Türkiye Büyük Millet Meclisinin 28’inci Birleşimini açıyorum. Toplantı yeter sayımız vardır, görüşmelere başlıyoruz. Gündeme geçiyoruz. Gündemimize göre, 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2020 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi’nin görüşmelerine başlayacağız. KANUN TEKLİFLERİ İLE KOMİSYONLARDAN GELEN DİĞER İŞLER Komisyon? Yerinde. Sayın milletvekilleri, Komisyon Raporları 281 ve 282 sıra sayılarıyla bastırılıp dağıtılmıştır. Şimdi, yürütme adına bütçe sunuş konuşmasını yapmak üzere Cumhurbaşkanı Yardımcısı Sayın Fuat Oktay’a söz vereceğim. Buyurun Sayın Oktay.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonunda 26 Ekimde başlayan 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2020 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi görüşmeleri 26 Kasımda tamamlanmıştır. 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi, Plan ve Bütçe Komisyonunda iki yüz otuz dört saat süren 21 birleşim sonunda nihai şeklini almıştır. Otuz sekiz gün boyunca harcadıkları yoğun mesai ve katkıları sebebiyle Plan ve Bütçe Komisyonumuzun Değerli Başkan ve üyelerine, tüm milletvekillerine, sürecin verimli şekilde geçmesine katkı sağlayan Bakan arkadaşlarıma, kamu kurumlarımızın temsilcilerine ve Komisyon çalışanlarına bir kez daha teşekkür ediyorum. Bugün itibarıyla, 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ve 2020 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi’nin Meclis Genel Kurulunda görüşmelerine başlıyoruz. Millî iradenin tecelligâhı Türkiye Büyük Millet Meclisinde milletimiz önünde hesap verme mecrası olarak gördüğümüz bütçe görüşmelerinin bu yıl da en hayırlı şekilde tamamlanmasını temenni ediyorum. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 2022 yılı bütçesi, AK PARTİ hükûmetlerinin 20’nci, Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemine geçişin ardından hazırlanan 4’ncü bütçedir.
Arkadaşlar, salonda çok büyük gürültü var, lütfen. Buyurun.
Bütçelerimiz Cumhurbaşkanımız liderliğinde ülkemizin bugüne kadar elde ettiği tüm kazanımlar için etkili birer araç olarak kullanılmıştır. Bütçe disiplini ilkemiz çerçevesinde oluşan mali alan topyekûn kalkınmaya yönelik sanayi, ulaştırma, eğitim ve sağlık yatırımlarının yanı sıra sosyal hizmet harcamalarını da kapsayan beşerî ve sosyal gelişime yönelik alanlara yönlendirilmiştir. Dünyada 5 milyondan fazla insanın hayatına mal olan Covid-19 salgınının etkileriyle mücadelemiz bundan önceki 19 bütçemiz temelinde yükselen sağlam altyapımızla sürmektedir. Bir sağlık krizi olduğu kadar etkileri itibarıyla küresel ekonomik krize de dönüşen Covid-19’un oluşturduğu tahribat ekonomi, ticaret ve turizm başta olmak üzere pek çok alanda etkisini sürdürmektedir. Küresel ticaret, istihdam ve sermaye dolaşımı rakamları, verileri daralmaya devam ederken bizim söylediğimiz bir şey vardı: “Türkiye olarak salgın sonrası dönemde, üretimde, inovasyonda, yatırımda nerede kalmıştık demeyeceğiz.” diye ifade etmiştik. “Bu küresel krizi fırsata çevirerek, salgın atmosferinden üreterek, büyüyerek, toplumun her kesimini destekleyerek çıkacağız.” dedik ve öyle de oldu. 2021 yılı bütçemizi de bu yönde gerekli araçları kamuya sağlayacak yapıda hazırlamıştık ve yıl boyunca tüm kurumlarımız kaynaklarını en etkin ve verimli şekilde kullandılar. Bu sürece en güçlü siyasi desteği, Cumhur İttifakı olarak AK PARTİ, Milliyetçi Hareket Partisi ve Büyük Birlik Partisi birlikte vermiştir. Büyüme oranlarından ihracatta kırdığımız rekorlara, sanayi üretimindeki artıştan iş gücüne katılıma kadar pek çok gösterge, Covid-19 salgınına rağmen Türkiye’nin yoluna güçlenerek devam ettiğini ortaya koymaktadır. Bunların yanında hastaneler, otobanlar, köprüler, barajlar, içme suyu ve sulama tesisleri, organize sanayi bölgeleri, teknoparklar, enerji ve savunma sanayi projeleri gibi sayısız yatırımı yine içinde bulunduğumuz bütçe döneminde hayata geçirdik. Yeni yatırımlara bugün de hız kesmeden devam ediyoruz. 2022 yılı bütçe teklifini her türlü küresel etki, yaptırım ve manipülasyon girişimine rağmen güçlenen, kalkınan, büyüyen Türkiye vizyonuyla hazırladık. 2022 Yılı Bütçe Kanunu Teklifi, doğrudan milletimizin beklentileri esas alınarak hazırlanmıştır ve kaynak tahsis edilen kamu hizmetleri ile harcama ödeneklerini net şekilde göstermektedir. Performans esaslı program bütçe özelliklerine sahip teklif, kamu hizmetleri performansının kolayca ölçülmesine, izlenmesine ve tüm kamuoyuyla şeffaf şekilde paylaşılmasına imkân tanımaktadır. Bölgesel kalkınma, istihdam, ticaretin geliştirilmesi, gençlik, insan hakları, uzay ve havacılık gibi 67 stratejik programdan oluşan bütçe teklifimiz daha müreffeh bir Türkiye hedefimizin dayanağını oluşturmaktadır, ülkemizin gerçeklerine ve ihtiyaçlarına uygun olarak güncellediğimiz tam bağımsız ekonomi rotamızla da örtüşmektedir. Bu doğrultuda 2022 bütçesi yatırım, üretim, istihdam ve büyüme odaklı bir yapıda yeşil kalkınma devrimiyle millî teknoloji hamlemizi güçlendirecek bir çerçevededir. Özellikle tüm sektörleri içine alan yeşil dönüşümü, karbon nötr yatırımları ve yeşil ekonomiye geçiş sürecini hızlandıracak niteliktedir. 2022 bütçesi dijital Türkiye’nin yenilikçi ve çevreci bütçesidir. Bütçemiz hem işçimizin emeğine hem işverenimize, esnafımızdan çiftçimize, teknoloji girişimcilerimizden mühendislerimize, genciyle, yaşlısıyla, emeklisiyle, çalışanıyla toplumun her kesimine sahip çıkmakta, milletimize hitap etmektedir. Kadının güçlenmesi, çocukların korunması, engellilerin toplumsal hayata katılımı ve ailenin güçlendirilmesi gibi özel programları barındıran 2022 bütçesiyle toplumsal yapımızı daha da güçlendireceğiz. Ülkemizin huzurunu, milletimizin birliğini, beraberliğini ve devletimizin uluslararası alanda itibarını da tavizsiz şekilde korumayı sürdüreceğiz. Sağlıktan eğitime, tarımdan ulaştırmaya, sanayiden ekonomiye ve sosyal yardımlara kadar her alanda isabetli politikaları bütçemiz temelinde birer birer uygulamaya geçirmeye devam edeceğiz. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ve 2020 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi’ne ilişkin sunuşumda bütçenin bütününe dair detaylı verileri paylaşmanın yanı sıra, Plan ve Bütçe Komisyonundaki görüşmelerde üzerinde sıklıkla durulan hususlara da değineceğim. Bu kapsamda, küresel ekonomideki gelişmelere, Türkiye'nin ekonomisindeki görünüme, temel icraatlarımıza, Covid-19 salgınına yönelik ekonomik desteklere, orta vadeli programdaki temel politikalara ve bütçe öngörülerine, 2020 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu’na değinerek “Bütçe Gerçekleşmeleri ve 2022 Yılı Bütçe Öngörüleri” başlığı altında 2021 yılı merkezî yönetim bütçe gerçekleşme tahminlerini, 2022 yılı merkezî yönetim bütçesini, 2022 yılı bütçesinin temel özelliklerinin ardından gelir politikaları ve uygulamalarına ilişkin detayları dikkatinize sunarak konuşmamı tamamlayacağım. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; küresel ekonomik görünüm ve dünya ekonomisindeki gelişmelerden başlayacak olursak… 2020 yılında başlayan küresel Covid-19 salgınının olumsuz etkileri 2021 sonu itibarıyla büyük ölçüde bertaraf edilmiş olsa da dünya ekonomisi önümüzdeki yıla yine göz ardı edilemeyecek belirsizliklerle girmektedir. Dünya genelinde görülen virüs varyantları kalıcı küresel toparlanma önünde ciddi bir engel olarak varlığını korumakta ve salgınla devamlı mücadeleyi zorunluluk hâline getirmektedir. Bütçemizi bu risklerin ve belirsizliklerin hâlen devam ettiği bir ortamda, ihtiyatlı bir yaklaşımla hazırladık. Salgına karşı alınan tedbirler özellikle hizmetler sektöründe ağır ekonomik yıkımlara yol açmış, dünya genelinde eşine rastlanmayan arz ve talep şokları tecrübe edilmiştir. 2021 yılının ikinci yarısında dünya genelinde aşıların yaygınlaşmasıyla birlikte aşamalı da olsa ekonomilerin küresel düzeyde açılması mümkün olmuş ve ekonomik toparlanma hissedilmeye başlanmıştır. Ülkeler ve ülke grupları arasında ayrışmalar olmakla birlikte 2021 yılı bütçesi, 2021 yılı küresel toparlanmanın devam ettiği bir dönem olarak görülmektedir. Dünya Bankası Haziran ayı Küresel Ekonomik Beklentiler Raporuna göre gelişmiş ekonomilerin 2021 yılında yüzde 5,4, 2022 yılında ise yüzde 4 büyümeleri öngörülmektedir. Gelişmekte olan ekonomilerin ise 2021 yılında yüzde 6 ve 2022 yılında yüzde 4,7 büyümesi beklenmektedir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 2021 yılı ikinci çeyreğinde küresel ekonomilerde bir önceki yıla kıyasla, özellikle iyileşme yaşanmasıyla iş gücü piyasaları da kısmen toparlanmıştır ancak 2021 yılında istihdamdaki artış eğilimine rağmen, işsizlik oranları hâlâ salgın öncesindeki ortalamaların üzerinde seyretmektedir. Küresel enflasyon, genişlemeci para politikalarının devam etmesi, 2021 yılında petrol ve emtia fiyatlarındaki yukarı yönlü gelişmeler ile küresel talepteki toparlanmaya bağlı olarak yüksek seyretmektedir. Bu ortamda, Uluslararası Para Fonu tahminlerine göre gelişmiş ekonomilerde ortalama üretici enflasyonunun 2020 yılında yüzde 0,7 oranındaki seviyesinden 2021 yılı itibarıyla yüzde 2,8’e yükseleceği öngörülmektedir. Gelişmekte olan ekonomilerde ise 2020 yılında yüzde 5,1 olan yıllık ortalama tüketici fiyatları artışının, 2021 yılında yüzde 5,5 düzeyinde gerçekleşeceği tahmin edilmektedir. Brent petrol fiyatları salgın nedeniyle 2020 yılında oldukça düşük seviyelere geriledikten sonra 40-45 dolar bandına yerleşmiş, 2021 yılında ise küresel talepte yaşanan toparlanma, Covid 19 aşılama oranlarındaki artış ve diğer faktörlerin de etkisiyle yükselme eğilimine girerek 80 dolar eşiğini aşmıştır. Bugün itibarıyla 71 dolar seviyelerinde olduğunu gördüğümüz petrol fiyatları, dalgalı seyrini sürdürmektedir. Günümüzde emtia ve enerji fiyat artışları ile çip üretimi başta olmak üzere tedarik zincirlerinde küresel çapta yaşanan sıkıntılar, otomotiv ve elektronik sektörü gibi dayanıklı mal tüketiminde arz sorunlarını beslemekte ve enflasyon risklerini artırmaktadır. Küresel sermaye piyasalarında meydana gelebilecek oynaklıklar, kur dalgalanmaları, yüksek küresel enflasyon ve yeni virüs varyantları da dünya ekonomisi açısından belirli düzeyde riskleri barındırmaktadır. Ayrıca, süregelen Amerika Birleşik Devletleri-Çin eksenli ticaret gerilimleri, kontrolsüz güç hareketleri, göç hareketleri, jeopolitik çatışmalar, siber saldırılar ve iklim değişikliği nedeniyle artan doğal afetler küresel toparlanmaya zarar verebilir. Dönüşen küresel tedarik zinciri şartlarıyla, ülkemizin coğrafi konum avantajının ve esnek üretim olanaklarının Türkiye’ye küresel ekonominin yeni üretim merkezlerinden biri hâline gelmesi için önemli bir fırsat sunduğunu önceden gördük, bu fırsatları en iyi şekilde değerlendirdik ve şimdi bunun sonuçlarını da alıyoruz. Ülkemizin güçlenen makro politikaları ile üretim ekonomisine dönük çabaları bu fırsatın değerlendirilmesine katkı sağlamaktadır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; küresel ekonomik gelişmelerin ardından Türkiye ekonomisindeki gelişmeler ve genel görünüme değinmek istiyorum. Türkiye ekonomisi 2020 yılında yüzde 1,8 oranında büyüme kaydederek Covid-19 salgınından en az hasarla çıkabilmiş ve G-20 ülkeleri arasında Çin’le birlikte büyüme kaydetmeyi başaran 2 ülkeden birisi olmuştur, bu performans 2021 yılında da devam etmiştir. Türkiye ekonomisi 2021 yılının üçüncü çeyreğinde yıllık yüzde 7,4 büyümeyi başarmıştır; böylece, yılın ilk dokuz ayında yüzde 11,7 oranında büyüyerek oldukça güçlü bir performans sergilemiştir. Bu dönemde ihracatın sürüklediği dış talep ve sanayi üretiminde yaşanan güçlü artış büyümeye belirgin şekilde katkı vermiştir. Hâlihazırda ekonomik aktivitedeki dinamik ve canlı gidişat ile artan ihracat desteğiyle yılın son çeyreğinde de yüksek bir büyüme performansı öngörülmektedir. 2021 yılının tamamında yüzde 10’u aşabilecek düzeyde bir büyüme oranı kaydetmeyi bekliyoruz. Başta bütçe olmak üzere, tüm politika araçlarımızla işçi, memur, esnaf, çiftçi ve emeklilerimiz dâhil olmak üzere, tüm kesimlere bu büyüme refah olarak yansıyacaktır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; salgının iş gücü piyasası üzerinde, tüm dünyada olduğu gibi, ülkemizde de önemli olumsuz etkileri olmuştur. Bu etkilerin azaltılması amacıyla pek çok tedbir uygulamaya geçirilmiş; kısa çalışma ödeneğinden yararlanma şartlarının esnekleştirilmesi, nakdi ücret desteği, fesih yasağı ve normalleşme desteği bu kapsamda öne çıkan tedbirler olmuştur. Bu tedbirlerin ve toparlanma sürecinin etkisiyle salgının başta hizmetler sektörü olmak üzere, istihdamda ve iş gücüne katılımda meydana getirdiği kayıplar telafi edilmiştir. 2021 yılı Eylül ayı itibariyle toplam istihdam düzeyi, salgının hemen öncesindeki 2020 Şubat ayına göre mevsim etkilerinden arındırılmış verilerle yaklaşık 1,7 milyon kişi daha fazladır. Tarım, sanayi, inşaat ve hizmetler sektörlerinin tümünde istihdam salgın öncesindeki düzeyinin üzerindedir. Eylül ayı itibarıyla ilk defa istihdamımız 29 milyonu, iş gücümüz 33 milyonu aşmıştır. 2021 yılında gözlenen iktisadi faaliyetteki hızlı toparlanmayı takiben 2022 yılında hedeflenen yüzde 5’lik güçlü büyümenin iş gücü piyasalarına olumlu yansımalarının olmasını, iş gücüne katılım ve istihdam oranlarında önemli iyileşmelerin kaydedilmesini öngörmekteyiz. İktisadi faaliyetteki toparlanmaya ek olarak istihdam teşviklerinin etkili bir şekilde uygulanması sürdürülecektir. Bunun yanı sıra dijitalleşme ve yeşil dönüşüme uyumun hızlandırılması; kadınlar, gençler ve engelliler gibi özel politika gerektiren grupların iş gücü piyasasına girişleri ve kalıcılıkları, beşerî sermayenin güçlendirilmesi, aktif iş gücü programları, iş sağlığı ve güvenliği, girişimciliğin geliştirilmesi alanlarında yapısal adımlar atılacaktır. Bu çerçevede, orta vadeli program tahminlerine dayalı olarak 2022 yılında istihdamın 2021 yılına göre 1 milyon 277 bin kişi artması işsizlik oranının ise yüzde 12’ye gerilemesi beklenmektedir. [[AK PARTİ sıralarından alkışlar]] Türkiye, yüksek büyüme, ihracatta artış ve cari dengenin iyileşmesiyle istihdam piyasasında salgın döneminin başarıyla atlatılmasına ek olarak, diğer birçok gösterge açısından da bu dönemde oldukça iyi bir konumdadır. Ülkemiz, benzer ülkelere göre düşük kamu borcuna ve hane halkı borçluluğuna sahiptir. AB tanımlı genel yönetim borç stokunun millî gelire oranı 2021 yılı ikinci çeyreğinde yüzde 38,4’e gerilemiştir. AB ülkelerinde bu oranın ortalaması yüzde 90’ın üzerindedir. Bu oran, yıl sonu itibarıyla kur riskine bağlı olarak bir miktar daha yukarıda gerçekleşse bile AB ülke ortalamalarının çok çok altında olmaya devam edecektir. 2020 yılında dünyada bütçe açığının millî gelire oranı ortalama olarak yüzde 10’un üzerindeyken, ülkemizde bu oran yüzde 3,5 gibi oldukça düşük bir seviyede gerçekleşmiştir. Bu durum, ülkemizin mali disiplindeki başarısını tesciller niteliktedir. Mali disiplin kararlılığımız dün nasılsa bugün de aynı şekilde devam etmektedir. Böylece, kamu maliyesi, Türkiye ekonomisinin en güçlü çıpası olmaya devam edecektir. Salgın koşullarının belirsizliğinin yaşandığı 2021 yılında da bir yandan vatandaşımıza, esnafımıza, reel sektörümüze ve ihtiyaç duyulan tüm alanlara yönelik desteklerimizi sürdürürken diğer yandan bütçe açığımızı yüzde 3,5’un altında tutarak kamu maliyesi göstergelerinin sürdürülebilirliğine önem veriyoruz. Bankacılık sektörümüz de oldukça sağlıklı bir duruş sergilemektedir. Sektördeki kredilerin takibe dönüşüm oranı ekim ayında yüzde 3,5’la yönetilebilir düzeyde olup bankacılık kesiminin sermaye yeterlilik oranı yüzde 17,3’le yasal oranın oldukça üzerindedir. Merkez Bankasının rezervleri de son dönemde özellikle 35 milyar doların üzerinde bir artışla 126 doları aşmıştır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bir ekonomiyi değerlendirirken sadece bazı göstergeleri göz önünde bulundurup geri kalanını göz ardı etmek doğru bir yaklaşım değildir ve bütünü görmekten bizleri alıkoyar. Kurlarda son dönemde yaşanan hareketlenmeyi sadece politika faizi çerçevesine bağlamak son derece yanlıştır ve Türkiye'nin büyüme, ihracat, cari denge ve mali disiplinde sağladığı, sahip olduğu başarıyı yok sayma anlamına gelmektedir. Salgının getirdiği olağanüstü koşullarla birlikte Türkiye’de, sadece Türkiye’de değil, diğer pek çok ülkelerde de yine politika faizinin enflasyonun altında yer aldığı bir dönemden geçmekteyiz. Amerika Birleşik Devletleri, Almanya, İngiltere, Fransa, Güney Kore, Brezilya, Endonezya, Malezya, Hindistan, Macaristan, Polonya ve Rusya gibi birçok ekonomide negatif reel politika faizi uygulanmaktadır. Ayrıca, politika faizinin yüksek olduğu dönemlerde de kurlarda hareketlenmeler görülebilmektedir. Son dönemde yaşanan gelişmeleri; doların dünyada güçleniyor olması, para birimimize karşı yapılan spekülatif ve manipülatif hareketler ve ülkemizin döviz talebini artıran etmenler çerçevesinde ele almak gerekmektedir. Amerika Birleşik Devletleri başta olmak üzere, gelişmiş ekonomilerin sıkılaştırma programını devreye alacağı beklentisiyle dolarda diğer tüm ülke para birimleri karşısında bir yükselme söz konusudur. Nitekim geçtiğimiz günlerde avro/dolar paritesi 1,12 seviyelerine kadar gerilemiştir. Küresel etkilerle ülkemizde artan ekonomik kırılganlıkların bilincindeyiz, bunun üstesinden gelecek olan da yine bizleriz. Birçok göstergede son derece iyi seviyeleri yakaladığımız, en yüksek büyüme ve ihracat artışlarını gerçekleştirdiğimiz bu dönemde para birimimiz manipülatif ataklara maruz kalmaktadır. Son günlerdeki kur hareketleri ekonominin gerçeklerine uygun değildir. Bu manipülasyon girişimlerinin, bize olduğu kadar, bunu yönlendirenlere de giderek artan bir maliyeti vardır ve bu sınama ekonomi üzerinden ülkemize sözde diz çöktürmek isteyenler için de sürdürülebilir değildir. [[AK PARTİ sıralarından “Bravo!” sesi, alkışlar]] Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; son dönemde, tüm dünyada olduğu gibi, ülkemizde de fiyatlar genel düzeyinde artışlar yaşanmaktadır. Enflasyon konusunu da yine, tek bir parametre yerine farklı dinamikleriyle açıklamak daha doğru olur. Konunun salgının etkileri ve tedarik zincirlerinde tüm dünyada yaşanan bozulmayla birlikte ele alınması gerekmektedir. Tüm dünyada artan emtia, enerji ve navlun fiyatlarıyla birlikte küresel olarak enflasyon olgusunun oluştuğu bir dönemden geçiyoruz. Enflasyon ve hayat pahalılığını tüm yönleriyle ele alıyor ve vatandaşlarımızın fiyat artışlarından en az etkilenmesi için politika tedbirlerimizi oluşturuyor ve uyguluyoruz. Vatandaşlarımızı fiyat artışlarından korumak amacıyla doğal gazda maliyetin dörtte 3’ünü ve elektrikte ise yarısını Hükûmet ve devlet olarak biz üstleniyoruz. Diğer ülkelerle kıyaslandığında küresel enerji fiyatlarındaki yüksek artışı en az şekilde vatandaşlarımıza yansıtıyoruz. Önümüzdeki dönemde hem yurt içinde hem de yurt dışında üretim alanlarının genişletilmesiyle çıktı artışını sağlayacak ve fiyatların daha sağlıklı bir zeminde oluşmasına katkı vereceğiz. Enflasyonun yükselmesi konusunda aldığımız tedbirler, haksız ve fahiş fiyat artışlarının etkin bir şekilde denetlenmesi ve gerekirse kamu kaynaklarından feragat edilmesi yoluyla enflasyonun vatandaşlarımıza en az şekilde yansıtılması hususunda çok büyük gayret sarf ediyoruz. Bu duruşumuzu sürdürmeye kararlıyız ve vatandaşlarımızı enflasyonun etkilerine karşı korumaya devam edeceğiz. İşçimiz, memurumuz, asgari ücretlimiz, sağlık personelimiz, öğretmenimiz, güvenlik güçlerimiz, esnafımız ve çiftçimiz dâhil, milletimizi enflasyon karşısında ezdirmeyecek ve enflasyonda kalıcı düşüşü temin edecek tüm politika tedbirlerini kararlılıkla uygulayacağız. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında milletimize vereceğimiz en önemli hesap büyük ve güçlü Türkiye için ne yaptığımız ve ne yapacağımızdır. Hamdolsun, milletimiz için gece gündüz çalışan kadrolar olarak başımız dik, alnımız ak şekilde ifade edebileceğimiz bir ticaret geçmişimiz, bir icraat geçmişimiz ve gurur duyduğumuz başarılarımız var. Reformlar ve sürdürülebilir büyümeyi merkeze aldığımız on dokuz yıllık yatırımlarımıza ek olarak bugün de devam eden, yarın da sürdüreceğimiz güçlü ve büyük Türkiye yol haritamız var. Tüm bunlar 84 milyon vatandaşımızın ihtiyaç ve beklentisini gözeten, gelecek hayallerine yer veren, kapsayıcı ve vizyoner politikalarımızın yansımasıdır. Covid-19 salgının etkileri, ülkeler arasındaki ticari gerilimler ve dijital dönüşüm gibi dış faktörleri de göz önünde bulundurarak üretim, teknoloji, ticaret, eğitim, sağlık ve tarım gibi alanlara özellikle eğiliyoruz. Sanayi altyapımız, firmalarımızın üretim esnekliği, nitelikli insan kaynağımız ve yenilikçiliği teşvik eden AR-GE ekosistemimizle sanayi üretiminde atılım dönemindeyiz. Çığır açan teknolojileri yerli ve millî imkânlarla üretmek amacıyla uyguladığımız Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı’nı genişletiyoruz. Geçen yıl başlatılan Makine Sektörü Çağrısı kapsamında, 20 projeye 2 milyar liralık destek kararı aldık. Bu kapsamda, servo motorlar, CNC tezgahlar gibi ithal edilen birçok ürün artık yerli ve millî imkânlarla üretiliyor. Aynı zamanda 84 milyonun ortak hayali olan Türkiye'nin Otomobili Projesi emin adımlarla yoluna devam ediyor. Bugüne kadar 2,5 milyar liralık yatırım tamamlandı, yıl sonunda da bu tutarın 3,5 milyar lirayı bulması bekleniyor. Kayseri’de yapımına devam edilen lityum iyon pil üretim tesisinde makine sistemleri kurulumunun Ocak 2022’de tamamlanması, yine, Nisan 2022’de seri üretime geçmesi planlanıyor. Şu anda küresel düzeyde devam eden çip, magnezyum ve lityum tedarik krizini düşündüğümüzde, bu tür yerli teknolojiye dayalı yatırımların ne denli önemli olduğu ortadadır. Gururla ifade etmek isterim ki Küresel İnovasyon Endeksi’nde bu yıl 10 basamak birden yükselerek 41’inci sıraya yükseldik. Son on dokuz yılda yerli patent başvuru sayısı 20, yerli patent tescil sayısı ise 30 kat artış gösterdi. [[AK PARTİ sıralarından alkışlar]] KOSGEB aracılığıyla 61 bini aşkın işletmeye yıl başından bu yana 1 milyar 740 milyon lira kaynak aktardık. Ayrıca, Yeşil Mutabakat’a uyum kapsamında öncelikli AR-GE ve yenilik konularına ilişkin 90 projeye TÜBİTAK vasıtasıyla destek sağladık. Yeşil OSB Ulusal Çerçevesi Taslağı’nı hazırladık, dönüşüm için gerekli altyapıların inşasında kullanılmak üzere Dünya Bankasından yaklaşık 300 milyon dolar tutarında kaynak temin ettik. Çığır açan teknolojilerin belirleyici unsurlarından olan yapay zekâ alanında da Türkiye olarak iddialıyız. Yol haritamız Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi’ni Ağustos ayında yayımladık ve bu yönde yapay zekâ ekosistemimizi güçlendirmeyi sürdürüyoruz. Kamu hizmetlerinin neredeyse tamamını e-devlete entegre ettik ve ocak ayından bu yana 2,7 milyardan fazla giriş sayısına ulaştık. Siber Vatan’da tam anlamıyla egemen olmak için siber güvenlik kümelenmesindeki tüm paydaşlara destek veriyor, siber kapasitemizi her geçen gün geliştiriyoruz. Türkiye’nin uzaydaki on yıllık vizyon, strateji, hedef ve projelerinin yer aldığı Millî Uzay Programı’nı uygulamaya geçirdik. En büyük uluslararası uzay örgütü Uluslararası Uzay Federasyonuna üyeliğimiz de 25 Ekimde tescil edilmiştir. TÜRKSAT 5A uydumuzu bu yıl içinde başarılı bir şekilde uzaya fırlattık. Savunma sanayimizi dışa bağımlılığı azaltarak Türk Silahlı Kuvvetleriyle tüm güvenlik birimlerimizin ihtiyaçlarını yüzde 80’e varan oranda yerli ve millî imkânlarla karşılıyoruz. 2021 yılı Ocak-Kasım döneminde yapılan savunma ve havacılık sanayi ihracatı kilogram başına 48,6 dolar olarak gerçekleşmiştir. Son on yıl içinde 170 ayrı ülkeye 228 farklı savunma sanayi ürünü ihraç edilmiştir. Yıl sonu itibarıyla 3 milyar doları geride bırakacağımız savunma sanayi ihracatımızı 2022 yılı ve sonrasında çok daha ilerilere taşımayı hedefliyoruz. Artan sanayi üretim ivmesiyle global, tek merkezli üretim ağına güçlü bir üretim ve lojistik merkezi alternatifi oluşturma yolunda hızla ilerliyoruz. En büyük sermayemiz olan gençlerimize, bilim insanlarımıza, üniversitelerimize, araştırmacılarımıza, sanayicilerimize, girişimcilerimize, KOBİ’lerimize, işçi ve emekçilerimize güveniyoruz. Tasarlayarak üreterek tüm çalışanların emeğine sahip çıkarak ve sanayide rekabetçiliği artırarak yolumuza emin adımlarla devam edeceğiz. Ulaştırma ve altyapı, hükûmetlerimizin en başarılı hizmet alanlarından birisidir. 443,4 kilometre uzunluğundaki Kuzey Marmara Otoyolu’nun ve bu proje kapsamındaki Yavuz Sultan Selim Köprüsü’nün Kınalı-Odayeri, Odayeri-Kurtköy, Kurtköy-Akyazı kesimlerini, on son kısmı bu yıl içinde olmak üzere trafiğe açtık. 330 kilometre uzunluğundaki Ankara-Niğde Otoyolu’nun Kırşehir bağlantı yolu da dâhil olmak üzere tamamını 2020 yılı sonunda hizmete açtık. Ayrıca ülkemizin ekonomik ve stratejik gücüne güç katacak Kanal İstanbul Projesi çalışmalarını başlattık. Kanal İstanbul üzerinden geçen Sazlıdere Köprüsü’nün temelini attık. 2021’den 2053’e ulaştırma ve haberleşme vizyonumuzu yeşil lojistik, verimli mobilite ve yerli, millî dijitalleşme olarak belirlemiş durumdayız. Sürekli artan bölünmüş yol ağımız ve otoyol uzunluğumuz, şehirleri birbirine bağlayan köprüler, viyadükler, demir ipek yolu Türkiye hattımız, 127 ülkeye ulaşan hava ağımız ve büyük tonajlı gemilerin yeni adresi olan limanlarımız sayesinde güvenilir bir üretim güzergâhına dönüşmüş durumdayız. Ulaştırma, lojistik ve haberleşme yatırımlarımıza ağırlık vermeye devam edeceğiz. Kalkınmanın temel unsuru olan enerji konusunda da geçtiğimiz on dokuz yılda cumhuriyet tarihinde tüm yapılanları katbekat aşan başarılar yakaladık. Enerjide kendi su, güneş, rüzgâr, termal ve kömür kaynaklarımızı en etkin şekilde değerlendirmeye öncelik verdik. 2018 yılı Temmuz ayında 87 bin megavat olan elektrik kurulu gücümüzü 2021 yılı Ekim ayı sonu itibarıyla 99 bin megavata çıkardık. 2018 yılı Temmuz ayında 6.917 olan elektrik santral sayımızı 2021 yılı Ekim ayı sonu itibarıyla 10.262’ye yükselttik. Ülkemiz bugün sahip olduğu yenilenebilir enerji kurulu gücüyle Avrupa’da 5’inci, dünyada 12’inci sırada yer almaktadır. Sadece 2020 yılında devreye alınan yenilenebilir enerji kurulu gücü 24 Avrupa ülkesinin toplam yenilenebilir enerji kurulu gücünden fazladır. Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin tüm ünitelerinde yapım çalışmalarını sürdürüyoruz. Enerjide dışa bağımlılığın azaltılmasını sağlamak üzere hidrokarbon aramaları 2 sismik araştırma ve 3 derin deniz sondaj gemimizle aralıksız devam etmektedir. Fatih, Yavuz ve Kanuni sondaj gemilerimizin ardından dünyada sadece 5 adet olan yedinci nesil 4’üncü sondaj gemimizi de filomuza ekledik. Yerli ve millî enerji yatırımlarımızla Türkiye’ye güç katmaya devam edeceğiz. Turizmde, sağlıktan yayla turizmine, kruvaziyer turizminden gastronomi turizmine kadar pek çok yeni alanda yeni destinasyonlarla ülkemizin turizm yelpazesini genişlettik. Dünyadaki emsalleriyle yarışacak şekilde inşa edilen Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası konser yerleşkesini Ankara’da hizmete aldık. Salgın koşullarına rağmen Atatürk Kültür Merkezi binasının yapımını iki buçuk yıl gibi kısa bir sürede tamamladık ve sembol bir kültür sanat eseri olarak İstanbul’a kazandırdık. [[AK PARTİ sıralarından alkışlar]] [[AK PARTİ sıralarından alkışlar]] Kültür, sanat ve turizm potansiyelimizi değere dönüştürmeye ve vatandaşlarımıza en iyi şekilde sunmaya devam edeceğiz. Sağlıkta gerçekleştirdiğimiz büyük dönüşümle vatandaşlarımızı hastane kapılarında eziyet çekmekten kurtardık, herkese insanca hizmet ulaştırdık ve ulaştırmaya da devam ediyoruz. Şehir hastanelerinden sağlık sigortası sisteminin geliştirilmesine, tıbbi araç gereçlerin dönüşümünden altyapı ve personel eksikliğinin giderilmesine kadar birçok alanda büyük sağlık yatırımları yaptık. Covid-19 salgınının başladığı ilk günden itibaren hastanelerimizin hizmet kapasitesinden sağlık personelimizin gayretine aşılama hızımızdan güçlü sağlık altyapımıza kadar salgınla mücadele alanında örnek alınan bir ülke konumundayız. Covid’le mücadelede köy köy, mahalle mahalle, ev ev tarama yaparak yüzde 90’ın üzerinde filyasyon ve temaslı takibi sağladık. Sahada görev yapan ekiplerimizle aşılarımızı ülkenin en ücra köşelerine ulaştırdık. Dünya Sağlık Örgütü tarafından belirlenen kronik hastalıklar ile kronik hastalık yönetimi politikalarının hayata geçirilmesinde Norveç’le birlikte dünya lideri olarak literatüre geçtik. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Şehir hastanelerimiz sayesinde vatandaşlarımızın tüm teşhis ve tedavi süreçleri tek bir kampüs içerisinde tamamlanabilmektedir. Hasta, refakatçı ve çalışan konforu odaklı tek ve çift kişilik nitelikli odalara, geniş dinlenme alanlarına, nitelikli yoğun bakım ünitelerine, büyük acil servislere, yüksek teknolojiyle inşa edilmiş akıllı binalara sahip bu hastanelerimiz kaliteli sağlık hizmeti sunumunu önemli ölçüde desteklemektedir. 81 ilimiz ve tüm ilçelerimizde her bir vatandaşımızın en iyi sağlık hizmetini vermek için çalışmaya devam edeceğiz. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; salgının ülkemizde görülmeye başladığı ilk günlerden itibaren hızlı ve etkili olarak Covid-19’la mücadele kapsamında önemli tedbirleri uygulamaya koyduk. Salgından etkilenen işletmelerimize ciro kaybı, kira ve nakdî destek, vergi ve sosyal güvenlik prim ödemelerinde ertelemeler, KDV ve kira stopajlarında indirimler gibi birçok önemli destek sağlanmıştır. Vatandaşlarımıza ve çalışma hayatına yönelik olarak kısa çalışma ödeneğinin kapsamı genişletilmiş, asgari ücret desteği uygulamasının süresi uzatılmış, ihtiyaç sahibi ailelere nakdî destekte bulunulmuş, ilaç, tıbbi malzeme, sağlık personeli ödemeleri gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, iş sözleşmesinin ahlak ve iyi niyet kuralları dışında işveren tarafından feshedilememesine yönelik düzenleme yapılmış, hızlı işe dönüş desteği, istihdama dönüş desteği ve ilave istihdam teşviki uygulamaya alınmıştır. Finansman koşullarının kolaylaştırılması için kredi garanti fonu limiti 25 milyar liradan 50 milyar liraya çıkarılarak teminat sıkıntısı yaşayan işletmelere finansmana erişim kolaylığı sağlanmıştır. Kamu bankalarının sermaye yapıları güçlendirilerek kredi imkânı sunulmuştur. Salgın nedeniyle temerrüde düşen firmaların siciline mücbir sebep açıklaması imkânı getirilerek ticari faaliyetlerine devam edebilmeleri için gerekli adımlar atılmıştır. Bu kapsamda, ilaç, tıbbi malzeme ve sağlık personeli ödemeleri için 27,3 milyar, kısa çalışma ve ücretsiz izin uygulamalarından yararlanan kişiler için, SGK'nın prim desteği için 29,2 milyar, Covid-19’a özgü ek sübvansiyonlu krediler için 1,7 milyar, esnafa yapılan nakdî, ciro kaybı ve kira desteği hibeleri için 9 milyar, emekli maaşlarının iyileştirilmesi için 900 milyon lira, ihtiyaç sahibi ailelere merkezî yönetim bütçesinden yapılan nakdî yardımlar için 4,4 milyar, ertelenen vergi ve SGK primlerinin finansman maliyeti için 4 milyar, vazgeçilen gelir 43,8 milyar lira olmak üzere toplam 120,6 milyar lira merkezî yönetim bütçesinden destek sağladık. İşsizlik Sigortası Fonu ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu’ndan yapılan ödemelerin büyüklüğüyse 68,8 milyar liraya ulaşmıştır. Ayrıca işletmelerimize vergi ve SGK prim ödemelerinde 70,2 milyar lira tutarında erteleme imkânı sağladık. Bütün bu kalemlere ertelenen ve kullandırılan kredi büyüklüklerini de eklediğimizde salgınla mücadele kapsamında açıkladığımız tedbirlerin büyüklüğü 717,8 milyar liraya ulaşmaktadır. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) 2021 yılı sonu itibarıyla da toplam destek büyüklüğünün 733,1 milyar liraya ulaşması beklenmektedir. Salgınla mücadele kapsamında, bütçe içi ve dışı kaynaklarımızı kullanarak vatandaşlarımızın ve işletmelerimizin yanında olmaya devam ediyoruz. Geçtiğimiz günlerde Sayın Cumhurbaşkanımız 2 yeni destek paketini daha kamuoyuyla paylaşmıştır. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerimize Yönelik İlave İstihdama Destek Paketi’ni hayata geçiriyoruz. İşverenlerimize finansman kolaylığı sağladığımız bu teşvikimizle 50’nin altında çalışanı olan iş yerlerimizin ilave istihdam sağlamaları veya nakdî ücret desteğinden yararlanan çalışanlarını tam zamanlı istihdama geçirmiş olmaları durumunda her bir çalışan için 100 bin liralık Kredi Garanti Fonu teminatlı kredi kullanma imkânı sağlanacaktır. KGF teminatı altında kullanmış oldukları kredilerin faizi on iki ay boyunca İşsizlik Sigortası Fonu’ndan karşılanacaktır, bu da bir çalışan için aylık 1.341 liralık destek anlamına gelmektedir. Diğer destek paketimiz İmalata Dayalı İthal İkamesi Destek Programı’dır. Bu programla amacımız, orta-yüksek ve yüksek teknolojili üretimin payını uluslararası pazarlara entegre bir biçimde daha da artırmaktır. Program kapsamında ayrıca orta-yüksek ve yüksek teknolojili sektörler için kritik öneme sahip ara malları ve ham maddelerin üretimini de destekleyeceğiz. Bu sayede asgari altı ay, azami yirmi dört ay ödemesiz dönem dâhil olmak üzere azami yüz yirmi ay vadeli kaynak kullanılabilecektir. Yararlanıcı KOBİ’ler için kefalet üst limiti 35 milyon lira, kefalet oranı ise yüzde 90’dır. KOBİ dışı yararlanıcılar için ise kefalet üst limiti 250 milyon lira ile oranı yüzde 85’tir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ekonomide 2022-2024 döneminin temel politikalarına, ilkelerine, hedef ve gösterge niteliğindeki ekonomik büyüklüklerine geçtiğimiz Eylül ayında yayımlanan orta vadeli programda yer vermiştik. Orta vadeli program ve orta vadeli mali plan, bütçe sürecinin sadeleştirilmesi ve kamuoyunun tek temel belgeye odaklanmasının sağlanması amacıyla “OVP” altında birleştirilerek tek belge hâline getirilmiştir. Orta vadeli programla salgın sonrası toparlanması sürecinde makroekonomik istikrar çerçevesinde cari açığın kademeli olarak düşürüldüğü, sürdürülebilir, yüksek, kapsayıcı büyüme ortamını sağlamayı hedefliyoruz. Bu dönemde küresel tedarik zincirlerindeki değişimler, dijital ve yeşil dönüşüm gibi eğilimler dikkate alınarak uluslararası arenada rekabet gücü yüksek, üretim ve istihdam potansiyeli barındıran sektörler desteklenecektir. Böylece küresel ticaretten alınan payın artırılması ve bu kapsamda cari işlemler dengesinde kalıcı ve sürdürülebilir iyileşmenin sağlanması hedeflenmektedir. Diğer taraftan, iş gücü etkinliği ve beceri uyumunu geliştirmeye, insan kaynağını güçlendirerek istihdam edilebilirliği artırmaya yönelik yapısal reformlar ve nitelikli bir büyüme kompozisyonuyla istihdam oranının artırılması amaçlanmaktadır. Program döneminde para ve maliye politikalarının güçlü eş güdümüyle mal ve hizmet piyasalarında rekabet ve verimliliği artıracak yapısal politikalar hayata geçirilecektir. Önümüzdeki dönemde krediye erişim imkânı daha da kolaylaştırılarak yatırımlarda daha fazla artış hedeflenmektedir. Alınan politika tedbirleriyle birlikte ekonomimizin 2022 yılında yüzde 5 büyüyeceğini öngörüyoruz. Küresel ve ulusal düzeyde döviz kuru ve fiyatlar genel seviyesindeki gelişmelere rağmen döviz kurunda istikrar ve enflasyonla mücadele kararlılığımız sürmektedir. Program döneminde, enflasyonla mücadeleyi kararlılıkla sürdürmek, yurt içi tasarrufları artırmak, özel yatırım kaynaklı büyüme yapısını oluşturmak ve alternatif finansman yöntemleriyle yatırım araçları oluşturarak para ikamesini azaltacak uygulamaları hayata geçirmek ve bu bağlamda finansal istikrarı güçlendirmek temel makroekonomik önceliklerimiz olacaktır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; konuşmamın bu bölümünde, bütçe gerçekleşmeleri çerçevesinde 2020 yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi’ne ilişkin bazı büyüklükleri sizlerle paylaşmak istiyorum: 2020 yılında bütçe giderleri 1 trilyon 204 milyar, bütçe gelirleri 1 trilyon 28 milyar, bütçe açığı 175,3 milyar, faiz dışı açık 41,3 milyar lira olarak gerçekleşmiştir. 2020 yılı merkezî yönetim bütçe tahmini ve yıl sonu gerçekleşmelerine bakılacak olursa 2020 yılı bütçe giderleri bütçe başlangıç tahmininin yüzde 10 üstünde, yıl sonu gerçekleşme tahminininse yüzde 0,7 altında kalmıştır. Buna karşın bütçe gelirlerimiz, bütçe başlangıç tahminine göre yüzde 7,5 oranında, yıl sonu gerçekleşme tahminine göre yüzde 5,5 oranında artış göstermiştir. 2020 yılında 175,3 milyar lira olarak gerçekleşen bütçe açığı başlangıçta öngörülen açığın 36,4 milyar lira üzerinde, yıl sonu gerçekleşme tahmininse 63,9 milyar altında gerçekleşmiştir. Tüm bunlar 2020 yılında, Covid-19 salgını nedeniyle tüm dünyada hayat ve ekonomik aktivite durmuşken ülkemizde özel sektör ile kamunun birlikte özverili çalışmaları sonucunda mali disiplinden ödün vermeden salgınla başarılı bir mücadele verildiğini göstermektedir. 2023 hedeflerimize yaklaşırken hesap verebilirliğin ana omurgasını oluşturan mali saydamlıktan asla taviz vermeyeceğiz. Doğrudan milletimizden aldığımız yetkiyle yürüttüğümüz çalışmaların hesabını en nihayetinde milletimize vermek asli sorumluluğumuzdur. Bu çerçevede, merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri ve sosyal güvenlik kurumlarının 2020 yılındaki faaliyet sonuçlarıyla mahallî idarelerin mali yapılarına ilişkin genel değerlendirmeleri içeren 2020 yılı Genel Faaliyet Raporu, Haziran ayı sonunda kamuoyunun bilgisine sunulmuştur. Sayıştay Başkanlığının Meclisimize sunmuş olduğu 2020 hesap yılına ilişkin denetim raporları Plan ve Bütçe Komisyonumuzda değerlendirilmiştir. Hükûmetimizin önem verdiği hesap verebilirlik ve mali saydamlık ilkeleri çerçevesinde, raporlarda tespit edilen hususlarla ilgili çalışmalar titizlikte yapılmış ve yapılmakta olup gerek yapısal iyileştirmeler gerek mevzuat düzenlemeleri ve gerekse meslek içi eğitimlerle bulguların tekemmül etmemesi konusunda hassasiyet gösterilmektedir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 2021 yılında merkezî yönetim bütçe gerçekleşmelerine ilişkin olarak, merkezî yönetim bütçe giderlerinin 1 trilyon 506,3 milyar lira, merkezî yönetim bütçe gelirlerinin 1 trilyon 276,3 milyar lira, bütçe açığının 230 milyar 16 milyon lira, faiz dışı açığın 50 milyar 473 milyon lira şeklinde gerçekleşmesi; detay bazında bütçe giderlerinde ise personel giderlerinin 351,4 milyar, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerinin 57,7 milyar, mal ve hizmet alım giderlerinin 130,6 milyar, cari transferlerin 587,1 milyar, sermaye giderlerinin 125,1 milyar, sermaye transferlerinin 18,5 milyar, borç verme giderlerinin 56,5 milyar, faiz giderlerinin 179,5 milyar lira olarak gerçekleşmesi; benzer şekilde 2021 yılında vergi gelirlerinin ise yaklaşık 1 trilyon 58 milyar lira, vergi dışı gelirlerin ise yaklaşık 218,4 milyar lira olacağı öngörülmüştür. Salgınla mücadele ve fiyat istikrarının sağlanmasına destek olmak amacıyla önemli miktarda vergi gelirinden vazgeçilmesine rağmen 2021 yılında gayrisafi yurt içi hasılanın yüksek büyümesi, talebin güçlü seyretmesi, e-ticaretin ve kartlı harcamaların artışı, gelir artırıcı tedbirlerle yapılandırma gelirlerinin etkisiyle bütçe gelirlerinin daha yüksek gerçekleşeceğini tahmin etmekteyiz. Bu çerçevede, bütçe açığının millî gelire oranın orta vadeli programda öngörülen yüzde 3,5 oranın da altında gerçekleşmesini bekliyoruz. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; konuşmamın bu bölümünde sizlere 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi hakkında bilgi vermek istiyorum. 2022 yılı bütçemizde bütçe giderleri 1 trilyon 751 milyar, faiz hariç giderler 1trilyon 510,6 milyar, bütçe gelirleri 1 trilyon 472,6 milyar, vergi gelirleri 1 trilyon 258,3 milyar, bütçe açığı 278,4 milyar lira olarak öngörülmüştür. 2022 yılı bütçe giderlerinin ekonomik sınıflandırmaya göre dağılımı ise şöyledir: Personel giderleri 424,8 milyar, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri 69,1 milyar, mal ve hizmet alım giderleri 128,2 milyar, cari transferler 657,3 milyar, sermaye giderleri 132,3 milyar, sermaye transferi 10 milyar, borç verme giderleri 61,6 milyar, yedek ödenekler 27,3 milyar, faiz giderleri 240,4 milyar lira. 2022 yılında merkezî yönetim bütçe gelirlerinin 2021 yılı gerçekleşme tahminine göre yüzde 15,4 artışla 1 trilyon 472,6 milyar lira, vergi gelirlerinin yüzde 18,9 oranında artarak 1 trilyon 258,3 milyar lira, vergi dışı gelirlerin ise 214,3 milyar liraya ulaşacağı tahmin edilmektedir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; merkezî yönetim bütçe gelirlerinin 2022 yılında bir önceki yıla göre yüzde 15,4 oranında artarak 1 trilyon 472,6 milyar lira olarak gerçekleşmesini tahmin ediyoruz. Vergi gelirlerinin 2022 yılında yüzde 18,9 oranında nominal millî gelir artışı olan yüzde 18,5’a çok yakın artacağı öngörülmüştür. Vergi gelirlerinin gayrisafi yurt içi hasıla içindeki payınınsa 2022 yılında yüzde 16 olacağı tahmin edilmektedir. 2022 yılı bütçesi gelir tahminleri ilave bir tedbir ve vergi artışı öngörülmeden yapılmıştır. 2020 ve 2021 yıllarında küresel salgın nedeniyle yapılan geçici vergi indirim ve ertelemelerine 2022 yılında ihtiyaç olmayacağı varsayılmıştır. 2022 yılında turizm sektörü başta olmak üzere hizmetler sektörünün ekonomik büyümeye ve vergi gelirlerine daha fazla katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir. Bu çerçevede 2022 yılında; gelir vergisi gelirlerinin 257,2 milyar, kurumlar vergisi gelirlerinin 172,4 milyar, dâhilde alınan KDV gelirlerinin 124,9 milyar, ÖTV gelirlerinin 219,4 milyar, ithalde alınan KDV gelirlerinin 290,8 milyar, damga vergisi gelirlerinin 34,3 milyar, harç gelirlerinin 43,7 milyar, banka ve sigorta muameleleri vergisi gelirlerinin 34,3 milyar, motorlu taşıtlar vergisi gelirlerinin 24,6 milyar, diğer vergi gelirlerinin 56,7 milyar lira olarak gerçekleşeceği tahmin edilmektedir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 2022 yılı bütçemizin temel özelliklerine de değinmek isterim. Performans esaslı program bütçe sistemine göre hazırlamış olduğumuz 2022 yılı merkezi yönetim bütçesi; toplumun ihtiyaç ve beklentilerinin bütçede daha isabetli bir şekilde yer almasına, kamu kaynaklarıyla kamu hizmetleri arasında bağ kurulmasına ve harcama önceliği geliştirilmesine imkân tanıyan ve kamu mali yönetimini güçlendiren bir yapıya sahiptir. Amacı küresel salgına da bağlı olarak dengelerin yeniden şekillendiği bir konjonktürde Türkiye ekonomisinin güçlü bir biçimde yükselişini sürdürmesi ve halkımızın refahının artmasıdır. Bunun yanı sıra, ekonomik dengeleme çerçevesinde elde edilen kazanımların korunması ve geliştirilmesi, üretim ve verimlilik odaklı sürdürülebilir büyüme ile adaletli paylaşımın kalıcı olarak tesisi ve Covid-19 salgınının ekonomi üzerindeki olumsuz etkilerinin giderilmesidir. Ayrıca, Yeşil Kalkınma Devrimi ve Millî Teknoloji Hamlesi’ni odağına alan bütçe çalışmamız, yenilikçi ve çevreci bir yapıdadır. 2022 yılı bütçesi de önceki yıllarda olduğu gibi dev eserlerin, sürdürülebilir katkıların bütçesi olacaktır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; merkezî yönetim bütçesinden sağlığa ayrılan kaynağı 2022 yılında 122,6 milyar liraya çıkarıyoruz. Bu kapsamda, sağlık harcamalarının bütçe içerisindeki payı 2022 yılında yüzde 7 olmuştur. Eğitim bütçesini 2021 yılına göre yüzde 29,4 artışla 273,5 milyar liraya çıkarıyoruz. Millî Eğitim Bakanlığı bütçesini ise 189 milyar liraya yükseltiyoruz. 2022 yılında bütçemizden tarıma ayırdığımız kaynağı 57,6 milyar liraya çıkarıyoruz. Bu kapsamda, tarımsal destek programları için 25,8 milyar, tarım sektörü yatırım ödenekleri için 16,3 milyar, tarımsal kredi sübvansiyonu, müdahale alımları, tarımsal KİT ve ihracat destekleri için 15,5 milyar lira kaynak ayırıyoruz. Ayrıca, Türkiye Büyük Millet Meclisinde kabul edilen kanun gereğince, çiftçilerimize yapılan tarımsal destekleme ödemelerinden yaklaşık yıllık 600 milyon lira olan gelir vergisi stopajı kesintisi artık yapılmayacak, geriye dönük olarak beş yıllık kesintiler ise anapara ve faiz olmak üzere toplam 3,5 milyar lira iade edilecektir. [[AK PARTİ sıralarından alkışlar]] Ormanların ve doğanın korunması programı ödeneklerini bir önceki yıla göre yüzde 55 artırarak 4 milyar 738 milyon liraya, sürdürülebilir ve çevre iklim değişikliği programı ödeneklerini bir önceki yıla göre yüzde 48 oranında artırarak 2 milyar 696 milyon liraya yükseltiyoruz. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sosyal devlet anlayışımızın bir gereği olarak sosyal harcamalara 2022 yılında bütçenin yüzde 6’sını tahsis ederek 104,2 milyar lira kaynak ayırıyoruz. Bu kapsamda, 2022 yılında ödeme gücü olmayan yaklaşık 9,5 milyon vatandaşımızın sağlık prim giderleri için 23,4 milyar; 65 yaş üstü yaşlılarımız, bakıma ihtiyacı olan engelli vatandaşlarımız ve yakınlarından oluşan yaklaşık 1 milyon 400 bin kişiye bağlanan aylıklar kapsamında 15,6 milyar. Ekonomik yoksunluk içinde olan 138 bini aşkın çocuğumuzun ailelerin yanında yetişmesine imkân sağlayan sosyal ve ekonomik destek ödemeleri için 2,5 milyar lira; elektrik tüketim desteği kapsamında 2,4 milyar; kömür yardım için 1,4 milyar; 8.242 çocuğumuzun aile ortamında yetişmesine imkân veren koruyucu aile uygulaması için yaklaşık 295 milyon lira kaynak ayırdık. 2022 yılında bütçemiz, sağladığımız ilerlemeleri daha da öteye taşıyacak, her bir vatandaşımızın beklentisi, talepleri ve hayalleri doğrultusunda yeni başarı hikâyelerimizin dayanağını oluşturacaktır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; gelir politikaları ve uygulamalarına değinecek olursak… Vergi sistemi, yaşayan bir sistem olup ekonomik, sosyal ve çevresel ihtiyaçlar doğrultusunda sürekli gözden geçirilmesi ve geliştirilmesi gerekmektedir. Bu hassasiyetle, neredeyse tüm kesimlerle kapsamlı istişareler gerçekleştirdik; vergisel açıdan ekonomik reformlar oluşturduk ve belirlediğimiz bir takvim dâhilinde bu eylemleri hayata geçiriyoruz. Bu kapsamda, yüce Meclisimizin kararıyla yaklaşık 835 bin basit usulde vergilendirilen esnafımızın kazancını tamamen vergiden istisna tuttuk. Çiftçimizi desteklemek amacıyla tarımsal destekleme ödemelerinden gelir vergisini kaldırdık. Geçmiş beş yıl içinde yapılmış kesintileri de iade ediyoruz. Bu düzenleme sonucunda çiftçimize -biraz önce de ifade ettim- yaklaşık 3,5 milyar lira ödeme yapmış olacağız. Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerimizin ve meslek mensuplarının iş yüklerini son dönem geçici vergi beyan ve ödemelerini kaldırarak hafiflettik. Vergilemede vatandaşlarımız ve reel sektörümüzün ihtiyaçlarını gözeterek istikrarı ve öngörülebilirliği merkeze aldığımız politika ve uygulamalarımıza mali disiplinden taviz vermeksizin devam edeceğiz. Kamu gelirlerinin kalitesinin daha da artırılması amacıyla kalıca gelir kaynaklarına daha fazla odaklanacak, vergiye gönüllü uyumu daha da güçlendirecek, vergi tahsilatında etkinliği artıracak kayıt dışılıkla mücadelemizdeki kararlı duruşumuzu devam ettireceğiz. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 2022 yılı bütçemizin ülkemizin kalkınması ve vatandaşlarımızın refahının artırılması doğrultusunda en kaliteli kamu hizmetine dayanak teşkil edeceğine inanıyoruz. Bütçemizin uygulanmasında bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da mali disiplinden taviz vermeyeceğiz. Sözlerime son verirken 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ve 2020 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Tekliflerinin ülkemize ve milletimize hayırlı olmasını diliyorum.
Teşekkür ediyorum Sayın Oktay. Sayın milletvekilleri, Bütçe ve Kesin Hesap Kanunu Teklifleri üzerindeki görüşmeler, 24 Kasım 2021 tarihli 23’üncü Birleşimde alınan karara uygun olarak bastırılıp dağıtılan programa göre yapılacaktır. Başlangıçta bütçenin tümü üzerindeki görüşmelerde siyasi parti gruplarına ve İç Tüzük’ün 62’nci maddesi gereğince, talebi hâlinde görüşlerini bildirmek üzere yürütmeye 60’ar dakika söz verilecek ve bu süre birden fazla konuşmacı tarafından kullanılabilecektir. Şahıslar adına yapılacak konuşmaların süresi ise onar dakika olacaktır. Şimdi, bütçenin tümü üzerinde siyasi parti grupları, yürütme ve şahısları adına söz alanların adlarını sırasıyla okuyorum: İYİ Parti Grubu adına Grup Başkan Vekilleri İzmir Milletvekili Sayın Dursun Müsavat Dervişoğlu ile Samsun Milletvekili Sayın Erhan Usta; Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına Grup Başkan Vekilleri Manisa Milletvekili Sayın Erkan Akçay ile Sakarya Milletvekili Muhammed Levent Bülbül; Halkların Demokratik Partisi Grubu adına Eş Genel Başkanlar İstanbul Milletvekili Sayın Pervin Buldan ile Mardin Milletvekili Sayın Mithat Sancar; Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına Genel Başkan ve İzmir Milletvekili Sayın Kemal Kılıçdaroğlu (CHP sıralarından alkışlar) Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu adına Genel Başkan Vekili ve İstanbul Milletvekili Sayın Numan Kurtulmuş ile İstanbul Milletvekili Sayın Nurettin Canikli. [[AK PARTİ sıralarından alkışlar]] Yürütme adına Cumhurbaşkanı Yardımcısı Sayın Fuat Oktay. Ve son olarak, şahsı adına, aleyhte olmak üzere Demokratik Bölgeler Partisi Eş Genel Başkanı ve Diyarbakır Milletvekili Sayın Salihe Aydeniz söz alacaklardır. [[HDP sıralarından alkışlar]] Buyurun Sayın Dervişoğlu.
Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri, siyasi partilerimizin muhterem Genel Başkanları ve televizyonları başında bizleri izleyen sevgili vatandaşlarımız; hepinizi en derin saygılarımla selamlıyorum. 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ve 2020 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi’ne ilişkin İYİ Partimizin görüşlerini açıklamak üzere huzurunuzdayım. Konuşmamın başında millî iradenin tecilligâhı Türkiye Büyük Millet Meclisinin kurucu iradesini, Gazi Mustafa Kemal Atatürk başta olmak üzere bütün kıymetli şahsiyetleri rahmet, şükran ve minnetle yâd ediyor, aziz hatıraları önünde tazimle eğiliyorum. [[İYİ Parti sıralarından alkışlar]] [[İYİ Parti sıralarından alkışlar]] Devletimizin kurucusu Atatürk, 1924 Anayasası’nda Cumhurbaşkanına fesih yetkisine karşı çıkan Mahmut Esat Bozkurt ve Şükrü Saracoğlu’nu Bakan yapmıştır. Bugün itiraz edenleri istifa müessesesinin şerefinden bile mahrum bırakan, “Af istedi, affedildi.” diyerek tarihe kayıtlayan anlayışa bakarak o günkü bakış açısının kıymetini bir kere daha anlıyoruz ve o Meclisi tekrar saygıyla selamlıyoruz. (İYİ Parti ve CHP sıralarından alkışlar) Çünkü cumhuriyet ve demokrasi, tartışmayı, uzlaşmayı, istişareyi, itiraz etmeyi ve en nihayetinde Türk milleti için daima en güzel olanı, en doğru olanı, en iyi olanı bulmayı hedeflemiştir. Ancak bugün geldiğimiz noktada cumhuriyeti ve demokrasiyi içselleştirememiş, araçsallaştırmış bir zihnin ürünü olan Adalet ve Kalkınma Partisi iktidarında Türkiye Cumhuriyeti devleti, tüm yetkilerin tek adamda toplandığı, ne olduğu hâlâ anlaşılamayan Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi tarafından yönetilmektedir. Türkiye’yi siyasi ve ekonomik çöküşe sürükleyen bu tek adam rejiminde Türkiye Büyük Millet Meclisinin yetkileri kısıtlanmış, denge ve denetleme mekanizmaları yok edilmiş, denetimsiz bir yürütme, keyfî bir yönetim anlayışı ortaya çıkmıştır. Partili Cumhurbaşkanı, kararnameler yoluyla Meclisin yasama yetkisini de fiilen gasbetmiştir. Yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığı fiilen sona ermiş, hukuk siyasetin tasallutu altında ezilmiş, korkusuz yargı hasreti günden güne kendini hissettirmeye başlamıştır. Partili Cumhurbaşkanı, devletin ve milletin temsilcisi olmaktan çıkmış, bir siyasi görüşün temsilcisi ve siyasi kamplaşmanın bizatihi sebebi hâline gelmiştir. Devletimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'e dahi verilmeyen fesih yetkisi cumhuriyetimizin özünü ve ruhunu idrak edemeyen bir iktidar tarafından ele geçirilmiş, 600 milletvekilinin görev ve sorumluluk süresi bir kişinin iki dudağının arasından çıkacak söze terk edilmiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisinin bütçe hakkı ve yetkisi fiilen elinden alınmıştır. Bu Meclisin yetkililerine göz dikenler ve şahsını devletin varlık sebebi olarak görenler dönüp bir geçmişe bakmalıdırlar. Türkiye Cumhuriyeti'nin demokratikleşme tarihi bu Gazi Meclisin yetkililerini savunma ve genişletme tarihidir. Türkiye Cumhuriyeti devletinin şahıs devleti olduğunu zannedenler, devlet malını kendi malı gibi görenler ve yiyenler, bu haramzade düzenin sahipleri ve taşeronları, özellikle de “Ben gidersem devlet yıkılır.” diyen o sakat zihniyet, bizi iyi dinleyin, İYİ Parti olarak şunu söylüyoruz, kulak verin sözlerimize: Siz ilk genel seçimde bu iktidardan gideceksiniz. (İYİ Parti ve CHP sıralarından alkışlar) Adınız ve geriye bıraktığınız kötü hatıralarınız dahi unutulacak, hatırlamayacaksınız ve Türk milleti ve Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır. (İYİ Parti sıralarından alkışlar) Çünkü bu memleket “Ben gidersem devlet yıkılır.” diyenlerin değil “Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktık fakat Türkiye Cumhuriyeti sonsuza kadar yaşayacaktır.” diyenlerin memleketidir.
