Türkiye Büyük Millet Meclisinin 90’ıncı Birleşimini açıyorum. Şimdi İstiklal Marşı’mız okunacaktır. [[İstiklal Marşı]] [[AK PARTİ ve Bakanlar Kurulu sıralarından alkışlar]] Muhterem Cumhurbaşkanım, değerli milletvekilleri, sayın davetliler; Türkiye Büyük Millet Meclisinin açılışının 98’inci yılı sebebiyle düzenlediğimiz özel gündemli toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri saygıyla selamlıyorum. İstiklalimizin kazanılmasında ve bayrağımızın gölgesi altında hür ve bağımsız olarak yaşamamızın sağlanmasında ellerinden gelen gayreti gösteren, emek veren fedakâr ve asil insanlarımızı rahmet, minnet ve şükranla anıyorum. 23 Nisan Millî Egemenlik ve Çocuk Bayramı’mız kutlu olsun. 23 Nisan Millî Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nın Türkiye Büyük Millet Meclisinde özel gündemle toplanılarak kutlanmasına 1985 yılında başlanmıştır. Bu birlikteliğimizle 33’üncü toplantımızı yapmış olacağız. Sayın hazırun, Meclis tecrübemiz 1876 Kanuni Esasi’ye dayalı olarak 18 Mart 1877’de toplanan Meclis-i Mebusan’la başlamıştır. Savaş dolayısıyla çalışmalarına ara verilen Meclis 14 Şubat 1878’de tatil edildi, Meclis-i Âyan ise açık kaldı. Uğradığımız yıkımları giderirken savaşlarla karşılaştık. Birinci Dünya Savaşı’nı başlatan emperyalist devletlerin hedefi, cihan devletimiz Osmanlı’yı yıkmak ve topraklarını paylaşmaktı. Bu harbe girmemiz sosyal, siyasi, ekonomik sahalarda büyük kayıplarımıza sebep oldu. 1910 yılında dünyanın ilk 6 devleti arasında olan, 9 milyon 100 bin kilometrekare yüz ölçümüne sahip cihan devletimiz, sekiz sene içinde Meriç Nehri ile Ağrı Dağı arasına sıkıştı. Savaşlarda büyük kayıplara uğradık. Birinci Dünya Savaşı’nda nüfusumuzun yüzde 10’unu askere verdik. 2 milyon 900 bin askerimiz 9 cephede çarpıştı. Çanakkale’de 60 bin, Sarıkamış’ta 70 bin, toplamda 400 bin şehit verdik. Kurtuluş Savaşı’nda, Gediz, İnönü, Sakarya ve Büyük Taarruz’da 9.200 şehidimiz var. Evlatlarımız milleti, vatanı, dini, imanı, namusu için kara toprağa girdiler, Peygamber Efendimiz’e komşu oldular. 15 Temmuzda, Fırat Kalkanı’nda, Zeytin Dalı Harekâtı’nda şehadet şerbeti içenleri ve bütün şehitlerimizi minnetle ve şükranla anıyoruz. Orhan Şaik Gökyay’ın “Bu Vatan Kimin?” şiirinden birkaç kıtayı hatırlatmak istiyorum: “Bu vatan toprağın kara bağrında, Sıradağlar gibi duranlarındır. Bir tarih boyunca onun uğrunda, Kendini tarihe verenlerindir. İleri atılıp sellercesine, Göğsünden vurulup tam ercesine, Bir gül bahçesine girercesine, Şu kara toprağa girenlerindir.” Parlamenter demokrasi yolunda ilerlerken de birçok engel ve zorluklarla karşılaştık; onları aşmaya devam ediyoruz, edeceğiz. Engelleri aşa aşa “Yeniden Büyük Türkiye” yolunda daima ileriye yürüyeceğiz, engelleri yeneceğiz. Engelleri aşamayanlar, onları aşılmaz görenlerdir. Cesareti olmayanın başarısı, gayesi olmayanın hedefi olmaz. En büyük zafer, hiç düşmemek değil, her düşüşte yeniden ayağa kalkabilmektir. Sayın hazırun, 20 Ocak 1920’de Misakımillî’yi ilan eden Meclis-i Mebusan son toplantısını 11 Nisan 1920 tarihinde yaptı ve çalışmalarına ara verme kararı aldı. İki hafta sonra, Ankara’da Büyük Millet Meclisi açıldı. Anadolu’dan çağrılanların yanında, Meclis-i Mebusan üyesi 88 kişi de çalışmalara katıldı. 1921 Anayasası millî egemenliği temel ilke olarak benimsedi, beşerî manada millî egemenliğin kaynağının millet olduğu açık bir şekilde ifade edildi. Birinci Meclis, sonraki dönemlerde görev yapan meclislerden farklı olarak olağanüstü yetkilerle görev yapmıştır. Yasama, yürütme ve yargı erklerini de kendisinde toplamış, kurucu Meclis olarak çalışmıştır. İstiklal Savaşı’nı bizzat yönetmiş, milletin her türlü işiyle doğrudan ilgilenmiş, Millî Mücadele’yi zaferle neticelendirmiştir. Bu sebepledir ki Meclisimiz “Gazi”lik payesini kazanmıştır. Değerli hazırun, doksan sekiz yıl önce ilk oturumunu gerçekleştiren Birinci Meclisin ruh ve heyecanı her zaman için ihtiyaç duyacağımız bir husustur. Aynı ruh ve heyecanla çalışmalara devam edilmelidir. Genç nesillerimiz ve çocuklarımız da aynı şuur ve hissiyatla yetiştirilmelidir. Millî iradeyi temsil eden Meclisimiz ne yazık ki zaman zaman saldırılara maruz kalmış, vesayet altına alınmak istenmiş, bir tasdik makamı olarak kullanılmış, sistemin işlemesini zorlaştıran müdahaleler yapılmıştır. Ne hazindir ki milletin Meclisi yani millet 15 Temmuz 2016 tarihinde bombalandı, kurşun yağmuruna tutuldu. Bu lain ve hain saldırıyı yapan ihanet şebekeleri, kahraman ordumuza ait üniformalar giyen teröristler, vatan ve millet düşmanları bertaraf edildi. Kendilerinden hesap soruluyor, sorulmaya devam edilecek. Muhterem Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın çağrısı ve önderliğinde milletimiz meydanları doldurdu, demokrasi nöbetine geçti. O gece, milletin emanetinin sadakatli bekçisi olan Gazi Meclisimizi de açtık. Bombalar, kurşunlar ve saldırılar altında gece boyu 3 parti mensubu milletvekili arkadaşlarımızla bir bütünlük içinde toplandık. Ertesi gün olağanüstü toplantı için yaptığım çağrıya Mecliste grubu bulunan 4 parti de katıldı ve darbelere karşı ortak bir bildiri yayınladık. Tarih önünde, 15 Temmuz gecesi Mecliste sabahlayan değerli arkadaşlarımı, Cumhurbaşkanımızın davetiyle parti farkı gözetmeksizin meydanları doldurup demokrasi nöbeti tutanları, 7 Ağustos 2016’da milyonların sel gibi aktığı Yenikapı Meydanı’ndaki necip milletimizi, tüm illerimizdeki insanlarımızı millî iradenin tecelligâhı olan bu kürsüden tebrik ediyorum. [[AK PARTİ ve Bakanlar Kurulu sıralarından alkışlar]] Demokrasi, günümüzün en iyi yönetim biçimi olarak kabul görmektedir. Demokrasiyi özümsemiş bir ülke olarak geçmişten aldığımız ders ve aklımızın bize gösterdiği istikamet doğrultusunda ülkemizi, Meclisimizi ve kurumlarımızı yaşatıp demokrasiyi güçlendirmeliyiz. Bizler ruh kökümüze bağlıyız, Osmanlı Cihan Devleti’nin vârisiyiz, cumhuriyetçiyiz. Milletimizi ve devletimizi güçlü kılmak için hep birlikte özveriyle çalışacağız. Muhterem Cumhurbaşkanım, değerli milletvekilleri; içinde bulunduğumuz 26’ncı Dönemin övgüye değer bir diğer başarısı, 1982 Anayasası’nda yaptığımız temel değişikliktir. 16 Nisan 2017 tarihinde milletimizin kabul ettiği Anayasa değişikliğiyle Türkiye’miz âdeta makas değiştirmiştir. Yeni anayasayla belirlenen yetki ve sorumluluklar çerçevesinde ülkemiz yeni bir döneme girmiştir. 24 Haziran 2018 tarihinde Cumhurbaşkanlığı ve 27’nci Dönem milletvekili seçimleri yapılacaktır. Milletimizin kararının ülkemize, devletimize, gönül coğrafyamıza ve tüm insanlığa hayırlar getirmesini niyaz ediyorum. Kıymetli hazırun, 23 Nisan 1920 Millî Egemenlik Günü olsa da diğer yönüyle Çocuk Bayramı’dır. Dünyadaki 196 ülke içerisinde Çocuk Bayramı ihdas eden tek ülkeyiz. Çocuk milletin geleceğidir, yarınıdır, üzerinde önemle durulması gereken bir varlıktır. Manevi ve millî değerlerle mücehhez kılınmalı, gereken ihtimam gösterilmelidir. Türkiye Büyük Millet Meclisinin kuruluşunun 98’inci yıl dönümünde milletimizin sağlık, huzur ve daha büyük başarılar içinde nice bayramlara ulaşmasını diliyorum. Zatıalinizi, şahsınızda necip milletimizi, aziz milletimizin seçkin temsilcileri olan değerli milletvekillerimizi tekraren hürmetle selamlıyorum. Bütün emeği geçenleri, Birinci Meclisten itibaren hizmet vermiş olanları, başta Mustafa Kemal olmak üzere saygıyla anıyorum.
Atatürk.
Atatürk diyemiyor musun, Atatürk?
Hayırlı günler diliyorum. Allah’ın selamı, rahmeti ve bereketi üzerimize olsun. [[AK PARTİ ve MHP sıralarından alkışlar]] Adalet ve Kalkınma Partisi Meclis Grubu Başkanı Başbakan İzmir Milletvekili Sayın Binali Yıldırım’ın yerine Millî Eğitim Bakanı ve Sivas Milletvekili Sayın İsmet Yılmaz. [[AK PARTİ sıralarından alkışlar]] [[CHP sıralarından alkışlar]] [[HDP sıralarından alkışlar]] [[MHP sıralarından alkışlar]] [[İYİ PARTİ sıralarından alkışlar]] Buyurun.
