Mijnheer de minister, post- en factuurfraude blijkt aan een opmars bezig. De voorbije maanden doken hierover herhaaldelijk berichten op in de pers. Een aantal personen heeft mij ook gesignaleerd dat zij slachtoffer van postfraude zijn geworden. Wat doet men juist? Men onderschept facturen die normaal per post aan de klant worden geleverd, vervolgens wordt alles met een kleurenprinter gescand, waarna opnieuw een originele factuur wordt gemaakt waarop echter het rekeningnummer werd gewijzigd. De slachtoffers storten het geld op een verkeerd rekeningnummer. Het probleem is dat het tamelijk lang duurt eer dat de slachtoffers zich ervan bewust worden dat zij nog niet hebben betaald. Meestal gebeurt dat door een rappel. Wanneer men dan nakijkt op welk rekeningnummer men heeft gestort, blijkt dat het rekeningnummer verkeerd is. De banken proberen het geld te recupereren, maar dat is uiteraard niet evident. Al wie ik hieromtrent heb gecontacteerd, erkent het probleem. De politie heeft weet van een aantal klachten en Febelfin heeft ook al gezegd dat ze op de hoogte is van klachten hierover. Iedereen zegt echter dat het heel moeilijk is hier iets tegen te doen. Ik vind het raar dat de banken daar moeilijk iets aan zouden kunnen doen. Misschien moeten wij ook eens naar het begin van de criminele activiteit kijken, bij bpost. Zijn er daar mogelijkheden om op de een of andere manier de post- en factuurfraude aan te pakken? Hoeveel gevallen zijn er al bekend in het totaal? Is er effectief een stijging? Kan bpost hiertegen maatregelen nemen? Hoe kan bpost klanten bewuster maken van de problematiek? Hoe zult u de zaak aanpakken wanneer verscheidene postbedrijven op de markt komen?
Ik laat het volgende voorafgaandelijk opmerken. De vraag gaat over fraude met facturen. Vervalsing van facturen is geen postfraude. Momenteel zijn er geen aanwijzingen dat er medewerkers van bpost bij dat soort fraude zouden zijn betrokken. Laat dat even duidelijk zijn. De voorbije vijf jaar heeft bpost een honderdvijftigtal klachten ontvangen. De slachtoffers van fraude met facturen dienen bijna altijd strafklacht in bij de bevoegde politiediensten. Bpost heeft altijd maximaal meegewerkt aan de door de politie en de gerechtelijke instanties gevoerde onderzoeken om het traject van de brief bij bpost zo veel mogelijk te reconstrueren. De verantwoordelijkheid voor de fraude kan immers enkel vastgesteld worden door de politie en door de gerechtelijke autoriteiten. Aangezien bpost zelf ook slachtoffer is van fraude, ondersteunt het de strafklacht van een slachtoffer via een verklaring benadeelde persoon of via een eigen strafklacht. Wanneer een dader van fraude wordt gevonden en vervolgd door de strafrechter, zal bpost zich eveneens burgerlijke partij stellen in de procedure. Daarnaast diende bpost in januari 2011 en in januari 2014 opnieuw een meer algemene klacht met burgerlijkepartijstelling in bij de bevoegde instanties in Brussel voor feiten van factuurfraude. Voorts onderneemt bpost permanent acties om het postcircuit maximaal te beveiligen. Het gaat dan om het waken over de integriteit bij de aanwerving van medewerkers, de volautomatische sortering tot aan het huisnummer, camerabewaking in de sorteercentra, interne controle, scanning en registratie van elke lichting van een rode brievenbus. Tot slot bekijkt bpost ook hoe het bedrijf in de toekomst het postcircuit zelf, dus de bedeling zelf, nog veiliger zou kunnen maken. Bpost heeft geen plannen omtrent bewustmakingscampagnes. Het lijkt mij veeleer aangewezen dat de financiële instellingen en wie facturen stuurt, zijn of haar klanten wijst op het gevaar van het betalen op onbekende rekeningnummers en op de noodzaak om een verandering van rekeningnummer te controleren bij de begunstigde zelf. Alle wetgeving die geldt omtrent postfraude, is onafhankelijk van de aanbiedende operator. Ook de strafrechtelijke bepalingen zijn operatorneutraal. Vandaag gaat het natuurlijk vooral over bpost, maar de aanpak zou anders dezelfde zijn. Een bijkomende opmerking die men kan maken, is dat elektronische facturatie aan een opmars bezig is, ook al is dat nog niet overal het geval. Hoe dan ook, elektronische facturatie heeft geen last van dat soort fraude. Dat is een vaststelling, die ik doe, het is absoluut geen oproep of geen oplossing.
Ik heb op geen enkele manier willen insinueren dat de fraude binnen bpost gebeurt. Het wordt postfraude genoemd, omdat de fraudeurs bij de postbedeling brieven onderscheppen en daarvan gebruikmaken. Ik ben ervan overtuigd dat het niet aan bpost ligt. Trouwens, de daders die men intussen heeft gesnapt, waren niet van bpost maar van derde partijen. Het is goed dat bpost zich burgerlijke partij stelt. In mijn vraagstelling benadruk ik dat het raar is dat banken er zelf geen aandacht voor hebben. Zoals u zelf terecht zegt, zou het veel beter zijn, mochten de financiële instellingen hun klanten aan beide kanten – zij die moeten betalen en zij die de facturen maken – erop wijzen dat er mogelijk een probleem is. Het probleem doet zich niet voor bij elektronische facturatie. Daar zijn er natuurlijk weer andere manieren om te frauderen. Het kan zeker niet de algemene oplossing zijn voor het probleem. Alvast bedankt voor de uitleg dat bpost zich bewust is van het probleem en daar binnen haar mogelijkheden zo veel mogelijk probeert aan te doen.
Mevrouw de voorzitter, mijnheer de minister, welkom in deze commissie, met een bevoegdheid die mij na aan het hart ligt, met name de digitale agenda. Zoals u weet, wordt in het regeerakkoord bepaald dat de bestaande sociale tarieven in het kader van energie en mobiliteit zullen worden geëvalueerd met het oog op verbetering. Dat lijkt mij een zeer belangrijke bepaling. Het is belangrijk de impact te onderzoeken van het bestaande systeem van sociale kortingen voor een bepaalde doelgroep inzake het aanbieden van een laagdrempelig basisaanbod aan bodemtarieven voor iedereen. Vooral het laagdrempelig basisaanbod is zeer belangrijk. De regering vindt dat terecht zeer belangrijk, het staat in het regeerakkoord en onze fractie sluit zich daarbij aan. Dat is zeer belangrijk in het licht van het bestrijden van de digitale kloof. De vraag is in hoeverre een verplichte korting op elk aanbod, dus inclusief een goedkoop aanbod, dergelijk aanbod onrendabel of onmogelijk dreigt te maken, met als gevolg dat iedereen daarvan het slachtoffer zou worden. Ik geef een voorbeeld. De gemiddelde omzet per gebruiker voor vaste breedband op de residentiële markt, dus wat de operator binnenhaalde per gebruiker, daalde van 31,8 euro per maand in 2008 naar 25,8 euro per maand in 2013. Het goedkoopste internetaanbod kost 25 euro per maand. Het gemiddelde aan inkomsten, dus inclusief het hogere aanbod, ligt slechts 80 eurocent hoger dan het goedkoopste internetaanbod op de huidige markt. Die daling is vooral toe te schrijven aan de eerste periode, 2008-2011, dus alvorens er sprake was van een sociaal tarief voor breedband. Dat is veeleer te wijten aan concurrentie en niet zozeer aan het sociaal tarief. Wij merken dat meer mensen overstappen naar het goedkopere basisaanbod omdat dit al zeer uitgebreid is en steeds verder wordt uitgebreid, met snelheden tot 30 megabit per seconde en met volumes tot 100 gigabyte. Dat is niet meteen meer een basisaanbod, het is eigenlijk een standaardaanbod geworden. Zonder verplichte korting voor een bepaalde doelgroep zou dergelijk aanbod, een echt basisaanbod met een nog lagere snelheid, iets wat gerust mag, nog goedkoper kunnen worden. Dit zeker wanneer bepaalde operatoren zich als prijsbreker opstellen. Ten eerste, hoe zult u de evaluatie van het sociaal tarief voor telecom aanpakken? Wordt er een studie besteld bij een externe organisatie of zal het BIPT dit met eigen mensen evalueren? Ten tweede, aan welke criteria moeten de sociale tarieven en de evaluatie volgens u beantwoorden? Is de impact op de creatie van een laagdrempelig aanbod voor iedereen, dus niet enkel voor de rechthebbenden op een sociaal tarief, een punt van aandacht? Ten derde, ik heb in het verleden ook altijd gevraagd naar de ARPU, average revenue per user, van klanten met een sociaal tarief, uiteraard anoniem voor de operatoren want ik wil geen concurrentie vervalsen. Zijn er intussen, bijvoorbeeld in het kader van een onderzoek, cijfers beschikbaar over de gemiddelde ARPU van klanten met een sociaal tarief? Kunt u die meedelen?