Sen kendine bak!
Sayın Başkan…
Bunları bize söyleyemezsiniz ya!
Burada gördüğünüz her bir milletvekili haysiyetli ve şereflidir.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri…
Lütfen hatibi temiz bir dil kullanmaya davet edin.
Sayın Başkan, böyle olur mu ya!
Şahsiyet…
Bu ifadeleri aynıyla iade ediyoruz.
Aynen iade ediyoruz.
Teşekkür ederim.
Arkadaşlar, lütfen…
Her birimizin iradesi, haysiyeti ve onuru alidir. Rica ediyorum.
Konuşuyorsun… Ne gülüyorsun orada, ne gülüyorsun!
Sakin olalım lütfen.
Şimdi…
Bunu bize söyleyemezsin sen.
Devam edelim.
Lütfen temiz bir kullanmaya davet edin.
Ben oldukça temiz bir dil kullandım.
Ne temizi ya!
İnsanların onurları ve haysiyetleriyle ilgili konuşamazsınız.
Sen bizim haysiyetimize laf söyleyemezsin.
Ferasetinize ve tahayyül kabiliyetinize bıraktım.
Söylemeye de hakkın yok!
Meseleyi kişiselleştirmeyin.
Şahsiyetinize ve şerefinize laf etmem.
Bütçeyle ilgili konuşun, bütçeyle ilgili konuşun.
Nasıl etmezsin ya!
Türkiye Büyük Millet Meclisinin şerefini ayağa düşüren ben değilim.
Ne alakası var? Konuşuyorsun ya! Kendi Genel Başkanına söylesene!
Arkadaşlar…
Sen kendi Genel Başkanına söylesene!
Sayın Bak…
Susarsa devam edeceğim.
Sayın Başkan, kimse bizim şahsiyetimize laf söyleyemez.
Sayın Başkan, bütçenin bir sahibi var.
Sayın Tatlıoğlu, arkadaşınız kürsüde. Lütfen…
Sayın Başkan, bütçenin sahibi var, doğru.
Sayın Ünal, lütfen…
Temiz dil kullan ya! Böyle şey olur mu!
Sayın Bak, lütfen…
Bütçenin sahibi var orada.
Bütçenin sahibi var ama bizimle ilgili konuşuyor, bizim onurumuzla ilgili…
Ayıptır ya!
Otur oturduğun yere! Ayıp ya! Ayıp ya!
Olmaz Başkan, ya!
Yani ne yapalım?
Söyleyemezsin ki!
Osman Bey…
Efendim, bakın…
Arkadaşlar…
Benim…
Bizim onurumuzla, haysiyetimizle ilgili konuşuyor hatip, bütçeyle ilgili konuşmuyor.
Ben onur ve haysiyetten hiç bahsetmedim.
İrademizle, onurumuzla, haysiyetimizle ilgili konuşamazsınız.
Neden bu kadar alınganlık gösteriyorsunuz doğrusu isterseniz anlayabilmiş değilim.
Hem “Söylemedim.” diyorsun hem alttan almaya...
Neyse, olabilir…
Ya, konuşuyorsun ya… Biz de halkın yanına gidiyoruz, sadece sen mi gidiyorsun ya?
Arkadaşlar…
Ne yapıyorsun sen?
Ne yapıyorum?
Ben de gidiyorum halkın yanına, sen mi gidiyorsun sadece?
Nereye gidiyorsun?
Sayın Bak…
Hepimiz gidiyoruz, hepimiz sahadayız.
Sayın Bak, size söz vermedim, lütfen…
Sen bunları bize söyleyemezsin.
Efendim, müsaade…
Konuşma!
Lütfen, kürsüde bir arkadaşımıza söz verdim, lütfen.
Sayın Başkanım…
Olur mu öyle şey ya?
Cevap verme hakkınız var, tamam.
Sayın Başkanım…
Sayın Başkanım…
Böyle bir şey olur mu ya?
Burası…
Sayın Dervişoğlu, lütfen Genel Kurula hitap edin.
Söyleyemezsin ya!
Burası Türk demokrasisin kalbidir.
Tamam, sen milletvekilli arkadaşına hakaret edemezsin ya!
Arkadaşlar, hatibi dinleyelim.
İktidar oldunuz diye bu kürsüde bulunan hiçbir hatibe hadsizlik yapamazsınız, haddinizi bilin.
Siz tahammülsüz…
Hakaret hak değildir.
Doğrudur.
Konuşuyorsun ya.
Doğrudur, ortaya da hakaret yok çünkü.
Nasıl yok ya?
Meclis İçtüzüğü temiz bir dil kullanmayı gerektirir.
Lütfen, Sayın Ünal… Lütfen, tamam, söz istersiniz, cevap verirsiniz.
Eleştirebilirsiniz…
Sayın Bak, lütfen, lütfen ama yani…
Ziyadesiyle aynı cümleyi size göndereyim ya da tutanaklardan bakınız. Alınganlığınızı anlayabilmiş değilim.
Biz de sahaya gidiyoruz be!
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri…
Vatandaşa cevap veremiyorsunuz.
Susturur musunuz ya?
Kaçıyorsunuz vatandaştan, Meral Hanım kaçıyor vatandaştan, niye konuşmuyorsun? Bir de küfür ediyorsunuz vatandaşa.
Sayın Bak, Sayın Bak! Lütfen…
Ne güzel, ne güzel…
Vatandaşa küfür ediyorsunuz.
Çalışma düzenini bozmayın, lütfen.
İçişleri Bakanın gelince konuşacağız onu.
Konuşma, konuşma!
Sayın Başkan, böyle bir görüşme olamaz, susturun lütfen.
Sayın Usta, tamam, müdahale ediyoruz.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; tahammülsüzlüğü anlıyorum, doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlar, onu da biliyorum ama bu yandan laf atmalarla tehditlere pabuç bırakmayacağımı da buradan söylüyorum.
Konuşuyorsun ya!
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri…
Vatandaşın yanına gidiyormuş; vatandaşa küfür ediyorsunuz, onu bile...
Arkadaşınızı ikaz ediniz Grup Başkan Vekilleri, olmaz ki böyle bir yöntem ya.
Ona da geleceğiz, ona da. Sen Mecliste bunu yaparsan arkasında olduğun provokatörler daha fazlasını yapar. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri…
Kimse yapmaz, konuşuyorsun!
Sayın Bak… Sayın Grup Başkan Vekilleri, arkadaşımızı susturur musunuz.
Sayın Başkan, bu, susturulacak bir insan değil, bunu birisi zapt etsin, zapt etsin.
Sayın Dervişoğlu, siz buyurun.
Maskesini taksın Başkanım, maskesini taksın ya. Maskesini taksın, hastalık yayıyor.
Ne oldu, rahatsız mı oldun? Gerçekleri söyleyince rahatsız mı oldun sen?
Oturduğun yerden laf atmaya devam edersen… Fikir insicamımı bozamazsın, senin attığın laflar bu kürsüde bana güç verir. Ben, Türk milletinin sesinin temsilcisiyim, ayakçısı değilim iktidarın.
Kimsenin terbiyesinden mesul değilim, üslubundan hiç değilim. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugün, iktidar partisinin milletvekilleri de bu kürsüye çıkacaklar ve çarptırılmış rakamlara, sahte büyümelere, olmayan başarılara sarılarak tamamen hayal ürünü olan, toz pembe bir tablo çizmeye çalışacaklar. Türkiye Büyük Millet Meclisi Televizyonundan rica ediyoruz: Sıra AK PARTİ Grubunun konuşmalarına geldiğinde “Bu yayında anlatılan ülke, kişi ve kurumlar tamamen hayal ürünüdür.” şeklinde bir uyarıda bulunsunlar. [[İYİ Parti ve CHP sıralarından alkışlar]] Bu ülkede, ucuz ekmek kuyruklarına mahkûm edilen vatandaşlarımız var. Bu ülkede, işsizlikle ve umutsuzlukla sınanan sıradağlar gibi evlatlarımız var. Bu ülkede, tenceresi kaynamayan nice analar var. Bu ülkede, evladının okul masraflarını karşılayamadığı için intihar eden babalar var. Çıkın artık sarayınızdan, inin arabalarınızdan ve vatandaşı dinleyin! (İYİ Parti sıralarından “Bravo” sesleri, alkışlar; CHP sıralarından alkışlar) Şu cümleleri duyacaksınız: İktidarınız, yoksulluk demektir. İktidarınız, pahalılık demektir. İktidarınız, işsizlik demektir. İktidarınız, israf demektir. İktidarınız, adaletsizlik demektir. Şimdi, bu kürsüye çıkıp birtakım süslü laflarla ve kelime oyunlarıyla bu aziz milletin gerçeklerini inkâr edebilirsiniz ama günü gelir o gerçekler sizi bulur ve ilk seçimde yakanıza yapışır; hesabını da er geç ödersiniz. Demokrasi, kabul etseniz de etmesiniz de, isteseniz de istemeseniz de bir hesap sorma ve hesap verme rejiminin adıdır. Savunulacak bir şeyi kalmayanlar kendilerini haklı çıkarmak için her şeyi inkâr etmeye başlarlar. Sizin, Türk halkının emeğini ucuz iş gücü olarak uluslararası piyasalara pazarlamaktan başka savunacak hiçbir şeyiniz kalmamıştır. Türk milletinin cebinden aldığınız faizi Londra’daki tefecilere verdiğiniz ve bu milletin kanını emen müteahhitleri ihya ettiğiniz bu iktidarın miadı dolmuştur. [[İYİ PARTİ sıralarından “Bravo” sesleri, alkışlar; CHP sıralarından alkışlar]] Değerli milletvekilleri, çok önemli ve tehlikeli bir noktaya da değinmek istiyorum. İktidarın yanlış para politikaları yüzünden Türkiye’de servet ve mülkiyet hızla el değiştiriyor. Türk lirasının eridiği bu zamanda ve zeminde malımız mülkümüz, neyimiz varsa değer kaybetmiş. Yabancı sermaye de yok pahasına satılıyor, Türkiye âdeta yağmalanıyor. Ancak yerli ve millî olduğunu iddia eden bu iktidar yabancı sermayenin ucuza satın aldığı mal mülk ve şirketlerin yanına bir de promosyon olarak Türk vatandaşlığı veriyor. Yazıklar olsun, Türk vatandaşlığını promosyon olarak dağıtan bu siyasi akla ve iktidara. [[İYİ Parti sıralarından alkışlar]] [[İYİ Parti sıralarından alkışlar]] 2021 yılının başında dış borçlarımızın Türk lirası karşılığı 3,2 trilyon liraydı, şu anda geldiğimiz noktada bu borç 6 trilyon liraya çıktı. Yılın başlangıcından bu yana, Türk lirasının değer kaybetmesi sebebiyle Türkiye’nin dış borcu 2,8 trilyon artmış durumdadır. 2022 yılında 84 milyon vatandaşımızdan toplanacak vergi 1 trilyon 400 milyar lira. Bunun anlamı ne biliyor musunuz? 84 milyon vatandaşımızdan toplanan verginin 2 katı kadar bir meblağ tek adamın hırsları yüzünden kaybedilmiştir. Sadece son iki ayda döviz kurundaki yükseliş sebebiyle dış borcumuzdaki artış miktarı 1 trilyon 750 milyar Türk lirasına tekabül ediyor. Söz konusu artış, 2022 merkezî yönetim bütçesinin tamamına denktir. Son iki ayda milletimizin bir yıllık bütçesinin tamamı, sizin beceriksizliğiniz ve liyakatsiz ekonomi kadrolarınız ile inadınız yüzünden yok edilmiştir. Şu anda, aslında, Türkiye Büyük Millet Meclisi var olmayan bir bütçe üzerinde tartışmaktadır. 2022’de milyonlarca çalışanımızın maaşından kesilecek gelir vergisi miktarı 241 milyar liradır. Peki, Türkiye’nin faize ödediği miktar nedir? O da 240 milyar lira. Ülkemizde kayıtlı çalışan işçinin, memurun, asgari ücretlinin tamamının gelirinden günde 30, ayda 900 lira kesiyorsunuz; bu parayı da gidip faiz lobisine veriyorsunuz. Sonra çıkıp diyorsunuz ki: “Biz faize karşıyız.” Vatandaşın vergi borcunda faiz var, vatandaşın ödediği ceza borcunda faiz var, gençlerin öğrenim kredisinde faiz var, çiftçinin tarımsal kredilerinde faiz var. Hani faize karşıydınız? Hani Nas ortadaydı? Allah’ın ayetinin azı çoğu olur mu? (İYİ Parti sıralarından alkışlar) 5 müteahhidin vergi borcunu sildiğiniz gibi silin vatandaşın borç faizini. Ama yapamazsınız çünkü Adalet ve Kalkınma Partisi iktidarı faize, verirken karşıdır, vatandaştan alırken değil. [[İYİ Parti sıralarından alkışlar]] Huzur ve refah içinde yaşatma vaadiyle geldiniz, partili Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemiyle Türk milletini fukaralığa mahkûm ettiniz, eserinizle övünebilirsiniz. Türkiye'de yoksulluk artık toplumun bir kesiminin sorunu değil, neredeyse tamamının yaşam biçimi hâline gelmiştir. Esnaf, çiftçi, işçi kan alıyor; kâr edemiyor ama kira ödüyor; para kazanamıyor ama mücadele ediyor; iş bulamıyor ancak hayata tutunmaya çalışıyor; iktidar ise milletin sorunlarına çare olmak yerine, çaresizlik içinde yine suçu dış güçlere atarak polisiye tedbirlerle enflasyonu düşürebileceğini zannediyor. Terörist çiftçiler, lobici manavlar, dış güçlerin maşası market zincirleri yalanlarına da artık hiç kimse inanmıyor. Emperyalizm ve AK PARTİ iktidarı arasında izaha muhtaç, karmaşık bir ilişki var. AK PARTİ için işler kötü gittiği zaman hemen emperyalizm aşağı, emperyalizm yukarı oluyor; “dış güçlerin karanlık planları, lobilerin sinsi kumpasları” diyorsunuz; işler tıkırında gittiğinde hiç dış güçlerden bahsetmiyorsunuz; yoksa başka başka işler ve ilişkiler mi yaşıyorsunuz? (İYİ Parti sıralarından alkışlar) Tüm bu kara propaganda çabalarınız beyhudedir. Milletimiz asıl meselenin Sayın Erdoğan ve AK PARTİ olduğunu gayet net bir biçimde görüyor. Sayın Erdoğan konuşuyor, Türk lirası değer kaybediyor; Sayın Erdoğan konuşuyor, hayat pahalılığı artıyor; Sayın Erdoğan konuşuyor, milletimiz daha da yoksullaşıyor. Sizin bana dediğiniz gibi biz de ona defalarca “Sus.” dedik ama bir türlü dinletemedik.
Buyurun.
Bugün paramız pul olduysa sorumlusu bellidir; mutfaklar yangın yerine döndüyse, milletimiz enflasyon altında her geçen gün daha fazla eziliyorsa sorumlusu bellidir. Sorumlusu dış güçler değil, yirmi yıldır ülkenin ekonomisini yöneten Sayın Recep Tayyip Erdoğan’dır.
Sayın Dervişoğlu, tamamlayalım lütfen.
Türk milleti sizin zulmünüze yeterince katlandı. Bu, haramzade düzeni yıkacağız. Milletimiz müsterih olsun, Türkiye’nin çözülemeyecek derdi yoktur. Genel Başkanımız Sayın Meral Akşener’in de söylediği ve ilan ettiği gibi: Evet, enflasyon yüksek ama biz hazırız, biz çözeriz. Evet, zamların ardı arkası kesilmiyor ama biz hazırız, çözeriz. Evet, işsizlik özellikle gençlerimizi canından bezdirdi ama biz hazırız, çözeriz. Zedelenen adalet duygusunu onarırız, biz hazırız, çözeriz. İYİ Parti olarak, Türk devletinin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne ve Atatürk’ün kurduğu Türkiye Cumhuriyeti devletinin kuruluş ilkelerine sımsıkı bağlı kalarak Türkiye’de güçlendirilmiş parlamenter demokrasiyi, hukukun üstünlüğünü, güçler ayrılığı ilkesini, adil bir devleti, adil bir toplumu, liyakatli bürokrasiyi, namuslu siyaseti, zengin ve huzur içinde yaşayan bir Türkiye’yi yeniden inşa edeceğiz.
Sayın Yılmaz, grup adına konuşmalar tamamlansın, ondan sonra söz vereceğim.
Tamam.
Şimdi, değerli arkadaşlar, İYİ Parti Grubu adına ikinci konuşmacı, Grup Başkan Vekili ve Samsun Milletvekili Sayın Erhan Usta. Buyurun Sayın Usta.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, ekranları başında bizi izleyen değerli vatandaşlarımız; öncelikle, hepinizi saygıyla selamlarım. 2022 yılı bütçesinin tümü üzerinde İYİ Parti Grubu adına söz aldım. Tabii, baktığımızda “Bütçe nedir, ne işe yarar?” sorusunu sormanın tam vakti gibi geliyor bana çünkü işte, belki 20’ye yakın bütçe yaptı AK PARTİ ancak bugün yapılan bütçenin ne işe yaradığı konusunda çok ciddi endişeler var. Bütçeler, esas itibarıyla, devletin gelirlerinin toplanmasına, harcamalarının yapılmasına müsaade eden dokümanlardır. Bütçeler, toplumların sorunlarını çözmeye yöneliktir; maliye politikası yoluyla toplumun refahını artırmayı, ekonomiye istikrar kazandırmayı amaçlar bütçeler. Bugünkü bütçeye baktığımızda, az önce -hadi, söz sırası bizdeyken arkadaşların bir kısmı çıktı ama- Sayın Cumhurbaşkanı Yardımcısı konuşurken de AK PARTİ Grubunun ne kadar heyecansız, ne kadar umutsuz olduğunu hep beraber yaşadık, gördük. Umulur ki -ve şu anda bütün göstergeler de onu gösteriyor- bu, sizin son bütçeniz olacak çünkü heyecanı olmayan bir grup bütçe yapamaz. [[İYİ Parti sıralarından alkışlar]] Değerli arkadaşlar, şimdi, bakıyorsunuz, Sayın Berat Albayrak döneminde de sürekli bir “yeni” “yeni” “yeni” lafları var. Şimdi, şu, Sayın Albayrak’ın ilk orta vadeli programı, ismi “Yeni Ekonomi Programı”. Bu olmamış, bu tutmamış, bir sonraki yıl -adlarda ufak değişiklikler var- “Yeni Ekonomi Programı” diye yeni bir program daha. Bu da olmamış, bu da tutmamış, ortalık alev yerine gelmiş, Türkiye ekonomisi yanıyor ve tekrar bir “Yeni Ekonomi Programı” daha. İlk defa, bu sene böyle yeni olmayan fakat makul, mantıklı bir orta vadeli program çıkmıştı, onu da çok gördüler Sayın Lütfi Elvan’a ve o program buydu. Şimdi, program çıktıktan sonra -bu sefer daha kötüsü- “yeni ekonomi programı” “yeni model” “Çin modeli” diye birtakım şeyler söyleniliyor. Tabii, ortada yeni olan bir şey yok. Siz seçime kadar hiçbir sorunu çözmeyip geçici bir rahatlama sağlamayı düşündünüz ama bu programların hepsi elinizde patladı. Nasrettin Hoca’nın göle çaldığı maya dahi sizin bu “yeni model” dediğiniz modelin tutmasından daha büyük olasılıkladır. (İYİ Parti sıralarından alkışlar) Dolayısıyla bu “program” dediğiniz veya “model” dediğinizin ana omurgası ne? Türk lirasını değersizleştirmek; bu çerçevede, ihracatı artırmak, ticaret açığını belli bir seviyeye getirmek; ondan sonra, efendim, döviz bollaşacak, sonra enflasyon düşecek. Böyle bir program dünyanın hiçbir yerinde yok. Değerli arkadaşlar, Türk lirasını değersizleştirerek, Türk işçisini ezerek, emeği ezerek uygulamaya çalıştığınız program bu; “Çin” dediğiniz de zaten bu. Bugünkü Çin’i filan söylemiyorsunuz siz; kırk yıl önce hangarlarda insanların insani olmayan şartlarda yaşadığı, üst üste yaşadığı bir Çin’i model alıyorsunuz bu yüzyılda Türk milletine ve bunu da bir “model” diye ortaya koyuyorsunuz; çok yazıktır, çok yazıktır. Türk milleti, sizin bu kadar “yeni” “yeni” dediğiniz programlarla, efendim, bir deney tahtası değildir, kobay değildir, Türkiye ekonomisi bir laboratuvar da değildir. Dolayısıyla, bu “model” dediğinizin adını tam olarak koyalım; bu yeni bir model değil, bu bir çaresizlik senaryosudur, bu bir kaos senaryosudur değerli arkadaşlar. Şimdi, bütçede paradigma değişti dedik. 22 Kasım 2021 tarihinde Sayın Cumhurbaşkanı bir açıklama yaptı Kabine toplantısı sonrası, dedi ki: “On dokuz yılda biz filan falan politikadan sonuç alamadık, herhangi bir sorunu çözemedik, bunları değiştireceğiz.” Aslında çok güzel bir şey söyledi biliyor musunuz? On dokuz yılın nasıl heba olduğunu, on dokuz yılda ekonomi programlarından veya ekonomi uygulamalarından nasıl sonuç alınamadığını aslında kendisi bizzat itiraf etmiş oldu fakat bu tespiti dahi yanlış. Bakın, biz AK PARTİ’ye AK PARTİ’den fazla sahip çıkıyoruz. AK PARTİ’nin bu ülkeyi iyi yönettiği yıllar olmuştur değerli arkadaşlar yani insanlarımızın refahının arttığı, ekonominin iyileştiği, üretimin arttığı, istihdamın arttığı dönemler olmuştur. Evet, son on iki yıl kötüdür ama Sayın Erdoğan on dokuz yılın tamamını sildi. Şu konuda haklıdır: Çünkü bugün Türkiye ekonomisinin geldiği nokta devraldığı 2002 Türkiye’sinden daha kötü durumdadır, belki onu söylemeye çalıştı kendisi. Ama buradan kendisini ikaz ediyorum: Yanlış olan şey, on dokuz yılda Türkiye Cumhuriyeti ekonomisine giren 600 milyar doların yanlış kullanılmasıyla ilgiliydi. Bu para Türkiye ekonomisine geldi çünkü güven oldu, istikrar oldu belli dönemlerde, küresel likidite de boldu; bunları çok anlattık biz burada ama yanlış olan neydi? Bu 600 milyar doları taşa, toprağa, betona gömdünüz ve onun üzerinden de rant ekonomisi yoluyla yolsuzluk yaptınız, bu paraları da yurt dışına kaçırdınız. (İYİ Parti sıralarından alkışlar) Yapılan iş budur ve bu, Türkiye'yi bugün tıkamıştır. Şimdi, MGK bahsinde bunlara geçeceğim ancak unutmadan söyleyeyim: Eğer MGK, gündemine ekonomiyi alacaksa bu soruyu sormalıydı Erdoğan’a “On dokuz yılda 600 milyar doları nereye harcadınız? Niye bu ekonomi bu kadar kırılgan?” sorusunu sormalıydı, MGK’de bu soru kendisine sorulmalıydı. Şimdi, değerli arkadaşlar, biraz daha başa dönecek olursak “Çin” dediğimiz şey, kırk yıl öncesinde emeği ezdi ama akıllıca politikalar uyguladılar. Ne yaptılar? Tasarruf ettiler. Ne yaptılar? Yatırım yaptılar, millî gelirin yüzde 40’ına varan yatırım yapıldı. Ülkelerini bir üretim üssü hâline çevirdiler ve ondan sonrasında, şimdi millî gelirlerini hızla artırmaya çalışıyorlar. Biz ne yapıyoruz? Bizim yatırımlarımız… Çin’in -millî gelire oran olarak söylüyorum, mutlak rakam olarak zaten yanından geçemiyoruz da- millî gelirine oran olarak onların yarısı kadar tasarruf edemiyoruz. Siz nasıl üretim üssü hâline getireceksiniz? Onlar üretim üssü hâline getirdi, biz beton yığını hâline getirdik bu memleketi. İşte, o yüzden şu andaki sıkıntıları yaşıyoruz. Ve Çin bütün bunları merkezî bir planlamayla yaptı, siz ise Devlet Planlama Teşkilatını kaldırdınız. Nasıl yapacaksınız bu işleri? Bu soruyu size sormak lazım. Değerli arkadaşlar, Hükûmetin yaptığı tek bir şey var: Artık bu işin gitmeyeceğini biliyor, ekonomiyi toparlama imkânı yok, özellikle kendi seçmen tabanını konsolide etmek için algı yönetimine oynamaya başladı, sürekli algı yönetimi. İşte, bir gün “Nas var.” diyor, bir gün “dış güçler” diyor, bir gün kitap yazıyor, ertesi gün “kurtuluş savaşı” diyor; bunlarla bu milleti oyalamayın; millet fakirlik içerisinde yanıyor, kıvrılıyor, yoksulluk almış başını gitmiş. Şimdi, madem “Nas var.” diyorsunuz, madem “Faiz lobisi var.” diyorsunuz; on dokuz yılda AK PARTİ hükûmetlerinin bütçeden yaptığı toplam faiz ödemesi değerli arkadaşlar, 516 milyar dolardı. Bu 516 milyar doları harcarken nas yok muydu? (İYİ Parti sıralarından alkışlar) Sizden önceki on dokuz yıldaki hükûmetler o bütçe açıklarının çok fazla olmasına rağmen 248 milyar dolarla bu devletin işlerini döndürdüler. Siz onların 2 katından fazla faiz ödediniz bütçeden ve şimdi kalkıyorsunuz “Nas var.” diyorsunuz. Şunu hatırlatmak isterim; çoğu haram olanın azı da haramdır. Değerli arkadaşlar, politika faizi yüzde 19’ken nas var, yüzde 15’e geldik, haşa nas yok mu, böyle bir şey olabilir mi? Niye nası karıştırıyorsun? O zaman “Nas var.” diyorsak sıfırlamamız lazım bütün faizleri, bütün faizleri sıfırlayalım. Niye öğrencilerden geciken kredi başına yüzde 19,2 faiz alıyorsunuz? Öğrenci, kredisini alıyor, dört yılın bitiminden sonraki ertesi ay önüne fatura koyuluyor, yüzde 70 artıyor; ben bunları burada anlattım, 24 bin liradan 48 bin liralara çıkıyor. Yani anlatabiliyor muyum? Şimdi, öğrenciden yüzde 100’e yakın faiz alacaksınız, ondan sonra geleceksiniz “Nas var.” diyeceksiniz. TL mevduattan faiz almayacaksınız, ondan sora geleceksiniz “Nas var.” diyeceksiniz. Böyle bir şeyi kabul etmek mümkün değil. “Dış güçler var.” diyorsunuz. Şimdi, Sayın Erdoğan… Herkes söylüyor, ben de söyleyeceğim. Şimdi, ne diyor Sayın Erdoğan bir konuşmasında: “Bizde bir âdet vardır, başımıza bir şey gelince ‘dış güçler’ deriz. Ben buna katılamıyorum, sizin bünyeniz sağlamsa bünyede olan virüs size zarar vermez.” diyor, çok da doğru söylüyor. Ama bugün -bünye kanser oldu herhâlde ondan mıdır nedir anlayamıyoruz- başımıza en ufak bir şey gelse “Dış güçler saldırıyor.” Defalarca söyledim; kim benimle tartışmak istiyorsa tartışmaya da hazırım değerli arkadaşlar. Türkiye’ye bir dış güç saldırısı yoktur, Türkiye bir finansal saldırı altında değildir; yapılan şey sizin yanlış yönetiminizdir, yapılan şey yurt içerisindeki insanların artan bu dolar ve enflasyon karşısında kendi durumlarını koruma çabasıdır. (İYİ Parti sıralarından alkışlar) Bugün kim dolar talep ediyor? Yurt içi yerleşikler dolar talep ediyor, iyi kötü bir birikimi varsa o heba olmasın istiyor insanlar. Reel sektör dışında bizim firmalarımızın 125 milyar dolar borcu var, batmak üzere, ne yapıyor? Dolar talep ediyor. Siz de bugün, her gün artan, her gün 30-40 kuruş artan dolar karşısında “Dış güçler var.” diyerek bu yanlış yönetiminizi getiriyorsunuz, bu milletle dalga geçiyorsunuz. Bunu kabul etmek mümkün değil. Daha dün Birleşik Arap Emirlikleri’ne “dış güç” diyordunuz değerli arkadaşlar, “15 Temmuzun finansörü.” Diyordunuz. 10 milyar dolar getirecek diye oldu? Dış güç; kahraman oldu, kurtarıcı oldu. Hatta, ben hâlâ anlayamadım, Sayın Erdoğan orada Prens’le görüşme için “Aile hassasiyeti içerisinde bir ziyaret oldu.” diyor. Burada ne demek istediğini de herhâlde daha sonraki yıllarda anlayacağızdır diye düşünüyorum. Şimdi, dış güçler, dış güçler… “128 milyar doları harcayıp Türk lirasını korumasız ve savunmasız hâle getirin.” diye bu talimatı size dış güçler mi verdi? Böyle bir şey olabilir mi? (İYİ Parti sıralarından alkışlar) Bence bir yerde dış güç aramaya gerek yok. Bu yanlış politikaları size kim empoze ediyorsa, işte dış güçler sizin o yanınızdakilerdir. “Ekonominin kitabını yazdım.” diyor bir gün, ya iki gün geçmiyor, böyle bir şey olabilir mi, tam iki gün sonra “Kurtuluş Savaşı veriyoruz.” diyor. Hangisi doğru? Ekonominin kitabını yazdıysak niye Kurtuluş Savaşı veriyoruz? Bu ülke Kurtuluş Savaşı’nı değerli arkadaşlar… Ha, ekonomiyi batırma kitabı yazdıysa doğrudur, o zaman Kurtuluş Savaşı gerekir. (İYİ Parti sıralarından alkışlar) Bu ülke yüz yıl önce Kurtuluş Savaşı’nı verdi, yüz yıl önce Kurtuluş Savaşı’nı verdi. Biz bir işgal filan görmedik ki bir Kurtuluş Savaşı olsun yeniden. Yirmi yıldır da bu ülkeyi yönetiyorsunuz; eğer bir istila, bir işgal olduysa sizin döneminizde olmuştur, kusura bakmayın. Dolayısıyla, o zaman, işgale neden olanlar asla kurtarıcı olamaz, o zaman kurtarıcının farklılaşması gerekiyor. (İYİ Parti sıralarından “Bravo” sesleri, alkışlar) Sizin “ekonomide kurtuluş savaşı” dediğiniz; neoliberal düzende kurtulmak değil neoliberal düzene teslim olarak iktidarınızı devam ettirme çabasıdır. Ülkeyi uluslararası tefecilerin eline düşürdünüz, mahkeme kararlarına rağmen Türk topraklarını yabancılara sattınız ve şimdi, size bu yanlışlarınızı söyleyenleri de “mandacı iktisatçı” diye itham ediyorsunuz; yazıktır, günahtır. Değerli arkadaşlar, MGK, bildirisinde en sonunda şunları söylüyor: “Ekonomi politikalarını hayata geçirme sürecinde Türkiye'nin karşılaştığı ve karşılaşabileceği sınamalar ile tehditler değerlendirilmiştir.” deniyor. Ben, burada, 2017 yılında 2018 bütçesini anlatırken de ekonomik güvenlik meselesinden bahsettim -merak eden arkadaşlar tutanakları açıp bakabilir-o günlerde biz bunları söyledik: Türkiye'nin ekonomik güvenliği ile ulusal güvenliği arasında ciddi bir bağlantı vardır; Türkiye'nin ekonomik güvenliği zedeleniyor, ülke sıkıntıya gidiyor. Bunlara bakın, edin, şu yanlışları yapmayın diye defalarca söyledik; onların hiçbirisi yapılmadı. Kimisi eleştirdi "MGK'de ekonomi konusu görüşülür mü?” diye. Görüşülebilir çünkü ekonomideki problemler de artık, ulusal güvenlik meselesi hâline geldi ancak MGK bunu hangi altyapıyla görüşüyor, o ayrı bir şey. Ben, MGK’ye şöyle sesleniyorum: Eğer ekonomiyi konuşacaksanız veya konuşacak idiyseniz, şunları görüşmeniz lazımdı orada: Türkiye, niye dünyanın en kırılgan ekonomisidir? Türkiye’yi dünyanın en kırılgan ekonomisi hâline getiren politikalar nelerdir? Ehliyetsiz ve liyakatsiz kadrolar tarafından sürdürülen ekonomi politikaları Türkiye’yi güçsüzleştirmiştir. Esas millî güvenlik sorunu Türkiye ekonomisinin güçsüzleşmesidir; esas millî güvenlik meselesi, ekmeği 50 kuruş ucuza almak için akşama kadar, yağmurda Halk Ekmek kuyruklarında bekleyen vatandaşların durumudur. Temel tüketim maddelerinin fiyatları her gün artmaktadır, tüketicilerin kredi borçları gırtlaklarına kadar gelmiştir. 2002 yılında 2,2 milyar TL’yle teslim aldığı kredi borcunu, bugün, AK PARTİ hükûmetleri 941 milyar TL’ye çıkardı; tam 427 kat arttı tüketicilerin borçları. Esas millî güvenlik sorunu budur, esas bunu konuşmak gerekirdi. Çiftçilerin traktörleri hacizli, arazileri hacizli; 2,6 milyar liralık borç, 172 milyar liraya çıkmış. On dokuz yıllık AK PARTİ hükûmetleri döneminde, çiftçinin geliri sadece 10 kat artarken borcu 66 kat artmıştır. Esas millî güvenlik sorunu, bugün ekilemeyen arazilerimizdir, gübre alamadığı için gübre saçamamasıdır; bunları konuşması lazımdı Millî Güvenlik Kurulunun. Kamu-özel iş birliği projeleriyle torunlarımız dahi borçlandırılmıştır, eğer bir şey konuşacaksa bunu konuşmalıydı MGK’de. Yoksulluk her geçen gün artmaktadır, derinleşmektedir; milyonlarca insan, devlet tarafından verilen yardımlarla hayatını sürdürmektedir, yardım kapsamı dışında kalan milyonlar ise perişan hâldedir. AK PARTİ, 130 milyar dolar olarak devraldığı dış borcu, 446 milyar dolara yükseltmiştir. AK PARTİ, bugün, kendi vatandaşlarından dahi dolar cinsinden borçlanmaktadır ve bugün, artık, dolarizasyon o kadar artmıştır ki ülke içerisinde Türk lirası azınlık para hâline gelmiştir; esas millî güvenlik sorunu budur. Değerli arkadaşlar, çalışanların yarısı, açlık sınırının altında olan asgari ücret üzerinden ücret almaktadır. Çiftçi perişandır, süt inekleri kesime gitmektedir. Esas millî güvenlik sorunu bunlardır; MGK, ekonomiyi tartışacaksa bu konuları tartışması gerekirdi. Esas mandacı da bu yanlış politikaları uygulayanlardır. [[İYİ Parti sıralarından alkışlar]] [[İYİ Parti sıralarından alkışlar]] Kur artışları daha neleri getirecek? Hayat pahalılığı zaten başladı, daha da fazla başlayacak, yoksullaşma artacak, servet el değiştirecek, insanların, özellikle KOBİ'lerimizin yıllarca dişinden tırnağından artırarak kurdukları tezgâhların tamamı yabancıların eline geçecek, hem de kelepir fiyatına geçecek ve dolarizasyonun artması, TL'nin değer kaybının aşırı hızlanması, tabii, KÖİ projelerinin maliyetleri de çok müthiş bir şekilde yükselecek. Şimdi, birkaç tane de tuhaf iddia var; onların üzerinde durmak istiyorum. Az önce Sayın Oktay da söyledi “Başka ülkelerde de reel faiz negatif.” dedi, işte Avrupa ülkelerinden ve bir kısım gelişmekte olan ülkelerden örnek verdi. Doğrudur, onlarda da reel faiz negatif ama o zaman bir bakalım, onların kuru niye bizimki gibi değer kaybetmiyor? Çünkü değerli arkadaşlar, şu anda -dünya için söylüyorum, bizim için değil, bizim enflasyonumuz dün de yüksekti, önceki gün de yüksekti- dünyada enflasyonda geçici bir yükselme var. Dolayısıyla bütün dünya, özellikle Amerika'da… Mesela, şu anda Amerika'nın politika faizi kaç? Yüzde 0,25. Enflasyonu kaç? Yüzde 6-7 civarında. Hemen şunu da söyleyeyim: Faiz sebep, enflasyon sonuç olsaydı, kaç yıldır Amerika yüzde 0,25 faiz uyguluyor, enflasyon yükselmezdi orada ya. Yani sizin teoriniz daha bir tane örnekten batıyor, gidiyor. (İYİ Parti sıralarından alkışlar) Faiz sebep, enflasyon sonuç olsaydı arkadaşlar, Amerika'da enflasyonun olmaması lazımdı. Enflasyonun dinamikleri bazen farklılaşır; bunları görmek lazım. Dolayısıyla Amerika'da yüzde 0,25 politika faizi, yüzde 6-7 enflasyon ama kâğıtlarına bakıyorsunuz, Amerikan tahvilleri iki yıllıklar yarım puanda, beş yıllıklar 1,1; on yıllıklar 1,2; 1,3 civarında. Amerikan vatandaşları ve bütün dünya şunu düşünüyor, diyor ki: “Evet, bugün, Amerika’da faizler yüksek ancak Amerika devleti ve FED aldığı kararlarla bu faizi aşağıya çeker.” Bu güven var. Bu güven olduğu için Amerika’nın borçlanma kağıtlarının faizleri artmıyor. Biz de ne oluyor? Bizde tam tersi oluyor. Politika faizimiz kaç? Yüzde 15. Efendim, enflasyonumuz kaç? Yüzde 21. Normal şartlarda “Enflasyon yüzde 21 ama Türkiye enflasyonla mücadeleyi başarır. Dolayısıyla biz, Türkiye’ye yüzde 10’la, 12’yle de para versek kâğıdını alsak para kazanırız.” diye düşünmesi lazım ama bizim borçlanma kâğıtlarımızın faizi yüzde 22. Yılın ortasına doğru enflasyon biraz daha yüzde 30’lara geldiğinde yüzde 35-40’larla borçlanacağız biz. Değerli arkadaşlar, bunu görmek lazım. Dolayısıyla şimdi, Sayın Oktay’ın söylediği ülkelerden söyleyeceğim. Hindistan rupisi… Orada da negatif reel faiz var. Yılın başından beri bizim Türk lirasındaki değer kaybı yüzde 85. Mart ayından alırsanız tam yüzde 100 ama yılın başını alırsak yüzde 85. Yılın başından itibaren sadece kur artışı Hindistan rupisinde, orada yüzde 3. Değerli arkadaşlar, Endonezya parasında da yüzde 2. Bak, oralarda da güven var. Sayın Oktay, örnekleri yanlış yerlerden veriyorsunuz, dersinize iyi çalışmamışsınız; verdiğiniz örnekler tamamen sizi ele veriyor. [[İYİ Parti sıralarından alkışlar]] Bakın, dokuz aylıklara bakın -arkadaşlardan isteyin, eğer yanlışım varsa onlar da bizden sonra konuşacaklar, kendileri söylesin- dokuz aylık olarak geriye doğru baktığımızda 2013’ten sonraki en düşük payını alıyor ücretliler, arkadaşlar, 2013’ten beri ücretlerde bir düşüş var. Yani bu büyümeye, nasıl iyi bir büyüme diyebilirsiniz ya! Toplumun çok önemli kısmı çalışan kesim, onların ücretleri, millî gelirden payı düşüyor. Tarım sektörüne bakıyorsunuz, yüzde 5,9 küçülmüş. Dolayısıyla bu büyümenin dengeleyici, kapsayıcı olduğunu söylemek mümkün değildir. Değerli arkadaşlar, bilerek mi yapıyorlar, bilmeyerek mi yapıyorlar bilmiyorum “İki aydır Türkiye cari fazla veriyor.” diye sanki bundan sonra ilanihaye cari fazla verecekmiş gibi bir şey söylüyorlar. Bakın, size bunu örnekleriyle söyleyeceğim. Biz bu cari fazla verme hikâyesini önceden de gördük değerli arkadaşlar, 1994 yılında Türkiye üst üste kesintisiz yedi ay cari fazla vermiş. 1994 ne? Kriz yılı. 1998 Ağustos-1999 Nisanında Türkiye üst üste sekiz ay cari fazla vermiş. 2001 Mart-Aralık döneminde dokuz ay üst üste cari fazla vermiş. 2002 Haziran-Ekim döneminde beş ay üst üste cari fazla vermiş. 2019 Temmuz-Ekim döneminde dört ay üst üste cari fazla vermiş. Daha siz -yani bunların bir kısmı da sizin döneminizde de- 2 defa cari fazla verdiniz bakalım. Dolayısıyla, siz ekonominizde yapısal bir dönüşüm yapamazsanız bu cari fazlalar kriz karakteristiğidir. Krizde verdiğiniz cari fazlayı bugün önümüze “emsal” diye koyuyorsunuz ve işte biz o yüzden diyoruz ki: Türkiye ekonomisi krizdedir, krizde olduğu için bu cari fazlayı veriyorsunuz. (İYİ Parti sıralarından alkışlar) Yarın Türkiye ekonomisinin normalleşmesi durumunda bu cari fazlaların hepsi gidecek çünkü Türkiye’nin üretim kapasitesi, ihracatı artacak. Hiçbir tedbir almadınız, 600 milyar doları -ısrarla söylüyorum- taşa, toprağa, betona gömerseniz bu cari fazla kaçınılmaz olacaktır. Dolayısıyla önümüzdeki günlerde dövize talep daha da fazla artacak. Değerli arkadaşlar, eğer kredi genişlemesi yapılırsa bunların önemli bir kısmı… Bunu göreceğiz, 2020’nin Mart, Nisan aylarında da gördük, dövize talep artacak. Millî gelir istatistiklerine bakın, 4 çeyrektir stoklar eritiliyor. İnsanlar yenisini alamıyor, yenisi pahalı, dolayısıyla firmalar stoklarını eriterek üretim yapıyorlar. Bu stokların yenilenmesi için de döviz talebi artacak. Şirketler açık pozisyonları kapatmak için döviz taleplerini artıracak, yurt içi yerleşiklerin döviz talepleri de ellerine para geçtikçe artacak. Dolayısıyla dolarizasyonun çok daha fazla artacağını öngörmeniz gerekiyor. TL savunmasız ve korumasız bırakılmıştır, TL’yi savunacak hiçbir şey yoktur. Millî parayı koruyan 2 tane enstrümandır; birisi faizdir, öbürü rezervdir. Rezervlerimiz hâlâ eksik, 40 milyar dolarlarda; faizi de, faiz silahını da zaten ayağınıza sıkmak için kullanıyorsunuz. Dolayısıyla Türk lirası savunmasızdır. Bundan sonra da Türk lirasının daha fazla değer kaybetmesinin önüne geçecek hiçbir politikanız maalesef yok. Enflasyon… Enflasyon beklentileri bozuldu, ipin ucu kaçtı, enflasyonda yapışkanlık iyice arttı. Bu geçici kur artışları nedeniyle, ihracattaki geçici artışlar nedeniyle dış talepten kaynaklanacak fiyat artışları da ayrıca hissedeceğimiz artışlar olacaktır. Ülkemizde kur, enflasyon geçişkenliği her zaman fazlaydı. Ancak şu anda, son yapılan akademik çalışmalar bunun yüzde 20’den yüzde 50’lere kadar çıktığını ve kur artışının bir yıllık periyotta enflasyona yansırken şimdi bir iki ay içerisinde yansıdığını gösteriyor değerli arkadaşlar. Demeye çalıştığım şey şu: Eğer siz kura yüzde 10 değer kaybettirirseniz, bu, 5 puan yani yüzde 50’si kadar enflasyon yapıyor. Yani yılbaşından beri yüzde 85’tir kurdaki değer kaybı, dolayısıyla bunun yarısı kadar enflasyonu biz kısa süre içerisinde hissedeceğiz. Tabii, TÜİK… Biliyorsunuz, enflasyonla mücadele TÜİK’e bırakıldı; TÜİK’in de artık ne söyleyeceğini bilmiyoruz ama bunu vatandaş olarak yaşayacağız, daha doğrusu, bunu zaten Üretici Fiyat Endeksi’nde de göreceğiz. TÜİK de kaçınılmaz olarak bu rakamları eninde sonunda açıklamak durumunda kalacak. Türkiye'nin -diğer bir şeyi- faiz yükü hızlı bir şekilde artıyor, ekonominin genelinde artıyor, bütçenin de faiz yükü artıyor. Türkiye çok hızlı bir şekilde bütçe açığı-borçlanma-faiz kısır döngüsüne giriyor değerli arkadaşlar. Vakit olmadığı için detaylarını açamayacağım, ancak bu kadarını söyleyeyim, detayları -icap ederse- daha sonra Maliye Bakanlığında belki konuşuruz. Diğer bir risk de şu: Ekonomi, faiz ile kur arasına sıkıştırıldı kaldı, bunun da sıkıntılarını önümüzdeki günlerde daha fazla yaşayacağız. Bu kürsüden dahi söylemekten çekiniyorum, söylemek de istemiyorum ancak şunu da söylemek durumundayız ki Türkiye’de ödemeler dengesi krizi kapıdadır. Eğer bu politikalardan vazgeçilmezse, bu cehaletten, bu kur inadından vazgeçilmezse bu ülkeyi çok hızlı bir şekilde ödemeler dengesi krizine sokarsınız değerli arkadaşlar. Akıl sahibi, vicdan sahibi birileri… Bizi dinlemiyor belli ki Sayın Erdoğan, dinlemiyor ama belki sizi dinler; istirham ediyorum, kendisini uyarın, eğer bu ülkeyi seviyorsanız uyarın kendisini, çok ciddi bir ödemeler dengesi krizi geliyor. Bununla birlikte, finansal sektörde de ciddi risklerle karşı karşıyayız. Bakın, bunu da bir kenara yazın, kamu bankalarının sermaye ihtiyacı her gün artıyor, eğer yarın bir gün özel sektör bankalarının da kredi vermeye zorlanması durumunda oradan gelecek ilave risklerle de Türkiye karşı karşıya kalacaktır. Hele şöyle, sermaye kontrolü… Yine, 22 Kasımdaki konuşmasındaki “Türkiye’de çok DTH var yani döviz tevdiat hesabı var, yastık altında çok para var.” sözü ciddi bir tedirginlik yarattı. Bu insanlar şunu düşünüyor… Bizi o gün herkes aradı, söyledi “Yok, olmaz öyle bir şey.” dedik. Bakın “İktidardan çok daha fazla sorumlu davranıyoruz, olmaz öyle bir şey.” dedik. Yani “Acaba bir sermaye kontrolü mü gelir Türkiye’de.” diye herkes bunu konuşmaya başlıyor. İşin en sonunda geldiği nokta bura olacaktır korkusu var. Bakın, bankalara bir akım başlarsa hiçbir şeyi toparlayamayız. Bankaların bugün likit parası 28 milyar dolar arkadaşlar ama bankalarda 260 milyar dolar döviz tevdiat hesabı var. Güveni artıramazsınız, güvensizliği kamçılayacak söz ve fiillerde bulunursanız bunu hiç kimse toparlayamaz Allah korusun. İşletmelerin sermayesi hızlı bir şekilde eriyor, kuyruklar, yokluklar, mal sıkıntısı başlıyor, yoksullaşma, gelir dağılımı… Tarım sektörü ayrı bir problem. Bu gübrenin saçılamaması tarım sektörünün problemlerini biraz daha önümüzdeki dönemde büyütecek. Şimdi “öneriler” diyeceğim de Allah aşkına 19 tane -Müsavat Bey söyledi- önerge verdik, şimdi teferruatını anlatma imkânımız yok. Bunların hepsi toplumun bir sorununu çözmeye yönelik önergelerdi. Ya, bir tanesinde dahi “Bunu bir tartışalım, bunu bir Hükûmete götürelim, Sayın Cumhurbaşkanına götürelim.” şeklinde bir tavrı olmadı.
Buyurun.
Teşekkür ederim Sayın Başkanım Bir dakika mı ilave veriyorsunuz?
Bir dakika.
Peki. Dolayısıyla, biz destek olmak istiyoruz, bu ülke bizim. Evet, millet değiştirinceye kadar iktidar sizsiniz, ona bir şey dediğimiz yok. Destek vermeye çalışıyoruz, desteklere kulak asılmıyor değerli arkadaşlar. Böyle bir şey olabilir mi? Yani siz yapmıyorsanız hiç olmazsa biz düşünüyoruz, çalışıyoruz. Her biri çalışılmış önergelerdi, 19 tane önergenin tamamına ret verildi. Sayın Genel Başkanımız Meral Akşener her hafta grup toplantısında spesifik bir konuyla ilgili önerilerde bulunuyor. “Alın bunları siz kullanın, tamam sizin olsun.” diyor fakat hiç kullanan eden yok. Partili Cumhurbaşkanlığı sisteminin bize iyi gelmediğini ve bu sistemden bir an evvel vazgeçilmesi gerektiğini mutlak suretle bilmemiz gerekiyor. Bir defa, öncelikle ekonomiye istikrar kazandırmamız lazım, güven işin olmazsa olmazıdır. Bağımsız kurumları gerçekten bağımsız olarak çalıştırmanız gerekiyor.
Buyurun.
Verimlilik çok önemlidir; toplam faktör verimlilik kaynaklı büyüme neredeyse artık, Türkiye’de sıfıra inmiştir, efendim, buranın üzerine eğilinmelidir. Yoksulluk çok acil bir konudur, kapsamlı bir yoksullukla mücadele programı uygulanmalıdır Türkiye’de çünkü insanların artık tahammül gücü kalmamıştır. Maliye politikası mutlak suretle şeffaflaştırılmalıdır. Şirketler kesimi ile bankacılık arasındaki etkileşime dikkat eden stres testi de yapılmalıdır. İhracatımızın dağıtım kanallarını da açmalıyız. Küresel riskler vardır, salgında ortaya çıkan varyantlar ilave riskler doğurmaktadır. Amerika’daki faiz artışı gündemdedir. Yüksek enflasyonla bu sürece girmemiz de Türkiye açısından diğer bir risk unsurudur. Bütün bunlardan sonra biz diyoruz ki: Biz hazırız, Ey Türk milleti, biz hazırız; Türkiye'nin sorunlarını biz çözeriz. İnanmış, bilgili, bilimi esas alan temiz kadrolar Türkiye'nin sorunlarını çözer diyorum. Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Sayın Başkan…
Söz talebi Sayın İsmet Yılmaz’ın.
Sayın Başkan, teşekkür ediyorum. Sadece, hatip söylerken dedi ki: “Bütçeyi Sayın Cumhurbaşkanının sunması gerekir.” Oysa, İç Tüzük, Madde 62 çok açık; “Bütçe sunuş konuşmasını Yürütme adına Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bir bakan yapar.” Hiç şüpheniz olmasın, Sayın Cumhurbaşkanımız bütçeyi sunmak için buraya gelseydi, yine aynı hatip “Bütçede Sayın Cumhurbaşkanının sunma yetkisi yoktur.” diyecekti.
Dolayısıyla sizin dediğinize değil, Anayasa’ya uyarız, kanuna uyarız.
O asgariyi gösteriyor, asgariyi gösteriyor.
Yine, Sayın Başkanım, -belki bir cümle daha- bu Mecliste denildi ki: “Bu Mecliste denildi ki: “Bu Meclisin gücü yok.” Allah için, kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisini Cumhurbaşkanına vermezseniz, Meclise “Güçsüz.” diyebilir misiniz? Amerikan Cumhurbaşkanının kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi var, bizim Cumhurbaşkanımızın kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi yok.
Amerika’ya özenmeyin.
Kuvvetler ayrılığı var, kuvvetler ayrılığı.
Sayın Başkanım, yine sayın hatip “Meclisi, Cumhurbaşkanı seçime götürür.” dedi. Bunu millet verdi, Meclise verdiği gibi.
Tabii, buyurun.
Muhterem Başkanım, millet, Cumhurbaşkanımıza seçime götürme yetkisi verdiği gibi, Meclise de seçime götürme yetkisi verdi. “Egemenlik kayıtsız, şartsız milletindir.” deyip de “Nasıl Meclisi seçime götürecek?” denildiğinde… Fransız Anayasası’nda, Fransa Cumhurbaşkanının Meclisi seçime götürme yetkisi var ama kendisi bulunduğu yerde duruyor, kendisi gitmiyor seçime ama bizde Cumhurbaşkanı Meclisi seçime götürüyorsa kendisi de halkın önüne çıkmak zorunda. Millet hakem durumundadır; Allah için, hakem durumunda olduktan sonra bir şey söylenir mi? Problem ne? “Eğer millet benim doğrultumda, benim düşünceme göre karar verirse doğru yaptı, benim düşünceme göre karar vermezse yanlış yaptı.”
Millet ne yaparsa doğrudur Sayın Bakan.
Bunu kabul edebilmek mümkün değildir.
Sizi getirirken de gönderirken de doğru yapacak millet.
Yine, son olarak…
Hayır efendim, öyle demiyoruz; bin yıldır var, bin yıldır var.
Tamamlayalım lütfen Sayın Yılmaz.
Emperyalizmin araçları yok olmuşsa o zaman böyle bir şeyi de söylemek gereksizdir diyorum, teşekkür ediyorum.
Teşekkür ederim. Değerli arkadaşlar…
Sayın Başkan, açabilir misiniz? Usulen…
Buyurun.
Değerli Başkanım, şimdi, partili Cumhurbaşkanlığı döneminden itibaren bu bütçe görüşmelerini yapıyoruz ama sistemin tabii adı değişti, Cumhurbaşkanına yetkiyi verdik ama aşağıda hiçbir şeyi değiştirmedik -yani bu, Nasrettin Hoca'nın türbesine benzedi tabii- ama burada bu sefer istirham ediyorum, bu bütçenin bir sahibi var; bakın, Sayın Oktay Plan ve Bütçede de geldi, burada da geldi ve bunun sunumunu yapıyor ama bütçeye yönelik eleştirilerin tamamına yakınına AK PARTİ Grubundan da bir savunma olursa o zaman bu mekanizma sağlıklı işlemiyor. Yani bütçenin, bütçe yapım sürecine ve kurallarına ve bu geleneğine uymaya davet ediyorum bütün partileri. Teşekkür ederim.
Teşekkür ederim.
Sayın Başkan…
Buyurun Sayın Özel.
Sayın Başkan, Sayın Grup Başkanının ifadelerinden son derece yanlış bir algı tutanaklarda kalabilir. Bütçenin sahibi yürütme. İç Tüzük’ün uyum düzenlemelerinde yazılan “maddenin gerekçesine ve şüphe hâlinde tutanaklara gideceksiniz.” Defalarca konuşuldu ve şöyle dendi: “Cumhurbaşkanı Yardımcısı yürütme adına bütçe sunuşu yapar.” diye yazarsak ancak gelir burada konuşabilir yoksa Anayasa’ya göre bu imkân yok ama ya Cumhurbaşkanı gelecekse sorusuna defalarca tutanak altında “Zaten bütçesini sunmak, savunmak isterse o gelir; yardımcısına hak olan, atadığı yardımcısına hak olan kendisine yasak olamaz.” diye ifadeler genel kabulle durdu.
Buraya Sayın Cumhurbaşkanı Yardımcısının aslında Anayasaya da aykırı bir biçimde atanmış olarak millete ait bütçeyi sunmaya gelmesi İç Tüzük’teki “bunu yapabilir” ifadesiyle sağlandı ama defalarca üzerinde duruldu, “Bütçenin esas sahibi Cumhurbaşkanıdır, Yardımcısına hak olan, ona yasak değildir.” diye konuşuldu. Sizin bu ifadelerinizi kabul edersek İç Tüzük değişimindeki bütün tutanakları ve madde gerekçesini inkâr etmiş oluruz. Lütfen, bilgiye dayalı ve biraz daha dikkatli açıklamalar yapalım. Teşekkür ederim.
Teşekkür ederim.
İç Tüzük açık Sayın Başkan.
Sayın Yılmaz…
Madde gerekçesi ve tutanaklarla birlikte görüş…
Efendim, bir hukukçu olarak söylüyorum, bir hukuk doktoru olarak söylüyorum: İç Tüzük madde 2: “Bütçe sunuş konuşmasını yürütme adına Cumhurbaşkanı Yardımcısı veya bir bakan yapar.” Çok net. Eğer buradan bir şey anlaşılamıyorsa, kanun koyucu ne demek istedi, o zaman gerekçeye bakarız. Çok net, değil mi? Cumhurbaşkanı Yardımcımız sunum yapıyor; çok net, açık. Teşekkür ediyorum.
Sayın Başkan…
Teşekkür ederim.
“Açılabilir.” diyor ya, hayır ya, doğru değil.
Sayın Başkanım…
Değerli arkadaşlar, tamamen konu dışı bir tartışma. Buyurun Sayın Özel…
Sayın Başkan, şimdi buradaki durum şu: Eleştirilen, Cumhurbaşkanının gelip bütçesini sahiplenmemesi. “Cumhurbaşkanı Yardımcısı konuşamaz.” diyen yok.
İç Tüzük'e uygun davranıyor.
“Cumhurbaşkanı niye gelip sahiplenmiyor?” diyor. Siz diyorsunuz ki: “Gelemez.” Gelemezse açın bakalım, bu İç Tüzük yapılırken ne konuşulmuş, ne yazılmış gerekçelere?
Gelseydi o zaman da İç Tüzük’ün ilgili maddesini…
O zaman konuşuruz.
Arkadaşlar, tamamdır, bu ayrı bir tartışma konusu. Birleşime yirmi dakika ara veriyorum.
Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 28’inci Birleşiminin İkinci Oturumunu açıyorum. 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2020 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi’nin görüşmelerine devam ediyoruz. KANUN TEKLİFLERİ İLE KOMİSYONLARDAN GELEN DİĞER İŞLER [[Devam]] Şimdi, Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına ilk konuşmacı Grup Başkan Vekili ve Manisa Milletvekili Sayın Erkan Akçay. Buyurun Sayın Akçay.
AK PARTİ sahip çıkmıyor bütçeye.
Sayın Başkan, muhterem milletvekilleri; 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2020 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi’nin görüşmelerine başlamış bulunuyoruz. Milliyetçi Hareket Partisi Grubunun düşünce ve kanaatlerini paylaşmak üzere huzurunuzdayım. Genel Kurulu ve aziz Türk milletini saygıyla selamlıyorum. Sözlerime başlarken aziz vatanımızı bizlere emanet eden atalarımızı, cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü, vatanı uğruna toprağa düşen bütün kahraman şehitlerimizi, partimizin kurucusu Başbuğ Alparslan Türkeş’i rahmet ve minnetle anıyorum. Salgında, yangında, deprem ve sel felaketlerinde, muhtelif kazalarda hayatını kaybeden vatandaşlarımızı rahmetle anıyor, ailelerine ve milletimize başsağlığı diliyorum. Terörle mücadelede destan yazan güvenlik güçlerimizi tebrik ediyor, her birini Allah’a emanet ediyoruz. Sayın Başkan, muhterem milletvekilleri; bütçe, devletin bir yıllık gelir ve gider tahminlerini gösteren ve uygulanmasına izin veren bir kanun. Bütçe, aynı zamanda Parlamento aracılığıyla millet adına hükûmeti denetleme aracıdır. Bu nedenle bütçe, toplumsal gerçekleri kavramalı “Dik baş, tok karın, mutlu yarın.” parolasıyla Türk milletinin beklentilerine ışık tutmalıdır. On iki gün sürecek bütçe görüşmelerinde Milliyetçi Hareket Partisi olarak milletin parasının hangi hizmetlere ne kadar harcanacağını değerlendireceğiz. Esnafımızın, çiftçimizin, işçimizin, memurumuzun, sanayicimizin, emeklimizin gençlerimizin, velhasıl bütün sosyal kesimlerin beklentilerini gözeteceğiz. Dünya ve ülke gündemini akıl ve vicdan terazisinde dün, bugün, yarın perspektifiyle ele alacağız. Bütçe görüşmelerini sabırla ve dikkatle takip ederek demokratik olgunlukla, objektif ve gerçekçi değerlendirmelerle düşüncelerimizi paylaşacağız. Sayın milletvekilleri, Cumhur İttifakı, Türkiye ve Türk milleti paydasında kurulan bir siyasi erdem ittifakıdır. Bir sistem ittifakı olan Cumhur İttifakı, beş buçuk yılını başarıyla geride bırakmıştır. Üç buçuk yılını tamamlayan Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemiyle parlamenter sistemdeki siyasi istikrarsızlıklara son verilmiş, darbe ve vesayet müdahaleleri tarihin tozlu raflarına kaldırılmıştır. Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi yönetimde istikrar, temsil temsilde adalet, güçlü yasama, güçlü yürütme, demokratik uzlaşma, siyasi istikrar, denge ve denetim mekanizmaları üzerine inşa edilmiştir. Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemiyle siyasi istikrar sağlanmış ve güçlü yürütme, güçlü Meclis hedefine ulaşılmıştır. Bu sistemin demokratik meşruiyet temeli yüzde 50+1’dir. Yürütmenin yüzde 50+1 gibi yüksek bir nispetle temsil edilmesi, millî iradenin güçlü bir şekilde tahkim edilmesini sağlamıştır. Bu durum, dünyaya emsal teşkil edecek bir demokrasi modelidir. Türkiye Büyük Millet Meclisi, şu anda, 14 parti, 5 grup ve 5 bağımsız milletvekiliyle çoğulculuğa ve temsilde adalete sahiptir. 24 Haziran 2018 Seçimleriyle Türkiye Büyük Millet Meclisi 101’inci yılında daha güçlü, daha fonksiyonel ve daha demokratik bir yapıya kavuşmuştur, seçmen iradesinin Meclise yansıma oranı yüzde 99’u bulmuştur. Yani vatandaşlarımızın verdiği oyların yüzde 99’u Meclisimizde temsil edilmektedir. Yasama ve yürütme ilişkileri netleşmiş, sandıkta yürütme ve yasama ayrı ayrı seçilerek kuvvetler ayrılığı daha belirgin hâle gelmiş ve her iki kuvvet de kendi içinde güçlenmiştir. Bu sistemle denge ve denetim mekanizmaları da güçlenmiştir. Meclis, yürütmeye karşı denetim gücüyle donatılmış; Cumhurbaşkanı, Meclise hesap verebilir hâle getirilmiştir. Öyle bazılarının iddia ettiği gibi, ne tek adam rejimi vardır ne de etkisiz bir Meclis vardır.
