Aan de orde is de verkiezing van de tweede Ondervoorzitter van de Kamer. Als kandidaat voor de functie van tweede Ondervoorzitter hebben zich de volgende leden aangemeld — ik noem ze in alfabetische volgorde: de heer Atsma en de heer Recourt. Wenst een van de leden het woord om aan een of beide kandidaten vragen te stellen? Ik stel voor dat we eventuele vragen eerst allemaal stellen en daarna de leden in dezelfde volgorde de kans geven om de vragen te beantwoorden. Mevrouw Vos namens de fractie van de Partij van de Arbeid.
Dank u wel, voorzitter. Ook dank aan de kandidaten omdat ze zich gekandideerd hebben. De kandidaat Recourt ken ik gelukkig. Aan hem heb ik dus geen vragen. Ik heb wel drie korte vragen aan de heer Atsma. Ik dank hem voor zijn brief. Naar aanleiding van de brief heeft mijn fractie drie vragen. In het begin schrijft hij dat hij het een uitdaging vindt om zich te kandideren. Ik ben benieuwd wat de uitdaging dan precies is. Een volgende vraag is: wat denkt de heer Atsma dat er beter zou kunnen in het functioneren van dit huis en waar hij dus een bijdrage aan wil leveren als tweede Ondervoorzitter? De derde vraag is: wat is zijn ervaring met grote bouwprojecten en renovaties? Dank u wel, voorzitter.
Dank u wel, mevrouw Vos. Wenst een van de andere leden aan een of beide kandidaten nog een vraag te stellen? Dat is niet het geval. Dan constateer ik dat er alleen vragen gesteld zijn aan de heer Atsma. Ik geef meneer Atsma graag de kans om de drie vragen van mevrouw Vos te beantwoorden vanaf het spreekgestoelte.
Voorzitter, dank. Ook dank in de richting van de vragensteller, mevrouw Vos. Wij kennen elkaar overigens al enige tijd, ook vanuit een andere hoedanigheid, namelijk van de andere kant van het Binnenhof. In de Tweede Kamer hebben elkaar destijds leren kennen. Voorzitter. Allereerst de vraag wat ik als een belangrijke uitdaging zie. Allereerst is het voor mij persoonlijk een eer, heb ik ook geschreven, en een uitdaging om uw tweede Ondervoorzitter te mogen zijn. Het is natuurlijk een uitdaging om namens allen hier aanwezig, dus namens alle partijen, de Kamer te mogen dienen, in de meest ruime zin. Ik denk dat dat al een belangrijke uitdaging is voor een Ondervoorzitter, misschien wel voor ons allemaal. Daarnaast zijn er natuurlijk ook in praktische zin een aantal uitdagingen die zich de komende tijd zullen laten gelden. Ik heb dat ook in mijn brief aangegeven. Bijvoorbeeld de uitdaging met betrekking tot de verbouw. Het is wellicht voor sommigen een fait acompli, maar het is natuurlijk wel een gegeven dat de komende tijd daar heel veel energie in gestoken zal moeten worden, zowel in de tijdelijke huisvesting van onze Kamer — we hebben er overigens via het College van Senioren, dat daar vorige week over heeft gesproken, kennis van kunnen nemen wat dat in hoofdlijnen inhoudt — als van de renovatie van het Kamergebouw an sich, waarbij zich ook de nodige vragen zullen voordoen. Dat zou, voor mij in elk geval, een prachtige uitdaging zijn. De laatste vraag van mevrouw Vos was: welke ervaring heeft u met grotere bouwprojecten? Ik ben bij een aantal grotere initiatieven betrokken geweest, onder andere bij de voorbereiding van de bouw van het nieuwe Thialf in Heerenveen. Ik weet niet of dat aansprekend genoeg is als groot project. Ik ben betrokken geweest bij de fusie van de Lotto en de Staatsloterij. Dat was een ingrijpende operatie, echt een hele grote operatie. Ik heb naast het Kamerlidmaatschap één rol als toezichthouder. Ik ben namelijk commissaris bij Groningen Seaports. Als u daar zou kunnen komen kijken — u bent allen uitgenodigd — dan ziet u daar één grote bouwput. Daar ben ik, vanuit een andere verantwoordelijkheid, ook direct bij betrokken. Dus: vanuit het verleden twee voorbeelden en vanuit het heden één voorbeeld. Wat zou ik willen veranderen? Ik denk dat er altijd in de werkwijze van de Kamer, van onze Kamer, wel zaken zijn die je zou kunnen verbeteren. Dat doe je samen. Ik lees ook de verslagen van het College van Senioren. Ik ben ook aanwezig bij commissievergaderingen hier en in de plenaire zaal. Natuurlijk zijn er altijd zaken die anders en misschien wel beter kunnen. Daar mag u mij op aanspreken als uw onafhankelijke Ondervoorzitter, mocht ik het worden. Dank u wel, voorzitter.
