Bonjour à toutes et tous. Nous sommes de nouveau réunis pour un débat d'actualité relatif au covid-19. Nonante-quatre questions ont été adressées au ministre Vandenbroucke, qui me précise qu'il peut rester jusqu'aux environs de 17 h 45. Cela nous laisse le temps de mener notre débat selon la formule éprouvée. J'attire l'attention des membres sur le fait qu'en plus de leurs questions, d'autres députés en ont déposé, même s'ils ne font pas partie de notre commission. Il convient donc de les avertir au moment opportun, de sorte que leur question soit ensuite considérée comme ayant été posée. Je rappelle aussi que vous pouvez renvoyer au texte de votre question en en précisant le numéro, si vous souhaitez qu'elle soit reprise textuellement dans le compte rendu. De N-VA-fractie krijgt het woord voor 8 minuten.
Op een aantal zaken wil ik graag specifiek ingaan en een aantal bijkomende vragen stellen. Op welke manier wordt gecontroleerd op de Britse variant van het coronavirus? Hoeveel controles zijn al uitgevoerd? Hoeveel van die controles waren positief voor de nieuwe variant? Er is een soort pilootproject opgezet. We hebben natuurlijk zoveel mogelijk informatie zo snel mogelijk nodig. Hoe staat het nu met het afvalwaterscreeningsproject? Dit zou kunnen helpen om nieuwe clusters snel te detecteren. Dit wordt al in verschillende landen toegepast. Het zou ook een early warning zijn en al voor de positieve testen een indicatie kunnen zijn in welke zones zich nieuwe clusters voordoen. Hoeveel terugkeerders uit rode zones laten zich testen? Deze vraag heb ik ook ingediend. Worden de testen van de terugkeerders wel gelinkt aan de PLF's? Sommige terugkeerders laten weten dat hun code niet wordt gebruikt. Hebt u daar een zicht op? Voor het kerstreces had u beloofd dat wij het advies over de niet-medische contactberoepen zouden ontvangen. Waar kunnen wij die gegevens vinden? Ik heb ze niet meteen gevonden. Recent hoorden we via de pers dat er een cyberaanval zou zijn geweest op verschillende klinische labs. Wat was daar juist het probleem? Zijn alle voorzorgsmaatregelen genomen om de data goed te beschermen? Zijn er gevoelige patiëntengegevens gelekt? Ik ben blij dat u de laatste tijd pleit voor meer testen. De positiviteitsratio moet naar 5 % evolueren. In de meeste provincies lijkt dat ook wel te lukken. Een aantal provincies moet daar toch wel een tandje bij steken. Op welke manier wilt u dit verder stimuleren?
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, ik heb enkel een korte vraag over de verpleegkundige inzet. Ik heb begrepen dat de organisatie van de vaccinatiecentra voornamelijk een bevoegdheid is van de deelstaten. Maar afgelopen vrijdag 8 januari 2021 hebben we het er in het strategisch team ook over gehad, en zij verwezen naar gepensioneerde zorgverleners die zich spontaan aandienden en die hiervoor ingeschakeld wilden worden. Daarom wilde ik toch met u even de federale aspecten overlopen aangaande de verpleegkundigen voor de vaccinatiecentra. Leidt u dit vanuit de taskforce op federaal niveau mee in goede banen? Welke zijn de precieze voorwaarden om te starten in de vaccinatiecentra? Gaat het enkel om verpleegkundigen? Welke andere beroepsgroepen kunnen hier ook voor in aanmerking komen, onder welke modaliteiten? Hoe gaat het concreet aangepakt worden? Is er vandaag een lijst van verpleegkundigen die zich spontaan hebben aangediend en hiervoor kunnen worden ingezet? Zijn die lijsten overgemaakt aan de lokale besturen? Kunt u daarover wat meer duidelijkheid verschaffen? Is op het niveau van de zorgverleners zelf volledig uitgeklaard onder welke modaliteiten zij precies een contract kunnen aangaan om vaccinaties uit te voeren? Is ook alles in orde wat de verloning betreft?
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, ik zou graag dieper ingaan op de Europese proportionaliteit van de verdeling van de vaccins. In september 2020 werd aangekondigd dat ons land 5 miljoen Europese Pfizervaccins zou kopen van de totale aankoop van 200 miljoen doses. Het contract had ook een bijkomende optie van 100 miljoen extra vaccins. Nu noteren we dat Duitsland van deze 100 miljoen extra vaccins er 30 miljoen zou krijgen. Dat is niet proportioneel met het aantal inwoners van Duitsland. De woordvoerder van de Europese Commissie heeft aangegeven dat niet elk land ingetekend heeft op deze 100 miljoen. Wat heeft ons land gedaan op het moment dat de optie van de 100 miljoen vaccins werd genomen? Hebt u 2,5 miljoen extra vaccins besteld of niet? U hebt zondag in de pers ook verklaard dat er nog 10 miljoen Pfizervaccins naar ons land zouden komen. Vandaag lees ik dat het er nog 7,5 miljoen zouden zijn. Dat brengt dan het totaal op 12,5 miljoen en geen 15 miljoen, zoals u hebt verklaard en zoals proportioneel ons deel zou zijn. Kunt u mij dat verklaren? Dan wat het tijdspad betreft. Hoe komt het dat ons land geen stappen heeft gezet om ervoor te zorgen dat er sneller meer vaccins naar ons land zouden komen? Dat is trouwens iets wat professor Ramaekers heeft gezegd: wij hebben geen stappen gezet, omdat we nog moesten oefenen. Hoe komt het dat we nog moesten oefenen? Hoe komt het dat wij niet onmiddellijk met de vaccinatie konden starten en dat we er niet voor hebben gepleit om meer vaccins naar ons land te halen? Ik heb u al herhaaldelijk naar de contracten gevraagd, maar zou nu ook graag de bestelbonnen willen zien voor de verschillende vaccins. Ik heb daarvoor gelijk gekregen van de commissie voor openbaarheid van bestuur. Ik zou die graag vandaag zien, en niet, zoals u hebt verklaard, op een latere datum wanneer het u past. Ook had ik graag geweten hoe het zit met de spuitjes. Vorige week heeft de taskforce aangegeven dat er nog een probleem zou zijn als we sneller vaccineren, om dan aan voldoende spuitjes te komen. Verder had ik graag geweten hoe het komt dat het FAGG niet wil vrijgeven hoeveel vaccins er van Moderna naar ons land zijn gekomen. Ik vind dat wel bijzonder. Dat gebrek aan transparantie is echt wel een moeilijkheid. Het feit is dat wij aan de Europese staart bengelen. Er zijn Europese lidstaten die nu al twee procent van de mensen hebben gevaccineerd. Wat is uw ambitie? U weet dat tijd een bondgenoot is van het virus en dat het aan ons is, of veeleer aan u met de federale regering, om ervoor te zorgen dat de mensen snel worden gevaccineerd. Ook had ik graag gevraagd welke criteria er werden gebruikt voor het selecteren van Medista nv en wie die beslissing heeft genomen. Als laatste, wat de sneltesten betreft: welke stappen hebt u al gezet voor de zelftesten? Werden er overtredingen gemeld over de verkoop van sneltesten? Wanneer kunnen de artsen hun 20 euro voor het GMD verwachten? Dat is niet gekomen voor 20 december. Ik stel vast dat het vandaag ook nog niet is gestort.
Monsieur le président, monsieur le ministre, nous aimerions revenir sur quelques éléments à la suite de la présentation, vendredi dernier, de l'opérationnalisation de la campagne de vaccination. Je laisserai mon collègue s'exprimer sur les ressortissants non belges et sur la possibilité de vacciner des personnes résidant légalement sur le territoire belge. Personnellement, j'aimerais revenir sur les questions relatives aux groupes vulnérables. Il a en effet été question de cibler, parmi ces groupes, les personnes concernées par la période de vaccination adaptée. Notre inquiétude porte sur l'approche à adopter en matière d'information, d'identification ou de passage à la deuxième dose. Quel accompagnement allons-nous offrir aux personnes relativement peu visibles sur notre territoire? À ce titre, nous nous demandions si vous prévoyiez de travailler en collaboration avec le groupe de travail "Publics vulnérables" mis en place récemment par la ministre Lalieux. L'idée serait bien évidemment de faire appel à l'ensemble de ces travailleurs sociaux afin d'aider et d'accompagner les personnes chargées de la vaccination de ces publics plus vulnérables. Nous avions également une question relative à l'accès aux informations et aux données ouvertes. Au moment de la rédaction de ma question, il nous a été transmis un article indiquant que la plus grande transparence possible serait garantie en termes de données et de nombre de vaccinations, et que nous disposerions d'informations très claires. S'agit-il bien de données ouvertes? Par ailleurs, y a-t-il lieu d'indiquer les éventuels effets secondaires et de mettre toutes ces informations à la disponibilité du grand public? Par ailleurs, des médecins en formation et des infirmiers pourraient être sollicités pendant cette période de vaccination. Dès lors, des dispositions légales et une valorisation sont-elles prévues pour des étudiants, comme cela a été le cas pendant la période de test? Enfin, l'évolution des sondages sur les intentions de vaccination nous montre que ces intentions montent en flèche depuis quelques mois et reflètent une demande sincère et plus importante que prévue, ce dont nous pouvons nous féliciter. Cette bonne nouvelle doit être gérée afin d'éviter des couacs et des frustrations. En effet, nous avons reçu des informations relatives à la réception des doses dans les maisons de repos. Ainsi, par exemple, alors que 90 doses avaient été commandées, seules 70 doses auraient finalement été fournies sous prétexte qu'une modification avait été apportée suivant laquelle il était question de six injections par flacon plutôt que cinq et que ce faisant, le nombre de doses fournies correspondait à 120 % du nombre de résidents. Monsieur le ministre, pouvez-vous me confirmer cette information afin que nous puissions rassurer les personnes en charge des commandes?
Monsieur Moutquin, il vous reste quatre minutes pour intervenir.
Monsieur le président, apparemment, on peut présenter ses vœux jusqu'au 15 janvier. Je me permets donc de vous présenter ainsi qu'à M. le ministre mes meilleurs vœux. Monsieur le ministre, comme ma collègue l'a bien dit – et vous le savez mieux que tout le monde –, cette crise a montré certaines défaillances de notre système politique et de notre société qui oublient certaines personnes. J'ai d'ailleurs adressé une question au secrétaire d'État, Sammy Mahdi, sur un public particulier, à savoir les sans-papiers qui n'ont pas de titre de séjour légal. On sait que l'on ne pourra sortir de la crise sanitaire qui nous occupe aujourd'hui qu'en prenant en compte l'ensemble de la population résidant sur notre territoire. Que ce soit au niveau du testing, du tracing ou de la vaccination, on ne peut se permettre scientifiquement – vous le savez certainement mieux que moi – d'exclure 10 % de la population bruxelloise. En effet, on estime qu'il y a 100 000 sans-papiers à Bruxelles. Je voudrais rappeler que ces populations vivent dans une promiscuité importante, notamment parce qu'elles occupent des locaux assez exigus. Elles sont, par ailleurs, souvent plus vulnérables en raison de certaines pathologies liées à leur parcours. Monsieur le ministre, un mécanisme est-il prévu pour ne pas exclure les populations sans permis de séjour du testing, du tracing et de la vaccination? L'aide médicale d'urgence, qui est un dispositif accessible aux sans-papiers, sera-t-elle mieux expliquée et intégrée dans le dispositif de vaccination qui sera mis en place? On sait que seuls 10 % des sans-papiers font appel à l'aide médicale urgente alors qu'ils y ont droit. La possession d’un titre de séjour valable est-elle une condition pour la vaccination? Enfin, dans la question que j'ai adressée au secrétaire d'État à l'Asile et à la Migration, je lui demandais s'il y aurait une concertation entre vous, mais je pense qu'il ne devrait pas y avoir de problème à ce sujet.
Très brièvement, je souhaite revenir sur la parution, il y a quelques jours, de l'arrêté relatif à la délégation des actes infirmiers. Nous avions lourdement insisté pour que la portée de la loi soit limitée dans le temps et dans les actes susceptibles d'être délégués et pour que la loi ne soit activée qu'en ultime et dernier recours. Monsieur le ministre, vous vous étiez engagé à la concertation, ce que vous avez fait. Au terme de cette concertation, il apparaît que si la plupart des avis de la Commission Technique de l'Art Infirmier ont été suivis, il en est un qui ne l'a pas été, s'agissant de l'administration des vaccins contre le covid-19 dont vous permettez aujourd'hui la délégation à des non-infirmiers. Pourquoi avoir pris cette décision qui va à l'encontre de l'avis? S'agit-il d'une volonté de votre part de vous préparer à devoir, au besoin, accélérer la vaccination et, à défaut de bénéficier de suffisamment de personnel infirmier, de faire le choix d'impérativement vacciner et d'envisager pour ce faire cette mesure ultime? Ensuite, je souhaite aborder la problématique des retours de vacances. Sauf erreur de ma part, vous avez déclaré qu'environ 40 000 personnes se seraient mises en quarantaine sur 160 000 retours, ce qui est absolument aberrant, scandaleux et choquant. Si ces chiffres sont exacts, c'est de l'irresponsabilité citoyenne et un manque total de solidarité. Quelles mesures peut-on prendre aujourd'hui? Comment peut-on renforcer les mesures de contrôle de la mise en quarantaine? Comment faire en sorte d'intensifier la politique de testing et de suivi, d'autant plus qu'aujourd'hui, la menace du variant covid est à nos portes? Emmanuel André qualifie cette menace de très préoccupante. Il indique que les retours de vacances sont des facteurs pouvant fortement influencer le développement de ce variant covid et que celui-ci peut avoir une propagation plus rapide. Pour Emmanuel André, deux aspects doivent être accentués dans ce combat: accélérer la vaccination et freiner la propagation. On en vient au cœur du problème. Avez-vous la possibilité d'accélérer la vaccination au besoin? Si oui, maintenant, à l'égard des plus vulnérables et du personnel soignant? Vous évoquiez la semaine dernière la capacité d'être flexible et de s'adapter aux besoins. Avons-nous cette capacité s'il le fallait? Quelles mesures prévoyez-vous pour freiner la propagation actuelle du variant du covid? Envisagez-vous de nouvelles mesures de confinement supplémentaire ou d'autres mesures contraignantes pour les citoyens? Envisagez-vous de limiter la circulation en dehors du pays ou les entrées dans le pays, par des mesures de contrôle ou d'accès au territoire, et des limitations des voyages dans des cadres bien définis? Aujourd'hui, un autre problème se présente: les voyages de moins de 48 heures. Certains font des allers-retours, sans doute nécessaires professionnellement, qui leur permettent des sauts en dehors de la Belgique rapidement, en côtoyant beaucoup de personnes, en risquant aussi d'être confrontés au covid, de le ramener chez nous et de le propager. Voilà les premières questions que je souhaitais vous poser. Sans aucun doute, le thème majeur est la crainte par rapport à ces retours de vacances et la crainte de devoir vivre une troisième vaque à laquelle nous ne pouvons en aucun cas nous résoudre, tant pour nos citoyens que pour notre personnel soignant qui est épuisé aujourd'hui, nous le savons toutes et tous.
