Madame la présidente, madame la ministre, il me revient qu'un problème subsiste actuellement concernant l'agrément des technologues de laboratoire. Cette matière est réglée par l'arrêté royal du 2 juin 1993 qui a pour objectif louable de s'assurer que les personnes qui exercent cette profession sont parfaitement qualifiées pour effectuer leur tâche. Le problème est que cet arrêté n'a pas été suivi d'effet jusqu'à l'adoption, vingt ans plus tard, de l'arrêté royal du 17 avril 2013 qui acte la procédure d'agrément avec l'échéance de décembre 2014. Afin d'obtenir l'agrément, l'arrêté royal de 1993 exigeait de justifier des cours, des stages, en ce compris le cahier de stage, un diplôme reconnu ou encore, dans le cas d'un diplôme différent, une expérience professionnelle validée par un employeur. Depuis décembre 2014, chaque personne désireuse d'obtenir l'agrément en question doit donc pouvoir fournir ces documents, ce qui pose quelques problèmes pratiques. En effet, il est parfois difficile de prouver un stage voire de fournir des cahiers de stage qui datent de vingt ans. Heureusement, l'expérience professionnelle permet de contourner ces difficultés sauf que l'expérience exigée est de 3 ans avant le 10 juillet 1993. Madame la ministre, il est évident que cette situation place de nombreux technologues de laboratoire dans l'incertitude quant à leur avenir. L'Association belge des Technologues de Laboratoire aurait précisé que tout serait fait pour que personne ne perde son emploi à cause de cette procédure d'agrément mais d'autres auraient avancé que sans les documents adéquats, un certain nombre d'examens devraient être repassés. Madame la ministre, je ne doute pas que vous êtes au courant de cette situation problématique. Quelle réponse pouvez-vous apporter à l'inquiétude légitime de ces nombreux technologues de laboratoire?
Monsieur Senesael, je suis au courant de cette problématique. En réalité, le Conseil national des professions paramédicales a examiné la problématique de la procédure d'agrément pour la profession des technologues de laboratoire médical et des technologues d'imagerie médicale et a analysé les différentes demandes d'agrément. Le Conseil m'a transmis un avis contenant une proposition d'adaptation de la législation relative aux critères d'agrément et ce, spécifiquement pour les droits acquis. Un avant-projet de loi portant des dispositions diverses en matière de santé est en cours d'élaboration. Cet avant-projet de loi contient une solution à cette problématique. Il permet aux personnes qui, au moins trois ans avant la date du 2 décembre 2013, posaient déjà certains actes de technologue de laboratoire médical d'introduire une demande de dérogation pour ces actes. Il va de soi que cette solution est sous réserve d'une adaptation par la Chambre des représentants de Belgique et qu'elle produira seulement ses effets après sa publication au Moniteur belge.
Madame la ministre, je vous remercie pour votre réponse très positive. Vous allez donc résoudre le problème que connaissent les technologues de laboratoire. En leur nom, je vous dis merci!
Mevrouw de voorzitter, mevrouw de minister, collega’s, onlangs lazen wij in de pers dat er in het metrostation van Brussel-Centraal een dokterspraktijk zou komen. Het gaat niet om een gewone dokterspraktijk maar om een praktijk die zich wil richten op de passerende pendelaars en enkel stop and go-geneeskunde wil aanbieden, met andere woorden een snelle behandeling terwijl men wacht op de trein. Dit initiatief heeft mij de wenkbrauwen doen fronsen. Wij proberen in België immers tot een gezondheidszorg te komen met een belangrijke taak voor de eerstelijnsgezondheidszorg, in het bijzonder de huisartsen, waarbij een band wordt opgebouwd met de patiënt en waarbij grondig onderzoek voorgaat op het at random afnemen van allerlei overbodige tests. Volgens de verschenen artikels is dit echter niet waar deze praktijk op mikt. Daar zal men geen relatie opbouwen met de patiënten en geen uitgebreid onderzoek doen, maar wel snel een voorschrift afleveren, bloed afnemen voor een batterij tests enzovoort. Bovendien is deze praktijk niet opzichzelfstaand. Het is als het ware een antennebureau van een groep Brusselse ziekenhuizen, en vooral dat baart mij zorgen. Ik kan mij niet van de indruk ontdoen dat dit een manier is om de pendelaars in het ziekenhuisnetwerk te krijgen. Mevrouw de minister, hoe staat u tegenover dit nieuwe initiatief? Ik vrees dat wij te maken zullen krijgen met consumptiezorg, waarbij patiënten overbodige onderzoeken zullen ondergaan en onnodig zullen worden doorverwezen naar ziekenhuizen. Zult u erover waken dat dit niet gebeurt? Zo ja, hoe zult u dat controleren?
Mevrouw de voorzitter, mevrouw Detiège, zonder de vrijheid van vestiging in vraag te stellen en zonder a priori een oordeel uit te spreken over een eventueel concreet geval, is het natuurlijk zo dat elke dokterspraktijk moet voldoen aan een aantal minimale kwaliteitsvereisten. Kwaliteit slaat op de passende beroepskwalificaties en de omgeving van uitoefening, maar evenzeer op professionele deskundigheid en deontologisch optreden. Een degelijke relatie tussen arts en patiënt maakt het mogelijk een medische problematiek in haar context te benaderen in een zorgproces waarbij, al is het op diverse manieren, de continuïteit moet gegarandeerd worden. Uiteraard moet daarbij de nodige tijd worden gegarandeerd voor een kwalitatieve zorg en voor een correcte relatie en communicatie tussen arts en patiënt. Naast de algemene zorgvuldigheidsplicht en de deontologie bestaan er ook een aantal wetgevende eisen waaraan alle dokterpraktijken moeten voldoen. In dat verband denk ik onder meer aan de wet op de patiëntenrechten en het koninklijk besluit nr. 78 betreffende de beroepsuitoefening. Voor verschillende elementen in uw vraag kan ik ook verwijzen naar het Wetboek van economisch recht, waar boek XIV de marktpraktijken en consumentenbescherming betreffende de beoefenaars van een vrij beroep behandelt en onder meer in bepalingen voorziet aangaande misleidende en agressieve beroepspraktijken. Voor de gezondheidszorg bestaan er verschillende controlemechanismen, voor alle dokterspraktijken. De klassieke instanties voor toezicht op de uitoefening van het beroep zijn de Orde van geneesheren en de provinciale geneeskundige commissies. Daarnaast voeren ook de verzekeringsinstellingen kwaliteitscontroles uit op de ingediende aanrekeningen. Dan is er nog de Dienst voor geneeskundige evaluatie en controle van het RIZIV, die ook de wettelijke bevoegdheid heeft om op te treden indien er aanwijzingen zijn van overconsumptie. Ik spreek geen oordeel uit, maar net als u ben ik zeer op mijn hoede en ga ik na of aan alle voorwaarden wordt voldaan om een kwaliteitsvolle zorg te verstrekken.
Mevrouw de minister, ik dank u voor uw antwoord. Het klopt inderdaad dat de Orde van geneesheren en andere instellingen, zoals de verzekeringsinstellingen, controles uitvoeren. Jammer genoeg, maar dat is eigen aan het Belgische systeem, kunnen er pas controles worden uitgevoerd als er een klacht is. In die zin is onze wetgeving tamelijk rigide. Als men op voorhand al vermoedt dat bepaalde zaken kunnen ontsporen, moet men wachten op de ontsporing. Dit systeem geldt al jaren in België. Ik hoop dat dit in de toekomst anders kan, in die zin dat er proactief kan worden gereageerd.
De heer Van der Maelen laat zich verontschuldigen.
Mevrouw de minister, sinds 2 juli 2013 onderhandelen de Verenigde Staten en de Europese Unie over het sluiten van een vrijhandels- en investeringsverdrag. De onderhandelingen worden voor de EU gevoerd door de Europese Commissie op basis van het onderhandelingsmandaat dat de Raad hiervoor goedkeurde in juni 2013. Sindsdien vonden acht onderhandelingsrondes plaats. Nooit eerder onderhandelde de EU over een handelsverdrag met de omvang en het belang van TTIP. De beide handelspartners vertegenwoordigen samen ongeveer 40 % van het mondiale bbp en een handelsverdrag zou een derde van de wereldhandel omvatten, in omvang de grootste bilaterale handelsrelatie ter wereld. De VS en de EU zijn bovendien voor elkaar ook de belangrijkste buitenlandse investeerders. Dit toont aan hoezeer beide economieën met elkaar verweven zijn. Elk op zich behoren de EU en de VS vaak tot de belangrijkste handelspartners en investeerders van derde landen. Het akkoord zou de trans-Atlantische afspraken, zoals de productnormen, dan ook tot gouden standaard verheffen voor de rest van de wereld. De bedoeling van het akkoord is hoofdzakelijk om handelsbarrières tussen beide markten zoveel mogelijk en zoveel als wenselijk weg te werken en investeringen te faciliteren: het verder verlagen van invoerheffingen en quota, het faciliteren van de handel in diensten, het opheffen van niet-tarifaire barrières, een hoofdstuk dat buitenlandse investeringen moet faciliteren en beschermen, eventueel inclusief een arbitragemechanisme voor geschillen tussen multinationale ondernemingen en een van de verdragsluitende staten, discrepanties inzake intellectuele eigendomsrechten. Dat alles moet de kosten voor het bedrijfsleven zo laag mogelijk maken en de markttoegang vergemakkelijken. Het beoogde bereik van het verdrag is erg breed en kan verreikende gevolgen hebben voor onze samenleving, via onder andere de impact op onze gezondheidszorg en ziekteverzekering. Wij dienen daarom bijzonder op onze hoede te zijn. Daarom zou ik u graag een aantal vragen willen stellen die allemaal te maken hebben met geneesmiddelen. Collega Pehlivan zal daarbij aansluiten met een aantal andere vragen. Kunt u garanderen dat de tarificatie en de terugbetaling uit de onderhandelingen over het TTIP worden uitgesloten, mevrouw de minister? Dat zijn immers uiterst gevoelige onderwerpen die bovendien een nationale bevoegdheid zijn. Zo ja, op basis van welke documenten kunt u dat garanderen? Kunt u garanderen dat de vooruitgang betreffende de transparantie van klinische testen in de Europese wetgeving wordt gevrijwaard en niet in het gedrang komt? Zo ja, op basis van welke documenten kunt u dat garanderen? Kunt u garanderen dat de rechtstreekse publiciteit naar de gebruiker voor geneesmiddelen die op voorschrift worden afgeleverd, wordt uitgesloten bij de onderhandelingen over het TTIP? Enkel met objectieve informatie kan de patiënt immers uitmaken en beslissen wat voor hem het beste is. Zo ja, op basis van welke documenten kunt u dat garanderen? Kunt u garanderen dat de nationale regelgeving van de lidstaten, waarin strenge voorwaarden voor de internetverkoop van geneesmiddelen gelden, wordt gehandhaafd? Zo ja, op basis van welke documenten kunt u dat garanderen? Kunt u garanderen dat de markttoegang van generische geneesmiddelen er niet op achteruit zal gaan onder invloed van een eventueel akkoord over de intellectuele eigendomsrechten, zoals de uitbreiding van de octrooitermijn, gegevensexclusiviteit of nog de invoering van patent linkage? Zo ja, op basis van welke documenten kunt u dat garanderen? Ik kom dan tot mijn voorlaatste vraag. Kan u garanderen dat de huidige Europese octrooistandaarden, alsook de uitsluiting van brevetteerbaarheid van de diagnostische, therapeutische en heelkundige methodes voor de behandeling van personen of dieren, zoals bepaald in het akkoord over de handelsgerelateerde aspecten van intellectueel eigendomsrecht of TRIPS van de Wereldhandelsorganisatie, worden behouden? Zo ja, op basis van welke documenten? Ik kom tot mijn laatste vraag. Kan u garanderen dat het recht op het gebruiken van de internationale generieke benaming of INN voor biologische producten gewaarborgd blijft? Zo ja, op basis van welke documenten?
Mevrouw de minister, ik sluit mij aan bij de toelichting van mijn collega met een aantal bijkomende vragen. Om niet in herhaling te vallen en de tijd enigszins efficiënt te gebruiken, zal ik meteen tot mijn vragen overgaan. Mevrouw de minister, kunt u garanderen dat TTIP noch op directe, noch op indirecte wijze de bevoegdheid van de nationale overheden inperkt inzake de organisatie van het gezondheidszorgsysteem en de ziekteverzekering, alsook inzake het uitstippelen van een gezondheidsbeleid ten dienste van de volksgezondheid? Zo ja, op basis van welke documenten kunt u dat garanderen? Mevrouw de minister, de voorzitter heeft al gemeld dat collega Dirk Van der Maelen afwezig is, maar hij vroeg mij om hem nog eens expliciet te verontschuldigen, want momenteel zit hij de commissie voor de Buitenlandse Betrekkingen voor. Zelf zal ik uw antwoord niet kunnen afwachten, want ik ben eveneens lid van de commissie voor de Buitenlandse Betrekkingen en daar moet ik nu opnieuw naartoe. Mijn collega Maya Detiège zal ons uw antwoord zeker bezorgen. Alvast bedankt voor uw antwoord.
Madame la ministre, comme vous le savez, l'Union européenne mène au nom des États membres des négociations sur les projets TTIP, TiSA et CETA dans une transparence relative. Les préoccupations sans doute soulevées par ces négociations sont nombreuses, notamment en ce qui concerne l'impact potentiel des accords commerciaux sur certains secteurs. Il en va ainsi pour celui des soins de santé. Par ailleurs, les négociations en cours concernant le TTIP font également craindre des risques majeurs sur les soins de santé en Belgique. Selon les mutualités belges, si les règles nationales peuvent à l'avenir être contestées, cela pourrait entraîner une augmentation du coût des soins de santé, à travers notamment l'augmentation de la durée du monopole pour de nouveaux médicaments, et le retardement de l'arrivée sur le marché de médicaments génériques moins chers. Ceci à travers une mise sous pression de la politique de prévention en matière de santé mais aussi à travers un assouplissement des règles en matière de publicité pour les médicaments soumis à la prescription et donc une surconsommation de ceux-ci. Les inquiétudes sont donc énormes et légitimes. Dans la réponse que vous aviez transmise récemment à mon collègue M. Di Rupo qui s'inquiétait également de cette situation, vous avez déclaré: "Il nous est impossible d'exclure totalement le domaine des soins de santé des négociations commerciales, ce domaine ayant déjà été partiellement engagé par le passé. Je m'emploie cependant à éviter tout engagement supplémentaire du secteur de la santé belge en veillant au maintien des réserves belges et européennes". Madame la ministre, il nous paraît fondamental d'accorder une protection maximale à notre système de soins de santé et d'éviter que ces négociations soient l'occasion pour certains de mettre à mal le système. Dès lors, pourriez-vous nous dire comment vous allez vous employer concrètement à éviter tout engagement supplémentaire du secteur de la santé belge dans le cadre de ces négociations? Dans quel forum européen avez-vous déjà défendu cette vision? Avez-vous eu des contacts avec les mutualités belges et d'autres acteurs des soins de santé dans ce cadre précis? Enfin, seriez-vous prête à mener un débat sur cette thématique au sein de cette commission?
De TTIP-onderhandelingen, of onderhandelingen over het Transatlantic Trade and Investment Partnership, zijn nog volop bezig. Bovendien is het de Europese Commissie, die de onderhandelingen voert over een nieuw trans-Atlantisch vrijhandels- en investeringsverdrag. Op de vraag of het mogelijk is om het domein van de gezondheidszorg hiervan uit te sluiten, luidt het antwoord: nee. Het is onmogelijk om het domein van de gezondheidszorg volledig uit te sluiten van de commerciële handelingen, omdat er een precedent is. Tijdens vorige commerciële onderhandelingen was dat domein hierbij reeds ten dele betrokken. De leden van het Europees Parlement van de verschillende partijen hebben natuurlijk wel het recht om hun uitvoerende macht om meer uitleg te vragen. Dat is ook gebeurd. Ze hebben hun vragen gesteld aan de commissaris bevoegd voor Handel, mevrouw Cecilia Malmström. Mijn administratie volgt de handelsonderhandelingen, waar mogelijk, actief van nabij, in samenwerking met de FOD Buitenlandse Zaken. Zoals ik onlangs schriftelijk heb geantwoord op een vraag van de heer Di Rupo, is er wat mij betreft geen sprake van om bijkomende engagementen in de sector van de gezondheidszorg te aanvaarden. De verbintenissen die reeds werden aangegaan in het kader van de General Agreement on Trade in Services of GATS, dat dateert van 1994, fungeren hier als referentiepunt. Bien que je puisse comprendre une certaine inquiétude de l'impact du TTIP sur notre système de soins de santé, j'aimerais évoquer la récente déclaration conjointe de l'ambassadeur Michael Froman et de la commissaire européenne au Commerce, Cécilia Malmström, au sujet des services publics. Dans cette déclaration, ils confirment que les accords commerciaux entre les États-Unis et l'Europe n'empêchent pas les autorités, de quelque niveau que ce soit, de fournir ou de soutenir des services dans les secteurs comme l'eau, l'enseignement, les soins de santé et les services sociaux. Les accords commerciaux entre l'Union européenne et les États-Unis n'empêchent pas de fixer ou de maintenir des règles pour garantir la qualité élevée des services et de protéger les objectifs importants d'intérêt public comme la santé, la sécurité ou l'environnement. Wat het mechanisme inzake investor-to-state dispute settlement (ISDS) betreft, is het waarschijnlijk dat een aantal veiligheidsmaatregelen zullen worden ingevoerd. Ik meen echter niet dat het mechanisme als basis kan dienen voor een betwisting van onze nationale regels, op voorwaarde dat die laatste de toegang tot de markt niet beperken en niet in een uitzondering voorzien op het principe van nationale behandeling. Ik heb er trouwens vertrouwen in dat de Europese Commissie voldoende garanties zal invoeren in het mechanisme inzake investor-to-state dispute settlement, alsook in het hoofdstuk over de reglementaire convergentie, om het recht van de staten te waarborgen regels vast te leggen die de legitieme doelstellingen op het vlak van de bescherming van de samenleving, het milieu en de volksgezondheid nastreven. Hierin is overigens expliciet voorzien in het onderhandelingsmandaat. Dat neemt niet weg dat wij alert moeten blijven en dat de maatregelen geen verkapte beperkingen op het handelsverkeer mogen zijn. Op 6 mei was er een debat in de commissie Internationale Handel tussen de bevoegde commissaris en de leden van het Europees Parlement over het ISDS-mechanisme.
Wat meer specifiek de mogelijke impact van het TTIP op de geneesmiddelensector betreft, ambiëren de partijen de volgende ontwikkelingsdomeinen bij het TTIP. Ten eerste zijn er de inspecties op de naleving van de productiestandaarden en de wederzijdse erkenning van de inspecties, gebaseerd op de best practices. Ten tweede, wat de vergunningen betreft, moeten wij vermijden dat de farmaceutische industrie verplicht wordt twee keer dezelfde studies te maken om een vergunning voor het in de handel brengen te verkrijgen. Ten derde is er de innovatie. Hier gaat het ook om het delen van informatie tussen de regulatoren. U had ook vragen over de tariefbepaling en over de terugbetaling van geneesmiddelen. Dat blijft een gevoelige kwestie. Het handelsakkoord kan een invloed hebben op het recht van de regering te beslissen over het remgeld of het bedrag van de terugbetaling. Wat de prijsbepaling van geneesmiddelen betreft, verzoek ik u zich te wenden tot mijn collega van Economie, de heer Peeters, die bevoegd is voor de kwestie. Wat de Europese reglementering inzake klinische testen betreft, steun ik het beleid, dat gericht is op de openbare toegang tot de klinische gegevens van het Europees Geneesmiddelenagentschap. Dat versterkt het vertrouwen van het publiek in het systeem. De Commissie heeft trouwens de wens uitgesproken dat het toegangsrecht geen deel zou uitmaken van de onderhandelingen. Het verbod op publiciteit voor geneesmiddelen die op voorschrift worden afgeleverd, is een sleutelelement van het Europees systeem inzake geneesmiddelen. Het is zeer onwaarschijnlijk dat die kwestie deel van de onderhandelingen zou uitmaken. Het is ook een voorbeeld van de toepassing van het recht van de staten om regels vast te stellen om tegemoet te komen aan de legitieme doelstelling inzake de bescherming van de volksgezondheid. Met betrekking tot de verkoop van geneesmiddelen via het internet heeft België boven op het Europese voorbehoud een bijkomend voorbehoud ingediend om het systeem, ingevoerd door het KB van 21 januari 2009 houdende onderrichtingen voor de apothekers en het KB van 10 november 1967 betreffende de uitoefening van de gezondheidszorg, te behouden in het Comprehensive Economic and Trade Agreement. Indien het uiteindelijk akkoord gebruikmaakt van negatieve lijsten voor de markttoegang, zal ik er uiteraard op toezien dat het voorbehoud in het TTIP wordt opgenomen. Voor uw vragen over de intellectuele eigendom moet ik u doorverwijzen naar de minister van Economie, de heer Peeters. De internationale gemeenschappelijke benaming voor biologische producten INN maakt volgens ons geen deel uit van de onderhandelingen. Tout comme les administrations concernées, je continuerai à être très attentive au développement du dossier sur la scène européenne, de concert avec le SPF Affaires étrangères.
