Herra forseti. Álagning stöðugleikaskattsins er tiltölulega einföld aðgerð í skattatæknilegum skilningi. Um er að ræða einskiptis 39% eignarskatt á allar eignir búa fallinna fjármálafyrirtækja, sem tekinn yrði miðað við eignastöðu þeirra í árslok þessa árs. Í lagalegum skilningi er rökstuðningur eða réttlæting skattsins það vandasama. Það er mitt mat að það sé vel gert í greinargerð með frumvarpinu og skatturinn fyllilega réttlætanlegur og standist ákvæði stjórnarskrárinnar. Breytingartillögur efnahags- og viðskiptanefndar eru til bóta, ekki síst það að styrkja enn betur umgjörðina um meðferð þeirra fjármuna sem skatturinn kynni að skila og þar á meðal að um það sé þverpólitískt samstarf. Hins vegar er málið í sjálfu sér fyrst og fremst fræðilegs eðlis því að það eru litlar líkur á að til greiðslu þessa skatts komi þar sem fyrir virðist liggja einhvers konar óformlegt samkomulag milli ríkisstjórnar Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar og lykilkröfuhafa í bú stóru bankanna. Það er því ekki líklegt að þessi leið muni skila ríkissjóði miklum fjármunum.
Virðulegi forseti. Grundvallarforsenda svo hás eignarskatts sem stöðugleikaskatturinn er, upp á 39%, er sú að hún geti byggt á réttlætingarástæðum. Eftir umræðu í nefndinni tel ég að þær séu fyrir hendi og að skattprósentan sé þannig ákvörðuð í samræmi við þann greiðslujafnaðarvanda sem að þjóðarbúinu steðjar. Mikilvægasti þátturinn í framhaldinu er að tryggja að farið verði þannig með þá fjármuni sem þannig renna til ríkissjóðs að þeir valdi ekki efnahagslegum óstöðugleika og verði ekki til þess að auka á pólitískan óstöðugleika með því að gefa mönnum færi á loforðaflaumi og ábyrgðarleysi í aðdraganda kosninga. Það er verkefni okkar allra að standa við þá pólitísku samstöðu sem fram hefur komið í nefndinni um að við ætlum öll að verjast þeirri freistingu.
Virðulegur forseti. Ég kýs að tala í sömu andrá um þetta frumvarp og hið næsta sem við greiðum atkvæði um, um nauðasamninga. Þetta eru góð mál að mati okkar í Bjartri framtíð. Hér er verið að nálgast vandamálið með skynsamlegum hætti. Vinna nefndarinnar hefur verið góð. Það er mjög mikilvægt að það sé alveg á hreinu að þetta eru ekki tekjuöflunarfrumvörp. Frumvarpið sem við greiðum atkvæði um nú og hið næsta eru frumvörp til þess að reyna að komast yfir verulegan hjalla í áttina að losun hafta til að eyða ógn við stöðugleika og lífskjör almennings með því að koma peningum sem eru þarna úti úr umferð. Það verður að takast. Það er of snemmt að fagna, verkefnið er að hefjast núna. Ef þetta tekst vel þá vil ég leyfa mér að spá því að það muni blasa við okkur kunnuglegur veruleiki þar sem við þurfum að horfast í augu við að við erum með of lítinn gjaldmiðil til þess að höndla [[Forseti hringir.]]fjármagnsflutninga, til þess að höndla frelsið í fjármagnsflutningum og til þess að höndla uppgang og [[Forseti hringir.]]góðæri. Ég hvet til þess í framhaldinu að við mundum ræða framtíðarstefnu í gjaldmiðilsmálum þjóðarinnar.
Forseti. Píratar styðja þetta mál þó að það verði að koma hér fram að út af samningum um stöðugleikaframlag hafa hendur þingsins verið nokkuð bundnar. Forsætisráðherra gerði samkomulag við kröfuhafa áður en þetta kom fyrir þingið. Ég vil jafnframt taka það sem hv. þm. Árni Páll Árnason sagði hér áðan varðandi styrkingu á lagarammanum og yfirlýsingar frá formönnum flokkanna um að verða ekki við freistnivanda er lýtur að þessum fjármunum, ef þeir verða einhverjir, en þeir verða þá undir umsjón þingsins þó svo að þeir liggi bundnir á bankareikningi Seðlabankans. Það er líka mjög mikilvægt að halda því til haga að þetta er ekki fjáröflunarleið heldur stöðugleikaleið fyrir landið.
Hæstv. forseti. Við erum að greiða atkvæði um frumvarp til laga um stöðugleikaskatt. Þetta er annað þeirra frumvarpa sem eru hluti af heildstæðri áætlun um að geta loks hafið losun fjármagnshafta. Við greiðum atkvæði um hitt á eftir. Hér skipta mestu máli þau málefnalegu markmið sem eru höfð til grundvallar stöðugleika í hagkerfinu með almannaheill að leiðarljósi og að verja þannig efnahagslega velferð. Lagt er til að lögfesta einskiptisskatt sem ætlað er að ná þessu markmiði. Þá er afar mikilvægt að þeim fjármunum sem renna í ríkissjóð verði ekki ráðstafað öðruvísi en í samræmi við þessi markmið. Til að tryggja þetta enn frekar er í frumvarpinu gert ráð fyrir samráði við Seðlabanka Íslands um mat á áhrifum og í frumvarpi til fjárlaga skal kynna áætlaða meðferð og ráðstöfun fjármuna. Þá er frá því gengið í breytingartillögum með frumvarpinu að efnahags- og viðskiptanefnd verði kynnt þau áform á upphafsstigi fjárlagagerðar. [[Forseti hringir.]] Um markmið og ráðstöfun [[Forseti hringir.]]og þennan lagalega umbúnað ríkti mikil samstaða.
Hæstv. forseti. Ég styð stöðugleikaskattinn, en tel hann að vísu vera of lágan og tek undir gagnrýni InDefence-hópsins og ýmissa málsmetandi hagfræðinga á borð við Lilju Mósesdóttur. Ég lít svo á að stöðugleikaskatturinn eigi að stuðla að stöðugleika en eigi jafnframt að vera tekjuöflun fyrir ríkissjóð til að vega upp á móti því gríðarlega tjóni fyrir íslenskt samfélag sem fjármálabraskarar hafa valdið. Það er fullkomlega eðlilegt að þetta eigi að vera tekjuöflun líka. Ég mun styðja þetta frumvarp. Öðru máli gegnir um hjáleiðina, hana styð ég ekki og greiði atkvæði gegn henni. Þar er margt ógagnsætt, sumt á að fara leynt og er ekki uppi á borði. Ég sakna þess að ýmsir þeirra sem gagnrýndu réttilega leyndina og ógagnsæið í Icesave-samningnum á sínum tíma skuli ætla að bjóða Alþingi upp á þessi vinnubrögð. Það á að þjösna hér í gegn á tíu dögum ógagnsæju frumvarpi sem þingið skilur mjög takmarkað. Auk þess á að fela [[Forseti hringir.]]Seðlabanka Íslands ígildi skattlagningarvalds. Honum er gert að upplýsa [[Forseti hringir.]]viðskiptanefnd þingsins, en skattlagningarvaldinu er [[Forseti hringir.]]úthýst. Þetta ætlar þingið að láta bjóða sér upp á. [[Forseti hringir.]]Ég segi nei við þessu.
