar ese escano no que están sentados, [[Aplausos.]] simplemente non merecen representar os galegos e as galegas. [[Aplausos.]] Nós lamentamos a súa escasa vontade democrática, nós estamos aquí simplemente facendo unha cousa, defendendo a vixencia da Constitución venezolana, e defendendo os dereitos dos venezolanos e dos galegos que viven en Venezuela. Lamento non poder responderlle ao señor Beiras porque xa marchou, que é o que fai sempre, el fala e nunca escoita o que lle temos que replicar. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] O certo é que non escoita o que temos que dicirlle pero só podemos dicirlle unha cousa: que se lle quere facer un favor á democracia, se lle quere facer un favor a Galicia, o mellor que pode facer é, efectivamente, iso, marchar, marchar e non volver. Nada máis e moitas grazas. [[Aplausos.]] Proposición non de lei do G.P. dos Socialistas de Galicia sobre a actuación que debe levar a cabo o Goberno galego en relación co ofrecemento da Deputación Provincial de Lugo de financiamento para a implantación do servizo de hemodinámica 24 horas no Hospital Universitario Lucus Augusti, de Lugo
A esta proposición non de lei presentouse unha emenda do Grupo Parlamentario Mixto.
Ten a palabra, para formular a proposición non de lei, dona Concepción Burgo, do Grupo Socialista.
Moi bos días, veciños de Lugo, membros da Plataforma para a Defensa da Implantación de Servizos Sanitarios no HULA. Quero agradecerlles que de novo estean aquí, e quero agradecerlles –como lles agradecen todos os lucenses– a súa perseverancia nunha reclamación xusta de ter en Lugo os mesmos servizos sanitarios que todo o resto dos galegos. Creo que os veciños de Lugo, a plataforma que integra –imos falar diso agora– a moitísima xente e colectivos moi distintos, están a dar unha verdadeira lección cívica de defensa dos dereitos da cidadanía. Quen non está a dar unha lección cívica e nin sequera de preocupación polo que son as súas competencias é a conselleira de Sanidade, que, como poden ver vostedes aquí, non está. Non está porque está gañando a pulso –dende logo, unha vez máis– a proclamación de persoa non grata, como fixemos en Lugo. Velaquí a manifestación de que gañou a pulso esa reprobación de todos os lucenses, desairando de novo a cidadanía de Lugo. Ben, de novo traemos a esta Cámara o Grupo Socialista un debate sobre a necesidade dos servizos sanitarios no HULA de hemodinámica 24 horas, radioterapia e medicina nuclear, prometidos o 26 de febreiro do ano 2011 polo presidente da Xunta, o señor Feijóo, e que catro anos despois non temos. Especificamente, esta vez é sobre o servizo de hemodinámica 24 horas, e, máis en concreto, a reclamación dos socialistas de que a Xunta de Galicia acepte o ofrecemento –xeneroso, ademais– da Deputación de Lugo de sufragar todos os gastos para implantar o servizo, absolutamente necesario, de hemodinámica 24 horas no HULA. Ante a inacción e a negativa da Consellería de Sanidade, ante a inacción e a negativa do presidente Feijóo, a Deputación escoita os veciños e oferta este orzamento necesario para ter este servizo. Porque a Deputación escoitou os veciños –cousa que non fai a Xunta–, escoitou as reivindicacións apoiadas por máis de 250 asociacións de todo tipo –culturais, de veciños, económicas–, polos colexios profesionais, polos sindicatos, por todos os partidos políticos –agás o PP–, por todas as institucións da provincia –Deputación e concellos–. E escoitou as reclamacións de 41.000 cidadáns que firmaron unha ILP que aquí, neste Parlamento, o rodillo da maioría absoluta do Partido Popular baleirou de contido. Escoitou tamén a Deputación a opinión dos cardiólogos, que din que é absolutamente necesaria a implantación de hemodinámica 24 horas. Pero a Xunta non escoitou, a señora conselleira non escoitou, porque tampouco agora mesmo ten ningunha intención de escoitar o que temos que dicir os demais. O que dixo a señora conselleira de Sanidade en Lugo en febreiro é que non ía poñer este servizo, que de ningunha maneira. ¿E por que dixo isto a conselleira? Porque, segundo a conselleira, non hai suficientes mortos por infarto en Lugo. Esa é a razón, iso é o que dixo. As cifras de mortalidade non son altas en Lugo e, polo tanto, non hai necesidade de poñelo. A conselleira afirmou que ter hemodinámica en horario de oficina non afectaba a supervivencia dos lucenses; ou sexa, que non ten incidencia na mortalidade por infarto que o servizo estea aberto 35 horas á semana mentres está pechado 133 horas á semana. Isto, segundo a conselleira, non ten ningunha incidencia. E díxoo en Lugo coa molestia de todos os veciños e de todas as institucións, agás dun deputado do Partido Popular que aplaudiu freneticamente e moi entusiasticamente esta manifestación, porque parece que non lle interesa a saúde dos lucenses. Pero os datos non son certos. Desgraciadamente Lugo si que ten unha cantidade de mortos por infarto, de mortalidade por infarto, moi alta, desgraciadamente. Segundo as cifras do INE –do INE, non do Grupo Socialista–, en Lugo hai unha taxa de mortalidade por infarto de 76 mortos por cada 100.000 habitantes. Duplica a taxa de mortalidade por infarto do conxunto do Estado, e duplica a taxa que teñen outras provincias de Galicia, como A Coruña; dende logo, é a máis alta de toda Galicia. Algo terá que ver que non teñamos hemodinámica 24 horas. Son cifras de 2013; polo tanto, cando xa estaba en horario de oficina o servizo de hemodinámica. Non sabemos as cifras que manexa a señora conselleira, porque non as dá. O Valedor do Pobo denunciouno no seu último informe. Eu pregúntome, como nos preguntamos, ¿que trata de ocultar?, ¿por que non dá esas cifras? Pero si dan cifras os cardiólogos. Eses si dan cifras, que son as importantes. E o xefe do Servizo de Cardioloxía do HULA afirmou publicamente que na sala de hemodinámica, aberta en horario de oficina, tan só se podían tratar, se logran tratar, o 40 % dos infartos, o 40 %. É dicir, que o 60 % de infartados teñen que ir á Coruña. Tamén di o xefe de Cardioloxía do HULA que tan só un de cada tres enfermos –un de cada tres– chega a facer unha anxioplastia primaria no tempo de 120 minutos, que, como todos sabemos xa –dende logo neste Parlamento si, porque o falamos en moitísimas ocasións–, é absolutamente vital para a supervivencia dos enfermos chegar antes de 120 minutos. Pero hai máis cifras, hai máis datos que dan os propios cardiólogos, a comparación entre as áreas de Santiago e Lugo, áreas sanitarias de Santiago e Lugo, que teñen unhas cifras que vou relatar, realmente incribles, e incrible é que aínda esteamos sen ter hemodinámica 24 horas. O número de falecidos aos trinta días do infarto en Lugo é o 45 % máis alto que en Santiago, case o dobre a morte trinta días despois de ter o infarto. Pero, é máis, se medimos o falecemento a un ano dende o infarto –365 días, un ano–, en Compostela falecen o 2,4 % dos pacientes mentres en Lugo... ¿que diriamos?, ¿o dobre? Non, señores e señoras, non, non, o 14,6 %, cinco veces máis morren os infartados a un ano de tempo en Lugo que en Santiago. E a conselleira segue a dicir que non ten mortos suficientes. Non sei, señorías do PP, se estes lles parecen a vostedes –que son os que teñen que votar agora– mortos suficientes. A nós, dende logo, si. Son datos que avalan a implantación da hemodinámica 24 horas, que din que o tempo é vital, que a supervivencia depende de ter un servizo de hemodinámica, o que parece non entender un deputado do PP por Lugo que dixo nunha radio –e cito textualmente–: "¿Quién dice que tener hemodinámica 24 horas es mejor que tenerla 8? ¿Quién lo dice?" Pois haberá que dicir a este deputado que, ademais de dicirllo o sentido común, porque resulta que non se infarta en horario de oficina –ou sexa, que xa é de sentido común–, o din todos os cardiólogos –o xefe de Cardioloxía do HULA asegura que o custo de implantar isto é pequeno e que faría que a mortalidade descendera significativamente–, o presidente da Sociedade Española de Cardioloxía, os representantes da Confederación Estatal de Sindicatos Médicos, o Colexio de Enfermería, e así poderiamos seguir por todos os especialistas. Todos, menos o PP, que non ven estas cifras. E o custo, como dicía, é moi pequeno, 100.000 euros ao ano.
Vaia rematando.
Polo tanto –remato–, a Deputación está disposta a dar este diñeiro. Polo tanto, xa non hai desculpa, señorías do PP. O financiamento está asegurado, pódese poñer en marcha este servizo. Se non o fan, non o entenderá ninguén; se non votan isto, se non poñen hemodinámica 24 horas, terán que dicirlle á cidadanía de Lugo qué escuros intereses están a defender á custa da vida dos lucenses. Nada máis e moitas grazas.
Intervención dos grupos parlamentarios. Polo Grupo Mixto, a señora Martínez.
Moitas grazas, presidenta. Volvemos falar hoxe do servizo de hemodinámica 24 horas na provincia de Lugo, unha gran provincia; ademais, grande, non estamos falando dunha provincia pequeniña, senón dunha gran provincia con moito territorio e que non ten unha atención de hemodinámica 24 horas. Eu entendo que a cidadanía de Lugo ten dereito a ter un servizo de hemodinámica 24 horas, como todos os galegos e galegas, en funcionamento na súa provincia; polo menos un. Dicía o señor Núñez Feijóo no ano 2011 que asumía –e vou citar literalmente– "o compromiso de que pacientes con doenzas de corazón ou de cancro que antes tiñan que desprazarse a Santiago ou á Coruña poidan ser atendidos no seu hospital público de Lugo ao longo deste ano" –ano 2011–. Merecería a dimisión do señor Feijóo o feito de mentir e facer promesas falsas sobre algo tan delicado como son os servizos sanitarios de atención a patoloxías tan graves como as cardiolóxicas ou as de cancro. Pese ás promesas de Feijóo no ano 2011, non foi ata inicios de 2014 cando se puxo en marcha o Servizo de Hemodinámica, pero só en horario de oficina, de 8 a 3 da tarde de luns a venres. A situación é gravísima, xa que seguen tendo que ser atendidos un 60 % dos infartos da provincia de Lugo no hospital da Coruña. Tárdanse máis dos 120 minutos que se marcan como límite máximo para poder recuperarse dun infarto sen ter secuelas permanentes ou sen perder a vida. Por exemplo, unha persoa que viva no Courel e infarte fóra do horario de oficina, tardará máis de 2 horas en chegar ao CHUAC. Toda a Sociedade Española de Cardioloxía defende a necesidade de ampliar os servizos de hemodinámica 24 horas do HULA. Lugo é a peor provincia en canto a mortalidade nos casos de infarto, xa o dicía a voceira do Partido Socialista, así como que duplica a media estatal de mortalidade por infarto e é moito maior da media galega de morte por infarto. Ademais, vostedes, con toda a soberbia que representan, permitíronse desvirtuar unha iniciativa lexislativa popular do pobo de Lugo, que pedía o funcionamento do servizo de hemodinámica en seis meses, e vostedes, en solitario, desvirtuárona e rexeitárona, trasladándoo a dezaoito meses como mínimo. Debería resultar vergoñento para un presidente da Xunta que unha deputación teña que ofrecerse a financiar o custo de ampliar o servizo de hemodinámica para garantir o funcionamento 24 horas. Debería sentir vergoña todo o Goberno galego. Esta solución, que a Deputación financie un servizo que debe asumir a Xunta, non é a mellor, pois as deputacións teñen que asumir servizos vitais, sobre todo nos pequenos concellos onde, despois do corsé que se lles meteu coa reforma local, non son quen de afrontalos e teñen moitísimas dificultades. A Deputación de Lugo precisa eses recursos para atender necesidades como as prestacións básicas do servizo de axuda ao fogar, que en 2012 deixou de estar financiado pola Xunta nos concellos de menos de 20.000 habitantes. Incluso a Área de Benestar da Deputación recoñece a insuficiencia dos orzamentos para atender estas necesidades. Por iso debería sentir vergoña o Goberno galego de que a Deputación teña que asumir outra necesidade, neste caso sanitaria, que compete á Xunta e que o seu presidente prometeu hai máis de catro anos. Pero esta colaboración debe ser limitada no tempo e non debe supoñer que a Xunta eluda os seus compromisos, responsabilidades e competencias, porque o Goberno galego non asume os compromisos máis elementais...
Remate, por favor.
...coa cidadanía no tocante á sanidade. En lugar diso, sen encomendarse nin a Deus nin ao demo, regálalles a xestión de numerosos servizos sanitarios a fondos de inversión americanos e ás grandes multinacionais. Remátame o tempo e, polo tanto, xa vou directamente á emenda, que espero que sexa aceptada, que simplemente limita no tempo esta achega da Deputación en seis meses para que a Xunta, dunha vez, asuma as súas competencias e poña en funcionamento o Servizo de Hemodinámica 24 horas no HULA. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas. Polo Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, ten a palabra o señor Pombo.
Grazas, señora presidenta. Veciños e veciñas de Lugo presentes na tribuna, e os que seguides o debate por outros medios, señoras e señores deputados, moi bos días. Volvemos tratar neste Parlamento, efectivamente, unha grave marxinación na atención sanitaria das veciñas e dos veciños de Lugo, tamén dos de Ourense. Grave marxinación porque o servizo de hemodinámica do hospital universitario lugués, só funciona en horario de oficina e debería funcionar 24 horas para salvar vidas de quen sofren infarto de tarde, de noite, domingos, sábados e festivos. Lembrarán, señorías, que o 25 de marzo de 2014 –aló vai máis dun ano– tratouse unha proposición de lei neste Parlamento vía ILP, a maior apoiada na historia deste Parlamento. Lembrarán que reclamaba que o servizo de hemodinámica funcionase as 24 horas ou Lugo seguiría a pagar con vidas a deficiente atención sanitaria. Dixo a compañeira que me precedeu no uso da palabra: en Lugo, se morreran por infarto o promedio dos que morren en Galiza tocaríanlle cada ano 165 mortes. Mais, como temos uns servizos tan extraordinarios para atender os infartos, morren por riba de 270 cada ano, máis de 100 persoas a maiores da media de Galiza. Moitas, moitísimas vidas son as que morren. Todas e todos sabemos, señorías, que nos casos de infarto agudo de miocardio a única maneira de garantir a salvación de moitas vidas, a única maneira de garantir unha mellor calidade de vida para as que a salvan, é que os afectados polo infarto poidan chegar ao hospital antes de 120 minutos. Para isto, os lugueses e luguesas precisamos que poidamos ser atendidos na provincia, non en Coruña, non en Santiago. Dous de cada tres infartados non son atendidos actualmente na provincia de Lugo. A posición do BNG sobre o particular é coñecida e clara: os mesmos dereitos para Lugo, tamén para Ourense, en hemodinámica; ou sexa, 24 horas de atención. E atención na rede pública. Lamentablemente, o 16 de decembro de 2014, o Partido Popular cambiou a lei promovida pola cidadanía luguesa e negounos a lugueses e luguesas o funcionamento da hemodinámica as 24 horas. Por ese motivo, en Lugo seguirán a morrer moitos máis lugueses por infarto que no resto das provincias galegas. A cidadanía luguesa, desde logo, non o esquecerá, o BNG tampouco. Despois de cinco anos de inaugurado ese HULA, hospital punteiro, modernísimo, e cun persoal máis que cualificado, cunhas infraestruturas das máis avanzadas, aínda non dispoñemos deste servizo 24 horas, fundamental para atender o corazón, para que non nos rouben o corazón aos lugueses máis do que se rouba noutras provincias. Só funciona en horas de oficina, e seguirá a morrer maior cantidade de luguesas porque o señor Feijóo tomou a decisión de non cumprir coa súas promesas do ano 2011. Porque o Grupo Popular, os 18 deputados que se sentan aquí –a maioría están ausentes– non tomaron a decisión de apoiar esa iniciativa, senón que tomaron a decisión de marxinar a provincia de Lugo, tamén a de Ourense. Chegados a este punto, o BNG, considera que, despois de catro anos de promesas incumpridas polo mentireiro do señor Feijóo, ausente, non é de recibo...
Vaia rematando, por favor.
...–vou rematando– retardar máis estes servizos. Anunciamos a petición de dimisión da conselleira unha vez máis. Señor Castiñeira, señor Santalices, por Lugo cada vez circulan máis estas camisetas. Señor Castiñeira, xa sabe que a vostede neste tema o acusan de traizón. Desde logo, o Bloque non vai traizoar a Lugo, o Bloque fará o que fixo sempre: ter unha soa e única palabra. Asinamos a ILP e apoiaremos esta iniciativa. Porque non é cuestión de cartos. Co videoclip ese famoso do multimillonario Iglesias, con eses catrocentos e pico mil euros, pagaríase durante catro anos o servizo 24 horas, ¡fíxense vostedes que non é problema de cartos! Polo tanto, para que se faga xustiza con Lugo e coa súa atención sanitaria, anunciamos o noso voto a favor. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Pombo. Polo Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, don Ramón Vázquez.
Ben, bo día a todos e a todas. A verdade é que a historia das infraestruturas sanitarias da provincia de Lugo daría para moito que falar, moito máis que os cinco minutos dos que dispoño. O HULA foi un hospital que iniciou a súa andaina no ano 1998. Por aquelas datas dicíase que se ía inaugurar no ano 2002, aínda que finalmente sería case dez anos máis tarde, no ano 2011. Durante eses doce anos que transcorreron o antigo Hospital Xeral estivo en activo, sen investimentos, decadente ante o que ía ser a sempiterna inminente inauguración do HULA. Durante eses máis de doce anos milleiros de doentes recibiron unha atención sanitaria deficiente nun hospital que non reunía as condicións para unha sanidade de calidade. Finalmente o HULA inaugurouse. O presidente Feijóo prometeu os servizos de hemodinámica, radioterapia e medicina nuclear, pero non foi esa a súa única promesa. Tamén prometeu investimentos para o barrio da Residencia, para o antigo Hospital Xeral. Prometeuse un novo PAC, un laboratorio de referencia, o desdobramento do centro de saúde do barrio da Milagrosa, totalmente saturado. Pero tampouco ningunha desas promesas se cumpriu. Por non cumprirse non se cumpriu tampouco, nin se asumiu, a ILP traída a este Pleno demandando servizos comprometidos para o HULA e que foi totalmente deturpada polo Partido Popular. E agora chegamos a esta situación na que as loitas duns e as loitas doutros teñen entrampada, entrampada, coma sempre, a toda a cidadanía, a toda a veciñanza. Entre o ano 2011 e o ano 2013 foron trasladados 3.600 doentes lucenses con cardiopatías a outras provincias, e 2.000, máis de 2.000, para recibir tratamento contra o cancro. Eses son os datos que lle deu o Goberno ao Grupo de Alternativa Galega de Esquerda nunha pregunta en comisión, polo tanto, son datos oficiais, non se rebaterán. Son estes, os doentes, os que padecen os incumprimentos do Goberno. Nós fixemos en datas recentes unha visita ao HULA, e é, dende logo, sangrante ver unhas instalacións que están perfectamente rematadas, espazos perfectamente reservados para a maquinaria implicada nos servizos demandados e que, sen embargo, se atopan absolutamente baleiras. A situación é así de grave, por iso nós entendemos esta iniciativa, entendemos neste sentido o ofrecemento da Deputación. Entendemos esta iniciativa coa intención de sacarlle as cores ao Partido Popular, de avergoñalo, porque é vergoñento o que ten feito. Pero recomendamos prudencia con este tipo de propostas. Todos sabemos que a dotación destes servizos é unha obriga do Goberno galego, é a súa competencia. Pero non só iso, é o seu compromiso, pero non só iso, senón que é o seu deber ético e moral, dende logo irrenunciable. Na provincia de Lugo hai moitos nenos, moitas nenas, que pese a non ter recursos non poden pagar o comedor escolar –competencia do Goberno galego–. E na súa casa as neveiras están baleiras. Iso compromete a súa saúde física, pero compromete tamén a súa saúde emocional. Na provincia de Lugo hai moitas familias que sofren pobreza enerxética, pasan frío no inverno. E isto compromete a súa saúde física, e tamén incrementa a súa mortalidade. Na provincia de Lugo hai moitas familias que son desafiuzadas, na provincia de Lugo hai moitos problemas atribuíbles á acción do Goberno galego. Non parece que a solución a estes e outros moitos problemas deba ser asumida pola Deputación de Lugo. Insisto, entendemos esta iniciativa, entendemos que debe servir para avergoñar o Goberno, e por iso nós...
Vaia rematando, por favor.
...ímola apoiar. Pero sabemos que o Partido Popular non a vai apoiar. Porque tamén sabemos que para o Partido Popular sería moito máis fácil asumir a súa obriga e dotar o servizo de hemodinámica 24 horas que permitir que a Deputación asumira o gasto. Pero non vai dar o seu brazo a torcer, non o vai facer, porque está enrocado nunha batalla política da que os cidadáns son reféns. A Xunta vai ir pouco e pouco, a contagotas, de xeito deficitario, e privatizando eses servizos comprometidos, vaino facer reservando un negocio jugoso para as empresas privadas. Chegarán as eleccións autonómicas do 2016 e presentarase como salvavidas da cidadanía lucense, que seguirá a ser refén desta estratexia electoral. O señor Castiñeira, hoxe aquí presente –pregúntome se el vai facer a intervención, sospeito que non, porque o señor Santalices ocupou xa o seu posto como deputado–...
Remate, por favor, señor Vázquez.
Eu creo que a cidadanía lucense merece unha explicación súa diante desta actitude tan covarde e tan lamentable, seguidista dun goberno que está a prexudicar gravemente a saúde dos lucenses. Nada máis, moitas grazas.
Moitas grazas. Señor Santalices, ten a palabra.
Grazas, señora presidenta. Moi bos días a todos. Saúdo a todos os invitados que hoxe temos na nosa tribuna. E empezarei por dicir que min non me parece oportuno que nos apoiemos esta proposta. Non me parece oportuno porque esta proposta trata de facer un oportunismo político perverso a custa de pacientes. [[Murmurios.]] E iso non nos parece procedente. Eu reivindiquei a hemodinámica de Ourense e non o fixen a custa de fotos con pacientes. Fíxeno a custa da miña palabra [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] e da miña defensa neste Parlamento. Nin me puxen ningunha camiseta, [[Aplausos.]] aínda que respecto que se poñan. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non, non o fixen, eu non o fixen. Tampouco, como se dixo aquí, non nos parece procedente... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Eu non interrompín a ninguén. Non me parece procedente que veña a Deputación, porque o tema non está no financiamento. E, por certo, se fala a Deputación de financiamento, que fale ben: 100.000 euros non chegan para nada. Por favor, dean ben os datos: 900.000 euros é o que custa montar as unidades de hemodinámica, porque só unha garda custa 200.000. [[Murmurios.]] Pero ese non é o problema. A tutela da asistencia sanitaria é do Sergas, e o Sergas é o que ten que dar respostas á asistencia sanitaria. A Deputación que se dedique ao que ten que dedicarse, aos servizos de axuda a domicilio e demais. Iso é o que ten que facer a Deputación de Lugo, que, por certo, non o está facendo. Que se dedique a iso. Señorías, a hemodinámica de Lugo existe porque o Goberno do señor Feijóo a implantou. Decidiu instalala. O señor Touriño nin a contemplaba. E cando este deputado fixo as súas propostas sobre a hemodinámica de Lugo e Ourense, que vou ler a continuación, pois pasou o que pasou. En concreto, nunha moción debatida aquí no ano 2006 propuña este deputado que fala: Punto primeiro, que nos complexos hospitalarios de Ourense e Lugo se instalen as dotacións tecnolóxicas necesarias para a atención de oncoloxía radioterápica, evitando así os desprazamentos. Segundo, contemplar na construción do novo Hospital de Lugo a implantación no mesmo dunha unidade de hemodinámica. Terceiro, proceder á instalación dunha unidade de hemodinámica no Complexo Hospitalario de Ourense. Tres puntos. ¿Sabe o que votaron vostedes? En contra. [[Murmurios.]] Isto hai que dicilo, vostedes votaron en contra. E ademais tamén me sorprende que, despois da presión, se montara a unidade de hemodinámica de Ourense e que se montara a unidade de hemodinámica de Ourense con actividade programada. E os deputados de Ourense votaron a favor diso. E implantouna unha conselleira socialista, unha unidade de hemodinámica funcionando de 8 a 3, programada. Polo tanto, señorías, ¿de que estamos a falar aquí? Eu quérolles dicir, porque isto hai que trasladalo en positivo... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Estou falando do que convén, do que lle interesa oír á xente, non de demagoxias. O día 15 de abril reuníronse todos os xefes de servizo de cardioloxía de Galicia, todos, o de Lugo, o de Ourense..., todos. Primeira vez que iso sucede. E todos entenden que é fundamental e capital o que aquí se debateu e que aquí aprobamos: o rexistro único da mortalidade e da morbilidade por infarto de miocardio. Non se poden disparar cifras como a que acaba de disparar aquí vostede, señora Burgo, dunha área, doutra área, doutra área... Iso non é así. Hai que ter un rexistro único para poder comparar os datos. E xa lle digo, como dixen naquela situación, que se a comparativa dos datos oferta que hai unha maior mortalidade ou morbilidade nas áreas de Ourense e nas de Lugo na comparativa que se debe de facer uniformemente, con rexistros únicos de Galicia, non o dubiden, temos que ampliar o horario de funcionamento das unidades de hemodinámica. Criterio profesional, os profesionais son os que deben de decidir esta cuestión. Non deturpemos o debate. E plantexouse para o 2015. No 2015 é cando se plantexou ese rexistro único que nós puxemos encima da mesa. No último debate que houbo aquí ao mellor naquela turbulencia última non se entendeu esta mensaxe que nós lanzabamos. E hai un dato que é o que hai que comparar, ao mellor non se entendeu. Se non se entendeu, quéroo deixar hoxe claro, [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] eu quero deixalo hoxe claro.
Vaia rematando.
O 2015 serve para comparar os datos do rexistro único, e o rexistro único recolle a morbilidade e a mortalidade. E hai un dato fundamental que é o que hai que estudar. ¿Como é o prognóstico e a mortalidade nos pacientes nos que a anxioplastia se coloca por riba dos 120 minutos? Se a diferenza de Lugo coa Coruña é grande, non o dubiden, hai que implantar a unidade funcionando as 24 horas. Tamén en Ourense, non nos esquecemos.
Remate, por favor.
Hai que comparar todas as áreas, ese é o debate, esa é a cuestión. Criterios profesionais, non demagoxia política, non utilización dos enfermos como se está facendo.
Remate, por favor.
A unidade de hemodinámica de Lugo está implantada grazas a que o presidente Feijóo apostou por ela. Esa é a auténtica realidade. Nada máis, señora presidenta. Moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Parlamentario autor da proposición non de lei. Ten a palabra a señora Burgo López.
Moitas grazas, señora presidenta. Nótase, polos aplausos do Partido Popular, do Grupo Popular, que estaban nunha situación moi difícil e que eles pensan que saíron ben. Pero non saíron ben, señores do Partido Popular. Porque os lucenses saben perfectamente o que está a pasar. En primeiro lugar, quero dar as grazas aos grupos da oposición que van apoiar esta PNL. Quero dicirlle á señora voceira do Grupo Mixto que estou de acordo co que vostede di, pero que non imos apoiala porque iso é algo que ten que decidir independentemente a Deputación nunhas negociacións coa Xunta, se a Xunta quere negociar e aceptar ese ofrecemento de diñeiro, de orzamento, para poñer hemodinámica 24 horas. Por certo, 100.000 euros, si, o que di que custa o xefe do Servizo de Cardioloxía do HULA, publicamente, reflectido nos periódicos e nos medios de comunicación. Señor Santalices, paréceme moi ben que fagan vostedes todos os rexistros que queiran. ¿Pero sabe qué pasa? Que mentres vostedes fan rexistros os lucenses morren, ¿sabe? Porque os datos xa están, porque os datos de comparación entre áreas están. Porque a mortalidade é a mortalidade inmediata. E o que é moi grave é a mortalidade a un ano, aí multiplícase por cinco. Os datos están. Os criterios son estatísticos e as estatísticas están no INE e nos cardiólogos, porque eu dou datos que dan os cardiólogos. Miren, señores do Partido Popular, ninguén vai entender que vostedes sigan aferrados a non poñer hemodinámica 24 horas. Dende logo, os lucenses non o entenderán. E imos seguir loitando por algo que é xusto, imos seguir loitando por que os lucenses teñan exactamente os mesmos dereitos que os demais galegos. Imos seguir loitando os veciños, non lles caiba dúbida, e, dende logo, o Partido Socialista, e estou segura de que tamén os demais, imos seguir loitando, señor Santalices. Porque vostedes non teñen xa ningunha razón nin ningún motivo, sábeno perfectamente, para seguir impedindo isto. E agora, señor Santalices, señorías do Partido Popular, non soamente non queren poñer hemodinámica, estano impedindo, porque é posible, porque non lles vai custar un duro á Xunta. E, en cambio, impídeno. A ver, temos que saber por que insisto, qué escuros intereses están a defender vostedes. Eu quero, por último, nada máis, facer un rogo, facerlles unha petición persoal, como partido pero tamén como persoa. Rógolles e pídolles aos deputados do Partido Popular de Lugo e pídolle ao deputado que quere ser alcalde da cidade de Lugo...
Remate, por favor, señora Burgo.
...que voten a favor disto, que voten a favor dos lucenses, non da morte dos lucenses. Demostren que están cos lucenses, que están aí para defender os seus intereses e non os intereses dun goberno, que, dende logo, deben de ser intereses moi escuros para que non se conten aquí.
Moitas grazas, señora Burgo. Moitas grazas.
Nada máis, moitas grazas.
Seguinte proposición. Proposición non de lei do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de Dª Ana Belén Pontón Mondelo e D. Francisco Xesús Jorquera Caselas, sobre a declaración pola Xunta de Galicia do ano 2016 como Ano das Irmandades da Fala, e o establecemento dun programa de actividades para divulgar o seu labor
A esta proposición non de lei non se presentaron emendas. Ten a palabra, para a súa formulación, a señora Pontón Mondelo, do Bloque Nacionalista Galego.
Moitas grazas, señora presidenta. Moi boa tarde. Hoxe o Bloque Nacionalista Galego defende unha iniciativa na que literalmente o que solicitamos é que o vindeiro ano 2016 sexa oficialmente declarado como Ano das Irmandades da Fala e que, en congruencia, a Xunta estableza un programa de actividades que o que faga sexa divulgar entre todo o pobo galego o coñecemento do importantísimo labor que fixo esta organización que traballou claramente para conseguir unha Galiza máis culta, máis libre, máis xusta e máis comprometida consigo mesma, e tamén, como non, que esta declaración signifique que se dote dos fondos necesarios a todos os organismos encargados de levar a cabo este programa. Estamos, polo tanto, ante unha iniciativa que o que quere é lembrar e recordar a aqueles que ergueron a loita e a bandeira da defensa de Galiza e que loitaron contra o borrado da nosa memoria e tamén contra o descoñecemento. Recollemos, ademais, con esta proposta o sentir non só de moitas persoas, senón tamén de moitas entidades que están traballando no ámbito cultural. Quero lembrar que foi precisamente na presentación dunha iniciativa tamén contra o borrado da nosa historia, como é o Arquivo Histórico do Nacionalismo, impulsada pola Fundación Alexandre Bóveda, Bautista Álvarez, Galiza Sempre, Losada Diéguez, Manuel María, Moncho Reboiras, Vicente Risco, xunto coa revista Murguía e o Museo do Pobo Galego, onde xa se falou –nese acto– da necesidade de camiñar cara ao recoñecemento do ano 2016 como o Ano das Irmandades da Fala. Unha iniciativa que tamén recolle o sentir e na que se ten posicionado o propio Consello da Cultura, ou outras iniciativas que tamén loitan contra a desmemoria, como é Ora Galega, que nos remitiu este texto que hoxe debatemos. Porque, como saben as súas señorías, o ano 2016 é o centenario da Fundación das Irmandades da Fala, un acto que tivo lugar o 16 de maio no local que a Academia Galega tiña na cidade da Coruña, e que foi precisamente o impulso dalgunhas personalidades da época como Antón Vilar Ponte, quen promoveu este tipo de iniciativa. Unha iniciativa que no seu momento recolleron e acolleron en torno a vinte persoas, entre as que se atopan o propio Ramón Vilar Ponte, Micaela Chao –a única muller que asistiu a este acto e que moitas veces tamén é borrada da historia das Irmandades– e outras personalidades como Manuel Lugrís, Uxío Carré, Luís Porteiro ou Florencio Vilar. Contan as crónicas que este acto tan importante na nosa historia colectiva se iniciou cunhas breves palabras de Antón Vilar Ponte e cun discurso de Lugrís Freire e que posteriormente se debateron os primeiros estatutos desta nova entidade que naceu coa denominación "Os Amigos da Fala Galega", aínda que logo se popularizou co nome de "Irmandades da Fala", e que xa declaraban naquela altura que o seu obxectivo fundamental era promover o espertar, a afección e o amor dos fillos de Galiza cara ao propio país. Nace, pois, do empeño da intelectualidade galega daquel momento, que estaba moi preocupada polo devalar do noso país, que recollía tamén a tradición do século XIX –porque as cousas non nacen de maneira illada–, de todo o Rexurdimento e dos nosos precursores do século XIX, de Murgía, de Pondal, de Rosalía e de Curros e que, en definitiva, o que estaban era intentando articular na Galiza un movemento de defensa e un movemento de reacción fronte ao centralismo. Quixera hoxe, pois, ler un breve texto de Ramón Vilar Ponte no que se ían xa lanzando cales eran os motivos e a necesidade da existencia desta nova organización. Di este texto: "Antes do ano dezasete o sentimento de galeguidade ficaba cáseque totalmente esmorecido na nosa terra. A nosa lingua, a nosa lírica, as cousas da nosa Historia eran estudadas e tratadas por algúns, moi poucos, galegos como feitos arqueolóxicos. Unha erudición fría falaba das características raciaes dun xeito ouxetivo; tal que si Galiza fose un planeta morto e lonxano. Facíanse inventarios do pretérito sen emoción algunha, agás en contadísimos conterráneos. As catro provincias en que nos escindiu o centralismo vivían a vida administrativa hespañola desvencelladas as unhas das outras, sin sentiren xa a máis pequena saudade da vella unidá galega. E os poboadores da mesma –adrede escribo poboadores e non moradores, porque os moradores supoñen o conceito de adesión íntima ós costumes do chan nativo– trocados en sinxelos habitantes dun territorio, que deixara de ser un país con alma, en loita suicida co seu propio ser, tiñan a Madrí polo seu único meridiano, inteleitual, moral e artístico. A rexa colonización castelá chegara a infundir na maioría dos nosos paisanos o presentimento vergoñoso da propia autoinferioridade, que inda hoxe custa cara desbotar a algúns". Este é un texto que xa deixa entrever cales son as preocupacións que teñen naquel momento as persoas, os intelectuais, que impulsaron esta organización que rapidamente se estendeu por todo o país, que estivo claramente tamén perseguida durante a ditadura de Primo de Rivera, mais, en todo caso, que fixo un labor fundamental até a Segunda República na recuperación da lingua, da cultura e na defensa de Galiza como suxeito político propio. De feito, detrás das Irmandades están non só un ideario político en defensa de Galiza como nación senón tamén feitos da nosa historia fundamentais e sen os que non se entendería o presente que temos hoxe. Son os responsables da fundación d’A Nosa Terra, que se funda, precisamente, o 14 de novembro, escrita integramente en galego, o cal supoñía un paso adiante moi importante –por certo, que necesitados estamos aínda hoxe de medios de comunicación en galego–. Son tamén responsables de fitos simbólicos de gran relevo para o noso país; de feito, o 25 de xullo é o Día da Patria Galega, o Día de Galiza, porque así foi bautizado por impulso destas Irmandades na segunda asemblea nacionalista no ano 1920, e realizaron un labor cultural importantísimo, sobre todo na divulgación e modernización dun teatro galego, en galego, que foi un elemento moi importante de popularización de ideas, de defensa de Galiza, pero tamén de dignificación da propia lingua, e onde se levou adiante un proceso renovador importante e se difundiron tamén ou se lle deu moita importancia a todo o traballo literario e a todo o traballo e ensaio ou de consolidación dun periodismo galego e en lingua galega. Estamos, polo tanto, ante un fito moi relevante da nosa historia, e cremos que no Parlamento galego, debedor tamén do labor que estas persoas e que estas entidades realizaron durante estes anos, hoxe deberiamos honrar a súa memoria. Porque, como dicimos na nosa iniciativa, esta entidade supuxo un fito decisivo no desenvolvemento da conciencia de Galiza e na defensa da súa lingua, da súa cultura e da súa identidade, que foi un movemento claramente democrático e vangardista, que aínda hoxe nos demostra como os pobos e a loita dos pobos pola súa existencia, pola igualdade de trato das linguas, pola igualdade de trato de todas as persoas con independencia de cal sexa a condición, segue sendo unha necesidade imperiosa dos nosos tempos, e porque cremos, igual que dicía Castelao, "que Galiza só merecerá respecto cando abandone a súa mansedume, sabendo o que foi, o que deixou de ser e o que sería con vida independente". Hoxe rendemos tributo ás mulleres e aos homes que nestes principios do século XX continuaban cun labor de defensa de Galiza, e cremos que este Parlamento honraría non só a súa memoria senón a si propio apoiando esta declaración. Moitas grazas.
Grazas, señora Pontón. Intervención dos grupos parlamentarios. Polo Grupo Parlamentario Mixto ten a palabra a señora Iglesias Sueiro.
Grazas, presidenta. ¿Como non apoiar esta iniciativa? A principios do século XIX a recuperación da lingua galega foi ascendente e acadou un importante grao de desenvolvemento que fundamentalmente foi obra dunha elite cultural. Pero a situación social do galego continuaba a deteriorarse polo descenso de falantes monolingües a causa da alfabetización exclusiva en castelán e a falta total da lingua nacional na Administración e na Igrexa. A sociedade galega seguíase a caracterizar pola concentración do poder económico en sectores minoritarios, un sistema agrícola feudal e unha crecente emigración que pouco a pouco baleiraba o país –moi semellante a todo este ano que estamos vivindo 2015-2014, e os anteriores, e espero que non os sucesivos–. No ano 1916 créase a primeira Irmandade na cidade da Coruña, promovida, entre outros, por Antón Villar Ponte, coa finalidade da defensa e uso do idioma nacional como lingua vehicular en todos os ámbitos da sociedade. Moi pronto estas organizacións estendéronse a numerosas cidades de Galiza, de Cuba e tamén de Argentina, promovendo notablemente os estudos lingüísticos, reclamando a presenza da lingua no ensino e na Administración e colaborando na elaboración de dicionarios e gramáticas. Pero un dos seus grandes logros foi que en 1920 comeza a andadura a revista Nós, que dá o nome á xeración literaria máis importante da cultura galega, e da que forman parte Castelao, Cuevillas, Vicente Risco e Otero Pedrayo, entre outros. O programa destes senlleiros persoeiros consistiu en sacar a cultura galega do folclorismo e da influencia unilateral da cultura castelá. Por primeira vez a cultura galega faise universal ao entrar en contacto directo coas ideas estéticas e a ciencia europeas. A Segunda República é o marco político no que se aproba o Estatuto de autonomía levado ás Cortes Españolas polo deputado do Partido Galeguista Daniel Rodríguez Castelao, que non viu a súa aprobación porque foi truncado por mor do golpe militar dos golpistas contra un goberno democraticamente elixido. É a primeira vez que a lingua adquire o recoñecemento de lingua oficial. Este é un dato a ter en conta, un dato que eu considero que é importantísimo. Pero, por desgraza, como dixen antes, a Guerra Civil, o golpe de Estado, trunca a aprobación do Estatuto de autonomía e vémonos sometidos ao que Celso Emilio Ferreiro chamaría "A longa noite de pedra". Tamén a represión rematou coas actividades das Irmandades, e foron absorbidas por agrupacións políticas e organizacións culturais. Así que o ano 2016, que é o centenario da creación da primeira Irmandade, é de xustiza a conmemoración desta efeméride e da valoración e divulgación do papel das Irmandades da Fala en prol da universalización e dignificación da cultura e da lingua nacional. Moitas grazas. Máis nada.