Mevrouw de minister, ik ben blij met uw antwoord, gelet op het nieuwe verdrag dat eraan komt. U zegt dat de Europese Parlementsleden hun bezorgdheid kunnen uitdrukken op Europees niveau. Dat klopt, maar ik ben toch blij dat u zelf voorbehoud hebt aangetekend bij een aantal zaken, zoals de geneesmiddelenverkoop via internet. U hebt het onder andere over een verbod op publiciteit. Ik hoop dat het inderdaad onwaarschijnlijk is dat dit deel zal uitmaken van de onderhandelingen. Als dat echter niet het geval is, zou dat toch een heel negatieve impact hebben op het gezondheidsbeleid in ons land. Ik hoop dat u erover waakt dat het niet gebeurt en dat u er zich toe engageert tegemoet te komen aan de verschillende punten waarover ik het heb gehad.
Madame la ministre, je vous remercie pour vos réponses qui sont assez complètes, je dois le dire. Je rejoins évidemment les préoccupations de mes collègues, Maya Detiège et Fatma Pehlivan. Vous l'avez évoqué, les négociations sont en cours. Mais, comme vous le savez, le manque important de transparence au niveau de ces négociations a souvent été dénoncé. Cela dit, vous comprenez l'éventuel impact des TTIP. J'apprécie, d'ailleurs, que vous soyez attentive à la question et que vous ayez mis en place un suivi au niveau de l'administration. Vous avez déclaré que toute latitude serait laissée aux autorités afin que, à tous les échelons, elles puissent prendre la question en main pour éviter toute forme de dérive liée à ces traités. Cela dit, vous n'avez pas répondu, me semble-il, à ma question relative aux éventuels contacts avec les mutualités belges.
Je ne suis pas certaine de ces contacts. Je dois questionner mon administration.
Ce serait une bonne initiative.
Madame la présidente, madame la ministre, le Conseil Supérieur de la Santé a publié ce mois-ci un avis intitulé "Accidents nucléaires, environnement et santé à l'ère post-Fukushima", sur le volet de la protection de la thyroïde. Le Conseil Supérieur considère qu'il s'agit là d'une des contre-mesures les plus importantes à prendre en cas d'accident nucléaire, mesure à l'application de laquelle nous devons être absolument préparés. Le Conseil précise: "En cas d'accident nucléaire, la stratégie de protection est basée sur l'administration rapide et à grande échelle d'iode non radioactif en vue de prévenir la captation par la thyroïde de l'iode radioactif présent dans les rejets accidentels." Le Conseil insiste sur l'élaboration et la planification d'une stratégie de distribution rapide aux populations cibles et ce, à des distances allant jusqu'à cent kilomètres et plus du lieu de l'accident. Le Conseil considère également que les populations présentant une carence en iode courent un plus grand risque. En Belgique, le risque de déficience en apports iodés concerne particulièrement les femmes enceintes et allaitantes. Il s'agit donc, selon le Conseil, de poursuivre et de surveiller la mise en œuvre des programmes d'amélioration de l'apport en iode en Belgique. Madame la ministre, où en est-on dans l'élaboration et la planification d'une stratégie de distribution rapide d'iode non radioactif? Aujourd'hui, l'iode est disponible pour les habitants dans un rayon de vingt kilomètres. Comptez-vous appliquer la recommandation du Conseil Supérieur de la Santé et étendre la mesure aux citoyens habitant à une distance de cent kilomètres? Dans ce cadre, avez-vous ou allez-vous entamer une concertation avec les pharmaciens sur la disponibilité de l'iode en Belgique? Des mesures spécifiques sont-elles prévues pour les populations particulièrement vulnérables que constituent les femmes enceintes et allaitantes? Il s'agit évidemment d'une compétence partagée entre vous et le ministre de l'Intérieur et j'ignore si vous vous êtes concertés sur le sujet. Enfin, puisque la Belgique n'est pas une île, il est également important que nous nous concertions avec les pays limitrophes, c'est-à-dire les Pays-Bas, l'Allemagne et la France, vu la situation de nos centrales à proximité des frontières.
Madame la présidente, chère collègue, en cas d'accident nucléaire, le Conseil Supérieur de la Santé conseille d'administrer l'iode stable aux personnes appartenant aux groupes à risques, à savoir les enfants, les femmes enceintes et les femmes allaitantes, dans un rayon allant jusqu'à cent kilomètres des installations nucléaires. Dans un rayon de vingt kilomètres, la recommandation d'administrer de l'iode à toutes les personnes, sauf contre-indication, reste d'application. Les réactions allergiques à l'iode sont rares et les antécédents de réaction allergique à des produits de contraste iodés ou après application locale de povidone iodée ne constituent pas une contre-indication. Chez les patients de plus de 40 ans, il convient d'être attentif à l'éventuelle existence d'une pathologie thyroïdienne pouvant constituer une contre-indication à l'administration d'une dose élevée d'iode. Suivant l'avis du Conseil Supérieur de la Santé, il est recommandé de procéder à une analyse détaillée, y compris au sein du Conseil scientifique de l'Agence fédérale de contrôle nucléaire. À cet égard, je vous renvoie à mon collègue le ministre de l'Intérieur compétent en la matière. Suite à cet avis, il est évident que nous aurons de nouveaux contacts avec le ministre précité avec qui nous travaillerons de concert. En effet, vous savez que le dispatching des tablettes iodées relève de la compétence du Centre de crise qui dépend du ministre de l'Intérieur.
Madame la ministre, je vous remercie. L'avis du Conseil Supérieur a été publié au mois de mars. Nous sommes trois mois plus tard. Il est évidemment important de travailler avec l'AFCN et le Centre de crise, et donc le département du ministre de l'Intérieur. Toutefois, il me semble que cette problématique doit concerner les ministres de l'Intérieur et de la Santé. Ce qui m'importe, madame la ministre – et nous avons déposé une proposition de résolution dans ce sens –, c'est de ne pas faire fi de cet avis du Conseil Supérieur de la Santé. On pouvait s'y attendre sur la base notamment de la littérature internationale. Le rayon de vingt kilomètres était très faible. Il est très important que le Conseil ait indiqué la nécessité de prendre en compte un rayon de cent kilomètres. Très concrètement, vu la répartition des différentes centrales en Belgique, il faut couvrir tout le territoire. Vous avez beau regarder comme vous le voulez, mais les différentes centrales nucléaires belges et frontalières nécessitent de couvrir toute la population belge. Madame la ministre, je compte sur vous car cet élément est primordial pour la lutte contre le cancer de la thyroïde. Je vous encourage, avec le ministre de l'Intérieur, à avancer dans ce sens et à assurer une disponibilité d'iode pour tous les Belges.
Madame la présidente, madame la ministre, bon nombre de personnes en attente d'une greffe ont le sentiment de se retrouver dans un tunnel d'où elles ne peuvent sortir. Certains débordements surviennent alors inévitablement. Certains recourent à des médecines parallèles voire à des charlatans ou des escrocs ou émettent des appels sur Facebook ou d'autres réseaux sociaux, comme la presse en a encore fait état récemment, avec toutes les dérives que cela implique. Outre la souffrance physique, il me semble ainsi indispensable de prendre en compte la dimension psychologique de la souffrance des gens qui sont confrontés aux réalités systémiques et économiques des hôpitaux, qui doivent faire face à leurs inquiétudes lors de traitements lourds et qui se sentent démunis face au temps qui passe. Sans remettre en cause le fonctionnement des banques de données sur le plan belge et international, se pose donc le problème de l'encadrement psychologique des patients souffrant de maladies graves, chroniques ou autres, en attente d'une greffe, ce qui constitue une épreuve particulièrement lourde à surmonter. Madame la ministre, quel suivi psychologique est-il actuellement mis en place pour les patients en attente d'une greffe? Ne devrait-on pas prévoir des moyens supplémentaires en matière d'encadrement psychologique, d'information ou de communication positive pour ces patients afin d'éviter les dérives que nous avons connues récemment? Ne devrait-on pas envisager de nouvelles mesures pour assurer une coordination efficace entre les différents professionnels de soins intervenant dans ces situations difficiles?
Madame la présidente, monsieur Blanchart, en fonction de l’organe attendu, il est vrai que le temps d’attente peut être relativement long, plus particulièrement pour les patients en attente d’une transplantation rénale. Comme vous le savez, des initiatives sont prises afin de réduire le délai d’attente et de diminuer ainsi l’angoisse qui en découle. Premièrement, il y a la campagne nationale beldonor.be qui vise à sensibiliser la population au don d’organes. Deuxièmement, nous voulons développer le programme de transplantation chez les donneurs vivants, notamment au travers de la transplantation croisée. Je suis néanmoins consciente du fait que l’attente d’un organe est et restera toujours pénible et difficile à accepter pour les patients. L’entourage proche du patient vit lui aussi souvent difficilement cette période d’attente. Nous nous efforçons d’offrir un soutien dans ce cadre. Dans le contexte actuel, le conseil local de transplantation de chaque centre universitaire de transplantation prend toujours les décisions de manière collégiale en ce qui concerne le suivi et la prise en charge des receveurs et des donneurs vivants. Ces conseils locaux sont toujours de l’avis non seulement des médecins mais également des psychologues et aussi des assistants sociaux. Il s’agit donc d’une prise en charge multidisciplinaire qui agit au cas par cas pour le bien-être des patients.
Je vous remercie, madame la ministre. Comme je vous l’ai dit, je ne tiens absolument pas à remettre en cause le fonctionnement des banques de données. Il importe de prendre conscience de l’importance de cette attente qui peut être fatale pour un certain nombre de personnes qui ne peuvent pas être greffées suffisamment rapidement. Si de manière générale on parle d’un suivi de la part des assistants sociaux, des psychologues et d’interdisciplinarité, dans les faits, il n’en est pas toujours ainsi. Force est de le constater. Pour éviter de telles dérives et pour éviter des souffrances psychologiques et physiques, il est important de mettre en place une réelle interdisciplinarité et, surtout, par rapport à ces patients, un véritable suivi psychologique adapté et presque systématique.
Mevrouw de minister, dit is eigenlijk een opvolgingsvraag, want enkele maanden geleden ondervroeg ik u in deze commissie al over het verontrustend gebruik, of zelfs misbruik, van lachgas bij jongeren. Lachgas wordt vooral in de medische wereld gebruikt als verdovend middel, maar men kan het ook terugvinden in slagroompatronen. Wij hebben het daarover al gehad. De aanschaf van lachgas door middel van die slagroompatronen is relatief makkelijk. Steeds meer jongeren en studenten gebruiken die slagroompatronen om een geestesverruimend effect te krijgen. In uw antwoord op mijn vorige vraag zei u dat uw administratie een onderzoek zou laten uitvoeren naar dit fenomeen en naar de gevolgen ervan voor de volksgezondheid. Zoals ik ook al in mijn eerdere vraag aanhaalde, kan het gebruik van lachgas leiden tot misselijkheid, braken, hallucinaties en op lange termijn zelfs hersenschade. In het Verenigd Koninkrijk, zo bleek onlangs, stierven al zeven personen aan het gebruik van lachgas. In opvolging van mijn vorige vraag van februari heb ik de volgende vragen. Hebt u uw onderzoek al opgestart? Zo ja, zijn er al voorlopige resultaten beschikbaar? Wat zijn de conclusies? Zo nee, wanneer is dit gepland?
Mevrouw Hufkens, op uw vorige vraag heb ik een degelijk antwoord gegeven. Lachgas is niet beschikbaar op de markt als geneesmiddel. Slagroompatronen vallen niet noodzakelijk onder mijn bevoegdheid. Niettemin heb ik in het kader van de volksgezondheid gevraagd om deze situatie te laten onderzoeken. Ik heb dat aan het FAGG gevraagd. Zij hebben een eerste rapport vóór de zomer in het vooruitzicht gesteld.
Mevrouw de minister, dat is een duidelijke timing. Ik zal dit dossier blijven opvolgen, ook al valt het misschien niet onder uw bevoegdheid. Dit lijkt mij belangrijk genoeg om in het oog te houden.
La question n° 4217 de Mme Thoron est transformée en question écrite.
Mevrouw de voorzitter, mevrouw de minister, mijn vraag sluit aan bij een vraag over de rol van de zorghuizen, die ik al eerder heb gesteld. De bevoegdheid voor de zorghuizen ligt voornamelijk op het Vlaamse niveau. In dit geval zouden die zorghuizen echter ook een belangrijke rol kunnen spelen in een proefproject dat u op federaal niveau opstart, namelijk het pilootproject “chemo in de huiskamer”. Ik zal de kwestie even schetsen. Zorghuizen vangen alleenwonenden of alleenstaanden op wanneer zij tijdens een zware oncologische behandeling het meest kwetsbaar zijn. Zorghuizen bieden eigenlijk een huiselijke omgeving waarin de patiënt, die vaak geen familie heeft om hen te helpen of te omkaderen, tot rust kan komen en de nodige opvolging of behandeling kan krijgen. Recent hebt u in het kader van uw ziekenhuisplan pilootprojecten aangekondigd die chemotherapie in de thuisomgeving mogelijk zullen maken. Die projecten zouden nog in 2015 aanvangen. Na een gunstige evaluatie in 2017 zouden we ervoor kunnen zorgen dat ze in 2018 courant worden. De pilootprojecten worden opgestart in samenwerking met de oncologische centra. In het kader daarvan had ik u graag het volgende gevraagd. Ziet u in de proefprojecten een rol weggelegd voor de zorghuizen? Zo ja, welke rol ziet u voor hen? Zal u zelf contact opnemen met de zorghuizen om hun mogelijke rol ter zake te bespreken? Wanneer zal u dat doen? Welk stappenplan zal u volgen om alle betrokken partijen van de pilootprojecten en van de criteria op de hoogte te brengen? Hoe zal u hen motiveren om een pilootproject op te zetten?
Mevrouw de voorzitter, mevrouw Hufkens, zoals u hebt kunnen lezen in mijn nota die gewijd is aan het plan van aanpak inzake de hervorming van de ziekenhuisfinanciering, zullen de proefprojecten tegen het jaareinde van 2015 worden gelanceerd, om alternatieve organisatie- en financieringsvormen uit te testen, onder meer door op een geïntegreerde manier zorg aan te bieden en transmurale zorg aan te moedigen. Wij zijn nog niet eens aan een oproep van de pilootprojecten toe, wat betekent dat er nog veel overleg over de materie bezig is. Er zijn nu dan ook nog geen concrete projectvoorstellen. Er zal immers een oproep komen, waarna de voorstellen natuurlijk op het terrein zullen moeten worden gedaan. In eerste instantie zullen de proefprojecten worden beperkt tot welomlijnde en welbepaalde aandoeningen die gepaard gaan met sterk gestandaardiseerde zorgtrajecten om bij de selectie van patiënten problemen te voorkomen. Onder meer de toediening van chemotherapie bij de patiënt thuis wordt genoemd als een van de mogelijke voorbeelden van proefprojecten, evenals het intraveneus toedienen van antibiotica voor mensen die in een verzorgtehuis verblijven. Er werd ook gesteld dat de concrete modaliteiten van de proefprojecten zullen worden gedefinieerd in overleg met de gefedereerde entiteiten. Ook aan de sector zal worden gevraagd om zelf voorstellen van relevante patiëntengroepen en organisatiemodellen voor aangepaste transmurale zorg te formuleren. Het is dan ook te vroeg om over te gaan tot de concrete modaliteiten die aan de sector zullen worden voorgesteld, of het nu gaat over de actoren die daarbij moeten worden betrokken, over de rol van de verschillende actoren of over de doelgroep van de oproep tot kandidaatstelling. Wij zijn zelf al een groep aan het afbakenen, maar het overleg daarover is nog bezig. Wij moeten wel in staat zijn om genoeg overleg te plegen om dit allemaal uit te werken.
Mevrouw de minister, ik begrijp dat u tijd nodig heeft. U zult ook begrijpen dat men in de sector vragende partij is om daarin mee te stappen met een aantal projecten. Ik denk dat dit vooral een goed signaal mag zijn, ook al is dit nog te vroeg. Het kan nog voor dit jaareinde, zodat zij zich concreet kunnen engageren. Dit kan ook voor u een goed signaal zijn, dat men op het terrein projecten klaar heeft en men wil meewerken. Ik zou u willen vragen om hen, als dat mogelijk is, daarin te betrekken.
Absoluut. Als wij de proefprojecten willen evalueren, moet er een goede afbakening van de gegevens zijn, zodat wij de gegevens met elkaar kunnen vergelijken en een en ander eventueel kunnen uitbreiden. Wij zullen dus eerst zelf de indicaties en de patiënten die daarvoor eventueel in aanmerking komen selecteren en afbakenen. Dat zal aan hen worden voorgesteld. Wij hebben ook al het signaal aan de zorgsector gegeven om dit uit te werken en na te denken over de mogelijkheden. Wie anders dan de mensen op het terrein kunnen dit weten? De dialoog is zeker aan de gang. Dit is tweerichtingsverkeer tussen het werkveld en ons.
Zo zie ik het ook. De sector is ermee bezig. Ik denk dat dit echt een opsteker is en een goed proefproject.
La question n° 4279 de M. Mathot est transformée en question écrite.
Mevrouw de voorzitter, mevrouw de minister, het regeerakkoord bepaalt dat de wet van 10 mei 2007 betreffende de transseksualiteit zal worden aangepast in het licht van de internationale mensenrechtenverplichtingen. Dat betekent onder andere dat de medische vereisten uit de wet geschrapt moeten worden. Ook minister Geens neemt daartoe initiatieven. De transwet komt dus dichterbij. Ondertussen moeten wij er natuurlijk wel voor zorgen dat de zorg voor transgenders toegankelijk blijft. In het Interfederaal Actieplan tegen homofoob en transfoob geweld wordt voorzien in de terugbetaling van medische kosten. Het gaat daarbij voornamelijk over hormonen om de cyclus stil te leggen, over testosteronvervangers, epilatie enzovoort. In het interfederaal actieplan was er ook sprake van het bevorderen van de zorg door het ondersteunen van drie centra, namelijk het UZ Gent voor Vlaanderen, het Erasmusziekenhuis voor Brussel en het CHU in Luik, voor Wallonië. Bent u van plan om de transgenderzorg te bevorderen? Zult u de afspraken in het interfederaal actieplan nakomen? Zult u de drie centra voor transgenderzorg ondersteunen? Waarop kunnen zij rekenen? Kunnen transgenders in de toekomst rekenen op een terugbetaling van hun medische kosten?