Mevrouw de voorzitter, mijnheer Dedecker, er is momenteel een zaak hangende bij het Europese Hof van Justitie over de Belgische reglementering van de sociale tarieven. Het Hof zal zich binnen een paar weken uitspreken over de verplichting om sociale tarieven aan te bieden voor internettoegang en mobiele telefonie, alsook over de financiering via een intersectoraal fonds. Na afloop van deze zaak zal, rekening houdend met de uitspraak, een globale evaluatie van het sociaal tarief plaatsvinden met het oog op een verbetering. Er werd tot op heden nog niet beslist of het BIPT deze evaluatie zelf zal uitvoeren, dan wel of zij een beroep zullen doen op een externe consultant. Sociale tarieven zijn een middel om de strijd tegen de armoede en de digitale kloof te voeren. De impact van het huidige systeem moet worden onderzocht om de betaalbaarheid ervan te onderzoeken, alsook de impact van een mogelijke automatisering van de toekenning. Ook moet worden bekeken hoe het huidige systeem de afnemers van het sociaal tarief beïnvloedt bij de keuze van hun abonnement. Soms stellen wij vast dat het bestaan van een sociaal tarief de gebruikers af en toe aanzet om een hoger tarief te kiezen en dit kan uiteraard niet de bedoeling zijn. Tevens zal worden onderzocht hoe operatoren kunnen worden aangemoedigd om voor iedereen in een laagdrempelig basisaanbod te voorzien dat als alternatief zou kunnen dienen voor het sociaal tarief. Voor een stuk beantwoordt dit volgens mij aan uw vraag. Wij stellen een daling vast van de ARPU’s als er voldoende eenvoudige basistarieven bestaan. De vraag kan worden gesteld of er dan nog wel nood is aan een apart systeem. Uw derde vraag handelde over de ARPU’s. Bepaalde operatoren hebben de gemiddelde opbrengst per klant aan het BIPT verstrekt in het licht van een onderzoek omtrent de onredelijke administratieve last van de sociale tarieven. Ik kan u deze gegevens echter niet meedelen omdat de operatoren deze als vertrouwelijk bestempelen. Op basis van uw vraag heb ik de indruk dat u zelf ook enkele contacten hebt.
Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoorden. Ik heb de indruk dat wij met u iets meer op dezelfde golflengte zitten dan met uw voorganger. Ik meen dat dit behoorlijk evident is. U merkt dat het bestaan van een sociaal tarief soms aanspoort tot het kiezen voor een duurder abonnement. Men krijgt op dat moment inderdaad een hoger budget ter beschikking. Dit fenomeen moet worden bekeken en het vormde ook de aanleiding voor mijn vraag over de gemiddelde opbrengst per gebruiker. Sommigen gebruiken die korting bijvoorbeeld om mee te doen aan tv-spelletjes. Vandaar dat ik blijf aandringen op het bekomen van cijfers, geanonimiseerd voor de operatoren. Meer fundamenteel wil ik het hebben over de digitale kloof. U noemt het een instrument in de strijd tegen de digitale kloof. Welnu, wij moeten vandaag vaststellen dat het land niet zozeer een digitale kloof kent van de eerste graad maar veeleer van de tweede graad. Dat wil zeggen dat niet zozeer financiële drempels mensen beletten om die kloof te overbruggen maar wel drempels als kennis, vaardigheden en interesses. Degenen die aan de verkeerde kant staan van de digitale kloof en gehinderd worden door kennis en interesses, hebben niet noodzakelijk recht op de sociale tarieven. Op die manier worden zij de dupe door een gebrek aan een echt laagdrempelig basisaanbod dat onmogelijk wordt gemaakt met een systeem van sociale tarieven. Vandaar dat het belangrijk is om daar aandacht voor te hebben. Meten is weten.
Mijnheer de minister, het geografisch element van de universele dienstverlening voorziet erin dat iedere burger van dit land op eender welke locatie toegang moet hebben tot een al dan niet vaste aansluiting voor telefonie en een functionele internettoegang. Voor de invulling hiervan werd tot dusver steeds Belgacom aangewezen, maar sinds de hervorming van de telecomwet staat men ook open voor consortia van operatoren. Als men over het hele land aansluiting wil verzekeren, moet men dan wel een zeer uitgebreid consortium hebben. Dat is niet zo evident. Het KB van 2 april 2014 bepaalt een aantal financiële voorwaarden aan de verstrekking van het geografische element van de universele dienst. Een van de bepalingen is dat de aanbieder voor alle particuliere eindgebruikers een identiek betaalbaar tarief op het hele grondgebied voor dezelfde verrichting hanteert. Dat is dus een grote drempel. Ik heb daarover de volgende vragen. Wordt met het hele grondgebied uitsluitend het grondgebied bedoeld waarin de operator, lid van een consortium, zijn diensten aanbiedt? Of wordt daarmee het hele rijksgebied bedoeld? In het KB heeft men het over het hele rijksgebied. Een operator die slechts actief is in een bepaald deel van het land en deel uitmaakt van een consortium, kan natuurlijk niet spreken over identieke tarieven voor het hele rijksgebied. Zo krijgt men toch weer een sturing uitsluitend richting Belgacom. Het regeerakkoord bepaalt dat het begrip universele diensten een eigentijdse invulling moet krijgen. In hoeverre acht u het geografisch element nog hedendaags, als blijkt dat er volgens het BIPT sinds 2012 een basisbreedbanddekking voor de burgers van 100 % werd gehaald en dat zelfs 97 % van de burgers een dekking van 30 Mbps heeft? Vorig jaar werd bovendien via wet bepaald dat bij de veiling van de 800 MHz prioriteit moest worden gegeven aan gebieden waar de huidige 3G-dekking vandaag onvoldoende is. Vandaag zijn wij het meest geconnecteerde land met overal dekking. In hoeverre acht u dit geografisch element nog noodzakelijk in dit geconnecteerde land? In hoeverre overweegt u het afschaffen van dit element en haar bijhorende ingewikkelde bepalingen, bijvoorbeeld inzake de kwaliteit van de dienstverlening en het eventueel annuleren van de aanbestedingsprocedure hiervoor?
Indien er een consortium wordt aangeduid als aanbieder van universele diensten dan zijn alle leden van het consortium verantwoordelijk voor de uitvoering van de verplichting van deze universele diensten en dienen zij in onderling overleg identieke voorwaarden te hanteren voor het leveren van de universele diensten op hun nationaal grondgebied. Wat het geografisch element van de universele dienstverlening betreft, moeten de door u geciteerde cijfers eerder worden genuanceerd. Eind 2012 droeg de dekking van basisbreedband 99,95 %. Daarmee bedoelen wij echter verbindingen van minstens 144 kilobyte per seconde. De universele dienstverlening legt een hogere snelheid van 1 megabyte per seconde op zodat een functionele internettoegang kan worden verstrekt. Uit een BIPT-onderzoek blijkt dat Belgacom zulke snelheid kan leveren aan 99,8 % van de gebouwen op Belgisch grondgebied. Cruciaal in dit debat is de vraag of de markt in staat is om een internettoegang van 1 megabyte per seconde op het volledige grondgebied aan te bieden. Om dat na te gaan heeft het BIPT een project gelanceerd om het aanbod van de operatoren in kaart te brengen. Op basis van de resultaten van deze oefening moet het BIPT onderzoeken of de geografische component van de universele dienstverlening nog noodzakelijk is. Enkel daarna kan eventueel een procedure voor de aanwijzing van een aanbieder worden uitgeschreven.