De leden van het Vlaams Belang krijgen het woord voor 5 minuten.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, ik heb een aantal vragen omgezet in schriftelijke vragen, namelijk de nrs. 55011791C, 55011796C en 55012103C. Als u de onweerstaanbare drang voelt om er vandaag toch op te antwoorden, houd ik u natuurlijk niet tegen. Eén vraag wil ik er echter expliciet uitlichten, vraag nr. 55011811C. In het koninklijk besluit van 28 april 2017 wordt bepaald dat onder andere voor het zorgpersoneel de inentingen tegen hepatitis B en tetanus verplicht zijn, evenals de opsporing van tuberculose met de tuberculinetest. Ik verneem graag of u de vaccinatie tegen COVID-19 aan die lijst van verplichte inentingen voor het zorgpersoneel zult toevoegen. Welke argumenten voert u hiervoor aan? In Nederland gaan stemmen op om het zorgpersoneel zonder vaccinatie tegen COVID-19 in de toekomst de toegang tot bepaalde afdelingen in een ziekenhuis te ontzeggen. Is dit voor u ook een valabel alternatief voor verplichte vaccinatie bij het zorgpersoneel? Welke argumenten voert u daarvoor aan?
Mijnheer de voorzitter, ik wil twee vragen omzetten in schriftelijke vragen, namelijk de nrs. 55012219C en 55011808C. Dan heb ik nog twee clusters van vragen. Eén cluster gaat over de testen. Wie na een verblijf van minstens 48 uur in een rode zone in het buitenland terugkeert naar België, moet voortaan verplicht in quarantaine en moet zich op dag 1 en 7 laten testen. Terwijl de quarantaine binnenkort langs regionale weg zal kunnen worden afgedwongen, vraagt voorzitter Karine Moykens om dit ook te kunnen afdwingen voor de testen. Welke plannen zijn er om deze testen af te dwingen? Zal er een federaal initiatief worden genomen om dit te doen? Kunt u zich vinden in de redenering van mevrouw Moykens dat daarvoor best een federaal initiatief komt? Indien er geen federaal initiatief komt, wat is daarvoor dan de reden? Uit de cijfers en grafieken van Epistat blijkt dat in de maand december nog lang niet de verhoopte 100.000 testen per dag uitgevoerd werden, terwijl wij sinds het begin van de coronacrisis horen dat tegen het einde van het jaar 2020 tot 100.000 testen per dag afgenomen zouden worden. Nu blijkt echter dat eind december tussen 10.000 en 53.000 testen per dag werden afgenomen. Ik heb hierover de volgende vragen. Wat is nu eigenlijk de maximale testcapaciteit? Kan die nog worden opgeschaald, als wij hier ook een exponentiële stijging zouden hebben door bijvoorbeeld een mutant? Waarom wordt de maximale testcapaciteit niet volledig benut? Zult u het breed testen van onder andere scholieren ter sprake brengen op de IMC? Wij hebben ondertussen de vijfde vakantie in coronatijd achter de rug. Ook tijdens de afgelopen kerstvakantie zijn heel wat mensen op reis geweest. Wij zagen al de massa's terugkerende reizigers opeengepakt in de luchthavens, wat zeker niet coronaproof was. Ik wil hierover ook enkele vragen stellen. Volgens professor Molenberghs hebben 80.000 mensen een Passenger Locator Form ingevuld. Van die 80.000 is maar 11 % getest en van hen blijkt 3,7 % besmet. Waarom is maar 11 % getest? Waar loopt het mank? Zijn er gegevens over welke soorten reizen de meeste besmettingen veroorzaken? Ik denk bijvoorbeeld aan het onderscheid tussen plezierreizen en zakelijke reizen. Het blijken vooral terugkerende reizigers uit Midden- en Oost-Europa te zijn. Uit welke landen komen de meeste besmettingen voort en hoeveel van die 80.000 mensen komen er uit rode zones? Dat is wel een beetje een gelijkaardige vraag. In Oostenrijk worden 5 miljoen eenvoudige coronatesten verstrekt aan leerlingen en hun ouders in het kader van de heropening van de scholen. Het zou gaan om heel eenvoudige zelftesten. Hebt u weet van dergelijke testen en, zo ja, wat is de betrouwbaarheid ervan? Ziet u enig heil in het invoeren van deze testen in onze teststrategie? Bent u dus van plan dergelijke testen aan te kopen en zodoende de teststrategie inzake zelftesten aan te passen?
Mevrouw Sneppe, wilt u afronden? Uw tijd is op.
Ja, nog eventjes. Over de vaccinatiestrategie heb ik nog de volgende vragen, mijnheer de minister. Zullen mensen die op reis willen gaan – zakelijk of privé – naar een land waar men een vaccinatiebewijs vraagt, voorrang krijgen op de vastgestelde prioritaire groepen? Zult u daarin eventueel een onderscheid maken tussen een zakenreis en een plezierreis? Op basis van welke wetenschappelijke of politieke inzichten zal die beslissing worden genomen? Tot slot heb ik nog een klein vraagje over het vrijgeven van de gegevens. Ik vind het schrijnend dat een burger het initiatief moet nemen om de cijfers over de uitgevoerde vaccinaties te verzamelen en te publiceren, terwijl dat perfect zou kunnen gebeuren op de website van Sciensano. Hieruit blijkt ook dat "een tandje bijsteken" niet geldt voor de weekends, dus daarover zou ik graag wat meer informatie krijgen. Wat betreft de vaccinatie (…)
Mevrouw Sneppe, uw tijd is nu echt wel op.
Ik wil graag nog even mijn vraag afwerken.
Een laatste zin dan.
Ik hoop dat de vaccinatiebarometer wel tijdig beschikbaar zal zijn en niet te laat, zoals de coronabarometer.
Mevrouw Sneppe, u hebt verwezen naar schriftelijke vragen. Het gaat hier echter om een actualiteitsdebat. Het is daarbij niet mogelijk de vragen om te zetten in schriftelijke vragen. U hebt het woord genomen. Alle vragen worden beschouwd als gesteld. Indien u natuurlijk het antwoord van de minister onvolledig vindt of indien het antwoord u niet aanstaat of indien de minister geen antwoord erop geeft – die mogelijkheden laat ik allemaal in het midden –, moet u een nieuwe schriftelijke vraag indienen. U bent vrij daarin. Het is echter niet mogelijk om in het kader van een actualiteitsdebat een vraag om te zetten in een schriftelijke vraag. Dat is de procedure.
Mijnheer de voorzitter, mag ik dan wel vragen dat voor de vragen waarvan ik heb gevraagd ze om te zetten in schriftelijke vragen, in het verslag wordt verwezen naar de schriftelijke neerslag daarvan?
Dat is geen probleem. Dat wordt genoteerd. Ik moet zelf naar een andere commissie. Mevrouw Jiroflée zal nu het voorzitterschap overnemen.
Monsieur le ministre, je vous souhaite avant tout mes meilleurs vœux pour 2021 dans votre vie personnelle, et bien sûr dans votre action au quotidien au service de nos concitoyens. Vu le temps imparti, je transforme en questions écrites certaines de mes questions déposées: celles sur le retour de zone rouge, les variants et la mise en place des centres de vaccination. Je vous questionnerai principalement sur l'impact et la propagation du virus dans les écoles et sur le rôle des pharmaciens dans la stratégie de testing et dans la campagne de vaccination. Il y a moins d'un mois, vous m'aviez indiqué que l'impact des enfants n'était pas à négliger, qu'il fallait regarder la situation avec une vigilance accrue et qu'il faudrait peut-être être plus prudent sur les mesures de protection à prendre pour les enfants. Cependant, vous ne souhaitiez pas devancer les comités de concertation à venir. Depuis votre réponse, plusieurs études et déclarations d'experts confirment qu'il faut sans doute revoir la stratégie au niveau des écoles. Hier encore, j'entendais la déclaration d'un médecin chef de service d'un hôpital parisien: pas de problème en mars au niveau des enfants; puis, il y a peut-être un problème; aujourd'hui, les contaminations chez les enfants montent davantage et le nombre d'enfants hospitalisés augmente. Déjà le 16 décembre, je relayais à votre adresse le même type d'informations venues d'un groupe belge de pédiatres. Si votre réponse m'avait quelque peu rassurée, il faut constater qu'aucune mesure supplémentaire de protection n'a été prise en dehors du code rouge que nous gérons depuis plusieurs mois, vague après vague. Par ailleurs, des études sont en cours. On parle de résultats en juin et cela me paraît beaucoup trop tard. Pourriez-vous dès lors m'indiquer les points précis qui ont été discutés lors de vos dernières réunions sur cette question des protections supplémentaires dans les écoles fondamentales, et les derniers avis des experts à ce sujet? Pouvez-vous nous informer aussi des résultats des études de testing réalisées actuellement dans nos écoles secondaires et fondamentales? Mon deuxième point concerne le rôle des pharmaciens d'officine. En décembre dernier, la loi sur les tests rapides a enfin permis d'intégrer les pharmaciens d'officine dans la stratégie, mais pas encore complètement. On n'intègre pas encore le réseau des pharmaciens et le maillage territorial national des officines. On entend des témoignages de terrain désolants. Des médecins contactent les pharmaciens pour commander des tests. Hier encore, le médecin Thomas Orban, président de la Société Scientifique de Médecine Générale belge, rappelait ceci: "Si vous vaccinez et que votre testing / tracing ne fonctionne pas, vous aurez quand même des ennuis. Par exemple, nous avons toujours un problème de temps entre le moment où les gens sont symptomatiques et le moment où ils contactent leur toubib. C'est trop long. Il faut réexpliquer aux gens ceci: dès qu'il y a des symptômes, il faut faire un test et rapidement. Pourquoi, dès lors, à l'instar de la France ou d'autres pays européens, ne sollicitons-nous pas encore les pharmaciens, même spécifiquement pour les personnes symptomatiques depuis moins de cinq jours? On sait aujourd'hui que ces tests rapides fonctionnent quasi à 100 %, aussi bien que les PCR, dans ces cas précis. Monsieur le ministre, pourquoi les pharmaciens ne sont-ils toujours pas repris dans la liste des distributeurs de ces dispositifs médicaux? Qu'est-il mis en œuvre pour préparer l'accès à la plate-forme de tracing pour les pharmaciens en vue de leur participation au testing? Quand précisément les pharmaciens seront-ils intégrés au déploiement des tests rapides? À cet égard, en conclusion, dans le cadre de la vaccination et des prochaines phases, lorsque nous réceptionnerons des vaccins plus facilement stockables, pouvez-vous m'indiquer quelle est la préparation actuellement concrètement en œuvre pour intégrer les pharmaciens dans la campagne de vaccination? Et, considérant la législation permettant de déléguer des actes infirmiers dans le cadre de cette crise, est-il envisagé de profiter de l'expertise des pharmaciens au sein des centres de vaccination? Il paraît indispensable de pouvoir compter sur l'ensemble des professionnels de la santé. C'est une évidence que les pharmaciens d'officine ont l'expérience requise.
Mijn vraag nr. 55012141C gaat over langdurige covid. Aangezien heel wat patiënten langdurig covidsymptomen te verduren hebben, wou ik u vragen of u ervoor zal zorgen dat dit ziektebeeld zal worden erkend. Zal er ook een apart RIZIV-nummer aan toebedeeld worden? Indien ja, dan is dat goed nieuws. Indien niet, kunt u dan vertellen waarom niet? Vraag nr. 55012381C gaat over de antivaxers. Er zijn alsmaar meer en luidere reacties van antivaxers en wij missen een tegenreactie van de regering. Welke acties hebt u gepland om de antivaxers te bestrijden? Voorts hoop ik, door nu tijd te besparen en gewoon te verwijzen naar vraag nr. 55012384C over het genoomsequentieplatform, dat u daarop uitgebreid zult ingaan, mijnheer de minister. Vraag nr. 55012406C gaat over de voorwaarden van de teststrategie. Er blijkt nog steeds heel wat capaciteit om meer te testen. Wanneer zullen de voorwaarden om een test te krijgen, worden verruimd, aangezien we toch voldoende capaciteit hebben om dat te doen en we best de beschikbare middelen om het virus te bestrijden, op een efficiënte manier inzetten?
Sinds vorige week vrijdag is het rapport van Sciensano licht aangepast. Nadat er druk is uitgevoerd door onder andere journalisten die het tweede rapport vast hadden gekregen, is het iets opener geworden met meer data. In het uitgebreide rapport stonden geen data rond mobiliteit, terwijl die wel te lezen waren in het rapport waar de journalisten de hand op hadden kunnen leggen. Hoe komt dat? Wanneer zullen Sciensano en u, mijnheer de minister, kiezen voor open data? Hiermee bedoel ik alle gegevens die de wetenschappers graag bruto zouden willen krijgen, zoals de leeftijd van de geteste personen, de precieze plaats van sterfte, de mortaliteitscijfers per ziekenhuis, de bron van besmetting en het aantal gevaccineerde mensen op een vaccinatiebarometer. Dat laatste weten we ook nog steeds niet. Is het ook mogelijk om meer duidelijkheid te geven en echt open te zijn over de leveringen van de vaccins? De ene keer wordt daarover gezegd dat er minder geleverd wordt, de andere keer dat er meer geleverd wordt. Kunt en wilt u de informatie over de inhoud en de precieze locatie van de leveringen openbaar maken? Voor de vakantie had ik het ook al over de teststrategie. Slechts 33 % van de testen is terug te brengen tot de indicatie, namelijk symptomatisch, asymptomatisch, hoog risico of terugkeer van reizen, omdat er te weinig met elektronische formulieren wordt gewerkt. De vraag rijst dan of er vandaag meer getest wordt, dan wel of de derde golf bezig is. Kortom, wat is er nu eigenlijk aan de hand? Nog steeds komt het resultaat van 16 % van de tests pas na 24 uur aan. Hoe zult u dat verbeteren? Hoeveel procent van het federaal testplatform wordt nu effectief gebruikt? Er is ook veel gezegd over het respect van de quarantaineverplichting. Hoe staat u tegenover het feit dat het grote inkomensverlies soms de reden is waarom mensen die verplichting niet nakomen. Zult u ook daarop inzetten en niet enkel op repressie? Ten slotte, zijn wij logistiek klaar voor de vaccinatiecampagne, nu de vaccins ook sneller geleverd worden? Hoever staat het met het aantal vaccinatiecentra die zullen worden gebouwd? Wie zal de vaccins zetten? Wat zal de last op de huisartsen zijn? Er wordt gesteld dat 4.000 fulltime equivalenten nodig zijn om alle vaccins toe te dienen. Wie zal dat doen? Hoe zult u ervoor zorgen dat de risicogroepen die de huisartsen kennen, effectief op tijd hun vaccin zullen krijgen? Hoe zal de informatiestroom worden geregeld?
Mevrouw Merckx, ik heb u iets meer spreektijd gegeven, aangezien ik u had onderbroken.
Mijnheer de minister, mijn vraag nr. 55012336C gaat over het proefproject dat afgelopen weekend onder leiding van professor Goossens is opgestart in Antwerpen, waarbij geteste personen met afwijkende testresultaten worden opgevolgd. Die personen worden gecontacteerd door een gezondheidsinspecteur. Zij worden gevraagd om op dag 10 een test te laten afnemen en ondertussen in quarantaine te blijven. Men doet dat om op die manier de introductie hier van de Britse variant van het virus te vertragen. Omdat de Britse variant veel besmettelijker is, bestaat het vermoeden dat men ook langer besmettelijk blijft en dat zou een invloed hebben op de periode van quarantaine die in de toekomst moet worden gerespecteerd. Vraagt de gezondheidsinspecteur de testafname en de langere quarantaine in het kader van het proefproject of legt hij dat op? Wordt overwogen om de periode van quarantaine op te trekken naar tien dagen in het licht van de Britse variant?