Bravo!
Aksine, Meclisimiz, tarihin en etkili ve fonksiyonel yapısına kavuşmuştur. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Türkiye, Cumhur İttifakı ve Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemiyle kaybolan yıllarını telafi etmekte, büyük ve güçlü ülke Türkiye hedeflerine emin adımlarla yürümektedir. Muhterem milletvekilleri, güvenlik, adalet ve refah, bu üç unsur, bağımsız ve güçlü devlet olmanın, esenlik içinde yaşamanın ön koşuludur. Güvenlik olmadan huzur ve esenlik olmaz, adalet tesis edilemez ve refah da olmaz. Bu nedenle, on binlerce insanımızın hayatına mal olan, ülkemizin atılım hamlesine engel teşkil eden, enerjimizi içimize hapsettirmeye çalışan terör Türkiye’nin öncelikli meselelerindendir. Dünyada hiçbir ülke Türkiye kadar, terörün ve iş birlikçilerinin hedefi olmamıştır. Aynı zamanda, Türkiye dışında, terörle böylesine etkin ve başarılı mücadele veren bir başka ülke daha yoktur. Sınırlarımız içindeki terör odakları yok edilerek terörle anılan il, ilçe ve köylerimiz huzur beldeleri hâline gelmiştir. 15 Temmuz 2016 sonrasında sınır ötesinde gerçekleştirdiğimiz Fırat Kalkanı, Zeytin Dalı, Barış Pınarı, Bahar Kalkanı, Pençe ve Kaplan Harekâtlarıyla sınır güvenliğimiz teminat altına alınmış, oluşturulmak istenen terör koridoru bertaraf edilmiştir. Fakat emperyalist odakların ve onların yerli iş birlikçilerinin farklı kisveler altında terörü semirtme çabalarına karşı daima teyakkuz hâlinde olmalıyız. “Eğit-donat-saldır” politikasıyla terör örgütlerini besleyen devletlerin, terör destekçisi kravatlı teröristlerin kimler olduklarını biliyoruz. “Ama”lı, “fakat”lı sözlerle FETÖ’ye ve PKK’ya karşı yürütülen mücadeleyi engellemeye çalışanları da tanıyoruz. Ancak bunların bütün çabaları boşunadır. Türkiye, “ara-bul-yok et” parolasıyla terörün kökünü kazımaktadır.
Muhterem milletvekilleri, siyasetin mihenk noktası millet, gündemi ülke, istikameti milletin ve ülkenin esenliğidir. Bu sebeple “Önce ülkem ve milletim, sonra partim ve ben.” diyoruz. Siyasi motivasyonunu polemiklerden, demagojilerden, yalandan, tahriklerden devşirenler, sırtını yabancı ülkelere, terör örgütlerine, küresel para simsarlarına yaslayanlar pusulasını kaybetmiş bedbahtlardır. Washington, Brüksel ve Kandil merkezli siyaset yürütenler açık bir ihanet içindedirler. “Türkiye'de can ve mal güvenliği yok, yatırım yapılamaz.” diyerek küresel simsarlara taşeronluk yapanlar Türkiye'ye parmak sallamaya tevessül eden büyükelçilerle ağız birliği içindedirler. Bu iş birlikçiler yabancı elçilerle yaptıkları toplantılarda, yazdıkları mektuplarda yatırımcılara gözdağı vermeye kalkışmış, Türkiye'yi kötülemişlerdir. “İktidar yıkılsın da nasıl yıkılırsa yıkılsın.” anlayışıyla hareket eden bu zihniyet öğretmeni, bürokratı, kurumları, esnafı, çiftçiyi, işçiyi, yargı mensuplarını tehdit ve hakaret ederek kaos oluşturma hevesine düşmüşlerdir. Bunların tek derdi Türkiye'yi uluslararası arenada sıkıntıya düşürmek ve kaos çıkarmaktır. Sayın milletvekilleri, dünya önemli bir iklim ve çevre kriziyle karşı karşıyadır. Sanayileşme ve teknolojik gelişmeler doğrultusunda kaynakların bilinçsizce kullanılması nedeniyle iklim ve çevre krizi tüm insanlığı etkileyen küresel bir sorun hâline gelmiştir. Batı emperyalizmi sanayi devrimiyle birlikte doğa üzerinde tahakküm kurmuş, doğayı bir meta olarak istismar etmiştir. Türk kültürü ve medeniyeti insanı doğadan, doğayı insandan ayrı görmeyen bir anlayışa sahiptir. Türkiye, medeniyetimizin temel referanslarını çağdaş bir vizyonla yorumlayarak iklim ve çevre politikaları üretmektedir. Bu kapsamda, 14 Temmuzda Ticaret Bakanlığımız tarafından yayımlanan Yeşil Mutabakat Eylem Planı’nı uluslararası ticaret ve ekonomide meydana gelen yeşil dönüşümlere uyum sağlama açısından önemli görüyoruz. Türkiye'nin yeşil kalkınma hamleleri 7 Ekim 2021’de Meclisimiz tarafından onaylanan Paris İklim Anlaşması’yla ivme kazanmıştır. Türkiye, çevreyi yok etme pahasına büyümeyi amaçlayan bir ekonomi anlayışı yerine tüm canlıların çevre üzerindeki haklarını gözeten bir anlayış ve iklim krizinin çözümünde öncü bir rol üstlenecektir. Sayın milletvekilleri, Türkiye, küresel para simsarlarının saldırıları ve dünyayı etkisi altına alan coronavirüs salgını nedeniyle ekonomide çok çetin bir mücadele vermektedir. Küresel para simsarları kur silahıyla, dış ticaret tehditleriyle, yüksek faiz dayatmasıyla, kasıtlı not indirimleriyle Türkiye'yi defalarca hedef almış ve almaya devam etmektedir. Hatırlanacağı üzere, bazı yabancı devlet başkanları Türkiye ekonomisine yönelik “Türkiye ekonomisini mahvedeceğiz.” şeklinde açık tehditler savurdu, 2 Bakanımıza yönelik ambargo uyguladı. Küresel para tetikçileri ve yerli iş birlikçileri ekonomik saldırılara organize bir şekilde devam etmektedir. Bunlar, döviz kurunun ve enflasyonun artmasını amaçlayarak kaos oluşturmaya çalışmaktadırlar. Covid–19 salgını nedeniyle son iki yıldır olağanüstü bir dönemden geçmekteyiz. Salgın, dünyada makro ekonomik dengeleri ve küresel ticaretin işleyişini ciddi şekilde sarsmıştır. Salgın nedeniyle tüm dünyada bütçe açıkları, borçluluk, işsizlik ve enflasyonda yüksek artışlar meydana gelmiş, gelir dağılımı eşitsizliği ve yoksulluk artmış, fiyat istikrarı bozulmuştur. Pek çok ülke salgının ekonomik etkilerini hafifletmek için genişletici maliye ve para politikaları uygulamıştır. Dünya ekonomisi aşı çalışmaları ve kısıtlamaların kaldırılmasıyla kısmi bir toparlanmaya girmiştir fakat ekonomik belirsizlikler varlığını korumaktadır. Türkiye, salgın sürecinde zamanında alınan ekonomik ve mali tedbirler sayesinde ekonomik türbülanstan başarıyla çıkarak diğer ülkelerden olumlu yönde ayrışmıştır. Türkiye, salgın koşullarına rağmen 2020 yılında yüzde 1,8 büyümüş, G20 ülkeleri arasında en hızlı büyüyen 2’nci ülke olmuştur ve 2021 yılının birinci, ikinci ve üçüncü çeyreğinde de bu büyüme rakamları devam etmiş ve Türkiye üçüncü çeyrekte de G20 ülkeleri arasında 1’inci sırada yer almıştır. Bütün veriler Türkiye’nin 2021 yılı sonunda OVP’de öngörülen yüzde 9 büyüme tahmininin üzerinde, yüzde 10 civarında büyüyeceğini göstermektedir. Üçüncü çeyrekteki büyümede düşük faiz, artan yatırım, istihdama bağlı üretim ve ihracat artışının olumlu etkisi açıkça görülmektedir. Coronavirüs salgını nedeniyle artan küresel belirsizlik ve enflasyon kaynaklı sıkıntıların farkındayız. Türkiye arz ve maliyet yönlü yüksek enflasyonla karşı karşıyadır. Dolar başta olmak üzere döviz kuru beklenmedik şekilde artmıştır. Bu nedenle gıda fiyatları başta olmak üzere fahiş fiyat artışları da gözlenmektedir. Vatandaşlarımızın yaşadığı ekonomik sıkıntıları biliyoruz, artan döviz kurlarından kaynaklı şikâyetlerin de farkındayız. Yüksek enflasyon sadece Türkiye’de değil, dünya genelinde önemli bir sorun olmaya devam etmektedir; mmtia piyasalarındaki dalgalanmalar, enerji ve ham madde fiyatlarındaki hızlı artış, lojistik ve tedarik zincirlerindeki aksaklıklar sorunlu alanlar olarak karşımızı çıkmaktadır fakat güçlü sanayi altyapımız, yetişmiş iş gücümüz, yeniliklere hızlı uyum sağlama kapasitemizle aşamayacağımız hiçbir engel yoktur. Enflasyonla mücadele, arz yönlü yaklaşımı da içeren ekonomik tedbirlerle başarılacaktır. Bu doğrultuda, para ve maliye politikaları uyum içinde sürdürülmeli ve enflasyon tek haneye indirilmelidir; indirileceğine de inanıyoruz. Hükûmet doğru bir ekonomi politikası uygulamaktadır. Mevcut ekonomi politikaları üzerinden politika yaratmak “Bittik, tükendik, mahvolduk.” demek, felaket tellallığından başka bir şey değildir. Devletimiz bu zorlu süreçte bütün imkânlarıyla vatandaşımızın yanındadır. Sanayi yatırımları ve ihracat rekorlar kırarak artmaktadır, ekonomik büyümedeki artış, ihracat performansındaki rekor yükseliş, sanayi üretimindeki tırmanış ülkemizin salgından kaynaklı türbülanstan güçlenerek çıktığını göstermektedir. Türkiye, düşük faiz, yüksek yatırım, üretim, istihdam ve ihracat yoluyla büyümeye devam edecektir. Cari dengede yaşanan iyileşme ülkemizin dış finansman ihtiyacındaki azalmaya ve yapısal cari açığın kapatılmasına önemli katkılar sunmuştur. Cari işlemler dengesinin orta ve uzun vadede kalıcı olarak iyileştirilmesi gerekmektedir. Türkiye, salgının küresel arz ve talep üzerindeki etkilerine rağmen 2021 yılının ilk on ayında cumhuriyet tarihinin en yüksek ihracat rakamlarına ulaşmıştır. On iki aylık ihracatımız ekim ayı itibarıyla 215 milyar doları aşmıştır. Kasım ayına ilişkin öncü veriler ihracatımızın artarak devam ettiğini göstermektedir. İhracat artışındaki bu başarıda ihracat desteklerinin verimli kullanılması, sanayici ve ihracatçılarımızın yoğun talebe kapasite artırımlarıyla karşılık verebilmeleri ve piyasaya kaliteli mal sunmaları, ayrıca rekabetçi fiyatlarla coğrafi avantajların yerinde kullanılması etkili olmuştur. Muhterem milletvekilleri, yüksek faizin uzun vadede üretim sistemine hasar vererek ekonomik atılımlarının önünü keseceği, bu durumun işsizlik, yoksulluk ve hayat pahalılığına neden olacağı açıktır. Makroekonomik göstergelerdeki gelişmeler gurur ve umut vericidir ancak bunlara ilaveten enflasyonun kaynağı doğru tespit edilerek Türkiye faiz yükünden mutlaka kurtulmalıdır. Yüksek faizden kademeli şekilde vazgeçilerek yatırım, üretim ve istihdamın artırılması ve ithalatta bağımlılığın azaltılması temel politikamız olmalıdır. Yüksek oranlı ve istikrarlı büyümenin sağlanmasında finansmanın sürdürülebilir ve sağlam kaynaklardan temin edilmesi elzemdir. Türkiye gibi birçok yükselen piyasa ekonomisinin üretim yapısının temelinde yatan ana sorun üretimde kullanılan ham madde ve girdiyle birlikte makine, teçhizat ve enerjideki ithal bağımlılığıdır. Dış kaynaklara olan bağımlılığın azaltılması ve kaynakların gelir artırıcı, istihdam sağlayıcı ve verimlilik potansiyeli yüksek alanlara yönlendirilmesi gerekmektedir. Üretim, ihracat ve inovasyon öncülüğünde büyüme süreci devam ettirilmelidir. Güçlü sanayi altyapımız, yetişmiş iş gücümüz, yeniliklere uyum sağlama kabiliyetimiz buna müsaittir. Kaynak dağılımında adalet ve yetkinlik; hizmet üretiminde verimlilik artırılmalıdır. Bu kapsamda, yatırımcılara ve müteşebbislere yönelik vergi indirimi ve kolaylığı sağlayan programlar hayata geçirilmelidir. Türkiye, katma değerli ve ileri teknolojili üretimde küresel bir üs hâline getirilmelidir. Muhterem milletvekilleri, sadece dolar kuru ve faiz üzerinden değerlendirmeler yaparak ekonominin battığını iddia etmek yalandır, kara propagandadır. (MHP ve AK PARTİ sıralarından alkışlar) Bazı odaklar döviz kurundaki ekonomik gerçeklerle bağdaşmayan suni dalgalanmaları istismar etmektedirler, âdeta zil takıp oynamaktadırlar; zil takıp oynayanlar, dış güçlerin uzantısı iç güçlerdir. Bu odaklar kur, faiz ve fiyatlar genel düzeyindeki dengesizlikler üzerinden manipülasyon üreterek vatandaşlarımızı karamsarlığa, umutsuzluğa ve sokakların kör karanlığına çekmeye çalışmaktadırlar. Ekonomideki ihracat, istihdam ve üretim verileri gayet iyiyken, piyasalardan olumlu veriler gelirken, ne oldu da dolar bir anda 13 TL’ye yükseldi; hangi dağda kurt öldü de haberimiz olmadı. Millî çıkarlarımıza sahip çıkmanın bedelini suni döviz artışıyla ödetmeye çalışıyorlar. Terörle mücadelemizin rövanşını kur üzerinden almaya çalışıyorlar. Faiz lobilerinin döviz operasyonları, sinsice faiz kulisi yapan IMF’ci odakların kaos yaratma hayali boşunadır. Doların yükselmesi tamamen psikolojik algı operasyonları neticesinde oluşmuştur ve bir kriz ortamı da -bu kadar saydığımız olumlu veriler varken- böyle bir ortam da yoktur. Sanayi ve tarımda üretim devam etmekte, ticaret işlemektedir. Hiçbir fabrika işçi çıkarmamıştır, aksine istihdam artmaya devam etmektedir. Türkiye binlerce yıllık devlet ve medeniyet birikimini çağdaş politik bir vizyona kavuşturmuş, bölgesel ve küresel bir aktördür. Türkiye kendi gündemine hâkimdir. Türkiye millî ekonomisini mutlaka inşa edecek, küresel ekonomiye insanı merkeze alan bir model sunacaktır. Sömürgeci ve emperyalist Batı paradigması çökmüştür. Yeni yüzyıla Türkiye’nin adil ve hakkaniyetli nizam felsefesi mührünü vuracaktır. Türkiye küresel sermaye tetikçilerine ve para baronlarına teslim olmayacaktır. Türkiye döviz sabotajlarına, hayat pahalılığına da asla boyun eğmeyecektir. Bizimle yani Türkiye’yle artık emir komutalı hiyerarşik ilişki kuramayacaksınız. Bize biçtiğiniz rolleri, hapsetmeye çalıştığınız blokları reddediyoruz. Hiçbir ülkenin hakkında, hukukunda, toprağında gözümüz yoktur ancak hakkımızı yedirmeyiz, hukukumuzu da çiğnetmeyiz ve asla boyun eğmeyeceğiz. Milliyetçi Hareket Partisi olarak Türk milletinin refahı ve esenliği için atılacak her adıma katkı ve destek vereceğiz. Muhterem milletvekilleri, salgının üretime ve iş gücü piyasasına doğrudan olumsuz etkileri olmuştur. 2021 yılında birçok ülkede üretim ve istihdam açığı devam etmektedir. Oysa Türkiye’de alınan tedbirlerin etkisiyle üretim ve istihdam 2020 yılının ikinci yarısından itibaren önemli ölçüde artmıştır. Türkiye 2021 Ocak-Eylül döneminde 2,2 milyon istihdam artışıyla salgın öncesi dönemin üstüne çıkmıştır. Salgının başından bu yana imalat sektöründeki kayıtlı istihdamın sayısı 4 milyon 700 bini geçmiştir ancak sanayi işletmeleri, KOBİ’ler ve esnafımız yeterli kalifiye ve ara eleman; çırak, kalfa ve usta bulamadıklarından şikâyet etmektedirler. Sayın milletvekilleri, ekonomide ve sosyal alanda ülkemizin yapısal sorunlarının çözümü için mesleki eğitimin teşvik edilmesi, yaygınlaştırılması ve özendirilmesi gerektiğini düşünüyoruz. Mesleki eğitimi ülkemizin geleceği bakımından stratejik önemde görüyoruz. Şu anda 19 milyon evladımız ilk ve ortaöğretimde, 8 milyon gencimiz yükseköğretimde öğrenim görmektedir. 84 milyonluk nüfusumuz içinde eğitim, öğretim gören 27 milyon gencimiz ülkemizin dinamizmi ve enerjisi bakımından ne büyük bir değer, ne büyük bir nimet, ne büyük bir potansiyeldir. Bu gençlerimiz yakın gelecekte iş ve istikbal beklemektedirler. Gençlerimizin daha küçük yaşlardan itibaren meslek edinerek eğitim almaları, yetişmeleri Türkiye’nin ekonomik ve sosyal kalkınmasına çok büyük ivme kazandıracaktır. Türkiye mesleki eğitim sayesinde yakın gelecekte mesleksiz ve genç işsizler ordusu olmak tehlikesinden kurtulacaktır. 11 Ekim 2021’de Cumhurbaşkanımız Sayın Erdoğan’ın “Mesleki Eğitimde 1.000 Okul Projesi” ve 50 AR-GE açılış merkezi töreninde mesleki eğitim konusunda yaptığı açıklamalar ve verdiği müjdeleri önemli görüyoruz. Bu önemli atılımlar nedeniyle de Millî Eğitim Bakanlığımızı ve Sayın Cumhurbaşkanımızı tebrik ediyorum. Üreten ülke Türkiye, güçlü sanayi, güçlü ekonomi hedeflerine ulaşmak ve iş arayan değil, işte aranan nesil yetiştirmek için mesleki eğitim konusunda atılması gereken adımlar hakkında da bazı düşünce ve önerilerimizi sizlerle paylaşmak istiyorum. Mesleki eğitimin teşvik edilmesine, yaygınlaştırılmasına ve özendirilmesine yönelik çalışmalar âdeta bir millî seferberlik hâlinde yürütülmelidir. Mesleki eğitimde okul temelli ve iş yeri temelli modeller birleştirilerek ikili eğitim modeli oluşturulmalıdır. Mesleki eğitim veren okulların sayısı artırılmalı ve kalitesi yükseltilmelidir. Teknolojiyle iç içe mesleki eğitim veren öğretmenler istihdam edilmeli, öğretmenlerin hizmet içi eğitim almaları zorunlu olmalıdır. Mesleki eğitimin orta öğretim içindeki payı yüzde 35’lerden yüzde 70’lere kadar yükseltilmelidir. Geleneksel çıraklık, kalfalık, ustalık eğitimi veren mesleki eğitim merkezleri de teşvik edilerek sayıları ve nitelikleri artırılmalıdır. Mesleki eğitim merkezleriyle sanayi ve KOBİ’ler arasında sektörel bağ kuran bir yapı oluşturulmalıdır. Meslek okulları ve mesleki eğitim merkezleri sektörün olduğu yerlerde ve sektörün ihtiyacına göre kümelenmelidir. Öğrenci ve velilerin mesleki eğitime yönlendirilmesine ve özendirilmesine ilkokuldan itibaren başlanılmalı, mesleki okullar sınavlarda yüksek puan alan öğrencilerimizin tercih ettiği bir okul hâline getirilmelidir. Bugün meslek liseleri düşük kaliteli eğitim, üniversite yolu kapalı okul imajına sahiptir. Bu imaj değiştirilmeli, üniversitenin yolu mesleki eğitimden geçirilmelidir. Üniversite sınavlarında kendi alanlarını tercih edecek öğrencilere ek puan uygulaması yapılmalıdır. Mesleki eğitim kurumlarında başarılı öğrencilere burs desteği sağlanmalı, mezunlara istihdamda öncelik verilmelidir. Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarıyla meslek yüksekokulları arasında program bütünlüğü sağlanmalı, iş hayatıyla mesleki teknik eğitim arasında ilişki geliştirilmelidir. Meslek liselerinin tüm cihaz ve makinalarında zamanın koşullarına göre yenilik yapılmalı, atölyeler ve laboratuvarlar modern bir hâle getirilmelidir. Mesleki eğitim programlarının içeriğinin belirlenmesinde öğrencilerin rehberlik ve yönlendirilmesinde organize sanayi bölgelerinin ve meslek odalarının etkinliği artırılmalıdır. Meslek okullarının yaygınlaştırılmasıyla sanayi ve üretim ivme kazanacak, üreten ülke Türkiye, güçlü ekonomi ve güçlü sanayi hedeflerine çok daha rahat bir şekilde ulaşılacağına inanıyoruz. Muhterem milletvekilleri, 21’inci yüzyıl Türkiye Cumhuriyeti’nin ve Türk milletinin şahlanışına şahitlik etmektedir. Bu doğrultuda dilde, fikirde, işte birlik parolasıyla gelecek yüzyıllara mührünü vuracak olan Türk Devletleri Teşkilatı’nın vizyonu oldukça önemlidir. 1992’de temeli atılan, 2009’da uluslararası bir teşkilat olarak kurulan Türk Konseyi 12 Kasım 2021’de İstanbul’da düzenlenen zirvede Türk Devletleri Teşkilatı hâline gelmiştir. Türk Devletleri Teşkilatı Türk dünyasına ve bütün dünyaya armağan olsun. Zirvede kabul edilen Türk Dünyası 2040 Vizyonu Belgesi ve 2022-2026 Türk Devletleri Teşkilatı Stratejik Yol Haritası doğrultusunda küresel ve bölgesel düzeyde atılacak adımlar gelecek yüzyılların istikametini tayin edecektir. Sayın milletvekilleri, Türkiye Cumhuriyeti ve Türk milleti için yorulmadan, usanmadan, azimle çalışacağız. Bu düşüncelerle Milliyetçi Hareket Partisi olarak 2022 bütçesine olumlu oy vereceğimizi ifade ediyor, bütçenin ülkemiz için hayırlı olmasını temenni ediyor, yüce heyetinizi ve büyük Türk milletini saygıyla selamlıyorum.
Şimdi Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına 2’nci konuşmacı, Grup Başkan Vekili ve Sakarya Milletvekili Sayın Muhammed Levent Bülbül.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2020 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi’nin tümü üzerine Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına söz almış bulunmaktayım. Konuşmamın başında yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum. Sayın Başkan, bütçe, devletin gelecekte belirli bir dönem için gerçekleşmesi öngörülen gider ve gelirlerinin karşılıklı tahminlerini gösteren bir cetveldir. Bütçe, gelir ve gider tahminlerini gösteren bir cetvel olmakla birlikte yasama organı tarafından alınan kararla yürütmeyi millet adına harcama ve gelirleri toplama noktasında yetki ve izin veren bir kanun ve aynı zamanda hukuki bir belgedir. Yasama organının bütçe kanun teklifini kabul etmesiyle bütçe hakkı doğar ve bu hak da izin ve yetki verilen yürütmenin denetlenmesini sağlar. Bütçeyle kaynakların etkin tahsis edilmesi, gelir dağılımında adaletin ve ekonomik istikrarın sağlanması amaçlanır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 2022 yılı bütçesi Cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminin 4’üncü bütçesidir. MHP Grubu olarak bütçe kanun teklifini olumlu bulduğumuzu ve desteklediğimizi ifade etmek istiyorum. 225 adet kamu idaresinin bütçesinin bulunduğu 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi’ne genel olarak bakıldığında 2022 yılı için bütçe giderlerinin yüzde 30 artışla 1 trilyon 751 milyar lira, bütçe gelirlerinin yüzde 33,7 artışla 1 trilyon 472,6 milyar lira, vergi gelirlerinin de 1 trilyon 258,3 milyar lira ve bütçe açığının 278,4 milyar lira olarak öngörüldüğü anlaşılmaktadır. 2021 yılına göre 2022 yılı bütçe ödeneklerinin yüzde 30,1 arttığı, bu artışın yaklaşık 404,8 milyar liraya denk geldiği görülmektedir. 2019 yılında baş gösteren Covid-19 küresel salgın hastalığı dolayısıyla dünyadaki bütün ülkeler özellikle ekonomik olarak sıkıntılar yaşamakta, kamu maliyeleri sarsılmaktadır. Salgının ortaya çıkmasıyla yaşanan sağlık krizini sınırlandırmak amacıyla tüm dünyada kısıtlatma tedbirleri alınmış, ekonomik faaliyetler ve ticaret hacmi tarihî düzeyde gerilemiş, buna paralel olarak işsizlik oranları artmıştır. Kısmi veya tam kapanma uygulamaları özellikle hizmet sektörü üzerinde etkili olmuş, dünya genelinde imalat ve hizmet sektörlerinin büyüme oranlarında ciddi derecede farklılaşmalar görülmüştür. Ekonomik teşvik paketleri uygulamaya koyan ülkeler, ekonomilerini para ve maliye politikalarıyla desteklemeye çalışmışlardır. Ekonomiyi canlandırma amaçlı uygulamaya konulan genişletici para ve maliye politikalarının ardından aşılanma oranın da artmasıyla toparlanma eğilimine giren ekonomilerde yaşanan talep artışları enflasyonist baskıları da beraberinde getirmiştir. Enerji fiyatları başta olmak üzere petrol fiyatlarının artması, arz ve talep kaynaklı dengesizliklerin emtia fiyatlarını artırdığı, kuraklık nedeniyle gıda fiyatlarının arttığı, pandemi nedeniyle ekonomi ve ulaşımda yaşanan kapanmalar dolayısıyla tedarik zincirlerinin aksadığı ve lojistik sorunların yaşandığı bir süreçte küresel enflasyonda ciddi artışlar görülmekte ve beklenmektedir. 2021’de küresel enflasyonun yüzde 4,3’le son on yılın en yüksek seviyesine ulaşması beklenmektedir. Gelişmiş ekonomilerde örneğin Almanya’ya yüzde 5,2; İspanya’da yüzde 5,6; ABD’de yüzde 6,2’yle son otuz yılın en yüksek enflasyonu yaşanmaktadır. Bu mevcut koşullarda ülkemizde de tabii olarak enflasyonun artış gösterdiği görülmektedir. Enflasyonla mücadele kapsamında para ve maliye politikalarının eş güdümlü olarak sürdürülmesi, arz ve talep noktasında dengesizliklere yol açan olumsuzlukların engellenmesi, piyasada stokçuluk olarak bilinen faaliyetlerin önüne geçilmesi, haksız fiyat artışlarının engellenmesi ve nihayetinde alım gücünün korunması ve enflasyonun tek haneli rakamlara indirilmesi önem arz etmektedir. Fiyat istikrarının temin edilmesi ve çalışanlarımızın enflasyona ezdirilmemesi maksadıyla ek ticari ve mali tedbirlerin alınması, yeni destek paketlerinin açıklanması dâhil her türlü adımın atılması gerektiği kanaatindeyiz. Bu noktada asgari ücret görüşmelerinin başladığı süreçte Sayın Cumhurbaşkanımızın “İşçilerimizi fiyat artışlarından koruyacağız ve bugüne kadarki artışların fevkinde bir artış sağlayacağız.” yönündeki açıklamalarını ve yine “Ekonomide yatırım, istihdam, üretim, ihracat ve büyüme merkezli yeni programımızla refahı yaygınlaştıracağız.” şeklinde yapmış olduğu açıklamaları ayrıca önemli bulmakta ve desteklemekteyiz. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; küresel salgın koşullarının devam ettiği bu süreçte ekonomimizde olumlu gelişmelerin yaşandığını memnuniyetle takip etmekteyiz. 2021 yılı ilk çeyreğinde yüzde 7,2; ikinci çeyreğinde ise yüzde 21,7 oranı ile 1999’dan bu yana elde edilen en yüksek büyüme rakamına ulaşarak OECD ülkeleri arasında Birleşik Krallık’ın ardından 2’nci sırada yer almış bulunmaktayız. 2021 yılı üçüncü çeyrek itibarıyla ülkemiz 7,4 oranında büyüme göstermiş, yıl sonunda ise büyümenin en az yüzde 10 civarında gerçekleşmesi beklenmektedir. Yeni ekonomi programına göre 2021 yılı sonu için yüzde 4,3 olarak öngörülen bütçe açığı beklentisi revize edilerek 2021 yılı sonu bütçe açığının yüzde 3,5’in altında bir oranla kapatılacağı tahmin edilmektedir. Bu durum Türkiye'nin dünyanın birçok ülkesine göre güçlü bir kamu maliyesine sahip olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, istihdam oranı 2021 yılının üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre 2,8 puan artarak yüzde 46,4 olmuş, istihdam edilenlerin sayısı 2 milyon 288 bin kişi artarak 29 milyon 652 bin kişi olmuştur. Yine, 2019 yılının son çeyreğinden itibaren 7 çeyrektir büyüyen makine teçhizat yatırımları son çeyrekte yüzde 35,2 oranında artmış, üçüncü çeyrek itibarıyla da imalat sanayisinin ihracattaki payı yüzde 95 seviyelerine ulaşmıştır. İhracat rakamları yıllık olarak bakıldığında kasım ayı itibarıyla tarihinin en yüksek seviyelerine çıkarak 220 milyar dolar civarında gerçekleşmiş, dünya ticaretindeki payımız ilk kez yüzde 1’in üzerine çıkmış, dış ticaret açığı ocak-kasım döneminde 2020’nin aynı dönemine göre yüzde 13,6 azalışla 39,2 milyar dolara gerilemiştir. Geçen yıla göre dış ticaret hacmi yüzde 29,63 artarak 48 milyar 263 milyon dolar olarak gerçekleşmiş, ocak-kasım dönemi ihracatın ithalatı karşılama oranı geçtiğimiz yıla göre 6,8 puan artışla yüzde 83,8’e yükselmiş, enerji hariç bu oranın yüzde 98,3 olduğu görülmüştür. Dış ticaret açığımızın azaldığı, ihracatımızın arttığı ve faizlerin düştüğü böyle bir süreçte KOBİ’lerin desteklenerek, özellikle üniversite, sanayi ve ticaret odaları iş birliğiyle, tüm paydaşların katılımıyla millî ve yerli sanayinin canlandırılması son derece önemlidir. Yine, imalat sanayisinde, yerli ara malı kullanımının artırılması, yüksek teknolojili ve yüksek katma değerli ürünlerin üretim ve ihracatının teşvik edilmesiyle birlikte üretime, yatırıma, istihdama ve ihracata dayalı ekonomi anlayışı tahkim edilmiş olacaktır. Yüksek faizin üretim ve istihdama dayalı ekonominin dostu olmayacağını düşünmekte, yatırımların ve istihdamın artması için özellikle arz cephesinden bir rahatlama meydana getirebilmek için uygulanan politika da faizlerin düşürülmesini önemsemekteyiz. Ekonomimizin faiz ve kur sarmalına hizmet eden lobilere fırsat vermeden, üreterek büyümesi noktasında yatırımcılarımız ülkesine güvenmeli ve yapılacak olan yatırım girişimleri de devletimizce desteklenmelidir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; milletimizin takdir ve teveccühüyle kabul edilen ve 9 Temmuz 2018 tarihi itibarıyla uygulamaya konulan cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi, uygulanmaya başlandığı andan itibarın sonuç vermeye başlamıştır. Bu sistemle devletimiz, hızlı ve etkin karar alma mekanizmasına sahip olmuştur. Cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminin varlığıyla ülkemizin karşılaştığı sorunlara hızlı ve etkin çözümler üretilmiştir. Önceki sistemden alışık olduğumuz seçim sonrası hükûmet kurma tartışmaları, siyasi krizler ve demokrasiyi tıkayan olası girişimler tarihe karışmıştır. İçinde bulunduğumuz süreçte siyasi istikrar hayati önem taşımaktadır. Dünyanın en büyük ülkelerinde dahi koalisyonların oluşup hükûmetlerin aylarca kurulamadığını görmekteyiz. Ülkemizin, bırakın aylarca siyasi belirsizliğin içine girmesini bir gün dahi siyasi belirsizliğe tahammülü bulunmamaktadır. Ülkemizin bağımsızlığını ilgilendiren millî meselelerle birlikte, 24 Haziran seçimlerinin hemen sonrasında zuhur eden ve ülkemize yönelik küresel ölçekli ekonomik saldırılara karşı ve pandemi sürecinde ekonomi, güvenlik, sağlık alanında yaşanan beklenmedik gelişmelere karşı Hükûmet tarafından hızlı ve etkin tedbirler üretilmiştir. Alınan bu tedbirlerin etkisi ve isabeti bugün çok daha iyi anlaşılabilmektedir. Yürütmenin karşılaşılan bu sorunlara ve saldırılara karşı pozisyon almasında, hamleler üretebilmesinde kuşkusuz Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemiyle kazanmış olduğu imkânlar ve kabiliyetler önemli rol oynamıştır. Millî politikalar ekseninde hareket eden devletimizin atmış olduğu adımlar milletimiz nezdinde de karşılık bulmuş, büyük bir teveccühle desteklenmiştir. Devletimiz yeni sisteme geçişini bu zamana kadar sorunsuz bir şekilde gerçekleştirmiş ve gerçekleştirmeye devam etmektedir. “Türk tipi başkanlık sistemi” olarak da ifade ettiğimiz yeni sistemin bütün kurum ve kurallarıyla yerleşik hâle gelmesi gerektiğini her fırsatta dile getirmekteyiz. Bu kapsamda, partimizin daha önce kamuoyuyla paylaşmış olduğu 6 ana başlıktan oluşan önerimizi tekrar etmenin faydalı olacağını düşünmekteyiz. Bu doğrultuda, Siyasi Partiler Kanunu’nun değiştirilmesi, Seçim Kanunu’nda gerekli düzenlemelerin yapılması, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü’nün mutlaka yeniden gözden geçirilmesi ve yeniden yazılması, milletvekilliği dokunulmazlığıyla ilgili beklentilerin karşılanması, siyasi etik kanunu ve yine kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarıyla ilgili kanuni düzenlemelerin süratle gerçekleştirilmesi önemli bir gelişme olacaktır ve Cumhurbaşkanlığı yönetim sisteminin kurum ve kurallarıyla yerleşik hâle gelmesine hizmet edecektir. Öte yandan, Milliyetçi Hareket Partisi olarak cumhuriyetin 100’üncü yılında yeni bir toplum sözleşmesini milletimize kazandırmanın bir tercihten öte değil, ahlaki ve millî bir sorumluluk olduğuna inanmaktayız. Kendi ruh kökümüzü yansıtan, yalnızca bize özgü ve bizi anlatan, geçmişimiz ve geleceğimiz arasında bir köprü vazifesi görecek olan yeni ve sivil bir anayasanın elzem olduğu kanaatindeyiz. Her şeyden evvel, çağımızın devlet düzeni, insan hakları, demokrasi kazanımları ve hukuk anlayışına müzahir bir şekilde yeni ve sivil bir anayasa oluşturmanın 21’inci yüzyıl “Lider Ülke Türkiye” idealine çok büyük bir hizmet olacağını düşünmekteyiz. Devlet ve millet sözleşmesinin çağın gereklerine uyarlanması, toplum ihtiyacına hitap eden yeni ve sivil bir anayasanın oluşturulması ve Cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminin tam manasıyla yerleşmesi amacıyla hazırlanan cumhuriyetimizin 100’üncü yılında 100 maddelik anayasa önerisi taslağımız, 4 Mayıs 2021 tarihinde Genel Başkanımız Sayın Devlet Bahçeli tarafından kamuoyuyla paylaşılmıştır. Anayasa öneri taslağımızda, millet ve devlet hayatında önem atfedilecek birçok konuya dair yeni önerilerimiz bulunmaktadır. Önümüzdeki dönemde özellikle yeni anayasa çalışmaları kapsamında Milliyetçi Hareket Partisi ve Cumhur İttifakı olarak ortak bir mutabakatın oluşması ve Türkiye’de bu uzlaşı ve istişare zemininin yerleşip gelişmesi adına katkıda bulunmayı sürdüreceğiz. Bu aşamada siyasi partilerden beklentilerimiz, sorumlu davranmaları ve bu anlayışla “Yeni bir anayasa istiyoruz.” şeklindeki kuru söylemleri terk ederek “Nasıl bir anayasa istiyoruz?” sorusuna verdikleri cevapları somut bir teklif hâlinde ortaya koyup kamuoyuyla paylaşmalarıdır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 30 Mayıs 2019 tarihinde Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından açıklanan Yargı Reformu Strateji Belgesi’nin ardından şimdiye kadar Meclisimizden 5 adet yargı paketi geçmiş ve uygulama oranı şimdiye kadar geçen süre zarfında yüzde 62 seviyelerine ulaşmıştır. Yine, 2 Mart 2021’de ilan edilen ve 2023’e kadar hayata geçirilmesi planlanan İnsan Hakları Eylem Planı doğrultusunda yüzde 35 seviyesinde bir gerçekleşme söz konusu olmuştur. Yargı Reformu Stratejisi’nin hayata geçirilmesiyle öngörülebilir bir yatırım ortamının oluşması, hak ve özgürlüklerin korunup geliştirilmesi, tutuksuz yargılamanın asıl yöntem olması, internet erişim engellemelerinin düzenlenmesi, hâkim ve savcılara coğrafi teminat getirilmesi, hukuk fakültelerinde eğitim sürelerinin değişmesi, hukuk yargılaması ile idari yargılamanın sadeleştirilmesi amaçlanmıştır. Birinci yargı paketiyle hak ve özgürlükleri genişleten, ikinci yargı paketiyle infaz sisteminde kolaylık sağlayan, üçüncü yargı paketiyle özel hukuk alanında önemli sadeleştirmeler getiren, dördüncü yargı paketiyle lekelenmeme hakkı gibi hakları güçlendiren, beşinci yargı paketiyle ise uzun süredir gündemde olan ve vicdanları yaralayan çocukların icra yoluyla teslim usulüne göre çocuğu önceleyen, insan odaklı adalet anlayışına uygun yöntemlerin hayata geçirilmesi sağlanmıştır. Öte yandan, Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülen ve kanunlaşan yargı paketlerinin dışında idare tarafından alınan karar ve yapılan düzenlemelerle hayata geçirilmiş olan faaliyetler de bulunmaktadır. Bu çerçevede, bölge adliye mahkemesi sayısının 11’den 15’e çıkarılması, e-duruşma uygulamasının hayata geçirilmiş olması, vatandaşlarımızın dava masraflarının azaltılması hususunda bazı avukatlık hizmetlerinde KDV oranının yüzde 18’den yüzde 8’e düşürülmüş olması, Hâkimler ve Savcılar Kurulu Teftiş Kurulu bünyesinde Yargıda Performans Ölçüm ve Takip Merkezi’nin kurulmuş olması, adli süreç boyunca bilgilendirme, yönlendirme ve psikososyal destek hizmetleri sunmak amacıyla, adliyelerimizde adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüklerinin kurulmuş olması. Yine, dünyada uygulama alanında bir ilk olarak yirmi dört saat hizmet veren bir adliye, İstanbul Havalimanı'nda açılmış. Vatandaşımızın adalet erişimini hızlandıran ve kolaylaştıran bir uygulamanın hayata geçirilmiş olması son derece önemli gelişmelerdir. Bu gelişmeler, kesinlikle ve kesinlikle reform niteliğinde gelişmeler olup, bu yeni yönetim sistemi sürecinde atılmış önemli adımlardır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Meclisimizde yasalaşan reform niteliğindeki yargı paketlerini Milliyetçi Hareket Partisi olarak adalet mekanizmasının sağlamlaştırılması ve vatandaşlarımıza hizmet noktasında, yargı sisteminin daha yüksek standartlara kavuşması adına desteklemiş bulunmaktayız. Önümüzdeki süreçte mahkemelerin bağımsız, tarafsız, hızlı ve doğru karar vermesine ilişkin düzenlemelerin yapılması ile bu süreci etkin kılacak bilgi teknolojilerinin kullanılması noktasında atılacak adımlarda etkin bir şekilde yer alarak, hassasiyetle adalet mekanizmamızın güçlenmesine destek olmaya devam edeceğiz. Ülkemizin her alanda millî ve yerli yatırımları artırmaya başladığını görmekteyiz. Savunma Sanayi alanında da son yıllarda büyük atılımlar gerçekleştirilmiş. Millî ve yerli üretim neticesinde Milli Piyade Tüfeği, Fırtına Obüs Topları, millî İHA, SİHA ve TİHA'lar, Atak Helikopterleri, Altay tankı, Ejder, Kirpi gibi birçok silah, mühimmat ve araç Türk Silahlı Kuvvetlerimizin envanterine girmiş veya yakın zamanda girecektir. Denizde millî gemi projesi olan MİLGEM’le Türkiye ilk defa, Korvet tipi bir askerî geminin tasarımını millî olarak gerçekleştirmiş ve Deniz Kuvvetlerimize kazandırmıştır. MİLDEN Millî Denizaltı ve kamuoyunda “uçak gemisi” olarak da bilinen, çok maksatlı amfibi hücum gemisi olan TCG Anadolu projelerinde sona yaklaşıldığı bildirilmektedir. HÜRKUŞ, HÜRJET, Millî Muharip Uçak, ATAK-2 helikopteri, Siper yüksek irtifa hava savunma sistemi projelerinde önemli mesafeler alınmış, inşallah önümüzdeki beş altı yıllık süre zarfında ülkemizin silahlı kuvvetleri envanterine bu silahların dâhil olacağı ifade edilmektedir. Yüzde 80’lere varan bir millî ve yerli üretimin söz konusu olduğu savunma sanayisi alanında elde edilen başarılar aynı zamanda ülkemizin ticari ilişkilerinde de etki etmiş, bu yönde yapılan ihracatlar önemli ölçüde artmıştır. Dünyada savunma harcamalarının arttığı bir ortamda, özellikle bölgemizde yaşanan gerilimler, teröre yapılan mali ve silah yardımları ve Yunanistan gibi komşu ülkelerin hasmane tavırları ve silahlanma yarışı gibi nedenler millî savunmamızı güçlendirmemizin zaruretini ortaya koymaktadır. Savunma sanayimizin daha iyi yerlere gelmesi için bu noktada yapılacak olan çalışmaları desteklemeye devam edeceğiz. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Birleşmiş Milletler Sözleşmesi’nin 51’inci maddesinde yer alan meşru müdafaa hakkıyla PKK/ PYD-YPG, DEAŞ gibi terör örgütlerine karşı, 24 Ağustos 2016 tarihinde sınırlarımızdan DEAŞ’ı uzaklaştırmak maksadıyla Fırat Kalkanı Harekâtı, 8 Ekim 2017 tarihinde olası göçlerin ve insanlık dramının yaşanmasının engellenmesi adına İdlib Operasyonu düzenlenmiş ve daha sonra, 27 Şubat 2020’de başlatılan son operasyonla Bahar Kalkanı Harekâtı olarak adlandırılarak genişletilmiş, 20 Ocak 2018’de sınırımızın dibindeki PKK/PYD varlığının sona erdirilmesi maksadıyla Zeytin Dalı Harekâtı yapılmış, 18 Ekim 2019’da da Barış Pınarı Harekâtı gerçekleşmiştir. Bu operasyonlarda büyük başarılar elde edilmiş, sınırlarımızda bir terör koridoru oluşturulmasına engel olunmuş, olası yeni göç dalgalarının önüne geçilmiş ve teröre göz açtırılmamıştır. Yapılan bu harekâtlar kapsamında 4 bin DEAŞ’lı terörist etkisiz hâle getirilmiş, bölgede yaşayan insanlara gıda yardımı yapılmış, eğitim ve sağlık alanında hizmetler verilmiş, bölge Türk ordusunun varlığıyla yeniden imar, inşa ve ihya olmuştur. Yapılan bu harekâtlarla sınırlarımızdaki güvenliğin artırılması amaçlanmış ve alınan diğer tedbirlerle sadece geçtiğimiz yıl boyunca 261.137 göçmenin geçişi engellenmiştir. Bu harekâtlar neticesinde, bölgede sağlanan huzur ve istikrar ortamıyla birlikte ülkemizde bulunan yaklaşık 1 milyon Suriyeli, gönüllü ve güvenli bir şekilde ülkesine geri dönmüştür. Ülkemizin huzur ve güvenliği noktasında yapılan bu harekâtları desteklediğimizi bir defa daha ifade ediyoruz ve bu harekâtlarda şehit düşen tüm kahramanlarımızı rahmetle, minnetle anıyor, gazilerimize şükranlarımızı sunuyoruz. Sayın Başkan, Milliyetçi Hareket Partisi olarak ülkemizde geçici barınma statüsünde bulunan Suriyelilerin ülkelerine sağ salim, güvenli ve gönüllü bir şekilde dönmeleri gerektiği kanaatindeyiz. Ülkemizin göçmen kampı hâline gelmesine, demografimizin bozulmasına müsamaha göstermemiz söz konusu olamaz. Genel Başkanımız Sayın Devlet Bahçeli’nin ifadesiyle: “Nüfus istiklalimizi korumak mecburiyetindeyiz.” Bu doğrultuda, önümüzdeki elli yıl, yüz yıl için demografik bir projeksiyonun hazırlanması gerektiği kanaatindeyiz. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; her geçen gün daha fazla huzura muhtaç hâle gelen dünyamızda Covid-19 salgın hastalığı, diğer bir deyişle pandemi mevcut belirsizlikleri katbekat artırmıştır. Dünyanın farklı yerlerinde yaşanan büyük gerginlikler; uzun süreli düşük yoğunluklu çatışmalar; göç, açlık, doğal afetler, iklim değişiklikleri, vekâlet savaşları ve terörizm İkinci Dünya Savaşı sonrasında ortaya çıkmış olan uluslararası sistemin profesyonelce gizlemeye çalıştığı fonksiyonsuzluğunu, çaresizliğini bütün çarpıklığıyla gözler önüne sermiştir. Bu şartlar altında dış politikada ve uluslararası ilişkilerde soğuk savaş döneminin zihinlerimizde, anlayışlarımızda bırakmış olduğu tortulardan kurtulmak zaruri hâle gelmiştir. Küresel boyutta hız kazanmış olan güç mücadeleleri ve rekabet ortamı, oluşmuş olan ilkeleri ve kuralları hükümsüz kılmaktadır. Ülkelerin dış politikalarında çok kısa zaman dilimleri içinde köklü değişikliklere gidebildiği, tutarsızlığın ve kuralsızlığın âdeta kural olduğu bir sürecin içerisindeyiz. İşte böyle bir konjonktürde, içinde bulunduğumuz coğrafyada, farklı medeniyet havzalarında meydana gelen kırılmalar güvenliğimizi ve varlığımızı tehdit etmektedir. Türkiye'nin bu ahvalde güçlü olmaktan ve daha güçlü hâle gelmekten başka bir seçeneği bulunamamaktadır. Kırk yıla yakın süredir mücadele ettiğimiz terör belası ve düzensiz göç hareketleri dış politikamızda güvenlik olgusunu öne çıkarmaktadır. Türkiye, bölgesinde ve dünyada yaşanan hızlı değişimi iyi okumalı, karşısına çıkan fırsatları da iyi değerlendirmek durumundadır. Ülkemiz, insan merkezli, girişimci dış politika anlayışını tahkim etmek üzere yumuşak güç unsurlarını maharetle kullanırken, sert güç unsurlarını ihmal etmeyen ve bunları bir arada uygulayabilen küresel manada akıllı güç olma yolunda kararlılıkla ilerlemelidir. Türkiye, dünyanın en sıkıntılı ve en sıcak çatışma bölgeleri olarak bilinen Balkanlar, Kafkaslar ve Orta Doğu'nun göbeğinde yer alıp enerji kaynakları yönünden bugüne kadar dışa bağımlı olmasına rağmen ekonomisi ve ordusuyla dünyanın büyük ve güçlü ülkeleri arasında yer alabilmiştir. Kuşkusuz bunu binlerce yıllık köklü devlet geleneğimize, dinamik nüfusumuza, insanlarımızın ahlakına, çalışkanlığına ve demokratik devlet yapımıza borçlu olduğumuzu bilmekteyiz. 21’inci yüzyılın Türkiye’ye ve Türk milletine büyük imkânlar vaat ettiğini her fırsatta dile getirmekteyiz. Biz, 21’inci yüzyılın Türk asrı olacağına gönülden inanmaktayız. Türkiye’nin Cumhur İttifakı anlayışı içerisinde bu hedefe büyük bir kararlılıkla yürüdüğünün de idrakindeyiz. Bugün, ülkemiz sadece bölgesinde değil, küresel ölçekte büyük itibar gören, sözü dinlenen kudretli bir ülkedir.
“Bittik, mahvolduk.” edebiyatıyla ülkemizi itibarsızlaştırmaya çalışan gönüllü iş birlikçilere inat, Türkiye artan kapasitesi, etkin dış politikasıyla Afrika’dan Asya’ya bütün dünyada güçlü hamlelere imza atmaktadır.
Helal olsun.
Dünyanın en fazla dış temsilciliğine sahip ülkeler sıralamasında 6’ncı sırada yer alan ülkemiz dış temsilcilikleri vasıtasıyla ekonomi, turizm, sağlık, kültür ve düşünce gibi alanlarda Maarif Vakfı, Yunus Emre Enstitüsü, TİKA, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı gibi kurumlarımızla beraber etkili bir diplomasi ortaya koymaktadır. Türkiye’nin kapasitesindeki artış kuşku yok ki kendisine yönelen tehdit ve tehlikeleri çok boyutlu ve çok katmanlı hâle getirmektedir. Müttefiklik ve hatta stratejik ortalık ilişkisi içinde olduğumuz ülkeler başta olmak üzere ülkemizin hak ve menfaatlerine, güvenlik önceliklerine karşı düşmanca faaliyetler artarak devam etmektedir. ABD ve AB ülkeleri tarafından ülkemize âdeta büyüyen bir tehdit gözüyle bakılması, Sayın Cumhurbaşkanımıza ve Cumhur İttifakı’na yönelen tahammülsüzlük oldukça dikkat çekici ve endişe verici bir hâl almıştır. Bu haksız tutumun arkasında Türkiye’nin aldığı kararları kendi başına icra edebilen ve ABD Dışişleri eski Bakanı Pompeo’nun tabiriyle “öngörülemeyen bir ülke” olmasına yönelik değerlendirmeler yatmaktadır. Aslında Türkiye attığı adımları ölçen, meşruiyet zemininden ayrılmayan bir ülke olarak her zaman güvenilir bir müttefik olmuştur. Bu noktada ne yazık ki bölgesinde haksızlığa ve ikiyüzlülüğe muhatap olan da hep Türkiye olmuştur. Fakat Batı’nın bir türlü bilinçaltından çıkaramadığı İslam ve Türk düşmanlığı meselelere objektif bir şekilde, hakkaniyetle yaklaşmasını engellemekte, ilişkilerimizi zehirlemektedir. Merhum yazar Raif Karadağ bu durumu şöyle izah etmektedir: “Salibin hilale hıncı ve kini bitmemiştir. İşgal edilen vatanı Macaristan’dan iltica ettiği ABD’ye adım atar atmaz, daha ayağının tozunu aldırmadan bir kitap yazan Stefan Zweig, Türkçeye ‘Tarihte Yıldızın Parladığı Anlar’ adıyla tercüme edilmiş bulunan kitabında bu durumu, bu fikri, ehlisalip fikrini en açık ve reddi imkân dâhilinde olmayan bir vakıa olarak ortaya koymaktadır. Muharrir bu eserinin birinci bahsi olan İstanbul’un fethi kısmında salibi dile getiriyor ve bütün ehlisalibi seferberliğe çağırıyordu. Stefan Zweig diyor ki: ‘Ey Hristiyanlık, ey salibe bağlı olanlar uyanınız. Barbarların Ayasofya’dan indirdikleri altun haç yerde sürünmektedir. Bu altun haçı oradan alıp yerine koymak zamanı gelmiştir.’ İşte bu da gösteriyor ki salibin hilale karşı hıncı dinmemiş, kin ve gayzı devam etmektedir.” ABD Başkanı Biden’ın Cumhurbaşkanımızı devirmek için her şeyi yapacağını, muhalefetle doğrudan ilişkiye geçeceğini söylemesinin ve bu doğrultudaki faaliyetlerinin arka planı budur. CAATSA yaptırımlarının, F-35 Projesi’nden çıkarılmamızın, sınırlarımızda terör örgütlerinin ağır silahlarla küstahça destekleniyor olmasının nedeni budur. Emperyalist anlayışıyla dünyada mazlumları inim inim inleten Fransa Başkanının Müslümanlara, Türkiye’ye karşı attığı küstah adımların da nedeni budur. Afrika’da samimi, adaletli bir ülke ve siyaset ortaya koyan Türkiye’nin nüfuz alanının genişletmesinden duyulan rahatsızlığın, kaygının nedeni budur. Terörist Ermenistan yönetiminin gözünü kırpmadan Azerbaycan’daki sivil yerleşimleri 900 kiloluk harp başlıklarıyla yok etmeye çalıştığı Karabağ Savaşı’nda işgalci ve soykırımcı Ermenistan’a koşulsuz destek verilmesinin nedeni budur. Yunanistan’ın Türkiye’ye Kıbrıs ve Doğu Akdeniz üzerinden baskı yapmasının, NATO müttefiklerimiz ABD ve Fransa’yla Türkiye’ye karşı savunma iş birliği anlaşmaları yapmasının, Yunanistan’ın âdeta ABD üssü hâline gelmesinin arkasında yatan mesele, bu bilinçaltıdır. Türkiye’nin ve Türk milletinin güçlü olması, bu zihniyetin temsil edildiği ülkelerin kâbusudur. Onlara göre Türkler paramparça olup, Anadolu’dan sökülüp atılmalıdır.
Sayın Bülbül, bir saniye…
Bitiriyorum efendim.
Buyurun.
Aksi takdirde oyunları deşifre olacak; mazlum milletleri, güçsüz devletleri, arzu ettikleri sömürü düzenini sürdüremeyeceklerdir. Bizler bu mücadelenin ve hesaplaşmanın farkındayız ve sonucu ne olursa olsun geri adım atmayacağız. (MHP ve AK PARTİ sıralarından alkışlar) Sadece dış güçlerle değil onun yerli iş birlikçileriyle de seve seve mücadele etmeye hazırız ve bu mücadeleyi hakkıyla da gerçekleştireceğiz. [[MHP ve AK PARTİ sıralarından alkışlar]] [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] Bu düşüncelerle bütçemizin hayırlı olmasını temenni ediyor, yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.
Değerli arkadaşlar, şimdi Halkların Demokratik Partisi Grubu adına ilk konuşmacı Eş Genel Başkan ve İstanbul Milletvekili Sayın Pervin Buldan. Buyurun Sayın Buldan.