Mijnheer de minister, u stelt dat Belgacom al voor 99,8 % van de gebouwen 1 megabyte per seconde kan leveren. Dat is gigantisch veel. Wij moeten ons dan ook afvragen in hoeverre de rest disproportioneel zware kosten betekent. Soms gaat het om mensen die er bewust voor kiezen om heel afgelegen te wonen. In hoeverre moet de samenleving daarvoor opdraaien? Ik kijk hoopvol uit naar het onderzoek van het BITP. Als Belgacom alleen al voor 99,8 % van de woningen kan zorgen, dan vraag ik me af wat de andere operatoren nog kunnen toevoegen. Is het geografisch aspect dan nog noodzakelijk?
Mevrouw de voorzitter, mijnheer de minister, het aanbod van al dan niet gratis – gratis is ondertussen misschien een enigszins overladen woord – internettoegang aan gasten, bezoekers of passanten komt tegenwoordig zeer veelvuldig voor, maar het komt voor een deel in het gedrang door de wet op de dataretentie. Die wet werd namelijk nog aangevuld door een brief van het BIPT van 27 juni 2014, waarin staat dat de aanbieder van een wifinetwerk als een operator beschouwd moet worden. De aanbieder valt dan ook onder de wet op de dataretentie en daartoe zijn redelijk wat investeringen nodig. Bovendien moet de aanbieder zich ook nog eens registreren als operator, wat 681 euro aan administratieve kosten met zich meebrengt plus een jaarlijks recht van 636 euro, alleen al voor de kennisgeving. Die bedragen zijn niet gering. Voor veel horeca-uitbaters is het niet duidelijk of zij al dan niet onder die verplichting vallen. Het gaat immers over het aanbod van netwerken op het openbaar domein, maar een wifisignaal stopt niet aan de grenzen van een horecaterras. Er werd in een uitzondering voorzien voor die diensten, als ze beperkt zijn tot het privaat domein. Via artikel 9, § 7, werd immers bepaald dat die private netwerken zullen vallen onder nog niet nader bepaalde regels. Op zich zorgt dat eigenlijk ook al voor onduidelijkheid. Mijnheer de minister, vandaar heb ik een aantal vragen voor u. Ten eerste, hoe evalueert u vandaag de wet en haar uitvoeringsbesluiten, dus zowel inzake de registratieplicht van de operator als de wet op de dataretentie zelf? Ten tweede, tijdens de bespreking van de wet dataretentie in de Kamer stelde toenmalig minister Vande Lanotte meermaals dat operatoren en aanbieders van internettoegang, dus inclusief horeca-uitbaters die een hotspot openstellen, geen extra gegevens moeten bijhouden, maar enkel die gegevens moeten bijhouden die reeds in hun bezit waren en verwerkt worden. Ik citeer de toenmalige minister letterlijk: "De bewaarplicht geldt enkel als de communicatie wordt geregistreerd." Meer nog, ik citeer opnieuw letterlijk: "Alles wat vandaag al kon, wordt beperkt." Dat stelde hij toen; er komt dus niets bij. Mijnheer de minister, hoe rijmt u dat met de verplichte identificatie en het bijhouden van de gegevens, ook voor wie dat voordien nog niet deed? Waren de herhaalde beweringen van de toenmalige minister correct? Dat is een zeer pertinente vraag. Ten derde, ondertussen werd de Europese dataretentierichtlijn, die ook de Big-Brotheraward kreeg, door het Europees Hof van Justitie vernietigd. De richtlijn zou niet stroken met wat toelaatbaar is onder Europees recht. Welke impact ziet u uit die vernietiging volgen op de Belgische wetgeving? Zult u de Belgische wetgeving en de uitvoeringsbesluiten aanpassen? Staatssecretaris Tommelein heeft daarop gisteren al gealludeerd. Ten vierde, welke initiatieven zult u nemen om de wet en haar uitvoeringsbesluiten te verduidelijken en/of te vereenvoudigen om de gastvrije wifinetwerken te ondersteunen? Ten vijfde, plant u daartoe verder overleg met de aanbieders via hun sectororganisaties, waarmee ik onder andere BELTUG, V-ICT-OR en de VVSG bedoel, voor een evaluatie en aanpassing van die wet?
Mevrouw de voorzitter, mijnheer Dedecker, het wettelijk kader voor het bewaren van gegevens door operatoren en dienstverstrekkers kon niet achterblijven op de technologische evolutie. De gerechtelijke diensten moeten over deze noodzakelijke gegevens kunnen beschikken om de daders van onwettelijke feiten te kunnen achterhalen. De dataretentiewet en haar uitvoeringsbesluit verplichten de operatoren en de dienstverstrekkers enkel de gegevens te bewaren die zij zelf verwerken of genereren. Er wordt hen geen bijkomende verplichting opgelegd over andere gegevens. Tijdens de omzetting is er een uitgebreide discussie geweest met alle betrokken diensten om de doelstellingen van de richtlijn te verwezenlijken en tevens een kader te creëren waarbinnen de fundamentele rechten van de burger kunnen worden gewaarborgd. Volgens experts zou het Belgische regelgevend kader tegemoetkomen aan de bezwaren die het Europees Gerechtshof in zijn arrest heeft geformuleerd. Er werd bij het Grondwettelijk Hof een verzoek tot annulatie van de dataretentiewet ingediend. Het is aangewezen de uitspraak van het Grondwettelijk Hof af te wachten vooraleer wij enig initiatief nemen. Het BIPT heeft reeds verschillende keren vergaderd met vertegenwoordigers van BELTUG, V-ICT-OR en de VVSG over de toepassing van de regelgeving teneinde hen meer duidelijkheid te bieden. De contacten zijn steeds in een goede en open sfeer verlopen.
Mevrouw de voorzitter, mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord. Dat daders van onwettelijke feiten moeten worden achterhaald, is logisch. Onze wet ging echter helaas nog een stuk verder, ook richting Staatsveiligheid, wat niet in de Europese richtlijn staat. Ik heb van staatssecretaris Tommelein vernomen dat wij onder meer op dat vlak aanpassingen zullen doen. U was heel duidelijk en herhaalde nogmaals dat enkel de gegevens die de aanbieders verwerken of opslaan moeten worden bewaard. Wij kunnen dat niet genoeg onderstrepen. Ik stel vast dat er nog altijd verwarring bestaat en men er nog altijd van uitgaat dat men meer moet doen inzake identificatie en registratie. Ik kan er alleen maar op aandringen dat het nog duidelijker moet worden gemaakt, zodat de bezorgdheid op die manier kan worden weggenomen. Ik denk dat er op dat vlak nog werk aan de winkel is.
Mijnheer de minister, de Europese Commissie heeft beslist ons land voor het Europees Hof van Justitie te dagen, omdat het de noodzakelijke onafhankelijkheid van het BIPT niet garandeert. Uw voorganger reageerde steeds enthousiast als ons land een klacht van de Europese Commissie boven het hoofd hing, maar ik hoop dat u met iets meer sérieux daarmee zult omgaan, ik reken daarop en ben daarvan nu reeds voor een stuk overtuigd. Concreet heeft de Europese Commissie problemen met de schorsingsmogelijkheid die de Ministerraad conform de wet heeft voor beslissingen van het BIPT, en het feit dat het strategisch plan moet goedgekeurd worden door de Ministerraad. Dat zijn twee problemen, die ik reeds jaren aanklaag en die ik ook heb proberen recht te zetten bij de omzetting van het telecompakket in Belgische wetgeving hier in het Parlement, maar daarvoor was toen geen gehoor. De Europese Commissie vond dat wie niet horen wil, moet voelen, vandaar die dagvaarding. Men zou kunnen argumenteren dat het minor issues zijn, aangezien er geen feiten van inmenging bekend zijn. Raadsleden van het BIPT zijn wel uiterst voorzichtig met de wettelijke mogelijkheden, omdat ze niet echt graag een blauwtje lopen en teruggefloten worden. Er is dus toch wel impliciete druk, impliciete afhankelijkheid van het BIPT ten aanzien van de regering. Hoe gaat u om met de dagvaarding? Zult u tegen de Europese Commissie ingaan voor het hof of zult u kiezen voor de andere optie, namelijk het aanpassen van de wet, in afwachting van de hervorming naar een eengemaakte regulator, zoals onderzocht wordt in het regeerakkoord? Welke aanpassingen zult u voorstellen en hoe zult u verder de onafhankelijkheid van het BIPT versterken?