Moitas grazas, señora Iglesias. Polo Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, ten a palabra o señor Ron.
Bo día a todos e a todas. Desde Alternativa Galega de Esquerda imos apoiar esta iniciativa porque falamos dun feito de relevo, dun fito, que reúne todas as características esenciais que debe ter unha homenaxe, un recordatorio, un ano; exemplaridade ética, e sobre todo para saber cara a onde queremos ir. Nós o que desexamos é que este rescate, este proceso de rememoración dun feito cultural na súa amplitude, coas incuestionables implicacións sociais e políticas, sirva de recoñecemento para as futuras xeracións, para que este patrimonio sirva de alicerce que nos proxecte cara ao futuro, porque nese pasado, desde logo, está o que somos hoxe. Falamos dun proceso complicado, dificultoso, un camiño que levou precisamente de 1916 ata 1936, pasando pola proclamación da República no 1931, e no que nós vemos que hai como catro ou cinco eixos fundamentais. O primeiro deles é que un grupo de persoas teñen a ben comezar o proceso de lanzar Galicia como nación nun encaixe federal, e mesmo falaban, dentro dese programa político de implicar incluso a Portugal nesa federalidade. O segundo punto, o galego como lingua desa nación, como lingua oral, como lingua de uso, falada e usada en todo momento en todos os espazos. En terceiro lugar, hai que destacar que as Irmandades da Fala puxeron en marcha elementos substanciadores do que chamamos democracia como eixo da política; e, por exemplo, podemos falar da igualdade de dereitos de mulleres. E, sobre todo, porque nelas, nas Irmandades da Fala, está o que hoxe é precisamente un goberno autonómico, o que é o Goberno autonómico da Xunta de Galicia. Polo tanto, nós entendemos que esta iniciativa é acaída, porque con elas, coas Irmandades da Fala, non só están eses catro eixos senón que se produciu loxicamente toda unha renovación literaria, artística e cultural, e, desde logo, de mergullarse en todos os aspectos que tocaron estas persoas pois quedariamos loxicamente sorprendidos e abraiados. E así o ve loxicamente a sociedade, así o ve a Real Academia Galega, así o ve o Consello da Cultura Galega, que lles vai dedicar, por exemplo, desde 2016 a 2018, dous anos. Porque, loxicamente, neses dous anos, desde 1916, é cando se lanzan as Irmandades da Fala, cando se empezan a estender as asembleas locais ata alcanzar en pouco tempo 28 asembleas locais, cando se crea o 14 de novembro de 1916 A Nosa Terra, cando se crea o 28 de decembro de 1916 Cántigas da Terra, etc. Pois loxicamente temos suficientes elementos culturais, patrimoniais, literarios, que cómpre estudar. E ademais non podemos esquecer que nese proceso que foi a ditadura con rei, que foi a ditadura de Primo de Rivera, pois estes intelectuais, estas persoas, se enfrontaron loxicamente tamén á censura, á represión intelectual que esta ditadura aplicou en Galicia. Porque non houbo nada que pretenderan tocar –política, notas de política, notas de actualidade, literatura e folclore– que non fose mutilado pola censura da ditadura de Primo de Rivera. Polo tanto, nese contexto de ataque aos movementos de afirmación nacional das diferentes nacións que conformaban e conformaron o Estado, que logo chegaría a esa proclamación da República, pois loxicamente cómpre recordar, cómpre rememorar, pero sobre todo para aprender das luces e tamén...
Remate, por favor.
...loxicamente das sombras para non caer nelas no futuro. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, señor Ron. Grupo Socialista. Señora Burgo López.
Moitas grazas, señora presidenta. Moi bos días de novo, señorías. Dende logo, o Grupo Socialista vai apoiar esta proposición non de lei do Bloque Nacionalista Galego, por suposto. Parécenos unha proposición moi acaída, moi oportuna, porque nós tamén consideramos que, dende logo, o centenario da fundación das Irmandades da Fala non pode pasar desapercibido neste país. Non pode ser que non se faga nada, e ademais parécenos fundamental e moi oportuno que o ano 2016 sexa o ano de conmemoración. E parécenolo porque, en fin, todos sabemos que as Irmandades da Fala é un dos movementos culturais e políticos máis importantes da nosa historia e que debe ser conmemorado. Xa se dixo aquí por todos, xa se deron os datos máis importantes da fundación das Irmandades da Fala na Coruña en 1916 polos irmáns Villar Ponte. E nese mesmo ano eu quería remarcar que ademais tivo dende o principio unha extraordinaria difusión en todas as vilas e cidades –Ferrol, Santiago, Betanzos, Vilalba, Monforte–, o que proba a pronta imbricación das ideas das Irmandades da Fala co tecido cultural e tecido político de Galicia; polo tanto, vén cubrir nese momento unha necesidade intelectual. E tivo unha expansión moi importante –creo que hai que reseñalo–, porque despois do ano 1936, co que vai pasar neste país, é importante reseñar esa proxección que tivo cara a América, cara a Latinoamérica, con fitos fundamentais en Bos Aires e na Habana. Porque iso é o que dá tamén a posibilidade de pervivencia destas inquietudes nun momento en que, como coñecemos, aquí neste país non se podía falar de nada disto. Quero reseñar tamén que, dende logo, ten unha parte fundamental o feito de que inmediatamente tiveran órganos de difusión por escrito. Esa importancia do galego culto, por escrito, con prensa propia, como A Nosa Terra xa en 1916, e no ano 1920 a fundación da revista Nós, que dá nome a toda esa xeración, á Xeración Nós. Pero tamén a colección Lar ou a fundación do Seminario de Estudos Galegos. Xa no primeiro número da Nosa Terra en novembro de 1916 Villar Ponte reseñaba as principais ideas do movemento –dicía el–, e cito: "O fomento agarimoso da nosa lingua e o estudo dos nosos problemas económicos". Dúas liñas que van seguir dende o primeiro momento. E ábrese aquí –como todos sabemos– un período crucial para a reivindicación do idioma galego, un paso decisivo para a dignificación e para a modernización, pero sobre todo tamén para defender o galego, unha lingua que era un feito diferencial e que servía non soamente para a prosa poética senón para todos os rexistros, unha elitización do idioma galego. Un idioma que a partir de agora se converte nun idioma culto, e sabemos a importancia que iso ten. Dende logo, nesa intelectualización do galego, como todos sabemos, o máximo expoñente pode ser Castelao, pero toda a Xeración Nós formaron a base da moderna cultura galega e da súa literatura. O que nós non entendemos –e espero que isto se vote a favor e entón poderiámolo entender– é como a Xunta de Galicia, que é a institución que estatutariamente ten a obriga de defender e fomentar a nosa cultura e a nosa lingua non teña nada preparado, non dixera nada ata o momento, da conmemoración da fundación das Irmandades da Fala, que non dixera absolutamente nada. O Consello da Cultura Galega si o dixo, xa fixo público que entre 2016 e 2018...
Vaia rematando, por favor.
...vai ter unha gran homenaxe das Irmandades da Fala, tamén en relación coas Irmandades da emigración americana. A Xunta non dixo nada, e non podo crer que non faga absolutamente nada respecto dun movemento que leva no seu seo a figuras como Antón Villar Ponte...,
Vaia rematando, por favor.
...Vicente Risco, Otero Pedrayo, Cuevillas, Castelao, Ramón Cabanillas... Polo tanto, espero que voten a favor desta iniciativa. Moitas grazas.
Grazas, señora Burgo. Grupo Popular. Ten a palabra don Agustín Baamonde.
Ben, moitas grazas, señora presidenta. Moi bo día, señoras e señores deputados. Señorías, o concepto de irmandade evidentemente que está incorporado á memoria colectiva de Galicia. Aínda permanece a lembranza daquela outra irmandade que co berro de Deus fratresque Gallaecia se levantou en armas contra a nobreza opresora. E agora, nesta iniciativa se nos pide o recoñecemento para outra irmandade, a da fala, que tamén está incorporada a esa memoria colectiva polo seu traballo en prol da lingua e da cultura de Galicia así como da súa identidade. Obviamente, a nosoutros non nos escapa que no fondo desta iniciativa latexa a idea das Irmandades como movemento precursor e mesmamente iniciador do nacionalismo político. Aí está a evolución, polo menos, dunha parte das mesmas. E somos tamén conscientes daquelas palabras de Fernández del Riego cando dicía que moitos dos membros das Irmandades consideraban a fala como "un instrumento de loita necesario para acadar unha identidade propia, unha identidade cultural e unha cultura xurdialmente autóctona". Pero, a pesar diso, nosoutros, que respectamos a pluralidade política, sobre todo cando é expresada con lealdade e nobreza, como o fixeron as Irmandades da Fala, entendemos que a Irmandade é merecedora do respecto e tamén do recoñecemento de todos os galegos polo seu contributo impagable, efectivamente, á defensa da lingua e da cultura galegas, á defensa da identidade de Galicia como suxeito político propio dentro dun contexto xeral de rexeneración do país. E defendémola fundamentalmente por unha razón: é probable que no imaxinario colectivo permanezan, por riba de todo, os nomes inmensos das individualidades sobranceiras que deron pé ao movemento e que xa foron aquí nomeadas, ou ben as súas actuacións colectivas máis salientables: Nós, A Nosa Terra, o Seminario de Estudos Galegos. Pero tamén é verdade, como apuntan moitos autores –por exemplo, Monteagudo, Villares, Sánchez, o propio Consello da Cultura–, que seguramente a característica máis esencial e perdurable das Irmandades da Fala foi o seu xeito de traballar, o traballo colectivo e organizado, o esforzo por integral nel amplos sectores sociais, a capacidade para facerse presente no conxunto do país presentando e fomentando proxectos comúns. As Irmandades Fala medraron fundamentalmente con rapidez e con enerxía porque foron quen de recoñecer a realidade plural de Galicia e, en consecuencia, levaron adiante un proxecto de defensa da lingua e da cultura baseado fundamentalmente no criterio de non excluír a ninguén e no criterio de non facer imposicións de ningún tipo. Precisamente, ao fío disto, permítanme unha consideración: fronte a comportamentos sectarios de afirmación ideolóxica partidista, de pretensión excluínte e exclusiva, recapacítese en que precisamente esta diversidade das Irmandades da Fala, moi lonxe de constituír unha debilidade, contribuíu de xeito decisivo á transcendencia da súa misión. E contribuíu de maneira decisiva a garantir que a influencia do galeguismo penetrase practicamente en todos os ámbitos da sociedade. Este espírito inclusivo e plural é o que fixo que as Irmandades da Fala foran un movemento non só capaz de recuperar o pasado senón tamén de apuntar certeiramente cara ao futuro. Como ben dicía o señor Ron, aí están moitos dos propósitos recollidos polas Irmandades na súa asemblea de Lugo como programa, que están hoxe incorporados á realidade de Galicia: estatuto de autonomía, cooficialidade do idioma, competencias en educación, etc. E remato poñendo de manifesto unha idea clara: que esta lucidez que tiveron as Irmandades da Fala para unirse en torno ao que era común, esa lucidez para saber o que necesitaba a sociedade galega, para saber lelo, en lugar de impoñer o que tiña que facer, sirva tamén de referente para a defensa do galego. E por esa razón, como nosoutros cremos que a mellor homenaxe que se lle pode facer a esa xeración que alumou ese proceso formidable é o da unión de todas as forzas políticas e sociais na defensa da lingua, imos votar afirmativamente esta iniciativa. Remato xa cunha breve consideración: cremos que se debe honrar a quen honra a historia de Galicia, e por iso votamos afirmativamente. Tamén cremos que se deben de utilizar restritivamente este tipo de recoñecementos, non vaia ser que, por exceso de...
Remate, por favor.
...iconoplastia, acabemos parecendo –como o diría o gran Juan Soto– seminaristas en procesión rezándolles a santos de escaiola. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas, señor Baamonde. Grupo autor da proposición non de lei. Ten a palabra a señora Pontón.
Moitas grazas, señora presidenta. Eu congratúlome de que hoxe poidamos votar todos os grupos afirmativamente a través dun texto que é un texto que o único que busca é que se declare oficialmente o ano 2016 como Ano das Irmandades da Fala. E a nós parécenos que é moi importante que se respecte a historia e que non se intente tampouco desnaturalizar nin reescribir a historia nin o que significaron cada unha das diferentes entidades ou organizacións. É evidente que o programa das Irmandades da Fala non era o actual Estatuto de autonomía de Galiza; de feito, creo que moitos dos seus puntos non os subscribiría hoxe o Partido Popular, que está fomentando un proceso de recentralización, que está fomentando un proceso de marxinación da lingua galega e que está indo claramente noutra dirección. Máis hoxe non estamos aquí falando diso, e eu obviei moito de facelo na miña primeira intervención. Xa sei que o Partido Popular non se dá resistido a este tipo de cousas. En todo caso nós, nacionalistas, si que nos vemos reflectidos, claro que si, no traballo que fixeron as Irmandades da Fala e no seu programa de autonomía integral para Galiza, de autonomía municipal, do ingreso de Galiza na liga das nacións, de buscar as bases dun posible federalismo con Portugal, de que Galiza teña un parlamento galego con poder lexislativo pleno elixido directamente polo pobo, de que se supriman as deputacións provinciais –por exemplo, sería hoxe unha iniciativa moi vixente, ¿verdade?, que creo que moitos e moitas das súas señorías non estarían dispostas a asumir–. Creo que os que teño á miña esquerda física –pero, dende logo, non política– non están por este tipo de cuestións. En todo caso, para nós o relevante é que hoxe este Parlamento recoñece o labor que estas persoas, homes e mulleres de Galiza, fixeron no seu momento, e nós tamén seguimos dicindo que o mellor tributo que lles podemos facer é que esas ideas se convertan en realidade. Porque é, desde logo, no que está traballando o Bloque Nacionalista Galego.
Moitas grazas, señora Pontón. Comezamos, entón, coa votación das proposicións non de lei. Votación das proposicións non de lei Pechamos as portas. Comezamos coa votación da proposición do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia, por iniciativa da señora Sestayo Doce, á que non se presentaron emendas. Votamos. Votación da Proposición non de lei do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de Dª Beatriz Sestayo Doce e dous deputados/as máis, sobre a demanda que debe realizar o Goberno galego ao Goberno central en relación coa proposta de reforma dos rexistros civís. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 34; votos en contra, 41. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta proposición.
¿Por que di que é unha moción? [[O señor Puy Fraga pronuncia palabras que non se perciben.]] Estamos votando proposicións non de lei, señor Puy, comezando pola primeira das proposicións non de lei. As mocións votámolas onte. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] Ben, supoño que calquera pode equivocarse, ¿non? Votamos a continuación a proposición non de lei do Grupo Mixto, por iniciativa da señora Iglesias Sueiro, que entendo que non acepta a emenda do Grupo Socialista; polo tanto, votamos a proposición. Votación da Proposición non de lei do G.P. Mixto, por iniciativa de Dª Carmen Iglesias Sueiro e Dª María Consuelo Martínez García, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación co proxecto de derruba do edificio da Casa da Xuventude, sito na Praza do Matadoiro de Santiago de Compostela. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 16; votos en contra, 41; abstencións, 18. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta proposta.
Votamos a proposta do Grupo Parlamentario Popular de Galicia, por iniciativa do señor Fariña Sobrino, que non acepta a emenda do Grupo Mixto, tampouco a do Bloque Nacionalista Galego, e chegou a unha transacción que me foi comunicada coa emenda do Grupo Socialista, á que vou dar lectura porque se trata de engadir ao texto resolutorio a seguinte cuestión: "E que este proxecto sexa levado a cabo en colaboración coas federacións de xadrez e outras asociacións representativas". Polo tanto, votariamos o texto inicial con este engadido como consecuencia da transacción coa emenda socialista. Votación do texto transaccionado da Proposición non de lei do G.P. Popular de Galicia, por iniciativa de D. Hipólito Fariñas Sobrino e sete deputados/as máis, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego para posibilitar, desde o respecto á autonomía dos centros educativos, a progresiva implantación do xadrez con carácter transversal e específico nos currículos de educación primaria e ESO. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 59; abstencións, 16. O resultado da votación é positivo. En consecuencia, queda aprobada esta proposición.
Votamos a continuación a Proposición do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa da señora Prado Cores, que dixo que aceptaba a emenda socialista e que non acepta a emenda do Grupo Popular. Polo tanto, votamos a proposición coa emenda incorporada do Grupo Socialista. Votación do texto transaccionado da Proposición non de lei do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de Dª María Montserrat Prado Cores, sobre a dotación á comarca do Salnés polo Goberno galego dun servizo permanente durante todo o ano e as 24 horas do día de, como mínimo, unha ambulancia medicalizada ou de soporte vital avanzando. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 34; votos en contra, 41. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta proposición.
Votamos a proposición do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa do señor Beiras Torrado, que dixo que aceptaba a emenda do Grupo Socialista. Votación do texto transaccionado da Proposición non de lei do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de D. Xosé Manuel Beiras Torrado e D. Antón Sánchez García, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación coas reclamacións formuladas contra a empresas Barras Eléctricas Galaico-Asturianas, S.A. e BEGASA, pola suposta manipulación fraudulenta dos contadores eléctricos. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 34; votos en contra, 41. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta proposta.
Votamos a proposición do Grupo Parlamentario Popular de Galicia, por iniciativa do señor Tellado, que entendo que non acepta as emendas do Bloque e Alternativa presentadas. Votación da Proposición non de lei do G.P. Popular de Galicia, sobre a posición do Parlamento de Galicia en relación co contido da Resolución do Parlamento Europeo, do 12 de marzo de 2015, referida á situación de Venezuela, e o respecto dos dereitos humanos nese país. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 59; votos en contra, 16. O resultado da votación é positivo. En consecuencia, queda aprobada esta proposición.
Votamos a proposición do Grupo Parlamentario... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] Silencio, por favor. Prego silencio; se non, non escoitamos despois o que votamos. Proposición do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia, por iniciativa da señora Burgo que dixo que non aceptaba a emenda do Grupo Mixto Votación da Proposición non de lei do G.P. dos Socialistas de Galicia, sobre a actuación que debe levar a cabo o Goberno galego en relación co ofrecemento da Deputación Provincial de Lugo de financiamento para a implantación do servizo de hemodinámica 24 horas do Hospital Universitario Lucus Augusti, de Lugo Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 34; votos en contra, 41. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta proposta.
Votamos a número 8, proposición do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa da señora Pontón Mondelo, á que non se presentaron emendas. Votación da Proposición non de lei do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de Dª Ana Belén Pontón Mondelo e D. Francisco Xesús Jorquera Caselas, sobre a declaración pola Xunta de Galicia do ano 2016 como Ano das Irmandades da Fala, e o establecemento dun programa de actividades para divulgar o seu labor. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 75. O resultado da votación é positivo. En consecuencia, queda aprobada por unanimidade esta proposición non de lei. Declaración institucional
Antes de continuar co desenvolvemento da orde do día, os grupos fixéronme chegar unha declaración institucional, á que, se lles parece, vou dar lectura neste momento: "Neste ano 2015, no que se cumpre o corenta aniversario da cesión por parte de España da administración do Sáhara Occidental, o Parlamento de Galicia quere reafirmar o compromiso co futuro en liberdade do pobo saharauí, asumindo e renovando os importantes acordos acadados na última Conferencia dos Intergrupos Parlamentarios Paz e Liberdade no Sáhara Occidental, que tivo lugar en Pamplona o pasado 21 de febreiro. O Parlamento de Galicia, dada a inminente xuntanza do Consello de Seguridade de Nacións Unidas estes días, concretamente, o 30 de abril, que se reúne para tratar o conflito saharauí, insta o Goberno de España a dar prioridade, como membro do Consello de Seguridade de Nacións Unidas, ás cuestións relativas ao cumprimento do Plan de Paz para o Sáhara Occidental, co fin de obter, sen máis atrasos, unha solución xusta e definitiva, que pasa por levar á práctica o dereito de autodeterminación do pobo saharauí mediante a celebración do referendo. Consideramos imprescindible que, á vista da grave situación que se vive no Sáhara Occidental, a Misión das Nacións Unidas para o Referendo do Sáhara Occidental –Minurso– debe obter a potestade para vixiar e salvagardar os dereitos humanos da poboación saharauí no Sáhara Occidental. Instamos as institucións públicas a intensificaren o apoio solidario e humanitario tanto á poboación refuxiada nos campamentos de Tinduf coma aos habitantes saharauís do Sáhara Occidental, e renovamos o compromiso do Parlamento na atención e o seguimento no conflito saharauí. Invitamos a medios de comunicación, persoas solidarias e sociedade civil a difundiren a realidade do pobo saharauí, e agradecemos o esforzo dos e das profesionais que traballan nos ámbitos universitario, xudicial e solidario para lograr un futuro en liberdade. Santiago de Compostela, o 29 de abril de 2015." [[Apróbase por asentimento.]] [[Aplausos.]] Continuamos co desenvolvemento da orde do día, co punto de interpelacións. Interpelación de Dª Eva Solla Fernández, do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, sobre as camas pechadas durante o verán de 2014 nos hospitais do Sergas e a cobertura das vacacións do persoal
Para formular a interpelación ten a palabra dona Eva Solla, do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda.
Grazas, presidenta. Hoxe traemos esta interpelación que cuestiona e pregunta –ou preguntaba– polo peche de camas nos hospitais galegos e pola cobertura de vacacións no Servizo Galego de Saúde durante o ano 2014. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] Xa sei que é un tema moi interesante. Traémola coa intención de falar, obviamente, do peche de camas e cobertura de vacacións, plantexado xa polo Goberno para este 2015. Pero, señora Mosquera, se vostede prefire cinguirse ao texto e contestarme ao de 2014, eu estarei encantada –entre outras cousas porque, cando preguntamos antes e despois do peche de camas do verán de 2014, vostede non respostou a ningunha destas cuestións; polo tanto, segue vixente, aínda, esa pregunta–. A súa opacidade e o seu ocultamento habitual de datos son unha constante. Dende a nosa entrada no Parlamento negáronse vostedes a entregar, primeiro, o convenio singular de Povisa –o anterior e, posteriormente, o actual–; votaron en contra. Negáronse a respostar cada ano sobre as listas de espera non estruturais –xente que non figura nesas listas que vostedes dan como oficiais–. Negáronse cada ano a dar os datos de camas que van pechar en cada hospital –temos que coñecer algúns datos pola prensa–. Negáronse, desde que comezamos a pedilos, a dar os datos sobre número de vacacións do persoal que se cobren en verán e en Nadal. Negáronse a dar os datos do orzamento dispoñible para a medicación da hepatite C, sucedeu o outro día na Comisión de Sanidade. Negáronse a dar os datos de traslados aos centros privados e concentrados desde os centros públicos, preguntámolo –como saberá vostede– varias veces, cada vez que hai colapso nas urxencias. O Regulamento do Parlamento de Galicia di: os deputados teñen dereito a recibir "a información e documentación para o desenvolvemento das súas tarefas". Estatuto de Autonomía, artigo 10: é función do Parlamento "controlar a acción executiva da Xunta de Galicia"; artigo 17: "A Xunta de Galicia responde politicamente perante o Parlamento de forma solidaria". A realidade xa lla describimos tamén na súa última comparecencia. Vostede seguirá negándose a cumprir coa legalidade, a dar os datos nesta Cámara, pero dende que o Partido Popular chegou ao Goberno reduciron vostedes un 6 % os traballadores e traballadoras da sanidade pública –2.000 profesionais menos–. O estrangulamento dun sistema sanitario en continuo colapso polas súas políticas –450 camas menos o ano pasado; vostede seguía sostendo que o recurso cama xa non era tan importante–. Hai que ter pouco valor, xa llo dixen, para dicir iso cando hai colapsos perpetuamente nos servizos hospitalarios, tamén debido a esa falta de camas. Eu pregúntome como pode dicir vostede iso cando se seguen trasladando persoas enfermas aos centros concertados e privados, a pesares de que vostede se negue continuamente a dar os datos dos traslados. E se, durante os últimos colapsos, vostedes tiveron mesmo que suspender a actividade cirúrxica programada –é dicir, as operacións– nalgúns centros porque non había camas suficientes. E ante isto, e mantendo tamén as listas de espera que vostedes non son quen de atallar nin cos seus amigos da privada, vostedes seguen entendendo que durante o verán é necesario –segundo vostedes– pechar camas. Ante isto, e a pesar de que cada verán tamén sufrimos eses colapsos nos hospitais da rede pública, pois seguen erre que erre pechando camas: 588 camas en 2010, superadas en 670 en 2011, superadas ata as 787 en 2012, superadas ata 900 en 2013, superadas ata 1.095 en 2014. Cando vostedes non son quen nin de cumprir con eses sesenta días máximos de atención cirúrxica que vostedes mesmo marcaron na súa propia lei, que vostedes –mesmo só en soidade– aprobaron nesta mesma Cámara. ¡É surrealista! Nin sequera son capaces tampouco de cumprir nin cos 180 días de atención máxima desa lexislación anterior, nin coa actual nin coa anterior. E non é de estrañar coa política de espolio do público que vostedes practican: 12 % menos de orzamento sanitario desde que vostedes chegaron –díxenllo tamén na comparecencia–; e dese, do que hai, o 50 %, a metade, vaise para pagar empresas privadas. É dicir, a metade do orzamento público está privatizado. Por iso recortan en medios materiais e en recursos, por iso recortan tamén en recursos humanos, porque o orzamento se vai para pagar ás empresas privadas, para as multinacionais, para os centros concertados, para as farmacéuticas, para os fondos de capital risco, para os saqueadores do sistema sanitario público. E envían vostedes a cambio ao paro o persoal sanitario. Vostede dixo na súa última comparecencia algo que si é verídico –eu tomo nota absolutamente de todo–. Dixo vostede: "Se non se contrata, non se substitúe". Aínda que, certamente, é unha verdade a medias porque vostedes non queren contratar, e por iso non substitúen a maior parte do persoal, prefiren pechar as camas, pechar as consultas de atención primaria, pechar as consultas de atención especializada e mesmo reducir a actividade cirúrxica. E parte dos postos –que non teñen máis remedio que cubrir porque son imprescindibles, porque se non non funcionarían a maior parte dos servizos esenciais dos centros sanitarios– cóbrenos obrigando ese persoal fixo a moverse doutros servizos a outro no que é necesaria a cobertura dunha praza. Ou, mesmo, incluso lles impiden desfrutar dos seus días libres: durante os colapsos de Nadal, nalgunhas xerencias, os seus xerentes, as súas xerentes recoñeceron ante os medios de comunicación ter interrompido as vacacións do persoal para pedirlles que se incorporasen aos servizos de urxencias. É dicir, en troques de contratar persoal eventual para cubrir esas ausencias, obrigaron o persoal fixo a reincorporarse e, polo tanto, á parte de fomentar o paro conculcan cos dereitos dos traballadores e das traballadoras da sanidade. ¿Que ten que dicir vostede ante isto? Supoño que nada, supoño que nada porque vostede vén avalando este recorte orzamentario, este recorte de camas, este recorte en persoal, a privatización constante da sanidade pública. E, ¿que vai dicir vostede?, se vostede xa se proclamou conselleira da pública e da privada. Entendemos que, sobre todo, da privada. ¿Que vai dicir vostede se continúa a súa colaboración perpetua con SEDISA? Con ese lobby de xerentes e directivos que defenden a privatización da sanidade, quen participan como vostede nesas actividades que organiza ese lobby de presión que está, obviamente, traballando para introducirse cada vez máis en todos os negocios que teña a ben dentro da sanidade pública. E os altos cargos da Xunta, ¿que van dicir? Eses altos cargos que, por certo, non paran de dimitirlle –ou que non paran vostedes de dimitilos– ante esta espantosa xestión que vostede está levando a cabo. Eses e esas son tamén participantes e moitos pertencentes a SEDISA, incluído o recentemente nomeado director de asistencia sanitaria do Sergas. É dicir, ese señor que ten que responsabilizarse da asistencia sanitaria pública é un firme defensor das privatizacións –e, ademais, é un extremo que manifesta publicamente nos medios de comunicación, co cal é firmemente e claramente constatable–. Díxenllo unha vez, non sei se hoxe vostede vai cumprir coas súas obrigas –que dispón o propio Estatuto de autonomía de Galicia– e responder, pero entendo que non o vai facer; seguirá na tónica ou, en todo caso, xustificará os peches de camas por esa política privatizadora que vostede leva a cabo. E a realidade, –xa llo dixen aquí nesta Cámara, creo que foi en 2013–, é que vostedes son os liquidadores da sanidade pública, estana privatizando rapidamente. Cando vostedes non estean aquí van deixar unha herdanza difícil de voltar a nacionalizar, difícil. Viñeron para levar todo o rendible ás mans das empresas privadas; o que non sexa rendible, evidentemente, non o van querer privatizar. Hoxe pedímoslle de novo que exerza as súas obrigas, señora Mosquera, e resposte aquí porque, se non, se converterá na conselleira á que máis veces lle pediron a dimisión na Cámara galega. Máis nada por agora.
Grazas. Ten a palabra a conselleira de Sanidade.
Grazas, señora presidenta. Bos días, señorías. Como ben saben, o Servizo Galego de Saúde planifica todos os anos –e, si, digo todos os anos– a tempada estival, o número de camas que se necesitan para ese período nos hospitais públicos de Galicia. Isto non é unha peculiaridade do noso sistema, senón que se trata de algo que se fai, como dicía, todos os anos e en todos os servizos de saúde. No pasado ano 2014, máis do 86 % do total de camas dos centros hospitalarios da rede pública estiveron operativas ao longo de todo o ano, ao longo de todos os meses estivais. Un dos indicadores que se teñen en conta á hora de facer esta planificación é, por suposto, o índice de ocupación. O índice de ocupación que foi, no ano 2014, do 77,7 % –fronte ao 77,5 % do ano 2013–. Como ve, un colchón importante de camas dispoñibles en todos os centros do Servizo Galego de Saúde, en todos os hospitais do Servizo Galego de Saúde. No mes de setembro –en concreto, polo que vostede me preguntaba–, o índice de ocupación foi do 78,4 %; lonxe, ademais –á parte do colchón ao que me refería antes–, lonxe tamén do índice óptimo que está recollido en toda a literatura de planificación sanitaria do 85 % –o óptimo que dá a literatura sanitaria, como digo, é o 85 %–. Con isto, señorías, o que facemos é cumprir o noso obxectivo e o noso deber de xestionar con eficiencia os fondos públicos; fondos, por outra parte, que a cidadanía galega pon nas nosas mans para que os xestionemos de maneira rigorosa e eficiente –facelo doutra maneira sería un derroche dificilmente xustificable de ditos fondos–. Unha vez máis, teño que insistir en algo que oíron moitas veces nesta Cámara: a decisión sobre o alcance desta programación tómase tendo en conta a responsabilidade principal da sanidade pública galega de garantir, en todo momento, a seguridade e a calidade asistencial dos pacientes. Ademais, como demostramos en moitos momentos dos últimos anos, cando foron necesarias as camas que non estaban operativas, puxéronse operativas nun prazo moi curto de tempo. É dicir, as camas pódense activar en calquera momento porque están perfectamente dispoñibles para esta operatividade. Así mesmo, esta programación permítenos xestionar, como digo, de maneira eficiente as vacacións regulamentarias dos nosos profesionais. O verán, como sucede noutros ámbitos, é o período máis demandado polo persoal sanitario para as súas vacacións. Isto condiciona, evidentemente, as necesidades de substituír os traballadores. Esta substitución non é posible, sobre todo, en determinadas especialidades médicas, en determinados facultativos moi especializados e que implica que quedarían equipos incompletos se substituímos ao 100 % o resto do equipo, e equipos asistenciais que non poderían traballar de maneira axeitada doutra maneira. En calquera caso, o Servizo Galego de Saúde realiza esta actuación seguindo, como non pode ser doutro xeito, a súa política de mellor xestión e de xestión rigorosa, eficiente, e de uso racional dos nosos recursos físicos e humanos, mantendo toda a actividade clínica que resulta posible e garantindo aqueles procesos, por suposto, que non admiten demora. Como a maior medida para a planificación se basea nas unidades de hospitalización, nas unidades de hospitalización que teñen que ter unha repercusión evidente sobre os pacientes, tampouco sería doado –nin sería eficiente– ter camas baleiras soltas por todo o hospital. O lóxico é planificar en base a unidades de hospitalización, e isto é o que facemos cada ano mellor e cada ano dunha maneira máis eficiente. Tamén, na época estival, habitualmente diminúen os índices de ocupación. Isto sucede tamén porque, no resto do ano, temos máis infeccións respiratorias, máis patoloxía que require hospitalización. Isto, señorías, é un feito claro, é dicir, que nos meses de verán temos uns índices de ocupación ano a ano máis baixos que noutras etapas do ano e, polo tanto, por iso tamén aproveitamos para facer aquelas obras de mantemento nos centros hospitalarios que non se poderían facer cando os índices de ocupación son máis altos. E isto témolo que facer unha vez máis por unidades de hospitalización completas, non por camas e por habitacións illadas. E, aínda que non lle guste, teño que seguir dicindo que o recurso cama xa non é, nos hospitais públicos, un índice de eficacia nin de efectividade. Estamos traballando cada vez máis para ter máis hospitalización a domicilio, para ter cada día máis hospitais de día, para ter cada vez máis cirurxía ambulatoria –que, por outra parte, son prestacións que son moi ben valoradas pola cidadanía–; e isto permítenos, sen ningunha dúbida, ter uns índices de ocupación máis altos e non ter que depender tanto do recurso cama. Xa sei que non lle gusta, pero isto é así en todos os servizos de saúde que funcionan ben. Cada vez os hospitais non se miden polo recurso cama, senón que se miden polos recursos tecnolóxicos e polas actividades que teñen, non con recurso cama, senón con actividade hospitalaria. E tamén, incluso con estes recursos actuando ben, temos cada día unha estancia media máis baixa, afortunadamente, porque eramos a comunidade autónoma coa estancia media máis alta dentro dun país que ten a estancia máis alta de toda Europa. Estámolo a corrixir e cada vez a estancia media está a diminuír e estase acercando aos índices óptimos que, como lle dicía, son os que utilizamos para medirnos de cara a ter unha maior eficiencia hospitalaria. [[Murmurios.]] Polo que se refire á xestión do persoal, teño que dicirlle que o cadro de persoal médico e de enfermería permanece operativo durante o período estival, o que non é óbice para que os profesionais poidan disfrutar as súas vacacións regulamentarias ou, se é preciso, cando se concentran os maiores volumes de solicitude. No ano pasado, pediron as vacacións do verán, de todo o persoal, o 18,43 % da plantilla media; en xuño pediunas o 4,89 %, en xullo o 24,28 %, e en agosto pediron as súas vacacións regulamentarias o 38,93 % do persoal. E está no seu dereito o pedir estas vacacións regulamentarias, e nós temos que xestionar os recursos para que poidan disfrutar destas vacacións –como non pode ser doutra maneira–. E, para iso, temos as substitucións, substitucións que, desde logo, se formalizan tendo en conta as normativas aprobadas pola Mesa Sectorial de Negociación de forma unánime por todas as formacións sindicais e publicada no Diario Oficial de Galicia o 9 de maio do 2011. E isto o que establece é unha lista ordinaria de contratación e varias listas especiais: unha, que é o Pull, que é para contratacións inferiores a 4 días e, despois, as chamadas listas de áreas especiais para aquelas de especial sensibilización ou cualificación, como son quirófanos, críticos, urxencias hospitalarias ou transplantes. Estas son as listas que se están utilizando, que son públicas e que están publicadas na páxina web do Servizo Galego de Saúde para facer as contratacións regulamentarias. E, é máis, hai unha comisión de seguimento en cada unha das estruturas de xestión integrada na que están implicados tamén os sindicatos e que fan un seguimento puntual de todas as contratacións que se realizan. Co cal hai pouco que dicir respecto á transparencia e á seguridade para os traballadores. En definitiva, señorías, a reorganización dos recursos de hospitalización creo que é unha obriga de calquera xestor, é unha obriga da Consellería de Sanidade e do Servizo Galego de Saúde e, desde logo, non podemos renunciar a esta obriga, como digo, para xestionar os recursos, tanto os recursos físicos como os recursos humanos, dunha maneira clara. E seguiremos a traballar porque cremos que isto é o que temos que facer. Cando fala vostede de que a metade do orzamento se dedica á privada, desde logo non ten en conta que con iso estamos pagando ás farmacias –as receitas da farmacia–, estamos pagando, evidentemente, ás farmacéuticas se non nos darían os fármacos –desde logo non somos quen todavía de fabricar os fármacos–, a luz, a auga, o gas, a limpeza e todos os produtos sanitarios. Se vostede ten en conta todo iso á hora de calcular o 50 %, téñolle que dicir que o 64 % do orzamento do Servizo Galego de Saúde se dedica ao capítulo I. Moitas grazas.
Moitas grazas. ¿Grupos que queiran intervir? Grupo Mixto. Ten a palabra, señora Iglesias Sueiro.
Grazas, presidenta. Bo día, conselleira. En abril de 2014 a CIG advirte de que o peche de máis de 1.200 camas hospitalarias diarias durante catro meses provocaría problemas asistenciais e incrementaría o sufrimento da poboación. A día de hoxe plantexa esta interpelación feitos consumados e inevitables. ¿Por que? Inevitables feitos do ano pasado, inevitables ¿e por que? Porque segundo di este artigo de Nueva tribuna e demostra e certifica: "O Goberno de Núñez Feijóo traspasou a xestión da sanidade pública de Galiza a fondos de inversión e a multinacionais estadounidenses". Titula o artigo: "El ‘servicio americano de salud’ de Galicia". Probablemente a causa do recente cese do xerente do hospital de Vigo, Mario González, que, presionado pola mobilización cidadá e polas exixencias dos seus profesionais, se comprometera a rescatar os servizos asistenciais da empresa pública de xestión privada Galaria S.A., Radioterapia, Medicina Nuclear/PET e RM e a integralos no novo hospital de Vigo. Segundo, o compromiso previo da consellaría teña a súa orixe neste traspaso e derrubamento da sanidade a eses fondos de inversión e multinacionais yanquis, que son quen realmente están a xestionar e a dotar o Sistema sanitario público galego. Segundo o Consello de Contas de Galiza, Galiza é unha das comunidades autónomas con maior uso e abuso dos TAC. Iso fainos sospeitar que é debido a que a protección radiolóxica das pacientes do Sergas se realiza a través da multinacional estadounidense General Electric, empresa propietaria da meirande parte dos equipamentos de TAC e que, ademais, se audita a si mesma. No ano 2009 ex altos cargos da Xunta e Caixanova crean o fondo de capital de risco Netaccede, acto seguido Feijóo cédelle o teléfono de cita previa e o control das contratacións públicas a través –é todo un entramado– da plataforma electrónica VORTAL Connecting Business. Esta plataforma está constituída polas grandes empresas tecnolóxicas e de xestión de recursos humanos que están especializadas para o control presencial e a produtividade das traballadoras. Asemade, VORTAL está participada por Microsoft e Telefónica, empresas moi beneficiadas pola privatización do Sergas e que, na actualidade, xestionan a teleasistencia, a receita electrónica e a historia clínica electrónica. A decisión máis recente da mesa de contratación da Xunta foi a adquisición de... –préstollo eu, se quere–... foi a adquisición de dez aceleradores lineais para os hospitais galegos por 20 millóns de euros. A empresa agraciada é outra multinacional ianqui: Varian Medical Systems. O primeiro acelerador instalarase no HULA grazas á presión da poboación e das profesionais, pero os outros aceleradores de financiación pública instalaranse en dous centros de xestión privada: o Centro Oncolóxico de Galiza e Galaria S.A., en Vigo, e ao gusto de Varian, da multinacional. Deste xeito, o novo hospital de Vigo quedará sen servizos esenciais de alta tecnoloxía, como xa ocorreu co laboratorio central adxudicado pola Xunta ao fondo de capital de alto risco, outra vez, CVC-Capio cun custo un 38 % inferior á media tras a resolución dun concurso de legalidade discutible onde varias empresas estaban vinculadas entre si. A UTE –Unión Temporal de Empresas– do novo hospital de Vigo está formada por Acciona e Bankia, e todos os hospitais e servizos sanitarios públicos que xestionaba Bankia xa pasaron a mans da aseguradora sanitaria estadounidense Centene Corporation, que probablemente xestionará o novo hospital de Vigo cando entre en funcionamento. A compañía farmacéutica –que antes falaba vostede das farmacéuticas– Zeltia está asociada á multinacional estadounidense Johnson & Johnson, o seu medicamento estrela, o Yondelis, está incluído na lista Prescrire de medicamentos nocivos. Tamén os institutos biomédicos de investigación dos hospitais públicos do Sergas están coxestionados por Johnson & Johnson/Janssen. Por se fora pouco, a mala xestión do Goberno e da consellería facilitaron a xeneralización dos conflitos de interese e o incumprimento da lei de incompatibilidades: presidentes do Consello Asesor da Consellería de Sanidade, da Fundación de Medicina Xenómica de Galicia ou da Asociación Española Contra o Cancro están vinculados á industria farmacéutica. Somos a voz que clama no deserto, señora Solla, este goberno secuestrado obedece á voz do seu amo e non ten o máis mínimo interese en repoñer camas hospitalarias nin en devolver a sanidade pública ao seu lexítimo propietario. Tampouco, por suposto, en dar respostas que non ten ou non quere dar. "Conselleira dimisión", así recibiron as traballadoras da sanidade pública a señora Mosquera na súa..., cando foi acompañar o novo xerente. E así tamén quero rematar a miña comparecencia –a miña intervención, perdón–: conselleira, dimisión. Moitas grazas. Máis nada.