Madame la présidente, monsieur le ministre, je voudrais évoquer différents volets. Le premier concerne les soignants, et plus particulièrement la prime pour les soignants que certains d'entre eux n'ont toujours pas reçue. Je fais référence à la question n° 55012342C. Pour ce qui concerne l'évolution de la pandémie, je renvoie à ma question n° 55012343C sur l'importance du séquençage du génome face aux mutants. Je renvoie également à mes questions très précises sur le tracing, le nombre d'isolements de personnes positives et sur leur accompagnement. C'est la question n° 55012345C. Monsieur le ministre, quant au testing, je voudrais revenir sur la situation des écoles. Heureusement, en tout cas avec les variants actuels du covid, les enfants ont peu de risques sur le plan de leur santé. À l'inverse, l'évolution montre qu'il serait vraiment fondamental de faire un testing régulier auprès des enfants et des enseignants. Qu'en est-il? Cela fait maintenant de nombreuses semaines que nous en parlons. Par ailleurs, toujours sur le testing, je pense que nous ne testons pas assez; sur ce point, j'espère que nous pourrons être d'accord. La question qui se pose est de faciliter l'accès au testing, qu'il puisse être plus rapide et demander moins de démarches; un test rapide permettrait, s'il est positif, une quarantaine rapide de la personne concernée. Enfin, je voudrais en venir au grand volet de la vaccination et de la stratégie vaccinale. D'abord, j'ai une demande expresse de transparence. Tous les autres pays sont transparents sur les commandes précises, sur le nombre de vaccins qui arrivent et qui sont disponibles quotidiennement, sur le nombre de vaccins qui sont administrés chaque jour. Aujourd'hui, nous sommes parmi les tout derniers, si pas le dernier, en termes de rythme de vaccination. Il ne s'agit pas de faire une course, mais chaque jour compte, puisque c'est une véritable course contre la montre qui est engagée. Je demande de votre part une transparence complète et des données ouvertes. Vous aviez dit: "Je ferai vaccin sur table." Ce que je constate depuis maintenant quinze jours, c'est que c'est tout sauf vaccin sur table. Pourrions-nous disposer des avis du comité d'attribution des vaccins, un relevé quotidien des vaccins reçus et administrés, de l'âge des personnes vaccinées ainsi que leur répartition géographique? Ce dernier critère est important pour l'immunité collective, mais aussi en ce qui concerne le rythme de livraison des vaccins à venir au cours de l'année. Il s'agit de projections théoriques, mais dont nous devons disposer. Le plan a été présenté vendredi. Où en est-on dans son opérationnalisation? J'ai vu que la Flandre avait annoncé qu'elle pourrait vacciner tout le monde avant l'été, donc avant fin juin. Est-ce désormais aussi votre ligne ou bien maintenez-vous celle que vous avez indiquée vendredi? Autrement dit, comptez-vous plutôt faire vacciner les plus de dix-huit ans à partir de vendredi? Il serait aussi grand temps de lancer un appel pour mobiliser un maximum de vaccinateurs. Par ailleurs, les vaccins sont toujours bloqués dans les congélateurs. Je vous invite à nouveau à entreprendre la vaccination des soignants ainsi que des personnes à risque en dehors des maisons de repos. Je voudrais aussi attirer votre attention sur les plus vulnérables dans les groupes à risque, tels les patients dialysés ou cancéreux, qui ne peuvent pas être confinés. Puis-je encore vous demander d'associer les médecins généralistes à la task force? Enfin, le vaccin Moderna est avalisé à partir de seize ans, sur la base des études cliniques. Qu'en est-il? Restons-nous dans une stratégie de vaccination des citoyens de plus de dix-huit ans ou bien allons-nous descendre jusqu'à seize ans, en tout cas pour les vaccins validés?
Monsieur le ministre, comme vous, je considère qu'il y a lieu de s'inquiéter en voyant les chiffres de l'épidémie repartir à la hausse. En tout cas, les experts vous alertent en ce sens. Nous devons pouvoir les entendre – ce qui ne fut pas le cas lors des deux premières vagues. La question présente est de savoir comment nous préparer aux vacances de Carnaval. Par conséquent, pouvez-vous m'indiquer si vous avez déjà élaboré une stratégie à ce sujet? Est-il raisonnable de se limiter à déconseiller les voyages à l'étranger? A contrario, Intersoc, l'organisme de vacances de la Mutualité chrétienne, a décidé d'annuler toutes les classes de neige, de même que les voyages individuels, jusqu'au 3 avril. Je me dois aussi de vous interpeller au sujet de la mutation du virus britannique. On sait – et je vous en remercie – que le gouvernement finance un programme de surveillance génomique du covid-19 auprès de quatre de nos universités. Mais que fait-on des résultats obtenus? Comment l'échange d'informations entre les universités, Sciensano et les communes s'effectue-t-il? Les bourgmestres ne devraient-ils pas être automatiquement informés en cas de détection de cas de la variante sur leur territoire pour qu'ils puissent prendre les mesures qui s'imposent? Aujourd'hui, on appelle les malades à respecter encore plus scrupuleusement la quarantaine. Cependant, il manque d'indications concrètes. Pouvez-vous nous dire quelle est la procédure à suivre dans le chef des bourgmestres et des communes quant au contrôle de cette quarantaine? Pouvez-vous également nous dire qui est censé les informer? Est-ce le gouverneur de leur province? Si oui, ce dernier est-il clairement informé et par qui? Je voudrais également vous interpeller au sujet des clusters puisque, pour la première fois, ce vendredi 8 janvier, Sciensano a publié une donnée que de nombreux chercheurs réclamaient depuis longtemps, à savoir la donnée relative au suivi des clusters et donc des foyers de contamination. Il en ressort notamment que, durant la semaine du 28 décembre au 3 janvier, 40 % des contaminations – ces chiffres doivent, bien entendu, être considérés avec la plus grande prudence – interviendraient au sein des entreprises. Monsieur le ministre, ce travail de détection des foyers de contamination sera-t-il permanent à l'avenir en vue notamment d'objectiver les décisions et de préciser les conditions suivant lesquelles certaines activités pourront reprendre? Compte tenu du rôle des entreprises dans les contaminations, les contrôles en matière de télétravail qui reste obligatoire seront-ils renforcés? Je voudrais, enfin, à l'instar de mes collègues, vous interroger sur la question des vaccins. Ma première question a trait au personnel devant encadrer la vaccination. On sait qu'on manque d'infirmiers et de médecins. Dans ces conditions, comment serons-nous à même d'assurer la vaccination des personnes et la surveillance de ces dernières puisqu'on nous a promis qu'elles feraient l'objet d'une surveillance pendant 30 minutes, après leur vaccination? J'entends aussi que certains experts notamment de l'Université d'Anvers estiment que 200 centres de vaccination, c'est trop parce qu'avec un tel nombre, on éparpillerait tous les moyens, les doses de vaccins, etc. Je souhaiterais vous entendre au sujet des remarques formulées par ces experts. Pour terminer, je souhaiterais évoquer deux remarques émises par ma collègue, Mme Fonck. Va-t-on publier de manière permanente toutes les données relatives à la vaccination? Que répondez-vous à la lettre ouverte qui vous a été adressée sur la vaccination des patients dialysés, chroniques et qui ont fait l'objet d'une transplantation rénale?
Mijnheer de minister, het woord is aan u. Ik hoop dat u enige klaarheid kunt brengen.
Mevrouw de voorzitster, ik zal proberen synthetisch te antwoorden op alle vragen, het zijn er zeer veel. Ik hoop dat ik de goede synthese maak. Met betrekking tot de huidige situatie, de evolutie van de cijfers is inderdaad een reden tot zorg. Wij kunnen niet zeggen dat wij aan het begin staan van een derde golf, omdat de cijfers in verschillende richtingen gaan. Wij zien een sterke toename van het aantal bevestigde besmettingen, maar wij zien anderzijds ook dat de positiviteitsratio ondertussen wel gedaald is ten opzichte van de situatie tijdens de kerstvakantie. Daar is een evidente verklaring voor: wij testen vandaag opnieuw veel meer mensen dan tijdens de kerstvakantie en dus stellen wij meer besmettingen vast, maar in verhouding tot het aantal mensen dat wij testen, is de besmettingsgraad minder. Als men een beetje verder terugkijkt, ziet men dat wij zelfs met de testcijfers van vandaag, niet meer of zelfs minder aan het testen zijn dan voor de kerstvakantie. Dat is een eerste belangrijk punt. De toename van het aantal besmettingen hangt dus duidelijk vast aan het feit dat wij meer testen. We moeten ook meer testen. Ik wil een oproep doen aan heel de bevolking. Wanneer men het gevoel heeft dat men misschien COVID-19 opgedaan heeft, moet men zich laten testen. Dat is uiterst belangrijk. Ik bespreek dat ook met mijn collega-ministers van Volksgezondheid. Het is essentieel dat mensen zich laten testen. Wij hebben in de kerstvakantie ook beslist dat inwoners die terugkomen uit andere landen, in quarantaine moeten gaan, tenzij ze niet uit een rode zone komen, maar dat is uiterst zeldzaam, of tenzij ze minder dan 48 uur weg waren. Ze moeten dus in quarantaine en zich laten testen op dag 1 en op dag 7. Ik heb inderdaad ook aan het commissariaat Covid, de taskforce Testing en de leden van de GEMS de voorbije dagen herhaaldelijk gezegd dat wij moeten nadenken over strategieën om de testcapaciteit die wij hebben, sterker te gebruiken. Op dit moment hebben wij immers een surplus aan testcapaciteit. Ik ga daarop niet vooruitlopen, omdat de taskforce Testing en de GEMS daarover aan het nadenken zijn. Het eerste punt samenvattend: de toename van het aantal besmettingen is reden tot zorg en hangt samen met het feit dat wij nu weer meer testen. Het is echter nuttig en zelfs noodzakelijk om nog meer te testen. De experts en wetenschappers hebben de opdracht om daaromtrent voorstellen en ideeën te brengen. Die verwacht ik nog niet morgen, maar ik vind het wel een belangrijke zorg. De oproep aan mijn collega-ministers verantwoordelijk voor Volksgezondheid in de Gewesten en Gemeenschappen, is dat zij de bevolking sensibiliseren om zich meer te laten testen. Het aantal nieuwe opnames in ziekenhuizen is op dit moment een meer robuuste indicator. Dat aantal daalt, weliswaar langzaam. Die langzame daling vind ik ook wel een beetje een reden tot zorg. Wij zouden willen dat dat aantal sneller daalt, want het aantal opnames in ziekenhuizen vanwege COVID-19 is momenteel nog altijd relatief hoog. Dat wijst er op een zeer reële en robuuste manier op dat de circulatie van het virus nog groot is. De huidige situatie is dus niet veilig. Enerzijds hebben wij, dankzij de vaccinatie, uitzicht op bevrijding, anderzijds moeten wij tegelijkertijd nog zeer streng blijven voor onszelf. Eerlijk gezegd hoop ik dat het uitzicht op de vrijheid bijdraagt tot de motivatie om ondertussen, in de komende periode, nog zeer streng te zijn voor onszelf en de moeilijke en vervelende maatregelen echt te volgen. Een bijzondere reden tot bezorgdheid zijn mutanten die wij in andere landen zien en die aldaar zeer grote schade aanrichten, zoals in het Verenigd Koninkrijk en Ierland. Een variant uit het Verenigd Koninkrijk, door de Engelse autoriteiten VUI-202012/01 genoemd, de eerste variant under investigation van december 2020, is een belangrijke, want die bevat 17 wijzigingen in de basenparen van het virus-DNA en men ziet dat die variant zich enorm snel verspreidt. Het feit dat er mutaties zijn, is niet zo bijzonder, maar dergelijke mutaties zijn om een of andere reden veel gevaarlijker. Natuurlijk zijn de mutaties ondertussen ook al besproken in de RAG en in de GEMS, door de mensen die ons adviseren. Wat hebben wij gedaan? Het beleid ten aanzien van binnenkomende reizigers, inwoners uit ons land die terugkeren uit het buitenland, of niet-inwoners die hier aankomen, hebben wij in opeenvolgende stappen verstrengd. Men komt ons land sinds Kerstmis niet meer als niet-inwoner binnen, tenzij men een bewijs voorlegt dat men negatief heeft getest. Als inwoner komt men het land in, maar moet men in quarantaine gaan en testen op dag 1 en dag 7, behalve voor mensen die minder dan 48 uur weg zijn. Wanneer het gaat over mensen die om professionele redenen gereisd hebben, werken we met een self assessment tool, waarbij mensen die zich werkelijk veilig hebben gedragen, op basis van self assessment ook niet in quarantaine hoeven te gaan. Ook hebben we onze surveillance opgedreven, dat is al gezegd, laat ik het nog even herhalen. Als men echt precies wil weten welke varianten er circuleren, moet men het genoom sequenceren. Dat is arbeidsintensief en duur. Uitgaande van een doelstelling van 4.300 genoomanalyses per maand in het surveillanceplan, heeft men toch een kostprijs van 100 euro per staal. Dat wil zeggen dat men al aan 430.000 euro per maand zit, als men 10 % van de stalen genetisch zou willen analyseren. Daarvoor was er eigenlijk onvoldoende budget, maar we hebben daar nu de nodige middelen voor uitgetrokken, tot 5 miljoen euro. De genoomanalyses worden uitgevoerd door een consortium van verschillende laboratoria, waarin het nationaal referentiecentrum Respiratoire Ziekten van de KULeuven een belangrijke rol speelt, samen met de universiteiten van Luik en van Gent. Zij schalen momenteel hun capaciteit op van 0,5 % naar ten minste 2 % en minimaal 1.000 genoomsequenceringen per week. Als men zegt "minimaal 1.000" en men weet dat we vandaag zowat 12.000 positieve gevallen krijgen per week, weet men dat wij als doelstelling hebben om 8 % van de positieve stalen te sequenceren. We hebben er ook het geld en de organisatie voor. Daarmee komen we helemaal in de buurt van het Verenigd Koninkrijk, dat terecht als een kampioen en als een voorbeeld werd gegeven van intensief bezig zijn met sequencering van het genoom. Andere labo's van het federale platform en enkele labo's uit provincies waar geen labo van het federaal platform aanwezig is, bereiden zich voor om op zeer korte termijn ook dergelijke analyses uit te voeren. Er zullen ook genoomanalyses gebeuren op stalen van patiënten met specifieke, klinische indicaties om vroegtijdig varianten met belangrijke klinische impact te kunnen opsporen. Die indicaties worden nog vastgelegd, maar kunnen onder andere herinfecties, uitbraken met een onverwachte afloop, terugkeer van een reis uit welbepaalde gebieden, infecties na vaccinatie, infecties bij personen met een verhoogd risico op mutaties en atypische PCR-resultaten omvatten. Op die manier weten we dus waar en wanneer varianten opduiken. Het probleem is dat genoomanalyse nogal wat tijd vraagt. Dat brengt me bij het pilootexperiment van Herman Goossens. We weten al een en ander, zoals ook al in de pers gekomen is. We hebben in België zes gevallen met de UK-variant gezien: drie personen van dezelfde familie met een link met Nederland, twee personen met een link met het Verenigd Koninkrijk en een laatste persoon zonder duidelijke link. We moeten hout vasthouden, maar gelukkig lijkt het erop dat de variant hier niet sterk circuleert. We hebben dat niet gezien in onze observaties. Maar misschien observeren we een en ander niet of nog niet. Dat brengt me bij het proefproject dat Herman Goossens op mijn vraag en zijn suggestie – mijn verdienste daarin is niet erg groot – organiseert in Antwerpen. Ik heb inderdaad gevraagd om samen met mevrouw Moykens van de interfederale taskforce Testing en Tracing en Frank Robben voor alle softwareaspecten, een en ander systematisch uit te werken. Ik denk immers