Mevrouw de voorzitter, het regeerakkoord voorziet inderdaad in een verdere versterking van de onafhankelijkheid van het BIPT en ik sta daar volledig achter. Daarom heb ik aan mijn diensten gevraagd om zo snel mogelijk een voorstelling tot wetaanpassing te doen, die de wet in lijn brengt met de Europese kaderrichtlijn op het vlak van onafhankelijkheid van de regulator. Na het goedkeuren van de wetswijziging zal de regering niet langer de mogelijkheid hebben om een beslissing van het BIPT te schrappen of het strategisch plan te beïnvloeden. De enige vorm van toezicht, die behouden blijft, is de verantwoording die het BIPT aflegt aan de volksvertegenwoordigers in het federaal Parlement, waar het zijn driejaarlijks strategisch plan en zijn jaarverslag komt presenteren. Het BIPT is zelf ook voorstander om dat te doen, om meer transparantie te geven over zijn werk. In een tweede fase zal in overleg met het BIPT gekeken worden hoe zijn inhoudelijke, strategische, operationele en financiële onafhankelijkheid nog meer kan versterkt worden.
Mijnheer de minister, op dat vlak zitten wij meer op dezelfde lijn, in tegenstelling tot uw voorganger, die de confrontatie met de Europese Commissie verkoos. Ik ben blij dat u de onafhankelijkheid zult versterken, zodat schorsing en schrapping niet meer mogelijk zullen zijn. Geen wettelijke afhankelijkheid meer wilt uiteraard niet zeggen dat het BIPT zich niet hoeft te verantwoorden voor zijn keuzes en het publieke debat niet hoeft aan te gaan. Niets is minder waar. Daarom wordt ook een onderscheid gemaakt. Het BIPT zal zijn beleid in het Parlement komen toelichten. Daar moeten wij blijven achter staan. Het lijkt mij evident. Wat de wetswijzigingen ter zake betreft, heb ik tijdens de vorige legislatuur een wetsvoorstel ter versterking van de onafhankelijkheid van het BIPT ingediend, meer bepaald inzake de punten die u vandaag hebt toegelicht. Ik zal het niet opnieuw indienen. Ik nodig de collega’s graag uit om het dossier gezamenlijk aan te pakken. Dat is volgens mij dezelfde stap.
Mevrouw de voorzitter, dit is mijn voorlaatste vraag voor ik de vergadering hier helemaal monopoliseer. Mijnheer de minister, volgens artikel 9, paragraaf 1 van de wet van 13 juni 2005 inzake elektronische communicatie moet iedereen die communicatiediensten of –netwerken aanbiedt of doorverkoopt in eigen naam en voor eigen rekening als operator worden aanzien en zich registreren bij het BIPT. Voor de kleintjes, operatoren met een omzet van minder dan 1 miljoen euro, kost dit eenmalig 618 euro en daarna jaarlijks 636 euro. Dat hiermee de diensten van het BIPT worden gefinancierd is uiteraard een goede zaak, maar dit roept toch een aantal vragen op. Wie moet zich allemaal laten registreren? Eens men is geregistreerd als operator moet men ook voldoen aan een aantal verplichtingen. Wat dit laatste betreft, bestaat toch de nodige verwarring. Communicatiediensten is een zeer breed begrip dat verder gaat dan het aanbieden van internetverbindingen via wifi, gsm of vaste lijn. Er zijn ook andere aanbieders van communicatiediensten:hosters, domeinnaamproviders en tal van andere dienstverleners, bijvoorbeeld toepassingsdienstverleners. Ik heb dan ook een aantal vragen zodat dit concept wat concreter kan worden ingevuld. Ten eerste, is een hoster – iemand die aanbiedt om websites van derden te hosten op zijn server – een operator? Dit kan volgens mij beantwoord worden met ja of neen. Ten tweede, is iemand die mailboxen aanbiedt aan derden een operator? Is er een verschil tussen iemand die op het eigen domein de handelsnaam van de hostprovider gebruikt – bijvoorbeeld gmail.com of mailservice.be –, iemand die adressen al dan niet tegen betaling aanbiedt aan derden of iemand die derden een eigen domeinnaam aanbiedt en voor hen de mailhosting verzorgt? Ten derde, wat met hosters die virtuele servers aanbieden aan hun klant? De klant kan dan zelf de website beheren, de mailboxen runnen en andere diensten hosten? Wat met bedrijven die virtuele servers huren bij de hoster en er een mailservice op aanbieden voor hun klanten? Wie van die verschillende spelers moet zich bij het BIPT registreren, en wie niet? Ten vierde, iemand die via sms bijvoorbeeld een nieuwsdienst of een horoscoopservice aanbiedt doet ook aan elektronische communicatie? Moeten zij zich registreren? Ten vijfde, moeten aanbieders van diensten in de cloud, bijvoorbeeld een aanbieder van een horeca-app of boekhouddiensten, zich registreren als operator, want in wezen bieden ook zij elektronische communicatie aan? In Gent kennen wij bijvoorbeeld Posios dat een merger aangaat met een Canadese firma. Wat dergelijke innovatieve start-ups via app betreft, zijn wij echt top. Tot zover een aantal vragen om verduidelijking.
Mijnheer Dedecker, ten eerste is een hoster geen operator, want hij stelt enkel ruimte ter beschikking voor websites die worden ontworpen en beheerd door derden. Een dienst voor het leveren van inhoud is gedefinieerd als een uitzondering in artikel 2, punt vijf van de telecomwet. Ook bij het aanbieden van maildiensten of mailhosting gaat het om het leveren van inhoud en is er geen sprake van een operator te zijn. Wat de hosters van virtuele servers betreft, gaat het eveneens over het beschikbaar stellen van inhoud of applicaties en dus is er geen verplichting om zich te melden als operator. Voor hun klanten moet per geval worden bekeken welke dienst zij aanbieden om te controleren of het al dan niet gaat over een elektronische communicatiedienst. Wanneer de klanten websites hosten of mailboxen aanbieden, vallen zij steeds onder de vermelde gevallen in vragen 1 en 2 en is er geen melding. Het aanbieden van een voice over IP-dienst die toegankelijk is via Belgische nummers is echter wel een geval waar melding als operator verplicht is. Wat het aanbieden van informatiediensten via sms betreft, is er geen melding vereist omdat het opnieuw aanbieden van inhoud betreft. Wat uw laatste vraag over cloud computing betreft, moet de situatie geval per geval worden bekeken. In de meeste gevallen gaat het om diensten die bestaan uit het leveren van inhoud of infrastructuur die dient om inhoud te hosten en niet te verspreiden. Dan vallen zij niet onder de regelgeving. Een aanbieder van een horeca- of boekhoudingapplicatie is niet verplicht om zich te melden als operator en is niet onderworpen aan de verplichtingen die voor operatoren gelden. Ten slotte, op de website van het BIPT staat een korte handleiding voor de betrokken partijen om de hoedanigheid van hun activiteit ten aanzien van de wet te kunnen bepalen. Ik zal de link niet voorlezen, u kunt de informatie vinden op de website van het BIPT.
Mijnheer de minister, ik zal de informatie wel vinden. Ik dank u voor de duidelijkheid. Als men inderdaad het onderscheid maakt tussen zij die de virtuele serverruimte aanbieden en zij die daar eventueel een voice over IP-dienst op runnen, dan is het duidelijk dat de eerste geen operator is en de tweede wel. Ik dank u voor de gecreëerde duidelijkheid.
Madame la présidente, monsieur le vice-premier ministre, pour le début de l'année 2016, un nouveau contrat de gestion devra être rédigé pour bpost. Cette discussion devrait donc prochainement débuter entre les différentes parties prenantes, à moins que vous m'annonciez aujourd'hui qu'elle a déjà commencé et que vous avez lancé l'initiative. Monsieur le vice-premier ministre, en ce qui concerne le prochain contrat de gestion de bpost, mes questions sont donc les suivantes. Pouvez-vous nous donner des informations précises concernant l'ordre et le timing des travaux prévus au parlement? Où en sont les discussions avec bpost? Si celles-ci n'ont pas déjà démarré, quand aura lieu le début des travaux avec votre cabinet?