Herra forseti. Ég lýsti strax stuðningi við stöðugleikaskattinn þegar hann var kynntur, enda byggði hann á hugmyndafræði sem hafði verið skoðuð og lögð fram í tíð fyrri ríkisstjórnar. Það kom hins vegar mér og öllum öðrum á óvart þegar síðar kom í ljós, eftir kynninguna frægu í Hörpu, að það hafði líka verið samið um sérstaka hjáleið við kröfuhafa, sem gerir þeim kleift að sleppa frá uppgjörinu með 400 milljörðum minni greiðslur í ríkissjóð en ella. Ég tel að óvissan sé öll á þeirri leið. Ég tel að hagsmunum Íslands sé tryggilega borgið með stöðugleikaskattinum. Eins og ég sagði þá styð ég hann. Hins vegar vil ég taka það alveg skýrt fram að út frá sjónarmiðum fjármálalegs stöðugleika ganga báðar þessar leiðir upp, en sú fyrri, þ.e. stöðugleikaskatturinn, er öruggari fyrir Ísland.
Virðulegi forseti. Hér er verið að greiða atkvæði um tvö mál sem eiga að leiða til stöðugleika í greiðslujöfnuði. Stöðugleiki í greiðslujöfnuði er grundvallaratriði varðandi efnahagsþróun framtíðarinnar, varðandi stöðugleika á gjaldmiðlinum og stöðugleika í verðlagi. Hvor leiðin sem er farin í þessu máli skilar svipuðum árangri. Það kann að vera að einhverjum finnist stór munur á krónum í þessu máli en það leiðir vonandi af sér samninga sem báðir aðilar eru jafn ósáttir við, ef svo má segja, vegna þess að þetta er orrusta og stríð og það vinnur enginn stríð. Það kemur upp staða og síðan verða menn að vinna stríðið eftir á. Í þessu máli er það okkar að vinna vel úr málum þegar þessir samningar eða skattlagning er frá. Ég styð þetta frumvarp og tel að efnahags- og viðskiptanefnd hafi unnið vel í málinu og ég þakka samstarfið. Virðulegi forseti. Ég hef lokið máli mínu.
Virðulegur forseti. Það er ákaflega ánægjulegt að sjá hversu vel þingmenn allra flokka taka þessu máli og sumir jafnvel málefnalega, aðrir ekki jafn málefnalega, það eru auðvitað ekki svaraverðar fullyrðingar sem hér hafa fallið um að ríkisstjórnin sé búin að semja við einhverja um eitthvað í þessu sambandi. Það liggur einfaldlega fyrir að hér er verið að samþykkja skattlagningu og menn þurfa, ef þeir vilja komast hjá þeirri skattlagningu, að uppfylla stöðugleikaskilyrði sem eru miklu strangari en nokkur skilyrði sem áður hafa verið uppi fyrir því að fá nauðasamninga. Hv. þm. Össur Skarphéðinsson virðist einfaldlega hafa sofnað á kynningarfundinum ef það fór algjörlega fram hjá honum, sú kynning sem þar fór fram á stöðugleikaskilyrðum. Virðulegur forseti. Aðalatriðið er þó það að hér er þingið að samþykkja leið til þess að leysa stærsta efnahagslega vandamál sem þjóðin hefur staðið frammi fyrir undanfarin ár og það er mikið fagnaðarefni. Það er ekki bara fagnaðarefni hér á Íslandi heldur hefur þetta vakið athygli víða um lönd, enda með mjög afdráttarlausum hætti verið að leysa mál [[Forseti hringir.]]sem virtist mörgum óleysanlegt fyrir síðustu kosningar.
Virðulegi forseti. Ég fagna þessu máli eins og flestir, en ég vil þó koma aðeins inn á orð einstakra þingmanna um að það megi einhvern veginn lesa að í umsögn InDefence-hópsins felist mikil gagnrýni. Ég vil lesa hér upp úr bloggfærslu frá einum af forsvarsmönnum samtakanna. Þar segir: „Markmið með þessari umsögn var að ýta undir málefnalega umræðu um það hvort hægt sé að minnka áhættu við þær lausnir sem unnið er að og reyna að ná fram hagfelldari niðurstöðu fyrir þjóðina í einu mikilvægasta hagsmunamáli hennar.“ Svo segir áfram, þar sem vísað er í ummæli eins hv. þingmanns: „Hann misskilur síðan athugasemdir InDefence sem snerust ekki um það hversu mikill skattafslátturinn er, heldur áhrif hans á greiðslujöfnuð en segir svo ranglega að InDefence taki undir gagnrýni hans.“ Því miður hafa einstakir fjölmiðlar tekið þetta hrátt upp en ég vona að þetta leiðréttist hér með.
Herra forseti. Það er eitt sem ég saknaði í þessari umræðu. Allir formenn flokkanna nema einn að mér vitandi hafa talað mjög skýrt um að það eigi ekki að freistast til að nota þessa peninga í annað en það sem tryggir stöðugleika og freistast ekki til að nota þessa peninga sem renna inn á hlaupareikning í Seðlabankanum, ef farin er þessi leið, ef menn lenda í skattinum. Allir formenn hinna flokkanna og náttúrlega hv. formaður efnahags- og viðskiptanefndar, Frosti Sigurjónsson, hafa verið mjög skýrir hvað þetta varðar. Þetta er ofboðslega mikilvægt atriði af því að ef stjórnmálamenn freistast til þess að nota þessa peninga í annað en það sem er kveðið á um í frumvörpunum þá þýðir það að réttarstaða okkar er farin út um gluggann. Þess vegna er mikilvægt að þetta komi skýrt fram hjá öllum forustumönnum stjórnmálaflokkanna.
Herra forseti. Ég vil byrja á því nú við atkvæðagreiðslu eftir 2. umr. að þakka nefndinni fyrir vel unnin störf, fyrir samstöðu hér í þinginu um að málið fái framgang. Það er rétt sem hér hefur komið fram að það var mikið lagt á þingið að fara fram á að þetta stórt mál kæmist í gegnum nefndarstarf og lokið yrði við þrjár umræður á skömmum tíma eins og er að takast. Hér hefur mikið verið rætt um ráðstöfun þeirra fjármuna sem koma til með að birtast annaðhvort í formi skattgreiðslna eða stöðugleikaframlags, en það er skýrt samkvæmt frumvörpum sem fylgja þessu máli að þeim ber að ráðstafa til þess að lækka skuldir ríkissjóðs og koma í veg fyrir þensluáhrif. Það eru engir samningar við einn eða neinn á bak við tjöldin. Þetta er einfaldlega skýrt mál og það mun áfram verða unnið að því að greiða fyrir leið nauðasamninga með stöðugleikaskilyrðum. Verði þau ekki uppfyllt þá fellur skatturinn í lok þessa árs á viðkomandi slitabú. Aðalatriði málsins er það að hér kemur fram heildstæð áætlun um það hvernig á að [[Forseti hringir.]]leysa vandann. Og það er mjög mikilvægt fyrir íslenska þjóð að finna fyrir þeirri samstöðu sem er hér á þinginu um aðferðafræðina við að ná því markmiði.