Türkiye Büyük Millet Meclisinin 98’inci kuruluş yıl dönümünü kutluyorum. Çocuklarımızın dünya çocuklarıyla birlikte kutladığı Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’mız kutlu olsun. Bugün çocuklarımızın bayramı. Cumhuriyet kurulurken bedelini evlatlarını yetim bırakarak ödeyen kahraman şehitlerimizin çocuklarının bayramı. Ordusu galip gelsin diye aç kalmayı göze alan, son lokmasını cepheye gönderen aziz milletimin çocuklarının bayramı. Yurdun dört bir yanında yere düşen bayrağı öperek yükseklere kaldıran kendi küçük, yürekleri memleket kadar büyük güzel çocuklarımın bayramı. Çanakkale’de, Kurtuluş Savaşı’nda ve 15 Temmuzda hayatının baharında şehit düşen kahraman çocuklarımın bayramı. Bu vesileyle Türkiye'nin ve dünyanın bütün çocuklarına barış içinde, umut dolu yarınlar diliyorum. Bugünü bayram olarak çocuklarımıza armağan eden Meclisimizin ilk Başkanı Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü, silah arkadaşlarını ve Millî Mücadele’mizi yöneten bütün milletvekillerini saygıyla, rahmetle yâd ediyorum. Doksan sekiz yıl boyunca bu çatı altında millî iradeye vekâlet eden bütün milletvekillerimize de şükranlarımı sunuyorum. Sayın Cumhurbaşkanım, değerli milletvekilleri; Türkiye Büyük Millet Meclisi bundan doksan sekiz yıl önce de millî iradenin üstünlüğünü savundu. “Kuvayımilliye’yi amil, iradeyimilliyeyi hâkim kılmak esastır.” diyerek yola çıktı. Halkın gücünün üstünde bir gücü o gün de tanımadı, bugün de tanımadı, yarın da tanımayacaktır. [[AK PARTİ ve Bakanlar Kurulu sıralarından alkışlar]] Sayın Cumhurbaşkanım, değerli milletvekilleri; on altı yıldır bu ülkeyi idare eden siyasi kadro olarak milletimizin bize çizdiği rotadan zerre kadar ayrılmadık. Cumhurbaşkanımızın liderliğinde Hükûmet olarak milletimizin hayalini birer birer gerçekleştirdik, gerçekleştirmeye devam ediyoruz. Demokrasinin olmazsa olmazlarından biri olan muhalefet partilerimize de eleştiri ve uyarılarıyla bu sürece verdikleri katkı için teşekkür ediyorum. Ülkemizi muasır medeniyetler seviyesinin üzerine çıkarmak, güçlü Türkiye’yi inşa etmek için canla başla çalıştık, çalışmaya devam ediyoruz. Türkiye’nin bugün dünden daha güçlü olduğunu, çağdaş uygarlık seviyesinin üzerine çıkma hedefine her geçen gün daha çok yaklaştığını da ifade etmek isterim. Biz çalıştıkça, gayret ettikçe milletimizin desteği ve hayır duası arttı; hamdolsun emekler, gayretler zayi olmadı. Türkiye, son iki yüz yıllık Türk devlet tarihinin en güçlü dönemini yaşıyor. Yüz yıl önce olduğu gibi bugün de mazlum milletlerin umudu olarak emin adımlarla doğru yolda yürümektedir. Sayın Cumhurbaşkanım, değerli vekiller; bugün bu Meclis çatısı altında hep birlikte Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nı kutluyoruz. Demokrasimiz birçok engeli aşarak hep birlikte bugünkü seviyesine geldi. 1960, 1971, 1980 ve 1997 yıllarında milletin iradesi hedef alınarak gerçekleştirilen darbeler Türkiye’ye büyük bedeller ödetti. Milletimiz koalisyon, kriz ve kaos sarmalından uzun seneler boyunca kurtulamadı. 1980 darbesini müteakiben ülkemize zorla giydirilen 1982 Anayasası ülkemizde vesayet kurumlarını güçlendirdi. Bu Anayasa, milletimizin bünyesine uymayan ve millî iradeyi hiçe sayan bir anayasa olarak yıllarca tartışıldı. Milletimiz her fırsatta, insan hak ve özgürlüklerini güçlendiren, hukukun üstünlüğünü sağlayan, demokratik ve özgürlükçü bir anayasa talebini dile getirdi. 1987’den itibaren yapılan Anayasa değişiklikleriyle bu talepler karşılanmaya çalışıldı fakat tamamen sivil bir anayasa yapılması mümkün olamadı. 2002 sonrası milletin çizdiği rotada ilerleyen Türkiye Cumhuriyeti hükûmetleri siyasi krizlerin yaralarını sarmış, ekonomik olarak güçlenmiş ve yeni Anayasa talebini karşılayacak noktaya gelmişken benzeri daha önce görülmeyen bir darbe teşebbüsü oldu. “Hâkimiyet milletindir.” ilkesini kabul etmeyen, meşru siyasi yönetimi ortadan kaldırmak isteyen FETÖ’cü hainler 15 Temmuzda Gazi Meclisimize saldırdılar. Milletin iradesinin temsil edildiği Gazi Meclise bomba atacak kadar gözü dönmüş FETÖ ihanet çetesi karşısında milletimiz hakkına, hukukuna, evlatlarının geleceğine sahip çıktı. Cumhurbaşkanımızın, Hükûmetimizin, Meclisimizin, siyasi kurumlarımızın ve halkımızın demokrasiye sahip çıkması 15 Temmuzu bir millî irade ve demokrasi destanına dönüştürdü. Meclisi açık tutarak darbeye direnen Türkiye Büyük Millet Meclisi, millet iradesini savunan milletvekillerimiz demokrasi kahramanı olarak tarihteki yerlerini aldı. O gece millî irade ve demokrasi destanını yazan bu aziz milletin her bir mensubunu bir kez daha saygıyla selamlıyorum. Bu hain girişim vesayet odaklarının müdahalesine bir daha fırsat vermeyecek bir anayasal düzenlemenin gecikmeden yapılması gerçeğini ortaya çıkardı. Bu gerçeği, siyasi partiler, sivil toplum kuruluşları ve geniş halk kitleleri dile getirdi. Hükûmet olarak halkımızın bu değişim taleplerini dikkate alarak bir Anayasa değişiklik paketi hazırladık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin desteğini alan Anayasa değişikliğini milletimizin onayına sunduk, 16 Nisan 2017 tarihinde aziz milletimiz büyük bir demokratik olgunlukla tarihî bir karar aldı, milletimiz Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemine “evet” dedi. 16 Nisan halk oylaması Türkiye’yi ayak bağlarından, ağırlıklarından, zincirlerinden de kurtararak “Yeniden Büyük Türkiye”nin yolunu açtı. İnanıyoruz ki cumhuriyetimizin en önemli kazanımlarından biri, milletimizin zaten sahip olduğu egemenliğin bir parçası olan hükûmet kurma yetkisini 16 Nisanda kendi uhdesine almış olmasıdır. Bu, ülkemizin demokrasi tarihinde önemli bir kilometre taşıdır. Demokratik istikrar yolunda son on beş yılda elde ettiğimiz kazanımlar 16 Nisan halk oylamasıyla perçinlenmiştir. Türkiye, 24 Hazirandan sonra Cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminin hayata geçmesiyle birlikte hızlı karar alma ve bu kararları etkin bir biçimde uygulayabilme kabiliyetini kazanacaktır. Bizim hedefimiz, hukukun üstünlüğü ilkesine dayanan, demokratik, büyük ve güçlü Türkiye’dir. Türkiye, önümüzdeki süreçte, Saygıdeğer Cumhurbaşkanımızın liderliğinde, siz değerli milletvekillerimizin katkılarıyla çok daha güçlenecektir. Sayın Cumhurbaşkanım, değerli milletvekilleri; bizim siyasetimizin esası barıştır, huzurdur, kardeşliktir. Bizim siyasetimiz, büyük Türkiye siyasetidir. Şimdi, demokrasinin bayram günü olan seçime gidiyoruz. Bu süreçte bizler gönüller kazanmak için seferber olacağız. Dilimiz Yunus’un dili, gönlümüz Mevlâna’nın gönlü, kucağımız aslan ile ceylanı aynı kucakta buluşturan Hacı Bektaş’ın kucağı olacaktır. Bundan sonra da el birliğiyle, hep birlikte evlatlarımız için “Yeniden Büyük Türkiye”yi inşa edeceğiz. Bu duygu ve düşüncelerle bir kez daha 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’mızı kutluyorum. Ebediyete akıp giden her doksan sekiz senede aziz milletimizin çok daha büyük başarılara imza atacağına ve bu bayramı daha büyük şan ve şerefle, huzur ve refah içinde kutlayacağına olan inancımız tamdır. Çocuklarımızın gözlerinden öpüyorum, bu ülkenin aydınlık geleceği adına onlara inanıyor ve güveniyoruz. Dünyanın bütün çocukları için barış, huzur ve mutluluklar diliyoruz. İlk Meclisin aziz hatırasını minnet ve şükranla yâd ediyoruz. Bütün şehitlerimize Allah’tan rahmet diliyoruz. Aziz milletimizin her daim başı dik, alnı ak, gönlü pak olsun. Allah Türkiye’nin yolunu, bahtını açık eylesin. Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.
Şimdi söz sırası Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı ve Meclis Grubu Başkanı İzmir Milletvekili Sayın Kemal Kılıçdaroğlu’na aittir. Buyurun efendim.
Sevgili çocuklar ve değerli milletvekilleri; bu yüce çatı altında yapılan ilk konuşma, Sinop Mebusu Şerif Bey’e aittir. 23 Nisan 1920’de bir cuma günü Hacı Bayram Veli Camisi’nde kılınan cuma namazının ardından Anadolu’nun dört bir yanından gelen milletvekilleri Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisi binasında bir araya gelirler. Türkiye Büyük Millet Meclisinin saat ikiye çeyrek kala başlayan ilk Genel Kurul toplantısına en yaşlı üye sıfatıyla Sinop Milletvekili Şerif Bey Başkanlık yapar. İstanbul’un işgaline atıfla Şerif Bey şunları söyler: “Ezelden beridir hür ve bağımsız yaşayan milletimiz bu esaretini kesin ve kararlı bir biçimde reddetmiş ve derhâl vekillerini toplamaya başlayarak yüce Meclisini vücuda getirmiştir. Bu yüce Meclisin Reisi sıfatıyla ve Allah’ın yardımıyla milletimizin iç ve dış tam bağımsızlığı dâhilinde geleceğini bizzat düzenleyerek ve bütün dünyaya ilan ederek Millet Meclisini açıyorum.” demiştir ve bu konuşmayla sesini dünyaya duyurur Türkiye Büyük Millet Meclisi. Türkiye Cumhuriyeti devletini kurma yolunda kararlı ve azimli çalışmalarını sürdürürler. Milletin Meclisi artık onurlu yürüyüşünü başlatmıştır, en büyük güvencesi ise milletin kendisidir. 1923’te Gazi Mustafa Kemal Atatürk şöyle der: “Bütün cihan bilmelidir ki artık bu devletin ve bu milletin başında hiçbir kuvvet yoktur, hiçbir makam yoktur. Yalnız bir kuvvet vardır; o da millî egemenliktir. Yalnız bir makam vardır; o da milletin kalbi, vicdanı ve mevcudiyetidir.” (CHP sıralarından alkışlar) Milletine bu kadar güvenen, milletini bu kadar yücelten devlet adamı tarihte çok az bulunur. Halkını baş tacı yapıp milletin egemenliğini millete emanet eden bir lidere tarihte çok az rastlanır. Atatürk, daha Millî Kurtuluş Savaşı’nın başlangıcında, 22 Haziran 1919’da Amasya Tamimi’yle halkına güvenini şöyle ifade etmiştir: “Milletin istiklalini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.” Değerli milletvekilleri, bu devleti kuranların millete olan güvenleri sözde kalmamış, ilk anayasa olan 1921 Anayasası’nda 1’inci madde olarak şu cümle yer almıştır: “Hâkimiyet bilakayduşart milletindir.” (CHP sıralarından alkışlar) Aynı ilke, 1924 Anayasası’nda 3’üncü madde olarak yer almıştır. Bugün yürürlükte olan Anayasa’mızın 6’ncı maddesi de egemenlikle ilgilidir. Madde aynen şöyledir: “Egemenlik, kayıtsız şartsız Milletindir. Türk Milleti, egemenliğini, Anayasanın koyduğu esaslara göre, yetkili organları eliyle kullanır. Egemenliğin kullanılması, hiçbir surette hiçbir kişiye, zümreye veya sınıfa bırakılamaz. Hiçbir kimse veya organ kaynağını Anayasadan almayan bir Devlet yetkisi kullanamaz.” Bu bağlamda, 24 Haziran 1918’de yapacağımız seçimlerle görev süresini dolduracak olan 26’ncı Dönem milletvekillerinin yani bizlerin, yani sizlerin çocuklarımıza, torunlarımıza, sevdiklerimize bırakacağı en güzel miras, 15 Temmuz 2016 Cuma akşamı FETÖ darbe girişimine karşı topyekûn direnmektir. Bu, bizim, çocuklarımıza bırakacağımız en güzel mirastır. (CHP sıralarından alkışlar) Milletvekili arkadaşlarımız bu kutsal çatının altında toplanarak sadece darbecilere karşı parlamenter demokrasiyi savunmakla kalmamış, darbe girişimini bastırmaya çalışan güvenlik güçlerimize ve direnme hakkını kullanarak darbecilerin karşısına çıkan vatandaşlarımıza da güç vermiştir. Bu vesileyle, 15 Temmuz gecesi şehit olmuş tüm vatandaşlarımızı, güvenlik güçlerimizi rahmetle anıyorum; gazilerimize şükranlarımı sunuyor, o gece Türkiye Büyük Millet Meclisinde bulunan 107 milletvekili arkadaşımı bir kez daha yürekten kutluyorum.
Değerli milletvekilleri, egemenliğin kullanılmasının…
Beyler, ayıp oluyor ayıp, Genel Başkan konuşuyor.
Geç bunları, geç!
Sayın milletvekilleri, lütfen müdahale etmeyiniz efendim.