Grazas, señora Iglesias. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Ten a palabra a señora Prado Cores.
Moi boa tarde. Moi boa tarde, señora conselleira. A verdade é que vostede non defrauda porque na súa persistencia en seguir repetindo os mesmos argumentos, aínda que están máis que demostrados que non son certos, pois mire... Hoxe a verdade é que dixo que vostedes teñen o obxectivo de xestionar os recursos públicos con eficiencia, pero tamén teñen o obxectivo de dar unha sanidade pública de calidade neste país, dígollo para ver se é capaz de encaixar unha cousa coa outra. Dígoo porque sería bo que fora capaz de facer unha cousa coa outra. E tamén me deixou moi tranquila porque vostede dixo hoxe aquí que as camas se poden activar en calquera momento, deixoume tranquila porque non as levan para a casa, déixanas nos hospitais, pechadas, pero déixanas no hospital; co cal, a verdade é que xa quedo un pouco máis tranquila. A verdade é que o que xa me fixo saltar unha alarma máis da que xa me ten feito saltar habitualmente é que diga que o lóxico é a planificación en base a unidades enteiras de hospitalización, non camas soltas. Claro, isto é unha novidade porque vostede con isto o que está dicindo é que nun hospital onde hai, por exemplo, unha planta de uroloxía se hai que facer algún tipo de actividade ou non contratar persoal, pois péchana enteira. Entón eu, froito desta afirmación súa, pediríalle que me confirmara ou me denegara, por exemplo, os rumores que teñen neste momento, as sospeitas que teñen neste momento en Lugo, no HULA, onde se baralla que vostedes teñen pensado pechar durante tres meses a unidade de paliativos e xeriatría, que xa pecharon no ano 2014, no verán de 2014. Lémbrolle que esta unidade está a pleno rendemento durante todo o ano, co cal con esta máxima súa de que a planificación ten que ser en base a unidades enteiras, supoño que confirma que van pechar a unidade de paliativos e xeriatría de Lugo, que van pechar a unidade de uroloxía, que tamén lle lembro que é a única planta, só existe unha planta de uroloxía, ou sexa vana pechar e van deixar sen servizo de uroloxía. Supoño que os doentes de Lugo poden prescindir de poñerse enfermos desta patoloxía durante todo o verán, igual que poden prescindir de ter ningún problema cardíaco máis alá das tres da tarde. Supoño que esta é a mensaxe que vostede hoxe tamén quere transmitir, ¿non? E que tamén van pechar unha planta enteira de medicina interna, xinecoloxía. A min gustaríame que confirmara ou desmentira estas sospeitas que teñen no HULA, en Lugo. E a verdade é que vostede segue a insistir, efectivamente, en que o recurso cama cada vez é menos importante. Claro, cada vez é menos importante o recurso cama e cada vez é máis importante o recurso ás familias para que se fagan cargo deses doentes que vostedes mandan para a casa con altas precipitadas, que mandan para a casa con sondas, que mandan para a casa incluso con vías. Cada vez o recurso cama é menos necesario, pero máis necesario é o recurso á familia, sobre todo o recurso ás mulleres; o recurso a que as mulleres teñan que deixar os seus traballos para ir á casa e coidar os maiores e os enfermos, esa é tamén a mensaxe que hoxe trasladou aquí. Eu tamén lle pediría, señora conselleira, que se responsabilice das súas decisións e que non volva acusar e responsabilizar os sindicatos das súas decisións. Que os sindicatos no 2011 asinaran un pacto de contratación que vostede sistematicamente está incumprindo e que vostede está facendo contratos por horas, por días, que vostede está convertendo o persoal sanitario en auténticos escravos, os que están nas listas de contratación, que se autoresponsabilizara e que non pretenda botarlle a culpa aos sindicatos do que é única e exclusivamente a súa responsabilidade, señora conselleira. Mire, vostede hoxe aquí usou dez minutos e non dixo cal vai ser a programación para este verán. Aquí pregúntaselle que ten pensado facer, ¿por que non informa de cal vai ser a programación para este verán, señora Mosquera? Lémbrolle que no ano 2014 vostede deu esa información no mes de abril; hoxe é 29 de abril, quédalle un día de abril, ¿por que non dá esa información, señora Mosquera?, ¿acaso será porque hai eleccións municipais o 24 de maio e vostede vai agardar ao 25 de maio para informar de cal é a planificación para o verán?, ¿vai ser capaz o Partido Popular, vai ser capaz vostede de ter o persoal e de ter a poboación nesta incertidume ata o 25 de maio do ano 2015? No BNG agardamos que non teña semellante desfachatez. Ao mellor é que non fala da programación porque no ano 2010 vostedes pecharon 588 camas; no ano 2011, 670; no ano 2012, 787; no ano 2013 xa deron o salto e pecharon 1.105; no ano 2014 xa pasaron a 1.200 e, ao mellor, é que a previsión que teñen para este ano, en vistas do que podemos entrever da súa xustificación de pechar unidades de hospitalización enteiras, é que vai ser tal a alarma que non se atreven a facelo en plena campaña e precampaña electoral, igual é que esa é a cuestión. E insisto, ¿van ser capaces de ter a poboación nesa incerteza de non saber cal vai ser a programación cirúrxica para este verán –que quero lembrarlle, para quen non o saiba, que para a consellería dura catro meses–? Un peche masivo de camas durante catro meses, que despois vostede veu aquí dicir que se ían abrir en setembro e que despois resulta que en setembro non se abriron, e que logo en outubro tampouco se deron aberto e que logo aproveitan cada ano para abrilas cada vez máis tarde e algunhas deixalas definitivamente pechadas ou que, despois, moitas desas camas non están accesibles para o sistema informático co cal seguen estando nos hospitais, pero non se poden ocupar, señora conselleira. Igual é por iso que non dá esa información. Igual pode ser que iso sexa dese xeito. Mire, vostede sabe que pechar camas provoca problemas existenciais, provoca a paralización da actividade cirúrxica, isto leva ao aumento das listas de espera, isto leva á saturación do servizo de urxencia, unha presión sobre os centros hospitalarios e sobre o propio persoal que se está convertendo xa en insoportable, isto leva a altas prematuras, isto leva a estancias medias de hospitalización por debaixo do que sería desexable. Eu xa sei que vostede con caldito e manta na casa, aumentando a hospitalización na casa, o soluciona; caldito, manta, que os familiares lles quiten as vías, fagan as curas... Si, non diga que non, señora conselleira, sabe que iso é o que está pasando, porque en atención primaria con menos persoal desa hospitalización na casa non se poden facer cargo, fan o que poden. A eses profesionais, que vostedes sempre sacan aquí peito dicindo que son fantásticos –e que nós dicimos que o son–, insisto en que vostedes os maltratan sistematicamente cunha presión asistencial e unha presión de ver en que condicións teñen vostedes a poboación no noso país que está sendo inhumana. E ¿con que nos topamos? Pois con que, en vez de priorizar a saúde dos galegos e galegas, as súas necesidades de asistencia sanitaria, vostede segue a priorizar os recortes, que se engaden xa ao recorte do recorte do recorte. ¿Cal é a máxima? Se non hai actividade, non hai gasto; co cal, vostede cumpre obxectivos. ¿É máis eficiente? Non, gasta menos, pero dá moita peor calidade asistencial; gasta menos, pero con menos non está dando a mesma calidade asistencial, sábeo perfectamente, señora Mosquera, con menos está dando menos. Claro, ¿cal é a cuestión? O obxectivo é claro, ¿por que o Partido Popular con vostede á cabeza que, evidentemente, vostede traballa para empresas da privada da que provén, para facilitarlle negocio, para facilitar que en Galiza entren a saco as multinacionais do sector...? Iso é para o que está vostede aquí, para facerlle de mediadora a esas empresas e para facerlle o traballo sucio ao Partido Popular e a Núñez Feijóo que para iso a ten a vostede que, a verdade, cumpre entusiasticamente o seu cometido. Iso si que llo teño que recoñecer, o seu cometido de favorecerlle o negocio á privada.
Vaia rematando, por favor.
Remato, señora presidenta. Efectivamente, ¿por que fai todo isto? Porque se hai saturación de urxencias, se hai menos asistencia, se hai demora nas intervencións cirúrxicas, ¿que fai a xente?, porque non quere morrer ¡Acode á privada! Ou sexa que vostede, obxectivo cumprido. Co cal, señora Mosquera, a nós gustaríanos que hoxe tivera a valentía de dicir cantas camas vai pechar este verán. Cando lles vai dicir aos profesionais cando van ir de vacacións, se non van ir... ¿E que pasa en Vigo?, ¿que vai pasar en Vigo? Vostedes anunciaron que ían facer o traslado en xullo, ¿non lle van dar vacacións ao persoal en xullo en Vigo?, ¿como van facer?, ¿ese megaxerente que acaban de colocar vai solucionar os problemas? ¿Que vai pasar en Vigo, señora conselleira? Son cuestións ás que nos gustaría que na súa réplica puidera contestar. Moitas grazas.
Grupo Socialista. Señora Acuña do Campo.
Grazas, presidenta. Bo día de novo, señorías. Bo día, señora conselleira nin dimitida nin cesada. Mire, a súa xestión á fronte do sistema sanitario público galego cada día é peor. ¿Sabe vostede por que cada día é peor? Porque os erros cometidos durante todos estes anos se van sumando e se van potenciando, algo que acontece tamén coas nefastas consecuencias provocadas por ese peche masivo de camas que está a facer. A súa xestión consiste en: ¿reducir o gasto de farmacia? Moi fácil, implanto o copago, que paguen os usuarios. ¿Reducir, como nos dixo agora, a porcentaxe de ingreso? Moi fácil, quito a cama, non se poden ingresar, baixarei esa porcentaxe. Mire, hai máis ou menos un ano todos os sindicatos da sanidade se reunían para denunciar o peche histórico de camas, que cifraban en torno a 1.200. Pero se iso foi gravísimo, aínda o é máis que dende que chegou Feijóo moitas desas camas, señora Mosquera, se manteñen pechadas durante todo o ano e mentres vostedes derivan os doentes á privada porque ese é realmente o obxectivo da súa xestión: deteriorar o público para poder incrementar o privado, levando así á práctica o plan do señor Feijóo. Antes falábanlle outras deputadas que me precederon no uso da palabra da falta de transparencia. Realmente sempre oculta vostede os datos, di que están nesa páxina web da consellería que, non sei, debe ser un caixón sen fondo onde non se atopa nada. Mire, o ano pasado a CIG Saúde facía unha aproximación de número de camas pechadas, que xa se reflectiron aquí. No ano 2014, no último, falaban de 1.200, sen embargo a señora Solla na súa iniciativa falaba de 1.095, é o que ten o exceso de transparencia. O que está moi claro, señora Mosquera, non son os números pero si as consecuencias, e que sexan 1.200 ou sexan 1.095 as camas hospitalarias pechadas no Sergas cada día e durante catro meses, provocaron graves consecuencias asistenciais. E as consecuencias están aí: o caos e o colapso masivo, xeneralizado e mantido no tempo en todos e cada un dos servizos de urxencias do noso país. Porque temos claro a estas alturas que os peches masivos de camas mantidos e xeneralizados provocan colapsos igualmente masivos, mantidos e xeneralizados. Vostede falábanos aquí de que planifica o peche de camas en función dunha demanda..., non sei, unha demanda que vostede sabe. Mire, eu dígolle que planifique o peche de camas en función dos colapsos porque ao mellor así arranxamos algo. Colapsos que vostede, coa desfachatez que a caracteriza, tratou primeiro de negar, logo de xustificar coa gripe, logo coa falta de interese da poboación en vacinarse da gripe. Pero a gripe pasou, señora Mosquera, e os colapsos persisten e, por moito que o PP o negue, a xente sábeo e ademais sófreo. Pero, mire, as consecuencias dese peche masivo vémolas tamén nas listas de espera, esas que vostede di que agora non lle interesan a ninguén, agora toda Galicia está preocupada polas prioridades. Mire, iso son pamplinas, señora Mosquera, a xente está moi preocupada pola espera, incluso pola espera que ten que facer para que a vexa o seu médico de cabeceira porque, con esa marabillosa xestión que vostedes están a facer, agora ata é normal que teñas lista de espera para acudir ao primeiro nivel asistencial. Como son normais con vostedes, tamén, os reingresos por altas precipitadas e iso que non ten importancia o recurso cama. Pregúntelle aos profesionais, señora Mosquera, como todos os días se ven apuradísimos para tratar de ingresar os doentes que teñen horas e días tirados polos servizos de urxencias, e iso que non importa o recurso cama. Eu non estou a cuestionar aquí a profesionalidade da maioría das persoas que traballan no sistema público sanitario porque agradezo moito o seu esforzo e a súa dedicación, pois grazas a iso o sistema segue funcionando. Eu estoume a referir e cuestiono dende aquí a profesionalidade deses jefitos que o único que lles preocupa é quedar ben coa xerencia que os nomeou, que tamén os hai, señora Mosquera. Sen esquecer que eses peches masivos de camas tamén teñen consecuencias sobre a economía e o paro: se se pecha, non se contrata; se non se contrata, os profesionais e as profesionais teñen que facer a maleta e marchar ao estranxeiro. Vostede pode activar esas camas que di que non leva para a casa, pódeas activar, pero dígame, conselleira, ¿como activa vostede os profesionais que están en Alemaña?, ¿como os activa vostede? Mire, sen dúbida, o peche masivo de camas é unha medida de recorte, aforrar en lugar de curar. Ademais é unha medida PP: para privatizar, iso é o que busca vostede con esa medida. Por iso hoxe eu quero preguntarlle, conselleira nin dimitida nin cesada, ¿canto aforraron vostedes co peche de camas do 2010?, ¿canto co do 2011, co do 2012, co do 2013, co do 2014? e ¿canto pensan aforrar vostedes co peche do 2015? Díganos tamén en que gastaron o aforrado. Pero, sobre todo, díganos se ten vostede contabilizada a dor xerada, señora conselleira, nos doentes e nas doentes por ese recorte, por eses peches, pois só así poderemos valorar se esa medida é ou non é eficiente. O único que temos claro é que todo isto está provocando un gran deterioro no sistema sanitario público e está beneficiando a privada, e que ademais, tras a aprobación da Lei de garantías sanitarias, se vai beneficiar aínda máis porque eses peches agrandan a demora, engordan as listas de espera –esas que non publica vostede e que descoñecemos–, tanto para as intervencións cirúrxicas como para consulta. Así que despois, cando esa demora estea disparada, vostede estará amparada pola súa lei para derivar a todo o mundo á consulta e a operarse na privada. Claro que coas persoas, señora Mosquera, curiosamente van tamén os recursos, os recursos públicos. Por iso, hoxe debería contestarnos con claridade ¿cantas camas mantivo pechadas todo o ano e cantas vai pechar este verán? Pero, sobre todo, terá que falarnos aquí con transparencia e con honradez das consecuencias deses peches do verán. ¿Non cre vostede que, se fora de verdade unha xestión eficiente, vostede aproveitaría o verán para recuperar as desorbitadas listas de espera cos recursos públicos e así non ter que derivar a ninguén á privada? Iso sería xestionar ben o público e, claro, iso non é o seu interese. Vostede prefire utilizar o público no seu beneficio e vaime permitir que lle recorde de novo que no da súa familia. Xestionar para a privada e por iso seguro que un ano máis pechará camas, pechará plantas e pechará –como nos dixo aquí– servizos enteiros. E non só os servizos cirúrxicos, señora Mosquera, senón tamén servizos como os de paliativos onde, desgraciadamente, hai traballo no verán e no inverno, con catarro e sen el. Mire, señora Mosquera, o seu salario tería que pagarllo a privada e non só Povisa –que tamén– senón todo ese entramado empresarial ao que vostede lle está regalando o noso sistema sanitario. Dende empresas públicas como Galaria –que, por certo, ata cuestiona o Consello de Contas–, ata empresas como a UTE do hospital PP de Vigo –pequeno e privado–. Por certo, vaia lío, señora Mosquera, que ten vostede en Vigo, ¿eh? Tanto lío que ata saíu fuxindo o xerente de Vigo, tanto lío que tivo que vostede que mandar alí o seu home de confianza, o único director xeral que lle quedaba, señora Mosquera, porque xa fuxiron todos... si, si, si, si, todos e todas; quedáballe ese señor, o señor Rubial, que agora mandou para Vigo porque está vostede moi segura de que lle vai obedecer.
Vaia rematando, por favor, señora Acuña.
Ou supoño que ao mellor é para premiarlle o seu labor na Comisión de Bioética. Claro, se foi capaz de censurar as conclusións da comisión, pois, ao mellor, é tamén capaz de censurar e calar todas esas protestas que están tendo, que están facendo os profesionais de Vigo porque se están dando conta de que vostedes pretenden poñerlles un hospital sen laboratorio e sen radioloxía. Díganos quen está, señora Mosquera, detrás de todo este negocio. Díganos que lle vai dar a vostede ou ao Partido Popular esa UTE do novo hospital de Vigo e díganos, tamén, quen é nesta ocasión o conseguidor co señor Feijóo, díganolo aquí con transparencia. Mire, e falando de utilizar o público en beneficio da privada, quero aproveitar –e remato xa– para preguntarlle por algo que recollía estes días pasados un medio de comunicación. Díganos como están utilizando vostedes...
Moitas grazas, señora Acuña. [[A señora Acuña do Campo pronuncia palabras que non se perciben.]] Moitas grazas, xa rematou. [[A señora Acuña do Campo pronuncia palabras que non se perciben.]] Señora Acuña, rematou, por favor. [[A señora Acuña do Campo pronuncia palabras que non se perciben.]] Si, pero sabe que nas interpelacións... [[A señora Acuña do Campo pronuncia palabras que non se perciben.]] Non ten a palabra. [[A señora Acuña do Campo pronuncia palabras que non se perciben.]] ¡Señora Acuña! [[A señora Acuña do Campo pronuncia palabras que non se perciben.]] ¡Señora Acuña! Unha segunda chamada á orde. [[Aplausos.]] Señor Santalices, ten a palabra.
Non, pero páreme o tempo.
Quedou bloqueado o tempo.
Pare o tempo porque isto vai andando.
Agora, xa.
Grazas. Non, era corrixir unha desorde, non é que [...]. Grazas, señora presidenta. O pasado día 24 de abril produciuse unha boa nova, unha gran nova: entregouse o Hospital Público Metropolitano Álvaro Cunqueiro de Vigo. [[Aplausos.]] Unha gran nova. [[Aplausos.]] Isto xa é unha realidade. Como estas interpelacións foron como foron, porque era unha interpelación que data do 2014 –cando vostede ten outra presentada do ano 2015 sobre as cuestións das camas hospitalarias e aquí falouse de todo–, podiamos dicir despois desta boa nova –¡para darlle un pouco de humor a isto!– o que dicían os brasileiros: "a Copa do Mundo é nosa"; nós ímolo transformar noutra cousa: a maior infraestrutura sanitaria é nosa, [[Murmurios.]] é do Servizo Galego de Saúde. [[Aplausos.]] Orgullosos estamos. Eu defino isto como, coincido coa señora Acuña, o hospital PP: hospital público e punteiro, afortunadamente, [[Murmurios.]] público e punteiro. Un hospital público por todos desexado. A min o que me sorprende é que parte light desta esquerda estea tan en contra dese hospital. É unha cousa sorprendente, ninguén o pode entender [[Murmurios.]] . Esquerda light, si, porque hai a esquerda e a esquerda light; para min é light, esta é a esquerda light. A min sorpréndeme que esta esquerda light estea tan en contra desta infraestrutura, [[Murmurios]] porque foron tantos os atrancos que dende o día 24, que se entregou esta obra, vostedes deberían estar satisfeitos porque, se estamos falando de camas hospitalarias, señora conselleira, a incorporación do novo hospital público e metropolitano Álvaro Cunqueiro... Por certo, voume deter un pouco no de Álvaro Cunqueiro, porque me enviaron unha foto enorme onde se ve un gran letreiro "Álvaro Cunqueiro", que é como se chama o hospital. Polo tanto, pregaríalle a todas as señorías que, como isto xa é oficial e foi aprobado por este Parlamento, a partir de hoxe lle chamen Hospital Público Álvaro Cunqueiro, que ten nome o hospital, ten nome. [[Aplausos.]] Pois este hospital, falando de peche de camas hospitalarias, incorpora 1.465, ou sexa que fíxese que dato. A vostede pregúntalle que vai pasar neste verán, pois que incorporamos 1.465 camas ao sistema público, ¿que lle parece? A min paréceme unha noticia magnífica, extraordinaria. Vostedes veñen falar de peche de camas e nós dicímoslle que incorporamos 1.465 camas. Despois aquí derivou todo en la privada, quen vai a la privada... Mire, non nos imos meter niso da defensa do público, da defensa do privado, [[Murmurios.]] porque ¡oh! se nos metemos niso, ¡se nos metemos niso...!, ¡se nos metemos niso, sae pólvora! ¡Catedráticos hai que disto saben! E collan a ironía, collan a ironía: catedráticos hai que disto saben, collan a ironía. Polo tanto, non me xoguen con este asunto que ten as súas turbulencias. Defensa de la pública sempre, pero imos ser un pouco prudentes. Polo tanto, señora conselleira, agora que o hospital é noso, Servizo Galego de Saúde [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] , eu creo que agora procede que vostedes apoien certas propostas. Eu xa sei que aí manca, pero agora procede, aínda teñen tempo de rectificar, aínda teñen tempo. E unha das propostas que hai agora enriba da mesa –xa que vostedes no saneamento non quixeron colaborar, nas outras acometidas non quixeron colaborar, que o que quixeron é petardear o hospital por moito que lles custe–, agora xorde un novo asunto no que aínda teñen a oportunidade de botar unha man, e é o transporte. Aí hai que botar unha man. No transporte está moita xente implicada, non só os traballadores senón que son tamén os familiares e os enfermos que veñen. Este hospital é de referencia para toda a zona sur de Galicia. E vou dar un dato moi importante: en Vigo hai 98.000 ourensáns e Ourense ten como referencia ese hospital, e teñen que desprazarse e teñen que buscar a saída, desgraciadamente por un problema de saúde, e teñen que vir a ese hospital. Convenzan al amado líder de que é bo darlle unha axuda á xente que ten que desprazarse, facilítenlle o transporte, facilítenlles o transporte aos profesionais, non poñan a última traba. O Álvaro Cunqueiro é unha realidade [[O señor Losada Álvarez pronuncia palabras que non se perciben.]] Vostede, que está sempre...
Señor Losada, ten unha chamada á orde.
...cerca de... [[O señor Losada Álvarez pronuncia palabras que non se perciben.]] Vostedes, vostedes. Os dous, os dous...
Perdón, perdón, perdón. Señor Santalices, perdoe un momento. Perdoe un momento, señor Santalices.
Este señor sempre se pon nervioso con esta cuestión.
Perdoe un momento. Era por se o señor Losada non escoitou que ten unha chamada á orde. Continúe, por favor. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Pois paréceme moi ben. E o señor Gallego tamén. Continúe, señor Santalices.
Pero o importante é... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] Non, perdón... O importante, señora presidenta, é que por encima da discusión se facilite o transporte. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non, non, se facilite o transporte. Aquí eu subo, subo en defensa, subo... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Pero, ¿por qué te pones tan nervioso, Abel? ¡Tranquilízate un poco, hombre! Tranquilízate un poco, hombre, ¡por el amor de Dios! ¡Tranquilízate un poco! [[Aplausos.]] ¡Tranquilízate un poco, hombre, por el amor de Dios! Estamos falando...
¡Silencio! Señor Losada, non ten a palabra.
Por favor, señor Losada, se sei que isto o pon tan nervioso, deixo de falar do Hospital Álvaro Cunqueiro. ¿Quere que deixe de falar? ¿Quere que deixe de falar?
E non dialogue, señor Santalices.
Bueno, entón vou falar do hospital de Ourense. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Vou falar do hospital de Ourense. Estou falando de camas, estou falando de camas. Agora tócalle a vostede, hospital de Ourense.
¡Señora Acuña!
Vostede sempre puxo trabas para o hospital de Ourense. Pois o hospital de Ourense que tanto prometeu o señor Touriño con 140 millóns de euros, que ía facer o plan director, rien de rien. Pero agora o hospital en Ourense estase construíndo. Van incrementar camas, van incrementar as urxencias, o señor Touriño foi alí a bombo e platillo cun ex alcalde, 140 millóns de euros nada, non imos falar aquí doutras cousas que saíron no debate hoxe á mañá. A realidade: vanse incrementar as camas, vai ter moita mellor confortabilidade o hospital de Ourense; esas son as realidades. Mire, sobre o financiamento. O hospital de Ourense conséguese grazas ao esforzo que fixo a Consellería cunha ministra socialista e a través dos fondos de innovación conséguese que se faga esa obra, iso chámase traballar coordinadamente. O hospital de Vigo conséguese da única maneira posible. Mire, señor Gallego, que vostede é un entendido na materia, voulle dar un asunto. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Suecia, que é un país claramente antidemocrático, logrou por unanimidade no seu Parlamento que o hospital Karolinska se construíra baixo o modelo PFI [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Unanimidade do Parlamento. Aquí isto sería imposible, ¡isto sería imposible!
¡Silencio, por favor!
Home, Francia... [[Murmurios]] Home, non cheguei a estudar Francia, porque eu cheguei a estudar Suecia, que é o hospital Karolinska [...] [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Por certo, vostede, señora Acuña, que está hoxe especialmente... –isto vai por rachas, primeiro é o señor Losada e agora, a señora Acuña–, agora está vostede especialmente activa, teña coidado porque todos temos historia e vostede vén aquí e di que está todo o mundo en contra de Galaria. ¡Se Galaria creouna vostede! [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Vostede creou Galaria, o señor Cayetano Rodríguez Escudero creou Galaria e agora vostede vén aquí dinamitar Galaria. E, señora Iglesias, co respecto que lle teño, a central de chamadas –porque aquí hai para todos–, señora Iglesias, adxudicouna o bipartito aos fondos de Caixa Nova [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non, non diga que foi o PP, ¡coidado! Non, iso está adxudicado a través de Galaria, os que crearon Galaria foron eses señores. Polo tanto, bueno, aí queda o tema. Pero que veñan aquí dicir que Galaria é un... Home, si, foi creado... Polo tanto, eu creo que se están facendo os esforzos suficientes. Eu xa sei que lle molesta o do socio tecnolóxico, ¿pero imos deixar os hospitais sen equipamento de alta tecnoloxía? Grazas ao socio tecnolóxico pódese implantar, señor Castiñeira, a...
Vaia rematando.
...a radioterapia e evitar que os enfermos de Lugo se despracen. Iso é do que vostedes non están a favor. Tanta discusión tivemos na PNL anterior e agora non aproban vostedes o que realmente se puxo encima da mesa, que é evitar eses desprazamentos. Grazas a iso vai a hemodinámica, pero ¿de que estamos falando? O señor Touriño tamén anunciou iso, non o puido facer, a conselleira conseguiu os 98 millóns de euros para implantar a nova tecnoloxía. Non falemos –porque aquí mesturouse todo– do gasto farmacéutico; do gasto farmacéutico deberiamos estar todos orgullosos porque permite, entre outras cousas, que haxa unha prestación. Vostede falou aquí do copago, o copago existe de toda a vida, o único que fixemos é evitar que os que non teñen recursos, os parados de longa duración, agora no paguen nada e antes pagaban un 40 %. Diso vostedes non falan. Fíxense que inquina tiñan que o Catálogo priorizado de fármacos, que foi a medida que realmente revolucionou...
Moitas grazas, señor Santalices. Moitas grazas.
...o concepto da prestación farmacéutica, vostedes o tombaron. Así se comportan.
Moitas grazas, señor Santalices. Réplica da señora Solla Fernández.
En primeiro lugar, eu quero manifestar o meu estupor e a miña indignación porque esta Cámara se convertera nun lugar para facer anuncios publicitarios en plena campaña electoral. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Perdoen, estou intervindo eu; cando falen vostedes estarán nesta tribuna.
Silencio, por favor. Ten razón.
A interpelación tratábase dun tema en concreto e o señor voceiro do Partido Popular nin interpelou a conselleira nin se posicionou sobre a miña interpelación, falou do que lle deu a real gana. Eu estou abraiada, pódese facer o que nos dea a gana nesta Cámara. Bueno...
Silencio, por favor.
Estes son os defensores da democracia, que non respectan nin os regulamentos dos parlamentos e nin sequera responden ás cuestións que se traen a esta Cámara. En fin. Señora Mosquera, ¡que tristeza! Non é vostede nin capaz de contestar unha pregunta, unha interpelación, de 2014; nin sequera a de fai un ano é capaz vostede de contestar. A min dáme lástima que vostede xestione a nosa sanidade. Lástima porque vostede só é unha pantalla, unha colaboradora imprescindible para o espolio do patrimonio público na nosa sanidade. Dixo vostede que ter abertos os hospitais durante o verán –completos– era un derroche. ¿Vostede escóitase cando fala? ¿É un derroche reducir as listas de espera durante os meses de verán na pública? ¿É un derroche atender as persoas con normalidade durante o verán? ¿É un derroche non obrigar á xente a agardar nos corredores das urxencias durante o verán? ¿É un derroche cubrir as vacacións do persoal? ¡Dixo unha barbaridade! Eu espero que se retracte, eu non sei se escoita ás veces cando fala ou se o trae por escrito e non o reflexiona. Vostede fala da sanidade pública como se fose unha empresa. É que levan vostedes o liberalismo nas veas, ¡lévano nas veas! E permítese falar de derroche como se a sanidade pública fora algo que tivera que dar algún tipo de beneficio. É un dereito, a ver se se entera: é un dereito, non é unha empresa privada. Se quere xestionar a empresa privada, váiase vostede á empresa privada, sitios non lle han faltar. Dixo vostede, ademais, unha vez aquí nesta Cámara, cando se refería aos traballadores do servizo privatizado de mantemento do Hospital do Meixoeiro, que, claro, que o primeiro eran os traballadores e as traballadoras públicos –por certo, estes que levan sen cobrar os atrasos dende que cambiou a empresa–. Claro, pero vostedes non deron os datos de cobertura das vacacións, para que sexan os primeiros os públicos tampouco lles fan moito caso. Esqueceu vostede dicir que só lles deixan coller, ao sumo, quince días de vacacións en verán, porque aquí parece que a culpa a teñen os profesionais por coller as vacacións en verán. ¡Oh, que privilexiados! Esquece vostede que os dereitos laborais gañáronse con suor, con loita e con mortos que vostedes seguen sen recoñecer aínda e que, desgraciadamente, seguen sen ter recoñecida a súa aportación á democracia. Mire, vostede non se entera do que pasa na nosa sanidade, porque hai moitos profesionais aos que nin sequera lles deixan coller as vacacións en verán. Eu as poucas posibilidades que tiven, cubrindo ou reducindo xornada, de coller ou de desfrutar vacacións –porque o resto de veces, evidentemente, nin mas pagaban–, moitas veces non deixaban collelas nos meses de verán, obrigábante a collelas en outubro, en novembro... e eu non son unha excepción, non é unha norma para as enfermeiras comunistas. ¿Como pode vostede atreverse a dicir que o índice de ocupación é do 77 %? Primeiro debería aclarar vostede como contabilizan esa ocupación. Eu pídolle na réplica que me explique o método estatístico que utilizan para calcular esa ocupación de camas. Pero a ver, señora Mosquera, vostede reflexione comigo: ¿se sobran camas, por que hai colapsos continuamente por falta de camas? Reflexione e pense comigo: ¿se sobran camas, como é que hai traslados ás privadas? ¡Que raro! É unha cousa rarísima. Señora Mosquera, non a cren nin no seu propio Goberno, nin sequera o señor Feijóo saíu en primeira instancia a defendela cando vostede censurou o informe da Comisión de Bioética. Por certo, tampouco responderon na Comisión de Sanidade como xustificaban esa censura dese informe. Dígallo vostede ao xerente do Sergas, outro que tampouco responde...
Vaia rematando, por favor.
...cando vén á comisión. Por certo, dos seus compromisos, cero. Trece despedimentos en Povisa que seguen despedidos e vostedes non foron capaces aínda nin de facer cumprir á empresa coa legalidade vixente. Vostede non merece xestionar a nosa sanidade pública. Vostede baterá o récord de peticións de dimisión. Outro ano, polo tanto, de peches e outro ano, polo tanto, de paro para o persoal sanitario. Polo tanto, vostede xa pode ir anotando unha petición de dimisión máis.
Moitas grazas. Ten a palabra, para pechar o debate, a conselleira de Sanidade, dona Rocío Mosquera.
Grazas, señora presidenta. Pois a verdade é que si, para mezclar e mezclar cousas, a verdade é que hai que vir ao Parlamento, porque máis mezcla de cousas non se pode falar, [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] fálese do que se fale, calquera que sexa a interpelación. Pero bueno, eu vou intentar contestar. Imos ver, unha xestión responsable –e digo e repetireino sempre–, unha xestión responsable do público obriga a que se utilicen os recursos da maneira máis eficiente. Isto é así, e de verdade que a ningún xestor da pública debería, en ningún caso, permitírselle non facer unha xestión rigorosa e eficiente dos recursos públicos. Por suposto que a misión do Servizo Galego de Saúde, señora Prado, é a calidade e a seguridade dos pacientes, non teño ningunha dúbida. Esa é a primeira obriga e, desde logo, o primeiro deber que ten calquera xestor público tamén, pero facendo unha boa utilización dos recursos públicos. Unha cousa non é incompatible con outra, non pode nin debe ser incompatible coa outra. Desminto, señora Prado, que se vaian cerrar unidades completas como as de paliativos ou as de medicina interna. O que dixen, e volvo repetir, é que a xestión rigorosa obriga a cerrar ou a ter inoperativas unidades cando hai que facer obras ou cando hai que facer determinadas cousas. Pero iso non significa, desde logo, que se vaian cerrar ou pechar, como vostede di, porque, primeiro, a palabra pechar é incorrecta; é dicir, déixanse de utilizar determinadas unidades. Pero pódese facer, e xa sei que lles molesta, xa sei que lles molesta, e demostrámolo máis dunha vez os últimos anos, pódense poñer operativas dun momento para outro as camas que están nos hospitais, como non pode ser doutra maneira. Na súa interpelación falaba de que hai malas políticas de xestión da sanidade pública. Bueno, recentemente eu trouxen aquí datos da Estratexia Sergas, da avaliación da Estratexia Sergas e, desde logo, creo que son moi significativos das melloras obtidas e dos resultados. E cando falamos de resultados e de indicadores, falamos de algo que é real e é demostrable, non estamos a falar de opinións, estamos a falar de realidades. Desde logo, o que me deixa un pouquiño sorprendida é que vostedes poñan en dúbida que a hospitalización a domicilio é unha mellora significativa do sistema; o ano pasado fixemos 5.716 ingresos en hospitalización a domicilio con 97.499 estancias. Isto, que é absolutamente ben valorado por todos os cidadáns que estiveron en hospitalización a domicilio, que ten unha altísima calidade asistencial na hospitalización a domicilio, que garante a seguridade e a calidade, que significou 25.496 visitas de facultativos e 52.871 visitas de enfermería, que vostedes o poñan en dúbida, a verdade é que me deixa bastante preocupada. Pacientes que, evidentemente, non necesitaron unha cama hospitalaria e que necesitarían unha cama hospitalaria, que se evitou a morbilidade neste tipo de pacientes, que hai calidade e seguridade. Bueno, vale, critican vostedes a hospitalización a domicilio. ¡Que lle imos facer! A cirurxía maior ambulatoria que tamén diminúe a necesidade de recurso cama. Fixemos o ano pasado, fixeron os profesionais do Servizo Galego de Saúde máis de 100.000 intervencións en cirurxía ambulatoria. O 53 % da cirurxía do Sergas xa se fai ambulatoria e tampouco se precisa o recurso cama, e é, desde logo, magnificamente valorado por todos os cidadáns que non teñen que quedar ingresados nun hospital. Isto, de verdade, non diminúe para nada a calidade nin a seguridade dos pacientes. E, desde logo, poñer en dúbida que se empeora a calidade e a seguridade dos pacientes pola cirurxía maior ambulatoria, de verdade que están vostedes a mediados do século pasado. Téñollo que dicir así. Estamos monitorizando os EPOC, monitorizando a diabetes, precisamente para evitar os reingresos, para evitar que a xente maior teña que ir ao ingreso hospitalario porque un ingreso na xente maior é unha descompensación segura da súa patoloxía. O que hai que facer [[Murmurios.]] –si, señorías– é atendelos o máis posible no seu domicilio. E isto é así, xa sei que non lles gusta, pero ¿que lle imos facer? E, desde logo, temos que ter en conta que os profesionais, e si estou de acordo –probablemente sexa co pouco co que estou de acordo coa señora Acuña– en que temos magníficos profesionais que están traballando e están mellorando a calidade asistencial todos os días nos seus postos de traballo, a maioría por suposto, en atención primaria e en atención hospitalaria.
Moitas grazas, conselleira. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Aplausos.]] Suspendemos a sesión ata esta tarde ás 16.30, catro e media. Grazas.
Reiniciamos a sesión co punto cinco, de interpelacións. ¿Están todos os portavoces, que son os que teñen que estar, non? Ben. Interpelación de D. Pablo García García e dous deputados/as máis, do G.P. dos Socialistas de Galicia, sobre a política desenvolvida pola Xunta de Galicia en relación co sector forestal
Para formular a interpelación ten a palabra don Pablo García.
Grazas, presidenta. Portareime ben, posto que estamos en horario prime time. Boas tardes, conselleira. Hoxe traemos aquí os problemas do sector forestal –aínda que sexa a estas horas–; un sector, efectivamente, estratéxico para Galicia, tal e como hoxe dixo e reiterou varias veces o presidente da Xunta, cumprindo esa norma interna que segue a rajatabla de falar daquilo que non lle toca e do que non se lle pregunta; é dicir, cando lle preguntamos polo sector naval ou automobilístico, el fala do lácteo, e hoxe, como tocaba falar do lácteo, quería falar a toda custa do sector forestal. Polo tanto, é unha pena que agora... En todo caso, supoño que vostede llo trasladará, porque, efectivamente, tiña niso razón, que o sector forestal tamén é outro sector estratéxico. Dou por enunciados os datos da importancia, polo tanto, que representa este sector, que aquí tamén sempre se fai en termos económicos, de emprego, de tecido industrial, de vertebración; dounos todos por válidos, e é máis, estou convencido de que é ao que vostede vai dedicar parte da intervención, como fai habitualmente. Tamén dou por dadas todas as inversións sumadas ao longo dos seis anos de goberno, que estou convencido de que vostede fará, de maneira que vostede poida vender o titular cunha cifra grandilocuente sen ningún tipo de rigor comparativo nin análise, de tal forma que mañá poidamos ver reflexado nalgún xornal a grande cifra con non sei cantos ceros de inversión total no cúmulo dos seis anos de inversión nese sector. En definitiva, nada novo, e tamén, como se fai en absolutamente todos os sectores...,
Silencio, por favor. ¡Silencio, por favor! Continúe, señor García.