Herra forseti. Hér er í raun og veru fyrst og fremst um tæknilega breytingu að ræða, þ.e. að afmarka betur að frumvarpið taki til hvers kyns uppgjörs eða lykta á slitameðferð skattskyldra aðila. Þessi breyting er þó engu að síður mikilvæg og hún spilar á við þá breytingu sem gerð er á 2. gr. í 2. tölulið breytingaskjalsins.
Virðulegi forseti. Með þessari breytingu treystum við frekar umbúnaðinn um það með hvaða hætti farið verður með þetta fé. Og við bætum inn því skilyrði, sem er mjög mikilvægt, að ef fjármálaráðherra hyggst gera tillögu um að nýta þessa fjármuni í fjárlagafrumvarpi þá verði hann áður að bera það undir efnahags- og viðskiptanefnd. Með öðrum orðum, það verður ekki hægt að nota þessa fjármuni við meðferð fjárlaga hér í þinginu, fjárlaganefnd getur ekki til að loka gati seilst í þá. Það þarf að gera tillögu um það í fjárlagafrumvarpi af hálfu fjármálaráðherra áður en fjárlagafrumvarp er lagt fram. Hann getur ekki eftir það farið til efnahags- og viðskiptanefndar, hann þarf áður að fara til hennar á undirbúningsstigi fjárlaga og hann þarf að hafa þá í hendinni umsögn frá Seðlabanka Íslands um hver áhrif þetta hafi. Með þessu erum við að tryggja nokkurra mánaða ferli sem alltaf þurfi að eiga sér stað áður en hægt sé [[Forseti hringir.]]að gera tillögu um að þessir fjármunir séu nýttir. Það er mjög mikilvægt að þetta komi hér fram, þetta er grundvallarforsenda fyrir því að hægt verði að styðja málið í þeirri mynd sem það er.
Herra forseti. Ramminn sem kominn er með þessari málsgrein, að breytingartillögunni samþykktri, utan um meðferð fjármuna, og skiptir þá ekki máli hvort þeir koma í formi stöðugleikaskatts eða stöðugleikaskilyrða því vísað er til þessarar greinar í því frumvarpi, er á þá leið að ráðstöfun fjárins skal í fyrsta lagi samrýmast markmiðum um efnahagslegan og fjármálalegan stöðugleika. Í öðru lagi skal gera sérstaklega grein fyrir meðferð fjármunanna í fjárlögum, standi hún til, að undangengnu samráði við Seðlabanka Íslands um mat á áhrifum þess á efnahagslegan og fjármálalegan stöðugleika og samráði við efnahags- og viðskiptanefnd. Ásamt með því sem segir um þetta í lögskýringum í nefndaráliti efnahags- og viðskiptanefndar þá held ég að búið sé að reyna að búa um þetta með eins tryggilegum hætti og kostur er og málið í framhaldinu í höndum þeirra stjórnmálamanna sem með þetta fara og vonandi standast þeir prófið.
Virðulegi forseti. Við greiðum nú atkvæði um margháttaðar breytingar á reglum um nauðasamninga til þess að greiða fyrir því að fyrirtæki geti lokið málum með greiðslu stöðugleikaframlags en ekki greiðslu stöðugleikaskatts. Það felst mikill munur í þeirri aðferðafræði. Í staðinn fyrir skatt sem yrði lagður á og mundi renna í ríkissjóð upp á einhvers staðar á bilinu 680–800 milljarða þá er um að ræða framlag frá þrotabúunum upp á einhvers staðar rétt rúmlega 300 milljarða samkvæmt þessari aðferð og síðan viðbótarframlög, sem fela í sér lengingu á gjaldeyrislánum til bankanna og endurgreiðslu þeirra gjaldeyrislána sem Seðlabankinn hefur þegar veitt þrotabúunum og svo mætti lengi telja. Með öðrum orðum, það er mikill efnislegur munur á þeim verðmætum sem renna í ríkissjóð til lausnar vandans milli þessara tveggja leiða. Við verðum við þessa atkvæðagreiðslu að treysta því sem lagt er upp með af hálfu ríkisstjórnarinnar um að þessir samningaleið sé [[Forseti hringir.]]fullnægjandi og tryggi með fullnægjandi hætti hagsmuni þjóðarinnar. Við munum greiða atkvæði með þessu, en ég vildi orða þennan fyrirvara hér.
Herra forseti. Því miður er það svo að óvissan er miklu meiri þegar kemur að mati á þessum þætti og það er miður að svonefnd stöðugleikaskilyrði skuli ekki vera opinber eða meiri upplýsingar liggi fyrir um þau og meira gagnsæi mætti vera varðandi málið. Það er allt sem bendir til að fjárhagsleg útkoma ríkissjóðs verði til muna lakari fari stóru búin, eins og allt stefnir í, þessa leið og gæti sá munur verið af stærðargráðunni 250 til upp undir 400 milljarðar kr. og munar um minna. Það er samt vandasamt að bera þessar leiðir saman og í reynd eru frumvörpin hluti af einni heild sem spilar saman með ýmsum hætti, valkvæð leið og það styrkir aðgerðina sem slíka. Það virðist liggja fyrir einhvers konar óformlegt samkomulag við lykilkröfuhafa, alla vega líta þeir svo á samanber umfjöllun í erlendum fjölmiðlum og langlíklegast að lausnin verði á þessum forsendum. Þá verðum við auðvitað að vona að stöðugleikaskilyrðin standi undir nafni, þau reynist fullnægjandi til að tryggja stöðugleika [[Forseti hringir.]]í kringum aðgerðina, og hitt mætir þá afgangi þó að útkoma ríkissjóðs úr þessu verði mun lakari vegna þeirra afslátta sem kröfuhafarnir augljóslega fá út á það að fara þessa leið.
