Bos días. Abrimos a sesión. A orde do día está publicada no Boletín Oficial do Parlamento de Galicia, número 595, polo que non procede a súa lectura. Non se xustificaron inasistencias. Alteracións no desenvolvemento da sesión plenaria
Antes de entrar na orde do día, teño a ben comunicarlles as alteracións que se van producir durante o desenrolo do pleno, que consisten en que, logo de debatidos os textos lexislativos, se debaterán dúas mocións, en concreto, a moción 46269, do Bloque Nacionalista Galego, e a 46270, do Grupo Parlamentario Socialista. Pola tarde debateremos a outra moción e a continuación debateríase a comparecencia. E mañá mércores, debatidas as proposicións non de lei –isto todo xa llelo anunciei aos portavoces–, debaterase a interpelación que figura en terceiro lugar, que corresponde ao Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Comezamos, polo tanto, a orde do día co punto primeiro. Debate e votación do Ditame, elaborado pola Comisión 2ª, Ordenación Territorial, Obras Públicas, Medio Ambiente e Servizos, do Proxecto de lei do solo de Galicia
Mantéñense para o Pleno as emendas do Grupo Parlamentario Mixto, do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego e do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia. Para a presentación do ditame da Comisión ten a palabra o presidente da Comisión 2ª, Ordenación Territorial, Obras Públicas, Medio Ambiente e Servizos, o señor Santiago Freire Abeijón.
Grazas, presidente. Bos días, señorías. O Proxecto de lei do solo de Galicia tivo entrada no Rexistro do Parlamento o día 15 de outubro do 2015. A Mesa do Parlamento, na reunión do día 16 de outubro de 2015, admitiu a trámite esta iniciativa e dispuxo a súa publicación no Boletín Oficial do Parlamento de Galicia e a apertura do prazo de presentación de emendas. O dito prazo rematou os días 6 e 24 de novembro de 2015 para as emendas á totalidade e ao articulado respectivamente. Así mesmo, na reunión do día 20 de outubro de 2015, unha vez oída a Xunta de Portavoces, acordou a súa tramitación pola Comisión 2ª, Ordenación Territorial, Obras Públicas, Medio Ambiente e Servizos. Na sesión plenaria do día 24 de novembro de 2015 rexeitáronse as catro emendas á totalidade de devolución presentadas polos grupos dos Socialistas de Galicia, do Bloque Nacionalista Galego, da Alternativa Galega de Esquerda e Mixto. As emendas ao articulado formuladas suman un total de 377: 36 por parte do Grupo Popular, 63 por parte do Grupo dos Socialistas de Galicia, 138 por parte do Grupo da Alternativa Galega de Esquerda e 91 por parte do Grupo do Bloque Nacionalista Galego, para rematar con 49 do Grupo Mixto. Pola súa parte, a Ponencia foi designada na Comisión 2ª, o 3 de decembro de 2015, e composta polos seguintes ponentes titulares: don Jaime Castiñeira Broz, por parte do Grupo Popular de Galicia; don José Antonio Sánchez Bugallo, por parte do Grupo dos Socialistas de Galicia; dona Ana Belén Pontón Mondelo, por parte do Grupo do Bloque Nacionalista Galego; don Antón Sánchez García, por parte do Grupo da Alternativa Galega de Esquerda; e dona Consuelo Martínez García, por parte do Grupo Mixto. Tras a sesión constitutiva do 9 de decembro de 2015, nas oito seguintes reunións mantidas remataron o informe con data do 18 de xaneiro de 2016. Posteriormente a Comisión 2ª, Ordenación Territorial, Obras Públicas, Medio Ambiente e Servizos, na sesión celebrada o 29 de xaneiro, aprobou por maioría o ditame, incorporando ao texto do proxecto de lei un total de 79 emendas, 28 delas transaccionadas, e logo de producirse a retirada na Ponencia de 6 emendas. Saliéntase, por último, que o texto articulado do ditame consta das seguintes partes: en primeiro lugar, unha exposición de motivos; logo, 168 artigos agrupados en oito títulos relativos a disposicións xerais, réxime urbanístico do solo, planeamento urbanístico, normas de aplicación directa, execución do planeamento urbanístico, patrimonios públicos do solo, intervención na edificación do uso do solo e disciplina urbanística, e convenios urbanísticos; consta tamén de dúas disposicións adicionais en relación coa Plataforma Urbanística Dixital de Galicia e a ordenación urbanística de sistemas xerais mediante proxecto sectorial; oito transitorias verbo do réxime aplicable aos municipios con planeamento non adaptado e aos municipios sen planeamento, adaptación do planeamento, explotacións e instalacións de apoio á actividade agropecuaria e forestal existentes, reserva da vivenda protexida, proxectos de equidistribución e urbanización en tramitación, asentamentos xurdidos á marxe do planeamento e disposicións complementarias a esta lei; unha disposición derrogatoria única e seis derradeiras, nas que se procede ás modificacións puntuais nas leis de protección da paisaxe, de medidas urxentes en materia de ordenación do territorio e do litoral, de ordenación do territorio de Galicia e da minaría, así como as relacionadas co desenvolvemento regulamentario e a vacatio legis dun mes desde a súa publicación no Diario Oficial de Galicia. Chegado a este punto, señorías, cómpre, pois, rematar a tramitación deste procedemento lexislativo co debate e votación das emendas mantidas e do ditame da Comisión. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Freire. Rolda dos grupos parlamentarios para fixar a posición sobre o ditame e defender as emendas mantidas. [[Pausa.]] Polo Grupo Parlamentario Mixto, a señora Martínez.
Grazas, presidente. Bo día a todas e a todos. Cando demos o debate en Comisión deste proxecto de lei aínda tiña a esperanza de que o Partido Popular puxera en práctica a súa promesa e o seu compromiso de achegarse á sociedade e permitira prolongar o debate deste proxecto de lei coa comparecencia de colectivos e técnicos con coñecemento na materia para elaborar un novo texto que fora aprobado por consenso de todos os grupos parlamentarios. Pero hoxe seguramente o Partido Popular aprobe en solitario a Lei do solo e renuncie a deseñar un modelo sustentable que respecte o patrimonio arquitectónico, natural e paisaxístico, que reduza a conflitividade e inseguridade xurídica e que garanta o dereito á vivenda e a protección do solo rústico, do litoral e das beiras dos ríos. Das 49 emendas presentadas polo Grupo Mixto, 2 foron aceptadas, 4 transaccionadas e 43 rexeitadas. Foron rexeitadas emendas que afectan ao medio rural, como a emenda número 1, que pretendía incluír como obxecto desta lei a regulación, ordenación e protección do medio rural, dos núcleos rurais de poboación que se localicen nel, e do patrimonio rural. Tamén co medio rural ten que ver a emenda 12 –tamén rexeitada– ao artigo 19, respecto da definición de solo de núcleo rural, non aceptando ningunha emenda nin intentando chegar a un acordo na definición con ningunha das emendas presentadas pola oposición. Tamén está a emenda 16 ao artigo 22, que pretendía limitar as instalacións industriais nos núcleos rurais a aqueles usos vinculados ao núcleo. A nova lei permite a instalación de calquera tipo de industria, e o que se pretendía era que estas industrias estivesen ligadas ao medio. A emenda 18 ao artigo 29 pretendía que o desenvolvemento urbanístico en solo rústico de protección ordinaria quedara restrinxido ao solo cualificado como urbanizable e non a todo o solo rústico. A emenda 30 ao artigo 45 é para que os solos de especial protección figuren no Plan básico autonómico e no Plan de identificación de solos de especial protección, pois só se poden protexer se figuran no Plan básico recoñecidos como tal. Tamén foron rexeitadas emendas que afectan á xustiza social, como a emenda número 7 ao artigo 7 para que se considere o silencio administrativo como positivo no caso de reclamacións contra expropiacións, posto que o silencio administrativo negativo autoriza esa expropiación sen estar comprobado se a expropiación se está realizando en termos xustos e correctos. Polo tanto, a quen deixa desprotexidas é precisamente a esas persoas que van perder a súa vivenda. Tamén a emenda 37 ao artigo 104, para garantir o dereito de realoxo antes de proceder á execución da expropiación, coa garantía deste realoxo ata que se faga efectivo, se é o caso, o dereito de retorno. O dereito á vivenda ten que prevalecer sobre calquera outro dereito e non se pode expropiar e deixar as persoas sen unha vivenda que poidan pagar, ou sen que reciban unha axuda para pagar esa vivenda mentres non se fai efectivo o dereito ao realoxo. Tamén está a emenda 42 ao artigo 138, para que, no caso de desaloxo de persoas da súa vivenda habitual por motivos de seguridade, as administracións dispoñan o necesario para o inmediato realoxo das persoas noutra vivenda, garantíndolles as axudas necesarias. A emenda 14 foi rexeitada tamén. Era unha emenda ao artigo número 20 que intentaba asegurar a repartición de cargas e beneficios entre todas as persoas propietarias afectadas por cesións obrigatorias para espazos libres, zonas verdes, equipamentos e vías. Hoxe en día dáse un total desequilibrio e desigualdade entre os propietarios en función destas expropiacións forzosas. Tamén a emenda 19 ten que ver coa vida social e a calidade social, afecta ao artigo 34 e trataba de que no caso de autorizacións para construcións gandeiras pendentes de concesión de subvención a Administración deba responder antes de que expire o prazo para a concesión da subvención. Polo que aquí o carácter do silencio administrativo debería de ser positivo. Non ten sentido que as explotacións gandeiras poidan perder unha subvención porque a Administración galega non conteste en prazo. Iso é unha tomadura de pelo, é castigar máis un sector xa de por si bastante castigado; e, dende logo, non é unha aposta polo sector gandeiro nin polo sector lácteo. Polo tanto, consideramos que a Administración está obrigada a responder en prazo para que poidan acceder a esas axudas. Sen embargo, foi rexeitado, non sabemos moi ben por que, a verdade. Supoño que é porque a Xunta xa ten decidido que a maioría das veces non vai contestar e tira pola rúa do medio, e, coma sempre, que perdan os máis pobres. A emenda 26 ao artigo 38 era para que a reserva de solo para vivenda social teña en conta as previsións da evolución da poboación e non só o rexistro dos demandantes de vivenda. É sabido que non todas as persoas que necesitan vivenda son demandantes de vivenda social; é máis, canto peor é a situación socioeconómica destas familias, menos acoden a esa solicitude, menos acoden á Administración, atópanse con moitas máis barreiras. E, polo tanto, cremos que esa reserva de solo debería non só de contar cos demandantes senón tamén coa previsión da evolución da poboación e a situación socioeconómica. E a emenda 36 ao artigo 75 era para incluír entre os obxectivos dos plans urbanos a mellora da mobilidade, seguridade e accesibilidade. Non entendo que unha lei do solo non teña en conta algo tan demandado, algo tan urxente, como é incidir en todo o que se refire a garantir a mellora da mobilidade das cidadás e dos cidadáns, a súa seguridade cando están na rúa e a accesibilidade para todos. É fundamental e, sen embargo, foi rexeitada. Tamén foron rexeitadas emendas relacionadas coa edificación, como a emenda 23, que pretendía lograr unha definición de edificación tradicional consensuada. Sen embargo, o Partido Popular rexeitou calquera definición de edificación tradicional que non fora a súa, que simplemente se cingue a que son todas as construídas antes do ano 1975. Bueno, pois hai auténticas animaladas e aberracións construídas antes do ano 1975 que non teñen nada que ver co noso país e que, sen embargo, o Partido Popular as vai considerar tradicionais. Tamén está a emenda 20 ao artigo 35, para regular no planeamento urbanístico a excepcionalidade en volume ou altura, ou a emenda 24 ao artigo 37, para que o planeamento urbanístico teña como obxectivo no solo urbano consolidado favorecer a conservación e recuperación do patrimonio construído dos espazos urbanos relevantes, dos elementos e tipos arquitectónicos singulares, das formas tradicionais de ocupación do solo e dos trazos diferenciais e distintivos que conforman a identidade local. Unha emenda que foi rexeitada, como foron rexeitadas moitas emendas e como se transloce xa a súa intención na Lei do patrimonio cultural. O patrimonio está en serio risco co Partido Popular, e ese risco plásmao en todas as leis que vai propoñendo, en todos os proxectos de lei, incluído o Proxecto de lei do solo e o Proxecto de lei do patrimonio cultural. Tamén a emenda 41 ao artigo 133, que establecía unha axuda económica para a recuperación e a adaptación ao contorno das edificacións. Volvemos outra vez co abandono do noso patrimonio. Rexeitaron tamén emendas dirixidas á protección do medio ambiente, como a emenda 47 á disposición transitoria sexta, na que se establecía que "As instalacións contaminantes situadas nas zonas de especial protección, e nomeadamente nas beiras das rías e ríos, deben ser trasladadas a terreos con autorización expresa para as ditas actividades no prazo máximo de seis anos dende a entrada vigor desta lei". Evidentemente, o Partido Popular non acepta sacar as empresas contaminantes das nosas rías e ríos. Aí vemos a prórroga de Ence; unha auténtica vergonza e, dende logo, un atraco a este país, executado dende unha maioría absoluta xa perdida, dende un Goberno en funcións e por un presidente fuxido e escondido, que está escapando da súa responsabilidade. Unha auténtica vergonza, un auténtico atraco e un delito medioambiental imperdoable. Eu espero, dende logo, que o pobo galego llo faga pagar moi caro nas urnas. O que acaban de facer coa ría de Pontevedra é imperdoable, están condenando a ría de Pontevedra á morte definitiva, e toda a actividade marisqueira e pesqueira á súa morte. Son vostedes os responsables. En definitiva, unha Lei do solo que terá pouco percorrido porque a vostedes lles quedan meses, e en canto non sexan goberno esta lei cambiará e protexeremos o noso país das súas aberracións urbanísticas modificando esta lei. Pero, ademais, esta lei non resolve o grave problema de Vigo. A emenda proposta polo Partido Popular no artigo 134 pretendía ser un cheque en branco. Hai alternativas, presentáronse alternativas por parte da oposición, e a súa disposición a buscar unha solución. Non foi posible en comisión porque o PP só quere o cheque en branco. Debemos dar tempo a un acordo que dea lugar a unha Lei do solo que resolva os problemas urbanísticos, os problemas do medio rural, do solo rústico e das persoas, ao tempo que desenvolve un urbanismo racional e sostible. Un urbanismo que responde ás necesidades do noso país, aos intereses económicos e sociais do noso país, que garanta a recuperación do medio rural, que se preocupe de establecer unha economía baseada na riqueza do medio rural e na solución autóctona. Vostedes non, é que non o fan, non fan así, non o fan; calquera industria é válida en calquera sitio de solo rústico. Non protexen as rías e os ríos, simplemente é a lei do máis forte e é utilizar o territorio para as grandes multinacionais. Mirarémolo tamén despois nese marabilloso Proxecto de lei acuícola. Vostedes non están lexislando nin gobernando para os galegos e para as galegas, lexislan para os poderes económicos, para os intereses das grandes multinacionais, das grandes empresas. Despois miramos, bueno, pois o que temos que mirar. Entón, eu creo que esta lei durará pouco, que, dende logo, non responde ás necesidades sociais e económicas deste país, que non se preocupa de recuperar o medio rural, a produción, de establecer industria relacionada co medio rural, nin de establecer industria relacionada co mar. Polo tanto, creo que o Partido Popular vai ser tan ditatorial como segue sendo, vai seguir utilizando a súa maioría absoluta para impor unha Lei do solo que só dá resposta aos seus propios intereses, e imos ter que facer outra lei dentro de moi pouco. Por iso digo que non lle imos entregar un cheque en branco. Eu creo que a emenda que presentaba o BNG era unha boa solución. Unha solución que permitía a Vigo saír deste conflito que ten neste momento, pero ao mesmo tempo protexía o territorio deses grandes proxectos que o Partido Popular cualifica como imprescindibles, interesantes, de interese xeral, de interese económico, como nos pasaba coa mina de Corcoesto. E vostedes o que pretenden é un cheque en branco para que todas esas actividades poidan ser autorizadas sen unha exposición pública. Supoño que o fallo foi do BNG ao entregar esta emenda como a entregou en man na comisión, seguramente se lla tiveran entregado ao Partido Popular nun sobre a terían aceptado. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, señor Sánchez.
Bos días a todos e a todas. O proxecto de lei elaborado polo Goberno do Partido Popular segue a estar inspirado no modelo da liberalización, da desregulación, que provocou efectos que todos coñecemos. Un modelo que se demostrou obsoleto, ineficiente, insostible e fracasado. Provocou os efectos de gran cantidade de vivendas baleiras neste país, aproximadamente unhas 300.000 vivendas baleiras que hai en Galicia; a degradación acelerada dos valores paisaxísticos, ambientais, naturais, culturais, do territorio; o incremento dos prezos das vivendas, impedindo o acceso á vivenda á mocidade, aos sectores de poboación máis vulnerables; a deterioración do patrimonio construído, da identidade das cidades e das vilas galegas; o endebedamento masivo das clases medias e baixas para poder acceder a unha vivenda digna; a redución paulatina da superficie agraria útil, coa problemática da balanza alimentaria negativa que ten este país; a explosión da burbulla inmobiliaria, que está na orixe da crise financeira, económica e social neste país. Ademais, é unha lei que para nós é a duodécima modificación da Louga e que xa se quere volver modificar antes de que entre en vigor incluso, antes de que se aprobe. Xa se quere volver utilizar a improvisación sobre a marcha para adaptar sempre a lexislación ao que nos convén en cada momento, sen ter un plantexamento estratéxico. É un paso máis da lei anterior do Partido Popular, dun proxecto esgotado, coma se aquí non tivese pasado nada. Aquí, para o Partido Popular non houbo burbulla inmobiliaria, non hai miles de vivendas baleiras, non hai despoboamento do rural, non hai perda da superficie agraria útil, non houbo corrupción urbanística, etc. A vontade de analizar estas cuestións e de loitar contra elas debera de estar no centro da reacción dunha nova Lei do solo para este país; deberan de ser analizados todos estes aspectos e ter vontade para cambiar. Pero ¿onde está a análise sobre estes aspectos do que se fixo mal?, ¿do que se fixo mal para frear, para non poder frear a expansión das cidades cando os centros das cidades están quedando despoboados?, ¿cando se descoidaba e destruía o patrimonio construído? ¿Onde está a análise sobre o grao acadado da protección do patrimonio? ¿Onde está a análise sobre onde van as plusvalías xeradas polo urbanismo, considerando normal que o 90 % das plusvalías vaia para o privado? Fronte a isto nós nas nosas emendas propoñemos mudar o modelo en función desta análise, e non actuar como autómatas ante os efectos da explosión da burbulla inmobiliaria e deste modelo. Por iso, nas emendas parciais, sendo coherentes con iso, comezamos con unha, que é os fins do urbanismo; fins de urbanismo que é unha declaración de intencións desenvolvida despois nas emendas concretas: Un, "Garantir o acceso a unha vivenda digna e adecuada a todos os cidadáns nun contorno urbano e rural de calidade", o dereito á cidade. "Garantir a participación da Comunidade nas plusvalías xeradas pola acción urbanística dos entes públicos". "Asegurar a repartición equitativa dos beneficios e cargas derivadas do plan entre os propietarios afectados polo mesmo". "Fomentar a participación real e efectiva dos cidadáns na ordenación e xestión urbanística", o dereito á cidade e á participación da xente. Esta lei segue contando coa mesma filosofía de participación da cidadanía que a lei de 1956 de Franco, a mesma. A nós rexeitóusenos unha emenda de participación cidadá, na que se propoñía que na formulación do correspondente plan ou instrumento urbanístico no trámite de admisión do presentado ante a Administración competente para a súa tramitación, "determinarase o programa de participación cidadá no proceso da súa elaboración, tramitación e aprobación". Quere dicir que a participación dos cidadáns na redacción destes instrumentos debe de ser dende o momento da formulación da proposta, e non despois de que haxa unha proposta que os cidadáns teñan que reaccionar; na formulación do plan xerado dos instrumentos de planeamento xa ten que estar a cidadanía. Vostedes negáronse a aceptar isto. Non propoñen ningún instrumento de participación da cidadanía novo, diferente do que tiñamos coñecido. "Asegurar o uso racional e sostible do solo e dos recursos naturais, así como das infraestruturas, dotacións e bens inmobles, en beneficio do ben común". "Impulsar a renovación e rexeneración urbanas". Esta lei está centrada unha vez máis na expansión da cidade; non existen na lei instrumentos para a rexeneración e rehabilitación da cidade. Tamén se nos rexeitaron emendas que van no sentido de crear, de que o instrumento principal sexa a rehabilitación, para frear a expansión, coa conseguinte degradación do patrimonio natural, cultural, etc., que se veu producindo por este modelo especulativo e priorizar a rehabilitación e rexeneración. Artigo 165 ter, Áreas de rexeneración urbana prioritaria: "Poden recibir financiamento do fondo" –un fondo creado para a rexeneración e renovación urbanas– "as áreas urbanas que cumpran a condición de área urbana de atención especial, sempre que conten cun plan xeral de ordenación municipal adaptado á lei, ou á Lei 9/2002, de ordenación urbanística e protección do medio rural de Galicia. Para os efectos desta lei, enténdese por área urbana de atención especial o barrio ou a área urbana delimitado territorialmente pola Administración municipal que englobe máis de cen vivendas e se encontra nalgunha das seguintes situacións: Un proceso de regresión urbanística, como a degradación progresiva da edificación, a persistencia de déficits de equipamentos, ou ben a insuficiencia ou falta de calidade da organización, das redes viarias, do saneamento ou do espazo público. Unha problemática demográfica causada pola perda ou o envellecemento da poboación, ou ben por un crecemento demasiado acelerado para que poida ser asumido desde o punto de vista urbanístico de servizos", etcétera. A rehabilitación e a rexeneración urbanas non aparecen. É certo, non estamos inventando nada. Hai comunidades autónomas onde isto xa existe, onde se lles presta atención á rexeneración e rehabilitación, rexeitada polo Partido Popular. Outros puntos nos fins urbanísticos: "Evitar a especulación do solo e da vivenda. Promover a igualdade de xénero, tendo en conta as diferenzas entre mulleres e homes, en particular no que atinxe ao acceso e uso dos espazos, infraestruturas e equipamentos urbanos. Evitar a presenza no territorio de edificacións, asentamentos executados á marxe da legalidade urbanística. Conservar, recuperar e mellorar o aire, as augas, os espazos naturais, a biodiversidade e, en xeral, as condicións ambientais adecuadas. E mellorar a calidade e funcionalidade da dotación de espazos públicos ao servizo de todos os cidadáns". Pero este proxecto de lei non ten nada que ver co que nós propomos. Non regula a rehabilitación e rexeneración urbanas, deixa sen regulación o dereito ao realoxamento, vivendas baleiras, o programa de rexeneración urbana, o dereito de tenteo e retracto, e outras. Os criterios de clasificación do solo favorecen a expansión urbana, o solo urbanizable, artigo 23. Despois da definición do solo urbanizable, amplíase para completar a súa estrutura urbanística; non se precisa, polo tanto, ábrese a vía para a discrecionalidade. Suprime a programación do solo urbanizable. Reduce a protección no solo rústico, ao suprimir terreos con valores neles concorrentes, incluso ecolóxicos, agrícolas, gandeiros, forestais e paisaxísticos, e os que sufriron unha degradación dos seus valores, é dicir, e só para poñer dous exemplos: solo rústico de protección forestal. Esta lei refírese á lexislación sectorial e aos montes veciñais en man común, e ao catálogo forestal, catálogo forestal que non existe. Polo tanto, hoxe por hoxe, cando entre en vigor esta lei quedarán desprotexidos bosques autóctonos con valores que merecerían a protección, igual que os solos de aptitude agronómica, que quedan desprotexidos por esta lei, porque tamén, unha vez máis, se refiren a un catálogo que non existe. Se isto se fixese cando hai uns catálogos, e uns catálogos de calidade de protección dos solos que merezan tal protección dun recurso que non é renovable, pois moi ben, pero, se non existe, estamos deixando desprotexidas grandes áreas de terreos que son dignos de protección. Facilita a reclasificación do solo rústico, aínda que concorran os requisitos para ser clasificados como rústicos, nos artigos 29 e 30.5. Calquera solo rústico de protección ordinaria ou de especial protección pode ser reclasificado simplemente coa xustificación dun desenvolvemento urbanístico racional. ¿E iso que é? ¡Incluso aínda que teñan valores merecentes de protección! Reduce a protección nas costas, máis dun 50 %. Exclúe os bosques autóctonos, como xa dicía. Na protección dos espazos naturais exclúe os espazos naturais protexidos actualmente polas Directrices de ordenación do territorio e polo Plan de ordenación do litoral, como, por exemplo, a Rede de corredores ecolóxicos. Na protección paisaxística faise depender a aprobación dos instrumentos previstos pola Lei da paisaxe. A pesar do oito anos transcorridos dende a aprobación desta lei, non están aprobados os instrumentos que delimitan as áreas de protección. Nos municipios con plan non adaptado á Louga de 2002 mantéñense as categorías do planeamento anterior, que está obsoleto e non protexía os ámbitos de espazos naturais. Concentración parcelaria, montes veciñais e outros. Os usos permitidos en solo rústico son iguais para calquera tipo de solo, e en moitos casos poden resultar incompatibles entre si e implicar a degradación dos valores obxecto de protección. Por exemplo, as explotacións mineiras ou as talas masivas efectuadas en zonas de especial protección de valores naturais, paisaxísticos, culturais, ou as plantacións forestais que afectan terreos de alta calidade e produtividade agrícola. Facilítase a edificación indiscriminada e dispersa en todo o solo rústico, reducindo a parcela mínima, etc. As edificacións anteriores ao 25 de maio de 1975 poderán ser ampliadas e cambiar de uso, inclusive para pasar a uso residencial, no artigo 36. Tamén as edificacións con licenza anteriores á entrada en vigor da nova lei poderán ser ampliadas e cambiar o uso para o que tiveron licenza por uso residencial. Por exemplo, un galpón agrícola ou unha nave de acuicultura con licenza outorgada en 2015 poderá reconverterse en uso residencial, disposición transitoria terceira. No solo rústico, incluído o especialmente protexido, poderán outorgarse licenzas para fins de semana, como usos de carácter sociocultural, recreativo e de baño, con carácter de público ou privado. Nós propoñiamos que fose só de carácter público. Rexeitada a emenda. De uso individual ou colectivo, artigo 31.1.d) As parcelacións urbanísticas permitidas en núcleos rurais implicarán a posibilidade de desenvolver en núcleo rural operacións urbanísticas e inmobiliarias, sen previsións de dotacións públicas e sen participación da Comunidade nas plusvalías urbanísticas. A redución dos estándares urbanísticos de calidade. Non entendemos que se diferencie entre concellos de máis e de menos de 5.000 habitantes. Aos de menos de 5.000 habitantes fíxanselles uns estándares de calidade de vida e cohesión social diferentes dos que teñen máis de 5.000 habitantes. Non entendemos esta discriminación. Elimínanse os estándares de sistemas locais de zonas verdes e de equipamentos públicos en ámbitos de uso terciario e industrial. Aínda que se establecen as reservas para a vivenda de protección pública permítese excepcionalmente a súa redución ata cantidades ridículas –no artigo 38.9– e insuficientes. Permítense as modificacións do planeamento para incrementar o aproveitamento urbanístico lucrativo sen exixir o correlativo aumento das reservas para zonas verdes e dotacións públicas necesarias. Permítense recualificacións urbanísticas en solo urbano consolidado sen novas dotacións públicas. Permítese a reclasificación de máis do 20 %, incumprindo a lei estatal. Permítese ese incremento e aproveitamento ata o 30 % sen que se incrementen as dotacións públicas e de equipamentos, é dicir, tamén é unha redución, un camiño á redución dos estándares de calidade e da participación da Comunidade nas plusvalías. En definitiva, é unha lei que para nós non dá resposta ás cuestións centrais que nós criamos que debería de ter Galicia. Nós cremos que debería de ser unha lei que analizase como imos utilizar ese parque de 320.000 vivendas baleiras, mentres cada día desafiuzamos a xente; como imos deixar de degradar espazos con alto valor patrimonial, paisaxístico, natural, mentres no centro das vilas e das cidades se degrada o patrimonio construído. Debería de ser unha lei que camiñase a unha maior participación da plusvalía do público, que camiñase tamén cara a unha maior cohesión social e dereitos da cidade, e, por suposto, unha lei que camiñase cara a unha maior participación da cidadanía na elaboración destes instrumentos. Polo tanto, é unha lei que nós consideramos que vai ser efémera. O propio Partido Popular quere xa modificala, recorrendo unha vez máis á improvisación, que nos vai volver traer problemas no futuro. Problemas no futuro que teremos que afrontar todos e todas, pero que en cambio se toman por uns poucos. Polo tanto, nós mantemos a nosa oposición á aprobación desta lei, que non responde ás necesidades dunha maioría social, responde unha vez máis á insistencia do Partido Popular no mesmo modelo que nos trouxo os problemas gravísimos que trouxo a esta sociedade o modelo especulativo urbanístico. Polo tanto, a nosa máis firme oposición. Moitas grazas.
Grazas, señor Sánchez. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, señora Pontón.
Moitas grazas, señor presidente. Moi bo día a todos e a todas. Desde o Grupo Parlamentario do BNG queremos empezar por dicir que nós entendemos que o urbanismo na Galiza está claramente non sei se falecido ou na UCI, pero é evidente, vendo o país e os problemas derivados da lexislación vixente neste momento, que o Partido Popular non pode dicir que representa un urbanismo nin que xera seguridade xurídica, nin que protexe o territorio, nin que protexe a identidade que hai detrás de como ocupamos o noso territorio, de como construímos, de como habitamos o noso país; que máis ben o que fixo e o que consolidou foi un urbanismo absolutamente desastroso. Temos continuas reformas e cambios legais, vaivéns que están incidindo nunha inseguridade xurídica clara. Son incapaces de sentar unhas bases que devolvan ao urbanismo a súa función social, é dicir, un urbanismo que pense que se necesitan servizos públicos, que se necesita vivenda pública, que é necesario, polo tanto, planificar o territorio, que as empresas non poden estar onde queiran, senón onde os poderes públicos que representan a sociedade deciden que teñen que estar. En definitiva, un urbanismo que tamén pense que o país necesita futuro e que ten que ter planificación nos seus sectores básicos, nos seus sectores industriais, nos seus sectores terciarios e no modelo sobre o que se desenvolven as cidades. Nada disto ten pasado ao longo destes anos. De feito, esta lexislación mutante que temos neste momento vemos como só conseguiu que desde o ano 2002 se adaptaran un 26,4 % dos plans que estaban en vixencia; é dicir, o 75 % dos concellos non teñen o planeamento adaptado á lexislación do ano 2002. E tamén comprobamos como unha parte dos que os adaptaron teñen moitos problemas derivados da inseguridade xurídica, da lexislación e dos vaivéns que temos. De feito, o caso da sentenza de Vigo é un caso evidente que pon de manifesto eses problemas, e a Xunta de Galiza tampouco di nada ao respecto. E parécenos tamén que é moi grave que un caso que pode afectar outros concellos pois a Xunta de Galiza nos diga que non pasa nada e mesmo que non recoñeza a falta de rigor que deriva de cando analizamos o caso de Vigo. Porque aquí entra o debate sobre a famosa emenda que se introduce en relación coa Ponencia. E eu quero dicir que durante todo este tempo se falsificou o debate real, porque non houbo só unha proposta. Houbo unha proposta do Grupo Popular para darlle unha solución a ese problema, pero tamén houbo unha proposta do Grupo do BNG, que o que di é que neste momento a lei xa ten previsións que permiten solucionar os problemas do urbanismo de Vigo, e non só os problemas do urbanismo de Vigo, senón do resto de concellos que poden previsibelmente estar afectados polo alcance da mesma sentenza que o de Vigo. Unha proposta que significaba recuperar unha das previsións que xa existían na lexislación actual. Polo tanto, nós non entendemos por que o PP vetou esa posibilidade e que é o que se esconde detrás desa emenda, que nós dicimos que non aceptamos, aínda que non vetaramos a súa inclusión, porque vai crear máis inseguridade xurídica, porque non prevé procesos de participación social, porque non prevé o trámite de avaliación ambiental e porque di que os concellos teñen que facerse cargo das expropiacións de calquera obra sen ter en conta quen é o promotor desa iniciativa. E, polo tanto, nós vemos que hai problemas evidentes, non hai resposta, non hai argumentos por parte da consellería, e vétase unha posibilidade que aceptaban o resto dos grupos. Entón, nós preguntámonos que hai detrás desa emenda, que, desde logo, temos moi claro que non ten que ver co problema concreto de Vigo, senón que esconde outro tipo de intereses. En todo caso, o feito de que esta lei antes de ser aprobada neste Parlamento e antes de entrar en vigor xa vai ter unha reforma planeando sobre as nosas cabezas, o que pon de manifesto é a falta de rigor coa que se fixo esta lei. Porque se ante un problema que aparece xa se ve que ese proxecto que está en tramitación non ten solucións para poñer e para evitar os problemas derivados da anulación dun plan xeral, pois é a maior evidencia de que esta nova Lei do solo nace xa fracasada. Realmente é unha lei que nace morta. E nós dicimos que é unha visión empeorada da lexislación actual; unha lei que vai crear máis inseguridade xurídica, porque é menos clara e moito máis arbitraria; unha lei que desprotexe o noso territorio. Cremos nós que xa hai un nivel de agresión o suficientemente importante como para que non se leve adiante todo un proceso de desmantelamento da protección ambiental e mesmo patrimonial que existía no noso país. De feito, aquí recupérase o espírito desa lei do señor Aznar, liberalizadora, que trouxo consecuencias tan nefastas desde o punto de vista económico, desde o punto de vista ambiental, desde o punto de vista social. Porque a liberalización da Lei do solo non trouxo o progreso ao conxunto da sociedade, o que provocou foi destrución dunha parte relevante do territorio, encarecemento da vivenda para aquelas rendas máis baixas e, polo tanto, un auténtico desastre desde o punto de vista social. Pensamos, ademais, que esta lei é un paso atrás. Vemos como, por exemplo, recupera algunhas previsións que non somos capaces de entender como son tan teimudos e teimudas de non recoñecer os erros. Por exemplo, que de repente volvan estar todos os montes veciñais en man común como solo de protección forestal, cando iso xa era algo que aparecía no 2002 e que tiveron que retirar, porque deixou fóra da ordenación moitos cemiterios, escolas infantís, outro tipo de usos que non teñen que ver co forestal. E que teimen en repetir estes erros, pois o único que demostra é que esta lei se fixo sen ter en conta a realidade deste país nin a experiencia do que xa fracasou. Nós, desde logo, entendemos que esta lei significa un paso atrás, que segue sen estar adaptada ao noso país e que non cumpre ningún dos dez obxectivos que se marcou a Xunta de Galiza cando nos presentou este documento. Dicían –creo que debeu ser o señor Hernández o primeiro en presentar o documento– que había dez obxectivos: consenso, que ningún concello non tivera PXOM, acabar co feísmo –que isto é unha teima que teñen vostedes como se os problemas do urbanismo foran este–, a estabilidade, a seguridade xurídica, corresponsabilidade, a seguridade e eficacia, simplificación administrativa, claridade e transparencia. Pois ben, a lei que estamos tramitando é xustamente o contrario dos obxectivos que se marcaba a Xunta de Galiza. Polo tanto, para nós isto é un auténtico disparate que hoxe pretende consolidar aquí o Partido Popular en solitario. En todo caso, nós presentamos e mantemos vivas emendas que o que queren é corrixir aspectos, para que lei teña maior seguridade xurídica, porque tampouco entendemos por que aquelas cousas que estaban funcionando ben no urbanismo, que mesmo os xestores e as xestoras no ámbito municipal valoraban como positivamente, se eliminan desta lei. Presentamos emendas para protexer o territorio. Por exemplo, recuperar a franxa de 200 metros de protección da costa; protexer o solo de vocación agraria, que é unha das peticións unánime de todo o sector lácteo, que está atravesando unha crise moi importante; frear a especulación. Permítanme aquí chamar a atención sobre o que nos parece gravísimo: que se eliminen as restricións a cambiar a clasificación do solo cando este é queimado. Porque, desde logo, iso significa utilizar o lume para poder especular no ámbito urbanístico. E esta foi unha práctica que xa tivo consecuencias moi graves, e por iso modificárase a lexislación. Polo tanto, tamén un paso atrás neste ámbito. E nós presentamos emendas que o que queren é favorecer a protección, rehabilitación do noso territorio ou un modelo compacto de cidades ou que respecte os núcleos tradicionais e as parroquias no noso país. Nese sentido –non me vai dar tempo a explicalas todas– pero si que queriamos resaltar algunhas, como a que facemos no artigo 23, no que queremos modificar o réxime xurídico do solo urbanizábel na Galiza, que cremos que este tipo de solo foi o que se estivo utilizando durante moito tempo para permitir esas urbanizacións fóra da planificación e sen ningún tipo de sentido. Polo tanto, que se modifique para que ese solo urbanizábel non poida utilizarse para seguir ocupando dunha maneira desordenada e abusiva o noso territorio, que evitemos –como diciamos– esas urbanizacións ou a xeneralización de campos de golf no noso país a través deste tipo de instrumentos. Cremos tamén que era importante modificar as definicións que se fan tanto do solo rústico de especial protección como dos diferentes tipos de solos. Xa se comentou aquí que derivar a protección ou a clasificación do solo a uns catálogos inexistentes que vai facer a Xunta de Galiza, pois nós cremos que é un absoluto disparate. Primeiro, porque eses catálogos non existen e, polo tanto, estamos introducindo inseguridade xurídica sobre o que é ou que non é solo rústico, solo forestal ou outro tipos de solo que aparecen aí definidos. Tendo en conta a experiencia deste país, dicirnos que temos que crer que isto se vai facer nun mes, pedirnos un acto de fe, como non facemos actos de fe, senón que cremos na realidade, é moi difícil que poidamos acreditar niso. E porque, ademais, significa en certa maneira eliminar a capacidade dos propios concellos para poderen definir nos seus ámbitos as clasificacións dos diferentes solos. Cremos tamén que era importante modificar os límites de sostibilidade. E nós apostamos por modificalos para evitar que haxa que ocupar máis superficie, pois cremos nun modelo de desenvolvemento de cidade máis compacta. Nese sentido tampouco entendemos por que no que se refire á calidade de vida e cohesión social non se aceptan modificacións que o único que pretendían era abrir a porta a que poidamos facer outro tipo de urbanismo, por exemplo, coas peonalizacións. Hai unhas previsións sobre o número de prazas de aparcadoiros en cada 100 metros cadrados que a nós nos parecen abusivas e que van en contra deses modelos que son, ademais, exemplo, como o de Pontevedra, que están apostando por unha peonalización importante non só nos cascos históricos, senón como un elemento de vertebración da cidade, de ocupación da cidade desde outra perspectiva. Non entendemos por que tampouco non se acepta esta emenda que nós estabamos plantexando. Cremos –como diciamos– importante no artigo 79 que aceptaran a nosa emenda, de que se recupere a prohibición de conversión de rústico a urbano cando se sufrisen lumes. E, polo tanto, aquí hai unha serie de emendas que nós presentamos, que van no sentido de protexer o solo rústico, que cremos que está moi desprotexido neste proxecto de lei. Ou tamén presentabamos algunhas emendas que pretendían abordar problemas relacionados coa especulación ou problemas que teñen os concellos, como son a obrigatoriedade da expropiación por ministerio da lei, que para moitos concellos está supoñendo xa nestes momentos un desembolso de moitos recursos e de moitos millóns de euros nun contexto de crise económica, e que teñen que expropiar unha parte de terreos que están previstos para usos dotacionais cando non van poder desenvolvelos de inmediato. E non entendemos por que tampouco desde o Partido Popular non se quere abordar unha cuestión que está creando problemas importantes na xestión municipal e que os vai crear tamén de cara ao futuro. E, finalmente, gustaríanos tamén facer mención á emenda número 88 do noso grupo, na que incluímos unha nova disposición derrogatoria, na que queremos derrogar o Proxecto sectorial para o asentamento industrial de Lourizán, en Pontevedra; é dicir, este instrumento, que xa foi declarado ilegal pola xustiza, o instrumento que tentou utilizar o Partido Popular para consolidar Ence e cambiar a clasificación do solo que neste momento ten o seu plan xeral. Nós entendemos que a Xunta de Galiza, primeiro, utilizou como legalmente se dixo dunha maneira inadecuada este procedemento, que foi saltarse a legalidade para intentar seguir consolidando Ence no seu emprazamento, sen ter en conta cal era a clasificación dese solo. E entendemos que a derrogación deste proxecto é obrigada para o cumprimento da sentenza. Mais tamén porque nós defendemos con claridade que Ence ten que saír da ría de Pontevedra, porque é incompatíbel cun desenvolvemento sustentábel desa ría e mesmo coa posibilidade de poder modificar un modelo forestal, que claramente está creando moitos problemas no noso país e que ten derivadas importantes non só no que se refire a incendios forestais, senón tamén a impedir que se poida desenvolver a multifuncionalidade do noso monte e crear moita máis riqueza. En definitiva, nós seguimos mantendo emendas que cuestionan o fondo desta lei, que querían introducir algúns cambios para que polo menos os maiores problemas que vemos nós que vai xerar esta lei se corrixiran. Mesmo nalgúns casos o que propoñiamos era simplemente que non se modificara o que neste momento estaba en vixencia, e, polo tanto, mesmo recuperando algunhas redaccións que xa estaban na actual lexislación. E non entendemos que o Partido Popular pois con présas e mesmo sen atender a demanda que nós fixemos de que volvera haber outro proceso de participación social, para escoitar unha vez coñecido o proxecto definitivo e as emendas a diferentes sectores sociais, que veña aquí aprobar en solitario unha nova lei que na práctica é unha versión reducida da lei actual, pero empeorada, porque desprotexe moito máis o territorio e introduce elementos liberalizadores que imos ver que van ser negativos desde o punto de vista ambiental, social e económico. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Pontón. Grupo Parlamentario Socialista, señor Sánchez Bugallo.
Moitas grazas, señor presidente. Moi bos días, señorías. Moi bos días tamén ás dúas conselleiras que hoxe nos acompañan no hemiciclo. Vén hoxe a este pleno parlamentario a aprobación definitiva do texto da Lei do solo. Non existen grandes incógnitas sobre o resultado da votación toda vez que a maioría absoluta de que goza o Partido Popular asegura esa aprobación. Pero independentemente de que 41 votos son máis que 34, e, polo tanto, esa maioría está matematicamente asegurada, as razóns tamén son importantes. Non é só importante votar e ter máis votos, senón que é tamén importante ter máis razóns, e isto é o que non se produce. Señorías, culmina aquí un proceso de sete anos: cinco anos foi o tempo que lle levou ao Goberno da Xunta de Galicia presidido polo señor Núñez Feijóo presentar un Borrador de lei do solo que se trouxo a este Parlamento; dous anos máis foi o tempo que lle levou á Xunta de Galicia converter ese borrador nun Proxecto de lei do solo para traelo a este Parlamento; e tres meses é o tempo que se lle dá a este Parlamento para tramitar ese proxecto de lei e para debatelo. O pasado día 24 de novembro debatiamos neste pleno as emendas á totalidade, emendas que foron desbotadas pola maioría absoluta do Partido Popular, e ese mesmo día, señorías, remataba o prazo para a presentación de emendas ao articulado. A Ponencia da lei, reunida ao longo dun mes, entre o 13 de decembro e o 15 de xaneiro, tivo que tramitar e resolver as trescentas alegacións formuladas ao articulado. Estudamos alegación por alegación e artigo por artigo, iso é ben certo, pero nun tempo absolutamente acoutado e limitado. Foi o que nos indicou o representante do Partido Popular: que a Ponencia debería concluír o seu traballo en torno do 15 de xaneiro, porque este mes de febreiro tiña que aprobarse o proxecto de lei e converterse en lei. Ninguén nos explicou cales eran as razóns destas urxencias tan sobrevidas e tan especificadas despois de sete anos, nin por que este Parlamento só dispoñía de tres meses, incluíndo o mes de Nadal, aproximadamente o mesmo tempo que se lle facilitou ao Consello Económico e Social. Creo que este proceder fala ben ás claras da importancia que o Partido Popular lle dá ao Parlamento e do respecto que ten ao Parlamento. Dicía a señora conselleira aquí presente na defensa e na oposición ás emendas á totalidade o pasado día 24 de novembro, e vou ler literalmente: "Dende o primeiro momento fomos conscientes de que había de ser unha lei desenvolvida co máximo consenso posible... Só deste xeito conseguiremos que se cumpra o seu obxectivo, que non é outro que dar estabilidade, tan necesaria, para o desenvolvemento sostible da nosa comunidade autónoma". Totalmente de acordo con isto. Desgraciadamente, estes e os seus feitos son totalmente contraditorios, e temos que darlles preferencia e prevalencia aos feitos. Pero entón debemos supoñer que todo o que vostede nos dixo, señora conselleira, non era verdade, era mentira directamente; non había ese interese nese contexto, non foron máis que palabras, nin se buscou o consenso nin se persegue a estabilidade. Eu non sei exactamente cales son os fins que persegue a consellería e a Xunta de Galicia ao tramitar esta modificación da Lei do solo, pero moito me temo que se refiren a razóns moito máis prosaicas, moito máis inmediatas que as que se nos expresaron aquí. Neste sentido, teño que asumir en nome do Grupo Parlamentario Socialista un compromiso solemne, que é o de modificar substancialmente esta lei se nos corresponde a responsabilidade de gobernar ou na medida en que nos corresponda esa responsabilidade de gobernar; esta lei será derrogada e será substituída con carácter inmediato e prioritario. Teño que dicir máis, señoras conselleiras e señores deputados: esta é a cuarta Lei do solo de Galicia e é a peor de todas. ¿E saben por que? Porque cada unha das tres leis anteriores supuxo un avance con relación á anterior. A lei de 1985 supuxo un avance con relación á situación anterior, a lei de 1997 supuxo un avance con relación á do 85 e a lei de 2002 supuxo un avance con relación á lei do 97. Esta lei lévanos vinte anos atrás. Lévanos vinte anos atrás, máis atrás que a lei de 2002, máis atrás que a lei de 1997 e nalgúns aspectos incluso máis atrás que a lei de 1985. Esta é unha versión recortada, devaluada e empobrecida da lei que ata o día de hoxe temos en vigor. Polo tanto, nós entendemos que sería moito máis sensato, moito máis útil para a nosa comunidade deixar o que temos que tramitar esta modificación. Eu vou falar dun aspecto que está de actualidade, que é o referido ao artigo 144 da lei, que posiblemente motive o maior récord de modificación puntual dunha lei, que probablemente se modifique antes de que entre en vigor. Polo tanto, esta lei, que persegue como obxectivo fundamental a estabilidade, será a lei que máis rápido se cambie de todas as que aprobou a Comunidade Autónoma de Galicia. ¡Miren que teñen récords difíciles de superar, pois esta lei vainos superar todos! Miren, coa lei de 1985 este trámite non era necesario, porque nos poderiamos acoller ao trámite de excepción previsto na Lei do solo; coa lei de 1997 isto non era necesario, porque nos poderiamos acoller ao artigo 182 e do trámite de excepción da Lei do solo; e coa lei actualmente en vigor tampouco sería necesario, porque co artigo 198, apartado 2, poderiamos resolver o problema plantexado coa anulación do Plan xeral de Vigo. Polo tanto, temos que modificar inmediatamente esta lei. E, por certo, nós votaremos a favor da inclusión da emenda que formula o Partido Popular se esa emenda se somete á votación desta cámara, porque entendemos que o feito de que isto sexa un desastre non quere dicir que esa responsabilidade, esa culpa e o prezo da mesma o deban pagar os cidadáns, nin os de Vigo nin os de ningún outro punto de Galicia. Pero o certo é que é a propia eficiencia, a propia obsesión recortadora da Xunta a que xera un problema, para o que que agora temos que buscar unha fórmula de resolución. Toda a vida nas leis do solo, incluíndo a do Estado do ano 1956, todas as actuacións declaradas de interese xeral se sometían a un trámite de excepción que evitaba que puideran ser paralizadas polo planeamento urbanístico. Señorías, desde este grupo parlamentario, cando se presentaron as emendas á totalidade, formulamos sete consideracións básicas, que eran as que nos levaban a pedir a retirada do proxecto de lei. Iso foi rexeitado por esta Cámara, e en desenvolvemento desas sete consideracións básicas presentamos 63 emendas ao articulado, nas que se plasmaba xustamente o contido e se desenvolvían estas sete consideracións. Teño que dicirlles que das 63 emendas que presentou o Grupo Socialista, 5 foron admitidas na súa totalidade, 10 deron lugar a transaccións, 3 retirámolas nós mesmos e quedan 45, que son rexeitadas. O noso grupo, co afán de contribuír e colaborar para a mellora da lei, aceptou todas as transaccións, independentemente de que na votación teremos que absternos en dúas delas, porque o contido das transaccións, se ben é certo que mellora o contido da lei, é tan insuficiente que nós mesmos non o podemos asumir. Polo tanto, hai dúas transaccións sobre as que nos absteremos, que son as referidas ás emendas número 4, Normas de interpretación, e número 56, referida ao artigo 143, que é a referida ao trámite das licencias acollidas ao réxime de comunicación previa. Das 45 rexeitadas non vou ter tempo nin vai ser obxecto deste pleno explicalas pormenorizadamente, pero si me gustaría facer referencia a algunha. Por exemplo, a número 15, que é a referida á protección do solo rústico de protección agropecuaria. Señorías, segundo o texto do artigo 30 da lei, o solo rústico de protección agropecuaria é, un, o amparado en parroquias cunha concentración parcelaria aprobada por resolución firme ou, dous, onde exista un catálogo aprobado pola consellería correspondente. Ese catálogo xa se dixo aquí que non existe ningún; polo tanto, cero solo protexido. E parroquias con concentración parcelaria con resolución firme hai 750 sobre as 3.778 parroquias de Galicia. Quere dicir que, segundo o texto desta lei, 3.028 parroquias de Galicia podían quedar sen un só metro cadrado de solo protexido para actividade agraria, porque nin hai catálogo, nin hai concentración parcelaria aprobada por resolución firme. E logo dise que un dos obxectivos é protexer ese 93 % de solo rústico de Galicia. ¿Xa me dirá en que se plasma? Outra emenda parecida é a número 16, referida exactamente ao solo de protección forestal, onde volve pasar o mesmo: solo de protección forestal incluído nese catálogo. ¿Onde está o catálogo? Non existe o catálogo. Polo tanto, puidera pasar que ningunha zona de protección forestal de Galicia quedara protexida. Pero imos seguir. Podíalle falar da emenda número 31, referida ao artigo 39 da lei, onde nós pedimos que as empresas subministradoras de servizos nas zonas acollidas a un plan de protección especial estean obrigadas a soterrar esas infraestruturas. ¿Por que non se acepta esa emenda?, ¿cal é o problema? ¿Ou é que a todos nós nos gusta ver nas zonas dos cascos históricos todas as instalacións eléctricas polas fachadas das casas?, ¿parece iso razoable? Eu creo que non, pero non se acepta esa emenda. Como non se acepta a emenda número 42, que é a referida a que cando se modifique o plan xeral para incrementar a edificabilidade dunha zona, ese incremento de edificabilidade ten que ser compensando cun incremento das dotacións públicas, e iso non se acepta. É dicir, que a lei abre o paso para que se cambie o plan, se modifique e se amplíe a edificabilidade, pero non necesariamente para que teña que haber maiores dotacións e equipamentos públicos. Iso é servir ao interese xeral. Ou a número 43, que tamén di: "Se a modificación dos plans urbanísticos afectase terreos cualificados como zonas verdes ou espazos libres públicos, a súa aprobación requirirá o previo informe do Consello Superior de Urbanismo de Galicia". ¿Por que se suprime isto? ¿Que queremos?, ¿abrir o paso para que zonas verdes se recualifiquen sen que ninguén teña que responsabilizarse desa recualificación? Ou a número 44, onde se prohibe directamente que unha modificación puntual do planeamento urbanístico transforme directamente solo rústico en solo urbanizable. Todo iso non se acepta. Por certo, eran temas que están contidos na lei actual e que son suprimidos e recortados da lei actual. Ou a número 37, e disto quero falar algo, que son os plans básicos municipais. Aquí houbo unha gran mentira, señora conselleira: vostedes comprometéronse na presentación do borrador a que era un erro e que se habilitaría que os concellos puideran facer os plans básicos municipais. Nun concello rural, e póñolle como exemplo Chandrexa de Queixa, Navia de Suarna, Larouco ou Vilariño de Conso, que son concellos onde ao mellor se fai unha vivenda cada tres anos, ¿como lle van exixir vostedes para facer o plan xeral os mesmos requirimentos, e poño un exemplo, que o Concello de Vigo, cun rural onde viven 70.000 persoas e onde hai unha demanda potentísima? ¡Que insensatez é esa! Eses concellos nunca van facer o seu plan xeral porque non ten sentido ningún, e é unha exixencia completamente disparatada. ¿E para que queren vostedes revogar a competencia municipal en materia urbanística, collela vostedes, se logo non teñen capacidade de desenvolvela? Señora conselleira, ¿cantos plans territoriais integrados –que é a figura que debe desenvolver, por exemplo, as Directrices de ordenación do territorio– fixo a Xunta nestes cinco anos? Cero; non fixo ningún, nin ten ningún en tramitación. ¿Para que narices quere quitarlles as competencias a 200 concellos? ¿Por que non lles facilitan a posibilidade de que estes concellos poidan facer o seu plan básico, que é moito mellor que teñan un plan básico que que non teñan ningún plan? E cando, ademais, a demanda que hai non propio concello non fai necesario un plan cunha ordenación detallada de 100 núcleos rurais que pode ter, cando ao mellor non fan máis que unha casa cada catro anos. ¿Non se dan conta de que iso é un disparate? En suma, señorías, nós imos manter o noso voto negativo, porque cremos que esta lei é un severo retroceso sobre a situación anterior, porque cremos que esta lei non resolve ningún dos problemas que teoricamente viña resolver, nin vai dar maior estabilidade, nin é maior garantía de seguridade xurídica nin de maior axilidade, nin vai conseguir que todos os concellos de Galicia teñan un plan xeral, nin vai protexer o solo rústico, nin nada de nada. Esta lei, señorías, moito nos tememos que coa súa baixada de exixencias ten un único obxectivo, que é permitir legalizar determinadas actuacións xurdidas nos últimos anos, e que non se sabe como atoparlles un encaixe legal. Unha vez cumprido o seu obxectivo, dou por feito que nos próximos meses se volverá modificar esta lei. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Sánchez Bugallo. Polo Grupo Parlamentario Popular, señor Castiñeira.