Madame la présidente, cher collègue, le contrat de gestion actuel, le cinquième, couvre la période allant du 1er janvier 2013 au 31 décembre 2015. Il n'y a pas encore de planning des travaux concernant le contrat de gestion suivant. Pour bpost, le dossier le plus urgent aujourd'hui est la concession des journaux et des magazines, qui ressortent à la compétence du ministre de l'Économie, Kris Peeters, puisque l'Europe nous impose un délai en la matière. Par ailleurs, nous ferons le nécessaire pour préparer de façon approfondie le nouveau contrat de gestion dans le but de le renouveler à temps. Je veillerai à faire rapport aux chambres législatives au plus tard un mois après la réception du projet du nouveau contrat de gestion présenté par le comité de direction de l'entreprise publique. La répartition des compétences entre les ministres en ce qui concerne les dossiers relatifs à bpost a été décidée en Conseil des ministres le 23 octobre, il y a donc moins d'un mois. Les discussions qui ont eu lieu entre le cabinet et le management de bpost sont plutôt de nature exploratoire. L'importance de ce nouveau contrat de gestion a été évoquée lors de ces entretiens mais le dossier n'a pas encore été étudié en profondeur. Là non plus il n'y a pas encore d'accord formel sur le timing.
Monsieur le vice-premier ministre, je vous remercie. Je suis étonné qu'il n'y ait pas encore de planning. On parle bien d'un contrat de gestion dont l'importance n'échappera à personne. Quand proposez-vous de venir développer ce planning en commission de la Chambre? Quel est le délai non pas auquel vous allez vous astreindre – je n'en suis pas encore là, monsieur le ministre, rassurez-vous; c'est une première question que je vous pose et nous aurons l'occasion de nous revoir très fréquemment – mais le délai que vous prévoyez pour atteindre les objectifs fixés? Quand estimez-vous qu'il faudra être prêt à engager les travaux? En outre, vous estimez raisonnable de venir au parlement un mois avant la date butoir pour le contrat de gestion. Cela nous permettra effectivement de faire du bon travail.
À la demande du ministre, nous allons joindre les questions nos 249 van de heer Roel Deseyn, 428 van de heer David Geerts et 532 de M. Gilles Foret.
Mevrouw de voorzitter, felicitaties met uw voorzitterschap in onze commissie. Mijnheer de minister, als er een stroomtekort dreigt, zal dat uiteraard ook een impact op het telecommunicatienetwerk hebben. Ik heb minister Jambon ook al ondervraagd over de specifieke gevolgen voor het ASTRID-netwerk. Ik wil echter ook nagaan wat er voor de telecomsector is geregeld. Dat past ook in het kader van zijn verplichtingen en de opvolging van de richtlijnen inzake kritieke infrastructuur. De wet bepaalt dat de se ctor al op dergelijke scenario’s voorbereid moet zijn, dus niet alleen op stroomonderbrekingen maar ook op natuurrampen, op alles wat met een dreigende afschakeling te maken heeft. Mijnheer de minister, wat zal de impact op de vaste- en mobieletelecomnetwerken zijn? Het is belangrijk dat wij de bevolking daarover kunnen inlichten. Is het effect enkel beperkt tot de afschakelzone of zullen er vervolgeffecten zijn? Kan men dat naar gelang van het afschakelplan testen? Wat is de conformiteit tussen het afschakelplan en de structuur van een telecomnetwerk? Kan dat netwerk blijven functioneren? Daarop hebben wij nog geen antwoord gevonden. Hoe zit het met de bereikbaarheid van de nooddiensten via een klassieke vaste telefoon? Een klassieke vaste telefoon bij Belgacom is aangesloten op de modem. Als er geen elektriciteit is, is dat toestel dus niet meer operationeel. Men kan dan misschien nog bellen met een gsm, maar omdat veel bedrijven VoIP-centrales gebruiken, zal men de nooddiensten niet kunnen bereiken. Mijnheer de minister, de problematiek valt specifiek in uw bevoegdheid. Wat is de impact voor het Proximusnetwerk? Welke types van toestellen zullen burgers kunnen gebruiken? Het is belangrijk dat zij weten wat zal werken en wat niet. Het telefoonnetwerk is immers helemaal geïntegreerd. Welke engagementen worden ter zake genomen? Kan men met preventieve maatregelen op het vlak van telecom meer inspanningen voor de burgers doen?
Mijnheer de minister, collega Deseyn heeft de inleiding reeds gegeven. Ik stap over op mijn concrete vragen. Zijn er, zoals in de verschillende gemeenten, ook afschakelzones voor bepaalde zendmasten of glasvezelkabels? Bestaat er een plan van aanpak of zijn Mobistar, Base en Belgacom/Proximus zelfvoorzienend? Blijven nooddiensten bereikbaar? Is er een stand van zaken inzake het overleg met de FOD Economie en met de minister van Energie, mevrouw Marghem? Het BIPT is bevoegd voor de veiligheid van de netwerken. Is er overleg geweest met het BIPT? Op welke manier werken het BIPT en de FOD Economie hiervoor samen?
Madame la présidente, monsieur le ministre, je voudrais m'associer à mes deux collègues qui ont fait part de leur intérêt pour le maintien des télécommunications lors de l'hypothétique pénurie d'énergie de cet hiver. Durant cet été, nous avons eu l'occasion de discuter abondamment du plan de délestage. Je tiens à souligner l'importance des télécommunications entre citoyens et entre professionnels. Nous en avons d'ailleurs fait la triste expérience à Liège lors de la fusillade du 13 décembre. Il convient donc de voir ce qu'il y a lieu de faire en cas de coupure de courant et de délestage. Monsieur le ministre, est-il envisageable de recourir à un système de SMS pour tous les abonnés à la téléphonie mobile dans une région qui serait délestée? Ensuite, dans les zones concernées, les cabines téléphoniques seront-elles considérées comme prioritaires? Enfin, des campagnes de prévention seront-elles mises en œuvre afin d'expliquer à la population quel comportement adopter en cas de délestage? Je vous remercie d'avance pour vos réponses.
Momenteel zijn ongeveer 10 grote telecomoperatoren zeer afhankelijk van elektrische stroom om hun diensten aan te bieden. De operatoren hebben in hun eigen netwerken, voor zover technisch mogelijk, voorzieningen ingebouwd om stroomonderbrekingen tijdelijk op te vangen. Tijdens de afschakeling zal het telecomverkeer ernstig verstoord of onmogelijk zijn. Er is een beperkte autonomie voor de gsm-netwerken; de vaste telefonie en het internet zullen onmiddellijk niet meer functioneren, behalve de analoge telefonie van Belgacom, waar de voeding uit de centrale komt, maar dan wel alleen als de centrale nog onder stroom staat. De nooddiensten blijven bereikbaar, zolang de communicatiediensten functioneren. De nooddiensten blijven in de afgeschakelde gebieden alleen bereikbaar via de analoge telefoondienst van Belgacom voor maximaal vier uur en via mobiele telefonie voor een maximale periode van één tot drie uur afhankelijk van de mobiele operator en de verkeerstrafiek na het afschakelen van de elektriciteit. Aan de kant van de uitbaters van de nooddiensten, namelijk het ASTRID-netwerk, zijn er normaliter geen problemen op het gebied van continuïteit en toegang tot de nooddiensten. Uit onderzoek van het BIPT blijkt dat de meeste grote operatoren over een business continuity plan beschikken. Dergelijk plan bevat maatregelen om de negatieve impact van onder andere stroomonderbrekingen te minimaliseren. Hierin wordt logischerwijze vooral geconcentreerd op het functioneren van de kern van het netwerk, waar het verkeer van alle klanten wordt getransporteerd; dat wordt beschermd. Het BIPT heeft contact opgenomen met de directie Regulering van de FOD Economie. Na overleg is beslist dat het BIPT zal optreden als coördinator voor de telecomsector in het crisiscentrum. In dergelijke context heeft het BIPT de voorbije weken samengezeten met de telecomsector om een exacte stand van zaken op te maken en zich ervan te vergewissen dat er preventieve maatregelen worden genomen om de impact van grootschalige afschakelingen op de werking van elektronische communicatienetwerken zo veel mogelijk te beperken. Een procedure voor stroomonderbrekingen is samen met de operatoren uitgewerkt. Het BIPT heeft in samenspraak met de sector een lijst van basisstations bezorgd aan de elektriciteitsdistributeurs, waarbij wordt gevraagd hieraan prioriteit te geven bij het herinschakelen van de stroom om de niet-bereikbaarheid van de nooddiensten te minimaliseren. Uit het ontvangen antwoord blijkt dat hieraan geen gevolg kan worden gegeven. Door middel van het koninklijk besluit van 27 mei 2014 betreffende de beveiliging en de bescherming van de kritieke infrastructuren is reeds een eerste stap gezet, waarbij de basisinhoud van het beveiligingsplan van de exploitant van een kritieke infrastructuur wordt vastgelegd. De uitbaters van de kritieke infrastructuren moeten nog worden aangewezen. Op het ogenblik is ENISA een methodologie aan het uitwerken om kritieken infrastructuren voor de sector elektronische communicatie te identificeren. Ik ben de mening toegedaan dat een Belgisch beleid inzake die problematiek best coherent wordt uitgewerkt in een Europees kader. Zodra het kader stabiel is, kunnen meer stappen worden gezet om de entiteiten aan te wijzen die worden beschouwd als kritieke infrastructuur in de elektronische communicatie.