dat, als het pilootproject interessant is, het zou moeten worden uitgebreid naar de andere regio's, en niet enkel in Antwerpen. Er zijn twee aspecten aan het pilootproject. Bij een ervan voel ik me er redelijk zeker over dat het goed is. Over het andere moeten de experten, met name de RAG, volgens mij nog meer nadenken. Wat zeker goed is, is dat via de PCR-test reeds kan worden vastgesteld dat een bepaald virus uit een positief staal sterk afwijkend is en mogelijk een belangrijke en zeer besmettelijke variant. In dat geval kan men al preventief, zonder genoomsequencering, zeggen dat er dubbele voorzichtigheid geboden is. In Antwerpen had men een aantal van die gevallen vastgesteld. Men heeft de betrokkenen onmiddellijk persoonlijk laten opbellen door de gezondheidsinspecteur. Dat heeft als voordeel dat men aan die mensen kan zeggen dat ze dubbel moeten opletten. Uiteraard moet iedereen in quarantaine in het geval van een besmetting, maar die betrokkenen kunnen onmiddellijk aangemaand worden om dubbel op te letten. Dat lijkt mij onverkort een goed idee. Er wordt heel kort op de bal gespeeld. De bijkomende idee is dat bij kans op een gevaarlijke variant, er bijkomend getest wordt. Dat aspect is nog onder discussie. Het maakt ook deel uit van het Antwerpse pilootproject. Ik wacht nog op een formeel advies door de RAG of dat al dan niet aangewezen is. Als dat een interessant pilootexperiment is, ben ik voorstander van een uitrol ervan, ook naar andere regio's in ons land. Het is immers zaak om zeer snel, zeer praktisch, hands on op de bal te spelen wanneer men een afwijking vaststelt. Dat sluit surveillance met genoomanalyses niet uit, maar een en ander komt een beetje trager. In verband met de tests, ik wil het even hebben over de vraag naar controle en verplichting. Iemand heeft cijfers aangehaald van professor Geert Molenberghs, die zei dat slechts 11 % van de 80.000 reizigers werd getest. Hij zei daarmee niets verkeerd, maar hij baseerde zich op de eerste beschikbare cijfers. Die evolueerden intussen sterk. In de periode van 21 december tot en met 1 januari werden de teruggekeerde reizigers strenger gecontroleerd op de zelfevaluatie, maar de quarantaine was nog niet algemeen verplicht, en onderworpen aan een test op dag 7. Dat hebben wij veranderd. Vanaf 2 januari kwam er een verplichte quarantaine voor iedereen die binnenkomt, met een test op dag 1 en dag 7. Vanaf 4 januari kunnen mensen die om professionele redenen weggeweest zijn, eventueel aan de quarantaine ontsnappen, mits de self assessment tool aangeeft dat ze echt voorzichtig waren geweest. Mevrouw Depoorter, u fronst de wenkbrauwen, ik zou het in uw plaats ook doen. Dat is allemaal ingewikkeld, maar een en ander is ook om tot een akkoord te kunnen komen in het Overlegcomité. Ik moet met veel mensen en opinies van vele regeringen rekening houden. Er zijn daarover vele lange en moeilijke discussies geweest. Een aantal mensen vond het belangrijk dat wij een onderscheid zouden maken tussen reizen om professionele redenen en om niet-professionele redenen. Daarvoor hebben wij het PLF moeten aanpassen. Wij maken dat onderscheid. Reizen om niet-professionele redenen betekent zonder meer quarantaine. In geval van een reis om professionele redenen hoeft men, als men met de self assessment tool zelf attesteert dat men zich zeer voorzichtig gedragen heeft, niet in quarantaine. Het onderscheid tussen professioneel en niet-professioneel kunnen wij controleren. Daarover hoeft u zich geen zorgen te maken. Wij kunnen dat controleren op basis van onder andere de koppeling van databanken bij RSZ. Dat is geen issue. Ik kom terug op de kern van de zaak: hoeveel personen hebben voldaan aan de vraag om zich te laten testen en in quarantaine te gaan. In de periode van 28 december tot 7 januari is 64 % van de mensen met een INSZ-nummer – aan de hand daarvan kunnen we dat goed controleren – getest. Daarvan testte 3,1 % positief. Dat verschilt een beetje per regio. In Brussel is de testratio 61 %, met 3,5 % positieve gevallen. In Vlaanderen is dat 67 % met 2,5 % positief en in Wallonië is dat 65 % en 3,7 % positief. Er worden nu nog bijkomende analyses gemaakt met betrekking tot de landen. Die informatie kan ik nu dus nog niet geven. We weten wel al welke landen belangrijk waren. Dat waren Frankrijk, Spanje, Polen, Nederland, Italië en Duitsland. Er wordt voortdurend op aangedrongen om de grenzen te sluiten. Als ik gewoon mijn hart volg, zou ik dat ook wel willen doen. Alleen is dat voor een klein land als België bijzonder ingewikkeld. We zijn zeer afhankelijk van grensoverschrijdend verkeer en grensarbeiders en hebben bovendien enorm veel toegangswegen waarmee we met het buitenland verbonden zijn. We moeten veeleer inzetten op een beleid waarbij we op alle mogelijke manieren de reizigers onderscheppen met onder andere testing, quarantainemaatregelen, nog eens testing en sequencing van het genoom wanneer dat aangewezen is. De sleutel van het hele verhaal ligt bij het beleid dat de Gewesten en Gemeenschappen voeren om de quarantainemaatregelen en de isolatiemaatregelen voor besmette mensen te ondersteunen, op te volgen en ook te controleren. Dat is volledig de bevoegdheid van de Gemeenschappen. In de Interministeriële Conferentie Volksgezondheid en op het Overlegcomité spreken we daar natuurlijk over met elkaar. Mijn uitdrukkelijke vraag aan de collega's van de Gewesten en Gemeenschappen is dat ze het wetgevend, reglementair arsenaal en het feitelijk instrumentarium om de quarantaine op te volgen en te controleren, echt doen draaien. In Vlaanderen is dat nu mogelijk. De andere Gewesten zijn daar ook mee bezig. Dat is cruciaal. We zijn de komende maanden niet duurzaam veilig als de Gewesten en de Gemeenschappen de maatregelen inzake quarantaine niet echt goed organiseren, ondersteunen, begeleiden, opvolgen en, waar nodig, controleren. Er zijn ook vragen gesteld over sneltesten. Daarmee herhalen wij eerdere debatten, mevrouw de voorzitster, waarin ik niet veel nieuws kan melden. Ik heb al enkele keren in de commissie gezegd dat wij het op het moment niet aangewezen vinden om zelftesten als een element van onze strategie te ontwikkelen. Daar is veel te veel onzekerheid over. Sneltesten die men door iemand anders laat afnemen, zijn dat wel. Wij vinden het nog niet het moment om dat via de apotheken uit te rollen, hoewel daarvoor gepleit werd in de vragen. Mevrouw Gijbels, u kwam nog eens terug op de screening van het afvalwater. Ik heb daar al een aantal keer op geantwoord, dus ik verwijs gewoon naar wat ik al heb geantwoord. Dat wil echter niet zeggen dat wij niet moeten proberen om op al die aspecten vooruitgang te boeken, maar zo eenvoudig is dat niet. Er bestaat misschien wel een misverstand in verband met de sneltests. Het is al mogelijk om een sneltest rechtstreeks te registreren en die ook tegen terugbetalingstarief te laten uitvoeren door huisartsen en door artsen in collectiviteiten, bijvoorbeeld scholen en woon-zorgcentra. Die regeling is in 2020 ook al geïmplementeerd. Patiënten met enkel een positieve serologische test worden niet opgenomen in de cijfers van de bevestigde gevallen, omdat een serologische test de aanwezigheid van antilichamen onderzoekt en niet duidt op een acute infectie. Een positieve serologische test geeft een bevestiging van een doorgemaakte COVID-19-infectie. In de meeste gevallen gaat het om oudere infecties en zijn die mensen al genezen. Daarom worden die testresultaten dus niet opgenomen in de rapportering. De procedure daaromtrent is sinds 23 juni 2020 niet veranderd. Mevrouw Gijbels, mevrouw Depoorter, mevrouw Sneppe, de cijfers zijn wat ze zijn. Momenteel worden maximaal tussen 7.500 en 10.000 testen per dag via het federaal platform geanalyseerd. Dat is grosso modo eigenlijk maar de helft van de capaciteit. Men zou dus echt wel meer kunnen doen met het federaal platform. Dat zou een aansporing moeten zijn om meer te testen, alsook om over de teststrategie na te denken. Mevrouw Gijbels en mevrouw Sneppe, u stelde vragen over cyberaanvallen. Er is een aanval met malware gebeurd op de informaticasystemen van Sonic Healthcare Benelux op 17 december, waarbij toegang werd verkregen tot bepaalde systemen, kort daarna gevolgd door een ransomwareaanval, die actief werd op 27 december. De groep Sonic Healthcare Belenux heeft acht vestigingen, met hoofdzetel te Antwerpen en vestigingen in Brugge, Ardooie, Gent, Moeskroen, Lokeren, Genk en Brussel. De vestigingen gebruiken hetzelfde systeem voor laboratoriumanalyses en de verwerking ervan. Er werd contact opgenomen met de groep. De groep heeft laten weten dat alle systemen op 28 december werden afgekoppeld. Het forensisch onderzoek loopt nog. Tot op heden is er geen enkele aanwijzing van de ontvreemding van persoonsgegevens. Het enige doel lijkt financieel gewin te zijn. De groep heeft ook melding gemaakt bij de Gegevensbeschermingsautoriteit op 18 december en op 28 december. De politie werd ingelicht, die op haar beurt de Federal Computer Crime Unit heeft ingelicht. Er zijn ook nogal wat contacten geweest met het federaal parket. De groep heeft verschillende verbeterinitiatieven voorgesteld. Op die basis zal deze week de heropstart beginnen. De hacking heeft gelukkig geen impact op de strijd tegen het coronavirus. Die specifieke groep heeft een capaciteit van een kleine 4.000 tests per dag als weekgemiddelde, met een gemiddelde van 1.700 uitgevoerde tests per dag. De betrokken labo's zijn overgeschakeld op een papieren aanvraagprocedure en hebben tests laten uitvoeren door andere labo's in de omgeving. Labo's kunnen nieuwe doelwitten worden. Na een aantal initiële gesprekken zal met de sector onderzocht worden hoe de informatie- en systeemveiligheid kan worden gewaarborgd en hoe incidenten het best worden gerapporteerd en aangepakt. Dergelijke afspraken zijn al v an kracht voor de hospitalen. Nu kom ik tot de vaccinatiestrategie, waarover ik eerst een aantal hoofdlijnen geef. Wat wij met zijn allen voortdurend zullen meemaken, is dat de vaccinatiestrategie telkens opnieuw wordt aangepast. Wij krijgen nieuwe berichten over de mogelijkheid van leveringen en aan de hand daarvan wordt de strategie voortdurend aangepast. Dat kunnen ook belangrijke aanpassingen zijn, bijvoorbeeld in de hoeveelheid vaccins die geleverd worden en dus toegediend moeten worden. In de komende maanden kan het ook gaan over aanpassingen waarbij opnieuw over de doelgroepen wordt nagedacht, bijvoorbeeld als er veel meer vaccins of vaccins van een bepaald type beschikbaar zijn. We hebben immers hypotheses waar, bijvoorbeeld, het vaccin van AstraZeneca het meest effectief is, al zijn we daarvan misschien nog niet zeker. We moeten ook zien of AstraZeneca wel de toelating krijgt om op de markt te komen. Inzicht over de hoeveelheid vaccins, maar ook over de precieze kwaliteiten ervan zullen dus evolueren. Dat alleen al is een reden waarom de vaccinatiecampagne voortdurend zal worden aangepast. Ik begrijp uw vraag naar transparantie en ik dring er bij de taskforce ook op aan om heel spoedig een systeem te hebben waarbij iedereen kan volgen wat er gebeurt. Dat is er vandaag nog niet of het is nog niet operationeel. Dat is inderdaad een tekort, ik geef dat grif toe. En als het er is, moet het natuurlijk goed werken. Dit bemoeilijkt momenteel onze discussie. Er zijn een paar precieze gegevens gevraagd. Eerst en vooral, hoe zit het met Moderna? Daarover kan ik het volgende zeggen. Gisteren zijn er 8.000 dosissen van Moderna geleverd en volgende week zullen er 13.000 worden geleverd. In de week van 1 februari belooft men 31.000 dosissen en in de week van 15 februari 94.000. Dat is wat ik u kan zeggen. Meer transparantie kan ik niet geven. Dat zijn gewoon de gegevens die ik heb gekregen. Dat betekent dat we nu dus kunnen beginnen met een voorzichtige uitrol van het Modernavaccin. Het plan van de deelstaten en de taskforce is om volgende week al in enkele ziekenhuizen het Modernavaccin toe te dienen. Dan is er een bredere vraag over ons aandeel in Pfizer. De eerste vraag was wat onze positie daar is en hoe we onderhandeld hebben. Wij hebben eind december de positie ingenomen waarbij we een globale onderhandeling willen over wat er nog komt. In die globale onderhandeling willen wij echt ons complete aandeel hebben. Dat wil zeggen ons aandeel in het aantal vaccins, maar ook om qua leveringsritme gelijktijdig te worden bediend, zoals de andere lidstaten. Dat is zeer essentieel. Dat is ook de uitdrukkelijke afspraak met de Europese Commissie. Dat leidt tot iteraties van onderhandelingen. Vandaar ook de afgeronde cijfers die ik heb gehanteerd. Als Pfizer 600 miljoen dosissen levert, dan is ons aandeel 15 miljoen. Dat is ons recht. Ons recht is bovendien dat ze even snel bij ons terechtkomen als in Frankrijk, Italië of Duitsland. Er is verwezen naar Duitsland. Het zou niet aanvaardbaar zijn dat Duitsland eerder extra leveringen krijgt dan andere lidstaten, maar dat is niet het geval, mevrouw Depoorter. Het resultaat van een globale onderhandeling is dat ons de garantie gegeven is dat wij in hetzelfde ritme dezelfde extra hoeveelheden krijgen, in verhouding tot onze bevolking. Het enige wat nog niet afgeklopt is, is de laatste schijf, met name de 100 miljoen van de 600 miljoen. Daarom heb ik gesproken over – afgerond – 7,5 miljoen, die zich voegen bij de 5 miljoen. Dat moet u projecteren tegenover 500 miljoen dosissen. Dan zijn er nog 100 miljoen die nog niet afgeklopt zijn, met name de laatste 100 van de 600 miljoen. Daarvan zeg ik dat ons aandeel pro rata daarin normaal gezien 2,5 miljoen is. Vanuit de Interministeriële Conferentie Volksgezondheid hebben we de vraag gesteld om 15 miljoen dosissen te krijgen. Daarvan zijn er reeds 5 miljoen definitief afgeklopt; 7,5 miljoen zijn er gisteren afgeklopt; 2,5 miljoen moeten we zeker hebben als men de Europese regels correct toepast op de 100 miljoen die nog moeten worden besproken. Dat is samen 15 miljoen. Deze vaccins moeten ook komen in hetzelfde ritme als voor de andere landen. Ik heb geen aanduiding dat het anders zal zijn. Maar dat is inderdaad essentieel. Als we daarin bedrogen zouden worden, dan zijn we niet eerlijk behandeld. Dat geldt ook voor de andere vaccins. Ik maak de rekensom nu zeer eenvoudig voor wat Pfizer betreft, omdat ik het zo in mijn hoofd heb. Maar het geldt ook voor Moderna en alle andere, tenzij we zelf zouden aangeven dat we niet zo geïnteresseerd zijn. Aangenomen dat extra opties voor Moderna waarschijnlijk erg laat zullen komen, is dat bijvoorbeeld iets wat ons minder interesseert. Er zijn ook extra schijven voor Moderna, maar die komen pas helemaal aan het einde, ten vroegste in het vierde kwartaal. Eigenlijk zouden wij willen dat onze vaccinatiecampagne dan al afgelopen is. Dat interesseert ons dus minder, want snelheid is belangrijk in dezen. We gaan niet intekenen op alles. Als er bijvoorbeeld helemaal aan het einde extra schijven komen van Moderna, dan hebben we er al genoeg. Het zou dan al voorbij moeten zijn. Wat Pfizer betreft, willen wij echter ons deel. Om met het oog op het leveringsritme eerlijk behandeld te worden, willen wij 4,4 miljoen extra dosissen krijgen in het tweede kwartaal. Die heeft men ons ook toegezegd. Mevrouw Depoorter, voor ik het vergeet, wil ik hier iets tussenvoegen wat er niets mee te maken heeft. Ik heb hier namelijk genoteerd dat de extra 20 euro voor het GMD voor eind januari uitbetaald wordt. Men heeft ook vragen gesteld over de spuitjes. Ik moet zeggen dat we hier echt een flessenhals hebben, waardoor we tegen een knelpunt aankijken. We hebben zeker genoeg spuitjes en naalden, dat