Bos días, señorías, señora conselleira, señoras conselleiras, señor presidente. En primeiro lugar, quixera empezar por un agradecemento. Un agradecemento a todos os compañeiros da Ponencia, polo traballo que se fixo alí –eu creo que rigoroso– e a participación, libre de liortas –hai que dicilo–, con aportacións, e houbo creo que aportacións interesantes, das que logo falarei. E tamén, ¿como non?, un agradecemento especial ao persoal da Cámara, especialmente á asesora xurídica que nos acompañou e, en nome dela, ao resto de persoal, que ás veces na sombra pero si fixo un traballo eu diría que inmenso; por iso quixera que quedara recollido neste debate. Señorías, estamos ante unha lei que aquí se comentou por varios intervenientes, case por todos, como que era un proxecto que ía aprobar o Partido Popular en solitario –din–, que non foi debatido, que piden máis tempo para debater. E eu quixera recordarlles unha cuestión que está aí e que se pode demostrar. En primeiro lugar, non o vai aprobar o Partido Popular en solitario, ímolo aprobar e votar a favor os deputados do Partido Popular, do Grupo Parlamentario Popular, co apoio de moitos galegos e galegas, e tamén coa participación neste proxecto de lei que hoxe imos aprobar, converter en lei, de moitos colectivos de todo tipo, e moitas persoas que interviñeron desde o primeiro momento na elaboración deste proxecto de lei, aos cales desde o Grupo Parlamentario do Partido Popular damos as grazas polas súas aportacións, desde colexios profesionais, sindicatos, persoas a título individual, etc. Porque foi así, señor Bugallo e señores portavoces dos outros grupos da oposición. [[Aplausos.]] En primeiro lugar, elaborouse un borrador, que foi por un mandato deste Parlamento que se pediu que se modificara e que se fixera unha nova lei. Si, por unanimidade acordamos iso. E a partir de aí elabórase un borrador, creamos unha comisión non permanente para debater o novo proxecto de lei. Trinta e dúas persoas representando distintos colectivos ou a título individual, propostas polos catro grupos que naquel momento quixemos participar nesa comisión, e que, por unanimidade, se chegou a un acordo dos participantes. Trinta e dúas persoas que deron a súa opinión, e que foi recollida en gran parte –todo non, é imposible porque había incluso opinións contraditorias–, pero foron recollidas nese proxecto de lei que despois se trouxo ao Parlamento. Tamén hai que dicir que o 80 % das aportacións ao proxecto de lei que fixeron á parte os distintos colectivos e colexios profesionais foron recollidos no proxecto de lei. Polo tanto, cando vostedes din que é un proxecto non consensuado, ¿que máis consenso querían? O consenso coa cidadanía, o consenso coas persoas, cos galegos e coas galegas. Outra cousa é a demagoxia e o interese partidista que algúns grupos políticos fan. Porque mire, señor Bugallo, e xa llo dixen algunha vez, e eu sei que vostede tiña toda a mellor intención do mundo, e posiblemente xa sabemos o que pasa: a vostede dixéronlle que ten que ir por aquí e dá igual a túa opinión, pero é a realidade. E vostede sabe que o ditame que se fixo do resultado desa comisión –o ditame na primavera do ano 2014, alá por abril, se non me equivoco– era practicamente tan coincidente co do Partido Popular que lle dixemos que llo admitiamos integramente, e vostede retirouno para que non o aprobaramos, para que non o admitiramos. Porque despois dunha chamada, xa sabemos o que pasou... E sabemos como funcionan os partidos, o seu especialmente, que o mesmo di unha cousa que a contraria, [[Murmurios.]] sempre poñendo por diante os intereses partidistas aos intereses dos galegos. Mire, hai un tema claro, e iso tamén é innegable: o traballo que se fixo na Ponencia, e aí xa digo que agradezo a aportación de todos e todas as participantes e todos os grupos, e o resultado é que 79 emendas se aprobaron, se aceptaron, ben na totalidade ou transaccionadas, 45 da oposición. Busquen vostedes algunha lei que vostedes fixeran a ver se houbo algunha situación parecida. Non houbo. É certo que dixemos que había uns prazos, porque queriamos intentar sacar a lei canto antes, pero non houbo nin limitación do número de reunións da Ponencia, nin limitación do tempo de duración de ningunha desas reunións. É máis, hai que dicilo que algunha vez, e iso entre nós: pedían oxíxeno. Porque dicían: ¡home!, é que son tantas, é que mañá teño unha cousa ou pasado teño que facer campaña electoral. Tamén o hai que dicir. Pero non me digan que non houbo oportunidades de debater todo o que alí se estimou. Emenda do Partido Popular ao artigo 144. Esa trae moita cola, efectivamente, moito debate, e a min non me gustaría que desvirtuara o que é o contido da propia lei, pero tamén o hai que dicir, porque o dixeron todos os grupos. Señor Bugallo, señores portavoces da oposición, don Antón Sánchez, efectivamente, o Partido Popular presenta unha emenda, sabiamos que xa estaba fóra de prazo, porque o problema de Vigo, dos plans xerais, xurdiu despois de estar o período de trámite das emendas cerrado. Hai unha única posibilidade, que é a admisión a trámite por unanimidade de todos os grupos participantes na Ponencia, e así o plantexamos, dúas veces en ponencia e unha en comisión. E hoxe vólvoo repetir e facer o ofrecemento neste pleno do Parlamento de Galicia; estamos aínda ante a posibilidade de resolver ese problema nesta lei. E vostedes dinme que se pode resolver co artigo 198 da actual lei. Pero se o artigo 198 da actual lei non prevé nin participación, nin ten en conta o informe vinculante dos concellos, é practicamente... Miren, a emenda do Partido Popular que se fai é gran parte do artigo 198 da actual lei, incrementando a participación dos concellos, cun informe vinculante. Isto non se fai só para o Concello de Vigo, inclúe a problemática e a cuestión que ten agora o Concello de Vigo, pero faise pensando en todos os concellos de Galicia, os 314 concellos. E é moi claro, e non hai máis que lelo. Eu invítoos a que lean o artigo 198, que lean a declaración de supramunicipalidade e que lean a emenda do Partido Popular. Moito máis participativa a emenda do Partido Popular, moito máis ampla e moito máis actualizada, ¿por que? Porque entendemos que son os concellos afectados onde se vai desenvolver ese proxecto, proxecto que ten que ser de urxencia ou de excepcional interese público. Non calquera cousa vale, non é unha trapallada nin moito menos. Teñen que ser por urxencia ou excepcional interese público, e iso hai que xustificalo, por suposto. E niso teñen participación vinculante os concellos co seu informe, onde, se o informe do concello é negativo, automaticamente se desiste dese proxecto. O artigo 198, señora Pontón, non é así. Se o concello di informe negativo, o Consello da Xunta ou a Administración actuante pode seguir para adiante. Iso é imposición. Vostedes apostan pola imposición en lugar de polo diálogo entre as administracións, que é o que propoñemos nosoutros. [[Aplausos.]] É así de claro. [[Aplausos.]] Cuestión de supramunicipalidade. Efectivamente, podía ser unha situación. Pero a cuestión de supramunicipalidade, ¡home!, dicir que iso é urxente ou de excepcional interese, utilízase para outras cousas tamén, polo tanto, non me vale. Estamos nun caso similar ao anterior, tamén directamente desde a Administración actuante o pode decretar, incluíndo o informe contrario dos concellos. E a maiores, en lugar de urxente estamos falando de mínimo 24 meses, e incluso podemos ir facilmente a dous anos e medio ou máis; iso para determinados proxectos que se consideren urxentes, difícil, difícil de entender. Polo tanto, nosoutros seguimos facendo o ofrecemento que hai e recordándolle ao señor Bugallo que, ¡home!, eu creo que o problema de Vigo non o creou a Xunta actual do Partido Popular. O problema de Vigo vén dun informe, ou máis ben dun non-informe, do Bipartito e dunha aprobación dun plan xeral do alcalde de Vigo, que –que eu saiba– é socialista. Polo tanto, señor Bugallo, sexamos serios, o problema de Vigo creárono o alcalde de Vigo e o Bipartito, e agora está o Partido Popular en disposición e ofrecendo solucionalo. ¿Por que? Porque entendemos que as administracións teñen que colaborar. ¿E por que? Porque, afortunadamente, Galicia ten un Goberno estable. cun apoio parlamentario suficiente e cun apoio dos galegos para poder solucionar os problemas de interese xeral dos galegos e das galegas, non os problemas do interese nin do alcalde de Vigo nin de AGE nin doutros señores, senón os problemas e as situacións que representan o interese xeral de Galicia. E para iso, afortunadamente –como digo–, temos un presidente que sabe diferenciar claramente entre os intereses dos galegos e os intereses partidistas, e temos un Goberno estable, cun apoio suficiente para levalo a cabo. [[Aplausos.]] A lei que hoxe traemos a debate aquí ten moitos retos, pero vou mencionar só uns cantos. Desde logo, ningún concello sen PXOM; un rural vivo nunha Galicia que queremos que sexa próspera; ningunha edificación sen rematar; unha aposta por poñer en valor o patrimonio construído, cunha aposta clara pola rehabilitación e os fóra de ordenación –xa llo contarei, se teño tempo, ao señor Antón Sánchez. E, por suposto, simplificación administrativa, cambio do modelo de desenvolvemento pasando a un modelo moito máis sostible, orientado claramente á rehabilitación, renovación e rexeneración urbana; e aí está incluso avalado polo informe do CES. E introdución, desde logo, do Plan básico autonómico, que iso nos levará a ter unha normativa. Porque, señorías, non hai peor desprotección que non ter ningunha. E neste momento o 73 % –dicía Ana Pontón que era o 75 %– do territorio de Galicia está sen planeamento adaptado ou sen plan de ningún tipo. [[Murmurios.]] Por certo, entre eles o Concello de Pontevedra. Aprobado o Plan xeral no ano 1989, curiosamente co voto en contra do actual alcalde, sendo daquela concelleiro; e, curiosamente, nin o adaptou á lei nin o rehabilitou nin fixo nada nin preveu unha revisión porque lle vale como estaba, aínda que daquela votou en contra. Estou convencido de que a lei que hoxe van votar en contra tamén lles vai valer se por casualidade chegan a gobernar. ¿Por que? Porque é unha lei, señorías –señor Bugallo–, que segue avanzando na mellora do urbanismo de Galicia. ¡Si! Se vostede le o debate parlamentario da Lei 9 do ano 2002 [[Murmurios.]] e ve a opinión do Partido Socialista, esa que vostede agora di que é mellor e que foi mellorando –e, efectivamente, era mellor ca anterior–, esta estamos convencidos de que é mellor e de que melloramos a do ano 2002. Se vostede relee o debate, verá que vostedes dicían o mesmo e, de feito, votaron en contra desa lei que agora di que era marabillosa. Pero esa é a realidade dos partidos da oposición, e, especialmente a veces, do Partido Socialista. [[Murmurios.]] Miren, temos moi claro cales son os obxectivos, e os obxectivos son que hai que cambiar o modelo dos núcleos rurais, si. Sorque os núcleos rurais teñen dereito a desarrollarse, porque a xente ten dereito a vivir no rural e ten dereito a ter, loxicamente, as posibilidades de desarrollo dos núcleos. Por iso se cambia o modelo, tanto de núcleo tradicional como de núcleo común. ¿Por que? Porque se vai permitir manter e ampliar naquelas zonas que realmente o requiran, e por onde os alcaldes e os concellos digan nos seus plans xerais. Dicía vostede, señor Bugallo, o do Plan básico municipal. Calquera concello, mire... Para empezar, dígolle que Navia ten núcleo e ten incluso polígono industrial, co cal nun plan básico non se poderían facer determinados desarrollos de Navia. Pero bueno, independentemente diso, calquera concello –sexa Navia ou outro– pode pedir, loxicamente, facer un plan. E se fai un plan mínimo, un plan onde só haxa solo urbano e os núcleos, pódolle asegurar que vén sendo practicamente o contido dun plan básico e que vai ter unha tramitación, desde logo, moitísimo máis áxil. ¿Por que? Porque un dos temas que se plantexan nesta lei é precisamente a axilización nos trámites. ¿Por que? Porque todos os trámites que se fagan desde a Xunta, cun só trámite, presentándoo na consellería correspondente, encargarase en tres meses de que estean todos os informes preceptivos resoltos, e iso vai funcionar. E, por suposto, esperemos que isto sirva de acicate para que tamén na normativa estatal vaian na mesma liña. ¿Por que? Porque é axilizar. E hai xente que pide e non se sabe se quere máis autonomía municipal ou menos. Nosoutros témolo claro: os concellos son maiores de idade e, polo tanto, deben de participar no urbanismo activamente. E por iso, de catro licenzas que neste momento poden dar, catro usos distintos e tipos de licenza, van pasar a poder dar catorce, e iso é simplificación administrativa. O modelo actual está claro, o modelo que plantexamos tamén está moi claro: aposta pola rehabilitación, aposta pola posta en valor do patrimonio construído. ¿Por que? Porque é importante que cando se fai un planeamento novo... E isto supuxo a paralización de moitos concellos, entre eles Monforte ou outros, que non puideron levar adiante os seus plans xerais. ¿Por que? Porque medio concello quedaba fóra de ordenación, e iso era unha merma do valor do patrimonio de todos os veciños, e tamén dos galegos, sen necesidade. Entón, agora está moi claro o artigo 86, onde di claramente que estarán fóra de ordenación aqueles edificios que estean invadindo viales, que estean invadindo zonas verdes ou para equipamentos; e, por suposto, todos aqueles a maiores que o concello estime oportuno por non adaptarse ao novo planeamento. Agora, aquel que non se adapte plenamente ao novo planeamento...
Remate, por favor.
...–remato xa, señor presidente– imaxínense que nunha rúa vanse permitir catro plantas e hai un edificio de cinco, ou dous –porque foi dado, ademais, cunha licenza, coa normativa que llo permitía nese momento. Ese edificio, se no resto se adapta e non invade nin vía pública nin outras cousas, seguirá dentro da ordenación. ¿Por que? Porque os veciños e os donos desas vivendas, os que compraron esas vivendas, non teñen por que sufrir unha merma no seu valor, e ademais poderán seguir facendo as obras oportunas. A título de exemplo –e remato, señor presidente–, mire, en Lugo só un cambio de pendente na cuberta, de 33 graos a 30, deixaba medio Lugo fóra da ordenación. Iso non ten xeito, e esta lei vén resolver non só ese problema, senón moitos outros que, desgraciadamente, non me dá tempo...
Grazas.
...a explicarlles pero que vén resolver claramente. E son problemas que teñen os veciños nosos, os galegos e as galegas.
Grazas, señor Castiñeira. Rolda dos grupos parlamentarios para definirse sobre as emendas mantidas polos demais grupos. [[Pausa.]] Grupo Parlamentario Mixto. Señora Martínez.
Bueno, anuncio o apoio ás emendas da oposición. Creo que dunha maneira ou doutra, cunha redacción ou con outra, todas as emendas da oposición buscaban, para empezar, dar seguridade xurídica ao urbanismo galego, a protección do solo rústico –como defenderon na súa exposición os voceiros de todos os grupos–, garantir un desenvolvemento sostible do medio rural –xa expliquei o perigo desa liberdade de instalación de industrias no medio rural–, garantir o dereito á vivenda –algo que non queda garantido, o dereito á vivenda, queda garantido o dereito á expropiación das vivendas pero non o dereito ao realoxo das persoas a ter unha vivenda. Pretenden tamén a protección do patrimonio cultural e natural; a protección dos terreos de produción agraria e de produción forestal, así como a protección e recuperación das nosas rías e ríos, algo que esta lei non é que non protexa, é que desprotexe xa de todo as nosas rías, os nosos ríos e os nosos montes. Polo tanto, parécenos grave todo o que recolle e toda a desprotección que esta lei conleva. Tamén todos incidimos na necesidade da participación cidadá nos plans urbanísticos, porque cremos que é a cidadanía a que ten que definir cal é o modelo territorial que quere, o modelo de desenrolo urbanístico que quere, e non se escoita á sociedade. Dicía o voceiro do Partido Popular que se recolleu o 80 % das emendas de organizacións e de técnicos que participaron. Non se entende, polo tanto, todas as críticas que hai dende organizacións sociais, agrarias e sindicatos en contra deste proxecto de lei. Eu entendo que o Partido Popular a veces confunde cantidade con calidade, e non é tanto a cantidade das emendas que se acepten senón a calidade das emendas que se aceptan e transaccionan. Porque moitas veces o que se fai é apoiarse nunha emenda para facer unha transacción que realmente pouco cambia, pero que por parte da oposición se acepta porque mellora o mal texto que aportaba o Partido Popular xa dende un principio. Tamén porque toda a oposición nas súas emendas busca un urbanismo para as persoas, baseado nas persoas, que responda ás singularidades territoriais e poboacionais de Galiza. En relación coa disposición derrogatoria do BNG, parécenos importantísima. Nós, na nosa emenda, o que metiamos era un período de seis anos para trasladar esas empresas contaminantes –e non estamos falando de todas, senón desas que son especialmente contaminantes– que están situadas nas nosas rías e nos nosos ríos, na beira, contaminando. Que se trasladen en seis meses, e pouco a pouco ir trasladando o resto das industrias para outras zonas que teñan permiso para a súa instalación, e poder recuperar así, tanto paisaxisticamente como economicamente, as nosas rías e os nosos ríos. Tamén apoiaremos as emendas e apoiamos a crítica de que esta lei supón un retroceso que vai en contra dun futuro sostible que se centre nas persoas e na convivencia entre persoas, edificabilidade, lecer, protección do patrimonio, desenrolo económico e social e protección dos solos rústicos, das rías e dos ríos. Dicía o voceiro do Partido Popular que das 79 emendas que foron aceptadas, 47 foron da oposición, pero ningunha desas emendas aceptadas incidían realmente na parte máis importante da lei, aínda que si melloraban a redacción. Para rematar, é que case me parece, non sei, un pouco ridícula a referencia a que o debate que se fixo durante o Nadal, entre o 15 de decembro e o 15 de xaneiro, veña dicir que a oposición nos queixabamos de que eran moitas reunións. Evidentemente, eu, se tivera o Goberno que me pasa o proxecto e me di o que teño que dicir, non me tería que machacar tanto a cabeza. E non é o mesmo ter un grupo con 41 que un grupo con 3, con 7 ou con 12. Evidentemente, o traballo acumúlase máis cantas menos persoas son, e entendo que non é unha arma para utilizar. O que si é unha arma para utilizar é por que o Partido Popular, despois de cinco anos redactando este proxecto de lei, ten tanta présa como para liquidalo nun mes...
Remate, por favor.
...sen dar máis participación á sociedade como se pediu. Polo tanto, imos votar a favor das emendas da oposición, e pensamos que o Partido Popular aínda ten hoxe unha oportunidade de retirar este proxecto de lei e seguir avanzando na negociación dun proxecto de lei que teña o consenso de toda a sociedade. Nada máis. Moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Señor Sánchez.
Bos días. Señor Castiñeira, nós temos a liberdade que nos dá non ter dependencias de determinados intereses. Temos a liberdade de que nós non fomos os responsables da situación de urbanismo en Galicia e da situación de urbanismo en Vigo. E nós defendemos uns valores, e iso é algo máis que proclamalos. Porque aquí proclamámolos todos, pero á hora da verdade, cando hai que concretar eses valores, aquí todo o mundo escapa. Nós somos inmunes ás presións e ás operacións políticas de pantalla que están facendo vostedes coa modificación do artigo 144. Nós non temos os altavoces que teñen vostedes, non os temos, pero vostedes están facendo unha operación política que pouco ten que ver coa protección do traballo dos empregados de Citroën. É unha operación vergonzosa, que quere continuar no camiño que vostedes levan executado no urbanismo deste país durante moitos anos. E nós dicimos que non, imos exercer o noso dereito a dicir que non, porque non queremos entrar na súa forma de facer urbanismo neste país nin de facer política, están mentindo. Nós non temos a posibilidade, como teñen vostedes, de dar un debate que nos deixe expoñer os nosos argumentos, ocultados sistematicamente, porque interesa meter presión, interesa buscar un chivo expiatorio, interesa eludir as responsabilidades dos que son responsables de que Vigo e o resto do país estea así. Iso é o que interesa. Pero non lles temos medo, somos inmunes contra esas presións porque temos valores e os defendemos, señor Castiñeira. E, ¿que rigor ten o Partido Popular cando fala desta cousas? ¡Gran rigor! Dixo que os proxectos sectoriais de incidencia supramunicipal duran, como mínimo, 24 meses. Señor Castiñeira, Cidade do Moble da Estrada: Proxecto sectorial de incidencia supramunicipal aprobado no Consello da Xunta o 15 de abril de 2010; aprobación definitiva o 24 do 2 de 2011, dez meses, con dous meses de exposición pública. Pero, ¿que me está contando, señor Castiñeira?, ¿con quen cre que está falando?, ¿con quen cre que está falando? Dez meses, con dous meses de exposición pública. E acaba de dicir vostede aquí que os informes sectoriais da Xunta de Galicia, coa nova lei, dun plan xeral, van ser evacuados en tres meses. Entón, dun proxecto sectorial, moito menos, señor Castiñeira. Tiñan vostedes a ferramenta aí e levan dous meses perdendo o tempo. Nós falamos cos traballadores da Citroën, coa dirección da Citroën, e non teñen nada que ver coa operación que vostedes están armando para tratar de buscar chivos expiatorios, para tratar de poñer unha pantalla do que verdadeiramente queren. Non estamos falando dos problemas de Vigo, isto non está restrinxido a Vigo, non lle mintan á cidadanía. Isto é un instrumento que vai valer para os 314 concellos do país; un instrumento onde se elude a participación pública, a posibilidade de que os cidadáns, calquera cidadán, poida presentar alegacións ante un instrumento, por moito que estea promovido por unha administración pública. É un dereito constitucional, e nós defendémolo como dereito, pero aínda por riba é a inseguridade xurídica. Vostede sabe que acaban de suspender o ordenamento urbanístico provisional de Barreiros por non incluír un proceso de participación pública, e vostedes nos queren meter no mesmo lío para o futuro; porque vostedes, iso si, van improvisando continuamente. Once modificacións da lei, adaptándoa a sentenzas e sen ter un plan estratéxico. Vostedes tamén eluden o trámite ambiental, precisamente o que causou a anulación do Plan xeral de ordenación municipal de Vigo, e vostedes tamén o queren eludir. Isto non é serio, señor Castiñeira, non é serio. Vostedes digan o que queiran, fagan a campaña publicitaria do que queiran, pero a nós non nos van arrastrar á súa posición, a que levou á situación urbanística dos concellos deste país. Vostede está dicindo que esta lei vai solucionar que o 75 % do territorio deste país estea sen planeamento. Entón, ¿vostedes que fixeron? ¿Gobernaron dous anos neste país ou que? ¿Que fixeron nestes anos? ¿Que fixeron vostedes nos 27 anos que estiveron no Goberno, que non temos nin un catálogo para a protección forestal nin un catálogo de protección para os solos agrarios? ¿Que fixeron vostedes que non fixeron nin un plan de ordenación territorial? ¿Que fixeron vostedes entón? E veñen aquí a dar leccións aos demais, ¿verdade? Vostede di que si que teñen unha aposta pola rehabilitación e rexeneración, e falou do Foro da ordenación. ¡Vaia por Dios, se esa é a aposta! Non hai nin un artigo adicado á rehabilitación e á rexeneración urbana, señor Castiñeira, ¡nin un! E rexeitaron a nosa proposta de facer un fondo para a rexeneración e ter uns criterios daquelas zonas que teñen necesidade de acometer un plan de...
Remate, por favor.
...rexeneración urbana. É un problema existente. A vostedes iso non lles preocupa, a continua improvisación e a continua defensa de determinados intereses, como se demostrou tamén na prórroga de Ence, que deixou moi claro que é para vostedes o prioritario. Para vostedes o prioritario nesta lei non é reducir a perda de superficie agraria útil; non é reducir a destrución do patrimonio construído; non é reducir o censo de vivendas baleiras; para vostedes é a desprotección do solo rústico deste país.
Remate, por favor.
Fala vostede do rural. ¿Resulta que o problema do rural era a Lei do solo, señor Castiñeira? Mire os datos que deixan vostedes de despoboamento e envellecemento do rural, de abandono da actividade agraria que deixan vostedes: 25.000 empregos de actividade agraria destruídos desde que goberna o señor Feijóo; un 35 % do emprego agrario, señor Castiñeira.
Remate.
¿Iso non ten que ver coa destrución do rural?
Remate, señor Sánchez, e pronúnciese sobre as emendas dos outros grupos.
Grazas, señor presidente. Imos apoiar as emendas dos partidos da oposición. Moitas grazas.
Moitas grazas, señor Sánchez. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Señora Pontón.
Moitas grazas, señor presidente. Quero dicir que eu acollo con moita satisfacción a intervención do Partido Popular porque o que demostra é que chega a este debate sen ningún tipo de argumentos, e ten que recorrer mesmo á falacia á hora de intentar desdebuxar as opinións e as propostas dos demais. En primeiro lugar, a participación na comisión. Creo que aquí no Parlamento estamos representados cinco grupos parlamentares, só o vai aprobar o Partido Popular, pero agora estamos nunha innovación na que o PP di que non a aproba en solitario. Bueno, pois neste Parlamento vai aprobar esta lei do solo o PP en solitario, sen o aval de ningún dos grupos da oposición, que tamén estamos aquí porque nos votan os cidadáns. Porque os que non lle votan ao Partido Popular tamén son cidadáns e a súa opinión ten que escoitarse. E está claro que neste debate hai unha posición, precisada desde o principio por parte do PP, que fixa unha simulación de participación. E vou dicir por que é unha simulación de participación. Porque si, tivemos unha comisión. Tivemos unha comisión onde se aprobou única e exclusivamente o ditame do PP; onde non quixeron incorporar as propostas que non ían na liña e na dirección dun borrador que xa foi a base desa comisión, que fixeron o traballo ao revés. Non se fixo un diagnóstico sobre os problemas, non se analizaron cales eran os erros da lei e logo se puxeron a traballar na lei. Viñeron cunha lei feita e querían que nese trámite de comisión o que fixeramos fora alabar un proceso que se empezou ao revés e que, en realidade, nunca foi un proceso participativo; porque, como digo, cando un xa ten a conclusión feita, a participación deixa de ter ningún tipo de valor, e iso é o que se ve neste proxecto de lei. É máis, mesmo na tramitación houbo cuestións que vostedes empeoraron. Porque ao principio falábase duns plans autonómicos, e duns plans locais, que non tiñan que ter a mesma dimensión que un plan xeral, para aqueles concellos máis pequenos, que non estaban vinculados cun plan autonómico, senón que, realmente, había unha capacidade para actuar desde o ámbito municipal. Aquí agora se inventan un plan básico, que nós cremos que vai ser outro desastre. Porque ¿cal é o prazo para a elaboración dese plan básico? ¿Que contidos vai ter? ¿Vai a Xunta suplir de maneira global a ordenación municipal de todos os concellos deste país? A verdade é que a nós, vendo os antecedentes que hai en materia de urbanismo, parécenos un auténtico disparate. Tamén lamento que o voceiro do Partido Popular teña que recorrer á falsidade para intentar descualificar as propostas que nós estamos traendo en relación, por exemplo, co contido do artigo 198 da Louga, que segundo vostede é un alegato contra o diálogo. Na lei que aprobou o PP, que nós digamos se hai unha previsión aí que, se se quere salvagardar que teñan instrumentos para actuar cando se cae un plan xeral, poñamos o contido que había na vixente lei, que é bastante máis garantista que o que vostedes nos están propoñendo. ¿Por que? Primeiro, porque tamén prevé a participación municipal. Se vostede vai e ve o contido deste artigo, verá que cando haxa proxectos de especial interese, e por motivos de urxencia que non están no planeamento, o conselleiro pode remitir un proxecto ao concello, que terá un mes para dicir se está á súa conformidade ou á súa disconformidade. No caso de que non exista conformidade, isto tería que ir a informe á Comisión Superior de Urbanismo, que inicia o procedemento de modificación ou revisión conforme o establecido na lei, non creando un proceso específico, que é o que vostedes queren facer no artigo 144, que ten lagoas. Primeiro, porque en dez días un concello non pode facer un informe con rigor. En segundo lugar, porque non se prevén procesos de información pública nin procesos de información ambiental. En terceiro lugar, porque vostedes din que en todos os procedementos que se fagan por esa vía, ten que financiar as expropiacións o concello. A nós iso parécenos que non ten ningún sentido, que vai xerar máis inseguridade xurídica e que é un problema. Dixémoslles tamén, pois se non lle vale isto, e hai plans concretos de Vigo que necesitan unha solución, fágase unha solución específica para eses plans, pero non se intente facer unha modificación deste alcance pola porta de atrás. En todo caso –como dicía–, o feito de que vostedes nos presenten unha lei que antes de nacer xa se ve que sae con carencias importantes... Porque, efectivamente o PP non podía saber que se ía anular o plan de Vigo. Pero non é o primeiro caso en que se anula un plan xeral, e que, polo tanto, hai problemas porque aparecen actuacións fóra da ordenación ou porque, efectivamente, por necesidades que poden ser lícitas, non teñen por que ser ilícitas, hai obras que necesitan facerse. Pois ben, está claro que a lei tan rigorosa que plantexa aquí o PP non prevé nin esas situacións que son habituais no urbanismo, e é a mellor mostra de como vostedes...
Remate, por favor.
...veñen aquí sen rigor, cunha lei que empeora a actual e que vai ser un desastre. E unha lei, señores e señoras do PP, que nace morta, porque nós tamén nos sumamos a esa proposta e dicimos moi claro que esta lei, no que dependa do Bloque Nacionalista Galego na vindeira lexislatura, vai ser modificada por outra que realmente sente as bases dun urbanismo ao servizo do país, ao servizo dos intereses das maiorías sociais, e non ao servizo de intereses das construtoras ou de grandes empresas contaminantes. Gustaríame, señor Castiñeira, se ten a ben, que nos dixera por que está en contra de eliminar e de derrogar o Plan de incidencia supramunicipal de Ence, que foi outra cacicada máis do Partido Popular...
Remate.
...para seguir mantendo esa empresa contaminante e que hipoteca o noso futuro. Nada máis e moitas grazas.
¿Sobre as emendas dos outros grupos, señora Pontón?
Igual que na comisión, imos votar a favor de todas.
Grazas, grazas. Grupo Parlamentario Socialista. Señor Sánchez Bugallo.
Moitas grazas novamente, señor presidente. Antes que nada, dúas cousas que lle teño que dicir ao señor Castiñeira. Unha xa lla dixen na comisión, pero antes ou me esquecía ou non me daba tempo. O outro día lin unha entrevista da señora conselleira que falaba de que se ía acabar o "ti vai facendo". Está ben que unha responsable política do Partido Popular, que gobernou Galicia –niso discrepo dos datos que deu o representante de AGE– 29 dos 35 anos de autonomía que levamos, e que vén gobernando en máis de 200 concellos de Galicia de forma continuada desde o ano 1979 –repito, 35 anos despois– nos diga que o que prevalece é o "ti vai facendo". Pero, efectivamente, o Partido Popular non ten nada que ver con iso. Iso sucede en Galicia da mesma maneira que chove. ¿Chove?, ¡que lle imos facer! Pois así, ti vai facendo. ¡Que lle imos facer! O Partido Popular non ten ningunha responsabilidade en todo iso que acontece no noso país nin na situación que pasa no noso país, nin en todo o demais tampouco. Señor Castiñeira, téñolle que agradecer ese abrazo que me dá continuamente, pero son abrazos de oso. Efectivamente, sempre é mellor un abrazo que unha patada, pero realmente o seu obxecto non é nada cariñoso nin é precisamente benefactor. E vou intentar explicar de novo o que pasou en relación coa nosa proposta cando se presentou o borrador da lei. Nós presentamos naquel momento oito consideracións básicas. Só houbo unha que no texto da lei se corrixe ben, que é o Foro de ordenación. Corrixiuse bastante ben no artigo 86 da lei, e mellorouse a través da transacción que se incorpora agora en relación cos asentamentos xurdidos á marxe do planeamento. Eu creo que iso queda razoablemente ben. Pero das 8 cuestións, señoría, hai 5 que están sen resolver en absoluto, e outras están resoltas de moi mala maneira. Voulle poñer un exemplo. Nós diciamos que se perdía protección dos solos rústicos de especial protección, e vostedes, formalmente, a incorporan no texto da lei, pero circunscríbena –xa o dixen antes– aos solos onde houbo concentración parcelaria –e no 80 % das parroquias de Galicia non ha houbo–, e aos solos que están nun catálogo que non existe. E ¿que pasa coa protección forestal? O mesmo. Queda reducida aos solos dos montes de man común e aos solos dun catálogo que tampouco existe. ¿Que sucede cos múltiples municipios de Galicia onde non hai solos de man común? ¿Aí xa non hai protección forestal? ¿Como é posible iso? Polo tanto, vostedes formalmente din que si, pero na realidade está tan descafeinada que hai que entender que non. Vou falar tamén do Plan xeral de Vigo, artigo 144, etc. Mire, o Plan xeral de Vigo é un plan xeral que foi formulado por proposta dun alcalde do BNG que era Lois Pérez Castrillo. Foi tramitado basicamente cunha alcaldesa do Partido Popular, que era Corina Porro. E foi aprobado definitivamente cun alcalde do Partido Socialista, que era don Abel Caballero, que é o que vai levar a culpa de todo, pero en realidade o único cambio que introduciu don Abel Caballero, ao que lle correspondeu a aprobación definitiva porque entrou de alcalde en 2007 e o plan tramitouse entre 2000 e 2008, foi a incorporación dun 30 % de solo dedicado a vivendas de protección oficial. Ese foi o gran cambio que fixo e que foi, por certo, moi discutido. E agora, a partir de aí, mataperros le llamaron, porque vai levar a culpa de todas as responsabilidades. [[Murmurios.]] E vólvolle repetir máis, señor Castiñeira, esta transacción que agora vostedes nos plantexan co artigo 144 é a expresión clara e evidente da falta de previsión e da precipitación coa que se fixo esta lei, porque coa lei actualmente en vigor non sería necesaria, nin coa anterior nin coa anterior tampouco era necesaria, porque se lles foi a man recortando. Pero, toda a vida, todas as actuacións de interese xeral e de interese supramunicipal tiveron a súa canle e o seu apoio na propia lexislación. Mire, nós renovamos agora o noso compromiso de modificar substancialmente esta lei, inmediatamente que teñamos responsabilidades de goberno cando as teñamos. E, en segundo lugar, voulle dicir, señor Castiñeira, señores do Partido Popular, que é falso que esta lei pretendera o consenso. Eu non sei de onde saca o señor Castiñeira ese 80 % de aportacións recollidas. Non sei que estatística é esa, porque eu estiven revisando as miñas notas e eu creo que, se hai o 20 %, moito me parece. En segundo lugar, non é unha lei que garanta a estabilidade. Tan pouca estabilidade que vai ser a primeira lei cambiada antes de que entre en vigor, e antes de que finalice o ano volverá ser cambiada reiteradamente. E, desde logo, non é unha lei que vaia garantir...
Remate, por favor.
...que todos os concellos de Galicia teñan un plan xeral nin vai garantir a protección do solo rural como se nos dixo. Con relación ás emendas dos grupos parlamentarios, señorías, o noso grupo vai votar en contra dunha soa, que é a número 4 do Partido Popular, e absternos nas demais. E vai votar abstención. Non sei se retirar xa a nosa abstención para non complicar a votación, pero en principio nós tiñamos previsto absternos na 34 do Grupo Mixto, que é a referida xustamente aos plans municipais, porque xustamente aí está a única transacción que non admitimos, porque para nós ou se acepta que os concellos poidan formular o plan básico municipal, como, por certo, se nos prometeu co borrador da lei e se reiterou publicamente... Eu emprazo ao señor Castiñeira a que lea o periódico do ano 2014 e as declaracións do que daquela era portavoz do Partido Popular e que agora non se cumpren, como tantas outras cousas que non se cumpren...
Remate, por favor.
...por parte do Partido Popular. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Sánchez Bugallo. Grupo Parlamentario Popular. Señor Castiñeira.
Señor Sánchez, señorías, aquí hai unha cousa clara: hai unha serie de persoas que defendemos os intereses de todos os galegos, e hai outros que defenden a súa subsistencia simplemente. Vostedes son unha marea, un grupo, un partido... non se sabe moi ben o que son, que nacen e xorden coa crise económica, e precisan da crise económica para seguir existindo porque, se non, non existen. [[Aplausos.]] Polo tanto, señorías, vostedes... Iso está estudado, e o seu patrón sábeo perfectamente: canto peor, mellor. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Eses son vostedes, ¡así de sencillo! Polo tanto, é así. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non, iso explicáronllo a vostede... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] ...explicáronllo a vostede...
Silencio, por favor.
...no ABC de empezar cando empezou en política. Mire, aquí hai a cuestión que se limita –parece– á cuestión de Vigo. Nós en ningún momento dixemos que isto, a emenda ao artigo 144, era exclusivamente para o Concello de Vigo. Neste momento, o máis urxente é a situación do Concello de Vigo. Pero iso é para os 314 concellos de Galicia. E en ningún momento o negamos, dixémolo. ¿Por que? Porque pode pasar noutro momento unha situación similar en calquera outro concello. Polo tanto, nós si imos dar unha resposta a iso. Agora, iso de dicir que esta lei se vai modificar antes de que entre en vigor, gustaríame saber de onde o sacaron, [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] gustaríame saber de onde o sacaron, pero ao mellor chegan a adiviños, o mesmo que din que van modificar a lei, unha vez que se aprobe, se vostedes chegan a gobernar. Primeiro, hai que botarlle imaxinación para que cheguen a gobernar outra vez en Galicia despois do que fixeron. E, segundo, ¡xa veremos! Porque tamén o alcalde de Pontevedra –¡vinte anos!– dixo que ía modificar o plan xeral e leva vinte anos sen modificalo; ou o de Monforte ou outros. [[Murmurios.]] E, efectivamente, os plans xerais non os fai só a Xunta, ¡eh! A Xunta pode motivar, incentivar, pero os ayuntamientos teñen a súa autonomía e vostede o sabe, señor Bugallo. Vostede o sabe perfectamente e vostedes tamén. Polo tanto, hai concellos que non queren facer os seus plans xerais, por iso nesta lei se contempla o Plan básico autonómico e os plans básicos municipais. ¿Por que? Porque a aquel que non o faga, si llo fará a Xunta, sen restarlle absolutamente nin un ápice de competencias aos concellos, que poden facer o plan xeral cando o estimen oportuno; e serán aplaudidos, poden estar vostedes seguros. En canto á situación do de Vigo, para non irme, porque quero que quede centrado claramente, podemos ler, señora Pontón, para que quede claro, onde di claramente que en caso de desconformidade do informe –artigo 198 actual–... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Si, pero o que non dixo é que o Consello da Xunta, que vén despois, porque hai que lelo todo, decidirá se procede executar, con independencia do informe, sexa desconforme ou como sexa. E na emenda que pon o Partido Popular di: Se o informe do concello é desfavorable polo grao de afección que a execución do proxecto supuxera para os intereses locais, a consellería competente ditará resolución de arquivo do procedemento e notificará ao órgano promotor. Arquívase. Ou sexa, o concello decide se se fai ou non. Creo que ese é un paso importante. Vostedes saben que o señor Bugallo –e non é un abrazo de oso, señor Bugallo– dicía: podemos poñer aí un mes de exposición pública. Dixemos: quince días. Estabamos falando da posibilidade incluso dunha exposición pública. E vostedes dixeron non. No artigo 198 non hai nin exposición pública nin na de supramunicipalidade, nin hai tramitación ambiental nin hai aprobación polo pleno [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] porque non hai esa posibilidade. Esas son as cuestións que vostede plantexa. No artigo 198, que dixo que si, non vén para nada iso. É moito máis completa a proposta do Partido Popular, moito máis ampla e moito máis participativa. Pero bueno, cada un é cada un. E falamos, si, falamos dun cambio de modelo claramente, porque aí está. E mire, señor Sánchez, non me pode mezclar unha lei coa outra, que é o que vostedes fan, mezclando emendas para facer unha lei batiburrillo, que aí caiba todo. É dicir, aí cabe a Lei de vivenda, aí cabe lexislación medioambiental, aí cabe, incluso, que é culpa da Xunta que os ayuntamientos non dean as licencias en prazo. Incluso iso se chega a dicir. ¡Oia!, os ayuntamientos teñen a súa autonomía. Unha licenza dunha explotación agraria quen a dá é o concello, non a dá a Xunta. Polo tanto, ¡sexamos serios! Non lle imos sacar esa competencia ao concello. Aínda lle demos, de 4 pasamos a 14. Non lle imos sacar competencias, nin moito menos. Pero mire, para que vostede saiba, para que teña a información das áreas de rehabilitación, e a aposta da Xunta pola rehabilitación, 67 áreas de rehabilitación integral, incluíndo as ARI dos camiños, [[Murmurios.]] 55 con financiación. Pregunte, infórmese e saberá vostede como se funciona. Si, iso é o que hai. E loxicamente o modelo é claro: cerrar a malla urbana. Por iso se suprimen e se eliminan os urbanizables.
Remate, por favor.
Os urbanizables non delimitados, non programados, desaparecen. Porque non é certo o que dicía a señora Pontón nin o que dixeron vostedes, señores progresistas, porque non aposta esta lei, todo o contrario, prohíbe as urbanizacións espalladas. O que se pretende é cerrar precisamente os núcleos, coser os núcleos, apostar pola rehabilitación e un modelo diferente. E gustaríame saber, señor Sánchez, de onde saca o censo de 300.000 vivendas baleiras. Recórdolle que hai vivendas tradicionais semiabandonadas. Se vostede o saca dalgunha estatística que hai por aí, nesas estatísticas están as vivendas tradicionais...
Remate, por favor.
...que teñen 150 anos moitas delas, ou máis –remato, señor presidente– [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] , que figuran no catastro como vivendas, que están semiderruídas, e esperemos, sinceramente, que con esta lei se poida recuperar ese patrimonio.
Grazas.
Pero iso non reúne condicións de habitabilidade nin moito menos...
Grazas, señor Castiñeira. Debate de totalidade do Proxecto de lei do patrimonio cultural de Galicia
A este proxecto de lei presentáronse as seguintes emendas á totalidade. Unha emenda do Grupo Parlamentario Mixto, outra emenda do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda e outra emenda do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Para a presentación do proxecto de lei ten a palabra o conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria.
Bos días. Señor presidente, señorías, aproveito tamén para saudar o equipo técnico da consellería, que nos acompaña. Quixera comezar esta presentación facendo unha reflexión. ¿Por que facemos unha nova lei? ¿Por que facemos unha nova lei cando estamos de acordo con parte dos eixes vertebrais do anterior texto normativo? É dicir, estamos de acordo en que non se deben modificar os niveis de protección nun marco actual moi garantista co nivel de protección. E estamos tamén de acordo en que o patrimonio cultural forma parte do noso ser como país, e é, sen dúbida, un factor, un elemento importante de desenvolvemento económico. A resposta é moi sinxela. É preciso, e queremos facer unha nova lei, para ordenar e planificar mellor o noso patrimonio, para axilizar os mecanismos de xestión e para dar maior seguridade xurídica aos bens patrimoniais e tamén aos cidadáns. Señorías, o proxecto de lei que hoxe presentamos é a resposta a un traballo continuo de análise dos aspectos relevantes que afectan ao sistema de xestión e organización dos bens patrimoniais. Isto débese a que unha natureza tan complexa como a do patrimonio cultural varía ao longo do tempo, e os criterios, o seu recoñecemento e xestión, tamén. Señorías, o proxecto de lei que hoxe presentamos xorde da premisa de non modificar os niveis de protección acadados, pero tamén da importancia de mellorar a propia lei como consecuencia da experiencia adquirida dende o punto de vista administrativo, cando a que temos en vigor vén de cumprir xa vinte anos. Creo, cremos, que estamos todos de acordo en que a lei do ano 1995, a Lei de patrimonio cultural de Galicia do ano 1995, foi e é unha magnífica lei. Foi unha lei aprobada por unanimidade e foi unha lei que conseguiu o seu obxectivo, que era basicamente xerar unha cultura de protección, xerar unha cultura de respecto cara ao noso patrimonio. Pero non é menos certo –dínolo a experiencia destes anos– que se xerou desde o punto de vista administrativo e de protección do patrimonio unha importante burocratización e unha lentitude na tramitación administrativa, e derivada desta lentitude na tramitación administrativa, notables prexuízos aos cidadáns e aos propios bens patrimoniais. Por estes motivos, e despois –como xa dixen– da experiencia de vinte anos, estamos obrigados a buscar unha nova xestión; unha nova xestión máis simple, máis achegada ao cidadán, con maior celeridade e adaptada ás tecnoloxías do século XXI. Entendemos que é o momento de cambiala. Para min como conselleiro, responsable político desta materia, tería sido máis cómodo mantela. Non obstante, a responsabilidade levounos a traballar a prol do patrimonio e a introducir as oportunas adaptacións. Adaptacións para corrixir as dificultades obxectivas da xestión administrativa e adecualas ás necesidades da nova sociedade, para incorporar os cambios legais introducidos tanto pola lexislación vencellada ao marco xurídico xeral como pola lexislación comparada e as convencións internacionais que definen novos tipos de patrimonio; para desenvolver tamén instrumentos de planificación, tanto de ordenación dos bens patrimoniais como de carácter territorial; e todo isto tendo como principal obxectivo, como unha liña mestra, non reducir en ningún caso, en ningún momento, os niveis de protección e salvagarda dos valores, pero si reorganizar a xestión administrativa do patrimonio. Neste senso, a nova lei suporá unha importante simplificación lexislativa, posto que vén derrogar e refundir tres textos legais: a lei do 95, e patrimonio cultural de Galicia, a lei de protección dos camiños de Santiago e a lei de traballos de dotación artística nas obras públicas e nos camiños de Santiago de Galicia. Entre as súas principais novidades están a incorporación ao marco legal de novos patrimonios recoñecidos por organismos internacionais, tal é o caso do patrimonio subacuático, entre outros. Búscase tamén a implicación e coordinación coas entidades locais, cos concellos. Para isto deséñase o que se denomina unha habilitación legal, para que os concellos poidan autorizar as intervencións en determinados bens catalogados do patrimonio arquitectónico e etnolóxico. Búscase axilizar así a tramitación dun xeito garantista, sen merma das cautelas nin risco para o noso patrimonio, e tamén na tramitación dos instrumentos de planificación urbanística. Búscase a seguridade xurídica para as persoas e cidadáns titulares e propietarios do patrimonio. Acentúase a máxima protección do noso patrimonio máis sobranceiro e proponse unha mellora da xestión dos bens patrimoniais, sustentada na ordenación dos instrumentos que regulan os bens e na reorganización da xestión administrativa. Así mesmo, procúrase unha maior participación da sociedade civil na salvagarda do noso patrimonio. No tocante á ordenación dos bens patrimoniais, hai que dicir, en primeiro lugar, que no título I se definen as categorías dos bens patrimoniais, os BIC e os bens catalogados. Os BIC, bens de interese cultural, son os bens máis sobranceiros do patrimonio cultural do país, son os BIC por declaración singular, os BIC ope legis, é dicir, os camiños de Santiago, patrimonio da Humanidade, os escudos anteriores ao ano 1901, os bens propios da arquitectura defensiva anteriores a 1849, os hórreos, cruceiros e petos de ánimas anteriores a 1901, as covas, abrigos e petróglifos con manifestacións de arte rupestre. E tamén se inclúen novas categorías de BIC: vías culturais, paisaxes de valor cultural, e a distinción entre sitios históricos e territorios históricos. Segunda categoría, bens catalogados. Bens catalogados son aqueles que xa están actualmente catalogados e inventariados e que son merecentes dun valor notable. Nesta categoría intégranse todos aqueles bens que á entrada en vigor desta lei figuraban no Inventario xeral do patrimonio cultural de Galicia, excepto, obviamente, os que xa están declarados como BIC. Os catalogados individualmente, os que determinen de xeito individualizado os propios catálogos urbanísticos municipais e tamén os catalogados ope legis, é dicir, as restantes rutas principais delimitadas do Camiño de Santiago, as manifestacións escultóricas en madeira e as pictóricas anteriores ao ano 1600 e os pecios, buques e aeronaves que estean somerxidas con anterioridade ao ano 1901 no mar territorial de Galicia. Verán vostedes que fixamos unhas datacións concretas, por seguridade xurídica tanto para os propios bens como para os propietarios destes bens, e para ter uns criterios racionais que nos permitan fixar e clasificar os bens con racionalidade. Dende o punto de vista do deseño do instrumento de planificación, regúlase en primeiro lugar o Rexistro de bens de interese cultural de Galicia, que incluirá os BIC por declaración singular e os que son ope legis, é dicir, por imperativo legal. En segundo lugar, o Catálogo do patrimonio cultural de Galicia, que abranguerá todos os bens que figuren no Inventario xeral do patrimonio cultural e aqueles que estean contidos individualmente nos catálogos urbanísticos e os catalogados ope legis. Aquí, obviamente, haberá dúas escalas, unha escala xeral autonómica e unha escala municipal, que se terá en conta e estará vencellada directamente tamén ao planeamento urbanístico. A maiores, a lei introduce unha importante novidade, que é a creación do censo de bens culturais; un instrumento de publicidade e transparencia que lle outorgará seguridade xurídica á cidadanía. Este instrumento será obxecto de continua actualización pola consellería, coa finalidade de converterse nunha ferramenta para a documentación, estudo, investigación, difusión e coñecemento daqueles bens que, non estando catalogados, si poden ser, ou non, merecentes no futuro de estalo. Isto o que permitirá é recoller, e recollerá, os bens ou elementos nos que se aprecie que concorre un valor cultural pero que aínda non foron declarados bens de interese cultural ou bens catalogados. Asemade, outra novidade será que todos os bens incluídos nos instrumentos de ordenación contarán cunha definición relativa á tipoloxía e á intensidade de protección e intervención. Isto é unha novidade que vai aportar moita seguridade, tanto aos propietarios de patrimonio como aos xestores e aos informantes de patrimonio, no sentido de que vai posibilitar homoxeneizar criterios, vai evitar arbitrariedades e vai evitar prexuízos aos cidadáns ou ás administracións, e, por suposto, aos propios bens. Así, no título II fíxanse tres niveis, tres tipos de protección: protección integral, protección estrutural e protección ambiental, dende a máxima protección, que é a protección integral, onde estarán incluídos todos os BIC e onde se procura que haxa unha conservación integral no estado –por dicilo dalgún xeito– máis próximo ao orixinal; posteriormente, tanto no estrutural como no ambiental en bens de menor valor, as intervencións poderán ser –dalgún xeito– menos garantistas respecto do ben inicial. No tocante á reorganización administrativa que se propón, esta fundaméntase nun incremento da participación e da implicación das administracións locais, é dicir, dos concellos. Para isto, introdúcese como unha das principais novidades a habilitación legal para que os concellos poidan autorizar intervencións en determinados supostos e sobre determinados bens. ¿Que se pretende coa habilitación legal aos concellos? Preténdese unha maior axilidade administrativa e preténdese unha maior implicación de todas as administracións, local e autonómica. Búscase tamén máis autonomía e máis responsabilidade para as diferentes administracións. Preténdese tamén unha maior proximidade aos cidadáns, e non estamos –quero deixalo moi claro, quero deixar moi clara esta cuestión– ante un cheque en branco. As habilitacións voluntarias, que serán establecidas mediante convenio, están sometidas a unha serie de requisitos. Haberá que asinar un convenio e o concello deberá acreditar a existencia dos cadros técnicos precisos e deberá contar tamén cun planeamento urbanístico aprobado e adaptado á nova lexislación. É dicir, non estamos ante un cheque en branco, estamos ante unha medida que vai posibilitar, que vai fomentar, que vai implicar aos concellos na xestión do patrimonio e vai supor para os cidadáns e para os propios bens unha maior seguridade, e, sobre todo, unha maior axilidade na xestión administrativa dos propios bens. Obviamente, a Dirección Xeral de Patrimonio resérvase determinadas autorizacións. É dicir, todos os BIC terán que ser sometidos ao preceptivo informe de patrimonio, igual que os bens de titularidade da Igrexa católica ou o patrimonio artístico arqueolóxico. Coa habilitación, os concellos –e deste xeito– poderán autorizar directamente intervencións en supostos específicos. Gañarase, deste xeito, axilidade administrativa; favorecerase aos cidadáns; reducirase a burocracia, e esta cuestión, tamén hai que dicilo, foi moi ben vista polos alcaldes, por diferentes alcaldes de diferentes partidos e formacións políticas, que recibiron como unha boa nova a posibilidade de pór en marcha estas habilitacións legais que posibilitan unha maior implicación na xestión do patrimonio. Para poñer un exemplo, para que nos entendamos todos, unha intervención nunha igrexa ou nun mosteiro vai estar sometida ao informe perceptivo de patrimonio. Agora, a vivenda que está no entorno de protección deste ben da igrexa ou do mosteiro, na cal se quere cambiar o tellado, cambiar as ventás, ou facer calquera tipo de intervención nesta vivenda, neste caso poderá ser autorizado só polo concello, sempre e cando o concello cumpra as condicións previstas: dispor de medios técnicos axeitados para poder emitir informe e, por suposto, ter planeamento urbanístico. Deste xeito vaise gañar moitísimo en axilidade, e os cidadáns que teñan vivendas ou construcións en torno aos bens patrimoniais tamén van ter un beneficio medido basicamente en axilidade na tramitación administrativa. Outros aspectos tamén de grande interese son a regulación específica de novas tipoloxías patrimoniais: patrimonio inmaterial, patrimonio industrial, patrimonio subacuático e patrimonio científico; novas categorías de patrimonio que se incorporan á lexislación, onde se fixan criterios de adaptación para poder clasificar ou non un ben con carácter patrimonial, regúlanse estes bens e incorpóranse principios plantexados por comisións internacionais como pode ser a propia UNESCO. Gran importancia ten tamén nesta lei o Camiño de Santiago. O Camiño de Santiago todos sabemos que é un símbolo de identidade de Galicia, e a propia lei recoñece e pon en valor esta natureza. Entre as novidades que presenta respecto ao Camiño de Santiago, hai que dicir que se declaran BIC todos aqueles camiños de Santiago que, á súa vez, son patrimonio da humanidade...
Vaia rematando, por favor.
...son bens catalogados que se poderán incorporar, por acordo dos concellos, á categoría de BIC. Tamén se dá recoñecemento oficial ao Camiño de Inverno como unha nova ruta de peregrinación a Compostela, e formúlase a elaboración dun instrumento de ordenación territorial, un PTI, un Plan Territorial Integrado contemplado na Lei de Ordenación do Territorio do ano 1995, que vai servir para ordenar cunha perspectiva integral o territorio polo cal transcorren os camiños. En definitiva, presentamos unha nova normativa falada cos sectores implicados, que é posible grazas á liña de diálogo aberta para elaborar o texto articulado. Durante meses mantivemos xuntanzas...