Sayın Başkan, Sayın Genel Kurul ve ekranları başında bizleri izleyen değerli halkımız; hepinizi sevgiyle saygıyla selamlıyorum. Tarihsel mücadelemizin, tutuklu siyasetimizin cezaevlerindeki onuru olan sevgili Figen Yüksekdağ’ı, sevgili Selahattin Demirtaş’ı, Sebahat Tuncel’i, İdris Baluken’i, Gültan Kışanak’ı, Leyla Güven’i, Ayşe Gökkan’ı, Aysel Tuğluk’u, Ayla Akat Ata’yı ve tüm arkadaşlarımızı buradan saygı ve sevgiyle selamlıyorum. [[HDP sıralarından alkışlar]] [[HDP sıralarından alkışlar]] Sokaklarda kıtlığın konuşulduğu günlerden geçiyoruz. Ülkeyi bu hâle getiren sizin iktidarınızdır, dış güçler değildir, sizlersiniz. Herkese yetecek kaynaklara sahip olan bu ülkeyi, bereketli ülkeyi tarımda, hayvancılıkta, gıdada dışa bağımlı hâle getirdiniz. Eli nasırlı üreticilerin yerine yandaş ithalat vurguncularınızı, verimli toprakların yerine ithalat limanlarınızı koydunuz. Bir taraftan “Bu ülke bolluk içinde.” yalanına sarılırken diğer taraftan tahıl ambarı olan bir ülkeyi ithalat ambarına çevirdiniz. Daha geçenlerde 285 milyon dolarlık buğday, arpa, yağ ihalesi yaptığınız. Açlığı ihaleye çevirip üzerinden ithalat zenginleri yaratan bir iktidar olarak tarihe geçtiniz. Aynı zihniyet ikide bir çıkıp “Halkı faizle ezdirtmeyeceğiz.” diyor, 2022 bütçesinde yurttaşın sırtına yüklediğiniz faiz borcu 240 milyardır. Diliniz faiz indirmekte, eliniz ise durmadan faiz borcunu artırmaktadır. Nas ortadaysa buyurun, ilk devletten başlayan; öğrenciden, çiftçiden, borçlu vatandaştan aldığınız yüksek borç faizlerini hemen şimdi silin. Nas yurttaş için geçerli midir, geçerli değil midir? Kendinize gelince nas, yurttaşa gelince acı reçete sunmaktan artık vazgeçin. [[HDP sıralarından alkışlar]] “Kriz yok, en kötüsünü geride bıraktık. Türkiye şaha kalkıyor.” dediğiniz, sonuç ortadadır. Tam anlamıyla yerli ve millî bir çöküştür. Katar’ı, Birleşik Arap Emirlikleri’ni kayyum yaptığınız ekonomi hızla çökmektedir. Haksız ve emeksiz zenginleşen iktidar düzeniniz sebeptir, emeksiz bırakılan halk ise sonuçtur. Saraylarınızın sınırlı israfı sebeptir, ülkenin topyekûn iflası ise sonuçtur. Suriye savaşına, çetelere, S-400’e harcadığınız paralar, 2022 bütçesinde güvenlikçi politikalara ayırdığınız 246 milyar sebeptir, ekmek kuyrukları, işsizlikten intiharlar, kararan hayatlar sonuçtur. Bir de kalkmış “ekonomik kurtuluş savaşı” diyorsunuz, evet; sizinki ekonomiyi değil, tek adamı kurtarma savaşıdır. (HDP sıralarından alkışlar) Buradan söylüyorum: Sizin savaşınızın finali “Er Ryan’ı Kurtarmak” filminin finali gibi asla ve asla olmayacaktır. Çünkü sizin derdiniz vatandaşın geçimi değildir, “Seçimi nasıl kazanırız?” derdidir. Derdiniz enflasyonu, işsizliği, hayat pahalılığını düşürmek değildir, 50+1’i düşürme derdidir. Amacınız yurttaşın huzuru değildir, yandaşlarınızın huzur hakkıdır. Amacınız milletin aşını çoğaltmak değildir, çifter maaşlarınızı çoğaltmaktır. Amacınız vatandaşın borcunu silmek değildir, 5’li çetenizin vergi borçlarını sıfırlandırmaktır. Hedefiniz gençlere istihdam yaratmak değildir, eş, dost, akrabalarınızı kamuya doldurmaktır. Amacınız hukuka uymak değildir, hukuku kendinize uydurmaktır. Artık, şapkadan tavşan çıkarma döneminiz çoktan bitmiştir, tavşanı da yürüttüğünüz için şapka artık boştur sevgili arkadaşlar. [[HDP sıralarından alkışlar]] Evet, sevgili milletvekili arkadaşlarım; eğer bir ülkede kalıcı barış ortamı yoksa, demokrasi her gün siyasi darbe uygulamalarıyla karşı karşıyaysa, denge denetleme, demokratik tartışma zemini, adalet, hukuk yoksa, kayyum rejimi devredeyse o ülkede güven ve ekonomik istikrar olmaz, olamaz. Her şeyden önce sistem demokrasiye kapalıysa, halk iradesini dışlıyorsa, çoğulculuğu reddediyorsa o ülke düzlüğe çıkamaz. Bugün yaşamakta olduğumuz çöküş büyük bir demokrasi krizidir, iktidar ortaklarının yarattığı çoklu siyaset krizidir. Toplumsal alanı olabildiğince daraltan, demokratik sivil siyaseti yok etmeye çalışan, bunun karşısında ise otoriter iktidarı devasa büyüterek derinleştiren bir siyasal anlayış krizin en temel nedenidir. Mutlak güç ve otoriteyle bu ceberut düzeni ayakta tutmak için kaynakları askerî, güvenlikçi politikalara ayıran anlayış krizin tam da sebebidir. Bir asırlık tekçi, inkârcı, otoriter sistemin, vesayetin ve statükonun yeni sahipleri olarak bir yüzyıl daha bu sistemi ayakta tutma çabası içerisinde olduğunuzu elbette ki biliyoruz. Sisteminiz bu ülkenin tüm kurucu halklarının, ötekileştirilen, tekleştirilmek istenen kimliklerin, inançların, yoksulların, emekçilerin ülke yönetiminde söz sahibi olmaması, eşit ortaklığa dayalı yeni bir yaşam ve demokratik bir gelecek oluşturmaması için örülen bir duvardır. Kürt'ün de Alevi’nin de Arap’ın da Ermeni'nin de Süryani'nin de Ezidi'nin de Rum'un da Roman’ın da Çerkez'in de Laz’ın da Pomak’ın da Yahudi’nin de Hristiyan'ın da haklar ve kimlikler temelinde güvende olmadığı, eşit olmadığı bir düzendir bu. “Hızlı karar alma mekanizması” vesaire diyerek bu sistemi allayıp pullayamazsınız. Hızlı kararlarınızın ne olduğunu halk gayet iyi biliyor. Hızlı işleyen kararınız halkı sopayla ve korkuyla hizaya getirme kararıdır; yurttaşların hak taleplerini bastırma ve ezme, kapısına kolluk gücünü dayama kararıdır; kadınların eşitlik talebini engelleme kararıdır; adalet arayan insanlara adaletin kapısını kapatma kararıdır; Roboski’de, Soma’da, Çorlu’da, Suruç’ta, Ankara Gar’da gerçek adaleti işletmeme kararıdır. Urfa’da iki oğlu ve eşi gözlerinin önünde katledilen bir anne, Emine Şenyaşar, adaleti aylardır sokaklarda, vicdanlarda aramaktadır. Siz, kadim, peygamberler şehri olan Urfa’yı adaletin yerin dibine gömüldüğü, çorak bir toprağa dönüştürdünüz; Mısra Öz’ün üç yıldır yollara düşerek aradığı adaleti Çorlu’da rayların altına gömdünüz. Cumartesi Annelerinin adalet ve hakikat mücadelesini engelleyerek 1990’ların Susurluk karanlığına sahip çıktınız. İşte, Türkiye’nin ortak vicdanı olan annelerin yaşadıkları, iktidarınızın ve düzeninizin bir özetidir. Ayrımcı, ötekileştirici, hedef gösterici, tehdit edici dille toplumu kutuplaştırdınız, ülkeyi kamplaştırdınız. “Biz ve onlar” diyerek birbirine sırtını dönen “bizler ve onlar” yaratmaya çalıştınız, “onlar” duygusuyla ortak değerleri hedef aldınız. Evet, erdemli olmayan bir siyaset anlayışı toplumu da ülkeyi de yıkıma uğratır, siyaset kurumunu da çökertir. İşte, bugün yürüttüğünüz siyaset tam anlamıyla sistemin tüketen toplumu yıkıma uğratan bir anlayışa dayanmaktadır. Siyaset -denilince- bugün, Türkiye toplumunun tanıklıklarıyla tecrübe ettiği yalan siyasetidir; dolandırıcılık ve talan düzenidir, evet, kayırmacılıktır, iktidar yandaşlığıdır, partizanlıktır, başkasının hak ve hukukunu çiğnemektir, kibirdir, güç zenginliğidir. Kurumsallaştırmaya çalıştığınız partizanlık sistemiyle parti devleti, parti yargısı, parti kurumları, parti bürokrasisi, parti medyası projesini adım adım hayata geçirmeye çalıştığınızı görüyor ve biliyoruz. Her gün düşman üreten, düşmansız ayakta kalamayan, güvenlikçi sistemin ömrünü uzatabilmek için iç politikada, dış politikada, her yerde çatışma politikasından beslendiniz. Yayılımcı, emperyal hayallere kapıldınız. “Oyun bozacağız.” derken izlediğiniz yanlış politikalarla kendi ülkenizin içini bozdunuz. Oraya buraya parmak sallarken ülke parasını pula çevirdiniz. Uluslararası alanda kriz fırsatçılığına çıktınız, krizi kendi ülkenizde büyüttünüz. “Kürtler, hiçbir yerde rahat nefes almasın.” diye her yerde Kürt düşmanlığı yürüttünüz. Çatışma politikasıyla Türkiye’yi nefes alamaz hâle getirdiniz. Kürt’e kaybettirme politikasıyla Türkiye’ye kaybettirdiniz hem de çok büyük kaybettirdiniz. Rotası barış olmayanlar kriz ve istikrarsızlıktan asla kurtulamazlar. Ekonomi politikasını polisiye yöntemlerle yürütmek için yeniden Millî Güvenlik Kurulunu devreye koydunuz. Oysa, ekonomideki yıkımın sebeplerinden birini görmek istiyorsanız, çözüm sürecini bitirerek savaş kararı aldığınız Aralık 2014’teki Millî Güvenlik Kurulu toplantısına bakmanız yeterlidir; işte, siz çöküşün temellerinden birini tam da o gün attınız. Bugünkü yıkımın sebebi ürün stokçuluğu değildir; iktidarınızın savaş ve kriz stokçuluğudur; kin, nefret ve düşman stokçuluğudur. Çözüm sürecinde 12 bin dolar olan millî gelir, bugün 8 bin dolara inmiştir sevgili arkadaşlarım; kişi başı 4 bin doları savaşa harcadınız. Oysa, çözüm sürecinde ekonomi de büyüyordu demokrasi de gelişiyordu. Barış çabaları büyürse ekonomi de büyür, istikrar da gelişir; savaşı büyüttüğünüzde ise ekonomiyi yerlerde süründürürsünüz. “İzin verilirse bu sorunu bir haftada çözerim.” diyerek cesur bir irade ortaya koyan Sayın Öcalan’ın çözüm çağrısına tecritle karşılık verdiniz. Hukuka aykırı görüşle, engellemelerle çözümsüzlüğü büyüttünüz. Sonuç, her yönüyle çözülen Türkiye’dir. İçeride, barışa kapattığınız kapı sebeptir; dışarıda, uluslararası alanda medet umduğunuz, saatlerce bekletildiğiniz kapılar ise birer sonuçtur. 2013’teki çözüm iradesinin reddi sebeptir, 2021 Türkiye’sinin çöküşü ise sonuçtur sevgili arkadaşlar. “Ne Dolmabahçe’si, ne çözümü?” diyen akıl, bugün Kürt sorununun çözüldüğünü savunmaktadır. Dik duramayanlar, cesareti olmayanlar, inkâra sarılanlar, sorunu elbette ki çözemez. Dolmabahçe masasının yerine, savaş koalisyonuyla çözümsüzlük masası kuranlar sorunun karşısında çözülür, nitekim de çözülüyor. Evet, çözülenlerle sorun çözülemez. Bu mesele; samimiyetle yaklaşan, geçmişten ders alan, demokratik müzakereye, diyaloğa inanan bir irade ve siyasi akılla çözülür ve çözülecektir de. Bu irade, Türkiye halklarının ve demokrasi güçlerinin bugünkü ortak barış iradesidir ve demokratik, parlamenter zemindir. HDP, demokratik müzakerenin ve ortak çözümün siyasi bir aktörü ve öznesidir. Çözümsüzlüğü büyütmek için HDP’ye ve demokratik siyasete karşı her gün siyasi darbe politikası yürütüyorsunuz. Ülkede o kadar çürümüşlük, yolsuzluk, dolandırıcılık, çetecilik varken partimiz hakkında açılan Kobani kumpas ve siyasi intikam amaçlı kapatma davası siyasi bir darbe girişimidir. Türkiye’nin üçte 1’inde halk iradesini hiçe sayarak belediyelerimize kayyum atamanız siyasi bir darbedir. Eş başkanlık sistemimizi hedef alan tüm saldırılarınız, kadına karşı bir erkek darbesidir. Sevgili Demirtaş ve sevgili Yüksekdağ başta olmak üzere, tutuklu binlerce seçilmiş siyasetçi arkadaşımız darbe hukukuyla cezaevlerinde tutulmaktadır. Kobani kumpas davası, iktidarınızın bir seçim kampanyasıdır. Merkez Bankası Başkanı değiştirir gibi sık sık değiştirdiğiniz mahkeme üyeleri sarayınızın birer partizanıdır. (HDP sıralarından alkışlar) IŞİD’in Kobani’de kendi karanlığına gömülmesi politikalarınızı çökertti, siz de HDP’yi ve demokratik siyaseti tasfiye ederek intikam almak istiyorsunuz; biz bunun gayet iyi farkındayız. 7 Haziranın, 31 Martın siyasi intikamını almaya çalıştığınızı çok iyi biliyoruz. (HDP sıralarından alkışlar) Ortada bir hukuk yoktur, bağımsız bir yargı hiç yoktur; engizisyon mahkemeleriniz vardır sevgili AKP’li üyeler. Ama unutmayın, darbe mahkemelerinizle siyaseti de geleceği de şekillendiremeyeceksiniz; sandıkta, meydanlarda yenemediğiniz HDP’yi mahkeme salonlarında da asla yenemeyeceksiniz. (HDP sıralarından alkışlar) Kumpas ve komplo siyaseti yenilecektir bu ülkede. Şunu da hatırlatırım: HDP’nin mücadele geleneği bugüne değin sayısız yargı darbesi, siyasi kumpas ve komplo gördü. 1990’larda Mehmet Sincarları, Vedat Aydınları katleden zihniyetin bugünkü sahipleri İzmir’de, parti binamızda Sevgili Deniz Poyraz’ı katletti. HDP’yi suikast, linç, siyasi soykırım operasyonları ve yargı kumpasları kıskacına alarak siyaset yapamaz hâle getirmek isteyenler şunu iyi bilsinler: Biz diz çökmeyiz, boyun eğmeyiz, demokratik siyasetten ve barış mücadelesinden asla vazgeçmeyiz. (HDP sıralarından alkışlar) Siz yasalaştıkça biz demokratik siyaseti yaşamın her alanında daha fazla büyütmeye devam edeceğiz. Tutuklu ama özgür siyasetimiz mutlaka kazanacaktır; iradeye kelepçe vuran erdemsiz, yozlaşmış, korkak siyaset ise büyük kaybedecektir. [[HDP sıralarından alkışlar]] “Ve cellat uyandı yatağında bir gece, ‘Tanrım’ dedi. Ne zor bir bilmece? Öldükçe çoğalıyorlar, Ben tükenmekteyim, öldürdükçe.” İşte, HDP budur sevgili arkadaşlarım. (HDP sıralarından alkışlar) Bir gidip bin gelen, milyonlarla yoluna devam eden, cezaevlerine de meydanlara da sığmayan köklü bir mücadele deryasıdır. Halkları hak, adalet, eşitlik ve barış temelinde birleştiren ve Türkiye'nin özgür geleceğinin teminatı olan bir fikriyattır. Bir ucu Anadolu'da, diğer ucu Mezopotamya'da olan bu fikriyatı durduramayacaksınız, engelleyemeyeceksiniz. Evet, değerli halkımız, ülke olarak yaşadığımız büyük çöküş aynı zamanda çıkış için de önemli fırsatlar yaratmaktadır. İktidarın her ne kadar uykuları kaçsa da ülke artık bir seçim sürecine girmiştir. Buradan bir çağrı yapmak istiyorum: Politikanıza güveniyorsanız, cesaretiniz varsa buyurun sandığı hemen getirin, halk kararını versin, seçim koşulları çoktan oluşmuştur, halk sabırsızlıkla sandığı beklemektedir, oyalamayla zaman kazanmaya çalışmayın. Ne yaparsanız yapın, o büyük yüzleşme günü mutlaka ama mutlaka gelecektir. (HDP sıralarından alkışlar) Eninde sonunda o sandık kurulacak ve gerçeklerle, yarattığınız tabloyla mutlaka yüzleşeceksiniz. Yurttaşlarımız şunu bilmelidir: Bu bir Cumhurbaşkanlığı seçimi değildir; bu bir rejim seçimidir, gelecek yüzyılı belirleme seçimidir. Bu seçim, halkın huzur ve refah içinde eşitçe yaşayacağı güçlü bir demokrasi ve herkes için adalet düzeni ile hukuksuzluk, talan ve soygun düzeni arasındaki bir seçim olacaktır. Haksız zenginleşme ve yolsuzluk düzeni ile ekmeği, aşı büyütme arasındaki bir seçim olacaktır. Bu seçim, halklarımıza tekçiliği dayatan düzen ile, kimliği, dili, inancı ve kültürü reddedilmeden herkesin eşit ve özgürce birlikte yaşayacağı ortak gelecek arasındaki bir seçimdir. Bu seçim, eşitsizlikle en büyük şiddet ve ayrımcılığa uğrayan, kazanımları her gün saldırı altında olan kadınların özgürlük ısrarı ile erkek düzen arasındaki bir seçim olacaktır. Bu seçim, özgür bir gelecek kuracak olan gençler ile bu geleceği karartmak isteyen kötülük düzeni arasındaki bir seçim olacaktır. Bu seçim, en büyük barış ittifakı ile ülkeyi yıkıma götüren savaş koalisyonu arasındaki bir seçim olacaktır. Bu seçim, rant için talan edilen ormanlar, dereler ile rantçı iktidar arasındaki bir seçim olacaktır. Evet, Türkiye halkları asla karamsarlığa ve kaygıya kapılmamalıdır; büyük demokratik dönüşümü mutlaka ama mutlaka başaracağız. İşçisiyle, emekçisiyle, esnafıyla, çiftçisiyle, kadınıyla, genciyle omuz omuza vererek, ortak mücadeleyi büyüterek bu düzeni birlikte değiştireceğiz; mücadelemize güveniyor ve inanıyoruz. Bu mücadele ekmeğimizi de aşımızı da büyütme mücadelesidir; herkes için ekmek, herkes için barış, herkes için adalet, herkes için demokrasi mücadelesidir; ortak, eşit gelecek mücadelesidir; bu mücadele, bizim olan kazanımlarımızı söke söke bu düzenden geri alma mücadelesidir. (HDP sıralarından alkışlar) Halktan gasp ettiğiniz hakları, özgürlükleri, alın terinin hakkını söke söke, misliyle geri alacağız; sevgili halkımız, bunu asla unutmayın ve asla kaygıya kapılmayın. Sevgili kadınlar, İstanbul Sözleşmesi başta olmak üzere, gasbedilen tüm haklarınızı erkek düzeninden söke söke geri alacak ve bu erkek düzeninize son vereceğiz. Gasbettiğiniz belediyelerimizi yolsuzluk ve yüzsüzlük yarışına giren o kayyumlardan bir bir geri alacağınızın bir kez daha sözünü veriyoruz halklarımıza. (HDP sıralarından alkışlar) Halkın ekmeğiyle, geleceğiyle oynamanın siyasi bedelini sandıkta çok ağır ödeyeceğinizi ifade etmek istiyorum. Demokrasiden, barıştan, adaletten, emekten, birlikte yaşamdan yana olan; bu düzenin zulmü altında her gün bedel ödeyen tüm yurttaşlarımıza, toplumsal muhalefete, tüm demokratik muhalefete buradan mücadele ortaklığı çağrısı yapıyorum: Gelin, yeni bir dönemi hep birlikte başlatalım. Korkuları, siyasi kaygıları, hesapları bir kenara bırakalım; siyasetüstü bakalım meseleye. Bu ülke halklarının enkazdan kurtulması için en güçlü birlikteliği kuralım sevgili arkadaşlar.
Türkiye toplumunu yoksulluk, işsizlik, açlık, adaletsizlik sarmalıyla kuşatan bu zulüm düzeninin karşısında demokrasi, adalet, barış, özgürlük ve ekmek mücadelesini büyütelim. En güçlü demokrasi ittifakıyla, büyük barış ittifakıyla 100’üncü yılında Cumhuriyeti büyük demokrasiyle, büyük barışla buluşturalım. HDP buna vardır, bu cesarete ve kararlılığa her zamankinden fazla sahiptir ve bunu başaracaktır. Herkes umutlu olmalıdır, değişim gücü halklarımızın elindedir. Karunlaşan iktidar düzenini değiştirecek olan halklarımızın Harunlaşan mücadelesi kazanacaktır sevgili halkımız. Unutulmamalıdır, karanlığın en koyu olduğu an aydınlığın en yakın olduğu andır ve o an hızla yaklaşmaktadır. [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] mutlaka ama mutlaka başaracaktır diyorum. Hepinizi sevgiyle saygıyla selamlıyorum.
Buyurun Sayın Sancar.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri ve bizleri ekranları başında izleyen muhterem halkımız; 2022 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi’ni konuşuyoruz. Hükûmetin sunuşunu dinlediniz, rakamlar var, büyümeden söz ediliyor, çeşitli veriler sunuluyor ama halkın gerçeğini karartacak hiçbir bilgi burada önümüze gelmiyor, gelmez de gelemez de çünkü hakikat, halkın bizzat yaşadığı yerdedir, sokaktadır, pazardadır, manavdadır, markettedir. TÜİK’in rakamlarıyla bu hakikati gizleyebileceğini sananlar çok büyük yanılıyorlar, yanıldıklarını da çok gecikmeden, çok büyük darbelerle öğreneceklerdir. Halkın kendilerine vereceği büyük dersle bu hakikatin farkına varacaklardır. Şimdi, bize endeksler sunuyorlar, diyorlar ki: “Türkiye’de, işte, büyüme şu kadar.” ama bu büyümenin nasıl pay edildiğini, paylaşımın nasıl gerçekleştiğini anlatmıyorlar. Evet, bir büyüme var görünüyor. “İhracata dayalı büyüme” deniliyor; bu büyümede esas olan, bir grup sermayedarın daha da zenginleşmesidir, yoksulun daha yoksul hâle gelmesidir. Yeni bir ekonomi modelinden söz ediyorlar oysa bu ekonomi modeli yeni değil, daha önce de denendi. Asıl yapılmak istenen, bu ülkeyi ucuz emek cennetine çevirmektir; daha doğrusu, küresel sermaye için ucuz emek cenneti, bu ülkenin halkları içinse bir cehenneme dönüştürmektir. Şimdi, bakın, endeksler var önümüzde ve bu küresel endeksler de hakikati, bizim anlattığımız hakikati perçinliyor. Mesela, Türkiye’de -Küresel Organize Suç Endeksi’ne bakıyoruz- bir suç imparatorluğu yaratıldığını söylüyoruz sürekli. Küresel Organize Suç Endeksi’ne göre Türkiye toplamda dünyada 12’nci sırada, “insan kaçakçılığı” ve “silah ticareti” kategorilerinde 1’inci, “devlete ilişik suç aktörleri” kategorisinde 2’nci sırada. Hukukun Üstünlüğü Endeksi’ne bakıyorsunuz, 139 ülke arasında 117’nci sırada; bu, 2021’in rakamları. Daha vahim endeksler de var. Kara Paranın Aklanmasının Önlenmesine Yönelik Mali Eylem Görev Gücü tarafından hazırlanan bir liste var ve bu “eylem gücü” denen kuruluş, OECD’nin ortaya çıkardığı, oluşturduğu bir kuruluştur. Türkiye gri listeye alınıyor, sebep: Kara paranın aklanması ve terörizmin finansmanının engellenmesinde başarısız olmanız. Her önüne geleni teröristlikle suçlayan bu iktidar, uluslararası endekslere terörizmin finansmanını engellemeyen bir iktidar olarak giriyor, ülkeyi bu açıdan gri listeye sokabiliyor. Öte yandan, Sefalet Endeksi’ne baktığımızda, Türkiye bugün 1’inci sıradadır, daha doğrusu “en sefil ülke” kategorisinde yer almaktadır. Bütün bunları yaratan bu düzendir, bu düzenden beslenen mevcut iktidardır. Bu iktidarın siyasal, sosyal, ekonomik programları bu ülkeyi çoklu krize sokmuştur ve bu çoklu kriz her geçen gün derinleşmekte, bedeli de ağırlaşmaktadır. Ekonomik kriz bunun bir göstergesi, bir boyutudur, önemli bir boyutudur ama bunun temelinde siyasi çöküş ve düzenin bozukluğu yatmaktadır. [[HDP sıralarından alkışlar]] [[HDP sıralarından alkışlar]] Değerli milletvekilleri, bu ülkede en büyük sorun cumhuriyetin demokrasiyle buluşamamış olmasıdır. Bu sorunun yarattığı tahribatları yüzyıldır yaşamaktayız, önümüzdeki büyük hedef artık cumhuriyeti demokrasiyle buluşturma hedefi olmalıdır ve bunun için de Kürt sorununun mutlaka demokratik yollarla çözülmesini sağlamak gerekiyor. Ekonomide büyük eşitsizlik yaşıyoruz; sınıflar arası uçurum, gelir dağılımındaki uçurum derinleştikçe derinleşiyor ama öte yandan Kürt sorununun çözümsüzlüğünün yarattığı yaralar da derinleşiyor. Şimdi, sizlere bazı haritalar göstereceğim, böylece ekonomiyle siyasetin, Kürt sorunuyla demokrasinin nasıl iç içe geçtiğini daha iyi görebileceğiz diye düşünüyorum. Bugün iktidarın Kürt sorununda izlediği politika, 1925 tarihli Şark Islahat Planı’ndan farklı değildir; aynı ruhu taşımaktadır, aynı ruhla yürütülmektedir. Şark Islahat Planı’nın kapsadığı bölgeyi görüyorsunuz. Peki, daha sonra, bununla birlikte kurulan umumî müfettişlik düzenine bakalım, aşağı yukarı aynı bölge. Olağanüstü hâl bölgesi haritasını görelim; evet, hukukun, demokrasinin askıya alındığı yerde OHAL bölgesi. Peki, 2019 seçimleri sonrasında kayyum atanan belediyelerin haritasına bakalım: Aynı bölge değerli arkadaşlar. Devam ediyor haritalarımız: Kişi başına millî gelirin en düşük olduğu iller, aşağı yukarı aynı harita değerli arkadaşlar. Devam ediyoruz: İşsizliğin en yüksek olduğu iller; evet, aynı harita. Bunlar bize neyi anlatıyor? Kürt sorununda demokratik çözüm, ülkede eşitsizliklerin giderilmesi barış içinde eşit, ortak yaşamın kurulması için her alanda gereklidir. Evet, siyasal alanda gereklidir, toplumsal alanda gereklidir, ekonomide de gereklidir. Eğer bütçe rakamlarını tek tek incelersek göreceğiz ki bu bütçede yine en büyük paylardan biri güvenlik harcamalarına ayrılmıştır. Yani bu bütçe bir savaş bütçesi olarak da karşımızda durmaktadır. (HDP sıralarından alkışlar) Peki, güvenlik harcamalarına bu kadar payın ayrılmasının bedeli nedir, karşılığı nedir? Her gün sofradan ekmeğin biraz daha alınması, aşın biraz daha azalmasıdır değerli arkadaşlar. Eğer, bu savaş anlayışı içeride Kürt sorununda güvenlikçi politikalar, bölgede her çatışma alanını bir savaş politikası fırsatına çevirmeye çalışan yaklaşım olmasa, 2015’teki gibi, bütçede güvenliğe ayrılan pay bugünün belki de çok daha altında olacaktır; daha doğrusu, oran çok daha küçük olacaktır. Biraz önce sevgili Başkanım, Eş Başkanım Pervin Buldan da rakamları söyledi. Evet, 2013’te kişi başına düşen millî gelir 12 bin dolardan bugün 8 bin dolara düşmüşse bunun temeli, Kürt sorununda güvenlikçi politikalar, bölgede izlenen savaş politikaları ve toplumsal barışı yok eden bu genel antidemokratik anlayıştır. Ülkeyi kutuplaştıran, çoğulculuğu yok sayan, farklılıkları tekleştirmeyi amaçlayan bu anlayışın ülkeye huzur getirmesi mümkün değildir, huzur olmayan bir ülkede ekonomik refahın sağlanmasına da imkân yoktur değerli kardeşlerim. Eğer denetimden uzak bir sistem kurarsanız, evet, bilin ki yolsuzluk da hırsızlık da alıp başını gidecektir bugünkü gibi ve gelir dağılımındaki adaletsizlik uçurumlarla anlatılacaktır, tıpkı şimdi yaşadığımız durum gibi. “Kamu-özel iş birliği projeleri” adı altında yandaşlara peşkeş çekilen kamu kaynaklarının, halkın mallarının haddi hesabı yoktur. Faize sadece 2022 yılı bütçesinde ayrılan pay 240 milyar liradır. Sadece bu yandaşlara “garanti ödemeleri” adı altında ayrılan pay dövize endeksli olduğu için kurlardaki son gelişmelerle 2, 3 katına çıkmıştır. Bütün bunlar yandaşa daha fazla kaynak, halka daha fazla açlık, daha fazla yoksulluk, daha fazla baskı demektir. Eğer bir sistem yoksulluk üretiyorsa ondan yoksullukla mücadele etmesini bekleyemeyiz. Bir sistem yoksulluğun bizzat kaynağı olan politikaları uyguluyorsa yapacağı şey yoksullarla mücadele etmektir. Yoksulların derdini, hakkını, talebini dile getirenlerle mücadele eder, yoksullukla değil, yoksulluğa karşı çıkanlara saldırır; şimdi yaptığı gibi. Evet, emek çevrelerine saldırır, işçiye saldırır, sendikalara, bütün diğer meslek örgütlerine saldırır ama bütün bunları durdurmanın da yolu var, imkânı var ve bunun örnekleri de var. Bir örneği 2019 yerel seçimleri, son örneği ise Türkiye Barolar Birliğinin dün sona eren 36’ncı Olağan Genel Kuruludur. Bakın, bu yönetimin, eski yönetimin devam etmesi için kanun değiştirdiler, her türlü manevrayı yaptılar ama demokratik mücadelede ortaklığın karşısında yenildiler. (HDP sıralarından alkışlar) O yenilgiyi sağlayan bütün bu desteğe, kanun değişikliğine ve her türlü medya imkânına, propaganda imkânına rağmen -eski Başkana kaybettiren şey- hukukun üstünlüğü, demokrasi ve insan hakları için yürütülen ortak mücadeleydi. Bu alanda ortaklaşmanın başka alanlarda da önemli sonuçlar doğuracağını hepimizin görmesi gerekiyor değerli milletvekilleri, sevgili halkımız. Evet, Kürt sorununda savaşçı politikalardan vazgeçerseniz o zaman yeni bir başlangıç için Mecliste, burada demokratik siyasetin işleyişiyle yeni yollar bulmamız elbette mümkündür. Biz Kürt sorununun çözümünü, Türkiye'de sömürü, kadına karşı her türlü ayrımcılık ve şiddet, gençliğin yok sayılması, çocuklara karşı uygulanan her türlü zulüm politikası ve yoksullaştırıcı politikadan ayrı görmüyoruz. Bütün bunları birleştirecek olan şey de demokrasi ve barış mücadelesidir. “Büyük demokrasi ittifakı” çağrımızın temelinde de tam bu yatıyor değerli milletvekilleri. Biz, bu sistemden canı yanan bütün mağdurların, bütün mazlumların, yok sayılanların, sömürülenlerin, açların bir araya gelebileceği bir büyük birliktelik hedefliyoruz. Çağrımızı da bu büyük birlikteliği sağlamak için her vesileyle tekrarlıyoruz. Bu birlikteliği sağlarsak yeni bir başlangıç da mümkündür, bu ülkeyi gelecek yüzyıla ya da cumhuriyetin ikinci yüzyılına büyük bir barış ve demokrasi hareketiyle taşımak da mümkündür. [[HDP sıralarından alkışlar]] Değerli milletvekilleri, bakın, size bir iki örnek daha aktaracağım, aslında iktidarın bu propagandalarının temelsizliğini anlatmak için çok şeye gerek yok. Yeni bir ekonomik model olarak sunuyorlar, dövizdeki son dalgalanmayı da bilinçli yaptıklarını ima ediyorlar. Şimdi, dış güçler hikâyesi anlatmaya başladılar ama Cumhurbaşkanı ne demişti? “Biz ne yaptığımızı biliyoruz, biz nereye gitmek istediğimizi biliyoruz.” O hâlde bütün bunları bilerek yapıyorsunuz. Bilerek yaptığımıza göre ortaya çıkan sonucu da istiyorsunuz. Şimdi “dış güçler” diye “dış güçlerin oyuna müdahalesi” diye propaganda yürüten Hükûmet temsilcilerine, iktidar ortaklarına soralım: Birleşik Arap Emirlikleri Veliaht Prensi buraya niye geldi, ne için geldi? Hani büyük şeytandı bu, 15 Temmuzun arkasındaki finansördü bu. Biz size söyleyelim, biliyoruz neden geldiğini: Ülkeyi içine soktuğunuz bu durumdan fırsatlar devşirmek için geldi. Çağırdınız; “Gel, Türkiye halklarının biriktirdiği kamu kaynaklarını sana ucuza, hatta bedavaya verelim.” demek için çağırdınız. İşte, eğer dış aktör arıyorsanız bunlara bakın. Bugün, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu Katar’da. Basına yansıyan başlığa bakıyoruz: “Türkiye’nin ekonomik gidişi nedeniyle ortaya çıkacak fırsatları değerlendiriyoruz.” Bu, Katar Dışişleri Bakanının sözü. Nedir bu fırsatlar? Bu fırsatlar bu ülkenin emekçi halklarının biriktirdiği kaynakların yok pahasına peşkeş çekilmesidir. İşte, “Ülkeyi satmak.” diyorsanız budur. (HDP sıralarından alkışlar) Daha açık nasıl satılır bir ülke? Buna “Dur!” diyeceğiz. Buna “Dur!” diyecek gücümüz var değerli arkadaşlar. Bu ülkenin bütün farklılıklar içinde eşitçe bir yaşam düzeni kurması mümkündür, gereklidir. Bunun için de samimi yüzleşmeye elbette ihtiyacımız vardır. Herhangi bir kaygıya kapılmadan geçmişe bakabilme cesaretini göstermeye ihtiyacımız vardır. Ben bu yüzleşmenin ne anlama gelebileceğini uzun uzun anlatabilirim ama Malcolm X'ten çok çarpıcı bulduğum bir alıntı aktaracağım. “Sırtıma 9 santim bıçak saplayıp bıçağı 6 santim geri çekersen bu, eşitlik noktasında ilerleme sayılmaz, bıçağı tamamen çıkarsan bu da ilerleme olmaz; ilerleme, yaranın tedavisiyle olur.” Evet, eğer biz eşit bir yaşam kuracaksak o eşitliği bugüne kadar temelden bozan bütün o yaraları iyileştirecek anlayışı, iradeyi, cesareti göstermek zorundayız. (HDP sıralarından alkışlar) HDP bunun için vardır, halklar arası eşitliği esas aldığı için bu sorunun çözümünün adresidir. HDP çoğulcu yaşamı, çoğulcu yaşam içinde farklılıkların birlikteliğini esas aldığı için çözümün adresidir. Bu konuda üzerimize düşen bütün sorumlulukları demokratik siyasette bütün imkânları kullanarak yerine getireceğimizi bir kez daha tekrar edelim. Davalarla yürütülen bütün kuşatmalara, devlet aygıtının kullanılmasıyla sindirme çabalarına bugüne kadar aldırış etmedik, boyun eğmedik, bundan sonra da aldırış etmeyeceğiz, boyun eğmeyeceğiz. (HDP sıralarından alkışlar) Doğru bulduğumuz yolda, doğru bildiğimiz yolda yürümeye devam edeceğiz. Bu yolun, bu ülkeyi büyük barışa götüreceğine inancımız tamdır. Büyük barışı ancak büyük düşünenler ve büyük hedefler, idealler oluşturanlar yaratabilir. Bunun riskinin alanlar ancak bu yürüyüşü sonuna kadar tamamlar. İşte, biz de diyoruz ki: HDP üzerine düşeni yapmaya hazırdır, bütün toplum kesimleriyle müzakere ve diyalog içinde olmak için elinden gelen her çabayı harcayacaktır. Bize mesafeli olsun olmasın, bizi sevsin sevmesin her kesimle, toplumsal kesimle müzakere ve diyalog yürütmek bizim hedefimizdir, vazgeçmeyeceğimiz bir düsturdur. Daha fazlasını söyleyeyim: Evet, bizden nefret edenler de vardır, bizi hain görenler de vardır. Biz onlarla da konuşmak için, müzakere etmek için, onlarla da diyaloğu yürütmek, kaygılarını, korkularını anlamak ve hepsini birlikte gidermek için elimizden geleni yapmaya hazırız, yapacağız da. Büyük barış bunu gerektirir. (HDP sıralarından alkışlar) Büyük barış için de HDP üzerine düşen sorumluluğu sonuna kadar yerine getirmeye hazırdır. Şimdi, bu krizden acil çıkışa ihtiyaç var. Bu çoklu krize karşı çoklu bir demokratik ittifaka ihtiyaç var ve bu demokratik ittifakın seçime de bir yansımasını yaratmak şarttır. Biz buna “geniş demokrasi ittifakı” adını verdik; ülkenin “üçüncü yolu”, “üçüncü seçeneği” olarak tanımladık ve orada yürüyoruz. Şimdi, bu kadar büyük krizleri yaratan bir iktidarın görevde kalmaya devam etmesi kabul edilebilir bir şey değil. O nedenle, kendilerini istifaya davet ediyoruz ama istifa etmeyeceklerini biliyoruz.
İşine bak, işine; işine bak.
O nedenle, şimdi, Meclise görev düştüğüne inanıyoruz. Meclis, bu konuda inisiyatif almalıdır; erken seçim kararı, bir an önce bu Meclisten çıkarılmalıdır. Bütün muhalefet partilerine çağrımızı yineliyoruz: Erken seçim önergesini gecikmeden buraya hep birlikte getirelim.
Bizim adımıza konuşma.
Kendi adına konuş, kendi adına konuş.
Ben diyorum ki: Bugün şimdi bana laf atanlar dâhil, içlerinde bu gidişattan vicdan azabı duyanlar az değildir. En azından erken seçim kararına “evet” oyu verebilecek sayıda vicdanlı AKP’li milletvekili vardır. [[HDP sıralarından alkışlar]] Hepinizi saygıyla sevgiyle selamlıyorum.
Arkadaşlar, birleşime on dakika ara veriyorum.
Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 28’inci Birleşiminin Üçüncü Oturumunu açıyorum. 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2020 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi’nin görüşmelerine devam ediyoruz. Komisyon yerinde. Şimdi Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına Genel Başkan ve İzmir Milletvekili Sayın Kemal Kılıçdaroğlu konuşacaktır. Buyurun Sayın Kılıçdaroğlu.
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, bizleri televizyonları başında izleyen, radyolarından dinleyen, sosyal medya hesaplarından dinleyen saygıdeğer vatandaşlarım; Cumhuriyet Halk Partisi Grubu olarak hepinize en içten sevgilerimizi, saygılarımızı gönderiyoruz. Bütçe konusunda konuşacağız. Değerli milletvekilleri, “bütçe” dediğiniz -benden önceki arkadaşlar da anlattılar- Türkiye'nin temel yasalarından bir tanesidir ve Anayasa’da bütçenin kabulüyle ilgili, görüşülmesiyle ilgili özel düzenlemeler vardır. Dolayısıyla, bütçe yasaları parlamentoda görüşülürken bütün milletvekillerinin -hangi partiden olursa olsun- sağlıklı ve tutarlı bilgiler edinmeleri gerekiyor. Sağlıklı ve tutarlı bilgiler parlamentoya gelmiyorsa o bütçe görüşmeleri doğru görüşme değildir. Bakın, değerli arkadaşlar, Sayıştay raporları, Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetim yapan Sayıştay… Sayıştay raporları değiştiriliyorsa ve değişen Sayıştay raporları Türkiye Büyük Millet Meclisine geliyorsa o zaman yürütme organının korktuğu bir şey vardır, gerçeklerin görülmesini istemiyor. Burada görev kime düşüyor? Eğer Sayıştay, Türkiye Büyük Millet Meclisi adına görev yapıyorsa o zaman Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanının değiştirilen Sayıştay raporlarıyla ilgili süratle bilgi alması lazım ve Parlamentoyu bilgilendirmesi lazım. Ben size bir örnek vereceğim: Rapor 100 küsur sayfalık bir rapor, Meclise gelen rapor 11 sayfa, aynı şey ama burada dünyanın yolsuzluğu var; burada hiçbir şey yok. Plan ve Bütçe Komisyonunda soruldu Bakana “Neden siz Sayıştaya istediği bilgileri vermediniz?” diye. “Biz bütün bilgileri verdik.” dedi Sayın Bakan. Onun üzerine Sayıştay söz istedi, Sayıştayın Plan ve Bütçe Komisyonundaki temsilcisi söz istedi ama söz vermediler. Niçin? Yazıyı gösterecekti, diyecekti ki: “Şu şu şu yazılarla biz bilgi istedik ama maalesef kurum bize bilgi vermedi.” Eğer kurum yani denetlenen kurum eğer Sayıştay denetçisine bilgi vermiyorsa, belge vermiyorsa, doküman vermiyorsa yürütme organı Türkiye Büyük Millet Meclisine hesap vermiyor demektir. (CHP sıralarından alkışlar) Şuradakilere sesleniyorum, şuradakilere seslen ve sizlere sesleniyorum. Sayıştaya müdahale eden kim? Değerli arkadaşlarım, başka önemli bir konu, elbette ki bakanlar Plan ve Bütçe Komisyonuna gelecekler, elbette ki milletvekillerinin sorularına cevap verecekler. Cevaplanmayan sorular var, cevap vermiyorlar. Peki, bunlar nasıl Bakan? Nasıl Bakan? Geçen yıl bütçe görüşmeleri sırasında demiştim ki: “Bunların günahı yok, zaten bunlar devlet memuru.” Alınmışlar, devlet memurları ile şimdi Sayın Bakanların görevleri arasında hiçbir fark yok, kamu görevi, ikisinin de aşağı yukarı dokunulmazlığı aynı dokunulmazlık. Beni üzen nokta nedir? Türkiye Büyük Millet Meclisine seçimle gelen birisinin yani kendi imzasıyla bütçeyi Meclise gönderen birisinin gelip burada bütçeyi anlatmaması, yerine atadığı bir kişiyi görevlendirmesi... Bu, doğru değil, bu Parlamentonun saygınlığına gölge düşürür. Eğer bu Anayasa’da bütçenin yapımıyla ilgili özel bir düzenleme yapılmışsa, Plan ve Bütçe Komisyonunda bütçeler ayrıca görüşülüyorsa ve özel bir süreç içinde görüşülüyorsa o zaman bir kişi gelecek diyecek ki “Benim bütçem bu.” ve bütçesinin arkasında kapı gibi duracak. (CHP sıralarından alkışlar) Durmuyor, göndermiş memurlarını buraya, efendim, siz bütçeyi anlatın. Allah aşkına, gelip anlattılar, ne anladınız siz? Pembe bir tablo, Türkiye’de hiçbir sorun yok, çünkü öyle talimat almışlar. “Neden sorumluluk bunlarda değil.” diyorum çünkü yangında bile “Sayın Cumhurbaşkanımızın talimatlarıyla yangını söndürmeye başladık.” diye cümle kuruyorlar. Ya, yangın için talimat mı beklenir Allah aşkına? O nedenle, bunların hiçbir suçu günahı yok. Sayın Mehmet Uçum ne diyordu? “Tek kişilik Hükûmet.” diyordu. Tek kişilik Hükûmette bütçeyi gelip Parlamentoya sunacak olan o tek kişi, gelip burada sunmalı, bütçesinin arkasında durmalı, hangi gerekçeyle yaptığını bilmeli -biz de bilmeliyiz- artı, bizim sorularımıza da açık ve net cevaplar vermeli; kaçarak bu iş olmaz, Meclise gelmeyerek de bu iş olmaz. Bu, Meclisin saygınlığına gölge düşürmek demektir. Değerli arkadaşlarım, her bütçe görüşmesinde ifade ederim: Milletvekillerinin soruları var. Ya, zaten bir şey bırakmadınız Mecliste, bir şey bırakmadınız. Meclisin itibarı, itibarı, itibarı… Ne itibarı var Allah aşkına ya, ne itibarı var? Bir tek şey var: Soru soracaklar, yazılı soru. Bakın, 27’nci Dönem bitmeden 27.323 soruya bakanlar cevap vermiyor. Yani bunlar, bu beyefendiler cevap vermiyorlar, “Gerek yok.” diyorlar. Bu ne demektir? Her biriniz tek tek milletvekilisiniz. Eğer bir bakan veya bakanlar milletvekillerinin sorularına cevap vermiyorlarsa, kimse kusura bakmasın, Meclis bizim için sıradan bir kurum demektir bu. Sayın Başkana da söylüyorum, sizin sahip çıkmanız lazım. Sayın Başkan, arada şunu yapar: Milletvekilleri soru önergesi verirler, bakar, “Şu cümleyi değiştir, şunu şöyle yap, bunu böyle yap.” diye geri gönderir. Hadi anladım, haklı haksız geri gönderdin, peki, verilen cevap? Soru başka bir şey, cevap başka bir şey. Milletvekili soruyor “A nerede?” diye; o, z'den bahsediyor. O zaman, Sayın Başkan, sen o cevabı da göndereceksin oraya. Trafik polisinin bile bir yetkisi var, sizin şu anda soru önergeleri konusunda hiçbir yetkiniz yok. Cevap bile verilmiyor. “E, Anayasa’ya yazmışlar, on beş gün içinde cevap verilir.” Verilmiyor. Bu ne demektir? “Ne demek Anayasa ya, ne demek Anayasa? Anayasa’yı mı uygulayacağız? Bir kişi karar verir, Türkiye'de her şey olur.” Türkiye'de geldiğimiz nokta budur. Bu konuda bütün milletvekillerinin samimi olması lazım; bu Melis sadece benim Meclisim değil, 600 kişinin meclisi, 600 kişi toplumun nezdinde itibarsız kişi olarak algılanıyor şu anda. Sorularına bile cevap verilmeyen bir Meclis, bir milletvekili. Evet, sorularına bile cevap verilmiyor. Değerli arkadaşlarım, başka bir şey daha... Eğer bunlar olmazsa yani dediklerimiz olmazsa, bu süreç böyle devam ederse bunun bilinen tek cümlesi vardır: Türkiye Büyük Millet Meclisi bir vesayet altındadır. Bir daha ifade edeyim: Milletvekilinin sorunlarına dahi cevap verilmezse, Sayıştayın raporlarına müdahale edilirse ve o raporlardaki bazı bilgiler çıkarılıp tozpembe raporlar bu Meclise gelirse ve bunları yürütme organı yaparsa o zaman o Parlamento yürütmenin vesayeti altındadır. Gerçek mi? Evet, gerçek. Bu Parlamentoya, Millî Kurtuluş Savaşı’nı veren Gazi Meclis diyoruz, hangi gaziliği kaldı Allah aşkına? Hangi gaziliği kaldı? Hangi yetkiniz var? Meclisi el kaldıran el indiren milletvekilleri grubuna döndürdüler. Bir kişi kalkıp cesaretle “Benim görüşüm şudur.” diyemiyor, dediği andan itibaren “Seni bir daha milletvekili listelerinde göstermeyeceğiz...” Ne demektir bu? “Milletvekilliğini de vesayet altına alıyorum.” demektir.
Cevap yok.
Bakın, değerli arkadaşlar, bu, Meclisle ilgili bölüm, gelelim ekonomiye… Ekonominin ne olduğunu biliyorsunuz. Şu sunulan bütçede ne var Allah aşkına ya! Bakın, bu ülke… Ben şahsen ve grubum ülkesini seven milletvekilleri olarak, 2018’in Ağustosundan beri “Yanlış gidiyor, ekonomik kriz gelecek.” diyorduk. “Kriz geldi, önlem alın.” dedik “Ekonomik buhran olacak.” dedik ve her bir eleştiriye öneri getirdik “Şunu yapın, şunu yapın, şunu yapın, şunu yapın.” diye. Yaparsınız yapmazsınız ama sorumlu bir muhalefet anlayışıyla bunu yaptık. Bakın, değerli arkadaşlar, bir sorunu samimi olarak çözmek istiyorsanız önce sorunun muhataplarıyla oturup konuşmanız lazım “Ya, arkadaş, senin derdin nedir?” diye soru sormanız lazım. Bunun yolu nedir, yöntemi nedir? Anayasa’da yazıyor, Ekonomik ve Sosyal Konsey. Toplandı mı? Toplanmadı. Şimdi, değerli arkadaşlarım, Ekonomik ve Sosyal Konsey toplansaydı ne olurdu? Öyle ya, bu da bir soru: Toplasak ne olur, toplamasak ne olur? En azından çiftçinin temsilcisinden çiftçinin derdini, esnafın temsilcisinden esnafın derdi, sanayicinin derdini, işçinin derdini, emeklinin derdini; hangi dertlerle karşılaştılar, en azından bunları öğrenirdin; artı, bakanları da karşına dizerdin, Sosyal Konseyin karşısına bakanlarını da dizerdin, “Beyler dinleyin, bakın, çiftçinin derdi var, emeklinin derdi var, işçinin derdi var, sendikalar var, kuruluşlar var, işverenler var; dinleyin bunları. Oturup istişare yapalım ve Türkiye’nin içinde bulunduğu bu sorunu birlikte çözelim.” derdin. Ya, dilimizde tüy bitti. Yok. “Her şeyi ben bilirim.” Ya, arkadaş, tamam, güzel de kimse kusura bakmasın ama bir kişi “Her şeyi ben bilirim.” diyorsa dünyanın en cahil adamıdır, Türkçesi budur. [[CHP sıralarından alkışlar]] Bakınız, bir soru: Ekonomik ve Sosyal Konsey en son ne zaman toplandı -bir dönem üç ayda bir toplanıyordu- 5 Şubat 2009. Hiç sordunuz mu Allah aşkına şu beylere “Ya, bu Ekonomik ve Sosyal Konseyi niye toplamıyorsunuz?” diye? Sordunuz mu? Soramazsınız! Soramazsınız! Zaten sıkıntımız da o. Hadi biz soruyoruz ama sizin sormanız lazım, arkadaş, “Bu Ekonomik ve Sosyal Konseyi niye toplamıyorsun?” diye sormanız gerekiyor. Örgütler konuşamıyorlar, işçi örgütleri, işveren örgütleri, baskı var üstlerinde, cesaret edip bir şey söyleyemiyor. Açıyorlar telefonu, Allah aşkına şunu da söyle, Allah aşkına bunu da söyle. Ee, siz konuşun. “Ee, siz biliyorsunuz Sayın Genel Başkan biz konuşursak mahvederler bizi.” Özel olarak arzu ederseniz, arzu eden AK PARTİ’li milletvekili arkadaşım varsa ben o kişiyle de görüştürürüm onları. Böyle bir rezalet Türkiye Cumhuriyeti tarihinde yaşanmamıştı. Bir soru daha, bu bütçe kimin sorununu çözüyor? Bana bir Allah'ın kulu çıksın desin ki: “Ya, şu sorununu çözüyoruz biz.” Çiftçinin sorununu çözüyor mu mesela? Ya, sorun bunları Allah aşkına ya. Gübre fiyatlarından bunların haberi var mı ya? Kendilerini kapatmışlar saraya, sarayın içinde oturuyorlar, saraya bakıyorlar, herkesin durumu çok iyi, 1 maaş alan var, 3 maaş, 5 maaş alan var. Orası sanki Bizans sarayı, herkes birbirinin kuyusunu kazıyor aynı zamanda. Ya, arkadaş, sen çiftçinin mazotu, çiftçinin gübresi, çiftçinin ilacı… Ya, devlet kendi çiftçisiyle rekabet eder mi ya? Dışarıdan buğday getiriyorsun daha pahalıya, daha pahalı ödüyorsun oraya, kendi çiftçine ödemiyorsun. Bakın, değerli arkadaşlar, diyorlar ya “Doğrudan gelir desteğini arttırdık.” diye. Ziraat odalarından, ziraattan, çiftçilerden gelen bilgi: 2016 yılında bir düzenleme yaptılar “Beş dönüme kadar olan küçük aile işletmelerine dönüm başına 100 lira doğrudan gelir desteği vereceğiz.” dediler. 2016, hangi yıldayız? 2021. 5 dönüm için verdikleri doğrudan gelir desteği kaç lira? Hâlâ 100 lira, hâlâ. Bana gelmişler bütçeyi anlatıyorlar. Ya, ben çiftçiyi dinliyorum arkadaş, esnafı dinliyorum, sanayiciyi dinliyorum, turizmciyi dinliyorum. Siz kimi dinliyorsunuz? Siz birbirinizi dinliyorsunuz –saray için söylüyorum– birbirinizi dinliyorsunuz. Güllük gülistanlık orada, hiçbir şey yok. Allah bilir, efulileri içip keyiflerine bakıyorlar. Böyle bir düzen olmaz. [[CHP sıralarından alkışlar]] Aylık enflasyon neymiş? 3,5’muş aylık enflasyon. Yıllık enflasyon, 21,31. Niçin? Saraydan talimat geldi. Bilmiyor muyuz biz talimat gittiğini? Rakamı düşük gösterdiğini bilmiyor muyuz? Ya, şu bile bizim açımızdan, Parlamento açısından yürütme organını sorgulamadığımız için ciddi bir ayıptır ya. ENAG diye bir grup; Enflasyonu Araştırma Grubu, akademisyenlerden. Bu işin uzmanları oturmuşlar “Aylık enflasyon 3,5 değil, 9,91; yıllık enflasyon yüzde 21 değil, yüzde 58,63.” diyorlar. Hangisi doğru? TÜİK’in verdiği mi doğru? Gidin, Allah aşkına, herhangi bir bakkala gidin -vallahi billahi- bakkal desin ki “TÜİK’in söylediği doğrudur, yıllık enflasyon yüzde 21’dir.” vallahi siyaseti bırakacağım.
Kaçıncı bırakış!
Bakın, bu kadar net ve açık konuşuyorum. (CHP sıralarından “Bravo” sesleri, alkışlar) Dünyadan haberiniz yok ya, vallahi dünyadan… Ya, ekmeğe gelen zam bile bundan fazla; ya, ekmeğe gelen zam… Siz gübreye yüzde 200 zam geldiğini biliyor musunuz? İlaca zam geldiğini biliyor musunuz? Sanayicinin, yatırımcının derdini biliyorlar mı bu beyefendiler? Bilmezler, bilmezler.
Orada hanımlar da var, hanımlar; hanımefendiler de var orada.
Efendim, bütçede istikrar, ekonomide istikrar olacakmış! Ben size soru soruyorum, AK PARTİ’nin saygıdeğer milletvekilleri olarak size bir soru soruyorum: Piyasada istikrarı sağlamak üzere görevlendirilen kurumun adı nedir? Kanunu siz çıkardınız, biz çıkardık; Merkez Bankası, Merkez Bankası. Fiyat istikrarını sağlamakla görevli olan kurumun adı Merkez Bankası; açın, 4’üncü maddesini okuyun. Merkez Bankasını ne yaptılar? İğdiş ettiler, iğdiş ettiler. Erdoğan, çıktı, bir kararname çıkardı, dedi ki: “Fiyat İstikrar Komitesi kuruyorum.” Evet, “Fiyat İstikrar Komitesi kuruyorum.”
Millet Erdoğan’a görev verdi.
Bakın, Parlamentonun vermiş olduğu yetkiyi Parlamentonun elinden alıp, Merkez Bankasından bu yetkiyi alıp kendi kurduğu kuruma verdi. Güzel, hadi, diyelim ki bunu yaptın; Fiyat İstikrar Komitesi kaç sefer toplandı bilen var mı? Hiç toplanmadı. (AK PARTİ sıralarından “Her gün toplantı hâlindeler.” sesi) Peki, nasıl oluyor bu, bu devlet nasıl yönetiliyor Allah aşkına? Bir devleti, bir kişinin iki dudağına teslim edebilir misiniz ya? O zaman bu Meclisin görevi ne? Bunu söylüyoruz, üzülüyorsunuz; üzülmeyin, gerçekler böyledir, acıdır gerçekler. (CHP sıralarından alkışlar) Biz gerçekleri ifade etmek zorundayız.
Aday mısın? Onu söyle.
Bir daha sorayım: Esnafın derdini çözüyor mu? Esnafın hangi derdini çözüyor? Esnafın derdini çözüyorsa gel şurada “Esnafın derdini şöyle çözdüm.” anlat bakalım Allah aşkına. Anlatamazlar.
Sen gelmiyorsun ki Genel Kurula.
Esnaf, sattığı malın yerine yenisini alamıyor; 1 liraya sattığını -gittiği zaman- 2 lira olmuş, 2 liraya sattığını 4 lira olmuş, 4 liraya sattığını 8 lira olmuş diye görüyor. Bana inanmıyorsanız, 3 harfli bir sürü mağaza var değil mi -A101 var, BİM var- gidin oralara sorun, etiketlere bakın. Arkadaşlar, saygıdeğer milletvekilleri, AK PARTİ’nin saygıdeğer milletvekilleri; şu beyefendiler ülkeyi öyle bir hâle getirdiler ki artık marketlerde, etiket değiştiren elemanlar istihdam ediliyor, etiket değiştiren. (CHP sıralarından alkışlar) Saat başı etiket değiştiren elemanlar istihdam ediliyor. Ha, diyebilirsiniz ki: “Ey Kılıçdaroğlu, bu doğru değil.” Dünya gazetesini açıp okudunuz mu? Türkiye'nin en önemli ekonomi gazetesi. Gidin, okuyun bakalım. Değerli arkadaşlarım, Merkez Bankasını o hâle getirdiler ki 128 milyar dolar buharlaştı, 128 milyar dolar. Allah aşkına ya, dövizi satma konusunda yetkili olan banka Merkez Bankası. Alıyorsunuz 128 milyar doları, bir protokol yapıyorsunuz; bu beyler yapıyorlar, bir protokol yapıyorlar, damada teslim ediyorlar. Nereye gitti 128 milyar dolar? Damat ile kayınpeder ne yaptılar 128 milyar doları?
Tüyü bitmemiş yetimin hakkını sormak benim de görevim, sizin de göreviniz. 6-6,5 liradan sattılar, şimdi oldu 14 lira. Kime sattılar biliyor musunuz? Bilemezsiniz, söylemezler.
İlhan Kesici’ye sorun, İlhan Kesici’ye. İlhan Kesici’ye sorun, size açıklar.
Bilemezsiniz, sizin sormanız lazım değerli arkadaşlarım, sormanız lazım. Nereye gitti, kime sattın 128 milyar doları arka kapıdan?
Tarihinde 128 milyar dolar olmamış zaten.
Bakın, birisi de ne diyor? “Tarihte 128 milyar dolar hiç olmadı.” diyor. Dünyadan bu kadar habersiz.
Dünyadan bu kadar habersiz ve sizin sıralarınızda milletvekili olarak oturuyor. Bundan ne beklenir Allah aşkına! Vatandaşın hakkından, hukukundan bu mu sorumlu olacak? (AK PARTİ sıralarından gürültüler) Güven; güven, güven, güven. Bu iktidar, tek kişilik Hükûmet, tek kişilik Hükûmet. Bu Hükûmet vatandaşın nezdinde de partiler nezdinde de Parlamento nezdinde de uluslararası arenada da saygınlığı olmayan bir Hükûmettir, bir kişilik Hükümettir. Saygınlığı olmayan bir kişilik Hükûmettir. Hiç kimsenin itibar etmediği bir kişilik Hükûmettir. İkili var…
Siirt meydanını görmedin mi?
Vatandaşın da güveni kalmamıştır. Şu soruyu sordunuz mu acaba kendinize, şu soruyu sordunuz mu Allah aşkına kendinize, şu soruyu sordunuz mu: “Ya arkadaş, ben kendi vatandaşımdan niye dolarla borçlanıyorum? Ben kendi vatandaşımdan niye avroyla borçlanıyorum? Ben kendi vatandaşımdan niye altınla borçlanıyorum? Ya, bu memleketin Türk lirası yok mu? Ya, hani, siz millîydiniz. Nasıl millî? Bunlar millî değil. Bir daha söylüyorum: Bunların hiçbiri millî değil, oturan bakanların da hiçbirisi millî değil. (CHP sıralarından alkışlar) Kendi parasına değil de yabancı paraya güvenen birisi. Kendi parası için değer kazansın diye mücadele etmeyip de Türk lirasını pul hâline getiren birisi.
Memleketini yabancılara şikâyet eden…
Efendim, “Bunun kitabını yazdık.” diyor, kitabını yazmışlar; evet, kitabını yazdılar. Türk lirası nasıl pul edilir; kitap o. Evet, Türk lirası nasıl pul hâline dönüşür.
Hepsi değişecek.
Kaçınızın haberi var? Değişecekmiş öyle diyor. Daha da artacak göreceksiniz, daha da artacak. Kredi açıyorsunuz değil mi, gidiyor krediyi alıyor, doğru gidip dolarını alıp bankaya yatırıyor, hiç çünkü önünü görmüyor. Ne olacak, nereye gidecek dolar; bunu görmüyor. Başka bir daha söyleyeyim size değerli arkadaşlarım, altınla, dolarla, avroyla kaç lira kendi vatandaşınıza… Hani, yerliler ya bunlar, sözde millîler bunlar değil mi? Kendi vatandaşına… Tarih vereyim, 10 Aralık 2020’de dönemin Bakanı dedi ki: “2021 yılında döviz cinsi iç borcu azaltacağız.” Azalmadı, rakam vereyim, ocak ile temmuz arası 2 milyar 900 milyon avroluk borçlandılar. Kendi vatandaşımızdan 2,5 milyar dolar borçlandılar, kendi vatandaşımızdan. 130.200 kilo altın borçlandılar, kendi vatandaşımızdan. Türk lirasıyla borçlansalar kimse para vermeyecek. Bu ne demektir, güvensizlik değil mi? Türk lirasını yerlerde kim süründürüyor? Bunlar kaç yıldır iktidardalar ya Allah aşkına, kaç yıldır iktidardalar? Türk lirasını bu hâle nasıl getiriyorlar? Ben soruyorum, ben rahat soruyorum ama en azından siz, rahat soramıyorsanız bari kapalı kapılar ardında sorun ya, “Böyle bir rezalet yaşanmaz.” deyin ya.
Aday mısın?
Bakın, değerli arkadaşlarım, tek kişilik hükûmet, bir devlet bir kişinin iki dudağına teslim edilmez. Mete Han’ı al alın, bugüne kadar getirin, hiçbir zaman bu ülkenin insanlarının töresinde, hukukunda devlet bir kişiye teslim edilmemiştir. İlk kez 2018’den sonra devleti bir kişiye teslim ettik. Onu da sağ olsun, sizin Erdoğan’ın danışmanı vardı Sayın Mehmet Uçum: “Biz buna tek kişilik hükûmet diyoruz.” dedi. Dolayısıyla buradakiler hükûmet zaten değiller, hükûmet demiyor zaten, “kabine” diyor. Ne kabinesi kardeşim? Bir araya geliyorsunuz, birisi talimat veriyor, siz de gereğini yapıyorsunuz; işin özeti budur.
Yüzde 52, yüzde 52.
Erdoğan diyor ki: “Ben hiçbir zaman faizci olmadım, hiçbir zaman faizci olmadım.” Ya, şunu rahatlıkla söyleyebilirim, bütün faizcilerin, bütün tefecilerin tek umudu Erdoğan’dır.
Bir daha söylüyorum: Bütün faizcilerin, güvencesi de umudu da Erdoğan’dır. İnanmıyorsunuz değil mi buna? Peki, ispat edeceğim, ispat edeceğim.
Aday mısın?
Bu yıl 180 milyar lira olan faiz ödemesi bu bütçede kaç lira oluyor?
Faizleri indir…
Siz el kaldıracaksınız, onaylayacaksınız; 240 milyar lira oluyor. Hani siz faize karşıydınız? 180 milyar, 240 milyar; nasıl oluyor bu? Ya, hiç sormuyor musunuz? Ya, arkadaş, sen “Faiz inecek.” diyorsun, bütçeyi getiriyorsun; 180 milyar liralık faiz 240 milyara çıkıyor, 240 milyar 400 milyona çıkıyor.
Bütçeye oranı ne? Bütçeye oranı nedir?
Cevap vermesene… Terbiyesiz adam!
Ya, bırak bütçeye oranını, ben sana rakamı söylüyorum. Bütçeye oranına da bak, bütçe mi kaldı ortada Allah aşkına ya? “Bütçe” diyorsun, bu bütçe imzalanıp Meclise geldiği günden itibaren bütün rakamları değişti, bütün rakamları. Dolar kuru kaç liraydı? Enflasyon yüzde kaçtı? Orta Vadeli Plan’da neydi biliyor musunuz, bilmezsiniz. Bu kardeşiniz hepsini bilir, hepsini bilir. (CHP sıralarından alkışlar) Yine söyleyeyim: AK PARTİ döneminde yani iktidar olduğu dönemde Londra’daki bir grup tefeciye…
Aday olacak mısınız? Aday olun bence.
Benim adaylığım niye seni bu kadar ilgilendiriyor, ha? Gel, gel, gel, geliyor gelmekte olan unutma! Geliyor gelmekte olan unutma sen! (CHP sıralarından alkışlar) 193 milyar dolar, bir daha söyleyeyim, not alın, 193 milyar dolar Londra’daki tefecilere faiz ödediler. Neden diyorum tefecilerin Erdoğan en büyük umutlarıdır, en büyük güvenceleridir? Bana söyler misiniz Türkiye Cumhuriyeti tarihinde 193 milyar dolar Londra’daki tefecilere faiz ödeyen başka bir iktidar var mı?
Bunlar ve sizin destek verdikleriniz… Allah’ın her günü 74 milyon 571 bin 369 dolar faiz ödeniyor, her gün.
Londra’daki altınları kim…
Her saat başı 3 milyon 107 bin 140 dolar faiz ödeniyor. Faizi düşürecekmiş, hangi faiz düştü? Çiftçinin faizi mi düştü, emeklinin faizi mi düştü, bankalardan kredi kartı alıp da alışveriş yapan vatandaşın faizi mi düştü?
Evet.
Karşı çıktınız.
Efendim, Merkez Bankasının bankalara açacağı kredinin faizi 1 puan düşmüş, çiftçiye ne gerek?
Niye karşı çıktınız?
Çiftçi bundan yararlanmıyor, emekli bundan faydalanmıyor, sanayici bundan faydalanmıyor. Faiz düştü diye gaz veriyorlar. Hiçbir faiz düşmedi, tam tersine dolar olarak aldığımız senetler vardı, onların tamamının faizi yükseldi, tamamının. Ya, arkadaşlar açıp ekonomiye bir bakmıyorsunuz ya, nereye gidiyor diye bir bakmıyorsunuz ya? Çiftçinin faizi, esnafın faizi, sanayicinin faizi, kredi kartı kullananların faizleri hiçbir zaman düşmedi. Nasıl çiftçinin faizini sıfırlayacaksak Allah’ın izniyle iktidar olduğumuzda esnafın da Esnaf Kefalet Kooperatifleri ve bankalardan aldıkları bütün kredilerin faizlerini sıfırlayacağız. O zaman bu faiz nasıl sıfırlanırmış, göreceksiniz.