Virðulegi forseti. Ég vil byrja á því að fagna því að frumvarp um stöðugleikaskatt var samþykkt með nær öllum atkvæðum. Þegar kemur að þessu síðara frumvarpi sem snýst um stöðugleikaframlag þá er mjög mikilvægt að hafa í huga og árétta það hér að þegar og ef farið verður í samninga um stöðugleikaframlag skal í engu ganga á gjaldeyrisforða eða lífskjör þjóðarinnar og jafnframt skal það vera með þeim hætti að þetta skal fyrst fara í gegnum Seðlabanka, svo gegnum fjármálaráðherra og ríkisstjórn, og svo er það áréttað hér og um það hefur verið þverpólitísk samstaða að það skuli fara í gegnum efnahags- og viðskiptanefnd. Þar með er þingið að áskilja sér ákveðinn rétt til þess að hafa eftirlit með þessu máli á hvaða stigi sem er vegna þess að þessi leið er bæði valkvæð og tímabundin. Fari svo að einhver af þessum þremur aðilum, Seðlabanki, ríkisstjórn og fjármálaráðherra eða efnahags- og viðskiptanefnd, meti það svo að í einhverju sé gengið á lífsgæði eða gjaldeyrisforða þá munu kröfuhafar fara stöðugleikaskattsleiðina og greiða 39%. Það er mikilvægt að þetta komi fram hér og sé skjalfest.
Hæstv. forseti. Hér greiðum við atkvæði um seinna frumvarpið í þessu stóra og mikla máli þar sem mjög mikilvægt er fyrir þjóðarhagsmuni að breið pólitísk samstaða myndist hér á Alþingi um þessi tvö mál. Ég studdi málið áðan og ég styð þetta mál sem hér er, en vil segja þetta hvað varðar fyrirvara: Það er mikill munur á þessum tveimur leiðum sem farnar eru. Ef leiðin verður farin sem við erum að greiða hér atkvæði um núna, þ.e. stöðugleikaframlag, þá sýnist mér að ríkisstjórn hæstv. forsætisráðherra Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar hafi framkvæmt mestu skuldaleiðréttingu Íslandssögunnar. Þá er fallið heimsmetið sem átti að vera fyrir heimilin í landinu en varð að litlu hreppameti. Ef þessi leið verður farin, virðulegi forseti, þá þýðir það að um 400 milljörðum minna kemur í ríkissjóð vegna þessara leiða, vegna þeirra samninga sem birtir voru á heimasíðu fjármálaráðuneytisins rétt eftir að fundinum lauk í Hörpu, [[Forseti hringir.]]sýningarfundinum með öllum glærunum sem þar voru. [[Gripið fram í.]]Þetta er skuldaleiðrétting ríkisstjórnar Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar við kröfuhafa hinna föllnu banka. [[Gripið fram í.]]
Herra forseti. Þetta mál sem hér eru greidd atkvæði um er til vitnis um það að ríkisstjórnin og nú þingið vill greiða fyrir gerð nauðasamninga með tilteknum lagabreytingum. Þetta mál fjallar í sjálfu sér ekki um stöðugleikaframlagið, en sú leið hefur verið opin frá því að fjármagnshöft voru sett hér á landi árið 2009 að undanþágur væru veittar. Með skattafrumvarpinu er því svarað hvaða skilyrði menn eiga að uppfylla til þess að geta fengið undanþágur. Þeir þurfa að greiðslujafnaðarleysa einstök slitabú. Þeir sem tala í þessari umræðu eins og hv. þm. Kristján Möller eru þeirrar skoðunar að ríkið eigi hér að fara í tekjuöflunaraðgerð, um það eigi málið að snúast. Við erum að svara því með þeim frumvörpum sem við erum að afgreiða í dag að við erum að leysa greiðslujafnaðarvanda, við erum ekki í tekjuöflunaraðgerðum. Og þeir sem fara þá leið sem hér birtist í umræðunni að bera saman tekjurnar, bara beinar tekjur til ríkissjóðs annars vegar af skattinum og hins vegar af stöðugleikaframlaginu, [[Forseti hringir.]]þeir eru bara á einhverri annarri vegferð og fari þeir bara sína leið.
Virðulegur forseti. Ég mæli fyrir tillögu til þingsályktunar um samþykki til frestunar á fundum Alþingis samkvæmt 1. mgr. 3. gr. stjórnarskrárinnar. Tillagan er svohljóðandi: „Alþingi ályktar að veita samþykki til þess að fundum þingsins verði frestað frá 3. júlí 2015 eða síðar, ef nauðsyn krefur, til 8. september 2015.“ Tillagan skýrir sig sjálf.
Herra forseti. Það er ekki tímabært að fresta þessu þingi. Það liggur fyrir mál, nýtt makrílfrumvarp, sem lagt var fram fyrir tveimur dögum síðan. Það var ekki á þeim listum sem samið var um varðandi þinglok. Það frumvarp þarf að fá miklu meiri umræðu, þannig að það er í alvörunni ekki tímabært ef menn ætla að reyna að klára það mál núna í dag, sem menn munu að sjálfsögðu gera. En samt sem áður er það ekki tímabært að við gerum það þannig og þar af leiðandi er ekki tímabært að við frestum fundum Alþingis eins og stendur.
Virðulegi forseti. Meðal okkar Vinstri grænna eru skiptar skoðanir um framkvæmdir á Bakka. Ég tel líkt og margir félaga minna í Vinstri grænum að uppbygging fjölbreyttrar atvinnustarfsemi hvar sem er á landinu þurfi ekki að kalla á mengandi og orkufrekan iðnað. Forseti. Ég hefði ekki stutt upphaflegt frumvarp um uppbyggingu á Bakka og ég mun ekki styðja það frumvarp sem hér er til umræðu. Ég segi nei.