Vaia rematando, por favor.
...con representantes da Fegamp, do Consello da Cultura Galega, da Real Academia Galega, das Universidades, do Colexio Oficial de Arquitectos, da Fiscalía, para unha nova normativa que abre a participación aos concellos, que foi ben recibida polos concellos e pola Fegamp, que dá máis autonomía e que muda o sentir de desconfianza cara aos concellos cara a unha visión máis de participación e máis de respecto aos concellos. Unha nova lei tamén autoexixente, na cal a Xunta se pon deberes, se fixa prazos para o desenvolvemento de certas cuestións, e unha lei que estamos seguros mellorará definicións conceptuais e evitará incertidumes e indeterminacións que poidan debilitar na práctica a efectividade das actuacións de conservación e posta en valor do mesmo. En definitiva –e xa remato, señora presidenta–, unha lei que segue a senda da lei do ano 1995, manténdose os niveis de protección dos bens patrimoniais pero modificando os sistemas de ordenación e xestión, para dar maior seguridade ao patrimonio cultural de Galicia e maiores garantías aos cidadáns. En definitiva, unha nova lei que agardo teña unha boa traxectoria parlamentaria, que haxa un debate sereno, construtivo, que fuxamos da demagoxia fácil. En definitiva, unha nova lei que permita pór en valor o noso patrimonio...
Grazas, señor conselleiro.
...e que aposte polo ben do país e polo ben do noso patrimonio. Moitas grazas.
Grazas, señor conselleiro. Rolda de defensa das emendas á totalidade e de posicionamento respecto do proxecto de lei. Polo Grupo Parlamentario Mixto ten a palabra a señora Iglesias Sueiro.
Bo día, señorías. Grazas, presidenta. Bo día, señor conselleiro. Hoxe debatemos neste hemiciclo o Proxecto de lei de patrimonio cultural da Galiza de 2015, que substitúe ao anterior, do ano 1995. Un texto que non ten un enfoque casual, como é lóxico, co actual Goberno da Xunta de Galiza. Reflicte este texto un xeito de entender a cultura dende unha óptica neoliberal, conformando un produto non cun valor de uso para a cidadanía, senón cun valor de cambio, dirixido ao turismo ou susceptible de crear rendemento empresarial. Esta nova lei, como ben dixo o señor conselleiro, unifica tres en vixencia: a Lei de patrimonio cultural da Galiza, do ano 1995, a Lei de protección dos Camiños de Santiago, de 1996, e a Lei de traballos de dotación artística nas obras públicas e nos Camiños de Santiago, de 1991. Esta medida, xunto co recoñecemento por primeira vez do Camiño de Inverno, supón un grande avance para a protección dos Camiños de Santiago; isto segundo o señor conselleiro, que o acaba de expoñer aquí nesta palestra. Pero é que se avaliamos o que non fixo a Xunta, se avaliamos o estado de certos tramos e se escoitamos ás expertas e estudosas deste tema, comprobamos o aspecto lamentable de zonas e traxectos nun total estado de abandono, cando non de agresión, como o acontecido en Sarria coa destrución de pontes medievais, paso histórico de peregrinos cara a Santiago, agresións, neste caso, promovidas pola Confederación Hidrográfica do Miño-Sil e que contou coa complicidade da Dirección Xeral do Patrimonio Cultural e da Consellería de Cultura, coa permisividade do Comité Asesor dos Camiños de Santiago. Señor conselleiro, o que demandan as asociacións do Camiño de Santiago é que entren en vigor no prazo de un ano as delimitacións e normativas dos diferentes trazados, xa contemplados na lei de 1995 e non levados a cabo durante os vinte anos de vixencia desta lei. O que quero dicir é que xa temos leis para defender o patrimonio, pero é que ou non se aplican ou se ignoran, a conveniencia de quen goberna; e a lei que nos presenta a Xunta e debatemos hoxe non mellora as que xa hai. O positivo desta lei, como recoñece o propio Consello da Cultura Galega no seu informe, é que unifica nun só texto as existentes, pero esta é unha franca motivación insuficiente para ter chegado ata a súa tramitación parlamentaria como proxecto de lei. Outro punto favorable que recoñece o Consello da Cultura é o recoñecemento como integrantes do noso patrimonio cultural o patrimonio inmaterial, industrial, etnográfico, ou a concepción do territorio como elemento vertebrador e integrador de significados bens materiais e inmateriais: paisaxes, camiños, ou a propia toponimia. Ben, moi ben o espírito, pero, segundo as persoas consultadas, o texto proposto é unha condensación da actual lexislación con algunha modificación, que, lonxe de facela máis operativa, faina farragosa, non é garantista, crea máis incerteza e confusión na súa aplicación, e dará lugar a arbitrariedades. Pero fagamos desde aquí unha pequena análise con exemplos recentes xa debatidos neste Parlamento. Un primeiro exemplo. Gustaríame falar da futura liña de alta tensión en Lalín, que afectará a fraga de Catasós, e da que se leva debatido e denunciado a súa construción neste Parlamento con diversas iniciativas, esixindo que se modifique o trazado para preservar a fraga. Resultado: a liña segue en proxecto, sen mover un ápice o seu trazado, para beneficio da empresa eléctrica, a pesar da forte mobilización social en contra do mesmo. Logo falan de que é unha lei consensuada. Pero a destrución da fraga, ademais, non só é unha agresión ao medio, tamén é contra o patrimonio inmaterial etnográfico do territorio como elemento vertebrador e integrador, porque unha fraga de castiñeiros de centos de anos é historia viva das poboacións que se foron asentando na súa contorna e área de influencia, idiosincrasia e conformación dunha sociedade, un xeito de organizarse, de resolver problemas concretos de aproveitamento do monte, técnicas de cultivo, de lendas, contos, receitas culinarias ou curativas. Si, esta lei protexe o patrimonio inmaterial etnográfico, pero ¿protexerá a fraga de Catasós? Non, non a protexerá, polo tanto, non vale. Falemos agora de inversións institucionais, que mudaron o valor de uso polo valor de cambio. Outro exemplo. Pedrafita do Cebreiro gozou de intervención pública, e o que se acadou, o resultado, foi mudar o seu carácter de aldea galega para asemellarse a un parque temático ou un bazar –non sei moi ben como clasificalo– dirixido ao turismo. Ou o propio casco histórico de Compostela, baleirado do valor social para as veciñas e convertido nun decorado de películas medievais, ou un exclusivo centro comercial para turistas de tendas de obxectos relacionadas co Camiño ou coa catedral. E tamén coa restauración en ambos sentidos: xantar e urbanístico, de maior ou menor fortuna. ¿Soluciona este problema o proxecto de lei? Novamente non. Máis exemplos da intencionalidade mercantilista propia dun Goberno de ideoloxía neoliberal. A construción dun hotel de luxo no castelo de Monterrei, contradicindo e desprezando as reivindicacións da cidadanía, para un uso e disfrute público das instalacións, e tamén contradicindo os informes negativos dos principais organismos culturais da Galiza. Priorizan de novo o valor de cambio sobre o valor de uso. ¿Podería volverse a facer esta aberración coa nova lei proposta? Si. Polo tanto, esta lei non vale, señor conselleiro. Continúo con exemplos. O casco modernista da cidade de Ferrol, que dende a súa declaración como BIC se atopa nun estado lamentable de conservación. A declaración de BIC non só non resolveu os problemas do casco vello desta cidade, senón que, segundo expertas, os agravou. As leis actuais cargan aos propietarios –e esta tamén– con cargas burocráticas e urbanísticas, pouca ou nula axuda, pero todos os inconvenientes de asumir a rehabilitación, e imponlles un montón de trabas, burocráticas e urbanísticas, que non favorecen en absoluto a recuperación deste espazo para o uso habitacional e público. ¿Esta lei ten algunha resposta para resolver problemas como o de Ferrol? Non, señor conselleiro. Outro exemplo. A cova de Eirós, lugar arqueolóxico excepcional, chamada a Altamira galega, que permite estudar con rigor a prehistoria galega, e que quedou desprotexida e case que destruída pola actividade dunha canteira, producindo filtracións de augas que danan gravemente as pinturas rupestres, voaduras que aumentan o risco de derrubamento, e deterioro paisaxístico incompatible coa explotación turística dun valor patrimonial desta envergadura, sen que a Xunta e a maioría do Partido Popular –do partido do Goberno– fixeran nada para evitar o seu deterioro. ¿Pode seguir pasando isto con esta nova lexislación? Si, señores deputados e deputadas. O dito, ¿falta lexislación? Non, xa temos lexislación dabondo, mais non se aplica, ou se aplica a conveniencia, ou crea máis problemas dos que resolve. E este novo e –segundo o meu criterio– innecesario texto non vai corrixir os defectos do anterior, máis ben todo o contrario; xera inseguridade xurídica por estar cheo de presuncións, e leva a unha menor protección do noso patrimonio cultural. É significativo, por non dicir que sospeitoso, ver como no artigo 38, "Contornos de protección subsidiarios", se reducen as áreas de protección de 50 a 20 metros nos elementos etnolóxicos, e a 30 nas vías culturais, cando para esta fin xa están as áreas de protección concretas no planeamento. A delimitación de contornas de protección e de amortecemento, artigos 12 e 13, non se concretan e non quedan claras. E digo que resulta sospeitoso polo acontecido co mosteiro de Melón, na provincia de Ourense, en cuxa contorna se iniciaron obras dun edificio ilegal, autorizado por unha alcaldesa do Partido Popular, e que non foi derrubado pese a existir sentenzas xudiciais nese sentido, ata que as veciñas, os partidos da oposición, un xuíz e mesmo a prensa presionaron e lograron o cumprimento da lei. ¡Que non farán agora os concellos coa nova lei! Lémbrolle, ademais, que esta excelentísima alcaldesa era a esposa do anterior alcalde, inhabilitado por este motivo para o exercicio da política. Unha das grandes novidades que se nos presentan neste proxecto, falando dos concellos, é que outorga máis responsabilidades patrimoniais aos concellos, que lles permite autorizar directamente unha serie de intervencións, planificar e dar luz verde a unha serie de actuacións no patrimonio arquitectónico e etnográfico de menor valor, e na contorna de maior consideración, sen pasar pola Comisión Provincial do Patrimonio; unha medida que a min chámame a atención porque contradí o Estatuto de autonomía nos seus artigos 32 e 27.18, evade á Xunta de Galiza das súas responsabilidades patrimoniais e adxudica estas competencias a uns concellos cuns presupostos recortados e probablemente incapaces de facer fronte a tal reto, así nos está ocorrendo na cidade de Ourense co Museo Arqueolóxico. As comisión técnicas desaparecen como órganos asesores, artigo 5 e artigo 7. Comisións que, curiosamente, nunca foron convocadas dende que a anterior lei do ano 1995 entrou en vigor. Así que se eliminan sen coñecer ou descoñecer a súa eficacia, sendo como era a priori unha boa medida. Pero si –e isto non me sorprende–, mantén o artigo 6, a Comisión Mixta Xunta de Galiza-Igrexa católica, outorgándolle ¡como non! a este ente un trato de privilexio con respecto ao resto da cidadanía, dos propietarios e propietarias doutros edificios. Isto é inexplicable noutros países da contorna europea, pero aquí seguimos baixo o guante de ferro, a luva de ferro, do Concordato coa Igrexa católica. Como exemplos de indefinición e pouca claridade da lei podemos mencionar, por exemplo, os artigos 91 e 92. Neles fálase, por un lado, das cruces de termo, ás que se lles outorga un valor etnolóxico pero non arqueolóxico. O problema reside en que moitas están catalogadas como xacementos arqueolóxicos, e isto xera un problema delicado que habería que tratar máis pronto que tarde con máis detemento, porque moitas seguen servindo como delimitadores de parroquias ou concellos...,
Vaia rematando, por favor.
...polo que había que engadirlles –si, presidenta, grazas– un valor práctico e administrativo. Esta delgada liña entre etnografía e arqueoloxía tamén a temos nos neveiros e nos foxos do lobo. Moitos datan da Idade Media, e algúns foron intervidos arqueoloxicamente. Coa nova lei non queda claro se se pode actuar neles sen necesidade de proxecto arqueolóxico. E vou deixar o resto da miña intervención para a réplica, para non lle restar tempo ao resto dos intervenientes e para non prolongar o debate. Grazas, presidenta.
Grazas, señora Iglesias. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra o señor Ron Fernández.
Bo día a todos e a todas. Estamos de novo ante o discurso contraditorio, e máis despois da intervención do conselleiro de Educación. Quédame claro que preferimos vivir na retórica do baleiro, que é, por exemplo, todo o que figura neste proxecto de lei na parte expositiva, onde as intencións que se expresan aí mesmo entran en contradición co que se anuncia na parte do articulado, que aquí, en vez de ser retórica do baleiro, vólvese unha retórica líquida, inestable, insegura e mesmo entrando en contradicións. Vostedes ademais prescindiron –e aquí de novo o reafirmou vostede– de facer unha análise crítica, realmente crítica e seria, da Lei 8/1995. Sen unha reflexión crítica non é posible entender, desde o punto de vista político, procedemental e conceptual, todo o que se fixo mal con respecto á protección do patrimonio histórico, cultural e natural, que esa é a denominación que nós defendemos. Vostedes entran e traen un novo proxecto de lei como se nada fose mal con respecto ao patrimonio en todos estes vinte anos, ou como se todo fose ben, como se todas as administracións públicas galegas actuasen de forma correcta nestes anos ou como se a Xunta de Galicia o fixera, mais non é certo, e sabemos de moitísimos ataques ao noso patrimonio. Os máis recentes teñen que ver coa súa política orzamentaria. Sen unha política orzamentaria digna, desde logo tampouco é posible achegar recursos suficientes para que o noso patrimonio coñeza a protección e toda a investigación que se require de forma axeitada. Vostedes non analizaron, nin sequera desde un punto de vista pedagóxico, conceptual, as mudanzas no discurso en materia de patrimonio cultural. Vostedes prescindiron da destrución do noso patrimonio na dialéctica que se establece entre infraestrutura e progreso e respecto do noso patrimonio. Algunhas cousas xa se enunciaron aquí pola persoa que me precedeu no uso da palabra, pero podemos recordar a política forestal expansiva do eucalipto, que puxo e pon en perigo a arte rupestre –petróglifos–, a arte castrexa e mesmo as minas que proveñen desde os tempos dos romanos. Eucaliptos que non só erosionan coas súas raíces esa riqueza, senón que tamén son, loxicamente, un material combustible e, polo tanto, a través dos lumes tamén se causa unha enorme destrución patrimonial. Polo tanto, a súa política –a política forestal expansiva do eucalipto– tamén, loxicamente, contribúe á destrución do patrimonio; ou a política mineira, ou a política de infraestruturas, que vai vencellada a unha arqueoloxía de xestión de urxencia, cuxas memorias gustarianos ter para poder observar, realmente, que se decidiu facer con respecto ao enorme e inxente... probas, demostracións da existencia de vestixios patrimoniais. Só temos que recordar aquí as defensas que fixemos, por exemplo, do que aconteceu en Coeses, e a súa negativa permanente a apoiar esas iniciativas, que o que pretendían era defender o noso pasado como pobo, a nosa memoria. E podemos recordar o que aconteceu, por exemplo, na punta de Muros coa destrución do castro, ou o que aconteceu coa factoría fortificada da Idade do Bronce no porto exterior da Coruña. Ou podemos recordar o que aconteceu, por exemplo, co castro de Noia co paso dos piares da vía rápida; o castro desapareceu como por arte de maxia, sen máis explicacións ca iso, sen ningún tipo de repercusión, sen ningún tipo de responsabilidade de ninguén, o noso patrimonio é como se dera igual. Ante esa dialéctica infraestrutura-progreso que vostedes loxicamente incorporan –e vou chegar en breve a iso– neste proxecto de lei a través da teoría do libre mercado e da iniciativa económica, que, desde logo, é unha contradictio tremenda, porque, mentres introducen isto na lei, loxicamente favorecen a destrución do patrimonio histórico, cultural e natural. Este patrimonio non pode ser comprendido de forma inmediata e dun modo directo, senón a través dun traballo histórico que só pode ter sentido nunha sociedade que teña institucionalizado o coñecemento histórico na educación e que estea presente nos medios de comunicación social. Investigación, educación e recursos, eses tres piares faltan, fracasaron, non se levaron a cabo durante estes vinte anos. O patrimonio vostedes quéreno baixo a lei do mercado, por iso introducen aí o artigo 38, letra f) Vostedes non queren atrancos inmotivados á libre iniciativa económica, recoñecida como liberdade de empresa no marco dunha economía de mercado. Iso vén enunciado na lei. A sociedade civil, curiosamente, non ten esa liberdade, si as empresas. Ademais, coñecendo os nefastos resultados dos diferentes bens integrados nos parques arqueolóxicos xestionados por empresas privadas, nós aquí facemos a reclamación de que a xestión e a titularidade sexan loxicamente exercidas desde a Administración pública, desde a Consellería de Educación. Con respecto á participación, as comunidades locais non están integradas neste proxecto de lei. Vostedes teñen unha lei dirixista e paternalista. Non existe participación real, e non se recoñece mesmo a quen velou pola protección do noso patrimonio ao longo destes anos, que non foi precisamente a Administración pública de ningún tipo moitas veces, senón persoas que se agruparon a título colectivo en asociacións para velar precisamente pola preservación do noso patrimonio. A participación é un dereito da cidadanía enfiado ao dereito de acceso á cultura. Para poder acceder e participar, a cidadanía ten que estar debidamente informada, e iso non aconteceu nin acontece neste proxecto de lei porque vostedes queren manter baixo segredo a localización dos bens. As comunidades locais están expulsadas da participación –artigo 5– e dos órganos asesores e consultivos –artigo 7–; onde, por outra banda, hai evidentes e inexplicables ausencias que as propias institucións afectadas fixeron notar nas súas alegacións –por exemplo, Museo do Pobo Galego–. O segredo e a escuridade pode impoñerse sobre a publicidade do ben para unha correcta preservación e garantía dos dereitos estatutarios e constitucionais: o acceso á cultura, a participación e información. Se un ben non é aprehendido pola comunidade local debido a unha estratexia de escurecemento, loxicamente vostedes teñen máis fácil que se poida permitir a súa destrución. O silencio e o esquecemento levan á destrución, ao esquecemento da memoria. Repetimos, polo tanto, que vostedes ao longo da lei remiten en numerosas ocasións a un posterior desenvolvemento regulamentario de diferentes aspectos, e moitos deles non deberan fiarse a un regulamento posterior no que nós non teremos absolutamente nada que dicir, será imposible. Por exemplo, na conformación da Comisión Mixta Xunta-Igrexa católica –artigo 6–, na delimitación dos contornos de protección –artigo 12– e da zona de amortecemento –artigo 13–; o propio contido da declaración –artigo 22.6–, a natureza dos propios datos que deben figurar no Rexistro de Bens de Interese Cultural –artigo 23.3–, o propio Catálogo do Patrimonio Cultural de Galicia –25.2–; todo fiado a un regulamento posterior. Entendemos que son aspectos o suficientemente importantes como para que figuren máis definidos nunha lei. Ao noso entender hai incluso confusións –ou polo menos a nós provócanos confusión– no que vostedes denominan valor de presunción dun ben cultural no artigo 14. Ten valor mais debe demostrarse o seu interese. Semella unha categoría tautolóxica. Se non está catalogado, se non é considerado un ben, ¿como poden determinar o valor? Entendemos que un ben, por exemplo un castro aínda non escavado, mais que coñecemos pola microtoponimia, que o identifica na memoria dos tempos, ten un valor non de presunción, ten un valor. Pero falta a investigación, que é o que falta en xeral ao longo de todo o patrimonio histórico, cultural e natural en Galicia. A incorporación dun ben cultural nun censo debe responder á necesidade de salvalo para o futuro, incorporalo. Pero vostedes din que esa incorporación non implica medidas de conservación. Para nós iso é absurdo. Ese artigo 14, ademais, parécenos totalmente perigoso. A Administración pública ten que activar, primeiro, todas as medidas preventivas propias a esa presunción, apoiar os traballos que se precisan, contar con todas as medidas de, por exemplo, pesquisas, escavación, investigación, e establecer as oportunas medidas preventivas que unan valor e interese. O capítulo I –por deternos nalgunhas cousas que podemos comentar, pero sería moito–, ao noso entender, é unha ofrenda á inconsistencia –para nós– pedagóxica e teórica; e ademais non se define moi ben a zona de amortecemento e o contorno de protección. Para nós hai desorde conceptual, confusión terminolóxica e clasificatoria; carencia de equilibrio normativo e de claridade explicativa e pedagóxica. Por exemplo, sobre todo é evidente no que denominan vostedes bens mobles, que o reducen á mínima expresión, ou no patrimonio inmaterial. Sobre todo é sorprendente cando, respecto desta última, non se recolle sequera no aspecto crítico a Lei 10/2015, do 26 de maio, para a salvagarda do patrimonio cultural e material que se aprobou a nivel de Estado e que ten incidencia e influencia en nós. Non obstante, nesa categoría de patrimonio cultural e inmaterial, ao noso entender –e tal como falaremos ao longo do traballo que se realice en ponencia a través das numerosas emendas que presentamos ao respecto– vostedes non o definen. Patrimonio arqueolóxico subacuático tampouco o teñen para nada entendido e definido no proxecto de lei; e é fundamental porque a costa galega ten moitísimos tesouros. Por exemplo, na zona de Rande non tería acontecido o que sucedeu coa ponte de Rande se se protexera realmente o noso patrimonio. O castelo desapareceu; as pedras numeradas que recordan os veciños e veciñas e os membros da asociación, as pedras do castelo desapareceron unha por unha. ¿Onde está ese castelo? E nas ruínas, nos vestixios que quedan, queremos facer a ampliación; faise a ampliación, e adeus moi boas. E no mar, no nivel subacuático temos todos os pecios, aínda por traballar todo iso, aínda por investigar. Polo tanto, ao noso entender o proxecto de lei ten moitísimas eivas, e provocan que nós nos vexamos na obriga de solicitar a súa devolución. A retórica do ben cultural como mercadoría que debe ser rendible economicamente non pode valer para explicar unha lei de patrimonio cultural. Loxicamente si baixo a óptica do capitalismo e do neoliberalismo, que converte absolutamente todo, ¡todo!, en rendibilidade económica. Pero para nós ese non é o modelo; non é o modelo comunitario, non é o modelo de empoderamento das comunidades locais, que deben velar, elas si; deben participar, elas si; deben decidir incluso no que é máis importante para o seu contorno, que é ese ben cultural; que o proxecta, que lles dá explicación, que lles dá sentido como colectivo. E vostedes negan iso. Un ben cultural posúe un valor simbólico, identitario, estético, histórico, intelectual, social, político, etc. ¿E por que se fai precisamente unha lei? A protección xurídica, ¿cal é o obxecto desta protección xurídica? É limitar a súa libre circulación como mercadoría, e iso díxoo un gran historiador, un historiador da Universidade de Santiago, Bermejo. É dicir, precisamente as leis fanse para limitar que un ben cultural se vexa sometido ás leis do mercado...
Vaia rematando, por favor.
...que permite, precisamente, a libre iniciativa económica. O contraste, a confrontación, a dialéctica, está claro que o ben cultural perde se o someten ás leis do mercado e á lei do consumo masivo dese ben. Como ese alcalde que fachendeaba de que entraban 20.000 persoas a ver o dolmen de Dombate. Un cálculo elemental xa representa que iso pon en perigo o ben. Polo tanto, hai que ter moito coidado co que se afirma. Nós dicimos claramente que a lei cultural, para que se implemente ben, necesita recursos, necesita participación e necesita outra política cultural desde a Administración pública, que neste caso é a Xunta de Galicia. Vostedes, ao longo destes anos, e sobre todo desde que entrou de novo o señor Feijóo, demostraron que nin orzamentos nin preocupación real polo patrimonio. Aí temos a desfeita que permitiron vostedes co castelo de Monterrei...
Remate, por favor.
...coa cova de Eirós, que se negaron a que sexa declarada ben patrimonio da humanidade [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Si, si, pero...
Señor Ron, ten que rematar, por favor.
...aquí non queren aprobar as cousas. Logo seguen outros sendeiros, pero aquí non queren facer ese traballo político. Bueno, nada máis e moitas grazas. Total, devolución.
Grazas, señor Ron. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Ten a palabra a señora Pontón Mondelo.
Moi bo día a todos e a todas, e moi especialmente ás persoas que son traballadoras do mundo da cultura que hoxe nos acompañan neste debate. Penso que ten moito interese ter a súa presenza, a súa opinión e tamén que hoxe tiveran a ben darlle un maior sentido a este Parlamento e, polo tanto, que o que aquí falemos teña unha repercusión maior. Hoxe falamos dun aspecto que é moi importante nun país como Galiza, como é o noso patrimonio: patrimonio cultural, artístico, natural, inmaterial, que se caracteriza no noso país por ser rico, variado, diverso. Mais tamén temos que dicirlle, señor conselleiro, que estamos en franco desacordo co seu diagnóstico de que aquí todo está ben, todo está protexido, e que isto é simplemente un retoque para adecuar un pouco mellor a lexislación que temos. Hai problemas moi serios de conservación, de coñecemento, de investigación, de transferencia á sociedade do propio valor que ten a cultura. E non só de transferencia á sociedade, mesmo de incumprimentos e destrución do patrimonio que son protagonizados pola propia Administración. Polo tanto, temos unha diagnose ben diferente da que vostede facía na súa introdución, e tamén comparto a opinión que se dixo aquí de que, desde logo, o que vostede transmite non é o que aparece nos contidos concretos da lei. Nós imos falar e a conceptualizar aquí o patrimonio desde o que son as tendencias que neste momento se están producindo, mesmo esa definición que se fai na Convención de Faro de 2005, unha convención sobre o valor do patrimonio cultural que non ten ratificado o Estado español e que di que o patrimonio cultural é un conxunto de recursos herdados do pasado que as persoas consideran, calquera que sexa o réxime de propiedade dos bens, como reflexo e expresión dos seus valores, crenzas, saberes e tradicións en continua evolución; que inclúe todos os aspectos do entorno resultante da interacción no tempo entre as persoas e os lugares. Polo tanto, nós recollemos e cremos que é importante que conceptualicemos o patrimonio fóra dese concepto máis clásico e que ten que ver coa identidade, ten que ver cos valores, ten que ver tamén cos sentimentos dun pobo en relación non só cos bens materiais, senón tamén cos seus bens inmateriais. Isto, que en teoría vostedes din que o recollen, na práctica vemos como non aparece. Eu pediría un pouco de silencio porque é moi incómodo falar con moito ruído de fondo. Xa sei que hai xente á que non lle interesa o debate, mais creo que hai sitio fóra como para poder facelo. Ben, eu dicía que nós cremos que este concepto non aparece dunha maneira clara na lei; unha lei que, por outro lado, supón un retroceso moi importante en relación co que debería ser, e unha oportunidade perdida de cara ao futuro. Dicía o conselleiro que esta lei vén substituír unha lei que naceu con consenso; unha lei que foi aprobada por unanimidade neste Parlamento. Lamentablemente, o procedemento que segue o Goberno galego impide, nun primeiro momento, que so se poida producir, porque esta lei xa nace con emendas de devolución de tres dos grupos desta Cámara, que entendemos que non supón un paso adiante, senón que realmente hai unha desprotección do patrimonio. Considero que só este punto de partida merecería que a consellería e o propio Partido Popular tiveran a ben entender que esta lei se debería de retirar e que sería máis lóxico que constituíramos unha ponencia que partira de cero neste Parlamento; unha ponencia na que analizáramos os problemas e as carencias da lexislación actual, que puxera cales deben ser os obxectivos e que os construíramos coa participación real de todos os axentes que neste momento están falando sobre o patrimonio. Nós entendemos que hai unha desprotección e unha situación de grande fraxilidade do patrimonio no noso país. En todo o século XX hai unha historia de destrución –mesmo moitas veces por parte da Administración– de elementos patrimoniais moi importante, e como xa se mencionou neste debate asistimos nestes últimos anos a unha desprotección crecente e a unha inacción por parte da Xunta de Galiza á hora de respectar a legalidade. Podemos falar de como se permitiron obras no río Sarria que claramente atentaban contra unha parte dos nosos bens patrimoniais, contra os vestixios que quedaban dunha ponte medieval. Podemos falar de como a Xunta de Galiza mirou para outro lado con obras de concellos, como por exemplo o Concello de Silleda, que destruíu un castro que estaba catalogado, e que polo tanto coñecía, para facer unha carretera; e todo isto coa anuencia por parte da Xunta de Galiza. Podemos falar da necrópole de Coeses. Podemos falar da cova de Eirós. Podemos falar do castelo de Monterrei. Podemos falar de como obras financiadas pola Xunta de Galiza, de restauración de retablos, acabaron producindo a destrución de retablos no noso país, algo que se destapou nesta operación coñecida como "Operación retablo", e sabemos tamén que moitas desas empresas seguen contratando neste momento coa Xunta de Galiza. Polo tanto, temos neste momento unha situación do noso patrimonio que nós consideramos que é moi delicada. Fíxense que fronte á inacción da Xunta de Galiza están xurdindo iniciativas de carácter social, iniciativas moi importantes, como Patrimonio Galego ou como outras entidades que levan moito tempo traballando na recuperación do noso patrimonio construído e na recuperación do noso patrimonio inmaterial, que están alertando da desprotección, do desinterese da Xunta de Galiza e da falta de medios e recursos. E isto é algo moi importante en relación co futuro do patrimonio. ¡Fíxense que disparate! A Xunta de Galiza, no ano en que ten previsto aprobar a lei de patrimonio, reduciu nun 6 % os orzamentos que adica a patrimonio cultural. E cando analizamos as prioridades da súa consellería, señor conselleiro, ¿que vemos? Que a Cidade da Cultura, ten máis recursos que todos os investimentos reais para protexer o patrimonio cultural deste país. Fíxense: 9 millóns de euros que adica a Xunta de Galiza á Cidade da Cultura, 8 millóns de euros de investimento real en protección do patrimonio. ¿Cre que é lóxico? ¿Cre que é sostíbel? Pero é que para máis abondamento vemos como desde que goberna o Partido Popular os recursos do patrimonio sufriron unha redución do 42 % que non ten nada a ver coa redución global dos orzamentos, senón que é unha decisión política que vai en contra do mantemento do noso tecido. E para finalizar, neste apartado que se refire ao ámbito económico, a memoria que acompaña a esta lei é unha auténtica vergoña. Eu invito ás súas señorías a que a vexan, porque ¿é normal que nos diga a Xunta de Galiza que o custo das actuacións anuais e de financiamento previsto para a aplicación desta lei no ano 2016 son de 370.000 euros; no ano 2017 son de 400.000; e no ano 2018, son de 320.000? Señor conselleiro, isto non é serio, isto non é rigoroso, e o único que demostra é como vostedes non teñen ningún tipo de interese na protección do noso patrimonio. Nese sentido, permítame unha cuestión que vostede resaltaba moito. Falounos de que o grande aporte desta lei é que van dotar de máis competencias os concellos. Eu nunca crin que as competencias se poidan derivar sen medios económicos. Son vostedes o único goberno que está por facerse un lifting competencial, porque as competencias exclusivas que teñen recoñecidas no propio Estatuto de autonomía parece que lles quedan grandes, entón, a grande aportación que fai a Xunta nesta onda de segunda descentralización da que falan aquí, na exposición de motivos da lei, é derivar estas competencias aos concellos. E fano cunha argumentación, señor conselleiro, que non é de recibo. É máis, eu diría que son vergoñentas as valoracións que vostedes poñen na exposición de motivos. Primeiro dinos que o feito de que a Xunta exerza as competencias é a tradicional centralización. Bueno, isto é unha cuestión de vostedes, e din: "A tradicional centralización da xestión pública do patrimonio co gallo da alta pericia técnica" –parece ser que a alta pericia técnica é algo negativo–, "e a necesidade do ditame experto, non contribúen ao sentimento de proximidade e identificación da cidadanía co patrimonio cultural que dalgunha maneira lle pertence, como expresión da identidade colectiva na que se insire". Logo dinos: "Só unha visión paternalista, dirixista e intervencionista pode mirar con desconfianza o papel relevante dos concellos. Seguir protexendo e conservando o patrimonio cultural de costas aos concellos implica, ao cabo, facelo de costas á propia cidadanía". Señor conselleiro, ¿que é o que nos quere dicir nesta exposición de motivos? Primeiro, ¿que o feito de que exerza a Xunta as competencias vai en contra da protección do patrimonio? ¿Quere dicirnos que hai demasiada protección patrimonial? ¿Quere dicirnos que o feito de que se xestionen as competencias desde a Xunta de Galiza é xestionar de costas á cidadanía? Penso que isto merece unha explicación, porque é un tipo de argumentación que xustifica a lei, que vai na exposición de motivos, que é, dígollo de verdade, eu creo que impresentable que apareza nunha lei, sobre todo polo que significa de deostar a protección patrimonial e de deostar o papel dos concellos. Díganos, señor conselleiro, como pretende vostede que concellos que teñen competencias exclusivas en materia de urbanismo, que hai anos, como se viu que non se podían exercer, creouse a Axencia da legalidade para ter instrumentos que permitan exercer as competencias propias dos concellos, e vostede dinos que no medio dunha crise económica, sen recursos e sen medios, a grande novidade desta lei é descentralizar as competencias para os concellos, sen medios, sen recursos, sen persoal técnico. Falounos tamén dun problema de burocracia e de lentitude. Nós estamos en desacordo cunha cuestión. O problema que ten a lexislación e a aplicación da Lei de patrimonio é a falta de medios, recursos e persoal técnico da Administración. Díganos, señor conselleiro, ¿cantos arqueólogos ten a Xunta de Galiza para facer todos os informes que ten que facer? ¿Cal é o persoal técnico con que conta a Dirección Xeral de Patrimonio? ¿Non será ese o problema, e non o que vostede nos dixo aquí, eu creo que dunha forma ata diría que un pouco superficial e que non parece propia de quen ten tantos medios e tantos recursos na Xunta de Galiza? Nós solicitamos tamén a devolución desta lei porque cremos que vai provocar maior discrecionalidade e inseguridade xurídica, con conceptos moi pouco claros que van crear confusión. Fíxense, créanse dous rexistros de bens culturais, o de bens catalogados e o dos BIC, xunto cun terceiro que é o Censo do Patrimonio Cultural, e non se establece ningún tipo de relación entre eles. Temos un censo que ademais crea unha ficción de protección, porque utiliza unha normativa que a xente entende como que protexe pero o propio proxecto de lei di que o feito de que un ben estea inscrito no censo non implica ningún tipo de protección. É dicir, que é un censo que non vale absolutamente para nada. ¿Non sería máis lóxico darlle publicidade aos censos que hai e non estar creando instrumentos que logo na práctica non van valer para nada? Crea un instrumento, como son as áreas de amortecemento, que nós tamén cremos que son un auténtico disparate. Establecen vostedes unha serie de inexactitudes en como se cataloga o patrimonio, que mesmo van desprotexer bens que coa actual lexislación están protexidos, porque utilizan as referencias temporais para clasificar os bens. Entón vemos, por exemplo, contido do patrimonio arqueolóxico: os bens de arquitectura defensiva son bens de interese cultural cando sexan de antes de 1849. Os edificios relixiosos cando estean construídos antes de 1836, como se despois non houbera bens construídos que teñan ese valor. Vemos que, por exemplo, nos edificios destinados a uso privado, só se protexen os construídos con anterioridade a 1803. Pero non se nos explica por que fan este tipo de catalogacións que, como dicimos, desprotexen bens que neste momento xa están protexidos. O proxecto carece dunha estratexia de participación social na xestión do patrimonio, que é clave se realmente queremos protexer un patrimonio tan extenso e rico como o noso. O problema non é quen exerce as competencias, o problema é a falta de medios e recursos para protexer o patrimonio e a falta de sensibilidade na Xunta á hora de, realmente, buscar a posta en valor, a transferencia do significado destes bens. Seguen mantendo un trato de privilexio para a Igrexa católica. Un convenio, unha comisión mixta, que non só non soluciona os problemas, senón que estamos vendo que na práctica significa a ausencia de control da Xunta de Galiza dos bens patrimoniais da igrexa. Nós queremos relacións democráticas e igualitarias, non esa preponderancia da Igrexa católica en relación cuns bens que son un patrimonio de todos e de todas. Seguen sen tratar os bens arqueolóxicos como bens de dominio público que son. Non resolven, señor conselleiro, a problemática do tratamento, conservación, estudo e exhibición dos nosos bens arqueolóxicos. Non establecen tampouco medidas e compromisos claros para a compensación ás persoas propietarias de bens culturais protexidos. Ningún compromiso real da Xunta para manter o noso patrimonio tradicional. A casa tradicional galega debería de estar protexida. Todo ese rico patrimonio está en moitas das aldeas tirado e non hai recursos para protexelo. A Xunta de Galiza non actúa nin ten medidas nese ámbito. E, finalmente, tampouco vostedes abordan neste texto legal un problema que lles crearon a moitos traballadores e traballadoras da cultura, a moitos traballadores e traballadoras do patrimonio, que lles están impedindo poder facer visitas guiadas mesmo a aquelas persoas que dirixiron proxectos arqueolóxicos e escavacións, e están confundindo o turístico co cultural. Os traballadores e traballadoras do patrimonio, a xente que está facendo o seu labor como historiador, como arqueólogos, como investigadores, teñen que ter capacidade...
Remate, por favor.
...para poder intervir desde un xeito educativo neses propios proxectos. Nós, señor conselleiro, pensamos que, se a Xunta de Galiza realmente tivera interese polo patrimonio, non viría a última hora cunha lei que é un paso atrás, que non é un paso adiante; unha lei sen orzamentos; unha lei que desprotexe e que na práctica non vai aportar nada máis que confusión, inseguridade xurídica e desprotección do noso patrimonio. Se realmente lles interesa o patrimonio, o que podemos facer é sentarnos e ver como se poden incrementar os recursos para ter realmente medios para poder conservar, protexer e ter nunha mellor posición o noso patrimonio cultural; porque o teñen vostedes nunha política que é propia dunha economía de guerra. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Pontón. Grupos non emendantes. Grupo Parlamentario Socialista. Señora Burgo.
Moitas grazas, señor presidente. Moi bos días, señorías. Señor conselleiro. Chegamos ao final desta lexislatura presentando por parte do Goberno do Partido Popular a lei que creo que é a lei máis prometida de todas dende que chegou Feijóo ao poder. Dende o ano 2010 estamos dicindo que ía vir unha nova lei do patrimonio. Seis anos e tres conselleiros de cultura despois, resulta que chega esta lei, e, a verdade, señor conselleiro, teño que dicirlle que é unha clara decepción despois de tantísimo tempo. O Grupo Socialista cremos, e así o manifestamos en varias ocasións, que esta é unha lei innecesaria. Proba de que é unha lei innecesaria é que o señor conselleiro tivo que tomarse un longo traballo para explicar por que esta lei era necesaria, porque sabe vostede que non o é. É simplemente a manifestación da forma de traballar do Partido Popular no goberno en xeral. Cando existen graves problemas, neste caso do patrimonio e doutros aspectos, en lugar de tomar cartas no asunto, de facilitar as solucións, o que fan é unha lei. É a maneira de tentar manifestar que se fai algo cando non se fai nada. Si que é certo que o noso patrimonio, a nosa cultura en xeral, dende a chegada do señor Feijóo ao poder, está a ter gravísimos, moi graves problemas, que foron relatados en gran parte polos voceiros que me precederon no uso da palabra. Pero estes problemas do patrimonio non soamente os denunciamos os grupos políticos da oposición, como sabe perfectamente o señor conselleiro, senón que son múltiples asociacións culturais e asociacións de defensa do patrimonio os que están a falar o gravísimo problema de deterioro e de desprotección que está tendo o patrimonio no noso país. Simplemente destacar algún dato que xa dimos en máis dunha ocasión. Preto do 30 % dos bens declarados BIC xa non existen. Non é que estean desprotexidos, é que non están, non existen, están nunha lista, pero non están fisicamente. Ou unha parte moi importante se atopa nun grave risco para o seu mantemento. E non soamente son os BIC, como comprenderán, senón moitos doutros bens catalogados. Outro dato simplemente. A Asociación Hispania Nostra, dedicada á defensa do patrimonio artístico español, ten incluída na súa lista vermella nada menos que 20 monumentos galegos. Os recortes orzamentarios deste goberno en torno a patrimonio son claramente escandalosos e dende todo punto de vista inadmisibles. Porque, se ben a cultura ten un recorte orzamentario tamén escandaloso nestes anos de goberno do señor Feijóo, dun 56 %, moi por riba de todos os recortes ou reducións de presuposto, as partidas dedicadas concretamente á defensa, protección e investigación do patrimonio teñen unha redución de en torno ao 70 %; o 70 % nas partidas de protección, nas partidas de investigación. Non contentos con isto, este ano, que se conxelaron os orzamentos de Cultura, en patrimonio descendeu un 6 % máis respecto ao 2015. Claro, comprenderán que con estes mimbres non se pode facer absolutamente nada. E segundo a memoria económico-financeira que ten este anteproxecto, a tónica dominante vai ser exactamente a mesma. Díxoo a señora Pontón e eu estou de acordo con ela no escandaloso que supón que esas cifras minúsculas sexan... Ao mesmo tempo que están dicindo que é unha lei máis proteccionista, son o que vostedes pensan que van aplicar ao patrimonio. É dicir, seguimos cuns orzamentos insuficientes. Pero o problema –por iso o dicimos– do patrimonio de Galicia non é un problema legal, non é un problema normativo. Se a lei do 1995 puidera necesitar algún cambio e unha refundición, podería facerse perfectamente sen ir a unha nova lei. Non, señor conselleiro, o problema do noso patrimonio non é un problema legal, non é un problema de normativa, é un problema político, claramente político. É un problema de vontade política, é un problema de compromiso deste goberno do señor Feijóo. O problema está na falta de recursos, falta de recursos porque vostedes reduciron os orzamentos; falta de sensibilidade da Administración para protexer o patrimonio; falta dunha política activa, porque non soamente non hai recursos orzamentarios, é que non hai planificación. Prometeron unha mínima planificación anual e ninguén sabe cal vai ser o próximo ben que vai ser protexido, cales son os que é máis urxente protexer, en cales hai que actuar en primeiro lugar. Non existe en absoluto unha planificación, e, dende logo, non hai políticas que incentiven a concienciación e a educación da cidadanía entorno aos valores culturais e patrimoniais, que é fundamental. É fundamental en toda Galicia, pero é fundamental nun medio rural que ten un gravísimo problema de despoboación, e ese problema de despoboación leva directamente a un problema de abandono do patrimonio. Dende logo, non foron capaces de darlle unha soa resposta aos problemas do noso patrimonio como, por exemplo, os problemas de saqueo no medio rural. Hai unha visión claramente mercantilista. Pero ben, é certo que nós non presentamos unha emenda á totalidade neste momento, e non a presentamos por unha razón que vou explicar espero que claramente. A anterior lei de 1995 naceu do consenso. Foi unha lei –como xa se dixo– aprobada por unanimidade. Nós cremos que unha lei do patrimonio de Galicia debería nacer froito do consenso, froito do diálogo. Polo tanto, neste momento buscamos ese consenso; digamos que tendemos a man con boa vontade para poder buscar ese consenso entre todos e cambiar todo o que non está ben nesta lei. É unha manifestación de boa vontade pola nosa parte; unha busca de consenso a pesar da actitude da consellería, señor conselleiro, porque vostede sabe perfectamente que presentar aos grupos da oposición este proxecto dunha maneira moi xeral, despois de que o proxecto de lei fora aprobado pola Xunta, polo Consello da Xunta de Galicia, non é precisamente buscar o consenso. Como non foi buscar a participación facer que as alegacións do actual proxecto se fixeran no verán, un momento onde polas datas é máis difícil para as asociacións e para a sociedade civil presentar alegacións. A pesar diso –insisto–, parécenos necesario tentar buscar un acordo para esta lei, para emendar esta lei e para conseguir ter unha lei o mellor posible. Pero, iso si, non nos equivoquemos, señor conselleiro, o que estou dicindo aquí, e o feito de non presentar unha emenda á totalidade, non quere dicir que aprobemos esta lei; non quere dicir que haxa un cheque en branco; non quere dicir que, se non se corrixe o que vou manifestar agora –non todo o que a nós nos preocupa, senón o que poida manifestar nestes momentos–, se non se corrixen esas eivas desta lei, os aspectos que nos preocupan, dende logo, teño que dicir que votaremos en contra desta lei. É dicir, que isto non é un cheque en branco, é unha man tendida para buscar un consenso; un consenso en múltiples aspectos que a verdade que nos preocupan, preocúpannos claramente, nesta lei. Sobre todo o que ten relación co espazo de desprotección que cremos ver nesta lei en torno ao noso patrimonio. En primeiro lugar, por unha das primeiras novidades que presenta este proxecto de lei, que vén determinada pola habilitación legal para que os concellos poidan autorizar as intervencións en determinados bens catalogados. Dende logo, o Grupo Socialista cre, e así o demostramos sempre na nosa historia, no municipalismo. Cremos no municipalismo como unha forma de xestión máis próxima á cidadanía, e parécenos ben que se avance na implicación dos concellos en moitos ámbitos do goberno e, dende logo, apoiamos a autonomía dos concellos para desenvolver múltiples políticas. O que si que non ten sentido, e o que vemos gravemente perigoso, é que é moi difícil por parte dos concellos cumprir os obxectivos que marca este proxecto de lei porque a maior parte dos concellos non teñen os recursos nin medios necesarios, económicos ou humanos, para poder facer fronte a estas novas funcións que a Xunta, a través desta lei, quere traspasar aos concellos. Moito menos teñen recursos despois de todas as normas de Montoro, que reduciron –como vostedes saben perfectamente– a autonomía local dos concellos e que supuxeron un retroceso do municipalismo nunca visto dende a democracia. A este respecto, o anunciado pola lei parécenos absolutamente insuficiente, xa que para conseguir que isto sexa efectivo precísase, primeiro, crer na autonomía local e, dende logo, despois dar os recursos financeiros e humanos necesarios. A Xunta debe incorporar técnicos á Administración local e facilitar así aos concellos o cumprimento desta lei, porque, se non é así, se non se amplía o número de técnicos de xestión de patrimonio e se axuda financeiramente ao concellos para desenvolver esta competencia, isto non será posible. Preocúpanos tamén, señor conselleiro, outra das principais novidades que establece este proxecto de lei, que é o cambio nas categorías de bens do patrimonio cultural, que pasa de 3 categorías a 2 e que desaparece o inventario de bens, desaparecen os bens inventariados, quedando tan só os bens catalogados e os bens de interese cultural. Créase un censo do patrimonio cultural que, como xa se dixo aquí, parece que é simplemente para a divulgación daqueles bens que non foron declarados de interese cultural ou catalogados. Isto supón un retroceso claro na protección do patrimonio cultural de Galicia, porque ademais, o artigo 14 deste proxecto de lei establece que os bens incluídos no censo non supoñen necesariamente que teñan que ser conservados cando exista causa de interese público. O problema é que entenden vostedes polo interese público. E máis aínda cando no mesmo artigo di que a inclusión dun ben no censo non determinará a necesidade de autorización administrativa previa para as intervencións sobre dito ben. Parécenos indispensable que isto cambie, porque, se isto é así, estamos fronte a unha clarísima desprotección do patrimonio cultural. Non é isto o único que nos preocupa. Resumindo, preocúpanos, e moito, a redución de participación nesta lei. Redúcense os órganos consultivos e asesores con respecto á lei actual. Polo tanto, queremos recuperar as comisións técnicas de arqueoloxía, de etnografía e de museos, que este proxecto de lei exclúe. E queremos tamén, porque é de sentido común, que se recupere o papel do Consello da Cultura galega, que non entendemos como non está aquí como órgano consultivo, así como as reais academias de Galicia vinculadas ao patrimonio. En torno ao Camiño de Santiago, unha das novidades desta lei é refundir a lexislación existente. Isto parécenos ben, pero o problema é que deixan fóra camiños de forma inexplicable, como a Ruta do mar de Arousa e Ulla, e deixan en inferioridade de condicións camiños como o Camiño de Inverno. Hai moito máis, e nisto xa foron formulados algúns problemas. Os criterios cronolóxicos, señor conselleiro, sabe vostede que son claramente insuficientes. Está ben que haxa un criterio cronolóxico, pero non pode ser o único que estableza a necesidade de catalogar ou non un ben determinado. Tamén foi nomeada polos anteriores portavoces esta relación de privilexio respecto á Igrexa católica, que non deu resultado no pasado e que non dará resultado no presente, segundo esta lei. E tamén os problemas que nomeou a señora Pontón, que a nós tamén nos preocupan e moito. O problema que crean vostedes a historiadores, arqueólogos, documentalistas e outros profesionais destas materias cando non lles deixan nin acercarse ao patrimonio cultural, traballar co patrimonio cultural, e isto é perfectamente cambiable. Nesta lei, dende logo nós imos exixir que sexan eses especialistas, estes profesionais, os que teñan tamén posibilidade de actuar en torno ao noso patrimonio. En definitiva, señor conselleiro, tendemos a man para chegar a acordos e consensos, pero estes son os problemas que nós observamos, estes son os problemas sobre os que fixemos emendas, estes son os problemas que teñen que cambiar chegando a un consenso, estes son os problemas que teñen que arranxarse se vostedes queren un voto positivo por parte do Grupo Socialista. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Burgo. Grupo Parlamentario Popular. Señor Baamonde.