is het probleem niet. Ik kan u desgewenst de details geven, maar we hebben er in elk geval genoeg. Sinds korte tijd kan men echter uit een flacon van Pfizer 6 dosissen halen in plaats van 5, maar daarvoor heeft men wel een spuit van 1 ml nodig. Dat is een redelijk recent gegeven. We hebben een aantal van die spuiten besteld, maar we zullen op een welbepaald moment nog een tekort hebben. Momenteel hebben we genoeg spuiten van 1 ml, want we hebben er 384.000 besteld die al geleverd zijn in december. We hebben er verder 3,6 miljoen besteld die op 15 maart zullen aankomen. Voor het overige hebben we zeer veel spuitjes van 2 ml beschikbaar en daarvan zullen er nog meer geleverd worden. Tussen begin februari en midden maart zullen we echter mogelijk een tekort aan spuitjes van 1 ml hebben. We zoeken nu dus naar bijkomende beschikbaarheid van spuitjes van 1 ml en dat is een flessenhals. Het belet ons niet om te vaccineren, maar het zou ons kunnen beletten om 6 dosissen uit een flacon te halen in plaats van 5. Dat heeft ermee te maken dat we eigenlijk, enerzijds, niet gemakkelijk die spuitjes van 1 ml vinden en, anderzijds – dat is een extern gegeven – dat wij hebben ingeschreven op een Europees contract waarin ook spuitjes van 1 ml zitten. Dat hebben wij al gedaan in december, maar de gemeenschappelijke Europese aankoop loopt duidelijk vertraging op, en dat is vervelend. Wij kijken dus aan tegen een vertraging van een gemeenschappelijke Europese aankoop van spuitjes van 1 ml. Wij hebben zelf wel 384.000 spuitjes besteld, die we al hebben, en 3,6 miljoen die midden maart moeten worden geleverd, maar daartussen zitten we mogelijk met een knelpunt. We proberen dat op te lossen. Het is niet zo dat we spuitjes te kort hebben; we hebben genoeg spuitjes van 2 ml, we hebben naalden genoeg, dat is niet het probleem. Het probleem zit in het feit dat men recent heeft gezegd dat men met spuitjes van 1 ml er 6 dosissen uit kan halen. Ik wil u over dit laatste punt wel zeggen dat hierover het laatste woord nog niet is gezegd. Kan men er altijd 6 dosissen uit halen met een spuitje van 1 ml? Dat is een ingewikkelde discussie op zowel het Europees niveau als tussen de landen. Ik zeg het u zoals het is, mevrouw Merckx. Ik weet dat het een vervelende discussie is als men moet stellen dat het laatste woord nog niet is gezegd over de vraag of dit altijd zal lukken, maar men is daarmee bezig. Ik hoop dat u begrijpt dat ik u daarmee ook volledig informeer. Mevrouw Fonck had een vraag over Moderna voor jongeren vanaf 16 jaar. Mevrouw Fonck, ik heb daar nu geen antwoord op. Ik zal de vraag moeten stellen aan de taskforce. Er werden vragen gesteld over wie het vaccin kan toedienen en wie daar bij moet zijn. In essentie zullen we natuurlijk een beroep doen op verpleegkundigen om de vaccinatie mee te ondersteunen. Er komen ook meldpunten waar mensen zich kunnen aanmelden die zich vrijwillig willen inschakelen. Ik denk bijvoorbeeld aan gepensioneerde verpleegkundigen of huisartsen, of ander zorgpersoneel. Er is ook gesproken over de wet van 6 november. Monsieur Rigot, vous avez évoqué la loi du 6 novembre 2020. Nous espérons ne pas devoir faire appel à la délégation prévue par cette loi. Tout sera mis en œuvre à cette fin. Toutefois, afin de ne pas devoir agir dans l'urgence si nous devions faire face à une troisième vague qui rendrait impossible la vaccination par les forces infirmières et médicales disponibles, nous avons anticipé cela en enlevant la vaccination de la liste convenue des actes exclus de cette délégation. Cette liste d'actes a été négociée. Je rappelle que cette loi contient des mesures spécifiques visant à faire face à une situation de crise et que ces mesures sont temporaires et limitées dans le temps. La loi elle-même cessera d'être en vigueur le 1er avril. Elle pourra être prolongée, mais au maximum six mois. Je ne vais pas rappeler tous les dispositifs que cette loi contient, mais celle-ci permettrait, si besoin en est, de déléguer l'acte de vaccination à du personnel non infirmier, ou non qualifié comme infirmier. Espérons que ce ne sera pas nécessaire. Pour le reste, il est évidemment important qu'un médecin soit présent jusqu'à 30 minutes après l'administration du vaccin, et ce en vue de réagir rapidement et correctement en cas de réaction allergique grave (choc anaphylactique). Nous disposons de données sur les chocs anaphylactiques. Les Centres pour le contrôle et la prévention des maladies américains ont recensé 21 cas de choc anaphylactique sur un total de 1 893 000 injections du vaccin, c'est-à-dire une personne sur 100 000. Il s'agit d'une étude qui porte sur les cas de choc anaphylactique rapportés avec le vaccin de Pfizer-BioNTech. Nous n'avons pas de données comparables en ce qui concerne Moderna, par exemple. Une revue des cas repris à la date du 7 janvier 2021 dans la base de données européenne EudraVigilance fait état de 56 cas d'anaphylaxie, dont trois doublons. Six de ces cas rapportent un choc anaphylactique proprement dit. Aucun de ces cas n'a été rapporté en Belgique. C'est un effet indésirable grave mais heureusement très rare. Celui-ci est repris dans le résumé des caractéristiques du vaccin Pfizer-BioNTech. Tant l'Agence fédérale des médicaments et des produits de santé que l'Agence européenne des médicaments suivent de près les effets indésirables rapportés avec ce vaccin et feront de même dans le futur avec les vaccins qui arriveront sur le marché. Mevrouw Gijbels, de vraag naar personen die COVID-19 al hebben doorgemaakt, is ook vorige vrijdag 8 januari 2021 al aan bod gekomen. Na het doormaken van COVID-19 is een herinfectie veeleer zeldzaam. Uit een recente studie blijkt dat het afweersysteem tot acht maanden na een infectie paraat blijft, niet alleen door de aanwezigheid van serologische antilichamen maar ook door de cellulaire immuniteit. Voor de bloeddonorenstudie worden tweewekelijks 3.000 stalen gecollecteerd via het Rode Kruis/Croix-Rouge, namelijk 1.500 stalen uit Vlaanderen en 1.500 stalen uit Wallonië en Brussel. Daaruit worden telkens 900 stalen geselecteerd voor een nadere antilichamenanalyse. Dat is een representatief staal. Er wordt ook een studie gepland met betrekking tot de humorale immuniteit door de dienst Levensstijl en Chronische Ziekten in samenwerking met de diensten Virale Ziekten en Immuunrespons. Wij zullen de evolutie van de antilichamen over een periode van zes maanden opvolgen en de factoren geassocieerd met seroconversie onderzoeken. De aanwezigheid van antilichamen zal worden vastgesteld in het speeksel. Bevindingen uit de literatuur en een validatiestudie, uitgevoerd door Sciensano, hebben aangetoond dat het om een geldig alternatief gaat om de serologische status in de algemene populatie te beoordelen, die bevolkingsgroepen omvat, zoals kinderen en ouderen, voor wie bloedafname minder voor de hand ligt. De beslissing voor één vaccindosis of twee vaccindosissen heeft in die context te maken met het feit dat na een doorgemaakte COVID-19-infectie de meeste personen een adequaat immuunantwoord hebben opgebouwd. Zij zijn dus als het ware 'geprimed'. Zij hebben een eerste vaccindosis. Een eenmalige toediening van een vaccindosis bij die personen zou dus kunnen worden beschouwd als een boosterdosis, waarbij het immuunantwoord heel sterk zal verhogen. Een tweede dosis vaccin is bij die personen meer dan waarschijnlijk niet nodig. Momenteel wordt dat onderzocht in een geplande vaccinstudie die start op 18 januari 2021. Echter, tot het wordt bewezen in klinische studies, is een tweedosissenregime geïndiceerd voor alle ontvangers van het vaccin, ongeacht hun geschiedenis van een COVID-19-infectie. De werkzaamheid van het vaccin en ook de veiligheid met één dosis moeten nog worden bevestigd. Twee dosissen worden aanbevolen door het EMA en door Pfizer. Wij moedigen klinische studies ter zake aan. Wij volgen natuurlijk de Europese Unie op dat punt. Op de vraag over de contracten kan ik u antwoorden dat u weet dat de Europese Unie een deel van de kosten van de aankoop van de vaccins financiert en dat de Europese Unie de contracten aanging met de firma's. De vertrouwelijkheid inzake gegevens uit deze contracten is ten aanzien van de Commissie en ten aanzien van de lidstaten en hun vertegenwoordigers bindend. Daarbij heeft ook iedereen die betrokken is bij deze aankoopdossiers, een vertrouwelijkheidsverklaring opgesteld die door de Europese Commissie is ondertekend. Als de contracten en allerlei gegevens bekend worden gemaakt, is er wel een probleem. Dat mogen we niet doen. Dit debat is trouwens al gevoerd in de plenaire vergadering. Zodra het mogelijk is, kunnen deze documenten openbaar worden gemaakt, rekening houdend met de uitzonderingsgrond opgesomd in de wet van 11 april 1994 betreffende de openbaarheid van bestuur. Op grond van die wet, artikel 6, § 1, 3°, dat verwijst naar belangen inzake federale internationale betrekkingen, kunnen deze contracten u nu niet worden bezorgd. De farmaceutische bedrijven zullen de vaccins rechtstreeks leveren aan de vaccinatiecentra of aan door elke lidstaat aangewezen hubs. Het FAGG heeft gekozen voor één centrale hub omdat het hele grondgebied gemakkelijk vanuit één hub kan worden bediend. Deze centrale hub beschikt over gekwalificeerd personeel en een ruime opslagcapaciteit. De bestellingen van de vaccinatiecentra zullen worden gecentraliseerd en de leveringen zullen vertrekken vanuit de centrale hub of van bij de firma, naargelang de instructies van het FAGG. Deze instructies zullen deel uitmaken van de algemene vaccinatiestrategie. Daarnaast zal de centrale hub al het nodige vaccinatiemateriaal leveren aan de vaccinatiecentra, zoals naalden, spuiten, natriumchloride en droogijs om de vaccins bij ultralage temperaturen op te slaan. De leveringen zullen worden aangepast aan de bestellingen van de vaccinatiecentra in functie van hun specifieke behoeften. Comme on le sait, les conditions de transport et de stockage du vaccin Moderna sont différentes de celles du vaccin de Pfizer. Le vaccin sera stocké et transporté à –20°C. Une fois décongelé, il peut être conservé entre 2 et 8°C pendant 30 jours. Les distributeurs belges désignés par l'État disposent d'une flotte adéquate permettant le transport actif à –20°C. Indien het nodig is om vaccins te vervoeren van een groot vaccinatiecentrum naar andere kleinere vaccinatiepunten, zoals rusthuizen, zal het FAGG toezicht houden op het transport, zodat het wordt uitgevoerd door gespecialiseerde en erkende partijen die de opslagcondities tijdens het transport en een perfecte traceerbaarheid garanderen. Zodra de vaccins aan de vaccinatiecentra en kleinere vaccinatiepunten zijn geleverd, nemen de gefedereerde entiteiten de uitvoering van de vaccinatie zelf over. Het bepalen van het transportbudget – dat was een van de vragen – is op het moment echter vrij moeilijk, omdat dat volledig afhankelijk is van de organisatie en de vaccinatie op het terrein en de strategie op dat vlak nog op punt moet worden gesteld. De opslag en de distributie van vaccins valt onder een contract tussen de Staat en de geselecteerde distributeur, dat loopt tot eind maart. Een openbare aanbesteding zal intussen worden gepubliceerd om het contract te gunnen aan een bedrijf dat vanaf april 2021 voor een periode van vier jaar de opslag en distributie van de vaccins zal verzorgen. Mevrouw Sneppe, wat de vaccinatie van landgenoten in het buitenland en reizigers betreft, de taskforce heeft er niet in voorzien om personen die om zakelijke redenen of privéredenen naar een land reizen waar zij een vaccinatiebewijs moeten voorleggen, voorrang te geven op de vastgestelde prioritaire groepen. Mevrouw Depoorter, het FAGG is volledig op de hoogte van alle gemelde bijwerkingen. Een opzoeking in de geneesmiddelenbewakingsdatabank EudraVigilance, die wordt beheerd door het Europees Geneesmiddelenagentschap, toont 26 meldingen van hypotensie na vaccinatie met het vaccin van Pfizer/BioNTech. Geen van die meldingen is voorgekomen tijdens klinische proeven. Er zijn meldingen van hypotensie in de context van stressgerelateerde vasovagale reacties of in de context van allergische reacties. Het aantal meldingen moet in perspectief worden geplaatst ten opzichte van het aantal toegediende vaccins. De gegevens uit de geneesmiddelenbewaking met betrekking tot het risico van hypotensie zijn tot op heden dan ook geruststellend. Om volledig te zijn: mocht het aantal bijwerkingen op een statistisch onevenredige manier worden gemeld, dan wordt een signaalprocedure opgestart op het niveau van het EMA en zal dat nader worden geanalyseerd. De wetenschappelijke informatie over de mogelijke bijwerkingen en de aandachtspunten voor de opvolging van de patiënten is terug te vinden in de samenvatting van de productkenmerken van de goedgekeurde vaccins, alsook in de door het FAGG opgestelde Vraag en Antwoord met informatie over de COVID-19-vaccins in het algemeen. Bovendien publiceert het FAGG sinds 7 januari wekelijks een bulletin met alle gemelde vermoedelijke bijwerkingen van COVID-19-vaccins die zijn opgetreden in België; die informatie is eveneens via de website van het FAGG raadpleegbaar. Bij de bevraging van 18 december, weliswaar een heel kleine steekproef onder 42 peilartsen, stelden wij vast dat bijna alle bevraagde huisartsen een positieve attitude hadden tegenover de vaccins en een grote bereidheid toonden om zichzelf en hun patiënten te laten vaccineren. Zij vonden toen wel dat zij nog onvoldoende informatie hadden. Intussen hebben enkele huisartsenverenigingen, zoals Domus Medica, SSMG en CMG, inspanningen geleverd om de huisartsen te informeren met webinars, nieuwsbrieven en informatie op hun website. Dat zullen zij in de komende weken blijven doen. Wij verwachten daarvan een positief resultaat te zien in een tweede, meer uitgebreide bevraging in de tweede helft van januari 2021. Il me semble que c'est Mme Rohonyi qui a fait référence aux antivax et au problème de la communication et du dialogue avec les citoyens. Cela demeure très important. C'est l'un des devoirs de la task force Vaccination de travailler là-dessus et de s'organiser pour une communication optimale. Mme Rohonyi a également posé une question sur les flacons. En cette matière, aucune pénurie n'est signalée à l'AFMPS. Les fabricants fournissent les flacons pour la vaccination. Pour les congélateurs aussi, je peux lever toute inquiétude. Les acteurs actuels désignés pour stocker les vaccins de Pfizer disposent de congélateurs et d'équipements adéquats. Le distributeur belge désigné par l'État dispose de cinq congélateurs de réserve pour d'éventuels besoins urgents. La glace sèche nécessaire est fournie par Pfizer à chaque livraison. Le distributeur belge désigné par l'État est aussi en mesure de fournir de grandes quantités de glace sèche si nécessaire. Par ailleurs et pour l'instant, la distribution des vaccins de Pfizer ne se fait que vers des hôpitaux disposant de freezers armoires 80°C qui n'ont donc pas du tout besoin d'être fournis en glace sèche. Nous pouvons dès lors lever toute inquiétude relative à la fourniture de glace sèche. In verband met transparantie geef ik eerst het volgende mee. Het advies van de GEMS met betrekking tot de niet-medische contactberoepen is publiek beschikbaar. Mevrouw Gijbels, ik heb hier een heel lange en onuitspreekbare URL, maar als u googelt op "GEMS_OCC_contactberoepen_20201215", dan zult u het vinden. Wij maken al de adviezen sinds kort publiek. Als u het niet vindt, zal mijn medewerker het u bezorgen. U geraakt er het snelst aan via de website info-coronavirus.be of via Sciensano.