Enerzijds is het goed dat er veel overleg is en dat er al veel is voorbereid, maar u geeft toe dat bij een zekere mate van overmacht op bepaalde momenten de nooddiensten in zekere regio’s niet bereikbaar zullen zijn wanneer de basisstations worden afgeschakeld. Voor ASTRID heeft men in België, op enkele mastproblemen in onder andere de Ardennen na, een vrij goede oplossing. Misschien kan voor een specifieke nooddienst ASTRID iets meer open worden gesteld. Het is nogal dramatisch wanneer er zich bijvoorbeeld een hartstilstand zou voordoen en de nooddienst niet bereikt kan worden. Er is het vaste net, maar voor mobilofonie is de vraag of de centrales van de nooddienst volledig operationeel zijn. Hoe weten de burgers of ze een analoge, klassieke dienst bezitten? Soms zijn dat identieke toestellen die op de twee modi kunnen worden aangesloten, maar werkt het volledig via het digitale netwerk. De voorlichtingscampagne zal belangrijk blijven: men moet goed kunnen inschatten wat men eventueel niet meer kan doen, zodat men zich fysiek naar een bepaalde post kan begeven om iets te melden. Als men op geen enkele manier bereikbaar is, moet er een second best oplossing zijn, weze het een fysieke verplaatsing om iemand te verwittigen. Met de lokale besturen zal een soort van desk moeten worden gecreëerd om die problemen zo snel mogelijk op te vangen. U bent heel eerlijk geweest, maar het dossier vergt verdere opvolging.
Mijnheer de minister, bedankt voor uw antwoord. U hebt een eerlijke stand van zaken gegeven. Belangrijk is dat de problemen zeker en vast niet worden geminimaliseeerd: ook als het nieuws niet goed is, moet men het durven te brengen. U verwees naar de analoge lijnen. Kunt u mij, eventueel achteraf, laten weten wat de dekkingsgraad is wanneer men terugvalt op het analoge systeem? Men kan wel zeggen dat die min of meer blijven functioneren, maar wat is dan de dekkingsgraad? Dat is essentieel om te weten welke verdere stappen nodig zijn in het kader van de dienstverlening, zeker wat de nooddiensten betreft. We gaan dan uit van een worstcasescenario, dat besef ik wel. Die interessante denkoefening zouden we vier jaar geleden niet hebben gemaakt; we zouden dan niet hebben stilgestaan bij andere calamiteiten. We leren daar dus wel iets van. Als u mij schriftelijk de analoge dekkingsgraad nog kunt meedelen, kunnen we verder zien en kan het BIPT misschien een en ander voort uitwerken.
Monsieur le ministre, je vous remercie pour la précision de vos propos. J'ai toute confiance en vos capacités et celles de vos collègues du gouvernement pour gérer ce qu'il y aura à gérer au moment venu. Je voudrais insister sur l'importance de la communication entre les citoyens en cas de crise et de l'anticipation des comportements en sensibilisant les uns et les autres sur ce qui pourrait arriver. À Liège, nous avons connu une situation de crise il y a quelques années avec la fusillade et nous avons vu là l'importance des réseaux sociaux lorsque les télécommunications ne pouvaient pas fonctionner au centre-ville. Je sais qu'une situation n'est pas l'autre mais je pense que la sensibilisation des comportements à adopter en cas de délestage et de manque de moyens de télécommunications est très importante.
Ten eerste, u spreekt over analoge lijnen. Het gaat inderdaad over analoge vaste lijnen, niet over het oude analoge mobilofoonnet. Daar is het afhankelijk van het feit of de centrale waarop men aangesloten is, voeding heeft. Heeft die centrale voeding, dan verloopt de communicatie zoals altijd. Ten tweede, als men het noodnummer 112 belt met een mobiel toestel, maakt het niet uit welk netwerk functioneert. Een klant van netwerk A zal, als netwerk A niet werkt maar netwerk C wel, toch toegang krijgen tot het noodnummer. Als in bepaalde regio’s alle basisstations afgekoppeld zijn, is er natuurlijk geen dekking.
Kan ASTRID iets betekenen als de klassieke operatoren niet werken? ASTRID heeft een eigen beveiligingsinfrastructuur. Het zou goed zijn dat enkel noodoproepen via dat netwerk kunnen verlopen. Ik geef dat maar mee als suggestie. Het lijkt mij zeker het onderzoeken waard dat ASTRID dan enkel voor noodoproepen gebruikt zou kunnen worden.
Wij zullen dat onderzoeken. De vraag rijst wel of de communicatiestandaarden van ASTRID bruikbaar zijn voor klassieke toestellen. Dat zou mij eerlijk gezegd verwonderen, maar wij zullen het onderzoeken.
Je pense que nous reviendrons sur ce sujet, tout en espérant qu'il n'y ait pas de délestage cet hiver.
À la demande du ministre, nous allons joindre la question n° 512 de M. David Geerts à la question n° 301 de M. Laurent Devin.
Madame la présidente, monsieur le vice-premier ministre, le PS et le sp.a s'intéressent à l'emploi dans la Fonction publique. Cette question aurait donc pu être posée par d'autres de mes collègues. Cela dit, le climat social est visiblement difficile au siège central de bpost à Bruxelles. Suite à l'annonce récente par la direction de bpost d'un screening de plus de 3 500 postes de travail, les syndicats et le personnel craignent la mise en place d'un plan social. On évoque un scénario catastrophe avec près de 30 % d'emplois menacés. En effet, le chiffre de 1 000 emplois directement menacés est évoqué. Monsieur le vice-premier ministre, dans quelle mesure le gouvernement fédéral, représentant de l'État actionnaire chez bpost, a-t-il été officiellement informé de cette initiative de la direction? Pouvez-vous nous donner des informations précises quant à ce screening de 3 500 postes de travail? A-t-il déjà démarré? Si oui, quel est l'agenda prévu pour obtenir les résultats complets de cette étude? De plus, pouvez-vous nous renseigner sur les types de postes qui sont screenés? La direction de bpost a-t-elle rencontré les syndicats à ce sujet?
Mevrouw de voorzitter, mijnheer de minister, ik ben heel blij dat ik mij bij de vraag van de heer Devin kan aansluiten. Het gaat immers om een ongerustheid die vandaag bij alle postmannen en postvrouwen over het hele land leeft. De heer Devin heeft al aangehaald dat zij met name ongerust zijn over de screening die blijkbaar in interne diensten zal gebeuren om na te gaan welke arbeidsplaatsen een meerwaarde betekenen voor het bedrijf. Dat is uiteraard een zeer vage omschrijving, vandaar mijn volgende vragen. Welke tewerkstellingsplaatsen zullen worden geëvalueerd? Klopt het cijfer van 3 500 dat wij konden lezen? In welke mate is de evaluatie al het voorwerp geweest van sociaal overleg?
Madame la présidente, le projet Alpha a été présenté au conseil d'administration. bpost opère dans un environnement en constante évolution, marqué notamment par une forte concurrence dans le secteur des paquets et des volumes de courrier en déclin. Afin de gagner en efficacité et en productivité et d'assurer sa viabilité financière, bpost est contraint d'adapter son organisation en permanence. Depuis dix ans, de nombreux changements sont déjà intervenus à divers niveaux de l'entreprise, comme le réseau de distribution ou encore le réseau de bureaux de poste. Aujourd'hui, ce sont les services de support de l'entreprise qui sont concernés par cette nécessité d'améliorer l'efficacité managériale. À cette fin, la direction de bpost a décidé de réaliser une analyse interne qui devra définir le modèle organisationnel optimal futur des services de support. Cette analyse est en cours. Elle concerne un peu plus de 1 200 personnes et n'est guidée par aucun objectif chiffré. Cette analyse devra être terminée à la fin de cette année. La direction prendra alors les décisions appropriées. Celles-ci seront mises en œuvre en 2015. À l'heure actuelle, toute spéculation sur les décisions et le nombre d'emplois menacés est prématurée. Voor alle duidelijkheid, alle medewerkers in een commerciële functie of een kaderfunctie en alle medewerkers in ondersteunende diensten zijn betrokken. Postbodes, sorteerders, chauffeurs, loketbedienden, medewerkers van het call center en het onderhoudspersoneel zijn niet betrokken.