...atribuíndose o volume desas inversións –repito–, sen ningunha análise comparativa, e, iso si, espero que se faga con algún rigor máis que como fixo o seu presidente e que non se confunda o número de vacas co volume de litros do leite e ese tipo de cousas, para non enganar a xente. Polo tanto, en definitiva, dou por boas todas esas cifras que vostede vai dar, aínda que algunhas seguro que poderían ser matizables. Eu, señora conselleira, traio hoxe aquí esta iniciativa para que nos explique –ou para que lle explique sobre todo ao sector, para que dea conta– a valoración que fai este goberno de algo que lle aconteceu a este sector; un feito, señora conselleira, sen precedentes. Vostede sabe coma min o difícil que é e o que custa neste país poñer a cinco ou máis persoas de acordo, e non lle quero contar xa se eses cinco ou máis son representantes de colectivos; entón, xa é complicadísimo, por non dicir imposible, e aínda por riba se eses colectivos están enfrontados economicamente, é dicir, se uns teñen uns intereses económicos e outros teñen outros intereses económicos, que en moitos casos son contrapostos. Bueno, iso acábao de conseguir, señora conselleira, vostede; é un récord, é un fito histórico, eu creo que non hai precedentes nese sentido. Pois ben, vostede conseguiuno, vostede conseguiu que todo, absolutamente todo o sector forestal, dende os propietarios, os produtores, o sector transformador, o sector dos rematantes, os aserradoiros, a industria, a gran industria, a pequena industria, estea de acordo en que leva anos tendo unha política forestal errática, ineficiente e á marxe de calquera criterio sectorial e profesional. Avisárono publicamente no mes de novembro e o pasado 11 de abril, tal e como se recolleu nos medios de comunicación e no propio comunicado que se emitiu, viñan dicir que: "comunican e rompen o diálogo coa Xunta" –leo textualmente– "por falta de solucións para o sector". E ademais defíneno moi ben: "Acusan o Executivo de" –tamén leo textualmente da nota, non leo dos xornais– "desatención reiterada, pasividade e falta de solucións" –tamén leo textualmente e leo en castelán, porque estaba en castelán–. "Se acabó el tiempo de las reuniones de adoctrinamiento de la Consellería de Medio Rural, que tan solo utiliza los cauces de diálogo para informar de la política de extinción de incendios pero no para desarrollar políticas activas para la prevención o la planificación produtiva del monte gallego." ¿Sóalle, señora conselleira? ¿Cantas veces temos falado aquí este grupo e outros grupos destas cousas? ¿Cantas veces o temos dito? ¿Cantas veces o ten dito todo o mundo? ¿Cantas veces –e seguro que volverá ser publicado nalgún xornal tamén–, como pasa co lácteo, se fará sen facer ningún tipo de crítica senón de expoñer o problema reiteradamente, ano tras ano e de forma sistemática, sen que exixan nin se pidan ningún tipo de responsabilidades? Pero volveremos asistir a iso. Non é, polo tanto, algo –cando nós diciamos isto, cando todo o mundo dicía isto, cando agora o propio sector, todo o sector, di isto– que poida pasar entendo eu que desapercibido. Señora conselleira, ¿cando se vai dar conta dunha vez de que é vostede a que vai en dirección prohibida pola autopista, de que é vostede a que vai en contrasentido? Deixe dunha vez de chamar á Policía avisando de que hai un montón de coches que veñen en sentido contrario. É vostede a que vai mal. Xa sei, vostede agora descolgarase lapidariamente con esa frase de que vostede sempre estivo, está e estará, igual que todo este goberno, acompañando este sector e defendéndoo alí onde faga falta, igual que absolutamente todos os problemas, co resto dos sectores, coa práctica totalidade dos sectores deste país aos que lles afecta, pero o caso é que o que di vostede non concorda co que din os representantes, o resto dos representantes do sector, que máis ben o que din é que no mellor dos casos non está facendo vostede absolutamente nada. En outubro do 2014 –repito– todo o sector lle remite a vostede unha carta cos diferentes puntos, que despois dan lugar a unha reunión con eles, na que lle esbozan e lle detallan cales son aqueles problemas que eles consideran que están sen solucionar, e ademais no propio escrito din que son de sobra coñecidos, que están de sobra analizados e que a Consellería é de sobra coñecedora diso. Fálanlle do PDR. ¿Sóalles tamén como se elaborou o PDR –cousa que tamén temos dito aquí–?: din que non se contou con eles nesa elaboración. Tamén llo temos dito aquí, tamén llo ten dito todo o resto de entes asociativos, sectoriais, de organizacións, de cooperativas absolutamente de todo ese tecido que debería ser protagonista desa elaboración do PDR e non o foron. E, ademais de que non se contase con eles, non recolle este PDR absolutamente ningunha das demandas nin ningún dos compromisos que se adquiriran, en teoría, con eles. Fálase da revisión do Plan forestal de Galicia; ese plan no que había unanimidade no Parlamento no seu momento hai moitos anos, do que deberiamos partir para facer o traballo e que vostedes, sistematicamente, coas súas políticas, machacan ano tras ano. Fálase da fiscalidade forestal das figuras asociativas, señora conselleira, das sofor; pregúntanlle, como lle temos preguntado aquí e como lle temos preguntado en comisión. Polo tanto, non son astronautas, non están falando de algo distinto do que vimos falando aquí sempre: ¿cantas sofor, despois de seis anos, teñen vostedes funcionando?, ¿cantas teñen constituídas? ¿Non lle parece que é o momento de, cando menos, facer un balance, se esa é a figura máis axeitada? Parece que para vostede si, pero volvo ao da autopista; parece que para vostedes sós, porque o que está claro é que non se están poñendo en marcha esas figuras. Fálanlle das distintas normativas que impiden en moitos concellos de Galicia a práctica de calquera actividade forestal; fálanlle da sanidade forestal e do tema do nemátodo e fálanlle da pedra de toque, porque aquí é onde ten vostede o problema, o problema –ademais de todo o demais– fundamental, e, loxicamente, do que non dá saído. Fálanlle da súa política de extinción de incendios, e, claro, a vostede non lle dan as contas. E vostede, se quere gastar –e agora quere gastar, porque xa o pon tamén no PDR; polo tanto, quere sistematizar o que veu facendo nos últimos anos– 16 millóns de euros anuais en convenios cos concellos, como teño dito aquí, para pagarlle ao señor Rueda a súa protección civil...,
Vaia rematando, por favor.
...que el non ten cartos, e 10 máis para alugar helicópteros –e vostede di que, efectivamente, esa é a política–, loxicamente, os cartos teñen que restrinxirse nas outras medidas de apoio ao sector. Aí é onde ten vostede o problema, aí é onde de verdade ten vostede o problema; no resto tamén, pero no resto tamén poderá arreglar; aí teno difícil de arreglar. Por iso, señora conselleira, primeira pregunta: ¿con que sector pensa vostede facer política? Se todo o sector lle está dicindo unha cousa e vostede non ten nin interlocución nestes momentos con eles nin reunións con eles, é máis, rompe publicamente relacións con vostede, coa conselleira e co Goberno, ¿como vai facer vostede a política forestal a partir de agora? E, segundo, ¿ten pensado mudar algún tipo de política ou cando menos de reflexionar de que tal e como dicimos nós –a nós non nos faga caso, aos rojos todos estes que estamos aquí– e todas as asociacións do sector que, efectivamente, a súa política contra incendios é errática...
Moitas grazas, señor García.
¿Hai algunha posibilidade de que vostede a mude agora que...
Moitas grazas, señor García. [[O señor García García pronuncia palabras que non se perciben.]] [[Aplausos.]] Ten a palabra a conselleira do Medio Rural e do Mar, dona Rosa Quintana Carballo.
Grazas, señora presidenta. Señorías. Señor García, en primeiro lugar, quixera salientar o compromiso de apoio a un sector, o forestal, que ten en Galicia unha dimensión social e económica vital para o rural, e queremos facelo porque dende a Consellería do Medio Rural e do Mar entendemos que este ámbito de actividade e as empresas e profesionais do sector van moito máis alá e están por riba dalgúns dos seus representantes. Cremos, ademais, que as cifras que o monte galego posúe o fan acredor do apoio que levamos dado, damos e daremos namentres este goberno teña a responsabilidade de levar adiante a súa tarefa, e esta non se vai parar polos intereses duns poucos. Por todo iso creo tamén que todos os representantes públicos deberían ter o mesmo compromiso e responsabilidade. Digo isto porque creo que esta iniciativa volve ir na liña na que vostede nos ten acostumados: aproveitar un documento antigo para recoller un tema de actualidade, deixando a un lado totalmente as cuestións que esta iniciativa plasma e facendo outras preguntas que nada teñen que ver coas iniciais. E isto, que parece unha cuestión menor, si ten importancia cando vostede de forma pouco axeitada aínda nos acusa de non dar resposta ás súas preguntas, e iso non pode ser considerado desde a seriedade que merece este Parlamento e dende quen aquí vén achegar as razóns que asisten o seu labor de goberno. Pero isto tampouco nos vai arredar do noso compromiso, e por iso quixemos levar adiante sempre o noso apoio ao sector forestal e unha política para o monte que achega, vistas as cifras, resultados positivos. Ademais, non sabemos que parte do apoio ao monte é negativo, xa que estivemos sempre ao carón das dúas ramas da actividade forestal, a produtiva e a transformadora e comercial, promovendo unha normativa máis acaída e actualizada e achegando 170 millóns de euros –nada máis nin nada menos que 28.000 millóns das antigas pesetas– dende o ano 2009. Pero toda esa política forestal ha de ter dúas premisas: a titularidade do monte e a necesidade de diversificar os seus usos; digo isto porque algúns parecen esquecer que o 98 % do monte é privado e a existencia doutros usos diferentes da produción da madeira, que, sen chegar ao volume socioeconómico, si teñen importancia e sobre todo moito futuro e potencial. Para ter en conta ambas premisas que algúns parecen esquecer sempre, temos en conta de forma perenne as opinións e as achegas que desde o Consello Forestal e a Mesa da Madeira nos fan, onde están representadas bastantes máis asociacións e entidades vinculadas ao monte, que teñen manifestado a súa desconformidade e que algúns tamén parecen ter esquecido. Por iso creo que debemos negar rotundamente as críticas, e sobre todo unha, a do ninguneo, e dende a data da súa iniciativa e ata hoxe lévanse mantido máis dunha ducia de xuntanzas e encontros con entidades e asociacións vinculadas ao monte, e entre elas cinco, nas que estaba Confemadera. Pero creo que, entre todas as cuestións que estas críticas poden traer, hai unha positiva: que vostedes chegasen a descubrir a importancia do monte máis alá dos incendios. Por iso, benvidos ao interese polo monte galego. Digo isto tamén porque parecen esquecer que o monte tamén existía no período 2005-2009, se ben parece que vostedes saben dos seus problemas hoxe. Digo isto porque vostedes citan cuestións, como a tramitación de permisos para cortas ou a existencia de pragas, cando ambas cuestións xa existían antes, sen que vostedes deran paso ningún por avanzar na súa atención. No caso das cortas, temos que dicir que a actividade forestal, como calquera outra actividade económica, está sometida á normativa sectorial de aplicación e a outras que atinxen a diferentes aspectos territoriais, ambientais ou sociais –patrimonio, protección de vertidos ou acuíferos, entre outras cousas–. Destes permisos só un, o relativo á autorización de corta, depende do marco competencial da Consellería do Medio Rural e do Mar. E cabe destacar que a Xunta funciona como portelo único, tramitando todas as solicitudes cando se trata da aprobación do instrumento de xestión do monte, feito que simplifica os trámites. No que ten que ver co problema das pragas como o nemátodo, é unha mágoa que vostedes o descubran agora e non en decembro, cando votaron en contra de aumentar un 72 % a contía dos fondos destinados a loitar contra as pragas e as enfermidades forestais para este ano. Pero aínda sabendo que todo isto parece que xorde agora no seu interese, vou tratar de dar resposta ás súas preguntas, comezando por aquela que cuestiona cales son os motivos para obviar nas decisións políticas tomadas pola Xunta de Galicia as achegas que veñen facendo dende as organizacións representativas do sector forestal. Neste senso, teño que dicir que no desenvolvemento das normas forestais máis recentes –a Lei de montes de Galicia, o Decreto de aproveitamentos e o Decreto de ordenación e xestión dos montes– a Consellería estivo en contacto coas organizacións do sector, que presentaron varias alegacións e que finalmente foron todas tidas en conta. En relación con que medidas vai tomar a Xunta de Galicia para paliar as dificultades coas que os profesionais do sector se atopan para desenvolver con normalidade a súa actividade, temos que dicir que, no marco das competencias autonómicas, temos intención de traballar en redefinir e mellorar aqueles aspectos da política forestal que non fosen xa acaídos polo transcurso do tempo ou polos cambios de actividade. Para tal fin temos previsto seguir tendo en conta as opinións do sector, comezando pola revisión do Plan forestal de Galicia, no que xa hai constituído un grupo de traballo para propor as directrices da revisión do novo Plan forestal. Ademais, mantéñense xuntanzas periódicas con representantes dos sectores interesados co fin de analizar e mellorar os problemas que xorden na súa actividade profesional e nos que a Consellería ten incidencia, como son as tramitacións dos expedientes de ordenación forestal ou a autorizacións de cortas de árbores, das que anualmente se tramitan máis de 100.000. E, por último, en relación con que entidades representativas ten interlocución a Xunta de Galicia no que respecta ás políticas que afectan o medio rural, hai que dicir que as organizacións do sector están representadas no Consello Forestal e na Mesa da Madeira, tal como establecen os artigos 12 e 100 da Lei de montes; e de forma global achegan 46 vogais a ambos foros. Neste senso, estas vogalías proceden de ámbitos con vínculo co monte na súa vertente de produción, como a industria madeireira, a gandería, o aproveitamento micolóxico ou a caza; coa académica e tamén coa científica, como as universidades, os colexios de enxeñeiros de montes; ou mesmo coa social, como os consumidores e os grupos ecoloxistas. Xa que logo, e como digo, nese foro atópanse representados aqueles que teñen que ver co monte e co seu aproveitamento e desfrute. E creo que por xustiza deberá terse en conta a súa opinión e importancia antes de arrogarse representacións que non corresponden. Ademais –e antes de iniciar calquera crítica– creo que debemos finalizar facendo fincapé –para aqueles que parecen obvialo– en que na Administración desenvolver as diferentes iniciativas leva o seu tempo porque é preciso cumprir unha serie de trámites, e hai que dar unha serie de salvagardas e garantías xurídico-administrativas aos administrados. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas. ¿Intervención dos grupos parlamentarios? Grupo Mixto, señora Martínez.
Boa tarde a todas e a todos. Señora conselleira, eu non sei o que opina o sector, pero, se o apoio que lle presta é o que lle vén prestando nos últimos anos, eu diríalle: non me apoies que me afundes, simplemente déixame actuar, porque realmente está nunha situación penosa e dramática e segue así, e eu entendo que necesita tempo modificar as cousas, pero parece que privatizar a sanidade, por exemplo, non necesita tanto tempo. Cando queren, o tempo é bastante elástico, corre, e, cando lles interesa, vai moi lento. E aquí eu creo que había unha cuestión de interese en que vaia moi lento, porque ter contactos e sentar coas organizacións do sector non quere dicir dialogar; dialogar require unha escoita activa e require a intención de chegar a acordos, cousa que non se ve na Consellería. Polo tanto, eu pediríalle que de verdade sente a dialogar e non a contactar simplemente. O descontento do sector forestal é palpable e ademais non é de hoxe, é certo, é un descontento que xa vén dende hai bastante tempo, pero, sen embargo, cando vemos os orzamentos da Xunta, vemos que non está apoiando o sector, como non apoia normalmente a ningún dos sectores importantes para o noso país, máis alá da propia propaganda. Simplemente vostedes utilizan os orzamentos para emitir máis débeda, que segue acumulando e medrando máis débeda; débeda para pagar débeda, esa é a súa política. O sector forestal non é alleo a esta realidade e xa o ten manifestado, ata o punto de que a maioría do sector chegou a anunciar a ruptura das relacións coa Consellería do Medio Rural. Segundo o profesor Picos Martín, da Universidade de Vigo, nun estudo publicado en xaneiro deste ano sobre o sector forestal, as ramas de actividade que integran este complexo produtivo están a decrecer dende o inicio da crise a unha taxa media do -7,9 %, fronte ao -1,2 % do total da economía. Segundo o profesor Picos Martín, estamos falando dun sector no que a facturación conxunta da industria de transformación da madeira supera en Galiza os 1.600 millóns de euros anuais. O sector da madeira en Galiza está composto por 3.000 empresas; o 27 % pertencen á primeira transformación e o 63 % á segunda transformación da madeira. A cadea principal da transformación da madeira supón –segundo o IGE– en 2013 en torno ao 2 % da economía galega, se falamos de valor engadido; mentres, en termos de emprego, este peso é do 2,3 % do total, e do emprego industrial, do 12,3 %. O emprego directo ascende a 20.000 traballadores e traballadoras e o indirecto chega ata 50.000; o 6,6 % da poboación activa galega traballa no sector. Ademais, en 52 dos 315 concellos galegos a industria de base forestal representa máis do 30 % dos establecementos industriais e máis do 50 % do emprego industrial en concellos do interior como Alfoz, Coles, Piñor, Pontevedra, Quintela de Leirado ou Sarreaus. Xunto ao desenrolo da economía rural, o sector contribúe á sostibilidade dalgúns concellos da costa a través da actividade portuaria. O tráfico da madeira e os seus produtos realízase fundamentalmente por 11 dos 18 portos galegos. Por comunidades autónomas, Galiza lidera as exportacións de produtos da madeira, superando a Cataluña ou Valencia. Pero se analizamos os datos de explotación do sector no Estado español pódese comprobar como Galiza é a comunidade que lidera as exportacións de madeira, seguida de Valencia. Pero se miramos e analizamos as exportacións de mobles, estas están lideradas por Cataluña e Valencia, a moita distancia de Galiza. Xa o temos falado máis dunha vez e témolo reclamado neste Parlamento máis dunha vez: que é necesario pechar os procesos produtivos no noso país porque son os que de verdade xeran valor engadido e emprego de calidade. Estes datos non inclúen a exportación de pasta, co que subirían as exportacións galegas, pero sempre daqueles produtos das materias primas con menor valor engadido. E isto a pesar de que dende hai doce anos 600.000 hectáreas están improdutivas en Galiza. Galiza conta con pouco máis de dous millóns de hectáreas de superficie forestal, das que o 70 % producen madeira, mentres que 600.000 hectáreas son improdutivas. En canto á atención que lle presta a Xunta ao sector, chega con dicir que das escasas previsións orzamentarias o grao de execución en inversións produtivas no monte está no 40 % do previsto. E xa abonda co dito para saber que estamos a falar dun sector de enorme relevancia económica e sobre o emprego, sen contar cos efectos positivos medioambientais que a explotación racional do monte ten sobre o medio rural. Con moita frecuencia o Partido Popular e a Xunta afirman que ofrecen diálogo, pero que a oposición nos negamos a dialogar, que a oposición só sabe montar bronca, que a oposición non quere nin sabe dialogar e menos chegar a acordos. Pero, miren vostedes por onde, o sector forestal, as 3.000 empresas que o compoñen, tampouco saben dialogar nin acordar nada coa Xunta, porque a culpa seguro que non vai ser nunca da Consellería ou da Xunta. Ese é o modelo de diálogo do Partido Popular. Xa sabiamos que o practicaban coa oposición, sabiamos que o facían tamén cos sindicatos, pero, polo visto, fano con todos. Debe ser o seu xeito de dialogar: ordeno, mando e marear a perdiz durante todo o tempo que poidamos; e, se pode ser, que nos chegue o mareo da perdiz ata as eleccións, a ver se sacamos uns votos enganando os nosos votantes. Respecto da interpelación, en liñas xerais coincido coa preocupación dos autores. Un goberno que ten que saber escoitar debe de estar para algo máis que para a propaganda e os negocios dos seus membros e do seu partido, que é para o que están vostedes fundamentalmente; un goberno debe atender as reclamacións razoables dos sectores sociais e económicos; un goberno ten que facilitar as cousas e non enredar para facer que fai. Nisto estamos de acordo cos autores da interpelación, tamén coa necesidade de reducir todo o posible as trabas burocráticas; trabas excesivas e é certo que non son de agora, non veñen deste goberno, pero o que un non pode é remitirse a hai seis anos para xustificar que en seis anos non se fixo nada, porque, seguramente –estou convencida–, se gobernaran outros nestes seis anos, se adiantaría moitísimo. Pero vostedes agóchanse detrás do Bipartito e queren xustificar a súa inacción en tres anos e pouco máis de goberno do Bipartito e non dá máis de si, non poden seguir tirando diso porque a herdanza que vostedes agora están desfrutando é a súa propia herdanza. Seguro que tamén teñen razón os madeireiros respecto da burocracia que teñen que soportar para ter un permiso de corta. Non é razoable –como di a interpelación– que teñan que tramitar quince permisos coas súas correspondentes taxas en función do concello. Debería de ser posible unha solución rápida a tantas trabas burocráticas sen diminuír a protección dos espazos ou das especies que hai que protexer, e garantindo que igualmente non se faga dano aos camiños municipais. Veremos se esta interpelación vai neste camiño. Estarei de acordo con todo o que sexa mudar a política tamén contra os incendios forestais no sentido da prevención e a defensa do servizo público no canto de promover o negocio privado de apagar os lumes. ¿E como non vou estar de acordo en que o Goberno dialogue, escoite e acorde co sector, como debería ser norma xeral para calquera goberno que se queira chamar así? Polo tanto, nós imos apoiar moi probablemente a moción porque calquera cousa é mellor que a inacción da Consellería e o seu desprezo por un sector tan fundamental que non está tendo apoio. Cremos que é imprescindible promover unha silvicultura responsable que permita obter madeira en cantidade e de calidade, apoiando unha xestión forestal sostible e non só madeira para ENCE; potenciar a xestión conxunta da propiedade forestal; clarificar, simplificar e axilizar os trámites administrativos relativos á actividade forestal; e fundamentalmente promover, e non con capital estranxeiro –como dicía esta mañá no debate– senón con empresas galegas, que se peche a produción e que a madeira sirva para algo máis que para exportar simplemente a materia prima, senón tamén para empezar a fabricar mobles de calidade, mobles con deseño. Ese deseño e eses profesionais que vostedes din que necesitamos...,
Vaia rematando, por favor.
...esa Industria 4.0 que vostedes non acaban de ver no sector forestal e que xa é hora de que a vexan polo ben do noso rural e polo ben do noso país. Nada máis. Moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Polo Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, señora Paz Franco.
Grazas, señora presidenta. Boa tarde, señoras e señores deputados. Señora conselleira do Medio Rural, eu tiña a esperanza de que desde a mañá lle pasara o entusiasmo co que aplaudiu as palabras do señor Núñez Feijóo, tanto relativas ao sector lácteo, ao ben que está o sector lácteo, como tamén relativas ás boas cifras do sector forestal. Pero vexo que non, que non lle pasou, senón que a febre parece que lle aumentou –é certo que a febre pola tarde sempre sobe–. Eu, se mo permite, en relación con este asunto, quería empezar por facerlle un rogo. Mire, onte pola tarde, ás cinco da tarde, a Cooperativa Cova de Vales, que produce máis dun millón de litros diarios de leite, recibiu un fax de Logística Alimentaria dicíndolle que a partir do 1 de maio non lle van recoller leite, e non ten quen lle recolla o leite. Por iso eu pídolle encarecidamente que en canto saia de aquí vaia poñerse en contacto con esa cooperativa, vaia poñerse en contacto coas industrias e busque unha solución. E o mesmo lle digo para as tres cooperativas, entre elas Terra Chá, ás que Leite Celta tamén lle vai deixar de coller o leite a partir do 1 de maio. Despois, vaia onde o señor Núñez Feijóo e dígalle que o sector lácteo vai como un tiro. En relación co sector forestal –e imos falar concretamente de produción de madeira, non imos falar doutros aproveitamentos forestais–, vostede empezou falando de compromiso e de apoio ao sector, e dixo que as cifras que representaba o sector forestal, das que tamén falou o señor Feijóo esta mañá, o facían acredor de todo ese apoio, de todo ese compromiso do Goberno da Xunta de Galiza, para, posteriormente, enfatizar vostede que, vistas as cifras, os resultados son positivos. Eu, permítame que lle diga, que non saio do meu estupor, porque eu estiven mirando os resultados, datos do IGE, do INE e de Confemadera España e Confemadera Galicia, e, entón, os datos son os seguintes, en canto ao modelo forestal que temos: de toda a madeira que se produce no Estado español, Galiza produce o 50 % de madeira en rolo, o 8 % de moble –iso xa vai máis ou menos denotando que tipo de sector forestal temos– e representa o 13 % da facturación e do emprego, a pesar de que representamos máis do 50 % das cortas de madeira que se fan en todo o Estado español –creo que iso tamén xa vai definindo máis ou menos o tipo de orientación produtiva e de modelo de produción de madeira que temos neste país– e representa o 10 % das empresas que hai no Estado, a pesar de que cortamos –insisto– máis do 50 % da madeira. Iso define un modelo. Pero é que despois hai datos moi curiosos, señora conselleira. Imos comparar 2006 con 2011, por coller o primeiro dato que figura neses estudos estatísticos e o último. A primeira transformación representaba no ano 2006, do total do volume de negocio do sector da madeira en Galiza, o 32 % –a primeira transformación–, agora representa o 25 %; e, a segunda transformación representaba o 68 % e agora representa o 75 %; e a facturación final descendeu practicamente en máis de 600 millóns de euros desde aquel momento ata agora. Polo tanto, eu non sei como poden seguir vostedes mantendo que os datos son positivos. A facturación da primeira transformación no último ano do que hai datos oficiais definitivos –que é o 2013– foi de 1.300 millóns de euros; en 2007 foi de case 1.700 millóns de euros; pero é que na segunda transformación –e aquí hai moitos economistas e seguramente entenderán por que insisto tanto niso–, que é a que xera valor engadido e a que xera emprego e a que concretamente se refire á carpintería e á facturación de mobles, a última facturación coñecida de 2013 son 369 millóns de euros; no 2006 foron 742; no 2007, 774; no 2008, 686; e no 2009, 535. E baixando, e así sucesivamente ata o 2013, o peor dato de toda a serie histórica. Polo tanto, non sei como pode vostede facer estas afirmacións, señora conselleira. O señor presidente pola mañá falou de que representaba o 3 % da economía galega. Iso foi certo nalgún momento; hoxe, desde logo, xa non é así, representa o 2 % da economía, se falamos de valor engadido. En termos de emprego, representa o 2,3 %; o cal nos indica que, se desenvolveramos adecuadamente este sector, tería potencial de creación de emprego, porque, efectivamente, é unha rama intensiva en creación de emprego. Pero, claro, nós aquí temos un sector forestal, como dixen anteriormente e como evidencian os datos, claramente orientado cara a un modelo produtivo que consiste fundamentalmente –porque esa primeira transformación da que falabamos fundamentalmente se refire a iso– na trituración e na pasta de papel. O señor presidente da Xunta tamén dixo hoxe á mañá aquí unha ousadía impropia dun presidente da Xunta –vostede aplaudille entusiasta, iso tamén hai que dicilo–: que en Galiza produciamos papel. ¡Eu alucino en colores! En Galiza producimos pasta de papel, pero hai unha única empresa en Galiza, que está aquí en Santiago, e que non ten nada que ver con Ence, que produce papel, e despois hai outras empresas, poucas, que transforman en cartón. Pero, mire, para que quede xa claro definitivamente, na opción da Xunta de Galiza, que é só pola pasta de papel, quedou claro esta mañá de boca do presidente da Xunta de Galiza que hai que poñer negro sobre branco o que representa en termos económicos para este país. E representa exactamente a pasta de papel que perdeu –contando non só o que representa Ence, senón tamén esa transformadora que hai aquí en Compostela– nin máis nin menos que 200 postos de traballo desde o 2010 ao 2012. Vai diminuíndo cada ano a caída de ratio/valor engadido bruto/ produción, e, sobre todo, vai diminuíndo a capacidade de se dar valor engadido. Esa é a aposta produtiva da Xunta de Galiza en relación coa súa política forestal. Sen embargo, señora conselleira, o que demostra claramente que ten máis capacidade de xerar emprego, como é a segunda transformación, téñena vostedes absolutamente abandonada, até o punto de que desde o ano 2008 ao 2012 se perderon máis de 3.000 postos de traballo nese sector de produción. Iso, desde logo, debuxa un panorama de xestión de modelo forestal no noso país que nos leva a que un sector que hai, efectivamente, catro anos representaba o 3 % do noso produto interior e que representaba un dos maiores sectores dentro da industria con capacidade de xeración de emprego, se volva cada vez máis insignificante. Vostede, señora conselleira, segue erre que erre coa mesma política. Miren, non é só que llelo digamos desde a oposición, non é só que llelo diga Confemadera, non é só que llelo digan estudos de persoas que saben tanto do sector forestal como Juan Picos –que, por certo, eu podo coincidir con el en moitas cousas, pero en moitas outras por suposto que non–, que lles están dicindo sistematicamente, con base en estudos rigorosos, que erran vostedes absolutamente na política e que o sector vai cada vez a menos, e vostedes persisten nesas políticas. Mire, repróchanlles a vostedes desde todos os ámbitos do sector que non foron capaces de facer nada en relación coas microexplotacións forestais...
Vaia rematando.
...que temos neste país. Vostedes desmantelaron as uxfor e, en catro anos –¡que digo catro, en cinco anos practicamente–, non foron capaces de crear unha soa sociedade de fomento forestal. Vostedes non foron capaces de incrementar a certificación forestal dos nosos montes para acreditar a calidade e as condicións en que se produce esa madeira. Vostedes seguen persistindo nun modelo forestal que deixa os produtores de madeira unicamente a mercé do monopolio de Ence, e viuse nos últimos meses como en función dos intereses das pasteiras, tanto desta como doutra, baixaba o prezo que percibían os produtores ata o punto de mesmo ameazar con deixar de vender madeira. Vostedes, señora conselleira, deberían facerse mirar a súa política forestal, non porque llo diga o Bloque Nacionalista Galego, senón porque...
Moitas grazas, señora Paz.
...llelo din todos os datos do sector. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra don Antón Sánchez García.
O comezo tan desanxelado ás catro e media desta sesión de tarde lembroume unha intervención dun coñecido tertuliano, falando dunha intervención na tarde do Parlamento de Galicia, que dixo: "Es que hay que escojer entre la jornada partida y el Marqués de Cáceres; las dos cosas no pueden ser". Pois isto, tamén... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Si, si, dígoo por todos. "O que se pica, allos come". [[Risos.]] ¡Era por todos, home! Era unha brincadeira, non te ofendas, que non pasa nada... Eu tamén chego tarde ás veces, non hai problema: albariño, Marqués de Cáceres... Eu reproducín literalmente as palabras dese coñecido tertuliano. Se se ofenden nesa banda e non se ofenden nesa, non sei por que será... [[Aplausos.]] Hai que poñer o control fóra de aquí da Cámara. Ben, señora conselleira, vostede dixo que facía falta moito tempo para desenvolver as políticas. Dende 1992, cando se aproba o Plan forestal galego, ¿considera que é tempo suficiente para desenvolver algunha das cuestións que se enunciaban no Plan forestal de Galicia? Porque dende o ano 1992, que eu saiba, só gobernou un goberno diferente que o Partido Popular tres anos e medio. Son 23 anos. Vinte anos tiveron vostedes para desenvolver o Plan forestal de Galicia e van empezar a modificar o Plan forestal de Galicia, a facer un novo, sen cumprir o anterior. Se quere, léolle partes do Plan forestal de Galicia para que vexan qué era o que dicía e qué é o que non fixeron vostedes. Había un ditame tamén do ano 1987 que falaba da diversidade climática, fisiográfica e edáfica. "A súa posición xeográfica fai que se dea orixinariamente en Galicia unha grande diversidade ecolóxica na que a mestura e o carácter de encrucillada dos dominios florais son as condicións naturais máis xenuínas, polo que calquera intento de variar o carácter case monoespecífico que ten a cuberta forestal actualmente, produto da política forestal levada a cabo ata hoxe, debe camiñar no mesmo senso que as tendencias de adaptación da vexetación ao marco de hábitat que se pode definir no espazo natural galego. Por iso, as políticas deben ir encamiñadas a aproveitar esta biodiversidade dentro do potenciamento de especies de calidade de turno de corta longo. Este non é o modelo cara ao que se camiñou posteriormente". Tamén falaba dos servizos comarcais de asesoramento. Falaba de ir progresivamente reducindo os gastos de extinción de incendios e aumentando os de prevención. Falaba tamén de aumentar a superficie e a calidade de especies caducifolias. Falaba tamén da estrutura da propiedade, que era no ano 1992 –e segue sendo hoxe en día– un hándicap para desenvolver os cultivos e para rendibilizar as producións. Falaba dunha serie de retos que hoxe en día non están superados –e xa pasaron vinte e tres anos. Non se superou o reto de desenvolver un modelo de calidade que xerara valor engadido, como aquí se dixo –os datos non os vou repetir, son máis que evidentes, non se poden negar eses datos–. Non se pode negar que con eses datos o que temos é un modelo de produción de madeira de baixo valor engadido, que crea pouco emprego, a pesar de que, evidentemente, nun país que conta con dous millóns de hectáreas dos tres millóns que ten ese país, ten un número, en termos absolutos de empregos, alto. Pero, en comparación coa superficie que temos, nun é xerador de emprego. Tampouco se cumpriu a superación de retos como a estrutura da propiedade. Aí vostede nunca fai autocrítica. Vostede quéixase da crítica que lle fai a oposición, pero vostede non fai nin isto de autocrítica, nin isto. Suba aquí e diga qué é o que avanzou este país na mellora da estrutura da propiedade do monte de Galicia. Faga un balance do que supuxo a aprobación das sofor do Partido Popular. ¿Cantas sofor están constituídas seis anos despois da chegada ao Goberno? ¿Cantas?, ¿dúas? ¿Cantas hectáreas? ¿Canta porcentaxe de superficie forestal ten algún tipo de estrutura parecida á das sofor? ¿Por que non fai un balance autocrítico para buscar solucións a este problema? ¿Ou é que pode vir aquí e dicir que está totalmente satisfeita da evolución da estrutura da propiedade do monte de Galicia? Entón, apaga e vámonos. ¿Esta é unha crítica...? ¡Pero se llo estaban dicindo antes! Se non somos nós, é a patronal da madeira, Confemadera, que o dixeron, pero tal cal: desleixo, deixadez, incapacidade, desatención... Non o dicimos nós, senón eles. Vostedes nin un mínimo de autocrítica. Só fixeron políticas curtopracistas, e non só non avanzaron no sentido correcto, senón que foron cara atrás, e presumen do modelo do monocultivo para pasta de papel, presumen coma se fose un modelo avanzado, moderno... Non o é. O reto de aumentar a superficie de cultivo xa non é o reto deste país; o que hai que mellorar é a calidade da madeira, a diversificación, a conservación da biodiversidade, a conservación do recurso hídrico en boas condicións, etc. ¿Aumentáronse, señora conselleira, as especies caducifolias? ¿Conseguiuse o reto de ter unha mellor calidade nas plantacións de especies caducifolias? Non, se non, veña aquí e desmíntame. ¿Cumpriuse ese reto de gastar cada vez menos en extinción de incendios e de ilo substituíndo progresivamente por políticas de ordenación e de prevención? Nós cremos que non. E non só iso, é que ese economista, creo que era, que citaban tamén falaba de que polo menos necesitaban ter claros e desagregados os datos para saber qué era o que exactamente se estaba gastando en extinción de incendios e qué en prevención. Non os tiñan, dicíao el. Eu sei que é un experto. Vostede tamén falaba, para mostrar o esforzo deste goberno co sector forestal, de 170 millóns de euros dende o 2009. ¿Parécelle moito iso? ¿Parécenlle moitos 170 millóns de euros en 2 millóns de hectáreas? A min sáenme as contas ¿a canto? A 80 euros por hectárea. ¡Home!, o que eran bastante eran os 17.000 euros por hectárea desbrozada que me saían das cuadrillas municipais, que eran os que saían se faciamos a conta. Entre os 20 millóns de euros que se gastaron nas cuadrillas municipais e a superficie que desbrozaron eran 17.000 euros por hectárea desbrozada, que iso si que é desbroce de salón. Pero 170 millóns de euros de diñeiro que vén de Europa en 2 millóns de hectáreas non é moito esforzo, ¿non? Non é moito esforzo, pedimos algo máis. Vostedes tampouco desenvolveron o Plan forestal no desenvolvemento dos distritos forestais, que tamén era un elemento central do Plan forestal de Galicia. Porque, claro, para calquera política de mellora da estrutura da propiedade, de mellora de calidade da madeira, é necesario ter en cada comarca, en cada lugar, persoal dinamizador, coñecedor da zona, coñecedor das persoas, con confianza cos propietarios, para poder levar adiante as sofor, as uxfor ou calquera política forestal. Tampouco o fixeron. Os distritos forestais non están cumprindo esa función. ¡Home, e que me diga vostede que o 98 % do monte é privado! ¿E resulta que agora a Xunta de Galicia só fai políticas para o público? ¿E logo os plans xerais tampouco ordenan o que é privado? E que eu non entendo ese argumento de que, porque é privado, a Xunta de Galicia non pode facer política de ordenación, de mellora, de formación. Non o entendo; se pode, explíquemo despois, cando suba aquí, iso de que é privado. Pero, mire, é que están as comunidades de montes veciñais en man común...,
Vaia rematando, por favor.
...que non son privadas nin públicas, pero que si que poderían xestionar superficies grandes de terreo e non teñen ese hándicap de ter a superficie dividida. E aí tamén fracasaron vostedes. Na súa relación coas comunidades de montes veciñais en man común tampouco chegaron a ter unhas políticas harmónicas, sen conflitos e que significasen un desenvolvemento destas comunidades de montes veciñais en man común. Aínda seguen tendo problemas. Polo tanto, ante estes retos non superados, o único que pedimos é un pouquiño de autocrítica, se queren mudar a situación. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Sánchez. Grupo Popular, señor Balseiro.