Dank u wel, meneer Atsma. Zijn er nog andere leden die het woord wensen op dit moment? Dat is niet het geval. Dan dank ik de geachte collega voor zijn beantwoording, en gaan we over tot de verkiezing. Ik zet kort de regels uiteen. Conform het gestelde in artikel 113 van het Reglement van Orde zal de verkiezing schriftelijk plaatsvinden, bij geheime stemming. Om tot tweede Ondervoorzitter te worden gekozen, heeft de kandidaat de volstrekte meerderheid nodig van de geldig uitgebrachte stemmen. Ik wijs erop dat niet, niet behoorlijk of niet duidelijk ingevulde stembriefjes op grond van artikel 114 van het Reglement van Orde ongeldig zijn. Blanco stemmen zijn dus ongeldig. Een geldig uitgebrachte stem is een stembriefje waarop duidelijk niet meer en anders dan de naam van een van de leden staat. Ongeldige stemmen zijn wel van invloed op de volstrekte meerderheid die nodig is voor het tot stand komen van de keuze die deze Kamer maakt. Indien geen van de kandidaten in de eerste ronde een volstrekte meerderheid behaalt, wat zelfs met slechts twee kandidaten niet geheel onmogelijk is — ik zie u nu allen denken "hoe kan dat?", maar dat kan — zal op grond van artikel 116, eerste lid van het Reglement van Orde een tweede, eveneens geheel vrije stemronde plaatsvinden. Dat houdt in dat u op dezelfde kandidaten als in de eerste stemronde een stem kunt uitbrengen. Indien daarbij wederom niemand de volstrekte meerderheid heeft verkregen, wordt op grond van het tweede lid van artikel 116 een derde stemming gehouden. Als ook de derde stemronde geen uitsluitsel geeft, zal het lot bepalen wie de tweede Ondervoorzitter wordt, aldus artikel 117 van het Reglement van Orde. Ik kijk even rond of dat voor iedereen duidelijk is. Dat is het geval. Ik zie meneer Frentrop nog even twijfelen, maar … Hij lacht nu toch alsof hij het … Ja. Dan benoem ik nu tot stemopnemers de leden: mevrouw Bredenoord als voorzitter, die na elke stemronde de uitslag van de stemming bekend zal maken; mevrouw Baay-Timmerman; de heer Meijer; de heer Janssen. Ik maak u er ook op attent dat in het College van Senioren is afgesproken dat na elke stemronde, indien er meerdere stemrondes zijn, een korte schorsing zal plaatsvinden voor eventueel beraad. Ik verzoek de Kamerbewaarder de stembriefjes rond te delen en de leden het stembriefje in te vullen en dit twee keer dicht te vouwen. Voor de eerste ronde gebruiken wij de gele briefjes. Voor de duidelijkheid meld ik hierbij dat het voor eenieder verboden is — dit in verband met het stemgeheim — te fotograferen of te filmen tijdens de stemmingen. Dat geldt voor iedereen in de zaal, en ook voor iedereen op de tribune, voor zover daar iemand zit. Ik verzoek de Kamerbewaarder de stembriefjes op te halen en deze te deponeren bij de stemcommissie, nadat u deze heeft ingevuld.
Ik verzoek de stemopnemers plaats te nemen aan de tafels in het midden van de zaal.
Ik geef het woord aan mevrouw Bredenoord.
Voorzitter. 32 leden hebben gestemd op het lid Recourt en 35 leden hebben gestemd op het lid Atsma.
Dank u wel, mevrouw Bredenoord. Ik constateer op grond van de uitslag van deze stemming dat de heer Atsma overeenkomstig het vereiste in artikel 115 van het Reglement van Orde een volstrekte meerderheid heeft verkregen en daarmee is gekozen tot tweede Ondervoorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal.
Ik dank de heer Recourt, die is afgevallen, voor zijn inzet. Ik dank ook de leden van de commissie van stemopnemers heel hartelijk voor het volbrengen van hun taak. Ik zal namens u allen de nieuwe tweede Ondervoorzitter feliciteren voor het rostrum.
Ik geef het woord aan de heer Atsma.
Voorzitter, dank. Ook dank voor het gestelde vertrouwen. Ik denk dat het vooral belangrijk is om collega Recourt te bedanken voor de sportiviteit waarmee we deze verkiezing zijn ingegaan. Wij hebben vooraf ook contact gehad. Zoals ik vooraf heb gezegd, hoop ik een tweede Ondervoorzitter te zijn namens u allen, die u niet zal teleurstellen. Nogmaals heel veel dank voor al het vertrouwen. Laten we er iets moois van maken! Dank u wel.
Dank u wel, meneer Atsma.