Moitas grazas, señor presidente. Moi bo día, señorías. Saúdo tamén a todas as persoas que asisten a este debate desde as bancadas do público. Eu empezo dicindo que, efectivamente, territorio, lingua, historia, cultura, constitúen os piares fundamentais da nosa identidade como pobo. En desenvolvemento da súa capacidade competencial, o Goberno da Xunta de Galicia estableceu como unha das súas prioridades para a presente lexislatura a elaboración dun novo proxecto de lei de patrimonio cultural, proxecto que hoxe se trae a debate como consecuencia das emendas á totalidade formuladas por algúns dos grupos parlamentares. Proxecto que engloba a lexislación anterior e que, en primeiro lugar, nosoutros temos que afirmar, dende o Partido Popular, que non temos dúbidas de ningunha clase sobre a necesidade do mesmo. Algúns dos grupos emendantes poñen en tea de xuízo a fundamentación e mesmamente a necesidade do proxecto de lei, alegando que non existe unha valoración crítica nin da xestión patrimonial nin tampouco da lexislación anterior, e poñendo de manifesto que se podía resolver a cuestión cun texto refundido ou cunha modificación puntual. Nosoutros discrepamos rotundamente desa apreciación por dúas razóns. En primeiro lugar, porque na exposición de motivos, que é parte teleolóxica fundamental da lei, si que se fai unha análise da situación actual e da lexislación anterior, e chégase a unha conclusión favorable. En segundo lugar, porque hai que ter presentes dúas circunstancias elementais. A primeira, que a lei ten que ser sempre expresión da vontade social predominante nun momento determinado, e nese senso, máis aló de circunstancias do paso do tempo, concorren neste caso circunstancias claras que aconsellan a tramitación dunha nova lei. Por exemplo, as novas exixencias de simplicidade, seguridade e clareza na tramitación administrativa; a necesidade de adaptación á normativa internacional e mesmamente as novidades que incorpora o proxecto de lei, que son reflexo da necesidade social que existe para resolvelas. En segundo lugar, e a maiores, hai que matizar que no momento actual se pode constatar claramente a existencia dunha ampla maioría social favorable á tramitación desta lei como nova lei. Así o manifesta, por exemplo, a alta participación social rexistrada no proceso de alegacións ao anteproxecto. Multitude de institucións e entidades culturais, agrupacións profesionais e particulares fixeron manifestacións, e na inmensa maioría delas mostran conformidade coa nova lei, e poucas se opuxeron á innecesariedade da súa tramitación. Hai manifestacións de persoeiros relevantes, de axentes sociais importantes do mundo da cultura, que se pronunciaron claramente en favor desa nova lei. Por poñer un exemplo, o propio presidente do Consello da Cultura, que en sede parlamentaria, cando compareceu para explicar o presuposto do seu departamento, apostou claramente pola necesidade desa nova lei. E mesmamente non hai nada máis que ver que o debuxo que hai aquí: máis de dúas terceiras partes do Parlamento apoian a tramitación da nova lei; o Partido Popular expresamente, o Partido Socialista tacitamente, porque, aínda que é verdade que a señora Burgo dixo que o vía innecesario, o certo é que non plantexou ningunha obxección á súa tramitación como nova lei. Loxicamente, se plantexa agora algunha cuestión ao respecto, señora Burgo, teríalle eu que recordar aquilo que dicía Napoleón: Mal anda o país e mal anda a forza política que fai unha cousa e despois di exactamente o contrario. En realidade, só unha quinta parte do Parlamento se opón á tramitación como nova lei. Probablemente aqueles que, máis que ver a realidade social, o que pretenden é crear eles unha realidade social ou vivir de costas á que existe. Como dicía, tramitamos hoxe o proxecto de lei en virtude das emendas á totalidade que solicitan a súa devolución. Certamente, moitas destas emendas en realidade teñen máis o carácter de emendas ao articulado que á totalidade. Outras refírense a cuestións puramente fácticas. Polo tanto, permítame a min que faga de maneira sintetizada, porque é imposible facelo doutra maneira, a referencia a aquelas que afectan fundamentalmente aos principios xerais inspiradores da lei, que son as que deben xustificar unha emenda á totalidade. En primeiro lugar, e neste senso, acúsase o proxecto de lei de imprecisión no concepto, na definición, no enfoque e, concretamente, de non ter en conta a evolución do concepto do patrimonio. A este respecto, nosoutros temos que sinalar que –como se di no informe do Consello da Cultura presentado no trámite de alegacións– a idea construída pola sociedade galega sobre o concepto de patrimonio é unha idea finalística e de converxencia. O patrimonio cultural debe ser concibido, con arreglo a este criterio, como unha unidade integrada de bens materiais e inmateriais. Pois ben, hai que dicir neste senso que tanto a exposición de motivos como o texto articulado do proxecto inclúen os criterios de identidade cultural do pobo galego, cohesión social e desenvolvemento sostible. Tanto a exposición de motivos como o texto articulado desenvolven o valor do patrimonio como acervo cultural nos aspectos emocionais, históricos e territoriais, polo tanto, hai que concluír que o concepto de patrimonio en que se fundamenta a lei incorpora ese concepto evolutivo, incorpora o carácter integrador ao que facía referencia o Consello da Cultura e tamén recolle as referencias ao patrimonio inmaterial. Polo tanto, señor Ron, non hai incompatibilidade nin contradición entre a exposición de motivos e o texto articulado. O texto articulado reproduce claramente o fundamento da exposición de motivos, aínda que outra cousa sexa que, loxicamente, cada cal teña o seu plantexamento ideolóxico sobre o que debe ser o patrimonio e sobre o que deben ser outras cousas. En segundo lugar, tamén en relación coa participación, a función social, órganos consultivos e asesores, fanse algunhas referencias a eivas neste sentido. Hai que destacar que é certo que o proxecto de lei parte do recoñecemento do carácter social da propiedade, pero entendido en defensa do patrimonio e no sentido de que os intereses individuais deben de ceder en favor do interese colectivo de desfrute pola cidadanía dos bens culturais. Pero a participación dos axentes sociais interesados na conservación e protección do patrimonio está garantida ao longo de todo o texto e practicamente en todos os procedementos, singularmente os procedementos de protección. Amén de que o dereito dos cidadáns ao desfrute dos bens está reflectido na exposición de motivos. E sinalar tamén, señor Ron, que a vista pública non se recolle no artigo 36, pero si no artigo 48. Tamén dicir que está garantida plenamente a publicidade. A referencia que se fixo aquí ao segredo hai que ter en conta que é unha referencia excepcional, en casos concretos e en defensa, precisamente, da seguridade dos bens que se poidan ver afectados a ese respecto. En canto aos órganos consultivos, é certo que se suprimiron as comisións técnicas de arqueoloxía e etnografía, pero fanse por prescrición legal, en función do determinado nas normas reguladoras dos órganos da Xunta de Galicia, e tamén porque –apreciando precisamente a valoración da situación anterior– se demostrou que non tiñan eficacia práctica, pero na esencia si que se mantén a mesma estrutura de órganos consultivos. E o artigo 7, despois da descrición que realiza, non exclúe a posibilidade de que se acuda a outros órganos de consulta. Por certo, en relación co Consello da Cultura non é necesaria a súa referencia expresa, posto que a propia lei constitutiva lle atribúe competencias nesa materia. E respecto aos órganos de asesoramento, dicir que a súa composición non se recolle expresamente, pero se remite ao desenvolvemento regulamentario. Outra das alegacións formuladas fai referencia á desprotección, inseguridade e confusión en relación coa xestión das áreas. Eu creo que isto obedece á confusión que teñen os emendantes en relación cunha das novidades importantes introducidas pola lei ás que fixo referencia na súa intervención o señor conselleiro, que son o Catálogo e o censo de bens. Dentro do Catálogo, intégranse todos os bens mobles, inmobles e inmateriais existentes na actualidade, tanto os do Catálogo como os do antigo Inventario, pero unha das consecuencia que trae esta innovación é o feito de que se reducen as tipoloxías de bens, das tres categorías anteriores, a só dúas categorías; unha integrada polos bens de interese cultural, os BIC, é dicir, os bens sobranceiros, e outra integrada polos bens catalogados. E sinalar, como xa fixo o señor conselleiro, que dentro desta segunda categoría se inclúen os bens que estaban antes no antigo Inventario. Polo tanto, o Inventario non desaparece, senón que se integra no Catálogo, e non hai redución da protección, senón unicamente clarificación da regulación a este respecto. En relación coa alegación de que existe confusión coa figura do censo, ¡oia! non existe confusión de ningunha clase. O censo recolle os bens integrantes do patrimonio que se considera que poden ter un valor cultural pero que non están nin catalogados nin tampouco considerados como BIC, pero non constitúe unha nova categoría de bens, o que constitúe é unha ferramenta de divulgación para o coñecemento e difusión pola cidadanía, que debe ser actualizado permanentemente e que, por outra banda, pode servir de ferramenta útil, por exemplo, en cuestións como os catálogos urbanísticos ou normas de protección. E con relación aos contornos de protección, aos que aquí se fixo referencia, dicir que non hai tampouco confusión de ningunha clase, tanto coa contorna de protección, que é a área máis inmediata, como coa máis afastada, que é a área de amortecemento. Na contorna de protección, en principio, non fai falta autorización para as actuacións, pero si que se establecen limitacións ao uso e á construción, que son das determinadas expresamente no artigo 45 da lei. E no que se refire á área de amortecemento, que se establece para maior visualización e protección, que non é automática, senón que hai que estipulala concretamente, as limitacións son unicamente as que se estipulen en cada caso concreto e as xenéricas contempladas no artigo 47. É unha normativa que responde á normativa internacional e se incorpora con ese criterio, e non ten ningunha complicación técnica no seu artellamento e na súa posta en práctica. Unha referencia tamén á cuestión dos concellos. Xa explicou o señor conselleiro que non hai colisión de ningún tipo nin hai tampouco baldeiro de competencias da Xunta de Galicia, porque a lei determina expresamente os supostos que quedan excluídos da habilitación e, ao mesmo tempo, sinálase tamén que esa habilitación non é automática nin obrigatoria, ten carácter estritamente voluntario e sempre que os concellos cumpran determinadas condicións. Pero a min o que me chama a atención do aquí manifestado é a desconfianza que vostedes mostran cara ás institucións municipais. Non hai baldeiro de competencias da Xunta porque non se trata de transferencias, senón de colaboración. O que non se pode é invocar o respecto á autonomía municipal e, ao mesmo tempo, negar capacitación aos concellos. E hai que recordar que non sempre hai que referirse aos concellos como elementos que se contan e se piden, os concellos teñen capacidade de actuar á marxe, moitas veces, desas circunstancias de carácter económico. En relación co carácter económico, por certo, fago unha referencia expresa porque a señora Pontón introduciu aquí un concepto de demagoxia facendo referencia á comparación entre o gasto de patrimonio e da Cidade da Cultura. Non fará falta que lle recorde. señora Pontón, que precisamente a Administración que máis investimento contratou en relación coa Cidade da Cultura foi a Administración do Bipartito, rexida por unha conselleira do Bloque Nacionalista Galego. Así que, cando se fan referencias deste tipo, póñase o espello diante da cara e despois pode falar, se lle parece oportuno. Finalmente dicir, señor conselleiro, que podemos facer un resumo moi claro, proba superada. As alegacións realizadas en realidade responden máis a un criterio ideolóxico que a cuestións de carácter e natureza social ou incluso de carácter técnico-xurídico. Nosoutros defendemos a bondade da lei; unha lei que xa explicou detalladamente o señor conselleiro, que persegue catro obxectivos fundamentais: a descentralización e colaboración con outras administracións, a simplificación e mellora da xestión do patrimonio, a adaptación á normativa internacional e á regulación de novos patrimonios e dar maior seguridade xurídica, como ocorre co réxime sancionador...,
Remate, por favor.
...que incorpora garantías para evitar indefensións. Unha lei acorde coa realidade social do momento actual e que recolle tamén os avances da lexislación internacional, e unha lei que non modifica o sistema de protección, senón fundamentalmente o sistema de xestión. Probablemente, o proxecto de lei que presentamos non é un proxecto perfecto, como todo é susceptible de mellora, para iso está o trámite de ponencia. Nosoutros recollemos o guante de consenso que ofrecía a señora Burgo. Ofrecemos ese mesmo guante de consenso e diálogo, e pedimos o mesmo a todos os grupos parlamentares. Pedimos fundamentalmente altura de miras, porque seguramente a sociedade galega espera de nós que sexamos capaces de alumear un texto que estea a nivel do carácter que ten o patrimonio como piar fundamental da nosa identidade. E á vista de tantas cuestións e plantexamentos ideolóxicos que aquí se fixeron, unha última recomendación. Como diría Voltaire: "A menos dogma, menos confusión; e a menos confusión, menos desgrazas". Moitas grazas.
Grazas, señor Baamonde. Réplica dos grupos emendantes. Grupo Parlamentario Mixto. Señora Iglesias.
Grazas, presidente. Quérolle recordar ao señor Baamonde que levan gobernando sete anos, cando se refire ao Bipartito, e que se non solucionaron as eivas que atoparon no Bipartito, é que non fixeron nada. Con respecto aos motivos –e vounos ir enumerando– polos que pido a devolución deste texto, con respecto aos hórreos, no artigo 92, cruceiros e petos de ánimas de antes de 1901, son declarados BIC pola lei. Pero ¿cal é –que aínda non mo aclararon– o límite contrario? É dicir, ¿ata que ano os debemos considerar construcións populares merecedoras de protección? No artigo 94.3, presúmese a existencia de valor arqueolóxico nunha serie de restos que enumera. Pero ¿que pasa cos que non enumera? Por exemplo, ¿que pasa cos restos medievais?, ¿cos restos da Idade Moderna?, ¿ou mesmo da Idade Contemporánea, como campos de batalla ou foxas de inhumación? Quedará ao arbitrio dun corpo técnico non especializado, os intereses de turno. A realización do inventario de bens non exixe que sexa feito por especialistas, e este descoido só ten unha explicación: se se entende coma un xeito de abaratar a xestión. Tampouco queda definido o corpo de Inspección, as sancións seguen sendo arbitrarias e nunca se perfilaron como solución aos problemas nin coma medida disuasoria. Sigo insistindo na pouca relevancia que a lei lles outorga aos profesionais como inspectores, técnicos ou expertos. Por exemplo, non é necesario que o promotor remita unha memoria arqueolóxica, cando se trata dun proceso construtivo, para acadar as licencias definitivas, sendo este o único modo de que os promotores paguen polas memorias e que cobren os arqueólogos que as fan. Tamén se advirten estas carencias nas comisións técnicas, para a habilitación das autorizacións por medio de convenios específicos. E xa rematando, e a modo de conclusión, ao principio da intervención mencionei uns exemplos de xestión patrimonial realizada por este Goberno, o Goberno do señor Feijóo, coa intención de deixar patente cal é e foi a sensibilidade do Goberno actual co patrimonio. Con estes últimos comentarios técnicos pretendo demostrar que a lei non entra nos problemas de fondo da xestión e da protección patrimonial e cultural que se están a atopar na actualidade os distintos sectores, dende o persoal técnico da Administración ata os propietarios. Tampouco mellora a lexislación actual, que, aínda que dispersa, xa existe. Polo cal, solicito a súa devolución ao Goberno para que a revise e nos achegue un texto máis acorde coa sensibilidade e o espírito de protección da cultura e do patrimonio galego. Que o proxecto debe ser devolto, está avalado pola cantidade de emendas parciais presentadas polos grupos da oposición. O que menos presentou é o Partido Socialista de Galiza, con 50, e tampouco presentou emenda á totalidade, pero é que o resto dos grupos presentaron, respectivamente, 176, 201 e 204 emendas. Con esta cantidade inxente de emendas, o que deberían facer é recoller o texto e presentarnos un que acade o consenso de toda a Cámara. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Iglesias. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Señor Ron.
Antes de entrar na valoración das emendas, tanto do BNG como do Grupo Mixto, dicir algunhas cousiñas que demostran, señor Baamonde, que os de AGE non vivimos de costas ao patrimonio cultural. Vostedes vivirán de fronte, pero viven de fronte a algo fundamental, que é a lei do mercado, e díxenllo, está introducida na lei. Vostedes non dixeron nada sobre ese aspecto, e é lóxico, porque pertence ao seu ideario neoliberal. No artigo 36, ese que regula o acceso aos bens de interese cultural, vostedes esquecen totalmente, por exemplo, o dereito da cidadanía, e en ningún momento –eu, despois dunha lectura afondada– figura a necesidade de que a Xunta de Galicia coordine un completo proceso de accesibilidade universal aos bens considerados máis sobranceiros do noso patrimonio. Falamos da accesibilidade universal. Aquí, cando discutíramos a lei de accesibilidade universal, esas emendas que vinculaban o dereito das persoas con diversidade funcional ao patrimonio cultural, dixérase que non. Aproveitamos esta ocasión para facer o mesmo, para vincular, porque non se pode, loxicamente, non recoñecer o dereito das persoas con diversidade funcional a disfrutar, a coñecer, a recoñecer e a participar en todo o que nós entendemos disfrute do ben cultural. Polo tanto, nós entendemos que vostedes si que viven de costas á realidade, e a realidade son os dereitos da cidadanía, os dereitos das persoas, para vivir no seu contorno e disfrutar do seu contorno. E vostedes, con este proxecto de lei, o que fan é todo o contrario: introducir bastante máis inseguridade. No artigo 12, ese que fala do contorno de protección, vostedes rematan dicindo: Punto 3. Regulamentariamente poderanse fixar... Non figura a obrigatoriedade de fixar criterios para a delimitación dos contornos de protección, non figura. Poderanse. E sabemos perfectamente que, cando figura un verbo facultativo, o normal é que vostedes non sigan traballando para desenvolver; o normal é que vostedes paren aí, simplemente. Poderanse, pero non o van facer. ¿Por que? Porque iso vai complicar, loxicamente, a xestión e a protección do ben cultural. Vostedes falan de axilidade, falan de velocidade, nesta época tan virtual e rápida, para, precisamente, acelerar un proceso que pode conlevar a destrución dun ben cultural, como ten acontecido –e xa se falou– de noite e de forma sibilina, ao mellor debaixo dos piares dun viaduto, onde un castro desapareceu sen máis responsabilidades. Vostedes seguirán dicindo que defenden o ben. Xa o dixo a voceira do Partido Socialista, a meirande parte dos bens inventariados, un 30 % xa non existen. ¿Por que? ¿Non é posible escoitar autocrítica por parte do Partido Popular a este respecto? ¿Cren vostedes que o fixeron e o fan todo ben? ¿Cren que o que aconteceu co castelo de Monterrei está ben? ¿Está ben? Pois nós entendemos que non, que vostedes non están facendo as cousas ben. Neste proxecto de lei o que fan vostedes é confrontar. Moitas veces confrontan. Normalmente, na educación confrontan traballadores, e aquí o que fan, precisamente, é rebaixar a especialización a un mero concepto de capacitación ou habilitación un pouco etéreo, para, precisamente, desprezar en certo modo a todas esas persoas que se están formando nas disciplinas que teñen que ver co noso patrimonio histórico, cultural e natural, que son, curiosamente, esas disciplinas que o neoliberalismo non quere ver nas facultades. E así coñecemos un proceso de demouca permanente de todo o que son as humanidades no noso sistema universitario. Se collen este proxecto de lei e o analizan, señor Román, analicen cantas veces se introduce un verbo facultativo e cantas veces se introduce un posterior desenvolvemento regulamentario, e verá vostede que con isto o que temos é desprotección e máis inseguridade xurídica. E con respecto ás emendas do BNG e do Grupo Mixto compartimos a mesma filosofía, porque se incide nos mesmos aspectos cruciais que teñen que ver coa desprotección, coa desgaleguización e coa falta de recursos e medios, que son os que vostedes, desde que gobernan, levan demoucando das posibilidades...
Remate, por favor.
...de que o ben público, que é un ben patrimonial, sexa un ben de todos os galegos e galegas. Polo tanto –como dixen antes–, non queda outra que a devolución, e veremos se ao longo do traballo que se poida realizar –porque sabemos que a maioría absoluta fará que isto pase este trámite– se realmente vostedes están en disposición de dialogar. E veremos se somos quen de mellorar o que é moi dificilmente mellorable, porque –repito– o concepto ideolóxico, o conceptual, o procedemental, o político, non coincide para nada co que defende a Alternativa Galega de Esquerda. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Ron. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Señora Pontón.
Moitas grazas. Vou empezar por unha cuestión que empeza a ser moi recorrente nos últimos tempos nesta Cámara, e que a min me parece indecente que un membro do Partido Popular nos diga que a responsabilidade da existencia da Cidade da Cultura é do BNG, ¡é que manda truco! E vou dicir que é indecente por dous motivos: primeiro, porque a única forza política das que están sentadas neste Parlamento que criticou e que dixo que era un auténtico disparate construír a Cidade da Cultura foi o BNG, e segundo, porque todas as obras que se adxudicaron na Cidade da Cultura foron dun Goberno do PP, que ademais adxudicou dous edificios co Goberno en funcións, e que, polo tanto, o resto de gobernos o que fixeron foi pagar as obras da Cidade da Cultura que contratou o señor Fraga Iribarne; por certo, dous edificios no tempo de desconto, cando xa estaba en funcións. Polo tanto, a min paréceme que o mínimo que podería ter vostede é un pouco de humildade e recoñecer o tremendo erro de iniciar esas obras que se están vendo que son un lastre para a cultura. E non é demagoxia dicir que se dedica máis á Cidade da Cultura que á protección do patrimonio, é describir a realidade. Unha realidade, teño que dicirlle, que é ben triste, porque temos unha parte moi importante do patrimonio galego caéndose a cachos, mentres vostedes despilfarran millóns de euros na Cidade da Cultura. Iso é, desde logo, definir a realidade. E penso que, en todo caso, se vostedes cren que está ben, deféndano, e se pensan que non está ben, pois pechen a Cidade da Cultura. Dicirlle un par de cuestións tamén que me parecen importantes. Esta lei non simplifica nin mellora a protección do patrimonio, é máis, nunha parte –no que ten que ver coa catalogación e cos inventarios– vai complicar moito máis a situación. A nós tamén nos gustaría saber en que lugar quedan neste momento algúns bens, como son os bens de interese cultural e o réxime de visitas, porque hai unha parte, que son as disposicións adicionais, que chaman moito a atención. Fíxense, na disposición adicional quinta, "Bens declarados de interese cultural", o que se di é que: "no prazo de cinco anos da entrada en vigor desta lei, a Consellería identificará e concretará os bens declarados de interese cultural ou catalogados en virtude desta lei". A continuación, na seguinte disposición adicional, di que: "no prazo de tres anos dende a entrada en vigor desta lei, as persoas que teñan bens de interese cultural comunicaranlle á consellería competente en materia de patrimonio cultural as condicións e o calendario para a realización de visita pública". Gustaríanos saber se isto significa que durante tres anos os propietarios de bens de interese cultural non teñen obrigación de facer nin de facilitar as visitas aos cidadáns. Porque é un retroceso moi importante que se merece unha aclaración. Tamén é curioso o que pasa co Catálogo do patrimonio cultural de Galiza, que dan para dicirnos que vai ser a implantación e que se vai facer sobre a base do inventario. Tómanse vostedes con moita calma a elaboración deste documento, porque o único que din sobre o Catálogo de patrimonio cultural é que se toman un ano para facer un regulamento no que fixe o formato do Catálogo do patrimonio cultural. E ademais danlles cinco anos aos concellos para que empecen a dicir cales son os bens incluídos nos catálogos municipais que deben integrar o Catálogo do patrimonio cultural. É dicir, a estas alturas seguimos derivando a elaboración de instrumentos anos, e anos, e anos; cunha práctica, por certo, que xa sabemos que este tipo de previsións logo nunca se cumpren, que se incumpren os prazos e que, polo tanto, esta lei está tamén neste sentido desprotexendo moito máis o patrimonio. Zonas de amortecemento e os contornos de protección. Xa se dixo aquí, deixan de ser obrigatorios, son facultativos, e mesmo se permite nas zonas de amortecemento instalacións fixas ou provisionais. Establécese unha serie de lasitude na protección do contorno dos bens que vai en contra dos propios criterios, que din que cando un ben se declara necesita unha zona de protección contigua, porque o ben non é só o ben en si mesmo, senón que ten unha serie de espazo que conforma a identidade dese ben e que se debe de protexer. Pois ben, todo isto queda aquí claramente baleirado de contido. Nós seguimos insistindo en que esta lei non é unha lei que signifique un avance, senón que nalgúns aspectos é unha lei que retrocede. Facía mención o conselleiro a que se quería desburocratizar, pois poderiamos desburocratizala –como propoñemos nas nosas emendas– reducindo trámites, que o único que fan é dilatar o proceso para a declaración de bens de interese cultural. Se queren vostedes axilizar a xestión do patrimonio doten a Xunta de Galiza de medios técnicos...
Remate, por favor.
...para a súa xestión. O grave é que isto é como un salto no baleiro, veñen á última hora cunha lei para intentar tapar a desfeita que levan producido no patrimonio deste país. Nada máis e moitas grazas. [[Aplausos.]] Votación dos textos lexislativos
Grazas, señora Pontón. Comezamos as votacións dos textos lexislativos. Comezamos coa votación do ditame e das emendas mantidas ao Ditame elaborado pola Comisión 2ª, Ordenación Territorial, Obras Públicas, Medio Ambiente e Servizos, sobre o Proxecto de lei do solo de Galicia. Comezamos coas emendas presentadas polo Grupo Parlamentario Mixto. Hai unha petición do Grupo Parlamentario Socialista de votar por separado a emenda número 34. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] ¿Non? No debate había... Entón non hai, perfecto. Entón comezamos votando as emendas do Grupo Parlamentario Mixto. Votación das emendas do G.P. Mixto ao Ditame elaborado pola Comisión 2ª, Ordenación Territorial, Obras Públicas, Medio Ambiente e Servizos, sobre o Proxecto de lei do solo de Galicia. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 31; votos en contra, 41. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, quedan rexeitadas estas emendas.
Votamos a continuación as emendas do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Votación das emendas do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda ao Ditame elaborado pola Comisión 2ª, Ordenación Territorial, Obras Públicas, Medio Ambiente e Servizos, sobre o Proxecto de lei do solo de Galicia. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 31; votos en contra, 41. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, quedan rexeitadas estas emendas.
Votamos a continuación as emendas do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Votación das emendas do G.P. do Bloque Nacionalista Galego ao Ditame elaborado pola Comisión 2ª, Ordenación Territorial, Obras Públicas, Medio Ambiente e Servizos, sobre o Proxecto de lei do solo de Galicia. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 31; votos en contra, 41. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, quedan rexeitadas estas emendas.
E votamos as emendas do Grupo Parlamentario Socialista. Votación das emendas do G.P. dos Socialistas de Galicia ao Ditame elaborado pola Comisión 2ª, Ordenación Territorial, Obras Públicas, Medio Ambiente e Servizos, sobre o Proxecto de lei do solo de Galicia. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 31; votos en contra, 41. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, quedan rexeitadas estas emendas.
E votamos agora o Ditame da Comisión, coas emendas incorporadas, se fora o caso, que neste caso non o é. Votación do Ditame elaborado pola Comisión 2ª, Ordenación Territorial, Obras Públicas, Medio Ambiente e Servizos, sobre o Proxecto de lei do solo de Galicia. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 41; votos en contra, 31. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda aprobado o ditame.
Votamos a continuación as emendas á totalidade de devolución presentadas ao Proxecto de lei do patrimonio cultural de Galicia. Comezamos pola emenda do Grupo Parlamentario Mixto. Votación da emenda á totalidade de devolución do G.P. Mixto (doc. núm. 45161) presentada ao Proxecto de lei do patrimonio cultural de Galicia. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 15; votos en contra, 41; abstencións, 16. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta emenda de devolución.
Votamos a continuación a emenda de devolución do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Votación da emenda á totalidade de devolución do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda (doc. núm. 45168) presentada ao Proxecto de lei do patrimonio cultural de Galicia. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 16; votos en contra, 41; abstencións, 15. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta emenda de devolución.
E votamos, por último, a emenda do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Votación da emenda á totalidade de devolución do G.P. do Bloque Nacionalista Galego (doc. núm. 45169) presentada ao Proxecto de lei do patrimonio cultural de Galicia. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 16; votos en contra, 41; abstencións, 15. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta emenda de devolución.
Polo tanto, o proxecto de lei segue o seu trámite. Tal como se comentou anteriormente, pasamos a debater agora o punto 3, que se corresponde co de mocións. Moción do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de Dª María do Carme Adán Villamarín, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en materia de prevención e protección integral contra a violencia de xénero
A esta moción presentáronse dúas emendas, unha do Grupo Parlamentario Socialista e outra do Grupo Parlamentario Popular.
Para formular a moción ten a palabra a señora Adán Villamarín
Grazas, presidente. Bo día, señoras deputadas, señores deputados. De novo, como nestes últimos catro meses, volvemos debater neste Parlamento a respecto da violencia machista, da violencia de xénero. E neste caso unha moción que é consecuencia dunha interpelación no anterior Pleno co propio vicepresidente sobre a situación que vivimos neste momento e a avaliación que fai o Goberno galego e as medidas que considera o Goberno galego que deben ser implementadas diante dunha situación que cualificaba un xornal nestes días, que son que "a violencia machista comeza a ser un asunto de Estado". Curiosamente, once anos despois de que se aprobe unha lei integral, despois de nove anos cunha lei galega, recóllese na prensa que "comeza a ser un problema de Estado". ¿É que acaso non debería ter sido xa un problema de Estado durante as últimas décadas? Bueno, o certo é que tamén son moitos os datos que levamos reiterado en ocasións dende esta tribuna, que eu creo que é bo que volvamos pensar sobre eles. Dende a posta en funcionamento da lei integral ata o ano pasado, ata o ano 2015, máis dun millón de denuncias no Estado español de violencia machista. Creo que é un dato que nos debe facer pensar, deternos, sobre todo tendo presente que unha boa parte desas denuncias simplemente significan a punta do iceberg do que é verdadeiramente o problema. Bueno, máis de 800 mulleres mortas no estado español, 40 mulleres mortas en Galiza, mulleres asasinadas en Galiza. Tamén outro dato importante, case 3.000 axudas económicas para romper a convivencia cos agresores, xustamente despois de que coñecemos das propias análises sociolóxicas como unha das cuestións que máis custan, e que, ademais, en reiteradas ocasións poñen enriba da mesa as mulleres cando chaman ao 016, ao teléfono de atención ás mulleres de Galiza, é como romper esa convivencia co maltratador, co agresor. Por iso esta moción recolle un aspecto básico, ¿que facemos? Vimos debates a respecto da necesidade de introducir unha nova categoría de análise, como é o feminicidio, e que modificara o ordenamento xurídico, e que iso levara tamén, que conlevara, unha maior atención, unha maior protección ás mulleres vítimas da violencia machista. Vimos ese debate en reiteradas ocasións, en máis de tres ocasións nesta Cámara, e todavía non temos o consenso necesario para, efectivamente, introducir esta categoría e modificar o noso ordenamento xurídico. Agardo que iso chegue e que poidamos velo tanto na lei integral coma na lei galega. Mais hoxe o que se pon para debate, para buscar se, efectivamente, estamos todas e todos de acordo, é, ¿existe carencia de medios en Galiza a respecto do tratamento e do acompañamento ás mulleres que sofren violencia de xénero? A nosa postura é si. Existe esa carencia de medios. As propias expertas, as propias traballadoras sociais, o Colexio de Psicoloxía, a directora do Imelga, as directoras das casas de acollida, as directoras dos centros de información ás mulleres e as propias asociacións, que traballan todos os días con mulleres vítimas de violencia de xénero, puxeron de manifesto na Comisión de Estudo de Igualdade, que trata o tema da violencia machista, de que si que existen esas carencias de medios, en todos os ámbitos, dende o ámbito da prevención –que non é cuestión do que estamos tratando nesta moción– ata o ámbito do acompañamento: no acompañamento médico, no acompañamento psicolóxico, no acompañamento na búsqueda de emprego, no acompañamento para ter unha axuda económica. Quero lembrar que seguimos debatendo se se pode pedir durante todo o ano, e non se pode pedir durante todo o ano, algo que xa quedou creo que claramente demostrado de xeito empírico, pero que me gusta traelo a debate, porque en moitas ocasións se puxo en dúbida que se puidera facer no propio acompañamento e na protección por parte das Forzas e Corpos de Seguridade e do propio acompañamento dende o ámbito xudicial. É dicir, escaseza de recursos, de xulgados, de formación das persoas implicadas, de todos os operadores xurídicos: dende xuíces, maxistrados, ata administrativos. É dicir, temos por diante todavía o reto de dotar de medios materiais e humanos as leis que están vixentes, a maiores, efectivamente, de modificalas, se fora o caso, para melloralas naquilo que ten que ver coa visibilidade e tamén co acompañamento e coa dotación deses recursos. Por iso é que esta moción é realmente sencilla: elaborar un plan de medidas urxentes. Se avaliamos o 2015 e se avaliamos os anos anteriores, vemos que efectivamente nin hai diminución do número de denuncias, nin diminúen tampouco os indicadores de que a mocidade estea máis concienciada, nin diminúen os indicadores de que existan menos mulleres asasinadas, nin diminúe ningún tipo de indicador que poidamos utilizar nos informes que ao Parlamento nos remite a Secretaría Xeral de Igualdade. Por iso formulamos esta moción. Elabórese un plan de medidas urxentes que simplemente recolla as conclusións provisionais desta Comisión de Estudo na que todas estamos traballando e das cales é coñecedora o Goberno, que se teñan presentes, sobre todo, as aportacións máis urxentes que fixeron o Colexio de Traballadores Sociais, o Colexio de Psicoloxía, o Imelga, as propias directoras dos centros de información, as propias directoras das casas dea collida e tamén as asociacións vítimas. En todo caso, efectivamente, como somos conscientes de que esta Comisión vai acelerar os seus traballos, estamos dispostas á ampliación deste prazo dun mes a dous meses; pero efectivamente, dous meses ou dous meses e medio, o que se considere, debe ser cun prazo claro, cunha dotación orzamentaria clara e cunhas medidas claras a respecto do acompañamento social, o acompañamento psicolóxico e o acompañamento no ámbito xudicial. Por iso quero ler a moción, porque saibamos exactamente de que simplicidade é o que estamos votando: Primeiro, elaboración dun plan urxente de medidas para erradicar a violencia machista en Galiza, no que estean presentes esas conclusións das expertas e das asociacións de mulleres. Segundo, que se dotará orzamentariamente a través dunha modificación, de ser o caso, para a mellora deste plan. Terceiro, que se impulsarán as modificacións normativas, e sigo considerando que sería importante que antes de que acabara esta lexislatura é dicir, neste período de sesións, foramos quen de introducir esa modificación normativa para incluír o termo feminicidio e todo o que deriva da súa inclusión. Cuarto, sen prexuízo do anterior e con carácter de urxencia, xa nesta convocatoria, na convocatoria 2016, que a axuda económica, denominada salario da liberdade, non tivera tempo de peche, é dicir, que estivera aberto durante todo o ano de xeito análogo, por exemplo, a como está a Risga. E, quinto, efectivamente, con carácter urxente, que a Administración de xustiza dote de todos os medios humanos, técnicos e materiais os xulgados de violencia de xénero. Incluso estamos vendo como na cidade de Ourense, ou na cidade de Lugo, se pide en reiteradas ocasións un xulgado propio. Nós consideramos que é importante que así sexa, pero é que aqueles que están funcionando, como é o caso do xulgado de Vigo, en reiteradas ocasións teñen que saír os propios e as propias traballadoras e traballadores, a propia xuíza, a demandar medios humanos e técnicos para a elaboración de informes e para que, efectivamente, non se demoren os casos. Polo tanto, a dotación de todos os medios. E, por último, dentro do ámbito da Administración de xustiza é fundamental, dende logo, a formación en violencia machista, absolutamente fundamental. Estámolo vendo con todo tipo de sentenzas e de debates a respecto, por exemplo, da custodia, dos fillos e das fillas..., problemas que viamos estes días como están xurdindo e onde as propias mulleres volven ser vitimizadas ou revitimizadas. A formación en materia de violencia machista é unha asignatura pendente en todos os departamentos da Xunta de Galicia. Pero posiblemente sexa máis urxente a respecto do departamento da Administración de xustiza. Nós consideramos que despois deste 2015, do que se leva vivido neste 2015, das reiteradas ocasións en que o Goberno e os grupos parlamentarios tivemos que gardar minutos de silencio, que o menos que debemos facer xa non é soamente, efectivamente, analizar a situación, que é a nosa obriga, senón a elaboración dun plan sencillo, curto, dotado orzamentariamente de medidas urxentes, que contemplen, polo menos, aquelas que teñan que ver cos traballadores e traballadoras sociais, é dicir, cos centros de formación ás mulleres onde existen, e onde non existen con eses traballadores sociais dos concellos; que teñan que ver coas medidas no ámbito sanitario, no ámbito da incorporación ao traballo e na adquisición de vivenda en réxime de aluguer, no ámbito de acompañamento económico, a través do salario da liberdade, e no ámbito de xustiza, coa dotación dos medios necesarios, que neste momento están sendo moi por debaixo do mínimo. Iso dixeron todas as persoas que interviñeron na Comisión, pero tamén o estamos vendo no resto da asociacións de mulleres que tiñan que saír todos os días a demandar máis medios, máis recursos.
Remate, por favor.
Eu creo que é unha moción, dende logo, absolutamente clara, nidia, de que non podemos fiar todo ao ditame da Comisión, que debemos comezar a traballar. Dende logo, que debía facelo o Goberno, pero creo que tamén as deputadas que formamos parte da Comisión de Igualdade estamos en disposición de formar parte dese grupo de traballo dun plan de medidas urxentes para a erradicación da violencia de xénero. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Adán. Polo Grupo Parlamentario dos Socialistas ten a palabra a señora Acuña do Campo.
Grazas, presidenta. Bo día, señorías. Ben, dicir que o Grupo Parlamentario Socialista vai apoiar as medidas que hoxe presenta o Grupo Parlamentario do BNG para combater a violencia de xénero, acepten ou non a nosa emenda, aínda que, por suposto, esperamos que sexa tida en conta. Propostas, as desta moción, as que se presentan hoxe, e as propias da nosa emenda, no seu caso, señora Adán, derivadas das conclusións da Comisión de Estudo, e as nosas consecuencias do aprobado no Pleno pasado nesta mesma Cámara. Pero propostas ambas que demostran dúas cousas: unha, que hai deficiencias na atención ás mulleres vítimas de violencia, que o Goberno da Xunta pode, pode –recalco–, ¡pode e, ademais, debe! solucionar con urxencia. E outra cousa que demostran estas propostas, señorías, é que nin dende o Grupo Parlamentario do BNG, nin do Grupo Parlamentario dos Socialistas nos cremos o compromiso do Partido Popular coa violencia. Por iso, e a pesar de que no Pleno pasado se aprobou por unanimidade unha proposición non de lei na que se recollían moitas destas medidas, hoxe as volvemos plantexar. Recórdolles, señorías, sobre todo recórdollo ao Goberno da Xunta, que no Pleno pasado, cos votos do Grupo Parlamentario Popular, incluído o señor Feijóo, o presidente da Xunta, aprobamos a incrementación dos recursos dos servizos e dos orzamentos para combater e para previr a violencia. Por iso hoxe na nosa emenda reclamamos do Goberno da Xunta que antes dun mes, a través dese plan de urxencia que plantexa a señora Adán, se comprometa a garantir unha atención psicolóxica inmediata, inmediata dende o mesmo momento en que é detectado o maltrato. E ademais, continua; ademais, suficiente; ademais, ata que o criterio profesional o considere necesario; e, ademais, para todas, todas –recalco o de todas–, as persoas vítimas de violencia de xénero. E como ademais no Pleno pasado tamén se aprobou por unanimidade a nosa solicitude de incrementar os orzamentos para previr a violencia, hoxe solicitámoslle ao Goberno da Xunta que no prazo dun mes inicie unha campaña de sensibilización contra o machismo, contra o maltrato, contra a prostitución e contra, señorías, calquera outra forma de violencia de xénero dirixida á poboación adolescente. Recórdolles, señorías, que todos e todas vostedes –insisto– incluído o señor Feijóo, o presidente, votaron a favor de incorporar no currículo a formación específica en igualdade, en educación afectivo-sexual e de prevención da violencia de xénero en todas as etapas educativas sobre as que Galicia ten competencia. Así que estaremos, señorías, moi pendentes de que o Goberno leve a cabo ese acordo, pois pensamos que é algo moi necesario. Hai uns días nun xornal denunciábase que a maioría dos escolares galegos –falaban exactamente do 63,5 %– non cren na igualdade. Conclusión, por certo, á que se chegou nun estudo feito pola Universidade de Santiago a partir dun sondeo realizado en 340 centros de infantil e primaria. Por iso, señorías, consideramos que non está de máis que mentres se prepara esa adaptación curricular comprometida, insisto, nesta Cámara, se vaia facendo esa campaña que hoxe solicitamos. Por último, señora Adán, na nosa emenda de adición, volvemos insistir na necesidade de analizar e de estudar debidamente que pasou neses casos nos que a muller é asasinada incluso despois de ter feita a denuncia. ¿Que está fallando, señorías?, ¿que está fallando? ¿Por que razón non lle podemos garantir a seguridade a unha muller que –como vostede dicía moi ben na súa interpelación– foi capaz de facer a denuncia vencendo medos e vergoñas, a esa muller que ademais consegue que a crean, que non a cuestionen a ela, e que teñan en conta a súa denuncia?, ¿como non lle podemos garantir a seguridade a esa muller cando co fin de protexela a apartamos da súa vida, do seu medio, da súa xente? É urxente, señorías, urxente, urxente...,
Remate, por favor.
...–si, remato– que no ámbito da Administración autonómica, e con carácter transversal, se constitúa unha comisión de estudo e seguimento dos casos nos que a muller vítima de violencia de xénero foi asasinada despois de ter feita a denuncia, incluso despois de ter conseguido unha orde de protección. Esperamos que a nosa emenda se teña en conta. De momento, máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Acuña. Polo Grupo Parlamentario Popular, ten a palabra a señora Oubiña Solla.
Grazas, señora presidenta. Hoxe, señora Adán, como xa vostede dixo, trae aquí a debate unha moción, logo da interpelación que se debateu no pasado Pleno, sobre a necesidade de modificar as leis estatal e galega sobre a violencia de xénero. A verdade, señora Adán, é que fixo vostede unha exposición que dalgún xeito podemos compartir, pero creo que ás veces máis no fondo e, ao mellor, discrepar na forma. Quero dicir que tanto na intervención do conselleiro coma no debate da proposición non de lei aprobada no pasado Pleno quedou claro que este Goberno leva reforzando medidas e tamén articulando novos instrumentos e ampliando os orzamentos ano tras ano, e vostede sábeo, co fin de mellorar tanto a prevención coma a protección das vítimas. Cremos que é necesario seguir ampliando novas medidas, e que estas sexan máis efectivas; cremos que é necesario tamén o consenso de todos para poder modificar aquelas cousas que sexa necesario modificar para a maior seguridade das mulleres. Con este fin sabe vostede que tamén se puxo en marcha a Comisión non Permanente de Igualdade, que, por primeira vez, aborda exclusivamente este tema, a proposta do noso grupo parlamentario...,
Silencio, por favor. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] ¡Silencio! Continúe, por favor.
...na que veñen comparecendo todos os departamentos do Goberno, así como profesionais expertas neste tema, ademais dos distintos colectivos que desenrolan o seu labor na atención ás vítimas de violencia de xénero. Estas aportacións, polo menos no noso caso, permítennos coñecer mellor as ferramentas e tamén as medidas que se están aplicando, así como da necesidade de articular outras novas para as mulleres maltratadas. E tamén, sen lugar a dúbidas, para as persoas que delas dependen, que son igualmente vítimas. Polo tanto, non é só cuestión de deseñar novos plans, senón que estes plans sexan coordinados e sexan efectivos, que impliquen a todos e que recollan todas aquelas melloras necesarias. Neste sentido, presentamos a nosa emenda, ¿e que propoñemos na nosa emenda? Primeiro, propoñemos incluír no plan de traballo da Comisión non Permanente a comparecencia desas persoas expertas no ámbito xurídico, e que propoñían os distintos grupos da Cámara, co obxecto de poder avaliar a inclusión tanto do termo feminicidio, que vostede aquí dixo, na lei galega, coma tamén doutras posibles modificacións lexislativas que poidan ser necesarias. Xa manifestamos noutras ocasións que o termo feminicidio é unha reivindicación naqueles países que teñen os índices de homicidios máis altos do mundo, que non só son por cuestións de xénero, países que ademais non dispoñen dunhas leis específicas. É un termo controvertido e que nos gustaría ter máis coñecemento sobre el. Propoñemos, nese sentido, axilizar o plan de traballo da Comisión non Permanente o antes posible para ter o ditame, e propoñemos que dentro do ámbito do Observatorio de Violencia de Xénero, que cremos que é o órgano máis indicado, se elabore ese novo plan de medidas, tendo como base todas as recomendacións recollidas no ditame, co obxecto de mellorar tanto a coordinación entre as distintas institucións, coma tamén a atención que necesitan as vítimas. Propoñemos que ese novo plan sexa remitido tamén a todos aqueles organismos e distintas entidades para que o poidan implementar na medida que sexa posible, e por iso mellorar. Entón, polo tanto, ¿é necesario un plan que recolla as medidas necesarias para a loita contra a violencia de xénero? Cremos que si, pero queremos un novo plan que siga unha orde cronolóxica, queremos un novo plan que teña vixencia no tempo, queremos un novo plan que sexa efectivo e que sexa coordinado, porque se non estaremos ante un novo documento –creo que de pouca utilidade– que ao mellor non dea as respostas aos problemas que se plantexan e que nós desexariamos que fora doutra forma. Porque, ademais, creo que temos a obriga de que esas medidas se tomen e se poñan en marcha, e que cumpran cos obxectivos que todos queremos, que é loitar contra esta lacra. Por iso, polo tanto, pido que nos gustaría, pois está na súa man, poder aceptar a nosa emenda. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Oubiña. Grupo Parlamentario Mixto. Ten a palabra a señora Iglesias Sueiro.
Grazas, presidenta. Pois si que é un problema o da violencia machista de grande envergadura. En declaracións feitas polos voceiros dos diferentes grupos políticos que acadaron representación na última convocatoria electoral manifestan como un dos asuntos comúns prioritarios a loita contra o terrorismo, e isto plantéxano como un asunto de Estado á marxe de intereses partidistas. Ogallá, ogallá se lle dera a mesma importancia á violencia machista e os mesmos medios e recursos. Porque a violencia machista é un xeito de violencia que se exerce contra as mulleres, a metade da humanidade, polo feito de selo, nun exercicio de dominio e sometemento a través do medo, tal cal fai o terrorismo político. Actúa en distintos contextos e formas: na familia, nas relacións de parella, no acoso laboral, no traballo, nas guerras, na trata de brancas, na explotación sexual, na mutilación xenital –que lles quero recordar que é un aspecto que xa nos afecta directamente no Estado español polo fenómeno da inmigración–. Tamén adquire distintas formas: maltrato físico, psicolóxico e emocional, maltrato económico, e sempre está sustentado polo patriarcado e as relixións monoteístas, que nos consideran ás mulleres inferiores aos homes e nos sitúan como unha propiedade, como un obxecto, e prívannos de todo tipo de dereitos e autonomía. Uns datos que evidencian a magnitude desta lacra social, consecuencia deste pensamento patriarcal, son o asasinato de 612 mulleres en todo o Estado nun período de oito anos, entre 2007 e 2015. E outro dato, a violación de 1.127 mulleres no ano 2015. E son datos oficiais que nunca recollen a totalidade do real. 612 asasinatos contabilizados nun período de oito anos, señorías. Unha cifra que supera, con creces, as vítimas do terrorismo político e tamén as dos accidentes de tráfico nese mesmo período de tempo. Uns datos merecedores de ser considerados un asunto de Estado, ao que me referirei –desde agora en adiante– como terrorismo machista ou terrorismo de xénero, polo número de vítimas, porque afecta un sector da sociedade pola súa condición sexual e polo seu carácter global e estrutural. A orde de lei do ano 2004, que naceu do consenso, supuxo un grande avance en canto a que rescatou a violencia machista do ámbito privado para situala no contexto social. Pero reduce o seu ámbito de aplicación á violencia que exercen os homes contra as mulleres coas que manteñen ou mantiveron unha relación conxugal ou de afecto, o que deixa sen protección a moitas das vítimas, por exemplo as prostitutas, as acosadas no traballo, as escravas sexuais, as mutiladas... O termo feminicidio corrixiría esta eiva ao ampliar o delito por violencia machista, por terrorismo machista, a todos e cantos actos terroristas se cometan contra as mulleres polo feito de selo. En canto á protección das vítimas e á prevención, queda claro, queda clarísimo para todas, que algo non funciona ben. Só arredor dun 30 % de mulleres maltratadas presenta denuncia, e un 20 % delas retíraa durante ou antes do proceso penal. E moitas das mulleres asasinadas, como dixo a señora Acuña, foron asasinadas polos maltratadores baixo orde de alexamento. ¿Por que ocorre isto, señorías? ¿Por que ocorre isto? O sistema de coordinación, o sistema de recursos e acompañamento non funciona como sería preciso para cubrir o que se entende como unha situación de alarma perante a ameaza real de morte que sofren estas mulleres e a súa prole. A insuficiencia de investimento, os recortes aplicados nos últimos anos e a falta de formación do persoal implicado nunha norma que se di transversal non son as mellores ferramentas se atendemos aos datos reais. Cando unha muller decide denunciar o agresor, desde ese mesmo instante debe de contar, inmediatamente, con medidas de protección, e tamén con medidas lexislativas que lle permitan fuxir do inferno que lle tocou vivir. Unhas medidas que poderían estar recollidas nun posible Estatuto de vítima do feminicidio. Un estatuto específico de vítimas do terrorismo machista. Se a lexislación vixente naceu do consenso e da vontade...
Remate, por favor.
...de todas e todos de acabar co terrorismo machista, apelo hoxe ao consenso de que facía gala o señor Rueda, en resposta á señora Adán, neste hemiciclo, na interpelación que precede a esta moción –xa remato, presidenta–; consenso tamén co que se aprobaron as leis, a galega do 2007 e a anterior do 2004. Consenso necesario para modificar as leis na procura de avanzar nunha maior eficacia na loita contra o terrorismo de xénero, e que pode comezar a manifestarse por parte do Partido Popular co seu voto afirmativo a esta moción. Consenso é o que demanda esta moción, que o Grupo Mixto vai apoiar co seu voto. Máis nada, moitas grazas.
Grazas, señora Iglesias. Polo Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, ten a palabra a señora Solla Fernández.
Grazas, presidenta. Unha muller, díxose así aquí, asasinada cada semana, 830 oficiais dende o 2003 e unha violación cada oito horas. E é probablemente o máis visible, o único visible do machismo no Estado español, cunha lei de violencia de xénero que non se cumpre en moitos termos e cunha lei en Galicia que tampouco se cumpre na súa totalidade. Desgraciadamente, ese machismo que mata non é só violencia entendida como tal nos regulamentos e nas leis, o machismo non é só a violencia física, nin sequera o maltrato psicolóxico máis evidente. O machismo nutre a violencia, por iso o machismo mata. Non só é responsable quen pega, quen maltrata, senón tamén quen consente, quen mira cara outro lado, quen discrimina ou quen minimiza o machismo existente. Tamén nos grupos políticos. O venres pasado coñeciamos, díxose aquí tamén, un dato terrible, que o 63 % dos directores e directoras dos centros educativos galegos detectaban que a maioría dos nenos e nenas consideraban a mulleres e homes desiguais, e o 60 % considera que os materiais empregados, sobre todo os libros de texto, conteñen, seguen contendo, prexuízos e estereotipos de xénero. No pasado Pleno xa dixemos que a feminización da pobreza, a desigualdade social e económica das mulleres, xunto coa educación non igualitaria, eran probablemente a cerna da desigualdade e do machismo. Trasladamos tamén a gravidade que supón o incumprimento dos mínimos contemplados pola Organización das Nacións Unidas dese suspenso relativo ao CEDAW, á Convención para a Eliminación de todas as Formas de Discriminación contra a Muller. Lembramos no pasado Pleno a fenda salarial que en Galicia rolda o 20 %, falamos das diferenzas nas cotizacións á Seguridade Social e nas pensións posteriores, e lembramos que por cada home traballador a xornada parcial, hai 2,5 mulleres a xornada parcial, máis do dobre. É dicir, por cada 10, 25. Lembramos que o 60 % das persoas que cobran a renda de integración social en Galicia son mulleres, lembramos os recortes en dependencia e como nos afectan, a dobre ou a tripla de desigualdade tamén para as mulleres emigrantes, pero o Grupo Popular decidiu que non había que tomar ningunha medida en relación coas recomendacións dese comité da ONU. E a pesar das demandas na Comisión non a Permanente para a Igualdade entre Mulleres e Homes deste Parlamento, a pesar de todos estes testimonios, porque levamos xa practicamente dous anos, e dese incumprimento da legalidade denunciado por parte de moitas das mulleres e moitas das persoas que viñeron comparecer, seguimos tomando como escusa que non temos sobre a mesa o ditame da Comisión como para tomar as medidas, como se o Goberno non tivese capacidade lexislativa para corrixir ou implementar medidas que corrixan esas cousas que non se están a facer ben. Falamos ata a saciedade, precisamente, das axudas periódicas ás vítimas, como exemplo paradigmático de algo que foi denunciado en múltiples ocasións, e que incluso foi negado de entrada en varias ocasións por parte do Partido Popular, que non se puidesen solicitar estas axudas durante a totalidade do ano. Sostíñase, en contra da realidade, que durante todo o ano se podían solicitar unhas axudas, como sabemos todas e todos, que non é. E a día de hoxe non se corrixiu nin sequera iso, que o poño de exemplo porque o falamos moitas veces, e é como máis evidente, e non necesitamos para iso ter un ditame dunha comisión de investigación, ¿non? Falamos ata a saciedade da ausencia de formación suficiente na función pública, nos operadores xurídicos; trouxémolo moitas veces aquí e non se tomou ningunha medida real. Nós imos apoiar esta proposición non de lei, pero denunciamos desde aquí que non observamos ningunha vontade real nin por parte do Goberno Popular, nin por parte do Grupo Popular, para traballar contra ese machismo de maneira real, e desgraciadamente eu lamento, sinceramente, aquí a emenda do PP, porque eu son moi respectuosa e non vou contar aquí o que se discute nas xuntanzas privadas, pero o Goberno citounos ás voceiras da Comisión de Igualdade para facernos unha proposta en materia relacionada con esa catalogación do termo feminicidio e o que comportaba, e antes de que teñamos unha xuntanza as voceiras para decidir que imos facer relativo a esa proposta, resulta que xa vén nunha emenda do Partido Popular. A min paréceme unha falta de respecto total ás voceiras da Comisión. Non sei para que nos consultan nunha xuntanza. Levamos tres anos picando en pedra aquí neste Parlamento en materia de igualdade, e mentres tanto –e remato xa– a desigualdade é o pan de cada día para todas as mulleres no noso país. Mentres tanto, e mentres seguimos discutindo aquí, repito unha vez máis: unha muller violada cada oito horas e 830 asasinadas en todo o Estado dende o ano 2003.
Grazas, señora Solla. Grupo autor da moción señora Adán.
Grazas, presidente. Mire, señora Ouviña, podemos debater sobre a súa emenda, que é unha emenda de substitución, pero nós pedimos na moción un plan de medidas urxente, ¡urxente! Urxente significa nun breve período de tempo, coas cuestións máis claras que foron detectadas nesa Comisión, que ademais creo que as temos resumidas, que as temos debatido aquí por activa e por pasiva, que se refiren a acompañamento psicolóxico, ao salario da liberdade, aos operadores xurídicos, que son medidas moi concretas, que creo que nos podemos poñer todas de acordo, e vostede o que propón é que fagamos o ditame. Ten o noso compromiso verbal de acelerar a Comisión e de facer o ditame o antes posible, pero é que ese ditame vai levar un mes, dous meses, non podemos telo para xa, pero si que temos as conclusións provisionais. Vostede proponnos que unha vez feito o ditame se envíe ao Goberno, como é obrigatorio, que o Goberno o remita ao Observatorio de Violencia de Xénero e que se faga aí o plan, que despois se envíe ás entidades, para que sexa pois, realmente, digamos, un plan extenso. Iso, ¿que é?, cinco, seis, sete meses, como mínimo. Necesariamente, necesariamente. Polo tanto, nós pedimos un plan de medidas urxentes, independentemente do ditame que se faga, de que se envíe efectivamente ao Observatorio de Violencia de Xénero, que por certo xa debería estar realizando ese plan, ademais parece que partimos de cero. Lémbrolle que aquí existen plans de violencia de xénero polo menos nos últimos dezaseis anos, que eu lembre, co cal si existe detrás un plan contra a violencia de xénero. O que pedimos é un plan de medidas urxentes, coas carencias que se detectaron na Comisión de Igualdade, que puxeron en evidencia as propias persoas que aí compareceron en catro ámbitos moi determinados. Nin tan sequera entramos, efectivamente, como dicía a señora Solla, no ámbito da prevención, e no ámbito educativo, porque aquí xa se aprobou, neste Parlamento, un plan de igualdade para toda a Consellería de Educación e para todos os centros dependentes dela. Nalgún momento estará ese plan de igualdade que levará, efectivamente, todas as medidas de prevención a respecto da violencia de xénero, porque podemos estar aquí aprobando cousas e que despois non se fagan. Eu non teño ningún problema en que nos sentemos e que analicemos as dúas emendas, e que se incorpore, evidentemente, o Partido Socialista, pero nós non imos modificar que se elabore un plan de medidas urxentes, pero xa, independentemente de que todas aceleremos os traballos da Comisión, que eu creo que si que teñen o compromiso das voceiras en aceleralos e que se elabore ese ditame. Nós cremos, ademais, que é necesario que deamos un paso que vaia máis alá da elaboración do ditame, que o Goberno se sente e diga cales son as catro medidas urxentes, que podemos tomar e saír e dicirlles ás mulleres, que decide a sociedade que se están adoptando despois de dous anos que levamos de estudo, independentemente do ditame. Creo que máis simple non podía ser esta moción, máis de mínimos non podía ser esta moción, e vostedes teñen que presentar a súa vontade. Nós estamos dispostas a acelerar o ditame, pero ao mesmo tempo que se elabore ese plan de medidas urxentes, que se collan os catro aspectos básicos nos que todas coincidimos e, sobre todo, coinciden as expertas, coinciden as asociacións de mulleres, coinciden nesa necesidade de dotar material e humanamente dos medios necesarios para que as mulleres que sofren a violencia machista se sintan acompañadas e protexidas. Nada máis.
Grazas, señora Adán. Moción do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de María Carmen Gallego Calvar, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego para o desenvolvemento en Galicia da Lei de promoción da autonomía persoal e atención ás persoas en situación de dependencia
A esta moción presentouse unha emenda do Grupo Parlamentario Mixto.
Para formular a moción ten a palabra a señora Gallego.