Halkın birliği ve bütünlüğünü savunduk. Bu Meclisin yetkilerini birileri el kaldırarak başka bir kişiye devredemez. Bunun mücadelesini vermek bizim boynumuzun borcudur.
Sizler yetkilerinizi başkalarına devredebilirsiniz ama bu Meclisin, Gazi Meclisin yetkilerini hiçbir makam, hiçbir kişi başka bir makama veremez ve devredemez.
Sayın Kılıçdaroğlu, müsaade eder misiniz… Sayın Kılıçdaroğlu… Kemal Bey, affedersiniz…
Buyurun Sayın Başkan.
Zırva tevil götürmez!
Kiraya verdiğiniz vekillerinizi düşünün, kiraya verdiğiniz vekillerinizi.
Değerli milletvekilleri, lütfen insicamı bozmayalım.
Kürsüye vurmasın Sayın Başkan.
Beyefendiler, değerli milletvekilleri; müsaade ederseniz… Efendim, lütfen insicamı bozmayalım. Özel bir gündeyiz, tarihî bir gündeyiz. Birbirimizi iğnelemeyelim.
Suçluluk psikolojisiyle konuşuyorsunuz.
Dinleyeceksiniz.
Lütfen, sataşma yapmayalım.
Dinleyeceksiniz.
Ve Sayın Kılıçdaroğlu, lütfen, Genel Kurula hitap ediniz, şahsi olarak olmasın.
Sayın Başkan, ben Genel Kurula hitap ediyorum zaten.
Egemenliğin kullanılmasının hiçbir surette, hiçbir kişiye, zümreye veya sınıfa bırakılmaması için “kuvvetler ayrılığı” ilkesi getirilmiştir.
Siz kiraya verdiğiniz vekillerinizi düşünün. Kiraya verdiniz, kiraya.
Bütün demokrasilerin ana omurgasını “kuvvetler ayrılığı” ilkesi oluşturmaktadır. Yani yasama, yürütme ve bağımsız yargı demokrasilerin olmazsa olmazıdır.
Kiralık vekil olmaz.
Kuvvetler ayrılığı, aynı zamanda gücün demokratik kurallar içinde denetlenmesidir. Seçimlerin dört veya beş yıl içinde yapılması o ülkede demokrasi olduğunu göstermez. Demokrasinin gücü de varlığı da güçlü bir “kuvvetler ayrılığı” ilkesine bağlıdır. “Güçler ayrılığı” ilkesinin olmadığı bir ülkede seçimlerin sadece bir anlamı vardır: “Sandıktan çıkarım, istediğimi yaparım.” Biz bunu kabul etmiyoruz.
Bu anlayışın egemen olduğu bir ülkede millî irade bir kişinin iki dudağına teslim edilmiş demektir. Ayrıca, bu anlayışın egemen olduğu bir ülkede seçilenler halka hesap vermezler.
15 milletvekilini kim istifa ettirdi?
Oysa demokrasilerin özünde seçilmişlerin halka hesap vermesi temel kuraldır.
Siz kendi iradelerinizi satıyorsunuz.
Çıkarcılık yaparsanız, öyle oluyor.
Üzülerek ifade edeyim ki bugün hükûmet edenler bırakın millete hesap vermeyi, bir daha söylüyorum, bugün hükûmet edenler bırakın millete hesap vermeyi yasama organının asli unsuru olan milletvekillerinin soru önergelerine dahi cevap vermemektedirler, lütfedip bu cevabı vermemektedirler.
Yalan söylüyorsun!
Bırakın on beş günü, on beş ay içinde cevap verilmiyor. Siz milletin hakkını sormayacak mısınız, milletvekilinin hakkını sormayacak mısınız, Gazi Meclisin hakkını sormayacak mısınız?
Değerli milletvekilleri, yasama, yargı ve yürütme gücünü yani egemenliği bir kişiye teslim ettiğinizde hukukun üstünlüğü yok olur, üstünlerin hukuku geçerli olur yani egemenlik bir kişiye, zümreye ve sınıfa bırakılmış olur. Yine üzülerek ifade edeyim ki bugün bu tabloyu yaşıyoruz ve bütün dünya bu tablonun tanığıdır. Bu bayram gününde bu gerçekleri bu çatının altında dile getirmek benim görevim ve sorumluluğumdur. Çünkü bu Meclis millî Kurtuluş Savaşı’nı yöneten bir Meclistir ama üzülerek ifade edeyim ki bugün yetkileri büyük ölçüde elinden alınmış bir Meclistir.
Sizin milletvekilleriniz talimatla parti değiştirdiler ya, sizin vekilleriniz.
Hanımefendi, özel bir sorununuz mu var?
Yok.
Güzel, teşekkür ederim. Değerli milletvekilleri, bakınız, yedi yıl önce bu Mecliste yaptığım 23 Nisan konuşmasında şunları söyledim: Türkiye Cumhuriyeti’nin demokratikleşme tarihi, bu Meclisin yetkilerini savunma ve genişletme tarihidir. Bugün dahi bu yüce Meclisin yetkilerine göz dikenler bu hususu hiçbir zaman akıllarından çıkarmasınlar. Yedi yıl önce söylemişiz, evet, yedi yıl önce bunları söylemişiz. Bugün Meclisin gasbedilen yetkilerine ses çıkarmayanları, duymazlıktan gelenleri, Meclisin hakkını aramayanları tarih asla affetmeyecektir.
Hanımefendi, birazdan gelir konuşursunuz, niye birden, öyle oradan konuşuyorsunuz? Mahallede değiliz, evde değiliz, sohbet etmiyorum değil mi?
Dedikodu yapacaksanız dışarıda var, bak dışarısı müsait, orada dedikodu üretebilirsiniz.
Çok ayıp, hiç yakışmadı.
Hepinize saygılar sunuyorum.
Sayın Başkan...
Mustafa Bey, buyurun efendim.
Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı...
Açayım mikrofonunuzu.
Efendim, bu bayram gününde sataşma... Gerçek olmayan bilgiler verdi, cevap vermek istiyorum 69’a göre.
Sayın Başkan, 69’a göre…
Herhangi bir Meclis mi bu?
Zabıtlara geçsin diye diyorum, mikrofonunuzu açıyorum.
Açıklama yapma gerekliliği doğdu.
Bugün 23 Nisan, Türkiye Büyük Millet Meclisinin kuruluşunun 98’inci yılını kutluyoruz. Az önce konuşan Millî Eğitim Bakanım, 1920’den bugüne gelen bütün tarihî süreçleri bugünün önemine binaen hakikaten çok güzel bir şekilde izah etti.
Yok ya!
Sayın Genel Başkan burada meseleleri idrak ederken, anlatırken anlaşılan o ki 15 Temmuz günü kahramanca burada direnen milletvekillerinin yaptığı direnci gösteremeyip Bakırköy Belediye Başkanının evinde kahvesini içerken, orada o “Sonuç ne olacak?” diye bekleme ve o milletvekillerine yaptığı kıskançlığı… (AK PARTİ sıralarından alkışlar; CHP sıralarından “Yuh” sesleri, gürültüler) Burada, 20 Temmuz tarihinde aldığı talimatla efelik yapmaya kalkıyor.
Yazıklar olsun! Yalancılar! Senin Başbakanına sor, neredeydi!
Bakın, Sayın Başkan -20 Temmuz tarihinde geldiğimiz süreçte- 19 Temmuzda bütün siyasi parti grup başkan vekillerinin 20 Temmuz tarihinde olağanüstü hâl ilan edileceğiyle ilgili bilgisi vardı.
Ama Sayın Kılıçdaroğlu demek ki grup başkan vekili ile benim bizzat yaptığım görüşmenin farkında değil çünkü sonuçlar farklı diye bekliyordu.
İkinci konu: Türkiye Büyük Millet Meclisinin yaptığı çalışmaları…
Sayın Başkan, böyle bir usul yok!
Tamamen yanlış bilgi vermiştir.
Mustafa Bey… Mustafa Bey… Lütfen, sözlerinizi bağlayınız.
Bakın, Sayın Başkan, 26’ncı Dönemde 24.287 yazılı soru sorulmuş, bunlardan 10.075’i cevaplanmıştır. Bugüne kadar en çok yazılı soru cevaplanması AK PARTİ iktidarları döneminde olmuştur.
Postacı! Postacı!
Üçüncüsü; sözlü sorular; 24’üncü Dönemde 7.062 sözlü soru sorulmuş, 2.134’ü cevaplanmış. Yine, yanlış bilgi veriyor.
Sayın Başkan, bu ne yapıyor ya! Böyle bir şey var mı!
İade edilenleri de söyleyin!
26’ncı Dönemde 1.226 sözlü soru sorulmuş, 568’i cevaplanmış.
Elitaş, imamı anlat, imamı!
Bugüne kadar hiç olmamış, araştırma komisyonları kurulmuş. Aslında, Türkiye Büyük Millet Meclisini oyalamak, gereksiz şekilde tahrik etmek yerine…
Sayın Başkan, bu ne?
…salı günleri sözlü soruları görüşme arzumuz maalesef, ana muhalefet partisi tarafından yerine getirilmemiş.
Bugün benim Sayın Kılıçdaroğlu’nda gördüğüm hadise şu…
Milletvekillerini kiraya vermenin huzursuzluğunu bugün bu kürsüde yansıtmıştır.
Hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Özgür Bey, bir dakika… Mustafa Bey, mufassal bir konuşma yaptınız.
Öyle oldu, öyle oldu.
Siz zaten sataşmadan yönetemiyorsunuz Meclisi, istifa edin.
Mufassal bir cevap vereceğim ben de.
Özgür Bey de şu anda Cumhuriyet Halk Partisi Grup Başkan Vekili olarak söz istiyor.
Zabıtlara bakalım Başkanım.
Benim, yalnız, naçiz tavsiyem –hepinizin de iştirak edeceğine inanıyorum- böyle bir günde polemiklerle, karşılıklı didişmelerle zaman almayalım.
Tabii tabii
Sayın Başkan, böyle bir söz almak zorunda kaldığım için üzgünüm. Meclisin yerleşik uygulamalarına aykırı olarak...
Kürsüye vurulmaz…
…bir Sayın Genel Başkandan sonra bir grup başkan vekilinin bu sözü almış olması Adalet ve Kalkınma Partisinin içinde bulunduğu rahatsızlığı açıkça ortaya koymaktadır.
Genel Başkanın kürsüye vurma alışkanlığı nereden çıktı?
Kıssana sesini kardeşim.
Çok kısaca sataşmasına cevap verecek olursak: 15 Temmuz akşamı hepimiz buradaydık, hepimiz birlikteydik, hepimiz birbirimizin şahidiydik. Sayın Genel Başkanımız bize, Meclise gitme, Meclise, demokrasiye, seçilmiş hükûmete sahip çıkma konusundaki talimatı vermiş; kapalı olan hava yolu yüzünden Ankara’ya ulaşamamış, ilk fırsatta Ankara’ya geleceğini söylemiştir.
Bravo
…jandarmanın çakarları görüldüğünde Ilgaz Tüneli’ne saklanmış, geceyi Ilgaz Tüneli’nde geçirmiştir.
İkinci ve son husus: İstanbul Emniyet Müdürü bugünkü Genel Başkanlarının kendisini defalarca telefonla aradığını tutanak altında söylemiş, kule temizlendikten sonra, darbeciler havaalanından ayrıldıktan sonra inişe karar vermiş, inişten sonra hangarda geçen dört saat hâlâ izaha muhtaçtır izaha.
Son sözüm: Bazı rakamları okuyup bazı rakamları okumamakla olmaz. Cumhuriyet tarihinin en çok sözlü soru önergesi yanıtlamayan Hükûmetiyle karşı karşıyayız. Ama bir örnek verecek olursak on yıl önce bugünkü Genel Başkanınızın Kısıklı’daki villasıyla ilgili verilmiş soru önergesi hâlen daha cevaplanmamıştır. Saygılar sunuyorum.
Bravo! Onu Genel Başkanımız da söyledi.
Biz bunları ötelemeyelim, örselemeyelim ve itelemeyelim. Topyekûn güzel bir imtihan verdik, demokrasi imtihanı verdik. Cumhurbaşkanımız meydanlara çağırdı, parti farkı olmaksızın bütün millet meydanlarda toplandı. Bunu kalkıp bir malzeme gibi görmek yanlış olacak. Ama tabii, şunu ifade etmek isterim: Yani “Sözlü sorular cevaplandırılmadı.” diye bir hadise yok. Burada, önümde rakamlar var ama…
Yüzde 34…
Devam etmeyeceğim ona da… Yalnız, Sayın Başbakanımızın bir açıklama isteği var, kendisine…
Sayın Başkan, müsaade eder misiniz. Bir cümle ifade etmek istiyorum.