Mevrouw de voorzitter, mevrouw Dedry, het klopt dat de wet van 2007 betreffende de transseksualiteit eigenlijk de bevoegdheid van de minister van Justitie is. Het Interfederaal Actieplan tegen homofoob en transfoob geweld dateert van 2013 en werd ontwikkeld in het licht van het gelijkekansenbeleid. Wat uw vraag betreft, het is duidelijk dat ook ik mij engageer om transgenderzorg te bevorderen. Deze is op dit ogenblik nog maar gedeeltelijk ontwikkeld. Heelkundige ingrepen worden deels terugbetaald, maar de niet-medische en farmaceutische delen van het voor- en natraject van een ingreep maken op dit ogenblik niet het voorwerp uit van een omkadering en volledige terugbetaling. Wij zijn bereid de terugbetaling van medicatie in de transgenderzorg te overwegen en te bestuderen. De behandeling van transgenders is echter geen geregistreerde indicatie voor geneesmiddelen. Dat is een eerste probleem. Ten tweede, wij botsen hier op de situatie van off-labelgebruik van hormonale preparaten. Die preparaten zijn wel geregistreerd voor een bepaalde indicatie, maar niet voor deze wijze van gebruik. Wij hebben wel al de mogelijkheid de terugbetaling uit te voeren voor de antiandrogenen Androcur en Cyproplex, alsook voor de oestrogenengels Estreva, en Oestrogel voor de man-vrouwtransgenders. Wij bestuderen nu wat binnen de wettelijke mogelijkheden kan. U sprak over drie referentiecentra voor transgenderzorg. Een dergelijke erkenning en financiering bestaan nog niet binnen de federale bevoegdheden van Volksgezondheid of de ziekteverzekering. Er is wel de bereidheid om transgenderzorg en disorders of sexual differentiation een plaats te geven. Dit betekent dat een expertise- of referentiecentrum met bijhorende netwerking gecreëerd kan worden. Dat past helemaal in de filosofie van de hervorming van het ziekenhuislandschap, maar vooraf is zeker nog studiewerk nodig om de noden te identificeren en om een zorgmodel te ontwerpen waarover een ruime consensus kan worden gevonden. In het kader van het nationaal actieplan lesbian, gay, bisexual, transgender en intersex — het breidt altijd uit, maar ik meen dat wij ze daarmee allemaal hebben — dat de coördinerende staatssecretaris voor Gelijke Kansen, collega Sleurs, aan het opmaken is, zullen wij ook voorstellen doen voor de verbetering van de transgenderzorg, binnen haar plan dat, zoals u weet, transversaal zal zijn.
Mevrouw de minister, ik heb nog een bijkomende vraag ter verduidelijking. Als u zegt dat het past binnen de filosofie van het ziekenhuislandschap, bedoelt u dan dat u gaat naar één referentiecentrum?
Het moet er niet slechts één zijn, maar er zullen er natuurlijk ook geen veertien in België nodig zijn, aangezien de prevalentie zeer laag is. Eigenlijk meen ik dat wij een aantal expertisecentra nodig hebben, maar ook met netwerking naar andere ziekenhuizen omdat de toegankelijkheid en bereikbaarheid voor de patiënten belangrijk zijn. Het zijn mensen die vaak naar het ziekenhuis moeten gaan. In de hele cyclus van enkele jaren moeten zij zich vaak verplaatsen en het is dus belangrijk om via netwerking te werken.
La question n° 4304 de M. Brecht Vermeulen est transformée en question écrite.
Madame la présidente, madame la ministre, je tiens à revenir sur ce dossier car certains points m'ont particulièrement interpellée. En avril 2015, vous indiquiez par communiqué qu'il ressortait de l'analyse de la CRM qu'il n'y avait pas suffisamment de preuves scientifiques selon lesquelles l'eculizumab, à savoir le Soliris en Belgique, fonctionne à titre préventif avant et après une greffe de rein chez les patients souffrant de la maladie rare qu'est le syndrome hémolytique et urémique atypique (SHUa). Vous proposiez alors la piste de l'article 81 de l'arrêté royal du 21 décembre 2001. Je m'arrêterai tout d'abord aux éléments scientifiques. J'ai fait une copie des articles les plus importants de la littérature scientifique qui prouvent l'efficacité d'une indication prophylactique post-greffe avec un risque, je le rappelle, de 80 % de récidive de SHUa durant la première année après greffe rénale et de 0 % de récidive sous l'eculizumab. Je vais vous envoyer copie de tous ces articles incontournables, et vous proposer de les examiner. La Belgique est le seul pays qui rembourse l'eculizumab et qui le refuse en indication de prophylaxie post-greffe, contrairement à la France, au Royaume-Uni, à l'Espagne, etc. Aucun pays qui rembourse ce traitement ne l'exclut en prévention de récidive sur le greffon rénal. Aujourd'hui, la situation est bloquée entre la CRM qui refuse le remboursement et la firme Alexion qui n'a pas introduit de dossier sur la base de l'article 81 de l'arrêté royal du 21 décembre 2001. Dans la pratique, ce sont les patients qui sont les otages et les victimes de cette situation! Je tiens en effet à attirer votre attention sur ce point: cela les condamne à ne pas pouvoir bénéficier d'une greffe et à rester en dialyse puisqu'ils sont en insuffisance rénale terminale. En effet, greffer un patient SHUa sans Soliris en prophylaxie revient à prendre un risque majeur (80 %) de récidive de SHUa, ce qui est éthiquement inacceptable, à la fois pour le patient, mais aussi pour les autres patients en attente de greffe. Prendre un risque aussi élevé de perdre un greffon rénal alors que l'on sait que les greffons rénaux sont largement insuffisants, vu le nombre de patients en attente et le délai d'attente avant transplantation, est donc éthiquement intenable pour le patient lui-même mais aussi pour les autres patients. Par ailleurs, sur le plan budgétaire, l'État ne gagne rien puisque l'on sait que la dialyse lui coûte beaucoup plus cher qu'une transplantation. De la même manière, refuser de greffer un patient en dialyse à la suite d'une insuffisance rénale est aussi éthiquement inacceptable car cela revient à le condamner à rester en dialyse toute sa vie, alors même que, dans d'autres pays voisins, les mêmes patients dans la même situation bénéficient de ce traitement avec un taux de récidive de 0 % après greffe. Madame la ministre, la situation est d'autant plus interpellante que les patients aujourd'hui en dialyse, qu'il s'agisse d'enfants ou de jeunes adultes puisque ce sont eux qui sont touché par un SHUa, avaient reçu l'engagement très clair de votre prédécesseur. Certains avaient même déjà commencé leur bilan pré-greffe, persuadés de pouvoir bénéficier d'une greffe sous traitement par Soliris. Il m'importe aujourd'hui de trouver une solution pour les patients dans ce dossier. On ne peut se permettre de laisser passer le temps. Hier encore en France, on offrait de grandes chances à un patient en le greffant sous Soliris, alors même qu'il avait fait un SHUa. Chaque mois qui passe pour nos patients en Belgique rend la situation de plus en plus intenable et de plus en plus inacceptable. Madame la ministre, pourrais-je disposer du rapport de la Commission de remboursement des médicaments? Il est temps qu'on fasse preuve de transparence, d'autant plus que ce rapport conclurait à l'absence de preuve scientifique - comme le dit votre communiqué de presse -, alors que la littérature scientifique prouve exactement l'inverse. Par ailleurs, quelles démarches entreprenez-vous pour sortir du blocage actuel et surtout pour sortir les patients de cette "prise en otage" entre l'État et la firme? Y a-t-il d'autres pistes possibles que l'article 81? Sont-elles explorées? Je songe singulièrement à la piste de l'article 56 de la loi AMI permettant, via une convention entre l'assurance et un centre, d'obtenir une dérogation de financement à définir au niveau des centres. Cet article pourrait être une alternative pour essayer de sortir par le haut de cette situation, surtout pour les patients qui sont pris en otage.
Madame Fonck, les rapports de la Commission de remboursement des médicaments (CRM) sont disponibles sur simple demande au secrétariat de la Commission INAMI. La littérature actuelle comprend uniquement des rapports de cas auxquels le niveau probant le plus bas est attribué. L'évidence clinique basée sur ce rapport de cas est trop faible pour justifier un remboursement définitif au prix demandé. Des discussions sont en cours avec la société Alexion et, dans ce cadre, on examine des pistes alternatives existantes qui peuvent donner lieu à un remboursement du Soliris chez les patients éligibles à une transplantation rénale, afin de prévenir d'une récidive de SHUa après la transplantation. Étant donné que des discussions difficiles sont encore en cours, c'est tout ce que je peux vous dire aujourd'hui.
Madame la ministre, je vais m'adresser au secrétariat de la Commission INAMI pour obtenir le rapport du CRM. Comme j'ai pris la peine de faire des copies, je vais vous transmettre la littérature scientifique dont je dispose. J'attire votre attention sur le fait que le SHUa est excessivement rare. Il est donc évidemment impossible d'avoir une étude d'une grande cohorte de patients pour une pathologie aussi rare. Il y a bien une littérature scientifique solide mais pas de méga cohorte de patients, c'est impossible! Je me suis livrée à une petite analyse macroéconomique sur le coût relatif d'une piste ou l'autre. Ma conclusion, c'est que pour les coûts à charge de l'État, il serait plus intéressant pour ces patients jeunes d'obtenir rapidement une greffe. Cela permettrait assez rapidement de réaliser des économies non seulement sur le volet des soins de santé mais aussi sur les autres aspects, par exemple tout ce qui concerne le travail. Je me permets donc d'insister auprès de vous pour trouver une solution pour ces patients qui sont véritablement pris en otage.
J'insiste sur le fait que les CTG n'ont pas l'habitude de ne pas consulter la littérature.
C'est la raison pour laquelle je propose que l'on regarde l'avis.
Vous consulterez l'avis et, par la suite, vous reposerez éventuellement une question. D'abord consulter l'avis et, si l'on doit revenir sur le sujet, ce sera de manière argumentée!
Mevrouw de voorzitter, mevrouw de minister, mijn vraag gaat over het verkort studietraject zorgkundige. Voor onder andere bepaalde relevante vooropleidingen bestaat de mogelijkheid om via een verkort traject de titel van zorgkundige te behalen. Van enkele CVO’s en studenten hebben wij signalen opgevangen dat de voorwaarden voor een dergelijk traject niet altijd duidelijk en sluitend zijn. Nu denkt u misschien dat het niet meteen een bevoegdheid is die hier kan worden besproken. Het probleem is echter dat de CVO’s naar de FOD verwijzen om door die dienst te laten beoordelen of de studenten al dan niet voor het verkort traject in aanmerking komen. De FOD verwijst de studenten op zijn beurt door naar de VDAB, die opnieuw naar de CVO’s doorverwijst. Op die manier hebben wij die communicatie gezien. Vooral voor individuele situaties is het blijkbaar niet eenvoudig om daaruit wegwijs te geraken. Ik geef een heel concreet voorbeeld, waarin wij inzage hebben gehad. Het gaat over een vroedkundige die voor het eerste jaar alsook voor het eerste semester van het tweede jaar slaagde. De verschillende CVO’s stellen allemaal verschillende trajecten voor met verschillende vrijstellingen en verschillende individuele bepalingen, ofwel met geen enkele vrijstelling. Elk CVO had zijn eigen traject. Daarom vragen wij om verduidelijking. Ten eerste, wie komt nu precies en onder welke exacte voorwaarden in aanmerking voor dat verkort traject zorgkundige? Komt in dit concreet voorbeeld een vroedkundige die in het eerste jaar en in het eerste semester van het tweede jaar is geslaagd, in aanmerking voor een verkort traject? Wie moet daarover finaal beslissen? Waarom komt de betrokkene wel of niet in aanmerking? Klopt het dat geslaagde eerstejaars verpleegkundigen sowieso wel een visum voor zorgkundige krijgen, terwijl geslaagde eerstejaars vroedkundigen niet in dat kader een visum krijgen? Daarover bestaat ook veel onduidelijkheid. Als daarin een verschil wordt gemaakt, waaraan is dat verschil te wijten? Hoe rijmt dat verschil met het feit dat vroedkundigen wel als verpleegkundige kunnen worden tewerkgesteld, terwijl dat omgekeerd niet kan? Is het correct dat, indien dat verschil bestaat, het zal worden herbekeken? Ten tweede, zal u stappen ondernemen om de criteria duidelijker aan de CVO’s en de studenten te communiceren, zodat zij niet langer van het kastje naar de muur worden gestuurd, maar dat zij bijvoorbeeld bij één centraal punt de correcte informatie kunnen krijgen?
Mevrouw de voorzitter, mevrouw Van Camp, sinds 2006 bestaan er voldoende en nauwkeurige criteria voor deze aangelegenheid. Ik wens ook uw aandacht te vestigen op het feit dat de Gemeenschappen bevoegd zijn voor de interpretatie van deze criteria sedert 1 juli 2014 en de zesde staatshervorming. Ik geef een klein overzicht. Wie geregistreerd wenst te worden als zorgkundige moet voldoen aan de voorwaarden zoals beschreven in het koninklijk besluit van 12 januari 2006 betreffende de registratie als zorgkundige. Dit is sindsdien, voor de laatste keer op 3 april 2013, regelmatig gewijzigd en bevat momenteel verscheidene mogelijkheden en duidelijke voorwaarden die moeten worden nageleefd indien men zich definitief wilt laten registreren op basis van overgangsmaatregelen of op basis van een diploma. Er bestaat ruimte voor de interpretatie van de notie “diploma” voor de certificaten die na een beroepsopleiding behaald zijn. Zelfs toen het nog een federale bevoegdheid betrof, vroeg de Nationale Raad voor Verpleegkunde geregeld aan de Gemeenschappen welke certificaten al dan niet konden worden goedgekeurd. De opsomming van die certificaten, onder meer voor de verkorte trajecten waarover u spreekt, die destijds werden goedgekeurd, kunnen op de website van de FOD Volksgezondheid geraadpleegd worden zodat er rechtszekerheid kan geboden worden. Sedert 1 juli 2014 en de zesde staatshervorming zijn wij ook niet langer bevoegd om ons uit te spreken over mogelijke interpretatiedetails. Daarvoor moet ik u naar de Gemeenschappen verwijzen. Wat het verschil tussen geslaagde eerstejaars verpleegkundigen en eerstejaars vroedkundigen betreft, kunnen de eerstejaars verpleegkundigen die geslaagd zijn een visum voor zorgkundige krijgen, maar geslaagde eerstejaars vroedkundigen niet. De reden hiervoor is te vinden bij de registratiecriteria opgenomen in het koninklijk besluit van 12 januari 2006 en in het feit dat de opleiding vroedkunde een specifieke opleiding is die minstens drie jaar omvat. Sinds 2001 zijn vroedkundigen trouwens ook geen beoefenaars van de verpleegkunde meer; vroedkundigen kunnen nu nog wel tewerkgesteld worden als verpleegkundige, maar het omgekeerde kan natuurlijk niet. Het betreft ook een uitdovend scenario, want artikel 149 van de gezondheidswet van 10 april 2014 bepaalt dat vroedvrouwen of –mannen die hun diploma behalen na 1 oktober 2018, de technische verpleegkundige verstrekkingen en de toevertrouwde medische handelingen die tot de verpleegkunde behoren nog maar kunnen uitoefenen in een aantal diensten, namelijk in het kader van de verloskunde, fertiliteitsbehandeling, gynaecologie en neonatologie. Op andere diensten zullen zijn niet langer verpleegkundige taken kunnen uitvoeren. Men heeft dus echt een afsplitsing van competenties gedaan tussen de vroedkundigen en de verpleegkundigen en dat is, mijns inziens, eerlijk gezegd een goede zaak.
Ik dank u voor het duidelijk antwoord, mevrouw de minister. Ik zal het doorgeven.
Ik geef toe dat er op de website van de FOD Volksgezondheid veel informatie staat. Het is misschien niet evident dat ook deze informatie er zomaar op terug te vinden is, maar men heeft mij gezegd dat zij erop staat.
Madame la présidente, madame la ministre, en 2013, le Plan Garde prévoyait le lancement de la régulation des appels de garde "week-end et jours fériés" par l'instauration d'un numéro d'appel unique, le 1733. Jusqu'à ce jour, en province de Liège en tous les cas, on peine à mettre en place ce système. Il me revient que deux problèmes majeurs existent: d'une part, les protocoles de tri n'auraient pas été validés par le SPF Santé publique et, d'autre part, la modification de l'arrêté royal n° 78 qui délègue aux préposés du centre 112 le choix de la réponse aux appels n'est pas entrée en vigueur. En province de Liège, pour pallier l'absence du 1733, une grande partie des cercles de médecins généralistes sont, entre-temps, gérés en nuit profonde par des infirmiers du service d'urgence du CHU dans le cadre d'un projet piloté par un médecin urgentiste doctorant. En ce qui concerne le centre 112 de Liège, deux tables sont prêtes pour le 1733, le programme I-Emergency est installé et en ordre de marche, mais ces moyens sont insuffisants pour répondre à la demande de plus en plus pressante des cercles. De plus, aucun préposé n'a été formé aux protocoles 1733 et depuis près de dix ans, aucun local de surface adéquate n'a été trouvé par la Régie des Bâtiments. Madame la ministre, pouvez-vous faire l'état des lieux du dispositif 1733? Quelles sont les provinces qui bénéficient de ce dispositif sur l'entièreté de leur territoire? Qu'en est-il au niveau des protocoles de tri? Quand seront-ils validés? Quid de la modification de la délégation aux préposés du centre 112? Quelle est votre analyse de la situation décrite ci-dessus à Liège? Quelles mesures comptez-vous prendre pour remédier à cette situation?
Mevrouw de minister, ik zal niet te veel in detail treden. Mijn collega heeft al veel vragen gesteld en ik meen dat we vorige keer ook al op een aantal zaken zijn ingegaan. Ik wil echter nog even op één punt terugkomen en naar een stand van zaken vragen, vooral in het licht van de invoering van het nummer en de afstemming van de werking van de spoed- en wachtdiensten. Daarover hebben we het de vorige keer gehad. U verwees toen in uw antwoord naar het afsprakenplan waarin de Nationale Commissie geneesheren-ziekenfondsen tegen 31 maart zou voorzien. Ondertussen heb ik in de Artsenkrant echter kunnen lezen dat er toch nog een en ander vastloopt. In het artikel lazen we dat er nog geen vorderingen werden gemaakt en dat de commissie afhankelijk is van het begeleidingscomité, waar het dossier blijkbaar momenteel is vastgelopen. Er blijven dus zeer veel vragen, ook bij de spoeddiensten en de huisartsen. Er is nog heel wat onduidelijkheid. Daarom ook mijn vraag. Wat is de impact van het uitstel? Wat betekent dit voor het verdere tijdpad? Welke stappen zult u zelf ondernemen om het overleg inzake dat afsprakenplan te laten vorderen?