Moitas grazas, señor presidente. Bos días señores deputados e señoras deputadas. Como xa vimos falando en reiteradas ocasións neste Parlamento, a situación da aplicación da Lei de dependencia en Galicia é, dende logo, a todas luces insatisfactoria para as persoas usuarias, para as potenciais persoas usuarias e, sobre todo, máis satisfactoria aínda para as persoas que están co dereito recoñecido dende hai anos e que aínda non teñen as prestacións ou económicas ou de servizos que ese dereito lles recoñecía. Hai que lembrar que temos arredor de 24.000 persoas en lista de espera neste momento con ese dereito recoñecido, hai que lembrar que Galicia en canto aos índices de desenvolvemento é a terceira Comunidade Autónoma pola cola en materia de atención á dependencia e que ten varios indicadores por debaixo da media estatal, entre eles a cobertura dos sistema de atención, a lista de espera, as prazas residenciais públicas, as axudas a domicilio ou a teleasistencia. Estas tres últimas prazas de residenciais públicas, axudas a domicilio e teleasistencia explican, en parte, o fracaso da aplicación da Lei de dependencia na nosa comunidade autónoma, unha lei de dependencia que no ano 2015, que acabamos de rematar, tan só incorporou ao sistema 2.819 persoas e que, sorpresivamente para todos e todas nós, nos anunciaba o conselleiro de Política Social que para o ano 2016 ía atender a 10.000 persoas, algo que lle dixemos por activa e por pasiva desde o Grupo Socialista que era literalmente imposible, ¿por que? Pois porque as cifras así o demostran. Para empezar, porque o gasto medio por persoa dependente e ano na nosa comunidade autónoma desde que se implantou a Lei da dependencia exixe que co incremento orzamentario do ano 2016, como moito, sendo optimistas, se poderían atender 3.400 persoas; polo tanto, os números non cadran, e porque xa descubrimos cal era a intención do Grupo Popular, que era incrementar pola vía das libranzas. É dicir, se ata o de agora as libranzas eran un recurso dos últimos a aplicar na Lei da dependencia –había que priorizar os servizos públicos e as libranzas só se estaban outorgando aos menores de idade, ás persoas maiores de 90 ano e a aqueles que tiñan a libranza recoñecida con anterioridade–, cámbiase o criterio en decembro de 2015 e empézanse a outorgar libranzas coa escusa –segundo a propio conselleiro e a secretaria xeral recoñece na Comisión e o conselleiro no Pleno– de que hai moitas persoas que están solicitando libranzas. Claro, o que non se di ao mesmo tempo é que libranzas se están outorgando, estamos falando de 50 e 60 euros mensuais e estamos falando de pagar atrasos ata o ano 2023 a persoas con oitenta e máis anos, que, efectivamente, o conselleiro recoñecía aquí nesta tribuna que son prazos excesivamente alongados, dicía el. Nós cremos que os atrasos que se lles deben a estas persoas por dereitos recoñecidos no ano 2009, 2010, 2011 e seguintes hai que facelos efectivos no momento e non facer un pago fraccionado diferido, como acostumbra a facer o Partido Popular. Ben, pois con esta situación na que estamos –como dicía– en practicamente todos os parámetros por debaixo da media estatal, e que somos a terceira das comunidades autónomas con peor comportamento, o que traemos hoxe os socialistas aquí con esta moción non é nin máis nin menos que o que tiña que estar facendo o Goberno, que é acometer un plan de choque para facer efectivo ese dereito desas persoas que están en lista de espera a día de hoxe aínda e que puideran neste ano facerlles fronte a eses atrasos que teñen recoñecidos e priorizar nese recoñecemento as prazas públicas en vez das libranzas. Tamén solicitamos equiparar o gasto público en dependencia por habitante e ano como mínimo ao promedio estatal, porque unha vez máis insistimos que non se pode facer máis con menos, e con menos recursos o que se fai, evidentemente, é menos atención, e por iso temos esta lista de espera. E claro, é evidente que facer prazas públicas ou dar servizos públicos en vez de dar libranzas é máis custoso para as arcas da Administración autonómica, pero tamén é certo que ese incremento de custo para as arcas da Administración autonómica se traduce nunha maior empregabilidade neste sector, que é algo que nos viría ben tendo en conta os índices de desemprego e a cronificacion do desemprego que temos na nosa comunidade autónoma. Nesta moción volvemos exixir, a reiterar, que se lle exixa ao Estado o diñeiro que nos debe polo cumprimento do nivel mínimo acordado pola Lei de dependencia, que son –calculamos nós– máis de 111 millóns de euros dende que goberna o señor Rajoy. E insistimos, nunca o Goberno central cumpriu co que estaba establecido na Lei de dependencia en canto a financiación, pero está claro que un 40 % que facía o Goberno central anterior fronte ao 19 % ao que chegou o señor Rajoy, aínda hai diferenzas. E logo tamén, por último, solicitamos unha vez máis que se anulen esas reavaliacións feitas en Galicia, que o que fixeron foi conducir a moitas persoas á expulsión do sistema, porque os valoraron con menos dependencia da que tiñan recoñecida e porque o que fixeron foi co incremento dos copagos tamén facer moi difícil a moitas persoas poder afrontar os copagos para estar en centros de día, ou para estar en centros residenciais, e están expulsando literalmente a esas persoas deses centros e volvéndoos aos fogares, co que iso supón, sobre todo, para as mulleres. Acabamos de falar na moción anterior de violencia machista e dos comportamentos da nosa sociedade, pois tamén aquí no cumprimento da Lei da dependencia o Goberno está exercendo políticas que van en contra dos intereses das mulleres, porque cada vez que unha persoa dependente non é atendida pola Lei da dependencia e polos servizos públicos, a onde se vai é ao fogar, e quen paga as consecuencias de que esa persoa volva ao coidado no fogar son, maioritariamente, as mulleres. E sei, porque sempre é así, que se van escudar en que se incrementou o orzamento e que se incrementaron os dependentes atendidos. Señores do Partido Popular, a verdade é que estar orgullosos de que en case oito anos de Goberno do señor Feijóo se atendesen 14.000 persoas, a maiores das 28.000 que estaban atendidas cando vostedes chegaron ao Goberno, é un fracaso absoluto ao noso xuízo, porque con moitos máis recursos, efectivamente, a verdade é que o que se está facendo é provocando unha lista de espera que, en moitos casos, o que xera é desánimo na poboación susceptible de ter este dereito na Lei da autonomía persoal, e a renuncia das persoas con ese dereito a poder solicitala, porque o ven practicamente imposible. Así que eu considero que as propostas que facemos son razoables, xa foron feitas en moitas ocasións. Ata o de agora o Partido Popular sempre se negou a atender estas propostas, que son, ademais, froito das moitas conversas que temos tido con todas as organizacións que traballan coas persoas dependentes, pero o que fai falta para cumprir estas propostas é vontade política, e ata o de agora –a xuízo do que se vén facendo co cumprimento da Lei de dependencia– a vontade política do Goberno do Partido Popular, tanto en Galicia coma en Madrid, é o desmantelamento pola vía dos feitos desta lei, porque se non non se tomarían as medidas que se tomaron de recorte dos dereitos das persoas, de incremento dos copagos e mesmo de eliminar, por exemplo, a Seguridade Social das persoas coidadoras. Agora cámbianse os criterios e recórrese de novo a unhas libranzas que eran o último recurso dispoñible, coa escusa, efectivamente, de que as persoas o solicitan, pero nada se fala desas miserentas axudas de 50 e 60 euros ao mes para quitar as persoas da lista de espera e para poder presentar un balance de resultados mellor do que viñan presentando ata o de agora, pero que en realidade nada fai por garantir os dereitos das persoas que teñen o dereito –e valla a redundancia– ás prestacións da lei de autonomía persoal. Agardo, dende logo, que os grupos da oposición apoien esta iniciativa, e teño francamente menos esperanzas no Grupo Popular, porque o cambio feito polo Goberno e polos conselleiros foi claramente un cambio cosmético, e demóstrase cada día cando traemos unha iniciativa desde a oposición para arranxar os problemas que xera o cumprimento da Lei de dependencia na nosa comunidade autónoma, que insisto que é das do peor comportamento do Estado, a terceira pola cola. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Gallego. Grupo Parlamentario Mixto. Señora Fernández Rodríguez.
Grazas, presidente. Bo día, señoras deputadas e señores deputados. A Lei de promoción de autonomía persoal e atención ás persoas en situación de dependencia cumpriu nove anos en xaneiro, e foi morrendo por inanición ao pouco de poñerse en marcha. Primeiro veu a crise económica e as reducións drásticas do presuposto, os recortes, a implantación do copago, a pouca eficiencia na valoración do grao da dependencia e da execución da mesma. Aos gobernos do Estado e da Xunta non lle doen as persoas dependentes –na súa maioría xente con discapacidade e xente maior–, pois aproveitan o seu estado de vulnerabilidade para burlar os seus dereitos sociais. Galicia envellece, temos a foto dunha vella con enrugas, os datos do IGE amosan unha poboación maior de 65 anos que supón o 20 % do total, e unha poboación maior de 75 anos que supón un 8,7 % do total. Galiza ocupa os últimos postos do Estado español en servizos e prazas para atender as persoas maiores, é dicir, é a sétima comunidade con menos gasto per cápita en dependencia, de 88,67 euros, fronte á media estatal que está en 104,49 euros. Segundo a Asociación Estatal de Directores e Xerentes de Servizos Sociais Galiza non aproba en dependencia, xustifícase ese suspenso porque ten a un 24 % dos seus dependentes agardando recibir a prestación, e é a segunda comunidade con máis persoas en espera. Tamén se engade que o número de dependentes graves cae sobre un 7,3 %, debido, por un lado, ás mortes e polo endurecemento dos baremos, quedando como cuarta clasificada, só por detrás de Baleares, Cantabria e Murcia. ¿Será a falta de rigor que fai que vaiamos na cola do Estado en canto á dependencia? Galiza atópase dentro das comunidades que tardan unha media de 210 días en dar as axudas ás persoas dependentes, que xa teñen recoñecido ese dereito, segundo recolle o informe do Observatorio de Dependencia. E para exemplos sangrantes, algunhas das solucións do PIA, atopamos solicitudes presentadas no ano 2009 e 2010 que se aproban e se resolven no 2015. Agora, parte da contía mensual concedida aos atrasos abóaselles de maneira fraccionada durante varios anos. E noutros casos vense obrigados a recorrer á xustiza para reclamar os seus dereitos, porque o Goberno galego nin ve, nin escoita, nin fala. Estas esperas, xunto co copago, provocan que volvan recaer na familia os coidados, sen ningún tipo de axuda económica, e sobre todo nas mulleres, que volven aos roles da casa e dos familiares, sacrificando a súa vida laboral e retrocedendo en igualdade. Recoméndase o ingreso en residencias, pois teñen un mellor seguimento especializado, a ratio de Galicia é de 2,8 prazas por cada 100 persoas maiores, mentres que a media estatal se atopa en 4,3 prazas por 100 usuarios potenciais. Nesta comunidade hai só 29 residencias públicas, que non chegan a 3.000 prazas ofertadas, e 65 privadas con concerto, que ofrecen 5.700 prazas. As residencias privadas, polo contrario, suman 126 entre todas elas, e ofertan sobre 8.000 prazas. Estas desproporcións tamén se atopan nas residencias de día, se comparamos a oferta pública e a privada. As listas de espera nas residencias públicas superan as 8.000 demandas, e os recortes en materia de persoal multiplícanse. E a falta de prazas públicas tamén provoca outro problema, o paradoxo de que se asignan residencias noutro extremo do país, provocando afastamento co vínculo familiar e fomentando o ingreso en residencias privadas máis próximas á súa poboación. Incrementar a inversión nestes servizos é primordial, e non só para mellorar a atención e a calidade das persoas, senón que é tamén unha oportunidade de traballo descentralizador. Para o Cermi Galiza, Comité de Entidades Representadas por Persoas con Discapacidade, os criterios de copago son inaceptábeis, xa que pretenden unha extensión para aquelas persoas que obteñan menos do 2,5 veces o indicador público de renda de efecto múltiples, que se fixa unha achega máxima por persoa que non sexa superior ao 60 % do custo do servizo e que tamén se lle garanta un 40 % para gastos persoais. O actual sistema de copago en dependencia levou a miles de persoas a unha situación extrema, foron expulsados do sistema e impedíuselles o exercicio dos seus dereitos sociais. Ninguén debe de quedar fóra do sistema por non dispor de recursos. Nos últimos anos, estas persoas beneficiadas son as que aportan a maioría dos cartos ao sistema da propia Administración, débese reclamar ao Estado o que lle corresponde segundo reflexa a lei e garantir chegar ao 100 % das persoas con necesidades en dependencia. Exíxese unha aplicación máis xusta da lei do 2006 e evaluar e modificar os criterios de copago, que sexan claros e equitativos. Entendemos e imos apoiar esta moción, á que queremos engadir unha emenda de adición, que sería: A primeira, negociar coa presentación legal dos traballadores e traballadoras públicos a RPT necesaria para axilizar e mellorar o proceso burocrático de solicitude e dependencia, a elaboración do PIA, a calidade da asistencia e os seguimentos das persoas beneficiarias. A segunda, crear unha rede de residencia e centros de día públicos que dea resposta á demanda e garanta a equidade no acceso a estes servizos en todo o territorio.
Grazas, señora Fernández. Polo Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, señor Fajardo.
Moi boa mañá, tarde, non sei moi ben que é, a todos. A verdade é que estaría ben que aproveitando que é martes de entroido alguén se quitase a careta neste Parlamento dunha vez e dixese que é o que pretende defender coa súa acción política, porque neste país escandalizámonos por unha obra de teatro duns titiriteiros, e en cambio non somos capaces de escandalizarnos pola actuación absolutamente inaceptable dun goberno dun Partido Popular que en Galicia permite que morran 1.000 persoas o ano pasado con dereito á prestación de dependencia sen recibila. Polo tanto, neste país, ese Partido Popular, abnegado de casos de corrupción, é incapaz de cumprir a lei. Sempre plantexan que as leis hai que cumprilas, pero cando hai leis que dan dereitos á cidadanía incúmprense, e, dende logo, dende AGE cremos, e se non é así que alguén nolo desminta, que a Lei da dependencia está aprobada, e está publicada, e está en vigor, e polo tanto non existe ningunha escusa para incumprila, salvo a actitude dunha clase política dirixinte, neste caso no Goberno da Xunta de Galicia e no conxunto do Estado, que pretende eliminar dereitos pola vía da non aplicación. E cando falamos da Lei de dependencia, a algunha xente, neste caso os que gobernan neste país, non lle importa a atención ás persoas, o único que lle importa é a maquillaxe das cifras, e detrás das súas decisións non está a de dar un bo servizo, senón de maquillar as cifras, e maquillar as cifras significa eliminar prestacións pola vía, por un lado, da desaparición física das persoas e, por outro lado, polas revisións de oficio dos requisitos, e polo tanto das contías que se lles dan ás persoas que reciben algún tipo de prestación de dependencia. ¿Como, se non, se pode entender esa revisión de oficio que se lles fixo a moitos veciños e veciñas deste país, que ten significado que dupliquen ou cuadripliquen as aportacións de copago confiscatorio que teñen que facer para ter atención?, ou, ¿como, por exemplo, en moitos casos se lles retiran situacións que tiñan en residencias do conxunto do país? Polo tanto, estamos ante unha realidade que o único que pretende é maquillar a actitude política, pero non solucionar o problema, se non non se podía entender ese incremento das reducións nas aportacións para as libranzas que se fixo por parte do Goberno. ¿Como é posible que a unha persoa que estea simplemente por enriba do IPREM? Cando falamos do IPREM hai que dicir a cifra, porque parece que aquí a unha persoa que está por enriba do IPREM hai que reducirlle a aportación como se fose multimillonario. O IPREM neste país está situado en 532 euros brutos, polo tanto a un pensionista que ten 532 euros brutos de ingresos pódeselle reducir a aportación ata un 90 % do conxunto da aportación. Estamos a falar, polo tanto, de confiscarlle o total da súa renda, estamos falando, en definitiva, de utilizar os recursos propios dese pensionista, dese traballador que ten unha situación de dependencia que xerou polas súas aportacións, para darlle o servizo; polo tanto, estamos falando de copago do 100 % do conxunto do tratamento. Polo tanto, pola vía dos feitos o Partido Popular o que está conseguindo é eliminar o dereito que tiña a cidadanía a acceder a unha lei de dependencia que tiña algunha que outra prestación recoñecida, pero que de facto non está sendo así. 27.000 persoas en Galiza en lista de espera, e apenas unha redución no ano pasado de 1.700. Deses 1.700, como xa dixen antes, 1.000 foron directamente porque faleceron, e outra porcentaxe importante por unha depuración sistemática feita de forma informática para evitar duplicidades, pero en ningún caso porque se deran novos recursos, en ningún caso porque se deran novos beneficios. Polo tanto, nós si que temos que apoiar o que se plantexa, porque o que se plantexa é algo que parece de sentido común: reducir as listas de espera. Se o Partido Popular non quere reducir a lista de espera, que o diga. Dende logo, recuperar os 111 millóns de euros que adebeda o Estado á Autonomía, ao país, a Galicia, para facer reais estas aportacións, e tamén anular as reavaliacións que se fixeron de oficio por parte da Xunta de Galicia, que teñen significado en moitos casos a perda do dereito. Polo tanto, se non se está de acordo con estas reivindicacións, se non se está de acordo con esta iniciativa, en realidade o que teñen que dicir é que a vostedes lles dá igual a situación dos dependentes, e que o único que pretenden é maquillar as cifras, pero non así aliviar o sufrimento da xente que necesita este apoio. Polo tanto, serán corresponsables co seu voto nesa maquiniña de espallar o sufrimento da xente que necesita a Lei de dependencia neste país. Por iso nós imos apoiar a iniciativa que se plantexa hoxe por parte do Partido Socialista. Máis nada e moitas graza.s
Grazas, señor Fajardo. Polo Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, señor Adán.
Grazas, presidente. Bo día de novo. Se me permite, señora deputada, esta iniciativa é moi semellante á que debatemos antes, non na materia, senón que é como de mínimos, é dicir, xa estamos nun nivel que vimos aquí defender mocións dos mínimos. Podemos facer un repaso das iniciativas a respecto da dependencia dende que comezou esta lexislatura ata agora, e de pedirlles que se mantivera a lei, que se retiraran todas as cuestións que os diferentes reais decretos estaban introducindo para desmantelar completamente a Lei de dependencia, e hoxe estamos aquí –e nós, dende logo, dende o Bloque Nacionalista Galego, imos apoialo– pedindo os mínimos. É dicir, que non existan listas de espera, que se cumpra co que marca a lei xa minorizada. É dicir, que aqueles dereitos recoñecidos, e que tantas veces levamos denunciado que non estaban esas persoas recibindo esas prestacións, que se cumpran. Ou sexa que, efectivamente, eu creo que se facemos unha análise das diferentes proposicións non de lei e mocións, vemos que a respecto da Lei de dependencia ou de violencia machista, ou de tantísimos outros casos, estamos xa reducindo incluso as peticións ao mínimo do mínimo, que se cumpran; bueno, pois un plan de choque para as listas de espera. Porque, realmente, se imos ver o que significaba a Lei de dependencia, e o que significaba de avance na creación duns servizos socias con prazas públicas, prazas públicas para as persoas maiores e as persoas dependentes, e que o que existe na realidade é que non hai prazas públicas, privatización daquelas prazas que quedaron en marcha despois do Bipartito, realmente, ¿que é o que fixo o Partido Popular respecto da Lei de dependencia? Escoitando o señor conselleiro, e despois revisando o que el dicía, por se acaso realmente escoitaramos mal na propia interpelación, cando fala das 10.000 persoas novas no sistema, bueno, é que nos está, como mínimo, tomando o pelo. Pero eu quería recoller un aspecto, que xa estamos tan en mínimos –pero si que citou a señora Gallego importante– como é o aspecto de cando se eliminou a Seguridade Social para as persoas coidadoras. O que significou aquilo como un avance para todas, fundamentalmente fillas, irmás, mulleres..., que estaban, e que están, de feito, volvéndoo facer, coidando as persoas maiores e as persoas dependentes. E con toda a polémica que se xerou, cos diferentes informes de impacto de xénero que conlevou esta lei, e con todo o debate social a respecto desa Seguridade Social para as persoas coidadoras, que o Partido Popular fora capaz de eliminalo como se tal cousa, de eliminar que fora recoñecido que as persoas –as mulleres, fundamentalmente– que coidan as persoas dependentes tiveran ese dereito á Seguridade Social. Nós, dende logo, imos apoiar esta iniciativa. Ademais, despois do último informe do índice de desarrollo dos servizos sociais 2015, e a posición que ocupa Galiza, absolutamente irrelevante, e baixando, que é o que vemos nos últimos informes, o Partido Popular debería tomar nota do que están dicindo os propios traballadores e traballadoras sociais, e xa non vir ao Parlamento –supoño que isto hoxe o aprobaremos por unanimidade– a pedir mínimos, senón a plantexar, realmente, cal vai a ser o plan para a recuperación e posta en marcha da Lei de dependencia. Porque 23.000 persoas agardando por unha praza, agardando por un servizo, por un dereito que teñen recoñecido..., bueno, non sei como poden falar da recuperación económica. Nada máis, moitas grazas.
Grazas, señora Adán. Grupo Parlamentario Popular. Señora Rodríguez Arias.
Grazas, señor presidente. A moción que estamos a debater, presentada polo Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia, principalmente o que solicita é que a Xunta de Galicia poña en marcha un plan de choque para atender as persoas en situación de dependencia na nosa comunidade que neste momento están en lista de espera sen ser atendidas. Iso si, non nos concreta en que consistiría ese plan de choque, non concretan vostedes que medidas serían necesarias para a posta en marcha dese plan de choque. Pero, por outra banda, a nós gustaríanos dicirlles que en Galicia xa se puxo en marcha un plan de choque para atender as persoas con dependencia. E ese plan de choque non se vai poñer en marcha mañá, ese plan de choque púxose en marcha en maio de 2009. Un plan de choque para atender a todas as persoas en situación de dependencia da nosa comunidade. ¿E que medidas concretas se levaron a cabo a partir de maio de 2009? En primeiro lugar, incrementar o orzamento, porque aquí parece ser que vostedes non lle dan importancia ao tema dos cartos. Pero, mire, se non hai cartos, se non hai orzamentos, non se poden atender as persoas con dependencia, non se poden construír residencias e non se poden prestar servizos ás persoas que o necesitan. En 2009 as persoas con dependencia contaban con 126 millóns de euros para ser atendidas, este ano 2016 as persoas en situación de dependencia contan con 324,2 millóns de euros. Estamos a falar de 198,2 millóns de euros máis que no ano 2009, ¿para que?, para atender as persoas en situación de dependencia, para as persoas que o necesitan e para as persoas que están esperando unha prestación; un 157 % máis de orzamento centrado nas persoas. [[Aplausos.]] E logo vostedes falan de desmantelar a Lei da dependencia. É que é imposible, porque entenderán vostedes que un goberno que dedica 198,2 millóns de euros máis a atender as persoas en situación de dependencia non é un goberno que ten por obxectivo desmantelar a Lei da dependencia. Eu entendo que vostedes o teñen que repetir para ver se cala, pero, dende logo, as cifras e os feitos demostran que non é así. Por outro lado, efectivamente, o conselleiro na súa interpelación explicou como está neste momento a lista de espera, explicou as medidas que se están a levar a cabo para reducila e explicou que se duplicou o número de persoas atendidas. Que a ratio en 2009 de atención era dun 30 %, que a ratio de atención no 2015 é dun 60 % e que ademais no ano 2016 se van incorporar ao sistema 10.000 novas persoas, incrementando a ratio ata o 75 %. Parece ser que vostedes botaron as contas e que non lles dan, falen vostedes coa consellería –que teñen a posibilidade– e verán a posibilidade de comparar as súas cifras e verán como si é posible, con este orzamento e coas medidas que está poñendo en marcha a Xunta de Galicia, incorporar 10.000 novas persoas máis ao sistema e incrementar a ratio de atención ao 75 %. E, miren, para reducir as listas de espera o que fai falta é ter centros de día, residencias, servizo de axuda no fogar, libranzas de servizos e libranzas de coidado ás familias. E para iso é necesario máis orzamentos –que están enriba da mesa–, máis prazas públicas –que están enriba da mesa–. Máis de 7.800 novas prazas públicas en infraestruturas sociais, un 76 % máis do que tiñan os galegos no ano 2009; 3.250 novas prazas en residencias, centros de día e centros de Alzheimer; e máis de 845 novas prazas para persoas con discapacidade. E agora mudan de idea e queren priorizar a ocupación de prazas públicas en vez de libranza. Pero, miren, realmente o que facía isto non é o Goberno do Partido Popular, dende o primeiro momento o Partido Popular dixo que a libranza era o último recurso ao que se debería de acudir para prestar atención a unha persoa en situación de dependencia. Pero foron outros gobernos os que priorizaron a libranza antes de poñer en marcha residencias e centros de día. E este Goberno o que está facendo é poñer en marcha residencias, centros de día, centros de atención a Alzheimer e o servizo de axuda no fogar para que a libranza sexa o último recurso para axudar a esas persoas en situación de dependencia. E, miren, cando falan de revisión dos expedientes de oficio –xa llelo explicaron, dende a Xunta de Galicia en Comisión e en Pleno– non é certo, a Xunta non está a realizar ningunha revisión de oficio, hai un decreto do Goberno Socialista do ano 2011 que nos di que as persoas que fosen declaradas en situación de dependencia con anterioridade á aprobación dese decreto non precisarán dunha nova valoración. E cando se realicen revisións de valoracións...
Remate, por favor.
...–remato, presidente– a instancia do interesado ou de oficio, aplicarase o baremo deste real decreto. En Galicia non se está realizando ningunha revisión de oficio. E, dende logo, poden vostedes estar seguros, a Xunta de Galicia reclamou, e o Partido Popular reclamou, ao Goberno o que lle corresponde no financiamento da Lei da dependencia, sempre cun Partido Socialista no Goberno e co Partido Popular no Goberno. Esperamos, dende logo –nós ímolo seguir reclamando–, que vostedes o reclamen tamén. Máis nada, moitas grazas.
Grazas, señora Rodríguez Arias. Grupo autor da moción. Señora Gallego.
Grazas, señor presidente. Agradezo o apoio dos grupos da oposición e aceptamos a emenda de engádega. E xa sen máis paso a contestarlle á señora Rodríguez Arias, porque entendo que van votar que non. Mire, señora Rodríguez Arias, o criterio de priorizar os servizos públicos por riba das libranzas non é un criterio do Partido Popular, é un criterio que está establecido na lei, na lei que fixo o Partido Socialista. Vostedes, efectivamente, non a votaron en contra, pero é un criterio que está establecido na lei, non do Partido Popular. Eu non sei que me vén falar vostede aquí de prazas públicas, no ano 2016 a Xunta de Galicia non vai crear nin unha soa residencia nova para atender as persoas dependentes, polo tanto, non sei que me vén falar vostede aquí de prazas públicas. Eu si que lle podo dicir –e imos deixar xa de utilizar Barrio Sésamo– que é evidente que unha lei cando nace ten cero persoas atendidas con base nesa lei, e a medida que van pasando os anos ten que ter máis, e, polo tanto, ten que ter máis orzamentos. [[Aplausos.]] Pero o que tamén é evidente –para información das súas señorías– é que no ano 2009, cando nós deixamos o Goberno, había 28.589 persoas atendidas, e hoxe –sete anos despois– hai só 14.000 persoas máis atendidas ca no 2009. Polo tanto, se en dous anos [[Interrupcións.]] se puideron atender 28.000 persoas, que en sete só se puidera atender a metade demostra a vontade política do Grupo Popular para aplicar a Lei de dependencia. [[Murmurios.]] [[Aplausos.]] Son os conceptos, que hai que telos claros. [[Murmurios.]] Miren, señores do Partido Popular, o que fan vostedes coa aplicación da Lei de dependencia é pura propaganda, vostedes non cren nesta lei. E como non se atreveron politicamente a desmontala porque sabían que supuña un desgaste político, o que fixeron foi desmontala pola vía dos feitos, ¿como?, recortando as prestacións, incrementando os copagos, quitando as cotizacións á Seguridade Social das persoas coidadoras. E, si, fixeron vostedes en Galicia un decreto, firmado pola señora Mato, de reavaliación de oficio da consellería das persoas dependentes, polo cal se lles quitaron prestacións ás persoas dependentes e se lles baixaron os baremos de avaliación. Iso foi así, o decreto está publicado no Diario Oficial de Galicia do ano 2012. E a consecuencia dese decreto o que está pasando é que moitas persoas xa non poden ir a residencias ou a centros de día porque non son capaces de afrontar o copago. ¿Como é posible que para atender un 20 % das horas que ten unha persoa ao mes se lle cobre un 80 % da súa pensión? ¿De que vive o resto do mes esa persoa? ¿Como se mantén? ¿Como é posible que vostedes pretendan facer desaparecer 10.000 persoas das listas de espera da Lei de dependencia con axudas de 50 euros ao mes? Unha persoa que ten unha pensión de 600 euros, ¿vostedes cren que é digno que un goberno que lle dea 50 euros ao mes para atendela? ¿Esa é unha prestación que se pode chamar digna para unha persoa para atendela a través da Lei de dependencia? ¿Eses son os dereitos que queren vostedes para as persoas con algún problema de dependencia ou de autonomía?
Remate, por favor.
Vostedes o que queren, señores do Partido Popular, é volver a aqueles tempos nos que en Galicia o que se facía era caridade e beneficencia, e nós o que queremos é a consagración dos dereitos. E teña vostede por seguro, señora Rodríguez Arias, que se nós somos Goberno –como parece que vostede xa dá por feito– a Lei de dependencia volverá aplicarse.
Grazas, señora Gallego. Suspendemos a sesión ata as dezaseis trinta. [[Suspéndese a sesión ás tres e vinte e cinco minutos da tarde e retómase ás catro e trinta e cinco minutos.]] Moción do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de Dª María Concepción Burgo López, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación cos actuais sistemas estatal e autonómico de bolsas para estudantes universitarios
A esta moción presentouse unha emenda do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego.
Para formular a moción ten a palabra a señora Burgo.
Moitas grazas, señor presidente. Moi boas tardes, señorías. Presentamos esta moción como consecuencia da interpelación realizada no pleno pasado sobre as consecuencias das políticas para bolsas universitarias que está tendo a política levada a cabo polo Partido Popular, tanto no Goberno de España como en Galicia, e que está a reducir a límites absolutamente inaceptables a igualdade de oportunidades e a equidade do acceso á educación universitaria dos nosos mozos e mozas. Eu creo que na interpelación demos os datos suficientes para xustificar por que presentabamos esa interpelación e agora presentamos esta moción. Ben é certo que, como dicía a señora Adán esta mañá, esta tamén é unha moción de mínimos para ver se podemos acordar algo en beneficio, neste caso dos mozos e mozas universitarios, porque necesitaríase moito máis do que pedimos aquí nesta moción. Ben, en todo caso, todos sabemos que o noso país, España, dedica unha proporción moi baixa do PIB a bolsas universitarias. É un dos seus problemas que intentamos arranxar nos gobernos socialistas, no último tamén do señor Zapatero, subindo os presupostos das bolsas continuamente todos os anos, ata que o Partido Popular descendeu esas cifras. É unha lástima que non estea aquí o señor conselleiro, porque dixo que no ano 2012 había máis orzamento en España que no ano 2011, e quería comentarlle –xa llo direi noutro momento– que segundo os datos do ministerio, do Ministerio de Educación, presidido polo PP, non nosos, do Ministerio de Educación, no ano 2011 había 965 millóns para bolsas universitarias, o tope máximo ao que se chegou, e no 2012 uns 916, que vai baixando. Pero, en todo caso, isto non é o que nós queriamos, que tamén o criticamos, pero máis exactamente o criticable, o que é realmente inasumible son os novos requisitos que puxo en marcha o ministro Wert, que, como todos sabemos –e estou segura de que o Partido Popular está de acordo comigo, aínda que non o diga–, vai pasar á historia como o peor ministro de Educación de toda a democracia. [[Murmurios.]] Continuamente, vostedes tamén, o que pasa é que entendo que non poidan darme a razón, enténdoo perfectamente, pero sei que vostedes saben que a teño. En todo caso, un endurecemento dos requisitos académicos que puxo en perigo claramente a equidade do sistema universitario. As cifras que teñen tiveron –como dixen noutro momento na interpelación– un efecto demoledor sobre os estudantes galegos. Dez mil bolsas menos segundo as universidades e segundo as cifras do Sistema universitario español da Conferencia de Reitores de España, non as miñas, senón da Conferencia de Reitores. Hai unha caída estrepitosa do número de bolsas, dos bolseiros galegos dende 2011-2012 ata o 2013-2014. No tiña razón o señor conselleiro –alégrome que estea aquí, señor conselleiro– porque o cálculo hai que facelo entre o número de bolsas 2011-2012 e 2013-2014, non vale o dato de 2008, porque vostede sabe que estamos comparando unidades distintas. E, sobre todo, unha caída moi importante do valor, da contía media das bolsas para Galicia do Ministerio para os mozos e mozas galegas. Unha caída do 24 % dende o 2011 ata o 2014. Señor conselleiro, espero que vostede recorde, porque sei que o sabe, que a contía media en 2014 das bolsas dos universitarios galegos dadas polo Ministerio é igual á do ano 2004, dez anos antes. Wert conseguiu que os universitarios galegos tiveran a mesma contía media de bolsa que dez anos antes. ¡Xa é para dar unha medalla, porque a verdade é que é complexo! Dez anos perdidos. Non tiña vostede tampouco razón, señor conselleiro, cando dicía que a contía media en Galicia era máis baixa porque as taxas eran máis baixas, pero como resulta que este descenso é dende o ano 2011 ata o 2014, e dende o 2011 ata o 2014 as taxas estaban conxeladas, comprenderá vostede que non se deba a iso, porque a contía baixa mentres a taxa está conxelada. En todo caso, nós poñemos enriba da mesa o que cremos que é fundamental para que o Goberno galego tente acadar unha equidade que lle falta nestes momentos ao Sistema universitario de Galicia. En primeiro lugar, utilizar todo o investimento, o orzamento de bolsas para facer as convocatorias, porque, señor conselleiro, vostede está utilizando só o 50 %, 1.500.000 ou 1.600.000 euros. Xa na convocatoria non é que sobre, é que vostedes xa non utilizan ese diñeiro. Claro, en ningún ano tiveron a valentía, nin vostede nin o seu antecesor, a valentía política de traer a esta cámara os orzamentos reais do que vostedes ían investir: 1.500.000 euros, todo o máis 1.700.000 euros, nada máis. Entón, teña a valentía de dicir que non van utilizar nada máis que ese diñeiro. Nós o que lle pedimos é que o utilice todo. E faga outras modalidades de bolsa, porque é absolutamente necesario, señor conselleiro, ter unha convocatoria de bolsas complementarias, porque a matrícula soa non chega, porque os universitarios que teñen por debaixo dun 6,5, un notable, non poden acadar unha bolsa complementaria de residencia, de transporte ou de material, porque a matrícula non o é todo, señor conselleiro. É máis, lémbrolle tamén un dato: incluso en países como Dinamarca, onde a matrícula é gratuíta, o país gasta o 0,65 % do seu PIB en bolsas e axudas á educación. É dicir, non é motivo que a matrícula sexa menor ou maior, necesítanse bolsas complementarias para grao e para máster. O mesmo que lle pedimos, señor conselleiro, señorías do Partido Popular, que cambien os requisitos para dar unha bolsa en Galicia. Porque –xa o dixen noutro momento– vostedes nas convocatorias de bolsas en Galicia non hai ningún índice corrector da renda familiar, que si existe nas bolsas do Ministerio; é dicir, que hai un elemento corrector e redutor da renda da unidade familiar, como fillos con discapacidade, orfandade, irmáns, número de irmás que estudan na universidade, e que, polo tanto, poden acadar unha bolsa, rendas máis altas das que vostedes teñen aquí, que son practicamente o salario mínimo interprofesional. E por riba diso xa ninguén consegue unha bolsa. Igual que é necesario ampliar e cambiar a convocatoria de bolsas para necesidades sobrevidas. Porque nese momento, señor conselleiro, sabe vostede que ninguén que queda orfo, que ten unha desgraza familiar, que ten unha enfermidade, que ten unha necesidade perentoria e urxente, ninguén pode pedir unha bolsa que supere os 428 euros ao mes. E o alumno que está facendo un máster xa non pode pedila. Consecuencia: as universidades –vostede sábeo– tiveron que ampliar, e moito, as cantidades dadas en bolsas para paliar a falta de presenza da Xunta, a falta de bolsas que dá a Xunta. Por último, consideramos que tamén é necesario que se poña en marcha unha comisión cos representantes da consellería, das universidades e das asociacións de estudantes, para analizar que cambios hai que introducir no sistema de axudas –que son máis dos que estou eu dicindo aquí–, de axudas aos estudos universitarios en Galicia, que novas convocatorias hai que facer. Porque se non, señorías, señores do Partido Popular, señor conselleiro, o que estamos conseguindo é facer na realidade os desexos tanto do señor Wert como do novo ministro de Educación, que dixo moi claramente que sobraban universitarios neste país. Por suposto, o señor ministro non estaba pensando nos seus fillos, nin nos seus sobriños, nin nos fillos dos seus amigos, estaba pensando nos fillos dun dependente, dun albanel, nos fillos de clases baixas e medias; eses que con vostedes non logran chegar á universidade. E isto hai que frealo, porque resulta que nun Estado de dereito un dos elementos e dereitos básicos é a igualdade de oportunidades, que vostedes están negando aos mozos e mozas de Galicia. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Burgo. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, señor Pombo.
Grazas, señor presidente. Moi boa tarde, señorías. Boa tarde, señor conselleiro. Dende logo que o Grupo Parlamentar do BNG vai apoiar esta moción, porque entende que o sistema de bolsas e axudas ao estudo universitario é fundamental para a igualdade de oportunidades de todas as galegas e galegos, porque defendemos que estas axudas deben servir para a corrección de desigualdades sociais e para facilitar o acceso a estudos superiores a todos os alumnos e alumnas do noso país. Os cambios impostos polos decretos do señor Wert, que supuxeron un grave recorte ás bolsas e axudas, endureceron inxustamente os requisitos necesarios tanto para acceder como para renovar as bolsas e axudas universitarias, manteñen uns umbrais de renda demasiados reducidos, diminúen gravemente as contías a percibir e exixen unhas cualificacións académicas moi restritivas, que privan, dende logo, do dereito ao acceso á universidade a milleiros de galegos e de galegas. Todos os informes alertan das consecuencias demoledoras destes dous decretos, que non son outras que o abandono da universidade por mor destes cambios lexislativos, ata tal punto que Galiza é a única comunidade onde descende o número de bolseiros dende o 2012, e a contía media das bolsas tamén. E por iso o Grupo Parlamentario do BNG ten denunciado neste Parlamento a falla de recursos públicos para garantir o dereito aos estudos superiores do alumnado nado en familias con recursos económicos baixos. Lembro a denuncia, non só do BNG, senón de moitos grupos políticos, do estudantado, das ANPA e do mesmo Consello Escolar do Estado diante da aprobación destes decretos. Denuncias, por exemplo, da redución e conxelación de bolsas, que supoñía un grave quebranto para as economías máis desfavorecidas; da redución nas axudas ligadas á renda en máis dun 57 %; nas de residencia nun 40 %; da desaparición da bolsa de desprazamentos, que podía chegar aos 937 euros; e da desaparición da axuda á mobilidade. Todos, dende logo, coincidimos en denunciar que a política educativa do señor Rajoy apartou a moitos estudantes do acceso ao ensino superior. Mais, lamentabelmente, o señor Feijóo, en lugar de defender os intereses do alumnado galego, acatou as ordes de Madrid e puxo en marcha unhas bolsas para disimular que se facía algo. Como propaganda valeu. Por abundar no que dixo a anterior comparecente, no 2009 había neste país 4,1 millóns de euros para bolsas, no 2016 había 3,1 millóns, pero do 3,1 que se anuncia non se executa nin a metade, ou sexa que nunha situación económica dramática resulta que non se executa nin o que se pon no papel. Por iso, dado que as axudas que a Xunta implementa non son suficientes para garantir o acceso do alumnado a estudos superiores, o BNG vai apoiar esta moción do Grupo Socialista para poñer en marcha unha liña de novas bolsas, con novas normas, con novas convocatorias, executando a totalidade do orzamento. Mais tamén presentamos unha emenda de adición para que o Goberno galego sexa quen de reclamar os medios a Madrid e as transferencias para garantir o acceso do alumnado galego aos estudos. Poñemos na emenda dous puntos: "Solicitar" –no primeiro– "a transferencia á Xunta de Galiza das competencias sobre o sistema xeral de bolsas e axudas ao estudo, co seu correspondente orzamento económico, para garantir o acceso" –xa digo– "ao exercicio do dereito de todo alumno galego a poder acceder á universidade". E, en segundo lugar: "Exixir a derrogación dos reais decretos 1000/2012 e 609/2013, así como a eliminación de todas as medidas que supoñan a precarización do ensino universitario no noso país". O BNG nós entendemos que a competencia que reclamamos estaría moito mellor xestionada pola propia Xunta de Galiza, que comprende moito mellor as características e necesidades do alumnado galego. Remato, señorías. Agardo que teñan en consideración a emenda do BNG e anuncio, como non pode ser doutra maneira, o apoio de todas as maneiras a esta moción do Partido Socialista. Máis nada, moitas grazas.
Grazas, señor Pombo. Grupo Parlamentario Mixto, señora Fernández Rodríguez.
Boa tarde, señorías. Nós, dende o Grupo Mixto, imos apoiar esta moción, pois consideramos que é moi urxente a axuda económica para miles de universitarios e universitarias galegas. A redución do número de bolsas e da cantidade económica... [[Pausa..]] ¿Agora? Si, vale. A redución do número de bolsas e da cantidade económica puxo fin a garantir a igualdade de oportunidades para intentar evitar que as alumnas e alumnos con menos recursos deixen de estudar por falta de cartos. E dentro do Estado español pódese optar a diferentes bolsas, sistema que non é o máis desexábel. O xeito de tramitación destas axudas non variou moito nas últimas décadas: moita burocracia sen axilizar os pagos das mesmas, e as familias que teñen que adiantar os cartos que non lles sobran ou que nin sequera teñen, pois para iso piden estas axudas. O Estado español só lle dedica o 0,11 % do PIB e queda moi por debaixo do que son os países da OCDE, que se sitúa nun 0,31 %. Dende a Unesco afirmouse que estes datos son consecuencia da tímida aposta do Goberno do Estado pola educación superior, en comparación con outros países veciños da Unión Europea. A Administración central é o maior financiador de bolsas para as universidades e universitarios. En 2012 modificou o sistema de repartición: impúxose unha contía total fixa para o conxunto de solicitantes, independentemente do seu número; outorgouse no curso 2012-2013 e dende entón mantense esa contía; e, por riba, endureceron as exixencias para pedir bolsas, polo que moitos estudantes quedaron fóra deste sistema. Incluso aquí as axudas concedidas se asignan cunha fórmula matemática difícil de interpretar e baseada en datos de difícil acceso, con dificultades para comprender e comprobar se a contía que se soe recibir para aquela xente afortunada corresponde co que lle pertence. Isto levou, segundo a CRUE, que é a asociación formada por un total de 75 universidades do Estado, a que a práctica totalidade das universidades públicas incorporen aos seus orzamentos dotacións destinadas a financiar axudas para garantir o principio de igualdade de oportunidades. E para exemplo o acontecido en Galiza, que con referencia ao curso 2014 se denegaron 10.000 solicitudes sobre 26.000 presentadas polos universitarios e universitarias; moitas veces debido ao endurecemento dos requisitos. É destacábel a redución do importe medio das bolsas nun 24 %, cando o nivel de vida se encareceu. Reduciuse o número de universitarios e de estudantes, de másters e posgraos. Non hai moito tempo que o presidente da Xunta dicía presumir de política activa de apoio ao estudantado galego, e falou de que renovaría as liñas de axuda a universitarias e a universitarios, destinando fundamentalmente a anular os efectos do endurecemento dos requisitos para lograr unha bolsa ministerial. E velaquí onde está a outra parte das axudas, que se presentan como unha fracción, obrigando outra vez a pasar pola burocracia. Burocracia que pon obstáculos e cansazo ás persoas solicitantes en situacións desesperadas. Bolsas que semellan esmolas, onde os criterios económicos son dispares e non teñen en conta o custo da vida. E parece que nos queren vender favores. Nótase que estamos en permanente campaña electoral. Sería bo para Galiza que o propio Goberno galego, e aí concordamos tamén coa emenda presentada polo BNG, que solicitara o traspaso das dotacións e xestionara directamente todas as axudas económicas para universitarias e universitarios galegos, dende as funcións do desenvolvemento normativo, o executivo, a xestión, a resolución, o control e o pago das bolsas ao estudo financiado cos fondos, que daría neste caso o Estado, que tería que incrementar a contía. E contar co apoio da comunidade educativa para asesorar e garantir a equidade e a igualdade das oportunidades para o alumnado universitario galego, incluídas todas aquelas persoas afectadas polas reformas e adaptacións de estudos, tendo en conta gastos de matrícula, gastos de residencia, transporte, material..., sempre axeitado ao nivel de ingresos. E cumprir cos prazos na resolución das mesmas, dun xeito eficaz e sen afogar as economías do estudantado galego.
Grazas, señora Fernández Rodríguez. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, señor Vázquez.
Ben, boa tarde a todos e a todas. O certo é que vivimos nun país que se afasta bastante do relato da recuperación e dese Estado social e de benestar que decotío pretende inculcarnos nesta cámara o Partido Popular e que decotío pretende convencer á cidadanía. O 45 % dos salarios declarados en Galicia non alcanzan os 1.000 euros segundo o propio Ministerio de Facenda. Somos a terceira comunidade autónoma cos salarios máis baixos de todo o Estado. Somos un país con 236.447 parados, e subindo segundo os últimos datos referidos ao mes de xaneiro. E vivimos de novo o pesadelo que moitos escoitamos da boca dos nosos pais e dos nosos avós, un pesadelo que se basea en que moitos rapaces, moitas rapazas non poden ir á universidade porque seus pais non teñen recursos, porque a súa familia non ten recursos. Algo que moitos dos aquí presentes seguramente pensamos que non iamos escoitar nunca máis no noso país volve suceder. Os requisitos para poder acceder a unha bolsa de estudos universitaria son en moitos casos inalcanzables para moitos rapaces e para moitas rapazas. Os requisitos académicos exixen alcanzar cando menos a superación do 85 % dos créditos matriculados no curso anterior, no caso de cursarse un segundo curso dun ciclo ou un grao universitario. Os requisitos do umbral da renda familiar fan practicamente imposible que unha familia con salarios medios ou baixos poida acceder a unha bolsa de estudo universitario. ¿E cal é a consecuencia deste feito?, ¿cales son as tristes consecuencias? Pois que cada ano aproximadamente neste país chamado Galicia hai mil alumnos e alumnas universitarias que teñen sufrido requirimentos por impago da súa matrícula universitaria e que, polo tanto, se ven abocados a esa ameaza de que ou ben subsanan a súa débeda coa universidade, ou ben é cancelada a súa matrícula. Esta é unha realidade que pasa no noso país e que pensamos que nunca xamais se volvería escoitar. O custo medio dun ano dun grao universitario en Galicia achégase aos 800 euros. Pero o custo de cada ano de máster necesario para completar esta titulación vai dos 1.500 euros ata os 7.000. Cifras todas elas que moitas familias non poden asumir e que, polo tanto, se queren que os seus fillos poidan ter un estudo, se lles obrigan en moitos casos incluso a asumir débedas ou a vender propiedades. Esa é a realidade que se vive no noso país, unha realidade que nos soa a hai máis de cincuenta anos. O descenso de alumnos matriculados na universidade alcanza o 30 %. Xa sei que habitualmente ese descenso se atribúe a un problema meramente demográfico, e non é así. Hai un problema demográfico, pero hai moitos mozos e mozas que antes de estudar unha carreira universitaria se ven obrigados a emigrar do noso país, aproximadamente 16.000 menores de 30 anos, pero hai moitos outros que xa se decantan a idades temperás por estudar un ciclo de FP superior ou un grao medio precisamente porque non teñen a posibilidade de estudar unha carreira universitaria. Como se dixo xa aquí, a contía media das axudas ou das bolsas universitarias baixou un 21 % nos últimos anos. Precisamente nun contexto de crise, precisamente nun contexto en que son as familias, son os estudantes os que precisan máis axudas, é nese momento no que se procede a recortar as bolsas. E ese é o modelo do Estado social que defende o Partido Popular; un modelo onde os fillos da clase traballadora atopan cada día máis atrancos para poder acceder a un título universitario. Nós entendemos que isto, evidentemente, non é unha sociedade que busca a equidade ou que, polo menos, a ten como obxectivo. Pero non se trata soamente dunha caída das bolsas. Os reais decretos, os cambios normativos que está a impulsar o Partido Popular dificultan máis aínda este acceso a un título universitario. O Real decreto 3+2 fai que en lugar de haber un só ano de máster, como había ata agora, sexan dous, e que, polo tanto, se multipliquen os gastos das familias, pois como digo o custo de cada ano de máster pode ascender ata os 7.000 euros. Polo tanto, nós imos apoiar esta iniciativa porque a consideramos apropiada, necesaria e cremos que se o Goberno galego ten un mínimo de sensibilidade social debera apoiala tamén. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Vázquez. Grupo Parlamentario Popular, señora Cancelo.
Grazas, presidente. Boas tardes a todos e a todas. Esta moción presentada polo Grupo Parlamentario do PSdeG o que pon de manifesto é, como estamos a ver noutros temas nesta cámara, a falta de información que teñen sobre as políticas que está a desenvolver o Partido Popular, tanto en Galicia como en España. Porque con relación ás bolsas para estudantes universitarios hai que salientar o importante aumento no número de estudantes galegos que teñen acceso ás axudas para estudos convocadas polo Ministerio, que no curso 2014-2015 foron 17.640 os galegos e galegas que disfrutaron destas bolsas, representando o 28 % do total de alumnos matriculados no Sistema universitario galego e incrementándose nun 13 % con relación ao curso académico 2008-2009. E todo isto dentro dun contexto de forte restricións orzamentarias e de baixada de estudantes dentro do Sistema universitario galego, que foi case un 8,7 % de caída de alumnos entre eses dous períodos de tempo. De feito, a contía destinada a bolsas de estudos recollida nos orzamentos xerais do Estado incrementouse nun 21 % entre o ano 2011 e o ano 2015. É certo que en termos de montante total que chega á nosa Comunidade Autónoma hai unha diminución, pero que vén motivada pola conxelación de taxas universitarias en Galicia, que fai que sexamos a Comunidade Autónoma na que as matrículas son máis baratas, polo que o seu financiamento supón que, a pesar de que máis estudantes acceden ás bolsas, a contía total en termos económicos é menor. Pero, claro, este dato non o teñen en conta á hora de facer a análise das bolsas universitarias, porque non lles interesa recoñecer que temos as universidades máis accesibles economicamente de toda España, mantendo a calidade nas mesmas e con máis estudantes cubertos polas bolsas do Ministerio. ¡Claro!, será por que non queren lembrar que na época do Goberno bipartito, a pesar da boa situación económica e financeira, as taxas universitarias se incrementaron nun 5 % de media anual. Nun contexto de crecemento económico, sen restricións orzamentarias, con maiores ingresos públicos, os prezos eran máis elevados, e menos estudantes galegos estaban cubertos por unha bolsa de estudos. Se analizamos as políticas de apoio que desenvolve a Consellería de Cultura, o que nos atopamos é, por unha banda, que 75.000 estudantes pagan menos matrícula que os xoves de Madrid, Barcelona ou calquera outra universidade non galega, en todos os niveis de estudo, todos: grao, máster e doutoramento, tanto para a primeira matrícula como para a segunda ou sucesivas. Ademais, o Goberno do Partido Popular estivo ao longo destes anos facendo un grande esforzo para manter incluso e aumentar a dotación de bolsas propias, para apoiar a xuventude galega nos seus estudos, atendendo a aqueles estudantes que polos cambios de exixencia académica do Ministerio quedaban excluídos das bolsas estatais, tanto aqueles estudantes que comezaban a universidade como os que continúan estudos nas titulacións de grao, e cunha convocatoria de carácter especial para cubrir causas sobrevidas. Bolsas que teñen en conta a situación económica do estudante e que rebaixan as exixencias –como xa comentei– académicas propostas polo Ministerio e cunha dotación orzamentaria que non deixará sen bolsa a ningún estudante que cumpra os requisitos, xa que de non ser suficiente o crédito destinado levarase a cabo o incremento na dotación pola vía de ampliación de crédito. Este é o compromiso do Goberno do Partido Popular. Ademais destas bolsas –como xa se sabe–, a Consellería oferta un conxunto de axudas para apoiar a mobilidade dos nosos estudantes: bolsas Erasmus para países extracomunitarios, etc., axudas para cursar estudos de máster tamén, ou outro tipo de axudas como os premios de fin de carreira, para recoñecer a excelencia dos nosos xoves. Con relación á execución, hai que dicir que polos datos dispoñibles todos os estudantes que cumpren os requisitos acceden ás bolsas ofertadas, polo que non queda sen axuda ningún estudante que cumpra o mínimo, polo que o nivel de execución do que depende é do número e do tipo de solicitudes presentadas. Como peche, este grupo parlamentario non vai apoiar a moción presentada polo Grupo Parlamentario Socialista, xa que, como foi exposto, a política de conxelación de taxas fai que teñamos as matrículas máis baixas do Estado e que, ademais, a convocatoria de bolsas autonómicas, dende a responsabilidade de xestionar recursos dispoñibles, xa está a complementar as convocatorias do Ministerio e a garantir a igualdade de oportunidade no acceso á educación superior en Galicia. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Cancelo. Grupo autor da moción, señora Burgo.
Moitas grazas, señor presidente. Ben, en primeiro lugar, quero dar as grazas a todos, ao Grupo Mixto, ao Bloque Nacionalista Galego e a AGE, polo seu apoio a esta iniciativa. Quero dicirlle tamén ao señor Cosme Pombo que, por suposto, imos aceptar a súa emenda, que creo que, ademais, mellora a nosa moción, e estamos totalmente de acordo cos dous puntos. Polo tanto, si que queremos incorporala á nosa moción. Ben, a verdade é que a min non me estraña en absoluto que o Partido Popular non acepte esta moción, non soamente porque non soen facelo, senón porque está en contra de todo o que cren vostedes. Vostedes cren que a universidade ten que ser elitista, nosoutros cremos que non. Isto facilitaría que a universidade non fose elitista, e vostedes non están dispostos a renunciar a esa idea de universidade para uns poucos que están dispostos a facer, con Rajoy á cabeza, cos ministros e con Feijóo en Galicia. Señora Cancelo, as taxas non teñen nada que ver coas bolsas, ¿entende?, porque xa dixen antes que Dinamarca, cuxa matrícula é gratis, utiliza o 0,69 % do seu PIB en axudas aos estudos. É que non ten nada que ver, as taxas poden ser todo o baratas que queiran, pero seguimos necesitando bolsas que fagan que as persoas con menos posibilidades económicas poidan acceder a unha universidade. E xa, a verdade, é cansino, porque o único que teñen que dicir en política universitaria é o das taxas. Para que aumente a súa información, direille que o máster profesionalizante, máster que hai que facer para acceder a unha profesión, é un dos máis caros de España. Porque, claro, moito falar de graos, pero non falamos de máster. En todo caso, a min non me importa falar de taxas, pero as taxas e as bolsas son cousas distintas, señora Cancelo. Ben, vostedes eu creo que reflicten o seu pensamento na negativa a esta moción, que dicía antes que era de mínimos, e reflicten tamén algo gravísimo, e é que o Goberno segue, vai seguir sen gastar o cen por cento do presupostado en bolsas; é dicir, que todos os galegos deben saber que o Goberno está mentindo nos seus orzamentos, que orzan 3 millóns e gastan un millón e medio como moito. E iso, a verdade –espero que vostedes tamén o pensen, igual non–, pero iso é un engano, un engano aos mozos e ás mozas que están con moitísimas dificultades para levar adiante a súa idea de vida, o seu proxecto de vida, cousa que vostedes están impedindo, señores do Partido Popular. [[Aplausos.]] Votación das mocións
Grazas, señora Burgo. Pasamos á votación das mocións. Comezamos pola do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en materia de prevención e a protección integral contra a violencia de xénero. Xa manifestou que aceptaba a emenda do Grupo Parlamentario Socialista. Votación do texto transaccionado da Moción do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de Dª María do Carme Adán Villamarín, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en materia de prevención e protección integral contra a violencia de xénero. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 33; votos en contra, 40. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta moción.