Mijnheer de minister, ik zal mevrouw Gijbels de link doorsturen.
Dat is heel vriendelijk van u. Men had nog niet altijd de gewoonte om dat te doen. Ik vind het belangrijk dat dat gebeurt. Men moet dat kunnen nalezen. Meer in het algemeen over de transparantie, dagelijks wordt het aantal nieuwe opnames in de ziekenhuizen, het aantal gehospitaliseerde patiënten, het aantal op de ICU opgenomen patiënten, het aantal patiënten dat met invasieve ventilatie en ECMO wordt behandeld, en het aantal overlijdens, verplicht door de ziekenhuizen gerapporteerd. U vindt daarvan ook een beschrijving op websites. De gegevens over de ziekenhuisopnames, de leeftijd, de distributie, de comorbiditeit zijn beschikbaar op de Sciensano-COVID-19-website, zowel op het Epistat Dashboard als in de wekelijkse rapportering. De leeftijd en de comorbiditeit van gehospitaliseerde patiënten worden ook door ziekenhuizen gerapporteerd in een ander surveillancesysteem, maar die registratie is niet wettelijk verplicht en zorgt voor extra belasting in de ziekenhuizen. Wanneer er te veel datarapportering wordt gevraagd, dan bestaat het risico dat de datakwaliteit afneemt. Omdat de registratie niet verplicht is, beschikt men niet over data voor alle ziekenhuizen, waardoor sommige provincies over- of ondervertegenwoordigd worden. Wanneer ruwe data meerdere malen worden opgesplitst, zijn er te weinig datapunten om te kunnen spreken van een correcte weergave van de realiteit. In dat opzicht is de surveillance representatief voor heel België, maar er zijn beperkingen bij de interpretatie van de data. De Europese richtlijn 2019/1024 inzake open data en het hergebruik van overheidsinformatie is op Sciensano van toepassing, behoudens de uitzonderingsgevallen in artikel 1, § 2, waartoe een deel van de gegevens behoort die Sciensano verwerkt. Sciensano stelt zoveel mogelijk gegevens met betrekking tot COVID-19 publiek beschikbaar via zijn website. Naast die gegevens, die als open data vrij te downloaden zijn voor iedereen, is een aanvraagprocedure beschikbaar voor niet-open data die Sciensano niet rechtstreeks publiek toegankelijk mag stellen, bijvoorbeeld als gevolg van contractuele verplichtingen met de eigenaars van de gegevens of risico's met betrekking tot de rechten en vrijheden van personen op wie de gegevens betrekking hebben. Je crois qu'il faut faire la distinction entre informations et données. Le rapport de Sciensano informe la population sur l'évolution de l'épidémie. Pour ce faire, Sciensano rassemble les données dont il a besoin pour remplir sa mission qui est notamment de décrire l'état de santé de la population et les conséquences des maladies, a fortiori des épidémies, afin de permettre une prise de décision en termes de prévention et de contrôle par les autorités de santé. Sciensano est contraint de rendre certaines données disponibles en open data car, d'une part, les données rassemblées sont des données relatives à la santé et, à ce titre, elles sont considérées comme hautement sensibles et soumises aux lois sur le respect de la vie privée. D'autre part, Sciensano n'est pas le propriétaire de toutes les données, dont les résultats des analyses figurant dans les rapports, et est donc tenu de respecter les conditions d'accès définies par les propriétaires de ces données. Mevrouw Gijbels, u had verschillende vragen over het rapport van het KCE. Het is een lang, zeer gedetailleerd, vrij technisch antwoord. Ik stuur het u al informeel en vervolgens doen we het via een schriftelijke vraag. Wat de aanmoedigingspremie voor het zorgpersoneel betreft, mevrouw Sneppe, ik ben niet honderd procent zeker dat ik het goed heb begrepen. Er was duidelijk afgesproken dat de ziekenhuizen de premie van 985 euro bruto naargelang van de arbeidsduur tijdens de referentieperiode, waarop er natuurlijk bijdragen en belastingen moeten worden betaald, voor 31 december moesten uitkeren. Ik heb geen weet van ziekenhuizen die dat niet gedaan hebben. Ik weet niet of de vraag daarover gaat. Je vais répondre à la question de Mme Taquin à propos des enfants. En ce qui concerne la contagiosité des jeunes enfants, plusieurs données sont publiées. Premièrement, le 12 novembre 2020, le RMG a validé un rapport du RAG: "SARS-CoV-2 transmissie van kinderen in de lagere school". Il contient une analyse tant des données belges qu'une revue de la littérature scientifique – plus de 40 références scientifiques. Deuxièmement, le bureau régional pour l'Europe de l'OMS a organisé un high level briefing pour les ministres de l'Éducation et de la Santé en la matière. Troisièmement, le RAG évalue chaque semaine la situation épidémiologique en Belgique et inclut dans son rapport des chiffres par groupes d'âge et des données sur la situation dans les écoles. En ce qui concerne le nombre d'enfants ayant contracté le MISC (multisystem inflammatory syndrome in children), qui s'appelait avant PIMS, un registre ou une étude nationale existe, coordonnée par le professeur Stéphane Moniotte. Il paraît qu'il y avait environ 30 cas de MISC entre la mi-octobre et le début du mois de décembre, en corrélation avec l'ampleur de la deuxième vague et la circulation plus intense chez les tranches d'âge plus jeunes. Les pédiatres sont au courant de ce syndrome et des directives spécifiques existent pour la prise en charge et le traitement. L'inflammation répond en général très bien au traitement initié. En général, la plupart des patients ne savent pas où ils ont été infectés. Ceci vaut a fortiori pour des enfants ayant le MISC, comme c'est une présentation tardive – cela se manifeste après plusieurs semaines – d'une infection antérieure. Par contre la littérature internationale montre que les enfants sont le plus souvent infectés au sein de leur foyer. Sciensano est impliqué comme collaborateur dans l'étude qui a été initiée par l'UCL (Pr Dimitri Van der Linden) et travaille aussi en dehors de cette étude en étroite collaboration avec les différents chercheurs impliqués en la matière. S'il y avait des résultats intermédiaires importants, ils seraient communiqués et le RAG ou un autre comité d'experts pourrait donner des avis si des changements dans les mesures étaient nécessaires. Un avis du RAG vient d'être publié sur le port du masque à l'école primaire. S'il y avait des nouvelles données épidémiologiques ou scientifiques qui justifient une révision de cet avis, cela serait fait. Dans la préparation du dernier comité de concertation, la question a été soulevée parce que – je dis cela de mémoire, madame Taquin, j'espère ne pas ne tromper –, dans les travaux préparatoires des experts, il était dit entre autres que, peut-être à un certain moment, il pourrait être indiqué de demander aux enfants de porter le masque, par exemple entre 6 et 12 ans. Pas dans le contexte actuel, mais peut-être dans un contexte avec plus de circulation virale ou s'il s'avérait par exemple que des variants plus contagieux, et notamment plus contagieux chez les enfants, surgiraient. Ce n'était pas un avis dans le sens: "Il faut maintenant décider que les enfants vont porter un masque". C'était quelque chose à étudier dans un contexte plus hypothétique d'une aggravation de la situation. Je m'exprime de façon très approximative. Je m'en excuse. Le comité de concertation, les responsables politiques des Régions et du fédéral ont bien lu tout cela, mais rien n'a été décidé, parce qu'il s'agissait de mesures potentielles dans un contexte qui n'est pas le contexte actuel, dans un contexte de détérioration ou dans un contexte où l'on croit qu'il faut durcir les mesures, devenir davantage prudents, etc. Si des données épidémiologiques sur les enfants en âge scolaire nous invitent à des mesures plus strictes, nous agirons évidemment. J'apprécie votre insistance sur cette question. Le comité de concertation n'a pas pris de mesure nouvelle. Ce n'était pas non plus exactement la demande des experts. Leur demande est bien d'être vigilants, de garder cela à l'œil et de ne pas exclure la possibilité qu'un jour nous devrons demander cela. J'arrondis un peu les chiffres, en espérant ne pas causer du tort aux textes les plus sophistiqués de nos experts, mais je ne les ai pas chez moi. Monsieur Moutquin, madame Rohonyi, madame Leroy, vous m'avez aussi interrogé au sujet des sans-papiers. En ce qui concerne le testing et le tracing, les personnes en séjour illégal ont droit à l'aide médicale urgente. Le dépistage contre le coronavirus rentre dans le cadre de celle-ci, qui est prise en charge par l'État, conformément à la loi du 2 avril 1965 relative à la prise en charge des secours accordés par les CPAS. Concrètement, pour les personnes dont les tests ont été analysés dans les laboratoires dépendant des hôpitaux, la facturation est envoyée immédiatement à la Caisse auxiliaire d'assurance maladie-invalidité (CAAMI) via le système MediPrima, qui s'occupe des frais médicaux des personnes non assurables auprès d'une mutuelle. Celles dont les tests ont été analysés dans des laboratoires indépendants reconnus recevront la facture et pourront la présenter au CPAS, à moins que celle-ci ne lui soit directement adressée. Pour ces tests intégralement remboursés, aucun ticket modérateur n'est prévu. De même, aucun supplément ne peut être facturé par le laboratoire. En ce qui concerne la vaccination, lorsque le médecin atteste qu'il s'agit d'une aide médicale urgente et que la prestation est prise en charge en suivant la nomenclature INAMI, celle-ci sera prise en charge par l'État. Mevrouw Sneppe, we zijn op de hoogte van de studie naar ivermectine. Grote voorzichtigheid is echter geboden met betrekking tot de positieve resultaten ervan. De studie bestond uit zes soorten therapeutische deelonderzoeken waarin mensen op verschillende manieren therapeutisch behandeld werden. De eerste vier onderzoeken gingen over de therapeutische behandeling van covidpatiënten die in verschillende stadia van de ziekte zaten. Er werd ook azitromycine toegediend aan alle patiënten van de groepen. Er werd geen placebogroep ter vergelijking mee opgenomen in de studie. Daardoor is de toeschrijving van de waarnemingen aan een effect van ivermectine niet mogelijk. Bovendien was het aantal patiënten dat in elke arm werd opgenomen, klein. De laatste twee studies hadden dan weer betrekking op het gebruik van ivermectine als preventieve behandeling in de gezondheidszorg, maar de follow-up was slechts twee weken. Daardoor zijn ook hier geen conclusies over het middel mogelijk. Er is ook literatuuronderzoek uitgevoerd door een onderzoeksgroep uit Liverpool. Dat onderzoek suggereert ook een positief effect van ivermectine bij ernstige en licht zieke patiënten en bij chemopreventie. Dat literatuuronderzoek werd echter nog niet aan peerreview onderworpen. Bovendien is het een compilatie van kleine, zeer heterogene studies die verschillende eindpunten hebben en gevoelig zijn voor meerdere biases. Dat geven de auteurs ook zelf aan. De taskforce die over de behandeling van gehospitaliseerde covidpatiënten gaat, herbekijkt maandelijks de beschikbare wetenschappelijke literatuur over mogelijke covidbehandelingen. Soms wordt dat eerder gedaan wanneer bepaalde cruciale studies worden gepubliceerd. Met betrekking tot ivermectine concludeerde de taskforce in de jongste review op 1 december dat het eerste bewijs uit observationele studies lijkt te wijzen op een aantal mogelijk positieve effecten bij de behandeling. Dat advies en de beoordeling zijn beschikbaar op de website van Sciensano. De commissie zal voorlopig echter nog geen aanbeveling voor het geneesmiddel geven, tot er meer betrouwbare gegevens van gerandomiseerde klinische onderzoeken beschikbaar zijn. Het FAGG is niet op de hoogte van lopende klinische studies in België waarin ivermectine wordt beoordeeld, aangezien er geen toelatingsaanvragen zijn ingediend. Een dergelijke behandeling zou een aanvulling zijn op het reeds bestaande arsenaal tegen COVID-19, samen met preventieve maatregelen, waaronder de vaccins. Geen enkele therapeutische interventie tegen COVID-19 zal op zichzelf voldoende zijn om de epidemie onder controle te krijgen. Als ivermectine als enige middel zou worden ingezet, zou het zo'n massale schaalvergroting eisen dat het een even grote uitdaging voor de volksgezondheid zou betekenen als de lopende algemene vaccinatiecampagne. Ik ga nog in op de vraag over het aantal vaccinatiecentra. J'en viens à la question relative au nombre de centres. J'ai écouté à la radio les experts de l'Université d'Anvers, et je crois sincèrement que les experts de la task force – parmi lesquels figurent des experts en logistique et en transport – ont examiné la question sous différents angles. Ils ont également étudié le nombre optimal. Rappelez-vous la présentation de la semaine dernière, en particulier la diapositive affichant la différence entre 100, 200 et 300 centres. Les experts ont expliqué que, selon leur analyse, le nombre optimal était de 200 centres. Le nombre affiché cette semaine par la Communauté flamande est de 120 centres et est inclus dans les 200 précités. Bien entendu, je ne suis pas en mesure d'interférer dans ce débat avec les experts au cas où ceux-ci préconiseraient d'autres chiffres. Les experts que nous avons invités comprenaient des médecins, des vaccinologues, des épidémiologistes, des représentants des agences spécialisées des Régions et des Communautés ainsi que des experts en logistique. Tous se sont mis d'accord sur une proposition de 200 centres. Je suis confiant quant aux qualités des experts ayant émis cet avis. Un aspect caractéristique évoqué par les experts anversois que j'ai écoutés à la radio est la question de la sécurité. Il appartient en effet à la task force de prévoir des instructions extrêmement précises à l'égard des bourgmestres et des médecins en première ligne qui seront responsables de ces centres. Ces instructions concernent notamment la sécurité ainsi que la présence de personnel soignant et de médecins. Si tout cela est bien organisé, je ne vois aucun inconvénient à la mise en place, en Flandre, de 120 centres, à savoir deux centres par zone de première ligne. C'est un concept spécifique à la Flandre. Evidemment, je répète mon mantra: la campagne de vaccination sera revue et discutée de manière permanente. Il y a un peu de science just in time qui s'applique ici. Il y aura débat tous les jours. C'est la raison pour laquelle je préfère vous suggérer d'inviter à nouveau la task force afin de rediscuter du tout, car ils sont les seuls à même de vous donner des réponses plus précises à ce genre de questions. Pour le reste, je n'ai pas à commenter la façon précise d'organiser tout cela dans les Régions, avec l'appel aux bourgmestres et aux médecins de première ligne. C'est une task force qui organise la synergie et la coopération est parfaite. Ces questions sont plutôt les inputs des Régions et Communautés. Je préfère ne pas me lancer dans ce débat ici. Voilà madame la présidente, un aperçu des réponses aux questions posées.