Şimdi geleyim; bu bütçe ne bütçesi? Öyle ya, ne bütçesi? Çiftçi sorununu çözmüyor, esnaf çözmüyor, sanayici çözmüyor, turizmci çözmüyor, serbest meslek erbabı çözmüyor. Vatandaş güvenmiyor, birikimlerini almış tamamını dolar olarak yatırmış, mevduatın yüzde 63'ü dolar. E, dışarıya dünyanın faizini ödüyorsun ve şimdi kapı kapı geziyorsun. Düne kadar sizin havuz medyasının, tanımlıyoruz öyle “şerefsiz” diye tanımladığı –çok özür dilerim bu deyimi kullandığım için, gazetenin manşetiydi, Yeni Şafakın manşeti- koşa koşa “Prens Veliaht geldi, acaba bize bir derman olabilir mi, yaramıza bir merhem sürebilir mi?” Ya, düne kadar “15 Temmuz darbe girişimini destekleyen” dediğiniz “Paralar verdi.” dediğiniz kişilerle kucaklaştınız. Ya, merak ediyorum yani nasıl bir mide var arkadaşlar, nasıl bir anlayış var ya? Nasıl olur böyle şey?
Siz de tehdit ediyorsunuz, tehdit ediyorsunuz Sayın Genel Başkan.
Kimseyi tehdit etmem, hiç meraklanmayın.
Aday mısın, aday mısın?
Tutmayacağım, tutmayacağım, emin olun. Hırsızların bu devlette işi yoktur. Sadece orayı değil, Türkiye Büyük Millet Meclisini de kirlilikten arındıracağım. Siyasi ahlak kanunu çıkaracağız, siyasi ahlak kanunu. İş takipçisinin Mecliste ne işi var?
İstanbul Belediyesi 3 bin kişiyi işten çıkardı.
Sonra söyleyecektim, şimdi söyleyeyim. Bu ülkenin İçişleri Bakanı yani sizin İçişleri Bakanınız yani gelip burada oturacak olan Bakan çıktı devletin televizyonuna ne dedin? “Bir siyasetçi her ay 10 bin dolar alıyor.” dedin. Ya, hiç biriniz merak etmediniz mi, kim bu arkadaş? Hadi siz merak etmediniz… (AK PARTİ sıralarından gürültüler) Aslında biliyorsunuz kim olduğunu, biliyorsunuz, ben de biliyorum kim olduğunu. Peki, arkadaş…
Külliyeden para alan siyasetçiyi niye açıklamıyorsun?
Yukarıdaki arkadaş niye çağırıp…
Külliyeden para alan siyasetçiyi niye açıklamıyorsun?
“Ya, bu 10 bin doları ne yaptın.” diye sormuyor?
Niye yapmıyor? Çünkü haksızlık karşısında susan dilsiz şeytanıdır. (CHP sıralarından alkışlar) Bir daha söylüyorum: Haksızlık karşısında, yolsuzluklar karşısında susan dilsiz şeytandır. Bu kadar açık ve net. Gelecek buraya soracağız, soracağız, her ay gidip, 10 bin dolar para alan o kişi kim?
söyle, biliyorsun.
Hepsini biliyoruz, meraklanmayın. Ha, kim bundan faydalanıyor, kim malı götürüyor? (AK PARTİ sıralarından gürültüler) Bu bütçe, bu beylerin yaptığı ekonomik programlar, çalışmalar, kim götürüyor? Dolarla ihale alanlar.
10 bin doları kim aldı hadi söyle?
Ya arkadaş, ya arkadaşlar, bana sormuyorsanız, vallahi billahi, eve gittiğinizde, ilkokula giden çocuğunuza sorun, ya arkadaş, Türkiye Cumhuriyeti devletinde bir ihale dolarla verilir mi? diye sorun ya. Ya, Türk lirası kardeşim. Niye dolarla ihale yapıyorsun? Şimdi dolar 7 liradan 14 liraya çıkıyor…
İstanbul Belediyesi dolarla borçlandı, ne olacak şimdi?
Kim kazandı, çiftçi mi kazandı, emekli mi kazandı, esnaf mı kazandı, kim kazandı? Dolarla ihale alan kazandı. Parayı kim ödeyecek? 84 milyon ödeyecek?
Ekrem İmamoğlu da…
Para nereden nereye gidiyor? Fakir fukaradan 5’li çeteye gidiyor. Fakir fukaradan, oradan alacaksınız, buraya ödeyeceksiniz. Allah aşkına bunu sizin vicdanınız kabul ediyor mu ya, vicdanınız kabul ediyor mu?
İmamoğlu da dolarla borç aldı.
Ya kendi belediyeniz…
Ya arkadaş, ya insaf, güvenceyi de dolarla veriyorsun.
İmamoğlu…
Köprüyü yap, yolu yap, şunu yap, bunu yap; nasıl olsa bu kadar yolcu olmaz, üstüne ben sana para vereceğim. Türk lirası yok, kabul etmem. Neyle? Bana dolarla vereceksin.
Belediyeleriniz aynısını yapıyor.
Bırak arkadaş, sen belediyeleri bilmezsin.
İstanbul Belediyesi…
Belediyeleri öğrenmek istiyorsan git, İçişleri Bakanının el koyduğu, 30’a yakın yolsuzluk dosyasını aç oku. (CHP sıralarından “Bravo” sesleri, alkışlar) Bir daha söyleyeyim: Senin İçişleri Bakanın, Büyükşehirin ortaya çıkardığı 25’e yakın yolsuzluk dosyasına el koydu, araştırmayın, ben araştıracağım, dedi. Vicdan varsa, ahlak varsa, bu Parlamentoya saygılıysan, gidip diyeceksin ki ne oldu bu dosyalara arkadaş? Ne oldu bu dosyalara? (CHP sıralarından alkışlar) Diyemezsin, diyemezsin. Parlamentonun da kirlilikten arınması lazım. Siyasi ahlak kanunu gelecek, herkes oturacak, doğru iş yapacak; bu işin kuralı budur. Efendim, ihaleyi alanlar, söyledik dolarla. Garanti verdiniz o da dolarla. Ya benim torunumu, sizin torununuzu niye borçlandırıyorlar?
İstanbul Belediyesi borçlandı…
Vergi veriyorsun, tamam, eyvallah. Vergiyle yap, eyvallah, itirazımız yok. Ya beni borçlandırıyorsun, torunları da borçlandırıyorsun. Üstelik dolar bazında borçlandırıyorsun. Ya bunun ahlakla -laf aramızda- bunun milliyetçilikle ne ilgisi var, milliyetçilikle ne ilgisi var. (CHP sıralarından alkışlar, AK PARTİ sıralarından gürültüler) Bakın, neden söyledim? Bu bütçe fakirden fukaradan alıp, garibanlardan alıp, bir avuç zengine, bir avuç tefeciye, bir avuç dolar baronuna para aktaran bütçedir dedim. Kanıt mı? İşte kanıtı bu, daha neyi anlatayım ben size? Başka bir şey daha: Bakınız… İshal sorunu var galiba öyle mi, ishal sorunu var galiba?
Merkez Bankasının verilerini söylüyorum, Merkez Bankasının verilerini. 31 Aralık 2020-24 Kasım 2021 dolardaki artış 5 lira 20 kuruş, 5 lira 20 kuruş arttı. Bu ne demek? Türkiye’nin dış borçları 2 trilyon lira arttı. Bana inanmıyorsanız sizin inandığınız bir iktisatçı var ona sorun.
Ona kimse inanmıyor ki.
2 trilyon lira arttı. Peki, bu bütçede 2022’de toplayacağımız vergiler ne kadar? 1 trilyon 258 milyar lira. Bakınız, 2 trilyon lira dış borçlarda artış var, toplayacağımız vergilerden çok daha fazla. Bu 2 trilyonluk artışı kime vereceğiz? Londra’daki tefecilere, burada dolarla ihale alanlara. Garantili yollardan, köprülerden dolarla garanti verdiğimiz, ödeyeceğimiz paraları kim ödeyecek? 83 milyon ödeyecek. Ne demektir bu?
Az kaldı Londra’daki…
Cumhuriyet tarihinin fakir fukara, garip gurebasından alınan paraların bir avuç tefeciye, bir avuç dolar baronuna gitmesi demektir. Bunların yatacak yeri yoktur, bir daha söylüyorum, bunların yatacak yeri yoktur. (CHP sıralarından “Bravo” sesleri alkışlar) Ha, sizin sorumluluğunuz el kaldırmaktır. Bakın, değerli arkadaşlar, dolarla ihaleyi anladık, dolarla gelir garantisini de anladık. Bir şey daha yaptılar, belki onu hiç bilmiyorsunuzdur çünkü araştırmıyorsunuz, göreviniz el kaldırmak ve indirmek.
Bakın, aynı zamanda ne yaptılar biliyor musunuz, ne yaptılar biliyor musunuz aynı zamanda? (AK PARTİ sıralarından gürültüler) Dolarla borçlandılarsa Amerika’daki enflasyon, avroyla borçlandılarsa Avrupa Birliğindeki enflasyonu da sırtımıza yıkıyorlar.
Çok ayıp!
Evet, evet, dolarla borçlandıysanız Amerika’daki enflasyon, avroyla borçlandıysanız Avrupa Birliğindeki enflasyonu sırtımıza yıkıyorlar.
Bayanlar var burada, bayanlar.
Bayanlar var.
Şimdi size bir soru...
Şimdi size bir soru…
Başkanım…
Tamam.
…Başkanım, böyle yaptı. Burada bayanlar var, özür dilesin.
Başkanım, özür dilesin.
Şimdi size bir soru: Bu millet Amerika’daki enflasyonu niye çeksin?
Ayıp! Ayıp!
Bu millet Avrupa Birliğindeki enflasyonu niye çeksin?
Ayıp! Ayıp!
Dolar kimlere yarıyor?
Arkadaşlar…
Dolar kime yarıyor?
Sayın Kılıçdaroğlu…
Dolar kime yarıyor?
Sayın Kılıçdaroğlu… Arkadaşlar…
Ayıp! Ayıp!
Sayın Başkan…
Bir dakika sessiz olur musunuz? Bir dakika!
Ayıp ya! Böyle bir konuşma olabilir mi?
Ee, siz konuşun o zaman, ben gideyim. Lütfen, bir dakika…
CHP Genel Başkanına bu lisan yakışmıyor. CHP Genel Başkanının böyle hareketlerle…
Arkadaşlar ben buradan bir şey göremiyorum. Fakat İç Tüzük’e göre…
Böyle konuşması doğru değil, özür dileyin. Lütfen özür dileyin yani, bu doğru değil.
Yaptığınız hareketten dolayı özür dileyin!
Nezih bir dille konuşulması öngörülüyor İç Tüzük’te.
Kadınlardan özür dileyin!
“Yanlışlıkla yaptım.” deyin.
Ayıp ya! Böyle bir şey olabilir mi ya? Çok ayıp, çok!
Ben hatipleri buna davet ediyorum.
Görüntüleri izleyin! Ara verin, görüntüleri izleyin!
Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Ayıp! Ayıp! Ayıp!
Bu doların yükselmesi kime yarıyor?
Yaptığınız hareket iğrenç bir hareket.
Yaradıkları birisi daha var, bir grup daha var; dolarla rüşvet alanlar, 10 bin dolar rüşvet alanlar onlar da. İki…
Sayın Başkan, böyle devam edemeyiz.
Rüşvet aldığı, yolsuzluk yaptığı kanıtlanan kişiler büyükelçi olarak atandı. Şunlara soruyorum, siz de sorun, rüşvet alandan büyükelçi olur mu? Haksızlık yapanlardan, rüşvet alanlardan büyükelçi olur mu?
Ayıp ayıp!
Genel Başkan konuşuyor…
Arkadaşlar durun, bir şey olmaz, bir şey olmaz arkadaşlar. Rahatsız oldular biliyoruz.
Başkanım özür dileyecek.
Sayın Başkan, ara verin, ara verin.
İğrenç bir hareket…
Öyle bir noktaya getirdiler ki Türkiye'yi yolsuzluk yapanları affettiler, uyuşturucu baronlarını mahkemelerden kurtardılar, uyuşturucu baronlarını hapishanelerden kurtardılar, bunları da gayet iyi biliyoruz.
Ara verin…
Arkadaşlar, bir dakika…
Sayın Başkan, ara verin, görüntüleri izleyin.
Bir dakika arkadaşlar…
Hiçbir cumhuriyet savcısı…
Sayın Kılıçdaroğlu…
Böyle devam edilmez.
Arkadaşlar, bir dakika, bir dakika…
Edilir, edilir.
Arkadaşlar, konuşmadan sonra izleyeceğim, değerlendireceğiz.
Yaptığınız hareket iğrenç bir hareket, kadınlar olarak rahatsız olduk.
Sakin olun, tamamlansın.
Bir Genel Başkan olarak yakışıyor mu?
Özür dilemesi lazım.
Amerika’daki enflasyonun, Avrupa Birliğindeki enflasyonun Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının sırtına yıkılmasından rahatsız olmanızdan da memnun oldum.
Evet, memnun oldum. (CHP sıralarından alkışlar, AK PARTİ sıralarından gürültüler) Eğer siz bunun hesabını sorarsanız teşekkür ederim. Bana değil oraya kızacaksınız. Diyeceksiniz ki: “Ya, Amerika’daki enflasyon, efendim, Avrupa Birliğindeki enflasyon nasıl olur da bu milletin sırtına yıkılır?” (AK PARTİ sıralarından gürültüler) Şeytanın aklına bile gelmez ama bunların aklına geliyor. Evet, şeytanın aklına gelmez, bunların aklına gelir.
Bürokraside de güveni sıfırladılar, bürokraside de. Devlette liyakati bitirdiler. (AK PARTİ sıralarından gürültüler) “Devlet” dediğiniz adaletle yönetilir, “devlet” dediğiniz liyakatle yönetilir, “devlet” dediğiniz kurumda, devlette insanlar belli görevleri, belli saygınlığı olan görevleri yaparlar.
Ayıp ya, ayıp, ayıp!
Devletin en önemli kurumlarını kapattılar, en önemli kurumlarını. Ve devlette paralel bir yapı oluşturdular. Siz paralel yapıdan şikâyet ediyorsunuz, değil mi?
Çok ayıp, çok.
Bir Dışişleri Bakanı var, bir de sarayda Dışişleri Bakanı var; bir Merkez Bankasının görevi var, bir de sarayda bir başka kurumun görevi var; bir YÖK Başkanı var, bir de sarayda YÖK Başkanı var.
Bir Dışişleri Bakanının Sözcüsü var, bir de sarayda Dışişleri Bakanlığının Sözcüsü var. Dolayısıyla, bu paralel yapı Türkiye’yi aydınlığa çıkarmaz; bu paralel yapının değişmesi lazım.
Uyuşturucu baronlarına destek çıktılar. Bir daha söylüyorum, ona da kızacaksınız: Uyuşturucu baronlarına arka çıktılar.
Uyuşturucuyla en büyük mücadeleyi AK PARTİ yaptı.
Bakınız, hangi mücadele yapılıyor? Okuyorum, Avrupa Uyuşturucu Raporu’ndan okuyorum.
Avrupa kendi hatalarına baksın.
Türkiye aşırı doz uyuşturucu nedeniyle 30 yaş altı ölümlerin en yüksek olduğu ülkedir.
Geç onları.
Bir daha okuyayım, memleketin ne hâle geldiğiniz bilmeniz açısından. Siz acaba… Ya, dünyadan haberiniz yok zaten.
Bir genel başkan öyle yapar mı, ayıp ya.
Bir annenin en büyük korkusu ne biliyor musunuz? Bir anneni en büyük korkusu, akşam evladı geldiğinde cep telefonu yanında mı, değil mi; sattı mı, satmadı mı?
O nasıl hareket ya!
Evet, bunların hepsini araştırıyoruz. Siz yapamazsınız. Bunlar hele hiç yapamazlar, sırtlarını baronlara dayamışlar ama biz yaparız, Allah’ın izniyle yapacağız, göreceksiniz. (CHP sıralarından alkışlar, AK PARTİ sıralarından gürültüler) Yapacağız, tutacağız; Türkiye’yi bu badireden çekip çıkaracağız tereyağından kıl çeker gibi. Kavga etmeyeceğiz ve bunu dostlarımızla beraber yapacağız.
Aynı hareketi yaparsın sen.
Zindaşti’yi kim çıkardı? Kim çıkardı hapisten Zindaşti’yi, söyler misiniz bana kim çıkardı? Ya, tonlarca, kilolarca kokain yakalanıyor savcı cesaret edip soruşturma açamıyor ya, soruşturma açamıyor.
Nerede yakalandı?
Haberiniz yok mu? Allah aşkına, öğretmediniz mi, söylemediniz mi? (CHP sıralarından alkışlar) Ya arkadaş, sen şeyi bilmiyor musun; Kocaeli’yi bilmiyor musun, Dilovası’nı?
Nerede yakalandı?
Mersin Limanı’nı bilmiyor musun sen?
Söyle, kim yakaladı, nerede yakaladı?
Ne yakalanması kardeşim ya, zaten yakalanmadı, sorunumuz orada?
Gelmedi ki nerede yakalanacak?
“Uyuşturucu gelmedi.” diyor. Ya, arkadaş, konteyner numaraları bile yayınlandı, dünyadan bu kadar habersiz misin sen?
Buz sandıkları içinde geldi arkadaş ya, bu kadar mı habersizsin sen?
Onun arkasından CHP çıkacak, bakarsınız. CHP çıkacak o işin arkasından, o işin arkasından CHP çıkacak.
Ve dolayısıyla, asla ve asla… Bu desteği verdiğiniz sürece Türkiye’yi uyuşturucu bataklığına sürüklersiniz.
Harekete ne olacak? O hareket ne olacak?
Bakın, bir şey daha söyleyeyim.
Yaptığınız hareket doğru mu, size yakıştı mı?
Ayıp ya! Öyle bir hareket olur mu ya!
Yaptığınız hareket size yakıştı mı?
Değerli arkadaşlar, saygıdeğer milletvekilleri; uyuşturucu konusu hepimizin ortak sorunu olmak zorundadır.
O hareket ne olacak, o hareket?
Bir kadın vekil olarak sizi kınıyorum, yaptığınızı kabul etmiyorum.
En büyük mücadeleyi biz veriyoruz.
Uyuşturucu baronlarının milyar dolarlarını Türkiye’ye getirmeleri için, kara parayı aklamak için özel yasalar çıkarırsanız Türkiye Cumhuriyeti’nin itibarına ciddi bir darbe vurursunuz; bunu defalarca yaptılar, buradan geçti yasalar.
Geldi de yakalanmadı mı?
Yok efendim, ne yakalanması Allah aşkına ya! Ne yakalanması ya!
Sayın Kılıçdaroğlu…
Gidin fakir fukaranın evlatlarına bakın ya, hepsine bakın. O fakir ailelerin çocuklarını önce alıştırıyorlar, ondan sonra torbacı yapıyorlar. Siz bu konuda emniyetle konuştunuz mu? Biz konuştuk, konuştuk.
Cezayı on yıla çıkardık.
Ne on yılı arkadaş ya, verdiğin ceza, üç gün sonra adamı dışarı çıkarıyorsun ya.
Hiç alakası yok.
Zindaşti’yi çıkardılar, vicdanınız hiç sızlamadı mı ya? Bu bölgenin en büyük uyuşturucu baronuydu.
İnfaz yasasını artırıyoruz.
Ne İnfaz Yasası kardeşim ya? Ne İnfaz Yasası? Dünyadan haberin yok ya. (AK PARTİ sıralarından gürültüler) Bu adama telefon ettiler, hâkim bıraktı. Hâkimin ifadesini de mi okumadın ya? Hayret ediyorum ya, gerçekten hayret ediyorum ya. Dünyadan bu kadar bihaber bir insan nasıl olur da bir de uyuşturucu konusunda konuşuyor? Ya, sana uzman vereyim, uzman vereyim.
Yaptığınız hareket için özür dileyecek misiniz?
Bir adamın önce mal varlığına el koyuyorsunuz…
Yaptığınız hareket için özür dilemediniz.
Önce el koyuyorsunuz, arkasından adamı serbest bırakıyorsunuz, arkasından mal varlığındaki bütün hacizleri kaldırıyorsunuz, arkasından yurt dışına çıkma yasağını kaldırıyorsunuz, adam kaçıp gidiyor. Amerika, Avusturya’ya “Bu adamı bana ver.” diyor ve biz de diyoruz ki: “Ona değil, bana ver.”
Hangi CHP’lilerle görüşmüş?
Ve değerli arkadaşlarım…
Yaptığınız hareket size yakıştı mı?
Değerli arkadaşlarım, burada önemli olan nokta şu…
Hangi CHP’li olduğunu…
Bu kişinin uçağına İçişleri Bakanı da bindi. Bu kişinin uçağına bunlardan çok adam bindi.
Hangi CHP’lilerin…
Bunlardan çok adam bindi, bunları koruyorlar. (CHP sıralarından alkışlar, AK PARTİ sıralarından gürültüler) Bunları koruyorlar, ben gayet iyi biliyorum bunları koruduklarını, ne yaptıklarını da gayet iyi biliyorum. Siz sanıyor musunuz ki biz hiçbir şeyi araştırmıyoruz?
Hangi CHP’lilerle görüştü?
Sizin ulaşamadığınız yerlere bu kardeşiniz ulaşıyor. (CHP sıralarından “Bravo” sesleri, alkışlar; AK PARTİ sıralarından gürültüler) Bu devlette namuslu insanlar var, bu devlette dürüst insanlar var, bu devlette vatansever insanlar var, bu devlete bayrağını vatanını seven bürokratlar var. Bir köşeye atsanız da onlar düşüncelerini açıklıyorlar.
Yaptığınız hareketin…
Devam et, devam et.
Yolda kalan öğrenciler…
Arkadaşlar, “Yeliz” konuşuyor.
Yaptığınız hareketten utandınız mı?
Anayasa Mahkemesi kararlarını uygulamayanlar, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararını uygulamayanlar, hepsi terfi etti.
Özür, özür…
Sözüm söz: Tamamını temizleyeceğim. Sözüm söz. (CHP sıralarından alkışlar) Bu memlekete adalet ya gelecek ya gelecek. Tüyü bitmemiş yetimin hakkını sonuna kadar savunacağız. Sizler savunamazsınız, sizler savunamazsınız, sizler milletin arasına giremezsiniz, sizler vatandaşla konuşamazsınız, o nedenle size diyorlar ki “Tebdilikıyafet yapın.” Ne tebdilikıyafeti ya, ne tebdilikıyafeti ya. (AK PARTİ sıralarından gürültüler) Bir tek Yargıtay kararının altında imzası olmayan sözde Yargıtay üyesinin Anayasa Mahkemesine üye olarak atanmasını Türkiye Cumhuriyeti devletinin şanına, şerefine, vakarına bağdaştırmıyorum; bu kadar açık, bu kadar net.
Yargıtaydaki üyelere de söylüyorum, buna oy veren üyelere de, buna oy veren üyelere de sesleniyorum: Yargıtayın tarihine kara bir leke bıraktınız. Siz de, ya arkadaş, bu adam daha yeni geldi ya, burada yıllardır Yargıtayda çalışan insanlar var, düzgün insanlar var, “Bunlardan birisinin Anayasa Mahkemesine üye olması lazım.” demediler, diyemediler büyük bir kısmı. Talimat aldılar saraydan, gereğini yaptılar. Yargı talimatla çalışırsa orada adalet olmaz.
Özür dile, özür.
Milletten özür dile.
Siz bekliyorsunuz Katarlılar buraya gelecek, veliaht prens buraya gelecek, ASELSAN’ı mı satacaksınız? (AK PARTİ sıralarından gürültüler) ROKETSAN’ı mı satacaksınız? Sattırmayacağız, sattırmayacağız. Hiç endişe… Sattırmayacağız. (CHP sıralarından “Bravo” sesleri, alkışlar) Tank Paleti sattınız değil mi Katarlılara?
Savunma sanayisi…
Nerede bu tank? “2018’de tank üretiliyor, hayırlı olsun.” diye “tweet” attılar. Hangi yıldayız?
Nerede bu tank? Ethem Sancak’a mı güvendiniz? Ethem Sancak mı tank yapacak?
Milletten özür dile.
Yüzde 80…
Biz bu bütçeye “hayır” diyeceğiz, bu bütçeye “hayır” diyeceğiz. Kumpas bütçesine, bu millete 83 milyona kumpas kuran bu bütçeye “hayır” diyeceğiz çünkü bu bütçe fakirden fukaradan, garipten gurebadan parayı toplayıp bir avuç tefeciye, Londra’daki tefecilere, dolar baronlarına ve uyuşturucu baronlarına hizmet eden bir bütçedir, asla kabul etmiyoruz.
Bakın, bir şey daha söyleyeyim size…
Tezkereye de “hayır” diyorsun.
Tezkereyi de konuşuruz, tezkereyi de konuşuruz. Yahu senin Genel Başkanın 33 askerimiz şehit olduğu zaman hesabını sordu mu? Soramaz. (CHP sıralarından alkışlar) Nereye gitti? Putin'in kapısına gitti, yalvardı yakardı Putin'e.
Milletten özür dileyeceksin.
Yahu, Türkiye Cumhuriyeti'nin Cumhurbaşkanı kapının önünde bekletiliyor, kronometre çalışıyor, kaç dakika beklettiklerini gösteriyor, bütün dünya seyrediyor. Yahu, sizin vicdanınız sızlamadı mı ya? Ya, ben rahatsız oldum ya. Siz rahatsız olmadınız mı?
Yaptığınız hareketten rahatsız…
Bu bütçeye “hayır” diyeceğiz ve Allah'ın izniyle bunları göndereceğiz. (CHP sıralarından ayakta alkışlar) Beraber göndereceğiz, esnafla beraber, çiftçiyle beraber, emekliyle beraber, sanayiciyle beraber, kadınıyla, kızıyla, yaşlısıyla, genciyle, garip gurebasıyla göndereceğiz bunları, göreceksiniz.
Aday mısın?
Sandığı getirmiyorlar, getiremezler efendim, getiremezler.
Aday mısın?
Patlama, patlama!
Aday mısın?
Patlama! Bir şey daha söyleyeyim: Bakın, gideceklerini bunlar da çok iyi biliyor.
Eline koluna dikkat et!
Niye bağırıyorsunuz? Niye bağırıyorsunuz? Söylediklerimde yanlış mı var? Yok, hepsi doğru, hepsi doğru.
El hareketi yapma! Eline koluna sahip çık!
Bakın, bir şey söyleyeyim: Eve gidince aklı baliğ olmuş çocuğunuza sorun.
Aday mısın?
İlkokuldan da vazgeçtim, aklı baliğ olmuş çocuğunuza sorun.
Çocuklar seni izleyemez, izleyemez seni. O hareketi çocuklar nasıl izlesin? Ben izletmem.
Aday mısın?
Ya, Allah aşkına, bakın…
Eline koluna sahip çık! O eline sahip çık!
Başkan…
Eline sahip çık!
Güzel konuşuyorduk.
Eline sahip çık!
Geleceksin burada konuşacaksın, burada, burada, burada konuşacaksın!
Yerine otur terbiyesiz!
Demirtaş izin vermeden aday olamazsın!
Eline koluna sahip çık!
Sakin olun.
Değerli milletvekilleri, bunlar gideceklerini gayet iyi biliyorlar. “Neden?” diyeceksiniz, siz de sorun, “Neden?” diyeceksiniz.
Demirtaş izin vermeden aday olamazsın!
Eline koluna sahip çık!
Ya, Antalya Dış Hatlar Terminalinin ihalesi beş yıl sonra yapılacak, şimdi yapıyorsunuz.
Eline koluna sahip çık, eline koluna!
Niye şimdi yapıyorsunuz, neden şimdi yapıyorsunuz?
O terminal ihalesini alanın burnundan fitil fitil getireceğim, o terminal binasını alanın. Beş yılın sonunda ihale yaparsın, neden şimdi ihale yapıyorsun? Hangi gerekçeyle şimdi ihale yapıyor?
Aday mısın?
Siz, tüyü bitmemiş yetimin hakkını koruyamazsınız, siz dolar baronlarının yanındasınız, siz tefecilerin yanındasınız.
Aday mısın?
Bu kardeşiniz fakirin fukaranın, garibanın…
Hadi oradan be!
Aday mısın?
…apartman görevlisinin, işsizin, memurun…
Hadi oradan be!
…emeklinin, herkesin dostudur.
Bu bütçenin size vereceği bir şey yok. Bu bütçe kabul edilsin göreceksiniz, ne olacağını göreceksiniz.
Demirtaş izin vermeden aday olamazsın!
Sayın Başkan, çok teşekkür ederim. Arkadaşlar konuşmaya devam edebilirler.
Sayın Ünal, buyurun.
Sayın Başkan, Sayın Genel Başkan her ne kadar “Bu Meclisin bir itibarı kalmamıştır.” ifadesini kullandıysa da bu Meclisin, Gazi Meclisin itibarı da mehabeti de yerindedir. Bir Genel Başkanın kürsüde genel ahlak kurallarına aykırı bir şekilde İç Tüzük 160’a göre…
Bakın, İç Tüzük 160 “Kaba ve yaralayıcı sözler sarf etmek ve hareketler yapmak yasaktır.” diyor ve kınama cezasını gerektiriyor. Burada, Sayın Genel Başkan çocuklardan bahsediyor. (CHP sıralarından gürültüler) Bizi izleyen hanımefendiler, çocuklar, kendi çocuklarımız… Ben, kendi adıma yaptığı hareketten utandım. Ara vermenizi, bunu değerlendirmenizi ve kınama cezasıyla cezalandırılmasını talep ediyorum.
Gerçeklerden utanmadın da ondan mı utanıyorsun?
Sayın Ünal, ben buradan göremedim. Beş dakika birleşime ara veriyorum. Görüntüyü izleyeceğim, değerlendireceğiz, Grup Başkan Vekillerini de davet ediyorum .
Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 28’inci Birleşiminin Dördüncü Oturumunu açıyorum. 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2020 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi’nin görüşmelerine devam edeceğiz. KANUN TEKLİFLERİ İLE KOMİSYONLARDAN GELEN DİĞER İŞLER [[Devam]] Değerli arkadaşlar, az önce Sayın Kılıçdaroğlu’nun yapmış olduğu konuşmayla ilgili olarak Grup Başkan Vekili Sayın Özel bir izahatta bulunacak. Buyurunuz.
Sayın Başkan, teşekkür ederim. Bütçe görüşmelerinin Meclisimize, milletimize hayırlı olmasını bir kez daha temenni ediyoruz. Biraz önce, Sayın Genel Başkanımız, kürsüde yapmış olduğu bütçe konuşması sırasında, bir anda çok sayıda iktidar partisi milletvekilinin bir rahatsızlığı dile getirdiğini duyduk, siz de şahit oldunuz. Daha sonra içeriye gittik; içeride görüntüleri birlikte izledik. Bir, yaşanan olayda... Tabii, o anda arkadaşlarımız belki kulaktan kulağa duyarak da daha da çok etkilenmiş olabilirler ancak cümlenin “Dışarıdan dünya kadar dolar borç alındı ve sırtımıza yüklendi.” şeklinde eliyle, elini sırtına vurmak suretiyle anlamı kuvvetlendirici bir... [AK PARTİ sıralarından gülüşmeler, alkışlar (!)]
Arkadaşlar, lütfen…
Bunu…
Buyurun.
Bunu, görüntüyü sesle birlikte değerlendirdiğimizde gördük. Bu konuda, Cumhuriyet Halk Partisi olarak şunu ifade etmek isteriz: Genel Başkanın orada “Sırtımıza bu yükü yüklediniz.” cümlesinde göstermiş olduğu vücut dilinin hiçbir gruba ve Meclise yönelik bir davranış olmadığını, doğrudan hepimizin kürsü konuşmalarında kullandığı vücut dilinden bağımsız olmadığını ifade ederiz. Bu tip davranış ve hareketlerde durum değerlendirilirken kişinin karakteriyle mütenasip olup olmadığına bakıldığında…
…Sayın Genel Başkanımızın hiçbir gruba ya da Meclise yönelik böyle bir davranışta bulunmayacağı her türlü tartışmadan varestedir.
Durumu tüm grupların ve Riyaset makamının bilgilerine sunarız. Teşekkür ederim.
Tamam, tamam.
Teşekkür ediyorum. Arkadaşlar… [[AK PARTİ sıralarından gürültüler]] Bunlardan birincisi Sayıştay raporunun değiştirildiğine dair iddiaydı. Bu konuda beni göreve davet etti. Ben şunu ifade edeyim: Sayıştay raporları Meclise Sayıştay Başkanlığının imzasıyla geliyor. Buraya gelen raporlarda herhangi bir değişme, bir iade, değiştirilme söz konusu değil. Sayıştayın kendi içinde raporların oluşmasıyla ilgili süreçlerde eğer bir şey kastediliyorsa o Türkiye Büyük Millet Meclisini ve Başkanlığı ilgilendiren, alakadar eden bir husus değil. İkincisi şu: Konuşmada “27’nci Dönem bitmeden 27.323 soruya bakanlar cevap vermiyor.” deniyor. Şu anda, benim Plan ve Bütçe Komisyonuna 30 Kasımda sunmuş olduğum belgelerde de açıklamalarda da var, 30 Kasım itibarıyla bunu veriyorum, yeni bir bilgi çıkarmadım -günceli de var ama herkeste olacak bir bilgi olduğu için bunu kullanıyorum- cevaplanmayan soru sayısı 18.791. [[CHP sıralarından gürültüler]] [[CHP ve HDP sıralarından gürültüler]] Son olarak, bir üçüncü husus da şuydu: Türkiye Büyük Millet Meclisinin Başkanına Anayasa’nın ve İç Tüzük’ün vermiş olduğu bir görev var, verilen soru önergelerini değerlendireceği bazı kriterler konulmuş. Meclis Başkanı bu kriterlere göre soru önergesini değerlendirmek zorunda, İç Tüzük ve Anayasa’nın verdiği bir görev ama Anayasa ve İç Tüzük Meclis Başkanına soruların cevaplarıyla ilgili bir inceleme, değerlendirme görevi vermiyor, yetki vermiyor. Ben kendi kendime bir görev, bir yetki ihdas ederek cevapları da inceleme imkânını kendimde bulamıyorum. İç Tüzük’e ve Anayasa’ya uygun davranmak bizim vazifemiz, hepimizin vazifesi. Teşekkür ediyorum.
Sayın Başkanım…
Sayın Çamlı…
Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı biraz önce konuşması esnasında şahsıma dönerek…
Maske…
Şahsıma dönük bir sataşma yapmıştır, onun için söz hakkı…
Bir değerlendirelim, metne bakalım, olur mu?
Ben kürsüden buna cevap vermek istiyorum.
Kürsüden zaten olmaz, oturum değişti.
Bir dakika… Bir bakayım ben, şeyi çıkarttıracağım şimdi.
Sayın Başkanım… Sayın Başkanım…
Değerli arkadaşlar, şimdi, Adalet ve Kalkınma Partisi…
Sayın Başkanım, müsaadenizle…
Buyurun Sayın Özel.
Sayın Başkanım, ilk husustaki Sayıştay raporlarını -karşılıklı yazışarak- bizim size yazıyla sormanın ve sizin de yazıyla cevaplamanızın doğru olacağı kanaati bizde de oluştu. İkinci husus, Sayın Genel Başkanın bahsettiği rakam süresi içinde yanıtlanmayan önerge üzerinedir, sizin bahsettiğiniz rakam tüm zamanlarda yanıtlanan önerge üzerinedir. Ancak takdir edersiniz ki güncel bir tartışmayla ilgili sorulan soru -Anayasa boşu boşuna 99’uncu maddesinde gün koymamış- on beş gün içinde cevaplanırsa anlamlı. Güncel bir soruyu soruyorsunuz, sekiz ay sonra gelen cevabı biz cevaptan saymıyoruz. Ayrıca, biraz önce yaptığınız açıklamada 27’nci dönemle ilgili verdiğiniz rakam, tüm zamanlar içinde cevaplanma açısından yüzde 64-65’lik oran. Bir, doğru yerden yaklaşalım, süresi içinde yüzde 12-64.
Bu oran, beğenmediğiniz ve devamlı eleştirdiğiniz, sizden önceki üçlü koalisyon döneminde yüzde 87’ydi, süresinde cevaplanma oranı hem de Anayasal bir yükümlülük yokken. Devamında, sizin iktidarlarınızda önce yüzde 62’ye, sonra yüzde 49’a, 24’üncü dönemde yüzde 22’ye, 26’ncı dönemde de yüzde 10,99’a kadar düştü. Bizim iddiamız da Meclisi gün geçtikçe işlevsiz hâle getirdiğiniz, önemsemediğinizdir. Kriter ortadadır, yüzde 90’dan yüzde 10’a kadar gerilenen bir noktada Meclise saygı söz konusu değildir. Son husus Sayın Başkanım, bizim dediğimiz de tam şu: Milletvekilimiz 2016, 2017, 2018, 2019, 2020 ve 2021 için ayrı ayrı rakam soruyor, cevap gelmiş, siz de yollamışsınız: “Yıllık faaliyet raporlarında yayınlanacaktır.” diyor.
Yine, milletvekilimiz defalarca soruyor, diyor ki: “Suriyeli sığınmacılarla ilgili nakdî yardım…” Cevap geliyor: “Bu fon Avrupa Birliği tarafından belirlenen projeler kapsamında belirlenen kurallara göre yatmaktadır.” Yani cevabın soruyu tatmin etmediği ve sizin sorunun içeriğine karışıp müdahale ettiğiniz ama yanıtlar konusunda müdahale etmediğiniz eleştirisidir. Bunun gibi onlarca çarpıcı örnek makamınıza da defalarca iletilmiştir Sayın Başkan. Teşekkür ediyorum.
Hayır, sonuncusunu anlayamadım yani Anayasa ve İç Tüzük bana bir görev veriyor da onu mu yapıyorum cevaplara bakmayarak, onu mu kastettiniz?
Sayın Başkan, Anayasa kimseye kendine karşı muvazaa yapma, kimseye kendine karşı bir kötüye kullanıma göz yumma hakkı ve görevi vermez. Soru sorulacak cevap gelecekse, sorunun içeriğine bakıyorsanız, gelen cevaba da “Kardeşim, adam sana ne sormuş, sen ne cevap veriyorsun? Bu, cevap değil.” deyip bir kez geri yollasanız öyle cevaplar gelmeyecek. Sayın Fuat Oktay kendine sorulan 100 sorunun 24’ünü yanıtlamış; 24’ün 23’ünde Anayasa’dan alıntı, ilgili mevzuattan kopyalama…
24’ü değil, 75’i cevaplanmış.
Bakın, Sayın Başkan, siz bu işin… Aslında benim elimdeki listede şu var: Süresi içinde soruların cevaplanmadaki oranına baktığınızda en iyi durumda olan kim biliyor musunuz? En iyi durumda olan sizsiniz Sayın Başkan, yüzde 84’le cevaplamışsınız, demek ki olabiliyormuş…
Bu Meclise saygı duyuluyorsa bu milletvekilinin sorusu süresi içinde cevaplanıyormuş. Meclis Başkanı yüzde 84’le cevaplayacak, Cumhurbaşkanı Yardımcısı yüzde 24’le, Millî Savunma Bakanı yüzde 1,6; İçişleri Bakanı yüzde 2,4. Yanlışa “yanlış” demeyi öğrenmezsek bu bakanların -bu atanmış bakanların- bu seçilmişlere yaptığı saygısızlığa sessiz kalırız. Teşekkür ederim.
Sayın Özel, başka bir şey anlatıyorsunuz siz; ben diyorum ki: Gelen cevapları inceleme yetkisi var mıdır? Diyorsunuz ki: “Anayasa buna izin vermez…” Anayasa başka bir şey söylüyor, diyor ki: “Hiç kimse ve organ Anayasa’dan yetki verilmedikçe bir devlet yetkisi kullanamaz.” Bu Anayasa özel olarak sorular için yetki vermiş, görev vermiş, İç Tüzük de vermiş; bir sürü maddesinde kriterler saymış ama cevaplarla ilgili hiçbir hüküm yok; ben kendi kendime yetki ihdas edemem, bu, Anayasa’ya aykırı. Öbür taraftan, bakınız…
O zamanki Anayasa Komisyonu Başkanına sormak lazım, o zamanki.
Bakınız, bir dakika… Yani tevile gerek yok. Sayın Kılıçdaroğlu: “Bakın, 27’nci Dönem bitmeden 27.323 soruya bakanlar cevap vermiyor.” diyor, “Süresi içerisinde” diye bir şey burada ben göremiyorum; siz çıkarabiliyorsanız ayrı mesele ama burada yok. Dolayısıyla, bir şeyi daha burada söyleyeyim: Süreyle ilgili açıklama yaptım, 27’nci Dönemde on beş gün süre; on beş günü geçince on altıncı gün süresi geçmiş sayılıyor fakat sizin örnek verdiğiniz dönemlerde bu süre otuz gün, bazen otuz günü de aşıyor. Bir şey daha: Sizin örnek verdiğiniz 19’uncu Dönemde toplam soru önergesi sayısı 7.550, 27’nci Dönemde 56.738 soru var.
O, o dönemki muhalefetin acziyetini, bu dönemki muhalefetin çalışkanlığını gösterir efendim.
Teşekkür ederim.
Sayın Başkan… Sayın Başkan… KANUN TEKLİFLERİ İLE KOMİSYONLARDAN GELEN DİĞER İŞLER
Buyurun Sayın Kurtulmuş.
Sayın Başkan, siyasi partilerimizin Değerli Genel Başkanları, değerli milletvekili arkadaşlarım; hepinizi saygı ve sevgiyle selamlıyorum. Sözlerime “Bismillah, her hayrın başıdır.” diyerek başlıyorum. Bu bütçe görüşmelerinin hayırlı uğurlu ve bereketli olmasını temenni ediyorum. Bütçenin buraya kadar getirilmesinde emeği olan, başından bugüne kadar bu müzakerelere katkıda bulunan bütün kardeşlerimize, bütün milletvekili arkadaşlarımıza çok teşekkür ediyorum. Değerli kardeşlerim, hepinizin bildiği gibi, bütçeler, hükûmetlerden hesap sorma yeridir; doğru. Bütçeler, milletin eldeki imkânları ile kaynaklarının nasıl kullanıldığının bir şekilde hesaba çekildiği yerdir; doğru ama aynı zamanda, bütçeler, Türkiye’nin içinde bulunduğu şartlar, bölgemizin içinde bulunduğu şartlar ve dünyanın ekonomi politik genel şartları mahiyetiyle, Türkiye’nin yarınının değerlendirildiği, bugününde almamız gereken derslerin çıkartıldığı ve Türkiye’nin yarınlarına doğru kuvvetli adımlarla ilerlememizin müzakere edildiği ortamlardır; onun için, bu ölçekte bu bütçe müzakerelerini yapıyoruz. Ben de, müsaade ederseniz, öncelikle, bütçe görüşmelerinin başlangıcı olmak bakımından, içinden geçtiğimiz dönemde yaşadığımız küresel ekonomi politik gelişmelerin bölgeye ve Türkiye’ye etkilerinin ne olduğu üzerinde çoğumuzun bildiği gerçekleri bir kere daha hatırlatmak isterim. Bunu şunun için söylüyorum: Herhangi bir şekilde 2020 yılında pandemi krizi başlamamış olsaydı bile dünyamız ve bölgemiz, içinden geçtiğimiz bu dönemin olağanüstü gerilimler, çatışmalar ve bunların ortaya çıkarttığı fevkalade önemli sonuçlarla karşılaşmıştı. Bunların en başında Sovyetler Birliği’nin çözülmesinden sonra Amerika Birleşik Devletleri’nin tek kutuplu bir şekilde yönetme iddiasıyla dünya ekonomi politiğine liderlik yapmaya çalıştığı dönemin özellikle Afganistan’dan palas pandıras çekilmesiyle birlikte sona erdiğinin dünyaya ilan edilmesi ve bu anlamda küresel ve bölgesel ölçekte ortaya çıkan fevkalade ciddi boşlukların dünya ekonomisini de dünya siyasetini de etkiliyor olmasıdır. Ayrıca, eski kutuplu dünya sisteminde iki taraflı bir dengeden bugün geldiğimiz noktada çoklu bir denkleme dönülmüş ve dünyanın hemen her bölgesinde birden fazla gücün müdahale ettiği gelişmeler ortaya çıkmıştır. Bunun çok doğal bir sonucu olarak Asya’nın gelişen ekonomilerinin de güçlü bir şekilde dünya ekonomi politiğini forse etmeye başlamasıyla birlikte, özellikle Çin’in yükselişiyle birlikte Rusya, Avrupa Birliği, Çin ve Amerika Birleşik Devletleri arasında zaman zaman ikili, zaman zaman çok taraflı gerilimlerin, çatışmaların ortaya çıktığını hepimiz görüyoruz. Hatta öyle ki daha geçen hafta Avrupa Birliği Çin'in yol ve kuşak projesine karşı yeni bir küresel lojistik projesi geliştirme ve bunu Avrupa Birliğinin ortak bir projesi hâline getirmek için kararlılığını ortaya koymuş oldu. Bendeniz yıllar evvel Hükûmet sözcüsüyken yaptığım bir konuşmada “Zaten üçüncü dünya savaşı ekonomik olarak çoktan başlamıştı.” demiştim. O günden bugüne yaşadığımız gelişmeler bu gerilimlerin, bu çatışmaların fevkalade güçlü bir şekilde sürdüğünü ortaya koyuyor. Özellikle yıllardır söylediğimiz üç alandaki küresel ve bölgesel çatışmaların önümüzdeki dönemin ekonomi politiğini şekillendireceğinden de hiç şüphemiz yoktur. Su savaşlarının, gıda krizlerinin ve enerji savaşlarının, bir de bunlara son zamanda eklenen siber güvenlik meselesinin dünyayı fevkalade ciddi bir şekilde etkileyeceği ortadadır. Bu çerçevede, bütün bu gelişmelerin, tabiri caizse, odak noktası Kafkaslar, Balkanlar, Mezopotamya, Akdeniz, Karadeniz velhasılı bizim içinde bulunduğumuz coğrafyadır ve bu coğrafyanın amiral gemisi olan Türkiye’nin de bu gelişmelerin hiçbirine bigâne kalma imkân ve ihtimali yoktur. Onun için, bu küresel ve bölgesel gelişmeler Türkiye’ye çok daha fazla uyanık olma mecburiyetini veriyor, yeniden güçlü ve büyük Türkiye idealine çok daha güçlü bir şekilde sarılma mecburiyetini ortaya koyuyor. Türkiye’nin her alanda güçlü olması sadece politik bir seçenek değil, içinde bulunduğumuz şartların ve coğrafyanın bizi mecbur bıraktığı bir zorunluluktur. İçeride birliğimizi dirliğimizi artırarak, demokrasimizin standartlarını yükselterek, ekonomik sistemimizi güçlü ve rekabet edebilir bir hâle getirerek ve belki hepsinden daha önemlisi millî güvenliğimizi her şeyin önüne koyarak, millî savunmamızda daha da ileri adımlar atarak yolumuza devam edeceğiz. [[AK PARTİ sıralarından alkışlar]] Değerli milletvekili arkadaşlarım, bu girişten sonra, ne yazık ki bu küresel ve bölgesel gelişmeler devam ederken aynı zamanda 2020’nin ocak ayından bu yana çok ciddi bir şekilde, asırlar içerisinde zor görülecek küresel bir krizle karşılaştık. Bu kriz, dünyanın her ülkesini etkiledi, dünyadaki bütün ekonomileri derinden sarstı. Türkiye’yi de etkilediği aşikârdır, ortadır ancak hepimizin bildiği birkaç konuyu hatırlatmakta yarar görüyorum. Sağlık sistemlerinin çökmesi ve aşıya erişimde, hatta bırakın aşıyı, Covid’i önlemek için temel ilaç ve malzemeye ulaşmada dünyanın büyük ülkelerinin bile çöktüğünü hepimiz iyi biliyoruz. Aynı şekilde, aşıda yaşanan eşitsizliklerin küresel ölçekte gelir dağılımı adaletsizliğini artıracak yeni bir unsur olduğunun da altını çizmek isterim. Buna paralel olarak emtia fiyatlarındaki olağanüstü artışın, özellikle endüstriyel metallerde dolar bazında yaklaşık 2 katına çıkan artışların, değerli madenlerde yüzde 20-30’lar seviyesindeki dolar bazındaki artışların, Brent petrolde yüzde 35 ve doğal gazda yüzde 345’lik artışların da dünya ekonomisini derinden sarstığı ortadadır. Gıda fiyatlarındaki artışların, tedarik zincirlerinin kırılmasının ve özellikle hizmet sektörlerinin çok ciddi zararlar görmesinin de dünya ekonomisine olumsuz etkileri oldu. İşte, bu pandemi şartları içerisinde Türkiye, üzerine düşeni maksimum gayretle yerine getirmeye çalıştı ve bu anlamda da Türkiye, hepimizin görmesi gereken -bu, siyasetin tartışma konusu değil- bir başarıya imza attı. Türkiye, pandemi sırasındaki ortaya koyduğu performansla pozitif anlamda dünya ekonomilerinden ayrıştı, dünyanın gelişmiş ülkelerinden daha iyi bir performans ortaya koydu. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Bu anlamda, rakamlara boğarak sizin vaktinizi meşgul etmeyeceğim ama sağlık sektöründe yaşanan yüksek gelişmenin, ortaya konulan performansın ve aşılamada Türkiye nüfusunun çok üstünde aşıya ulaşabilmiş olmamızın yönetim kabiliyetiyle herhâlde yakından ilişkisi vardır. Ayrıca, bir tarafta sağlık meselesi, diğer tarafta da Türkiye’nin ekonomik gerçekleri arasında maksimum dengeyi başından beri korumaya dikkat ederek politikalarımızı uygulamaya gayret ettik. Bunun sonucu olarak tezgâhı dağıttırmamayı esas alan bir anlayışla; yani üretimin durmasına, üretimin duraksamasına asla müsaade etmeyecek bir şekilde yolumuza devam ettik. Bu anlamda, verilen destekler yine burada ifade edildi -rakamlara girmeyeceğim- ama sadece Türkiye’de pandemi sırasında verilen desteklerin gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 13,1 dolayında olduğunu da hatırlatmak isterim. Ayrıca ihtiyaç sahiplerine verilen sosyal yardımların, sosyal yardımlar vasıtasıyla vatandaşımızın zor durumda kalmasının önlendiğini de hepimiz biliyoruz. Bu çerçevede Türkiye’nin aldığı tedbirler sonucu ortaya konulan önemli başarılardan biri bütçe dengesinin ortaya konulmuş olmasıdır. Bu bütçe, yaklaşık yüzde 1,7 bütçe açığına tekabül ediyor ki dünya ortalamasının yüzde 4,5-5 olduğunu düşünürsek fevkalade önemli bir başarı ve bütçe açığını yerli yerine oturtmuş bir Hükûmet programıyla karşı karşıyayız. Değerli kardeşlerim, yine, alınan bu tedbirler çerçevesinde Türkiye ekonomisinde fevkalade önemli, olumlu gelişimlerin olduğu da herhâlde inkâr edilemez. Bunlardan en başta geleni güçlü büyüme performansıdır. Efendim, Türkiye’nin büyüme performansını inkâr ederek ekonomiyi değerlendirmek mümkün değildir. Türkiye, dünya ekonomisi ortalaması, OECD ortalaması yüzde 4-5 seviyesindeyken, ben de 9’un biraz üstü zannediyordum ama öyle görünüyor ki 2021’de -Allah’ın izniyle- Türkiye ekonomisi yüzde 10 büyüyecek ve dünyanın en büyük büyümesine sahip ülkelerinden birisi olacak. [[AK PARTİ sıralarından alkışlar]] Sanayi Üretim Endeksi’nin dokuz ay boyunca yüzde 24 seviyesinde seyrettiği hepimizin bildiği bir gerçektir. Kapasite kullanım oranları ise yüzde 78,1 seviyelerine gelerek fevkalade önemli bir rekor seviyesine gelmiştir. Şunu söylemek istiyorum: Demin bir cümleyle geçtiğim “tezgâhı dağıttırmamak” meselesi, dünyanın yaşadığı bütün büyük ekonomik krizlerin bize öğrettiği bir şeydir. Geçmiş dönemde Avrupa’daki finansal krizlerde, ondan önceki dönemde de Asya ekonomilerinin karşılaştığı krizlerde en temel derslerden birisi budur. Tezgâhı dağıtanların bir daha tezgâhı toparlamaları mümkün değildir. Ne yapacaksınız, ne edeceksiniz tezgâhı dağıttırmayacaksınız. Bu ana fikirle ekonomiye güç vermeye devam ettik. Değerli kardeşlerim, yine bu yıl alınan tedbirlerle tarım dışı istihdam -bu rakam da objektif bir rakamdır- 24 milyona ulaşmıştır. Tarım dışı istihdam, istihdam seviyesini ölçen objektif bir rakamdır ve pandemi öncesindeki seviyeye çıkmış vaziyettedir. Velhasıl, güçlü büyüme, güçlü istihdam, güçlü üretim ve güçlü bir bütçe dengesiyle Türkiye bunlara ilave olarak cari açık problemini de ortadan kaldıracak adımları atmaya devam ediyor. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türkiye’nin bu istikamette yürümesinin önünde artık bundan sonra bir şekilde değiştirip revize etmeyeceği bir istikamet söz konusudur. Bu da, 2013 yılının Mayıs ayından beri yönelmiş olduğumuz ekonomi politik bir yoldur. Sadece bugünün değil… 2013’te ne oldu? 2013’te Türkiye ekonomisi tarihî dip noktası olan yüzde 4,5’lik bir faiz oranına ulaştı. Faiz oranlarının bu kadar düşmesine paralel olarak Türkiye'nin sırtında yaklaşık elli yıldır duran IMF yükünü Türkiye Mayısta kenara koyarak yoluna devam etti. O tarihlerden bu yana reel ekonomiye önem veren, üretimi önceleyen, ihracatta ve küresel rekabette ürünleri ve markalarıyla yer almak isteyen güçlü büyük Türkiye idealini ekonomi politik alanda da güçlendirmeye başladık. Geçmiş dönemlerde uygulanan ve neoliberal tezlerin acımasızca dikte ettirdiği zenginin rekabeti, fakirin sefaleti üzerine oturan neoliberal tezler 2013’ün Mayıs ayından itibaren terk edilmeye başlandı. Bu çerçevede, yüksek faiz, bu anlamda, düşük kur politikalarıyla Türkiye maalesef bir ithalat cenneti hâline getirildi. Karadenizli kardeşlerim bilir, Karadeniz'in bütün şehirlerinde Rus pazarları vardı, 3 kuruşa, 5 kuruşa ucuz mallar, Türkiye'de üretilen mallar satılırdı. Türkiye'nin ticaretinin merkezi olan Mahmutpaşa’da Yeşildirek’te birtakım yabancı ülkelerin malları, Türkiye'de üretilenden daha kalitesiz mallar ne yazık ki oralarda satılırdı. O tarihten itibaren şunu gördük… Ha, şunu da söyleyeyim: Bazıları şimdi bizim Karadeniz'de doğal gaz bulmamızdan rahatsız olmuş, şunu söylüyorlar: “Ya, Karadeniz'de niye doğal gazla uğraşıyorsunuz? Daha ucuzuna, yarı fiyatına gidin, dünya piyasalarından bulursunuz.” diyorlar.
Kim onlar, kim?
Be, kardeşim, hâlâ mı akıllanmadın? Türkçenin güzel bir lafı var: Elden gelen öğün olmaz o da her vakit bulunmaz. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Hele hele adamlar “Doğu Akdeniz’de şunu yapmayacaksınız.” diyecekler...
Tarımı ithalata mahkûm ettiniz.
“Siz kim oluyorsunuz? Biz yaparız.” diyen bir Türkiye olacak. “Ayasofya’yı açmayın.” diyecekler, “Siz kim oluyorsunuz? Ayasofya’yı açarız.” diyeceksiniz. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) “Siz kim oluyorsunuz?” diyecekler, “Kapalı Maraş’ı açmayın.” diyecekler, siz onu açacaksınız, “Akdeniz’den burnunuzu çıkarmayın.” diyecekler, siz Kıbrıs’ın ve Türkiye’nin haklarını koruyarak Akdeniz’de münhasır ekonomik bölgelerinizi ilan edeceksiniz. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Öyle mi? Bu Türkiye’nin mutlaka bu atmosferde, bu coğrafyada güçlü ve büyük bir ülke hâline gelmesi lazım. Türkiye küresel pazarların satış merkezi olan bir ülke asla olmayacak. Millî alanlardaki bütün üretimlerimizi gerçekleştireceğiz. Bakın, demin bir söz söyledim, ağzımdan kaçmadı ne dediğimin farkındayım, dünya ekonomisinde en büyük rekabetin nerede olduğunu da bilen birisiyim. Dünyada 7 ülkede nükleer silah var sadece 5 ülke uçak motoru yapabiliyor. Eğer Türkiye böyle giderse bu salonda bulunanların kahir ekseriyetinin göreceği bir tarihte, çok yakın bir tarihte Türkiye kendi millî uçak motorunu yapacak ve dünyayla rekabet edecek. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Bunu söyleyince F-35 dayatmasını yapanların rahatsız olduğunu biliyorum.
Tank motoru ne oldu?
Bunu söyleyince S-400’ler meselesinden tartışma çıkaranların da rahatsız olduğunu biliyorum. Güçlü, büyük Türkiye istikametinde yolumuza devam edeceğiz.
S-400’ler nerede?
Bu istikamette yürürken 3 şeyi asla yapmayacağız...
S-400’ler depoda, depoda S-400’ler.
Bir daha neoliberal tezlerin yüksek faiz, düşük kurlu sarmalının içine düşmeyeceğiz, bu şekilde yürümeyeceğiz.
Not düşüyorum, söylediğimin ne manaya geldiğini biliyorum. İkincisi, asla ve asla IMF başta olmak üzere uluslararası ekonomik vesayet merkezlerinin kuruluşlarının gölgesine girmeyeceğiz, onların siyasal emir komutaları altına girmeyeceğiz.
Değerli kardeşlerim, bugün yapılan bu işleri eleştirenlerin bir kısmının geçmiş dönemlerde 19’uncu IMF Protokolü’nü dayatarak nasıl Türkiye'nin Düyun-ı Umumiye’ye doğru sürüklenmesinin zeminini hazırladıklarını çok iyi bilen birisiyim. Allah razı olsun, Sayın Cumhurbaşkanımız o zaman Başbakandı ve Tayyip Erdoğan, 19’uncu Protokol’ün imzalanmasının önüne geçti. Değerli arkadaşlarım, bir daha IMF’ye ve uluslararası ekonomik vesayet kurumlarının çizgisine asla ve asla düşmeyeceğiz.
Düşürdünüz.
Üçüncü olarak da söyleyeceğim, cumhuriyet tarihimiz boyunca, hele hele çok partili siyasi hayatımız boyunca ekonomideki en önemli açıklarımızdan biri olan ve “ikiz açıklar” diyerek yıllardır eleştirdiğimiz bütçe açığı ve cari açığı meselesine, buradaki tuzağa düşmeyeceğiz. Bu 3 tane temel parametreyle üretim, yatırım, istihdam, ihracat ve küresel rekabet alanında yıldız gibi parlayan Türkiye'nin geleceğini hep beraber inşa edeceğiz ve büyük Türkiye’yi, güçlü büyük Türkiye’yi hep beraber kuracağız.
Bütün bunları söylerken…
Yirmi yıl beklediler.
Geleceğim, sabredin. Bütün bunları söylerken…
Yirmi yıl daha…
Geleceğim, biraz sabır; sabrın sonu selamettir. Değerli kardeşlerim, “Her şey güllük gülistanlık, ortada her şey istediğimiz gibi gidiyor, Türkiye'de vatandaşlarımızın yaşadığı bazı zorluklar yoktur.” demiyorum. Nelerin yaşandığını, vatandaşlarımızın bu zorlu süreçlerde nelerden etkilendiğini çok iyi biliyoruz ama önceliğimiz enflasyonu düşürmek, bütçe açığını ve cari açığı düşürmek olarak yolumuza devam ederken vatandaşımızın artan fiyatlar karşısında ezilmemesini sağlamak için elimizden geleni yapmaya gayret ediyoruz. Sadece şunu söyleyeyim: Biz bugün burada bu tartışmaları yaparken, hatta biraz da maksadını aşan sözlerle Genel Kurulun gerilmesine vesile olurken Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığımız toplumumuzun bütün kesimlerinin beklediği ve vatandaşlarımızın tamamının, gittiğimizde bize “Ne olur bunları halledin.” dediği konularda önemli kararlarını kamuoyuyla paylaştı. Tüm memur ve emeklilerin maaşlarını yüzde 30-35 seviyelerinde artırma kararını aldı. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Çünkü geçen hafta doktorlara alınmıştı, bunu da genişleterek yolumuza devam ediyoruz.
Geri aldınız, geri.
Ayrıca, sadece doktorlara değil, sağlık çalışanlarımıza da bunu teşmil ederek yolumuza devam ediyoruz. Sadece bu çalışanlara değil, emeklilere de bunları vererek yolumuza devam ediyoruz. Nihayetinde bütçe konuşuyoruz, babamızın malını vermiyoruz, cebimizdeki şahsi paramızı vermiyoruz; bu milletin imkânlarını bu milletin insanlarına, bu helal bütçede oluşan payların bir kısmından ayırarak milletimize bunları veriyoruz. Hayırlı uğurlu olsun, bereketli olsun, milletimize mübarek olsun.
Millet aç.
Düzenleyelim de ondan sonra…
Şimdi, değerli arkadaşlarım, ayrıca, memurlara verilen bu zamlara ilave olarak, Türkiye’de şu anda devam eden asgari ücret görüşmelerinin sonunda, bütün milletimiz dinliyor, yine ne söylediğimi biliyorum.
Sarayın sözcülüğünü yapma, yakışmıyor.
Bu anlamda, milletimizin asgari ücretlerini de hakkaniyet seviyesinde bir asgari ücret olarak belirleyecek ve bunu kamuoyuyla paylaşacağız.