Grazas, señora presidenta. Señoras deputadas, señores deputados. Señora conselleira, efectivamente, no Grupo Popular podemos coincidir en varios dos aspectos que aquí escoitamos, especialmente nos aspectos que vostede expuxo e en que en Galicia, a Galicia verde, o sector forestal é un sector estratéxico desde o punto de vista económico e tamén desde o punto de vista laboral, pero sobre todo polo papel que os montes e o aproveitamento madeireiro teñen para as nosas comunidades rurais. E, por iso, señora conselleira –tamén vostede o dixo–, temos a obriga de promover a xeración de riqueza dos nosos montes. E isto é máis que indispensable nun país onde contamos cunha superficie forestal que supera os 2 millóns de hectáreas e no que entre os 3 millóns de galegos hai polo menos, segundo o cálculo, 672.000 propietarios forestais. Pero tamén é certo que, pese á visión catastrofista que algúns teñen debuxado nas súas intervencións na tribuna deste Parlamento, ao cal xa nos teñen acostumados, ninguén como este goberno fixo tanto por revitalizar o sector forestal. É certo, señora conselleira, que os grupos da oposición son moi dados a falar de asignaturas pendentes e de propoñer poucos ou ningún modelos alternativos, pero é certo que a realidade é ben diferente, e vémolo repasando o que aquí se falou nesta tribuna. Como sabe, falouse aquí dunha política errática, dunha política ineficiente e de que vostede ía pola autovía en dirección contraria ou en dirección prohibida. Pero é certo que vostede aínda se segue mantendo na autovía, porque entre o ano 2005 e o ano 2009 nin se mantiña nas corredoiras; nin nas corredoiras se mantiñan falando do sector forestal. E criticaron aquí, ademais, o modelo forestal do Partido Popular... [[Aplausos.]] Xa sei que lles gusta o discurso, alégrome moito de que lles guste, por iso aplauden. Menos mal que veu algún máis para que aplauda o Bloque Nacionalista Galego, porque, cando interveu vostede, señora Paz, non tiña nin sequera do seu grupo quen lle aplaudira. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Critican o modelo forestal do Partido Popular e din que o monte debe estar ordenado, [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] pero tivo que chegar un goberno popular para que se aprobase, señora conselleira, en Galicia a primeira Lei de montes de Galicia, concretamente no ano 2012. Falaban de impulsar un aproveitamento dos montes máis sostible, pero tamén tivo que ser un goberno, este goberno do Partido Popular e non outro, o que aprobase o Decreto de ordenación e xestión forestal no ano 2014. E agora din estar preocupados, señora conselleira, por axilizar os trámites e polas ordenanzas locais, pero foi este goberno tamén e non outro goberno quen introduciu normas con facilidades administrativas e con beneficios comerciais, económicos e fiscais para os seus propietarios. E critican unha e outra vez –que é unha cantinela á que xa estamos acostumados, que xa a sabemos de memoria– o traballo dos profesionais do dispositivo contraincendios; [[Murmurios.]] pero deu como resultado as mellores cifras da serie histórica en décadas en canto a número de lumes e superficie queimada. Eu xa sei que a vostedes isto non lles gusta. Pero ¡vamos!, señora conselleira, que a conclusión é moi sinxela: que as críticas non se sosteñen e que debuxan unha imaxe dos nosos montes que non se corresponde coa realidade de Galicia. E claro que si, por suposto, ¿como non?, que haberá cousas que poderemos mellorar; de feito, hai cousas que se están mellorando. Claro que si, ¿por que non? Nós non eludimos o debate, señorías, que incluso pode ser san e incluso pode ser positivo, se o debate fose formulado dun xeito construtivo, ao cal vostedes nos teñen pouco acostumados. Pero, atención, ¡eh!, este grupo e este goberno queremos falar de futuro; nós queremos falar de futuro. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] A nós non nos pidan volver ao pasado. Xa sei que a señora Paz nos falou do ano 2006. Nós non queremos volver, en política forestal nin en política de incendios, ao ano 2006. Nós non queremos volver a cando non había Lei de montes, nós non queremos volver a cando non había normativa moderna para ordenar as masas forestais –que agora a hai–, nós non queremos volver a cando non se publicaban no DOG as boas prácticas a nivel forestal e nós non queremos volver a cando Galicia ardía de punta a punta cun goberno sobrepasado ao que lle molestaba –que lle molestaba– que apagara o lume o Exército. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] E, señores da oposición e, señor García... [[Murmurios.]] ¡Home!, como mínimo, vostedes debían ter –como mínimo, como mínimo– o mesmo respecto que nós tivemos cando vostedes subiron á tribuna, porque eu lles podo dicir que a min tampouco me gustou o que dixeron vostedes, nin me gusta habitualmente o que din vostedes, pero, como mínimo, sei escoitar, e para podelos entender, e vostedes tamén para poder entender, o primeiro que teñen que facer é escoitar, porque, se non, ao final, non van entender. [[Aplausos.]] Señor García, eu creo que a señora conselleira foi especialmente brillante na súa intervención. [[Risos.]] Digo que foi brillante porque vostede falou de todo... Digo que foi moi brillante porque para entenderlle a vostede a exposición da súa interpelación na tribuna do Parlamento... Polo cal, foi moi brillante na súa intervención. E non se pode facer, señor García, un problema dunha teima persoal, e non podemos asimilar unha crítica particular –que a acollemos ademais, señor García, con todo o respecto– cunha emenda á totalidade da política forestal deste goberno. Mire, vostede en todo o discurso non foi capaz de ofrecer datos que sustentaran para nada as críticas que vostede fai na interpelación, que son moitas máis que as que fixo vostede na tribuna; porque vostede falou moito máis do sector do leite –xa ve o que lle interesa o sector forestal, señora conselleira– do que falou do sector forestal. E claro que a Xunta... [[Murmurios.]] Non, vostede tamén falou do sector do leite. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non, non, foi a señora Paz e mais vostede. E vostede referiuse ao presidente da Xunta, que pola mañá contestara sobre o sector lácteo. Se vostede non sabe o que fala na tribuna do Parlamento, será un problema de vostede. ¡Home!, como mínimo, anda vostede bastante fráxil de memoria, porque hai moi pouco que subiu á tribuna do Parlamento e falou do sector lácteo. Agora, se vostede non se enterou, entón, xa me empeza a preocupar máis aínda. E claro que a Xunta ten un modelo forestal, claro que si, ¿como non vai ter un modelo forestal?, acáballo de explicar a señora conselleira. Claro que temos avances. ¿Parécelle a vostede que non é un avance o desenvolvemento da Lei de montes, que é quizais o proxecto máis ambicioso dos acometidos nas últimas décadas? ¿Parécelle que iso non é un avance? Que, ademais, asegura un aproveitamento diverso e sostible dos nosos montes. ¿Parécelle que non é un avance? Ademais, a propia normativa xa prevé facilidades administrativas e beneficios comerciais fiscais para os propietarios. ¿Iso non é un avance para vostede nin é un avance para o Grupo Socialista? Incluso, como sabe vostede, a Xunta está impulsando o novo Plan forestal, que parece que son os únicos os grupos da oposición os que non se enteraron, os que non se decataron, de que o plan está en revisión. Claro que hai que adaptalo, ¿e como non vai haber que adaptalo? [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] ¿Como non vai haber que adaptalo despois de vinte anos? Hai que adaptalo á realidade. ¡Só faltaría! ¿E que mellor forma de facelo, no marco do Consello Forestal, que mellor xeito de facelo que planificar o futuro que en consenso con todos os profesionais –e digo con todos, non só coa parte que lle interesa ao Partido Socialista ou coa parte que lle interesa única e exclusivamente á oposición; digo con todos–...? Señora conselleira, siga vostede por ese camiño porque quen lle fala tivo a honra –é unha honra ser deputado no Parlamento de Galicia; é unha honra, e ser deputado máis que unha lexislatura pois tamén é unha honra– de ser deputado durante os anos 2005 ao 2009, cando Galicia choraba [[Murmurios.]] e non se sabía que facer en política forestal e en política de incendios. E os mesmos que subían á tribuna deste Parlamento nalgúns grupos...
Vaia rematando.
...a defender aquela política –que ardía Galicia por unha punta e pola outra– seguen sendo os portavoces deses grupos. Como comprenderá, faga todo, señora conselleira, o posible para que iso non volva pasar. Eu xa sei que mentres estea este goberno e mentres vostede estea á fronte desa consellería iso non vai volver pasar. Seino, estou seguro. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Moitas grazas.
Moitas grazas, señor Balseiro. Réplica do señor García García.
Grazas, presidenta. Señor Sánchez, de verdade que non entendín o comentario inicial que fixo ata agora, con esta última intervención; [[Risos.]] non entendía a que se refería vostede con ese comentario. Señora conselleira, non me defraudou, efectivamente, seguiu o guión, ímonos coñecendo. Eu dicía que ía dar a cifra global, que ía poñer todas as cifras do que investira, ía dicir que o sector seguía sendo importantísimo, todo iso xa dixen que o daba por descontado. E tampouco me sorprendeu na segunda parte, simplemente eu non a quixen adiantar, que é, igual que o fan no do leite e en todos os sectores –falo do leite eu–... Non, non, o problema é que os representantes do sector non valen, o problema é dos representantes. A miña iniciativa é clara. Eu non viña aquí discutir a política forestal nesta ocasión, xa teño vido e xa o teño manifestado; e temos tido moitas ocasións onde manifestamos a nosa posición con respecto á política forestal. É máis, faremos unha moción despois, a semana que vén, onde explicitaremos, se cabe, a nosa política forestal. O que se trataba hoxe na iniciativa era sencillo, era que o sector forestal lle di a vostede que o está facendo mal. Hai unha carta e un escrito, onde están absolutamente todas as asociacións do sector forestal, ¡todas!, que lle din que o están facendo mal, todas. Posteriormente houbo unha reunión con elas, onde tamén están todas, todas as que están no Consello Forestal, e e dinlle que o están facendo mal. ¿Despois que pasou? Di: aproveita vostede unha iniciativa vella para... ¡Home!, ¿e que pasou desde a miña iniciativa ata agora? Está aquí recollido: "Las madereras rompen con la Xunta ante la falta de soluciones del sector". "Los madereros rompen diálogo con la Xunta por su falta de soluciones para impulsar el sector". Isto foi o que pasou desde a miña iniciativa ata hoxe, e desde aquela non hai reunións, señora conselleira, non hai reunións. Vostede non lle pode chamar reunión a que mande por aí ao secretario xeral onde algunha industria a ver por que dixo non sei que. E, se quere, profundamos en quen é cada quen dentro das asociacións. E, se quere, profundamos en que sector dixo que non estaba de acordo con iso e por que, e as consecuencias que teremos, e analizarémolo aquí despois, porque aquí nos coñecemos absolutamente todos, como ben vostede sabe. Polo tanto, señora conselleira, o ánimo desta intervención era ese, e non explicitar aquí –para decepción do señor Balseiro– cal é a nosa política forestal porque xa o temos feito moitas veces. Era un feito eu creo que sen precedentes que, unha vez máis, todo o sector lle di a vostede que está errada e vostede nin sequera toma nota. E estanlle dicindo ¡atención! os industriais da madeira, todos, excepto unha pequena parte dunha sección, dunha provincia, que, efectivamente, o está facendo mal vostede, e que o está facendo mal sobre todo en dúas ou tres cousas, á parte de todas esas, que diso despois falaremos se nos queda tempo. Eu véxoo así de claro. E sobre iso non contestou. Señora conselleira, estanlle cuestionando a súa política de prevención de incendios no que respecta ao gasto que supoñen as brigadas municipais, que vai en detrimento de inversións en plantacións e en coidado dos nosos montes. Máis ala do que dixo o señor Balseiro, e que eu xa manifestei aquí, da regulamentación. Mire, señora conselleira, a regulamentación. Estes son os concellos que aínda a día de hoxe teñen as ordenanzas municipais. Señor Balseiro, o que arreglou a súa lei de montes. Despois da Lei de montes, este segue sendo o mapa, señora conselleira. Despois da Lei de montes, señor Balseiro, este é o mapa. ¿Que fixo? É máis, hai concellos que aínda o están tramitando. Entón ¿de que me fala, señora conselleira?
Vaia rematando, por favor.
¿De que fala? Eu o que quero é circunscribir esta iniciativa a ese ámbito. Todo o sector lle di que vostede está tendo unha política errática. Hai algunha posibilidade –non porque llo diga eu, que eu llo dou por descontado– de que reflexione e cambie de rumbo? ¿Non? Volvemos ao de antes. ¿Son todos os coches os que veñen de fronte os que veñen mal?, ¿vostede é a que vai ben? Vostede e mais o señor Balseiro. Ou ¿que son?, ¿son rojos? Os industriais da madeira, que, como xa nos coñecemos todos, todos sabemos onde están, como son, quen son, nomes, apelidos, filiación do partido político, din que vostede o está facendo desastrosamente mal, e ¿que son?, ¿do Partido Socialista, ou da AGE, ou do BNG? ¿quérenlle facer a vostede campaña en contra? ¿Cal é o motivo? É que realmente o está facendo mal. E vostede non desmontou nin contrarrestou ningún dos argumentos polos que eles din que o está facendo mal. Ese é o problema.
Moitas grazas, señor García.
Non tanto que o estea facendo vostede mal...
Moitas grazas. Rematou o seu tempo. [[O señor García García pronuncia palabras que non se perciben.]] [[Aplausos.]] Ten a palabra a señora conselleira de Medio Rural e do Mar para pechar o debate, dona Rosa Quintana.
Grazas, señora presidenta. Señorías. Señor García, eu creo que en ningún momento dixen que non aceptaba as críticas e que non acepte que levo unha política errada. Non, eu non veño aquí a facer teatro, veño aquí a dicir o que estou a facer e a recoñecer os erros, non teño moito problema en recoñecer cando me equivoco, e, se así fora, se así é, dígoo e sigo para adiante, porque creo que o único que non se equivoca é o que non fai nada. Pero mire, voulle dicir unha cousa. O Plan forestal, cando se fixo, o gran problema que tiña naquel momento para a redacción era o problema dos incendios. Parece ser que hoxe o problema dos incendios xa non é tanto o que ten que ver coa política forestal, e nese sentido, aínda que o Plan forestal está en vigor, como vostede ben sabe, ata o 2032, eu non tiven ningún problema en reunir o Consello Forestal o 2 de decembro de 2013 e dicirlle ao Consello Forestal, e a todos os que forman parte deste consello forestal, que podiamos abordar a revisión do Plan forestal, cal era a idea que todos eles teñen de facer un novo plan forestal e que eu asumiría o que saíse dese consello forestal e o traería ao Parlamento e á Xunta de Galicia co fin de conseguir un plan forestal que fora o Plan forestal de Galicia, que fora consensuado entre todos os actores do sector e mais todos os representantes políticos. Propuxen crear eses grupos de traballo, e tiven que volvelo propoñer no ano 2014. E en novembro de 2014 volvín levar ao Consello forestal que por favor me propuxeran os grupos de traballo para crear esa nova revisión, sobre que é o que queren facer do Plan forestal. E aí están traballando. O que non son capaz de entender, sinceramente, é que despois de ter presentado a posibilidade de facer un novo Plan forestal, que modelo queremos para Galicia, díganolo vostedes, os que son os representantes, cando empezan a funcionar os grupos de traballo, de repente algún representante do sector diga nos medios de comunicación, sen máis nin máis, que rompen relacións coa Xunta. Pedíuselles por escrito que confirmen que rompen relacións coa Xunta e que deixan de formar parte dos grupos de traballo, e aínda non contestaron. Agora, claro, vostede vén aquí a base duns titulares de prensa que saen un día por un representante do sector. Ao día seguinte saen outros representantes do sector dicindo outras cousas e iso xa non se ten en conta, porque a Xunta é a que está equivocada. Eu poida que estea equivocada, ¡claro que si! E claro que podemos ter unha políticas forestal errónea, ¡pode ser! Pero mire, os datos din outra cousa. Os datos din que entre os dous últimos inventarios forestais incrementou o número de pés maiores un 30 %; o volume de cortiza un 45 %; as masas de frondosas aumentaron un 42 %;, un 41 % en volume de cortiza. Nos últimos dous inventarios forestais nacionais a masa forestal aumentou un 33 %, e a masa forestal das autóctonas, un 55 %. Polo tanto, eu non quero dicir que esteamos acertados, estou dando os datos que hai e o aumento que se leva producido. E cando digo as inversións que se levan feito no monte, señor Sánchez, foron 172 millóns de euros, 28.000 millóns de pesetas, nun momento –coa que está caendo– onde o 98 % da propiedade é privada, onde as inversións tamén as temos que facer os propietarios desas parcelas que temos nos nosos montes. Pero a maiores teño que dicir que aquí houbo un esforzo moi especial, porque para darlles as axudas ás empresas pemes, ás empresas madeireiras, houbo que poñer fondos propios libres, porque no programa operativo que estaba en vigor non se podía axudar con fondos estruturais da Unión Europea as empresas pemes, e entón tivemos que poñer fondos propios libres nun momento de debilidade económica. Eu non me vou escapar, se tivera moito máis cartos, seguro que teriamos investido moito máis, ¡claro que si!, que eu para a miña casa non os ía levar. Pero mire, eu creo que o que non se pode é vir aquí a mezclar realidade, mezclar fechas, mezclar cousas, e o que si teño que dicir é que, dende logo, seguiremos apostando polo desenvolvemento do sector forestal, por poñer en valor todos os valores do noso monte, non só a madeira, senón todo o que se pode producir no seu monte. Nesa liña imos seguir traballando con todos os representantes do sector, cos que queiran formar parte dos grupos de traballo. Evidentemente, non vou forzar a ninguén a que estea onde non queira estar. Nunca o fixen e nunca o farei. Mías nada e moitas grazas.
Moitas grazas, conselleira. Interpelación de Dª María Tereixa Paz Franco e D. Francisco Xesús Jorquera Caselas, do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, sobre a tributación das pensións das persoas emigrantes retornadas
Ten a palabra a señora Paz para formular a súa interpelación
Grazas, señora presidenta. Señora conselleira, non esqueza o asuntiño ese tan pequeno do millón e pico de litros de leite que van deixar de recoller pasadomañá. Ou se non, que o arregle o señor Núñez Feijóo, que está tan a ben co sector lácteo. Boas tardes, señor conselleiro. Imos falar unha vez máis da situación dos emigrantes retornados en relación coa tributación das súas pensións. Efectivamente, é un asunto que xa foi abordado neste pleno en diferentes ocasións, desde diferentes vertentes e en función da evolución que foi tendo este asunto. Empezamos por denunciar unha persecución da que estaban sendo vítimas os emigrantes e as emigrantes retornadas en relación coa tributación as pensións percibidas no estranxeiro, que estaban sendo tratados como delincuentes fiscais, non como o señor Rato e non como o Partido Popular, que pode ter caixa B e resulta que iso non é delito. Estou un pouco estupefacta eu ultimamente. Seguimos demandando a modificación legal pertinente para rematar con ese trato inxusto, non só derivado de que os tratasen como delincuentes fiscais, senón tamén polo tratamento fiscal que tiñan as súas pensións. E todo iso foi motivando tamén que se movese, aínda que fose moi minimamente, a posición do Partido Popular e a posición do Goberno de España. Como digo, empezamos con declaracións mesmo de membros deste Parlamento, deste Goberno e do Goberno do Estado, reafirmándose na súa posición de que eran defraudadores fiscais e que, polo tanto, había que aplicarlles todo o peso da lei. Seguimos con que, finalmente, froito da presión que desde hai practicamente dous anos veñen realizando centos, miles, de persoas maiores, en moitos casos enfermas e con moitas dificultades, a través das súas mobilizacións, en agosto do ano 2014 o señor Montoro tivera que anunciar que, dentro dese paquete chamado de reforma fiscal que remitira ao Congreso dos Deputados, tamén ía unha reforma en relación coa pensión dos emigrantes retornados. Para empezar teño que manifestar, en nome do Grupo Parlamentar do Bloque Nacionalista Galego, que chamarlle reforma da Lei 35/2006, no que afecta á tributación dos emigrantes retornados, ao que se fixo coa aprobación da Lei 26/2014, é cando menos pretencioso. Eu creo que, como moito, á actuación dese prestidixitador da política fiscal que se chama señor Montoro pódeselle chamar chapuza monumental. E vou explicar por que estamos ante unha chapuza monumental. Eu creo que houbo un erro de cálculo por parte do Partido Popular e do Goberno do Estado, pois pensaron que os galegos e as galegas iamos deixarnos...
Prego silencio, por favor.
...seducir porque anunciasen que, durante os seis meses previos á celebración das eleccións municipais, lles ían devolver unhas cantidades, desde logo non todo o que terían que devolverlles, aos emigrantes retornados. E o que fixeron con ese intento de mercar as mobilizacións, de mercar as plataformas, de mercar os emigrantes retornados, foi crear un caos aínda maior e unha auténtica chapuza desde o punto de vista lexislativo. O que se aprobou concretamente na Lei 26/2014, na súa disposición adicional única, foi o que lle chaman unha regularización de débedas tributarias. O de Rato tamén era unha regularización, agora xa é unha amnistía fiscal. Pero bueno, isto non é unha amnistía fiscal porque pagar teñen que pagar igual. Unha regularización que consiste no seguinte: entre o día 1 de xaneiro de 2015 e o 30 de xuño de 2015, os emigrantes retornados que despois de 2008, e como consecuencia dos requirimentos da Axencia Tributaria, tiveron que pagar non só os impostos correspondentes a eses exercicios, senón aos xuros, ás sancións e ás recargas que lles impuxo a Axencia Tributaria, poderían solicitar a devolución dos cartos pagados neses tres conceptos. Os que aínda non fixeran esa regularización, terían ese mesmo prazo, eses mesmos seis meses, para facer as declaracións complementarias no seu caso –ou non complementarias, se non as fixeron de ningún tipo no seu momento–, correspondentes aos exercicios que aínda non están prescritos; é dicir, desde o exercicio do IRPF do ano 2010. O que non fixo o Goberno do Estado –a pesar de que desde o primeiro momento, desde antes de que se aprobara esta chapuza normativa por parte do Congreso dos Deputados, a través de iniciativas neste Parlamento en Pleno e en Comisión, de preguntas, de iniciativas de impulso, que ás veces xa somos monotema, así como a través da presentación de emendas no Congreso dos Deputados por parte do noso grupo parlamentar– foi facer que esta, en lugar de ser unha norma propagandística e absolutamente chapuceira, fose unha norma que clarificase os diferentes aspectos que teñen a ver coa tributación dos emigrantes retornados e que a día de hoxe aínda están xerando inmensos problemas. Para empezar, a situación das persoas que tendo unha minusvalía, unha incapacidade, recoñecida no país de orixe, que aquí sería equiparable cunha invalidez absoluta, non ten ese recoñecemento e, polo tanto, non pode exercer o dereito que a lei lles recoñece a todos os cidadáns deste país a que, se tes unha pensión por invalidez absoluta, non tes que tributar. E esas persoas seguen tendo que tributar, e están sometidas a este réxime de que en seis meses, ou fan esa regularización, ou a partir do día 1 de xuño pasan a ser novamente evasores fiscais e, polo tanto, pasan a ser novamente perseguidos pola Axencia Tributaria. Hai outras situacións que ademais contan con numerosísimos –cada vez máis– amparos de sentenzas xudiciais de todo tipo de tribunais, incluído o Tribunal Superior de Xustiza de Galiza, algunhas moi recentes. E creo que os membros dese tribunal, como están fartos de que a pesar da reiteración dos seus argumentos xurídicos a Administración tributaria siga sen entender, xa o puxeron nunha linguaxe inusitada para a resolución xudicial, é dicir, algo que entende calquera. Chegaron a poñer case literalmente: miren, señores da Axencia Tributaria, cando o convenio do Estado español con Alemaña, no seu artigo 19, di que as pensións de carácter público non tributan no Estado español, públicas refírese a todas aquelas que, con independencia de quen sexa o intermediario que satisfai o pago desa pensión, se fornezan de recursos públicos. É dicir, que iso afecta –á vista de cal é o sistema de pensións de Alemaña– practicamente a todos os emigrantes retornados. E non a interpretación que fai a Axencia Tributaria de que pensións públicas son soamente aquelas das persoas que tiveron un emprego público; é dicir, que foron funcionarios ou traballaron para un ente ou organismo público. Iso dío expresamente o Tribunal Superior de Xustiza. Polo tanto, en virtude desas sentenzas, o que tiña que facer a Axencia Tributaria era devolverlles tamén de oficio, a todas esas persoas que xa pagaron por eses cartos, os cartos que pagaron indebidamente e, desde logo, deixalos tranquilos e non seguir torturándoos con que teñen que seguir facendo as declaracións da renda e seguir pagando eses impostos. Porque, se non, a única alternativa que lles queda a esas persoas é ter que litigar contra a Administración Tributaria. Hai outras situacións singulares que teñen que ver con que –asegúrolle, señor conselleiro– dependendo...
Remate, por favor.
...de a que oficina da Axencia Tributaria vaia vostede preguntar ou intentar facer a declaración da renda, coa mesma situación, a información que se traslada en relación con que se pode deducir, con que tipo de gastos dos que, por exemplo, lle descontan en Holanda en relación cos fondos de pensións ou coa cobertura sanitaria, etc., se poden ou non deducir aquí, hai oficinas da xestión tributaria que din que ningún e oficinas da Axencia Tributaria que din que todos, polo tanto, isto crea unha auténtica indefensión para os emigrantes retornados. Nós, señor conselleiro, o que lle pedimos a vostede –que é a primeira vez que podo debater con vostede sobre este asunto– é que tomen en serio esta situación porque hai miles de galegos e galegas afectados por isto, persoas, ademais, con poucos recursos de todo tipo para poder entender, para poder comprender, e para poder facerlle fronte a esta situación coa Axencia Tributaria, e, polo tanto, deben ser vostedes...
Moitas grazas.
...quen suplan esas ineficiencias.
Moitas grazas, señora Paz.
Máis nada e moitas grazas.
Ten a palabra o conselleiro de Facenda, don Valeriano Martínez.
Moitas grazas, señora presidenta. Unha vez máis –e como tamén transmitín no anterior Pleno– quero mostrarlles o meu apoio e o do Goberno galego a todo o colectivo de emigrantes retornados. En materia de IRPF, como vostedes coñecen, a Lei de financiación das comunidades autónomas asigna a titularidade das competencias normativas de xestión, liquidación, recadación, inspección e revisión ao Estado, sen que exista unha delegación á Administración Tributaria galega, e establece para Galicia a cesión parcial do rendemento deste imposto da renda das persoas físicas producido na nosa comunidade autónoma. O IRPF é un tributo que grava a renda das persoas físicas e comprende a totalidade dos rendementos que percibe o contribuínte, con independencia do lugar onde viva ou se tivesen producido. Así mesmo, no caso que nos ocupa hai que ter en conta os convenios asinados con diferentes estados para evitar a dobre imposición internacional que establecen as regras de tributación de determinados rendementos, incluídos as pensións. Así, dentro da problemática das pensións dos emigrantes retornados, atopámonos cun grupo singular que son os emigrantes retornados de Alemaña, que teñen unhas características específicas pola existencia dun convenio hispano-alemán de 1967 para evitar a dobre imposición e que estivo en vigor ata o ano 2012. Sobre as pensións de emigrantes retornados en Alemaña tense pronunciado o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia en diferentes ocasións, ditaminando a exención de tributar polas pensións que percibiron de Alemaña ata o ano 2013. Son sentenzas que afectan a un grupo concreto de retornados –só os de Alemaña, non ao conxunto– e afectan só ás pensións percibidas antes de 2013, porque nese ano se modificou o convenio de dobre imposición con Alemaña. Teño que aclarar que as sentenzas do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia non crean xurisprudencia, como si o fan, por exemplo, as sentenzas do Tribunal Supremo, polo que a Axencia Estatal de Administración Tributaria non ten obriga de cumprilas; é dicir, non está obrigada a seguir o criterio do alto tribunal galego, só está obrigada a cumprir as consultas vinculantes da Dirección General de Tributos do Ministerio de Hacienda y Administraciones Públicas. Así, o Estado realiza as liquidacións tributarias tendo en conta as consultas da Dirección General de Tributos –como dicía anteriormente, do Ministerio de Hacienda–, que neste caso van en sentido contrario ao Tribunal Superior de Xustiza de Galicia. A Xunta, dende o primeiro momento, dixo que comparte o criterio das sentenzas do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia. O Goberno galego mostrou en diferentes ocasións o seu posicionamento a favor de que a Axencia Tributaria estatal tivese en conta as sentenzas á hora de practicar as liquidacións correspondentes aos exercicios anteriores a 2013. É dicir, que exima de tributar a todos os retornados de Alemaña que están na mesma situación, independentemente de se se trata dunha pensión pública ou privada. Da análise das sentenzas do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia despréndese, efectivamente, que as pensións percibidas en Alemaña, co convenio en vigor antes de 2012, non tributan. Este Goberno comparte plenamente o argumento esgrimido polo Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, e entende que a falta de claridade no convenio alemán xustifica plenamente a non tributación destas pensións. E así o temos manifestado, reclamando a necesidade de que a Axencia Tributaria estatal mudase o seu criterio e seguise coa doutrina do noso Tribunal Superior de Xustiza, de xeito que a Xunta trasladou ao Estado, a través dunha carta o 4 de marzo de 2014, que, na medida do posible, a Administración tributaria fixese súa a postura do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia. Nesta carta solicitabamos ao Estado especificamente, en relación cos afectados polo convenio alemán en vigor antes do 2013, as seguintes cuestións: que non se sancionase o contribuínte por terse amparado nunha interpretación razoable da norma; e que se adopte a postura mantida polo noso Tribunal Superior de Xustiza, de forma que se revocasen as sancións impostas, non se practicasen as novas liquidacións derivadas da aplicación deste convenio e se procedese a devolver as cantidades liquidadas e ingresadas polos contribuíntes por este concepto. Pero, señoría, trátase do convenio alemán en vigor antes do 2012 e afecta ás pensións percibidas polos emigrantes retornados nesta situación, non a todos os emigrantes retornados. Como vostede ben coñece –e así tamén o adiantaba en parte na súa intervención–, a Xunta traballou por todo este colectivo, atendendo as demandas dos emigrantes que recibiron a súa pensión de países con convenios para evitar a dobre imposición internacional subscritos por España, pero tamén daqueles que as recibiron doutros países. Non esquezamos que parte destes emigrantes si cumpriran coas obrigas tributarias, e o que se conseguiu co período de regularización aberto o pasado mes de xaneiro foi poñer na mesma situación os emigrantes retornados que cumpriran xa as súas obrigas, segundo a Axencia Tributaria estatal –en concreto o 68 % no ano 2008–, e os que aínda, sen ánimo defraudatorio, non o fixeron. A Xunta, ademais, mostrou a súa dispoñibilidade a colaborar coa Axencia Tributaria estatal para facilitar a este colectivo o cumprimento das súas obrigas tributarias. Así, en cumprimento do compromiso asumido ante este Parlamento, xa dende o pasado mes de decembro, na páxina web da Axencia Tributaria estatal, existe un enlace específico no que os afectados poden obter o escrito de solicitude de condonación. Todos os emigrantes retornados incursos neste proceso poden solicitar, desde o primeiro de xaneiro, a devolución das cantidades pagadas en concepto de multas, intereses e recargas. Ademais, a Xunta de Galicia, a través da súa axencia tributaria, destinou persoal específico nas súas cinco delegacións e nos servizos centrais en Santiago para a presentación de solicitudes de información. A Axencia Tributaria de Galicia, ademais, habilitou un teléfono de información para atender a todos os retornados con dúbidas sobre o proceso que deben seguir, e na súa páxina web conta con información específica para este colectivo. Tamén a finais do mes de xaneiro a Xunta de Galicia asinou un protocolo de colaboración coa Axencia Tributaria estatal. No marco deste convenio, a Xunta achega 26 empregados da nosa Axencia Tributaria, cun custo aproximado de 300.000 euros, dun total de 40 traballadores que destina en Galicia a Axencia Tributaria estatal para axudar a este colectivo. Pódolles dicir que o número de contribuíntes atendidos até este momento no Servizo de Pensionistas Exterior 2010-2013, na delegación de Galicia, é de 7.336, dos que 4.408 foron atendidos por persoal da axencia estatal e 2.928 por persoal da Axencia Tributaria de Galicia. Todos estes datos e medidas, señoría, veñen corroborar o noso compromiso sempre activo con este colectivo. Moitas grazas.
Grazas, conselleiro. Intervención dos grupos parlamentarios para fixar posicións. [[Pausa.]] Grupo Mixto. Señora Martínez.
Boa tarde a todas e a todos. Boa tarde, señor conselleiro. A verdade é que non sei se beber un pouco de auga porque vostede acaba de emocionarme. ¡Canta sensibilidade! É que, de verdade, se me saltan as bágoas do compromiso deste goberno cos emigrantes retornados, de como valoran o problema que supuxo, e o desarraigo da emigración, para todas esas persoas, hoxe anciáns, ás que lles están, desde logo, adiantando a morte coas súas políticas porque non fan máis que ir de disgusto en disgusto. Parece mentira a falta de sensibilidade cun colectivo que pasou situacións moi duras en países onde descoñecían o idioma, traballando nos empregos que non quería ninguén e pasando auténticas miserias para mandar para aquí algunha peseta daquela; pesetas utilizadas polo Estado español para poder sobrevivir. E vostedes o pago que lles dan é darlles unha vellez amargada, chuparlles e chucharlles ata o último duro das súas míseras pensións. É o apoio que esperan de vostedes, é o apoio que lles deron. E vén aquí dicirnos que lles van devolver as multas. Despois de sentenzas, de pelexas, tiveron vostedes que esperar. E aínda vén aquí dicir que non están obrigados a cumprir as sentenzas. Pero ¡por favor!, é que soa ata a ameaza, ou a un regalo. Se queriamos... podemos seguir... Eu pregúntome onde queda a súa humanidade, o seu compromiso co pobo, o seu compromiso con esas persoas que axudaron a levantar este país en momentos moi difíciles, que volven para aquí e o único que atopan son palizas do Goberno en vez de apoio para ter, polo menos, xa que non tiveron nin unha mocidade nin unha madurez, no seu país, tranquila, desfrutando da súa familia e do seu entorno, por fin puideran desfrutar dunha vellez, pero nin iso lles permiten vostedes. Vostedes o único que fan é un auténtico espolio destas persoas que tiveron que emigrar en condicións moi duras, abandonando familias e afectos, e gañando con moito traballo os cartos que pensaban aforrar para ter unha vellez tranquila. O Partido Popular mirou para outro lado ata que non lle quedou máis remedio que tomar algunha actitude ante as sentenzas que se ían acumulando. É chamativo que fale de Alemaña. Non é unha cuestión de países, é unha cuestión de dereitos. É unha cuestión do propio dereito do Estado español e é unha cuestión da propia sensibilidade do Estado español e do Goberno español. Sen embargo, está claro que agora si se vai actuar, e vaise actuar dunha maneira moi xusta. Vaise tratar aos emigrantes retornados como a todos os corruptos da lista Falciani, por exemplo, permitíndolles, igual que aos da amnistía fiscal, facer unha declaración complementaria. Os emigrantes retornados trátanse como os corruptos; e vostedes, ademais, alardean de que iso é un gran avance democrático, que vostedes ceden e tratan os emigrantes de moi boa maneira. Estamos en ano electoral e, polo tanto, vostedes non podían seguir nunha situación así, con estas situacións inxustas; sancións inxustas que, ademais, están desestimadas totalmente polos tribunais, que, precisamente, ademais, lle cargan as costas á Administración porque hai un auténtico abuso –e sábese– neste roubo que lles fai aos emigrantes retornados. Entón, ábrenlles agora un período de regularización, porque vostedes o que si entenden, e a lei que mellor practican, é a lei do funil: a parte ancha para min e a estreita para ti. A parte ancha para as grandes fortunas, para as grandes herdanzas, para as taxacións abusivas, e o funil, a parte estreita, para todos os demais: para o pobo, para os traballadores, para os pensionistas, para os labregos e as labregas. E faino a facenda estatal con impostos, sangrando os que viven do seu traballo, a xente traballadora, autónomos e pemes, e amnistiando os delincuentes fiscais a cambio de que paguen o 10 %, ou simplemente mirando para outro lado como coa lista Falciani. Esta é a etiquetaxe e a xustiza do Partido Popular, do señor Núñez Feijóo e do señor Rajoy. No Partido Popular cando poden, que foi moitas veces, non pagan nin o IVE. Pagan en negro a reforma da sede central, pagan en negro a maior parte das campañas electorais; é dicir, dá noxo. E dá máis noxo cando veñen aquí a reclamarlles aos demais que paguen os seus impostos. ¡É que hai que ter un valor...! De verdade, ¡hai que ter un valor monumental! Non pagar impostos, pagar a sede en diñeiro negro, pagar as campañas en diñeiro negro, e vir aquí a perdoarlles a vida aos emigrantes retornados. De verdade, ¡que ben vén ás veces a cortesía parlamentar, porque, se non, poderiamos dicir aquí unhas cantas cousas sobre a súa actuación. Porque é certo que aquí non se poden dicir moitas cousas. Eu teño definido como funciona o Partido Popular, pero non o podo dicir aquí. O que si sei é que a omertá, a lei do silencio, se lles está acabando. Xa non se cala nada máis. Cada vez son máis voces, tanto dende a xudicatura, como dende a sociedade, que denuncian a súa falta de moral e de ética no goberno deste país. Hai que ser moi ruíns e ter moi pouca empatía social para tratar como tratan os emigrantes retornados. Hai que ser ruíns e ter un gran afán recadatorio, un afán ilimitado contra os traballadores. O convenio hispano-alemán do 5 de decembro de 1966, cando se refire a pensións públicas, di que son pensións e remuneracións pagadas por ou con cargo a fondos do Estado contratante, un land ou un dos organismos autónomos, autoridades e administracións, eximíndoas de tributar no Estado español, e vostedes din que isto só se refire ás pensións de quen foi empregado público. As pensións son públicas. As pensións que no Estado español cobra un traballador que traballou na empresa privada son pensións públicas. Vostedes distorsionan todo en función de como lles conveña. Unha pensión privada é a que eu cobro se me fago un plan de pensións privado. Pero se eu cobro a pensión a través de calquera país pola miña cotización, evidentemente é unha pensión pública, independentemente de para quen traballara, como así están recoñecendo as sentenzas. Pero, con todo isto, vostedes cobraron, achucharon, machacaron os emigrantes retornados, e agora veñen lavar a cara ante as eleccións e porque lles obrigan as sentenzas do Tribunal Superior de Xustiza de Galiza. O ministro é moi comprensivo cos emigrantes, hai que agradecerllo, porque os trata igual que aos seus delincuentes fiscais amigos. O señor Rajoy e o señor Núñez Feijóo non son mellores que os seus amigos Marcial Dorado, Pachi Lucas ou Rodrigo Rato. Ambos os dous son verdugos dos cidadáns e ambos os dous lles rouban o futuro e a vida á mocidade. Que haxa neve ou luza o sol na ría, é o de menos. Remato anunciando, xa dende hoxe, que apoiarei a moción que os interpelantes presenten no próximo pleno en defensa dos dereitos dos emigrantes retornados e contra as políticas de usura do ministerio e da propia Xunta de Galiza. Nada máis. Moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra o señor Fajardo Recouso.