Herra forseti. Það lítur fyrir að það sé verið að gabba minni hlutann í þessu máli af því að það er hætta á því - kannski ekkert endilega líklegt eða hvað? - en það er alla vega hætta á því að með þessu frumvarpi sé verið að styrkja réttarstöðu þeirra sem hafa verið að veiða makríl til þess að fá honum síðan úthlutað sem kvóta í stað þess að fara einhverjar aðrar leiðir með hann eins og að úthluta honum á markaði. Við stöndum frammi fyrir því að á næsta ári fáum við auðlindaákvæði í stjórnarskrá að öllum líkindum. Það er verið að vinna að heildarendurskoðun, þá leið sem við ætlum að fara með kvótakerfið í framtíðinni og landsmenn munu geta haft meiri aðkomu að öllum þeim málum þegar þeir sjálfir geta kallað mál til sín í þjóðaratkvæðagreiðslu eins og þessu stóra máli um það hvernig skuli ráðstafa fiskveiðiauðlindinni með lögum. Um það snerist undirskriftasöfnun þar sem 51 þús. manns sögðu að ef það ætti að ráðstafa fiskveiðiauðlindinni frá Alþingi með lögum til lengri tíma en eins árs þá skyldi forseti synja því þannig að þjóðin fengi málið til sín. Þetta var gert vegna þess að í fyrsta makrílfrumvarpinu sem var lagt fram núna á síðasta mögulega degi til að leggja fram þingmál samkvæmt þingsköpum, 1. apríl, annars hefði þurft að leita afbrigða, átti úthlutunin á makrílnum að gilda í sex ár plús eitt ár áfram að eilífu. Þá fóru menn af stað með undirskriftasöfnun fyrir þjóðaratkvæðagreiðslu. Svo var lögð fram breytingartillaga vegna þess að þeir sem lögðu frumvarpið fram sáu að þeir mundu ekki ná því fram. Þá var lögð fram breytingartillaga við það frumvarp, í rauninni í formi frumvarps, það var frumvarp sem var bara lagt inn sem breytingartillaga. Því var samt sem áður hafnað. Það var ljóst að það átti aflamarkssetja makrílinn, þ.e. veita aflahlutdeild í makríl sem hefði þýtt að hún væri til lengri tíma en eins árs. Ef því sem má veiða á hverju ári er úthlutað til eins árs er það samt sem áður úthlutun og tekur lengri tíma en eitt ár að fá þá hlutdeild aftur til baka til ríkisins. Og það er ráðstöfun með lögum á fiskveiðiauðlindinni til lengri tíma en eins árs. Menn sáu að þeir kæmust ekki áfram með þann leik og sáu að það var samstaða í minni hlutanum um að stöðva slíkt, af því að þjóðin vill fá þessi mál til sín, og það að leggja fram nýtt frumvarp í þeim búningi eða öðrum búningi hefði þýtt að þjóðin mundi ekki hafa tíma til þess að fá til sín mál um ráðstöfun fiskveiðiauðlindarinnar með lögum. En núna er samt verið að ráðstafa fiskveiðiauðlindinni með lögum og kannski er verið að styrkja réttarstöðu þeirra sem vilja fá makrílinn kvótasettan þegar fram í sækir, það er möguleiki á því. Og þetta er gert á tveim dögum hérna í þinginu. Hvað er ég að tala um? Jú, ef við förum í 2. gr. frumvarpsins þá segir í b-lið: „Við bætist ný málsgrein, svohljóðandi: Fiskistofu er heimilt, fyrir úthlutun aflahlutdeilda samkvæmt lögum þessum, 5. eða 6. gr. laga nr. 151/1996 eða öðrum lögum, að heimila tilfærslu á viðmiðun aflareynslu og annarra réttinda er tengjast veiðum milli fiskiskipa, að hluta til eða öllu leyti, þegar um er að ræða breytingu á skipastól. Það er skilyrði þessa að fyrir liggi samþykki eigenda beggja skipa fyrir tilfærslunni ef ekki er um að ræða skip í eigu sömu útgerðar.“ Nú er ég búinn að ræða þetta við m.a. reynda þingmenn hérna, einhverja reyndustu þingmennina, og þeir segja að þetta gæti styrkt réttarstöðu viðkomandi af því að þarna er verið að færa réttindi á milli, það er verið að framselja réttindi, grunnaflareynsluna sem kvótinn verði síðan grundvallaður á, aflahlutdeildin, þannig að þetta er sjens. Það er möguleiki á að þetta þýði að þeir hafi sterkari kröfu um að fá makrílinn í kvótasetningu, að fá aflahlutdeild til sín, það er sjens á því. Mér var fyrst bent á þetta utan úr bæ og svo hef ég talað við þingmenn hérna og það er sjens á því. Þetta er gert á tveimur dögum. Það er alveg ljóst líka að flestir þingmenn í þessum sal hafa ekki hugmynd um þetta og höfðu ekki hugmynd um þetta. Ég hef talað við marga og menn sögðu bara: Ha, nú, er þetta í þessu? Já, ókei. Menn vissu ekkert um þetta. Þetta er það sem gerist þegar mál eru afgreidd svona hratt í gegnum þingið. Ef menn ætla að samþykkja þetta þýðir það að þeir eru að taka réttinn af landsmönnum því að landsmenn geta ekki farið af stað með undirskriftasöfnun á tveimur dögum. Það er verið að taka réttinn af landsmönnum, lýðræðislegan rétt sem þeir hafa verið að skapa sér á síðustu árum til þess að fara af stað með undirskriftasöfnun og þrýsta á forsetann að fá málið til sín. Með þessari hraðmeðferð erum við að taka þennan rétt af landsmönnum í máli sem varðar ráðstöfun fiskveiðiauðlindarinnar og getur haft fordæmisgefandi gildi inn í framtíðina. [[Gripið fram í.]]Ég er ekki að fullyrða þetta, hv. þingmaður, þetta er aftur á móti möguleiki, það er möguleiki á því. Svona gerist þegar mál eru afgreidd á svona miklum hraða. Þetta vildi ég bara að kæmi skýrt fram. Ég er búinn að reyna síðustu daga að tala um fyrir mönnum og reyna að fá þessu frestað eða þá að haldið verði áfram með þingið eða þing kallað saman seinna í sumar þannig að það sé hægt að vinna þetta almennilega, að málið fái almennilega langa þinglega meðferð, en það hefur ekki gengið, þannig að þetta er staðan. Nú skulu landsmenn fylgjast með hverjir greiða atkvæði með þessu, hverjir styðja málið og hverjir eru á móti. Ef það reynist síðan verða þannig, eins og reyndir þingmenn hafa sagt mér, að þetta styrki það að makríllinn fari inn í kvótakerfið eins og við þekkjum það, ef það kemur fram í framtíðinni, þá mega menn vera vissir um það að ég geri landsmönnum viðvart um það þegar fram í sækir. Ef við erum lausnamiðuð og horfum til framtíðar þá held ég að það sem við þurfum sé að halda þjóðfund, og ég bið þá sem hafa áhuga á þeirri hugmynd að hafa samband við mig, við þurfum að halda þjóðfund um hvernig eigi að ráðstafa fiskveiðiauðlindinni í lögum, þjóðfund eins og var haldinn 2009 um gildi þjóðarinnar og framtíðarsýn og hvernig landsmenn vildu sjá framtíðina á Íslandi, og svo þau gildi sem ætti að grundvalla stjórnarskrá á og hvað ætti að eiga heima í stjórnarskrá eins og gert var 2010. Ef menn hafa áhuga á því að setjast niður og skoða hvað það kostar af tíma, peningum og erfiði að koma á slíkum fundi þá hef ég mikinn áhuga á að setjast niður með slíku fólki sem gæti aðstoðað mig við að skoða þetta. Það kostar ekki mikinn tíma að skoða hvað þarf til til þess að halda slíkan þjóðfund og á þeim forsendum væri síðan hægt að skoða framhaldið.