Mijnheer Gustin en mevrouw Van Peel, oorspronkelijk werd in België een uitrol van het nummer 1733 in drie fasen gepland. In de eerste fase hebben alle artsenkringen de mogelijkheid het algemeen nummer te koppelen aan het nummer 1733. Als een patiënt 1733 belt, wordt de oproep ook doorgestuurd naar het oproepnummer van de artsenkring verbonden aan de postcode die de patiënt voordien moet ingeven. In de tweede fase wordt het nummer 1733 gekoppeld aan de 112-centrales. De nodige protocollen worden hiervoor uitgewerkt, maar zij zijn nog aan kwaliteitstesten onderworpen. Zo nodig zullen die protocollen nog worden aangepast. De protocollen zullen door mij als minister van Volksgezondheid pas worden goedgekeurd zodra zij operationeel zijn. Wat het wettelijk kader voor de 112-centrales betreft, de derde fase, zou er tegen eind 2016 komen. Er moet ook worden gezorgd voor het nodige bijkomend personeel en de noodzakelijke technische ondersteuning. Ook hiervoor worden de nodige protocollen uitgewerkt. Het nummer 1733 zou pas hierna echt operationeel kunnen worden. Voor Vlaanderen is er een stand van zaken opgesteld. De provincie West-Vlaanderen heeft momenteel fase 1 voltooid en zit deels in fase 2. De andere Vlaamse provincies kiezen ervoor om de resultaten van de test in West-Vlaanderen af te wachten. Als de resultaten positief zijn, zullen ook zij doorgaan met de verdere uitrol. En Wallonie, la régulation par la centrale de secours 112 est appliquée sur l'ensemble de la province du Hainaut, hormis la ville de Charleroi. Pour la province de Namur, le tri est effectif pour le rassemblement des généralistes namurois. Le centre 112 de la province de Luxembourg offre une régulation complète à ses cercles, à l'Union des omnipraticiens de Dinant et à une partie de l'Association des généralistes de l'Est francophone. Le reste de l'AGEF est intégré au 1733 en phase 1. En composant le 1733, l'appelant ne bénéficie pas d'une régulation via une centrale de secours 112, mais est directement redirigé vers le secrétariat médical du cercle. Un groupe de travail Protocoles 1733 Wallonie est en place depuis janvier 2015. Een werkgroep Protocollen 1733 Vlaanderen is opgestart sedert januari 2015. En Wallonie, chaque province est représentée par deux médecins généralistes impliqués dans la garde de médecine générale. Ceux-ci sont entourés par un médecin urgentiste liégeois responsable du tri CHU et un collaborateur du SPF Santé. Ils se rencontrent de deux à trois fois par mois. Les protocoles doivent être finalisés et validés pour le premier trimestre 2016. Il s'agit d'un travail conséquent. L'exiguïté des locaux et le manque de personnel au centre 112 de Liège ne permettent actuellement pas une extension du 1733 tout en maintenant la poursuite des garanties de bonne gestion des appels d'urgence. Il est difficile de trouver des solutions durables à court terme. À moyen terme, une régionalisation des appels 1733 sur un ou deux centres 112 pourrait être mise en place et pallier la situation. Het is een samenwerking. De medische aspecten zijn onze bevoegdheid. Er is ook nog veel werk aan de 112-centra. In dat kader hebben de heer Jambon en ikzelf vorige week een werkbezoek gebracht aan het centrum in Leuven. Er is nog veel werk aan de winkel onder de vorm van meer personeel, een grotere staf en meer ruimte voor opleiding. Er is dus nog veel werk voor mijn kabinet en het kabinet van Binnenlandse Zaken aan de 112-centra.
Madame la ministre, je vous remercie pour cette réponse qui nous apprend qu'il reste encore beaucoup de travail à effectuer. Je voudrais néanmoins insister sur une certaine urgence, liée à la grande inquiétude par la non-validation jusqu'à présent des protocoles de tri. C'est une grande inquiétude de ces personnes qui travaillent et qui doivent réorienter par la suite les malades, les gens qui appellent. J'interrogerai également le ministre Jambon qui a la Régie des Bâtiments dans ses compétences pour tenter de trouver une solution pour ce qui concerne le bâtiment.
Mevrouw de minister, ik dank u voor uw antwoord. Ik begrijp dus dat wat de protocollen betreft, ook inzake de samenwerking van huisartsen en spoeddiensten, het schema op zich behouden blijft. U meent dat dit nog steeds realistisch is?
Alleen door te werken en te overleggen kan men het realiseren.
Het zou sowieso interessant zijn als we hierop terugkomen als u de protocollen wel hebt en ze al voldoende getest zijn. We kunnen dan eens bekijken hoe ze er precies uitzien, want er is wel wat ongerustheid op het terrein. Dat is bij een verandering natuurlijk steeds het geval.
Il faudra prévoir le dernier trimestre de l'année pour faire le point.
Madame la ministre, le problème que je vais aborder concerne mon beau territoire de Thudinie, dont tous ici connaissent la réputation. Depuis quelques mois, plusieurs cadavres de renards sans poils ont été retrouvés dans différents endroits de cette région très boisée. Ils ont succombé à la gale sarcoptique, un acarien microscopique qui se glisse sous la peau, provoque de fortes démangeaisons, la chute des poils par plaques entières et un fort amaigrissement qui peut entraîner la mort de l'animal. Cette parasitose est très contagieuse, la transmission se faisant par contact direct entre les mammifères: animaux sauvages, chiens, chats et même l'homme. Il faut donc éviter de toucher les renards malades et se protéger avec des gants avant de manipuler leur cadavre. Il est, par ailleurs, conseillé d'administrer aux chiens et aux chats un traitement préventif contre les puces, qui protège aussi de la gale. Il est également préférable de consulter un vétérinaire si un animal domestique est contaminé, afin qu'il détermine le traitement adéquat en fonction de l'intensité des symptômes, des lésions et de l'état général de l'animal. Actuellement, le foyer de gale semble localisé dans le cantonnement du DNF (Département de la Nature et des Forêts) de Thuin. J'aimerais dès lors, madame la ministre, vous poser les questions suivantes. Quelle est l'étendue de la contagion de cette maladie? D'autres zones ont-elles été touchées? Quels sont les risques pour l'être humain? Quelles sont les dispositions à prendre par les villes et communes?
Monsieur le président, monsieur Blanchart, je comprends que c'est pour vous un grand souci.
J'habite dans les bois. Je suis un homme des bois, madame la ministre!
Monsieur Blanchart, la gale sarcoptique du renard causée par Sarcoptes scabiei, variété vulpis est une maladie du renard sérieuse et vraiment très contagieuse. Les conséquences d'une infestation sont parfois très graves. La condition générale des renards atteints est fortement affectée et le parasite peut même provoquer la mort de l'animal, ce qui est évidemment le cas dans votre région. La maladie semble sévir de façon épidémique. Au niveau de la population des renards, il semble y avoir une adaptation graduelle de l'hôte et du parasite évoluant vers une maladie moins grave. Il y aurait même des cas de guérison spontanée. La transmission se fait par contact direct ou indirect entre les animaux. Les acariens ne survivent que brièvement à l'extérieur de l'hôte. Les circonstances de température jouent également un rôle. Un traitement préventif n'est pas à conseiller chez les chiens et les chats, la gale du chat étant causée par une autre espèce. Cependant, certains produits utilisés pour la prophylaxie des puces ont une certaine activité contre la gale. Je n'ai pas d'informations complémentaires sur l'étendue de la maladie en Belgique, mis à part les cas signalés régulièrement et que vous connaissez. La gale sarcoptique du renard ou du chien peut être transmise à l'homme par contact direct avec un animal atteint ou le cadavre d'un animal mort peu de temps avant le contact. Les acariens du renard ou du chien ne sont pas adaptés à l'homme et l'infestation est temporaire, bien que des lésions et des symptômes puissent être présents pendant quelques semaines. On dit quatre à six semaines. Les personnes à risque sont surtout les chasseurs. Il n'y a aucun risque pour la population en général n'ayant pas de contact avec les renards. Il n'y a pas de contamination possible à partir de l'environnement. Il est déconseillé de toucher un cadavre de renard – vous avez d'ailleurs averti la population – non seulement pour le risque de transmission de la gale mais surtout pour le risque d'infestation par Echinococcus multilocularis, à savoir le ténia du renard et cause de l'échinococcose alvéolaire. Néanmoins, sur base du règlement de police, les autorités locales peuvent toujours prendre en considération des mesures temporaires comme l'obligation d'utiliser une laisse ou interdire l'accès aux forêts avec un chien. Il faut éviter d'y laisser courir les chiens, puisqu'ils inspectent leur environnement en reniflant avec la truffe.
Je propose, puisque Mme la ministre a répondu à mes deux questions, d'évoquer la deuxième question à défaut de la lire. Le premier cas est moins dangereux, ce n'est pas mortel pour l'homme, mais c'est néanmoins très gênant. Pour contrer la dernière épidémie de rage des renards, le département des Eaux et Forêts avait jeté des boulettes dans les bois depuis un hélicoptère. Ils ont ainsi réussi à endiguer la rage qui, comme tout le monde le sait, est une maladie très grave et contagieuse pour l'être humain. En ce qui concerne l'échinococcose, c'est tout à fait différent. La larve de ce parasite peut se développer chez l'homme. Selon les vétérinaires, cela pourrait affecter le foie et le détruire entièrement, ce qui est mortel. Peut-être faut-il envisager, si l'épidémie se propage, d'utiliser des méthodes comme celles qui avaient été utilisées pour lutter contre la rage. En tout cas, merci pour vos réponses. La précision importante, c'est qu'il ne faut dans un premier temps pas prévoir de traitement préventif pour les animaux domestiques.
Mais une vigilance active s'impose.
Madame la présidente, madame la ministre, à la demande l'INAMI, la Cellule interuniversitaire d'épidémiologie a réalisé une enquête sur la santé bucco-dentaire de la population belge. Celle-ci a été menée auprès de 1 187 de nos concitoyens entre février 2013 et avril 2014. Certains résultats sont préoccupants. En effet, bien que l'on puisse observer des améliorations par rapport à la précédente enquête du même type, réalisée en 2011, on constate toujours que près de 6 % de l'échantillon analysé étaient "complètement édentés". Chez les 65 ans et plus, l'enquête révèle que cette proportion s'élève à près de 15 %. Par ailleurs, il s'avère que le niveau de scolarité constitue un indicateur déterminant dans la mesure où, parmi les travailleurs les plus instruits, le taux des personnes édentées est seulement de 1 % alors qu'il est de 14,2 % pour les travailleurs les moins instruits. Enfin, il me semble interpellant et important de souligner que 16,4 % des sondés précisent qu'ils ne vont pas chez le dentiste parce qu'ils rencontrent des problèmes financiers. Madame la ministre, nous sommes tous conscients que la bonne santé bucco-dentaire de nos concitoyens est importante dans la mesure où elle influence leur qualité de vie mais aussi leur santé de façon générale. Avec l'allongement de l'espérance de vie, la question de l'accessibilité des soins dentaires devient plus cruciale que jamais. Or, on le voit, le rapport auquel je me réfère démontre que le manque d'informations mais surtout le manque de moyens financiers contribuent à une mauvaise santé bucco-dentaire. Des mesures doivent donc être prises afin de remédier à cette situation. Madame la ministre, je ne doute pas que vous avez eu l'occasion de prendre connaissance de ce rapport. Partagez-vous les conclusions que je viens d'en tirer selon lesquelles une information adéquate et une meilleure accessibilité financière des soins contribueraient à l'amélioration de la santé bucco-dentaire de nos concitoyens? Quelles mesures concrètes comptez-vous prendre afin de rendre les prestations chez le dentiste plus abordables pour nos concitoyens et ainsi éviter qu'une proportion sans cesse croissante de la population reporte ses soins pour des raisons financières? Enfin, des contacts ont-ils ou seront-ils pris avec les entités fédérées afin notamment d'améliorer l'information des citoyens quant à la nécessité d'aller régulièrement chez le dentiste?
Madame la présidente, monsieur Senesael, je peux vous confirmer que j'ai pris connaissance du deuxième rapport sur l'enregistrement des données relatives à la santé bucco-dentaire de la population belge. Les résultats ont été présentés par la Cellule interuniversitaire le vendredi 5 juin dernier à 13 h 00 à l'INAMI. Je partage vos préoccupations en termes de sensibilisation et d'accessibilité aux soins dentaires, qui constituent deux leviers devant maintenir, et même améliorer, la santé bucco-dentaire de nos concitoyens. Depuis la deuxième réforme de l'État, les Communautés et Régions sont compétentes pour les campagnes de sensibilisation en dentisterie qui, depuis 2003, ont été organisées par l'INAMI. Je suis les évolutions de ce dossier de près via la Conférence interministérielle de la Santé publique. Les projets de nomenclature de l'accord national dento-mutualiste (Dentomut), qui entreront sous peu en vigueur, rembourseront les nouveaux types de soins dentaires au moyen de l'assurance soins de santé, comme c'est le cas pour les urgences. Une partie importante de la note d'orientation des soins dentaires dans l'assurance maladie, qui est annexée à l'accord national dento-mutualiste, est consacrée à leur accessibilité. La note prévoit la possibilité d'inclure des accords tarifaires pour des techniques qui ne sont pas reprises dans la nomenclature afin de garantir cette accessibilité. Nous progressons, mais il reste encore beaucoup de travail à accomplir en ce domaine. Jusqu'à présent, les techniques les plus évoluées n'étaient pas concernées par le remboursement.
Madame la présidente, madame la ministre, vous répondez de manière concrète aux questions que je vous ai posées et je vous en remercie. À cette occasion, vous avez évoqué les deux leviers au niveau de l'information, de la prévention et de la responsabilité des Communautés, des entités fédérées de notre pays, tout en restant vigilante en la matière par le biais de la Conférence interministérielle de la Santé publique. Par ailleurs, vous avez mentionné une série d'interventions additionnelles qui pourraient voir le jour concernant les soins bucco-dentaires. J'ai l'intention de vous adresser une question écrite afin de vous permettre de me faire part des modalités plus techniques et plus pratiques.
La question n° 4394 de M. Raf Terwingen est reportée.
Mevrouw de voorzitter, mevrouw de minister, mijn vraag is enigszins gedateerd. De vorige keer had ik mijn vraag iets te laat ingediend, waardoor ik niet kon aansluiten in de plenaire vergadering, waar al een debat werd gevoerd over het dynamisch kadaster, met onder andere een vraag van collega Van Peel. Mijn ingediende vraag is wel op de agenda blijven staan. Daarom heb ik mijn vraag wat geactualiseerd en vraag ik naar de huidige stand van zaken. In ons overleg heb ik deze voormiddag van mijn voorzitter vernomen dat er binnen een tweetal weken in deze commissie een vergadering zal worden gehouden over het kadaster, waarbij wij ook cijfers zouden krijgen. De vragen daaromtrent zal ik dan zeker stellen in die commissievergadering. Mijn bezorgdheid is waar wij vandaag staan en ik denk dat de collega’s die bezorgdheid delen. Ik lees namelijk heel wat zaken. In Franstalig België ligt er een ontwerpdecreet voor ter invoering van een filter na het eerste jaar. Ik heb de ontwerptekst van dat decreet gelezen en die is weinig flatterend voor u en voor ons, voor de federale principes die wij voorstaan. Het onbegrip blijft omtrent ons aandringen op een numerus clausus bij de aanvang van de studies en men zegt daar zelfs dat wij onbegrijpelijk en absurd zijn. Voorts wordt beargumenteerd dat het inbouwen van een filter na het eerste jaar zou moeten volstaan om aan alle studenten de garantie te bieden dat zij een RIZIV-nummer zullen krijgen na hun studies. In het eerste ontwerpdecreet lees ik ook dat er gewerkt zal worden met een filter waarbij 45 studiepunten van de 60 behaald moeten worden. Het is weliswaar maar een ontwerp, maar die eerste tekst stelt mij weinig gerust en ik vermoed dat u er ook zo over denkt, mevrouw de minister. Daarom vraag ik naar de stand van zaken. Het is de bedoeling om dat decreet nog voor het zomerreces door het Parlement te krijgen. Vandaar, mevrouw de minister, vraag ik naar uw standpunt ter zake.
En effet, je constate moi aussi qu'il est nécessaire d'actualiser quelque peu ma question, qui avait été déposée le 12 mai dernier. Des questions en séance plénière ont eu lieu. Je ne participe pas toujours très activement à cette commission car je n'en suis pas membre permanent. J'entends qu'une analyse sur les résultats de l'étude aura lieu. Lorsqu'on lit les premiers chiffres sortis dernièrement sur le projet de cadastre qui vise notamment à objectiver le débat sur l'octroi des numéros INAMI, on peut très facilement se rendre compte du risque. Il ne pourrait pas en être ainsi dans le Nord, et le numerus clausus ne serait pas nécessaire pour la cause. Mais dans le Sud, si je m'en tiens aux chiffres, on pourrait connaître une pénurie de médecins. On comptait 16 144 médecins généralistes contre 15 274 aujourd'hui. Cette baisse est constatée depuis huit ans déjà et continue au même train. En lisant des articles, je constate le vieillissement de nos médecins. Il n'y a plus que 28 % de médecins de 45 ans alors qu'ils sont 10 % de plus de 65 ans. La profession paraît, et ce n'est pas nouveau, très peu attractive pour les jeunes. Confirmez-vous le risque de pénurie de médecins généralistes dans les prochaines années? Ne doit-on pas tenir compte des médecins inactifs – il y en a, et j'en connais – dans la distribution des numéros INAMI?
Mevrouw de voorzitter, mevrouw de minister, ik zal niet over het kadaster beginnen, want daarover hebben wij afspraken gemaakt in de commissie om dat een dezer dagen te bespreken. Het ene heeft met het andere te maken en ook weer niet. De quota tot 2021 liggen vast en de vraag om met een filter te werken dateert ondertussen van eind vorig jaar. Ik volg mijn collega en ik sluit mij aan bij de tussenkomst van collega Muylle, in die zin dat wat thans voorligt mij op het eerste gezicht onvoldoende lijkt op veel vlakken. Belangrijk om weten is wat u er ondertussen over denkt. In de plenaire vergadering hebt u destijds geantwoord dat u het nog maar net had ontvangen en niet had kunnen inkijken, laat staan dat er al een juridisch advies over was, want ook op juridisch vlak zit er volgens mij een serieuze angel. Zelfs los van die juridische angel, los van de absoluut grote vraag of de filter voldoende zal zijn en van de absoluut grote vraag of er nog maar eens opnieuw studenten moeten beginnen aan een jaar van mogelijk weggegooide studies, ben ik het eerlijk gezegd beu om in dit dossier constant het gevoel te hebben dat er wordt gelachen met wat u hebt voorgesteld. Constant wordt de verantwoordelijkheid gelegd op een niveau waar dat niet hoort in plaats van bij zichzelf. Ik heb het gevoel dat de filter op het einde van het jaar slechts een voorstel is om op terug te komen nadat over het kadaster is gesproken. Dat wil ik zeker uitsluiten, want die twee zouden in eerste instantie gescheiden moeten zijn. Mevrouw de minister, mijn vraag is dezelfde als die van collega Muylle. Ik vraag gewoon naar een stand van zaken. Ik besef dat ik dit al vaak heb gevraagd, maar u zult het met mij eens zijn dat de tijd dringt en dat de vraag prangend is. Werd er ondertussen overlegd met de Gewesten? Hebt u adviezen gekregen? Is er een tijdschema in dit dossier? Is er een eindpunt bepaald voor deze discussie?