Votamos agora a Moción do Grupo Parlamentario Socialista sobre o desenvolvemento en Galicia da Lei de promoción da autonomía persoal e atención ás persoas en situación de dependencia. Xa dixo que aceptaba a emenda do Grupo Parlamentario Mixto. Votación do texto transaccionado da Moción do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de Dª María Carmen Gallego Calvar, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego para o desenvolvemento en Galicia da Lei de promoción da autonomía persoal e atención ás persoas en situación de dependencia. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 33; votos en contra, 40. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta moción.
Votamos por último a Moción do Grupo Parlamentario Socialista sobre actuacións que se deben levar a cabo en relación cos actuais sistemas estatais e autonómico de bolsas para estudantes universitarios. Xa manifestou a señora Burgo que aceptaba a emenda do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Votación do texto transaccionado da Moción do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de Dª María Concepción Burgo López, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación cos actuais sistemas estatal e autonómico de bolsas para estudantes universitarios. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 32; votos en contra, 40. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta moción.
Pasamos ao punto de comparecencias en pleno. Acumúlanse as dúas comparecencias. Comparecencia do Sr. conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria, por petición propia, para informar do Plan de financiamento do Sistema universitario de Galicia 2016-2020 Comparecencia do Sr. conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria, por petición dos dezaoito deputados e deputadas do G.P. dos Socialistas de Galicia, para explicar o Plan de financiamento do Sistema universitario de Galicia 2016-2020
Ten a palabra, polo tanto, o conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria.
Boas tardes, señor presidente, señorías. Plantéxase esta comparecencia como un exercicio de transparencia que pecha un proceso que comezou tamén nesta Cámara, concretamente na sesión plenaria do 25 de febreiro do ano 2014. Nesa data, o Parlamento de Galicia acordou solicitar ao Executivo galego que nese mesmo ano, no ano 2014, comezasen os traballos para a elaboración dun novo Plan de financiamento do Sistema universitario de Galicia, para que estivese vixente a partir do ano 2016. Estamos xa no 2016 e hoxe acudo a esta Cámara –e permítame que utilice pois unha terminoloxía educativa– "cos deberes feitos". [[Murmurios.]] O Sistema universitario de Galicia, o SUG, conta oficialmente dende o pasado 7 de xaneiro cun novo Plan de financiamento para un período de cinco anos. Nesa data, coa sinatura dos convenios da adhesión de cada unha das universidades, formalizábase o final dun longo proceso, que tivera como momentos significativos recentes, no pasado mes de outubro, a aprobación de xeito unánime do Consello Galego de Universidades e tamén a aprobación e visto e prace por parte do Consello da Xunta. O novo modelo mobiliza un 18 % máis de fondos públicos que o anterior, chegando a preto de 2.480 millóns de euros. Co novo plan a Xunta garante a estabilidade e a suficiencia financeira das tres universidades e establece unha nova repartición máis simple e transparente, eliminándose os chamados "criterios históricos". Estamos ante un novo plan que, como as súas señorías saben, acadou o respaldo unánime das tres universidades públicas galegas. Ademais, o novo plan, tal e como se solicitou neste Parlamento, afrontou, primeiro, a análise e a diagnose do escenario orzamentario e universitario, para fixar despois, e en segundo lugar, os criterios que marcarán o financiamento para o SUG no período 2016-2020. Así pois, a miña presenza hoxe aquí responde, por un lado, á vontade de render contas ante esta Cámara polo traballo feito e tamén, por outro lado, esta comparecencia ten sentido, porque convén explicar e pór en valor o logro colectivo que supón o logro do financiamento. Galicia ben merece que este Parlamento coñeza de primeira man o compromiso explícito e compartido adquirido pola Xunta e as tres universidades galegas coa educación pública, tamén coa modernización do ensino superior, e tamén coa función que desempeña o SUG como catalizador do tecido produtivo do país. Pero antes diso convén tamén contextualizar as cousas. Ao longo do tempo houbo distintos e diferentes plans que abriron o camiño e que responderon a realidades e incorporaron criterios que nos seus tempos se consideraban acaídos. Este é o quinto Plan de financiamento universitario. O primeiro plan foi no ano 1990-96, prorrogado ata o 1999; o segundo no 2000-2005, o terceiro 2005-2010, o cuarto 2010-2015 e o quinto o actual 2016-2020. E permítanme facer unha breve reflexión temporal respecto destas datas, fundamentalmente tendo en conta o cuarto Plan de financiamento. Díxeno na pasada lexislatura, e despois de que no Goberno anterior durante o bipartito, durante os ano 2008 e 2009, se fose incapaz por parte da Xunta de Galicia de chegar a un acordo coas universidades: foi a actual Xunta de Galicia quen logrou un acordo para pór en marcha o Plan de financiamento 2011-2015. Este plan de financiamento foi o froito dun proceso transparente, dunha ampla negociación e da procura do consenso coas tres universidades galegas para definir un novo sistema de financiamento. Galicia neste momento liderou dentro do conxunto do Estado a implantación dun novo modelo de financiamento universitario: un modelo por resultados, que foi posible –como xa dixen– grazas ao diálogo, ao consenso e á capacidade de deseñar unha política acaecida, que posibilitou ter un plan dinámico, flexible, sustentable, equitativo e tamén eficiente. Señorías, son moitos os informes, son moitos os datos que nos falan do acertado que foi o Plan 2011-15. Blindáronse os fondos, ligáronse as achegas dos fondos públicos á consecución de resultados e aseguráronse fondos para a investigación, situando a Galicia nos niveis de Cataluña ou do País Vasco, con moita máis experiencia nesta materia. Galicia tamén nestes últimos anos, e grazas á blindaxe do Plan de financiamento, foi a segunda Comunidade Autónoma que menos diminuíu a súa achega pública ás universidades e que mantivo unha maior estabilidade no financiamento das tres universidades. En conclusión, pódese dicir que o anterior plan se cumpriu e que se acadaron sobradamente os obxectivos de financiamento. Sen ir máis lonxe, a cantidade inicial que se plantexaba para ese quinquenio, para o quinquenio que acabamos de deixar atrás, era de 2.105 millóns de euros, e, sen embargo, o remate foi de 2.230 millóns de euros; é dicir, que se incrementaron os recursos públicos, que xestionaron as universidades tamén grazas ao proceso de captación da propia universidade. No proceso de xestación do actual plan, a Consellería de Educación e Ordenación Universitaria procurou tamén manter sempre e en todo momento a transparencia e o diálogo coas partes implicadas, precisamente porque tamén queriamos acadar o maior consenso posible. Deste xeito, o 31 de xullo do ano 2014, constitúese un grupo de traballo con representantes das consellerías implicadas e das tres universidades, para canalizar as reflexións e as achegas de todas as partes, e facilitar a aproximación de posturas. Este grupo de traballo celebrou un total de oito reunións dende a súa constitución ata o pasado 5 de outubro do ano 2014. Entendeuse por parte da Xunta e das tres universidades que había un reto compartido, que tiñamos un reto todos por diante. É que o novo Plan de financiamento debe servir á vez para facilitar novos recursos ás universidades, ten unha parte cuantitativa indubidable, pero tamén para ordenar e modernizar o conxunto do Sistema universitario. Os novos recursos, sen dúbida, teñen que atender as necesidades nas universidades, pero deben tamén comprometer e comprometen as institucións universitarias na satisfacción eficiente das necesidades sociais e económicas que Galicia terá sen dúbida no futuro. A nova estrutura do financiamento público para o novo plan organízase en torno a dous bloques fundamentais: por unha parte, unha partida de financiamento estrutural, cun peso inicial dun 67 %, e tamén un segundo bloque de financiamento polos resultados, que ten un inicio dun 33 % e deseña unha senda para acadar un 40 % no ano 2020. Estamos falando de dous vasos comunicantes. Iso quere dicir que entrambos fondos haberá comunicación, de tal xeito que se decrece un fondo, eses recursos para garantir a propia solvencia económica pasaranse a outro fondo. E o novo plan tamén plantexa diferentes partidas públicas fóra do plan, e estamos a falar de convenios con outras consellerías, dos fondos da Axencia Galega de Innovación, fondos europeos, convocatorias estatais, etc. Dende o punto de vista puramente cuantitativo, o novo plan aporta máis fondos e está dotado de 2.480 millóns de euros de financiamento público para os próximos cinco anos. Isto supón practicamente, comparando datos iniciais, un incremento dun 18 % respecto do plan anterior. Este incremento de fondos xa se vai notar neste ano, no ano 2016, pois as universidades recibirán máis de 392 millóns de euros, tendo en conta só as contías vinculadas directamente ao plan, o que supón un crecemento do 4,8 % con respecto ao que recibiron no ano 2015. Pero esta suba, ademais, supón que o orzamento para as universidades se incrementa por riba do que o fan os orzamentos da Xunta, que medran como vostedes saben, señorías, nun 4,3 %. No tocante aos fondos, na estrutura dos fondos estruturais e de resultados, o novo plan simplifica a repartición dos fondos autonómicos. Como xa dixen estrutúrase en dous grandes fondos: O fondo estrutural permite e garante a suficiencia do sistema, permite manter a suficiencia do sistema, e faise dun xeito absolutamente obxectivo, medindo, por unha parte, o número de alumnos matriculados en cada titulación e en cada universidade, e medindo tamén o número de créditos que se plantexan en cada grao. É unha repartición tremendamente transparente e é unha repartición absolutamente obxectiva. No tocante ao fondo por resultados, temos que dicir que se parte dun 33 %, cun obxectivo de chegar a un 40. Plantéxase basicamente cunha filosofía, coa filosofía de estimular e premiar os resultados, de estimular e premiar o esforzo, de estimular e premiar a calidade e a excelencia universitaria. Plantéxanse varios apartados dentro deste gran fondo: Por exemplo, o panel de indicadores, doce indicadores que están vinculados á investigación e á transferencia. Estamos a falar de 55 millóns, que se van dividir entre as universidades con base en doce parámetros: número de grupos de investigación, captación de talento, patentes, produción científica, etc. Outro subfondo importante é aquel que ten que ver co fomento da I+D+i, 50 millóns, orientado tamén a potenciar axudas de captación, formación e retención de talento, así tamén como a investigación de referencia. Ademais, tamén introducimos accións de mellora de calidade, para poder avanzar cara a unha universidade mellor no futuro. Temos, entre outros, a cooperación interuniversitaria, fomentar a impartición de graos en inglés, impulsar a especialización dos campos periféricos. En definitiva, estamos dialogando coas universidades, estamos traballando da man das universidades para lograr un Plan de financiamento que non só teña unha vertente económica fundamental, que a ten, senón que sirva tamén para ir progresivamente orientando o Sistema universitario cara á resposta real e efectiva ás demandas sociais e produtivas dos país. Temos que dicir que nunca antes a Xunta de Galicia ten mobilizado tantos fondos para o Sistema universitario, e tampouco nunca antes un plan recibiu a aprobación unánime da comunidade universitaria, representada no Consello Galego de Universidades. E o acordo unánime foi posible porque no novo modelo primou fundamentalmente un espírito construtivo, primou a vocación do diálogo, primou entre as universidades e a Xunta a altura de miras, primou a capacidade de entendemento, e todo iso tendo en conta e pondo o interese xeral sempre por riba do interese particular. Por iso este plan, señorías, é positivo para a universidade e é positivo para Galicia, porque unha universidade forte, dinámica, moderna, eficiente, non só beneficia os alumnos, os profesores, senón que, sobre todo, beneficia a sociedade civil, sobre todo, beneficia a sociedade civil e os sectores producidos. En definitiva, beneficia o conxunto de Galicia. E non quixera rematar sen facer un recoñecemento expreso e sincero ás tres universidades, tanto na pasada lexislatura, no anterior Plan de financiamento, como no actual, porque fomos capaces, dende a colaboración, dende a diferenza e dende o respecto institucional, de traballar conxuntamente en prol do SUG e en prol de Galicia. As tres universidades compartiron coa Xunta a nova visión, o novo papel e a nova misión que debe ter a universidade, no senso de que debe ser algo máis que unha mera institución que transmite coñecemento, senón que tamén, en certa medida, se debe apelar ao papel como referente na innovación, na creación de valor e na sustentabilidade dos sistemas económicos. É dicir, a universidade forma persoas, pero tamén ten que repercutir esa formación nun avance social colectivo e nunha mellora colectiva do sistema económico. E gustaríame remarcar a gratitude do conxunto do Executivo galego de cara ás tres institucións universitarias. Queremos seguir conxuntamente traballando ao redor dun obxectivo común, que é mellorar a universidade, mellorar Galicia. E pensamos que este plan é un exemplo de cooperación, no senso de lealdade, de visión de país e, en definitiva, de cooperación, onde podemos comprobar que camiñando xuntos podemos chegar moito máis lonxe e acadar obxectivos moito máis ambiciosos. Moitas grazas.
Grazas, señor conselleiro. Rolda dos grupos parlamentarios. Grupo Parlamentario Mixto, señora Martínez.
Grazas, presidente. Boa tarde a todas e a todos. Señor conselleiro, benvido a este debate. A min é que se me solta a risa cando empezo a falar disto despois de escoitalo a vostede. É certo que pode ser que traia os deberes feitos, pero a maior parte dos exercicios están mal; non é cuestión de traelos feitos, é cuestión de traelos feitos e ben feitos, ¿non? Polo tanto, a min fáltanme falta parte dos seus deberes. Dicía vostede que houbo un bo resultado do Plan anterior 2011-2015, e que esa afirmación de dicir que se acadaron os obxectivos está baseada en informes. E eu pregúntolle onde están eses informes. Eu, de verdade, é que non atopei ningunha análise nin ningún informe sobre os obxectivos acadados no plan anterior, cales non se acadaron, cales se acadaron a medias. Vostede di que si, e a min gustaríame que despois cando volva intervir, por favor, se nos pode dicir onde están. Ben, o financiamento das universidades galegas, e iso teno que recoñecer, nunca chegou ao nivel das universidades do resto do Estado; xa non falemos de Europa, ímonos dedicar só ás do resto do Estado. Os últimos datos do estudo da Conferencia de Reitores das Universidades Españolas, titulado "La universidad española en cifras 2013-2014", indica que Galiza está por debaixo da media española de financiamento estrutural por estudante de grao e mestrado, que é a quinta Comunidade Autónoma na que máis diminuíron porcentualmente os gastos das universidades no período 2010-2013, que reduciu en máis dun 69 %, en case un 70 %, o investimento material nas universidades, dez puntos por riba da media entre os anos 2008 e 2013, e que durante ese mesmo período 2008-2013 o Sistema universitario galego viu reducidos os seus gastos de investigación en trece puntos por riba das universidades públicas. ¡Trece puntos! ¿Como vén aquí falar da aposta da Xunta de Galicia pola investigación, se levamos toda a lexislatura pedindo que aposten pola investigación, e cando imos aos datos vemos que a universidade galega está trece puntos por debaixo, reduciu os seus gastos en investigación en trece puntos por debaixo da media das universidades públicas do Estado? E despois podemos falar tamén da precariedade laboral na que se atopan os investigadores e investigadoras en Galiza, a falta de apoio institucional e a falta de estabilidade laboral para poder levar adiante os seus proxectos investigadores. Por iso, vou empezar por dicir, e partindo desta realidade, que a contía non é suficiente, non chega para as necesidades que ten Galiza. Entendo que é unha cantidade importante, pero ante as eivas e a falta de investimento destes anos, dende logo, queda moi curta. O Sistema universitario galego lamenta que a Xunta non facilitara máis información e, sobre todo, que non se contara máis coas universidades. Falou vostede que houbo oito reunións nun ano para tratar un tema tan importante como o Plan de financiamento, e a vostede iso parécelle un gran traballo. Eu creo que, dende logo, as universidades quedaron con ganas de traballar máis este tema, de avanzar máis e de ter unha visión moito máis aberta por parte do Goberno. O máis destacado do Plan 2016-2020 é que reduce drasticamente o financiamento estrutural e incrementa ata o 33 % no 2016 o financiamento por obxectivos, contando con que chegue sobre o 40 % para o ano 2020. O financiamento por obxectivos, ademais, inclúe catro subfondos, é dicir, que non é soamente para cubrir como dicía vostede o funcionamento, senón que, ademais, tamén se computan aí complementos retributivos, compensacións por matrículas, a parte da UNED, o fomento do I+D+i e os doce indicadores que dicía vostede. Este cambio de financiamento exixirá ás institucións, ademais, cumprir coa sacrosanta estabilidade orzamentaria. Por riba da cultura, por riba da investigación, por riba das necesidades sociais, por riba do talento, por riba de todo, temos a sacrosanta estabilidade orzamentaria, e se non terán que facer un plan de axuste. É dicir, realmente esa aposta que vostede comentaba agora de garantir o mínimo funcionamento, mentira, ¡mentira! Teñen que facer axustes se non conseguen a estabilidade orzamentaria. Así, en realidade non garante o principio de suficiencia e, ademais, gran parte do aumento do financiamento anunciado baséase noutras achegas públicas que non resultan suficientemente clarificadas. Ademais, as universidades terán que adherirse individualmente ao plan a través de convenios, nos que se comprometerá a cumprir os obxectivos e a garantir a sacrosanta, como sempre, estabilidade financeira durante este quinquenio. Neste novo plan o diagnóstico do Sistema universitario de Galiza limítase a recoller en bruto análises cuantitativas, pero non fai referencias que poidan ser comparables. Como diciamos, falta unha análise real do resultados do plan anterior, para partindo desa análise real, deses obxectivos conseguidos, non conseguidos e dos que están conseguidos a medias, plantexar os novos obxectivos. E aquí partimos de obxectivos novos que non se basean na realidade do Sistema universitario galego. Polo tanto, supón un cambio brusco para as universidades, que se van ter que adaptar a un novo plan sen saber cal é a avaliación do plan anterior e cales son os deberes que a elas lles quedaron pendentes e cales teñen cumpridos. Polo tanto, partindo de premisas falsas o normal é que o plan non acabe por cumprir os obxectivos. Un modelo de financiamento que se reduce, ao final, a que as universidades galegas compitan entre elas, o cal a min me parece, dende logo, todo menos acertado. O Sistema universitario galego como único debería colaborar entre elas para crear talento, para conseguir fondos de investigación, para avanzar no futuro do noso país, pero o sistema que se crea o que produce é a competición entre as tres universidades. Ademais de fixar como principal criterio para o financiamento estrutural os créditos matriculados, tamén se terá en conta, por exemplo, a superficie dos centros. Trátase pois dunha competitividade perversa que devén en clientelismo, nun posible abandono das facultades menos solicitadas polo alumnado e nunha discriminación das universidades peor dotadas en infraestruturas, e as especialidades de ciencias e investigación, pola aparición do fondo RAM que penaliza as mesmas. Polo tanto, non estamos apostando igual por todas. Non é posible a autonomía universitaria se non hai autonomía financeira, capacidade de decidir e planificar polo menos a medio prazo. Mais se á falta de autonomía financeira se lle engaden instrucións sobre a contratación do persoal, que impide ás universidades planificar as contratacións segundo os servizos que presta, e obriga á estabilidade financeira, estamos ante unha clara intromisión do Goberno na autonomía universitaria. A selección de indicadores, nunca neutra, nalgún caso pode que estea asociada ás singularidades. Así, por exemplo, o novo plan non valora a potenciación e retención do talento, algo importantísimo. E o Goberno galego sempre fala de atraer talento do exterior, atraer talento estranxeiro, mentres deixa que marche o talento galego; non é incompatible. Polo tanto, eu creo que o plan carece dunha verdadeira aposta para que as persoas con talento, o talento galego, queden neste país desenvolvendo ese talento. Tampouco recolle esforzos na inserción laboral dos novos titulados, dos novos investigadores, nin indicadores sobre a empregabilidade da área universitaria. ¿Cal é o futuro que teñen os nosos titulados cando saen da universidade? Tampouco presentan indicadores sobre a internacionalización e o peso relativo en cada unha das universidades; tampouco indicadores que corrixan os desequilibrios e se pase a un sistema –como dicía– puramente competitivo; ou a inclusión de indicadores sobre resultados de colaboración universidade-empresa. A min isto paréceme importantísimo. E, ademais, é que o Partido Popular sempre se negou a vincular a investigación cos sectores produtivos galegos. Para vostedes todo pode ser un negocio, esto es una cancha abierta, e no país aquí vale todo. E eu creo que realmente as universidades son fundamentais para crear esas sinerxías coas empresas e crear un futuro produtivo con tecnoloxía e con empresas 4.0, industrias 4.0. Pero para iso hai que avaliar eses indicadores de colaboración empresa-universidade e ver despois como se desenvolve ese emprego nas empresas e como se aproveitan eses estudos nas empresas. En definitiva, señor conselleiro, outra vez perderon vostedes a oportunidade de ter demostrado que gobernan para todas as galegas e todos os galegos, que respectan as institucións galegas e que contan coa colaboración das mesmas. Non contan vostedes máis que co apoio do Partido Popular. Os reitores é certo que aceptaron este plan, pero como un mal menor, porque se non non tiñan nada, quedaban sen ningún plan. Pero iso non quere dicir que os propios reitores aproben esta lei con entusiasmo. O mesmo nos pasa con todo. O Partido Popular acaba de aprobar en solitario a Lei do solo. Pero é que ten conflitos con todos os sectores produtivos deste país, xa sexa o leite, xa sexa o cerco, xa sexa a Lei de acuicultura...
Remate, por favor.
...a Lei do solo... Van sos e á marxe da sociedade. Así lles vai e así perderán o goberno. Nada máis, moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, señor Vázquez.
Boa tarde de novo. "Este Plan de financiamento é unha realidade que conta co aval e o consenso das tres universidades. O sistema universitario conta cun novo Plan de financiamento que se caracteriza por ser dinámico, flexible, sostible, equitativo e eficiente. O novo Plan de financiamento é acorde cos novos tempos e apoia o logro da excelencia, prima a eficiencia da xestión universitaria e o logro de resultados en docencia, investigación e transferencia á sociedade". Estas non son as miñas verbas, é evidente, señor conselleiro, e tampouco son as súas; son parte do discurso do anterior conselleiro –o actual alcalde reprobado de Ourense– na súa comparecencia realizada o 8 de febreiro de 2011, hai agora cinco anos, para explicar o Plan de financiamento universitario 2011-2015. O que vostede dicía aquel día, hai cinco anos –e de acordo co que figura no Diario de Sesións–, era que o plan é froito do diálogo, do consenso e da concertación coas universidades –hoxe tamén o dixo–. O que dicía vostede como voceiro do grupo maioritario era que "Este partido cumpre coa universidade, este partido cumpre coa Administración, cumpre cos seus compromisos, e outros non poden dicir o mesmo". Iso dicíao vostede aquel 8 de febreiro de 2011. E eu pregúntolle hoxe, señor conselleiro: ¿con quen cumpriron vostedes eses compromisos?, ¿con quen cumpriron? Coa universidade, dende logo, non. O anterior Plan de financiamento universitario foi na práctica un plan para a reconversión da universidade de Galicia. Baseada esta reconversión en tres liñas de actuación fundamentais: a primeira, a asfixia financeira, como despois analizarei; en segundo lugar, o caos organizativo e normativo que vostedes levaron a cabo; en terceiro lugar, un réxime estrito de adelgazamento sobre os cadros de persoal da universidade, como tamén explicarei máis adiante. Todos os informes, absolutamente todos os informes, de todas as fontes, sosteñen esta tripla demouca. Os presupostos aprobados polos consellos sociais das tres universidades amosan un recorte de 77 millóns de euros entre o 2010 e o 2015. O Informe do Tribunal de Contas do Estado determina que as universidades galegas viron reducidas as súas fontes de financiamento un 17,06 %, nove puntos por riba da media estatal, entre os anos 2008 e 2012, 124 millóns de euros de redución orzamentaria. Unha redución orzamentaria que afectou especialmente o capítulo VI, Transferencias de capital, os investimentos reais; un 33,2 % de descenso de investimentos a través de transferencias de capital. Perdemos mil profesores universitarios entre os anos 2010 e o 2014. Señor conselleiro, podemos enguedellarnos e discutir as cifras, podemos mentir ou desmentir sobre as fontes se o desexa, pero o que non podemos discutir –imaxino que hoxe non o fará– é que se fixo un recorte importante nos recortes da universidade. E vostedes cando presentaron o Plan de financiamento 2011-2015 dixeron que ían incrementar os orzamentos e non o fixeron; polo tanto, mentiron, e mentiron gravemente. Polo tanto, nego a maior: o Plan de financiamento universitario do Goberno galego non serviu para blindar nin garantir a suficiencia financeira, e demostrareino despois claramente. Fíxese vostede, señor conselleiro, a gravidade da situación, que excede calquera cousa que aquí poidamos demostrar. A Universidade de Santiago de Compostela acaba de poñer en marcha un plan de axuste contable para unha universidade pública. ¿Para que? Pois para facer fronte a un déficit de 14 millóns de euros e a unha débeda de 50 millóns de euros. E, ademais, segundo di o seu propio reitor, este plan de axuste implicará a amortización de preto de cincocentos postos de traballo máis durante os vindeiros anos. O propio reitor da Universidade de Santiago afirmaba que a USC non recibía por parte da Xunta de Galicia nin o suficiente para pagar as nóminas. Isto é o que di un reitor, señor conselleiro. Outro exemplo, a Universidade da Coruña ten interposto un recurso contencioso-administrativo polo incumprimento do Plan de financiamento –as promesas do señor conselleiro– e pola débeda acumulada coa propia universidade de case máis de 9 millóns de euros por parte da Xunta de Galicia. O reitor da Coruña denunciou a falla de liquidez da universidade e as débedas con provedores por máis de 5 millóns de euros. Supoño que iso é porque lle sobran os recursos do seu Plan de financiamento. E este é o verdadeiro resultado do seu Plan de financiamento, señor conselleiro. Non se engane e non nos engane a nós, por favor. O resultado do seu plan é unha universidade sen recursos e avellentada, si, avellentada. A metade do profesorado das universidades galegas ten máis de 51 anos; ese é o futuro que nos depara para a universidade de Galicia: máis de 51 anos a metade do profesorado que imparte a docencia. Pregunto unha cousa que se me ocorre así ao mellor ao azar: ¿ten pensado vostede e ten contemplado neste Plan de financiamento algún tipo de estratexia para renovar os cadros de persoal docente da universidade? Porque semella que é necesario, semella que iso si é unha prioridade e unha necesidade. E se falamos de investimento en I+D+i entón, conselleiro, xa definitivamente temos que poñernos a chorar. E non lle exaxero, vostede coincidirá comigo. Recoméndolle a lectura do último Informe da Fundación Cotec para a innovación. Créame, señor conselleiro, que é para botarse a chorar ou se non para tremer de medo o que di ese informe. O gasto en I+D+i diminuíu un 33,8 % no período 2009-2015 en Galicia, pasamos do 0,97 % do PIB en investigación ao 0,82 %, estamos no posto número doce –somos os líderes en innovación de todo o Estado–. Estamos moi por debaixo do 1,23 medio de PIB investido en todo o Estado e, xa non digamos, a anos luz do 2,4 de investimento medio en I+D+i da Unión Europea. En Galicia temos 170 euros de gasto medio por habitante en investigación, 109 euros menos que a media estatal e catro veces menos do que inviste en investigación o País Vasco; ocupamos o posto número trece de todas as comunidades en investigación; temos 1.500 investigadores menos no noso país. E non pretendo aburrilo, señor conselleiro, pero eu creo que aínda que hoxe non nos aclare ningunha cuestión gustaríame que cando menos nos respondera a unha, para min é a máxima preocupación hoxe e supoño que para todos os galegos tamén. A pregunta é: ¿tocamos o fondo xa, señor conselleiro, na universidade?, ¿tocamos o fondo? Porque se non tocamos o fondo entón os problemas para Galicia van ter difícil solución, pero non para esta xeración, senón incluso para as vindeiras xeracións. Porque o que non investimos agora en investigación é un lastre para as vindeiras xeracións, un lastre moi difícil de resolver. Vostede reincidiu –faino habitualmente na súa verborrea– sobre un modelo de financiamento con base nos resultados. ¿En que se concreta ese modelo de financiamento con base en resultados? Pois con base en ter en conta unha chamada taxa de rendemento académico, a produción científica e o tempo medio en atopar traballo dos universitarios –dos titulados, imaxino–. Como se a universidade tivera a responsabilidade en determinar o tempo medio que ocupa un universitario en atopar traballo. ¿Non é culpa iso do mercado laboral?, ¿nada ten que ver con iso o Goberno galego? Iso é unha responsabilidade das universidades. E logo fala tamén dun sistema baseado onde ten protagonismo un sistema de concorrencia competitiva. ¿Que é a concorrencia competitiva? Pois poñer a competir as universidades polas migallas orzamentarias que son os orzamentos rituais da Xunta de Galicia. O anterior plan –díxenllo ao principio, dixérono vostedes– ía achegar máis fondos para as universidades. Mentiron, non foi así, e vostede sábeo. Hoxe díxoo de novo: este plan vai achegar máis fondos para a universidade. E eu pregunto: ¿por que estraña circunstancia temos nós que crelo, señor conselleiro? Non dixo ningunha soa verdade en toda a súa exposición. ¿Por que temos que crer todo o seu argumentario? Vostede basea o incremento de recursos da universidade nunha teórica e nun hipotético incremento da capacidade para captar recursos e fondos externos. ¿Como vai incrementar a universidade galega a súa capacidade para captar recursos externos? Fíxese, señor conselleiro: os ingresos xerados por investigación diminuíron un 32 % nos últimos cinco anos. ¿Como vai incrementar os seus recursos con base na captación de recursos externos a universidade? A media en todo o Estado xa é un descenso significativo, un 29 %, pois nós estamos por riba da media tres puntos: un 32 % de descenso de captación de recursos a través da investigación. ¿Como pretende vostede convencernos de que vai incrementar os seus recursos a universidade, porque cos fondos estruturais non vai ser, vostedes diminúenos? É máis, apostan por esa estratexia. Sinceramente, señor conselleiro, eu creo que a universidade galega non ten un plan, non ten un plan de financiamento, e non diga por riba, non someta a cidadanía nin os propios reitores...
Remate, por favor.
...ao insulto de dicir que o plan é asumido e ben recibido por parte dos reitores. Porque os reitores saben que a política do Goberno é "ou tomalo ou deixalo", iso é así. Un sabe que cando ten que negociar cun banco, que cando ten que pedir diñeiro, o importante é non discutir demasiado, e vostedes son unha banca que sempre quere saír gañando coa universidade, pero xa non lles cola, señor conselleiro.
Grazas, señor Vázquez. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, señor Pombo.
Grazas de novo. Comparece vostede, señor conselleiro, para informarnos do novo Plan de financiamento do Sistema universitario galego 2016-2020; se mal non lembro, o quinto plan dende o ano 1990. E teño aquí apuntado que o Goberno galego considera que con este plan se acadaron sobradamente os obxectivos de financiamento marcados –pon no plan–, sobradamente. Segundo o Goberno galego, ese plan é dinámico, flexíbel, sostíbel, equitativo e eficiente. Mais, señor conselleiro, na opinión do BNG –vostede xa a coñece–, para nós este plan que rematou supuxo un grave recorte nos recursos dos que puido dispoñer a universidade pública galega para o seu financiamento. Un grave recorte que está a provocar unha asfixia económica importante e que lle supón recorte do financiamento estrutural, recorte de recursos humanos e recorte do financiamento da investigación. A pesar de que vostede di aquí que o Goberno bipartito no 2009 foi incapaz de chegar a un plan, quero lembrarlle que naquel momento o investimento do ano 2009 en ensinanzas universitarias supoñía 385,8 millóns de euros reais, máis 48,8 executados nun 90 % en investigación. Ano 2009, ese ano no que o bipartito non conseguía asinar un plan. Mais despois do plan que vostedes tan importante asinaron, no remate do plan, en 2015, en lugar de 385 millóns asinan vostedes 322; no último ano despois de cinco. Esa é a eficacia do señor presidente da Xunta, Feijóo, que na segunda lexislatura o único que trouxo co Plan de financiamento do Sistema universitario galego foron recortes e máis recortes. Iso si, no papel iso do recorte non figura, porque seguen argumentando que foron os mellores posíbeis. Do 2009 ao 2015 preto de 86 millóns de euros recortados. No mes de abril pasado falabamos de que as universidades de Compostela, Vigo e A Coruña perdían entre 20 e 22 millóns, da orde do 6 ata o 16 % de millóns de euros recortados. Recorte do señor Feijóo, que no ano 2015, no remate do anterior, non chegou a investir o 0,8 % do PIB da Galiza; cando a media do Estado, para que teñamos unha referencia, é o 1,4 %, practicamente o dobre. Por certo, a nivel do Estado, que é case que a media de Europa, ou sexa que o investimento do Plan financeiro tan importante da Xunta vén sendo a metade da metade dos últimos de Europa practicamente. E iso, señor conselleiro, que Galiza no ano 2009, nese no que o bipartito sei que non chegaba a negociar, dedicaba un PIB do 0,90. Dende o ano 2009, do 0,90 baixaron practicamente ao 0,7. Agora, no papel iso non o pon así, no papel pon que aumenta continuadamente. Certamente naquel plan vostedes contemplaban –e téñoo aquí apuntado para non trabucarme– no ano 2011 o 0,92 do PIB, no 2012 o 0,93, no 2013 o 0,95, no 2014 o 0,98 e no 2015 sería o 1,1 do PIB; quedou nun 0,7, un pouco menos da metade. Unhas previsións –eran previsións, por suposto– totalmente falsas; en lugar de aumentar, que era o que poñía o papel, diminuíron gravemente. A pesar do escoitado, a pesar do escrito no plan, o recorte foi continuado e non vou abundar porque os que me precederon no uso da palabra aquí no estrado falaron de máis de 600 despedimentos de profesor docente e investigador –máis de 600–, máis de 1.287 investigadores menos, 6.000 titulados universitarios menos, perda do alumnado de máis de 5.000 alumnos. E este é o plan que dicía que se acadaron sobradamente os obxectivos do financiamento marcado. Pois obxectivos, dende logo, ao noso entender totalmente trabucados. Recorte grave. Por certo, diante deste recorte, o Grupo Parlamentario do BNG chamou a atención a poñerlle remedio á grave situación e a buscar xunto coa propia universidade un futuro sustentábel por entender que o coñecemento e a investigación son fundamentais para a creación de riqueza no noso país, para potenciar o noso tecido produtivo e a nosa industria, e para potenciar a formación superior, a investigación e a transferencia. Mais cando toda Europa o que facía era investir máis na universidade –Alemaña estaba no 1,8 e pasou ao 2 e agora está no 2,5–, en Europa todo o mundo aumentando o investimento, en Galiza ao revés: do 1,1 previsto pasaron ao 0,7. Os reitores insistiron en que era fundamental aumentar grandemente o investimento. ¿E cal é o esforzo que fai a Consellería? Uns 2.479 millóns, que son 2.069; 2.069 vinculados directamente a este plan, porque os outros son vinculados a uns plans que virán non se sabe como, nin cando, nin canto. Uns 2.069 que veñen sendo practicamente o que había, porque ese 18 % de aumento que anuncia o conselleiro non é nin máis nin menos que o que contan que a universidade capte de fóra deste plan. Pero o que é o Plan financiamento do Sistema universitario galego pois neste momento vén ser o mesmo que o anterior. Ou sexa, máis recortes. Eu non vou criticar que poida haber uns avances e melloras en canto aos datos obxectivos que se teñen en conta, o tamaño da universidade en termos docentes, que se gaña en transparencia en certas cousas, pero tamén hai algunhas cousas que eu non entendo moi ben. Xa sei que o financiamento estrutural para o señor conselleiro é suficiente, pero hai un apartado RAM, que é constante, que aquelas universidades que teñan unhas necesidades de infraestruturas –non todas naceron ao mesmo tempo, nin teñen os mesmos recursos– con este financiamento mal vexo eu o tema. Señorías, para a elaboración dun novo Plan de financiamento 2016-20, o Grupo Parlamentario do BNG sempre defendeu que tería que haber unha avaliación dos resultados, dos obxectivos conqueridos, do grao de execución orzamentaria e da liquidación real, e pedimos mesmo habilitar fórmulas para poder escoitar as opinións e achegas da propia comunidade universitaria galega e dos seus órganos de goberno denantes da aprobación do novo Plan de financiamento. Non foi posíbel, a pesar de que o señor conselleiro fala de transparencia e fala de diálogo construtivo. Non foi posíbel pola parte nosa. Para este modelo de Sistema universitario galego, o BNG reclamou que neste Plan 2016-20 se tivera en conta, primeiro, a defensa dun sistema de financiamento da universidade pública galega que contemplase na súa parte estrutural un financiamento suficiente. ¿Considera vostede suficiente o financiamento que figura no Plan RAM e non entende que pode penalizar as universidades peor dotadas en infraestruturas tanto científicas como de investigación, ou parécelle insuficiente? ¿Considera suficiente que non se deben estabelecer mecanismos para corrixir desequilibrios, porque non todas as universidades naceron ao mesmo tempo? ¿Considera suficiente o persoal das universidades? Lembro: 600 menos de PDI. E ¿pódese garantir a calidade da excelencia cando se nos está a falar de que o profesorado, o 20 %, supera os 60 anos? ¿É suficiente este profesorado? Incrementar o sistema de financiamento público pediamos nós tamén, o BNG, na anterior comparecencia nosa, e pediamos que cando menos no primeiro ano non se rebaixara do 1,01 do PIB, que era o que prometera para o anterior o señor conselleiro. Pero, polo que vexo, os 392 millóns de euros son bastante menos que os case 550, que sería o 1,1 %. ¿Galiza vai seguir o camiño, señor conselleiro, dos países europeos, de aumentar o seu investimento PIB na universidade ou o incremento previsto será como o anterior, negativo?, ¿será un incremento negativo? E ¿que palabra ten o conselleiro do Goberno galego que nos faga a nós acreditar na súa cando no anterior non se cumpriu? Falabamos nós, como BNG, naquel momento, de que había que impulsar a colaboración entre as tres universidades. Eu, polo repaso que lle dei ao plan, non vexo ningunha ferramenta nese sentido. Tamén falabamos nós de que había que defender o ensino do uso do galego. E é certo que aquí no tema de accións de mellora da calidade fala dunha serie de medidas que vai incentivar o Goberno, poñer en marcha por parte das universidades accións que permitan acadar obxectivos considerados estratéxicos. E atribúen un millón de euros á impartición de graos en inglés –¿non sei como se reparte isto?–, á impartición dun mínimo do 50 % das materias de grao en galego –¿non sei se significa que ten que haber un mínimo dun 50 % para poder cobrar ou non?–; programas de melloras en ránkings internacionais, outro millón; mellora de estrutura organizativa do campus...
Remate, por favor.
...Este é un obxectivo, pero ¿como se fai? Xa para ir rematando, ¿considera vostede, señor conselleiro, que se pode garantir o acceso aos estudos superiores por parte do alumnado con este plan de financiamento?, ¿ou estamos ao que dixo o anterior comparecente: diante dunha auténtica reconversión, privatización da universidade, na cal se trata de recortar profesorado, recortar alumnado e que só poidan acceder á universidade aqueles que nazan nunha cuna economicamente potente para que non teñan que depender dos recursos das bolsas, case inexistentes? Resumo e remato: o Plan de financiamento do Sistema universitario galego 2016-20 vén sendo como o 2011-15, un plan no que falan que aumenta un 18 %, no papel si, pero na realidade non se ve por ningún lado, e para nós mantense no 0,7 % de investimento PIB, cando falaba o anterior conselleiro...
Grazas, señor Pombo.
...que no ano pasado estaría no 1,1. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Pombo. Grupo Parlamentario Socialista, señora Burgo.
Moitas grazas, señor presidente. Boas tardes, señorías, de novo. Señor conselleiro, eu sinto vir aquí tamén facer que vostede baixe á realidade; baixe á realidade do que é hoxe a universidade galega, o Sistema universitario galego, e ao que converteron as políticas de austeridade e as políticas de afogo ás universidades as políticas do señor Feijóo. Mire, señor conselleiro, a universidade hoxe co Goberno de Feijóo é por unha parte máis pobre –e imos falar disto–, por unha importantísima redución de recursos económicos, moito máis alta do que reflicten realmente os orzamentos. Porque ten moito menos persoal, como dicían os anteriores voceiros, moito menos persoal de profesores, de investigadores e de persoal de administración e servizos, cando iso é o capital máis importante co que conta unha universidade. Un persoal que sofre unha forte precarización, e non estou dicindo tan só de soldos e de emolumentos, que xa reduciron un 30 % do seu poder adquisitivo; estou falando dunha precarización moito máis grave, que eu realmente na universidade de comezos dos anos oitenta-finais dos setenta, o vivín, e pensei que nunca ía vivir unha cousa semellante. Seguramente as súas señorías non saben que nas tres universidades galegas hai profesores que levan adiante dúas e tres asignaturas por 300 euros ao mes. Si, señorías, 300 euros ao mes. Moitos deles, non bolseiros, non falamos de bolseiros, falamos de profesores doutores, 300 euros ao mes. E tamén hai moitos profesores substitutos de profesores que estaban a tempo completo que están levando adiante a docencia, a carga docente destes profesores a tempo completo, pero que teñen un contrato a tempo parcial e que non chegan aos 1.000 euros netos ao mes. Señor conselleiro, sabe vostede que eu estou dicindo a verdade. E que cando vostede chegue aquí e diga que contrataron moitos profesores, son estes os profesores que vostedes non contrataron, pero permitiron ás universidades que se contraten. Man de obra barata, iso si, altamente cualificada. Iso é no que están convertendo vostedes a universidade galega. En canto ao investimento en I+D, señor conselleiro, está ben ser optimista, pero a verdade é que me deixou francamente sorprendida. ¿Como que estamos a nivel de Euscadi? ¿Pero xa sabe vostede cal é a porcentaxe de investimento sobre PIB de Euscadi en I+D? 2,04. ¿Sabe cal é a de Galicia? 0,86. ¿En que se parecen, señor conselleiro?, ¿en que se parecen?, ¿en que teñen tres números as dúas? Porque é que 2,04 fronte a 0,86. Iso xa pode conceptuarse claramente non de erro, senón de mentira pura e dura. O Plan de financiamento 2011-2015 eu dixen no seu momento que ía traer pobreza e falta de recursos ás universidades. Sinto moito ter tido razón. Porque o Plan de financiamento anterior non conseguiu a suficiencia económica do sistema, porque rebaixou e recortou os presupostos un 15 %, ¡un 15 %, señor conselleiro! As universidades galegas hoxe, en 2016, en termos constantes, teñen un nivel de financiamento similar ao ano 2005, ¡2005, señor conselleiro! Retrocedemos unha década. Esa é a grande aportación do Plan de financiamento 2011-2015: retroceder unha década en fondos das universidades. E a redución é aínda maior, señor conselleiro, porque sabe vostede que os orzamentos dedicados a I+D universitario non se executan; un 25 % mínimo deses orzamentos para I+D non se executan. Ata o 2015 deixaron de executarse como mínimo preto de 60 millóns de euros. Son 60 millóns de euros perdidos no sistema de I+D de Galicia, e vostede dinos que estamos á altura de Euscadi. E non o digo eu sen máis, repase os datos que dá o "Informe da universidade española en cifras 2013 e 2014" da CRUE, no que se indica que a investigación do Sistema universitario descendeu un 27 % entre 2008 e 2013; moi por riba da medida española, que é o 14 %. Isto é o que sucedeu. Pero, ademais, vostedes non cumpriron o que dixeron, é dicir, enganaron tamén as universidades, nos fondos do Plan de financiamento. Prometeron 2.016 millóns en cinco anos, entregaron realmente 1.891 millóns, páxina 83 do Plan de financiamento actual. Mire, vostede, e aí está: 1.891, un 6,2 % menos do que prometeron. Por riba disto vostedes din que deron 331 millóns, porque depende de fondos discrecionais, convenios, captación de fondos, axudas... Non sabemos de onde proceden estes fondos. Eu pedín a relación destes convenios e desta captación de fondos á Secretaría de Universidades. Por suposto, non tiven resposta. Polo tanto, non sei por que tiña que crelo. Pero, ademais, é que vostede fai unha cousa, señor conselleiro, extremadamente curiosa. Vostede está dicindo ás universidades que teñen que captar máis fondos no exterior, fondos que como vostede sabe perfectisimamente se captan en gran medida nos fondos de I+D, proxectos e demais do Ministerio en Madrid e en Europa. E cando as universidades os captan e entran nas contas das universidades, vostedes aprópianse destes fondos. E di: claro, claro, claro, non, nós damos o fondo, o financiamento do plan e, ademais, 338 millóns de convenios, fondos captados en Madrid... Se non, ¿onde se captan estes fondos? Fondos... pono a páxina 83 tamén do seu documento. ¡Mire! Entón, o que si é certo, señor conselleiro, é que o Goberno prometeu chegar en 2015 a un investimento do 1,01 do PIB de Galicia no Sistema universitario, e está moi lonxe de conseguilo; o que conseguiu foi rebaixar dun 0,90 a un 0,7. Iso si que o conseguiu. ¿A que porcentaxe de PIB vai crecer o investimento que vostede di que vai haber no Plan de financiamento novo? En canto ao novo Plan de financiamento, señor..., porque non teño máis tempo. Empezamos cunha mentira porque nos presupostos do 2016 non hai 392 millóns, hai 388. Sume. É que está nos presupostos, é que non sei de onde saca vostede estes fondos discrecionais. Iso por unha razón. E, logo, non sei se reparou que vostede dicindo que crece un 18 %, que, por certo, non o creo, non é certo, e pódoo demostrar, con este crecemento distribuído nos próximos cinco anos, resulta que necesitamos dez anos, do 2011 ata o 2020, para chegar ao orzamento de 2009, que eran 429 millóns, os mesmos que imos ter no 2020. Ou sexa, necesitamos do 2011 ao 2020 para chegar ao orzamento do ano 2009. Isto é, si, –como dicía un voceiro– unha reconversión absoluta da universidade. Vostedes están levando a universidade a uns límites que xa son difíciles –espero– de ir cara a abaixo. Vostede, ademais destes fondos, di vostede que vai haber 2.479 millóns, se non me equivoco. E 410 millóns destes son tamén por fondos discrecionais, non están no Plan de financiamento. Vostede non pode prometelos porque di que vai haber estes 410 millóns de orixe descoñecida a través de convenios, outra vez de captación de fondos en Madrid. Son fondos discrecionais, señor conselleiro. Estamos falando de fondos que nin coñecemos a orixe nin imos coñecer a repartición. ¿E sabe o que supón iso sobre os fondos totais? O 20 %, o 20 % dos fondos que vostede di que vai dar ás universidades son discrecionais, e nin sequera son seguros porque non van estar no Plan de financiamento 2015-2016-2020. Por outra parte, non se pode crer porque resulta que xa non cumpriron no plan anterior, ¿por que van cumprir agora neste plan? E deixo para a segunda intervención algo que me chamou moito a atención, señor conselleiro. Vostedes non se cansan de pedir excelencia ás universidades. Está ben, todos temos que chegar á excelencia o máis que poidamos. Vostedes non paran, pero é que o Plan de financiamento que vostedes presentan, fóra dos números, a análise anterior é sorpresivamente mala.
Remate, por favor.
É dunha falta de rigor realmente impresionante e comentareino na segunda intervención. Porque, señor conselleiro, a excelencia ten que empezar por un mesmo; non pode vostede ir criticando as universidades como fai o Goberno en moitas ocasións e presentar un documento de plan de financiamento tan falto de rigor como o que vostede presenta neste Parlamento. E explicarei máis tarde por que digo isto. Moitas grazas.
Grazas, señora Burgo. Polo Grupo Parlamentario Popular ten a palabra o señor Fariñas.
Moitas grazas, señora presidenta. Boas tardes, señorías. Comparece hoxe, señor conselleiro, para render contas das negociacións, conversas e firma dun novo Plan de financiamento para o Sistema universitario de Galicia. Un plan de financiamento que, como vostede explicou prolixamente –se se me permite a palabra–, vai incrementar a calidade, a eficiencia e a produción científica e tecnolóxica das universidades galegas. Un plan, como vostede tamén dixo máis transparente, máis equitativo, máis moderno e, ¡vaia!, con máis recursos. Pero parece ser que aquí, pola banda de Lestrove, son expertos no martirio dos números, e entón martirizados adecuadamente pois din o que a eles lles dá a gana. Pero os documentos son os documentos e os orzamentos son os orzamentos. Por certo, aclaración, señora Burgo, señor Pombo: vostedes non hai moito nesta Comisión 4ª, de Educación, do Parlamento pedían un financiamento ao que fixeron referencia hoxe, 2009. Señora Burgo, 401,3 millóns de euros/392. Señor Pombo, aí andamos. Ve que este plan, ademais, cumpre perfectamente con cousas que estaban pedindo vostedes non hai moito tempo nesta Cámara e que crían imposibles, pero que hoxe se transforman en realidade coa comparecencia dun feito xa firmado, que é o novo Plan de financiamento. E permítame, señor conselleiro, que lle diga que remataba vostede unha intervención no pleno deste Parlamento cando era voceiro da Comisión 4ª, con motivo de solicitarlle ao Goberno que iniciara as negociacións para a firma deste plan que hoxe presenta vostede aquí, e pedíalle vostede ao señor conselleiro de entón, o señor Vázquez, que fixera un plan tan bo como o vixente. Pois ben, presenta vostede aquí un plan que non é igual, ou sexa, é máis bo, moito máis bo, con máis fondos, con máis recursos, con máis capacidade de autonomía das universidades, que non esquezamos que teñen a súa autonomía, recoñecida e respectada, e nós o único que facemos aquí é proporcionarlles uns fondos como coordinadora que é a Xunta das universidades e, en ningún caso, como un ente intervencionista, que foi o que vostedes viñeron expoñer aquí hoxe nuns discursos e noutros. En calquera caso, estamos a falar dun plan que é un novo compromiso do Partido Popular co ensino público, un novo compromiso do Partido Popular co ensino superior universitario e un novo compromiso do Partido Popular e deste goberno coas universidades públicas, e repito, incido, remarco e recalco o de "públicas", señorías, públicas. En calquera caso, tamén fixo referencia o señor conselleiro nesa última intervención a que aquí nesta tribuna se aprobaron con respecto ás universidades unhas propostas, dicindo que, efectivamente, hai un mandato parlamentario, pero ese mandato parlamentario deu un curioso resultado: 41 votos a favor, 34 votos en contra. Esa é a realidade. ¿Quen votou a favor? Pois o Partido Popular, o Grupo Parlamentario Popular. ¿Quen está sempre en contra de todas estas cousas? Pois, bueno, están sempre os mesmos que realmente están sempre en contra e opoñéndose a todo sistematicamente o que fai o Grupo Parlamentario Popular, estea neste caso na Cámara ou no Goberno de Galicia. E na Comisión 4ª celebrada o 17 de marzo –para ser concretos– tamén houbo outra petición para instar a Xunta a que o Plan de financiamento cumprira unha serie de criterios e condicións de excelencia, internacionalización. ¿E que pasou? Pois, señor conselleiro, 8 votos a favor; os 8 do Grupo Parlamentario Popular, ningún de ningún outro grupo político representado nesta cámara. Xa ve que o que vostede chamou esforzo xeneroso demostrado polas universidades galegas e altura de miras e visión de conxunto dos reitores, como vostede exclamou e pronunciou na presentación do plan, non se lle pode aplicar á oposición. Non son xenerosos, non o van ser nunca, nin van estar coa maioría do pobo de Galicia, nin o van estar nunca. Pero, bueno, en calquera caso, señorías, eu teño que insistir en cuestións que non me gustan. Señor Vázquez, chamouno vostede mentireiro aquí, e para expoñer a súa mentira falou vostede da Universidade da Coruña. Pois, mire, non hai peor mentira que dicir unha verdade a medias. Vostede sabe o que pasa na Universidade da Coruña, sabe o que pasou na Universidade da Coruña, pero non o conta todo. Conte que iso obedece a dous recursos. Por certo, un xa resolto e desestimado, desestimado polo Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, e agora queda outro pendente aínda de resolver. ¿Por que non dixo que pasa con ese? Foi á Comisión de seguimento do Plan de financiamento 2011-2015. ¿E que pasou na Comisión de seguimento? Que todos os membros unanimemente votaron en contra da reclamación de fondos que facía a Universidade da Coruña. Pero, bueno, pode seguir vostede insistindo con verdades a medias que seguirá faltando vostede á verdade. En calquera caso, señor conselleiro, nós estamos satisfeitos de que presente un plan no que aposta pola internacionalización, pola especialización tamén dos campus periféricos e pola investigación, que sexa unha aposta clara e firme e comprometida con orzamentos claros neste novo Plan de financiamento. Unha internacionalización, señorías, que, a pesar do que se dixo aquí de coordinación das tres universidades, permitiu que as tres universidades galegas concorreran xuntas ao campus de excelencia internacional cun proxecto único, que é o Campus T, para tratar de engadilo como campus de excelencia internacional –repito– aos dous que xa temos: Campus do Mar e Campus Vida; por certo, consolidados os dous. Non me deixará mentir, señor Losada. Confirmados, consolidados os dous, ¡campus de excelencia internacional! E estamos á espera de que se produzan máis porque os fondos que vostedes din e a programación que hai plurianual, que significa que as universidades van saber este ano o que van recibir o ano que vén, co que iso significa de garantía para a programación das súas actividades e dos seus investimentos, co que iso significa, van poder presentar proxectos tamén en común, claro que si, tamén en común. E da investigación, señor Vázquez, eu insisto, voullo dicir unha vez máis: a investigación –como di Peter Drucker– non se mide pola súa novidade, nin se mide polo seu enxeño, lamentablemente mídese polo seu éxito no mercado. E nós aquí contabamos porque se fixo unha diagnose...