Boa tarde a todos e a todas. A verdade é que eu non saio do meu asombro cada vez que escoito a algún membro do Goberno e fala do que ten feito por axudar a un colectivo. E claro, que apareza o conselleiro de Facenda aquí a dicir o que ten feito dende a súa responsabilidade para axudar a este colectivo, ¡e que este sexa un resumo de dúas accións...! Unha carta en marzo. Esa carta é a carta máis utilizada nesta tribuna polo Goberno para xustificar a inacción que existe nos últimos tempos. Unha carta en marzo. E o seguinte que fixeron foi poñer na páxina web información. ¿Sabe o que puxeron na páxina web? Catro botóns. Tres deles necesitan certificado dixital, que se a alguén coma min, que traballou de informático, facía páxinas web, e que estou un pouco enferruxado, lle custa acceder a esa información, ¡imaxínese para un pensionistas retornado que ten que acceder a esa información que vostedes puxeron na páxina web! Se un non ten certificado dixital ou non ten DNI electrónico, xa non pode acceder a esa parte da información. O outro que puxeron foi un botonciño que pon: información para descargar o documento de solicitude. ¿Sabe que é iso? Un enlace ao BOE. Un enlace ao BOE do 28 do 11 de 2014. Esa é toda a explicación que vostedes puxeron, un enlace a un boletín oficial. ¡Non nos tome o pelo! De verdade, ¡non nos tome o pelo! ¿Vostede cre que esa é unha actitude proactiva para facilitar a situación dos pensionistas retornados? Non. Isto é a demostración clara e evidente de como o Partido Popular ten unhas prioridades, e a política é cuestión de prioridades. Vostedes decidiron facilitarlles a vida aos que teñen contas no estranxeiro. Decidiron amnistías fiscais a aqueles que defraudan millóns de euros. Por certo, algún vicepresidente do Goberno anterior con vostedes, que incluso tiña contas en Gibraltar. Ese Gibraltar que de vez en cando utilizan vostedes para escorrer o vulto, e resulta que os máximos responsables do Partido Popular tiñan contas en Gibraltar. Esa é a súa medida: por un lado axudar aos grandes defraudadores, ter encima da mesa a posibilidade de que se paguen sedes en negro, ou ter a practicamente todos –salvo un– os seus tesoureiros imputados por cuestións monetarias. Esa é a realidade do Partido Popular. Pero é que ademais –insisto– a política é unha cuestión de prioridades. ¿Saben vostedes a cantos dos inspectores de Facenda teñen dedicados vostedes para a grande fraude fiscal das grandes fortunas e as grandes empresas? Un 10% dos inspectores fiscais. Un 10% para a fraude fiscal que supón o 70% da fraude, que é a das grandes fortunas. Polo tanto, queda claro a quen perseguen vostedes. Vostedes perseguen ao cidadán do común, a familias, pero non perseguen a aqueles que en realidade son os grandes defraudadores do país. Aqueles que teñen as grandes cantidades, non só en paraísos fiscais, senón nesa enxeñería financeira que impide en moitos casos que neste país pague impostos quen máis ten. Neste país está pensado o IRPF precisamente para que paguen impostos soamente dous tipos de persoas: os traballadores e traballadoras, os pensionistas, e as persoas que reciben algún tipo de prestación do Estado. Esa é a realidade impositiva deste país. Ademais, vostede fixo aquí unha imprecisión que, dende logo, como responsable de Facenda do país a min me preocupa. Dixo que o IRPF era aquel polo que todas as rendas tributaban. ¡Home!, por desgraza non é así. Vostede sabe coma min que hai rendas que non tributan no IRPF. Por certo, vostede sabe que hai un trato fiscal especial para os que estamos nesta Cámara que impide que unha parte importante do que nós ganamos tribute para o IRPF. Polo tanto, non é verdade esa afirmación que vostede dixo aquí. Para un máximo responsable do Goberno é certamente triste que se fagan afirmacións que nin sequera son reais. Eu o que lles pido é que vostedes teñan unha actitude proactiva, que defendan a aqueles que máis o necesitan. Non é casualidade, o Partido Popular e o Goberno decidiu nun momento que había que ingresar e foi a polos máis débiles, a polos pensionistas, e ademais agora continúan con ese labor de extorsión. Porque, se ben vostedes puideron devolver eses xuros, eses intereses, e eses recargos cobrados a eses pensionsistas de oficio, porque teñen a información, o que si fixeron foi mandar 650.000 cartas nestes días –ata xuño– para informarlles de que teñen que regularizar. E cartas que no seu texto e na súa literatura conteñen unha linguaxe, cando menos, extorsionadora, que fai que a xente colla medo e faga, ao mellor, cousas que noutras condicións non faría. Polo tanto, eu pídolle esa dilixencia para aqueles que, por exemplo, cobran sobresoldos, para aqueles que, por exemplo, cobren sobres en b, ou para aqueles que están acostumados a asesorar dunha forma estraña as grandes multinacionais construtoras e despois se olvidan de poñer iso na súa declaracións de bens, ingresos e demais. Pídolle a mesma dilixencia e axilidade. ¡Que casualidade que vostedes persigan ao cativo e non sexan capaces de perseguir ao grande defraudador! O mesmo poderiamos falar do que pasa cando vostedes mandan inspeccións fiscais ás vodas, non vaia ser que haxa unha grande fraude fiscal nunha voda, e non os mandan aos partidos que se financian de forma irregular como é o Partido Popular. Estase acusando de 1,8 millóns de fraude nesta situación. Pero, ¿que imos pensar dun partido que amparou durante moito tempo, e incluso aupou ao Fondo Monetario Internacional a unha persoa que a día de hoxe está claro que pode ser un defraudador? Aínda que tampouco é menos certo que os últimos responsables do Fondo Monetario Internacional non son xente moi de ben. Un está acusado de delitos sexuais, outro acusado de defraudar, e outro acusado de evasión de capitais. Polo tanto, no máximo organismo que controla a economía mundial, resulta que había tres tipos, ou tres persoas, tres persoeiros, que todos eles teñen algún tipo de delito ás súas espaldas. Iso indica claramente quen goberna este mundo e quen goberna este país. As persoas acostumadas a, con cuello duro, ser capaces de roubarlle á maioría social. Polo tanto, nós nesta interpelación o que lle dicimos é que non pode ser o Goberno galego unha simple xestoría que utiliza unha páxina web para poñer catro botóns supostamente para axudar aos pensionistas retornados, e é incapaz de dicirlle ao Goberno central que o que ten que facer é xustiza social, e que, polo tanto, tributen igual que o resto de pensionistas e que, ademais, en todo caso, igual que teñen información suficiente para atacar publicamente a responsables doutros partidos que supostamente teñen algunha factura que vén do Goberno de Venezuela, e dino así, claramente, teñen información tamén para, de oficio, devolver eses cartos. Igual que deberían, canto antes, poñer encima da mesa toda a información que teñen sobre a lista Falciani e explicar como é posible que vostedes se negasen a esa comisión de investigación no Parlamento do Estado para investigar a esas máis de 700 persoas que están na lista de persoas que acudiron á amnistía fiscal e que non se sabe moi ben de onde viñan eses cartos. Pero claro, todo iso nun partido que no noso país ten un presidente acostumado a pasearse polas rías con narcotraficantes, dende logo, deixa moi en cuestión cal é o seu labor inspector e a quen queren vostedes perseguir e a quen non. Neste país perséguese ao traballador, ao pequeno autónomo, ao pequeno empresario, á persoa que non chega a fin de mes e ten que facer algunha chapuza para poderlles dar de comer aos seus fillos, pero non se persegue a aquel que ten varios millóns de euros en Gibraltar e, polo tanto, pode con eses varios millóns de euros financiar campañas electorais das grandes organizacións políticas deste país. Nosoutros imos apoiar seguramente a proposta que hai encima da mesa, pero pedímoslle que nos explique, aparte desas cuestións simplemente –digamos– burocráticas que fixeron, qué ten previsto facer este goberno para mellorar a situación destes traballadores e destes pensionistas. E eu lle pido, ademais, unha cuestión a maiores que debería estar encima da mesa e que debería estar na proposta de moción que traian os interpelantes, aínda que non son eu ninguén para dicirlles o que teñen que traer na súa moción, pero creo que alguén debería poñer encima da mesa como se restitúen os problemas causados a esta persoas. Eu digo os danos morais e os danos, por exemplo, físicos que tiveron estas persoas, pensionistas, en moitos casos maiores, que reciben na súa casa unha carta dicindo que teñen que pagar miles de euros que non teñen e que, se non o fan, poden ser embargados. ¿Como se compensa ese dano ofrecido a esas persoas? ¿Como se compensan esas noites sen durmir? ¿Como se compensan esas enfermidades ou esas medicacións que tiveron que recibir para superar esta situación de tensión? Eu creo que tamén hai que compensalo, e que ministros de Facenda absolutamente pouco empáticos coa súa cidadanía, que provocan estas situacións, deberan de ter algunha responsabilidade. Polo tanto, espero que vostede dea cumprida información sobre isto ou, en todo caso, nos diga se vostede tivo sequera a ben mirar como era esa información da páxina web para recoñecer que un pensionista de setenta e moitos anos vai ser moi difícil que utilice esa páxina web para ter información.
Grupo Parlamentario Socialista. Señora Gallego.
Moitas grazas, señor presidente. Boa tarde, señoras deputadas, señores deputados. Señor conselleiro, repetimos debate do pleno pasado, pero tratarei de non reiterar, cando menos, algúns dos argumentos, aínda que vale a pena lembrar algunhas cuestións. Eu creo que ningún dos que intervimos –cando menos, desde logo, desde o Grupo Parlamentario Socialista non imos facelo– lle estamos pedindo ao Goberno da Xunta de Galicia que resolva esta situación, senón que se preocupe e que se ocupe, e que, ademais de escribirlle ao Goberno central, se posicione politicamente, porque estamos falando dun posicionamento político. Un posicionamento político que tomamos aquí neste Parlamento, hai xa bastantes meses, e do cal hai aínda unha serie de premisas que están incumpridas, e o que lle pedimos ao Goberno galego é que xestione para que iso se cumpra. Por exemplo, gustaríanos saber cal é a opinión do Goberno galego con respecto ao comportamento da Axencia Tributaria estatal con estes pensionistas. Ao noso xuízo, o comportamento da Axencia Tributaria estatal cos pensionistas emigrantes retornados deixa moito que desexar. Primeiro os trataron a todos como delincuentes. Fixeron unha persecución, unha inspección masiva e planificada, a todos o pensionistas emigrantes. Claro, fixeron isto namentres, ao mesmo tempo, estaban facendo unha amnistía fiscal. Hoxe xa sabemos para quen era esa amnistía fiscal. Aínda a día de hoxe nadie da Axencia Tributaria nin do Goberno de España fixo un recoñecemento público cara aos pensionistas emigrantes nin lles pediu desculpas polo que fixeron. Logo, cando se arbitra unha solución que nós consideramos insuficiente porque entendiamos que había que facer as devolucións de oficio, tanto dos intereses como das sancións, arbítrase unha solución que carece de medios. E vostede sabe que carece de medios, porque, de feito, se non protestamos neste Parlamento, as oficinas da Axencia Tributaria de Foz e de Monforte non se ían abrir e os pensionistas emigrantes de Lugo ían ter que ir todos á cidade de Lugo para reclamar. Vostedes teñen que poñer medios para suplir esa situación. Por certo, gustaríanos tamén que vostede hoxe nos falara aquí dese compromiso que adquiriu, hai pouco máis dun mes, de poñer medios nos concellos de Galicia para axudar naquelas comarcas onde hai moitísimas persoas afectadas. ¿Que é dese compromiso e cando se van abrir esas oficinas? Logo, unha falla de sensibilidade absoluta, porque cando xa o Goberno central recoñecera que estaba metendo a pata, que non ía cobrarlles nin os intereses nin as sancións, seguían –e o coñece o Grupo Popular porque o temos falado moitas veces neste Parlamento– embargándolles contas a pensionistas emigrantes retornados, coas consabidas molestias para esas persoas. E agora, cando se arbitra este procedemento para devolverlles aos que xa fixeron a tributación esas sancións e eses intereses, faise dunha maneira que xera un montón de confusión nas persoas que teñen que solicitar isto e un montón de confusión naquelas que aínda non fixera ningún trámite. ¿Por que? Pois, por exemplo, porque a Axencia Tributaria llelo está notificando a todos e cada un dos pensionistas emigrantes, cando unha parte importante deles non teñen que presentar a declaración. Porque, como vostede sabe, ademais de ter dous pagadores hai outro requisito, que é a contía económica. No caso do segundo pagador, se a contía económica é inferior a 1.500 euros, esa persoa non ten obriga de presentar a declaración da renda. Sen embargo, estanlle notificando igual, desde a Axencia Tributaria, esta obriga, co cal esa persoa ten que ir á oficina, ten que preguntar, nunhas ocasións lle informan dunha maneira, noutras doutra, e lles están xerando tamén confusión a estas persoas. Polo tanto, a nós parécenos que o comportamento da Axencia Tributaria do Estado deixa moito que desexar, e gustaríanos ver o Goberno de Galicia protestar enerxicamente. Ademais de mandar cartas, protestar e exixir un comportamento de respecto coas persoas emigrantes, exixir desculpas polo que se fixo e corrixir o que se poida corrixir aínda a día de hoxe. Logo, con respecto ás pensións de Alemaña, pois mire, efectivamente, o Goberno central non ten por que facerlle caso ao Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, pero pode facer unha cousa, e a min gustaríame ver ao Goberno de Galicia pedindo iso. O Goberno central pode presentar un recurso de casación ante o Tribunal Supremo para unificar doutrina, para que se sente xurisprudencia e para que os pensionistas retornados de Alemaña non teñan que facer esas declaracións. ¿Verdade que pode facer iso o Goberno central? Pois gustaríame ver ao Goberno galego pedindo esta cuestión. E o Goberno central tamén pode buscar a maneira de que a esas pensións que se perciben desde o estranxeiro se lles faga unha unificación de pagadores, por dicilo dalgún xeito. Se a Tesourería Xeral da Seguridade Social é a que paga as pensións, se o Instituto Nacional da Seguridade Social é o que xestiona as pensións, ¿por que non se pensa –se non se quere facer unha reforma fiscal específica– na posibilidade de modificar os convenios internacionais e de que entre os gobernos dos países, reciprocamente, se paguen as pensións, de xeito que aos pensionistas emigrantes retornados lles cheguen a través dun único pagador? Porque solucionariamos o problema, ¿verdade? É unha solución imaxinativa, e pode haber outras, sen ter que facer unha reforma fiscal. Bueno, pois a nós o que nos gustaría é ver ao Goberno galego plantexando solucións para axudar os pensionistas emigrantes retornados. Máis alá de que lle recoñezamos que, efectivamente, vostede non ten a competencia, non pode quedar o de non ter a competencia só en poñer unhas persoas nas oficinas da Axencia Tributaria estatal, que non fixo o Goberno central, e escribir unhas cartas. Isto vai de política, aquí hai un compromiso político, esta é a comunidade autónoma na que máis pensionistas emigrantes retornados hai, a máis afectada é Galicia, polo tanto, o Goberno galego debera estar facendo isto e non escudarse en que non ten competencias. Porque mire, conselleiro, o comportamento do Goberno de España nesta situación é tan lamentable que, cando en xaneiro do ano 2012 a vicepresidenta Soraya Sáenz de Santamaría declaraba solemnemente nun consello de ministros que: "Lo más injusto y lo más inequitativo posible es que aquel que, teniendo la obligación de declarar, no declara, o no declara lo que le corresponde". Cando facía esta declaración referida a estas regularizacións que se estaban facendo, por exemplo, cos pensionistas emigrantes retornados, de alí a dous meses ese mesmo goberno aprobaba unha amnistía fiscal para os grandes defraudadores. Pero non só iso, senón que en maio do ano 2012 o Goberno central publicou no Boletín Oficial del Estado unha orde que permitía branquear diñeiro negro en efectivo sen ningunha penalización e sen preguntar sobre a súa procedencia. ¿E sabe a quen puxeron á fronte da oficina antifraude, no Goberno central, como número dous? A unha persoa que tivo que dimitir polo escándalo de Gescartera, á señora Pilar Valiente, ex directora da Comisión Nacional del Mercado de Valores, que tivo que dimitir no ano 2001 pola súa actuación no escándalo de Gescartera. E ¿sabe vostede –que hoxe xa sabemos– para que serviu esa amnistía fiscal –da que non queren nin oír falar no Partido Popular– que fixo o Goberno do señor Rajoy? Pois mire, para non recadar practicamente nada. Dende logo, o que estaba previsto, os 2.500 millóns de euros, nin de lonxe, ¡nin de lonxe! E sen facer ningunha amnistía fiscal, só con medidas antifraude, o Goberno anterior, en apenas dúas lexislaturas, recadou 56.000 millóns de euros. Porque ¿sabe como se combate a fraude fiscal, señor conselleiro? Vostede o sabe e eu tamén. Dotando de medios a aqueles que teñen que investigar e perseguir, e non intentando controlar politicamente aqueles instrumentos que ten o Estado para previr e para loitar contra a fraude fiscal. Iso é o que hai que facer, e non vir aquí a presumir de non sei que cousas. Os pensionistas emigrantes retornados non son defraudadores fiscais, son persoas mal informadas, en moitos casos pola Axencia Tributaria estatal, que logo foron perseguidos como delincuentes fiscais. E o Goberno galego ten que estar do seu lado, e non só con cartas nin cunhas poucas persoas nas oficinas da Axencia Tributaria do Estado, senón poñéndose á fronte e denunciando todos aqueles incumprimentos e aquel comportamento errado, inexacto, que lle falta ao respecto, do Goberno central. E eu aí a vostede aínda non o vin. Agardo que hoxe, na súa segunda intervención, se poña, e agardo tamén que, cando debatamos a moción que presentará a autora desta interpelación, o Goberno galego se comprometa. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Gallego. Grupo Parlamentario Popular. Señora Pouso.
Boas tardes, señorías. Ben, señor conselleiro, vimos aquí de escoitar os grupos da oposición que, de verdade, se unha dicía que quedaba estupefacta polas actuacións do Partido Popular, o noso grupo non deixa de quedar máis estupefacto porque, cando dende aquí se propoñen modificacións e reformas de leis para acoutar máis aínda, se cabe, esas actuacións contra a fraude, vostedes todos mesmo se posicionan en contra. E máis estupefactos quedamos con que cando nesta Cámara se están debatendo as propostas de resolución do Consello de Contas, mesmo os dos Bloque Nacionalista Galego se adican a facer plenos callejeros cos cidadáns. ¡Iso é o que lles preocupa toda esa fraude fiscal e todas esas irregularidades a estes grupos da oposición! Señorías, estamos fartos de demagoxias pola súa parte. Fartos da demagoxia que gastan os grupos da oposición. Escoitabamos aquí a intervención do señor Fajardo e a intervención da señora Martínez. A señora Martínez –que creo que se ausentou neste momento da Cámara– tildábanos de todo; de ruíns, de ruíns nos tildaba. Resulta que nos tildan de ruíns aqueles que se poñen á fronte de grupos de cidadáns que animan a saquear e a asaltar supermercados. ¡Manda truco que nos tilden de ruíns [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] aos do Partido Popular! Señor Fajardo, alégrome de que estea vostede completamente descolocado, porque vostede pensa que nesta tribuna está vostede no Parlamento grego. E non, señor Fajardo, ¡esta vostede no Parlamento galego e está vostede dentro do Estado español! [[Aplausos.]] E o Partido Popular, señor Fajardo, non é Syriza, que fai esas amnistías fiscais e presumen e sacan peito vostedes os progresistas. ¿E veñen aquí dar leccións? ¿De que? ¿De que veñen dar leccións? E xa para centrarnos nos temas, que a vostedes tamén lles vai moito iso de pedir prestación de servizos públicos e pedir cada vez mellores servizos aos cidadáns, resulta que despois se posicionan con tratamentos fiscais desiguais ante situacións económicas iguais. ¡É que hai que ter ousadía, señorías! Hai que ter ousadía para vir aquí facer os discursos que vostedes fan. [[Murmurios.]] [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Dicirlles...
¡Silencio! Non entre no debate.
Jactábanse aquí os señores da oposición de que se posicionaron a favor da defensa dos emigrantes retornados. Miren, eu voulles dicir que non teñen vostedes a exclusividade nesta materia. Mesmo deputados do noso grupo parlamentario se teñen reunido cos emigrantes retornados escoitándolles os seus problemas [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] e traballando na busca de solucións para regularizar estas situacións. [[Murmurios.]] E miren, si se acadaron solucións. Señor Fajardo, xa sei que despois vostede non escoita e, claro, non sabe de que trata o tema, e dedícase a facer única e exclusivamente demagoxia. Foi un tema este moi debatido nesta Cámara. Acadouse un acordo unánime, señorías, no que se pedía que estes emigrantes retornados non se tratasen como defraudadores, senón que se lles dese a posibilidade de regularizar a súa situación tributaria sen que tivesen que afrontar pagos por sancións nin por intereses nin por multas. Ben, pois foi un goberno do Partido Popular, señora Gallego, quen veu modificar esa lei do Partido Socialista –vostede esquece continuamente nas súas intervencións que foi un goberno do Partido Socialista–, a lei do IRPF; e foi un goberno do Partido Popular, ou o Grupo, quen acometeu esas modificacións lexislativas para pórlle solución a este problema. Tense avanzado moito e teno explicado o señor conselleiro, señorías, tense avanzado moito e vostedes veñen aquí dicindo que queremos gañar votos. Mire, eu creo que os grupos da oposición deberían de tomar esa mensaxe que lanza aquí a señora Paz e, cando vostedes van pola rúas facendo esas asembleas, deberían dicirlle claramente aos cidadáns o que vostedes están pedindo nas súas iniciativas. Vostedes están pedindo nas súas iniciativas que aqueles que están na mesma situación –é dicir, os emigrantes retornados que quedaron sen tributar en prazo– non paguen a cota tributaria; é dicir, vostedes piden que, a igual remuneración e igual situación persoal, non tributen. Deberían vostedes, nesas asembleas que fan na rúa, dicirlles iso aos cidadáns –aproveitando que están, é ben certo, aí as eleccións, non vaia ser que lle sirva a vostedes para apañar algún voto por aí que lle caia dalgún pobre incauto–. [[Aplausos.]] Explicounos o conselleiro –como nos explicou no pasado pleno que tivemos aquí o quince de abril– as actuacións que se levan feito, e ese traballo insistente feito dende o Goberno galego para intentar solventar este problema; e solucionouse. Está aberto o prazo, púxose persoal técnico o suficientemente numeroso como para atender todo este colectivo. Mesmo con medios propios desta Comunidade Autónoma, que non ten competencias nesta materia, se teñen atendido –acábanolo de dicir, señor conselleiro– máis de 2.900 persoas con este problema, máis de 2.900 persoas que van poder recuperar ese diñeiro que pagaron por sancións, por intereses de demora afectados por estas regularizacións. ¿E por que se lles devolven? Porque se recoñeceu que, efectivamente –tal e como se acadara un acordo unánime e tal como se demandaba dende o Parlamento e o Goberno de Galicia–, estes colectivos de persoas non eran defraudadores. Señora Gallego, dicíalle o señor conselleiro que, por datos da Axencia Tributaria, o 68 % de emigrantes retornados no ano 2008 tributaran. ¿E que facían vostedes?, ¿que pasaba con ese 32 % que faltaba?, ¿a eses non tiñan pensado vostedes exixirlles que cumpriran coas súas obrigas tributarias? Non. É que os señores socialistas naquela época tiñan outros problemas máis serios. Corría o ano 2009 e o señor Solves, no ano 2009, mesmo nos estaba declarando publicamente que tiña envexa do señor Bermejo porque xa era ex ministro. Nesas estaban, señores. Bueno, pois como consecuencia disto, como consecuencia dese abandono de funcións grave, abandono de funcións, as consecuencias veñen despois; e veñen despois a partir dese intercambio de información firmado con outros países, de subministro de información con outros países precisamente para evitar todas esas actuacións de fraude fiscal e evasión de capitais, esas actuacións que se descobren agora que está actuando a xustiza e que vostedes resulta que están criticando; é dicir, detéñanse os defraudadores –e non estou, neste caso, referíndome aos emigrantes retornados, estoume referindo a outros, saben vostedes perfectamente a quen me estou referindo–, detéñanse, e actúase contra esas actuacións e vostedes aquí veñen e poñen o grito no ceo. A señora Martínez, do Grupo Mixto, acusábanos aos do Partido Popular e ao Goberno do Partido Popular de practicar a fraude e o espolio. Mire, eu creo que o exemplo de fraude mais claro que temos patente é a súa presenza nesta Cámara despois de acudir cun grupo político a unhas eleccións democráticas. Iso é a fraude máis grande que lle fan vostedes a cidadanía de Galicia. E vostede di que lle dá igual que haxa neve, que que luza o sol... Pois cando haxa neve vaia vostede esquiar un pouquiño, e cando luza o sol vaia vostede nadar outro pouquiño, a ver se así oxixena un pouco ese cerebro. [[Aplausos.]] Acougue, señor Fajardo, acougue, que xa sei que as actuacións do Goberno de Grecia –co cal vostede debería estar en sintonía porque son da mesma liña política– téñeno a vostede un pouco descolocado, claro; é que vai ser que non son os do PP os que fan amnistía, senón que fan máis vostedes, os que lles chaman os progresistas, eses que están metidos en todos eses movementos de mareas e de esquerdas e de todo iso. [[Murmurios.]] [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Pola miña parte xa remato, pero eu remato animándoo, señor conselleiro, a que siga vostede traballando, a que siga vostede traballando, e insistindo e reclamando, que efectivamente tome a Axencia Tributaria como criterio, o criterio que emana desas sentenzas do Tribunal Superior –que ben explicou aquí que non sentan xurisprudencia, pero que sería conveniente que as tivesen en conta para intentar evitar, se a interpretación ao final vai ser na mesma liña, ocasionarlle problemas ou incomodidades a estes afectados–.
Remate.
E dígolle que o Partido Popular non vai, nestes casos, facer demagoxia –non, non vai facer demagoxia–, e que o Partido Popular vai respectar eses principios constitucionais nos que se establece que, ante situacións persoais e de retribucións iguais, teñan exactamente unha igualdade de trato fiscal. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Pouso. Réplica da señora Paz.
Señor Sánchez, creo que hoxe [...] [[Por orde do señor presidente, Santalices Vieira, e ao abeiro do artigo 106.3 do Regulamento, retírase esta expresión do Diario de Sesións.]] [[Risos.]] [[Aplausos.]] Teño que empezar por dicir que este pleno, de momento, valeu para dúas cousas: unha, para saber que a gran preocupación e o gran compromiso da Xunta de Galiza en relación coa problemática dos emigrantes retornados se traduciu nunha carta no mes de setembro do ano 2013 e, noutra carta, o 4 de marzo de 2014; e tamén se traduce nun enlace na páxina web da Axencia tributaria de Galicia á que como todos e todas sabemos as persoas maiores de 70 anos son as máximas consumidoras da administración electrónica neste país, tanto por coñecementos, como por medios, como incluso por infraestruturas, tendo en conta que moitas delas viven no medio rural. Mire, señor conselleiro, eu quería facerlle varias preguntas. Unha: di vostede que puxeron un teléfono e que puxeron persoal da Xunta de Galiza nas axencias tributarias para informar as persoas; a min gustaríame saber que lles din exactamente, eu teño moita curiosidade por saber... cando chama un emigrante retornado que di: "Miren, eu estiven en Alemaña, ¿teño que facer a declaración do ano 2012, si ou non?". ¿Que lle din os funcionarios? Ou cando chama un emigrante e di: "Eu estiven en Suíza, teño unha invalidez do 100 %, aquí as persoas que teñen unha invalidez absoluta non tributan, ¿teño que tributar, si ou non?". ¿Que lle din na Axencia Tributaria? Cando chama un retornado de Holanda e lle di: "Mire, eu estiven en Holanda e gaño 31.000 euros ao ano pero descóntanme 14.000 en Alemaña, e o funcionario da Axencia Tributaria dime que eses 14.000 non os podo deducir en ningún sitio", ¿que lle din os funcionarios da Xunta de Galiza?, ¿que ten que pagar outros 8.000? Ou sexa, que unha persoa que gaña 31.000 euros ao ano paga 14.000 en Holanda, 8.000 aquí, en total 22.000 euros. Oia, eu creo que nin Rato, se chega a pagar polos 48 millóns de euros que roubou, tería que pagar tanto de IRPF; e que isto é un escándalo, señor conselleiro. ¿É iso o que lles din os funcionarios? E vostede di que lles mandou unha carta a non sei quen e que puxo un enlace na páxina web? Mire, outra pregunta moi concreta: ¿podemos contar con vostede como representante da... ¡Ah!, a señora Pouso Maneiro sorprendeuse de que os grupos da oposición queiramos cambiar a lei no Parlamento, é que é unha cousa, ¡puf!, supersorprendente, eh? ¡Estou que la flipo!, ¿eh? É que nunca se viu outra, querer cambiar a lei nun parlamento... ¡Estamos en la revolución, si, si, ten razón, isto é Grecia, está claro! [[Aplausos.]] Señor conselleiro, ¿podemos contar con vostede para pedirlle ao Estado que cambie a lei? ¿Podemos, si ou non? Unha lei inxusta que trata os emigrantes inxustamente –refírome á 35/2006–. ¿Podemos contar con vostede para pedirlle que derroguen a disposición adicional única da Lei 26/2014 que é unha chapuza? ¿Podemos pedilo, señora Maneiro? Cambialas non, derrogalas si. Señor conselleiro, ¿podemos contar coa Xunta de Galiza para demandar do Estado? Pero algo máis que cunha carta que... Por certo, ¿chegou a carta do 3 de abril do 2014? ¿Contestáronlle? Porque, claro, os meus pais marcharon para Suíza no ano 58 e creo que as cartas tardaban menos ao tempo; pero bueno, agora parece que Correos desde que está privatizado funciona peor. ¿Están dispostos vostedes a defender con nós, ante o Estado, que se recoñezan de oficio as invalideces dos emigrantes retornados? Aínda que, efectivamente, todos sabemos que o Tribunal Superior de Xustiza non senta xurisprudencia, pero a vostedes cando lles interesa xa lles vale a sentenza da primeira instancia para dicir que os xuíces lle dan a razón; así que creo que, a respecto da señora Prado, tampouco os autos secretos sentarán xurisprudencia –e ben que nolo pasaron polos fociños aquí durante varios plenos–. Se lles interesara, e se realmente estiveran tan comprometidos cos emigrantes retornados, non creo que houbese ningún problema por asumir a doutrina, non só do Tribunal Superior de Xustiza de Galiza, senón doutros tribunais superiores de xustiza. Polo tanto, ese non é un argumento. Poderiamos poñer moitos exemplos aquí de sentenzas que non sentan doutrina e que, sen embargo, son asumidas como orientativas da actuación da administración. ¿Están vostedes dispostos a pedirlle a Administración Tributaria que lles devolva de oficio...
Grazas, señora Paz.
...a todos os de Alemaña que pagaron antes de 2013 indebidamente...
Grazas.
...ou vannos obrigar a gastar cartos en litigar contra a administración tributaria?
Grazas, señora Paz. Grazas, señora Paz.
Máis nada e moitas grazas.
Señora Paz, unha cuestión. Gustaríame saber se a frase que vostede utilizou –"especialmente sabroso", de Marqués de Cáceres– está dirixida á señora Pouso. [[A señora Paz Franco pronuncia palabras que non se perciben.]] É que me gustaría que quedara constancia diso. ¿Non está dirixida á señora Pouso? Porque, se está dirixida á señora Pouso, supón chamada á orde e retirada, por suposto. Por favor, quero que me certifique iso. [[Murmurios]] Non se pode consentir ese tipo... [[Murmurios.]] [[A señora Paz Franco pronuncia palabras que non se perciben]] Certifíqueme que non vai dirixido a ela. A min váleme con que mo diga de palabra, ¿certifícamo ou non mo certifica? Queda retirada esa expresión e ten unha chamada á orde. Turno de peche, señor conselleiro de Facenda.
Grazas, señor presidente. Señorías. Nas distintas intervencións tanto nos...
Non provoque situacións, por favor.
Nas distintas intervencións tanto do grupo interpelante como dos grupos da oposición hai varias cousas en común que me gustaría de novo deixar suficientemente claro. Vaia por adiantado que, a pesar de ser fillo de emigrantes, señora Martínez... Porque, cando vostede fala da emigración, eu vivina en carne propia; cando vostede fala do convenio alemán, eu vivino en carne propia. Teña en conta que, por exemplo, desde o ano 62 ata o ano 99 esa foi a miña realidade, coa que convivo e da que estou moi orgulloso, por certo; téñolle moito que agradecer. Pero é que, aínda que non fora filla de emigrante, moito lle tería que agradecer, non soamente esta persoa ou este conselleiro que lles fala, senón calquera persoa de ben que hai aquí sentada neste Parlamento, e sobre todo as que están fóra, que é a quen nos debemos. [[Aplausos.]] Polo tanto, ese tipo de leccións, as mínimas. O que si me estraña é tamén algunha intervención, como un tema tan serio se toma en plan xocoso, con determinadas risas e determinados comentarios que non veñen ao caso. Permítanme non centrar –pero tampouco facer una dialéctica biunívoca respecto do grupo interpelante– algunha parte da súa intervención, da última intervención, porque creo particularmente que os temas deben de ser afondados, ante un tema tan complicado, coa máxima sensibilidade. Creo que ese tipo xocoso como foi aquí exposto non demostra, ao meu entender, esa sensibilidade. E cando se pide unha posición política deste goberno, creo que fun suficientemente claro na miña intervención, como, respecto da problemática do convenio alemán e das sentenzas que se teñen producido, dende o primeiro momento a posición deste goberno foi clara e taxativa. Estamos totalmente de acordo co pronunciamento, aínda que non sente xurisprudencia, e así –dunha maneira insistente, insistente, como pedra de muíño– non nos cansaremos de replicar para tratar de lograr que mude o criterio da Axencia Tributaria estatal cara ao pronunciamento que se deduce das sentenzas que recolle o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia. Porque, en esencia, ¿estamos ante que?, ante o mesmo de sempre: non estamos ante un colectivo defraudador en modo ningún; así o dixemos desde o principio, así foi toda a nosa actuación durante os últimos anos e así seguirá sendo –e así seguiremos acompañando, a través de cartas, a través de contactos, con presións incluso de natureza non formal, etc., con todas as ferramentas que calquera goberno poida ter–. Porque, volvo repetir, non estamos ante un colectivo defraudador, é moito o que fixemos ata agora. Non minimicen toda a axuda que foi prestada, empezando polas reunións cando nin tan sequera estaban constituídas as distintas comisións [[Murmurios.]] –algunhas con nomes moi significativos onde si que se reflicte unha clara intención electoral, señora Paz–. Soamente hai que fixarse en determinadas cuestións cando, como un bumerán, volven contra, incluso, algunhas denominacións dalgunhas coordinadoras. Cando non existían esas coordinadoras, ou dunha maneira moi incipiente, este goberno xa estaba preocupado polo tema, ocupado, e así seguiremos sempre porque quedan cousas que facer. Pero valoremos o moito que se adiantou, non se desprece a modificación como aquí se acaba de facer da disposición adicional da Lei do 2014 sobre a modificación do IRPF. É que é un paso case histórico que se produce; aproveitemos ese paso histórico. E, aínda así, recoñezamos que segue habendo déficit nalgunhas cuestións puntuais e nalgunhas que non son tan pequenas, senón que poden ser cuantitativas, ¡intentémolo! Se a iso se lle chama o tema das incapacidades permanentes recoñecidas noutros países, ¡fagámolo! Se nos damos conta de que, incluso coas nosas presións, non estamos sendo suficientemente –no colorario– atendidos e aí temos outras vías imaxinativas para facelo, ¡fagámolas, como así as imos facer! Porque o que está claro é que este goberno apoia, apoiará e seguirá apoiando este tipo de colectivos pero non por unha cuestión electoral, unha cuestión de recoñecemento, de convencemento, como lles falaba anteriormente. Polo tanto, é moito o esforzo que fixemos. Estamos impelidos e é un termo temporal moi curto, como poden ser dous meses; creo que hai moito que facer pero os resultados veranse. E os resultados veranos cada unha desas nove mil e pico persoas que están atendidas ao día de hoxe, e que non soamente...
Remate, por favor.
...é tocar na páxina web –como algún gracejo se fixo aquí–. Por certo, é curioso que se critique a Xunta por determinadas cuestións, como son a páxina web con determinada información, e despois se tire falando aquí durante dez minutos de cuestións que non veñen ao caso. Como dicía Baltasar Gracián: "Lo bueno, si breve, dos veces bueno". E non hai que encher de tempos e tal para dicir determinadas cuestións.
Grazas, grazas.
Polo tanto, a Xunta estivo antes, agora e estará de acordo con estes colectivos no nivel individual. E moito queda por facer pero así o seguiremos facendo, sexa ou non –como dicía anteriormente–, e a veces non se nos recoñeza, o que estamos facendo dunha maneira acelerada.
Grazas, señor conselleiro. Punto 7 da orde do día, correspóndese ao de preguntas ao Goberno. Pregunta de Dª Paula Prado del Río e sete deputados/as máis, do G.P. Popular de Galicia, sobre os resultados da viaxe institucional a Cuba do vicepresidente da Xunta de Galicia e conselleiro da Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza xunto co secretario xeral da Emigración
Para formular a pregunta ten a palabra a señora Prado. Déanlle voz ao escano da señora Prado, por favor.
Moitas grazas, señor presidente. Boas tardes, señor vicepresidente. Hai pouco máis de quince días regresaba vostede dunha viaxe institucional á República de Cuba, viaxe que ao Grupo Parlamentario Popular nos pareceu non só interesante senón tamén oportuna porque se producía nun escenario no que Estados Unidos e Cuba comezaban a levantar a frialdade das súas relacións. A diferenza dos grupos da oposición, dende o Grupo Parlamentario Popular consideramos que as visitas oficiais á diáspora galega constitúen, sen dúbida, unha obriga para calquera goberno galego, mais deberanse levar a cabo de xeito racional, con obxectivos claros, desvinculadas de convocatorias electorais e diferenciando rigorosamente as accións institucionais das meramente partidistas. Isto, señor vicepresidente, por suposto, sen incorrer nos erros do pasado. E para iso o Goberno do Partido Popular, con estes criterios ben claros, foi quen de presentar, no ano 2011, un código ético sobre a regulación das viaxes oficiais ao exterior, algo inédito ata o momento. Un código que se consolidou ao longo dos anos, que obrigou o Goberno a comparecer periodicamente para informar sobre as súas viaxes e que, dende hai un ano, se blindou ao integralo nun texto global, o Código ético institucional da Xunta de Galicia. Efectivamente, temos presentes os erros do pasado: é difícil esquecer a rechamante cor vermella daquelas bandeiras vermellas socialistas no ano 2008 ante a presenza do señor Touriño naquela viaxe a Bos Aires. Ou os problemas que tiña aquel Goberno bipartito para conseguir levar as dúas partes do Goberno a unha viaxe que se supuña institucional. E quizais, por iso, señor vicepresidente, a súa viaxe xerou críticas na oposición; quizais porque pensan, señorías, que todos actuamos igual sen ver máis aló da súa demagoxia. Pero o certo é que o Goberno do presidente Feijóo sempre marcou enormes diferenzas no que a viaxes ao exterior se refire, non confundindo as viaxes do partido coas viaxes institucionais. E, nese sentido, nós imos manter a coherencia no que a valoración dos viaxes ao exterior se refire. E lembro a intervención do señor Feijóo o 18 de decembro de 2007 sobre unha viaxe do señor Touriño a Cuba onde a valoraba positivamente, porque entendía que as viaxes ao exterior, se eran para beneficio dos galegos e das galegas eran absolutamente positivas. Iso, señor vicepresidente, é impensable actualmente, non hai nada que faga o Goberno que sexa valorado positivamente pola oposición, nada. Pero, claro, así lles vai, xa que a cidadanía sabe distinguir perfectamente entre demagoxia e realidade. E por iso seguen instalados no catastrofismo permanente aínda que sofren unha sangría de votos que, lonxe de facelos reaccionar, os fai actuar como un polo sen cabeza dando tombos con performances e teatrillos constantes e declaracións cada vez máis subidas de ton e máis afastadas do sentir da xente. Por iso, señor vicepresidente, agardamos que a oposición saiba valorar a importancia de manter as relacións coa República de Cuba...
Grazas, señora Prado. [[A señora Prado del Río pronuncia palabras que non se perciben.]] Grazas, señora Prado. [[A señora Prado del Río pronuncia palabras que non se perciben.]] [[Aplausos.]] Resposta do vicepresidente e conselleiro de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza.
Moitas grazas, señor presidente. Señora Prado, efectivamente, hai apenas quince días rematou esa viaxe, que foi curta pero eu creo que frutífera. E agora pasarei a explicar... Frutífera para quen a queira ver como algo obxectivo, claro, quen non é capaz de vela doutro xeito probablemente siga sen ver a oportunidade de ir a un sitio ao que todo o mundo, agora, efectivamente, quere ir e ten interese. E non hai máis que ver a axenda que nos contaban os responsables do Goberno cubano de próximas visitas. Eu creo que de países moi importantes e que buscan o mesmo que foi buscar Galicia alí –á parte da nosa relación coa nosa diáspora–, oportunidades que, sen dúbida, se abren a partir de agora. Polo tanto, quero agradecer ademais –e aproveitar esta oportunidade neste Parlamento– non só o traballo da Embaixada española alí, que nos facilitou moitas cousas, tamén do Goberno cubano. E un ve que Galicia alí ten moitas portas abertas, probablemente por todo o traballo que xa vén feito de moito tempo e por moitos gobernos. E, ademais, é lóxico porque hai moitos galegos alí vivindo, aínda de primeira xeración, e moitos descendentes de galegos que levan Galicia moi presente. E ese precisamente foi o noso primeiro obxectivo: estar coa nosa diáspora, estar cos galegos e galegas que aínda viven alí e cos seus descendentes; que é certo –e hai que ir alí para velo–, seguen vivindo moi de preto todo o que supón Galicia, todo o que supón o impacto de Galicia e todo o que supón a presenza de Galicia en Cuba. Polo tanto, esa foi a primeira meta desa viaxe, xa digo, que todos os gobernos galegos dende que existe a nosa comunidade autónoma tiveron unha especial atención cos galegos en Cuba e, polo tanto, nós seguimos facéndoo. Dende o ano 2009 son doce millóns de euros os dedicados a axudas aos galegos e aos seus descendentes que viven alí, axudas que necesitan e, dende logo, axudas que se van manter. E, a cambio, o que vimos foi un especial interese por manter, xa digo, a nosa presenza alí. Xa non vou facer referencia a todos os antecedentes culturais da nosa identidade: o noso himno, a nosa bandeira –o noso himno soou por primeira vez alí, cantado en Cuba, iso alí téñeno moi presente–. O que fixemos alí foi facer unha pequena homenaxe no Centro Galego da Habana, recordando iso e agradecendo ademais –que creo que é moi importante– que foi en Cuba –e agardemos que tomen exemplo noutras colectividades de galegos que están por todo o mundo– onde se deron conta de que era necesario unirse para ser máis fortes; trinta e oito asociacións de galegos en Cuba formaron unha única asociación, están rexuvenecendo e esa é a primeira mensaxe que lles quixemos dar. E a ver se conseguimos, ademais –e iso falámolo tamén co Goberno de Cuba–, facer o Consello Galego de Comunidades no Exterior, celebralo na Habana, celebralo no noso Centro Galego na Habana. E con iso, sen dúbida, xerar un recoñecemento importante nese centro emblemático de que a presenza dos galegos en Cuba é moi plasmable, e creo que neste momento nos interesa a todos especialmente que nos axuden para que todas esas oportunidades que se abran o fagan a través dun traballo e dunha presenza que leva moito tempo...