Ben de ederim.
“Sayın Elitaş cevaplasın.” deniyor. Buyurun Sayın Elitaş.
Bakın, tankların arasından sıvışan milletvekili değil… Bakın, Türkiye darbelerle anılır, 27 Mayıs, 9 Mart, 12 Mart, 12 Eylül, 28 Şubat.
20 Temmuz.
Bugüne kadar herkes şapkasını almış, gitmiş ama ilk defa, bir millet ve hükûmet tankların arkasına saklanmak değil, tankın önüne göğsünü gererek siper etmiş ve darbeyi durdurmuştur. Son söz budur.
Teşekkür ediyorum.
Sayın Başkan…
Özgür Bey, müsaade edin de devam edelim.
Hayır, müsaade ederseniz… Söylemeyecek miyiz?
O gece beraberdik, tamam.
Evet, o gece kendimizle de milletimizle de gurur duyuyoruz. Müsaade ederseniz…
7 Ağustosta beraberdik, tamam. Hep beraber olacağız, tamam. Demokrasiye devam, kavgaya “Hayır.”, demokrasiye yürü.
Müsaade eder misiniz.
Durmak yok, ileri.
Sayın Başkan…
Sayın Başkan…
Müsaade edin de Sayın Başbakana yerinden söz vereyim.
Peki, sonrasında alayım, olur.
Buyurunuz Beyefendi.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’mızın 98’inci yıl dönümünde bu Meclisin mehabetine daha yaraşır bir toplantıyı gönlümüz arzu ederdi ancak burada, ana muhalefet partisinin hatibi…
Elitaş, sana söylüyor Başbakan.
Dinle!
Siz müdahale ederken iyiydi.
…şahsımı hedef alarak darbe gecesi benim tanklar eşliğinde evimden çıkarıldığımı, emniyetli bir yere götürüldüğümü ifade etmiştir.
Hayır, hayır, öyle bir şey demedim. “Tanklar geliyor.” vehmi üzerine…
O gecenin gerçeği şudur: O gece tanklar senin Genel Başkanına yol verirken bu ülkenin Başbakanı uçaklara “Alçakları vurun!” demiştir, bu mücadeleyi yapmıştır.
Özgür Bey, açık efendim mikrofonunuz.
Genel Başkanınızın nerede olduğunu açıklasın.
Darbecilere kim yol verdi?
Bir dakika arkadaşlar…
Bakırköy’de sabahlayıp sabahlamadığını açıklasın.
Sayın Başbakan, biz de bu yaşansın istemezdik, grup başkan vekiliniz 15 Temmuz gecesiyle ilgili yaptığı iftiraya cevap aldı ancak hakkınızda, tanklar eşliğinde götürüldüğünüzü söylemedim, tutanaklar açık. İstanbul Vali Yardımcısının açık ifadesidir: “Sayın Başbakanı eve bıraktık…” Daha sonra tankların Başbakana doğru ilerlediği vehmi üzerine -sonradan doğru olmadığı ortaya çıkıyor- sizi aldıklarını, bilinmez bir yola çıktıklarını ve ardından…
…sizin Ilgaz Tüneli’ne sığındığınızı cümle âlem biliyor, tutanaklar yazıyor. Teşekkür ederim.
Değerli arkadaşlar, Türkiye Büyük Millet Meclisi olarak bir bütünüz, kardeşiz, beraberiz yani bir elin tek bileğe bağlı birer parmaklarıyız…
Parmağın biri cezaevinde.
…ayrı parti ismi olabilir ama bir yekûnuz, bunu bozmayalım. Bir diğeri, biliyorsunuz bendeniz Meclisi açtım, fare değildim, gemiden kaçmadım, kaptandım, geldim ve arkadaşlarım, geldiniz, sabahladık; güzel bir demokrasi imtihanı verdik. Cumhurbaşkanımızın kaldığı yerdeki kişi “Beş dakika içinde uluslararası sahadasınız, on dakika sonra Rodos’tasınız, hemen götüreyim.” dedi. Ne yaptı? Uçakla İstanbul’a indi ve “Hayır.” dedi, terk etmedi. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Başbakanımız derhâl yola çıktı ve ilk defa radyoda, televizyonda beyanını duyduğumuz, hareketin ne olduğuna dair teşhisini duyduğumuz ses Sayın Binali Yıldırım’a aittir. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Topyekûn hepimiz varız. Beni Kemal Bey cumartesi günkü çağırdığım olağanüstü toplantı için aradı, dedi ki: “Saat 14. 00’te diyorsunuz, acaba 15.00 olmaz mı çünkü toplantıya yetişmek istiyorum, arkadaşlarımı dinlemek istiyorum?” “Hayhay.” dedim, 15. 00’e bıraktık. Sonra 17. 00’de toplandık ve bütün 4 parti de toplandık. Bu bizim demokrasi savaşımız, mücadelemiz ve alnımızın akıyla çıktık, hepimize aittir; bunu lütfen malzeme hâline getirmeyelim. Türkiye büyük bir badireden kurtuldu. Eğer Türkiye o günü atlatmamış olsaydı, bugün bir felaket hâlinde gelecektik. Bu yüzden, emeği olan herkese teşekkür ediyoruz; başta Cumhurbaşkanımıza, Başbakanımıza, siyasi parti liderlerimize, bütün partililerimize, bütün halkımıza teşekkür ediyoruz. Bu mevzuyu burada kapatıyoruz. Böyle didişmeyi kabul etmiyoruz. Tamam mı, hep beraber “evet” mi? Hep beraber evet. [[AK PARTİ sıralarından alkışlar]] Söz sırası Halkların Demokratik Partisi Genel Başkanı ve Meclis Grup Başkanı İstanbul Milletvekili Sayın Pervin Buldan Hanım’a aittir. Buyurunuz Hanımefendi.
Cumhuriyet tarihi boyunca değişen siyasi iktidarlar, bu Meclisi kendilerinin ve belirli bir yandaş zümrenin çıkarları doğrultusunda kullanmışlardır. Demokratik bir sistemin önünü açacak ve bu Parlamentoyu asli işlevine kavuşturacak gerçek bir çaba içerisine bugüne kadar hiçbir şekilde girilmemiştir. Bu ülkenin farklılıkları siyasi iktidarlar tarafından ne Yaradan’dan ötürü sevilmiş ne milletin inkâra gelinmez bir parçası olarak kabul edilmiş ne de binbir renkli çiçek bahçesinin güzel bir rengi olarak yaşam hakkına layık görülmüştür. Binlerce yıllık Anadolu’nun medeniyetler mozaiğinin istenmeyen desenleri, istenmeyen renkleri her türlü zor aygıtıyla kazınmaya çalışılmıştır. Bu uygulamalar hasebiyle bu toprakların kadim halkı Ermeniler de büyük bir tarihî trajedinin kurbanı edilmişlerdir. Yarın bu tarihsel trajedinin yıl dönümü. Ben bu vesileyle Ermeni halkının acısını paylaştığımı belirtiyor, yaşamını yitirenleri saygıyla anıyorum ve aynı zamanda, cumhuriyet tarihi boyunca çok hazin acılara maruz bırakılmış bütün mazlum halklarımızın acılarını da buradan içtenlikle paylaşıyorum. Çok iyi bilinmelidir ki geçmişi anlamayanlar onu yeniden yaşamaya mahkûm olurlar. Bu nedenle gerçek bir demokrasinin inşası için cumhuriyet tarihiyle yüzleşilmesi elzemdir. Zira cumhuriyet tarihi boyunca süregiden bütün sorunlar demokrasi, insan hakları ve özgürlükleriyle ilintilidir. Bu sorunlarla yüzleşmeden çocuklarımıza ne kutlanacak bir bayram ne de umutlu, aydınlık bir gelecek vadedebiliriz. Bir asırdır varlıkları tekçi kimliğin varlığına armağan ettirilen çocuklarımızın -özellikle son yıllarda çok büyük oranda artış göstermek üzere- varlıklarına polis kurşunlarıyla, havan mermisiyle, panzer paletleriyle, uçak bombalarıyla el konulmuştur. Asırlık zamana binlerce çocuk bedeninin devlet şiddetiyle katlinin sığdırılması insanlık suçunun yanı sıra devleti büyük bir utancın ve büyük bir vebalin altına sokmuştur. Ceylan Önkolların, Uğur Kaymazların, Berkin Elvanların ve daha binlerce çocuğun evinde bugün bayram yok. Hapishanelerde bulunan binlerce çocuk bugünü hapishane damının altında karşılıyor. Binlerce çocuk için bugün bayram yok. Sayısı 2 milyona yaklaşan ve ezici çoğunluğu kayıt dışı çalıştırılan çocuklar aynı zamanda iş cinayetlerinde körpe canlarından oluyorlar. Bu çocuklar için bayramları kutlayacak bir yaşam yok. Çocuğa yönelik cinsel istismarda dünya 3’üncüsü olan ülkemizde binlerce çocuğun dünyası karartıldı. Çocuk evliliklerinde yine öncü olan ülkemizde kız çocuklarının gelecekleri göz göre göre ellerinden alındı. Bu çocukların hiçbirisi için ne 23 Nisan diye bir gün var ne de dünya bir bayram yeri. En kötüsü ise yaşam hakkı, güvenlik hakkı, barınma hakkı, sağlıklı beslenme hakkı, eğitim hakkı, eşitlik ve özgürlük hakkı elinden alınan çocuklarımızın koruma tedbirleri geliştiren ve onların geleceğe umutla bakmalarına olanak sağlayan bir devletleri de yok. Bütün bu sorumlulukları üstlenmesi gereken mevcut siyasi iktidar Çocuk Bayramı’nın 98’inci yıl dönümünde, 23 Nisan Haftası’nda bir öğretmeni, sadece ama sadece “çocuklar ölmesin.” diyen Ayşe öğretmeni mahkûm etti; yeni doğmuş bebeğiyle birlikte tutuklattı. “Çocuklar yaşasın.” diyen bir öğretmeni, bir anneyi cezalandıran bir anlayışın başat olduğu bir ülkede çocuklar için bayram mümkün olabilir mi? Dahası çocukların yaşam hakkını savunmayan, bu hakkı savunmayı suç addeden bir anlayışa çocuklarımızın geleceği nasıl emanet edilebilir? Bizler kendimizi en çok çocuklara karşı borçlu hissediyoruz. Çocukların güvenliğinin ve haklarının her türlü siyasi taraftarlığın ve çıkar düşüncesinin üzerinde olması gerektiğine içtenlikle inanıyoruz ve bu doğrultuda çaba sarf ediyoruz. Bu nedenle, bunca sorun altında ezilen çocuklarımızın korunmaya alınabilmesi adına, birkaç gün önce çocuk bakanlığının kurulması amacıyla vermiş olduğumuz kanun teklifinin siyasetüstü olarak görülmesini ve yasalaştırılmasını bütün milletvekili arkadaşlarımdan önemle rica ediyorum. Halk egemenliğinin ilan edilişinin üzerinden bir asır geçti ve şu an itibarıyla ülkemizde içinde bulunduğumuz siyasi ortam maalesef ki yüzyıl öncesinin daha gerisine denk düşmektedir. Bugün halk egemenliği yerine OHAL-KHK düzeni egemenliği kurumsallaştırılmaktadır. Son iki yıldır hukuk tamamen devre dışı bırakılmış, ülke OHAL ortamında her türlü “Ben yaptım, evladır.” yöntemleriyle yönetilmeye çalışılmaktadır. Böylesi boz bulanık bir ortamda, ülkenin kaderini değiştirecek düzeyde önemli bir referandum meşruluğu tartışmalı bir şekilde gerçekleştirilmiştir. Şimdi bu referandum sonrası yapılacak ilk büyük seçimlere, yine olağanüstü hukuksuz bir ortamda, baskın bir seçim kararıyla gidiyoruz. Sizlere buradan bir hatırlatma yapmak isterim: Bu coğrafyada Kürtlerin yaşadığı bölgeler 1925-1950 yılları arasında OHAL uygulamalarıyla yönetildi. 1978’den 2002 yılına kadar yirmi dört yıl yine aynı Kürt bölgelerinde yaşam olağanüstü yönetim düzeninin gölgesinde devam etti.