Vous avez cité des catégories de personnes. Sont-elles toutes concernées?
Je comprends que ce soit pour vous un élément essentiel. Sont uniquement concernées les fonctions managériales, commerciales ou de support. Zoals steeds het geval was bij alle vorige reorganisatieprojecten zullen ook nu de regels van het sociaal overleg worden gerespecteerd.
Monsieur le ministre, je vous avoue que vos propos m'ont fort inquiété. Je suppose que vous le comprenez. En effet, si les facteurs, les chauffeurs, les guichetiers, les employés du call center et le personnel d'entretien ne sont pas concernés, nous parlons bien ici des services de support et commerciaux ainsi que des managers. Vous nous dites qu'il n'existe pas pour le moment de chiffres précis et qu'il n'y a pas lieu d'être inquiet. Néanmoins, le mois de décembre approche à grands pas. J'imagine que vous serez le premier à recevoir des informations. C'est pourquoi je vous demanderai de nous en avertir au plus tôt et de peser de toute votre influence pour que les services publics ne souffrent pas de ces décisions. Je vous en remercie d'avance.
Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord. Als wij bpost vergelijken met andere Europese operatoren, dan kunnen wij nog over een succesvol bedrijf spreken. Dat heeft volgens mij met drie factoren te maken, namelijk een doeltreffend management, goede arbeidskrachten en vooral een goede sociale dialoog door het feit dat zowel werkgevers als werknemers het beste met het bedrijf voorhebben. U verdedigde daarnet initiatieven van de vakbond, bijvoorbeeld om pakjes op zondag te leveren. Dat betekent dat men wil meedenken over de strategie en de groei van het bedrijf. Het sociaal overleg is hier dus belangrijk. Er werd een aantal categorieën genoemd die zullen worden gereorganiseerd en andere werden al onderworpen aan een reorganisatie. Voor ons is het belangrijk dat een goed sociaal overleg wordt georganiseerd en dat, volgens de traditie en na sociaal overleg, de gepaste maatregelen worden genomen om de efficiënte organisatie te behouden. Daarop willen wij blijven hameren, ook in de toekomst.
Le groupe Ecolo-Groen avait demandé qu'un débat sur l'implication de Belgacom dans le dossier LuxLeaks ait lieu dans cette commission. Normalement, ces questions auraient dû être jointes à l'échange de vues, mais comme le ministre est venu avec des réponses, allons-y.
Mijnheer de minister, wat wij leerden over de affaire-LuxLeaks, was niet altijd comfortabel voor de overheid. Belgacom wordt in deze zaak ook genoemd. Ook de woordvoerder van Belgacom heeft daarop gereageerd. De vraag is of de constructie heeft gediend in het kader van het behandelen van de bedrijfswinst. Werd een commerciële activiteit toegevoegd bij de bestaande holdingstructuur die werd opgezet? Of was het de intentie van bij aanvang om ook daar een structuur op te richten? Het is belangrijk dat wij hierin maximale transparantie krijgen. Zelfs al bevindt dit zich in een sfeer van illegaliteit of is dit niet echt aan de orde, toch heeft de overheid ter zake een voorbeeldfunctie. Mijnheer de minister, in het regeerakkoord staat dat overheidsbedrijven voorbeelden van goed bestuur moeten zijn. Betekent dit dat ze zich niet moeten organiseren om de bijdragen te verminderen? Ik zeg niet minimaliseren. Dat zou ongepast zijn, gezien de bijdragen die Belgacom-Proximus levert aan de overheid. Ik heb ook een vraag over belastingsoptimalisatie. Wij waren heel streng voor bepaalde sociale groeperingen. Men zei dat men van perfect wettelijke mechanismen gebruikmaakte. Dat werd door de publieke opinie gehekeld. Wij moeten er dus voor zorgen dat wij hiermee vanuit politiek oogpunt met enige omzichtigheid omgaan. Mijnheer de minister, kunt u verdedigen wat er is gebeurd? Zult u Belgacom over het financieel beleid aanspreken? Dezelfde mensen van toen dragen immers ook nu nog een grote verantwoordelijkheid. Is deze kwestie voorts ook in de raad van bestuur ter sprake gekomen? Misschien moet ik daarover een nieuwe vraag stellen of kunnen wij het hierover hebben in het debat met de regeringscommissaris dat de voorzitter heeft aangekondigd. Stilzwijgen zou immers kunnen worden begrepen als een stilzwijgende goedkeuring. Belangrijk is dat wij het dossier eerst goed kennen. Ik kijk met veel verwachting uit naar uw antwoord.
Mijnheer de minister, in de plenaire vergadering kwam LuxLeaks reeds ter sprake. Belangrijk voor mij in dit debat is dat er duidelijkheid komt. Belgacom werd in de zaak-LuxLeaks genoemd. Ik kon in de krant lezen dat men zegt dat er niets illegaals is gebeurd. Dit zijn economische activiteiten, die gerechtvaardigd zijn door het beleid van het bedrijf. Zelf hebt u gezegd dat u meer duidelijkheid van het bedrijf wil over het wettelijke alsook het ethische aspect van dit dossier. Good governance is belangrijk in de overheidsbedrijven. Vandaar mijn concrete vragen over deze zaak. Hebt u het management van Belgacom gevraagd om duidelijkheid te geven? Kunt u ons wat meer duidelijkheid geven over de uitkomst van dit gesprek? Over welke activiteiten van Belgacom gaat het exact? Bestaan deze constructies vandaag nog steeds? Welke volgende stappen zult u in dit dossier ondernemen? In de vorige legislatuur hebben wij in deze commissie af en toe de voorzitter van de raad van bestuur op bezoek gekregen om over dergelijke zaken, al dan niet achter gesloten deuren, te spreken. Kan dit een voorwerp van debat zijn tussen de voorzitter van de raad van bestuur en de leden van deze commissie?
Mevrouw de voorzitter, ik wil duidelijk zijn, dergelijke praktijken zijn mijns inziens niet verdedigbaar en ik deel de verontwaardiging die velen vandaag hebben. Dit soort constructies kan niet door de beugel. Degenen die er het meest nadeel van hebben zijn de KMO’s en de burgers, die niet de middelen hebben om dergelijke constructies op te zetten. Ik was geen minister in 2004, toen Belgacom hiervan gebruik zou hebben gemaakt, ik spreek in de voorwaardelijke wijs, want ik heb nog niet alle details, maar vandaag aanvaard ik dit niet. Ik heb aan het management van Belgacom gevraagd om duidelijkheid te geven. Het mag dan wel legaal zijn, er is ook een ethische dimensie aan het handelen. Dit wil zeggen dat overheidsbedrijven hun belastingbijdrage moeten leveren als onderdeel van goed bestuur. Voorlopig heb ik die detailinformatie over de praktijken uit het verleden alsook over hun visie omtrent belastingoptimalisatie nog niet ontvangen. In verband met uw vraag over de werkzaamheden van deze commissie, dat is natuurlijk de volledige autonomie van het Parlement, ik zou daarin niet durven tussenkomen, maar als die vraag gesteld wordt, zie ik absoluut niet in op welke manier ik daar in de weg zou kunnen gaan staan.
Mevrouw de voorzitter, mijnheer de minister, u neemt een belangrijke principiële stelling in, u bent heel rechtlijnig. Wij wachten samen met u op verdere informatie om het debat ten gronde te kunnen voeren. Het signaal dat de regering nu geeft, is zeer duidelijk, met name dat men niet al te creatief daarmee mag omspringen.
Mevrouw de voorzitter, mijnheer de minister, ik heb ook in mijn schriftelijke neerslag gesproken over het ethische aspect. Het is juist dat wij als commissie de werkzaamheden zelf kunnen organiseren, maar ik vind het wel een belangrijk signaal dat u als bevoegde minister zegt dat u absoluut ook vindt dat deze commissie haar werkzaamheden kan doen en desgevallend de nodige stappen zal zetten ten aanzien van het overheidsbedrijf zelf.