Silencio.
Señora profesora, agora vou con vostede. Resulta que aquí se fixo unha diagnose da investigación que había aquí en Galicia: mesmo número de investigadores que Oxford, mesmo número de patentes que Oxford. ¡Ah!, Oxford recada 7 millóns de euros, Galicia 75.000. Iso era o que había. Mesmo número de patentes; Oxford 530 millóns de euros, Galicia 170. Esa era a diferenza, señorías, esa é a diferenza dunha investigación e doutra investigación. Hoxe Galicia é a segunda comunidade que máis produción investigadora ten de España. Quedou clara a frase, ¿non? A segunda. E se miramos eses índices de produción, a Universidade de Santiago ocupa o posto cinco, a de Vigo o sexto e a da Coruña o oitavo. Non quero dicir o que pasaba hai uns anos. E, señora Martínez, dixo vostede, xa que dixo algo desde aí que non entendín moi ben, dixo vostede no seu momento que o conselleiro viñera cos deberes mal feitos. Pero iso é un problema, pero un problema para o mestre que ten que corrixir, porque aquí demostrou vostede que non sabe, e entón tivo que recorrer ao mal profesor: cando vén o neno ou a nena cos exercicios mal feitos corrección: maaal, e un adxectivo, cualificativo, ademais. Non aquí hai que corrixir. Aporte vostede as solucións que lle quere dar vostede ao plan, apórteas, estaremos encantados de recibilas. E non se me creza que porque parece que son cada vez máis no Grupo Mixto que é un éxito terrorífico...
Remate, por favor.
...é un fracaso absoluto, señoría. [[Aplausos.]] Remato, señora presidenta. Señora Burgo, paréceme moi ben o do PIB do País Vasco, pero engada vostede que está computando o PIB público co PIB privado e que o 75 % da aportación da universidade do País Vasco procede de fondos privados. Continuará. Moitas grazas.
Grazas, señor Fariñas. Para a réplica ten a palabra o conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria.
Moitas grazas, señora presidenta. Señor Fariñas, efectivamente, hai que facer os deberes, non cabe dúbida de que hai facer os deberes. E eu creo que aquí nós nos plantexamos cos deberes feitos, fixémoslle caso ao mandato parlamentario, fíxose un diálogo coas universidades e en tempo e forma aprobamos un Plan de financiamento universitario de xeito consensuado coas tres universidades. Ben, iso non sei se é facer os deberes ou non. Eu o que si vexo, e que si vin nas intervencións que acabamos de ver, pois é que algúns deputados quedaron no curso anterior. Algúns deputados parece que quedaron nalgúns cursos atrás, porque seguen cun discurso que realmente eu non lle atopo sitio no curso de hoxe. E menos mal que nos presentamos aquí a presentar un Plan de financiamento universitario que foi aprobado de xeito unánime por todos os membros do Consello Galego de Universidades, que foi referendado polas tres universidades. Menos mal que este Plan de financiamento ten un incremento de financiamento público de máis dun 18 %, ¡menos mal!, porque se non, ¿que dirían vostedes? Menos mal que houbo un proceso de constante diálogo, difícil, pero de constante diálogo coas universidades, porque non é fácil pór de acordo a tres institucións que teñen filosofías ás veces diferentes, que teñen modelos diferentes, pero que foron capaces de aparcar as cuestións parciais polo interese xeral, ¡menos mal! E menos mal que no tocante ás liñas mestras as tres universidades e a Xunta de Galicia compartiamos o modelo do que debe ser a universidade do futuro, ao servizo do país, ¡menos mal!, porque se non chega a ser así, ¿que nos dirían vostedes? E, claro, eu tamén lles diría, señorías, que é bo que pregunten noutras comunidades autónomas, que pregunten cal é a situación orzamentaria doutras comunidades autónomas, moitas delas rexidas pola esquerda historicamente, para que vostedes pregunten se pagan as nóminas en prazo, as débedas que ten o Goberno autonómico con esas universidades, as operacións financeiras a que as obriga o non pago por parte das comunidades autónomas ás universidades, se convocan todas as bolsas de formación de profesorado, se convocan todas as bolsas de grupos de investigación. Pregunten, pregunten, porque insisto: menos mal que estamos nunha Comunidade Autónoma que foi ben gobernada e non estamos en comunidades autonómicas gobernadas pola esquerda, onde a universidade era ou está nunha situación ben máis difícil do que está a nosa. E tamén menos mal que no Plan de financiamento anterior, aprobado tamén por este Goberno, os datos económicos son: inicio, 2.105 millóns; remate, 2.230 millóns. Datos absolutamente obxectivos. Menos mal que o Plan de financiamento foi capaz de incrementarse, por unha parte, polo esforzo de captación de recursos para as universidades, pero é a súa responsabilidade e tamén parte da súa misión como institución pública, ¡menos mal! E menos mal, señorías, que xa non podemos seguir insistindo nos tópicos constantes. Vostedes fálannos de tópicos absolutamente constantes, que despois vemos os nosos datos, eses informes que non aparecen segundo vostedes, e as súas afirmacións quedan en nada. E voulles dar un exemplo clarísimo, que á parte creo que é un tópico que vén sendo habitual: Vostedes din que a universidade galega forma profesionais que non se empregan en Galicia, dino, téñoo escoitado aquí moitísimas veces. O señor Gallego dálle á cabeza. Pois voulles dicir un dato: o estudo de inserción laboral da USC –quizais o mellor estudo de inserción laboral feito nas universidades españolas, recoñecido así pola CRUE, que, de feito, copiou a súa metodoloxía– dinos o dato, o último dato coñecido dinos que o 82,5 % dos graduados, é dicir, dos titulados universitarios galegos, traballan en Galicia, o 82,5 %, o 13,6 % no conxunto de España e só un 3,9 % no estranxeiro. Pero, claro, vostedes teñen os seus tópicos e de aí non saen. E insisto: menos mal que estes datos son reais, porque se non, ¿como estarían vostedes intervindo nesta comparecencia? Señora Martínez, voulle dar unha sorpresa: estou de acordo con vostede nun punto, cousa ben difícil. Estamos de acordo en que a investigación universitaria debe ser aplicada e debe orientarse aos sectores produtivos, para que estes sexan máis competitivos. Practicamente do que vostede dixo só estou de acordo con isto, porque co resto –perdóeme– non sae do tópico que dicía anteriormente. Agora, isto tamén hai que acompañalo cos feitos, non é só dicilo. Claro, vostede dixo aquí, vostede que pertence á esquerda rupturista, non sei a que parte desa esquerda rupturista que rompe todos os días, pero vostede dixo aquí que están moi preocupados polo emprego, polos sectores estratéxicos, polos traballadores. E, sen embargo, hoxe viuse como unha parte desa esquerda rupturista foi incapaz de apostar por un sector produtivo estratéxico tan fundamental como é a automoción. Entón, claro, vostede di unha cousa, pero despois cando teñen a oportunidade de realmente ser útiles ao país póñense de perfil, prefiren o seu tópico e, ao final, un sector estratéxico como é o da automoción pois non tivo moito apoio por parte da esquerda rupturista da que vostede forma parte. Señor Vázquez, eu diríalle que fixo cero aportes no tocante a falar do que é o modelo de universidade ou o que vostedes entenden por universidade. Quedoume claro unha cousa: vostede falou de cartos, vostede falou de números, moitos deles francamente ben cuestionables, e plantexa unha universidade polo que lle podemos percibir illada da sociedade, unha universidade que non teña contacto cos sectores produtivos, que non teña ningunha conectividade cos sectores económicos, que non capte recursos, que non importan as taxas de empregabilidade. Parece que para vostede a universidade é unha parte da sociedade que non ten nada que ver co conxunto da mesma. Obviamente, nós aí non estamos de acordo e temos un discurso absolutamente diferente; creo que se ve polo propio Plan de financiamento. E quizais hai unha contradición forte no seu discurso. Vostede di, facendo balance do plan anterior, por unha parte, que as universidades non captan recursos, e tamén di á súa vez que hai menos recursos da Xunta de Galicia para as universidades. Entón, se non captan recursos externos e non hai aporte da Xunta de Galicia, ¿como vostede pode explicar que o montante económico do plan anterior pase de 2.105 millóns a 2.230 millóns? É unha contradición absoluta, non se sustenta dende ningún tipo de perspectiva. Señor Pombo, vostede –e tamén é común en certa medida nos discursos que estivemos vendo– fálanos dunha universidade elitista onde só van estudar os ricos de cuna –vostede dixo así: os ricos de cuna– e que ese é o modelo privatizador do Partido Popular. Eu díxeno no anterior debate: eu son dunha familia moi humilde, o anterior conselleiro era fillo dun emigrante, outros conselleiros son fillos de familias moi humildes, e a maior parte deste hemiciclo somos de familias absolutamente normais. E teña absolutamente a convicción de que en ningún momento se pretende nin moito menos facer unha universidade elitista para os ricos de cuna. É que iso realmente queda fóra de todo lugar, é un tópico, é un tópico que lle queda ben no debate pero que non se sostén. [[Aplausos.]] E vostede fálanos aquí –tamén nos falou a señora Burgo e tamén algún portavoz máis– de que os datos son irreais. Vostede dixo incluso textualmente que o incremento do 18 % se correspondía co que ían captar as universidades no exterior, a través de convocatorias, que é a súa función, a súa misión. Pois eu permítame que lle faga unha contradición absoluta, igual que á señora Burgo, cando di que o diñeiro está pintado no orzamento pero que non existe. Mire, a axenda financeira do Plan de financiamento público da universidade está claramente explicitada no propio plan, e plantéxanse partidas dentro do plan e partidas fóra do plan, que non deixan de ser financiamento público, porque son financiamento público, autonómico, estatal ou incluso europeo, pero que forman parte da misión de captar recursos externos para investigar as universidades. ¿Ou vostedes pretenden que as universidades non se esforcen para captar recursos? Pois fíxese vostede, unha previsión moderada, incluso diría eu conservadora: nas cantidades totais plantéxase unha cantidade estimada fixa de 82 millóns de euros, que é o que se prevé que van captar as universidades con base nos históricos que existen, e esa cantidade é xusta. Eu estou seguro de que esta cantidade se vai incrementar porque as universidades se están esforzando; os investigadores e os grupos de investigación esfórzanse para captar recursos externos para investigar e para aportar o rendemento desa investigación ao país, que é como ten que ser. Pois en ningún momento ese incremento que vostede di é achacable aos recursos externos, senón que é a suma do recurso propio e tamén do recurso externo, pero son partidas que están vencelladas e que están dentro do ámbito do financiamento público. E, mire, tamén se falou aquí –e díxoo a señora Burgo– de que no anterior plan houbera un recorte. Vostede dixo a palabra "recorte" en moitísimas ocasións, señor Pombo, pero a señora Burgo falábanos de que había un recorte nas partidas que transferiu a Comunidade Autónoma ás universidades dun 6,2 %, no plan anterior, a partir do ano 2011, creo recordar. Sabe vostede perfectamente e vaime obrigar a repetirlle aquí cal é a causa dese recorte do 6,2 % dende a Comunidade Autónoma ás universidades: nin máis nin menos que un famoso decreto do señor Zapatero, que lles conxelou o salario a todos os funcionarios públicos, tamén aos universitarios, e iso levou a que haxa unha menor transferencia do capítulo I para o profesado universitario. Iso eu acéptollo, pero saiba vostede cal é a realidade dese dato. E tamén me gustaría destacar algo que comparto con vostede: os salarios de entrada no Sistema universitario. Eu compártoo con vostede claramente. Vostede falou aquí de que agora estamos moi precarizados, pero que nos anos oitenta estabamos moi ben, máis ou menos o dixo así, máis ou menos. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non, estamos bastante mellor agora que nos anos oitenta. Eu fun profesor asociado na universidade, e vostede tamén, eu cobraba 38.000 pesetas...
Non dialoguen, por favor.
...e cobraba como profesor a tempo parcial 103.000 pesetas. Os custos salariais de entrada na universidade son baixos, eu recoñézoo. Pero iso non é achacable ao Partido Popular, non é achacable a un plan de financiamento, iso é a propia estrutura. E eses datos son reais, vostede sábeo igual que o sei eu, é dicir, son salarios de entrada baixos. Tamén hai unha cuestión que a min me gustaría deixar moi clara, porque ás veces se di ou se quere dicir o que di un, e non é certo, eu creo que iso non o debemos permitir. Vostede di que o Partido Popular, que o Goberno criticamos as universidades publicamente. Nunca, nunca saíu da miña boca ou de ningún membro do Goberno, e estráñame que dalgún membro desta Cámara, do Partido Popular, unha crítica ás universidades. Nunca, nunca. Agora, se vostede entende por crítica a necesidade de que sexamos máis excelentes como universidade en todo, ou que sexamos máis competitivas para captar fondos, ou máis especializadas, ou que teñamos unha oferta académica máis acaecida ás demandas sociais, ou unha investigación máis aplicada, que é o que se pretende co noso modelo universitario, aí voulle dicir que si, nese sentido si. Pero esa filosofía que lle acabo de dicir é absolutamente compartida coas universidades, porque entenden que a universidade do século XXI non pode ser igual á universidade do século XIX, e é necesario avanzar, mellorar, progresar, e avanzar en todo o que acabo de dicir, en especialización, en investigación aplicada, en conectividade coas empresas, en todo iso. E insisto: nunca, nunca houbo nin haberá unha crítica á autonomía universitaria e á función das universidades, simplemente porque me estaría criticando a min mesmo sen ir máis lonxe. E tamén criticaron aquí dun xeito velado máis ou menos todos os portavoces que como se os reitores e as universidades estiveran obrigados ou lles fixeramos chantaxe para que asinaran o plan. Eu iso permítanme..., ben, eu non lle faltaría ao respecto á institución, nin aos reitores dicindo que –entre comiñas– "venden" a súa institución ou que non lles importa a súa institución. Miren, os reitores negociaron e negociaron moi duro coa Xunta de Galicia, os vicerreitores negociaron moi duro coa Xunta de Galicia nos diferentes foros, no foro reitores-conselleiro ou no foro vicerreitores-secretaría xeral, e defenderon a súa postura. Pero á vez que defenderon a súa postura tamén eran conscientes de que é moi importante cooperar, que é moi importante ter unha visión de país, que máis alá das cuestións concretas de cada unha o que importa é o modelo conxunto, coordinado e único do Sistema universitario. E creo que estiveron tremendamente á altura das circunstancias e foron capaces de aparcar as súas cuestións concretas en prol do interese xeral, e creo que iso ao final gañamos todos. A min preocuparíame se unha universidade estivera moi contenta e outra moi triste, por dicilo dun xeito moi gráfico. Todas teñen as súas problemáticas, o cal iso quere dicir que houbo unha negociación clara, concreta, transparente, na cal todos renunciaron a algo. Tamén a Comunidade Autónoma renunciou a moitas cousas en prol do interese común e en prol da cooperación. E creo, ao final, que vostedes intenten trasladar unha imaxe de desleixo por parte das universidades, sinceramente, non ten ningún tipo de fundamento. En todo caso, e xa para rematar, quero dicir que este plan é un plan que blinda nun escenario temporal de cinco anos o financiamento universitario; é un plan que tamén aposta por unha xestión eficiente por parte das universidades, e elas mesmas son conscientes da necesidade de impulsar este tipo de xestión; que aposta tamén por diversificar as fontes de financiamento; que aposta por incrementar a porcentaxe dos resultados no financiamento; que aposta por ser máis especializadas, por ser máis competitivas; que aposta por ter uns mellores resultados docentes e investigadores; en definitiva, que aposta por unha universidade mellor e por unha universidade de futuro. E, sobre todo, é un plan que se fixo partindo sempre da lealdade e do consenso. Por estes motivos, creo, señorías, que os deberes están feitos. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor conselleiro. Rolda especial de aclaracións. Polo Grupo Parlamentario Mixto ten a palabra a señora Martínez García.
Grazas, presidenta. Señor Fariñas, moi boas tardes, estaba vostede aburrido, non estivo así moi atento, quedou coa brincadeira dos deberes e a min o que me dá a entender é que no resto do que dixen está totalmente de acordo comigo, soamente me critica que diga que o conselleiro fixo mal algún dos exercicios dos deberes ou a maioría. A única crítica, e paréceme moi ben, e eu estou de acordo con vostede en que acepte esta crítica, e espero que o conselleiro tamén a acepte. Despois, eu botei as mans á cabeza e quedei alarmada ante a súa incrible frase: a investigación mídese polo éxito no mercado. Vostede acábao de dicir aquí. Foi unha frase que nos alarmou a toda a oposición, porque iso quere dicir que investigar, por exemplo, para o tratamento de enfermidades raras é tirar os cartos. Ese é o concepto que teñen vostedes da investigación, da universidade e do beneficio social que a universidade e a investigación teñen que ter. Foi a súa frase. Eu entendo que a queira retirar, seguramente non querería dicir iso, porque me imaxino que algo tan tremendo non o pensará nin sequera un partido como o Partido Popular, que sabemos o que pensa. Di que a oposición fala de tópicos, e fala como un tópico da emigración, da mocidade con talento, da mocidade... Eu entón estiven escoitando a outro señor Fariñas, porque parece que non dixo nada do que eu escoitei. Eu non sei se a oposición escoitou o mesmo ca min, pero, en principio, si que o dixo. Ben, dende logo, agradezo que o conselleiro recoñeza que é necesaria esa sinerxía empresa-universidade, pero a realidade é que non está plasmada como un dos puntos fundamentais neste plan. O único que hai desa sinerxía é que ás empresas se lles ofrece man de obra cualificada e barata, contratos en prácticas de titulares, contratos a tempo parcial, con salarios de miseria. E esa é a única sinerxía que hai, non se camiña cara a outra cousa. Non se camiña cara a reter o talento, non hai ofertas para o talento, a propia Xunta non contrata xente con talento para a universidade. Falabamos da redución de persoal universitario en todas as categorías profesionais. E estamos fartos de falar da precariedade na que traballan os investigadores, que se teñen que buscar os fondos para poder investigar, cunha precariedade absoluta que non lles garante poder seguir adiante, e que, polo tanto, lles fai máis difícil precisamente conseguir esas axudas para a investigación. Polo tanto, entendemos que é un plan que non vai resolver os problemas. Eu xa digo: non é só unha cuestión económica, que tamén, pero é o propio concepto que o Partido Popular ten do que é a universidade, do que debe ser a universidade, de como se accede a esa universidade e de quen debe acceder a esa universidade. E eu defendo que todos os galegos e galegas con talento e con capacidade para desenvolver teñen que ter acceso á universidade. Pero iso no ocorre hoxe, falabamos do sistema de bolsas, é que vostedes negan a realidade, e aí é onde nos atopamos. Vostedes pretenden vivir de propaganda e que o que pon no papel é a realidade. Pero unha cousa é o que vostedes plasman no papel e outra cousa despois é que orzamentos aplican e como se desenvolven os plans que vostedes mesmos redactan. Polo tanto, eu creo que segue sendo un plan moi coxo, un plan que discrimina precisamente aquelas facultades e aquelas carreiras que teñen un alto grao de investigación, de laboratorio, de tecnoloxía, e esas están discriminadas precisamente por ese plan RAM. Pero dicía vostede tamén, e xa parar rematar, que dende a oposición dicimos que os reitores se venderon. Mire, todos os meus respectos ao reitores das universidades, que tiveron un papel moi difícil: ou tragar os sapos que o Goberno galego lles impón, ou pechar a universidade porque necesitan financiamento, porque vostedes as teñen asfixiadas. E aínda por riba veñen aquí presumir de que foi un acordo cun consenso enorme. Non, foi un acordo porque non quedou outro remedio. Pero non é o plan que ningunha das universidades quería, nin é o plan que ningún reitor quería. Polo tanto, este segue sendo o plan como sempre do Partido Popular, un plan que durará mentres vostedes gobernen. [[Murmurios.]] Máis nada. Porque en canto vostedes deixen... É certo, non se rían...
Remate.
...Teñen destrozado o Sistema universitario, teñen a xente moza con capacidade e con talento sen ter acceso á universidade, non hai bolsas... Non é certo, non hai bolsas que cubran as necesidades das persoas que a súa economía non lles permite...
Remate, por favor.
...emprender unha carreira universitaria. Veñen aquí tomarnos o pelo, non a nós, aos reitores e a todos eses mozos e mozas que queren estudar na universidade e non poden por falta de axudas, e a todos aqueles licenciados e licenciadas universitarios que andan polo mundo adiante, porque no noso país non atopan traballo nin apoio da institución.
Grazas, señora Martínez. Polo Grupo Parlamentario da AGE ten a palabra o señor Vázquez Díaz.
Ben, señor Fariñas, perdinme seriamente coa súa intervención, perdinme en reiteradas ocasións á hora de comprender o seu argumentario, perdinme cando vostede di que eu vertín neste hemiciclo verdades a medias; non sei a cal se refería, porque eu me referín a datos oficiais de diferentes fontes e de diferentes organismos. Sinceramente, teñen esa especie de hábito de cuestionar os datos que ofrecen os grupos da oposición sen contrapoñer dato ningún, porque toda a súa intervención foi unha especie de relatorio de anécdotas que pouco permitiron resolver. Pero, ben, eu creo que, como dicía na miña intervención, ninguén foi quen de rebater nesta cámara que a universidade sufriu serios recortes orzamentarios, ninguén o rebateu, ninguén o puido rebater, porque é un feito. E, polo tanto, enganouse ás universidades, enganouse á sociedade cando se asinou o anterior Plan de financiamento e se dixo que ía supoñer máis recursos para as universidades públicas, como se está a facer agora, que se está a mentir. E é certo que as universidades son coaccionadas pola Xunta de Galicia, porque, evidentemente, impoñen un escenario orzamentario absolutamente imposible de asumir, que, polo tanto, as deriva a un escenario de permanentemente súplica, de nova dotación de fondos, de nova dotación de recursos, e saben que van ter que negociar a súa débeda, negociar o seu déficit coa propia Xunta de Galicia, e nese escenario de supervivencia é no que transcorren ano tras ano. Polo tanto, ¿como non vai haber acordo?, ¿como non vai haber chantaxe? ¿De quen dependen orzamentariamente en maior medida as universidades, senón do Goberno? Temos menos fondos, queda claro, temos menos profesores –1.000 profesores menos–, temos menos investigadores –1.5000 investigadores na universidade–, temos unha universidade cun profesorado avellentado, temos unha caída abismal dos recursos para I+D+i. Quero dicir: ¿en que parámetro se ten mellorado?, ¿en que parámetro? Porque aquí dise que dicimos verdades a medias, ou mentiras enteiras, pero ¿en que parámetros ten mellorado o financiamento da universidade? Por iso eu, señor Fariñas, lle digo que me perdo, porque vostede non ofrece ningún dato. ¿Dígame en canto se incrementaron os cadros de persoal da universidade? ¿En canto se incrementaron nos últimos cinco ou dez anos os orzamentos universitarios? ¿En canto se incrementou a produción científica nos últimos anos? Mire, voulle dicir, falou vostede Oxford. Os artigos científicos producidos polo noso país, polo Estado español –refírome neste caso–, por millón de habitantes é o posto número 23 dos países da OCDE, posto número 23; pero é que nós estamos por debaixo da media estatal, ¡eh! [[Murmurios.]] O número de patentes triádicas por parte do Estado español é o posto número 28 da OCDE, o posto número 28. E vostede vén aquí falarnos de Oxford, así como se... Soa ben, vou quedar ben aquí, falo de Oxford, tal, catro topicazos e aquí saímos do paso, que é do que se trata. Sóbese a esta tarima a saír do paso, iso é o realmente incrible. Díxenllelo moi claro: non hai nin un só parámetro que resista o seu Plan de financiamento, e esa é a realidade. Vostedes fan un auténtico exercicio de especulación cando especulan cun previsible incremento da captación de recursos por parte da universidade galega. ¿Como vai incrementar a captación de recursos? ¿É esa a liña que están seguindo nos últimos cinco anos co seu financiamento con base en resultados? Pois a realidade é que non. Vostedes soben aquí, venden fume, pero a realidade da universidade é que ten que levar adiante plans de viabilidade para poder saír adiante, que pasan atrancos para poder pagar as nóminas –esa é a realidade–, que teñen déficit e que teñen débeda. E todo iso será grazas ao seu incremento de recursos. Imaxine, eu non sei en que país viven realmente: todo o mundo está equivocado agás vostedes. E, por suposto, as declaracións de todos os reitores son que o seu Plan de financiamento é excelente. Iso é mentira, non dixeron iso, dixeron que era mellorable...
Remate, por favor.
...pero que era o que había. Evidentemente.
Grazas, señor Vázquez. Polo Grupo Parlamentario do BNG ten a palabra o señor Pombo Rodríguez.
Señor conselleiro, lamento que non contestara a ningunha das preguntas que o Grupo Parlamentario do BNG lle plantexou sobre o Plan de financiamento. Isto lévame a afianzarme na dúbida existencial de estar pendente do que ocorreu co que remata, porque iso si que o vivimos: un plan que empezou no 2011 e remataba no 2015, que falaba dun 0,92 de PIB no 2011 e que iría aumentando ata o 1,1 % no 2015. Mais a realidade, señor conselleiro, é que no 2011 para o ensino universitario 385 millóns e no 2015 non máis, senón 322 millóns. Esa é a realidade. Polo tanto, nós temos que xogar coa realidade, porque o que se pon no papel... O papel ten man de todo pero a realidade témola diante. E a realidade do noso país, señor conselleiro, é este plan que rematou –que xa vemos como é–, que a pesar de pregoar que ía aumentando de ano en ano resulta que foi ao revés; entón, estamos vacinados polo tema. A realidade é que Galiza está por baixo da media de España no financiamento estrutural por estudante. A realidade son os datos que di –eu lino no informe do Plan de financiamento–: que é a quinta que máis diminuíu os gastos das universidades, reduciu dez puntos por riba da media o investimento material, reduciu trece puntos por riba da media os gastos en investigacións, e daquel 1,1 % de PIB que iamos ter de investimento no 2015 quedamos no 0,7. Esa é a realidade, e iso é o que o Grupo Parlamentario do BNG sabe. E consecuencia desa realidade, tamén sabemos que os estudantes abandonan no medio do curso a universidade por centos. E se falan cos reitores supoño que llelo dirán, porque a propia universidade ten que habilitar créditos especiais para que aquel que no medio do curso non dá pagado a matrícula que non se vaia para a casa. Esa é a realidade, e esas familias, señor conselleiro, esas que abandonan non son os ricos, xa llo digo. Entón, a iso referíame eu. Entón, nós falamos de realidade e falamos dun plan que sabemos, que foi un plan recortado, a pesar de que se anunciou con isto que ía medrar un mundo. Recorte no persoal investigador, no persoal docente de investigación, no alumnado, na promoción mesmo do galego incluso, e recortes no persoal graves, porque se contan por centos, non é que houbera un problema arriba ou abaixo. Houbo un plan de axustes que dura ata o ano 2022 para enxugar unha débeda millonaria, houbo falla de liquidez na universidade. Esa é a realidade, e entón nós non podemos esquecela. E nós sabemos que eses recortes se pagarán agora e no futuro, a sociedade galega pagarao, e pagarao con empeoramento das condicións de vida da nosa sociedade e menores posibilidades de desenvolvemento do noso país. Iso nós sabémolo. E o BNG sempre defendeu como prioridade que, primeiro, a Galiza lle interesaba que as tres universidades galegas actuaran con visión de país, atendendo aos principios de cooperación –como vostede dixo–, colaboración e de planificación conxunta, mais neste plan eu non atopei ferramentas económicas encamiñadas a ese fin. Nos cinco vindeiros anos o Bloque está cansado de repetir nas comisións e no propio Parlamento que o Sistema universitario galego vai precisar dun maior financiamento para asumir os retos importantes nos que está inmerso: a consolidación da investigación –a nivel europeo falan do 3 % PIB, eu non sei se iso é pólo nun papel ou non cremos niso–, un mapa de titulacións completo para Galiza, unha reforma do Sistema universitario do famoso señor Wert, a defensa da universidade pública e a recuperación do profesorado –e para iso fan falta recursos–, a defensa dun modelo do Sistema universitario galego público, a defensa dun modelo que garanta o dereito dos galegos e das galegas. Señor conselleiro, tamén dos que nacen nunha cuna non abundante economicamente, porque hai moitos que non poden ir, e se vostede non o sabe é que non coñece o país. E eu non creo que vostede non coñeza o país. Polo tanto, non veña aquí dicir cousas que o BNG non di. Non atopei neste plan tampouco ferramentas económicas para garantir este dereito, e por iso llo digo. E vou rematando. Señor conselleiro, di o plan que a Xunta debe facer este plan e cos recursos necesarios para converxer coa media estatal e europea de servizo público en ensino superior universitario en porcentaxe de produto interior bruto. Iso dio o propio plan, dio, escrito teno...
Remate, por favor.
...pero as ferramentas económicas aí non están. E xa para rematar, señor conselleiro, espero que me conteste a algunhas das preguntas que lle fixen. Se me permite, como unha inxencia entroideira –que hoxe é Martes do Entroido–, pois vou deixar aquí un ferrete: [[Murmurios.]] a pesar, conselleiro, deste plan tan ampliado e similar ao plan vello, un novo plan recortado.
Grazas, señor Pombo. Polo Grupo Parlamentario dos Socialistas ten a palabra a señora Burgo López.
Moitas grazas, presidenta. Señor conselleiro, a verdade é que en 2015 –estamos iniciando aínda o 2016– as universidades galegas teñen o nivel de orzamento de 2005. A verdade é que co Goberno do señor Feijóo e con ese Plan de financiamento as universidades perderon dez anos. E se fora verdade que vostede vai aumentar un 18 % os fondos do novo plan e chegar no ano 2020 a 429 millóns estariamos acadando o nivel do 2009. Eu sinto dicirllo así de claro, pero con vostedes a universidade, o Sistema universitario galego, retrocedeu dez anos. Que non é soamente ter os orzamentos de dez anos atrás, é que se perderon dez anos de oportunidades, dez anos de crecemento, dez anos de que o sistema universitario galego ía cumprindo cada vez e crecendo no ránking, que, por certo, estaba facéndoo bastante ben –por non dicir moi ben– cos fondos que teñen. Iso é a realidade. Como real é, señor conselleiro, que as aportacións do antigo plan só chegaron a 1.891 millóns –insisto, páxina 83 do documento–. ¿Por que? Porque vostede non está dicindo toda a verdade. O recorte –imos chamalo así– de soldos do señor Zapatero foi en 2010, no ano 2011 iso xa estaba recollido. E a caída foi do ano 2011 –onde xa estaba recollido– ata o ano 2015, porque xa estaba a masa salarial axustada. Pero olvida vostede que o Goberno do señor Feijóo recortou un 5 % dos soldos do persoal das universidades, e da Xunta e doutros funcionarios, caendo no paradoxo absurdo, señor conselleiro, de que os profesores que máis viron recortados os seus soldos por ese 5 % –que nese caso era seguramente do 7 e incluso do 10– foron os profesores que demostraron a súa excelencia, porque vostedes só puideron recortar o soldo nos complementos de excelencia. Ou sexa, que con vostedes é malo ter excelencia universitaria. É certo isto que lle estou contando, vostede sábeo, porque recortaron os complementos; canta máis excelencia demostraron máis foi o recorte. A min paréceme unha forma, non sei, un pouco particular; non sei se dá resultado. Unha maneira pedagóxica de subir a excelencia, mire, señor conselleiro, non é, porque un fai contas e di: case mellor que non me dean o complemento de excelencia, que me rebaixan menos o soldo. Iso é o que está pasando, señor conselleiro. Polo tanto, hai unha redución, non se cumpriu o Plan de financiamento anterior, como non se vai cumprir este, e vostede sábeo perfectamente. Non faga trampa, cando se fala de financiamento autonómico tense que falar estritamente do que a Comunidade Autónoma dá de fondos públicos ás universidades, é dicir, o que está na partida 422C e 561B dos orzamentos. Todo o que vostede di de fondos discrecionais, señor conselleiro, que estamos falando de que vostede quere dicir que amplía o Plan de financiamento, que non é certo, con fondos discrecionais, iso non é plan de financiamento, iso é captación das universidades co seu traballo de fondos públicos e privados. Polo tanto, non faga trampa, non hai un 18 %. Van chegar como máximo –se chegamos, que o dubido– a 2.069 millóns, e o demais non é financiamento autonómico, señor conselleiro. É que non podemos comparar unidades distintas, como vostede sabe perfectamente. E, a verdade, o que é máis problemático é ver a idea que vostedes teñen da universidade e que o señor Fariña cravou. Vostedes o que pensan da universidade, a idea que teñen o señor Fariña, Fariñas –perdón– tena moi claro: unha visión economicista da universidade, unha visión mercantilista onde o coñecemento ten prezo e ten un valor que se marca no mercado. Pero a universidade, señor Fariñas, é moito máis que unha provedora de servizos. Porque pensar na universidade como unha provedora de servizos e cunha visión mercantilista, cunha visión economicista, non deixa de ser unha visión mercantilista e incluso, e sobre todo, simplista.
Remate, por favor.
Moitas grazas.
Grazas, señora Burgo. Polo Grupo Parlamentario Popular ten a palabra o señor Fariñas.
Moitas grazas, señora presidenta. Señora Burgo, non se enfade, non era unha corrección, simplemente me gusta que me chamen polo meu apelido correctamente, non era ningunha brincadeira nin cousas polo estilo. Señora presidenta, señor conselleiro, parece que non lles gusta que teñamos un plan consensuado, que teñamos un plan que saíu con unanimidade do Consello Galego de Universidades, pero a nós si que nos gusta, e entón dicímosllo. Dicimos que nos alegramos moito de que fose quen de elaborar un plan –como dicimos– moito mellor que o anterior, de deixar blindados os recursos para as universidades durante o período 2016-2020. E pois sinto moito o dos deberes, pero, señora Martínez, os deberes están corrixidos e unanimemente polo tribunal, o Consello Galego das Universidades e reitores, moi ben; esa foi a nota. Eu non podo mentir, claro, aquí seguramente non lles gustou moito. Pero, mire, un reitor vai estimular a capacidade de rendemento das universidades, imos dispoñer dun escenario económico atinado. [[Murmurios.]] Atención: "aunque nuestra propuesta inicial no fue aceptada, los actuales indicadores de reparto son mejores". Iso dio un reitor dunha universidade. E, señor Vázquez, di outro: "Aínda que o considero mellorable, a parte positiva é que dispón dun escenario certeiro que ofrece estabilidade". E non o digo eu, dino os reitores. E leo porque quero ser rigoroso. Señorías, bolsas, antes-agora. Non hai cor, cando 300 millóns de euros son postos a maiores nun orzamento de bolsas, señora Burgo, iso non é elitista, non é, porque, entón, ¿que será 300 millóns de euros menos? Pois será moito máis elitista. E se eu fixen unha referencia, señor Vázquez, a Oxford, foi porque esa referencia está feita no Consello de I+D+i cando se fixo a avaliación ex ante e ex post. Non o di Hipólito Fariñas, nin o Grupo Parlamentario Popular, dino os estudos feitos polo sector. E eu soamente o reflicto. ¿Axustes? Si houbo axustes no persoal da universidade, claro que os houbo, de persoal con contrato temporal, porque a cerna do Sistema universitario galego, señora Burgo, o persoal funcionario aumentou. Vouno repetir: o persoal funcionario con contrato indefinido, a cerna, tanto en profesores titulares como catedráticos, como doutores contratados, medrou. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Así, en 2008, 3.023; tome notas, señor Vázquez, que nunca toma nota dos datos: 3.023; último curso con datos, xa gobernando Feijóo nesta lexislatura: 3.224. Tome nota. Despois non diga que non se lle dan datos. O que pasa é que aquí se dan datos, unha, outra e outra vez, na comisión, no pleno, eu, o secretario xeral de Universidades, o señor conselleiro, este, o anterior, e seguimos mazando en centeo verde [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] , en centeo verde, señora Burgo, en centeo verde. A lexislatura que máis persoal investigador consolidou, esta. Datos irrefutables. E se non refútenos. Grupos de referencia competitiva. Falaba vostede da súa investigación. Grupos de referencia competitiva, grupos de especial crecemento... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] ¿Cantos tiñan?, ¿sábeo? Uns 600. ¿Saben cantos tiñan acumulados datos suficientes como para ser considerados de calidade? Uns 100. Hoxe hai máis de 300 grupos de referencia competitiva. Si, si, si, están aí, eu non os invento, están aí para que se lles bote unha man cando queira. Reitores da Universidade de Santiago: "Feijóo cumpriu a palabra de non facerlle pagar a crise ás universidades, resaltando a neutralidade da Xunta no proceso". Aquí din o contrario, non din a verdade, pero ségueno dicindo. Comisiones Obreras: "Galicia é a Comunidade Autónoma con menor baixada orzamentaria de toda España". Non o di a Xunta, Comisións Obreras. CRUE: "La financiación del Sistema universitario público español. Galicia é a Comunidade Autónoma con menos débeda de liquidez sobre o orzamento inicial". Non o digo eu, dio a Conferencia de Reitores.
Remate, por favor.
Críticas, señora Burgo, si. Nós estamos contentos de ter feito non un, senón dous sistemas de financiamento; vostedes intentaron facer un e dicía a señora Sánchez Piñón: claro, que en época de escaseza –parecer ser que o 2008 era de escaseza, ¡imaxínese vostede estes pasados!– que non se pode, que hai que facelo en época de expansión. Pois nós fixémolo. E non era unha época de expansión, senón de restrición. E un dato, permítame, señora presidenta, porque isto é moi importante. Referidos a datos que deron aquí mal, porque aludiron a Dinamarca e a investimento. Si, si. Dinamarca, por habitante, 30 euros; Galicia, 55. Investimento per cápita: Dinamarca, 1.350, dos cales 886 privados; Galicia, 1.573...
Remate, por favor.
...Por riba da media de España, e só por detrás de Aragón, do País Vasco e de Cantabria. ¿Máis datos queren? A próxima vez. Moitas grazas, señor presidente.
Grazas, señor Fariñas. Turno de peche, señor conselleiro.
Moitas grazas, señor presidente. Seguen baseando o seu discurso na palabra "recorte". Eu fágolles unha pregunta: ¿díganme vostedes que sector público non tivo axustes, non tivo recortes nos últimos anos en Galicia ou en España? ¿Díganme vostedes que nivel administrativo, sexa un concello, unha comunidade autónoma ou o Estado, que nos últimos anos non tivese esa Administración que apertase o cinto? ¿Díganme tamén vostedes que formación política que gobernou algunha institución nos últimos anos non tivo que facer axustes ou recortes, porque vostedes tamén gobernaron, a esquerda tamén gobernou algunhas comunidades autónomas, algúns concellos? ¿Vostedes queren dicirnos, queren convencer os cidadáns de que vostedes non aplicaron ningún axuste orzamentario? Se realmente o queren facer serán auténticos magos. Pero realmente os últimos anos foron ben difíciles. Afortunadamente, as cousas están comezando a cambiar. Foron anos moi difíciles, tremendamente difíciles. Pero tamén non é menos certo que as cousas afortunadamente están cambiando nos últimos meses, por así dicilo nos últimos tempos. Esperemos polo ben deste país e polo ben das persoas que vivimos neste país que esta axenda que progresivamente e pouco a pouco está indo, está medrando por un camiño positivo, non volva para atrás. Agardemos que a banalización política non nos leve a meter a marcha atrás á sociedade española e á sociedade galega, porque realmente sería unha cuestión triste para todos aqueles que tivemos que sufrir, todos, con estes anos unhas situacións difíciles. E falouse aquí da universidade, en concreto, de que retrocedera dez anos. Eu pediríalles que sacásemos de diante o velo partidista, porque dicir que a universidade de hoxe é igual que a universidade de hai dez anos é francamente, por dicilo dun xeito suave, ou un descoñecemento, ou un escaso respecto polo traballo e modernización que tivo a universidade nos dez últimos anos. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Miren, se vemos as publicacións científicas, se vemos a porcentaxe de captación de recursos, se vemos a capacidade que ten a universidade de facer máis patentes, se vemos a especialización dos campus, se vemos a modernización na oferta académica, por exemplo, á hora das titulacións, se vemos o papel que están tendo os grupos de investigación, o número de investigadores profesionais que está habendo, se vemos as infraestruturas de investigación, os equipamentos de investigación en centros como o CINBIO, o CICU, o CACTI, o MTI na Universidade de Vigo, por exemplo, realmente dicir que estamos como hai dez anos é unha contaminación partidista, é unha argumentación sen ningún tipo de fundamento. En todo caso, o que hoxe debemos celebrar, e polo menos esta formación política e o Goberno o celebran, e creo que tamén a comunidade universitaria o celebra, é que temos un plan vixente para cinco anos, un plan ata o ano 2020, que vai fixar unha senda e unha folla de ruta coñecida, transparente e consensuada coas universidades. É unha folla de ruta que, partindo do respecto á autonomía universitaria, fixa unha senda de solvencia para as universidades, garante o funcionamento das universidades e, por suposto, aposta por que aqueles grupos de investigación ou aquelas unidades de investigación que mellor están facendo o seu traballo teñan máis resultados e teñan máis fondos económicos, premiando o esforzo, o traballo e a calidade do profesor universitario e dos investidores universitarios. Eu creo que iso é algo tremendamente positivo, porque un Plan de financiamento non é só poñer diñeiro enriba da mesa, que o é, é tamén fixar unha folla de ruta, compartida neste caso. E hai unha serie de cuestións básicas, de principios básicos, de política universitaria na cal estamos absolutamente de acordo as universidades e a Xunta de Galicia. Unha é a cooperación. A cooperación interuniversitaria, fundamental, contemplada no plan; fundamental para que poidamos todos ter un auténtico Sistema universitario, onde busquemos sinerxías e colaboremos entre as universidades para ter un mellor Sistema universitario. Iso está no propio plan, está tamén na propia Lei de universidades, que se aprobou co consenso dos reitores; vostedes, a esquerda, votaron en contra. [[Aplausos.]] Plantexábase nesta lei o consorcio universitario que se vai poñer en marcha este ano. ¿Que pretendemos? Cooperar, que as universidades cooperen e sexan máis fortes cooperando; que se eviten duplicidades; que se aposte pola cooperación; que se xestionen recursos dun xeito conxunto. Iso vaise facer co consorcio interuniversitario. Non é negativo, ao contrario. Non é negativo que se diversifique a fonte de financiamento nas universidades, é dicir, que sexamos capaces as universidades de captar recursos externos. Iso é tremendamente positivo, porque iso implica que son competitivas, a nivel competitivo, con outras universidades, incluso no ámbito europeo, ou que haxa investigadores ERC, que compiten no ámbito comunitario para ter bolsas e proxectos comunitarios e europeos. Tremendamente positivo, porque estimula a calidade do sistema e porque tamén son capaces de captar recursos externos. Canto máis recursos externos alcance a universidade moito mellor, sen dúbida, porque levará a que sexa unha universidade máis competitiva e moito máis vencellada cos sistemas produtivos. E creo que iso é algo que compartimos coa universidade. Igual que compartimos coas universidades que haxa unha especialización dos campus. E a Xunta está facendo, deseñando unha folla de ruta colaborando coas universidades para apostar pola especialización. Sen ir máis lonxe: o Campus Auga en Ourense, o Campus Terra en Lugo, o Industrial en Ferrol, fundamental. Esa especialización para poder ser máis competitivas e máis vencelladas co seu contorno, onde viven, onde están as empresas, onde está a sociedade que rodea a esa universidade. Por suposto, imos seguir por esta senda, imos apostar tamén no futuro polo Campus Crea de Pontevedra ou polo Campus da Cidadanía aquí en Santiago. Ou ter tamén –e aí tamén coincidimos– unha oferta de titulacións acaecida ás demandas sociais e produtivas do país, non ter titulacións duplicadas, ou non ter titulacións que a sociedade non demanda, que os alumnos non demandan, que non haxa alumnos, ou que os alumnos que están nesas carreiras teñan unha saída laboral moi difícil. Hai que reformalo, e estamos de acordo coas universidades e a Xunta de Galicia. En definitiva, o Plan de financiamento non é só pór recursos, máis recursos. Vostedes din que é mentira, ben, ¿que lle imos facer? Creo que aí non imos intentar convencelos. Vostedes dino como unha cuestión practicamente relixiosa, non hai que dicirlles, pero, ben, os datos están enriba da mesa: un 18 máis de incremento. Pero á marxe diso, non só é pór recursos enriba da mesa, é tamén deseñar –e este Plan de financiamento está contemplándoo igual que o anterior– a universidade de futuro, a universidade que lle fai falta ao país, a universidade que lle fai falta á sociedade e a universidade que lles fai falta aos sectores produtivos. ¿Para que? Para que a Galicia do futuro sexa mellor e para que as nosas universidades cumpran coa súa misión, que é formar persoas, por suposto, pero é tamén ser panca de cambio nos sectores produtivos e na economía. E esa misión que teñen as universidades docentes, de investigación e de transferencias está recollida. En definitiva, este plan fixa unha axenda, e fixa unha axenda compartida, que non só da económica, que tamén busca unha universidade mellor. En definitiva, busca tamén unha Galicia mellor. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, señor conselleiro. Pasamos ao punto cuarto da orde do día, que se corresponde co de proposicións non de lei. Proposición non de lei do G.P. Popular de Galicia, por iniciativa de D. Miguel Ángel Santalices Vieira e sete deputados/as máis, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación coa adherencia ao tratamento farmacolóxico en Galicia
A esta proposición non de lei presentáronse emendas do Grupo Parlamentario Mixto, do Grupo Parlamentario Socialista e do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. [[O G.P. Mixto, a través da súa deputada Consuelo Martínez García e ao abeiro do disposto no artigo 161.2 do Regulamento da Cámara, presenta ante a Mesa a seguinte emenda a esta proposición non de lei.Emenda de substitución.Débese substituír o texto da parte resolutiva da proposición non de lei polo seguinte:"O Parlamento de Galiza insta a Xunta de Galiza a:1. Poñer en servizo de xeito urxente e permanente unha unidade de coidados paliativos para as comarcas galegas que inda carezan do mesmo, de xeito que se dea cumprimento á Lei 5/2015, do 26 de xuño, de dereitos e garantías das persoas enfermas terminais e o Plan Galego de Coidados Paliativos garantindo unha atención sanitaria axeitada aos todas as persoas doentes, tanto na súa modalidade ambulatoria como domiciliaria.2. Poñer en servizo de xeito urxente e permanente unha unidade de Hospitalización a Domicilio para as comarcas galegas que inda carezan da mesmo, de xeito que se garanta ás persoas non enfermas terminais dadas de alta hospitalaria, a mesma atención sanitaria que no hospital. 3. Dotar coa máxima urxencia ás unidades de saúde mental de profesionais suficientes para facer un seguimento da adhesión ao tratamento dos pacientes psiquiátricos que o necesiten.4. Mellorar a infraestrutura de todos os centros de saúde que presentan graves deficiencias para o seu uso.5. Construír, coa máxima urxencia todos os centros de saúde comprometidos dende o ano 2009 e que, tendo o solar, inda seguen sen edificar.6. Dotar a Atención Primaria dos medios humanos e materiais necesarios para garantir a atención integral á saúde das persoas usuarias, incluíndo o seguimento dos tratamentos, os seus hábitos de vida, a súa situación psicosocial, ..."]] . [[O G.P. do Bloque Nacionalista galego, por iniciativa da deputada Montserrat Prado Cores, ao abeiro do disposto no artigo 161.2 do Regulamento da Cámara, presenta ante a Mesa a seguinte emenda a esta proposición non de lei.Débese engadir un novo punto:"O Parlamento de Galiza insta a Xunta a dirixirse ao Goberno do Estado español esixindo a derrogación das seguintes normativas: Real Decreto-Lei 16/2012, de 20 de Abril, para garantir a sostibilidade do "Sistema Nacional de Salud" e mellorala calidade das súas prestacións."]] . [[(O G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa da deputada Carmen Acuña do Campo, a través do portavoz e ao abeiro do disposto no artigo 161.2 do Regulamento da Cámara, presenta ante a Mesa a seguinte emenda a esta proposición non de lei.Débese engadir, despois da parte resolutiva da proposición non de lei, un novo punto:"O Parlamento de Galicia insta o Goberno galego para que:a)Suprima os copagos farmacolóxicos porque dificultan a adherencia terapéutica.b)Recupere para o financiamento público aqueles fármacos excluídos e necesarios para o adecuado coidado das enfermidades crónicas.c)Modifique as bases utilizadas na contratación para a compra de produtos sanitarios e fármacos de forma que prevaleza na baremación a calidade sobre o prezo do produto.d)Potencie adecuadamente a figura da farmacia na atención primaria para analizar interaccións e outros parámetros que inflúen na adherencia e o seguimento terapéutico.")]] .
Para formular a proposición non de lei ten a palabra o señor Núñez Centeno.
Grazas, presidente. Boa tarde, señorías. O Grupo Parlamentario Popular trae hoxe a este pleno unha iniciativa que ten que ver coa mellora da saúde da nosa poboación en relación coa chamada "adherencia terapéutica". No mes de setembro do ano 2014 aprobamos na Comisión 5ª, por unanimidade, unha iniciativa na que se instaba a Consellería de Sanidade a que antes de finalizar ese ano 14 trasladase a esta Cámara un informe sobre o número de fármacos prescritos e non retirados das farmacias polos galegos e galegas. Como consecuencia da dita aprobación, comparecera na mesma comisión o xerente do Servizo Galego de Saúde, o señor Fernández Campa, para a presentación do estudo que levaron a cabo os técnicos da Consellería de Sanidade para avaliar eses parámetros. E nesa comparecencia falouse de adherencia terapéutica. Entón, ¿que significa ese concepto? Defínese adherencia terapéutica como o grao no que o comportamento do doente coincide coas recomendacións acordadas entre o profesional sanitario e o propio paciente. Inclúese aquí a capacidade do paciente para asistir a citas programadas, tomar os medicamentos como se lle indica, realizar os cambios no estilo de vida recomendados, completar os estudos de laboratorio ou probas solicitadas e acudir a recoller os resultados. Este termo resalta a participación activa do paciente e vén substituír o antigo termo de cumprimento e incumprimento que pasivizaba o rol do doente e ademais o culpabilizaba cando non cumpría. Dende logo, a falla de adherencia terapéutica é un problema prevalente e relevante na práctica clínica, e dun xeito especial no tratamento das enfermidades crónicas. Hai múltiples estudos, pero en xeral estímase que entre un 20 % e un 50 % dos doentes non toman as medicacións como están prescritas, aínda que as cifras varían moito segundo o tipo de enfermidade do que se trate, e non máis dun 30 % modifican os seus hábitos de vida. No contexto das enfermidades crónicas, a Organización Mundial da Saúde xa consideraba nun informe elaborado no ano 2003 a falta de adherencia un tema prioritario de saúde pública, polas consecuencias negativas que produce: fracasos terapéuticos, aumento de hospitalizacións e aumento, tamén, do gasto sanitario. O doutor Eduardo Sabaté, médico da OMS, dicía na presentación dese informe que unha maior observancia dos tratamentos prescritos non representa unha ameaza para os orzamentos da asistencia sanitaria, senón que producirá unha importante redución da necesidade de intervencións máis custosas, como hospitalizacións, uso innecesario de urxencias ou coidados intensivos. Dicía tamén que un uso racional dos medicamentos consiste no respecto dunhas boas prácticas de prescrición e no cumprimento das mesmas por parte do paciente. En dous distintos estudos, un con diabéticos e enfermos de corazón, no que se medía a mortalidade, no grupo que non cumpría, no grupo que non tiña adherencia terapéutica, a mortalidade era o dobre que no outro grupo. Noutro estudo de enfermos crónicos con respecto á hospitalización, as taxas eran significativamente maiores para os enfermos con falla de adherencia. Pese a que os profesionais sabemos que aproximadamente un de cada dous pacientes crónicos non toman ben a súa medicación, non integramos ese feito como causa do fracaso terapéutico, o que conduce á petición de probas innecesarias e/ou a aumentar tratamentos e doses co incremento de riscos e secundarismos para os enfermos. A falla de adherencia, loxicamente, pode ser involuntaria ou voluntaria; involuntaria é por esquecementos ou confusións, e na voluntaria inclúese o temor a reaccións adversas, a non percepción da melloría clínica, a curación aparente antes de rematar o tratamento e a sensación por parte do doente de que a medicación é innecesaria ou é excesiva. Os factores que inflúen no déficit de adherencia clasifícanse, segundo a relación coa enfermidade, co doente, co sistema sanitario, coa relación médico-paciente ou co propio tratamento. ¿E como se avalía a falla de adherencia? Pois hai métodos directos, que sería medir a medicación en análise e en sangue, que son caros e non son aptos para a atención primaria, ou indirectos, que son máis usados e pouco obxectivos porque sobreestiman e subestiman moitas veces os datos reais. Neste grupo incluïamos entrevistas, cuestionarios ou control da retirada das receitas prescritas polos profesionais, que foi o método utilizado pola consellería ou a avaliación de resultados esperados: medición de tensión, azúcar, colesterol, etc. ¿E a quen se lle debe avaliar a adherencia? Idealmente teríase que facer a todos os enfermos, na realidade isto é imposible. Entón hai unha serie de doentes con máis risco de incumprir que se poden valorar por unha serie de preditores definidos nas guías, ademais de concienciar os profesionais da importancia de pensar sempre na falla de adherencia ao tratamento en caso de fracaso do mesmo. E neses preditores, eu teño unha táboa aquí, extraída dun informe de adherencia da Comunidade Autónoma de Euskadi, que trae 13 ou 14, as máis significativas: a complexidade do tratamento, os efectos adversos, que a enfermidade non dea síntomas, enfermos que non asisten ás citas programadas, deterioro cognitivo de enfermos con depresión, etc., e no posto número 13 aparece o custo da medicación. É moi importante a colaboración multidisciplinar, tanto na prevención como na detección e na abordaxe da falla de adherencia. Non é unha competencia exclusiva do médico, senón que poden ser e deben ser liderados, tamén, por profesionais de enfermería e de farmacia de atención primaria. ¿E como se pode combater este problema? Hai moitas intervencións descritas, pero non se pode recomendar unha estratexia específica que sirva en todos os casos. Os estudos son moi variables e a evidencia científica da súa eficacia non é demasiado alta. As intervencións mellor consideradas polos expertos son indagar a intencionalidade da falla de adherencia, valorar as preocupacións dos doentes sobre a súa medicación, suxerir rexistros por escrito das tomas, simplificar as doses dos medicamentos, preferiblemente unha cada día, utilizar pastilleiros ou sistemas personalizados de dosificación e valorar co paciente os beneficios dos efectos adversos da súa medicación; axustar as doses nos casos de efectos secundarios ou cambiar a outra medicación ou cambiar o horario de administración. E preguntarlle tamén se o custo da medicación lle supón un problema e considerar unha opción para reducilo. A eficacia da estratexia está relacionada coa súa complexidade e coa combinación de varias intervencións, poden ser chamadas por teléfono, recordatorios, implicar as familias, etc. O estudo que presentou na Comisión o señor Fernández Campa analizaba os datos do primeiro trimestre do ano 2014 valorando uns 30 millóns de receitas, e puido facerse polo magnífico sistema de historia clínica e prescrición electrónica Ianus, e aplicativos de dispensación electrónica das farmacias, os Disel, que desenvolveu a Consellería de Sanidade e do que se beneficia o 100 % da poboación galega. Nel valoráronse os datos de recollida nas oficinas de farmacia, que loxicamente nos serven para confirmar se os doentes tomaron ou non o tratamento. Os resultados comparáronse, basicamente, en dous grupos significativos: o grupo de persoas que non ten achega, as persoas con pensións non contributivas, parados sen prestación, perceptores de Risga, etc., contra o grupo de pacientes pensionistas. Todos vostedes saben que ata 18.000 euros teñen unha achega máxima mensual de pouco máis de 8 euros, e en cifras entre 18.000 e 100.000 euros teñen unha aportación de 18,99, cun custo medio aproximado de 4 euros por pensionista. En Galicia quero recordar que o pensionista non ten que facer un anticipo e despois pedir un reintegro de gastos, no momento que cobre o tope mensual xa non se lle cobra nada, a diferenza doutras comunidades autónomas onde si se fai. Os resultados amosaron que os dous grupos tiñan cifras moi semellantes de recollida: dun 83,5 % e dun 81,1 %, respectivamente, que é unha diferenza non significativa estatisticamente. No grupo de pacientes con achega do 40 %, 50 % ou 60 % segundo renda, esta cifra roldaba o 76 %. Estas cifras fan difícil soster ese mantra dos grupos da oposición que repiten continuamente que os doentes non recollen os medicamentos por motivos económicos, de feito os máis caros, os tratamentos do colesterol, de diabete ou de tensión recóllense nun 95 %, e, sen embargo, os de agudos –que teñen unha fecha de caducidade máis longa e que ademais sempre hai nas casas– teñen, por suposto, moito máis baixo. As porcentaxes, en todo caso, son moito mellores que as recomendadas pola Organización Mundial da Saúde. Este estudo significou o primeiro paso tendente a valorar a situación e a adoptar medidas. Por iso presentamos esta proposición non de lei coa que queremos instar a Xunta a seguir a traballar na mellora da adherencia terapéutica, levando a cabo novos estudos sobre o nivel da mesma en Galicia, que se centren non só na toma do medicamento, senón tamén no seguimento doutras recomendacións en materias de saúde, exercicio, alimentación, etc. Queremos, tamén, que se continúe cos programas e que se amplíen actuacións que favorezan esa mellor adherencia ao programa de pacientes polimedicados, á escola de pacientes, á formación presencial ou a través de redes dos distintos colectivos de profesionais, á merca de sistemas personalizados de dosificación, pastilleiros, etc., e calquera outra intervención que mellore a adherencia terapéutica dos galegos e as galegas. Consideramos que é un importante programa de saúde, e por iso solicitamos o apoio dos grupos a esta iniciativa. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Núñez. Grupo Parlamentario Mixto, señora Martínez.