Dit is zeer belangrijk voor de studenten en voor de ouders die de sponsors van de studenten zijn. Ik ben al een generatie verder, dus ik denk daar ook aan. Het dynamisch kadaster werd goedgekeurd tijdens de plenaire vergadering van de Planningscommissie op 8 mei. Er zijn meer dan vijftig verslagen op de website van de FOD terug te vinden met betrekking tot de situatie van de medische activiteit voor elk van de 34 specialiteiten. Er bestaat ook een samenvattend verslag van meer dan 70 pagina’s. Het bevat de essentiële elementen voor elk van de medische specialiteiten. Ik heb aangeboden om met een PowerPointpresentatie naar de commissie te komen om te bekijken hoe dit is opgebouwd, wat de mogelijkheden zijn en de aspecten waarmee men rekening houdt. Il est aujourd'hui prématuré de vouloir tirer des conclusions dans un sens ou dans l'autre. Le cadastre des médecins actifs n'est que la première partie des travaux. En effet, sur base d'une connaissance de la situation actuelle de la force de travail, la commission de planification doit maintenant élaborer des scénarios concernant cette force de travail en intégrant toute une série de paramètres dont nous avons déjà discuté ici, par exemple l'évolution démographique, la consommation des soins qui évolue ou encore l'âge. Nous pourrons disposer d'informations précieuses sur la façon dont la force de travail va évoluer dans les prochaines années en tenant compte de la démographie, qui diffère d'une Région à l'autre. C'est sur cette base que la commission de planification pourra rendre un avis éclairé sur le contingentement et fixer les quotas pour les années 2022 et ultérieures. Dans un souci de prudence, la commission s'est d'ailleurs prononcée en sa séance plénière du 8 mai dernier pour maintenir en 2021 le quota de médecins à sa hauteur actuelle (1 230 médecins par an). Pendant l'année qui vient, elle va s'atteler à établir des scénarios et pourra ensuite établir les quotas pour les années 2022 et suivantes sur base d'une analyse poussée et complète de la situation en Belgique. Het is namelijk een belangrijke uitdaging om de wanverhoudingen weg te nemen. Het is zeker van fundamenteel belang om artsen ook aan te moedigen om te kiezen voor specialiteiten waarbij er nog een kans is om hier hun beroep uit te oefenen, waarvoor er dus nog een aanbod bestaat. In het verleden werden minimumquota vastgelegd voor de specialiteiten die moeite hadden om artsen aan te trekken, maar deze manier van werken heeft niet voor de verwachte en gehoopte effecten gezorgd. Er zijn nog altijd beroepen – denk maar aan de geriaters – waarvan men er nog steeds te weinig heeft en waarvoor de quota nooit ingevuld worden. Bovendien zijn na de zesde staatshervorming nu ook de Gemeenschappen bevoegd voor deze subquota. Met het dynamisch kadaster en de scenario’s die voor elke specialiteit zullen worden uitgewerkt, zullen wij de specialiteiten kunnen vastleggen waarvoor actie moet ondernomen worden. Die acties moeten grondig bestudeerd worden zodra er een volledige stand van zaken is. Mevrouw Van Peel, wat ons gezamenlijk interessepunt betreft, het voorontwerp van decreet van de Franstalige Gemeenschap is een ontwerptekst die door de vertegenwoordigers van minister Marcourt kort ingeleid en toegelicht werd tijdens de vergadering van 21 mei 2015 van de IKW Zorgberoepen van de Interministeriële Conferentie Volksgezondheid. Ik moet zeggen dat die tekst daar voor heel veel vragen heeft gezorgd. U zegt dat het misschien om te lachen is, maar ik heb nog nergens – ik ben gisteren nog gaan spreken in Waver – veel plezier of gelach over dat voorontwerp gehoord. Integendeel, de ouders en ook de studenten in de Franstalige Gemeenschap zijn zeer bezorgd. Het doet bij iedereen enorm de wenkbrauwen fronsen. De inhoud van het voorontwerp van decreet, van de memorie van toelichting en van de artikelsgewijze bespreking is intussen ook geanalyseerd door de juristen van mijn administratie, zoals ik had aangekondigd. De dubbele beperking die aan niet-verblijvende studenten wordt opgelegd, roept vragen op. Ten hoogste 30 % niet-residenten kunnen ingeschreven worden in het eerste jaar bachelor en de niet-residenten kunnen maximaal 30 % van de nuttig geklasseerde studenten van het concours uitmaken. De niet-residenten krijgen dus andere regels opgelegd dan de andere en het woord “mogelijke discriminatie” is dan nooit ver weg. De ongelijkheid die mogelijk zou ontstaan doordat eenzelfde groep van studenten onderworpen wordt aan verschillende examens, omdat het concours ook in elke faculteit geneeskunde afzonderlijk zou moeten georganiseerd worden, roept eveneens vragen op. Volgens mijn administratie kan dit decreet bijgevolg zeker aanleiding geven tot opmerkingen van de Raad van State. De inhoud van dat advies, voor zover het zal verleend worden, is mij op dit ogenblik nog niet bekend, maar ik wacht er echt met veel belangstelling op. Het is volgens mij noodzakelijk dat ook dit advies van de Raad van State in de IKW van de Interministeriële Conferentie kan besproken worden. Indien het decreet toch de toets van de Raad van State doorstaat, is er een kans op beroep tot vernietiging bij het Grondwettelijk Hof. Ik heb dan ook aan minister Marcourt een uitvoerige brief geschreven met mijn bezorgdheden hierover, want ik heb hierover ernstige bedenkingen. Ik heb ook kennisgenomen van de aankondiging van de regering van de Vlaamse Gemeenschap van een aantal maatregelen om het sinds vele jaren door de Vlaamse Gemeenschap georganiseerde ingangsexamen bij te sturen. Ik heb de vraag gesteld om tijdens de IKW ook deze nieuwe bijsturingen te bespreken. Het blijft mijn wens om binnen de Interministeriële Conferentie Volksgezondheid zo snel mogelijk vooruitgang te boeken over deze complexe aangelegenheid. Niettemin heb ik zelf een brief gestuurd aan minister Marcourt waarin ik mijn grote bezorgdheden uitleg en waarin ik inga op het advies van de juristen van mijn administratie. Zij moesten onderzoeken in hoeverre dit ontwerp de toets met het advies van de Raad van State en/of van het Grondwettelijk Hof zou kunnen doorstaan. Ik kan eigenlijk ook al lang niet meer lachen met de situatie van de studenten. Er lag een mooi compromis op tafel. Het probleem situeert zich echter niet alleen bij de geneeskundestudenten, maar ook bij de studenten diergeneeskunde en de tandartsen in de Franse Gemeenschap. Men zal toch moeten wakker worden en op tafel kloppen. Een hele generatie studenten en hun ouders – zij zijn ook altijd belangrijk in dezen – zullen voor veel problemen worden gesteld.
Wij zullen meer uitleg krijgen over het kadaster in de commissievergadering gepland over twee weken. Wat het vervolgverhaal rond het decreet betreft – dat is niet alleen de bezorgdheid van collega Van Peel – delen wij uw standpunt. U haalt terecht twee bezorgdheden over de tekst aan. Er is blijkbaar nog een soort mogelijkheid tot lissage. U zegt dat de proef zal worden georganiseerd per universiteit, waarbij men voor de helft dezelfde vragen moet stellen. Dat betekent dat er verschillen zullen bestaan, waardoor men in de ranking en de resultaten tot andere cijfers zal komen. Men werkt dus eigenlijk niet met een gelijk examen, waardoor men weer een opening maakt in de lissage. Wij delen die zorg zeker. Wat mij vooral ook stoort, is de toon van het decreet. In de inleiding, bijvoorbeeld, wordt gezegd dat men onmogelijk kan blijven geloven dat het federale niveau de planning niet afschaft. Men vraagt heel duidelijk om de planning af te schaffen en haalt daarvoor een heleboel redenen aan: veroudering, groei, de vervanging van artsen die met pensioen gaan. Die redenen zijn echter identiek in Vlaanderen. Ik moet u niet overtuigen, mevrouw de minister. Ik kan alleen maar zeggen dat u onze steun hebt om de richting aan te houden die u vandaag uitgaat.
Merci, madame la ministre, pour vos réponses exhaustives. Nous aurons l’occasion d’approfondir les chiffres. J’essayerai d’être là lorsque nous aurons cette analyse un peu plus didactique. J'entends votre cri d'alarme et je le partage. Je ne ris pas non plus, madame la ministre. Au niveau de la Communauté française, il importe que des décisions soient prises incessamment. Vous le dites à juste titre, les médecins, les étudiants en médecine sont visés, mais ils ne sont pas les seuls dans cette situation. D'autres filières estudiantines le sont aussi. Il y va de l'avenir de toute une génération. Je pense que l'information est bien passée. En tous les cas, je tâcherai de la faire passer pour peut-être rendre les décisions plus rapides au niveau des Régions.
Mevrouw de minister, ik dank u voor uw antwoord. Ik hoor dat u bepaalde punten juridisch hebt laten toetsen. Wat doet u met de juridische toets van het filter op het einde van het jaar in het begin van het jaar? Ook daarvan is in het verleden wel een probleem gemaakt. Het is natuurlijk de hele basis van dat decreet. Ik ben de hele kwestie ook beu. Na een tijd begint men zich af te vragen waarmee we hier eigenlijk nog bezig zijn. Daarom was mijn vraag ook of er op een bepaald moment geen deadline moet worden gesteld. Men wil het ontwerpdecreet nog voor de zomer goedkeuren, maar in de IKW zullen ook de Gemeenschappen zich erover moeten uitspreken en moet er een akkoord zijn. We zijn dus de facto te laat. Wat er ook gebeurt, studenten die nu die studie willen aanvatten, weten absoluut niet waaraan ze beginnen. Dat is gewoon verschrikkelijk en eigenlijk degoutant. Wat ik nog het meest degoutant vind, is dat de zwartepiet alsmaar weer in onze richting komt. U hebt het al een paar keer fors gezegd en ik weet niet hoe fors u het nog een keer moet herhalen, maar ik vrees dat het nog altijd nodig is. Ik meen dat we echt een deadline moeten stellen. U hebt altijd heel duidelijk gezegd wat de consequenties zouden zijn als er niet op tafel lag wat er moest liggen. Misschien is het daar tijd voor, ook al is dat erg voor de betrokken studenten. Dan ligt de bal wel waar die moet liggen.
Ik wil alleen zeggen dat mijn brief aan minister Marcourt in klare taal geschreven is. Pour les francophones la même chose.
Wordt vervolgd, vrees ik. We zullen mekaar daarover nog horen.
La date du 30 juin a été fixée pour aborder avec vous le cadastre? Cette date peut-elle être maintenue? (Assentiment de la ministre) Je suppose que cela est en lien avec l'échéance que vous avez fixée aux Communautés.
La question du virus Ebola est reprise dans la loi-programme. Il faut également tenir compte des questions.
Mevrouw de voorzitter, mevrouw de minister, na een aantal plotse sterfgevallen op onze voetbal- en andere velden gingen de jongste weken in de media en bij de bevolking enkele alarmbellen af. Collega’s-cardiologen kregen dringende telefoonoproepen van bezorgde moeders over hun zesjarige voetballertjes. In de media verschenen experts met een uitgesproken mening, en anderen met een meer genuanceerde houding. Zoals wij beiden weten, is het onderwerp preventieve hartscreening in de literatuur complex. De gevoeligheid en de specificiteit van de beschikbare tests leiden tot een dure maar weinig efficiënte screening, aldus het rapport van het Kenniscentrum. Daarmee is de onrust bij de bevolking natuurlijk niet weggenomen. Door de derde staatshervorming werd preventie een bevoegdheid van de deelstaten. Vlaanderen neemt ter zake een aantal duidelijke initiatieven via collega Muyters. Gelet op uw praktijkervaring krijg ik graag een antwoord op de volgende vraag. Hoe moeilijk is het onderscheid tussen een preventief hartonderzoek, dat dus niet wordt terugbetaald door het RIZIV omdat het om preventie gaat, en het nazicht van iemand met vage klachten op basis van ongerustheid? Dit laatste wordt wel terugbetaald volgens de RIZIV-wetgeving. Ik dank u alvast voor uw antwoord.
Mevrouw de voorzitter, mijnheer Vercammen, u vraagt hoe moeilijk het is om een onderscheid te maken tussen een preventief hartonderzoek en een nazicht bij iemand met vage klachten op basis van ongerustheid. Ik kan dat niet beoordelen uit de praktijkervaring, maar moet daarvoor de wet raadplegen. Indien de cardioloog correct attesteert, moet hij of zij artikel 2 respecteren van de verordening van 28 juli 2003 tot uitvoering van artikel 22, 11°, van de wet betreffende de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen, gecoördineerd op 14 juli 1994. Dat artikel stipuleert: “Mogen in geen geval door de verzekering voor geneeskundige verzorging worden vergoed, de kosten gemoeid met verstrekkingen welke door de werkgevers, de particuliere instellingen of de openbare besturen worden geëist. Worden met name bedoeld, de verstrekkingen die worden verricht met het oog op het afleveren van geschiktheidsattesten of getuigschriften die door de sportclubs, bonden of andere particuliere instellingen worden geëist.” Indien het onderzoek gebeurt in het kader van het afleveren van een getuigschrift of van een screening, dan kan dat dus niet worden aangerekend aan de ziekteverzekering. De andere gevallen, zelfs waarbij de patiënt vage klachten heeft, kunnen door de cardioloog worden onderzocht en de ziekteverzekering zal tussenkomen voor de consultatie en voor de nodige onderzoeken. Ik meen dat dit onderscheid correct is en dat daarmee verder kan worden gewerkt. U weet dat de plotse dood een aandoening is die bij een zeker percentage van de bevolking voorkomt, dat daarop niet altijd een leeftijd staat en dat het, spijtig genoeg, ook geen rechtstreekse invloed heeft of men al dan niet aan sport doet, wat men wel of niet eet. Plotse dood komt ook bij kinderen voor. Dat blijft dus een grote bezorgdheid bij de mensen, zeker nu in de media steeds meer gevallen worden gemeld van voetballers en basketbalspelers, maar ook van gewone mensen. Men hoort dat regelmatig. Wij weten dat er een bepaalde incidentie is. De vraag is inderdaad in hoeverre een screening kan voorspellen wie tot de risicogroep behoort en wat er kan worden gedaan. Het is niet evident om een wetenschappelijk bewijs te krijgen waaruit blijkt dat screening iemands leven zou kunnen redden. En daar is het precies om te doen: kan screening ertoe bijdragen dat een leven wordt gered?
Mevrouw de minister, uw antwoord was duidelijk en het volstaat voor mij, waarvoor dank.
Mevrouw de minister, in februari heb ik al een vraag gesteld over stockbreuken. Ik wacht ook nog op het antwoord op een schriftelijke vraag die ik hierover heb gesteld. Ondertussen hebben mij hierover verschillende reacties bereikt. Ik heb dan ook een aantal bijkomende vragen. Moeten zowel ziekenhuisapotheken als officina’s – die laatste via de groothandels – stockbreuken melden aan het FAGG? Of geldt de verplichting enkel voor ziekenhuisapotheken? Officina’s doen bij een stockbreuk soms een beroep op de ziekenhuisapotheken. Waar doen de stockbreuken zich vooral voor, in de ziekenhuizen of de officina’s? Wie van beide krijgt prioritair geleverd? Op basis van welke criteria gebeurt dat? Zijn er richtlijnen over de uitwisseling van unit doses tussen ziekenhuizen onderling of met officina’s? Die units zijn immers geneesmiddelen per stuk, zonder gebruikelijke kartonnen verpakking. Mogen die eigenlijk worden gebruikt in geval van grote nood bij stockbreuken? Heeft het FAGG de verantwoordelijkheid om bij een stockbreuk een alternatief te suggereren? Met andere woorden, moet het niet enkel melden dat er een stockbreuk is, maar ook een oplossing aanreiken? Naar wie koppelt het FAGG precies terug? Gebeurt dat naar de ziekenhuisapotheek of de officina? Worden ook de patiëntenverenigingen hierbij betrokken?
Mevrouw Van Camp, farmaceutische firma’s die houder zijn van de vergunning voor het in de handel brengen of de registratie van een geneesmiddel, en dus verantwoordelijk zijn voor de commercialisering van een geneesmiddel, zijn wettelijk verplicht om elke informatie inzake het in de handel brengen alsook inzake de tijdelijke of definitieve stopzetting van het in de handel brengen, te melden aan het FAGG. In de praktijk gebeurt het natuurlijk ook dat er meldingen komen van betrokkenen, zoals van ziekenhuisapotheken, officina’s of soms zelfs van patiënten, die het FAGG informeren over een mogelijk voorraadprobleem van een geneesmiddel. In tegenstelling tot de farmaceutische firma’s zijn zij niet verplicht dat te melden, maar zij doen dat vaak uit noodzaak, opdat zo snel mogelijk een oplossing voor het tekort kan worden gevonden. Momenteel hebben wij geen parameters waarop wij ons kunnen baseren om een statistisch onderscheid te maken tussen de onbeschikbaarheid in ziekenhuisapotheken en in officina’s. De geregistreerde eenheidsverpakkingen moeten de distributieketen volgen van de klassieke geregistreerde geneesmiddelen, met andere woorden van vergunninghouder naar andere vergunninghouder, van vergunninghouder naar ziekenhuisapotheken of van vergunninghouder naar officina’s. De verkoop of uitwisseling van die geneesmiddelen tussen apotheken, ongeacht of zij in een ziekenhuis dan wel in een officina opereren, is bijgevolg niet toegelaten. De herverpakking van klassieke geregistreerde geneesmiddelen is toegelaten onder bepaalde voorwaarden en mag worden uitbesteed, voor zover de vigerende wet- en regelgeving ter zake wordt gerespecteerd. Het komt in de eerste plaats de verantwoordelijke firma toe om een oplossing te vinden in geval van een tijdelijke onbeschikbaarheid van een geneesmiddel dat als essentieel kan worden beschouwd voor de volksgezondheid. Zij kunnen een tijdelijke afwijking aanvragen bij de commissie voor advies voor, bijvoorbeeld, de invoer van buitenlandse loten. Medewerkers bij het FAGG evalueren de gemelde onbeschikbaarheden. Indien zij van mening zijn dat de onbeschikbaarheid voor problemen kan zorgen, wordt bijkomende informatie gepubliceerd op de website van het FAGG, die ook nuttig is voor beroepsbeoefenaars uit de gezondheidssector, zodat zij de patiënt beter kunnen helpen. Op de voor iedereen toegankelijke website van het FAGG wordt ook de lijst gepubliceerd van geneesmiddelen die tijdelijk onbeschikbaar zijn en waarvoor de verantwoordelijke firma vooraf aan het FAGG heeft gemeld dat ze in België gecommercialiseerd zijn. Die lijst wordt dagelijks bijgewerkt. Sinds kort zijn er ook lijsten beschikbaar met recente wijzigingen, zodat men op het terrein een beter zicht krijgt op de nieuwe voorraadproblemen, op de opnieuw beschikbare geneesmiddelen en op de geneesmiddelen waarvoor het voorraadprobleem verlengd is. De communicatie omtrent de publicatie van onbeschikbare geneesmiddelen wordt tot nu toe enkel gericht aan de gezondheidsbeoefenaars. De reden daarvoor is dat wij in een eerste fase willen onderzoeken of de informatie op de FAGG-website voldoende en gebruiksvriendelijk genoeg is en of die bijdraagt tot een verbetering op het terrein. Later kan ook een communicatie aan het publiek en de patiënten overwogen worden. Vooreerst wensen wij dat de publicatie ertoe bijdraagt dat de nodige schikkingen worden genomen om de stockbreuken zoveel mogelijk te vermijden. Wij zien overigens dat dit niet alleen hier, maar ook in de ons omringende landen een probleem is. De vraag rijst dan of er alternatieven zijn. Voor de patiënten is dat allemaal niet gemakkelijk.
Mevrouw de minister, twee weken geleden heeft de commissie een resolutie voor een betere diagnosestelling en aanpak van CVS goedgekeurd. Een belangrijk onderdeel daarvan betreft de opvolging en evaluatie van de huidige CVS-diagnosecentra. Door het Verzekeringscomité van het RIZIV werd op 16 september 2013 een revalidatieovereenkomst goedgekeurd. Uit het werkveld blijkt dat de kandidaat-diagnostische centra moeilijk kunnen voldoen aan de criteria. Als er geen enkel centrum voldoet, kan in theorie ook geen enkele patiënt meer worden behandeld volgens de huidige nomenclatuur kinesitherapie. Referentiecentra zijn gesloten, diagnostische centra blijken niet werkzaam te zijn in de praktijk. Diagnosestelling en verzorging gebeuren volgens internationale aanbevelingen het best multidisciplinair, wat nu niet meer mogelijk is. Ik heb dan ook enkele vragen, mevrouw de minister. Klopt dat? Hoeveel centra hebben zich ingeschreven sinds de conventie? Hoeveel centra zijn effectief aanvaard als diagnosecentra? Welke centra betreft het? Hoeveel patiënten werden al behandeld door de diagnosecentra, apart en gezamenlijk? Hoeveel kennisgevingen in de kinesitherapie tot het opstarten van een CVS-behandeling zijn er in 2014 gemeld aan de diverse ziekenfondsen? Wie schrijft die kinesitherapiezittingen dan voor? Is dat een wettige praktijk? Voldoen de voorschriften aan de internationale criteria? Mogen de ziekenfondsen in dergelijke gevallen overgaan tot de uitbetaling van zestig zittingen, goed wetende dat de diagnosestelling en de behandeling niet kunnen verlopen volgens de voorschriften van de nomenclatuur? Zijn er gevolgen voor de voorschrijvende artsen en behandelende kinesisten? Over welk in totaal uitgekeerd bedrag gaat het ondertussen al? Welke maatregelen kunnen, op korte termijn, oplossingen bieden om zowel voor patiënten als voor zorgverstrekkers de zorg kwalitatief te garanderen?