Son iki yılı da sayarsak yarım asrı aşkın süredir Kürtlerin yaşadıkları topraklarda olağan bir yönetim hüküm sürmemiştir. Kürtler hukuk ile, adalet ile, eşit yurttaşlık haklarıyla hasbıhal olmamıştır. Bütün bunlara rağmen, tarihî emsalde bir mücadeleyle, Kürtler seçmiş, partileri kapatılmıştır. Kürtler seçilmiş, milletvekilleri tutuklanmıştır, kurşunlanmıştır, yumruklanmıştır. Kürtler seçmiş, milletvekillerinin vekillikleri düşürülmüştür. Yani, Kürt’ün iradesi, yine beş gün öncesinde yine gösterilmek üzere, Parlamentodan atılmış, Kürtlere mücadele alanı olarak Parlamentonun dışı gösterilmiştir. Ben, bu vesileyle, bu önemli günde buradan tekrar önemle beyan etmek istiyorum: Bizler bu topraklarda ezelinden beri hep vardık, hep var olacağız. Ne dilimiz ne rengimiz ne kültürümüz ne de irademiz hiç kimsenin, hiçbir zümrenin icazetine ve buyurganlığına tabi değildir. Bizler bütün değerlerimiz ve varlığımızla bu topraklarda nefes alan hiçbir aidiyetten ne üstünüz ne aşağıyız; ne daha fazla ne daha az değerliyiz. Dilimiz en az Türkçe kadar kıymetli, varlığımız en az Türkler kadar gerekli, siyasi temsiliyetimiz en az bütün diğer siyasi partiler kadar haktır; bundan gayrı söz ve uygulama faşizmdir. Dün Çanakkale'de şehit olan Kürtlerin bugün iradesini yok saymaya hiç kimsenin hakkı da yoktur haddi de ve bu zihniyet bugün olmazsa yarın, er ya da geç mahkûm olmaya mecburdur. Çok değerli arkadaşlarım, sözlerimi rahmetli Yılmaz Güney’in şu sözleriyle noktalamak istiyorum: “Arkadaşlar, dışarıda bir şeyler oluyor; farkında mısınız? Uykuda olanları uyandırın, sarsın. Herkese söyleyin, yarın ışıklar kesilebilir. Karanlıkta kalırsanız ne yaparsınız?” Saygıyla selamlıyorum.
Sayın Başkan…
Naci Bey, açayım mikrofonunuzu efendim.
Teşekkür ediyorum. Sayın Genel Başkan Sayın Buldan “Kürtlerin iradesine engel konuluyor, onların seçtiği temsilciler Meclisten atılıyor.” diye haksız, yersiz, ırkçı bir kışkırtma taşıyan, aynı zamanda Türkiye’nin sosyal, siyasi gerçekleriyle uyuşmadığı gibi, doğrudan HDP'nin diliyle de uyuşmayan bir değerlendirmede bulundu. Benim bildiğim HDP, bütün Türkiye’nin partisi olmaya çalışan bir siyaset yürütüyor. Peki, o zaman temsilcileriniz nasıl sadece Kürtlerin temsilcisi olabiliyor? Bu söylediğiniz diğer dilinizle çelişmiyor mu; bu bir.
Öyle bir şey yok.
Kürt vekiller cezaevinde.
Sayın Buldan, dönüp arkanıza baksanız, metine bakarken aynı zamanda dönüp AK PARTİ Grubuna baksanız, burada da, arkanızda da Kürt kökenli vekiller olduğunu görürsünüz. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Yaşanan, Kürt meselesine ilişkin bir tartışma değil; yaşanan ve hukuka intikal eden husus, Türkiye’nin yaşadığı terör süreçleri ve bunun siyasetle bağlantıları üzerine yargının verdiği kararlardır. O yüzden, bunları değerlendirirken buradan ayrı bir etnik kışkırtma çıkartan dili çok yanlış, Türkiye’nin gerçekleriyle uyumsuz; doğrudan Genel Başkanı olduğunuz partinin dili ve tavrı, millete vadettiği sözleriyle de uyumsuz bir değerlendirme olarak görüyorum ve kınıyorum. Teşekkürler.
Meral Hanım, açayım mı efendim?
Evet.
Buyurun.
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Doğrusu, Sayın Grup Başkan Vekilinin sözleri alışılageldik sözler. Ortada hiçbir mesele olmadığını iddia ededursunlar; şu anda, Parlamentonun 11 milletvekilinin vekilliği düşürüldü, 9 milletvekili hapiste.
Neden, neden?
Ve bu milletvekillerinin hepsi -1 kişi hariç- Kürt. Bizde köken yok Sayın Grup Başkan Vekili, biz Kürt’üz.
PKK’yla kol kola gezdiği için.
Siz nasıl Türk kökenli değilseniz biz de Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı Kürtleriz. Doğru, biz Türkiye partisiyiz; bizim içimizde Türkler olduğu gibi Ermeniler, Araplar, Mıhallemiler, Süryaniler, feministler, emekçiler ve Türkler de var; Türkiye’nin bütün kimliklerinin oluşturduğu bir partiyiz. Ama şu da bir gerçek ki: Koalisyon ve şu anda iktidardaki AKP, Kürt düşmanlığı üzerinde bu koalisyonu kurmuştur.
PKK, PKK…
Bu konuda ben sayın milletvekillerine şunu öneriyorum…
Yalan söylüyorsun. Irkçılık yapma! Biz teröristle mücadele ediyoruz, terörle mücadele ediyoruz. Teröristin milletvekili olmaz!
Sayın Başkan, uyarırsanız… Sayın milletvekillerine şunu öneriyorum: Gidip Kürt illerinde lütfen Kürtçe isimlerin değiştirilmesine baksınlar, cami isimlerinin değiştirilmesine baksınlar, Kürtçe müzik yaptığı için tutuklanan insanları görsünler.
Ahmed-i Hani’nin, Ceylan Önkol’un, Uğur Kaymaz’ın büstleri yıkıldı, büstleri. Bunlar Kürt çocuklarıydı ve şu anda kayyumlar Kürt’e dair, Kürtlüğe dair ne varsa hepsini kaldırıyorlar.
Sayın Başkan, bu ırkçılık, bölücülük söylemine izin veremezsiniz.
Bu konuda söz söylemekle olmaz. Biz, Türkiye'de Kürtlerin de diğer bütün yurttaşlar gibi eşit ve özgür birer vatandaş olduğunu savunan bir partiyiz. Kürtlerin ana dilde eğitim hakkı da dâhil, bütün hakları hiç kimseden ne fazla ne eksik…
Kürtçe televizyonlarınız var.
Eş Genel Başkanımız da ifade etti, bu ülkenin özgür ve eşit yurttaşı olarak söylüyorum.
Meral Hanım, Kürt Meclis Başkan Vekili var, oturuyor orada.
Son olarak şunu da söylemek istiyorum: Biraz önce Eş Genel Başkanımız Sayın Pervin Buldan tam konuşmaya başladığı sırada havuz medyasını bir tarafa bırakıyorum, içlerinde Habertürk, CNN Türk ve NTV’nin olduğu ünlü kanallar saniyesinde yayını kestiler. Bunları danışman arkadaşlar izliyorlar.
Haber değeri yok demek ki.
İşte, ayrımcılık böyle yapılır. Meclisin 3’üncü büyük grubunun milletvekillerini düşürerek, hapiste tutarak Eş Genel Başkanlarımız Sayın Demirtaş ve Yüksekdağ’ı tutuklayarak HDP’yi bitiremezsiniz. HDP 24 Hazirana gümbür gümbür geliyor ve biz kazanacağız.
Naci Bey…
“Kürt düşmanlığı” lafı siyasal kışkırtmanın dili olarak burada kullanılıyor.
Çaresizlik, çaresizlik.
Kürtlerin de Türklerin de düşmanı terördür, PKK’dır.
PKK’dır.
PKK en çok Kürtleri öldürdü. PYD en çok Kürtleri öldürdü. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Onlar karşısında sesi çıkmayanlar Kürtlerin temsilcisi olamaz.
Naci Bey…
Bu ülkede Kürt’ün de Türk’ün de düşmanı terördür. Çıkın ve reddedin.
Sayın Başkan…
Meral Hanım, söylediniz.
Bitiriyorum, kayıtlara geçsin.
Meramınızı ifade ettiniz.
Sadece kayıtlara geçsin.
Efendim, PKK’nın temsilcisi mi konuşuyor burada?
Biz mesnedi olmayan, somut olmayan hiçbir meseleyi burada iddia etmiyoruz.
PKK’dan bahsediyor Meral Hanım.
Bizim söylediklerimiz yaşadıklarımızdır. Şu anda, bu dönemde AKP’li olmayan herkesin terörist ilan edildiğini önemle ifade etmek istiyorum.
PKK terör örgütü müdür, söyler misiniz?
Sayın Başkan…
Efendim…
Sayın Başkan, kayıtlara girsin diye söylüyorum. Son cümlesinde dedi ki: “AKP’li olmayan herkesi terörist ilan ediyor.” Bu itham asla kabul edilemez. Türkiye'nin bir terör sorunu vardır. Kürtlerle ilgili ayrımı da yapanlar terör örgütleridir, teröristlerdir. Kürtlere yaşam hakkı tanımayan terör örgütleriyle sonuna kadar mücadele edilecektir
Efendim, seçime giderken…
Kürtleri istismar ediyorlar.
…görüyorum ki biraz mesajlar bollaşmış. Mesaj veriyoruz amma bazı kelimeler o kadar tuhaf ki. Mesela “Kürt illeri” asla olamaz.
Neden?
O ayrımı teröristler yapıyor, terör örgütü yapıyor; onlar da burada sözcülüğünü yapıyor sadece.
Türkiye’yi oranın illeri, Trakya’nın illeri, Arapların illeri, Lazların illeri…
Öyle ama.
Böyle böldürtmeyiz.
Ayrımcı bunlar, ayrımcı.
Böyle şey yok. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) “Kürt illeri” Neresi bu? Yok böyle bir yer. Türkiye'de, Türkiye coğrafyasında yalnız Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti var.
Böyle bir şey olamaz. Anayasa’ya da, İç Tüzük’e de aykırıdır beyanlarınız.
Fezleke getirin, fezleke.
Bak, tekrar ediyorum, Sayın Genel Kurul bu “Kürt illeri” sözü hususunda beyan edeni ben oturumdan çıkarmak isterim.
Evet, efendim. Çünkü bunu dışarda kullanabilme hakkını almak lazım Meclis olarak. Ya açıklık getirin, geri alın, meramınızın bölünme olmadığını söyleyin…
Asla geri almayız.
…yoksa sizin oturumdan çıkarılmanızı teklif edeceğim.
Asla geri almayız.
Evet, efendim.
Sayın Başkan, alışacaksınız “Kürt illeri.”
“Kürt illeri” vardır. Kürtlerin yoğun olarak yaşadığı iller “Kürt illeri”dir.
“Yoğun” başka “Kürt illeri” başka hanımefendi.
Siz yarın öbür gün “Kürtler de yoktur.” diyeceksiniz. Yok mu olacak?
Böldürmeyiz.
Siz bölüyorsunuz, siz.
Bayrağı değiştirtmeyiz.
Başka bir millet dedirtmeyiz. Lafınızı açıklayacak mısınız?
Hayır.
Yoksa ısrar ediyor musunuz?
Sayın Başkan, açın mikrofonumu.
Efendim?
Açın mikrofonumu.
Açıyorum mikrofonunuzu, açıldı.
“Kürdistan” diyen orada oturuyor “kürdistan” diyen.
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Öncelikle ben geri alacağım hiçbir cümle sarf etmedim. Şu anda biz burada konuşurken-eş genel başkanımız da dâhil- Türkiye’deki realiteleri olduğu gibi ifade ediyoruz, hakikat dışında tek bir sözümüz yoktur.
“Kürt ili” diye bir şey yok ya!
Hakikat de bizim Türkiye’yi bölmek değil, Türkiye’de herkesin, 80 milyonun bir arada demokratik bir ülkede yaşamasıdır, bizim mücadelemiz budur. “Kürt illeri” derken “Marmara” “Trakya” da diyebilirsiniz, Kürtlerin yoğun olarak yaşadığı iller. Şimdi, Diyarbakır’ın yüzde 80’i Kürt ise oraya “Kürt ili” demenin ne mahzuru var?