Herra forseti. Ég vil aðeins ræða það mál sem er til umræðu varðandi frumvarp til laga, sem meiri hluti atvinnuveganefndar leggur fram, um breytingu á lögum um stjórn fiskveiða. Frumvarpið gengur út á nokkra þætti eins og tilfærslu á viðmiðum í aflareynslu og framlengingu nokkurra bráðabirgðaákvæða og ráðstöfun makríls sem hér hefur verið til umræðu. Við í minni hlutanum erum ekki flutningsmenn á þessu máli. Við töldum að meiri hlutinn ætti að bera ábyrgð á því. Í raun hefði hæstv. ráðherra átt að koma með þetta mál en við vitum að það hefur svo sem gengið á ýmsu varðandi umræðu um makrílfrumvarpið sem lá fyrir þinginu og var mjög umdeilt og náðist að fresta fram á haustið til að taka það með þeirri vinnu sem fram undan er við að endurskoða lög um stjórn fiskveiða. Við í minni hlutanum vorum líka ósátt við að mál eins og veiðigjöldin væri sett í salt mjög lengi og öll orkan hefði farið í að ræða þetta umdeilda makrílfrumvarp. Í 3. gr. er ákvæði sem lýtur að því að framlengja enn eina ferðina svokallað Stakkavíkurákvæði. Þau rök voru færð fyrir því að það sé verið að vinna að skulda- og lánamálum þess fyrirtækis, en við á Alþingi erum búin að framlengja þetta bráðabirgðaákvæði ansi oft. Þarna er það framlengt og talað um lokafrest til 1. september 2016. Í mínum huga er það algerlega skýrt að það er ekki hægt að framlengja ákvæðið eina ferðina enn. Þetta verður að þýða það sem stendur hér, að þetta sé lokafrestur. Þetta snýr að því að viðkomandi útgerð er komin upp fyrir svokallað kvótaþak, þ.e. hlutdeild í króka- og aflamarkskerfinu. Í 4. gr. er málið sem hv. þm. Jón Þór Ólafsson hefur rætt hér. Ég tel að það sé engin ástæða til að hafa áhyggjur af því sem þar kemur fram. Þar er verið að leggja til að 2 þúsund lestir af makríl séu aðgengilegar smábátunum í krókaaflamarkskerfinu. [[Gripið fram í.]]Við vitum að umræðan var þannig þegar talað var um að hlutdeildarsetja þetta stóra makrílfrumvarp með tilheyrandi afleiðingum að setja það inn í núverandi kvótakerfi með framsali og öllu tilheyrandi og færa þeim aðilum sem höfðu aflareynslu og viðmiðin tugi milljarða í hendur. Rökin í þeirri umræðu voru mikið á þá leið að það væri ekki hægt að ráðstafa til smábáta þessum 5,3%, þ.e. í hinn svokallaða litla pott, það væri ekki hægt að ráðstafa makríl í þann hluta fiskveiðistjórnarkerfisins nema makríll yrði fyrst kvótasettur og þá fengi sá pottur 5,3% til ráðstöfunar. Okkur var stillt upp við vegg eins og þetta tvennt þyrfti að fara saman. Mér finnst að þarna komi skýrt fram að það sé hægt að ákveða að ráðstafa einhverju X magni af makríl til þátta eins og í þessu tilfelli litla pottsins, þ.e. þessarar hlutdeildar af heildaraflamagni, 5,3%, með því að lögfesta og styrkja það lagalega í frumvarpi. Eins og það liggur nú fyrir er verið með lögum að leggja það til að þessar 2 þúsund lestir af makríl fari til þessara ráðstafana í þann hluta sem krókaaflamarksbátar og aðrir bátar geta nýtt sér með því að leigja úr þeim potti. Mér finnst þetta undirstrika að hægt sé að ráðstafa öðrum tegundum sem koma inn í okkar lögsögu með öðrum hætti en í aflahlutdeild eða með því að kvótasetja þær. Menn viðurkenna að það er hægt að breyta þessu kvótakerfi. Það er auðvitað löggjafinn sem hefur um það að segja fyrst og síðast hvernig hann vill ráðstafa fisktegundum til framtíðar, en þá þurfa að vera lagastoðir fyrir því. Þarna er lítið dæmi um að það sé hægt. Þess vegna er ég mjög ánægð með það. Það liggur þá fyrir, burt séð frá því hvaða magn þetta er til eða frá, það má deila um það. Þarna eru 2 þúsund lestir og ég held að það sé gott. Það er auðvitað mjög slæmt eins og hæstv. ráðherra ákvað í sumar með reglugerð að hlutdeildarsetja smábáta og loka kerfinu. Það er gagnrýnisvert. Ég tel að það verði að leita allra leiða til að komast út úr því því að það er óásættanlegt. Þetta vildi ég segja í þessum málum. Það er líka verið að lækka þarna leigu á síld og makríl til þeirra sem hafa aðgengi að þessum potti úr 16 kr. í 8 kr. Það hefði átt að rökstyðja það betur. Ég tel að þarna sé svolítið verið að setja puttann á þetta. Síðast þegar við vorum að ræða þetta, í fyrra, þá minnir mig að það hafi verið eitthvað um 20 kr. sem lagt var upp með. Við í atvinnuveganefnd miðuðum við að menn fengju ekki mjög hátt verð fyrir aflann upp úr sjó og því væri eðlilegt að lækka þetta í 16 kr. Núna er puttinn settur á þetta og það lækkað í 8 kr. Ég held að það verði að vera rökstutt miklu betur þannig að það sé þá eitthvert ákveðið hlutfall af aflaverðmæti upp úr sjó sem sé á ferðinni. Ég er ekki að segja að þessi tala, 8 kr., sé endilega vitlaus en hún er dálítið eins og menn hafi sett puttann upp í loftið og skotið á einhverja slembitölu. Þó að ég sé ekki á þessu frumvarpi frekar en aðrir í minni hluta atvinnuveganefndar, þá tel ég að þetta sé ekki þannig mál að menn þurfi að hafa neinar áhyggjur af því til framtíðar að við getum ekki gert það sem löggjafinn ákveður varðandi ráðstöfun á nýrri tegund í lögsögu okkar, eins og makrílnum, eða gert yfir höfuð breytingar á núverandi kvótakerfi. Ég á ekki von á öðru en ég geti jafnvel stutt þetta mál.