Mevrouw de voorzitter, mevrouw Van Camp, na het beëindigen van de overeenkomsten met de referentiecentra werd een nieuwe overeenkomsttekst uitgewerkt door het RIZIV voor de multidisciplinaire diagnostische centra voor CVS. De doelstelling van de overeenkomst was onder meer om de evidencebased behandelingen terug te betalen; cognitieve gedragstherapie en graduele oefentherapieën in de eerste lijn zijn evidencebased behandelingen. Zes ziekenhuizen hebben een aanvraagdossier ingediend, waarvan vijf ziekenhuizen werden aanvaard. In augustus heeft het RIZIV een brief van een aantal geselecteerde ziekenhuizen ontvangen waarin zij fundamentele aanpassingen aan de overeenkomst vragen, waaronder de mogelijkheid om voor CVS-patiënten met een complexere problematiek de behandeling in het centrum zelf te laten plaatsvinden. Op basis van wetenschappelijke aanbevelingen heeft het RIZIV beslist om niet in te gaan op deze vraag. Het belang van de eerste lijn wordt ook bevestigd in de resolutie die recent werd besproken door deze commissie. Het UZ Leuven is het enige ziekenhuis dat het wel haalbaar acht om de overeenkomst uit te voeren. Het centrum is begin april opgestart en heeft een jaarcapaciteit van 250 patiënten. De realisatie van de overeenkomst zal geëvalueerd worden en de proefperiode van de overeenkomst eindigt in 2018. Met een geschatte incidentie van 20 000 patiënten is dit onvoldoende, maar de medewerking uit het werkveld is uiteraard noodzakelijk om dergelijke overeenkomsten te kunnen realiseren. In verband met de terugbetaling van kinesitherapie voor het chronisch vermoeidheidssyndroom rijst op dit ogenblik het volgende probleem. De kinesitherapieverstrekkingen kunnen alleen worden vergoed via de modaliteiten van de zogenaamde F-lijst, wat onder meer de terugbetaling aan het hoogste tarief omvat van zestig gewone zittingen per jaar. De voorwaarde hiervoor is dat het referentiecentrum graduele oefentherapie als zinvol heeft beoordeeld. Doordat die referentiecentra niet meer functioneren, kunnen nieuwe patiënten ook niet meer voldoen aan dat criterium. Aangezien de behandeling in het kader van de F-lijst kan verlengd worden na de oorspronkelijke kennisgeving, kan die kinesitherapiebehandeling nog steeds worden vergoed binnen de F-lijsten voor patiënten die in het verleden wel ten laste zijn genomen in een revalidatieprogramma in zo’n referentiecentrum. Het is dus een probleem voor nieuwe patiënten. Deze ongelijkheid moet worden weggewerkt en de Technische raad voor kinesitherapie werkt dan ook een nomenclatuurwijziging uit voor een specifieke regeling voor CVS-patiënten. U vraagt naar cijfergegevens. Deze kunnen alleen verkregen worden door een specifieke gegevensinzameling bij de verschillende ziekenfondsen. U begrijpt dat dit niet mogelijk is binnen de tijdspanne van een parlementaire mondelinge vraag. Ik raad u dan ook aan om dat via een schriftelijke vraag te doen. Er bestaan immers vele mutualiteiten en wij moeten bij elkeen apart die cijfers opvragen.
Mevrouw de voorzitter, mevrouw de minister, ik zal dat zeker doen. Ik ben mij ervan bewust dat ik een aantal cijfers opvraag, maar dat was vooral om te benadrukken – en dat werd hier wel bevestigd – dat slechts één ziekenhuis voldoet. Hoewel u een capaciteit hebt vernoemd van 250 patiënten, heb ik van het werkveld goed begrepen dat zij momenteel nul patiënten hebben behandeld. Het zou in dat kader zeer vreemd zijn dat er reeds wel terugbetalingen voor nieuwe patiënten zijn gebeurd. Via een schriftelijke vraag zal ik nagaan in hoeveel gevallen dit reeds is voorgekomen. Los daarvan, als er zo weinig centra kunnen voldoen aan de criteria, vraag ik mij af in welke mate de overeenkomst realistisch genoeg is. De bedoeling is toch dat er een aantal centra verspreid kan opereren. Het lijkt mij niet de bedoeling van die overeenkomst dat slechts één centrum finaal zou intekenen en patiënten zou behandelen, iets wat nu zelfs niet gebeurt omdat ze eigenlijk ook niet aan die voorwaarden kunnen voldoen.
Die centra hebben zelf beslist om niet op de voorwaarden in te gaan. Ze werden niet geweigerd, ze hebben dat zelf beslist.
Dan zullen de voorwaarden misschien te moeilijk haalbaar zijn geweest.
Dat is wat ik zeg. Er moet op het terrein de wil zijn om daarin mee te gaan. Blijkbaar vroegen andere centra een aanpassing die niet wetenschappelijk werd ondersteund. Dan is er ook geen overeenkomst mogelijk met die centra. Het staat iedereen vrij om daaraan mee te werken. Centra financieren is een stevige injectie en dan moet er ook een resultaat zijn op het terrein. Als zij het voor zichzelf niet uitvoerbaar vinden of als ze zich niet voluit kunnen inzetten om eraan te werken, dan zal er op het terrein ook weinig veranderen.
Ik vind dit een vreemd gegeven. Uit onze contacten met het werkveld lijkt dit niet aan de onwil van het werkveld zelf te liggen, wel aan de opgelegde criteria die onhaalbaar zijn.
Madame la présidente, madame la ministre, la Depakine est un médicament reconnu comme étant un des plus efficaces contre l'épilepsie. Cependant, il est également l'un des plus dangereux pour les bébés lorsqu'il est administré aux femmes enceintes. On parle alors du syndrome du Valproate. L'enfant dont la mère a pris ce médicament pendant la grossesse a entre 30 et 40 % de risques de développer un trouble cognitif ou neurologique et 10 % de ces enfants risquent de développer des malformations physiques. Si le problème est apparemment connu depuis plus de 20 ans, il semblerait que les mesures de prévention ont tardé à arriver. La Depakine a été réévaluée très récemment puisque l'Agence européenne des médicaments et les agences nationales ont durci les restrictions et renforcé les informations à destination des professionnels et des patients. Madame la ministre, pourquoi a-t-il fallu tant de temps pour que les dangers de ce médicament soient reconnus et que des premières mesures de précaution soient prises? N'y a-t-il pas une molécule alternative qui éviterait aux femmes enceintes de mettre leur(s) enfant(s) en danger? Que comptez-vous faire pour éviter de nouveaux cas à l'avenir? Des procès seraient en cours actuellement en Belgique pour déterminer la responsabilité dans ce dossier. Avez-vous des informations à ce sujet?
Madame la présidente, madame la ministre, je ne vais pas répéter ce qui a déjà été dit par mon collègue. En mai 2015, l'Agence nationale française de sécurité du médicament et des produits de santé a émis un avis concernant le renforcement des conditions de prescription et de délivrance des spécialités à base de Valproate et dérivés du fait des risques liés à leur utilisation pendant la grossesse, particulièrement les risques de malformations des bébés. L'Agence européenne des médicaments a confirmé en décembre 2014 combien il fallait être extrêmement vigilant et strict vis-à-vis du rapport bénéfices/risques de l'ensemble de ces médicaments chez la femme en âge de procréer et la femme enceinte. J'ai découvert qu'il existait une association belge des victimes du Valproate. Pour la Belgique francophone, elle est constituée d'une vingtaine de familles touchées et elle recherche d'autres familles en Flandre. Madame la ministre, avez-vous des données pour l'ensemble de la Belgique, qu'il s'agisse de mamans ou de bébés, victimes du Valproate? L'Agence fédérale des médicaments et des produits de santé étudie-t-elle, comme l'a fait la France, la nécessité de modifier les conditions de prescription et de délivrance? Des actions d'information ne devraient-elles pas être menées auprès de la population, particulièrement pour les personnes qui sont actuellement traitées par un de ces médicaments, afin qu'elles puissent prévenir leur médecin dès le début de la grossesse ou qu'elles évitent d'arrêter leur traitement sans avoir consulté leur médecin suite à ces informations parues dans la presse? Le fait d'arrêter ce traitement du jour au lendemain sans alternative n'est pas un bon plan non plus au niveau de leur pathologie de base et, singulièrement, au niveau des troubles épileptiques.
En effet, le risque tératogène de l'acide valproïque est mentionné dans les notices depuis 1984. Les principaux facteurs qui déterminent ce risque ont été ajoutés depuis 1994. L'effet préventif de la supplémentation en acide folique est quant à lui mentionné depuis 1998. Les effets de l'acide valproïque sur le développement neurologique ont été identifiés plus tard et sont mentionnés dans le résumé des caractéristiques du produit depuis 2003. La recommandation de passer de l'acide valproïque à un autre anti-épileptique lorsqu'une grossesse est planifiée est mentionnée dans la notice depuis 2008 et suite à la publication de nouvelles études en 2013, une réévaluation a été entreprise en octobre 2013 par le pharmacovigilance risk assessment committee de l'Agence européenne des médicaments EMA. La plupart des données signalent que l'acide valproïque, plus que d'autres anti-épileptiques, augmente le risque de malformation congénitale et qu'il peut exercer un impact négatif sur le fonctionnement cognitif et augmenter le risque de troubles du comportement chez l'enfant exposé in utero. Sur la base de ces données, le pharmacovigilance risk assessment committee recommande de ne pas utiliser l'acide valproïque pour traiter l'épilepsie et les troubles bipolaires chez les femmes en âge de procréer et les femmes enceintes, sauf en l'absence d'alternative efficace et bien tolérée. Le résumé des caractéristiques a été mis à jour avec ces mises en garde renforcées. Pour toutes les indications attribuées à l'acide valproïque, il existe des alternatives permettant de ne pas administrer l'acide valproïque en première intention chez les femmes désireuses d'avoir une grossesse. Le rôle des résumés de caractéristiques du produit et de la notice sont de décrire les caractéristiques des risques et de minimiser les risques par des mises en garde qui visent à garantir que le professionnel de la santé et le patient sont bien conscients des risques, et que le Valproate ne sera utilisé que lorsque cela s'avèrera strictement nécessaire. Ce rôle a été régulièrement rempli et ce, conformément aux problématiques bien connues à ce moment-là. Le plus important est que le Valproate ne peut pas être prescrit aux filles et aux femmes en âge de procréer ou enceintes, sauf si les autres traitements administrés s'avèrent inefficaces ou ne sont pas tolérés. Le pharmacovigilance risk assessment committee a également recommandé que du matériel éducatif soit fourni à tous les professionnels de la santé ainsi qu'aux femmes à qui le Valproate est prescrit. De plus, un traitement au Valproate sera entamé et supervisé par un médecin expérimenté dans la prise en charge de l'épilepsie ou des troubles bipolaires. Il sera demandé aux médecins de réévaluer régulièrement les traitements des filles et des femmes. Les titulaires d'autorisation de mise sur le marché de valproate et des substances apparentées doivent effectuer une étude d'utilisation du médicament pour évaluer l'efficacité des mesures de minimisation des risques. Je peux vous confirmer qu'une action en responsabilité contre l'État belge et des médecins est en cours au niveau de la cour d'appel de Liège.
Madame la ministre, je tiens à vous remercier pour vos réponses. Vous avez bien évoqué la molécule alternative, la formation des professionnels et l'étiquetage. Ces éléments sont extrêmement importants. Même si ce n'est pas de votre faute, je reste quand même un peu frustré par le fait qu'il ait fallu attendre autant d'années pour mesurer que les effets pouvaient être aussi dangereux pour les femmes enceintes. Pour d'autres médicaments, il faudrait pouvoir arriver plus vite à des résultats permettant leur remise en question. La recherche de nouveaux médicaments est très positive, mais des côtés négatifs sont toujours possibles. Il faudrait trouver des procédures réduisant le temps d'inquiétude. Cela me rappelle un peu les enfants Softenon. Voilà ce que je tenais à dire. Je vous remercie.
Madame la ministre, je vous remercie pour vos réponses. Le délai pose question. J'ai bien entendu ce que vous dites sur les notices de 2003 et de 2008 et sur le timing des différentes réinscriptions. C'est effectivement tardif. Certains cas n'ont pas été évités, alors qu'ils auraient peut-être pu l'être sur base des recherches déjà réalisées. Je voudrais faire une proposition. Vous l'avez dit, il faut éviter le Valproate et ses dérivés chez les femmes en âge de procréer et les femmes enceintes. Vous savez aussi bien que moi qu'il n'y a pas toujours d'alternative efficace et bien tolérée. On dit à ces femmes de revenir en cas de grossesse. Vous savez aussi bien que moi que le temps passe et ces jeunes femmes oublient parfois. Je me demande si cela vaudrait la peine, madame la ministre, de demander à l'Agence fédérale des médicaments d'étudier la proposition suivante: pour le Valproate et dérivés, et je vais élargir le propos à tous les médicaments tératogènes, il s'agirait de mettre un logo visuel sur la boîte. Combien de gens vont lire la notice de A à Z? Certains oui, d'autres beaucoup moins. Surtout, ils ne la relisent pas quand ils ont l'habitude du médicament. Un logo de femme enceinte barré, visuellement très simple, placé sur la boîte des médicaments tératogènes pourrait permettre d'éviter chez ces patientes, pour le Valproate mais aussi pour d'autres médicaments tératogènes, des malformations sévères chez les enfants. Même si cela est mentionné dans la notice, ces femmes ne la relisent pas régulièrement. Pourriez-vous voir avec l'Agence si cette piste est intéressante à explorer?
La question n° 4512 de Mme Nathalie Muylle est transformée en question écrite.
Mevrouw de minister, ik kom terug op een vraag die ik u in februari stelde over de firma Belcam ID. U antwoordde toen dat u uw administratie de opdracht had gegeven om de zaak nader te onderzoeken. Deze zaak sleept immers al enige tijd aan. Ik heb vragen teruggevonden van tijdens de vorige legislatuur. Mevrouw de minister, is de zaak nader onderzocht? Heeft de firma nu een volledig aanvraagdossier ingediend? Uit uw vorig antwoord bleek dit niet het geval te zijn. Heeft men nu dus een vergunning voor identificatiechips? Hoe komt het dat de firma nog chips kan verdelen zonder een vergunning? Zal het FAGG nu in deze zaak optreden? Zo ja, wanneer? Zult u hiervoor de opdracht geven? Gaat u ermee akkoord dat de bevoegdheden inzake hondenhandel versnipperd zijn? Overweegt u om een taskforce op te richten die de verschillende bevoegde diensten overkoepelt? Dierengezondheid van dieren die in de voedselketen belanden is immers een federale bevoegdheid van het FAVV gebleven, maar de controle op de import en export van gezelschapsdieren is slechts toevertrouwd aan het FAVV middels een overeenkomst op het niveau van de administraties van de FOD en het FAVV. Waarom is de controle op import en export niet mee met dierenwelzijn overgeheveld? Overweegt u om dat alsnog te doen?
De firma Belcam ID heeft bij het FAGG geen aanvullend dossier ingediend voor het verkrijgen van een vergunning voor het in de handel brengen van een medisch hulpmiddel. Momenteel loopt er een gerechtelijk onderzoek tegen de betrokken firma. Het FAGG zal zijn volledige medewerking aan dit onderzoek verlenen. In het kader van de geheimhouding van dit onderzoek kunnen hierover geen verdere details worden vrijgegeven. Sta mij toe om ook de informatie in uw vraag te corrigeren. De dierengezondheid van alle huisdieren, of ze nu gehouden worden om in de voedselketen terecht te komen dan wel als gezelschapsdier, behoort tot de federale bevoegdheid, geheel in lijn met de wet van 8 augustus 1980, de speciale wet voor de institutionele hervormingen. De controle op deze competentie werd met de wet van 4 februari 2000 aan het FAVV toevertrouwd, dat onder de bevoegdheid van minister Borsus valt. Bij deze competentie behoort ook de sanitaire controle tijdens de in- en uitvoer. Het dierenwelzijn is een regionale bevoegdheid sinds 1 juli 2014. Bijgevolg zou de controle op het dierenwelzijn in het kader van de in- en uitvoer logischerwijze aan de Gewesten moeten toebehoren. De andere controles in het kader van dierenwelzijn tijdens import- en exportbewegingen blijven dan ook tot de bevoegdheid van de Gewesten behoren.
Mevrouw de minister, ik dank u voor uw antwoord.
Madame la présidente, madame la ministre, la Belgique qui est membre d'Eurotransplant se montre particulièrement active en matière de transplantation d'organes et occupe chaque année la deuxième ou la troisième place du classement mondial. Pourtant, les listes d'attente restent longues, notamment pour le rein et le pancréas. En 2014, 422 personnes ont pu bénéficier d'une greffe. Un triste constat tempère cependant cette note positive puisque 88 personnes qui figuraient sur les listes d'attente sont décédées. Depuis 2005, des prélèvements d'organes peuvent être pratiqués sur des personnes ayant recours à l'euthanasie. Ces prélèvements d'organes ne peuvent toutefois pas se faire chez toutes les personnes demandant à être euthanasiées. Ils se font généralement chez des patients atteints de maladies neuromusculaires ou psychiatriques. Dans l'ensemble, on constate que très peu de personnes ayant recours à l'euthanasie proposent de donner leurs organes. Ainsi, en dix ans, 21 patients euthanasiés ont donné volontairement leurs organes. Dès lors, 84 organes ont pu être prélevés dans ce cadre. Madame la ministre, pouvez-vous nous donner une estimation du nombre de donneurs actuels en Belgique? Qu'en est-il de l'évolution de ce chiffre au cours des dernières années? Comment expliquez-vous que les possibilités de prélèvements ne parviennent toujours pas à répondre aux demandes croissantes formulées dans notre pays par des personnes pour lesquelles une greffe est vitale? Différents comités d'éthique se sont déclarés favorables au prélèvement d'organes sur des personnes ayant été euthanasiées, même s'ils ont formulé différentes recommandations. Pourriez-vous nous préciser le contenu de ces dernières? Tous les centres de transplantation ont-ils reçu des informations quant à ces recommandations? Une information systématique concernant le don d'organes est-elle transmise aux patients demandant l'euthanasie? Qu'en est-il de la pratique des prélèvements d'organes chez des personnes incapables de manifester leur volonté en raison de leur état mental, mais effectués avec l'accord de leur représentant légal?
Mevrouw de voorzitter, mevrouw de minister, ik sluit mij met mijn vraag aan bij de vorige vraagsteller. Ik kan de inleiding dus inkorten, want het gaat over hetzelfde: wij zijn koploper; maar toch zijn er nog altijd organen te kort. Sinds 2005 kunnen patiënten die euthanasie krijgen, ook organen doneren, zij het onder heel strenge voorwaarden. Ook dat is al door de vorige vraagsteller vermeld. Op tien jaar tijd hebben inderdaad amper 21 patiënten slechts 84 organen gedoneerd. Kloppen die cijfers? Ziet u een evolutie? Weet u hoe de situatie in andere landen is? Wat zult u doen om de orgaandonatie bij euthanasie beter kenbaar te maken? Worden patiënten die om euthanasie vragen, daarover geïnformeerd? Op welke manier gebeurt dat precies?