Hayır, asla olamaz.
Yani burada bizim kesinlikle bunu geri almamız söz konusu değildir. Kürtlerin olduğu gibi, ben Kürt olduğum gibi, Kürt illeri de bir realitedir, bunu reddetmek kesinlikle kabul edilemez.
Meral Hanım, Sayın Grup Başkan Vekili, bu beyanlarınızla maksadınızın Türkiye’nin vilayetlerinin herhangi birini “kürdistan” diye ifade etmediğinizi, nüfus kesafeti bakımından söylediğinizi ifade ettiniz, nüfus yoğunluğu olarak ifade ettiğinizi beyan ettiniz.
Biz de öyle anladık zaten.
“Kürt illeri” diye bir hadise mevzubahis değil. Bir diğeri, Sayın Buldan, sizinle mesai arkadaşlığı yaptık, birbirimizi gayet yakinen tanıyoruz. Türkiye Cumhuriyeti, öteden beri, bir tez müdafaa etmektedir ve tarihe uygundur. Türkiye herhangi bir Ermeni katliamı yapmamıştır, bir soykırım katliamı mevzubahis değildir.
Niye bütün konuşmalara ayar vermek zorunda hissediyorsunuz kendinizi?
Dünyadaki bazı parlamentolarda soykırım kabulü gibi bir mesele ortaya kondu, onu “Türkiye Parlamentosunda da getirildi ve kabul edildi.” gibi... Uluslararası arenada bu mevzu hâline gelebilir. Ölen kişiler dolayısıyla üzüntü beyanı başkadır, “soykırım” “katliam” lafı başkadır. Lütfen bunu tavzih ediniz.
Efendim, Sayın Başkanım, karşılıklı polemik olmaması gerekir, gündemimize devam edelim.
Sayın Başkan, izin verirseniz, bunu yapmaktan çok hoşnut değilim, Meclis başkan vekilimiz olarak ilk başta... Bir açabilir misiniz lütfen?
Yeter artık!
Buyurun Hanımefendi.
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Doğrusu, Meclis Başkanı olarak İç Tüzük’e en çok riayet etmesi gereken şahsiyet olduğunuzu takdir edersiniz.
Amenna.
Ancak İç Tüzük’e uymak, takdiri ve keyfî değildir, hepimiz için emredici hükümler içerir. Meclis Başkanı da olsanız, milletvekili de olsanız, bakan da olsanız bu İç Tüzük Meclisin Anayasası’dır. İç Tüzük 64’e göre, Genel Kurula başkanlık eden Başkan veya Başkanvekili, asıl konu görüşülürken ve oylanırken hiçbir surette görüşünü açıklayamaz. Siz burada Meclis Başkanı olarak hatiplerin konuşmasına ve bizlerin konuşmasına cevap verme, yorum yapma yetkisine sahip değilsiniz. Grup başkan vekilleri verebilir ancak siz Meclis Başkanı olarak tarafsız bir şekilde bu oturumu yönetmek durumundasınız, bunu ifade etmek istiyorum. Teşekkür ederim.
Meral Hanım, 64’üncü maddeye beraber bakalım; siz de hukuk tahsil ettiniz, ben de.
Bakalım.
Bakmayın ne olur, devam edelim, bitsin gitsin Allah aşkına.
O mevzu birkaç defa Genel Kurula geldi. “Madde 64- Genel Kurula başkanlık eden Başkan veya Başkanvekili, asıl konu görüşülürken ve oylanırken hiçbir surette görüşünü açıklayamaz. Başkan veya Başkanvekilleri, görevlerinin yerine getirilmesinin gerektirdiği haller dışında tartışmalara katılamazlar; -buraya dikkat edelim- kişisel savunma hakları saklıdır.” Bu arada ben, Türkiye Büyük Millet Meclisini temsil ediyorum. Ben Türkiye’mi temsil ediyorum. Ben Türkiye’min millî menfaatlerini de temsil ediyorum.
Tarafsız değilsiniz.
Öyle, o zaman bu İç Tüzük bana, bazı hususlarda sözünü geri almazsa oylamayla Genel Kuruldan dışarı çıkarma yetkisini vermez. Dolaysıyla, benim bu söylediklerim şahsi değil, partisel değil, millî sözlerdir. Tutumum doğrudur ve senelerdir bu mevzuyu bilen bir kardeşinizim, arkadaşınızım.
Tutumunuz doğru değil, İç Tüzük’e aykırıdır.
Neyse, uzatmıyorum. Efendim, şimdi söz sırası, Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı ve Meclis Grubu Başkanı Osmaniye Milletvekili Sayın Devlet Bahçeli’nin yerine, Konya Milletvekili Sayın Mustafa Kalaycı’ya aittir. Buyurunuz Beyefendi.
Büyük Millet Meclisinin açılması, dönemin şartlarını dikkate aldığımızda, destansı bir atılım, kararlı bir adımdır. Milletimiz, kendi geleceğine bizatihi kendisinin yön vereceğini 23 Nisan 1920 itibarıyla göstermiş, temsilcileri eliyle tüm dünyaya duyurmuştur. En yaşlı üye sıfatıyla Meclisin ilk toplantısını idare eden ve açılış konuşmasını yapan Sinop Mebusu Şerif Bey’in de vurguladığı gibi, Türk milleti esaret vaziyetini şiddetle ve kesin olarak reddederek vekillerini Ankara’da toplamış ve kendi kaderine bizatihi kendisinin yön vereceğini ilan etmiştir. Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün sözleriyle ifade edecek olursak, Büyük Millet Meclisi, bizi yaşatmamak isteyenlere karşı yaşama hakkımızı müdafaa etmek üzere toplanmıştır. Türkiye Büyük Millet Meclisi, her şeyden önce, Türk milletine duyulan sevgi ve saygının eşsiz bir tezahürü, çok kıymetli bir ürünüdür. Millî iradeye sadakatin, millî egemenliğe bağlılığın, meşruiyete verilen önemin çok açık, çok net kanıtıdır. Millî varlığın mukaddes bir bütün olduğunun ispatı, parçalanamaz ve el uzatılamaz bir değer olarak bayraklaştığının teyit ve temini çatısı altında bulunduğumuz kutlu Meclisimizin başarısıyla ve garantisiyle cihana duyurulmuştur. Fedakârlık, burada zirveye tırmanmış, vatan ve millet sevgisi buradan özgürlük kıvılcımını tutuşturmuştur. Anadolu’nun ortasında, o dönemin zor şartları altında hilalin cihana meydan okuması, milletimizin hayat ve varlık haklarına sahip çıkması şüphesiz Büyük Millet Meclisinin üstün kabiliyeti ve mücadele azmiyle gerçekleşmiştir. İlk Meclisin kahraman mebuslarının dünya görüşleri, doğdukları yöreler, etnik kimlikleri farklı farklı olsa da şunu unutmayınız ki hepsi birden büyük Türk milletiyle kaynaşmış, davalarına inanmış, vatan ve bayrak ortak paydasında buluşmuşlardır. Ankara'ya gelmenin “ölüm” demek olduğu bir dönemde burada toplanan kahramanlar hiçbir fedakârlıktan kaçınmamış ve milletimizin sesi, nefesi ve demir yumruğu olmuştur. Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve arkadaşlarının millî mücadele şartları içerisinde geliştirdikleri metot, savaşın ancak milletle beraber kazanılacağı inancıyla onları millî mücadeleyi örgütleyen meşru bir güç olarak kongrelere ve Büyük Millet Meclisinin kuruluşuna götürmüştür. Böylece Kurtuluş Savaşı’nın önder kadrosu ile millet arasında bir düşünce ve inanç birliği oluşmuş, bu ise 23 Nisan 1920’de millet iradesinin örgütlenmesi şeklinde tecelli etmiştir. Eşsiz komutan ve devlet adamı Mustafa Kemal’in önderliğinde Türk milletinin ortaya koyduğu bu güç, Kurtuluş Savaşı’nı kazanmıştır. Mücadeleyi kazanan ordular, hiç şüphesiz, Türkiye Büyük Millet Meclisinin orduları yani milletin kendisidir. Büyük Millet Meclisi bir yanda cepheleri yönetirken öte yanda bağımsız ve onurlu yaşamanın esaslarını belirlemiş, bu uğurda ne gerekiyorsa da yapmıştır. Bu Mecliste millî vicdanın geleceğe ait bütün arzu ve beklentileri bir araya gelmiş, cumhuriyetimiz bu ortam içinde yeşermiş ve filizlenmiştir. Meclisimiz, bağımsızlık savaşı kazanmış ve vatan kurtarmış ilk Meclistir ve bunun için “Gazi Meclis” unvanını fazlasıyla hak etmiştir. Hamdolsun, bugünkü Türkiye Büyük Millet Meclisi de ilk Meclisin emanet ve şerefine korkusuzca sahip çıkarak 15 Temmuz 2016’da hain FETÖ işgalini durdurmuş; bu hâliyle ikinci defa vatan kurtarıcılığı unvanına layık olmuştur. Gazi Meclis, 15 Temmuzda bir kez daha “gazilik” unvanını teyit etmiştir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türkiye Büyük Millet Meclisi, yalnızca meşruiyetini ve iradesini milletten alan kurumsal bir yapı değil, aynı zamanda büyük Türk milletinin yaşama, var olma, bağımsızlık ve özgürlük coşkusunun temsil edildiği millî ruhun ta kendisidir. Büyük Millet Meclisi inanmışlığın eseri, korkusuz yüreklerin mükafatıdır. Büyük Millet Meclisi aklın, adaletin, uzlaşmanın, anlaşmanın ve kucaklaşmanın demokrasiyle mühürlenmiş manevi sözleşmesidir. İmparatorluğumuzun yıkıntıları arasından yeni bir devlet doğmuşsa, Mondros’tan Sevr’e kadar yazılan imha belgeleri yırtılıp atılmışsa, Türk milleti aynı ülküler etrafında buluşmayı başarabilmişse, bunun şeref payesi elbette Türkiye Büyük Millet Meclisine aittir. Büyük Millet Meclisi, Malazgirt’in emanetini yere düşürmemiş, binlerce yıllık haysiyet ve itibarımızı lekeletmemiş; milletimizin gidecek, sığınacak veya vazgeçecek bir yurdu olmadığını, gerek irfanıyla gerek hamiyetiyle gerekse de tutkusuyla ortaya koymuştur. Tarih, Gazi Meclisimizin bu muhterem ve hayranlık uyandıran ulvi vasfını her fırsatta gösterecek ve millî yürekler her şart altında bunu hayırla yâd edecektir. Büyük Millet Meclisinin açılması, milletimizin, varlığına ve bekasına yönelmiş dayatmalar karşısında neleri göze alıp neleri başarabileceğinin de imrenilecek bir numunesini teşkil etmiştir. Gerek Büyük Millet Meclisinin açılış destanı ve şartları gerekse sonradan yaşanan siyasi, sosyal gelişmelerin tamamı, milletimizi küçümseyen, onuruna ve mukaddesatına el ve dil uzatmaya yeltenen, gücünü sınamaya kalkışan odakları nasıl bir akıbetin beklediğini anlamaları açısından tarihî ihtar belgesi olmuştur. Bu nedenle, Millet Meclisimizin açılmasıyla başlayan sürecin manasını ayrıntılarıyla bilmenin, devlet ve millet hayatımızda yeniden karşımıza çıkan benzer tehditlerin ve tehlikelerin doğru anlaşılması bakımından çok önemli olduğuna inanıyorum. Unutulmasın ki 23 Nisan 1920 hiçbir zaman ihmal ve inkâr edilemeyecektir. Türkiye Büyük Millet Meclisi, gücünü ve meşruiyetini Türk milletinden alarak ve yine, milletimizin onay verdiği Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemiyle birlikte daha da etkin ve güçlü bir şekilde ebediyen var olacaktır. Tarihî bir gerçektir ki Türk milleti birlik ve beraberliğini koruduğu sürece daima muzaffer olmuş, kutlu mazisine altın sayfalar eklemiştir. Bir olalım. “Herkes eşittir” Türkiye gerçeğinde birleşip millî bekamızı sonuna kadar koruyalım. Bu duygu ve düşüncelerle, egemenliğin aziz milletimiz tarafından kullanılmaya başlandığı 23 Nisan 1920 tarihinin 98’inci yıl dönümünün hayırlara vesile olmasını Cenab-ı Allah’tan niyaz ediyorum. Türkiye Büyük Millet Meclisini bize emanet eden, başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere tüm kurucu kahramanları ve vatanımızın selameti için canlarını seve seve ortaya koyan muhterem şehitlerimizi rahmet ve minnetle anıyorum. Cenab-ı Allah hepsinden razı olsun. Milletimizin egemenlik yetkilerini doğrudan doğruya eline aldığı 23 Nisan tarihi, aynı zamanda, sevgili çocuklarımız için de bayram olarak kutlanmaktadır. Bu vesileyle, gözümüzün nuru, hayatımızın en güzel meyvesi ve geleceğimizin teminatı olan bütün çocuklarımızın bayramını kutluyorum. Konuşmama son verirken ekranları başında bizi izleyen aziz milletimizi ve muhterem heyetinizi saygılarımla selamlıyorum.