Virðulegur forseti. Það er ánægjulegt að heyra að hv. þm. Lilja Rafney Magnúsdóttir, fulltrúi Vinstri grænna í atvinnuveganefnd og varaformaður þar, treystir sér til að styðja hér aðgerðir í þágu smábáta. Það er mikill misskilningur að mínu mati sem kom fram í málflutningi hv. þm. Jóns Þórs Ólafssonar að hér væri um eitthvert nýtt makrílfrumvarp að ræða, svo er auðvitað alls ekki. Það er þannig að við ráðstafanir aflaheimilda í makríl fyrir yfirstandandi fiskveiðiár var úthlutað 2.000 tonnum minna, þ.e. hæstv. ráðherra hélt eftir 2.000 tonnum til þess að geta aukið við möguleika smábáta á að veiða. Þau tonn verða til ráðstöfunar frá ráðuneytinu og þarna geta menn keypt sér aflaheimildir fyrir sanngjarnt framlag. Þetta er ekki síst hugsað fyrir þá sem hafa ekki nægjanlegt magn til þess að fara í veiðarnar eftir að aflaheimildum var úthlutað, að þeir geti bætt við og farið þannig í arðsamar veiðar. Einnig er þetta leið fyrir þá sem ekki hafa stundað makrílveiðar áður til að fara inn í þetta kerfi og stunda veiðarnar. Þetta er auðvitað allt gert í þeirra þágu, þessa kerfis, að auka aflaheimildirnar sem voru í kringum 7.000 tonn í fyrra upp í 9.000 tonn. Það hefur síðan komið fram í umræðunni að svokölluðu pottaframlagi eða 5,3 prósentunum, sem mundu gera milli 8.000 og 9.000 tonn í ár, verði ráðstafað a.m.k. að góðum hluta, jafnvel að öllu leyti, til þessa kerfis í framtíðinni. Það þýðir að aflaheimildir í makríl fyrir smábátakerfið geta farið upp í kannski 10.000–12.000 tonn og mér til efs, alla vega eins og staðan er í dag, að það komi jafnvel umfram það sem sá floti ræður við, þótt hann geti kannski ráðið við eitthvað meira í framtíðinni. Við höfum reynt að skýra þetta fyrir hv. þm. Jóni Þór Ólafssyni á undanförnum dögum, við sem tókum þátt í umræðu um þetta í hv. atvinnuveganefnd. Fulltrúi Pírata hefur ekki verið á fundum atvinnuveganefndar til að fara yfir þetta mál og ég fullyrði að um algeran misskilning er að ræða, en okkur hefur ekki tekist að koma hv. þingmanni í skilning um málið.
Herra forseti. Ég hef verið mjög duglegur að mæta þegar kemur að makrílmálinu út af því að það er mál sem landsmenn vilja fá að koma að og hófu undirskriftasöfnun um. Grunnstefna Pírata er mitt umboð. Hún gengur út á það að vernda borgararéttindi annars vegar og hins vegar lýðræðisumbætur í formi orðanna: Allir eiga rétt á að koma að ákvörðunum sem þá varðar. Landsmönnum finnst réttilega auðlindin varða þá. Þeir vilja réttilega fá að koma að ákvörðunum um það hvernig henni skuli ráðstafað. Því máli hef ég fylgt eftir í atvinnuveganefnd. Ég þarf náttúrlega að velja og hafna. Ég fylgdi eftir málinu um stöðugleikaskattinn og nauðasamningana. Það er stórt og mikilvægt mál sem þurfti að fylgja eftir og passa. Við náðum að setja inn í þau frumvörp ákvæði sem tryggðu að erfiðara yrði að falla í þann freistnivanda að fara að nota þessa peninga á óábyrgan hátt. Það skaðar verulegar réttarstöðu landsins ef menn fara að verja þeim peningum á þann hátt að það stuðli að óstöðugleika því að þá hverfur réttarstaða okkar. Það var mikilvægt. Þannig haga ég mínu starfi á þinginu og hef fylgt þessu makrílmáli eftir og þeim þáttum þess sem varða nákvæmlega þetta og er enn að gera núna þegar þetta nýja makrílfrumvarp kemur fram, er afgreitt á tveimur dögum og á þann hátt að landsmenn geta ekki haft lýðræðislega aðkomu að því eins og þeir hafa kallað eftir. Það er skýringin, ef hv. þm. Jón Gunnarsson hefur ekki áttað sig á því.
Virðulegur forseti. Ég gef mjög lítið fyrir orð þingmannsins í þessum efnum. Við erum öll sammála því og að því er unnið á vegum stjórnarskrárnefndar að koma með ákvæði í stjórnarskrá þar sem ákveðnum hluta þjóðarinnar og ákveðnum hluta þingmanna verði gert kleift að vísa málum til þjóðaratkvæðagreiðslu í vönduðu ferli sem verði búið til í kringum það. Við erum bara ekki komin þangað enn þá. Þess vegna er þetta algjörlega ótímabært. Heildaraflaheimildir, þ.e. veiði við Ísland, eru plús/mínus 1,5 milljónir tonna, getur farið niður í 1.200 þúsund tonn og upp í allt að 1.700–1.800 þúsund tonn. Við erum að tala um 2 þúsund tonn af makríl, sem allt þetta veður er út af, fyrir smábátana. Það er verið að hjálpa því kerfi að mæta óskum þeirra um auknar aflaheimildir. Ég fullyrði að það er alger misskilningur hjá þingmanninum að þjóðin vilji kalla til þjóðaratkvæðagreiðslu um hvort það eigi að veita 2 þúsund aukatonn af heildarafla sem er plús/mínus 1,5 milljónir tonna. Ef það er markmiðið með þjóðaratkvæðagreiðslu þá er engin samkvæmni í málflutningi pírata hér um að það sé verið að taka mál svo hratt í gegnum þingið að þjóðin hafi ekki þetta tækifæri. Píratar gera enga athugasemd og nefna það ekki í umræðunni hér þegar verið er að veita um 1.400 milljónir í viðbót í framkvæmdir á orkufrekum framkvæmdum við Bakka. Það má rúlla hér í gegn með 10:2 atkvæðum án þess að þeir segi að það þurfi að vísa því til þjóðaratkvæðagreiðslu. Ef við ætluðum að fara að vinna eftir þessu þá væri það óvinnandi vegur að starfa hér. Þetta er að mínu mati mikið vinsældarfrumhlaup hjá hv. þingmanni.
Herra forseti. Þingmaðurinn veit að sjálfsögðu vel að ég er ekki að tala um að það eigi að setja í þjóðaratkvæðagreiðslu hvort úthluta eigi 2 þúsundum tonnum í staðinn fyrir 800. Þetta snýst um það hvort möguleiki sé á því að það sé verið að festa makrílinn eða færa hann með einhverjum hætti inn í kvótakerfið, auðvelda það og styrkja réttarstöðu þeirra sem síðan á endanum vilja færa hann inn í hið hefðbundna kvótakerfi. Landsmenn vilja ekki að það sé verið að ráðstafa auðlind þeirra með lögum til lengri tíma en eins árs. Ef það er verið að færa þetta inn í kvótakerfið þá er verið að gera það. Um það snýst málið. Undir það skrifuðu 51 þúsund Íslendingar. Við erum mögulega að fara gegn því með því að samþykkja þetta. Þetta er ekki stærsta mál í heimi, en þetta gæti samt sem áður þýtt það að við missum tækifærið til að geta ráðstafað makrílnum með öðrum hætti en hefur verið gert. Landsmenn fá ekki tækifæri til að koma að þeirri ákvörðun. Um það snýst málið.