Madame la présidente, madame Dedry, monsieur Blanchart, en effet, en date du 31 décembre 2014, notre pays présentait un taux de 25,3 donneurs par million d'habitants. Ce pourcentage représente 282 donneurs effectivement prélevés. En matière de transplantations et pour l'ensemble des organes en 2014, un total de 795 procédures a pu être mené à bien. U heeft mij de cijfers gevraagd van de laatste jaren. In 2013 waren er 306. In 2012 waren er 320 en in 2011 322. In 2014, zoals reeds gezegd, waren er 795. Het hoge aantal orgaandonoren maakt van België een koploper in Europa en in de wereld, maar toch is er inderdaad nog steeds een relatief tekort aan organen voor transplantatie. Slechts een klein deel van de beschikbare organen heeft dan ook de vereiste kwaliteit. De campagne beldonor.be wil de bevolking sensibiliseren rond orgaandonatie om het aantal donoren te laten stijgen. De wet voorziet ook in de mogelijkheid van een levende donatie. Wij bekijken momenteel hoe wij de resterende praktische en financiële hinderpalen voor levende donatie kunnen wegwerken. Les premières procédures de prélèvement couplé à une euthanasie ont été réalisées en 2002 en Belgique. Le don d'organes après une euthanasie est un sujet extrêmement sensible. Il faut veiller à ce que la décision d'euthanasie se prenne en toute indépendance sans tenir compte de la possibilité d'un don d'organes et/ou de tissus. Je laisse aux comités d'éthique des hôpitaux le soin d'établir des lignes de conduite en la matière. Le Comité consultatif de bioéthique n'a pas encore rendu d'avis non plus. Ik wijs erop dat de meeste mensen die om euthanasie vragen, lijden aan een aandoening die een veilige orgaandonatie en –transplantatie sowieso onmogelijk maakt. Het gaat hier dus eigenlijk enkel om een niche van patiënten met niet-overdraagbare en meestal neurodegeneratieve aandoeningen of, en dat is nog delicater, met uitzichtloos psychisch lijden. De mogelijkheid tot orgaanuitname na euthanasie moet uiteraard volledig onafhankelijk van de euthanasieaanvraag aangebracht en beoordeeld worden. En ce qui concerne votre question sur le prélèvement d'organes après euthanasie chez des personnes incapables de manifester leur volonté, sur la base de la loi du 28 mai 2002 relative à l'euthanasie, ceci suppose que la personne a déposé une déclaration anticipée valable et qu'elle se trouve dans une situation d'inconscience irréversible. Lorsqu'une personne incapable d'exprimer sa volonté décède, elle est considérée, comme tout le monde, comme un donneur d'organes potentiel, sauf si elle s'y est opposée explicitement. Dans la pratique, il est également tenu compte des sentiments des proches, dont le représentant légal. Men zal dus niet anders omgaan met de wil van degenen die dicht bij de overledene staan. Men houdt altijd rekening met de houding en gevoeligheden van de familie.
Madame la ministre, je vous remercie d'avoir clarifié les choses dans un sujet aussi sensible.
Mevrouw de minister, ik dank u voor uw antwoord.
Madame la présidente, madame la ministre, selon un rapport présenté au Parlement européen récemment, il y aurait dans l'Union européenne "de 8 à 12 % de patients hospitalisés qui seraient victimes d'évènements indésirables, notamment des infections associées aux soins, nosocomiales ou non, dont une grande partie pourrait être évitée." Par ailleurs, toujours selon ce rapport, parmi les infections associées aux soins, celles causées par les bactéries multirésistantes aux antibiotiques seraient à l'origine de 25 000 décès par an au sein de l'Union européenne. L'ampleur de ces infections et décès s'expliquerait par les coupes toujours plus importantes dans le secteur des soins de santé qui ont un impact direct sur la qualité des soins ou encore par l'absence de programmes nationaux appropriés. Or, on le sait, des coupes budgétaires dans le secteur des soins de santé ont été adoptées par votre gouvernement. Madame la ministre, disposez-vous de données que vous pourriez nous communiquer quant au nombre de patients hospitalisés qui seraient victimes d'évènements indésirables ainsi que du nombre de décès qui peuvent être attribués chaque année aux bactéries multirésistantes aux antibiotiques dans notre pays? Envisagez-vous de nouvelles mesures destinées à lutter mieux encore contre ce type d'infections? Parmi les solutions envisagées dans le rapport européen en la matière, il est conseillé de ne plus couper dans les budgets en matière de santé mais, au contraire, d'investir notamment dans la formation continue, le suivi des prestations médicales et les systèmes d'alerte précoce. Quelle est votre position à ce sujet?
Madame la présidente, cher collègue, le KCE Reports 102B montre qu'en Belgique, 103 000 patients sont atteints, chaque année, d'une infection liée à des soins reçus dans les hôpitaux. Le KCE estime que, chaque année, en Belgique, environ 2 600 personnes décèdent prématurément durant leur hospitalisation des suites d'une infection nosocomiale. Au niveau de la maîtrise des infections, de nombreux efforts ont déjà été réalisés par les autorités au cours de la précédente décennie. Si vous le souhaitez, je vous remettrai la liste des efforts effectués. En bref, toutes les instances qui assument un rôle dans la maîtrise des infections sont prêtes à renforcer la coordination et la coopération mutuelle. Cette coopération renforcée se raccrochera aux travaux menés dans le cadre des thèmes précités. Chaque instance remplira son rôle sous la coordination de la plate-forme fédérale. En outre, la révision du financement des hôpitaux par l'introduction d'un élément p-type for quality offre une opportunité d'accorder à la maîtrise des infections qui constitue un des piliers fondamentaux de la qualité des soins, une attention et des moyens accrus.
Madame la ministre, je vous remercie pour votre réponse. Je retiens le chiffre important que vous avez cité: 2 600 personnes décéderaient en Belgique à la suite de ces infections. C'est interpellant! Par ailleurs, j'approuve vos intentions plus que louables concernant la qualité des soins et l'attention que vous souhaitez y apporter. Permettez-moi d'insister cependant: si des moyens financiers supplémentaires doivent être consentis pour lutter contre ce fléau, la formation continuée et le suivi des prestations médicales constituent un pilier important auquel il importe de s'intéresser. Aussi, je compte sur votre clairvoyance et votre vigilance pour qu'il en soit ainsi.
Les questions n° 4537 de M. André Frédéric et n° 4538 de M. Éric Massin sont reportées. Les questions jointes n° 4550 et n° 4761 de Mmes Yoleen Van Camp et Maya Detiège sont reportées également.
Mevrouw de minister, ook vandaag nog is de vraag actueel in het kader van de klinische studies. Bij schering en inslag berichten media over buitensporige prijzen die sommige farmaceutische bedrijven vragen om bepaalde weesgeneesmiddelen ter beschikking te stellen. In die vaak terugkerende discussie zijn onderzoek en ontwikkeling, klinische studies, productie en marktintroductie onlosmakelijk met elkaar verbonden. Al die elementen moeten in beschouwing genomen worden om te komen tot een integrale aanpak die tegemoetkomt aan zowel de verzuchtingen van de bedrijven, die erin investeren, als aan de noden van de patiënten, die een betaalbaar geneesmiddel moeten kunnen verkrijgen. Om dat meer vorm te geven en te begeleiden bestaat nu in ons land het platform Biopharma. Het huidige regeerakkoord stelt dat het platform behouden blijft, teneinde een stabiel reglementair kader te creëren en de R&D-activiteiten in de Belgische farmaceutische sector te ondersteunen en te bevorderen. Ook Catherine Rutten, de huidige CEO van pharma.be, heeft begin dit jaar een lans gebroken voor het verankeren van dat overleg op hoog niveau. Mijnheer de minister, wat is, ten eerste, de huidige status van het platform Biopharma? Kunt u de werking, de frequentie van samenkomst, de structuur en de organisatie van dit platform toelichten? Hoe verklaart u de zeer beperkte transparantie van de activiteiten van het platform? Ten tweede, in het regeerakkoord staat dat u een stabiel reglementair kader wil creëren voor het ondersteunen van de R&D-activiteiten in de Belgische farmaceutische sector. Hoever staat u daarmee? Welke stappen hebt u hiervoor reeds gezet? Welke stappen mogen we op korte termijn verwachten? Vandaag hebt u uiteraard reeds gesteld dat er op aandragen van het KCE effectief onafhankelijke klinische studies moeten gebeuren. Op welke manier en op welke termijn dat moet gebeuren, horen we graag van u. Ten derde, destijds heeft vicepremier Alexander De Croo gepleit voor een sterke variatie in de levensduur van patenten voor de farmaceutische sector. Ik meen dat er nu een beperking is tot twintig jaar, onafhankelijk van de investeringskosten. Hoe staat u daar tegenover? Staat u achter die suggestie?
Mevrouw Van Hoof, het Biopharmaplatform heeft inderdaad tot doel R&D-activiteiten in de Belgische farmaceutische sector te ondersteunen en te bevorderen. Het beoogt een dialoog met de farmaceutische industrie op te starten met betrekking tot mijn bevoegdheden, maar ook ruimer. Wat dat laatste betreft, gaat het onder andere over de Belgische fiscaliteit en de arbeidsmarkt. Aangezien de bevoegdheid een overschrijdende factor heeft, is de coördinatie in handen van de eerste minister. Het spreekt voor zich dat ik hieraan al mijn steun zal geven om ook van dat initiatief een succes te blijven maken, zodat België koploper kan blijven inzake biofarmaceutisch onderzoek en ontwikkeling. Binnen mijn bevoegdheden werk ik dan ook aan een stabiel kader voor de Belgische farmaceutische industrie en hoop ik in de komende maanden mijn voorstel bekend te kunnen maken. Collega en vicepremier De Croo heeft een interessante piste aangereikt om de innovatiecyclus van innovatieve geneesmiddelen te verkorten. Het patentrecht is natuurlijk een bevoegdheid van collega Peeters. Die problematiek zou overigens enkel op Europees niveau kunnen worden aangekaart. Wat de concurrentie op onze off-patentmarkt betreft, verwijs ik graag naar onder andere de definitie “goedkoopste voorschrift”, die sedert 1 januari 2015 van toepassing is voor alle voorschrijvende artsen. Die maatregel werd op 30 miljoen euro begroot. Ik kan ook verwijzen naar de uitdieping van de referentieterugbetaling, de R6, die structureel meer dan 26 miljoen euro moet opbrengen. Ik meen dat het belangrijk is om het stabiel kader te creëren, ook met het oog op de nodige initiatieven. Dat zou echt zuurstof geven aan de farmabedrijven in ons land. Ik meen dat het een win-winsituatie wordt. Wij werken hieraan voort. Wij onderhandelen voort en komen zo vlug mogelijk met ons voorstel naar buiten. Ten slotte, in de studie van het KCE is al opgenomen dat klinische studies ook door de overheid moeten kunnen worden gecofinancierd of gefinancierd. Er is een consensus over dat zoiets mogelijk moet zijn.
Mevrouw de minister, ik dank u voor uw antwoord. Het zou een enorme vooruitgang zijn, indien onafhankelijke klinische studies zouden kunnen gebeuren, zoals die reeds in het buitenland gebeuren, om tot een reële prijs te komen. Ik heb onlangs nog gelezen over hepatitis C-behandelingen van 60 000 tot 120 000 euro en kankerbehandelingen tussen 50 000 en 100 000 euro. Dat is voor een patiënt echt niet aanvaardbaar. Die verhalen zullen blijven terugkomen. Er raken ook steeds meer weesziektes bekend. Daartegenover wordt dan een duur geneesmiddel gezet. Dat is goed voor de farmaceutische sector, maar niet voor de patiënt. Soms worden patiënten ingeschakeld om ervoor te zorgen dat bepaalde geneesmiddelen worden terugbetaald. Die praktijken moeten wij een halt kunnen toeroepen. Ik kijk alvast uit naar uw voorstellen, maar het is niet onbelangrijk dat ook de sector pleit voor het platform van Biopharma, omdat daar transversaal wordt gekeken naar verschillende aspecten. De zaken worden niet louter vanuit een farmaceutische invalshoek bekeken. Onder meer ook het fiscale aspect wordt in beschouwing genomen. Ik wil de warme oproep herhalen, opdat er geregeld wordt samengekomen in Biopharma. Het betreft trouwens een initiatief dat nog onder de regering-Verhofstadt is opgestart.
Ja, maar ook de vicepremier heeft zijn rol ter zake te spelen.
Absoluut.
Mevrouw de minister, de Europese Commissie heeft zich vooral de voorbije maanden sterk laten beïnvloeden door de industrie. Zij moest een nieuwe definitie maken voor hormoonverstorende stoffen. Dat is nu uitgesteld tot eind 2016. Dat uitstel betekent dus dat hormoonverstoorders, zoals bisfenol A, waarover hier in de commissie ook al veel vragen zijn gesteld, ondertussen onze gezondheid ernstige schade blijven toebrengen. Effecten op obesitas, op de vruchtbaarheid, op teelbalkanker, borstkanker, prostaatkanker en ook op negatieve ontwikkelingen bij kinderen worden alsmaar duidelijker. Ik heb voor u dan ook de hiernavolgende vragen. Ten eerste, hebt u cijfers en wat zijn de meest recente cijfers van de invloed van bisfenol A op de gezondheid in België? Ten tweede, er zijn veel hormoonverstoorders. Welke andere hormoonverstoorders zijn volgens u potentieel schadelijk? Zijn daarvan cijfers bekend? Ten derde, hebben die hormoonverstoorders inderdaad een ruimere invloed op obesitas, de vruchtbaarheid, autisme, teelbalkanker en dies meer in België? Zo ja, is de regering van plan die stoffen aan banden te leggen? Overweegt de huidige regering een impactanalyse? Er is een dergelijke analyse afgesproken binnen Europa. Zij gaat echter enkel over de economische gevolgen. Overweegt ze dus een impactanalyse, die ook de gezondheidsgevolgen van hormoonverstoorders in kaart brengt? Het zijn allemaal vragen om te vernemen of u die effecten van hormoonverstorende stoffen op onze gezondheid ernstig neemt.
Mevrouw Dedry, ik heb hier een heel technische uitleg voor u. U weet dat hormoonverstoorders op federaal niveau onder de bevoegdheid van drie ministers vallen. Ook mijn collega’s bevoegd voor Leefmilieu en de veiligheid van de voedselketen volgen de producten op waarin deze stoffen verwerkt zijn. De Europese wetgeving hierover is ook heel belangrijk. Heel wat stoffen kunnen de werking van endocriene klieren verstoren en daardoor nefaste gevolgen hebben voor de gezondheid. Het probleem van hormoonverstoorders is dus zeer ruim. Het kan gaan om geneesmiddelen, maar het kan ook gaan om cosmetica of om chemische stoffen die voorkomen in courante consumptiegoederen en natuurlijk ook in de voeding. Wat deze laatste betreft, gaat het om chemische contaminanten, bijvoorbeeld mycotoxines van het type zearalenonen, om contactmaterialen of pesticiden. Conform het Verdrag inzake de werking van de Europese Unie en Europese verordening nr. 178/2002 moet elke maatregel die men neemt gebaseerd zijn op een risicoanalyse. Wat bisfenol A betreft, heeft de Europese Commissie in januari 2011 verboden zuigflessen die bisfenol A bevatten op de markt te brengen voor kinderen tussen 0 en 1 jaar. Deze beslissing is indertijd genomen op vraag van verschillende EU-lidstaten, waaronder België, op basis van het voorzorgsprincipe en ondanks verdeelde wetenschappelijke adviezen. Men heeft toch voor het veiligste gekozen. België heeft vervolgens nationale maatregelen genomen en het gebruik van bisfenol A verboden voor producten die specifiek bestemd zijn voor kinderen tussen 0 en 3 jaar. Het meest recente wetenschappelijk advies inzake bisfenol A is het advies dat door de Europese voedselveiligheidsautoriteit (EFSA) op 21 januari 2015 gepubliceerd is. De EFSA heeft een uitgebreide herevaluatie van de toxiciteit en de blootstelling aan bisfenol A uitgevoerd en komt tot de conclusie dat deze stof geen risico inhoudt voor de consument, ongeacht de leeftijdsgroep – foetus, zuigeling, adolescent of volwassene – op het huidige blootstellingniveau. Uit de evaluatie van de blootstelling afkomstig van verschillende bronnen – voeding, stof, cosmetica, thermisch papier – blijkt dat de ingenomen hoeveelheid drie tot vijf keer lager ligt dan de nieuwe veiligheidslimiet. Men noemt dat de tolerable daily intake. Ik maak er u ook attent op dat de veiligheidslimiet nog werd verlaagd van 50 microgram per kilogram per dag tot 4 microgram per kilogram per dag om elk risico uit te sluiten. België is voorstander van een geharmoniseerde actie op Europees niveau. De Europese Commissie bereidt momenteel een document voor dat tijdens de volgende vergadering van experts op het vlak van materialen en voorwerpen bestemd om in contact te komen met voedingswaren, zal worden besproken. De bedoeling van dat document zal ook zijn om nieuwe maatregelen voor te stellen op het vlak van bisfenol A en om de wetgeving dan ook af te stemmen op het advies van de EFSA.
Ik begin altijd met het positieve, maar nu zie ik maar één positief punt, mevrouw de minister, met name dat België altijd het voorzorgsprincipe heeft gehanteerd in dezen. Daar sta ik helemaal achter. Wij hebben maandag de zeer bekende en gerenommeerde André Cicolella uit Frankrijk gezien, die daar de voortrekker is geweest om hormoonverstoorders aan banden te leggen. Er blijkt uit onderzoek dat men bij deze producten niet kan uitgaan van drempelwaarden en niet kan stellen dat zij vanaf een bepaalde lage hoeveelheid geen schade meer toebrengen. Ik volg hierin dus niet de studies van de EFSA, maar andere wetenschappelijke bronnen. Als België echt voor het voorzorgsprincipe kiest, is er nog hoop.
Mme Catherine Fonck transforme sa question n° 4574 en question écrite. Les questions jointes nos 4594 et 4619 de Mmes Nathalie Muylle et Monica De Coninck sont également transformées en questions écrites. Mme Renate Hufkens demande le report de sa question n° 4613.
Mevrouw de voorzitter, mevrouw de minister, ik heb met plezier gelezen dat u de terugbetaling van de rookstopsessies bij tabacologen meer bekendheid wilt geven. Dat is een heel goede zaak. Ik ben het er helemaal mee eens dat dit een goede hands-onmaatregel is die velen over de streep trekt. Het aantal terugbetalingen gaat trouwens in stijgende lijn. Naar aanleiding van de Werelddag zonder tabak vraagt de Nationale Coalitie tegen Tabak nog een aantal andere maatregelen. Eén daarvan is het rookverbod in openbare gebouwen en horeca uitbreiden naar de wagen als er kinderen in zitten. Blijkbaar ligt de concentratie aan toxische stoffen in een gesloten wagen tienmaal hoger dan in een rokerig café. Kinderen zijn uiteraard bij uitstek extra gevoelig voor passief roken. In Frankrijk, Ierland en het Verenigd Koninkrijk bestaat trouwens al een dergelijk verbod. Ik heb ook gelezen dat zelfs het Neutraal Syndicaat voor Zelfstandigen voor dit standpunt begrip kan opbrengen, zoals zij dat stellen. Dat was in het kader van hun commentaar op het uitzicht van de verpakking, de neutrale pakjes, waarvoor het begrip trouwens een stuk kleiner is. Mevrouw de minister, wat is uw standpunt in verband met roken in de wagen? Overweegt u om een dergelijk verbod te onderzoeken of in te voeren? Meer algemeen, wat is de stand van zaken in verband met de omzetting van de laatste tabaksrichtlijn van de Europese Unie, waarin trouwens ook die neutrale pakjes staan? Heel specifiek interesseert mij de maatregel met betrekking tot het rookverbod in de wagen met inzittende kinderen.