Son söz, İYİ PARTİ Meclis…
Sayın Başkan, bir müsaade eder misiniz…
Özgür Bey, buyurun.
Sayın Başkan, henüz konuşmasını bitiren hatiple ilgili bir şey demiyorum. Tutanaklarda da var maalesef. Biraz önceki tartışmanın içinde bir cümleyle geçti ama sayın grup başkan vekili, dün partimizden ayrılan 15 arkadaşımızı kastederek “15 milletvekilini kiraya verenler” ifadesini kullanmış. Bu konuda şuna müsaade edin: 3 Kasım 2002 seçimlerinde iktidar partisinin genel başkanı milletvekili olamamıştı. 9 Mart 2003’te seçimle sonuçlanacak bir Anayasa değişikliğiyle birlikte iki parti Siirt’teki tüm milletvekillerini istifa ettirdi.
Ama söz konusu olan iktidar partisiydi değil mi? Şimdi söz konusu olan ne?
Hangisi?
Partilerinin kararıydı ve Siirt’teki milletvekillerinin istifası sonucu demokrasi kahramanı olundu ve Genel Başkanınız geldi, milletvekili ve Başbakan oldu. Ancak bugün, 15 arkadaşımıza bu haksız, hadsiz ve terbiye yoksunu ifadeyi kullanmaktan Sayın Grup Başkan Vekilini menederiz. (CHP sıralarından alkışlar) Demokrasi düşmanları, demokrasi kahramanlarının yaptıkları kahramanlığı anlayamazlar.
Tarih onları hak ettiği yere koyacak.
Kiralık insanlar, ancak bir tek adamın verdiği karar dışında karar veremeyen, oy kullanamayan ama buna rağmen her ay maaş alanlar kiralık olanlardır.
Arkadaşlarımızı kiralayabilecek ya da satın alabilecek bir parayı dünyanın hiçbir matbaası basamaz, onlar birer demokrasi kahramanıdır. Saygılar sunuyorum.
Sayın Başkan…
Buyurun Hanımefendi.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; az evvel, ana muhalefet partisinin grup başkan vekilinin söylemleri gerçekten içler açısı. Bir kere, demokratik anlamda sıkışmışlığın, çaresizliğin ve acziyetin sözleriydi; onu özellikle belirtmek istiyorum.
Hadi ya!
Bugün -dün yaşanan- 15 milletvekilinin oradaki görüntülerini hep beraber izledik, âdeta hepsi limon yemiş gibi yüzleri ekşi, mutsuz ve partilerinden gitmelerinin üzüntüsünü yaşıyordu; bu bir. [CHP sıralarından alkışlar(!)]
Harikaydı.
Hepsi burada.
İkincisi, dünkü yaşanan olaylarla 15 milletvekilinin Cumhuriyet Halk Partisinden, Atatürk’ün partisinden, ana muhalefet partisinden bir başka partiye transferlerine, gönderilmelerine, onların üzüntülerine Türkiye olarak hep beraber tanık olduk.
Şimdi mi aklına geldi?
Çok doğru olmuştur.
Bunun 9 Mart seçimleriyle, Siirt seçimlerindeki olayla karıştırılması siyaseten ne kadar sıkışmış olduklarını göstermektedir.
İşinize gelmedi mi “karıştırma”.
Bir başka hususu daha belirtmek istiyorum ki, orada konuşan Grup Başkan Vekilinin cümlelerinin altını çizmek lazım, diyor ki: “Genel Başkanın talimatıyla.” Şimdi, adama sormazlar mı, “tek adam rejimi” derken kendi partilerindeki muhtemelen tek adamı, tek adamın söylemiyle kendi partisinden 15 milletvekilinin bir başka partiye, iradesinin, millet iradesinin teslim edilmesini açıklamalarını kendilerinden beklemezler mi?
Çok doğru olmuştur.
“Demokrasinin yolunu açmak.” denir ona.
Sayın Başkanım, bir başka konu da şu ki: Az evvel Genel Başkanları konuşmalarında pek çok konuda arızi, bu anlamda, ciddi anlamda sıkıntılar oluşturan bir konuşma yapmıştır, özellikle millet iradesi noktasında.
Bu ülkenin Başbakanını kapıya koydunuz, bize neler söylüyorsunuz ya? Bu ülkenin Başbakanını kapıya koydunuz.
Belediye başkanları talimat almadı değil mi?
Ve yine “tek adam” dedikleri bütün konuda Sayın Cumhurbaşkanımız, Genel Başkanımız her daim sorunların çözümü noktasında millet iradesinden başka bir kapı aramamıştır ve millet iradesini üstün kılmıştır. Tek adamın sözüyle hareket eden milletvekillerine de milletimiz 24 Haziranda gereken dersi verecektir diyorum. Teşekkür ediyorum.
Özgür Bey, bu mevzu uzar gider. Siz beyanlarınızda bulundunuz.
Sayın Başkan, o zaman şunu söyleyeyim: Süresiz konuştu. Şu kadar net bir şey söylüyoruz: Sayın Grup Başkan Vekilinin görev yaptığı partinin Başbakanı yüzde 49 oy almışken bir kişinin sözüyle görevinden azledilmiştir.
İkincisi: Sayın Grup Başkan Vekilinin partisinin belediye başkanları “İstifa et, istifa etmezsen ben gereğini yapacağım.” diyen birisi tarafından azledilmiştir, millî iradeye darbe yapılmıştır.
Özgür Bey…
…o kişilere en büyük hakaret yapılmaktadır.
Özgür Bey…
Cumhuriyet Halk Partisi olarak bu tek adam rejimini de bu tek adam rejimini övenleri de kınıyoruz.
Özgür Bey, rica ediyorum… Sayın Genel Kurul, bugün ayın kaçıdır? Nisan ayındayız değil mi?
Sayın Özel, nasıl genel başkan olunduğunu da anlat! Anlat anlat!
Yani biz 23 Nisandayız değil mi?
Sayın Baykal’ı nasıl sattığını da anlat!
Terbiyesiz! Haddini bil, el sallayarak konuşamazsın!
Yani Çocuk Bayramı değil mi? Seyrediliyoruz değil mi? Bu mu bizim tablomuz? Olmaz.
Ulusal Egemenlik…
Yazıklar olsun!
Bunu lütfen bir başka güne taşıyın.
Kimsin sen!
Gelin, bugünü ve şu mekânı bu maksatla kullanmayın.
Elitaş’a söyleyin, o başlattı.
Çok az bir zaman kaldı.
Elini kaldırarak bir daha yapmayacaksın! Elini kırarız!
Demokrasi, sandık; sandık 24’ünde geliyor. Bir propaganda zamanı da var, orada görüşürsünüz. Lütfen, mevzuyu ajite etmeyelim. Siyasi tarihimizde kötü sayılacak birçok vaka var ta 1950’den beri, çünkü 1950’den itibaren çoğulcu demokrasi başladı.
Gene yorum yapmaya başladınız Sayın Başkan.
Onları öne almak, onları anlatmak yerine müspetleri ortaya koymanın daha doğru olduğuna inanıyorum. Meclisi aşındırmayalım. Mesela bir beyan var: “20 Temmuz Meclis darbesi…”
Ayıp ayıp Sayın Başkan, bu söylenebilir mi?
Sayın Başkan…
Sayın Başkan…
Şimdi, bu ve benzeri lafları rica edeyim demeyelim, etmeyelim. Günün ehemmiyetine, önemine binaen burayı bir müzakere makamı, yeri, mekânı olmaktan çıkarıp mücadele ve kavga yeri hâline getirmeyelim. Ben, şimdi, tekrar…
Sayın Başkanım… Sayın Başkanım, kayıtlara girmesi açısından söylemek…
Nasıl efendim?
Kayıtlara girmesi açısından söylemek durumundayım.
Anlamadım Hanımefendi, mikrofondan konuşur musunuz.
Sayın Başkanım, biraz evvel, Ana Muhalefet Partisinin Grup Başkan Vekilinin sözlerini kabul etmediğimizi özellikle belirtmek istiyorum. Sayın Cumhurbaşkanımız, Sayın Genel Başkanımız her fırsatta millet iradesinin üstünlüğüne… Bunu da 15 Temmuz gecesi çok net olarak göstermiştir. Ölümle burun buruna gelmesine karşılık, halkına -meydanlara ve sokaklara, havalimanlarına- çağrıda bulunmuş ve milletiyle beraber darbeyi püskürtmek için çaba sarf edilmiştir. Şimdi, Grup Başkan Vekili -hazır Genel Başkanları da buradayken- şu iki soruya da cevap verirse…
Olmaz.
…özellikle burada AK PARTİ Grubumuz çok memnun olacaktır.
Cevap istiyor Sayın Başkan, cevap istiyor.
Cevap bekliyor.
1) Genel Başkanları nasıl Genel Başkan olmuş?
Haddini bil, haddini!
2) Genel Başkanları 15 Temmuz 2016 gecesi neredeymiş? Hazır, bunu buradayken açıklasın.
Evet evet.
Mevzuları bayram hukuku, ahlakı, yaşayışı, günü içinde halledelim.
O kadar ağır ithamlar bu şekilde cevapsız kalamazdı.
Bu mevzular zaten meydanlarda çok konuşulacaktır, anlaşılacaktır. Ben gene devam edeyim.
Sayın Başkan…
Özgür Bey, rica ederim.
Hayır hayır, bu ifade…
Efendim, meramlarınızı ifade ettiniz “Hayır.”ı yok.
Bunlara cevap versin.
Ne yapabilirim? Ne yapabilirim?
Söz sırası…
Sayın Başkan, bunu yapamazsınız.
Size mi sorarım? Neyi yapacağımı size sormam.
Bunu yapamazsınız.
Sen yapacaksın, Başkan mı yapamayacak? Sen niye yapıyorsun?
Hayır, ben idare ediyorsam sormam.
Ama bu lafın üstüne bir şey söyleyeyim.
Yok Beyefendi, yeter.
O sözler asla cevapsız kalamazdı.
Sayın Başkan, bunu yapamazsınız.
Yeter Beyefendi.
Sayın Başkan, cevap istedi efendim, cevap.
Böyle bir şey yok!
Ne bu şiddet, bu celal? Ne oluyoruz?
Böyle bir şey yok!
Yok yok, cevap verecek.
Siz ona, o ona; o ona, o ona. Millet bizi seyrediyor.
Böyle bir şey yok!
Yapmayın, olmaz Özgür Bey.
Sayın Başkan, tutanaklara geçsin.
Sayın Başkan, cevap verecek.
Bu, hakkın suistimali olur, oturun lütfen.
Hayır, gördünüz, ne yaptığını gördünüz.
Sayın Başkan, cevap istedi, cevap.
Ne yaptığını gördünüz efendim.
Sayın Başkan, cevap istedi efendim.
Bütün konuşmalar tutanaklara geçti Özgür Bey.
Hayır, kayıtlara geçsin diye.
Sayın Başkan, hanımefendi…
Sayın Başkanım, az evvel o konuşmayı yapmasaydı bu konuşmayı yapma gereği duyulmazdı, misline misliyle cevap vermek gerekirdi.
Hanımefendi, lütfen…
Elitaş başlatmasaydı şu anda bitmişti bu oturum.
Kayıtlara geçsin.