Ayrıca, oluşturulacak öğretmenlik yasası… Bu bütçe görüşmelerinden sonra, inşallah sizlerin de desteğiyle öğretmenlik yasasını da çıkaracağız ve vatandaşımızı, güçlü bir şekilde öğretmenlerimizi destekleyeceğiz. 50’den az insan istihdam eden KOBİ’lerimize kişi başına 100 bin liraya yaklaşan bir destek vererek KOBİ’lerimizi faizsiz krediyle daha güçlü bir hâle getireceğiz. Yine, aynı şekilde, hamle programı çerçevesinde imalata destek programımızı sürdüreceğiz. Bunları daha fazla açıklamayayım.
Çıkarın için görüşlerini sattın.
Değerli kardeşlerim, sadece bir şeyin daha altını çizerek ondan sonraki bölümde demin konuşulan konularla ilgili görüşlerimizi paylaşacağım. Değerli kardeşlerim, demin ifade ettim…
Kişisel çıkarın için toplumu sattın.
Sayın Sertel… Sayın Sertel…
Sana sonra anlatırım Sayın Sertel, sonra anlatırız sana.
Lütfen, karşılıklı konuşursunuz daha sonra.
Toplumu sattı, kendi… Partini sattın.
Arkadaşlar, şimdi, doğal gaz ve akaryakıttaki artışları söyledim.
Sonra dışarıda konuşursunuz beraber.
Bu süre içerisinde Brent Petroldeki ve doğal gazdaki bu artışlara rağmen Türkiye doğal gazı vatandaşımıza maliyetinin dörtte 1 fiyatına vererek destek oldu ve destek olmaya devam ediyor.
Aynı şekilde, akaryakıttan ÖTV’yi alarak yolumuza devam ediyoruz. Vatandaşımızın enflasyon yükü altında ezilmesinin önüne geçmeye gayret ediyoruz.
10 lira, 10 lira!
Arkanda yürüyenleri sattın.
İnşallah çok daha güçlü bir şekilde bu destekleri yerine getireceğiz. Sayın Başkan, kalan son beş dakikamda da burada konuşulan bazı konular hakkındaki fikirlerimi ifade etmek isterim. Her şeyden önce, insanların konuştuğu dil; kimliğini, kişiliğini ortaya koyar. Biz bu Meclisteki bütün milletvekili arkadaşlarımızın, eğer temiz siyaset istiyorlarsa temiz bir dille konuşmasının kendi şahsiyetlerinin de göstergesi olduğuna inanıyoruz.
Sadece milletvekillerimizi değil, burada bulunmayan teşkilat mensuplarımızın, kadın ve gençlik kollarımızın değerli mensuplarını da saygıyla selamlıyorum ve millete yaptıkları hizmetler dolayısıyla hepsini tebrik ediyorum.
Ayrıca, bendeniz, bu fakir de Anadolu'nun her bir yerini dolaşmaya çalışan birisiyim. Evet, gittiğimiz yerde, evet gittiğimiz yerde insanların eleştirileri oluyor. “Şu şöyle olmasaydı, bu böyle olmasaydı.” diyor. Ama arkasında…
“Karun kadar zengin olmayacağız.” diyordunuz.
Dur bir dakika, orada dur.
Karun kadar...
Sayın Sertel, sözümü söylüyorum, bir dakika, sus bir dakika, bir dakika sus.
“Karun kadar zengin oldular.” diyordun, itiraf ettin, ben kulaklarımla duydum. (AK PARTİ sıralarından gürültüler) Kulaklarımla duydum, kulaklarımla duydum, söylediniz.
Sayın Sertel, arkadaş, söz vermiyorum ya, böyle şey olmaz.
Tekrar söylüyorum.
Buyurun.
2008 yılı Saadet Partisinin Genel Başkanı seçildiğim kongrede Harun gibi gelip Karun gibi gitmeyeceğim diyerek Türk siyasi tarihine motto olacak bir sözü söyledim.
Söylediniz, tabii.
Kötü bir söz mü söyledim, yanlış bir söz mü söyledim? Hayatım boyunca da bu sözün arkasında kaldım ve çocuklarıma bırakacağım en büyük mirassa bu mirastır.
Şimdi söyleyeceği bir şey olmayanlar böyle laflar söylemesin.
Kim için söyledin onu söyleyin.
Değerli kardeşlerim, değerli kardeşlerim…
Bakın, yürek ister, yürek ister, söyle, yürek ister, söyle.
Arkadaşlar, Sayın Sertel; böyle bir usul yok ya.
Cevabını aldın arkadaş, cevabını geldin aldın.
Bana söylediniz, bana, bana söylediniz, Tayyip Erdoğan için söylediniz, Tayyip Erdoğan için.
Karşılıklı konuşmak…
Arkadaşlar… Cevabını aldın. Kötü bir şey mi söylemişim?
Artık çalışma düzenini bozmaya geliyor bu iş.
O zaman kalkarsın “Burada kötü bir şey söyledi.” dersin.
Göz yumdunuz.
Değerli arkadaşlar…
“Karun kadar zengin oldu.” dediniz.
516 milyar dolar, 516 milyar dolar.
Bütçe büyüklüğüne göre bak Sayın Usta, bütçe büyüklüğüne göre bak.
Öyle olur.
300 milyarlık bütçede konuşmak başka, 1,7 trilyonluk bütçede konuşmak başka bir şeydir. (AK PARTİ sıralarından “Bravo” sesleri, alkışlar) Hesaba bak, hesaba.
Devlet aynı devlet, devlet aynı devlet.
Sen matematikçisin bilirsin bu işleri.
Sayın Hocam, siz iktisatçısınız, daha düşük.
240 milyar dolarla bu devletin çarkları çevrildi, siz 516 milyar dolar harcadınız.
Değerli kardeşlerim, şimdi, bir şeyi daha söylemek zorundayım. “AFAD'da ne yaptınız?” Afetler sırasında bir acziyetten bahseden arkadaşımız oldu. Bütün grubumuzla afet sırasında, hem yangın yerlerini hem de Kastamonu ve Sinop'taki o sel felaketinin, küçük felaketin yaşandığı yerleri dolaştık. Allah bir daha milletimize böyle bir felaket yaşatmasın. Sinop'un Ayancık ilçesinde –arkadaşlarımız burada– hem de depremin ertesi günü bir arkadaşımız –o gece içerisinde bütün her şey, jeneratörler helikopterlerle köylere indirilmiş vaziyette, her şey yerli yerince yapılmış, kaymakamların idare etmesi gereken şehirlere valiler tayin edilmiş, daha iyi yapılsın diye. Öyle mi? (AK PARTİ sıralarından “Evet” sesleri”)– bizim valilerimizden arkadaşların önüne çıkmış –sonra televizyonlara da bunu söyledi– “Sayın Cumhurbaşkanından özür diliyorum. Ben Cumhurbaşkanına hakaretten ceza almış ve on beş gün hapis cezası yatmış birisiyim ama Allah razı olsun, böylesine güzel hizmetleri yapıyorlar, bu milleti hiçbir şekilde açta açıkta bırakmadılar. Cumhurbaşkanına tebriklerimi, teşekkürlerimi söyleyin. Özür diliyorum.” diyerek televizyonların önünde de bunu söyledi. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Dolayısıyla, Türkiye'nin afetle mücadelesinde, özellikle yaz aylarında yaşadığımız büyük felaketlerde çok ciddi şekilde büyük bir imtihan verdik, Allah’a çok şükür.
Tabii, tabii. Buyurun Sayın Kurtulmuş.
Değerli kardeşlerim, Meclisin itibarıyla ilgili de konuşulan konularda bir mantık hatası görüyorum. Meclisimizi hep beraber daha itibarlı hâle getirelim. Meclisin itibarlı hâle gelmesi Meclisin, müzakereleri nasıl yaptığıyla da birebir ilintilidir. Vatandaşlarımız bu görüşmeleri izliyor ama “Bu Meclis itibarsız, bu Mecliste bir şey yoktur.” derseniz, önce her birimiz tek tek kendimize hakaret etmiş oluruz, kendimizi itibarsız ve önemsiz insanlar görmüş oluruz.
İrade var demek ki.
Plan ve Bütçe Komisyonuna Hükûmet getirir, orada bir iki ufak tefek hatalar yapılır, düzeltmeler yapılır. Değerli kardeşlerim, eğer Meclisin itibarı yoksa Sayın Başkan bu toplantıyı tatil etsin, gidelim, hepimiz evimize gidelim. Meclisin itibarı var ve bu itibarı inşallah, sonuna kadar kullanacağız.
Burada yazıyor... İmzalayan Bakan yok!
Bir dakika Sayın Kurtulmuş.
Son bir dakika.
Son bir dakika. Buyurun.
Sayın Kılıçdaroğlu geçen sefer burada konuşurken -yine böyle çok hararetli bir konuşma yapmıştı- dedik ki: “Acaba Sayın Kılıçdaroğlu, Cumhurbaşkanlığı adaylığını ilan eder mi?” Ben açıkçası, Kılıçdaroğlu’nun bu seneki konuşmasında Cumhurbaşkanlığı adaylığına biraz daha fazla yakın olduğunu gördüm ama burada bu isimlendirmeyi yapmak haddimize değildir, bize düşmez. Değerli muhalefet partilerinin temsilcilerinin sözleri ortadadır, hepsini takdirle, saygıyla dinledik; hiçbir şekilde bir şey söylemem ama “hemen seçim” diyenimiz oldu, Sayın Sancar Hocam da “istifa” dedi. Değerli arkadaşlar, istifa ve erken seçim meselesi tamam da önce karşımızdaki ittifakın ya da Hükûmeti istifaya ve erken seçime sürükleyenlerin, öyle olmasını isteyenlerin -hakkınızdır, hemen erken seçim istersiniz- önce nasıl bir sistem öngördüğünü ve bu sistemi hangi Cumhurbaşkanı adayıyla yerine getireceklerini de herhâlde topluma söylemek gibi bir hakları ve sorumlulukları var.
Saray sözcülüğünüz eğreti durdu, eğreti. Saray sözcülüğünüz yakışmadı.
Attığımız her adımı, mazlum ve mağdur milletlerle birlikte yeni ve hakkaniyetli bir dünya kurmak için yapacağız. Yolunuz açık olsun, milletimize selam ve sevgilerimi sunuyorum.
Sayın Başkan, talebimi aldınız herhâlde.
Grup adına konuşmalar tamamlandıktan sonra söz vereceğim demiştim, daha önce de onu uyguladım. Bitsin, ondan sonra inşallah. Şimdi, Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu adına ikinci konuşmacı İstanbul Milletvekili Sayın Nurettin Canikli. Buyurun Sayın Canikli.
Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; öncelikle hepinizi saygıyla selamlıyorum. Bütçenin hazırlanmasında emeği geçen herkese ben de teşekkür ediyorum. Gerçekten çok zahmetli bir süreç bütçe hazırlanması ve bu aşamaya getirilmesi. Değerli arkadaşlar, tabii, bütçe toplumun bütün kesimlerini etkileyen, ilgilendiren bir metin. Aslında, her yıl bütçe kanunuyla millî gelirin yüzde 30’u toplanır ve yeniden dağıtılır. Dolayısıyla hükûmetler bütçeleriyle konuşur, yani nerede durduğunu… Sözlerin çok fazla bir anlamı yok, herkes her şeyi söyler doğal olarak ama önemli olan gerçek niyetlerini iktidarlar, hükûmetler bütçeyle yansıtır, bütçeyle ortaya koyar ve bütçeyle konuşur. Şimdi, bütçe, aynı zamanda gelirlerin toplanmasına, harcamaların yapılmasına da yetki veren bir metindir, yüce Meclis bu yetkiyi vermezse eğer bu harcamalar yapılamaz, gelirler toplanamaz. Bütçelerin önemli bir kalemi de mahalli idarelere, belediyelere aktarılıyor biliyorsunuz. 2021 rakamları itibarıyla söylüyorum: Her yıl yaklaşık 100 milyar liradan fazla bir kaynak, bir bütçe kaynağı belediyelere aktarılır ve belediyelerin de esas itibarıyla gelirlerinin büyük oranda bütçeden kaynaklandığını belirtmemiz gerekiyor, biliyoruz. Eğer Türkiye Büyük Millet Meclisi bu yetkiyi vermezse belediyelere bu kaynaklar aktarılamaz. Dolayısıyla bizlerin, hepimizin, Meclis olarak milletvekillerinin verdiği bu onayla bu gelirler, vergi gelirlerinden bütçede belirtilen rakamlar belediyelere aktarılır.
Daha fazla.
Dolayısıyla belediyelere aktarılan bu kaynakların da yerinde kullanılıp kullanılmadığı son derece önem arz ediyor. Yani her yıl 100 milyar liranın üzerinde bir rakam -çok ciddi bir rakam- belediyelere gönderiliyor ve belediyelerin bunları gerçekten halkın, milletin menfaatine, lehine onların çıkarlarını öncelleyen bir yaklaşımla harcayıp harcamadığını sorgulamamız, denetlememiz gerekiyor. Bu aynı zamanda milletvekillerinin, bütçeye o onayı veren milletvekillerinin, hepimizin görevi. Bu çerçevede aktarılan en büyük kaynak İstanbul Büyükşehir Belediyesine aktarılıyor; tabii, bütün belediyelere aktarılıyor ama kaynağın en büyüğü doğal olarak İstanbul Büyükşehir Belediyesine aktarılıyor. Dolayısıyla Meclis olarak İstanbul Büyükşehir Belediyesine aktardığımız bu kaynaklar nasıl kullanılıyor, mal ve hizmetler nasıl satın alınıyor; bunun biraz detayına girmek istedik. Önce şunu belirteyim: Tabii, kamu kurumları harcamalarını kamu ihale mevzuatının belirlediği usul çerçevesinde oradaki kurallara göre yaparlar. Doğal olarak muhalefette özellikle kamu ihale mevzuatının açık ihale yönteminin çok fazla uygulanmadığı, fiilen kapalı yöntemlerin daha fazla uygulandığı şeklinde sık sık eleştiriler gündeme getirdi Sayın Kılıçdaroğlu ve diğer muhalefete mensup değerli arkadaşlar, bunları hep gündeme getirdiler. Bu açıdan değerlendirdiğimizde İstanbul Büyükşehir Belediyesi 1 Temmuz 2019 tarihi ile 12 Kasım 2021 tarihi arasında toplam 11.415 tane ihale yapmış. Sözleşme, ihale yani harcamanın kaynağı bu, harcamanın yöntemi bu. Bu olduğu için bunun üzerine detaylı olarak giriyoruz. Bu ihalelerin 1.624 tanesini açık ihale yöntemiyle gerçekleştirmiş. 11.415 ihalenin 1.624 tanesi açık ihale yöntemiyle yani rekabetin sağlandığı, yarışmanın sağlandığı yöntemle gerçekleştirilmiş, 9.791 ihale ise kapalı yöntemle yapılmış yani pazarlık yöntemi ya da buna benzer davetli usulü vesaire gibi yöntemlerle yapılmış. Yani doğrudan yönetim mal ve hizmet satın alacağı kişiye davetiye gönderiyor ya da onları pazarlığa çağırıyor, onu kendisi belirliyor. Yani yarışma yöntemiyle değil de… 11.415 ihalenin 1.624 tanesi açık ihale yöntemiyle 9.791 tanesi kapalı ihale yöntemiyle yapılmış. Ancak bu açık ihale yöntemiyle yapılan 1.624 ihalenin 804 tanesini de belediyenin şirketleri almış ve belediyenin şirketleri bunları açık olmayan ihale yöntemiyle vermiş. Bu ne anlama geliyor? Bu şu anlama geliyor: Sonuç itibarıyla 1.624 açık ihale gibi görülen ihalenin aslında 804 tanesi de fiilen açık ihale değil 1.624, 804.
İstanbul Büyükşehirdeki grup başkan vekillerini yetersiz görmüş. Büyükşehirdeki grup başkan vekillerini yetersiz görmüş, orada yapılacak işi burada yapıyor.
Şimdi, bakın, değerli arkadaşlar, o paraların oraya gönderilmesine bu Meclis karar verdi, bütçe çerçevesinde gönderildi. Bütçeyi konuşuyoruz, o paraları konuşuyoruz ve gönderdiğimiz, yetki verdiğimiz o paraların nereye harcandığını sormamız gerekiyor. Hepinizin hakkı, bizim hakkımız, İstanbul Milletvekili olarak benim de hakkım.
Dolayısıyla hiç kaçacak yeriniz yok değerli arkadaşlar.
Aman sen kovala, ben kaçayım. Kovalayana bak!
Beceremiyor ki.
Şimdi, yalnız geriye kalan 1.624 ihaleden 804 tanesinin de kapalı ihale yöntemiyle dolaylı olarak yapıldığını söyledim.
Peki, Ankara’ya gel Ankara’ya.
Fatma Şahin’e bakalım. Fatma Şahin’e bakın.
Diğer kalanlara baktığımız zaman aslında değerli arkadaşlar, şimdi tek tek rakamları paylaşacağım.
Kayseri’ye bir bakacak mıyız? Sıra Kayseri’ye gelebilecek mi?
Fiilen onların hepsi de kapalı ihale yöntemiyle gerçekleştirilmiş.
Konya’ya gelecek misin?
Sıra Kayseri’ye gelecek mi? Konya’yı konuşabilecek miyiz? Madem konuşacağız neden bir tek İstanbul’u konuşuyoruz?
Orada belediye meclisi niye var?
Ne derseniz deyin. Bir de şunu söyleyeyim: Bu ihalelerden sadece 5 tanesi televizyonda canlı yayınlanmış, sadece 5 tanesi.
Tevfik Göksu bu kadar kifayetsiz mi?
Millet Meclisi mi belediye meclisi mi burası?
Rahmetli Kadir Topbaş’a da gelelim.
Tevfik Göksu bu kadar mı başarısız?
Onların 3 tanesi de iptal edilmiş, diğerlerinin hiçbirisi yayınlanmamış.
Trabzon’u konuşacak mıyız?
Şimdi, açık gibi görülen bu ihalelerden 7 tanesini ben seçtim, aldım, ayrıntılı olarak inceledim. Hangi ihaleler bunlar? Otobüslerin bakım ve onarım ihaleleri; büyük rakamlar. Tek tek paylaşacağım. 26/11/2019 tarihli ihale; 23.427 kilometre otobüs bakım ve onarım hizmet ihalesinin rakamları; değerli arkadaşlar, ihaleye 4 firma katılıyor.
İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi değil yalnız burası Sayın Canikli.
Yaklaşık… Rahatsız olmak da haklısınız, biraz sonra…
Burası Türkiye Büyük Millet Meclisi. Keşke biraz Melih Gökçek’i de anlatsanız.
Rahatsız olmak da haklısınız. 4 firma katılıyor yaklaşık maliyet 41 milyon 934 bin. Yaklaşık maliyet nedir, biliyor musunuz? İdare tarafından belirlenen en üst rakam yani ihalede ortaya çıkan rakam o tutarı aşamaz.
750 milyon doları da anlatsan biraz.
Ve bu gizli, ne zamana kadar gizli? İhale yapılana kadar gizli, teklifler bu yaklaşık maliyetin altında kalması gerekiyor.
İstanbul hakikaten kimyanızı bozmuş ha.
Yaklaşık maliyet ne kadar? 41 milyon 934 bin. İhale bedeli ne kadar değerli arkadaşlar? 41 milyon 231 bin yani neredeyse yaklaşık maliyet rakamıyla aynı. 4 firma teklif verdi demiştim ya, bunlardan Akelsan firması boş teklif vermiş. Ağaoğlu Danışmanlık diye bir firma var, teminat mektubu vermemiş, ihale dışı kalmış. 2 tane geçerli teklif var; bir tanesi 41 milyon 231 bin, Ulaşım İç ve Dış Ticaret AŞ -bu ismin altını lütfen çizin, unutmayın, çok karşılaşacağız- diğeri de Otokar, o da 60 milyon yani yaklaşık maliyetin çok üzerinde, rasyonel olmayan bir fiyat vermiş. Dolayısıyla 4 firma katılmış, 2 tanesi yarış dışı bırakılmış, 2 teklif verilmiş, ihale 41 milyon yani yaklaşık maliyetin neredeyse aynısı olan teklifi veren Ulaşım İç ve Dış Ticaret AŞ firmasına verilmiş, kalmış.
Yandaşa mı verilmiş Başkanım?
Şimdi, ikinci ihale. İhaleleri bir tamamlayayım, ondan sonra değerlendirmelerimizi hep birlikte yapacağız, hep beraber. 9 Şubat 2021 tarihli ihale; 51 bin kilometre otobüs bakım ve onarım ihalesi, yaklaşık maliyeti 271 milyon -küsurları geçiyorum- ihale bedeli 262 milyon. İhaleye 6 firma katılıyor, bu 2 firma teminat vermediği için ihale dışı kalıyor, bunlar yine aynı firmalar: Ağaoğlu Danışmanlık ve Taksim Taahhüt. Zara Araç Kiralama teşekkür teklifi veriyor. Diğer 2 firmadan Ulaşım İç ve Dış Ticaret AŞ yani yaklaşık maliyete çok yakın teklifi veren bu firma, aynı firma ihaleyi alıyor.
İstanbul Büyükşehir Belediyesinin bütçesini niye konuşuyorsunuz? Türkiye'nin bütçesini konuşmamız lazım.
Üç, 11/3/2021 tarihinde 137 bin kilometre, 638 otobüsün bakım onarım ihalesi değerli arkadaşlar, yaklaşık maliyet 547 milyon lira.
Yanlış yere gelmişsin.
Aday mısın İBB’ye, aday mısın? Binali Bey'e bari sor aday olacaksan. Belki yine niyeti vardır Binali Bey'in.
İhale bedeli 544 milyon lira, yaklaşık maliyet 547 milyon lira, ihale bedeli 544 milyon lira. İhaleye 5 firma katılıyor, 3 firma teklif vermiyor; Ağaoğlu Danışmanlık, Taksim Taahhüt ve Fetih 1453 firmaları teminat vermedikleri için… Teminat mektubu vermiyorlar, şu hâle bakın ve ihale dışı kalıyor. Mercedes firması da gerekli belgeleri, yeterli belgeleri vermediği için devre dışı kalıyor, geçerli teklifi veren tek bir firma, kim? Ulaşım İç ve Dış Ticaret AŞ, bu özel bir firma, onu da söyleyeyim, özel bir firma veriyor ve ihaleyi alıyor. Yarışma yok, rekabet yok ve yaklaşık maliyete çok yakın bir fiyat veriyor. Dört, 9 Mart 2021 tarihli ihale 40.689 kilometre bakım onarım ihalesi. Arkadaşlar, herkesin vebali var bunda bakın, bizden önce sizin sormanız gerekiyor bunları.
Burası Türkiye Büyük Millet Meclisi.
Yaklaşık maliyet 126 milyon lira. İhale tutarı 125 milyon lira. İhaleye 5 firma katılıyor. 3 firma, aynı firmalar Ağaoğlu Danışmanlık, Taksim Taahhüt, Fetih 1453 teminat mektubu vermediği için ihale dışında kalıyor.
İBB’nin bütçesini İBB Meclisi yapıyor, çoğunluk da sizde.
İhaleyi tek başına yine aynı firma, şu işe bakın…
İBB’nin bütçesini İBB Meclisi yapıyor.
Arkadaşlar, hatibin sözünü kesmeyelim lütfen. Lütfen çalışma düzenimizi bozmayalım.
Aynı firma, Ulaşım İç ve Dış Ticaret AŞ kazanıyor.
Çoğunlukta sizde değil mi?
Evet, devam edelim, devam edelim. 11/3/2021 tarihli ihale… Ayrıntıları geçiyorum, yaklaşık maliyet 157 milyon.
Çoğunluk sizde çoğunluk.
İhale tutarı 156 milyon, firmaya bakın, böyle bir isabet kaydediyor ki yaklaşık maliyet -tekrar söylüyorum- gizlidir, sadece idare bilir onu, müteahhitler bilmez.
Sanırsın Melih Gökçek’in ihalesi.
Yaklaşık maliyet 157 milyon, on ikiden vuruyor, böyle bir firma.
Tank Paleti ihale yapmadan verdiniz, ihale yapmadan.
İhale tutarı 156 milyon. 6 firma katılıyor.
1 Kuruşa…
4 firma teklif vermiyor, teklifleri geçersiz sayılıyor. Ağaoğlu Danışmanlık, Taksim Taahhüt, Fetih 1453, Öz Hicret Otomotiv geçici teminat vermedikleri için devre dışı kalıyorlar ve yine aynı firma Mercedes firmasına teşekkür mektubu atıyor ve Ulaşım İç ve Dış Ticaret AŞ tek teklif geçerli olan tek teklifi veriyor, rekabet yok, yarışma yok. Altı, 21/11/2019 tarihli ihale…
İBB Meclisinde çoğunluk sizde çoğunluk.
Yaklaşık maliyet 41 milyon 934 bin, ihale tutarı -tahmin edin- 41 milyon 231 bin arkadaşlar.
Çoğunluk sizde.
128 milyar dolar nerede? Onun hesabını verin siz.
3 firma katılmış, 1 firma geçersiz.
Sayın Canikli, 128 milyar dolar nerede?
Diğerininki de devre dışı, tek firma yine kalmış, aynı firma, aynı firma.
Bunun cevabını verin.
Ulaşım İç ve Dış Ticaret AŞ yarışmasız tek başına teklifi veriyor, ihaleyi alıyor, evet, aynen öyle. Şimdi, arkadaşlar, bu 7 ihalede ortalama yaklaşık maliyete göre indirim oranı ne kadar biliyor musunuz? Yüzde 1.
İstanbul Büyükşehir Belediyesinin bütçesi İBB Meclisinde oylanır, İBB Meclisinde çoğunluk sizde.
AK PARTİ döneminde bu ihalelerin ortalama kırım oranı, indirim oranı kaç? Yüzde 22. Yüzde 1; hepsi, hepsi, bakın, hepsi için söylüyorum. Ha, 1 tane olur, olabilir, denk gelir; 2 tane olur denk gelir. Yarışmanın olduğu hiçbir normal ihalede, ihale rakamı kesinlikle yaklaşık maliyet rakamına yaklaşmaz…
…onun çok altındadır. Örneğini söylüyorum…
185 defa değiştirdiniz.
Şimdi, soruyorum: Bakın, ortalama olarak indirimin yüzde 1 olduğu ihaleler…
192 defa değiştirdiniz.
Sayın Canikli İBB Belediye Başkanlığına aday galiba, Tevfik Göksu’nun yerine aday galiba
Organizasyon sarayda, sarayda.
Ya, Sayıştay elinizde, savcı elinizde, Büyükşehir Meclisi elinizde.
Firmalar giriyor, sadece belli firmalar giriyor, o firmalara diyorlar ki: “Siz, eksik belge verin, ihale dışı kalın.”
Kamu İhale Kurumu denetlemiyor mu?
Organizasyon sarayda, sarayda.
Tek başına, tek başına ihaleyi alan o firmaya da yaklaşık maliyet rakamı idare tarafından bildiriliyor, söyleniyor.
Siz ne yapıyordunuz o zaman?
Yoksa o rakamı yakalaması mümkün değil, eşyanın tabiatına aykırı, milyonda 1 ihtimal. Hepsinde, bakın, hepsinde tam bir tezgâh kurulmuş, saadet zinciri, müthiş bir organizasyon.
Kamu İhale Kurumu yok mu bu memlekette?
Bu yöntemle belediye, devlet ne kadar zarara uğratılıyor, şimdi ona bakalım değerli arkadaşlar, bakalım ona.
İstanbul’da Meclis çoğunluğu sende, artı burası İstanbul Büyükşehir meclisi değil!
Bakın, AK PARTİ döneminde buna benzer bir ihale yapılıyor, en son 16/7/2018… Lütfen, dinleyin, bakın, sizin de işinize… Çünkü bunları yarın soracaklar size, soracaklar neden bunun hesabını sormadınız? Ben de vurayım belki…
Büyükşehir Meclisi… Ya, burası yeri mi?
Yarın değil, şimdi sorsunlar. Gönder…
AK PARTİ döneminde, 16/7/2018’de benzer bir ihale yapılıyor, 36.309 kilometre ve 532 otobüs bakım onarım ihalesi. Kilometre başına birim fiyat ne kadar? Yaklaşık 0,93 lira. Bakın, bu ihalenin yaklaşık maliyeti 42 milyon arkadaşlar. İhale rakamı ne kadar? 33 milyon. Yaklaşık maliyetle -AK PARTİ döneminde yapılan ihaleden bahsediyorum- arada yüzde 20 fark var. Yani ihale rakamı, yaklaşık maliyetten yüzde 20 daha düşük ve kilometre başına birim maliyet ne kadar? 0,93. Şimdi, bunu baz alacağız, CHP’li Belediye Başkanı döneminde yapılan o ihalelerle karşılaştıracağız, aradaki farklılığı yani soygunu, rakam olarak, miktar olarak ortaya koyacağız. Değerli arkadaşlar, hepsi belgeli burada, hepsinin sonuna kadar belgesi var, o yüzden içiniz rahat olsun, belgesiz hiçbir şeyi burada söylemiyoruz. İlk ihale, bakın, bir yıl sonra yapılıyor, 20/11/2019. Bir yıl sonra yaklaşık maliyet ne olur? Enflasyon oranı kadar artar, en fazla, fiilen de öyledir zaten. Enflasyon oranı 2018’de 20,5; biz 25 yapıyoruz, 25 yapıyoruz, artırıyoruz.
Sayın Canikli, sizin iktidarınızda ihaleleri kim aldı, onu açıklayın siz. Konumuz İstanbul mu, konumuz işsizlik mi?
Bunun yaklaşık birim fiyatının, değerli arkadaşlar, ne olması gerekir? 1,16 olması gerekir. Bu ihalede ne kadar? 2,39.
Dolar neden yükseliyor, onu söyleyin. Onu söyleyin, onu. İşsizlik kaç oldu, onu söyleyin. Ekonomi pert oldu, onu söyleyin.
Arkadaşlar, olmaz ki böyle! Yani nasıl bir şey bu! Söz alırsın, konuşursun eğer uygunsa. Olmaz ki, lütfen…
Peki, zarar ne kadar? Soygun ne kadar? 29 milyon 837 bin. (CHP ve AK PARTİ sıralarından gürültüler) Tekrar ediyorum: Değerli arkadaşlar, bu ihalede, sadece o 1’inci ihaledeki soygun, fark. Soygun 29 milyon 837 bin, not edin.
Soygun, soygun.
Sayın Başkanım, konumuz İstanbul değil, onu başka bir gün konuşuruz, konuşuruz İstanbul’u.
2’nci ihaleye geçiyorum ve bu ihalede de biraz önce söylediğim gibi o firma tek başına teklif veriyor.
Bugüne kadar hangi çetelere ihaleler verildi, onları söyleyin.
2’nci ihalede birim fiyat 1,76; olması gereken 1.16 aradaki fark ne kadar? Burada 14 milyon fazla ödeme söz konusu. 2’nci ihalede 14 milyon soygun, 14 milyon zarar, bunu da not edin lütfen. 3’üncü ihale, orada da birim fiyat 1,79; olması gereken 1,16 simüle ettiğimiz zaman buradaki kayıp da 14 milyon 759 bin. Devam edelim, 4’üncü ihale de olması gereken… Bakın, 4’üncü, kümüle 2001’de yapıldığı için üç yıllık enflasyon oranını alıyoruz, 54, hatta yüzde 75 alıyoruz, ilave olarak yüzde 50 daha fazla alıyoruz bakın, hani, bir hata yapmayalım diye ve sonunda, bunun sonunda 4’üncü ihaledeki zarar 179 milyon lira, 179 milyon. (AK PARTİ sıralarından “Ooo” sesleri) “Yetimin hakkı” dediğiniz bu işte. Geliyorum 5’inci ihaleye, 5’inci ihaleye 86,3 milyon lira orada da fazla ödeme yapılmış ve 6’ncı ihalede…
Fazla ödeme yapılmış.
6’ncı ihale esas önemli olan. Ne kadar biliyor musunuz değerli arkadaşlar? Fazla ödeme 355 milyon lira.
Yolsuzluk…
Allah korusun, ya iktidar olursa bunlar.
Toplamı ne kadar hepsinin, hepsinin toplamı ne kadar? Hepsinin toplamı ne kadar? Toplayalım, bakın, toplayalım arkadaşlar, hepsinin toplamını. 1’inci ihale 24,3 milyon; 2’nci ihale 14 milyon; 3’üncü ihale 14,7 milyon; 4’üncü ihale 179 milyon; 5’inci ihale 86 milyon; 6’ncı ihale 355 milyon; 7’nci ihale 59 milyon, toplam 732,7 milyon.
Bir daha söyle Başkanım.
732 milyon, 732 milyon. soyguna bakın, soyguna!
Göz göre göre, herkesin gözü önünde, fütursuzca soygun yapılıyor.
Bir de bunlar iktidara gelse ne olur acaba?
Vay be, nasıl yakalamışsınız
Acayip bir yolsuzluk var!
Maliye müfettişliğim dönemimde bu tür soruşturmaları çok yaptım.
Ya, konunun muhatabı burada değil, konunun muhatabı burada değil.
Belediyelerde, kamu ihale mevzuatı kurumlarında, KİT’lerde çok yaptım.
Şimdi bütçeyi mi konuşmaya çıktı yoksa İstanbul’u mu konuşmaya çıktı? Ben vallahi anlamadım.
Kanuna, mevzuata aykırılıklarla karşılaştık; gereği yapıldı. Ama bu şekilde, sistematik olarak, düzenli bir şekilde ve istisnasız bir yolsuzlukla hiç karşılaşmadım bugüne kadar.
Hepsi sarayda oluyor, hepsi sarayda oluyor, hepsi sarayda!
Tarihin en büyük yolsuzluğu.
Bütün yolsuzluklar sarayda…
Bu sadece 7 ihale değerli arkadaşlar. 1993’teki İSKİ skandalı bunun yanında devede kulak kalır, göreceksiniz önümüzdeki günlerde, devede kulak kalır.
Hadi! Hadi!
Evet, yani onun için sizin de sorumluluğunuz var; duymadık, bilmedik demeyin, onun için söylüyorum. ÖZGÜR ÖZEL (Manisa) ÖZEL (Manisa) – Biz duyuyoruz, siz duyuyor musunuz? Yarın “Biz bunları bilmiyorduk, biz bunları duymadık...” Şimdi, yapılması gereken şu: Gideceksiniz, hesap soracaksınız.
Ya, siz önce bir hesap sorsanıza ya! Şu Tank Paleti kaç liraya verdiniz, kaç lira oldu?
Tamam, Sayın Kılıçdaroğlu, TÜİK’e gidin ama oradan önce baskını buraya yapın, baskını. (AK PARTİ sıralarından alkışlar, CHP sıralarından gürültüler) Şu ara, hâlen, biz bu görüşmelere devam ederken orada ihale yapılıyor ve belediye soyuluyor, devlet soyuluyor.
Yolsuzluğa bak
Kelimeleri de bilerek seçiyorum değerli arkadaşlar.
Elinizi kolunuzu bağlayan mı var? Sorun hesabını şimdi!
Tam bir organizasyon.
Neyi soruyorsun? Sağınız solunuz yolsuzluk ya!
Ve bugüne kadar bu şirkete 1,8 milyar liralık ihale verilmiş, 1 milyarı fazla; 1 milyar 50 milyon lirası soygun, hırsızlık.
Hırsızlık! Hırsızlık!
Tüyü bitmemiş yetimin hakkı ya, yazıklar olsun!
Evet, hırsızlık. Çok net olarak, kullandığım kelimenin ne anlama geldiğini biliyorum. Hepsi, belgeler elimizde. Şimdi, bir arkadaş buradan “Nereden geldi o belgeler? Bu belgeler nereden geldi, nereden aldınız, gizli değil mi?” falan diyor. Nereden geldi biliyor musunuz?
Kim diyor? Öyle bir şey diyen olmadı.
Hayır, öyle söylendi, söylediler.
Kim dedi?
İhalelerin hepsi açık, şeffaf; sizinki gibi gizli kapaklı değil. Gözler önünde yapılıyor ihaleler.
Ben söyleyeyim, hani Sayın Kılıçdaroğlu bürokratlara bir çağrı yapmıştı biliyorsunuz. “Yolsuzluk varsa gönderin onları bize.” Diye; sanıyorum o çağrıya cevap olarak geldi bunlar ama beklediğiniz yerden değil de buradan geldi.
İBB İçişleri Bakanlığına gönderdi ne yaptınız? Gizlilik kararı koydunuz dosyalara.
Devletin kurumları elinizde; konuşma, gereğini yap varsa.
Şimdi, bakın, değerli arkadaşlar, bir bilgiyi daha vereyim bakın. Bu herkesi ilgilendiriyor ama daha çok sizi ilgilendiriyor.
İBB gönderdi İçişleri Bakanlığına ne yaptınız? Rafa gönderdiniz, sümen altı ettiniz.
Bakın, ben gayet rakamlarla, belgelerle burada anlatıyorum arkadaşlar, rahatsız olmanıza gerek yok.
Arkadaşlar…
Şimdi, bu firmanın mali müşaviriyle alakalı bir bilgi var. Yani, sadece bilgilenmeniz için söylüyorum, yorum yapmıyorum, bir suçlamada bulunmuyorum.
Yayınlanıyor bütün ihaleler.
Ben de size birtakım bilgiler vereyim, siz onları kullanın, hadi.
Açık, şeffaf hepsi…
Bir suçlamada bulunmuyorum çünkü milletvekilleri aktif milletvekilliği yaptıkları dönemlerde mali müşavirlik görevini yapabilirler, kanunen bir engel yok ama sadece bilgi olarak sizinle paylaşmak istiyorum. Bu şirketin serbest muhasebeci mali müşavirliğini yapan CHP İstanbul Milletvekili Özgür Karabat. 2 tane Ticaret Sicili Gazetesi’nden aldım, aynen, bir tanesi şu: 5 Şubat 2020 tarihli Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlanan sermaye artırımı sirkülerini Sayın Karabat serbest muhasebeci mali müşavir olarak imzalamış, bunda hiçbir şey yok. Bakın, tekrar söylüyorum: Yasaya uygundur yani sadece bilgi, evet sadece bilgi. Yine, aynı şekilde, 25 Eylül 2020 tarihli Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlanan şirketin bir sermaye artırımı sirkülerinde o rapora yine İstanbul Milletvekili Sayın Karabat serbest muhasebeci mali müşavir olarak imza atmış. Bunu sadece bilgi olarak paylaşıyorum başka hiçbir şey değil.
Bütçede bunu mu paylaşacaksın? Bütçede savunacağın bu, öyle mi, hadi bakalım!
Tekrar söylüyorum değerli arkadaşlar: Onun takdirini size bırakıyorum yani bu bilgiyi de paylaşmamız gerekiyor çünkü bu çalışmayı yaparken böyle bir bilgiyle karşı karşıya kaldığımızda onu yapacağız.
Düştüğünüz yere bak, düştüğünüz yere bak, düştüğünüz yere!
Senin kaç tane firman var ihale alan?
Şimdi, arkadaşlar, diğer ihalelere bakamadım, onlara zamanım olmadı, bakacağım hepsine.
Sen ticaret yapmıyorsun galiba Sayın Canikli?
Diğer belediyelerle ilgili olanlar da geldi.
Hiç AKP'yle ilgili gelmedi.
Onların hepsine bakacağız ama şöyle bir göz attım, diğer ihalelere de göz attım.
Ülkenin gemi filolarına da bakıyor musun?
Ayrıntılı inceleyemediğim için burada analiz edemiyorum.
Gümrüklerde kimin çalıştığına bakıyor musun? Sigorta poliçelerini kim yapıyor, bakıyor musun?
Orada da özellikle yine İstanbul Büyükşehir Belediyesinin yaptığı toplu taşıma ihalelerinde dikkatimi çeken ilk husus şu: Yine, yaklaşık maliyete göre indirim oranı, iskonto oranı yüzde 1’in altında, yüzde 1 diyelim, yüzde 1 değerli arkadaşlar ama dediğim gibi, bunun ayrıntılarını daha sonra söyleyeceğim. Şimdi, buradan Sayın Kılıçdaroğlu’na -kendisi yok ama- seslenmek istiyorum: Hani Sayın Kılıçdaroğlu bir kara kış fonundan bahsetti ya yani “İktidara gelirsek, kara kış fonu olarak ben size ödeyeceğim bunu; zam yapmayın bazı ürünlere, ben size ödeyeceğim.” dedi. Şimdi, bakın, bunu beklemenize gerek yok Sayın Kılıçdaroğlu, kara kış fonu arıyorsanız, bakın, şurada 7 kalemde 700 milyon lira fazla ödeme var; gidin alın, belediye sizin belediye; hırsızlık var, haksız kazanç var; belediye, devlet zarara uğratılıyor.
Sayın Canikli, siz adalete müdahale ettiniz.
Gidin alın, kara kış fonu olarak kullanın Sayın Kılıçdaroğlu, uzağa gitmenize gerek yok.
Bir de şunu merak ediyorum, Sayın Kılıçdaroğlu her zaman şunu söylüyor, diyor ki: “Biz iktidara geldiğimizde ülkeyi CHP’li belediyelerin yönettiği gibi yöneteceğiz.”
Giresun’da adalete müdahale ettiniz mi, etmediniz mi? Adalete müdahale ettiniz mi, etmediniz mi?
10 milyar dolar haksız kazanç var!
Bilmiyorum, bu açıklamalardan sonra Sayın Kılıçdaroğlu yine “Ülkeyi CHP’li belediyelerin yönettiği gibi yöneteceğiz.” diyecek mi bilemiyorum.
Küçücük bir çocuk öldü Giresun’da, ailesi perişan oldu, onları anlat.
Bakın arkadaşlar, tabii, zaman çok daraldı, sadece bu kadar değil, o kadar çok suistimal, yanlışlık ve kötü yönetim söz konusu ki belediye zaten bu gidişle… Yani çok fazla borç batağına sürüklemiş, şimdi onları, rakamları da vereceğim. Oraya geçmeden, bakın, İstanbul Büyükşehir Belediyesi süt alıyor, 44 milyon 656 bin lira ödeme yapıyor.
Adaletsizlikten daha büyük suç yok, siz adalete müdahale ettiniz.
Biraz da Diyarbakır’dan bahsetseydiniz.
6 milyon 505 bin süt alıyor, 44 milyon 656 bin lira ödeme yapıyor. Litresi ne kadar, ödediği rakam? 6,9 TL. Bu tarihte arkadaşlar marketten gidip alıp sütün kilosu ne kadar biliyor musunuz? 4 lira.
Ekrem İmamoğlu yönetecek, sen izleyeceksin, bu iş böyle.
Markette sütün litresi 4 lira; 6,9 liraya satın alıyor.
İçişleri Bakanlığındaki dosyaları çıkar, sümen altı edilen dosyaları çıkar.
Belgelerin hepsi burada arkadaşlar, bana kızmayın ben sadece aracıyım.
Bırak o işleri!
Bana kızmayın, kızacaksanız gidin belediye başkanınıza kızın.
Başkanım, muhatap olmayın.
Sümen altı edilen dosyaları çıkar, bırak o işleri.,
Sütü ben almadım, ihaleyi ben yapmadım, biz yapmadık, belediye başkanınız yaptı gidin ona hesap sorun.
Sorsana İçişleri Bakanına, sorsana İstanbul’daki savcıya, hadi sorsana. Yarım saatte gizlilik kararı veren savcıya sor.
Değerli arkadaşlar, gidin hesap sorun.
Ekrem İmamoğlu sizi geçmiş, bırak o işleri.
Arkadaşlar, öyle karşılıklı konuşma usulü yok.
Bakın, israftan… 2019’da 152 milyon liraya kiralanan araçları 2022’de tam 222 milyon liraya kiralıyor.
Bırakın o işleri, İstanbul sizin işiniz değil bundan sonra, hortum kesildi.
Bu paralar buradan bizim yetki verip gönderdiğimiz paralar, hesabını soracağız, hesabını soracağız.
Çok merak ettiğim bir harcama var.
Kesildi hortum, sana hortum yok. Boş boş konuşmayacaksın.
Arkadaşlar, bakın, lütfen, söz kesmek de çalışma düzenini bozmak da disiplin cezası gerektiriyor, zorlamayın beni lütfen. Bakın, uyarma cezasını okuyun, 157’yi okuyun, zorlamayın beni lütfen.
İçişleri Bakanlığındaki dosyaları çıkarsın, onları sorsun.
Gerçekler acıdır arkadaşlar, gerçekler acıdır ama katlanacaksınız, başka çaresi yok çünkü Belediye Başkanı sizin Belediye Başkanınız, sorumluluk sizde.
Dosyaları çıkarsınlar.
Esnafın bütçesini anlatın bize.
Altın rozet alıyor, 13 tane altın rozet alıyor yani düğünlerde çeyrek falan alınır da 13 tane altın rozet ne yapılır? Bir belediye başkanı belediyeye 13 tane altın rozeti niye alır? Ödediği rakam da 32.155 lira. 50 kişilik organizasyon yapıyor, kişi başı 6.395 lira; 25 kişiye yemek veriyor, kişi başı 1.200 lira.
Ya, şu sarayın masrafından bahset azıcık.
Saraya bak, saraya.
Altınlar işine girme!
Oradan çıkamazsınız, çıkamazsınız.
Değerli arkadaşlar, biraz bakın, ilgilenin, belediyelerinizle ilgilenin lütfen, böyle şey olmaz.
Türkiye bütçesini anlatacak bir şeyiniz kalmadı, İstanbul’u konuşuyorsun orada, olmaz.
Bakın, değerli arkadaşlar, Büyükşehir Belediyesinin 2022 bütçesinde temel atma, açılış organizasyonları için ayrılan ödenek ne kadar biliyor musunuz? 340 milyon lira; açılışı yapılacak, temeli atılacak tesislerin değerinden daha fazla. Şu hâle bakın!
Allah’tan korkun!
Türkiye bütçesine geç.
Temel atma organizasyonu yapılacak, temeli atılacak, açılışı yapılacak olan binanın, herhangi bir tesisin, onların değerinden daha fazla açılış ve organizasyon bedeli konuluyor arkadaşlar, 340 milyon lira. İçiniz rahat mı? Soruyorum size, içiniz rahat mı?
İçimiz rahat.
Biz rahat değiliz, hesabını da soracağız, hiç kimsenin şeyi olmasın değerli arkadaşlar. Bakın, faizden bahsediliyor. 2018 yılında İstanbul Büyükşehir Belediye bütçesinin yüzde 2’si faize aktarılırken 2019’da yüzde 3,8; 2020 bütçesinde yüzde 4,5; 2022’de de yüzde 6; katlanarak gidiyor, katlanarak katlanarak. Zaten, devraldığında belediyenin 23 milyar borcu vardı, 2020 sonu itibarıyla 45 milyara çıktı. 2020 sonu, bakın, 45 milyara çıktı, şu anda ne kadar biliyor musunuz? 100 milyarı geçti değerli arkadaşlar, 100 milyarı geçti, hesap edemiyoruz.
Diyarbakır’daki kayyumun yolsuzluklarından da bahseder misiniz?
Biliyorsunuz, çok ciddi bir de borçlanma yaptı, avro bazında, 600 milyon avro, borç aldı, borcu katladı. Şu anda borç batağına batmış vaziyette; yatırıma falan para gitmiyor, sosyal harcamaları azaltıyor, yatırımları azaltıyor, hepsini azaltıyor.
Yoksullukla uğraşıyor, yarattığınız yoksullukla.
Ah, ah, işte paraların buradan hesabını soracağız, doğru yerlere kanalize edeceğiz değerli arkadaşlar, onun çalışmasını yapıyoruz, onun hesabını yapıyoruz. Hiç boşuna…
Geldiğimizde hesabını, yoksulluğu soracağız. Yoksulluğun hesabını soracağız. Yoksullukla uğraşıyorlar, yarattığınız…
Bir şey daha söyleyeyim değerli arkadaşlar: İstanbul Büyükşehir Belediyesi şu anda koalisyonla yönetiliyor, koalisyonla. Yani parlamenter sistemin bir pilot uygulaması gibi düşünün. (AK PARTİ sıralarından “HDP’yle” sesleri) Evet, şu anda koalisyonla yönetiliyor, ayrıntıya speküle etmemek için isim vermeyeceğim, hepsinin isimleri var yani hangi partinin temsilcisi hangi görevde, hepsi var.
Koalisyon kötü bir şey mi?
Ama bir koalisyon denemesi yapılıyor şu anda ve batmış vaziyette değerli arkadaşlar. Yani yolsuzluk…
Rakamlarla ifade ettim, yolsuzluk almış başını gitmiş, borç batağına saplanmış belediye, bütün sosyal harcamalar inanılmaz şekilde azalmış ve bu şekilde birkaç yıl sonra bütün bunlar artık belediyeyi, İstanbul Büyükşehir Belediyesini iş yapamaz hâle getirir, önünü tıkar değerli arkadaşlar. Onun için, onun için bu parlamenter sistem olayını bir kez daha düşünün, bakın, belki o açıdan yani “Hayırlı oldu.” demek çok doğru olmayabilir ama görmemiz açısından iyi oldu aslında. (CHP sıralarından gürültüler) Yani bir koalisyon söz konusu olduğunda nasıl bir yönetim tarzı ortaya çıkıyor, İstanbul Büyükşehir Belediyesinde bunu somut olarak, canlı olarak gördük, yaşıyoruz değerli arkadaşlar. O yüzden Türkiye geriye gitmeyecek, Türkiye geriye gitmeyecek; bundan yana hiç kimsenin kuşkusu olmasın. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Türkiye büyümeye devam edecek, Türkiye güçlenmeye devam edecek. Türkiye bölgesinde ve küresel ölçekte oyun kurucu bir ülke olmaya devam edecek. Kim ne derse desin, Türkiye'nin bu yürüyüşünü hiç kimse durduramayacak, hiç kimse durduramayacak, siz de durduramayacaksınız.
Koalisyon olduğunu gösteren… Bakın, çok uzağa gitmeye gerek yok, CHP İstanbul İl Başkan Yardımcısı Özgür Nas 18 Ekim 2020 tarihinde bir açıklama yapıyor, diyor ki: “İstanbul Büyükşehir Belediyesinde işe alınan her 100 kişiden 35’i CHP’den, 15’i İYİ Parti’den, 15’i diğer partilerden…”
HDP’den.
“…20-25’i kariyerden gelecek.”
TÜGVA’dan mı gelseydi? İsterseniz TÜGVA’dan gelsin.
Yani koalisyonu resmen ilan ediyor, kendi konuşması, kendi sözü, biz söylemiyoruz.
İsterseniz TÜGVA’dan gelsin, olur mu?
Değerli arkadaşlar, dolayısıyla bu aslında parlamenter sistemdeki koalisyonların da çöktüğünün anlamıdır, çöktüğünün resmidir, somut bir göstergesidir. Onun için Türkiye tekrar bu eski, sıkıntılı, Türkiye'nin bütün sorunlarını inanılmaz şekilde büyüten, yükselten o döneme inşallah bir daha dönmeyecek ve yoluna yürümeye devam edecek.
Yatırım sıfır.
3 kere uzatma var mı ya? Herkese 3 kere uzatılıyor mu?
Duruma göre… Bitirenleri uzatmıyoruz, ne yapayım uzatınca, bitmiş konuşma; o zaman uzatmıyoruz.
Bitiriyorum, bitiriyorum. İstanbul Büyükşehir Belediyesi şu ana kadar 1 metrelik bir metronun temelini atmadı, projesini hazırlamadı, ihalesini yapmadı.
Yalan, yalan!
Sadece 2022 yılı için…
Elinden tutup gösterelim gel.
Bakın, bakın, 2022 yılı için 2,2 kilometrelik bir planı projeyi Meclise gönderdi, hepsi bu kadar, yok, başka yok, yeni temeli atılan bir metre yok. Evet, algıyı çok iyi yapıyor, inanılmaz… Zamanımız olsaydı o alandaki intihallerini de siyasi intihallerini de tek tek, o algının nasıl oluştuğunu tek tek anlatırdım ama zamanımız yok.
Biz sizi İstanbul’da gezdiririz, gel.
Hepinize çok teşekkür ediyorum, saygılar sunuyorum.
Değerli arkadaşlar, şimdi Sayın Beştaş’ın söz talebi vardı. Sırayla… Buyurun.
Teşekkürler Sayın Başkan. Doğrusu, iktidar grubundan önce söz almıştım, iki konuda kısaca beyanım olacak. Birincisi, sizin Meclis Başkanı olarak bu önergelerin iadesine dair bir açıklamanız oldu. Şimdi, şöyle bir rakam vereyim, bizim elimizde: 27’nci Yasama Dönemi’nde 46 bini aşkın soru önergesi var ve 16 bini yanıtsız kalmış ve maalesef en az yanıt verilen siyasi parti biziz, yüzde 65 oranında sorularımız yanıtsız kalıyor. Siz haklı olarak dediniz ki “Bakanların ve Cumhurbaşkanı Yardımcısının cevap vermesi benim görevimde değil.” Doğru yani siz onu zorlayamıyorsunuz ama başka bir yönden de bizce farklı bir yetkiniz var, şöyle ki: Bir, bir kere soru önergelerini iade ederek siz bizim bakanlara soru sormamızı ve yasama organını denetlememizi, denetim görevimizi engellemiş oluyorsunuz. Neye göre? [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] Bütün grubumuzun ayrı ayrı verdiği, iade ettiğiniz bir soru var Sayın Başkan: Türkiye Cumhuriyeti AİHM kararına uymak zorunda değil midir? Bu soruyu Adalet Bakanına, Dışişleri Bakanına ve Cumhurbaşkanı Yardımcısına sorduk. İlgili maddeyi bulayım, 96’ya göre. [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] Sayın Canikli’yi dinledim ve hakikaten dehşete düştüm, keşke kayyum anlatsaydı ya. [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] Yani size…
Sayın Beştaş…
Bitiriyorum.
Tamam da hani, böyle, bir konuşmacının, hatibin konuşmasını değerlendirme usulümüz yok yani lütfen.
Var Sayın Başkan, 60’a göre var.
Benimle ilgili söylediniz, ben onlara cevap vereyim.
Tabii ki cevap vereceksiniz. Kısa bir şey daha söyleyeceğim.
Ama onun önünü açarsak daha sabaha kadar buradayız o zaman.
Sayın Başkan ama önemli bir konu.
Ya, konuşma süreniz var, sizin hatipleriniz konuştu.
Hayır, hayır yani zımnen bizi de şey yaptı; kısaca…
Hayır “Şunu dinledim, şöyle yorum yapacağım.” diye bir usul yok ki.
Var Başkanım.
Ya 60’a göre ya 69’a göre söz talep edilebiliyor burada.
Sayın Başkan, siz burayı çok az yönettiğiniz için, 60’a göre bu usul var.
60’a göre üç dakika kullandınız.
Yani “Pek kısa bir söz…” diyerek görüşümüzü açıklıyoruz.
Bir dakika veriyoruz, lütfen. Peki, son olarak açalım ve tamamlayalım lütfen.
Sayın Canikli’den şunu istiyoruz: Sayıştay raporlarında hırsızlıkları tespit edilen başta Mardin kayyumu Yaman hırsız, Diyarbakır kayyumu ve bütün kayyumların Sayıştay raporlarındaki hırsızlıklarını açıklamaya davet ediyoruz. Böyle, muhalefete yüklenmek için, sırf propaganda amacıyla yaptığı açıklamaları çok vahim buluyoruz. Cizre kent meydanını satan kayyumu açıklayın ya, Cizre kent meydanını; Jandarma berberhanesi kuran kayyumu açıklayın; 1,5 ton kadayıf alan -zehir zıkkım olsun- kayyumu açıklayın ya. (HDP sıralarından alkışlar) Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Selçuk Mızraklı bunları açıkladığı için şu anda Kayseri Cezaevinde tutuluyor. Siz hem kayyum atayıp hem belediyeleri gasbedip hem hırsızlık yapanları koruyacaksınız, sonra gelip burada “Hırsızlıklarla mücadele ediyoruz.” görüntüsü vereceksiniz. Türkiye halkını daha fazla yanıltmayın.
Bir saniye Sayın Canikli… Önce, ben şunu ifade edeyim: Arkadaşlar, İç Tüzük’ün 96’ncı maddesi “Yazılı soru” başlıklı madde. Yazılı soru “kısa -virgül- gerekçesiz ve kişisel görüş ileri sürülmeksizin;”
Doğru, doğru.
Yani uzun uzun, sayfalarca kendi görüşünü anlatıyor arkadaşımız, altında “Buna katılıyor musunuz?” diyor.
Burada, Sayın Başkan.
Şimdi, iade ettiklerimin hepsiyle ilgili tek tek açıklama yapamam burada, herhâlde takdir edersiniz, şu anda elimde bir sürü var, tuhaf sorular var burada, bir sürü.
Bu, dediklerinize uygun.
Ama onların örneklerini burada anlatamam şimdi; konumuz, bugünkü gündemimiz o değil. Komisyonda bu konuya dair açıklamalar yaptım. “Kişilik ve özel yaşama ilişkin konuları içermeyen bir önerge ile” diyor. 97: “Aşağıdaki sorular Başkanlıkça kabul edilmez:” yani “Başkan bunu reddeder.” diyor -başka bir- İç Tüzük’ü siz nasıl yorumluyorsunuz bilmiyorum; kabul edilemez Başkanlıkça “İade edilir.” demek ben öyle anlıyorum yoksa başka bir anlam çıkıyorsa merak ederim. “a) Başka bir kaynaktan kolayca öğrenilmesi mümkün olan konular;” mesela, bir hesap yapılacaksa hesabın sonucunu soruyor “Şunu şununla bölersek ne çıkar?” diye veya “b) Tek amacı istişare sağlamaktan ibaret konular;” konuyu biliyorsunuz ve soruyorsunuz, teyit ettirmek için sormuş olduğunuz soru, istişare sağlamak amacıyla sorulmuş sorular. Bu arada, ben, şunu da ifade edeyim: Yaklaşık yüzde 8’ler oranındaki toplam iade oranını sanıyorum, yüzde 2’nin altına düşürdük bu dönemde. Mümkün olduğu kadar arkadaşlarımızın sorularını işleme alıyorum ama çok bariz bir şekilde koyduğumuz bir... İç Tüzük 96’daki ve 97’deki hükümlerden, Anayasa 138’deki hükümlerden hareketle net olarak koymuş olduğumuz kriterler var. Önceki dönemlerdeki iadeleri de araştırdık. Mümkün olduğu kadar işleme alma yönünde bir irade kullanıyorum ama iade ettiklerim de var çünkü İç Tüzük 96, 97 bana bu görevi veriyor “Kabul edilemez, etmeyeceksin.” diyor yani burada, öyle anlıyorum ben.
Sayın Başkan, kayıtlara geçsin diye söylüyorum: Sizin dediğiniz hiçbir ölçünün aksi burada yok.
Hangisinde?
Hiçbir yorum yok. AHİM kararları... Soru tam olarak şu: “Türkiye, AHİM kararına uymak zorunda değil midir?” Bizce zorunda.
E, tamam.
Ama Adalet Bakanından iç hukuka uygun -ve sözleşmenin altına imza attığı için- bu cevabı almak istiyoruz çünkü uygulanmıyor. Adalet Bakanından bir hukuk yorumu istiyoruz. Ayrıca, biz milletvekili olarak basınç olarak da siyasi olarak da bu soruları sorma hakkına sahibiz. Sayın Başkan, siz Anayasa hukukçususunuz.
Sayın Beştaş, şüphesiz, aynı konuda sorulmuş ve işleme alınmış sorular da var.
Hayır, 54 soru önergemiz reddedildi Başkan, 150 tane önergemiz reddedildi.
Sorunun şekline göre değerlendirme yapıyoruz. Ben, iade sorularının hepsini tek tek okuyorum.
Yani...
Ben, onları izah edebilirim. Sayın Dervişoğlu buyurun.
Çok teşekkür ediyorum Sayın Başkanım. Kimseye herhangi bir cevap verecek değilim ama bir yanlış anlaşılmayı düzeltmek istiyorum. Ben, yaptığım konuşmada Adalet ve Kalkınma Partisi iktidarının on dokuz yıl boyunca neleri kaybettiğini tarif etmeye çalıştım. Tutanaklar da elimde; hiç kimsenin, Türkiye Büyük Millet Meclisinin hiçbir şerefli üyesinin haysiyetine ve onuruna dil uzatmadım. Bu, benim ne aile terbiyemle ne de almış olduğum siyasi terbiyeyle asla bağdaşmaz. Sadece şunu söyledim: “Sizlere ‘hürriyet’ ve ‘şahsiyet’ kavramlarının faziletini hatırlatıyor, lafın daha fazlasını, ferasetle tahayyül kabiliyetinize bırakıyorum.” Ferasetinizin ve tahayyül kabiliyetinizin sınırından beni mesul tutmamanız gerektiğine inanıyorum.
Ayrıca, ben muhalefet partisinin temsilcisiyim, iktidara kaside yazacak değilim, yani bu kadar eleştiriye de tahammül gösterin. Türkiye Büyük Millet Meclisinin itibarı, burada bulunan her milletvekilini de ilgilendirir; Türkiye Büyük Millet Meclisinin itibarına da laf etmedim. Zatıaliniz, Sayın Bakanım, dediniz ki: “İki yüz seksen yedi saat mesai yaptı.” Ne fasıllar içinde bir değişiklik ne bir harf değişikliği ne de bir rakam değişikliği yapmakta muvaffak olamamıştır bu Meclis. Dolayısıyla bu Meclisin, fonksiyonları yönüyle eleştirilmesi kadar doğal bir şey de yoktur. Sistemle alakalı hazırlığımızı sordunuz. Grup Başkanımız tarafından size sistem tasarımı önerimiz de geldi. Genel Kurula bu hususları saygıyla arz ediyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum efendim.
Teşekkür ederim.
Sayın Başkan…
Sayın Özel, buyurun.