Segundo a OMS un de cada dous pacientes crónicos non cumpre co tratamento, é dicir, non toma a medicación que se lle prescribiu ou non a toma como debería tomala. A OMS considera que a falta de adherencia aos tratamentos crónicos e as súas consecuencias negativas, tanto clínica como economicamente, son un tema prioritario de saúde pública. Os pacientes a tratamento non retiran case unha de cada catro receitas prescritas polo médico. E se imos aos pensionistas, que teñen copago, pasan a unha de cada cinco as receitas que se recollen na farmacia. Na actualidade os médicos poden comprobar se están a dispensarse os medicamentos, pero non se se están a seguir as pautas e se se toman adecuadamente. Os fármacos que presentan unha maior adherencia, analizando os que se retiran da farmacia en relacións que se prescriben, son os que se relacionan ou tratan enfermidades crónicas e, en concreto, os antihipertensivos, e os que menos, os que menor adherencia teñen, son os analxésicos. Iso indícanos ata que punto a influencia da parte económica no seguimento dos tratamentos, posto que a dor a aguantamos, pero despois hai temas como a tensión, que a xente é consciente de que é un tema grave, que ten que tratar, onde aumenta a adherencia. A adherencia, exactamente hoxe, é fundamental para o benestar dos pacientes, sobre todo dos anciáns e das persoas con enfermidades crónicas, é un compoñente importante da súa saúde. Nas persoas anciáns a non adherencia aumenta a probabilidade de fracaso terapéutico e é responsable de complicacións innecesarias que supoñen un aumento do gasto sanitario. Os datos dispoñibles suxiren que os principais determinantes da non adherencia nas persoas anciáns son –están estudados e ademais son lóxicos–: o aumento de médicos prescritores. Coa idade as persoas acaban indo a un reumatólogo por problemas de reuma, teñen problemas de diabete, teñen problemas de tensión, teñen diversas problemáticas de saúde, e isto lévaos a ter que acudir a varios médicos, tamén a ter unha polimedicación, moitas pastillas para distintas cousas, moitas para tomar en horarios distintos, con pautas distintas, unhas son a días alternos, outras só a fin de semana, outras tres veces ao día; unha auténtica complicación para a xente maior, moitas veces con cadros de depresión ou cun deterioro cognitivo que lles fai moi difícil facer un seguimento tan complicado. Entre un terzo e a metade das persoas anciáns tratadas non realizan correctamente a prescrición e máis do 90 % toman doses inferiores ás prescritas polo médico. En persoas maiores de 65 anos a falta de adherencia a tratamentos crónicos condiciona unha porcentaxe importante de ingresos hospitalarios. Polo tanto, coñecendo a pirámide poboacional de Galiza, está claro que urxe mellorar o seguimento de adherencia aos tratamentos non só farmacolóxicos, fundamentalmente, da poboación de risco. E digo non só farmacolóxicos porque se trata tamén do modo de vida que teñan, o exercicio, a alimentación e as condicións de vida que teñan. É importante facer este seguimento nas persoas anciáns e nos pacientes crónicos, aínda que estes normalmente acoden a revisións. Outra cousa que chama a atención é cando un paciente crónico non acode á primeira, segunda, terceira revisión, nadie lle chama para ver se morreu, que lle pasou, por que non acode ás revisións, non se fai ese seguimento tampouco. Os pacientes, evidentemente, a tratamento psiquiátrico, porque en moitos deles a mala utilización da medicación, ao deixar a medicación, pode producir brotes moitas veces moi agresivos e virulentos. Ou tamén vemos moitas veces a pacientes psiquiátricos que non teñen seguimento e que se dedican á mendicidade, andan tirados pola rúa de bar en bar consumindo sen control. E tamén na adolescencia, porque hai moitos medicamentos que afectan o físico e que, en concreto, na adolescencia é bastante difícil de asumir, ou porque na adolescencia parecemos inmortais e entón en canto se reducen os síntomas deixámolos. Remato, acábaseme o tempo, presentei unha emenda porque para min a única solución para facer realmente un seguimento de adherencia farmacolóxica é ter un sistema de atención primaria, unha rede de atención primaria moi preto das persoas, e no noso país temos que ter no rural servizos de atención primaria preto das persoas, servizos de Hado que acudan aos domicilios e servizos de coidados paliativos. E a única forma de facer ese seguimento é ir á casa do paciente, ver o paciente como vive, en que condicións de vida está, se vive só, acompañado, con quen. Hai moitísimas, moitísimas, persoas enfermas crónicas, moitas persoas con enfermidades psiquiátricas que están a cargo, fundamentalmente, dunha muller maior. Polo tanto, temos dous problemas sanitarios aí e dous problemas sanitarios abandonados: o do paciente crónico ancián, ou o paciente ancián e esa muller coidadora que está totalmente...
Remate, por favor.
...abandonada da Administración. Non vou ler a emenda, téñena vostedes, espero que sexa admitida. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, señora Prado.
Moi boa tarde. Desde a aprobación no ano 2012 do Decreto lei 16/2012, que modifica as condicións do sistema de saúde, levamos reclamando que se fagan estudos, que se avalíe cal é a consecuencia de todas as medidas que introduce esa medida lexislativa sobre a saúde da poboación galega, porque fundamentalmente esas medidas levan incluídas os repagos, o trasladarlles parte do gasto sanitario, que logo veñen o Partido Popular e a Consellería a chamarlle aforro, ao que non é outra cousa que trasladarlles parte, unha parte moi substancial, dese gasto farmacéutico aos petos, directamente, dos doentes, e o que é máis grave, pois aos petos de moitos sectores tremendamente desfavorecidos. Efectivamente, hai máis dun ano aprobouse na Comisión 5ª unha iniciativa que demandaba que por parte da consellería se presentara un estudo fundamentalmente da adherencia farmacolóxica da poboación galega, e fundamentalmente debida a causas económicas. Bueno, é curioso que o Partido Popular traia un ano despois de que se presentara ese informe aquí unha demanda que xa estaba contemplada nese informe, e o informe xa di textualmente pois que recomenda que se faga un estudo integral da falla da adherencia terapéutica, as causas diversas, a dificultade de medida e demais. Entón, parece que non lle preocupou moito ao Partido Popular en todo este tempo. E logo tamén nos sorprende no Bloque Nacionalista Galego que o propio informe se fai dun xeito un pouco tramposo –permítame que eu o cualifique deste xeito–, porque vostede, facendo aquí un pequeno resumo, chegou á conclusión de que parece que non hai causas económicas nesa falla de adherencia, que as causas son múltiples, e queren desviar o punto de atención. Efectivamente, as dificultades de adherencias pois son múltiples, e hai cuestións que se veñen arrastrando desde hai moito tempo e nas que é preciso incidir, nós non lle imos dicir aquí no BNG que non é preciso incidir. Pero a nosa preocupación é que, efectivamente, non todo o mundo que non toma medicación é por cuestións económicas; parece de perogrullo, agora que hai unha constatación non dita polos grupos da oposición, senón por profesionais, por asociacións de doentes, por asociacións de diverso tipo que poñen en evidencia que iso está a pasar, incluso polos propios profesionais da farmacia, que poñen en evidencia que iso está así. Entón, non todo o mundo que non ten adherencia farmacolóxica é porque non pode pagala, pero hai persoas que non teñen esa adherencia farmacolóxica porque non poden pagala, ese é o tic da cuestión, esa é a cuestión que o BNG lle formulou nalgunha ocasión e que logo, na aprobación desta iniciativa, estaba no fondo da cuestión e que vostede hoxe aquí volveu botar balóns fóra meténdoa nun totum revolutum onde queren pasar por riba desa cuestión. E dígolle que é un informe un pouco tramposo porque dan uns datos onde, por un lado, a maioría deles son referidos ás cartillas TS1 e TS2, que son os exentos ou os pensionistas que pagan unha parte concreta. E incluso así hai toda unha serie de medicamentos, efectivamente, xa se dixo aquí, que no informe lle chaman unha posoloxía non claramente establecida ou a demanda. Estamos falando de antiinflamatorios, estamos falando de analxesias, que teñen un ano de retirada de ata 50 % en moitos dos casos, do sesenta e pico, moi elevado, e que deberían saltarlle as alarmas nunha administración que ve que hai unha elevada porcentaxe de medicamentos onde hai unha non adherencia, é dicir, unha non retirada de medicación que en moitos casos sobrepasa o 50 %, e vostedes pretenden pasar por riba deste tema como se non pasara nada. ¿Que nos dixo hoxe aquí? Que na medicación fundamental para manter a saúde, é dicir, cuestións de tensión, cuestións cardiolóxicas e demais, que a poboación si ten unha alta adherencia, ¡si, claro! É que só faltaría que lle fixeran escoller á xente entre vivir ou non vivir. E aínda así non son poucos os casos de persoas que teñen manifestado –e tense dito aquí neste Parlamento– que moitas veces teñen que escoller que medicación toman e cal non, e moitas veces teñen que escoller entre comprar medicación e comprar de comer. E vostedes saben que esa é a situación. Por iso o BNG presentou unha emenda, tamén, a esta iniciativa, porque as decisións que tomaron son reversibles, tomaron a decisión ideolóxica de aprobar un decreto...
Remate, por favor.
...para introducir toda unha serie de repagos inxustos á poboación, e iso soluciónase derrogando ese decreto. Por iso presentamos unha emenda onde solicitamos que o Parlamento galego inste a Xunta de Galicia a dirixirse ao Goberno central na dirección de derrogar o Real decreto lei 16/2012 para garantir a sostibilidade do Sistema Nacional de Saúde. Parécenos que a estas alturas, xa que vostedes están co discurso da recuperación económica cando parece que xa non hai problemas económicos, sería un xesto por parte do Partido Popular de non ter sometida a poboación galega, aos galegos e ás galegas, a un repago...
Grazas.
...inxusto, e que está demostrado que hai persoas que non toman medicación porque non poden pagalo.
Grazas, señora Prado. Grupo Parlamentario Socialista, señora Acuña.
Grazas, presidente. Boa tarde, señorías. Menos mal que hai algo de entroido, non sei se o teñen notado, pero algo de entroido había nesta Cámara hai un momento. Témome que cambia a Consellería, que cambia o voceiro, benvido, señor Centeno, pero o que non muda son as políticas sanitarias do Partido Popular, nin as iniciativas baleiras de contido que en sanidade nos propón sempre o Grupo Parlamentario Popular. Xa en xaneiro de 2015 vostedes nos instaban a seguir traballando para mellorar a adherencia terapéutica. Vanme permitir que lles diga que xa lles vale, que xa lles vale despois de ter implantados os copagos e de ter montado o lío que montaron co cataloguillo. E tamén daquela nos instaban vostedes a levar a cabo estudos que non se centraban nin na recollida, nin na toma da medicación, senón no seguimento doutras recomendacións, os seguimentos que fan os doentes e as doentes en materia de saúde doutras recomendacións, por exemplo do exercicio ou das dietas. Supoño que o que buscaban hai un ano é o mesmo que buscan hoxe, ocultar a repercusión que na adherencia tiveron todas esas medidas tomadas por vostedes. Anos de copagos, a retirada de financiación publica dos fármacos máis comunes e útiles para os crónicos, do desabastecemento das farmacias, e por todo iso vostedes prefiren que se mida como e canto se coida a cidadanía. Unha proposta, por certo, moi do Partido Popular e moi a xogo coa estratexia presentada hai uns días pola Consellería de Facenda para mellorar as contas da Xunta. Estratexia segundo a cal van rebaixar o orzamento sanitario facendo que a cidadanía corra –entendo que moi na mesma liña–, que non vaia ao médico, que chame por teléfono ou que se hospitalice na súa casa. Miren, eu non sei se a vostedes iso lles parece serio, pero, ¿a vostedes parécelles oportuno estar a falar de hábitos cando temos todos os servizos de urxencia colapsados pola gripe? E morrendo xente, señorías. ¿Non cre que deberiamos estar agora debatendo un plan de continxencia para solucionar os colapsos que se repiten ano tras ano? Mire, señor Centeno, efectivamente a OMS cualifica a falla de adherencia terapéutica como un grave problema, un problema que complica a evolución e o pronóstico da enfermidade, e que ademais incrementa o gasto sanitario, pero recórdolles que todas as entidades sanitarias e científicas manifestaron a súa preocupación pola adherencia despois de coñecer o Real decreto lei 16/2012 do PP e despois de coñecer a resolución de agosto do mesmo ano pola que se recortaba a carteira de servizos desfinanciando dun plumazo máis de 700 fármacos, algúns, señorías, moi utilizados polos doentes crónicos. E insisto, medidas todas tomadas por vostedes, que agora parece que lles preocupa o da adherencia. Por iso, resulta inadmisible, señor deputado, que o secretario xeral da Consellería, no seu día, e hoxe vostede aquí, neste hemiciclo, nos dixeran, sen sonroxarse, que estas medidas non tiveron repercusión ningunha sobre a adherencia nin sobre as taxas de mortalidade, dicía o secretario xeral; exactamente o contrario que afirman todos os expertos, e que ademais parece bastante lóxico. Mire, señor deputado, eu non sei se aos vascos non lles preocupa o prezo dos fármacos, pero pódolle dicir que aos galegos e ás galegas si. Para os galegos e as galegas o prezo importa, e se non, señorías, pregunten vostedes nas farmacias, pero sobre todo pregúntenlles ás persoas, pregúntenlles aos usuarios e ás usuarias e pregúntenlles aos médicos e ás médicas que os atenden. Mire, en canto aos hábitos de vida saudables, nada que obxectar, pero o que non poden é substituír unha atención sanitaria correcta. Se de verdade queren vostedes mellorar a adherencia, acepten a nosa emenda e déixense de tanta demagoxia. Supriman os copagos nas farmacias, recuperen para a financiación pública aqueles fármacos imprescindibles para o adecuado coidado das enfermidades crónicas, acaben cos desabastecementos das farmacias, potencien o papel da farmacia de atención primaria, e, por favor, unha vez máis voulles facer unha petición: retiren dunha vez eses produtos sanitarios defectuosos que provocan tanto rechazo e tantos problemas aos doentes crónicos. Estoume a referir, unha vez máis, a esas agullas de insulina. Se realmente, señor deputado, están vostedes...
Remate, pro favor.
...preocupados pola adherencia e queren facer algo nesa liña, acepten a nosa emenda, é de adición, podémola sumar ás súas recomendacións, e se non, se se non a aceptan, non a imos apoiar, porque unha vez máis se tratará de enredar. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Acuña. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda señora Solla.
Grazas, presidente. Sen dúbida resulta positivo que se recaden datos oficiais sobre farmacia ou sobre calquera outro asunto, sen embargo, os datos sobre a farmacia, como indica a propia consellería, dependen de diversos asunto que inciden alén do número en xeral. En primeiro lugar, cabe lembrar que durante un par de anos o PP cansouse de trasladar na Cámara que non era posible coñecer ese datos de recollida de fármacos nas farmacias galegas. Cando denunciabamos que precisamente había xente que non os recollía porque non tiña cartos suficientes, dicíannos que non era posible sabelos; queda, polo tanto, demostrado que iso era absolutamente falso. En segundo lugar, xa denunciamos no seu día na Comisión 5ª que existía –a pesar de que apoiamos esta iniciativa que solicitaba o informe– un sesgo relativo aos datos referidos a eses fármacos que quedaron fóra da carteira farmacéutica, das prestacións. No ano 2012 outra vez voltamos lembralo, e levamos tres anos que o PP deixaba fóra da carteira 417 fármacos e produtos de uso habitual, máis outros 17 a Xunta de Galicia, e meses posteriores, neste caso mediante unha resolución publicada, a do Ministerio, no BOE, dende entón o prezo dalgúns deses fármacos subiron co amparo do ministerio ata un 200 % no caso dalgunhas marcas. Obviamente, estes fármacos non contabilizan nese informe, nesa estatística, e, polo tanto, hai un sesgo na estatística, hai datos de produtos necesarios, farmacéuticos, que non figuran e non sabemos cantos se retiran e cantos non, porque, obviamente, non se poden prescribir. Con todo, sobre o propio informe obsérvase unha falla de obxectividade, porque o propio informe dá unha observación positiva da aplicación do Real decreto 16/2012, cando o informe debería limitarse a analizar os datos desa retirada dos fármacos, non a facer unha opinión que non debera estar contida nun informe que se considerase minimamente obxectivo. Cabe lembrar, ademais, que o impacto real non se mide no informe. Lembramos que o aforro de farmacia que ten anunciado en moitas ocasións a Xunta de Galicia se debe a ese traslado do gasto público ao gasto privado. Falamos xa noutras ocasións do tema do 16/2012 e deses repagos farmacéuticos, e o Partido Popular suele poñer en valor que, por exemplo, agora a xente que cobra a Risga non paga, pero a xente que cobra a Risga son menos de 13.000 persoas en toda Galicia, e sen embargo hai unha grande parte da poboación que paga moito máis agora polos fármacos que anteriormente. Por exemplo, de toda a totalidade da poboación, 2.700.000 galegos e galegas, só 123.000 persoas están exentas dese pago, o resto pagamos e, polo tanto, pagan máis persoas que antes. A propia defensora do pobo, a señora Becerril, denunciou que se están a desprotexer os enfermos e enfermas graves con escasos recursos económicos, causando, pois, unha..., prexudicando a súa saúde, poñéndoa en risco. ¿Como é posible que persoas que só teñen o paro ou o subsidio por desemprego teñan que aportar un 40 % dos fármacos, cando antes non tiñan que facelo así?; cun subsidio de 426 euros ao mes hai que aportar o 40 % do pago dos fármacos. Ademais, o Real decreto 16/2012 supuxo unha suba para os salarios medios, nunca se quere falar diso, pero agora entre 18.000 e 100.000 euros hai que aportar un 10 % máis, chegamos a un aporte do 50 % neses fármacos. ¿Onde se reflicte iso no informe? Non se reflicte, e polo tanto carece de validez para avaliar o impacto deste tipo de medidas, que, evidentemente, teñen relación coa adhesión terapéutica. A proposición non de lei non fala nada diso, ou sobre como algunhas persoas que seguen mantendo aínda esa adhesión o fan en moitos casos restándolle cartos ao que invisten noutras cousas da súa vida diaria; iso non ten reflexo en ningún informe oficial. ¿Que peso ten sobre o poder adquisitivo de quen ten que pagar eses tratamentos? Sería positivo que nos contasen tamén aquí en que van parar eses 5 millóns de euros de Europa que a Xunta anunciou que se investirían para esa adhesión farmacéutica. Ou que nos explicasen por que segue subindo o gasto na farmacia hospitalaria, a pesar de que vostedes presumen do recorte na farmacia de atención primaria. Tamén lles preguntei no mes de decembro por que o Goberno central acaba de blindar o gasto farmacéutico cun convenio con Farmaindustria, ligando ese gasto ao incremento do produto interior bruto. Evidentemente, e en resumo, o que se está a facer non é un traballo de adhesión, senón fundamentalmente un traballo de disuasión, para que a xente recolla ou tome menos medicación nese sentido. E, polo tanto, non podemos aceptar unha iniciativa que fala de seguir traballando, cando o que consideramos é que a Xunta está a traballar precisamente na dirección contraria, e evidentemente iso a quen vai parar é ao peto da cidadanía.
Grazas, señora Solla. Grupo autor da proposición non de lei, señor Núñez Centeno.
Grazas, presidente. En primeiro lugar, señora Martínez, agradecer o ton, realmente, da súa exposición; eu comparto practicamente todo o que dixo. Está claro que é imposible comprobar a medicación que toman os enfermos nos seus domicilios, e dende logo o que teñen é un descoñecemento claro algunhas voceiras do tema dos analxésicos e dos medicamentos de enfermos crónicos. O analxésico compras unha caixa de 20 ou 30 pastillas, tómanse 4 para unha dor de cabeza e seguen quedando 26 na casa, o cal é motivo fundamental de que non se recollan máis, porque ademais son absolutamente económicos, e tanto en Europa como nos Estados Unidos, como a maior parte dos medicamentos que saen da financiación, véndense nos supermercados, así é que non entendo moito. E quería dicirlle tamén á señora Martínez que nos centros de saúde os profesionais de atención primaria atendemos visitas a domicilio: as enfermeiras, os médicos, e incluso no meu, polo menos, hai unha traballadora social para comprobar as circunstancias de cada doente. Con respecto á señora Prado, pois os sectores máis desfavorecidos, señora Prado, son os que agora non pagan, son os pagados en prestación, son os perceptores de Risga e é a xente sen ingresos, que antes pagaba o 40 % e agora non paga. Quero darlle as grazas á señora Acuña por esa calorosa benvida que lle deu a este novo voceiro, e dende logo sorpréndeme que lle pareza mal que se fale de facer exercicio, ou que se fale das citas telefónicas, ao final o conselleiro veu dicir o mesmo que di a OMS, é dicir, que se se fai exercicio e se fai dieta diminúe o gasto sanitario, entón creo que iso o di a OMS desde o ano 2003. E á señora Solla quería dicirlle que a recollida de fármacos aparece dende hai anos, cando eu traballaba xa aparecía no Ianus, aparece unha icona que di se o enfermo retirou ou non retirou o medicamento. Os pensionistas pagan en Galicia unha media de 4 euros, e, dende logo, o gasto en farmacia hospitalaria ten moitísimo que ver co aumento dos novos medicamentos do cancro –que son medicamentos dun prezo moi alto– e tamén, incluso, co tema da hepatite C, que sabe que se investiron un montón de millóns de euros. Eu creo que vostedes, con respecto ás emendas... Bueno, non podemos aceptar a emenda da señora Martínez, porque non é unha emenda, é un programa de goberno. A min gustarame comprobar dentro de anos, se nalgún momento chega a señora Martínez e o seu grupo a gobernar, que grao de cumprimento desta emenda podemos observar. A emenda do BNG e a emenda do Partido Socialista piden a derrogación do decreto, eu sigo a dicir que eu non comparto o tema da relación do copago coa falla de adherencia, non. Con respecto á farmacia de atención primaria, señora Acuña, sabe que os farmacéuticos de atención primaria colaboran co programa de polimedicados, e incluso a directora xeral de Farmacia é unha farmacéutica de atención primaria. Nós instamos a Consellería a que continúe, a que mellore e a que faga cousas novas en relación coa adherencia, que nos parece un gravísimo problema de saúde. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Núñez Centeno. Proposición non de lei do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de D. Antón Sánchez García, sobre a actuación que debe levar a cabo o Goberno galego e as demandas que debe realizar ao Goberno central e á Unión Europea en relación coa práctica do dumping, ou competencia desleal, no transporte de mercadorías por estrada
A esta proposición non de lei non se presentaron emendas. Para formular a proposición non de lei ten a palabra o señor Fajardo.
Moi boa noite a todos e a todas. Tendo en conta que esta é a última intervención da xornada, non me gustaría rematar a sesión sen facer un recordatorio aos oito do Airbus que hoxe comezan un xuízo por estar simplemente nun piquete de folga, no que é un atentado claro contra o dereito de folga que teñen os traballadores neste país e un novo paso nas políticas de represión da loita obreira. Polo tanto, o noso saúdo e o noso respaldo aos compañeiros que se ven nesta situación, esperando que pronto se retiren os artigos do Código penal que criminalizan a loita obreira. Traemos unha iniciativa que ten que ver coa demanda do sector, que foi trasladada a moitísimos grupos desta Cámara, porque, como vostedes saben, o 85 % do transporte de mercadorías deste país se fai por estrada, e polo tanto, a pesar de que debemos pular pola mellora do transporte de mercadorías cara modelos moito máis sustentables, a realidade é que a día de hoxe é un sector fundamental e estratéxico para o país, do que viven milleiros de familias, e neste caso teriamos que dicir que malviven milleiros de familias, por varias cuestións que tratamos de abordar na nosa iniciativa e que esperamos que teñan a ben aceptar, porque vai na liña do que se empeza a facer en moitos outros países do conxunto de Europa, que é unha das responsables da situación de afogamento que vive o sector. Unha situación de afogamento que primeiro ten que ver directamente co marco tarifario do sector. Non existe unha regulación do marco tarifario, polo tanto, en moitos casos vense obrigados a traballar por debaixo de custo, porque o 8 % das empresas do sector, que son aquelas que teñen máis de tres vehículos, e son as que impoñen as condicións, en moitos casos fan imposible que o pequeno empresario ou autónomo poida subsistir cos prezos e coas contías que estas grandes empresas marcan para o transporte de mercadorías por estrada, que na maior parte dos casos apenas serve para cubrir custos. Todo iso ten que ver cunha decisión da Unión Europea, respaldada polos grupos maioritarios desta Cámara, de liberalizar o sector e permitir a liberalización do transporte de cabotaxe internacional, o cal supón, como vimos denunciar nesta iniciativa, o dumping e a competencia desleal. Vendéusenos que isto significaba maior competitividade, maior eficacia no transporte, pero en realidade o que significou foi a miseria, a fame e a situación de dificultade para moitísimas empresas, e o peche de miles de empresas nos últimos anos no conxunto do país. Polo tanto, ese é o primeiro problema, o marco tarifario desregulado, que impide que se teña ou se poida garantir que o traballo se fai por enriba dos custos que ten o traballo. A segunda cuestión que afecta directamente a Galiza é que como se sabe neste país pagamos os carburantes máis caros do conxunto do Estado, e tamén as infraestruturas viarias máis caras do Estado. A AP-9 é unha das infraestruturas máis caras do conxunto do Estado para estes traballadores, que se ven abocados ou a asumir eses custos, ou a trasladarse pola rede secundaria, co que supón de incremento de tempos e de incremento de inseguridade; e o incremento de tempos, ademais, supón unha baixa nos prezos que lles poden cobrar aos seus clientes. Nese sentido, son as cuestións que debemos de abordar. Pero o máis grave é a situación que se deu logo desa liberalización do sector ao respecto das operacións de cabotaxe ou internacionais, que incluso se chega a permitir que unha empresa doutro Estado da Unión Europea poida realizar transporte internacional con este país –con Galicia–, e que nese intervalo poida facer incluso transportes locais, e polo tanto competir absolutamente deslealmente cos traballadores e coas empresas de Galicia. E a realidade é que a falta de control sobre isto permite que haxa xa empresas non só do resto de Europa, senón empresas galegas que se teñen deslocalizado a outros países que están facendo traballos de transporte de mercadorías neste país con provedores e con clientes deste país, pero con salarios e condicións laborais de fóra deste país. Cómpre, polo tanto, actuar contra esta realidade, e as medidas de actuación son as que por exemplo se aprobaron estes días, con trinta medidas en Bélxica ou en Austria, ou incluso en Francia, onde se establece que, a pesar de que existe unha liberalización, e polo tanto esas empresas doutros países poden operar no Estado español e no país, en Galicia, cando menos, teñen que garantir uns salarios mínimos que sexan equivalentes aos salarios mínimos que se teñen detectado ou que se teñen plantexado nas negociacións e nos dereitos laborais de cada estado. Por exemplo, neste país vemos como se están producindo nesas empresas deslocalizadas, ou con base fóra do Estado, salarios pola metade do que perciben por nómina, digamos por convenio colectivo, os traballadores do sector de transporte de mercadorías por estrada de Galicia, o cal supón unha rebaixa de custos que fai que as nosas empresas non poidan competir e vexan cada vez máis dificultades para acceder ao mercado que antes tiñan con maior facilidade. Fronte a isto, os profesionais do sector veñen denunciando, de forma continua e constante, pois unha deixadez por parte das administracións, que non toman medidas para evitar esta situación, que dende logo é grave e que ten que ver con ese dumping ou con esa competencia desleal que se fai dende o resto dos estados do conxunto da Unión Europea. Todo isto é unha situación de gravidade, que impide manter as empresas, e o que fai é incrementar o estrés dos traballadores, e incrementar o estrés dos propietarios destas pequenas empresas, e obrigar, por exemplo, a que a situación ao respecto dos dereitos laborais, pero tamén da seguridade e saúde no traballo, se estea precarizando ata uns niveis que quedan en evidencia nos datos de Fomento. No sector onde máis se teñen incrementando ultimamente os accidentes laborais, e polo tanto os sinistros en estradas destes traballadores, é precisamente neste sector, e precisamente ten que ver con estas condicións laborais ás que se están vendo obrigados unha maior parte de traballadores do transporte por estrada, que teñen que ser máis laxos coas súas condicións laborais, e incluso de seguridade, para poder competir con estas empresas de fóra, o que está provocando o incremento de sinistros, o incremento de mortes e unha situación de auténtica aberración ao respecto destes traballos. É tanto así que algo que antes parecía erradicado volve darse coma unha realidade, que é esa duplicidade de traballos que teñen que ver con que aos transportistas se lles obriga a facer as cargas e as descargas nos muelles de saída e de chegada, algo que implica, primeiro, un labor que non é dos transportistas, que debe de ser doutros traballadores, e polo tanto perda de postos de traballo, pero ademais un incremento da fatiga e unha redución dos tempos de descanso, o que está provocando que as situacións que se dan despois á hora de volver conducir sexan de maior cansazo, de maior dificultade e de incremento da posibilidade de ter un sinistro. Todo iso non se está, digamos, inspeccionando con seguridade, e estase traballando para erradicar esas actuacións que van en contra da maioría destes traballadores e traballadoras. Así nos últimos días temos visto como xa hai unha situación que nós cremos que é certamente alarmante, como é en moitos traballadores que van aos seus postos de traballo no transporte tendo que inxerir produtos que lles permitan aguantar a xornada e as condicións laborais que se lles está obrigando a facer por parte destas empresas multinacionais, absolutamente piratas, que vulneran absolutamente todo, simplemente por ter unha marxe de beneficio. Polo tanto, nós as medidas que pedimos son absolutamente sencillas, e pedimos tres iniciativas: unha é que se elabore unha proposta en coordinación coas empresas e cos traballadores do sector que permita implementar medidas no país para contrastar as prácticas de dumping no transporte; outra cuestión é reivindicar perante o Goberno do Estado e da Unión Europea que estas medidas tamén se establezan a nivel do conxunto do Estado e da Unión Europea; e por último, medidas de control exhaustivo destas situacións, control que non ten que ver só coas situacións das horas de descanso, dos tacógrafos e demais, senón desa duplicidade de traballos de cargas e descargas e de transporte, coa situación e a obrigatoriedade de controlar as condicións laborais que se dan dos traballadores que fan ese traballo e que se chegue, por exemplo, a medidas como as que se acaban de tomar en Francia, onde os traballadores teñen que xustificar que cobran o mesmo salario que podían cobrar se fosen traballadores dunha empresa francesa, con ese salario mínimo, incluíndo a obrigatoriedade de ter un recibo da nómina na cabina do camión para demostrar que esa é a situación. Polo tanto, nós cremos que son medidas que se poden facer, que se deben facer e que contribuirían a dúas cuestións: primeiro, a manter o emprego no país neste sector, pero tamén, dende logo, a mellorar a seguridade das nosas estradas e das nosas carreteras, porque temos que volver denunciar que hai un incremento moi importante nos últimos anos da sinistralidade deste tipo de traballos, debido, precisamente, ás medidas e ás condicións nas que se ven obrigados a facer o seu traballo. Polo tanto, nós esperamos que neste último chanzo desta xornada pois o Partido Popular teña a ben votar a favor da iniciativa que presentamos dende AGE, pero que é unha iniciativa do conxunto do sector do transporte por estrada de Galicia. Máis nada e boas noites.
Grazas, señor Fajardo. Polo Grupo Parlamentario Mixto ten a palabra a señora Martínez García.
Para a Federación Europea de Traballadores do Transporte o dumping social é o principal problema do transporte europeo. As empresas están inventando novas formas de eludir a lexislación escravizando as condicións de vida e de traballo dos condutores, co afán de diminuír tarifas, competindo desleal e destrutivamente. O asunto é urxente, porque agora mesmo, e en función da procedencia do condutor e da erradicación da empresa, hai diferenzas de custo por ano e camión de ata 60.000 euros entre países que se supón que conforman un mercado único. A mobilidade que caracteriza o sector ten levado á deslocalización de empresas e á perda de emprego e do número de profesionais, empresas e vehículos que necesitan unha resposta inmediata. O propio Ministerio de Emprego recoñece que se está ocasionando un impacto moi negativo para o tecido empresarial do transporte, basicamente para as pequenas empresas, pola actuación que nos últimos anos están tendo as grandes empresas do transporte que se están deslocalizando nos países do leste de Europa. Estas prácticas provocan un grave prexuízo ás arcas públicas, porque non tributan polas súas actividades, así como a destrución de emprego, escravismo laboral e incremento do risco de accidentes de tráfico. Esta rebaixa de custos operativos permítelles competir co resto das empresas en condicións vantaxosas cunha competencia desleal, pois poden traballar a uns prezos que para as empresas que cumpren a lexislación e as obrigacións laborais e sociais son inasumibles, pois supón traballar por debaixo dos custos. É urxente a adopción de medidas encamiñadas a evitar que determinadas formas de competencia desleal, por medio da contratación irregular, o exceso de xornadas ou da falta de descansos sigan impoñéndose no noso país. O Salón do Transporte e Loxística NORTRANS pechou a súa X edición coas seguintes conclusións: "Estamos ante o principal problema presente e futuro ao que se enfronta o sector do transporte. Un problema que pon en perigo no medio e longo prazo a mesma permanencia do tecido empresarial de transporte de mercadorías, tal e como o coñecemos. O Ministerio de Emprego debe mollarse nesta cuestión, como xa se mollaron outros gobernos como Alemaña ou Francia: a harmonización das condicións laborais dos condutores profesionais que realicen transporte internacional por estrada". Ante este grave problema que acosa o sector, eliminando o tecido empresarial máis vulnerable, como son os autónomos e as pequenas empresas –en concreto, as empresas que definen o sector empresarial galego–, deben adoptarse as medidas que terminen coa competencia desleal. Con este panorama hai condutores que alertan de situacións de precariedade no sector que recordan outros tempos. Hai empresas que contratan choferes sudamericanos aos que se lles paga un soldo de entorno a 1.000 euros mensuais por facer un transporte internacional con orixe en España, pero descóntanselles 300 euros por durmir na cabina do camión; é dicir, 300 euros como se a cabina do camión fose un hotel. Hai empresas que obrigan os seus condutores a quedarse co camión ou do contrario despídenos, ou fan a matriculación dos camións nos países do leste para contratar traballadores destes países. É dicir, deslocalizan a empresa, seguen tendo aquí os camións, os camioneiros son de aquí, pero como a empresa é polaca –ou de onde lles pareza– os salarios van conforme onde a empresa está erradicada. No Estado español a Garda Civil ou a Policía autonómica, con competencias en circulación, só se preocupan de inspeccionar os camións con relación á normativa do R (CE) do tacógrafo, pero non se preocupan en absoluto das condicións laborais dos condutores, a diferenza –como dicía o señor Fajardo– do que ocorre en Francia, que levan unha nómina, que teñen que demostrar que as súas condicións laborais son legais e cumpren a lei. Aquí non, aquí é importante multar, mirar o tacógrafo; pero ninguén lle pregunta ao condutor cales son as condicións en que está traballando, ese é o gran déficit que temos. As fortes diferenzas entre as obrigacións sociais e fiscais entre os países da Unión Europea e a falta de regulación favorece que empresas españolas radicadas en Romanía e Bulgaria fagan cabotaxe en España, pero aplicando aos seus condutores os custos laborais e sociais deses países. Pero ademais xa é práctica normal que condutores galegos teñan contratos de traballo en empresas filiais doutros países. Unha loita que levan anos levando adiante os traballadores do sector do transporte, sobre todo o transporte internacional. Unha folga, e eu solidarízome tamén cos traballadores de Airbus, pero aquí, falando do transporte, quero tamén recordar a Carlos e Serafín, que este Parlamento aprobou unha petición para que se lles conceda o indulto, indulto que non foi outorgado aínda. Aínda están á espera de que ese Goberno tan social do Partido Popular teña a ben concedérllela por, precisamente, loitar contra esta precariedade laboral que hai no sector do transporte. Nada máis, moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Polo Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego ten a palabra a señora Pontón Mondelo.
Moi boa noite a todos e a todas. Falamos hoxe, a través desta iniciativa, dun sector como é o sector do transporte, que ten no noso país un peso moito máis relevante e que ademais xoga un papel estratéxico na distribución das nosas mercadorías. Estamos falando dun sector que na Galiza aglutina en torno a unhas 7.000 empresas de transporte público, das cales 3.500 son autónomos cun só vehículo; isto tamén é unha característica singular do noso sector do transporte, que segue mantendo un tecido moi pequeno no que realmente a maior parte son condutores que teñen un vehículo. En total este sector aglutina en torno a uns 25.000 condutores profesionais e mobiliza o 82 % das mercadorías que se moven na Galiza, tanto das que se exportan como as que se moven no propio país. Isto dános un pouco unha pequena radiografía dun sector que vive a crise económica, que de feito fixo que desde o ano 2008 pecharan en torno a 1.000 empresas no noso país. Pero é que ademais da crise económica, das elevadas peaxes que teñen no noso país, e sen seguridade, tamén están sufrindo as consecuencias da desregulación ou liberalización que se ten producido no sector do transporte no ámbito da Unión Europea. Unha política que para algúns deles está sendo claramente un dos principais problemas que teñen que abordar neste momento e que ademais trae como unha consecuencia nefasta unha precarización moi importante das condicións laborais deste sector. Xa se falou aquí de que hai un problema derivado moitas veces de xornadas laborais moi longas, de salarios moi baixos, dunhas condicións que non respectan os mínimos que debería de ter o sector. E isto ademais ten consecuencias graves, porque estamos falando dun sector que ten uns niveis de accidentabilidade tamén relevantes e importantes. E toda esta precariedade laboral que se está producindo na práctica está tendo consecuencias que, desde o noso punto de vista, deben de ser atalladas, deben de ser acompañadas por parte da Xunta de Galiza, que hoxe, como vén sendo habitual, tampouco asiste a este debate no Parlamento de Galiza. Pero cónstanos que o sector do transporte lle trasladou tamén esta situación, sen que vexamos unha actitude clara de poñerse de lado da defensa dos dereitos dos traballadores e das traballadoras do mesmo, e tamén a necesidade de articular unha política social que sexa unha política social xusta, onde non se permita esta caída á baixa do que son as condicións laborais das empresas do sector do transporte. Vimos, ao longo do ano pasado, como no noso país se producían problemas por este tipo de prácticas, onde mesmo empresas tan importantes como Begano tiñan un problema co propio sector do transporte por unhas condicións que eran inasumibles e porque se entendía que había un retroceso moi importante, e que se estaban introducindo unhas prácticas fraudulentas que o único que estaban facendo era deslocalizar moito do emprego que se estaba xerando neste ámbito. E nós o que observamos é como un ano despois deste tipo de cuestións a Xunta de Galiza nin está nin se lle espera. Parécenos que hai unha parte das competencias que non dependen do propio Goberno galego, mais tamén sería evidente que nestas circunstancias sería bo que a Xunta de Galiza tivera unha posición, tivera opinión e que presionara o Goberno que vaia saír para que realmente actúe na defensa dun sector que –como dicimos– non só é importante polo emprego que xera no noso país, senón porque ademais ten un efecto engadido pola importante dependencia que ten toda a mobilidade de mercadorías na Galiza. Nós non queremos que xa no noso país as condicións se precaricen máis do que están neste momento, e sería importante que esta iniciativa se aprobara como mínimo para ter un posicionamento do Parlamento galego que azuce un pouco a que a Xunta de Galiza saia da pasividade na que está instalada. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Pontón. Polo Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia ten a palabra o señor Fernández.
Grazas, señora presidenta. Boas tardes a todos e a todas xa no último momento deste día, dentro deste martes do Entroido. Bueno, estamos a falar dun sector do transporte, do sector de transportes de mercadorías por estrada, que vén sufrindo de forma permanente nos últimos tempos a agresión dos gobernos do Partido Popular. E eu creo que non está mal –a señora Pontón fíxolle agora mesmo unha pequena referencia– lembrar o que pode significar, o que significa en realidade, este sector para Galicia. Estamos falando de que está conformado por 7.000 empresas en Galicia, ten máis de 20.000 empregos directos, mobiliza máis de 20.000 vehículos pesados, representa arredor do 5 % do produto interior bruto de Galicia e dá saída a máis do 80 % da produción galega hacia o exterior. Estas son as fortalezas do sector e estas deberían de ser tamén as fortalezas de Galicia. E tamén debemos saber que nos últimos anos se perderon 2.000 empresas neste sector, perdéronse como consecuencia das políticas equivocadas do Partido Popular, moito máis proclives a debilitar este sector que a fortalecelo. Tamén é xusto recoñecer –xa o fixemos algunha vez máis– que os transportistas galegos sempre tiveron sobrecargas estruturais que os condenaron a competir en condicións de desvantaxe fronte a outros condutores, aos transportistas doutros lugares. Eu referiría única e exclusivamente dúas: unha, que ten que ver coa situación periférica de Galicia, e outra, que ten que ver coa demora da chegada das infraestruturas ao noso país. Os anos noventa, evidentemente, significaron un cambio substancial na vida destes transportistas, significaron a chegada de infraestruturas, significaron a modernización dos propios vehículos como ferramenta de traballo e significaron tamén melloras laborais. En resumidas contas, dalgún xeito dignificaron a profesión dos transportistas. A chegada da crise, sen embargo, foi a escusa perfecta e supuxo ademais abondosas ameazas que se concretaron por acción ou omisión en decisións políticas externas –tamén internas– que afectaron e afectan a mala situación actual do sector. Sirvan, a modo de exemplo, algunhas destas decisións políticas que teñen non xa favorecido, senón ademais prexudicado, directamente, a este sector: o coñecido e aínda insolventado pago indebido ilegal do céntimo sanitario, o incremento por parte do Goberno do señor Feijóo do 400 % no ano 2014 dese céntimo sanitario, a aprobación lesiva da Lei orgánica de transporte terrestre para as pemes do sector, o mantemento dun custo superior dos carburantes en Galicia que no resto das comunidades autónomas, custos de peaxe na AP-9 absolutamente inasumibles para o sector, a permisividade da Administración co trato abusivo de operadoras loxísticas ou a propia indiferenza do Goberno do Partido Popular fronte ás decisións doutros países que dificultan a competitividade das empresas galegas. Polo tanto, estamos nunha situación, ademais, que se engade, ultimamente, á que xa vén pervivindo co sector durante os últimos anos –mostras hai clarísimas na proximidade da Coruña–, son as prácticas dumping ou competencia desleal, que son xa unha realidade negativa para o sector do transporte. Unha nova realidade que os debilita e que, polo tanto, nos debilita como galegos; que debilita o sector do transporte e que debilita a Galicia como país. Os socialistas cremos que ante este feito o Goberno galego debe –está obrigado– actuar para erradicar estas prácticas que vulneran o equilibrio traballo-salario dos transportistas. No fondo, esta proposta pretende dignificar o traballo dos profesionais do transporte, tanto dos traballadores por conta allea, como dos autónomos, desterrando unha práctica que é de competencia desleal que tanto dano nos está facendo a este sector. Tamén para garantir a supervivencia dun sector clave para Galicia, xa vemos os números, pero engado un dato máis: é suficiente dar unha volta polas vilas e pobos de Galicia para ver a implantación que este sector ten no conxunto das poboacións...
Remate, por favor.
...e no conxunto da sociedade. Remato dicindo que asumimos claramente os tres puntos desta iniciativa, que coinciden coa proposta que nós poderiamos facer, e, polo tanto, imos apoiar esta iniciativa. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Fernández. Polo Grupo Parlamentario Popular, ten a palabra o señor Goldar Güimil.
Moitas grazas, señora presidenta. Moi boa tarde –xa noite– a todos e a todas, señoras e señores deputados. Correspóndeme, no nome do meu grupo parlamentario, a defensa da posición política da formación que represento na proposición non de lei que trae a debate o señor deputado do Grupo da AGE, señor Fajardo. Pensaba eu, permítame a licenza, que debería quedar clara esta postura hai xa cinco meses, o 8 de setembro, cando o señor Sánchez, do mesmo grupo parlamentario que vostede, presentara a mesma iniciativa na Comisión 2ª desta Cámara. Nela tivemos ocasión de fundamentar cal era a nosa visión da situación que vostede refire hoxe nesta nova-vella iniciativa. E como semella que non quedou o suficientemente diáfana, se non non tería sentido volver traela a debate, salvo, claro, outras explicacións máis prosaicas, vou tratar novamente de explicarlla. Manifesta o señor Fajardo –manifestaba tamén o señor Sánchez–, na iniciativa que agora debatemos, que se estarían producindo prácticas de dumping no ámbito de transporte de mercadorías por estrada, trasladando no seu escrito unha sensación de xeneralización das devanditas prácticas. De igual xeito cita a súa señoría a adopción en Alemaña dunha medida para que os traballadores que se atopen en chan alemán deban cobrar o salario mínimo alí vixente. En canto á referencia que se indica relativa a Alemaña, dicirlle, señor Fajardo, que foron múltiples as asociacións de transportistas que denunciaron publicamente esta normativa por considerala restritiva para a actividade do transporte, ademais de provocar importantes cargas administrativas para as empresas non alemás. É máis, debería coñecer vostede que esta mesma denuncia foi remitida tamén por estas asociacións á propia Comisión Europea, iniciando esta institución o pasado 19 de maio un procedemento de infracción contra este Estado membro en relación coa aplicación da Lei de salario mínimo no sector de transporte, que todavía está en tramitación. Señorías, a adopción das medidas que propón o seu grupo –ao noso modo de ver un tanto faltas de rigor e de fundamento práctico, dito sexa co debido respecto– inciden directamente na configuración do espazo único de transportes no ámbito europeo. Neste sentido, cómpre advertir das dificultades que estas medidas provocan, precisamente para os transportistas dos países periféricos, como puxeron de manifesto as denuncias que formularon, entre outros, o Comité Nacional de Transporte por Carretera. Xa que logo, a adopción de disposicións ou normas restritivas á libre circulación de mercadorías no territorio europeo, e, como consecuencia, no galego tamén, ademais de constituír medidas contrarias á normativa comunitaria, non son apoiadas polo conxunto do sector do transporte e resultarían contraditorias cos intereses e propias actuacións deste importante colectivo. Tamén debemos salientar que as eventuais prácticas de abuso no ámbito de transporte en réxime de cabotaxe citadas polo señor Fajardo son obxecto de inspección en estrada e de seguimento por parte dos servizos de inspección adscritos á Dirección Xeral de Mobilidade, contando igualmente coa colaboración das Forzas de Seguridade do Estado, e concretamente coa Garda Civil de Tráfico. Deste xeito, no ano 2015 procedeuse á incoación de 27 expedientes sancionadores a empresas que realizaban cabotaxe ilegal no transporte de mercadorías, ou que carecían de licenza comunitaria ou de autorización internacional para a realización deste transporte. Neste mesmo ano resolvéronse 40 expedientes sancionadores, instruídos entre os anos 14 e 15 por estas mesmas infraccións. Polo tanto, señorías, baixo o noso punto de vista, o esencial é a adopción de medidas, máis que de proteccionismo, de promoción dunha maior calidade de eficiencia nesta actividade, para o que é unha peza esencial a aposta pola formación. E aí está o Goberno galego colaborando intensamente cos profesionais do sector na organización e supervisión desta formación, con achegas de máis de 390.000 euros no ano 2015, que terán continuidade no ano 2016. Por último, dicir que o impulso á intermodalidade, a dotación de solo para o estacionamento dos vehículos e a realización de operacións loxísticas contribúen ao mellor posicionamento do noso propio sector de transporte, e, sobre todo, cando estas accións son adoptadas nun marco de colaboración entre as administracións públicas e os interesados, como é o caso. Así as cousas, á vista do que lle teño explicado, señor Fajardo, agardo que teña claro que disentimos profunda, máis respectuosamente, por suposto, do obxecto da súa iniciativa, e, lamentablemente, sinto defraudalo, pero este grupo parlamentario non a vai ter en consideración. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Goldar. Grupo autor da proposición non de lei. Señor Fajardo, ten vostede a palabra.
Bueno, voceiro do Partido Popular, non se preocupe, non me defrauda, é o habitual do Partido Popular. A quen si defrauda son a eses milleiros de transportistas autónomos deste país que levan demandando que se tomen medidas contra esta situación que vostede minimiza, e que ademais di que se actúa contra ela. Eu permítame que discrepe en dúas cuestións: non é unha situación menor, é unha realidade do día a día que implica que as empresas teñan moitísimas dificultades para sobrevivir. Vostede di que se actúa con 40 expedientes sancionadores en dous anos, é dicir, no conxunto do Estado, que se sanciona un transporte cada 20 días no conxunto do Estado. Iso significa que non se actúa. Pero si que vou coincidir nunha cousa con vostede, é que nós impugnamos o modelo da Unión Europea. Precisamente ese modelo da Unión Europea é o que permite que a patronal do sector –e cando digo patronal non me refiro ao pequeno empresario que ten un, dous ou tres vehículos, senón a aqueles que son o 8 % do sector que agrupan e deciden prezos e impoñen este tipo de modelos– sexa a que ten feito presión sobre a Unión Europea para que aplique un modelo que o que fai é ir en contra dos pequenos autónomos e dos pequenos empresarios do sector. E cando vostede fale de Alemaña, home, gustaríame que polo menos vostede se informase do que dixeron as agrupacións do sector, porque o que dixeron foi non que non estiveran de acordo coa norma que aplica Alemaña, senón con que esa norma non se aplique de forma coordinada no conxunto de Europa, e que, polo tanto, se poida garantir no conxunto de Europa que hai un mínimo de salario que implica unha igualdade de retribucións e, polo tanto, unha igualdade á hora de acceder aos contratos coas empresas coas que logo distribúen a mercadoría. Polo tanto, eu, a pesar do seu ton grandilocuente, teño que disentir das súas afirmacións, e está claro que o Partido Popular non defende o mesmo modelo que defende AGE. AGE defende un modelo que vai en favor das persoas, en favor dos traballadores e das pequenas empresas. Vostedes, unha vez máis, defenden esa Unión Europea que é pensada só para os oligopolios, para as grandes industrias, tamén no transporte, e que é capaz de aplicar medidas de liberalización para que as grandes industrias e as grandes empresas de transporte fagan o que queiran; pero, en cambio, restrinxe os traballadores, restrinxe as pequenas empresas e, incluso agora, restrinxe a mobilidade interior, simplemente porque Europa está pensada para o movemento de capitais e non para o movemento e a defensa dos traballadores e das traballadoras do conxunto de Europa. Polo tanto, lamento profundamente que estea nesa posición, pero queda claro que vostedes son o que son e defenden a quen defenden, a esa minoría maioritaria en canto ás grandes empresas e deixando nunha situación francamente de desprotección os autónomos e pequenas empresas deste país que levan pedindo que se aclare esta situación, e, por certo, non foron recibidas polos responsables da Xunta que teñen que atendelos. Vostede explicarame como é posible que en todos estes meses, hai oito meses que presentamos esta iniciativa na Comisión, dende hai oito meses vostedes nin sequera se sentaron con este sector a falar desta situación. Dende logo, queda claro que a vostedes lles preocupan outras cousas e non a situación da maioría dos autónomos e traballadores do transporte por estrada deste país. Máis nada, sinto lamentar que vostedes, unha vez máis, se posicionen do lado dos poderosos.
Grazas, señor Fajardo. Suspendemos a sesión ata mañá ás 10.00 horas.