Sayın Başkan, Adalet ve Kalkınma Partisinin Sayın Grup Başkan Vekili, dün yaşananlardan sonra, halkın, milletin, demokrasi sevdalısı bu milletin yaşadığı coşkuyu görmüş, kendi içlerindeki ruhsal çöküntüyü hitabetine yansıtmıştır. Şunu açıkça söylüyoruz: Korksanız da ağlasanız da bağırsanız da çağırsanız da…
Senin gibi mi?
…yolcudur Abbas, bağlasan durmaz; gidiyorsunuz.
Sayın Başkanım, kimin bağırıp çağırdığını kimin yolcu olduğunu milletimiz takdir edecek.
Aynen öyle.
Millet yolcu edecek.
Efendim, adam berbere gidiyor, saçının rengini soruyor, değil mi? Ne diyor berber? “Biraz sonra saçın önüne dökülecek.”
Genel Başkanın psikolojisi çok bozuk Özgür, çok bozuk Genel Başkanın psikolojisi. Masaya vurulmaz.
Sabredin, iki ay var, hatta daha az var. Demokrasiyi zedeleyici beyanlarda bulunmayalım lütfen. Bir şey yok. Sandık var. Sandık eşittir demokrasi. Sandık konuşur. Demokrasi devam edecektir.
7 Haziranda ne oldu? 7 Haziranda sandık yok muydu?
Evet, gidenler olacak, yeni gelenler olacak. Kim bilir? Ali gidecek, Veli gelecek; İsmail gidecek, İbrahim gelecek. [[CHP sıralarından “İnşallah” sesleri, alkışlar]] [[AK PARTİ sıralarından alkışlar]] Şimdi, söz sorası İYİ PARTİ Meclis Grubu adına Isparta Milletvekili Sayın Nuri Okutan’a aittir. Buyurun Sayın Okutan.
Türkiye Büyük Millet Meclisinin kuruluşunun 98’inci yıl dönümü ile büyük Atatürk’ün çocuklarımıza armağanı olan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nızı da kutluyor, iki güzel olayın kaynaştığı bu müstesna günün milletimize, Meclisimize, ülkemize ve tüm dünya çocuklarına mutluluklar getirmesini temenni ediyorum. Ayrıca, bugün burada Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nı kutluyoruz. Güzel bir millî gün. Gayet tabii, burası Meclis; millet adına partiler, sözcüler birtakım siyasi eleştirilerde de bulunacak. Ben Hükûmet tarafının, iktidar tarafının daha anlayışlı, daha müsamahakâr davranmasını temenni ederdim. Bir başka husus: Burada bütün partiler dinlenildi, misafirlerimiz geldi; İYİ PARTİ’nin de dinlenilmesinin daha nazik bir davranış olacağını da düşünüyordum. Bunu burada, milletin huzurunda, uygun görmediğimizi de belirtmek isterim. 23 Nisan sadece Çocuk Bayramı değil, aynı zamanda Ulusal Egemenlik Bayramdır da. Bu vesileyle, ulusal egemenliğimizin, demokrasimizin ve ülkemizin durumuyla ilgili bir değerlendirme yapmakta da fayda var. 23 Nisan 2018’de devletimizin, milletimizin, demokrasimizin içinde bulunduğu durum ve şartlar nelerdir? Bu konulardaki tespit, teklif ve düşüncelerimizi sizlerle paylaşmak istiyorum öz olarak. Bugün itibarıyla ülkemize, demokrasimize ve ulusal egemenliğimize baktığımızda gördüğümüz tablo şudur: Milletimizin varlığının teminatı olan ahlak çöktü çöküyor. İslam âleminin ve Türk dünyasının ümidi olan Türkiye Cumhuriyeti’nin bekası tehlikeye düşmüş durumdadır yani ülkemizin geleceği tehlikededir, karanlıktır. İnsanımız kutuplaştırılmıştır, ikiye bölünmüştür âdeta. Ordumuzun caydırıcılığına gölge düşmüştür. Devlet kurumlarının içi boşaltılmıştır. Türk devleti kuruluş felsefesinden uzaklaştırılmıştır. Laikliğin içi boşaltılmıştır. Türkiye Cumhuriyeti’nin sembolleri saldırı altındadır. Türkiye'nin dış itibarı bitirilmiştir. Tek adam, tek parti sistemi ve parti devleti anlayışı neredeyse hâkim hâle gelmiştir. Meclis millet iradesinin tecelli yeri olmaktan ve ülke kaderine hükmeder olmaktan âdeta çıkmak üzeredir. Demokrasi ağır yara almıştır. Adil ve serbest seçim ilkesi rafa kaldırılmıştır. Hukuk ve yargı tanınmaz ve bilinmez hâldedir, yargıçların dahi güvencesi kalmamıştır bu ülkede. Hak ve özgürlükler askıdadır, basın özgürlüğü ayaklar altındadır. Kapalı devre merkezî hortum düzeniyle yolsuzlukta çağlar üzeri bir sıçrama yapılmıştır. Üniversite bitme noktasındadır. Devlet görevlileri kıskaç altındadır, iş dünyası korku içindedir. Türkiye yönünü kaybetmiştir, hangi yöne gideceğini bilmez hâle düşürülmüştür. Kontrolsüz Suriye göçü ülkemiz ve milletimiz için büyük bir sorun hâline gelmiştir. Türkiye enerjisini boşa harcar hâldedir. Ekonomi dışarıya ve yabancılara çalışır durumdadır. Eğitim boşluktadır, sahipsizdir. Kültür ve sanat ihmal edilmiştir. Dine ve dindara güven ağır yara almıştır. İslam’ın şiddetle ve terörle özdeşleştirilmesine gerekli karşılık verilememiştir. Batı’nın İslam ve Türk düşmanı politikalarına âdeta çanak tutulmaktadır. Irak ve Suriye sınırlarındaki belirsizlik tehlike saçmaya devam etmektedir. İnsanımız ağır borç altında yaşamaya alıştırılmıştır. Kamu imkânları yandaşlara aktarılmaktadır. Muhaberat ve polis devleti olma yolundayız. Yeni rejim ve yeni devlet tartışmaları gündemdedir. Bugün ülkemiz dolu dizgin bir felakete doğru sürüklenmektedir. Ülkemizde devlet, demokrasi, hukuk, din, ahlak ve benzeri dâhil her şeyin çivisini çıkaranlar sağlam bütün kurum ve dayanak noktalarını yıkarak, çürüterek, içini boşaltarak milletimizi ve devletimizi tek adamlığa ve büyük bir kaosa doğru sürüklemektedir. Şaibeli bir referandumla yolu açılan bu sistem kötülüğün geri dönülmez bir şekilde kurumsallaşmasına ve kalıcılaşmasına neden olacaktır. Hülasa, Türkiye an itibarıyla uçurumun kenarındadır. Değerli milletvekilleri, tek adam-tek parti sisteminin ve parti devleti anlayışının önlenmesinde üzerimize büyük görevler düştüğünün bilinci içindeyiz İyi Parti olarak. Türkiye, bugün her anlamda uçurumun kenarına kadar gelmiştir. Türkiye’yi uçurumdan kurtarmanın yolu, ülkesini gerçekten seven, ona kol kanat germek isteyen insanlarımızın bir araya gelmesinden ve güç birliği yapmasından geçmektedir. Bunun için, her şeyden önce inanç, cesaret ve kararlılık gerekmektedir. Seçim ve sandık güvenliği ile seçim sonuçlarının korunabilmesi için alınması gerekli tedbirler konusunda demokrasi, hukuk devleti, hak ve özgürlükten yana olan kesimler arasında mutabakat ve iş birliği yapılması gerekmektedir. Denetimsiz ve gözlemsiz tek bir sandık ve kurul bırakılmamalıdır. Hileli hiçbir sonucun kabul edilmeyeceği ve böyle bir durumda, meşru bütün imkânların kullanılarak karşı çıkılacağı şimdiden bilinmelidir. Bize göre iktidarın acımasızlığı karşısında yıllardır mağdur ve mazlum durumda olan geniş kesimlerin kabul etmemesi imkânsız, yüzde yüz kabul görebilecek temel konular aşağıda sıralayacağım hususlardır. Hukuk devletinin ihyası, demokratik düzenin ihyası, haklar ve özgürlükler düzeninin tekrar ihyası ve takip edilmesi gereken bu ana hususlar gözden kaçırılmamalıdır. Diğer husus, mevcut siyasi partiler sistemi Türkiye’yi tek adam rejimine taşıyan bir mahiyet arz etmektedir. Türkiye’de siyasi partiler arasındaki yarış, sınırlı sayıda partinin katıldığı ve bu nedenle de sürekli aynı yarışçının kazandığı bir yarışa dönüşmüştür âdeta. İktidar, kendi alanında ve merkezde bir başka siyasi oluşumun öncelikle ortaya çıkmasını her türlü imkânla engellemiş, her şeye rağmen ortaya bir siyasi oluşum çıkmışsa da yine her türlü güç ve metodu kullanarak onu saf dışı etmiştir. Ancak kaderden kaçış yoktur. Korkunun ecele de faydası yoktur. İYİ PARTİ kurulmuş ve seçimlere de katılmaktadır. Merkezde güçlü bir şekilde yerini alan partimiz, iktidar partisinin siyasi yelpazede ait olduğu yere geri döndürecektir. Siyaset bu sayede rahatlayacaktır. Dengeler yerine oturacak ve siyaset normal bir düzene kavuşacaktır. Biliyoruz ki partimiz ilk seçimlerde güçlü bir şekilde Meclise girecek, partimizin Türkiye Büyük Millet Meclisine güçlü bir şekilde gelişiyle birlikte tek parti sistemi, yerini zorunlu olarak çoğulcu parti sistemine bırakacaktır çünkü Türkiye Büyük Millet Meclisinde bir partinin her şeyi belirleyecek gücü elinde toplayacak düzen bozulmuş olacaktır. Değerli milletvekilleri, Ulu Önder Atatürk’ün 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nı çocuklara armağan etmesi, kuşkusuz, çocuk sevgisinden öte anlamlar ifade etmektedir. 23 Nisan, çocuklarımız için sadece bir bayram veya şenlik değil, öncelikle çocuklarımıza kazandırmamız gereken egemenlik bilincidir. Çocukları elbette seveceğiz ve onlara değer vereceğiz ancak geleceğimizin teminatı olan çocuklarımızı egemenlik bilinciyle donatıp Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün işaret ettiği gibi Türkiye Cumhuriyeti devletinin ilelebet payidar olmasını sağlamalıyız. Nitekim, bu bayramın Çocuk Bayramı olmasının yanında, aynı zamanda Ulusal Egemenlik Bayramı olmasının altında yatan düşünce de budur. Atatürk diyor ki: “Bütün cihan bilmelidir ki artık bu devletin ve bu milletin başında hiçbir kuvvet yoktur, hiçbir makam yoktur; yalnız bir kuvvet vardır, o da millî egemenliktir; yalnız bir makam vardır, o da milletin kalbi, vicdanı ve mevcudiyetidir.” Bugün kutladığımız bayramın adında da geçen egemenlik sadece bir sözden ibaret değildir. “Egemenlik Kayıtsız Şartsız Milletindir.” diye Gazi Meclisin duvarına yazılmış, milletimizin vicdanlarına da kazınmıştır. Milletimiz ve onun bağrından çıkan temsilcilerin oluşturduğu Gazi Meclisimiz bundan sonra da egemenliğimize yönelecek saldırılar karşısında tek bilek ve tek yürek olacak, özgürlüğümüzü ve bağımsızlığımızı sonuna kadar savunacaktır.
Buyurun.
Bu bayramı çocuklara armağan eden Ulu Önder Atatürk’ün sözleriyle konuşmama son vermek istiyorum: “Küçük hanımlar, küçük beyler; hepiniz geleceğin bir gülü, yıldızı ve istikbal ışığısınız. Memleketi asıl ışığa boğacak olan sizlersiniz.” 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nı bu duygularla tekrar kutluyor, açılışının 98'inci yılında Gazi Meclisi ve aziz milletimizi bir kez daha saygıyla, hürmetle selamlıyorum.
[[İYİ PARTİ ve CHP sıralarından alkışlar]] Gündemimizde başka bir iş bulunmadığından, alınan karar gereğince kanun tasarı ve tekliflerinin sırasıyla görüşülmesi için 24 Nisan 2018 Salı günü saat 15. 00’te toplanmak üzere birleşimi kapatıyorum. Teşekkür ederim.