Sayın Başkan, kısaca toparlamaya çalışayım. Allah kimseyi 2 kişinin durumuna düşürmesin: Bir, ülkenin bütçesi hakkında grubu adına otuz dakika gibi bir süre alıp da orada söyleyecek hiçbir şeyi olmayıp içinde bulundukları tükenmişlikten meseleyi İstanbul Büyükşehir Belediyesi Sayıştay raporuna getirecek duruma Allah kimseyi düşürmesin. Bir de İstanbul Büyükşehir Belediyesinde grubunuzun sözcüsü olan Tevfik Göksu’nun görevini yapmasındaki kifayetsizliğin kendi partisinin TBMM’deki konuşmacısı tarafından TBMM tutanaklarına dercedilmesi durumuna Allah kimseyi düşürmesin, önce bunu söyleyelim. (CHP sıralarından alkışlar) Allah, hiçbir konuşmacıdan önce, yine grubu adına konuşma yapan kişinin şu sözlerinin hatırlatılması durumuna getirmesin: “Harun gibi geldiler, Karun oldular, biz onlar gibi firavunlaşmayacağız. Elimize verilen ülkeyi yönetme imkânını halka karşı bir baskı ve zulüm aracına döndürmeyeceğiz. Kendi hevesimize, hevamıza uyup dini siyasete alet etmeyeceğiz.” diyerek… [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] Ayrıca, kamuoyu tarafından bilinen, 2012 Sayıştay raporlarının 2013’te Meclise gelmemesi durumu sorulduğunda: “Buna bir çözüm bulmak lazım Başkanım, Beyefendi talimat verdi. Şimdi, var ya, bu raporlar Meclise gelmiş olsaydı, Hasan Bey -özel kalem müdürü Hasan Bey’e söyleniyor- bizi Mecliste duman ederlerdi.” En son cezayı da Anayasa Mahkemesinin verdiği cezayı da Beyefendi içine sindiremedi. [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] Bakın, örnekler verdiği İstanbul Elektrik, Tramvay ve Tünel İşletmeleri Genel Müdürlüğünün… O verdiğiniz bütün rakamların hülasası burada. Özel kalem temsil gideri -dediniz ya- 2016’da 604 bin TL, 2017’de 680 bin TL, 2018’de 565 bin TL; üçte 1’i sizde, bizde olan 2019’da 349 bin TL’ye düşmüş, 2020’de 81 bin TL. 2016’daki 600 bin TL’yi 81 bin TL’ye düşürmüşüz, bir de dönüp utanmadan sıkılmadan buna laf söylüyorsunuz.
Sayın Özel, tamamlayalım.
Yapılan iş… Çok acemi milletvekilleri bazen şu hatayı yapar -mahcup olurlar, biz ilk başlarda uyarırız- Sayıştay raporunun idareden soruları vardır, orayı okuyup buraya atlarsan ondan sonra idarenin cevabından, Sayıştay denetçisinin “Tatmin oldum.” cevabından utanırsın. Eğer Canikli’de şu kadarcık utanmayla ilgili bir duygu varsa açıkladığı o bütün raporların sonucunda ortaya çıkan cevapları Sayıştay raporlarından bir okur, yarın -geçmiş tutanak hakkında söz alamaz ama, kalktı o madde- çıkar burada bir izahat yapar. Senin dediğin gibi değil, kesinleşmiş bir şey söyleyeyim, sadece Topkapı Sarayı’nın restorasyonunda yaklaşık 63 bin 600 lira maliyetle yüklenici firmaya kabul, ardından ödenen para 2 milyon 805 bin lira…
Buyurun.
63 bin lira nerede, 2 milyon 805 bin lira nerede, Topkapı Sarayı’nın restorasyonu, kesinleşmiş ve ödenmiş bir para ortadayken? Bu kadar geçmişi tutanaklarla, geçmişi yaşanmışlarla bu konularda şaibeli birisi, elindeki karayı tertemiz bir siyasi partinin tertemiz yöneticilerinin yüzüne sürmeye sakın kalkmasın.
Tertemiz mi? Vah, vah, vah, vah
Sayın Canikli…
Başkanım, ismimi kullanarak…
Bir dakika, bitmedi Sayın Başkanım. Ayrıca, şahsına “Özgür Karabat” diyerek, “İmzası var.” diyerek sataştığı için, şahsı adına 69’a göre sataşmadan söz istiyoruz efendim.
Buyurun Sayın Karabat.
Baştan şunu söyleyeyim: Bir milletvekili olarak başım dik, onu net bir şekilde söyleyeyim. İkincisi, milletvekili mali müşavirler mesleklerini kanunen icra edebilirler. Benim 100’den fazla mükellefim var, belki zamanında Nurettin Canikli’nin de olmuştur, burada başka arkadaşlarımın da olmuştur ve ben şunu biliyorum ki: Benim mali müşavirlik yaptığım firma –yeni mali müşavirlik yapmadım- beş altı yıldan beri devam eden bir grup, mali müşavirliğini yaptığım grup. Ben burada direkt İstanbul Büyükşehir Belediyesinin ihalesini alan milletvekilleri biliyorum, mali müşavirliğini yapan milletvekilleri biliyorum değerli arkadaşlar. (CHP sıralarından alkışlar) Şimdi, dolayısıyla, böyle ufaktan dokundurarak suçlamak doğru bir iş değil; Nurettin Canikli gibi mesleğinin erbabı bir isme de yakışmamıştır, onu da söyleyeyim. Bunu özellikle söylemek istedim. Bir başka şey, değerli arkadaşlar, ilgili firmayla ilgili sadece bir şey söyleyeyim: 29/8/2021 tarihinde Duşanbe Büyükelçiliği mesaj atıyor, teşekkür ediyor bu firmaya “Bizimle çalışmalarınızdan dolayı.” diye. İlgili firma sadece İBB'yle çalışmıyor, başka bakanlıklarla da çalışıyor. Benim başka bakanlıklardan ihale alan mükelleflerim de var; ihale alıyor kanunen. Bunu kim düzenliyor arkadaşlar? Kamu İhale Kurumu düzenliyor.
Otobüsler niye yolda kalıyor o zaman?
Devam edeyim. Şimdi, kârlılık hikâyesi… Ben size İBB'nin önceki yöneticilerinin bu firmada çekilmiş fotoğraflarını gösterirsem ne diyeceksiniz? Hayri Baraçlı'nın gösterirsem ne diyeceksiniz? Niye bu firmadan metrobüs almışlar, uzun metrobüsleri? Çünkü aldığınız metrobüsler yürümedi, bu firmaya siz uzun metrobüs yaptırdınız, şu andaki yönetim sizin sürecinizi tamamladı ve siz 1 milyon 250 bin euroya yani 20 milyona aldığınız yürümeyen metrobüsleri… Şimdi alınan metrobüsler 15 milyon TL. Her metrobüste 5 milyon TL, 60 metrobüste 300 milyon TL kârda, İBB 300 milyon TL kârda değerli arkadaşlar bu işlerde.
Sayın Başkan, tamamlıyorum.
Sayın Karabat, tamamlayalım lütfen.
Tamamlayacağım. Şimdi, her ihaleyi bu firma almış, yok böyle bir şey. İBB'nin garajlarında 4’ten fazla firma var sadece bu işi yapan. Ayrıca, her girdiği ihaleyi almış, yok böyle bir şey, kaybettiği ihaleler var değerli arkadaşlar. Ben şimdi -mali müşavir diye, yakınlıkla- o zaman şöyle mi yapayım mesela: Hemşehrilik ilişkisinden yakınlık mı kurayım alan firmalara? Ya da soyadı tutuyor diye eski bir bakanla -bir ihaleyi almış şu anda- “O bakan aldı bu ihaleyi.” mi diyeyim? Hemşehrisi diye, Rizeli diye “O firma.” mı diyeyim? Böyle bir şey olur mu? Dolayısıyla her şey ortada, savcılar ortada. Bir milletvekilinin ismini kullanırken hepimizin dikkatli ve özenli olması gerekir, hele meslektaşsak daha da özenli olması gerekir. Ben sonuç olarak şunu söylemek isterim ki otobüs ihalesini alan genel başkan yardımcınız var. BMC, İstanbul Büyükşehir Belediyesine 54 milyon euroya otobüs satmadı mı değerli arkadaşlar? [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] Hepinize teşekkürler. Benim başım dik.
Sayın Canikli, 69’a göre söz veriyorum. Buyurun.
Değerli arkadaşlar, Sayın Karabat’la ilgili, kanuna aykırı olmadığını, bu çalışma, inceleme sırasında böyle bir bilgiye ulaştığımı…
E, niye yapıyorsun, meslektaşına niye yapıyorsun? Ayıptır ya!
Şunun için…
Niye yapıyorsun bunu yani?
Bir dakika, bir söyleyeyim. Bir dakika… Sayın Kılıçdaroğlu milletvekillerinin uymaları gereken etik kurallar çerçevesinde zaman zaman açıklamalar yapar, bu açıklamalar çerçevesinde yaptım bunu; o açıklamalara uygun mudur değil midir? Bakın, arkadaşlar, kendi Genel Başkanınızın etik kurallardan -kusura bakmayın yani- haberiniz yok, beni suçluyorsunuz; böyle bir şey olur mu? O çerçevede söyledim yani.
Senin müşterilerin kim acaba?
Sen müşterilerini söyle, sen söyle müşterilerini.
Hem Sayın Kılıçdaroğlu özellikle bu konuda yani milletvekillerinin bu tür işlerde olmaması gerektiği konusunda sayısız kere açıklaması vardır.
Beş yıldır vardır diyor, beş yıldır, ta ne zamandan.
Ben de katılıyorum, ben de destekliyorum Sayın Kılıçdaroğlu’nun bu açıklamasını. Siz karşı mı çıkıyorsunuz?
Hayır. Benim sana anlatmaya çalıştığım suç olmadığını, yasal olduğunu bile bile niye meslektaşını karaladın.
Karşılıklı konuşmayalım arkadaşlar. Lütfen.
Şimdi, bakın, ben, bir soygunu kamuoyuyla paylaştığım için utanacak değilim, Utanması gereken birileri varsa o soygunu yapanlardır, o soygunu yapanları destekleyenlerdir. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Sizin bana teşekkür etmeniz gerekir “Zamanında uyardınız bizi.” diye yani dolayısıyla, onun dışında ben gerçekten kızmanızı anlayamadım. Belgelerle, net olarak, tartışmasız, olanları anlatıyorum, paylaşıyorum, yorum yapmıyorum, “miş, mış” demiyorum, olanı söylüyorum; dolayısıyla, orada bu kadar kızılmasının bir anlamı yok. Şimdi, 600 bin liradan bahsediliyor, 81 bin liradan bahsediliyor.
Tamam.
Ben milyarlardan bahsediyorum, 81 bin liradan bahsediliyor.
Sayın Canikli, otobüs sattınız mı satmadınız mı ya?
Sayın Canikli, şu Ali Yarkın’a deniz kıyısında verdiğin araziye gelsene ya! Sen direkt Ali Yarkın’a gel ya! Ali Yarkın’la bağlantını söylesene!
Ayrıca, bir şey daha var: Bu tanıtım-medya giderlerinin kendi bütçesinde gözükmemesi için Büyükşehir Belediyesi orada bir kurnazlık yapıyor, onu diğer kurumlara dağıtıyor yani şirketlere dağıtıyor.
Aslında rakam… Ben girmek istemedim oraya.
69’a göre açıklıyor musunuz?
Evet, biliyorum, rakamı biliyorum, rakam çok daha yüksek ama Belediyenin kendi merkez bütçesinden onları diğer kurumlara dağıtıyor, oradan kullanıyor.
Sen önce deniz kıyısında verdiğin araziye gel!
Kaç kat, biliyor musunuz? 15 milyona çıkmış.
Niye savcıya gitmiyorsun? Niye savcıya gitmiyorsun?
O dediğiniz rakam 81 bin değil; gerçek rakam 15 milyon, 15 ama gizlemişler, saklamışlar.
Ya, savcıya git, savcıya!
Yani, böyle birtakım ucuz yöntemlerle yapmaya çalışıyorlar.
Bak, bak, bak! Ee?
Değerli arkadaşlar, bakın, Sayıştayla ilgili konu… Çok tartıştık, bu Mecliste çok konuştuk bunları. Sayıştayın denetim yetkisi AK PARTİ döneminde 6085 sayılı Kanun’la genişletilmiştir.
“Pişmanım.” diyorsun! “Pişmanım.” diyorsun!
Bizden önce, belediye şirketlerinin, kamu iktisadi kuruluşlarının ve daha sayısız binlerce kuruluşun denetimi Sayıştay denetimi kapsamındaydı, öyle değil mi? Öyleydi, evet.
Bak, burada! “Mahvederlerdi bizi.” diyorsun!
6085 sayılı Kanun’la bunu Sayıştayın denetimi kapsamına alan kim? AK PARTİ, AK PARTİ Grubu. Bakın, elbette kararı Meclis verdi ama sonuç itibarıyla, Meclisin çalışmasından sorumlu olan AK PARTİ’dir. Dolayısıyla, Sayıştay…
Teşekkür ederim Sayın Canikli.
Teşekkür ederim.
Şu, tutanağa geçsin efendim…
Sayın Başkanım, kayıtlara geçsin diye söylüyorum: İlgili firmanın, ben milletvekili olmadan önce ve milletvekili olduktan sonra bir süre mali müşavirliğini yaptım ancak İBB’den ilk aldığı ihaleden sonra mali müşavirliğini bıraktım ilgili kuruluşun, bunu da söyleyelim.
Teşekkür ederim.
Bravo! Anladın mı?
Hadi be!
Vicdansız adam! Gördün mü?
Arkadaşımızı her zaman alkışlarız yani.
Alkışlayamazsınız arkadaş, bu vicdansızlık alkışlanmaz.
Biz her zaman alkışlarız yani.
Sayın Başkanım…
Sayın Çamlı…
Sayın Başkanım, biraz önce Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı şahsımla ilgili bir sataşmadan bulundu, onun için kürsüden söz almak istiyorum.
Aynı oturum, yerinden. Aynı oturum Başkanım.
Buyurun, İç Tüzük 69’a göre…
Biliyorsunuz, cahiliye dönemi Arapları kendileri elleriyle putlar yaparlardı, sonra canları sıkıldı mı, karınları açıktı mı o putları yerlerdi. Şimdi, bizim CHP’li arkadaşlar da bir put yaptılar, canları daraldı mı o puta sarılıyorlar. Hâlbuki ben burada Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanına bir soru sordum, çok önemli, kendisine bir fırsat verdim. Milyonlarca genci, milyonlarca aileyi çok yakından ilgilendiren bir soru sordum, dedim ki: “Araplar, Katarlılar üniversite sınavına girmeden üniversiteye girecek.” Bununla ilgili bir açıklaması var. On sekiz yıl adam çocuğunu yetiştiriyor, saçını süpürge yapıyor, getiriyor, ertesi gün üniversite imtihanına girecek. Hatta o günlerde psikologların, sosyologların -televizyonlarda boy gösteriyor- “Aman, yarın imtihan var. ‘Çocuklarınıza ders yapın.’ diye baskı yapmayın, rahat tutun.” falan dediği “Bir kuyumcu hassasiyetini gösterin." diye telkinlerde bulunduğu bir süreçte Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı çıkıyor ve diyor ki: “ÖSYM imtihanına, üniversite imtihanına... Katarlılar ve Araplar imtihansız girecek üniversiteye.” Milyonlarca... Bak, büyük bir yalan ya! Büyük bir fırsat CHP’li kardeşler, büyük bir fırsat... (CHP sıralarından gürültüler) Burada “Ben böyle bir şey söylemedim.” veya “Ben yalan söyledim, özür diliyorum milyonlarca gençten. O benim yalanımla psikolojisi bozulup, ertesi gün üniversite imtihanına girip, bir soru bile verip üniversiteye giremeyen çocuklardan özür diliyorum.” diyecekti, bu kadar basitti.
Hadi canım, yapma ya!
Ama olmaz ki ya, yakışır mı yani! Şimdi, Özgür de o ahlaksız hareketle ilgili bir tanımlama yaptı, efendim, sırt mırt... Herhâlde Sayın Genel Başkanın sırtı çok ağrıdı ki burada değil. Ben isterdim ki ona bunları söyleyeyim. Sevgili arkadaşlar, bak, yalan yok. Politika için TÜİK’in önüne gidip öyle numaradan fakir fukara... (CHP sıralarından gürültüler) Al işte, milyonlarca fakir fukara halkın çocuklarının kanına girdin. Onunla ilgili yalanını çık, açıkla, adam gibi de ki: “Ben bu yalanı söyledim, özür diliyorum, af diliyorum ey gençler, ey üniversite öğrencileri.” O yakışmaz mıydı? Nerede? Teşekkür ediyorum.
Sayın Özel…
Sayın Başkan, çok uzatma niyetinde değilim.
Sayın Başkan, bir kez şöyle bir şey var: Birbirinin gözünün içine bakarken, bir konudan bahsederken bu kadar açık gerçeklerden uzaklaşıp gözünü de gözünün içine koyamamak herhâlde bu kadar net anlaşılır. Hepimiz o gece buradaydık. Siz, bir kadın takma adıyla şuradan yayın yapıyordunuz.
Yok öyle bir şey.
Yanlışlıkla kamerayı kendinize çevirdiniz, ekranda gül cemaliniz vardı ve “Yeliz” yazıyordu. (CHP sıralarından gülüşmeler, alkışlar) Şimdi siz bunu, hepimizin yaşadığı bu vakayı o gecenin hoşluğu içinde bırakmayıp hâlâ inkârla ve yalanla savunuyorsanız…
Ben mi bırakmadım ya!
Bir vicdan sorgulaması yapacaksanız, yapacağınız sorgulama “Katarlılar sınava giriyor mu girmiyor mu?” üzerinden değil de “Acaba bizim, FETÖ’ye soruları çaldırıp da hayatlarını kararttığımız gençler, aileleri, o çocukların psikolojileri ne oldu? Bizim FETÖ’cüler kaç kişinin hakkına girdi, kaç kişinin yerine üniversiteye girdi?” üzerinden olmalı. Şimdi, onun yerine on binlerce kişi hak etmediği hâlde sürünüyor. Önce bunun hesabını verin, sonra gidin fantezi yapın. Sağ olun Sayın Başkanım.
Takma ismi Yeliz ama yapılan hareket çok galiz.
Sayın Başkanım…
Yerinizden verelim, bir oturun Sayın Çamlı.
Yerinden, yerinden…
Yerimden konuşursam anlamayabilir.
Olsun.
Takma ismi Yeliz ama Kılıçdaroğlu’nun yaptığı hareket çok galiz.
Sayın Çamlı, yerinizden bir dakika veriyorum. Buyurun.
Sayın Başkanım, “FETÖ’cü” deyince zaten onlar belli, arkadaşlarımız daha köklerinde varlar. Buna rağmen terör örgütü olduğu belli olmadan önce biraz karşı gibi poz yapsalar da terör örgütü olduğu belli olduktan sonra canhıraş sahip çıktıklarını hepimiz biliyoruz. Bu “Yeliz” mevzusuyla ilgili gerçekten açıklama yaptım. Bak, kaç sefer yaptım.
Vallahi, yapma ya! Hepimiz gördük ya!
Vallahi, billahi, sen ona bak. Siz şimdi şu öğrencilerin kanına nasıl girdiniz? Milyonlarca öğrencinin, üniversite imtihanına giren milyonlarca öğrencinin psikolojisini nasıl bozdunuz?
Sayın Çamlı, onu söylediniz.
Bir sorudan dolayı avukat olamadı, mühendis olamadı, doktor olamadı, belki de üniversiteye giremedi.
Teşekkür ederim. KANUN TEKLİFLERİ İLE KOMİSYONLARDAN GELEN DİĞER İŞLER [[Devam]] Şahsı adına ilk olarak, lehte olmak üzere, Büyük Birlik Partisi Genel Başkanı ve Ankara Milletvekili Sayın Mustafa Destici konuşacaktır. Buyurun Sayın Destici.
Sayın Başkan, Saygıdeğer Genel Başkan, Saygıdeğer Grup Başkanları ve değerli milletvekilleri; dünyamız genelinde yaşanan pandemi, gelişmiş ekonomiler dâhil olmak üzere bütün ülke ekonomilerini derinden etkilemiş, neredeyse unutulan ve unutulmuş olan bazı iktisadi hastalıklar maalesef yeniden nüksetmeye başlamıştır. Özellikle belli bir yaşın altındakilerin hiç tanımadığı enflasyon ve öngörülemeyen bütçe açıkları, bunlara bağlı olarak para emisyonundaki gelişmeler tüm dünyada ekonomileri zorlu bir sürece sokmuş bulunmaktadır. Geçmiş yıllarda uygulanan düşük kur, yüksek faiz, sıcak parayla borçlanma politikaları ve bu politikaya bağlı olarak yıllar boyunca devam eden cari açık ve borçlanma, açık pozisyonları kapatmak için dövize talebi artırmış, bu da ülkemizin sahip olduğu rezervlerin erimesine sebep olmuştur. Pandeminin olumsuz sonuçlarıyla, ülkemizde yaşanan cari açık ve borç kaynaklı döviz tedarikindeki sıkıntılar aynı döneme denk gelerek hem enflasyon oranlarında hem de döviz kurlarında ciddi miktarda yukarı yönlü hareketlenmelere sebep olmuştur. Hükûmetin geliştirmiş olduğu yatırım, üretim, ihracat ve istihdam hedefli politikaları olumlu buluyor, bununla birlikte yaşanan ekonomik gelişmeler dolayısıyla dar ve sabit gelirlilerin her zamankinden daha fazla bir şekilde desteklenmesi gerektiğinin altını çiziyoruz. Kıymetli milletvekilleri, 2022 yılı merkezî yönetim bütçemizin giderleri 1 trilyon 750 milyar, bütçe gelirleri 1 trilyon 472 milyar lira. Bütçe açığı 278,4 milyar lira olarak öngörülmüştür. Temennimiz, inşallah, en kısa zamanda denk bütçelerin yapılacağı bir ekonomik performansın yakalanmasıdır. Bütçede yoksul ve düşük gelirli ailelere ve kesimlere geçen yıllara nazaran daha fazla kaynak aktarılmaya çalışılmıştır. Bütçede 104,2 milyar lira kaynak yoksul ve düşük gelirli ailelere ve kesimlere ayrılmıştır. Örneğin, geliri olmayan vatandaşlarımıza sağlanan sağlık birimi desteği 23,4; 65 yaş üstü kimselere yönelik bakım aylığı desteği 15,6; engelli kimselere evde bakım desteği 13,2; yoksul ve belli bir tutarın altında elektrik kullananlara destek 2,4 milyar liraya yükseltilmiştir. Öte yandan, 2022 bütçesiyle tarım kesimi için de 57,6 milyar lira kaynak öngörülmüştür. Bu kaynaklar; tarımsal destekler, sübvansiyonlar ve yatırımlar olarak belirlenmiş, özellikle sulama için geçen yıla göre yaklaşık yüzde 39 artışla 12,5 milyar lira kaynak ayrılmıştır. Bu arada, bütçede 494 milyar olarak öngörülen personel ödenekleri de hem geçen yıla göre hem de bütçe içerisindeki yüzde 28,5 payıyla önemli ölçüde artırılmıştır. Özellikle bugün Çalışma Bakanlığımızca açıklanan ve tüm kamu çalışanları için sosyal refah düzenlemesi yapılacağı açıklaması da gerçekten çalışanlarımızın yüzünü güldürecektir diye ümit ediyorum. Bunlar bizim memnuniyetle karşıladığımız rakamlardır. Yine, bir başka memnuniyetimiz ise bütçenin 15,6’sına tekabül eden en büyük payın eğitime ayrılmış olmasıdır. 2022 yılı merkezî yönetim bütçesinden sağlık alanına ilişkin ayrılan toplam kaynak 304,6 milyar liraya ulaşmaktadır. Bu rakamlar dünyadaki gelişmiş ülkeleri bile kıskandıran sağlık altyapımızı ve hizmetlerimizi daha da güçlendirecektir diye ümit ediyoruz. Merkezî yönetim bütçesinden savunma ve güvenlik birimlerinin ihtiyaçları için ayrılan kaynak 2022 yılında yüzde 29,6 oranında artışla 181 milyar liraya yükselmiştir. Ülkemizin muhtemel risklere karşı daha güçlü mukavemet gösterebilmesi, Libya'dan Suriye'nin kuzeyine, Irak'ın kuzeyine, Karabağ'a kadar her alanda güçlü bir şekilde var olabilmesi için ayrılan bu ödeneği de yine memnuniyetle karşıladığımızı ifade etmek istiyorum. Kıymetli milletvekilleri, şunların da altını çizmek istiyorum: Devletimizin maktu olarak tahsil ettiği vergi ve harç miktarları her yıl yeniden değerlendirme oranında artırılmaktadır. Bu sene bu artış oranı yüzde 36,20 olarak gerçekleşmiştir. En son açıklanan TÜFE ise yüzde 21,4’tür. Memur ve emekli maaşlarına uygulanacak artış, bildiğimiz üzere, TÜFE'ye göre yapılmaktadır. Ya devletin aldığı maktu vergilerin artış oranında ya da memur ve emeklilerin maaşlarının belirlenme oranında da daha adil bir yol bulunması gerektiğini düşünüyoruz yani maktu vergileri yüzde 36 artırıp memura yüzde 20 vermenin adil olmadığını düşünüyoruz, bunun düzeltileceğine inanıyoruz. Yine, benzer bir durum ise gelir vergisi dilimlerinin belirlenmesinde yaşanmaktadır. Devletin maktu olarak aldığı vergiler her yıl yeniden değerleme oranında artırılırken gelir vergisi dilimlerinde ya hiç artış olmuyor ya da daha küçük oranlarda artış yapılıyor. Bu durum özellikle düşük ücretlilerin yıl içerisinde düşük tutulan oranlar sayesinde bir üst dilime çıkarak fazla vergi kesintisiyle karşı karşıya kalmalarına sebep oluyor ve ellerine geçen net maaşta bir azalma oluyor. İfade ettiğimiz üzere, hükûmetin geliştirmiş olduğu yeni yatırım, üretim, ihracat ve istihdam hedefi politikasını benimsiyoruz, bu hedefe ulaşılabilmesi için ise partimizin ekonomi kurulunun hazırlamış olduğu ve konuşma sürem sebebiyle burada, sadece başlıklarını verebileceğimiz önerilerimizi de sizlerle paylaşmak istiyorum: Bir, orta vadeli bir programla cari açık kapatılabilir, ihracattaki artış ve önümüzdeki sezondaki turizm gelirleriyle bunun sıfırlanabileceğini düşünüyoruz. İki, büyük kaynak gerektiren ve zaruri olmayan yatırımlar 2023 sonuna ertelenmeli ve buralara aktarılacak kaynaklar sosyal transferler yoluyla özellikle dar gelirli kesimin rahatlatılması için kullanılmalıdır. Üç, faizle mücadeleye devam edilmelidir. Dört, ekonomiyle ilgili kararlar daha şeffaf ve öngörülebilir olmalıdır. Beş, algı yönetimine hâkim olunmalı, beklentiler yönetilmelidir. Binaenaleyh, ekonomik gelişmeleri olduğundan çok daha kötü göstererek, toplumda moral bozukluğuna veya huzursuzluk çıkmasına sebep olacak algı operasyonlarının önüne geçmek için bu alanın hâkimiyetini elde tutmak ve toplumu tatmin edici ve zamanlaması doğru bilgilerle sürekli olarak bilgilendirmek gerekmektedir. Altı, güven artırıcı tedbirlere daha fazla ağırlık verilmelidir. Yedi, orta ve alt gelir grupları ile dezavantajlı kesimler enflasyona kesinlikle ezdirilmemelidir. Sekiz, maliyet enflasyonu ile talep enflasyonunun aynı anda gerçekleşmesi engellenmelidir. Dokuz, ekonomi yönetiminde her türlü enstrüman dozunda kullanılmalıdır. On, şu anda bankalarda yabancı para cinsinden mevduat tutarı yaklaşık 254 milyar dolar civarındadır; bu tasarruf başka yatırım alanlarına yönlendirilmelidir. On bir, ekonomi dışı faktörlerle mücadele edilmeli ve bu sorunlar süratle ortadan kaldırılarak lehe çevrilmelidir. Tabii ki vaktimiz sınırlı ve bu on dakikalık süre içerisinde bütçeyle ilgili kısa da olsa sizinle partimin bu görüşlerini paylaştım fakat milletimizin bizden Mecliste bugün paylaşmamızı istediği bir husus daha var, o da şudur: Biliyorsunuz, Anayasa’nın 68’inci maddesi “Siyasi partilere, devlet, yeterli düzeyde ve hakça mali yardım yapar.” der. Şimdi, bakıyoruz, bu yeterli düzeyde ve hakça nasıl oluyor. 2021 yılı 432 trilyon 811 milyon, 2022 yılı, bu yıl 645 trilyon 165 milyon 896.
2023 yılı, seçim yılı olduğu için 3 katı veriliyor, bu artışla devam ederse -eski parayla okuyorum ki azameti görülsün diye- 2 katrilyon 574 milyon 211 bin 903. Yani bu parayla 5 milyon kişiye yani 20 milyonluk bir aileye 500 liralık doğal gaz yardımı yapılabilir. Vatandaşımız da ben de diyorum ki: El insaf, yazıktır günahtır. Anayasa’daki gibi yeteri miktarda ve hakça olmalı. Bir de işte, en çok gruplardan duyuyoruz, muhalefetten “Şuraya şu yapılsın.” “Buraya bu yapılsın.” “Bu bunu yapsın.” “Öbürü alacağını almasın.” “Bu vereceğini vermesin.” Biz de diyoruz ki: Gelin bu 5 grup bu alacağından bu pandemi sürecinde vazgeçsin, bu 3,5 katrilyon parayı vatandaşımıza verelim.
Son dakikamı kullanmak istiyorum müsaadenizle.
Tamamlayalım Başkanım.
Şimdi, birileri bana şunu söyleyebilir: “Siz almadığınız için böyle konuşuyorsunuz.” Hayır, 2001 yılında para hazineden çıktı, Genel Başkanımız merhum Muhsin Yazıcıoğlu dedi ki: “Ben bu parayı şehit ailelerine vereceğim.” “Kanun uygun değil.” dediler ama farklı yollardan o paranın önemli bir kısmı ailelere ve başka kesimlere ulaştırıldı. Biz aldığımızda da bu tavrı gösterdik, bugün de bu tavrı gösteriyoruz çünkü bu adil değil, bu hakça değil. Bir de son olarak “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarını Türkiye uygulamak zorunda mıdır?” diye soranlar var ya, ben çıkınca da dışarı çıkanlar -yakında inşallah toptan gidecekler onu da biliyorum, inşallah- onlara diyorum ki: “Acaba bunu dostunuz Yunanistan’a soruyor musunuz?” Yunanistan, mesela, Batı Trakya Türkleriyle ilgili AİHM kararlarını uyguluyor mu uygulamıyor mu? [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] Tüm Meclisimizi saygıyla selamlıyorum. Hayırlı akşamlar, sağlıklı günler diliyorum.
Değerli arkadaşlar, birleşime on beş dakika ara veriyorum.
Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 28’inci Birleşiminin Beşinci Oturumunu açıyorum. 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2020 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi’nin görüşmelerine devam ediyoruz. Komisyon? Yerinde. Şimdi yürütme adına Cumhurbaşkanı Yardımcısı Sayın Fuat Oktay konuşacaktır. Buyurun Sayın Oktay.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi bir kez daha saygıyla selamlıyorum. 2022 bütçesinin temel misyonu, dayanakları ve hedefleri hususunu Plan ve Bütçe Komisyonunda, bütçe görüşmelerinden bugüne dek gerek bizzat gerçekleştirdiğim konuşmalarda gerek Sayın Bakanlarımızın gerçekleştirdikleri sunumlarda detaylı ve kapsamlı şekilde ele aldık. Şahsıma ayrılan sürede bugün gün boyu Gazi Meclisimizin Genel Kurulunda yapılan konuşmalarda dile getirilen soru ve eleştirileri değerlendireceğim. Tüm gün ülkemizin kalkınma yolculuğu, başarı hikâyeleri ve ayakları yere basan gelecek perspektifi hiçe sayılarak pek çok taraflı, ağır eleştiriler yönetildi. Muhalefetin Türkiye'nin gerçeklerinden uzak olduğunu zaten biliyorduk.
Hadi canım!
Ama bu kadar icraat körü olmak, millete faydalı ne varsa bu derece karşısında durmak, artık gerçeklerden uzaklaşmaktan da öte milletten kopuşunuzun bir göstergesi diye düşünüyorum.
Uzunca bir süredir iktidar olma umudunuzu tümden yitirip…
Aç tavuksun, buğday ambarında görüyorsun kendini!
…iyiden iyiye tükenmişlik sendromu belirtileri gösterdiğinizi görebiliyorduk. Cumhuriyetin 100’üncü yılına yaklaşırken CHP'nin tek parti dönemi nostaljisi yaşadığını, yarım asrı aşan başarısızlığın etkisiyle bir buhran içine sürüklendiğini de üzülerek izliyoruz.
Sen devlet memurusun, devlet memuruna yakışır bir şekilde konuş.
Histeri krizleriyle kaleme kâğıda sarılıp karşılıksız mektuplar yazıyor, Türkiye’nin geleceğine kastedenlerden medet umuyorsunuz. Güzel bir türkümüz var “Duyarım, yazmışsın iki satır mektup / Vermişsin trene, hâlini unutup.” diye başlayan güzel bir türkümüz.
Türkü mü bıraktınız memlekette, türkü mü?
Sizin o ülkemizi sağa sola şikâyet ettiğiniz ümitsiz mektuplarınıza abilerinizden, vesayet odaklarından beklediğiniz cevap gelmeyecektir, gelmez; çok beklersiniz. (AK PARTİ sıralarından “Bravo” sesleri, alkışlar) Samimiyetsizliğinizi tüm milletimiz biliyor.
Ben sizi dinledim, sabahtan beri söylemediğiniz şey bırakmadınız, yapmadığınız hareket bırakmadınız.
Kimin vesayetçi olduğunu…
Dur bakalım, daha yeni başlıyoruz.
Bekleyin, sabredin; elli yıldır sabrediyorsunuz, biraz daha sabredin.
Samimiyetsizliğinizi tüm milletimiz biliyor.
Abilerle gelmeye alışmışsınız, bizim halkımız var.
Telefonu anlat, telefonu.
Yozgat’ta ayrı, benim memleketim Yozgat’ta ayrı…
Yozgat’ta çiftçiler tarlayı ekemiyor.
…Mecliste ayrı konuştuğunuzu, Anadolu’da Kandil’i yerle yeksan etmekten söz edip gelip terörle mücadele tezkeresine “Sayın Öcalan…” diye söze başlayan HDP’nin güdümünde Mecliste “hayır” oyu verdiğinizi bu millet görüyor.
“Helalleşme de neymiş…”
Ya, bekleyin, sabredin; daha yeni başlıyoruz. Ya, tüm gün konuştunuz. “Helalleşme de neymiş? Sadece insanları avutmak, sömürmek…” deyip…
Siz çamurunuzu bize bulaştıramazsınız.
Bakın, burayı iyi dinleyin, burayı iyi dinleyin, burayı iyi dinleyin; size anlatıyorum: “Helalleşme de neymiş? Sadece insanları avutmak, sömürmek.” deyip beş ay sonra, sadece beş ay sonra sözde helalleşme yolculuğuna çıkan tutarsızlığınızı da yine hepimiz görüyoruz.
Seçil de öyle konuş, seçil de, seçil de öyle konuş.
İşi gücü bırakıp devlet kurumlarının kapısına dayanan zorba tavırlarınızı ise hepimiz hayretle izliyoruz.
Elinizde taş, sopa, molotof eksik. Onu da görsek şaşırmayacağız. (AK PARTİ sıralarından alkışlar; CHP sıralarından “Yuh!” sesleri, gürültüler) Ne de olsa farklı ittifaklar içerisindesiniz.
Yazıklar olsun!
Bize yakışmaz onlar. Biz cumhuriyeti, kurtuluş mücadelesinde analarımız kazmayla, kürekle bu ülkeyi kurtardılar. Merak etmeyin, kurtarmasını biliriz!
Çiftçiye, esnafa, öğretmene, iş insanlarına, memura tehditler savurup devletin çalışanlarına hakaretler, tehditler savurup bir de demokratlıktan bahsetmiyor musunuz.
Şehit yakınlarına küfredenler, Plan ve Bütçede -bakın burayı iyi dinleyin, ben buradan milletimize sesleniyorum- “Sonradan kastımı aştım.” diyerek…
Arkadaşlar, bunlar eskidi, eskidi, icraata gel, icraata! İcraata gel! Vatandaş yağ alamıyor, un alamıyor. Buğdayın anavatanı Anadolu, vatandaş una ulaşamıyor, yağa ulaşamıyor, süt alamıyor! Siz buraya gelin, buraya!
…devletin üst düze yöneticilerine, bürokratlarına -affedersiniz, ben söylemekten adap ve edep duyuyorum- “Kucağımıza düşecekler.” diyecek kadar üslubunu bozanlar bize onurdan, şahsiyetten bahsedemezler.
Ormanı yakanları görmek istiyorsanız kendi içinize bakın.
Çiftçi gübre kullanamıyor, gübre! Ülkeyi getirdiğiniz durum bu. Yetti artık!
Elinize bir kâğıt alıp çalakalem helalleşecek kesimler listesi yaparak bu karanlıktan sıyrılamazsınız.
İnekleri kesime gönderttiniz, inekleri.
Sona geldiğinizi kabul ederek illaki helalleşip veda edeceksiniz. Veda edecekseniz eğer önce samimi olacaksanız.
Arkadaşlar…
Önce samimi olacaksınız. O listeye tüm zulüm ettiklerinizi, ötekileştirdiklerinizi, yok saydıklarınızı, hakir gördüklerinizi yazacaksınız.
Ötekileştirmek size mahsus.
Buraya vurmakla olmuyor böyle, veya elinizle yaptığınız hareketlerle olmuyor böyle.
Bravo!
Sona geldiğinizi -tekrar ediyorum- bu listeye zulmettiklerinizi, ötekileştirdiklerinizi, yok saydıklarınızı, hakir gördüklerinizi yazacaksınız.
Sizden ala ötekileştiren mi var?
Darbelerle yok ettiğiniz nesillerle, üniversite kapısından çevirdiğiniz kızlarımızla, “Bidon kafalı!” diyerek aşağıladınız vatandaşlarımızla helalleşebilecek misiniz?
Kim demiş? Bir dakika…
Bizde ötekileştirmek yok, kucaklamak var, kucaklamak; sizsiniz ötekileştiren.
Diyarbakır anneleriyle, aziz şehitlerimizin aileleriyle, gazilerimizle helalleşebilecek misiniz?
Kamu-özel iş birliğiyle yapılan yatırımlarından vatandaşa para kalmıyor ülkede, onları açıklayın. Kaç lira veriyorsunuz? Kime ne kadar verdiniz? Bunu açıklayın.
Onun için öyle bir a4’le değil deste deste kâğıtla helalleşme listesi hazırlığı yapmanız gerekiyor.
Arkadaşlar, söz atmayı geçiyor bu. Toplantının…
Ayrıca, bakın, şunu da söyleyeyim ben size…
Ben size şunu da söyleyeyim…
Ceza vermeden olmayacak.
Ayrıca, bu helalleşme işinde dille ikrar yetmez, bunu kalple tasdik, icraatla da pekiştirmek gerekir. Bunu da zaten yapabilecek samimiyet ve yürek sizde yok. (AK PARTİ sıralarından “Bravo” sesleri, alkışlar; CHP sıralarından gürültüler) Sarf edilen… Sarf edilen…
Bakın, Genel Başkanınızın bugünkü sarf ettiği cümleyi tekrarlayım ben size; sarf edilen “Devletin içinde sizin ulaşamadığınız yerlere biz ulaşıyoruz.” sözü.
Sayın Oktay, bir dakika…
Yok, devam ederim ben, hiç önemli değil, duymak istemediklerine ben devam ederim.
Ben devam ederim Sayın Başkan, hiç önemli değil.
Refah getirecektiniz; işçiye ne vereceksiniz, memura ne vereceksiniz? Söyle, işçiye ne vereceksiniz?
Burası Gezi Parkı değil…
Milletimiz duyuyor bizi, milletimiz duyuyor siz duymak istemeseniz de.
Milletimiz bizi duyuyor, siz duymak istemeyebilirsiniz, kulaklarınızı tıkayabilirsiniz; milletimiz bizi duyuyor.
…uyarma cezası gerektiren hâller… Yani Mecliste laf atmayı anlıyoruz ama süreklilik arz ederse 157’ye göre uyarma cezası vereceğim. Buyurun.
Evet, Genel Başkanınızın bugün söylediği sözü bir kez daha tekrarlıyorum ve milletimize havale ediyorum.
“Devletin içinde sizin -yani Hükûmet olarak sizin- ulaşamadığınız yerlere biz ulaşıyoruz.” sözü ne devlet adamlığına ne de demokratik siyaset anlayışına yakışmaz ve böyle bir şahıs devleti de yönetemez zaten. (AK PARTİ sıralarından alkışlar, CHP sıralarından gürültüler) Böyle bir anlayışla devleti de yönetemezler.
İnsanlar kömür alamıyorlar, kömür. Kömürün tonu kaç bin lirayı geçti? Hiç mi vicdan yok?
FETÖ terör örgütü ve vesayet odaklarıyla iç içe olmanız size fayda vermeyecek, milletimiz size geçit vermez.
Nasıl ki geçmişte geçit vermediyse bugün de gelecekte de geçit vermeyecektir, hayallerinizle baş başa kalacaksınız.
Hadi o zaman gidelim, milletin sınavına girelim, hadi gelin.
Milletin kürsüsünden hareket çekenlere -bu da bugün- bakın, millet öyle bir hareket çeker ki ömür boyu kendinize gelemezsiniz. (AK PARTİ sıralarından alkışlar, CHP sıralarından gürültüler) Sadece…
Milletin karşısına çıkalım, hadi gelin. Hemen sandık, sandık!
Ne oldu, ağrınıza mı gitti arkadaşlar?
Sandık getirin, sandık; milletin kime güvenip kime güvenmediğini göreceğiz, sandığı getirin.
Sizin yaptıklarınızı söylüyorum geri size, Genel Başkanınızın yaptıklarını söylüyorum, başka bir şey yaptığım yok.
Hadi bakalım, getirin sandığı.
Yani yaptıklarınızı tekrar söylemek niye bu kadar ağır geliyor? Busunuz, ayna tutuyorum. Sadece kendinizden değil milletin teveccühünden de umudunuzu kesmiş durumdasınız ki….
Arslanlar gibi getirin sandığı bir an önce.
…Mehmetçik’imizi şehit eden dağdaki terörist ve yandaşlarıyla firardaki satılmış hain FETÖ mensuplarıyla ve vesayet odaklarıyla ittifak arayışındasınız.
Paçanızdan FETÖ akıyor Sayın Bakan.
Milletimiz için hayata geçirdiğimiz sayısız kamu hizmetini yurt içinde ve yurt dışında verdiğimiz çetin mücadeleyi ve gelecek vizyonumuzu tümüyle yok saymanızı, görmezden gelmenizi işte, bu içine düştüğünüz son çırpınış ve umutsuzluk sarmalına bağlıyoruz.
Gün boyu bu tükenmişlikle çarpıtmaya çalıştığınız konulara da açıklık getireceğim.
Belediyelerdeki yolsuzlukları niye İçişleri Bakanı aldı dosyayı bünyesine?
İstanbul’u anlat, İstanbul’u.
Bunları da… Bakın, bir şey daha söyleyeyim, bir şey daha söyleyeyim isterseniz size:
Haydi, İçişleri Bakanı, almışsın, getir.
Bakın, bunlara, çarpıtmaya çalıştığınız bu konulara da açıklık getireceğim. Bunları da mektuplarınıza değil belki ama ağlayarak günlüğünüze yazabilirsiniz.
Bir mektup varsa Trump’ın mektubu Trump’ın. Bir mektup varsa Trump’ın mektubu. Ona cevap verebildin mi?
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bütçemizin ne bütçesi olduğunu detaylıca izah etmiştim.
Arpayı 1.750 liraya aldınız, şu anda 4.500 liraya satıyorsunuz; ülkede hayvancılık nasıl gelişecek?
2022 bütçesi güçlenen, kalkınan, büyüyen Türkiye’nin bütçesidir. Bütçemiz yatırım, istihdam, üretim, ihracat ve büyüme odaklı bir yapıdadır. 2022 bütçesi inovasyonun, teknolojinin, durmadan ilerleyen Türkiye’nin bütçesidir. Bu bütçe, işçinin, çiftçinin…
Faiz bütçesi!
Faiz bütçesi!
Ona da cevap veririm, merak etmeyin. Bu bütçe işçinin, çiftçinin, KOBİ’lerimizin, üreticimizin, sanayicimizin, memurun, emeklinin, genciyle, yaşlısıyla 84 milyon milletimizin bütçesidir. Toplumun tüm kesimlerine hitap eden, sahip çıkan programlar, destekler ve ödenekler barındırmaktadır.
“ÇAYKUR 4 liraya alacak.” dediler, özel sektöre teslim ettiler çayları.
Emeğin, barışın, refahın…
Refah mı kaldı? Onu da yarı yolda bıraktınız.
Faiz bütçesi!
…istikrarın ve bölgesinde söz sahibi, oyun kurucu Türkiye’nin bütçesidir. Buna rağmen bütçemizin bir savaş bütçesi olduğunu söyleyenlere sesleniyorum.
Yalan mı?
PKK, DEAŞ ve hain FETÖ terörüyle, bu örgütlerle mücadelemiz sizi rahatsız mı ediyor? Sizi rahatsız etse de biz mücadelemize devam edeceğiz.
Türkiye-Suriye sınır hattında oluşturulmak istenen terör devletini önlememiz…
Sınır hattında kol kola gezdiniz DAEŞ’le.
Bu sizi rahatsız mı etti? Sizi rahatsız etse de sınırımızın yanı başında bir terör devletine asla izin vermeyeceğiz. [[AK PARTİ sıralarından alkışlar]] Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; döviz kuru ve fiyat artışı tartışmaları üzerinden şekillenen eleştiriler olmuştu. Öncelikle topyekûn bağımsız ekonomi politikasının temelini tekrarlamakta fayda görüyorum. Bu ekonomik tercihimizi Plan ve Bütçe Komisyonundaki sunuşlarımda ve yine bu sabah gerçekleştirdiğim konuşmamda anlattım ama belli ki anlamanız için, anlaşılması için sabah akşam tekrar etmeniz gerekiyor.
Tekrara gerek yok!
Ülkemizin güçlü makroekonomik göstergeleriyle ekonomik aktivitedeki canlılık ortadayken döviz kurunda görülen son hareketlerin ekonomik temelinin olmadığı açıktır. Bunu bütçe sunuşunda da detaylıca izah ettim.
1 dolar 1 TL olacak mı?
Ülkemizde kurlarda yaşanan artışlar dolar endeksinin dünyada artıyor olması, manipülatif hareketler ve döviz talebini artıran etmenlerle daha belirgin hâle gelmektedir.
Ancak siz inanırsınız bu anlattıklarınıza.
Tüm bu etmenlerin üstesinden gelmek için önümüzdeki dönemde yatırım, istihdam ve üretim öncelikli, ihracat odaklı, daha dengeli ve sürdürülebilir bir büyümenin sağlanmasını amaçlıyoruz.
1 kilo ihracat kaç dolar?
Döviz talebimizi artıran etmenleri ortadan kaldırmaya ve sektörler bazında cari işlemler dengesini orta ve uzun vadede kalıcı olarak iyileştirmeye güçlü şekilde odaklanmış durumdayız. Bu doğrultuda ara malı ithalatını ve enerji harcamalarını azaltıcı, ithal ikame yerli üretimi güçlendirecek ve ihracatı artıracak politikalarımızı birer birer hayata geçiriyoruz.
Ham madde yok. Nereden ihracat yapacaksınız?
Ülkemizde ilk defa üretilecek elektrikli araç sistemleri ve lityum iyon teknolojisine sahip batarya üretimi, tamamen dışa bağımlı olduğumuz çinko ihtiyacının neredeyse yarısını üretecek çinko izabe tesisi, ülkemizin polipropilen üretimi kapasitesini yaklaşık 4 katına çıkaracak yatırımlar ve büyük kalibre silahların üretimi gibi alanlarda yerli sanayimizi destekliyoruz, desteklemeye de devam edeceğiz. Çok eskiyi konuşmuyorum, bunlar daha bu haftaki açılışlardan, geçen ayki, bu ayki gelişmelerden bahsediyorum, geçmişten itibaren de… Temel hedefimiz daha çok üreten, daha çok kazandıran, kazancın tüm milletimize fayda sağladığı, refahı kalıcı olarak yükselten bağımsız bir ekonomik yapı inşa etmektir. Sahip olduğumuz kaynakların yüksek faize heba edilmesindense doğrudan reel sektöre yönelmesini sağlamaya çalışıyoruz. Bu vesileyle, kaynaklar kurda ve fiyat artışlarında sağlanacak dengeyle birlikte tümüyle yatırıma, üretime, istihdama yönelecektir. Bu yaklaşım hem enflasyonun kalıcı olarak düşmesine hem de büyümede arzu edilen noktalara gelinmesine imkân sağlayacaktır. Manipülatif hareketlerle kurun yeniden yükselmesine neden olan fırsatçıların da farkındayız. Ekonomimizi kısır döngüye sokmaya çalışan bu fırsatçılara kesinlikle izin vermeyeceğiz. Salt faizleri artırarak enflasyonla mücadele edilmesi politikasının soruna kalıcı çözüm getirmediği bundan önce defalarca görülmüştür. Yüksek faizle sıcak para çekilmesini takiben yine burada yerli üretimi yok eden, üretim maliyetlerini artırarak yapısal enflasyonu yine kalıcı hâle getiren bir model, enflasyonla kalıcı mücadele aracı olarak nitelendirilemez.
Bugüne kadar niye yapmadınız?
Ülkemizin kaynaklarını küresel sermayeye aktaran, ekonomiyi bağımlı hâle getiren ve büyümeyi istikrarsızlaştıran manipülatif vesayetin yatırımı, üretimi ve istihdamı içten içe çürütmesine müsaade etmeyeceğiz.
Bugüne kadar niye yapmadınız?
Bu sayede hâlihazırda her ay yeni bir tarihi rekor kıran ihracattaki artışın gelecek yıllar da taşınması sağlanacak, cari açık verip, bu açığı dış borçla finansa eden değil, cari fazla veren bir ekonomik yapı kurulacaktır. Bundan dolayı da artık ekonomide de “Dünya 5’ten büyüktür.” dedik ve demeye de devam edeceğiz.
200 dolar, 200 dolar, asgari ücret 200 dolar. Bu mu halka…
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türkiye yüksek büyüme hızlarında yüksek cari açık verir tezini yalanlarcasına büyük bir başarıya imza atmaktadır. Dersine çalıştığını dolayısıyla iyi bir öğrenci olduğunu ima eden bir hatibimiz, cari fazla veriyor olmamızı cari fazla verdiğimiz 1994 yıllarındaki kriz dönemlerine benzetti, 2001’e de atıfta bulundu. 1994’te cari fazla verirken ekonomimiz yüzde 5,5 oranında küçülmüştür. Yine, 2001’de cari fazla verilirken ekonomimiz yüzde 6 küçülmüştü. Bugün cari fazla veriyoruz ve 2021 yılında yüzde 10 gibi rekor bir düzeyde büyüyoruz.
Yani hem cari fazla veren hem de güçlü bir büyüme ivmesi yakalamış, 94’le ilgisi olmayan başarılı bir Türkiye tablosu vardır.
6,2 büyüme vardı 2002’de…
Özellikle, bir kez daha vurgulamak isterim.
10 milyon işsizle büyüyoruz.
Hiçbir politikamız akşamdan sabaha ani verilmiş kararlarla oluşturulmaz ve oluşturulmamaktadır. Bu tercihimizin arkasında on dokuz yıllık bir tecrübeyle Türkiye’yi ekonomik olarak kendi imkân ve kabiliyetleriyle ilerleyecek bir konuma çıkarma gayesi vardır.
Hadi oradan, hadi oradan. Nasrettin Hoca gibi “Düşmeseydik inecektik.” diyor.
İnsanımızın işiyle, aşıyla, geleceğiyle dertleniyoruz. Topyekûn bağımsız bir ekonomi yönünde mücadelemizle faiz lobileri ya da para baronları değil; işçimiz, esnafımız, KOBİ’lerimiz, çiftçilerimiz, genciyle, yaşlısıyla tüm milletimiz kazanacaktır.
Hayret ya, bütün kurumlar elinde, açıklayın kimse.
Buradan milletimize özellikle gençlerimize sesleniyorum: Vesayete, teröre, darbecilere karşı nasıl birlik, beraberlik içinde mücadele ettiysek faiz lobilerinin ekonomimize öngördüğü ve ördüğü ağlarla da birlikte mücadele edeceğiz, birlikte mücadele edelim. (AK PARTİ sıralarından alkışlar, CHP sıralarından gürültüler) Hep birlikte mücadele edelim, buyurun. Geleceğimizi kurtaracak bu dönüşümün sancılarını geçmişte olduğu gibi omuz omuza atlatacak, geride bırakacağız. Bunu da çözeceğimizi yine hep birlikte göreceğiz, göreceksiniz. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; yine, diğer taraftan orantısız ve haksız fiyat artışlarıyla milletimizi paniğe ve karamsarlığa sürükleme niyetinde olanların karşısındayız.
Bunlar da iç güçler değil mi?
Fiyatlar genel seviyesindeki artışın da kurlarda yaşanan dalgalanmaların da farkındayız. Öncelikle salgının oluşturduğu arz ve talep dengesizliği kaynaklı başlayan ve tedarik sorunlarıyla daha da artan küresel fiyat artışlarından ülkemizin olumsuz etkilendiği bir gerçektir. Küresel enerji, emtia ve navlun fiyatlarının etkisiyle tüm dünyada olduğu gibi bizde de fiyatlar genel seviyesi yükselmektedir.
Mehmet Cengiz üretiyor…
Bu süreçte işçimiz, memurumuz, emeklimiz, esnafımız dâhil enflasyondan etkilenen tüm kesimlere gereken desteği vereceğiz ve vatandaşımızı enflasyona asla ezdirmemeye kararlıyız.
Vatandaşın canı çıktı canı.
Reel ekonomimiz bu tehditleri boşa çıkarak güç ve kabiliyettedir. Artık ülkemizin ulaştığı seviye algı operasyonlarıyla, döviz manipülasyonlarıyla azaltılacak, zayıflatılacak ve engellenilecek bir seviye değildir. Enflasyonla mücadeleyi kararlıkla sürdürmek, yurt dışı tasarrufları artırmak, özel yatırım kaynaklı büyüme yapısını kurmak, alternatif finans yöntemleriyle yeni yatırım araçları oluşturarak para ikamesini azaltacak uygulamaları hayata geçirmek ve finansal istikrarı güçlendirmek temel makro ekonomik önceliklerimiz olacaktır. Sabah gerçekleştirdiğim bütçe sunuşunda ifade ettiğim gibi…
Gübrenin fiyatı düştü mü?
Bu amaçla hızla gerçekleştireceğimiz ilave istihdama destek paketi ve yerli ve millî üretimi özendirici destek paketleriyle üreten kesimin yanında olmaya her zaman olduğu gibi devam edeceğiz.
200 dolarla mı?
Dolar 14 oldu.
Pakette dolar kaç para diye geçiyor?
Bu kapsamda 2021 yılının ikinci yarısından itibaren ülkemizde de başlayan faiz indirim süreci…
Pakette dolar kaç para diye geçiyor?
Hane halkının ve firmaların krediye erişim imkânını ve finansal şartları rahatlatarak tüketim ve yatırım harcamaları üzerinde olumlu bir etki ortaya çıkaracaktır.
TEİAŞ’ı kime satıyorsunuz?
Ekonomik temellere dayanmayan bu kur hareketleri en kısa sürede piyasa açısından rasyonel bir noktada dengeye ulaşacaktır.
Artarak.
Daha önce dengede değil miydi?
Bununla birlikte enflasyonla tek başına faiz kararlarıyla mücadele edilemeyeceğinin kabulü ile kamu maliyesindeki imkânlarımızı da kullanarak başta enerji olmak üzere küresel fiyatlardan kaynaklanan maliyet artışlarını vatandaşlarımıza yansıtmamak için gerekenleri yapıyoruz. Sabahta izah etmiştim zaten. Ayrıca kur dalgalanmalarından faydalanmaya çalışan fırsatçılara da göz açtırmıyoruz, açtırmayacağız. Temel gıda ve ihtiyaç maddelerindeki fiyat hareketleri Ticaret Bakanlığımız tarafından yakından takip edilmektedir. (CHP sıralarından gürültüler) Diğer taraftan bakliyat, yağ, sebze ve meyve, et ürünleri, süt ürünleri, temizlik malzemeleri gibi ürün gruplarında toplam 31 çeşit ürüne yönelik olmak üzere zincir marketlerin fahiş fiyat artışı yapıp yapmadıkları hususu Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu tarafından inceleniyor. Vatandaşımızın 1 kuruşunun bile haksız yere heba olmasına izin vermeyeceğiz.
Yine, diğer taraftan, milletimizin bütçesini korumak için gerek gıda arzında bir eksiklik yaşanmaması gerekse üretim maliyetlerindeki yükün azaltılması yönünde çalışmalarımız devam etmektedir.
50 kuruşa bahçede satıyoruz…
Un, süt, şeker, yağ ne oldu?
Artan hammadde fiyatlarının et, süt ve yem üreticilerimizin maliyetleri üzerindeki olumsuz etkisini hafifletmek üzere yem regülasyon çalışması Tarım ve Orman Bakanlığımız tarafından başlatılmış, yine Toprak Mahsulleri Ofisi stoklarındaki hububat hayvancılıkla uğraşan çiftçilerimize kanatlı entegre tesislerine ve yem sanayimize uygun fiyatlarla satışa sunulmuştur. Gıda arzında stratejik öneme sahip tahıllar, baklagiller, yağlı tohumlu bitkiler ve tıbbi aromatik bitkiler gibi ürünlerin üretiminin artırılması, katma değeri yüksek olan sebzelerin yetiştiriciliğinin yaygınlaştırılması gibi projelerle tarımsal üretimimizi destekliyoruz.
Millet domatesi yiyemiyor; çiftçi üretemiyor, millet yiyemiyor ya. Bir vekiliniz vardı “Yarım kilo alın.” diyordu.
Bu doğrultuda 2017 yılında 12,9 milyar lira olan tarımsal destek miktarını 2 kat artırarak 2022 yılında 25,8 milyar liraya çıkarıyoruz. Hayvan varlığımızı, et, süt, yumurta ve bal başta olmak üzere yerli hayvansal üretimimizi de en güçlü şekilde desteklemeye devam edeceğiz.
Bir tercih meselesi. Evet, biz halkı, çiftçiyi, işçiyi, memuru düşünüyoruz; biz 5’li çeteyi düşünmüyoruz Beyefendi!
…geçmişteki siyasetçileri hatırlattı bugün bize.
O kim, o kim? Sayın Bakan, o kim? Sayın Bakan, o kim, Sayın Bakan? Sayın Bakan, o kim? O kim Sayın Bakan, ismini söyle, ismini. Hadi, ismini söyle! “5 kat fazla vereceğim.” diyenin ismini söyle, hadi!
Ülkemizin dört bir yanında yükselen dev eserleri inşa etmekte kullandığımız kamu-özel iş birliği modelini hedef alarak aslı astarı olmayan yorumlar yapıldı.
Desene “Erbakan Hoca” diye, desene hadi! O kim Sayın Bakan, o kim?
Bu zihniyetin Türkiye’de taş üstüne taş koymaya ne kadar karşı olduğu açıktır, aşikârdır.
Erbakan’a laf ediyorsun, yazık ya, yazık! Erbakan’a laf eder hâle geldiniz, yazık be!
Bütün kazanımları sattınız. 65 milyon dolar…
Bir dikili ağacı olmayanlar, bu ülkede bir dikili ağacı olmayanlar milletimizin rahatça faydalandığı konforlu hastaneleri -sizlerin de hepimizin de faydalandığı- her gün geçtiğiniz güvenli ve modern yolları, ülkemize doğrudan yatırım sağlayan iş birliklerini fütursuzca eleştirmekten çekinmiyorlar.
Şimdi şehir hastanelerine karşı çıkan zihniyetin geçmişte hastane kapısında, ilaç kuyruğunda bekleyen milletimiz için hiçbir şey yapmadığını bizler çok iyi biliyoruz, milletimiz de çok iyi biliyor. (CHP sıralarından gürültüler) KÖİ modeliyle inşa edilen modern köprü ve yollara karşı çıkanlarla dün İstanbul’da inşa edilen tüm boğaz köprülerine, Marmaray’a, Avrasya Tüneli’ne karşı çıkanlar aynı kişiler, aynı zihniyet.
Utanmadan, çivi çakana köle oluyorsunuz.
“Sattırmazık” “yaptırmazık” “etmezük” “istemezük” aynı zihniyet.
Zafer Havalimanı’ndan bahset.
Üslup da aynı, terörle mücadelede yanımızda olmayıp Kandil’den aferin almayı tercih edenler de yine bunlar. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) “AKM” diye, “Gezi Parkı” diye ortalığı ataşe verenler de bunlar.
Zafer Havalimanı…
Hadi oradan.
Ne oldu? Atatürk Kültür Merkezi’ni eskisinden katbekat daha iyi şekilde inşa etmedik mi?
Sizi de davet ediyoruz, sizleri de davet ediyoruz; buyurun gelin, görün. Gurur duyun, milletimizin eseri, sizleri de davet ediyoruz. Dilinize doladığınız şehir hastaneleri özellikle Covid döneminde kaç vatandaşımıza -hepimize- şifa oldu, kaç hayat kurtardı haberiniz var mı? Size kalsa, başka ülkelerde gördüğümüz, koridorlarda hastaların yerde yattığı o acı manzaralar salgın döneminde Türkiye’de de yaşanırdı.
Bize kalsa Zafer Havalimanı’nı yapmazdık.
Adana Sahra Hastanesi.
Evet, ben demedim, “Adana Sahra Hastanesi” dedi arkadaşlar.
Yarım kilo domatesle doyuyor millet! Vatandaşa iki domates öneriyor, iki domates. Millete domatesi çok görüyorsunuz, siz var ya siz, ah ah! Bir de Erbakan’a laf ediyorsunuz be!
Defalarca anlattık; kamu özel işbirlikleri inşa ve ihya projeleridir, en kaliteli altyapı hizmetlerini vatandaşlarımızla en iyi şekilde buluşturmak içindir.
Devletin yapacağı işi yaptırdınız. Altyapıyı devlet yapar.
Bakın, bunu da size söyleyeyim size, sadece Türkiye’de zannettiğiniz bu KÖİ modeli sadece Türkiye’de değil, dünyada 134 ülkede de yaygın olarak kullanılan bir model.