Bedankt, mijnheer de minister. U bent een uur en een kwartier aan het woord geweest en ik denk dat er heel erg veel info is overgebracht.
Mijnheer de minister, er zijn inderdaad veel antwoorden gegeven. Ik ben het met u eens als u zegt dat ik voor de zoveelste keer terugkom op de afvalwaterscreening. In een vorige commissievergadering zei u dat die screening een interessante piste kan zijn in geval van een lager circulatieniveau van het virus. Aangezien we wel ongeveer op dat punt zitten, denk ik dat de afvalwaterscreening nu wel mag worden opgestart, vooral omdat er een meer besmettelijke variant dreigt. Op die manier kunnen wij, als het virus zich sneller zou verspreiden, clusters tijdig opsporen, lijkt mij. Om diezelfde reden, het iets lager verspreidingsniveau van het virus, lijkt het mij de moeite om te bekijken of de coronabarometer mag worden geïntroduceerd. Voor de studie over de niet-medische contactberoepen hebt u mij een ingewikkelde URL doorgegeven. Dat is misschien ook een deel van het probleem: er heerst een idee van een gebrek aan transparantie. Het blijkt immers toch weer moeilijk om die gegevens te pakken te krijgen, aangezien wie dat opzoekt, zijn weg moet kennen om de informatie te verkrijgen. Ik vraag mij af of dit mogelijk meer centraal kan worden georganiseerd, zodat al die documenten vanuit een centraal punt opzoekbaar zijn. Ik ben heel benieuwd naar de bijkomende gegevens die u zult bezorgen over de surveillancestudie, het rapport dat het KCE heeft gemaakt over de ziekenhuizen en de aanpak van de crisis. Zodra ik die antwoorden heb gelezen, kom ik daarop mogelijk nog terug.
Mijnheer de minister, gebrek aan vooruitziendheid was een van de killing factors van de eerste golf. Wat ik vandaag van u hoor, bevestigt mijn vermoeden en angst omtrent de covidvaccins. U geeft aan dat u pas eind december aan het gebrek aan proportionaliteit qua tijd en hoeveelheid vaccins hebt gedacht. In november hebt u geen stappen gezet, hoewel wij wisten dat het Pfizervaccin goede resultaten bracht en hoewel de rest van Europa op dat moment al voor meer vaccins pleitte. U hebt geen stappen ondernomen om meer dan 10.000 symbolische vaccins te krijgen, terwijl de ons omringende landen ze wel kregen. Dat is nalatig en zorgt ervoor dat wij drie weken achterstand hebben in de vaccinatiecampagne. Mijnheer de minister, u hebt zelf aangegeven dat u eind december 2020 hebt aangedrongen op proportionaliteit. Andere landen wisten eind december 2020 al dat zij veel meer dan die 10.000 vaccins zouden ontvangen. Dat bevestigt de vrees die ik had.
Dat is een misverstand. Wij ontvangen feitelijk proportioneel dezelfde hoeveelheden in hetzelfde ritme. Daarover gaat het.
Mijnheer de minister, u hebt ze echter niet gekregen. U had eind december 2020 10.000 vaccins. U krijgt in januari 2021 88.000 vaccins, terwijl onze buurlanden er meer krijgen. Hoe verklaart u anders dat Denemarken met 5,8 miljoen inwoners al 115.000 vaccins heeft gezet? Hoe verklaart u dat Nederland 165.000 vaccins per week heeft ontvangen sinds eind december 2020? Dat is niet proportioneel in tijd. Ik heb u dat herhaaldelijk opgemerkt. U hebt mijn woorden telkens ontkracht. Het klopt echter niet. U hebt zich laten ringeloren door de andere Europese landen. U hebt niet vooruitziend gereageerd.
Dat klopt niet. Over de cijfers wil ik u het volgende opmerken. Ten eerste, wij zijn met minder inwoners dan Nederland. Die vergelijking moet u eerst maken.
Mijnheer de minister, Nederland heeft 17 miljoen inwoners en wij hebben 11 miljoen inwoners. Ik kan de regel van drie toepassen.
Ik raad u inderdaad aan om dat te controleren. Het is de regel van drie volgens het aantal inwoners. U bent niet proportioneel bedeeld. Ik zeg u dat al weken, maar u hebt dat telkens ontkracht. U hebt in november, toen de rest van de wereld om Pfizervaccins vroeg, ook geen stappen ondernomen om meer vaccins naar ons land te krijgen. U hebt een achterstand in die vaccins en die achterstand zult u bekopen in extra patiënten, in extra levens en in onze economie die later open zal gaan. Een tweede feit waarop ik vandaag wil terugkomen, is de spuit. U stelt hier dat we spuiten genoeg hebben en dat enkel de spuit van 1 ml het probleem is. Het is net die spuit van 1 ml waarvoor ik u in november heb verwittigd en waarvoor ik vorige zomer mevrouw De Block heb verwittigd. Ik zal u eens in de feiten een antwoord geven. Die zes dosissen hebben niets te maken met de spuit van 1 ml, maar met de naald op de spuit. Hoe fijner de naald – als u onder de 25G gaat, om technisch te zijn –, hoe meer u uit een flacon zult halen. Dat heeft niets te maken met de spuit. U kunt op een spuit van 1 ml ook een 21G zetten. U zit hier feiten te verkondigen die niet juist zijn. U hebt niet gedaan wat hoort. U hebt niet voldoende spuiten aangekocht. U hebt er te kort. Uw diensten moesten zelfs op hun knieën gaan zitten om die 8 miljoen spuiten naar hier te krijgen en nu hebt u er niet voldoende voor de verhoogde vaccinatiestrategie. Legt u mij eens uit, mijnheer de minister, hoe u 0,3 ml zorgkundig zult titreren met een spuit van 2 ml. Dat moet u aan elke arts vragen, dat is onmogelijk, want de gradatie is 0,25 ml en niet 0,3. Dat is een bottleneck en ik ben blij dat u het nu eindelijk hebt toegegeven, want ik hamer hier al maanden op. Nederland heeft er deze zomer 25 miljoen gekocht. Wij staan achter en wij hebben daar een probleem gecreëerd. Laten we hopen dat we het kunnen oplossen. Wat u ook niet zegt wanneer u het over uw strategie hebt, is het worstcasescenario. U heb het over het bestcasescenario, namelijk augustus. Dat is wat u nu hebt voorgehouden.
Dat heb ik niet gedaan.
U hebt voorgehouden dat we in de zomer zullen beginnen te vaccineren. Maar zal ik u zeggen wat uw worstcasescenario is en wat de mensen thuis niet weten? Dat is januari 2022. U houdt er rekening mee dat u, wanneer u maar de helft van de vaccins geleverd krijgt, pas in januari 2022 zult eindigen. Bij de communicatie die vorige week onder heel grote persbelangstelling is gebeurd, had dus ook gezegd mogen worden dat de ambitie van de regering tussen augustus en januari 2022 geldt. Dan zou u eerlijk gecommuniceerd hebben en geen aankondigingspolitiek gevoerd hebben.
Ik ben het ermee eens dat dat nodig is, mevrouw Depoorter, maar ik heb vanmiddag en vanmorgen nog met de pers gesproken en ik zeg voortdurend dat er meevallers en tegenvallers kunnen zijn. Ik zeg voortdurend dat ik mij niet vastpin op data. Er zijn wel een aantal zaken waarvan wij redelijk zeker kunnen zijn. Die laten ons toch toe te concluderen dat het worstcasescenario een vrij onwaarschijnlijk scenario aan het worden is. Alles is gedocumenteerd in wat hier gepreciseerd werd. Ik zeg voortdurend, in elk interview, dat ik geen datum beloof. Ik krijg voortdurend vragen, u waarschijnlijk ook. Ik ben voorzichtig. Er kunnen meevallers zijn en er kunnen tegenvallers zijn. We kunnen knelpunten en moeilijkheden hebben en we moeten een derde golf vermijden. Dat moeten wij met z'n allen doen. Ik doe dat ook. Als we kunnen zeggen dat we, in een normaal scenario, op basis van de gegevens die wij hadden, na de zomer aan afronden kunnen denken, dan geeft dat wel hoop. Dat moet u ook toegeven. Als wij, zeker aan jonge mensen, kunnen zeggen dat we misschien voor de zomer al bezig kunnen zijn, ook met de jongerengroep, als we ten minste met ons allen ons best doen, dan geeft dat een uitzicht. Uitzicht is nodig om het vol te houden. Daarover gaat het natuurlijk ook. U zult het daarmee eens zijn. Ieder zijn rol. U moet de kritische punten onderstrepen, maar ik moet zowel hoop als voorzichtigheid uitdrukken.
Dank u wel voor de verduidelijking. Vorige week hoorden we van de taskforce dat op de website van het FAGG wekelijks of nog sneller een lijst met bijwerkingen zou komen, zodat wie gevaccineerd werd en huisartsen de bijwerkingen kunnen melden. Ik hoor bij u, en ook in mijn omgeving, een grotere bereidheid om zich te laten vaccineren dan een half jaar geleden. Tegelijkertijd maak ik mij ook nog zorgen over de weigeraars en de twijfelaars. Wordt u goed bijgestaan door communicatie-experts? Gisteren stond in De Morgen dat in Amerika een gynaecoloog van 56 jaar twee weken na zijn vaccin is overleden. Pfizer ziet geen enkel verband tussen het vaccin en het overlijden. Een halve dag later verschijnen verschillende berichten op sociale media die wel claimen dat het een met het ander te maken heeft. Uiteraard zullen mensen die gevaccineerd zijn, misschien ook eens een been breken of gek babbelen, wat er helemaal niks mee te maken heeft. Wordt daar ook actief over gecommuniceerd? Het is heel goed dat er transparant over de bijwerkingen wordt gecommuniceerd. Adviseren uw communicatie-experts u om actief tegen die twijfelaars in te gaan? Ik weet ook niet of dat een goed idee is. Als ik de objectieve berichtgeving in de pers lees en vaststel hoe die informatie een halve dag later al helemaal vervormd is in wat de twijfelaars en de non-believers willen geloven, dan maak ik mij zorgen om de groep die hardnekkig blijft twijfelen. Ontwikkelt u daarrond actief een communicatiestrategie of wordt u daaromtrent goed bijgestaan? Het kan uiteraard gebeuren dat er ooit wel rare zaken gebeuren, des te meer als de komende jaren 70 % van de wereldbevolking gevaccineerd wordt.
Monsieur le ministre, avant tout, je vous remercie pour vos réponses claires et détaillées. Vous avez pris la peine de nous donner les éléments importants aux questions que je vous ai posées. En commission, nous avons cette habitude: certains voient le verre à moitié vide, d'autres à moitié plein; certains estiment qu'on va trop vite, d'autres qu'on ne va pas assez vite. Quelquefois, je me plais à imaginer ce que serait la situation si les spectateurs étaient acteurs et inversement. Je ne suis pas convaincu qu'elle serait très différente parce que finalement, nous sommes toutes et tous face à une situation inconnue où l'on essaie au mieux, dans un contexte auquel on n'était pas préparé, de répondre aux besoins du concitoyen. C'est ce qui est en train de se faire ici. Je ne doute pas une seule seconde que l'intention du gouvernement soit d'accélérer la vaccination, d'être flexible, de répondre à la nécessité de protéger nos concitoyens. Votre exposé aujourd'hui le démontre encore. Je crois que c'est une excellente nouvelle de souligner la perspective de vaccination. Manifestement, si ce n'est pas encore acquis dans les faits, si les doses ne sont pas encore chez nous maintenant, nous serons en mesure d'avoir toutes les doses nécessaires pour la vaccination. C'est non seulement un fait mais une excellente nouvelle. Manifestement aussi, les mesures sont prises pour que nous soyons en mesure d'avoir tous les outils logistiques, tous les besoins en matériel pour assurer cette vaccination mais aussi des lieux de vaccination et le personnel pour le faire. C'est encore un fait et une bonne nouvelle. Il reste bien sûr des écueils: l'épuisement des citoyens, le ras-le-bol. Quelquefois, ce citoyen n'adopte pas un comportement responsable, ce qui constitue un danger pour les autres, pour toute la société et pour toute la stratégie actuellement en place. À l'égard du citoyen, il faut, comme le disait ma collègue, Mme Creemers, à nouveau informer, à nouveau conscientiser et il faut aussi apporter des moyens qui feront que, dans la balance, le citoyen ne doutera pas entre sa loyauté et la solidarité à l'égard de tous ou son choix d'être individualiste parce qu'il a besoin de gagner sa croûte, parce qu'il n'a pas d'autre possibilité, parce qu'il n'a pas de perspective ou parce qu'il en a marre aussi. Cela peut arriver. En ce qui concerne la stratégie des vaccins, je pense que ce qui a été mis en évidence, c'est qu'il est important de faire confiance à l'Europe. Certains remettent en cause cette Europe mais elle démontre en tout cas qu'elle nous permet d'avoir des vaccins et ce, dans une enveloppe globale. Dans le jeu de la concurrence entre chaque État, nous n'aurions peut-être pas gagné et nous n'aurions peut-être même pas pris le risque de jouer. Alors que certains préfèreraient peut-être faire cavalier seul et auraient tendance à le faire, continuons à être loyaux vis-à-vis de cette Europe, solidaires vis-à-vis de toutes et tous et ayons confiance dans le mécanisme qui est mis en place. Je reste bien sûr optimiste, monsieur le ministre, mais j'attends aussi que, de votre côté, vous soyez attentif à cette nouvelle vague qui pourrait arriver et qui fait en tout cas peur aujourd'hui, avec le variant covid. Il faut que, toujours, nous gardions le cap avec la nécessité d'avoir des mesures équilibrées, bien sûr, mais des mesures qui donnent espoir à toutes et tous, notamment au personnel soignant. Voici quelques minutes, je lisais encore que 22 % des professionnels de la santé envisagent de quitter leur profession en fin d'année. D'habitude, lors de ce sondage de Sciensano, on est à 10 %. L'heure est donc grave tant pour le personnel soignant que pour les citoyens. Gardons donc le cap et donnons espoir. Monsieur le ministre, vous avez notre confiance. Vous êtes acteur. Nous sommes aujourd'hui spectateurs. Je tiens aujourd'hui à vous féliciter, ainsi que tout le gouvernement, pour tout ce que vous mettez en œuvre, avec parfois des choses qui vont moins bien. Mais vous y allez et, cela, c'est positif!
Mijnheer de minister, ik zou u willen bedanken voor uw antwoorden, maar het probleem is dat ik vraag nr. 55011811C nu al voor de derde keer onbeantwoord zie. Ik zou u toch willen vragen of het mogelijk is om er in de nabije toekomst op te antwoorden. Dat zou ik sterk waarderen.