Hæstv. forseti. Til að skýra enn einu sinni afstöðu mína gagnvart þessu litla frumvarpi sem flutt er af meiri hluta atvinnuveganefndar vísa ég til 1. umr. um málið í gær þar sem ég útskýrði hvers vegna við erum ekki flutningsmenn að þessari tillögu. Í stuttu máli gengur frumvarpið út á að í 1. gr. er verið að styrkja heimildir og betrumbæta varðandi uppboð á aflaheimildum gagnvart 5,3% pottinum. Við sáum að á þessu fiskveiðiári dagaði ákveðið magn uppi sem ekki var þá hægt að bjóða upp, og við viljum fá aðrar tegundir í staðinn sem nýtast betur í þær aðgerðir sem gerðar eru með þessum 5,3%. Í 2. gr. frumvarpsins er verið að breyta því að við breytingu á skipastól geti menn selt skipið eitt og sér án aflaheimilda. Dæmi er tekið um skip sem verið er að selja núna sem hefur veiðireynslu af makrílveiðum. Það er auðvitað umdeilt hvort það er aflahlutdeild sem þar er, en svo er ekki, en þá er verið að auðvelda mönnum að selja skip án þess að kvóti fylgi með. Ef þetta ákvæði væri ekki í gildi hefðu menn farið ákveðna hjáleið, eins og eru því miður til, með því að selja skip úr landi. Þá selst skip án aflaheimilda. Aflaheimildirnar eru eftir hjá viðkomandi fyrirtæki og í raun og veru hefði verið hægt að kaupa skipið inn í landið daginn eftir til að selja það aftur þeim sem vill kaupa það til að auka skipastólinn eða hagræða og taka út eldri og úreltari skip. Í 3. gr. er verið að veita lokafrest til 1. september 2016 til að framlengja um eitt ár svokallað Stakkavíkurákvæði, þar sem eitt fyrirtæki er fyrir ofan kvótaþakið í krókaaflamarkskerfinu. Það er sambærilegt og við lentum í á sínum tíma gagnvart Orkuveitu Reykjavíkur um uppskiptingu fyrirtækisins. Þar þurftum við nokkrum sinnum að framlengja það ákvæði vegna fjárhagslegrar endurskipulagningar á Orkuveitu Reykjavíkur. Að lokum gekk það í gegn. Það á að vera alveg skýrt í mínum huga að þetta ákvæði verður ekki framlengt oftar, nú verða menn bara að klára þetta fyrir 1. september 2016. Í 4. gr. er verið að setja 2.000 lestir af makríl til smábáta og auka heimildir þeirra úr um 7.500 tonnum í 9.500 tonn. Í d-lið er verið að lækka gjaldið sem smábátar einir greiða, 16 kr. fyrir síld og makríl í 8 kr., eða um helming, sem mér finnst allt í lagi til að koma til móts við smábáta sem veiða síld. Oft og tíðum veiða menn þetta bara til að eiga í beitu. Mér sýnist svona fljótt á litið að ef maður tæki síldina sem slíka, þessar 800 lestir, ef ég hef ekki ruglast á núllum í iPad-inum, séu það 6,4 millj. kr. Mér finnst það bara allt í lagi að smábátaeigendur greiði aðeins lægra fyrir síldina en verið hefur. Í fyrra ætluðum við að hækka það samkvæmt tillögu ráðuneytis í 23 kr., en nefndin setti það í 16 kr. Það er nú allt og sumt sem verið er að gera í þessu frumvarpi. Eins og ég segi tel ég það vera misskilning að hér sé verið að setja eitthvað fast inn eða ákveða eitthvað frekar gagnvart makríl. Það mál dagaði uppi. Það bíður næsta þings og kemur þá til umræðu. En ákvæðið um 2.000 lestir af makríl til smábáta er engin viðurkenning á einu eða neinu hvað það varðar. Virðulegi forseti. Þetta vildi ég láta koma fram sem skýringu. Ég skýri það kannski betur í atkvæðaskýringu á eftir þegar fleiri hlusta, en ég styð þetta mál þó að ég sé ekki einn af flutningsmönnum.
Virðulegi forseti. Þó að við í minni hluta atvinnuveganefndar séum ekki flutningsmenn þessarar tillögu þá styðjum við hana, vegna þess að hér er verið að gera lítils háttar breytingar að fenginni reynslu til að auðvelda framkvæmd á þessum atriðum, eins og t.d. varðandi uppboð á fisktegundum fyrir 5,3% flokkinn. Það er verið að auðvelda mönnum að selja skip innan lands án þess að kvóti þurfi að fylgja með, og það er verið að framlengja hér svokallað Stakkavíkurákvæði enn einu sinni um eitt ár, sem er vegna þess að það fyrirtæki er fyrir ofan kvótaþak. Síðan í lokin er verið að setja hér inn 2 þús. lestir af makríl til smábáta en jafnframt er verið að lækka það gjald sem ríkissjóður selur þessar aflaheimildir á, í raun og veru á uppboði, úr 16 kr. í 8 kr. Ég er líka hlynntur því vegna þess að þetta er fyrir smábátaútgerð sem er kannski ekkert voðalega hagkvæm hvað varðar síldveiðar. Ef ég reikna rétt í núllum í iPad-inum þá sýnist mér þetta vera um 6,4 millj. kr. sem gætu verið að detta þar út. Virðulegi forseti. Þetta vildi ég láta koma fram sem atkvæðaskýringu og við þingmenn jafnaðarmanna styðjum þetta frumvarp.
Herra forseti. Ég styð þetta mál þó að ég sé ekki flutningsmaður á því og ég tel sérstaklega ánægjulegt, eins og kemur hér fram í 4. gr., að hægt sé að ráðstafa makríl með öðrum hætti en að setja hann í kvótakerfið. Þarna er með lagastoð verið að ráðstafa 2 þús. tonnum af makríl á næsta fiskveiðiári til þess hluta kerfisins sem hefur verið kallaður félagslegur, atvinnulegur og byggðalegur pottur, 5,3% af heildarafla. Þarna er verið að ráðstafa 2 þús. tonnum til smábáta og báta í krókaaflamarkskerfinu. Ég tel það mjög ánægjulegt og hér er bara verið að rökstyðja það sem menn í meiri hlutanum héldu fram að væri ekki hægt að gera, það væri ekki hægt að gera þetta nema að setja makrílinn inn í hlutdeild. En hér eru menn að viðurkenna að það er hægt að gera ýmislegt með lögum hér frá Alþingi, svo ég styð þetta mál.
Herra forseti. Þetta er sú grein sem meðal annars reyndir þingmenn og fólk úti í bæ hefur bent mér á að feli í sér möguleika á því að verið sé að styrkja réttarstöðu þeirra sem hafa verið á makrílveiðum og auka líkurnar á því að makríllinn verði kvótasettur. Ég vona að ég hafi rangt fyrir mér. Aðrir þingmenn hafa komið hérna upp sem eru í atvinnuveganefnd og segja að ég hafi rangt fyrir mér, en tíminn mun leiða það í ljós. Ég greiði alla vega atkvæði á móti þessu af því að mér finnst ekki rétt að taka slíka áhættu án þess að þjóðin hafi aðkomu að málinu.