Mevrouw de voorzitter, mevrouw Jiroflée, persoonlijk vind ik het te betreuren dat volwassenen ervoor kiezen om in aanwezigheid van kinderen te roken in een gesloten omgeving, gelet op de negatieve gevolgen voor de gezondheid van die kinderen. Kinderen hebben immers geen enkele keuzevrijheid, zij kunnen de wagen niet verlaten als er een sigaret wordt aangestoken. Deze discussie wordt niet alleen in ons land gevoerd, ook het Verenigd Koninkrijk heeft onlangs een rookverbod in wagens in aanwezigheid van minderjarigen goedgekeurd. In Frankrijk werd recent een vergelijkbare tekst goedgekeurd door de nationale vergadering. Mijn diensten zullen de manier waarop deze maatregel bij onze buren zal worden toegepast in de gaten blijven houden. Kwesties zoals de praktische toepassing en de controle op een dergelijke maatregel lijken complex. Bovendien belet dit geenszins dat volwassenen thuis in een gesloten omgeving, zoals een salon, in het bijzijn van kinderen roken. Toch zal ik mijn administratie vragen om deze maatregel, die recent werd genomen in het buitenland, verder op te volgen en de haalbaarheid ervan te onderzoeken. Wat de Europese richtlijn van 2014 over tabaksproducten betreft, werken mijn diensten actief aan de omzetting van de tekst in Belgisch recht tegen mei 2016. De ontwerpbesluiten worden momenteel afgewerkt en zullen binnenkort aan de Raad van State worden overgemaakt. Ik heb besloten om het werk te focussen op een goede implementatie van de verplichte maatregelen in de richtlijn, gelet op de heel korte termijn die deze oplegt. Wat het neutrale pakje betreft, dat is een keuze die aan de lidstaten wordt overgelaten. Ik heb mijn diensten gevraagd om tegen de herfst een rapport voor te bereiden met daarin een evaluatie van de uitvoering van deze maatregel in Australië en een stand van zaken in de Europese landen die deze maatregel binnenkort zouden toepassen, zoals het Verenigd Koninkrijk, Ierland en Frankrijk. Die termijn zal ons toelaten een debat op gang te brengen over een dergelijke maatregel en rekening te houden met alle juridische en praktische knelpunten, zonder de druk van een korte termijn. Met betrekking tot de verplichte bepalingen in de Europese richtlijn zullen wij veel sneller gaan, want wij zijn in de laatste fase van de voorbereiding van de teksten. Deze moeten nog naar de Raad van State en ze moeten daarna hun parlementair verloop hebben.
Mevrouw de minister, ik ben het helemaal eens met het begin van uw antwoord. Volwassenen zouden verstandiger moeten zijn, maar helaas zien wij dat dit niet het geval is. Uw vergelijking met thuis roken gaat niet helemaal op. De toxische stoffen liggen in een gesloten wagen tien keer hoger dan in een rokerig café. Een wagen is echt wel een heel kleine ruimte. Ik ben het met u eens dat het niet eenvoudig zal zijn om zoiets ook te controleren en daadwerkelijk te laten gebeuren. Toch vind ik dat we dit moeten bekijken. Ik ben dus blij te horen dat uw diensten dit opvolgen in andere landen. Ik zal hierop zeker nog terugkomen. Wat de Europese richtlijn betreft, kijk ik uit naar het debat dat we daarover ongetwijfeld zullen hebben op het moment dat dit op onze agenda komt.
Les questions n° 4655 de M. Demon et nos 4678, 4679, 4680 et 4681 de Mme Van Camp sont reportées. Nous en arrivons à la question de M. Flahaux.
La Cour européenne de justice, fin avril, constatant que "la législation française est susceptible de comporter à l’égard des personnes homosexuelles masculines une discrimination fondée sur l’orientation sexuelle", a demandé à la Justice française de "vérifier s’il n’existe pas de méthodes moins contraignantes que l’exclusion permanente du don de sang […], notamment si le questionnaire et l’entretien individuel avec un professionnel du secteur médical peuvent permettre d’identifier plus précisément les comportements sexuels à risque". Sans remettre en cause les avis scientifiques longtemps avancés par les services sanitaires chargés du don de sang pour motiver leur refus, à savoir un nombre d’infections par VIH 200 fois plus élevé lors de relations sexuelles entre hommes (ce qui, les homosexuels étant environ 5 % de la population, représenterait un nombre à peu près identique au 1 % des 95 % d’hétérosexuels susceptibles de donner du sang contaminé, comme l’indique d’ailleurs la Cour européenne: "La quasi-totalité des contaminations a été due, pour la période 2003-2008, à un rapport sexuel, la moitié des nouvelles contaminations concernant des hommes qui ont eu des relations sexuelles avec des hommes", l’autre moitié étant donc la suite de rapports hétérosexuels), elle tire des conclusions bien différentes, qui rejoignent celles que j’avance depuis plusieurs années, à savoir qu’il y a à la fois discrimination et danger à confondre pratique sexuelle et orientation sexuelle. Madame la présidente de la commission peut en témoigner, puisqu'elle était déjà présidente de la commission voici quelques années. En effet, madame la ministre, il existe des couples hétérosexuels pratiquant l’échangisme lors de soirées. L’homme est alors susceptible de pénétrer analement plusieurs femmes, elles-mêmes susceptibles d’avoir été pénétrées de la même manière par plusieurs hommes pendant la soirée. Veuillez m'excuser. La pénétration anale qui est incriminée pour justifier le refus de don de sang aux homosexuels, se trouve là pratiquée avec un risque majeur de contaminations croisées. Que dire, d’autre part, du partage de sex-toys analement et/ou vaginalement, sans protection, par plusieurs partenaires. Accepter un don de sang de la part de personnes qui les utilisent ainsi est un danger. Un couple homosexuel séronégatif, stable, fidèle, – cela existe, vous savez – se voit lui interdit de don de sang. Là se situe la discrimination. Continuer à avancer les arguments habituels, c’est discriminer les homosexuels, en partant du principe que, contrairement aux hétérosexuels, ils ne seraient pas capables de construire une relation amoureuse à l’égal de ces derniers; en partant du principe que les hétérosexuels sont eux intrinsèquement fidèles et monogames; en partant du principe que seuls les homosexuels pratiquent le sexe anal; en partant du principe que les homosexuels sont réduits à leur sexualité, tout particulièrement anale; en partant enfin du principe que les homosexuels, contrairement aux hétérosexuels, sont des citoyens irresponsables et donc moins fiables que les hétérosexuels lorsqu’ils remplissent le questionnaire. Continuer à baser le refus de don de sang sur ces principes, c'est mettre en danger la population hétérosexuelle, en lui laissant penser, comme au début de l'épidémie, que les homosexuels sont par nature plus susceptibles de contracter le VIH, alors que ce sont les pratiques sexuelles, l'absence de protection adéquate et le nomadisme sexuel qui sont le facteur de risque. Les noirs étant eux aussi plus fortement contaminés, sont-ils exclus aussi? Poser la question c'est y répondre. Dix pays de l'Union européenne dont le Royaume-Uni, la Suède, dès le 1er mars 2010 – c'était d'ailleurs une ministre de la Santé démocrate-chrétienne en Suède lorsqu'elle a pris cette mesure – l'Espagne, le Portugal, l'Italie ont modifié leurs règles. Les États-Unis semblent vouloir évoluer dans ce sens. Quels sont les résultats de ce changement de pratique dans les pays qui ont modifié leur approche? Y a-t-il eu une augmentation de dons de sang contaminé dans ces pays depuis la modification des dispositions? Rien ne semble a priori l'indiquer, sinon ils auraient, me semble-t-il, par mesure de précaution, fait marche arrière. Aussi, madame la ministre, comptez-vous demander sans attendre à la Croix-Rouge de modifier, comme en France, Marisol Touraine, la ministre de la Santé l'avait prévu pour la fin mai, le questionnaire préalable au don du sang, afin de le rendre plus pertinent et plus efficace en abordant le sujet sous l'angle des pratiques sexuelles et non des personnes qui les pratiquent, en fixant, en fonction des pratiques et des comportements sexuels et uniquement eux, les délais d'exclusion de don de sang, quel que soit le donneur? Cela permettra de mettre en cohérence toute notre législation, en matière d'égalité de droits des homosexuels. Cela permettra de renforcer la capacité des services collecteurs de sang, aujourd'hui confrontés à une pénurie, à répondre à la demande des services de soins. Je vous remercie, madame la ministre, pour votre réponse et votre suivi actif de ce dossier.
En toute sincérité, monsieur Flahaux, vous avez raison. Il s'agit d'une question très pertinente. Je voudrais d'abord rappeler la réponse fournie précédemment sur le sujet, en particulier la réponse à la question parlementaire écrite du 30 avril 2015 d'Ann Brusseel. Vous y trouverez ce passage: "(…)conformément à la loi sur le don de sang, les personnes présentant un risque élevé de contracter des maladies infectieuses graves, transmissibles par le sang en raison de leur comportement sexuel". Il faut le rappeler: ce n'est pas en raison de leur orientation sexuelle. Mais les hommes qui entretiennent des relations sexuelles avec d'autres hommes sont définitivement exclus du don de sang. Cette disposition résulte de la transposition d'une directive de la Commission européenne. Par ailleurs, j'ai entrepris les premières démarches pour lancer une réflexion relative au don de sang sûr. Cette initiative s'inspire de discussions sociétales et politiques de longue durée en ce domaine ainsi que d'un avis de la Cour de Justice de l'Union européenne, selon lequel l'exclusion du don de sang des hommes homosexuels et bisexuels doit être étayée scientifiquement. Dans un premier temps, l'objectif est de mettre sur pied une plate-forme scientifique ad hoc, comprenant des experts belges et internationaux afin de définir les critères scientifiques pertinents et de rédiger un position paper. Dans un deuxième temps, ce document sera examiné lors d'une table ronde avec les parties prenantes. Ensuite, les conclusions seront communiquées. Je suis aussi avec une attention toute particulière l'état d'avancement d'un groupe de travail institué par le Conseil de l'Europe, qui étudie les facteurs de risque dans le cadre du don de sang et de la médecine transfusionnelle. Le résultat final doit consister en une décision scientifiquement fondée sur les critères d'exclusion qui donnent la priorité à la sécurité du patient, mais qui soient simultanément équitables envers les donneurs. C'est seulement par la suite que nous pourrons envisager une réflexion sur une adaptation du questionnaire utilisé par les établissements de transfusion sanguine. Les questions doivent être posées de manière à permettre d'évaluer les risques proportionnels à la sécurité requise des produits de sang. En outre, leur formulation doit inciter les donneurs potentiels à répondre honnêtement lorsqu'ils remplissent le formulaire. Nous avons eu plusieurs contacts avec la Croix-Rouge qui fournit toutes les transfusions en Belgique. Il est fort utile que nous travaillions ensemble. Comme je l'ai dit, c'est la sécurité avant tout. Cependant, si on ne touche pas à la sécurité et sans prendre plus de risques, je suis ouverte à une adaptation des critères d'exclusion. Il faut rappeler que c'est une exclusion à vie. Un homme qui aurait une relation avec le même homme pendant quarante ans reste dans le groupe des personnes à risque. Certaines choses sont en train de bouger, pas uniquement dans les pays voisins mais aussi dans notre pays. Bien entendu, ceci ne sera pas acté à la hâte. Nous disposons de toutes les données scientifiques et, d'un point de vue social, un dialogue aura lieu.
Monsieur Flahaux, je vous donne la parole pour une courte réplique.
Vous préjugez déjà, madame la présidente!
Simple précaution!
Madame la ministre, je vous remercie pour la mise en place d'un groupe ad hoc, comme vous l'évoquez. Les travaux de ce groupe pourront être alimentés par la situation dans les pays où le comportement a évolué et dans lesquels on a réouvert la possibilité du don de sang aux personnes qui n'ont pas de comportement à risque, quelle que soit leur orientation sexuelle. Madame la ministre, vous mettez vous-même en évidence le fait que l'exclusion est à vie. Imaginez! Cela veut dire qu'un jeune homosexuel de vingt ans qui ensuite devient moine ne pourra jamais donner son sang.
Moine ne veut rien dire, monsieur Flahaux!
Vous comprenez le sens de ce que je veux dire. Quelqu'un qui n'aurait absolument aucune sexualité ou qui à la suite d'un accident ne pourrait plus avoir de sexualité ne pourrait plus jamais donner du sang. C'est le comble de l'aberration! Madame la ministre, sachez que nous serons attentifs à cela! Vous avez raison, la sécurité est importante. C'est pour cela qu'il faut vraiment se baser sur la sexualité pratiquée et non pas sur l'orientation sexuelle. Je vous remercie.
Comme Mme la ministre doit partir à 18 h 00 heures, la question n° 4725 de Mme Anne Dedry est reportée.
Mevrouw de voorzitter, ik heb daarmee gekozen voor de kortste vraag. Mevrouw de minister, online wordt gratis psychische hulpverlening aangeboden via de zorggroep Eclips in enkele pilootregio’s. Hoe staat u tegenover deze online psychische hulpverlening? In uw plan over de geestelijke gezondheidszorg spreekt u over provinciale netwerken. Hoe past de online hulpverlening daarin? Uiteraard zult u overleg hebben gepleegd met Vlaams minister Vandeurzen. In welke mate schuiven die twee plannen in mekaar? Was dat een agendapunt op de vorige Interministeriële Conferentie? Wat was daarvan het resultaat?
Mevrouw de voorzitter, mevrouw Dedry, inzake de online psychische hulpverlening verwijs ik graag naar het artikel “Telepsychiatrie en betekenis van persoon-tot-persooncontact” in het Tijdschrift voor Geneeskunde 67, nr. 10, van 2011. Daarin wordt gewezen op het feit dat studies uitwijzen dat telepsychiatrie mogelijkheden biedt om zowel de kwaliteit als de kwantiteit van de patiëntenzorg te verhogen. De literatuur omtrent de telepsychiatrie is de jongste tien jaar dan ook spectaculair toegenomen, met onderzoeksresultaten aangaande diverse toepassingen. Er is echter eigenlijk weinig literatuur voorhanden over de ethische aspecten van de telepsychiatrie. De moeilijkheid bestaat erin om precies te verwoorden waaruit de waarde van persoon-tot-persooncontact bestaat en wat de betekenis daarvan is in de therapeutische relatie tussen arts en patiënt. Deze ethische beschouwingen zijn wel cruciaal voor de ontwikkeling van richtlijnen die de toepassing van telepsychiatrie kunnen begeleiden met het oog op de vrijwaring en bevordering van de kwaliteit van de zorg en van de menselijke waardigheid. De auteurs besluiten dat nauwkeurige aandacht voor het totaalbeeld van de patiënt de psychiater moet helpen om de meest heilzame methode van psychiatrische consultatie voor de patiënt op dat moment te kiezen. Die overweging is, samen met goed empirisch onderzoek, cruciaal bij de ontwikkeling van beleidslijnen voor het gebruik van telepsychiatrie in de praktijk. Met andere woorden, beleidslijnen zouden aan de psychiater en/of de patiënt de vrijheid moeten geven om een methode van behandeling te kunnen kiezen, precies gebaseerd op de noden van de patiënt. Samen met mijn collega’s van de Gemeenschappen en de Gewesten kies ik er dan ook voor om een meer gemeenschapsgerichte geestelijke gezondheidszorg te ontwikkelen, gebaseerd op de noden van personen met psychische problemen en vertrekkend vanuit een concrete leef-, leer- en werkomgeving. Om optimaal in te spelen op die noden opteren wij expliciet voor een globale en geïntegreerde aanpak van alle zorgcomponenten. Het werken met programma’s gerealiseerd door provinciale netwerken staat daarbij centraal. Anders gezegd, een geheel van relevante partners, zorgaanbieders, instellingen en diensten die zich richten op kinderen en jongeren, en hun context, vervult vanuit het netwerk een aantal welomschreven kernopdrachten of functies. Dat nieuw beleid staat in de gids die eind maart goedgekeurd werd op de Interministeriële Conferentie en wordt momenteel druk gecomplementeerd, geconcretiseerd en geïmplementeerd.
Ik dank u voor het antwoord.
Madame la ministre, le 29 mai dernier, la presse faisait état des résultats de l'étude START ou Strategic Timing of Antiretroviral Treatment, menée conjointement dans 35 pays (dont le nôtre) depuis 2011, à l'initiative de l'administration de la santé américaine. La conclusion est sans appel: plus le traitement antirétroviral est entamé tôt, soit dès la détection du VIH, plus les risques de décéder d'une maladie grave liée à la séropositivité du patient diminuent (53 %). Or, actuellement, l'INAMI suit encore les recommandations de l'OMS et attend que le patient ait une immunité affaiblie à "500 lymphocytes T4 par mm³" pour que le traitement soit pris en charge par la sécurité sociale. C'est dommageable tant pour le patient que pour la collectivité. En effet, en l'absence de traitement, le patient infecté est soumis à l'effet du virus, ce qui rend le terrain propice à d'autres maladies graves, liées à l'inflammation chronique et au vieillissement accéléré induit. D'un point de vue collectif et budgétaire, on constate que sous traitement, les personnes infectées sont moins voire ne sont plus contagieuses, ce qui permet de juguler plus efficacement la maladie. Madame la ministre, compte tenu des résultats de cette étude, envisagez-vous de demander à l'INAMI de modifier sa politique de remboursement des traitements antiviraux précoces afin de permettre une prise en charge précoce? Quelles initiatives la Belgique peut-elle prendre tant au niveau bilatéral qu'au niveau multilatéral (UE) pour faire en sorte que les recommandations de l'OMS puissent être modifiées dans le sens décrit par cette importante étude? Pouvez-vous me préciser, dans la suite des questions que je vous ai posées voici quelques semaines, où vous en êtes dans la mise en œuvre du Plan national sida. La "Madame" ou le "Monsieur sida" a-t-elle ou a-t-il été désigné(e)?
Madame la présidente, cher collègue, les résultats actuellement diffusés suite à l'étude START résultent d'une analyse intermédiaire. Ces résultats doivent être plus précisément évalués par les spécialistes belges dans le domaine pour être traduits en un avis du groupe de travail des experts des centres de référence sida, groupe régulièrement convoqué par la Commission de remboursement du médicament. C'est sur la base de l'avis de ce groupe de travail que la CRM analysera la nécessité comme la possibilité de modifier les conditions de remboursement des médicaments antiviraux contre l'infection à VIH. Outre les recommandations de l'Organisation mondiale de la Santé, ce sont les recommandations des sociétés scientifiques qu'il faudra éventuellement adapter. Les spécialistes belges de l'infection à VIH sont particulièrement actifs dans des sociétés internationales européennes (European AIDS Clinical Society) ou américaines (United States Department of Health and Human Services), qui envoient au moins une fois par an leurs directives. S'agissant du plan HIV lui-même, les actions sont mises en œuvre. Si vous le souhaitez, je vous en fournirai la liste. La cellule inter-administrative INAMI-SPF Santé publique assure le suivi du plan HIV en ce qui concerne les compétences et les actions fédérales. Au sein de la Conférence interministérielle, il a été convenu que toutes les autorités compétentes feraient, dans les prochains mois, un état des lieux des mesures déjà prises et existantes.
Madame la ministre, je vous remercie pour vos réponses. Je comprends que, pour le cœur de ma question, les étapes nécessaires sont en cours et qu'il est possible que l'INAMI puisse prendre ce traitement en charge à court terme. Ce serait une excellente nouvelle pour le budget de la sécurité sociale parce qu'un traitement contre le VIH est extrêmement coûteux. Il faut que les personnes soient traitées le plus rapidement possible. En ce qui concerne le Plan Sida, vous me dites que tout doit être mis en œuvre très vite par les entités fédérées et fédérales compétentes. La nomination de la personne clé, à savoir la "Madame" ou le "Monsieur sida", vous incombe. Ce ne sont pas les entités fédérées qui vont procéder à la nomination. Je vous invite à le faire le plus promptement possible puisque cette nomination permettrait justement de mettre en œuvre les différents éléments du Plan Sida pour les années à venir. Je vous invite donc vraiment à prendre le taureau par les cornes et à la ou le nommer le plus rapidement possible.
Les questions n° 4885 et n° 4897 de Mme Catherine Fonck sont transformées en questions écrites. Les autres questions sont reportées.