Mijnheer de minister, bedankt voor uw antwoorden. Ik kreeg wel een aantal antwoorden en ik wil nog een drietal punten aanhalen. Wat de gegevens in verband met de vaccinatie betreft, zegt u dat we zeer spoedig een systeem zullen uitrollen. Dat meent u toch niet, terwijl een vlijtige burger daarmee reeds klaar is. Wij moeten onze gegevens zoeken bij de burger die een en ander zeer mooi en concreet voorstelt, en de overheid zegt dat ze het zeer spoedig zal uitrollen. Dat de coronacrisis op zich niet voorspelbaar was, daar kan ik nog inkomen. Maar dat er gevaccineerd zou gaan worden en dat er gegevens over zouden zijn, dat wisten we toch? Dat systeem zou dus eigenlijk al klaar geweest moeten zijn. Wat het sluiten van de grenzen betreft, zegt u dat dat ingewikkeld is. Blijkbaar was het niet ingewikkeld tijdens de eerste lockdown. Dan waren de niet-essentiële verplaatsingen verboden en werden de grenzen gesloten. Op een vraag die ik in een vorige commissie al stelde, antwoordde u dat de sluiting van de grenzen een politieke keuze is. Dan moet u nu niet komen aanzetten met het feit dat grenzen sluiten niet gemakkelijk is. Bovendien zijn de experten voorstander van het sluiten van de grenzen. Dat zal volgens ons het virus ook afremmen. Het verkeer van mensen is toch een van de grote oorzaken waardoor de cijfers telkens weer stijgen. Na elke vakantie hebben we al vastgesteld dat de cijfers nadien stijgen. Dit is de vijfde vakantie op rij. Dat gebeurt door het internationale verkeer enzovoort. Men zou dus de politieke moed moeten hebben om over de politieke correctheid heen toch de beslissing te nemen de grenzen te sluiten. Dan kunnen we zeggen dat we goed bezig zijn en de nodige maatregelen nemen. Maar dat doet u niet. Ook hier wint de politieke correctheid het van de efficiëntie. Wat de spuitjes betreft, zegt u dat we met een EU-contract zitten en dat dit vertraging oploopt. U geeft er echter niet de reden voor. Die zou ik graag kennen.
Mevrouw Sneppe, mag ik daar meteen iets op zeggen? De details kan ik u niet geven, maar vertraging ontstaat soms doordat bedrijven traag reageren. De vertraging zit niet noodzakelijk langs de kant van de overheid. Ook bedrijven reageren soms traag, zonder dat men respons krijgt. Ik heb mij laten vertellen dat dit ook speelt in de vertraging bij dit specifieke Europese contract, waarvan wij hoopten dat het ons op grote schaal zou helpen met spuiten van 1 ml. Het zit ook langs de kant van de bedrijven, die blijkbaar niet snel voor de pinnen komen met een concrete offerte. Het is dus niet per se de overheid, in dit geval de Europese, die treuzelt. De details kan ik u niet geven. Niet dat ze geheim zijn, maar ik heb ze niet.
Mijnheer de minister, het was een oprechte vraag, geen vingerwijzing. Als u zegt dat iets vertraging oploopt, denk ik dat wij ook mogen weten waar de vertraging juist zit. Een tweede punt. U zegt dat er 384.000 spuitjes zijn geleverd. Dit betekent dat er nog geen 200.000 personen kunnen worden gevaccineerd. In een goed draaiende vaccinatiestrategie is dat ongeveer een week of twee, neem drie weken. Men zou dus binnen drie weken al zonder spuitjes zitten.
Mevrouw Sneppe, dit gaat over de spuitjes van 1 ml. Van de spuitjes van 2 ml is er geen tekort. Het gaat over de mogelijkheid om zes dosissen te extraheren uit de flacons. Daar zit het knelpunt. Als men die niet meer heeft, kan men dat niet meer doen, dan verliest men die marge. Dat is natuurlijk een zeer groot verlies aan effectiviteit in de campagne, dat we niet kenden op voorhand, maar wat nu duidelijk is gemaakt. Sinds 8 januari is dit wat officieel. Daar komen we dan op een knelpunt: als men niet het aangepaste materiaal heeft om die zes dosissen eruit te halen, moet men zich weer beperken tot vijf dosissen. Ik denk niet dat de campagne stilvalt, maar het is een knelpunt, dat heb ik hier eerlijk gezegd.
Het zou inderdaad heel jammer zijn dat de campagne stilvalt omdat de spuitjes er niet zijn of omdat er dosissen verloren gaan omdat de juiste spuitjes er niet zijn. Dat is juist het punt dat ik wil maken. Wat ik vrijdag niet goed begreep, was de uitspraak van professor Van Damme over een vliegende start die we niet nemen. Eigenlijk komt men op het einde toch op hetzelfde uit: als men een vliegende start neemt, moet men later gas terugnemen. Inderdaad, u zult gas moeten terugnemen als u de juiste spuiten niet hebt, of anders moet u dosissen verloren laten gaan. Het is één van de twee. Wij vaccineren trager dan de rest van de wereld, niet omdat wij volgens u voorzichtiger zijn, maar wel omdat wij niet genoeg spuitjes hebben. Wees dan eerlijk en communiceer dat ook op die manier. Het is wel jammer, want in de commissie voor Gezondheid hebben verscheidene leden er reeds op gewezen dat zulks mogelijk zou kunnen zijn. Dat is dus een slecht rapport over de hele lijn, maar dat wist u al. Er is dus niks veranderd, wat jammer is.
Monsieur le ministre, je vous remercie pour votre réponse. En ce qui concerne les pharmaciens, veuillez m'excuser, mais j'assistais à une autre commission et je ne suis pas certaine que vous ayez répondu à ma question. J'ai manqué le début de votre intervention. En ce qui concerne les écoles, si des données épidémiologiques nous invitent à prendre des mesures plus dures, telles que le port du masque à l'école primaire, nous ne l'excluons pas. C'est ce que vous déclarez aujourd'hui. Quel est le niveau épidémiologique planifié par les experts pour rendre des mesures plus fortes obligatoires dans les écoles? Cela exigerait, selon moi, une planification, une préparation, une communication autant vers les enseignants que vers les parents. Un scénario et une méthode sont-ils prévus si on atteint ces chiffres? Quelles mesures plus fortes seraient-elles prises? L'enfant doit aller à l'école, mais de manière sécurisée. Il y a bien entendu le port du masque, mais aussi le testing rapide et régulier, la ventilation. La qualité de l'air est très importante. Il existe des solutions innovantes, ainsi que d'autres mesures. Vous me dites que des données scientifiques sont rassemblées, mais il est urgent d'inventer l'école autrement du point de vue sanitaire et d'aider les entités fédérées en ce sens. L'impulsion viendra de vous, monsieur le ministre. Je vous remercie.
Mijnheer de minister, ik wacht eigenlijk nog op het antwoord op twee vragen. De patiëntenvereniging die de langdurige covidpatiënten vertegenwoordigt, vroeg concreet of er een RIZIV-nummer zal worden aangemaakt voor deze doelgroep. Als dat niet zou gebeuren, dan wou men daar graag de reden voor kennen. We hebben deze morgen een uitgebreid debat gevoerd over deze covidpatiënten en misschien is het zinvol om hen een antwoord te bieden. Ik ben verder blij te horen dat u zegt dat er meer getest moet worden, maar heel wat mensen botsen op de criteria die vandaag gehanteerd worden om in aanmerking te komen voor een test. Heel wat mensen wordt vandaag door hun huisarts gevraagd om nog even te wachten met een test omdat ze bepaalde symptomen niet hebben. Het zal dus nodig zijn om een rondzendbrief naar de eerste lijn te sturen, om ervoor te zorgen dat de criteria iets ruimer worden toegepast. Op die manier kunnen we immers meer mensen testen.
Mevrouw Farih, wat de langdurige covidpatiënten betreft, heb ik al een paar keer geantwoord in de commissie en ik heb daar niets aan toe te voegen. Wat dat RIZIV-nummer betreft, is de vraag mij eigenlijk niet geheel duidelijk, maar dat zal aan mij liggen. Ik heb ook nog geen antwoord gekregen op die vraag. Mijn administratie doet haar uiterste best om dat allemaal voor te bereiden, maar ik heb van haar geen reactie gekregen. Ik durf hier ook niet te improviseren, omdat het mij niet echt duidelijk is. Ik zal erachteraan gaan en ik probeer u een antwoord te bezorgen.
Bedankt.
Mijnheer de minister, over de vaccinaties is de vraag of wij na de maskertests ook een spuitensaga beginnen. Indien ik het immers goed heb begrepen, hebben wij 15 miljoen spuitjes van 1 ml nodig. Er zijn er echter slechts 4 miljoen besteld, en bovendien pas tegen 15 maart 2021. Dat hebt u geantwoord. Dat gaat dus onze vaccinatiecampagne minstens vertragen. Ik hoor dat Nederland 25 miljoen dergelijke spuitjes heeft besteld. Er is ook het feit dat wij vijf of zes dosissen kunnen toedienen. Op het moment waarop elke minuut telt om elke infectie te kunnen vermijden, hoop ik dat u dan ook snel maatregelen zult treffen om de spuiten te bestellen of ze zelf – waarom niet – te produceren in ons land. Wij herinneren ons immers allemaal hoelang het heeft geduurd vooraleer er eindelijk schot in de zaak van de maskers is gekomen tijdens de eerste golf. Inzake Moderna heb ik begrepen dat u voor ongeveer 146.000 dosissen gaat. Is het de bedoeling daarmee ongeveer 70.000 personen te vaccineren? U hebt er immers voor gekozen geen latere levering te doen. Dienen wij dan twee dosissen toe, om 70.000 personen te vaccineren?
Mevrouw Merckx, van het Modernavaccin hebben wij 2 miljoen dosissen besteld.
U zult dus 1 miljoen personen vaccineren met het Modernavaccin.
Ik heb gewoon de aantallen voor de eerstkomende weken gegeven.
Er is het feit dat u niet extra hebt bijbesteld. Pierre Van Damme had gesteld dat er eventueel een herhaalvaccin zou moeten volgen een jaar nadien. U bent blijkbaar vandaag al zeker dat zulks niet het geval zal zijn. Vrijdag is ons nochtans de twijfel van het omgekeerde meegegeven. Inzake de prijs en de contracten van de Europese Unie stelt u dat de Europese Unie een deel van de kosten op zich neemt. Is dat dan misschien de verklaring waarom in de tabel van mevrouw De Bleeker 12 euro stond voor een Pfizervaccin en 15,5 euro voor Moderna? Over de transparantie van Sciensano hebt u uitgelegd dat Sciensano data niet deelt, omdat die eigendom zijn van iemand anders, bijvoorbeeld Proximus of de ziekenhuizen. Dat is niet duidelijk. Het deelt data ook niet, omdat de kwaliteit niet goed is of omdat de persoonlijke levenssfeer desgevallend niet zou zijn gerespecteerd. Dat zijn antwoorden die niet voldoen. U kunt dat perfect oplossen via bijvoorbeeld geaggregeerde gegevens. Mijn vraag waarop u niet hebt geantwoord, is de volgende. Wat is uw houding ten opzichte van het vandaag bestaande protectionisme van Sciensano? De Commissie voor de toegang tot bestuursdocumenten heeft een advies gegeven om ze wel vrij te geven, bijvoorbeeld de cijfers inzake mortaliteit in ziekenhuizen. Wat is uw standpunt ter zake? Ik heb dat niet gehoord. Over de quarantaines verschuilt u zich achter…
Mevrouw Merckx, uw spreektijd is ruim om.
Mevrouw de voorzitster, ik maak enkel mijn zin nog af. Mijnheer de minister, u verschuilt zich achter de bevoegdheden van de regio's. De inkomensgarantie in het kader van quarantaine wordt wel hier in het federaal Parlement bepaald. Inzake de testcriteria en de indicaties is dat hetzelfde verhaal. U bepaalt wanneer een test al dan niet moet worden gedaan. U hebt dus wel degelijk de mogelijkheid om het aantal tests op te drijven.
Mijnheer de minister, bedankt voor uw antwoorden. Uit de replieken blijkt dat de vaccinatiestrategie de gemoederen blijft beroeren. Dat is ook logisch. We hebben er allemaal heel lang naar uitgekeken en het is ook de weg naar de bevrijding. We merken en voelen allemaal dat iedereen vindt dat zij sneller in aanmerking moeten komen voor een vaccin. Dat is ook logisch. Ik krijg ook heel veel berichten van mensen die vragen waarom die groep eerst gevaccineerd wordt en waarom een andere groep niet. Ik wil toch wel een en ander puur objectief in perspectief plaatsen. Er ligt op dit moment bij wijze van spreken een voorraad vaccins in de koelkast. Dat moet uiteraard vermeden worden. Wat binnenkomt, moet zo snel mogelijk weer naar buiten. Er is geen tijd te verliezen. We moeten zo snel mogelijk zo veel mogelijk mensen vaccineren. Anderzijds weet iedereen die iets kent van logistieke processen, wat de kwetsbaarheid is van zo'n systeem. Eigenlijk pleiten sommige collega's voor een just-in-timeprincipe. Alles wat binnenkomt moet dezelfde dag weer buiten. Dat is een heel kwetsbaar systeem. Bedrijven die volgens dat principe werken, weten dat. De lopende productieband durft al eens stil te vallen door een storing in de logistieke keten, zoals een vrachtwagen die een ongeval heeft. Als dit zich zou voordoen bij de vaccinaties en er geen voorraad zou zijn, vallen de vaccinaties stil. Het is logisch dat er een kleine voorraad als buffer wordt gehouden. De kleine aantallen die nu al geleverd zijn, vormen niet zo'n heel grote buffer in vergelijking met het aantal vaccinaties dat op kruissnelheid zal worden toegediend. Nu wordt gezegd dat zoveel procent van het geleverde materiaal nog maar is toegediend aan mensen. Als dat dan in perspectief wordt geplaatst, moet iedereen toch toegeven dat dat op zich een buffer is die we binnenkort wellicht als normaal zullen beschouwen. Iedereen vindt dat hij of zij voorrang moet krijgen. Tijdens de commissie kreeg ik van iemand een berichtje dat ik wil delen. U hoeft er niet onmiddellijk op te antwoorden, ik zal het indienen als vraag voor het volgende actuadebat. Het bericht komt van de ambulanciers die blijkbaar niet op hetzelfde moment aan bod komen als de andere zorgverstrekkers. Ze vinden dat een beetje vreemd omdat ze heel veel mensen vervoeren, ook covidpatiënten. Zij vragen om dat ook te bekijken. Ik had die vraag niet ingediend voor vandaag, dus u moet daarop ook nu niet antwoorden als u dat niet kunt.
Ik dacht dat mevrouw Rohonyi nog het woord vroeg, maar zij is verdwenen. Wilt u nog iets toevoegen, mijnheer de minister? Neen? Mevrouw Depoorter, wilt u nog iets zeggen?
Ik heb nog een heel kleine aanvulling. Mijnheer de minister, u zei dat de Europese contracten niet kunnen worden vrijgegeven. In haar advies heeft de Commissie voor de toegang tot bestuursdocumenten echter aangegeven dat het deel van de contracten dat wel zou mogen worden vrijgegeven al kan worden bezorgd aan de leden. Misschien is het dus een goed idee om ons de informatie die niet onder de geheimhoudingsclausule valt, al mee te delen?
Ik noteer de opmerking en zal erover nadenken.
Mijnheer de minister, ik had zoveel vragen ingediend. Hebt u het antwoord op vraag nr. 55011888C over de tegemoetkoming inzake de persoonlijke beschermingsmaterialen klaar?
Neen, ik heb daarop geen antwoord gekregen van de administratie.
Goed, dan neem ik de vraag mee naar de volgende vergadering.