Köy mü kaldı ya Türkiye’de? Köylerimizi de elimizden aldınız, mahalle yaptınız her yeri.
Dünyadan haberiniz olsun biraz.
İyi demişsin, ben gelişmedim daha.
Gelin, rakamsal karşılaştırmalara da bakalım. Örneğin, en son KÖİ projelerimizden birine bakalım: Malkara-Çanakkale Otoyolu ve 1915 Çanakkale Köprüsü. Projenin toplam maliyeti 3,84 milyar avro. Her türlü bakım onarım ve işletme maliyetlerinin yüklenici firmaya ait olacağı on yıl sekiz aylık işletme süresince Bakanlığın net kârı 520 milyon avroya ulaşacaktır; hem yatırım vermiyorsunuz hem ilave 520 milyon avro net kâr.
Neden avro?
Garanti kaç para?
Ha, bu süre sonunda ne olacak, onu da söyleyeyim. Bu süre sonunda köprü ve otoyollar yenilenmiş olarak devlete devredilecektir.
Tamam da kaç para garanti vereceksiniz?
Ya, Kurtuluş Savaşı’ndan sonra beş yılda servet yaptı Türkiye. Yirmi yıldır hâlâ aynı masalı anlatıyorsunuz, biz dinlemekten bıktık artık.
Bunu da çok iyi biliyorsunuz ama ısrarla milletimizden gizlemeye çalışıyorsunuz. Milletimiz bunu çok iyi bilir hatta sizin teşkilatlarınız bunu çok iyi bilir. Dün sosyal medyadan paylaştığınız otoyollara bakın -o arkadaşları da tebrik ediyorum- sizin ekibinizden çekmişler, gurur duyuyorlar, Türkiye’yi anlatıyorlar. En azından hakkaniyetli olanlar var içinizde, teşekkür ediyorum onlara.
Bir megafon al konuş, megafon al.
Gerek yok, gerek yok.
Ses iyi gelmiyor, bir megafon alın.
Hiç gerek yok, değirmende büyüdük, merak etme.
Bakın, “Bu, devlete devredilecektir.” dedik. İstihdamla alakalı kısmı KÖİ’nin, bu projenin, toplam yıllık istihdama etkisi ise 52 bin kişiye ulaşacaktır. Ülkemizde, KÖİ modeliyle gerçekleştirilen ve yakın zamanda ihalesi yapılan Antalya Havalimanı Projesi.
Zafer Havalimanı’na ne oldu?
KDV dâhil 8 milyar 555 milyon avroluk ihale bedeli son yıllarda ülkemiz hazinesine, ülkemize ve ekonomimize olan güvenin bir yansımasıdır.
Ekonominize güven olsaydı TL olurdu.
Rakamlar ve eserler somut bir şekilde ortadayken KÖİ projelerinin oluşturduğu katma değeri görmemek için idrak perdelerinizin kapalı olması gerekir.
Yağ kaç para oldu, yağ? Ayçiçeği yağı kaç para, ayçiçeği yağı?
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; birkaç figür daha var, birkaç şey daha var onları da paylaşırım yeri geldiği zaman Antalya'yla alakalı.
Garantiden bahset, garantiden.
Sordu ya Sayın Genel Başkan “Niye bu kadar acele ediyorsunuz?” diye onu da söyleyeceğim. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; aynı ilerleme karşıtı mantaliteyle Kanal İstanbul Projesi’ne de karşı çıkılıyor.
Ayçiçeği yağını da söylesene kaç para?
Ülkemizin mega projelerinden biri olan Kanal İstanbul Projesi ülkemize her açıdan değer katacak hamlelerimizin yine başında gelen projelerimizden biridir. Proje, Karadeniz havzasında son yıllarda artan ticaret hareketliliği, liman ve gemi sayılarındaki artışa bağlı olarak oluşan İstanbul Boğazı'nın trafik yükünü ve trafiğe bağlı tüm riskleri azaltacaktır.
Ayçiçeği yağından bahset, ayçiçeği yağından.
Yine, Kanal İstanbul yüzde 52’si yeşil alanlardan oluşan Türkiye'nin en stratejik ve çevreci şehircilik projelerinden birisidir.
Hadi oradan!
Tabii, Akdeniz’de denklemleri değiştiren Türkiye, Marmara ve Karadeniz’de böyle önemli adımları atınca rahatsız olurlar, rahatsızlık duyarlar. Bulduğumuz doğal gaz rezervlerini kendi imkânlarımızla çıkaracak ve milletimizin kullanımına sunacak olmamızdan rahatsız olurlar. Ya, Allah aşkına, duymuşsunuzdur belki, Plan ve Bütçe Komisyonundaki eleştirilerden ve sorulardan biri neydi biliyor musunuz? “Karadeniz’de bulduğunuz doğal gaz da hayal herhâlde, öyle bir şey yoktur.” Ya, gerçeklerden bu kadar mı bilimsellikten uzak olursunuz, bu kadar mı Türkiye’yle ilgili olan güzel bir haberden mutlu olmaktan uzak olursunuz? Bu nasıl bir sorudur arkadaşlar?
Bunlar böyle.
Yani hiçbir şey bilmiyorsanız gidin, alttan çıkan -hani belki inanmayanlar için de olabilir- orada yanan, yanıyor ya üstte, gidip baktığınızda onun doğal gaz olduğunu anlarsınız. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Ha, 2023’te bunu Filyos’a getirdiğimizde de işletmeye aldığımızda da zaten kullanmaya da başlayacaksınız. İlk kullananlar da siz olacaksınız.
Sınırlarımızın dibinde kurmaya çalıştıkları terör devletini yerle bir edince aynen diğer projelerde olduğu gibi burada da rahatsız olurlar.
Yerle bir ettiğiniz sivil…
Savunma sanayisinde yakaladığımız yerlilik oranını kimya sanayisine, ilaç sanayisine, demir çeliğe, lityuma, çinkoya ve diğer alanlara yayacağımızı söyleyince ve yaymaya başlayınca rahatsız olurlar. Türkiye’nin kendi gerçeklerine göre attığı yeni ekonomik tercihlerimiz de dâhil her türlü bağımsız adımdan rahatsız olanlar Türkiye el açsın istiyor. Orman yangınlarıyla eş zamanlı başlattıkları “Help Turkey”, bakın onu da değiştirdik artık Türkiye, yani aleyhte olduğunuz zaman bile “Türkiye” demeye mecbur olun diye. “Help Turkey” suni kampanyasında olduğu gibi ülkemizi muhtaç ve zayıf göstermek istiyorlar.
Ya uçak bile yok yangın söndürmeye.
Öyle bir Türkiye yok. Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde… (AK PARTİ sıralarından “Bravo” sesleri, alkışlar) Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde Cumhur İttifakı gibi bir millî mutabakat zemini üzerinde yükselen, kendi kararını kendisi veren…
Öyle mi…
…en kritik ihtiyaçlarını kendisi üreten, bölgede söz sahibi ve kendi göbeğini kendisi kesen bir Türkiye var artık.
Arkadaş, mektup deme, mektup deme… Mektup deme, aklımıza başka şeyler geliyor. Uçak…
Neler yazdı Trump ya, yuttunuz, yuttunuz.
…havaalanında mahkeme daha olmadan, belki aklımıza o gelir.
84 milyon vatandaşımız ve gözünü gönlünü Türkiye’ye çevirmiş gönül coğrafyamız için başka Türkiye yok, hepimiz için başka Türkiye yok. Ülkemizin gerçeklerine uyumlu şekilde yerli ve millî politikalarla millî duruşumuzu sürdürmeye, olmasın diye uğraştığınız mega eserleri birer birer hayata geçmeye ve geçirmeye devam edeceğiz.
Valla istikrar buysa Allah korusun. İstikrarınızda insanlar ne hâle geldi? Herhâlde ceketi, gömleği giyemeyecek insanlar, sokakta ceketsiz dolaşacak.
Parlamenter sistemde hükûmet doğrudan halka değil, Meclise karşı sorumlu iken artık yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanı doğrudan halka karşı sorumlu hâle gelmiştir. Bu da millî iradeyi tam anlamıyla etkin kılmıştır. Parlamenter sistemde kanunların yüzde 95’i -bakın bunu tekrar ediyorum, kanunların yüzde 95’i- Bakanlar Kurulunca Türkiye Büyük Millet Meclisine getirildi. Yeni sistemle, milletvekillerimiz daha önce hiç olmadığı kadar yasama sürecine katkı sağlama imkânına kavuşmuştur.
Bizi bize mi anlatıyorsunuz, anlamadım.
Bütçe hakkına gelince…
Noktasına, virgülüne dokunmuyorsunuz komisyonlardan hazırlanıp gelen kanunların.
Bu hususta önceki sistemden büyük bir fark söz konusu değildir. Bütçe hakkından konuşuyoruz.
Bizimle dalga geçmeyin ya!
Bizimle dalga geçmeyin, aklımızla alay etmeyin!
Bütçe hakkı nasıl milletimizin elinden alınmıştır, bu durum, gerçek böyleyken.
Noktaya, virgüle dokunulmuyor ya hazırlanmış kanun teklifinde.
Eğer milletin Meclisin elinden alındıysa bütçe hakkı, peki o hâlde, haftalardır gece gündüz birlikte burada neyi konuşuyor, neyi tartışıyoruz.
Noktasını mı değiştirdiniz, virgülünü mü değiştirdiniz?
Sizin oradan ne görünüyor?
Biz size burada neyin hesabını veriyor, neyin açıklamasını yapıyoruz, el insaf.
Bir tane önerge mi kabul ettiniz?
Hesap vermediniz, hakaret ediyorsunuz sabahtan beri, ne hesabı?
Sanki bir noktayı, virgülü değiştirdiniz.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri TÜİK istatistikleriyle ilgili bazı sorular ve eleştiriler gelmişti.
Aa, palavracı kuruma geldik.
TÜİK, mesleki bağımsızlık, şeffaflık, tarafsızlık ve doğruluk ilkeleriyle faaliyet gösteren Türkiye Cumhuriyetinin köklü bir kurumudur, köklü bir kurumumuzdur.
Palavracı, palavracı!
Niye Merkez Bankasına aynı duyarlılığı göstermiyorsunuz?
TÜİK’in ürettiği istatistiklere doğrudan ya da dolaylı olarak hiçbir makam veya merciden müdahale edilemez.
Matematiğe bile yalan söylettiniz, matematiğe!
Hayranız size, hayran
İstatistikler Avrupa Birliği İstatistik Ofisi, ILO ve diğer uluslararası kuruluşlar tarafından belirlenen yöntemlerle hesaplanmaktadır.
TÜİK’e kendisini sorduk, yüzde 5 çıktı...
Kör oldu artık TÜİK, kör.
Üretilen istatistikler yerli, yabancı kurum ve uzmanların değerlendirmelerine açık olup en ayrıntılı düzeyde de kamuoyuyla paylaşılmaktadır. TÜİK, TÜFE’yi uluslararası normlarda, Avrupa Birliği ve dünya genelinde geçerli olan, uluslararası kurumlar tarafından tavsiye edilen yöntem, tanım ve kavramları kullanarak hesaplamaktadır; bunu siz de biliyorsunuz aslında. Örneğin, ekim ayında elektrik ve doğal gaz fiyatları sanayi tarafında artış göstermiş, ÜFE değerlerine yansımıştır.
İnanalım mı?
Yine, tüketici tarafında ise sigara, akaryakıt ve LPG gibi ürünlerde gözlenen tüm fiyat artışları endeks hesaplarına yansıtılmakta ve TÜFE hesaplamalarında da her ürün kendi ağırlığınca genel endekse etki etmektedir.
Kükürt artmadı değil mi? Onlar belirliyor.
Bekleyin arkadaşlar, açıklıyorum yahu, merak etmeyin. Ayrıca, sunduğu tüm hizmetlere e-devlet üzerinden de ulaşılabilmektedir. Biz, Sayın Kılıçdaroğlu, kurumların kapısına dayanmaya zahmet etmesin, evinde, oturduğu yerden bir tıkla tüm verilere erişebilsin diye…
…araştırma yöntemleri de dâhil her türlü bilgiyi e-devlete entegre ettik ama herhâlde kendisinin akıllı cihazlarla pek arası yok.
Sokağa çıkın, bakalım inanıyorlar mı?
Siz, daha muhalefetteyken kurumların kapısına dayanıp isteklerinizi ve kendi rakamlarınızı kurumlara dikte etmeye çalışıyorsanız…
Ayıp, ayıp!
Bakın, tekrarlıyorum bunu: Siz daha muhalefetteyken kurumların kapısına dayanıp isteklerinizi ve kendi rakamlarınızı kurumlara dikte etmeye çalışıyorsanız, hayal dünyanızda bile iktidar olsanız, kim bilir kurumlara ne baskılar yaparsınız? Allah muhafaza.
Sandığı getirsene, yüreğin varsa sandığı getir hadi! Var mı yüreğiniz? Korkuyorsunuz, korkuyorsunuz; sandığı getirin yüreğiniz varsa Sayın Bakan!
Ne idiği belirsiz -bakın, söyleyeyim rakamları nereden aldığınızı da- bazı fiyat araştırmaları yapan oluşumlar üzerinden asırlık kurumlarımızı itibarsızlaştırma girişimiyle kimlerin çıkarına hizmet ediyorsunuz; bunu da açıklayın isterseniz.
On beş günde TÜİK Başkanını değiştirdiniz; o kurumları itibarsızlaştıran sizsiniz, Allah’tan korkmuyorsunuz!
Kurumları kim itibarsızlaştırdı? Merkez Bankasının başkanlarını durmadan değiştirip kim kurumları etkisiz hâle getirdi? Yargıyı kim etkisiz hâle getirdi?
Sırada hangi kurum var; bunu da söyleyin isterseniz. Abileriniz ve vesayet odaklarınız hangi kurumu yıpratma talimatını verdi sizlere? Sırada hangi kurum var; FETÖ’yle mücadele eden güvenlik güçlerimiz mi, Millî İstihbarat Teşkilâtımız mı, terör örgütlerinin korkulu rüyası olan Türk Silahlı Kuvvetlerimiz ya da savunma sanayi kurumlarımız mı?
Paçanızdan FETÖ akıyor; hâlâ FETÖ’yle içli dışlısınız be! Bakanınızın FETÖ’yle fotoğrafları var, bir bakanınızın kardeşi FETÖ’den hapiste.
Dünya Bankası, 174 ekonomide ulusal istatistik sisteminin performansını ölçtü. Bakın, istatistiksel performans endeksine göre diyorum, 174 ekonomi.
Bu da TÜİK’in verisi olmasın?
En yüksek performansın yer aldığı yüzde 20’lik dilimde yer alacak kadar göstergelerle çalışan bir kurumdur TÜİK.
Sayın Bakan, TÜİK’in verileri mi bunlar?
Neyi gizliyorsunuz? Niye millete göstermiyorsunuz?
Bakın, bunu biz yapmıyoruz, bu sıralamayı biz yapmadık; sizin güvendiğiniz yurt dışından geldi. Türkiye İstatistik Kurumu toplumun her kesimine yönelik karar alma aşamalarında en güvenilir yol gösterici kurum olmaya devam edecektir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; asgari ücretin dolar ve avro cinsinden gerilemesi mevzusu da yine çarpıtılmaya devam ediyor.
Yalan mı?
Ya, Allah Allah!
Ekonomide, böyle, günlük kuru alarak hesap yapmak gibi bir yöntem yoktur.
Ne var?
Memurlara sor Sayın Başkan, ceplerinde ne var.
2002’den bugüne kadar asgari ücret 15 kat artmıştır ve göreceksiniz, bunu daha da yüksek seviyelere taşıyacağız.
Dolar, dolar… Dolar değerinde kaç oldu, dolar değerinde?
Bunu da biz yapacağız, hem de çok uzun bir gelecekte değil, çok kısa sürede; siz ondan da rahatsız olacaksınız.
Siz ondan da rahatsız olacaksınız ama rahatsız olsanız da biz bunu yapacağız.
Siz “Çin” diyorsunuz, Çin’i bile arar hâle geldik. Köle gibi çalışıyor insanlar, köle.
Dolar değerinde kaç oldu, söylesene, dolar değerinde kaç oldu?
Endeksle dolara.
İhracatımıza yönelik de yine birtakım ifadeler kullanıldı, laflar edildi. Kasım itibarıyla 21 milyar dolar ihracata ulaştığımız nedense çok önemsiz sayılıyor.
İnşallah artar. Biz bu memleketi düşünüyoruz ama vatandaş da ezilmesin.
Ülkemiz tarihinde ilk defa 220 milyar dolar sınırını aşmıştır.
Merkez Bankası rezervleri eksi 35 milyar dolar.
Son bir yıldır her ay ihracat rekorları kırıyoruz. İhracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 85 seviyelerine dayandı.
Sayın Bakan, 1 kilo ihracat kaç dolar oldu? Çin’in altında ihracatımızın kilo fiyatı.
İhracattaki 97 faslın neredeyse tamamında artış yaşanıyorken bu başarıları yok saymak maalesef çok üzücü.
Türkiye İhracatçılar Birliğinin verilerini açın Sayın Bakan, Çin’den daha aşağı ihracat yapıyoruz.
Cari açıktaki iyileşme de önemsiz ve sürdürülemez sanılıyor.
Nedeni ne, nedeni?
Ağustos ve eylül aylarında cari fazla verdik.
Nedeni, halkı açlığa mahkûm ettiniz; bir nedeni var onun.
Ve bunu turizm gelirlerimizin salgından etkilenmiş olmasına ve enerji fiyatları artıyor olmasına rağmen başardık. İnşallah, hem enerji faturamızın yerli ve millî kaynaklarla…
Ne oldu o doğal gaz?
…azalmasıyla hem de artan turizm gelirlerimizle cari dengede iyileşmeyi -inşallah- asıl o zaman göreceksiniz ama ondan da rahatsız oluyorsunuz, olmayın, olmayın.
Bekleyin, bekleyin, gelecekler.
Mutlu olun biraz da ya, güzel şeylere göre mutlu olun biraz da.
Biz vatandaşın düştüğü durumdan rahatsızız beyefendi. Haydi söyle, döviz, dolar ne zaman tekrar normal seyrine gelecek, 8 liraya gelecek?
Diğer taraftan “Bu bütçe geçerliliğini yitirdi.” gibi iddialar vardı, bunu da açıkladım ancak bir kez daha yineleyelim.
İnsanların kullandığı akaryakıt ne zaman normal seviyesine gelecek, söyleyin.
Döviz kurlarında artış bazı bütçe giderlerinde artışa neden olurken bazı gelir kalemlerinde de iyileşme sağlamaktadır. Toplam bütçe dengesi açısından bu etki sınırlı ve yönetilebilir bir düzeydedir.
Bütçe kanununa aykırı davranıyorsunuz, o zaman dolar 9 liraydı, şu anda 14 lira oldu.
Uyuşturucu bağımlılığı konusunda da yine bazı ithamlar oldu. Bakın, öncelikle ülkemizin bağımlılıkla mücadele konusunda göstermiş olduğu başarının hakkını teslim edelim. Türkiye, bağımlılıkla mücadelede Avrupa ülkeleri arasında lider konumdadır. Bakın, iyi konumda demiyorum, lider konumdadır; bağımlılıkla mücadele konusunda. Bu, Avrupa Birliği verileriyle sabittir. Türkiye’de yaşam boyu madde kullanım yaygınlığı Avrupa’nın onda 1’idir. Ülkemiz, uyuşturucu arzının önlenmesiyle ilgili mücadelede dünyada çok ciddi başarılar sağlamış ülkelerin başında gelmektedir. Düzenlenen uyuşturucu operasyonu sayısı, yakalanan şüpheli ve ele geçirilen uyuşturucu madde miktarlarıyla 2020, cumhuriyet tarihi rekorlarının kırıldığı bir yıl oldu. Geçen yıl ülke genelinde 159.259 uyuşturucu operasyonu düzenlendi. Operasyonlarda 231.578 şüpheli yakalanırken 74.781 kişi çıkarıldıkları mahkemelerce de tutuklandı. Birkaç soruya vaktim müsaade ettiği ölçüde cevap vermeye çalışacağım yine, ilave birkaç soruya. Özellikle, soru önergeleriyle ilgili çok tartışma oldu bugün, çok ilginç. Biraz önce Meclis Başkanımız da açıkladı aslında rakamları. Yine Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü’nün 96’ncı maddesinden de bahsettiler, ben tekrar ona girmeyeceğim yani sorularla ilgili “Gerekçesiz ve kişisel görüş ileri sürmeksizin; kişilik ve özel yaşama ilişkin konuları içermeyen…” diye başlayan maddeden bahsediyorum. Ama önce, ısrarla “Yüzde 24.” diye ifade edilen bir gerçeği ben bir defa daha açıklayayım. Sayın Özel, benim cevap verme oranım -Meclis Başkanlığından “check” edebilirsiniz bunu, Plan Bütçede de tekrarladım- yüzde 24 değil, yüzde 75,56’dır.
Süresi içinde.
Yüzde 24 nere, yüzde 75,56 nere?
Yalan, yalan…
Halkı yanıltmaya utanmıyor musun!
Ben milletime havale ediyorum sizi.
Ben seni millete havale ediyorum, yalancı!
Sensin yalancı!
Cumhurbaşkanı Yardımcısısın ya, yanıltmaya utanmıyor musun ya!
Süresi içinde diyorum.
“Süresi içinde.” dedi, süresi içinde.
Meclis Başkanımız da açıkladı…
Hiç mi utanmıyorsun ya, Cumhurbaşkanı Yardımcısısın ya, hiç utanma yok mu sende ya!
Hükûmet olarak cevap verme ortalamamız yüzde 64.
Yazıklar olsun sana be! Hiç utanma yok sende ya, hiç utanma yok!
Yapma, yapma, böyle ifadeler kullanma; böyle ifadeler kullanma lütfen. Genel Başkan Yardımcısısın, sana yakışmıyor Ali.
Zerre kadar utanma yok sende be!
Ya, sen Genel Başkan Yardımcısısın, böyle ifadeler kullanma.
Yalan söylüyor.
Kendi kendinizi tarif ediyorsunuz!
Bu rakamlar -yine Meclis Başkanımız açıkladı- hatta Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi, önceki hükûmetlerin rakamlarının da istatistiklerinin de üzerindedir.
“Cevap” dediğiniz, cevap vermeyen bir yazı oluyor ama.
Peki, ben size vaktimiz az olduğu için sadece birkaç tane söyleyeyim, ne tür sorular olduğuyla ilgili. Sayın Özel, cevapları paylaştığınız için müsaade ederseniz ben de birkaç soru paylaşayım, genelde.
E, paylaşın, buyurun.
Ben bunu milletimle paylaşıyorum. Soru, içerik olarak, kurumlarda toplam kaç tür evcil hayvan beslendiği.
E, ne var?
Ne var bunda?
Bu hayvanların bakımını karşılamak için kaç kişi çalıştığı.
E, tamam.
Hayvanların bakımı ve ihtiyaçları için ayrılan ödenek, kaç yem türü alındığı, Türkiye genelinde adı Barış veya Savaş olup hâlen hayatta olan kaç yurttaş sayısı olduğu. Hepsine girmeyeceğim. Türkiye’de toplam kaç kapıcı sayısı olduğu, sorudaki ifadelerle tekrar ediyorum.
“Apartman görevlisi” kapıcı değil.
Millî İstihbarat Teşkilatı, Türk Silahlı Kuvvetleri, sınır ötesi operasyonlara dair birliklerimizin sayısı ve yeriyle ilgili çok özel bilgiler talep edilmekte. (AK PARTİ sıralarından “Ooo” sesleri) Bu bilgiler kimler adına talep edilmektedir? Bunu buradan ben de milletimizin huzurunda ve Millet Meclisinin ve siz milletvekillerimizin huzurunda sormak istiyorum.
O vekilleri açıklayın.
Kozmik odanın kapısını terör örgütlerine…
Kozmik odacılar olarak, kozmik odacılar.
Kimler adına bu bilgiler talep edilmektedir? (AK PARTİ sıralarından “Bravo” sesleri, alkışlar) Bunu sormanın hakkımız olduğunu düşünüyorum.
Sayın Başkan, vekilleri açıklayın, 600 vekili bırakamazsınız töhmet altında.
Cevap vermediğimiz kısımlar var.
Sayın Oktay, ilave ediyorum bir dakika.
Cumhurbaşkanımızla ilgili yine bütçe görüşmeleri için Meclise bizzat gelmeme konusu. “Mecliste bütçeyi neden Cumhurbaşkanı savunmuyor, gelmiyor, sunmuyor?” vesaire.
Neden gelmiyor?
Savunacak hâli yok da ondan.
Ya, arkadaşlar, bunu bize sürekli sormanıza gerek yok. şöyle dünyaya kaldırıp başınızı bir baksanız bize örnek olarak gösterdiğiniz o ülkelerin hiçbirisinde…
Böyle bir sistem yok zaten.
Dünyada böyle bir sistem yok.
… Amerika buna örnektir, Fransa buna örnektir istiyorsanız…
Bizi örnek alsınlar bizi, sizin gibi başkanları biz örnek almıyoruz.
…Cumhurbaşkanı Mecliste bütçe sunmaz.
Doğruyu söylemiyorsunuz!
Amerika'da bakın ben size söyleyeyim süreci: Bütçe başkan tarafından yazılı olarak Kongreye sevk edilmektedir. Bizde de aynı.
Ardından, her bakan kendi bütçesi hakkında ilgili komisyon oturumuna katılmaktadır.
Bitti, bitti.
Bütçe bu Meclisin varlık nedenidir, niye küçümsüyorsunuz?
Sayın Başkan…
Buyurun.
Bilahare Kongredeki oylama gününe bakanlar katılmamakta her bakanlığın bütçeden sorumlu üst düzey bürokratları, kongre üyelerinin olabilecek soruları için hazır bulunmaktadır; Amerika Başkanı bütçe sürecinin hiçbir aşamasında kongreye gitmemektedir. Fransa’da bütçe sürecinde Cumhurbaşkanı parlamentoya gitmemektedir, bütçe oturumlarına başbakan ve konularına göre ilgili bakanlar katılmaktadır. Yine, şurada bir soru var, ona özellikle ben cevap vermek istiyorum, gelirimizin özellikle büyük çoğunluğunun faize gittiğiyle alakalı.
Sayın Oktay, tamamlayalım lütfen.
Arkadaşlar, durum ne olursa olsun gelirimizin büyük çoğunluğunun faize gittiği dönem geride kalmıştır. Faiz harcamalarının millî gelire oranı, bakın, 2002 yılında yüzde 14,4 olarak gerçekleşmişken 2021 yılında yüzde 2,7 ve 2022 yılında ise yüzde 3,1 olarak gerçekleşmesi beklenmekte. Bununla birlikte, faiz harcamalarının vergi gelirlerine oranı 2002 yılında yüzde 85,7 iken bu oranın 2021 yılında yüzde 17, 2022 yılında ise yüzde 19 olarak gerçekleşmesi beklenmektedir.
Rakamları söyler misiniz, rakamları? Rakamları niye söyleyemiyorsunuz?
Sorular çok, vakit verirseniz Sayın Başkan, hepsine cevap verebilirim.
Teşekkür ederiz.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bu düşüncelerle 2022 Yılı Merkezî Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2020 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi’nin ülkemize ve milletimize bir kez daha hayırlı olmasını diliyorum.
Veda bütçesi, veda.
Görüş ve eleştirileriyle 2022 yılı bütçemizin oluşmasına katkıda bulunan…
Tamamlayın lütfen.
2022 yılı bütçemizin oluşmasına görüş ve eleştirileriyle katkıda bulunan başta Plan ve Bütçe Komisyonu Başkanı ve üyeleri olmak üzere tüm milletvekillerimize, yine, bütçenin hazırlanmasında yoğun emeği geçen tüm kurumlarımıza, bakanlıklarımıza, herkese yürekten teşekkür ediyorum. Meclis Başkanımız başta olmak üzere siz sayın milletvekillerimize tekrar teşekkür ediyor, saygılarımı sunuyorum.
Sayın Başkan, bir söz talebim var.
Sayın Usta, buyurun.
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Sayın Cumhurbaşkanı Yardımcısı, konuşmasında, bana cevaben değerlendirmesinde aslında benim sözlerimi bir miktar çarpıtmıştır. Şöyle ki: Ben “Şu anda, iki aydır Türkiye’de cari fazla veriyoruz; şimdi, bu cari fazlaya bakarak bundan sonra da mutlaka cari fazla vereceğimiz şeklinde bir değerlendirme yapmak yanlış olur çünkü bu, bir altyapı gerektirir; bu, sanayide bir dönüşüm gerektirir.” deyip geçmiş yıllardaki örnekleri verdim. Mesela 1994 yılında Türkiye’nin yedi ay üst üste -üst üste- cari fazla verdiğini, 1998-1999 döneminde dokuz ay üst üste cari fazla verdiğini, 2001’de dokuz ay, 2002’de beş ay, 2019’da dört ay cari fazla verdiğini ifade ettim ve “Bunlar -genel olarak dedim- bu cari fazla verdiğimiz dönemler -biz bunlarda cari fazla vermişiz ama sonra sürdürememişiz- genel olarak kriz karakteristikleridir, kriz özelliğidir.” dedim. [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] Sayın Cumhurbaşkanı Yardımcısı, bana cevaben sadece 94 ve 2001 yıllarını örnek göstererek. “Bu yıllarda eksi büyüme vardı ve cari fazla verirdi; şu anda eksi büyüme yok, artı büyüme var.” dedi. O zaman burada bir eksiklik var, şunu da söylememiz gerekiyor: Bakın, evet, 94 yılı… Tabii, “kriz”den ben sadece büyümenin eksi olmasını anlamıyorum. Şu anda Türkiye ekonomisinin krizde olmadığını iddia edebilecek bir kişi var mı içinizde? Olamaz böyle bir şey.
Var, Fuat Oktay var.
Kurun bir yılda yüzde 100 arttığı bir ülkede kriz yok da başka ne var? Şimdi, dolayısıyla 94’te evet, negatif büyüme vardır, yedi ay verilmiş. Peki, 98’de? 98’de Türkiye'de büyüme 3,1’dir arkadaşlar ve 98 yılında da beş ay cari fazla verilmiştir. 99’da, evet, negatiftir, cari fazla verilmiştir. 2001’de de öyle ama 2002 yılında büyüme pozitiftir hem de 6,4’tür ama buna rağmen Türkiye beş ay üst üste cari fazla vermiştir. 2019 yılında da aynı şekilde pozitif büyümemiz var ancak dört ay üst üste cari fazla vermişiz.
Tamamlayalım lütfen.
Yapmaya çalıştığımız şey şu arkadaşlar: Yani hakikaten bir şeye cevap veriyorsanız adam akıllı bir cevap vermek lazım. Yani böyle işin bir tarafını alıp öbür tarafını almamak olmaz. Bize bir taş atacaksanız cebinizde ikinci taşı saklı tutacaksınız. Öyle bürokratların verdiği yarım cevaplarla böyle cevap vermek her şeyden önce bir defa teknisyen dürüstlüğüne aykırıdır, onu kabul etmek mümkün değil. Diğer bir husus, yine bizim eleştirilerimiz bağlamında, muhalefetin İstatistik Kurumunu itibarsızlaştırdığına ilişkin genel bir şey söylenmiştir. Sayın Başkan, bakın, 2015 yılında AK PARTİ hükûmetleri güzel bir şey yaptı. TÜİK Kanunu çıkarttı ve TÜİK’i özerk bir kurum hâline getirdi. Özerklikten kastedilen birkaç tane madde vardır: 1) Başkanı, Bakanlar Kurulu tarafından atanır. 2) Beş yıl görevden alınamaz. 3) Diğer atamaları da Başkan kendisi yapar. Şimdi, bakın, Allah rızası için son 5 Başkana bakalım. Son beş yılda 5 Başkan değiştirilmiş, son Başkanının haricindeki 4 Başkanın hepsi vekâleten atanmış.
Hemen bitiriyorum Başkanım. Çok teşekkür ederim müsamahanız için. Bundan öncekiler, bakın, Mehmet Aktaş üç yıl çalışmış; Yinal Yağan on üç ay çalışmış, görevden alınmış; Cahit Şirin dokuz ay çalışmış, görevden alınmış; bu Başkandan önceki Kürşad Dosdoğru da on beş gün çalışmış, görevden alınmış. Şimdi, bu kurumu itibarsızlaştıran, Allah aşkına, kim? Yani, sadece Başkan değil, alttaki bütün yöneticileri vekâletle... Bakın, asaleten atanma bir güvencedir böyle özerk kurumlarda. Ben Devlet Planlama Teşkilatındayken biz o kanunu çok destekledik. Burada önemli olan husus bu güvenceyi onlara vermektir. Vekâletle insanları yöneteceksiniz, bütün idarecileri vekâletle atayacaksınız, ondan sonra biz bunu eleştirdiğimiz zaman “Kurumu itibarsızlaştırıyorsunuz.” diyeceksiniz, böyle bir şey olmaz. Kurumu itibarsızlaştıranlar buradadır. Teşekkür ederim.
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Sayın vekiller, Sayın Oktay konuşmasında sık sık “rahatsız olma” meselesini gündeme getirdi. Ben de biraz nelerden rahatsız olduğumuzu söylemeye çalışacağım. Bakın, mesela, Suriye’de bir iç savaş varken yüzlerce yıllık komşumuzla, komşumuz olan halklarla o iç savaşa vekâlet savaşları yoluyla katılmayı ve boylu boyunca, o iç savaşın bir parçası hâline gelmekten rahatsız olmamanızdan rahatsızlık duyuyoruz. (HDP sıralarından alkışlar) Komşumuza yaptığınız bu düşmanlıktan rahatsızlık duyuyoruz. Şimdi, bakın, IŞİD lideri Bağdadi’nin Türkiye’nin gözetimindeki bölgede öldürülmesinden rahatsızlık duymamanızdan rahatsız oluyoruz.
IŞİD’in mali işler sorumlusunun Türkiye’de gizli operasyonla yakalanmasından rahatsızlık duymamanızdan rahatsız oluyoruz. Ahrar uş-Şam, El Nusra, IŞİD ve El Kaide türevi ve artıklarıyla, bütün terör örgütleriyle, Heyet Tahrir el-Şam’la girdiğiniz ilişkilerden rahatsız olmamanızdan rahatsızlık duyuyoruz. OECD’nin bir parçası olan Türkiye, üyesi olan Türkiye, OECD’nin bir kurumu olan FATF tarafından gri listeye alındı; siz bundan rahatsızlık duymuyorsunuz, biz bundan rahatsızlık duyuyoruz. (HDP sıralarından alkışlar) Çünkü Türkiye’yi gri listeye alırken FATF dedi ki: “Siz IŞİD ve El Kaide’nin finansmanını engellemeyen bir iktidarsınız.” Biz bundan rahatsızlık duyuyoruz Sayın Oktay.
IŞİD’lilerin bu ülke topraklarında cirit atmasından, ticaret yapmasından, iş kurmasından, çeşitli işlerde çalışıyor olmasından rahatsızlık duymamanızdan rahatsızlık duyuyoruz Sayın Oktay. Bir muzaffer komutan edasıyla hamasi konuşmalar yapılmasından rahatsızlık duyuyoruz biz Sayın Oktay.
Şu anda aynı konuşmayı yapan sizsiniz, biz değiliz.
ÖSO ve diğer çetelerin insanlık düşmanı faaliyetlerinin -ki Birleşmiş Milletler bu faaliyetleri raporlaştırdı- himayesini sizin üstlenmenizden rahatsızlık duyuyoruz Sayın Oktay. Biz, bu yanlış dış politikalar nedeniyle Doğu Akdeniz’de fiyasko, Ege’de fiyasko, Libya’da fiyasko…
Bir de “PKK’dan rahatsızlık duyuyorum.” de ya! Bir de “PKK’dan rahatsızlık duyuyorum.” de! “Ondan da rahatsızlık duyuyorum.” de bir defa!
Tamamlayalım.
Bu yanlış politikalarınız nedeniyle bu ülkeyi ekonomik krize sürüklemiş olmanızdan ve bunun için, sizin deyiminizle söylüyorum, Birleşik Arap Emirlikleri’ne ve Katar’a el açmanızdan rahatsızlık duyuyoruz Sayın Oktay.
Sizin deyiminizle söylüyorum. Bu ülkeyi Amerika Birleşik Devletleri ve Rusya arasında bir pinpon topu hâline getirmiş olmanızdan dolayı rahatsızlık duyuyoruz Sayın Oktay, siz yaptınız bunları.
Siz yapıyorsunuz, biz değil.
PKK’dan rahatsız mısın?
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ni imzalamış olan bir ülkedir Türkiye. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ni çiğniyor olmanızdan, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kararlarını uygulamıyor olmanızdan, aynı zamanda, Avrupa Konseyinin yaptırımlarıyla…
Sayın Oluç, herkese verdiğim azami süreyi verdim, dört dakika.
Son bir dakika efendim, bitiriyorum.
Bağlasın, Başkan.
Vermedim kimseye, lütfen…
Son cümle efendim.
Dört dakika verdim azami.
Ama Sayın Oktay’ın süresini kaç kere uzattınız?
Hiç, hiç… Lütfen…
Orada uzattınız ama.
Tamam ama burada sataşmadan olsa iki dakika vereceğim.
Cümlem yarıda kaldı Sayın Başkan, bağlayacağım.
Tamamlama cümlesi için sadece, lütfen…
Evet, sadece bağlayacağım.
Buyurun.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Avrupa Sözleşmesi’ni takmıyor olmanızdan dolayı rahatsızlık duyuyoruz Sayın Oktay ve en son, neden rahatsızlık duyuyoruz biliyor musunuz?
Yoksullukla uğraşan, her gün geçinmek için mücadele eden halkımızın bu sıkıntılarıyla, acılarıyla dalga geçmenizden rahatsızlık duyuyoruz Sayın Oktay. Biz bunları söylüyoruz ve yolsuzluğa karşı, hırsızlığa karşı mücadele etmiyor olmanızdan rahatsızlık duyuyoruz Sayın Oktay, anlatabildik mi?
Sayın Başkan, aslında Cumhurbaşkanı Yardımcısının konuşması, genel olarak yarattığı hissiyatla da eleştirdiğimiz bu yeni rejimin, yeni sistemin bütün sıkıntılarını ortaya döker nitelikteydi. Elbette eleştiriler olur, cevaplar olur ama bu sistem Binali Bey’e, İsmet Bey’e, Mahir Ünal’a, Numan Kurtulmuş’a siyaset alanını daraltırken -ki her birisinin arkasında milletten aldığı oylar var- bir atanmışa yetkisini bir dolma kalemdeki mürekkepten alan ve belki de bu akşam görevinden affedilebilecek bir atanmışa böylesine bir siyaset alanı açması sistemin başlıca sorunudur.
Bazı hudutları aşıp, öyle hadsizlikler noktasına gelmiştir ki…
… örneğin cumhuriyetin kurucu partisine tek parti nostaljisi göndermesi yaparken bu partinin bir tek adam rejiminin istilaya uğrattığı ülkeyi önce kurtarıp sonra kurup sonra da demokrasiyle tanıştırdığını ama kendi dönemlerinin bir demokrasiden tek adam rejimine geçiş olduğunu örtemez. (CHP sıralarından alkışlar) “Histeri krizleri geçiren…” deyince, akla benim Genel Başkanım değil, bakanları tekmeleyen bir başkası gelir. (CHP sıralarından alkışlar) Tezkereye “hayır” oyu vermek, terörle mücadeleyi desteklememekse akla 2001 Kasım, Aralık ve 2002 Haziranda Kuzey Irak tezkerelerine verdiğiniz “hayır” oyu gelir.
“Tüm zulüm ettiklerinizle helalleşin!” diyorsunuz ya…
Kapatma kapatma!
Parmak sallama lan, parmak sallama! Kime parmak sallıyorsun?
Bir dakika arkadaşlar.
Kime parmak sallıyorsun?
Arkadaşlar…
Bir helalleşme tartışması açmak istiyorsanız bizim helalleşeceklerimiz var, hesaplaşacaklarımız var. Size sadece tek bir örnek için bile söylesem, TÜRK TELEKOM’un hırsız Hariri’ye peşkeş süreci için hesaplaşacaklarımızdansınız, bunu böyle bilin!
Pişkinliğin ve hadsizliğin bir sınırı var ama Genel Başkanımızın “Milletin sırtına yük vurdunuz!” diye, sırtına yük vurmanın vücut dilinden…
“Aman, şöyle çevirsem de, ben buradan bir şey bulurum.” diyorsan, bak, Sayın Oktay sana söylüyorum.
Kıvırma, kıvırma.
“Millet hareket çekecek.” diyorsun ya, eğer cesaretiniz varsa, eğer kendinize güveniniz varsa, getirin milletin önüne sandığı, millet hareketi kime çekecekmiş görün.
Son sözüm şu Sayın Başkan: Bakın, kolay kolay “FETÖ” diyor, kolay kolay “ağabey” diyor. Her yerde sordum, Komisyonda sordum, bir kez de burada soruyorum.
Bakın, gazeteniz, sizin yerinize manşet atan, günü gelirse küfür eden, günü gelirse hedef gösteren gazeteniz altı farklı zaman “Şerefsiz bunlar!” dedi. Darbenin finansörü 15 milyarla Birleşik Arap Emirlikleri 3 milyar verdi diye.
Sözcü gazetesi mi?
Bu adam, aynı adam, geldi, vermedi ama vereceğini söyleyip 10 milyarı gösterdi, sizi dolarla terbiye etti. Bu işin bir tarifesi varsa, sana soruyorum hadsiz atanmış.
Hadsiz sensin! Hadsiz sensin!
FETÖ'nün Türkiye'ye gelmesinin tarifesi nedir?
Hadsiz adam!
Hadsiz sensin, terbiyesiz.
El kol hareketi yapıyorsun, sonra hadsizlikten bahsediyorsun. Hadsiz sensin!
Hadsiz atanmış!
Hadsiz sensin!
Sayın Özel…
Sayın Başkan, böyle bir ifade kullanamaz.
Hadsiz sensin!
Hadsiz atanmış!
Sensin!
Ayıptır! Yeter ya!
Sayın Özel, kim olursa olsun burada kimseye hakaret hakkı yok.
Sayın Başkan…
Sayın Ünal…
Sayın Başkan, Sayın Grup Başkan Vekilinin kullandığı ifadeleri her şeyden önce kendisine iade ediyorum.
Çünkü burada Türkiye Büyük Millet Meclisinde sarf ettiğiniz ifadeler her şeyden önce burada milletin iradesini temsil eden...
Milletin iradesini temsil etmiyor orası!
Meclisin mehabetine uygun olmayan, İç Tüzük’e aykırı, çirkin bir dildir. (AK PARTİ ve CHP sıraları arasında karşılıklı laf atmalar) Ayrıca sizin Genel Başkanınız oradan orada oturan saygın, bu milletin seçilmiş Cumhurbaşkanının atadığı bürokrata, Cumhurbaşkanı Yardımcısına “oradakiler” diyecek, hakaret edecek onların cevap verme hakkı olmayacak, öyle mi?
Daha ne diyecek?
Bakın, istediğini söyleyen istemediğini işitir.
Aynen öyle!
Aynen öyle oldu. İstediğini söyledi istemediğini işitti.
O yüzden burada söz hakkı olan Bakan veya milletvekiline neyi söyleyip neyi söylemeyeceğini dikte edemezsiniz. O Mecliste sizin hangi haklarınız varsa, o kürsüde sizin hangi haklarınız varsa orada yemin etmiş Cumhurbaşkanı Yardımcısının da aynı hakları vardır.
Demagoji yaparak değil, milletin yüzde 52 oyla seçtiği Cumhurbaşkanının yetkilendirdiği, görevlendirdiği ve Meclis kürsüsünde yemin etmiş bir Cumhurbaşkanı Yardımcısıdır.
Sen neyle geldin? İmzayla geldin.
Lütfen, sizi saygılı olmaya davet ediyorum.
Değerli arkadaşlar, bakınız, burada İç Tüzük ve Anayasa gereği bulunuyor Sayın Cumhurbaşkanı Yardımcısı. Konuşması da kendi şahsi talebiyle ve kendi arzusuyla olmuş bir şey değil, İç Tüzük ve Anayasa’ya göre konuşma hakkı tanınmış, verilmiş.
Hakaret nerede Sayın Başkanım? Atanmış, atanmış. Ne var bunda?
Mukayese edin, sözleri mukayese edin birbiriyle.
Hayır, ne var bunda?
Sayın Altay…
Sayın Başkan, teşekkür ederim. Önce şunu söyleyeyim: Siyasette “hadsiz” ifadesini hakaret alan siyaseti bırakacak. (CHP sıralarından alkışlar) “Hadsiz” bir eleştiridir.
“Hadsiz.” normal bir dil. Oraya söyle sen, oraya söyle!
Bununla ilgili ikaz ederken ben burada Meclisi savunuyorum, İç Tüzük’ü savunuyorum.
Sen oraya söyle, oraya söyle!
Sen mi tayin edeceksin benim ne söyleyeceğimi! (AK PARTİ sıralarından alkışlar, CHP sıralarından gürültüler) Sana mı soracağım ben ne konuşacağımı! Hadi oradan! [[AK PARTİ sıralarından alkışlar, CHP sıralarından gürültüler, sıra kapaklarına vurmalar]] [[Devam]] Buyurun Sayın Aydeniz.
Halkımızı ve cezaevlerinde siyasi rehin olarak tutulan yoldaşlarımızı selamlayarak başlıyorum. Türkiye açısından son derece önemli bir zaman aralığından geçerken burada bütçe üzerine konuşmak için toplandık ama elbet biliyoruz ki bu bütçe, halkların, halkın bütçesi değil; sarayın, savaşın, hukuksuzluğun bütçesiyle karşı karşıyayız. Bunun şüphesiz birçok sebebi var, ben özellikle, inkar edilen yapısal, siyasal ve toplumsal bazı meseleler üzerinden konuşacağım. Öncelikle, açık ve net ifade etmek istiyorum ki Türkiye, pek çok şeyde olduğu gibi, ekonomisini de savaş bütçesine kurban eden bir ülkedir.
Ne savaşı!
Çünkü içinden geçtiğimiz bu çağ vekâlet ve hibrit savaşları çağıdır. Türkiye, tüm yatırımlarını hibrit savaşlarına harcayan ülkelerin başında gelmektedir. Savunma sanayisi ve bu alanda faaliyet gösteren 5 büyük şirketin bilançosu ve Savunma Sanayii Destekleme Fonu için ayrılan kaynaklara baktığımızda, 350 milyar TL’yi aşıyor; bu, genel bütçenin yüzde 20’sini oluşturmaktadır. Yani vatandaş olarak, her 5 TL’den 1 TL’si silahlanma ve güvenlik harcamalarına gitmektedir. 2022 bütçesi dağılımına baktığımızda, tarım üretimi, deprem düzenlemeleri, kentsel politikalar, aile, kadın, gençlik, sosyal politikalar, hukuk, sanayi teknolojisi gibi 7 bakanlığa ayrılan miktar 218,57 milyar TL’dir, güvenliğe, askerî alana ayrılan bütçenin 10 milyonlarca altındadır. Bu giderlerin nereye, hangi yollarla harcandığını toplum bilmiyor çünkü ilgili kurumlar hiçbir zaman şeffaf olmadılar. Ancak, kamuoyu bu harcamaların nereye gittiğini elbette çok iyi biliyor; savaşa, silaha harcanan her 1 kuruşun sağlığımızdan, eğitimimizden, değerlerimizden ve geleceğimizden gittiğini çok iyi biliyor; bu iktidarın, çocuklarımızın elinde kalem değil, silah olmasını, sanayi yerine orduların, teknoloji yerine savaş sanayisinin, demokrasi yerine faşizmin gelişmesini istediğini çok iyi biliyor. Sadece halk mı biliyor? Tabii ki hayır, bütün dünya bunu biliyor. Bakın, Kara Paranın Aklanmasının Önlenmesine İlişkin Mali Eylem Görev Gücü Örgütü Türkiye’yi, kara paranın aklanmasının ve terörizmin finansmanının engellenmesinin başarılı olmadığı ve daha sıkı takip edilmesi gerektiği gerekçesiyle gri listeye aldı. Bunun ne demek olduğu herkesin malumudur. Fakat durum sadece bundan ibaret değildir. Türkiye ayrıca Global’in Küresel Organize Suç İndeksi’nde Raporu’nda Avrupa’da 1’inci, dünyada 12’nci sırada yerini almaktadır. Her ulusal ve uluslararası raporda Türkiye’nin durumu içler acısı. Doların yükselme politikasında olduğu gibi, tüm bunlar bile isteye oluyor. Artık, hukuksuzluğu, gasbı, siyasetsizliği, liyakatsizliği, erdemsizliği biricik varlık sebebi yapan bir rejim aklıyla karşı karşıyayız. Değerli arkadaşlar, hakikatleri eğip bükebilirsiniz ama koparamazsınız. Bu ülkede hangi sorunu konuşursak, üzerindeki tozu alırsak, varacağımız yer Kürt sorunu oluyor. Kürt sorunu kayıtlara geçsin diye şunu ifade etmek istiyorum: Kısa süre önce Demokratik Gelişim Enstitüsü Kürt sorunu ve savaş realitesine dair bir rapor yayınladı. Raporda açık bir şekilde mevcut devlet aklının reddi var. Türkiye’nin, Kürt sorununun çözümünde güvenlikçi politikaları tercih etmesi nedeniyle son kırk yılda 3 trilyon dolar kaybettiği söyleniliyor. İşte, bu iktidarın ve ortağının savaş uğruna her şeyi feda ettiği, gençlerin, kadınların, emekçilerin, işçilerin alın terini yediği ve tüm kaynaklarını peşkeş çektiği ve milyar dolarlar borca batmayı göze aldığı şey savaşın ta kendisidir. Peki, çözüm değil de çözümsüzlüğü için bu kadar çaba sarf edilen ve adına Kürt sorunu denilen şey nedir? Özcesi, Kürtlerin ana vatanlarının parçalanması ve inkârıdır, toplumsal gerçekliklerin derinden bölünerek kendilik olmasından çıkarılmasıdır, siyasi iradelerinin reddedilmesidir, inkâr, imhacı yöntemler karşısında boyun eğmeye zorlanmalarıdır, ekonomik ihtiyaçlarını gidermenin öz kimliklerinden vazgeçme aracına dönüştürülmesidir, kendi öz kimliklerine dayalı kültürel ve ideolojik bir varlık hâline gelmelerine fırsat ve yasal statü tanınmamasıdır, çağdaş eğitim araçları ve uygulamalarından mahrum bırakılmalarıdır, tüm bu alanlar bütünleşerek uygulanınca öz varlık ve kimliklerinin yok sayılması, özgür yaşama sorununa dönüştürülmesidir. Diğer bir deyişle, Kürt sorunu ulusal bir sorun değil, ulus olmaktan çıkarılma sorunudur. İşte, yüzleşmekten korkulan şey tam da budur. (HDP sıralarından alkışlar) Kürt sorununun ne olduğunu çok uzağa gitmeden 1 Ekimde bu Meclisin açılışında da görmek mümkündür. Meclis, Kürt sorununu inkâr ederek açıldı. Bu sorunun tüm boyutlarıyla çözüldüğü söylendi. Öyle iddia ettiğiniz gibi, Kürt sorunu ve çözümü 2 tane Kürtçe şarkı dinlemekle olmaz. Shakespeare zamanında Roma yöneticilerine durum için “Ey çağ utan.” demişti. Biz de iktidara “Utanın, utanın.” diyoruz. Demokrasinin d'sini bırakmayanlar Kürt sorunu kalmadı diyorlar. Kürt sorununu inkâr eden iktidarlar kaybetmeye mahkûmdur. Bunu ben değil, tarih söylüyor. 1970’lerde Milliyetçi Cephe hükûmetleri, 1980’deki hükûmetler, 1990’daki Çiller Hükûmeti nasıl kaybettiyse bugünkü mevcut iktidar ve ortağı da kaybedecektir. Değerli Meclis üyeleri, Türkiye tarihi ulus devlet olarak inşa edildiğinden bugüne t'lerin tarihi olmaya devam ediyor; tedip, edeplendirme; tenkil, cezalandırma; taktil, katletme; tehcir, göçürtme; temsil, asimile etme; temdin, medenileştirme ve tasfiye, etkisizleştirmeyle var olmaya çalıştı iktidarlar. Bu politikalara şimdi de T tipi cezaevleri ve tecrit eklenmiş durumdadır. Türkiye'de güncel kronik meselelerin esas nedeni İmralı'da derinleştirilmiş tecrit rejimi ve özel hukuk durumu uygulamalarıdır. İmralı'da Sayın Öcalan ve yanındaki 3 siyasi tutsağa uygulanan mutlak tecridin dünyada benzeri ve İmralı yasalarının bir örneği yoktur. “Neden tecrit var?” diye sorduğumuzda “Çatışmalı süreç ve terörizm.” yanıtı veriliyor. Oysa, bu tecridin, bu şekliyle uygulanmasının sebebi İmralı’nın Kürt sorununun demokratik çözümündeki kararlı ısrarıdır; devletin bireysel haklar temelinde Kürt sorunundan kurtulma politikasını reddedmesinden kaynaklıdır. Hangi İmralı görüşmelerinde savaş çağrısı yapılmıştır? Gerek çözüm sürecinde gerek öncesi ve sonrasında avukatları, ailesi, milletvekilleri ve devlet görevlileri adaya gittiler, geldiler. Barışı kurmak için çabalamadığı tek bir görüşmesi var mıdır? Bu görüşmelerin her bir satırını Erdoğan da devlet görevlileri de okudular. Hangisinde savaşa, çatışmaya, kavgaya, çözümsüzlüğe çağrı vardır? Avukatlarıyla yaptığı son görüşmede “İmkân verilirse bir haftada çözerim.” diyen, en küçük bir görüşmeyi bile barış zemini oluşsun diye çabalayan kimdir? Son sekiz aydır aile ve avukat görüşü neden yapılmıyor? Niçin izin verilmiyor?
Sayın Aydeniz…
İmralı tecridi, bu kadar kaygı ve endişe belirtilirken bu sürece yetkililerin sessiz kalmaları kabul edilecek bir durum değildir. Zaman tükeniyor; krizler içinde debelenen ülkenin çatışmaya değil, barışa, sağduyuya ihtiyacı var ve bu sağduyu Öcalan’dır. Tecridin ahlaki, vicdani, hukuki ve insani hiçbir tarafı yoktur. Tecritte ısrar Öcalan’ın varlığını tehlikeye atmakta ısrardır, Kürt sorununu çözümsüz bırakmakta ısrardır, savaş siyasetinde ısrardır, diyalog kurmamakta ısrardır, ekonomiyi, aşımızı, işimizi mermilere feda etmekte ısrardır, halkların geleceğini çalmakta ısrardır. Tüm bu ısrarlar sonucunda, bugün derin devletin paramiliter güçlerin ve darbe mekaniğinin yönetim şekli hâline gelmesi tesadüf değildir.
On dakikadır PKK propagandası dinliyoruz.
Buyurun.
Ülkenin kurtuluşu, 2013 Nevruz manifestosuna ve Dolmabahçe mutabakatına dönmekten geçiyor, demokratik siyasette ısrar eden Sayın Abdullah Öcalan’a kulak vermekle geçiyor. [[AK PARTİ sıralarından gürültüler, “Yuh!” sesleri]] Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Şimdi Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile… Sayın Fuat Oktay’ın söz talebi var. Buyurun.
İşlem başlattınız.
Başlayan işlemi tamamlayın, sonra verin. Başlayan işlem yarım kalmaz, Meclis burası.
İşlem başlattınız Sayın Başkan. Ama biz burada maraba değiliz, böyle bir şey yok.
Ama söz istedim ben.
Peki.
Bitti. Tamam, görüşmeler tamamlanmıştır dedik başka bir işlem başlatmadık.
Peki, peki.
Sayın Oktay, buyurun.
Teşekkür ediyorum Sayın Başkan. Ben, özellikle Sayın Özel’in “talihsiz” ifadesiyle ilgili söz almak istedim. Ben, Sayın Özel’e bu “talihsiz” ifadesini, “hadsiz” ifadesini aynen iade ediyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Hadsizlik hakaret değilse, hadsizlik eğer hakaret değilse demek ki hakaretinde haddi yok demektir sizin için. İstediğinizi söyleyeceksiniz, istediğiniz hareketleri yapacaksınız ama onunla ilgili herhangi bir şeyi, duymak istemediğiniz bir şeyi söylediğimizde hakarete kalkışacaksınız.
Ya, sen ne söylediğini unuttun herhâlde Fuat Bey. Ne söylediklerini unuttun galiba.
Biz, ayinesi iştir kişinin lafa bakılmaz deriz.
Mahir Bey oradaydı, Mahir Bey. Bak, Mahir Bey oradaydı.
Sayın Özel, buyurun.
Kerameti, birisinin dolma kaleminin ucundan dökülen mürekkep olan birinden arkasında, milyonların oyu ve arkasında şanlı bir…
Kerameti dolma kalem mürekkebinden ibaret, cesareti kendine ait olmayıp bir saray vesayetine sığınmış olan bir atanmıştan alacak demokrasi dersimiz yoktur.
Ayrıca, bizi ilişkilendirmeye ve itmeye çalıştığı alan, kendi partisinin girip çıkıp milletin önünde rezil olduğu bir alandır. Eğer birisi bir hesap verecekse ilk önce vekaleten burada temsil ettiği Cumhurbaşkanının şehitlerimize “kelle” demesinin hesabını versin.
Hadi oradan be!
Lütfü’ye bak, Lütfü’ye bak!
Sen kendine bak!
Lütfü’ye bak, Lütfü’ye bak! Lütfü yok orada.
Arkadaşlar… Sayın Oktay, buyurun.
Sayın Başkan, bizim cesaretimizin nereden geldiğini öğrenmek istiyorsanız, ben söyleyeyim: Biz Allah’a güveniriz, Allah’a inanırız; cesaretimiz de inancımızdan gelir, başka yerlere bakmayız. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Göreve nereden, nasıl geldiğimize bakarsanız, onu da söyleyeyim: Anayasa’ya uygun olarak buradayız; kasetle gelmediğimiz doğrudur.
Sayın Oluç, buyurun.
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Önce bir şeyi söylemek istiyorum. Sayın Oktay imada bulunarak bizim bir ittifak ortağı olduğumuzu söyledi. Hiçbir ittifakın ortağı değiliz. [[AK PARTİ sıralarından “Hadi be!” sesleri, gürültüler,]] İki: Bakın, “Abdullah Öcalan olayları okuma kabiliyetine ve tecrübesine sahip.” Kim demiş? Yalçın Akdoğan. Kimin milletvekili? Adalet ve Kalkınma Partisinin. (HDP sıralarından alkışlar, AK PARTİ sıralarından gürültüler) Üç: “Abdullah Öcalan ölmeyi değil yaşatmayı seçti.” Kim demiş? Hilal Kaplan. Nereye atadınız Hilal Kaplan’ı?
Sayın Özel…
Sayın Başkan, uzatmayayım. Sayın Oktay cesaretini Allah’tan aldığını söylüyor; bunun ispatı var mı bilmem ama…
İmzası var.
… bir şeyin ispatı var ki memlekette bu kadar açlık, yoksulluk ve işsizlik varken kürsüden yapılan bunca pişkinlik ve bize karşı gösterilen bunca hadsizliğin…
Kürsüden Kılıçdaroğlu’nun yaptığı hareket ne?
… Allah’tan korkmadığının ispatı olduğu çok açıktır.
[[Devam]] 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi’nin maddelerine geçilmesini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir. 2020 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi’nin maddelerine geçilmesini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir. Böylece 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2020 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi’nin maddelerine geçilmesi kabul edilmiştir. Şimdi, sırasıyla tekliflerin 1’inci maddelerini okutuyorum: 2022 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE KANUNU TEKLİFİ Gider, Gelir, Finansman ve Denge MADDE 1- (1) Bu Kanuna bağlı (A) işaretli cetvellerde gösterildiği üzere, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli; a) (I) sayılı cetvelde yer alan genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerine 1.728.401.621.000 Türk Lirası, b) (II) sayılı cetvelde yer alan özel bütçeli idarelere 155.249.695.000 Türk Lirası, (c) (III) sayılı cetvelde yer alan düzenleyici ve denetleyici kurumlara 10.238.553.000 Türk Lirası, ödenek verilmiştir. 2020 YILI MERKEZİ YÖNETİM KESİN HESAP KANUNU TEKLİFİ MADDE 1- (1) 21/12/2019 tarihli ve 7197 sayılı 2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli; a) (I) sayılı cetvelde yer alan genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerine 1.082.021.197.000 Türk Lirası, b) (II) sayılı cetvelde yer alan özel bütçeli idarelere 82.423.174.000 Türk Lirası, c) (III) sayılı cetvelde yer alan düzenleyici ve denetleyici kurumlara 7.623.700.000 Türk Lirası, ödenek verilmiştir. (2) Kanunların verdiği yetkiye dayanarak yıl içerisinde eklenen ve düşülen ödenekler sonrası 2020 yılı merkezi yönetim kesin hesap gider cetvellerinde gösterildiği üzere, 5018 sayılı Kanuna ekli; a) (I) sayılı cetvelde yer alan genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin bütçe giderleri 1.183.163.137.365,95 Türk Lirası, b) (II) sayılı cetvelde yer alan özel bütçeli idarelerin bütçe giderleri 120.169.070.771,45 Türk Lirası, c) (III) sayılı cetvelde yer alan düzenleyici ve denetleyici kurumların bütçe giderleri 6.864.039.042,62 Türk Lirası, olarak gerçekleşmiştir. (3) 2020 yılı merkezi yönetim net bütçe gideri 1.203.737.135.307,17 Türk Lirasıdır. Teşekkür ederim. Sayın milletvekilleri, Anayasa’nın 161’inci maddesi uyarınca Bütçe Kanunu Teklifi ile Kesin Hesap Kanunu Teklifi’nin görüşmeleri birlikte yapılacağından okunmuş bulunan 1’inci maddeler kapsamına giren kamu idarelerinin 2022 yılı merkezî yönetim bütçeleri ile 2020 yılı merkezî yönetim kesin hesaplarının görüşülmesine yarınki birleşimde başlanacaktır. Alınan karar gereğince programa göre kamu idarelerinin bütçe ve kesin hesaplarını görüşmek için 7 Aralık 2021 Salı günü saat 11. 00’de toplanmak üzere birleşimi kapatıyorum.