Grazas.
...que ten que consolidarse e que a Xunta...
Grazas, grazas, señor vicepresidente.
...ten que axudar a que siga aumentando. Iso foi...
Grazas, señor vicepresidente. Réplica. Señora Prado.
Moitas grazas, señor presidente. Ben, señor vicepresidente, efectivamente, non podemos esquecer que hai máis de 40.000 galegos e galegas que residen en Cuba. E, por tanto, a visita dos diferentes gobernos galegos á illa pois sempre é importante e ben recibida polos nosos paisanos. E, se como vostede nos acaba de dicir, pois tamén se pretende incorporar as novas xeracións de galegos e de galegas descendentes dos nosos paisanos, pois aínda incrementa máis esa capacidade do Goberno galego para axudar e desenvolver o Plan de emigración 2014-2016. A nós o que nos sorprende é que a oposición critique habitualmente as viaxes do Goberno ao exterior. Nós pediriámoslle –a esquerda xa sabemos que non respecta nada e todo vale contra o Partido Popular– que respectasen as viaxes ao exterior; porque, se realmente os gobernos anteriores, e mesmo o Goberno do señor Touriño, viaxaron a Cuba a algo máis que a tomar mojitos... E, como dicía o señor Touriño nesta Cámara, son viaxes importantes nos niveis tanto de apoio aos nosos galegos e galegas que residen no exterior como no eido empresarial de apoio ás empresas nosas que están traballando alí, ou mesmo ás empresas que queren internacionalizar os seus produtos, pois a verdade é que agardamos que a oposición sexa un pouco máis seria e apoie estas viaxes ao exterior do Goberno galego –e elimine e deixe a un lado todas esas críticas baleiras de contido que a nada levan, porque o que deberiamos de facer é sempre unir esforzos para defender todos estes intereses–. Porque lles quero lembrar aos membros da oposición que hai galegos e galegas no exterior, hai empresas galegas que traballan no exterior, hai empresas de fóra que queren vir traballar e instalarse en Galicia e por iso as viaxes do Goberno ao exterior son fundamentais. E por iso, señor vicepresidente...
Grazas, señora Prado.
...agradecemos o seu labor...
Grazas, señora Prado. Grazas, señora Prado. [[A señora Prado del Río pronuncia palabras que non se perciben.]] [[Aplausos.]] Grazas, señora Prado. Turno de peche. Señor vicepresidente.
Moitas grazas, señor presidente. Señora Prado, efectivamente –vólvoo dicir–, á parte de que o primeiro obxectivo é estar coa nosa colectividade, cos galegos e galegas en Cuba e os seus descendentes, apoiando a nosa xente e a nosa presenza, a segunda parte da viaxe era, non abrir porque xa estaban abertos –o presidente da Xunta de Galicia e gobernos interiores, insisto, da Xunta de Galicia, estiveran xa en Cuba–... porque no ano 2013 o presidente da Xunta estivera, fora recibido polo presidente do Consello do Goberno de Cuba, por Raúl Castro, e alí deixou moi claro cales eran os nosos obxectivos dende Galicia cara a Cuba. E ao que fomos alí foi remarcalos, insisto, acompañados polo embaixador de España. Coincidiu –como saben vostedes– co Cumio das Américas e, polo tanto, recibíronnos os segundos máximos responsables dos ministerios –os titulares estaban nese momento en Panamá–: o viceministro de Asuntos Exteriores, ao que lle dixemos que aí está Galicia e que cremos que todo o traballo feito e a nosa presenza nos dá un dereito, polo menos, a ser escoitados de xeito preferente e a ter, cando menos, as mesmas oportunidades, sabendo todo o que se sabe de Galicia e se puido facer en Cuba para –insisto– todo o que se abre a partir de agora. Iso é o que lle quixemos transmitir ao viceministro de Asuntos Exteriores, que Galicia non acaba de chegar, como moitos dos países que pretenden. Francia ía chegar o presidente da República Francesa dúas ou tres semanas despois. Nós levamos moito tempo alí, polo tanto, coñécennos e queremos recordarlles todos os días que saben como traballan os galegos e as galegas que están alí, e, polo tanto, como poden facer as empresas galegas. Iso é o que quixemos transmitirlle ao viceministro de Asuntos Exteriores. Fomos recibidos tamén polo viceministro de Cultura. Creo que as relacións fluídas entre Cuba e Galicia están aí, para todo o mundo que queira velas. Un dos motivos principais da viaxe foi asistir, en representación da Xunta de Galicia, ao festival "La Huella de España", que patrocina unha figura tan coñecida, e promove en Cuba, como Alicia Alonso. E tamén a Embaixada de España, o Ministerio de Cultura de España, alí no centro da Habana, fixemos un acto que era os prolegómenos de moitos máis que se fixeron esa semana. Creo que moi bonito, con moitísima concorrencia de xente, e onde se fixeron moitas demostracións do noso folclore, da nosa cultura. Xa digo que é un festival con moitísima repercusión na Habana e en toda Cuba. Estaba dedicado a Galicia e ademais ía durar un tempo, e había que estar alí; creo que era obrigado estar alí na súa presentación. Iso, falamos co Ministerio de Cultura da posibilidade dun intercambio. A través da cultura creo que se poden seguir tendendo moitas pontes e, polo tanto, falamos de reactivar o ensino do galego en Cuba, creo que é importante. E tamén de facer intercambios con mozos e mozas cubanas e con mozos e mozas galegos para que puideran eles vir aquí e nós ir alí e manter eses lazos culturais que son tan importantes. E, por último, fomos tamén recibidos polo viceministro de Comercio. Agora que Cuba está instalando importantes zonas económicas, como a zona de Mariel, onde tantas empresas e tantos países, empezando polo que está máis cerca, as máis potentes, os Estados Unidos, queren ir alí aproveitar as oportunidades, cremos que hai moitísimas empresas españolas e galegas moi capacitadas. E está o embaixador de España e estamos nós para falar das empresas galegas que poden, para todo o sector agrogandeiro, para todo o sector da alimentación, para todo o sector da rehabilitación de edificios...
Grazas. Grazas, señor vicepresidente.
..., para todo o sector loxístico, ter grandes oportunidades. Alí deixamos o memorando...
Grazas.
...e esperamos que ese memorando dea froito.
Grazas, señor vicepresidente. Pregunta de D. Antón Sánchez García, do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, sobre o expediente administrativo da autorización da fusión das caixas de aforro galegas, aprobado polo Consello da Xunta de Galicia o 18 de novembro de 2010
Déanlle voz ao escano do señor Sánchez, por favor.
Boas tardes, señor conselleiro. Ano e medio despois do final das comparecencias, o Partido Popular, sen dar explicacións, mantén a Comisión de investigación das caixas de aforros na parálise e sen rematar ou reanudar os traballos. Unha Comisión de investigación parlamentaria das caixas debera servir para determinar as responsabilidades políticas de quen tiña competencias no control das entidades e non as exerceu ou as exerceu mal. Nas caixas de aforro houbo quen xestionou mal, houbo quen roubou, houbo quen tivo comportamentos pouco ou nada éticos, e houbo quen, cómplice de toda esta desfeita, o permitiu; entre eles, o Banco de España, que tiña competencias para vixilancia, e a Consellería de Facenda, que tamén as tiña. Esta comisión debera traballar para identificar os responsables directos ou indirectos do roubo aos preferentistas e os detalles documentais polos que se autorizou a fracasada fusión entre as vellas Caixa Galicia e Caixa Nova. Chámanos a atención, polo tanto, que dous anos despois sigamos sen ter acceso e sen que se nos entregue o expediente completo do Acordo do Consello da Xunta de novembro de 2010, asinado por Marta Fernández Currás, que autorizaba a fusión e que incluía, segundo ela mesma dixo na comparecencia escrita, informes de técnicos da Consellería de Facenda, informes internos. E leo, preguntan na comparecencia: "En varios apartados da súa contestación faise mención a diversos informes internos realizados polos técnicos da Consellería de Facenda. Dado que estes informes non se facilitaron á Comisión, ¿pode sinalar as razóns polas que considera que non se realizou o traslado?". " A información técnica" –responde ela– "foi oral e escrita. Os informes escritos integráronse no informe final de novembro de 2009, que segundo a información coñecida da información remitida pola Xunta de Galicia obra dentro da documentación de carácter reservado remitida á Comisión de investigación". Señor conselleiro, créame que non consta na información reservada da Comisión de investigación. Eu mesmo o comprobei e ningún dos membros da oposición o conseguimos atopar. Ademais diso, pedímola por escrito en diferentes ocasións e non se nos foi entregada. Tampouco encontramos dentro da documentación a carta de encargo realizada pola Xunta de Galicia para a Due Diligence de KPMG, onde fixaba os criterios previamente que se debían de estudar para o estudo da fusión das caixas de aforros. Eu non sei se para vostede estas dúas cuestións non son transcendentais ou importantes para depurar ou determinar responsabilidades políticas, para nós si. E para nós a ocultación desta información, a non facilitación desta información, pois é indicativo de que vostedes pretenden ocultar a verdade na Comisión de investigación das caixas; igual que pretenden escorrer o vulto na súa responsabilidade na emisión das preferentes durante os seus anos de goberno. Espero que me conteste e espero que me axude...
Grazas. Grazas, señor Sánchez.
...a poder acceder a eses informes técnicos. Grazas.
Grazas, señor Sánchez. Resposta do conselleiro de Facenda.
Grazas, señor presidente. Nos últimos anos, o sector financeiro español experimentou un dos procesos de reestruturación máis complexos, completos e profundos da zona euro. O proceso de concentración foi notable no sector, cunha redución drástica do número de operadores e práctica desaparición das caixas de aforros tal e como as coñeciamos, pois das once superviventes daquela só dúas, as máis pequenas, manteñen aínda a súa forma xurídica orixinal. Galicia non foi allea a esta situación de cambio no mapa bancario español e durante todo este tempo, e a diferenza doutros, a Xunta sempre tivo moi claro a súa postura: defender o interese común de Galicia, apostar por ter unha entidade financeira solvente, co seu centro de decisión en Galicia. Por desgraza, no período 2005-2008, as caixas de aforro galegas lanzáranse a unha expansión xeográfica e de concesión de risco, fundamentalmente no sector inmobiliario e construtor, que fixo que ningunha das entidades fora viable e puidera seguir en solitario. Señorías, a fusión non foi o problema, o problema estaba nos balances das caixas, na deficiente supervisión do Banco de España e na inacción do Goberno bipartito, que mirou cara a outro lado durante estes anos. Porén, a fusión das caixas non foi un proxecto da Xunta de Galicia, senón que foi o proxecto de todos os galegos, viable e solvente, co favor da sociedade galega, avalada por informes das administracións públicas e de auditorías independentes. Lémbrolles que contou co voto favorable e maioritario do Parlamento de Galicia, que na súa sesión do 9 de novembro de 2010 outorgou a súa conformidade á fusión das caixas por 61 votos a favor e ningún voto en contra. Lémbrolles que contou coa autorización do Banco de España, que expresamente consideraba a solvencia, a rendibilidade, a liquidez da nova entidade, que os custos asociados ao proxecto eran asumibles pola nova caixa e que a operación xeraría sinerxías por redución de gastos e economía de escala, co conseguinte incremento de eficiencia e rendibilidade. Lémbrolles que contou tamén coa resolución favorable da Comisión Nacional do Mercado da Competencia, con autorización do FROB, do Ministerio de Economía e Facenda e da Comisión Europea. Dende o primeiro intre que se pediu colaboración á Xunta de Galicia por parte deste Parlamento para esclarecer todo o proceso de fusión das caixas, a Xunta colaborou poñendo á súa disposición toda a información solicitada. En outubro de 2010, como marcaba o artigo 54.1 da Lei de caixas de aforro de Galicia, e previamente a que o Consello da Xunta autorizase a fusión, remitiuse ao Parlamento o proceso de fusión das entidades, os estatutos da nova entidade, o proxecto de escritura de fusión, os balances de fusión individuais de cada entidade, o balance de fusión resultante e os informes dos administradores de ambas entidades. Así mesmo, xa con motivo da Comisión de investigación, a Xunta de Galicia remite todos os documentos e datos e informes que estaban no seu poder e foron solicitados pola Comisión. En concreto, o 6 de xuño de 2013, remitiuse unha relación de máis de cento trinta documentos, entre os que se atopan todos os informes relativos á fusión das caixas, tanto os que se fixeran nas entidades..
Grazas. Grazas, señor conselleiro.
...como os que se fixeron na Consellería e os que así se fixeron por expertos independentes.
Ten outro turno despois. Réplica, señor Sánchez.
Non é certo, señor conselleiro, ningún dos grupos da oposición os atopamos dentro desa documentación, e iso que hai un índice dunhas cen páxinas onde está toda a documentación entregada. ¿Como podo facer eu para comprobar diante de vostede que non existen eses informes dos técnicos de Facenda dos que fala a señora Fernández Currás? Non existen, está comprobado. Iso é mentira, non existen. Queremos saber se no acordo de fusión se fixo desaparecer ese expediente ou é que se extraviou como os expedientes de Marcial Dorado, querémolo saber, se están ou non están. Porque a comparecencia da señora Fernández Currás está escrita e di: "A diferenza do que viña ocorrendo durante o mandato anterior do Goberno, no que as tarefas de control das caixas de aforro galegas foron subcontratadas á consultora AFI, os informes foron elaborados polos técnicos dos departamentos con competencias sectoriais en caixas de aforros". "Con competencias sectoriais", porque tamén lle recordo, señor conselleiro, que a Xunta de Galicia tiña competencias de vixilancia, inspección e control das caixas de aforro no bipartito, pero tamén a partir do ano 2009. Do ano 2009 a 2011 é cando se lle pon unha multa á Caixa de Aforros de Galicia pola emisión das preferentes, de xeito irregular. E vostedes nese período tamén tiñan labor de vixilancia, segundo di o Texto refundido da Lei de caixas de aforro de Galicia. E vostedes miraron para outro lado, non vixiaron a correcta comercialización das preferentes. Pero tamén vostede non me di por que, ademais do expediente completo do acordo de fusión, documento central, por moito que os balances xa estiveran mal de antes, documento central, tampouco está a carta de encargo a KPMG, onde se lle prefixaba os criterios a estudar na Due Diligence. ¿Por que desapareceu tamén esa información, señor conselleiro? Prégolle que se vostede segue insistindo en que a documentación está aí dentro, pois, como queira, se quere imos agora, imos cando vostede queira, e dime onde están porque eu teño...
Grazas, señor Sánchez. [[O señor Sánchez García pronuncia palabras que non se perciben.]] [[Aplausos.]] Turno de peche, señor conselleiro.
Grazas de novo, señor presidente. Señoría, a Xunta de Galicia, coma en moitos casos, como se está demostrando, non digo que sexa a única, pero si que é o primeiro interesado en que se esclarezan as responsabilidades que cadaquén tivo neste proceso ao longo destes anos, e que a Comisión desa investigación poña en coñecemento de todos os galegos que fallos houbo na xestión das caixas, por que houbo un importante déficit de supervisións entre os anos 2005 e 2008, por que dende quen gobernaba a Xunta de Galicia neses anos se mirou cara a outro lado coma se non pasase nada, por que había tanto interese dende determinados ámbitos en que a fusión non se consolidase, por que que cun proxecto viable e en marcha se modifican as regras de xogo. Vostede estame a preguntar polo acordo de fusión, que, volvo repetir, con carácter previo a que se autorizase a fusión pola Xunta de Galicia, en outubro de 2010, se remitiu o expediente ao Parlamento de Galicia, que o aproba sen ningún voto en contra. Vostede pregúntame por un acordo de fusión que está publicado no Diario Oficial de Galicia. Vostede pregunta por informes relativos á fusión das caixas cando non só os informes, senón toda a documentación que foi solicitada está en poder da Comisión de investigación, dende xuño do ano 2013. Señoría, vostede pregunta polas liñas dos informes que fixeron os técnicos da Consellería de Facenda, e simplemente para coñecer o seu contido non tiña máis que ler, ler os expedientes que xa están na Comisión. Interésese, polo tanto, en lelos. En definitiva, se vostede ten tanto interese na Comisión, e quere coñecer os feitos e responsabilidades que cada cal tivo no proceso, ten vostede á disposición toda a documentación. O Goberno xa a entregou, o demais é enredar por enredar. Señoría... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] E xa para rematar, quero reiterarlle que creo que xa o dixo o director de Política Financeira na mesma pregunta que lle fixo vostede en comisión, que é tempo de mirar cara ao futuro, que se está a iniciar un certo camiño de recuperación, que o que nos ten que preocupar verdadeiramente neste intre é que as entidades financeiras contribúan. ¿Para que? Para avanzar no crecemento desa recuperación. ¿Mediante que? Facendo fluír o crédito tanto ás familias coma, sobre todo, ás nosas pequenas e medianas empresas. Invito, por favor, con toda humildade, a que este camiño de recuperación o construamos entre todos, aportando e poñendo en valor todos os potenciais cos que conta o noso pobo. Non dubide, as entidades financeiras tamén teñen un papel fundamental, que é lograr entre todos este percorrido que temos que facer xuntos. Oxalá sexa verdadeiramente xuntos. Moitas grazas, señor Sánchez.
Grazas, señor conselleiro. Pregunta de Dª Consuelo Martínez García, do G.P. Mixto, sobre a seguridade da liña ferroviaria Vigo-A Coruña
Ten a palabra a señora Martínez.
Grazas, presidente. Conselleira, o eixe atlántico de alta velocidade entre Vigo e A Coruña non contará ata o 2017, segundo as previsións de ADIF, co sistema de control ERTMS, que faltaba no accidente do Alvia en Angrois. As liñas de alta velocidade no Estado dispoñen de distintos equipamentos de seguridade: ASFA, ERTMS e LZB. O ASFA emprégase en toda a rede, incluída a convencional, non dá aviso ao maquinista e frea automaticamente cando se rebasa a velocidade nunha segunda baliza. O ERTMS e o LZB só actúan na alta velocidade. E o ordenador no ERTMS actúa sobre o tren rebaixando a velocidade, e no LZB o ordenador avisa o maquinista e, se este non actúa, actúa o propio ordenador baixando a velocidade ata a permitida. Tras o sinistro de Angrois, Adif implantou en Angrois e en varios outros lugares do Estado 349 novas balizas convencionais ASFA. Entre Vigo e A Coruña instaláronse 10 destas balizas. En outubro de 2013, despois do accidente de Angrois, o entón secretario de Estado de Infraestruturas e hoxe ministro de Xustiza, Rafael Catalá, anunciou no Congreso que se adiantaría a instalación do ERTMS. A súa licitación, sen embargo, prodúcese un ano e medio despois e co tren de alta velocidade en funcionamento. ¿Será casualidade que coincida outra vez con campaña electoral? O tramo do eixe atlántico dende A Coruña ata Vigo contará ademais con 37 túneles, cunha lonxitude de 59,2 quilómetros, un 38 % do percorrido. O máis longo é o túnel da Madroa, entre Redondela e Vigo, con 8.282 metros, seguido do túnel de Meirama e do túnel de Bregua. Os incendios no túnel ferroviario do canal da Mancha en 1996, nos túneles viarios de Mont Blanc no 1999, no túnel de Tauern en Austria no 1999 e no de San Gotardo en Suíza no 2001 puxeron de manifesto a necesidade de que os túneles dispuxeran de sistemas de seguridade eficaces para facer posible a súa evacuación en caso de incendio. Despois destes incendios a normativa internacional sobre instalacións de seguridade nos túneles actualizouse, tanto no que se refire ás instalacións necesarias para a explotacións dos túneles en condicións normais como en caso de incendio. O Comité de Empresa de Adif de Pontevedra e o sindicato CGT alertan de perigos potenciais nas plataformas para viaxeiros da estación de Arcade, ao permitir a circulación de trens directos a 180 quilómetros por hora. Por iso pregunto: ¿garante a Xunta de Galiza a seguridade da liña ferroviaria Vigo-A Coruña a pesar de non contar con todas as medidas de seguridade ata o 2017? ¿Cumpren todos os túneles do eixe atlántico de alta velocidade con todas as medidas de seguridade establecidas pola normativa internacional? ¿Considera segura a estación de Arcade? ¿Son todas as estacións galegas seguras para as persoas que permanecen nas plataformas? Nada máis, moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Dálle resposta a conselleira de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas. Cando queira.
Grazas, presidente. Señora deputada, o pasado 18 de abril entrou en funcionamento o novo eixe atlántico ferroviario entre Vigo e A Coruña. É un novo servizo que, dende logo, constitúe un elemento vertebrador de todo o territorio galego, é un punto de inflexión para a mellora da mobilidade do conxunto dos cidadáns, acurta e mellora os tempos de percorrido en todos os seus traxectos e, por exemplo, podemos percorrer todos en transporte público Vigo-A Coruña en pouco máis dunha hora. Estamos a falar da posta en marcha dun transporte público ferroviario que percorre o corredor atlántico, a costa atlántica, dun xeito rápido e tamén dun transporte público que é seguro, porque así o Adif o ten verificado co cumprimento estrito dos estándares de seguridade. O sistema de sinalización e de xestión do tráfico ferroviario entre Vigo e A Coruña, como sabe vostede, hoxe opera co sistema ASFA dixital, limitándose a velocidade do tren ao máximo de 200 quilómetros/hora. Este é un sistema que comproba que en todo momento non se supere a velocidade máxima, mostra nunha pantalla tanto a velocidade real como o último sinal visto, e dispón de tres pulsadores de recoñecemento que obrigan o maquinista a confirmarlle ao sistema se viu o sinal e o tipo de sinal que viu. E en caso de non facelo nun tempo determinado o equipo activa a freada automática e de emerxencia. Eu teño que dicirlle que os técnicos son os que acreditan que o ASFA dixital a velocidades inferiores a 200 quilómetros/hora é seguro, totalmente seguro, tan seguro coma calquera outro sistema. Por iso, señoría, que o eixe atlántico comece a funcionar co sistema ASFA dixital non significa en absoluto que sexa menos seguro. Pero non o di unha conselleira, dino as homologacións e as certificacións que outorgan os organismos acreditados internacionalmente. A seguridade, dende logo, está garantida, dado que se axusta aos requirimentos determinados polos técnicos, de acordo cos regulamentos en vigor. Son eles, os técnicos, os mellor capacitados para decidir os sistemas que se teñen que implantar. O sistema ERTMS é un sistema de xestión de tráfico ferroviario que a Unión Europea adoptou co obxectivo último de que a rede ferroviaria comunitaria opere co mesmo sistema de explotación. ¿Principais vantaxes? Pois que sexa compatible e homologado co resto de Europa e que xestione o maior número de trens. En todo caso, o compromiso do Ministerio de Fomento está garantido e está claro, pois o pasado 7 de abril licitou o contrato de sistema ERTMS para os treitos Vigo-Santiago e Santiago-A Coruña, 68,7 millóns de euros, que estará en servizo a principios do 2017. E cando isto suceda, no 2017, o paso que daremos será a integración na rede ferroviaria europea, porque esta é a principal vantaxe deste sistema ERTMS. Moitas grazas.
Grazas, señora conselleira. Réplica, señora Martínez.
Señora conselleira, eu estou segura de que os técnicos dan unha opinión seria, o que non estou segura é de que o Goberno cumpra co que din os técnicos, senón non se explicaría o accidente de Angrois. Pero, ademais, o departamento de seguridade de Renfe advertiu os seus maquinistas que serán eles os responsables do cumprimento das limitacións de velocidade en función dos libros horarios, indicacións da ruta, ao ter comprobado que foron eliminados en distintos puntos con limitacións de velocidade permanentes as sinalizacións visuais de advertencia. Como ocorreu no tramo de Angrois, os maquinistas deberán ir comprobando os puntos quilométricos que superan e cotexalos cos seus libros de horarios para reducir a velocidade do tren onde está establecida a minoración, sen que ningún sinal físico na vía os advirta. Supón isto un cambio importante, deixan de sinalizarse en vía tanto o preanuncio como o anuncio, a velocidade e a fin do anuncio, segundo sinala o xerente de Seguridade e Protección Civil de Renfe. Este mesmo responsable recomenda unha vez en marcha marcar as referencias para iniciar freadas ou diminucións da velocidade do tren. Renfe require os seus profesionais para que onde observen dificultades para referenciar os puntos onde debe levarse a cabo o descenso da velocidade llelo comuniquen aos postos de mando, centros de xestión de viaxeiros e informen do caso por escrito. Un claro intento de esquivar responsabilidades e facer recaer as mesmas sobre os maquinistas. Eu non sei, e gustaríame que me contestara, e non os técnicos nin Fomento, senón a Xunta e vostede como conselleira, se ten coñecemento, se algunha destas modificacións nas balizas da alta velocidade afectan as liñas galegas, se foi anulada algunha e en que puntos, e se vostede acredita na seguridade tanto da liña en si con ese sistema ASFA que vai funcionar como das plataformas para os viaxeiros. E ademais que me explique como pode afirmar que hai un cumprimento estrito dos estándares de seguridade cando está claro que falta o sistema de seguridade ERTMS.
Grazas, señora Martínez. Turno de peche, señora conselleira.
Grazas, presidente. Señoría, con respecto aos puntos de Renfe que indica e sinala como puntos singulares, trátase de recomendacións do operador ferroviario aos condutores, son recomendacións reforzo da seguridade. Pero igual acontece no transporte marítimo, no transporte aéreo e no transporte por estrada. Non significa que a seguridade estea comprometida. Faise igual no transporte ferroviario, igual no transporte marítimo, no transporte por estrada e no transporte aéreo. Eu creo que na súa intervención hai descoñecemento. O sistema ERTMS non é nin un sistema de seguridade nin é un sistema de freada, é un sistema de explotación, un sistema de explotación que promove a Unión Europea por razóns estritamente operativas. Con respecto aos técnicos, eu recoméndolle que se informe. Eu, dende logo, informeime, claro que si, porque non é a conselleira a que fai as inspeccións. E, dende logo, nun tema tan específico e serio para traelo a esta Cámara como é a seguridade, creo que hai que informarse ben para non tratar de trasladar inquedanza aos que utilizamos o transporte público. Repítolle que no eixe atlántico dende o primeiro día da súa entrada en funcionamento a liña ferroviaria é segura, fiable, e cumpre estritamente os protocolos estritos de seguridade e axústase aos requirimentos técnicos fixados pola normativa en vigor. De cara a aumentar a capacidade, o Adif –como dixo vostede– licitou o contrato de execución das obras para que circulen baixo a supervisión do sistema ERTMS; un sistema cuxo obxectivo prioritario –como dixen– é crear un espazo ferroviario europeo homoxéneo, que favoreza e facilite a circulación nos distintos estados da Unión Europea. Eu non sei se sabe vostede que o sistema ERTMS en Galicia estará no ano 2017, pero estamos moito máis avanzados que, por exemplo, Alemaña. Na liña Estocolmo-Nápoles o sistema ERTMS non estará ata o ano 2030. Eu non sei se o sabía, pero por se acaso infórmoa agora. E o certo e verdade é que o eixe atlántico púxose en funcionamento dunha forma rápida, segura, e acurta tempos, axiliza traxectos, unha liña do século XXI; dende logo, mellora a mobilidade, a vertebración, a cohesión social, a igualdade de oportunidades, a competitividade en Galicia. E así o constatan os 35.000 usuarios que utilizamos nestes primeiros días de funcionamento o eixe atlántico ferroviario. Eu, polo tanto, non podo máis que felicitar o Ministerio de Fomento, agradecer ao Ministerio de Fomento o seu compromiso por Galicia e por ofrecerlles aos galegos un dereito que algúns queren quitárllelo e que outros teñen dende hai máis de vinte anos. Polo tanto, un compromiso que se cuantifica en cantidades, 3.700 millóns de euros case, que a ministra Ana Pastor investiu no ferrocarril galego.
Moitas grazas, conselleira.
Máis nada e moitas grazas. [[Aplausos.]] Pregunta de D. Ricardo Vicente Docasar Docasar e dous deputados/as máis, do G.P. dos Socialistas de Galicia, sobre a información da Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria respecto da valoración dos centros educativos galegos en relación coa implantación da formación profesional básica
Ten a palabra para formular a súa pregunta, señor Docasar.
Moi ben, grazas, presidenta. Señor conselleiro, boas tardes. Teñen pasado aproximadamente sete meses dende o inicio do curso escolar 2014-2015, tempo máis que suficiente para facer un balance da implantación da FP básica en Galicia. Como vostede ben sabe, este deputado que lle fala considerou sempre que a implantación da FP básica en Galicia se fixo de maneira precipitada, caótica e trapalleira. E agora sabemos tamén que se fixo a custo cero. Vostedes decidiron poñer daquela en marcha, hai pouco máis dun ano, a LOMCE sen contar practicamente con ninguén e por iso tamén hoxe dixemos que era unha lei con clara data de caducidade, novembro de 2015, e ese compromiso segue en pé aínda que non lles gusta escoitalo. Señor conselleiro, creo recoller ben o sentir da comunidade educativa galega cando lle digo que a implantación da FP básica non se fixo axeitadamente, e agora tamén sabemos que se fixo low cost. A información foi chegando no seu día aos centros, aos equipos directivos, aos estudantes e ás familias tarde, mal e arrastro. A falta de seriedade foi absoluta e o malestar dos centros, dos equipos directivos e do profesorado que imparte a FP básica é a consecuencia máis normal. Non hai que olvidar que a FP básica viña reemprazar os PCPI existentes e que, por certo, estiveran funcionando razoablemente ben. Tampouco era un tema menor dicir que os PCPI se estaban impartindo en máis de trescentos centros educativos e eran cursados por máis de catro mil alumnos, repartidos polas cidades, vilas e pobos do noso país, e que agora coa FP básica estamos moi lonxe desas cifras. Os grupos de alumnos oscilaban daquela entre vinte e doce e agora andan polos vinte. E vostede ten que saber mellor ca ninguén que pretender dar unha boa atención a este tipo de alumnado con vinte alumnos por aula é unha auténtica insensatez. E vou chegando ao punto ao que hoxe quero dar especial relevancia, señor conselleiro, e que ten que ver co financiamento desta nova modalidade de ensino. Insisto: van transcorridos aproximadamente sete meses de curso escolar e nós queremos saber hoxe que financiamento e que equipamentos didácticos recibiron os centros educativos para impartila, señor Rodríguez. Coincidirá vostede comigo, señor conselleiro, que implantar unha nova modalidade de ensino duplicando o número de alumnos por aula, sen poñer un solo euro e facelo coa premura e a improvisación que o fixeron foi un auténtico despropósito. E quero rematar, señor conselleiro, pedíndolle que responda con sinceridade á cuestión concreta que hoxe lle plantexamos dende o Grupo Parlamentario Socialista. A cuestión é moi sinxela: ¿coñece a Consellería a día de hoxe o grao de satisfacción dos centros educativos galegos e dos seus profesionais con esta nova modalidade de ensino recentemente implantada? Moitas grazas.
Moitas grazas, señor Docasar. Ten a palabra o conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria, don Román Rodríguez.
Moitas grazas, señora presidenta. Señor deputado, boas tardes a todos e a todas. Entenderá, señor Docasar, que vostede xa coñece a resposta que lle vou dar, e non por nada, senón porque hai moi pouco tempo vostede formulou exactamente a mesma pregunta na Comisión 4ª. Pois ben, a Consellería entende como algo positivo a implementación do que estamos a denominar formación profesional básica. Entendémolo porque cremos sinceramente que mellora as oportunidades dos alumnos e das alumnas que o están cursando. E faino por diferentes motivos: En primeiro lugar, porque o alumnado cando remate a formación profesional básica vai ter un título, vai ter un título homologado, algo que non ocorría cos PCPI, que neste caso derivan de antigas leis socialistas. Entendo que vostede tamén ve positivo que un alumno que sae destes ciclos teña unha titulación oficial. En segundo lugar, tamén sabe vostede que os alumnos que cursan formación profesional básica despois dunha avaliación final van poder obter o título de graduado en ESO ou van poder introducirse nos ciclos de FP de grao medio. Polo tanto, poden seguir nalgúns casos tendo continuidade no sistema educativo público. E para moitos mozos e moitas mozas, ao mellor, de non haber formación profesional, pois teñen que abandonar o sistema. Tamén vostede é consciente de que a formación profesional básica está contribuíndo e contribúe a reducir o abandono temperán. De feito, estamos tendo os mellores datos nestes trimestres dos últimos anos no tocante a esta variable. Obviamente, sobre a formación profesional básica temos falado moito. E neste curso 2014-2015 estase aplicando con total normalidade e sen ningún tipo de ruptura drástica; estase facendo e estase facendo cunha oferta ampla, cunha oferta de prazas que están cumprindo sobradamente as necesidades. E entendemos que estas novas ensinanzas obrigatorias foron ben recibidas e están sendo ben recibidas pola comunidade educativa e por aqueles centros que as están impartindo. Non hai ningunha improvisación, señor Docasar, o que hai é unha planificación coherente dende o punto de vista territorial e dende o punto de vista docente. Vostede sabe que se fixo unha ampla oferta de prazas de formación profesional básica, en concreto, máis de catro mil trescentas novas prazas, que se fixeron tendo en conta unha distribución territorial con base nas comarcas. Co cal entendemos de xeito definitivo que a formación profesional básica é unha oportunidade, unha oportunidade para os alumnos que a están cursando e é un punto forte do actual sistema educativo. Foi o que dixen antes: dá unha titulación e permite ser un camiño de continuación nos estudos. Polo tanto, temos un balance positivo desta nova forma educativa e o que lamentamos pois é esa teima constante por parte neste caso do Partido Socialista de xerar incertezas no marco normativo educativo. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, conselleiro. Réplica do señor Docasar.
Grazas, presidenta. Señor conselleiro, a ver se nos entendemos. Foi implantada con custo cero, ¿si ou non? Porque eu a pregunta que lle fago hoxe é moi clara: ¿cal é a realidade? Pois eu non poño en cuestión que temos a FP implantada, a FP básica, que está distribuída polo territorio, que pode dar lugar a unha titulación previo exame, en fin, esas cousas creo que as teño claras. Pero o que a min non me queda claro e hoxe hai xente escoitando este debate, e hai directores escoitando este debate, pendentes a ver que di o conselleiro, porque queren saber algo moi sinxelo, queren saber: ¿realmente nós como centros educativos recibimos algún euro para a implantación da FP básica no que vai de curso? E van sete meses de curso, señor conselleiro; non lle fago esta pregunta no primeiro trimestre do curso académico, estoulla facendo ao final de curso. Señor conselleiro, a xente que nos escoita quere un pouco de claridade e quere seriedade nos seus gobernantes, non me diga vostede a min... Eu dígolle que no día de onte ningún centro educativo de Galicia que ten implantado a FP básica, nin un só, recibira un só euro para a posta en marcha desa FP básica. Dígame vostede o que queira, pero a min paréceme iso unha implantación caótica e trapalleira, porque non se pode implantar algo novo sen ter en conta que imos necesitar uns medios, que imos necesitar uns medios para poder impartila dignamente, tanto medios económicos como medios didácticos. Nin recibiron os centros medios didácticos, e poño por testemuña á comunidade educativa galega, nin recibiron os centros ata o día de onte un só euro. A min iso paréceme relevante. E a min gustaríame non marchar hoxe deste Parlamento sen que vostede nos diga... A ver, eu teño claro que non recibiron nada, ou engánanme os directores ou simplemente eu creo que estou noutro mundo; non recibiron un só euro e iso é un feito evidente. Dígalles vostede por que non llelos mandou ata o día de hoxe despois de sete meses e dígalles vostedes se ten pensado mandarlles algo de aquí a final de curso, tan sinxelo como iso. Non lle pido moito, señor Román, pídolle un pouco de sentido común nese asunto. A implantación foi como foi, pero agora imos saber se hai ou non...
Moitas grazas, señor Docasar.
Esa é a realidade, se hai ou non euros.
Moitas grazas. Réplica do conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria, don Román Rodríguez.
Moitas grazas. Señor Docasar, vemos que imos avanzando en positivo. Vostede xa ten claro que hai unha distribución territorial da rede de FP básica; en positivo. Vostede tamén ten claro que se dá un título oficial. Vostede tamén ten claro que quen quixo estudar formación profesional básica en Galicia o puido facer en tempo e forma. Creo que imos avanzando moito. O que non ten vostede claro é o que lle vou dicir a continuación. E o primeiro é o vencellado co investimento que se está a facer en formación profesional básica. E non ten claro que neste ano se están executando en diferentes centros que están impartindo formación profesional básica importantes investimentos a nivel infraestrutural, dotacional e de equipamentos, para poder implementalos segundo os cursos de formación profesional básica. E voulle dar simplemente un par de exemplos. Mire, por exemplo, en Burela, no IES Perdouro estase facendo un novo taller, que está dirixido a dar saída educativa ás necesidades do segundo curso de formación profesional básica. Voulle dicir outro, por exemplo, o CIFP da Xunqueira, en Pontevedra, onde se está facendo un novo taller para os cursos de madeira. E así poderiamos dicir ata practicamente dez centros educativos onde se están implementando as aulas, se está investindo diñeiro público para mellorar a docencia en formación profesional básica. E no tocante aos gastos de funcionamento, voulle dicir que os centros educativos, igual que sucedía cos PCPI, que vostedes agora defenden tanto, pois direi que van recibir as achegas que lles corresponden sen ningún tipo de problema. Dígolle con igual semellanza co que se facía cos PCPI, igualmente. Por iso pensamos que a formación profesional básica é un importante acerto, porque hai diferentes aspectos que contribúen a través desta modalidade educativa a que o alumnado que a cursa saia ao mercado laboral ou poida continuar o ciclo formativo dun xeito que ao mellor, de non existir a formación profesional básica, non o podería facer. Por iso entendemos que está chegando, chega a todas as comarcas, que hai unha oferta substancial en todas as comarcas, que hai prazas para que todos os alumnos que o desexen a poidan seguir, que hai ciclos formativos que cremos que en número suficiente e con ramas suficientes para que se poida optar a diferentes familias, que se está facendo unha planificación coherente. Polo tanto, e como punto final, voulle dicir que a implementación está sendo –entendemos– moi satisfactoria e tamén entendemos polos comentarios que a nós nos chegan obviamente, deben ser diferentes aos que lle chegan a vostede, que a implementación está sendo moi ben recibida polos centros educativos nos cales se está implementando. Moitas grazas.
Grazas, conselleiro. Pregunta de D. Agustín Baamonde Díaz e seis deputados/as máis, do G.P. Popular de Galicia, sobre as repercusións que van ter na conservación e posta en valor do castro de Baroña os traballos de acondicionamento e consolidación arqueolóxica promovidos polo Goberno galego nese espazo
Ten a palabra o señor Santos para formular a súa pregunta.
Moitas grazas, señora presidenta. Boas tardes, señor conselleiro. A Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria, vostede e o seu antecesor en particular levan traballando arreo os últimos anos na conservación, protección, difusión e investigación do patrimonio cultural e arqueolóxico para fomentar os bens que o integran. As actuacións, seccións que se realizan no ámbito da conservación dos bens protexidos son o resultado dun proceso interdisciplinar e rigoroso, baseado na investigación, o estudo e a reflexión crítica sobre a significación e o contexto pasado, presente e futuro do ben cultural, que nos garante a protección, a conservación e o enriquecementos do devandito patrimonio para uso e goce das novas xeracións presentes e futuras. Mostra diso é o rico patrimonio do que desfrutamos na actualidade en Galicia. Por iso hoxe estamos aquí para falar do castro de Baroña, un dos castros máis importantes de todo o noso territorio, de inigualable beleza e singularidade que reside no lugar elixido polos seus habitantes para levantar a súa urbe. Situado nunha pequena península rochosa da franxa costeira da parroquia de San Pedro de Baroña, no termo municipal de Porto do Son, é un dos elementos máis sobranceiros do patrimonio arqueolóxico existente na nosa comunidade autónoma, ademais dun elemento cultural e turístico de indubidable referencia. Este castro costeiro é considerado un exemplo prototípico sumamente representativo dentro das súas mesmas tipoloxías, non só pola súa situación xeográfica, senón tamén polo medio de vida dos seus habitantes. Grazas aos restos atopados púidose comprobar a súa intensa relación co mar. Os restos atopados nunha zona do castro denominada O Concheiro, denominada así pola cantidade de cunchas de molusco e marisco amosadas, son un claro exemplo diso. Pódese interpretar perfectamente como os habitantes do castro de Baroña recollían marisco na praia e os cantís e practicaban a pesca, dada a gran variedade de restos que se atoparon, como anzois, utensilios necesarios para a actividade pesqueira, así como espiñas e vértebras de peixe. Por todos estes motivos é un dos enclaves arqueolóxicos máis valiosos e monumentais de Galicia, ademais de ser un dos máis coñecidos e visitados, polo que toda a actuación patrimonial promovida e realizada no seu ámbito esperta un especial interese e resulta dunha gran transcendencia dende o punto de vista arqueolóxico, científico, histórico e mesmo turístico. A Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria anunciou que ao longo deste ano se van acometer importantes labores de acondicionamento e consolidación arqueolóxica nestas relevantes asentamentos. Por todo o anterior, ¿que repercusións agardan para a conservación e posta en valor deste importante ben coa realización dos traballos de acondicionamento e consolidación arqueolóxica promovida polo Goberno galego no castro de Baroña? Moitas grazas.
Ten a palabra don Roman Rodríguez, conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria.
Moitas grazas, presidenta. Señoría, agradecemos o seu interese polo castro de Baroña e polos traballos que se están a realizar nel. Como vostede ben explicou, estamos ante un dos elementos máis senlleiros do patrimonio arqueolóxico galego e un dos máis coñecidos e recoñecidos asentamentos da súa tipoloxía dentro e fóra das nosas fronteiras. A súa singularidade outórgalle un amplo recoñecemento social e mesmo simbólico, e a actual Xunta é plenamente consciente da súa singularidade. Por iso, a súa protección, conservación e recuperación foron dende o primeiro momento unha prioridade absoluta como o demostran os seguintes feitos: Foi o actual goberno o que declarou o castro de Baroña como BIC, como ben de interese cultural, coa categoría de zona arqueolóxica, no ano 2011. E foi tamén o actual goberno quen no ano 2010, tras catorce anos sen actuacións arqueolóxicas no seu contorno, promoveu o estudo de levantamento topográfico, documentación e estado actual do castro de Baroña. Un estudo que posibilitou coñecer o estado real de conservación do asentamento, documentar exhaustivamente a súa morfoloxía e identificar os seus axentes de alteración. Un estudo que está a servir de base para as posteriores actuacións que se veñen de promover neste xacemento dende o ano 2011, tanto por parte da Xunta como por parte do propio concello. Precisamente, para seguir apoiando este ben, a Consellería iniciou a finais do pasado ano o procedemento para a licitación do contrato de servizos de acondicionamento e consolidación arqueolóxica no castro de Baroña, cofinanciado con fondos europeos. Un concurso promovido polo procedemento aberto e con pluralidade de criterios, que nos permitiu proceder antes do remate do pasado ano á contratación dunha serie de traballos por un importe de 71.890 euros, que teñen por finalidade, nomeadamente, a realización dunha intervención arqueolóxica de carácter preventivo, intervención dirixida ao acondicionamento e consolidación das estruturas das murallas do recinto principal do seu sector norte, evitando deste xeito derrubamentos ou a eventual destrución das estruturas postas ao descuberto en anteriores traballos de escavación. En definitiva, unha nova intervención que segue a senda do firme compromiso trazado con este ben ao longo dos últimos anos e que estamos seguros de que repercutirá de forma efectiva na mellor garantía da protección e conservación deste ben sobranceiro do noso patrimonio. Moitas grazas.
Grazas, conselleiro. Réplica do señor Santos Pérez.
Moitas grazas, presidenta. Señor conselleiro, somos moi conscientes desta sensibilidade da Xunta de Galicia co castro de Baroña. Como ben explicou na súa intervención, foi esta Xunta a que se preocupou da declaración BIC deste asentamento prototípico dos enclaves castrexos situados á beira do mar. O conxunto formado por estruturas de carácter defensivo, arquitectura doméstica e espazos urbanos libres constitúe un xacemento que nos dá información altamente valiosa dos costumes dos grupos sociais que habitaron este enclave presuntamente entre os séculos IV antes de Cristo e I despois de Cristo. Despois de tantos anos sen realizar actuacións arqueolóxicas na zona, a Xunta de Galicia vén realizando unha serie de actuacións para condicionar e consolidar este enclave único. Todos os veciños da comarca de Noia sabemos da importancia cultural, arqueolóxica e turística que supón o castro de Baroña, e é por iso que o Concello do Porto de Son deseñou un plan especial de protección para este enclave e garantir así a súa óptima conservación. A pasada semana podiamos decatarnos, e así mesmo se facía eco a prensa, de que se descubriu a muralla orixinal do castro. Incluso os arqueólogos que levan desde o 2012 traballando na restauración e posta en valor deste enclave eran escépticos de atopar grandes achados. Pero unha vez máis o castro de Baroña sorprende a quen o visita e puido saír á luz unha muralla que leva oculta varios séculos. Aínda que se tiñan indicios da existencia da devandita muralla, non se tiñan moitas esperanzas de atopalas. Evidénciase así que a que se cría que era a muralla defensiva, en realidade, é unha muralla posterior, posiblemente da época romana, coa que se reforzou a orixinal. Con estes importantes descubrimentos e coa posta en valor deste conxunto arqueolóxico e paisaxístico, no que destaca o enclave natural que posúe a punta do castro, xunto coa presenza no seu contorno da área de lecer da praia de Area Longa, posibilitarase unha visualización especial do xacemento. É previsible que isto provoque un incremento no xa de por si numerosos visitantes que ao longo do ano se achegan á devandita paraxe. Por todo isto, poderíanos...
Moitas grazas, señor Santos. Moitas grazas. [[Aplausos.]] Réplica do conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria.
Moi ben. Bueno, señor deputado, esta actuación que se está a promover este ano no castro de Baroña busca estimular a plena recuperación e a posta en valor deste ben, e búscao facer a todos os niveis. Porque o castro de Baroña é un elemento de referencia patrimonial no seu concello –como vostede ben dixo–, tamén é un elemento catalizador para a súa comarca e para toda Galicia, e tamén entendemos que o castro de Baroña é un elemento simbólico que estimula o coñecemento e a difusión exterior do noso patrimonio arqueolóxico. Neste sentido, cómpre recordar que este xacemento recibe un gran número de visitas, polo que se fai preciso proxectar unha intervención arqueolóxica como esta, destinada precisamente a garantir a total seguridade do propio ben e dos seus visitantes. E para isto é preciso acometer a conservación preventiva da estrutura norte da muralla, para evitar así posibles derrubamentos, e tamén para prever así eventuais danos estruturais ou persoais de calquera clase que se puideran producir. No que respecta aos traballos concretos a realizar, estes teñen por finalidade, primeiro, definir a muralla orixinal mediante sondaxes arqueolóxicas; segundo, deixar á vista a totalidade do seu muro exterior no sector norte por medio dunha escavación externa; e, terceiro, e finalmente, consolidar a súa estrutura. Son traballos que, sen dúbida, contribuirán a mellorar a súa lectura, interpretación, protección e conservación. En definitiva, uns importantes traballos que deron comezo o pasado día 13, que se atopan en plena execución e que están a ofrecer xa unha moi interesante información sobre a evolución construtiva deste asentamento, e que está previsto, por certo, que rematen nuns meses. Nestes intres estanse a realizar escavacións mediante sondaxes arqueolóxicas que están a ofrecer achados moi reveladores, permitindo descubrir a que é a muralla orixinal. Labores aos que seguirán novas fases de escavación e, finalmente, de consolidación. Para rematar, señor deputado, recordar que esta acción se enmarca dentro do esforzo prioritario que o actual Goberno vén de acometer co fin de velar polo conxunto do noso rico patrimonio arqueolóxico. Moitas grazas.
Grazas. Pregunta de Dª Ana Belén Pontón Mondelo e D. Cosme Eladio Pombo Rodríguez, do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, sobre as previsións da Xunta de Galicia respecto da modificación do actual réxime horario do Colexio Público Integrado dos Dices, en Rois, co fin de cumprir a legalidade vixente e facilitar a conciliación da vida familiar e laboral
Ten a palabra, señora Pontón, para formular a súa pregunta.
Moitas grazas, señora presidenta. Señor conselleiro, pais e nais do colexio dos Dices. Quixera hoxe empezar cunha cita dun dos meus ex presidentes favoritos, o señor Mújica, que dicía: "Imos investir, primeiro, en educación; segundo, en educación; terceiro, en educación. Porque un pobo educado ten mellores opcións na vida e é moi difícil que o enganen os corruptos e mentireiros". Na Galiza o presidente Feijóo aplica xusto o contrario. Así, desde que goberna, o que fixo en educación foi, primeiro, recortar en educación; segundo, recortar en educación; e, terceiro, recortar en educación. Mais non só recortan, señor conselleiro, senón que están facendo unha xestión absolutamente ineficiente e despótica. Senón que llelo pregunten ás nais e aos pais do colexio dos Dices, en Rois, a quen vostede parece que non ten tempo para reunirse con eles. E sabe perfectamente, señor conselleiro, que levan moito tempo reclamando algo tan simple como un horario que cumpra a lei, que cumpra as normas que o propio Goberno aprobou. Reclaman, señor conselleiro, un horario legal, reclaman que os seus fillos e as súas fillas teñan un horario igual que o resto. Reclaman igualdade para nenos e nenas do rural, que tamén teñen dereitos e non teñen por que estar claramente discriminados. Reclaman que os seus fillos e fillas que teñen dereito a comedor o teñan non tres días senón cinco días á semana. Reclaman que aqueles nenos que van xantar á súa casa cando chove, que é moitas veces neste país, non teñan que escoller entre se comen ou hai que mudarlles a roupa, porque comprenderá que a un neno pequeno en vinte minutos non é posíbel facer todo isto. Reclaman, polo tanto, que os seus fillos e fillas teñan as mesmas oportunidades e uns horarios racionais. Nós entendemos, señor conselleiro, que esta é unha reivindicación xusta e lóxica. Sabe vostede ademais que o seu secretario xeral recoñeceu nesta comisión que ese horario non é o máis axeitado; recoñeceu que ese horario é unha cuestión de excepcionalidade e que non é o mellor desde un punto de vista pedagóxico, desde un punto de vista da conciliación da vida laboral e familiar. Mais ¿por que pasa isto, señor conselleiro? Creo que é porque vostedes non queren escoitar, porque non queren buscar solucións e tamén porque están sometidos a privilexiar unha política cómoda que privilexia os intereses das empresas do transporte por riba da educación. E nós cremos, señor conselleiro, que isto non se pode tolerar. Hai solucións, só se precisa vontade política. Mire, eses pais e esas nais son dignos de defender, porque levan moitos días, vinte e dous días, pechados defendendo o dereito á educación dos seus fillos; porque houbo unha folga na que o 64 % dos nenos non acudiron á clase, e vostede non tivo tempo a levantar o teléfono. Reúnase con eles e presente unha solución, señor conselleiro.
Moitas grazas, señora Pontón. Ten a palabra o conselleiro don Román Rodríguez.
Señora Pontón, o señor Mújica ten razón, hai que investir en educación, pero tamén en benestar, tamén en cultura, tamén en sanidade, tamén en infraestruturas, e isto a Xunta estao facendo. Mire, eu tamén me sumo ás palabras de benvida a este Parlamento á ANPA San Isidro, aos pais que aquí nos acompañan. E quixera dicir, igual que na semana pasada, pois xa compareceu neste Parlamento, en concreto, na Comisión 4ª, o secretario xeral, e quixera facer e reafirmar unha serie de cuestións que foron ditas e creo que é importante que se reiteren. En primeiro lugar, e vaia por diante, que a Consellería non busca ningún tipo de confrontación con ninguén; a Consellería analiza as situacións e os casos, e faino buscando as mellores solucións posibles, tanto dende o punto de vista da organización educativa como dende o punto de vista da conciliación para as familias. E, mire, todos debemos de ser conscientes das cousas e do que dicimos. A Consellería xa o dixo aquí neste Parlamento, que o horario do CEIP dos Dices, en Rois, non é ilegal, porque foi acordado e autorizado a petición do propio colexio no ano 2001, hai quince anos. Estamos, iso si, ante un horario excepcional, pero que conta coa correspondente autorización, segundo un procedemento administrativo regrado; é un horario excepcional que leva vixente quince anos. ¿Que pasou dende entón?, ¿que nos leva á situación de hoxe?, ¿por que xorde esta cuestión, este debate xusto neste momento e non, por exemplo, no inicio de curso, ou por que non a finais do curso pasado? A verdade é que nós non o sabemos, o que si sabemos é que dende que xorde esta problemática a Consellería o que está facendo é ofrecerlles diálogo, é intentar compaxinar a situación deste colexio coa dun colexio veciño, o Eusebio Lorenzo, de Dodro, para compatibilizar o transporte escolar baixo unha óptica de racionalización dos recursos públicos. Aquí plantexáronse diferentes cambios de horarios que non foron aceptados pola comunidade educativa. E obviamente a ANPA San Isidro plantexa unha situación e unhas demandas, pero non todos os pais están de acordo con estas demandas, como vostede, señora deputada, sabe perfectamente. O xefe territorial –e cando digo xefe territorial, que é unha parte da Consellería, fala pola Consellería– reuniuse coas ANPA, reuniuse cos pais, reuniuse co alcalde, e non existe unha visión conxunta e uniforme sobre o que facer nese centro, porque hai visións contrapostas: uns pais piden un cambio de horario, outros pais prefiren manterse como están. O que si plantexamos dende o primeiro momento é sempre diálogo, pero diálogo sen posturas numantinas. E se mantemos unha postura numantina, iso vainos facer difícil chegar a solucións.
Moitas grazas, conselleiro.
En todo caso, o que se plantexa dende a Consellería é sempre diálogo e a procura de solucións.
Moitas grazas. Réplica, señora Pontón.
Señor conselleiro, este é un problema que, efectivamente, leva quince anos sobre a mesa, e os pais levan moito tempo, non agora –infórmese ben–, reclamando un cambio de horario. De feito, na súa consellería no verán estas persoas fixeron moitas mobilizacións diante da Xunta de Galiza e non os atenderon. E agora o que están reclamando é que este horario, que era un horario temporal por un problema que había, non se converta en perpetuo, porque é un problema para eses nenos e nenas. E creo que a nós nos ten que preocupar cal é a educación que teñen os nenos e nenas neste país, porque é o mellor investimento que podemos facer, e porque non se pode permitir que os nenos e nenas do rural estean discriminados, que é o que está pasando claramente aquí. Mire, o xefe territorial dixo que a decisión agora depende da Xunta, que non depende del, que depende do conselleiro. Polo tanto, non tire balóns fóra, depende de vostede. E vostede, se tivera vontade política, podería solucionalo. Mire, hai un exemplo moi claro: Ventín –aquí ao lado, no Milladoiro–. Non lles querían cambiar o horario, bastou con que como había un alcalde do Partido Popular que non tiña maioría e a oposición lle dixo que lle ía retirar o salario se non se solucionaba o problema, e á semana a Xunta de Galiza autoriza o cambio de horario, ¡que casualidade! Pero é que aquí, señor conselleiro, hai outras alternativas, e non intentar enfrontalos coa comunidade educativa doutro centro. Colexio de Bembibre, din que poden prescindir de tres autobuses se hai un cambio de xornada, eses tres autobuses que poderían solucionar o problema da xente de Rois. ¿Por que desde a Xunta non estudan as alternativas?, ¿por que cerran as orellas e non queren entender que hai uns pais e unhas nais que o único que lles preocupa é a educación dos seus fillos? Mire, hoxe aquí hai unha representación da ANPA, ¿por que non fala vostede con eles? Son cidadáns deste país que teñen dereito a que o conselleiro de Educación os escoite e os chame. Fágao e iso honrarao, señor conselleiro.
Moitas grazas, señora Pontón. Réplica do conselleiro don Román Rodríguez.
Señora Pontón, o xefe territorial é parte da Consellería de Educación, é parte da estrutura administrativa da Consellería de Educación e da Xunta de Galicia, que ten as súas responsabilidades e as súas competencias. E cando o xefe territorial está nunha reunión con pais, con alcaldes, coa comunidade educativa, está falando o Goberno galego e está falando a consellería correspondente. [[Murmurios.]] E entón agora non intente vostede aquí poñer o que di o xefe territorial ou o que deixa de dicir, o xefe territorial é a Administración educativa. Mire, respecto ao que vostede di, estamos ante un horario que leva funcionando nesta situación quince anos, que foi autorizado a petición de xeito específico do propio colexio; iso é algo que está nese aspecto. E o que vostede plantexa neste debate, nesta pregunta, cunha pretendida unanimidade por parte dos pais e por parte das familias deste colexio, non é certo. Porque así como hai unha ANPA que di que quere modificar o horario lectivo, [[Murmurios.]] hai outro grupo de pais tamén organizados noutra ANPA que din que non. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] E hai un dato que é consistente, un dato que creo que deixa pouco lugar á dúbida. Mire, no segundo semestre do ano 2014 a ANPA remitiu uns resultados dunha enquisa feita aos pais e ás nais para modificar o horario. Nesa enquisa a porcentaxe total de familias que votan a favor do cambio horario é do 42 %, da totalidade das familias existentes no centro. Polo que non se cumpre –vostede e eu respectamos a legalidade– o disposto no punto 2 –vou ler literalmente–, [[Murmurios.]] letra b), apartado 4, da Orde do 29 de maio de 2008, que exixe un acordo favorable da maioría absoluta do total do censo das familias existentes no centro para poder modificar os horarios. E insisto: hai outro grupo de pais e nais que non comparten a proposta feita do cambio horario. Co cal nós respectamos, por suposto, as peticións dos pais e das nais que queren modificar os horarios, respectámolo. Outra cousa é que a compartamos ou que a poidamos implementar tendo en conta a xestión eficiente dos recursos e a necesidade que ten a Administración de ter unha visión integral de todo o sistema e de todo o proceso educativo. En todo caso –como xa dixen–, nós estamos abertos a todo tipo de diálogo, non hai ningún tipo de problema. Agora, hai que ser prudentes, non hai que facer posicións de forza, non hai que ir a feitos consumados –como vostede me plantexa aquí–; hai que ter flexibilidade, hai que escoitar as partes. E, en todo caso, cónstanos –e cónstame como Administración educativa– que o alcalde ten toda a posibilidade, igual que a xefatura territorial, teñen toda a posibilidade de falar, de negociar –e estano facendo– [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] coas diferentes familias neste caso que están no centro dos Dices.
Moitas grazas, conselleiro.
Cando haxa o consenso nese propio centro poderanse adoptar medidas. Moitas grazas.
Moitas grazas, conselleiro. Pregunta de Dª María Montserrat Prado Cores, do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, sobre as actuacións levadas a cabo polo Goberno galego en relación coa situación laboral dos traballadores das subcontratas das empresas de telecomunicacións, nomeadamente, Telefónica, en Galicia
Ten a palabra, señora Prado.
Moi boa tarde. Quero, en primeiro lugar, saudar a representación dos traballadores que está na tribuna e aos que nos están seguindo nunha sala deste Parlamento. E moi boa tarde, señora conselleira. Quero, en primeiro lugar, saudar a representación dos traballadores que está na tribuna e aos que nos están seguindo nunha sala deste Parlamento. E moi boa tarde, señora conselleira. Arredor de mil traballadores e traballadoras de todas as contratas e subcontratas de Telefónica Movistar en Galiza están en folga desde o pasado día 14, levan quince días en folga. Están en folga para, primeiro, exixir o cumprimento dos convenios de aplicación no sector; segundo, para limitar as subcontratacións en cadea ao primeiro grao descendente de contratación; terceiro, que se proceda á subrogación de traballadores entre as empresas concesionarias dos servizos; e cuarto, que se garanta a saúde laboral e prevención de riscos. Quince días en folga, señora Mato, reclamando que se remate coas abusivas condicións de traballo que están a padecer. Condicións que Telefónica tiña e aínda segue a ter a intención de empeorar aínda máis co novo baremo que quere aplicarlles ás súas contratas, cos recortes de custos que lles impón ás contratas. Os traballadores demandan de vostede, da súa consellería, que se involucre, señora Mato, diante da continua agresión aos seus dereitos laborais. Demandan que se involucre porque levan anos aturando a constante degradación das súas condicións de traballo, anos de salarios á baixa, por causa dun perverso sistema de subcontratacións en cadea, un infame sistema de salarios por puntos, señora Mato, impulsado pola multinacional telefónica. A cada actividade asígnalle uns puntos, de xeito que ao final do mes teñen que acadar os puntos correspondentes aos obxectivos que marca a empresa. Se non os acadan, teñen penalización. Cando un mes non acadan esa produción mínima por culpa de desprazamentos, por avarías, redúcenlles esas cantidades ao mes seguinte. Traballadores aos que se lles exixe desprazamentos por todo o territorio con xornadas de once e doce horas diarias, en moitos casos incluídas fins de semana. Traballadores que ven como cada nova subcontrata queda con parte do seu traballo para poder obter beneficios. Se a primeira contrata lles paga sete puntos por unha avaría, a seguinte págalles cinco puntos polo mesmo traballo. É dicir, quedan con esa parte da súa suor para ter beneficios. Traballadores que son despedidos e logo contratados como falsos autónomos. Traballadores que no mellor dos casos cobran 1.100 euros líquidos na primeira contrata, despois de traballar días e horas por riba do convenio, e que as seguintes subcontratas cobran 800 e 600 euros, dos cales teñen que deducir sancións en moitos casos de 150 euros ou máis. Traballadores que cobran por debaixo do salario legal e que teñen que pagar o gasóleo e o xantar do seu peto. Señora Mato, implíquese e dígalles aos traballadores que están aí arriba e aos que están na...
Moitas grazas.
Ten a palabra a conselleira de Traballo e Benestar, dona Beatriz Mato.
Moitas grazas, presidenta. Señora Prado, a implicación desta consellería no seu conxunto, evidentemente, é absolutamente total en todo o que ten que ver na defensa e no cumprimento dos dereitos laborais dos nosos traballadores na nosa comunidade. Esa implicación é absoluta, e para isto, evidentemente, levamos adiante a nosa principal ferramenta e os nosos mecanismos, que non son outros que traballar coa Inspección de Traballo, que é a que ten a obriga e a competencia para facer as inspeccións en canto ao cumprimento de todos os posibles incumprimentos aos que vostede facía mención na súa intervención. A primeira comunicación que ten a Consellería de Traballo relacionada con este tema, señora Prado, é unha comunicación da CIG, que nos fixo chegar o pasado 22 de abril, é dicir, xusto hai agora unha semana, na que solicita de nós non que mandemos o tema á Inspección de Traballo, senón sencillamente unha mediación entre os traballadores e as empresas. Ben, evidentemente, ante un escrito máis ben ambiguo e nada concreto, con ningunha denuncia concreta, o que fixo esta consellería foi inmediatamente, xusto un día despois, é dicir, o día 23, dirixir inmediatamente un escrito á Inspección de Traballo, para que a Inspección de Traballo poida, efectivamente, averiguar se hai algunha destas posibles irregularidades das que vostede falaba en relación co incumprimento do convenio, que, como vostede sabe, non só regula tamén o horario, senón mesmo tamén os incrementos salariais. Evidentemente, para nós ese é o noso principal mecanismo, é o principal mecanismo que temos para loitar contra a fraude que poida haber no cumprimento da lexislación laboral. E, evidentemente, tamén teño moi claro que moi pouco hai que falar con empresas que son incumpridoras. Polo tanto, agora o máis importante é, dende logo, descubrir se, efectivamente, todos eses posibles incumprimentos dos que vostede fixo mención en relación...
¡Señora Martínez!
...se poden... ¿Cantas persoas están intervindo?
Perdón, conselleira. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] Ten vostede a palabra, continúe, por favor.
Moitas grazas. Entón, o que estamos agora, evidentemente, é utilizando os nosos mecanismos para, efectivamente, confirmar que a través da Inspección de Traballo se hai esas supostas irregularidades. E logo, por suposto, esta consellería, nesta implicación que vostede pide, está disposta a dialogar onde faga falta daquelas competencias que dende a Administración autonómica e como comunidade podemos ter no caso de que sexa preciso unha mediación. Pero non para falar, evidentemente, dun incumprimento dun convenio, porque iso non se media, non se dialoga, iso é unha exixencia e unha obriga, e como tal, evidentemente, a Inspección de Traballo responderá. Nada máis e moitas grazas.
Réplica da señora Prado Cores.
¿E en que consistiu esa implicación, señora conselleira? Empresas incumpridoras que fan traballos para empresas ás que vostede, o seu goberno, lles dedica unhas inxentes cantidades de recursos públicos. Vostede o único que fixo, a súa consellería, foi votar balóns fóra, dicir que non se pode mediar respecto a posibles incumprimentos legais. Mire, vostede ten recursos legais e ten recursos políticos para actuar, sempre e cando queira exercer de goberno de Galiza e non de delegada das empresas. Mire, Telefónica obtivo uns beneficios en 2014 próximos aos catro mil millóns de euros. Beneficios acadados, nunha gran parte, á custa da suor dos traballadores e traballadoras, e, noutra parte, a base de recursos públicos. E vostede sábeo moi ben. Vostede ten a obriga legal e moral de actuar, señora Mato, de intervir, de poñer freo a esta infame situación laboral, poñer freo a este perverso sistema de contratas que ten creada unha rede de subcontratas e falsos autónomos. Póñase por unha vez, señora conselleira, do lado dos traballadores e non dos explotadores, exerza de goberno dos galegos e das galegas. Por unha vez, sexa a conselleira dos traballadores e non a delegada das empresas. ¿Non lle parecen xustas as súas reivindicacións? ¿Vostede aceptaría para vostede mesma esas condicións laborais e o salario que teñen eses traballadores, señora Mato? Faga por unha vez o que é a súa obriga: convoque o comité de folga, medie entre as empresas e os traballadores. Non pode seguir a entregarlles recursos públicos a empresas que teñen este comportamento infame. Non pode seguir a permitir que os accionistas e os bancos que están detrás de Telefónica teñan ingresos millonarios, mentres condenan á escravitude aos traballadores e traballadoras. Temos unha representación aí na tribuna, señora Mato, teña a valentía de comprometerse con eles. Teña a valentía de dicirlles que se vai poñer do seu lado e que vai exercer de conselleira de Traballo, que non vai exercer unha vez máis de delegada das empresas. Comprométase...
Moitas grazas, señora Prado.
Ten a palabra a conselleira de Traballo e Benestar.
Moitas grazas, presidenta. Evidentemente, son a conselleira dos galegos e das galegas sobre todo na protección dos dereitos laborais dos nosos traballadores e estou cumprindo coas miñas funcións dende o minuto un. Falaba vostede de cal foi a miña implicación e que foi o que fixen. Díxenlle que hai unha semana, o día 22, chega o escrito [[A señora Prado Cores pronuncia palabras que non se perciben.]] da CIG...
¡Señora Prado! [[A señora Prado Cores pronuncia palabras que non se perciben.]] ¡Señora Prado! Señora Prado, ten unha chamada á orde. [[A señora Prado Cores pronuncia palabras que non se perciben.]] Señora Prado, non ten vostede a palabra, vostede preguntou e agora a conselleira resposta. ¡Por favor! Bueno, ten vostede unha chamada á orde, por se non o escoitou. Continúe, conselleira.
A primeira comunicación que ten a Consellería de Traballo é a través deste escrito que fai a CIG hai unha semana, e que ao día seguinte desta comunicación se lle deu traslado inmediatamente á Inspección de Traballo, para que tomara as actuacións pertinentes que garantan, evidentemente, o cumprimento da lexislación vixente. E mesmo, ese mesmo día, tamén lle demos resposta ao sindicato da CIG, que foi o que fixo este escrito, para darlle información exacta dos pasos que iamos dar como autoridade laboral, precisamente no garante do cumprimento da lexislación vixente, que é a través da Inspección de Traballo. E mesmo tamén esta mesma semana, o xefe territorial da Inspección de Traballo mantivo unha xuntanza co sindicato da CIG para concretar aínda máis, se cabe, as actuacións que dende a Inspección se teñen que facer e levar adiante, posto que a denuncia, que neste caso nin sequera é unha denuncia, non estaba o suficientemente concreta, era moi ambigua, e a Inspección tiña que concretar cales eran as actuacións e os pasos que ía dar. Eu penso que é unha resposta o suficientemente non só axeitada nas formas senón mesmo tamén no tempo, porque estamos a falar de que a comunicación chegou no día 22. De todos os xeitos, se ben é certo que esta comunicación chega á Dirección Xeral de Traballo, esta comunicación que fai a CIG tamén podería e tiña que ter chegado á Inspección de Traballo, posto que todos os galegos, e os traballadores sábeno, que calquera incumprimento da lexislación laboral pode ser denunciado incluso anonimamente ante a Inspección de Traballo. E a día de hoxe non consta ningunha [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] denuncia ante a Inspección de Traballo concreta relacionada con este tema. Non obstante, señora Prado, esta consellería está disposta a mediar en todas as mesas nas que, evidentemente, sexa demandada a súa presenza. A demanda da súa presenza ten que ser de dous, porque son empresas [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Protestas.]] e traballadores. A mediación é entre dous...
¡Silencio, por favor! Señora Martínez, ¿vostede tamén?
...e o que non vale é enturbar cunha suposta mediación dunha competencia na que a Comunidade Autónoma non ten nada que dicir ao respecto, porque xa hai unha mesa aberta no Estado. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] Non é a Xunta de Galicia nin ningunha comunidade autónoma a competente en limitar as subcontratacións, nin é a Xunta de Galicia a competente en facer o recoñecemento da subrogación, e vostede sábeo. E hai unha mesa en Madrid de diálogo...
Moitas grazas, señora conselleira. Moitas grazas. [[Aplausos.]] Pregunta de Dª María Soledad Soneira Tajes e tres deputados/as máis, do G.P. dos Socialistas de Galicia, sobre os criterios seguidos pola Xunta de Galicia para a dotación de equipamentos sociais para a poboación dos distintos territorios galegos
Ten a palabra a señora Soneira.
Grazas, señora presidenta. Señora Mato, o Concello de Corcubión, durante anos e reunindo recursos de todas as administracións, incluídos os propios, evidentemente, e en lugar de destinalos a colgar farolas e a botar regos asfálticos, decidiu, despois de estudar o mapa demográfico do seu municipio, rehabilitar dous edificios durante varios anos para convertelos nun centro de día. Fixeron as obras, investiron os cartos e resulta que nisto chegou Montoro e mandou parar. Porque sabe vostede que en 2013 sacou da chistera aquilo de racionalización e sostibilidade da Administración local, a lei que impide que concellos de menos de 5.000 habitantes poidan xestionar este tipo de servizos públicos. O Concello de Corcubión, por medio do seu alcalde, entrevistouse a partir dese momento ata en tres ocasións –teño eu aquí contabilizadas– co Consorcio Galego de Servizos Sociais, coa súa secretaria de Políticas Sociais e outros cargos da súa consellería. E a súa pretensión era moi sinxela: nós non podemos xestionalo, as instalacións están feitas, cumpren todos os requisitos legais, é unha necesidade e estamos nunha área xeográfica de forte densidade de habitantes e que, ademais, é preciso o servizo. Aquí hai que dicir, señorías, para quen non o saiba, que estamos a falar de Corcubión e Cee, que vostedes se meten nunha calle determinada e resulta que un lado desa calle é Cee e outro lado é Corcubión, é dicir, que é un único contorno urbano. E sempre a Xunta de Galicia, a súa consellería, sempre dixo que non había recursos, que había que priorizar, había que racionalizar, a ver se cara ao futuro temos recursos, non o desbotamos, xa veremos, e, claro, ata parece razoable visto desde o seu punto de vista. Pero hai unhas semanas a señora conselleira sentouse coa alcaldesa de Cee e dona Beatriz Mato anuncia –está colgada na páxina da súa consellería–: "A Xunta prevé incorporar un centro de día en Cee na súa planificación de servizos sociais do próximo ano". É dicir, nova construción. Esta pregunta non ten nada que ver con que haxa un centro de día en Cee, que tamén o precisa, porque é un concello que ten máis habitantes. Pero a cuestión, señora conselleira é: ¿por que un concello que lle ofrece ao Consorcio unhas instalacións que se poden abrir mañá, se vostede quere, para iso non hai recursos, e para facer un novo ao lado si os hai? Gustaríame saber cal é o criterio para a planificación dos servizos sociais.
Grazas, señora Soneira. Ten a palabra a conselleira de Traballo e Benestar, dona Beatriz Mato.
Moitas grazas. Señora Soneira, imos empezar esta intervención polo menos puntualizando unha das afirmacións que vostede fixo e que, evidentemente, non corresponde coa realidade lexislativa que temos na nosa comunidade, porque vostede afirma rotundamente que hai unha lexislación vixente para os concellos de menos de 5.000 habitantes, que din que non se poden facer cargo de infraestruturas neste caso como un centro de día. Cousa que é absolutamente falsa, posto que xunto coa lexislación vixente na nosa comunidade, posterior á de Montoro, evidentemente, relacionada coa Administración local, as competencias seguen exactamente a ser as mesmas, mesmo lle demos traslado á Fegamp dun informe da Asesoría Xurídica para tranquilidade de todos os interventores e secretarios dos concellos para que puideran seguir desenvolvendo as súas funcións, mentres non entra en vigor esa futura Lei de Administración local. E, polo tanto, non é certo que o Concello de Corcubión non poida levar adiante o proxecto, abrilo e mesmo mantelo. Tal é así, señora Soneira, que, por poñerlle un exemplo, o centro de día de Lousame, recentemente aberto, de hai apenas un ano, é un centro de día municipal, non é un concello que supere os 5.000 habitantes e, evidentemente, está a cumprir coa lexislación vixente e coa súa decisión propia e privada e que foi en exclusiva de levar adiante unha infraestrutura coma esta. Evidentemente, o Concello de Corcubión si que é verdade que tomou unha decisión de facer un investimento no casco histórico, que vostede coñece moi ben, de dous edificios. Fixo unha reforma e dende o noso punto de vista esta reforma, malia que pode dar un servizo aos maiores, non é o edificio axeitado para prestarse nun centro de día as atencións que require un centro de día, posto que, para empezar –digo que o coñece moi ben–, nin sequera ten un espazo exterior para que os maiores poidan saír tomar o aire. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] É dicir, son dous edificios históricos rehabilitados. Non obstante, xa que o quere saber é como facemos nós a planificación, a planificación das infraestruturas en centros de día fíxoa a Universidade de Santiago. E, efectivamente, demanda unha zona como é a zona da Costa da Morte, na zona da comarca de Fisterra, a necesidade de ter un centro de día, como fixemos noutros lugares de Galicia, poñendo en funcionamento trinta e catro novos centros de día, que lle deron resposta a preto de mil seiscentas novas prazas. Nós, a diferenza doutros, non nos movemos con criterios independentistas e, por suposto, movémonos con criterios baseados nese mapa que existe, que xa foi publicado e no que di que na zona da Costa da Morte haberá, precísase e haberá un centro de día que lle dea atención. Pero un centro de día idóneo, para que non teña que ocorrer, señora Soneira, o que ocorreu co centro de día de Carnota, que foi un centro...
Moitas grazas, conselleira. Moitas grazas.
Vale. Continúo logo. Grazas.
Réplica da señora Soneira Tajes.
Grazas, señora presidenta. Señora Mato, ¿non sei se se recoñece vostede nesta foto? [[Pausa.]] [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Si, e a señora Belén do Campo. Esta señora que está aquí non ten ningún cargo institucional, é a candidata do Partido Popular en Cariño, nin é concelleira sequera. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] E, claro, a señora Mato sempre se move por cuestións estritamente institucionais. E non lle importa dicir calquera cousa. Eu recoñézolle o valor porque, claro, resulta que o centro de día de Corcubión non reúne os requisitos mínimos, a pesar de que está feito de acordo co Decreto 243/1992, do 25 de xullo, de centros de servizos sociais. Por certo, cuxo proxecto, como todos, teñen que ser visados polos técnicos da súa consellería, se non non se autoriza, señora conselleira. Pero, claro, ¿sabe cal é a cuestión fundamental? Ten que haber un centro de día en Fisterra, pero ten que ser onde goberne o Partido Popular, ¿entende? De igual maneira que se reciben e se comprometen actuacións con recursos públicos cunha candidata dunha lista electoral, dun partido democrático, legal, que se presenta ás eleccións, pero que non é ninguén máis que unha candidata, como calquera candidata ou candidato de calquera lista nos máis de trescentos municipios de Galicia. Porque ese é o criterio, señora conselleira. E é un principio asentado non só por vostede e pola súa consellería, senón que o propio presidente da Xunta e este goberno lle dan rango institucional a unha señora candidata na primeira cidade de Galicia, como é a de Vigo, que non ten ningunha representación institucional e que, sen embargo, vostedes a presentan como se fora pois non sabemos o que, non sabemos o que. [[Murmurios.]] Polo tanto, xa sabemos cal é o criterio, todos somos iguais, pero los del PP...
Moitas grazas, señora Soneira.
...son más iguales que los demás.
Moitas grazas. Réplica da señora Mato Otero.
Non podo garantirlle, señoría, que teña unha demanda de entrevista do alcalde de Cariño; o que lembro eu, evidentemente, é que non; e dalgunha maneira alguén de Cariño ten que traer ao Goberno da Xunta cales son as demandas. E, evidentemente, eu estou disposta a falar con calquera, sexa o portavoz ou non para coñecer as demandas de Cariño. Iso é o primeiro de todo. [[Aplausos.]] O segundo, señoría: o que teño claro é que este goberno o que fai as cousas é con rigor. Dígolle que hai un estudo planificado xa de infraestruturas residenciais e mesmo tamén de infraestruturas de centro de día, onde, efectivamente, precisamos de boas instalacións. Dicíalle que o que non vai facer este goberno é facer unha obra como a que fixo o señor Quintana en Carnota, nun edificio absolutamente impracticable, que tiña tres alturas, onde os señores estaban espallados nas tres alturas, e que houbo que pechar no mesmo momento no que puidemos abrir o centro de día de Muros para darlle unha atención de calidade aos nosos maiores. E nós entendemos que, aínda que arquitectonicamente, señora Soneira, o edificio cumpra, evidentemente, entendiamos que non era o idóneo para dar a atención do centro de día que se precisa alí. E voulle dicir unha cousa, señora Soneira: non é que atenda os concellos do Goberno Popular ou do Partido Socialista, porque, como sabe moi ben vostede, hai centros de día en todos os concellos; trinta e catro en concreto son novos e son de distintas cores. O que non vai facer este goberno é ser desleal cos concellos e non vai practicar o que está acostumado a practicar o seu partido político, que ten o santo costume de facer infraestruturas e logo deixarllas a outros para que as manteñan. Teñen o santo costume de comprar un coche e logo dicirlle á Xunta de Galicia: dáme a gasolina que teño que levar a xente. E, evidentemente, ese non é o funcionamento rigoroso que os galegos e as galegas demandan dunha administración seria. Unha administración seria o que ten que contar... Por certo, non por lealdade institucional, é que a Lei de Administración local o di. A Lei de Administración local di que calquera administración, deputacións e concellos, que teña intención de levar adiante infraestruturas sociais, sobre todo que teñan carácter supramunicipal, debe de informar por obrigatoriedade, informar para ver se encaixan na planificación da Xunta de Galicia. E esta Xunta de Galicia non tivo o informe inicial antes de comezar a obra de Corcubión, como non o ten nas múltiples residencias que se están a facer na Deputación de Lugo. E unha cousa é certa: calquera administración, sexa concello, sexa deputación, ten capacidade de facer, e mesmo de facer ten tamén a obriga, xa que o fai, de mantelo, porque pode, porque é a súa competencia. O que non vale de todos os xeitos é facelo así e logo dicir que queren a colaboración da Xunta. Non obstante, a Xunta estará, señora Soneira, para a súa tranquilidade, vai estar en Corcubión tamén, señora Soneira, porque hai outra ferramenta a desenvolver, que son as axudas de promoción autonómica...
Moitas grazas, conselleira.
...que as queremos desenvolver en Corcubión.
Moitas grazas. Esgotada a orde do día, levántase a sesión. Boa noite e moitas grazas.