Mijnheer de minister, het lijkt alsof ik hier de communautaire toer opga maar uit mijn uitleg zal blijken dat het eigenlijk om het totaal tegenovergestelde gaat. Het verwondert mij dat er om de zoveel tijd nog steeds disputen ontstaan rond het taalgebruik van medewerkers bij bpost. We hebben een klacht gekregen uit Vilvoorde omdat in dat postkantoor de vigerende taalwetgeving blijkbaar niet zou worden nageleefd. Dat is de wetgeving. Enerzijds, staat in het regeerakkoord dat u de operationele doeleinden van het overheidsbedrijf aan het management zou overlaten maar, anderzijds, moeten we vaststellen dat dit bedrijf werkt in een commerciële omgeving waarin andere privébedrijven niet gevat worden door de taalwetgeving en een beleid kunnen ontwikkelen dat een internationale, meertalige dimensie heeft. Ze hebben dus een commercieel voordeel. Vandaar volgende vragen. Kunnen postkantoren hun dienstverlening aanbieden in een andere taal dan de officiële taal van de streek waarin ze zich bevinden? Als dat vandaag wettelijk niet kan, op welke manier zou u er dan voor kunnen zorgen dat dit wettelijk wel kan, aangezien andere bedrijven die in dezelfde commerciële omgeving werken dat ook kunnen? Kan men de taalwetgeving vandaag als een objectief nadeel beschouwen tegenover andere postbedrijven? In welke mate kan dit verholpen worden? Mijn persoonlijke visie is dat bpost momenteel met een commercieel nadeel inzake de commerciële werking wordt opgezadeld.
Dank u voor uw vraag en de toelichting. Volgens artikel 12, eerste lid van de wet houdende het gebruik van talen in bestuurszaken zijn de plaatselijke diensten in hun betrekkingen met particulieren uit hun eigen taalgebied verplicht om uitsluitend de taal van hun gebied te gebruiken. Dezelfde bepaling voorziet evenwel in een afwijking voor particulieren uit andere taalgebieden. Krachtens het zogenaamde hoffelijkheidbeginsel mogen de plaatselijke diensten inwoners van een ander taalgebied antwoorden in de taal waarvan deze zich bediend hebben. Het hoffelijkheidbeginsel lijkt mij gezien de commerciële context waarin bpost opereert en in het kader van de klantvriendelijkheid een belangrijk beginsel. Ik heb tot heden geen indicaties gekregen van het feit dat de huidige taalwetgeving in het nadeel zou zijn van bpost. Ik vind echter wel dat we waakzaam moeten blijven en ervoor moeten zorgen dat – zoals in het regeerakkoord bepaald is – we streven naar een level playing field. Mocht blijken dat de dienstverlening van bpost nadelen ondervindt door de toepassing van de huidige taalwetgeving, dan vind ik wel dat wij een oplossing moeten vinden.
Mijnheer de minister, zoals u ziet is het in deze commissie niet altijd meerderheid tegen oppositie.
Dat kan nog veranderen.
In een aantal dossiers zal dat ongetwijfeld veranderen. Bij het opstellen van een volgende beheersovereenkomst zouden we het hoffelijkheidsbeginsel moeten integreren, zodat een bedrijf als bpost achteraf bij eventuele klachten op basis van enkel artikel 12 en de taalwetgeving niet altijd in het ongelijk wordt gesteld. Het hoffelijkheidsprincipe is een ideale landingspiste, ook binnen uw regeringscoalitie. We moeten erop toezien dat het bedrijf hier geen nadeel van ondervindt.
Monsieur le président, monsieur le ministre, le 7 novembre dernier, le Conseil des ministres, suite aux recommandations de la Commission européenne, a décidé de réattribuer les compétences relatives aux organes de contrôle de la SNCB en choisissant deux ministres différents. Je pense que c'était une très sage décision. Par contre, il n'y a pas eu de modification de vos compétences. Vous êtes en même temps ministre des Entreprises publiques et ministre chargé de la régulation du secteur postal et du secteur des télécommunications avec, à ce titre, la tutelle sur l'IBPT. Cette double casquette est étonnante et inédite. Vous avez répondu tout à l'heure à une question de M. Peter Dedecker sur le sujet. Dans la déclaration de gouvernement, vous dites vouloir renforcer l'indépendance de l'IBPT. Vous annoncez en même temps un contrat de gestion. Nous y reviendrons lors du débat sur votre note d'orientation que vous présenterez la semaine prochaine. Monsieur le ministre, estimez-vous que le principe de séparation imposé à Mme Galant afin d'éviter tout conflit d'intérêts s'applique également dans votre cas? Ou estimez-vous qu'il n'y aurait pas du tout de conflit d'intérêts? Je sais que la partie distribution a été attribuée au ministre de l'Économie, mais c'est juste une petite partie de la régulation. Comptez-vous continuer à porter cette double casquette? N'avez-vous pas peur du flou entre vos deux positions et des reproches que l'on pourra vous faire à un moment donné sur des dossiers particuliers? Je rappelle que dans votre déclaration figure l'idée de peut-être vendre des parties de bpost et de Belgacom. En quoi l'indépendance de l'IBPT est-elle renforcée si celle-ci devait être liée par un contrat de gestion conclu avec le gouvernement? Je vous remercie.
Monsieur le président, chère collègue, j'estime qu'il n'est pas nécessaire de séparer ces compétences car il n'y a pas de conflit d'intérêts dans la mesure où le régulateur, l'IBPT, est suffisamment indépendant. C'est en peu en ligne avec la réponse que j'ai déjà donnée à la question de M. Dedecker. La Commission européenne a mis en demeure le gouvernement précédent car il y avait à l'époque un conflit d'intérêts au niveau du Conseil des ministres. Pour la Commission, le fait que ces compétences incombent à un seul ministre ou à des ministres différents n'a pas d'importance, puisque le Conseil des ministres se penche collégialement sur les décisions importantes. Il convient de rectifier au plus vite cette situation héritée du passé. Dès lors, j'ai l'intention d'introduire sans tarder un projet de modification légale à cette commission de la Chambre afin d'aligner la loi belge sur le cadre européen et d'ainsi renforcer l'indépendance de l'IBPT. L'IBPT pourra de la sorte intervenir en toute indépendance et ne devra plus accepter l'ingérence des ministres dans son plan stratégique. De plus, les ministres ne pourront plus supprimer les décisions de l'IBPT. Les dossiers de l'IBPT sur lesquels les ministres ont encore un mot à dire à l'avenir ont trait au personnel et au budget et font toujours l'objet d'une concertation avec les ministres de la Fonction publique et des Finances. Par le passé, il est déjà arrivé que les compétences en matière de poste, de télécoms et d'entreprises publiques soient confiées à un seul et même ministre, Rik Daems par exemple, sans que cela ne pose de problème, tant que l'IBPT peut agir de manière indépendante vis-à-vis du ministre des Télécommunications et de la Poste. Bref, il est crucial que le régulateur puisse contrôler le marché en toute indépendance. La relation entre l'IBPT et les pouvoirs publics est clairement définie dans la loi relative au statut de l'IBPT. Un contrat de gestion supplémentaire n'est donc pas nécessaire.
Monsieur le ministre, je vous remercie de votre réponse. Pour m'être occupée des entreprises publiques à ce moment-là, je ne crois pas que Rik Daems ait été le meilleur ministre des Entreprises publiques. Je me souviens toujours de son modèle win-win pour la Sabena. Il me semble qu'il ne s'agissait pas du meilleur modèle pour nos entreprises publiques. Par contre, j'estime que les décisions prises par les gouvernements suivants, dont vous faisiez partie, étaient très sages. Il peut y avoir une autonomie renforcée sur papier. Il n'empêche que ce qui se passe à un moment donné dans un cabinet entre certains qui s'occupent des entreprises publiques et d'autres qui s'occupent de l'IBPT, notamment au niveau des nominations, peut donner lieu à des suspicions de conflits d'intérêts. Tant en matière énergétique qu'en matière d'entreprises publiques, je plaide pour deux choses. D'une part, le politique doit encore avoir son mot à dire car une entreprise publique rend avant tout des services au public. Or, qui définit les missions de service public? C'est l'Europe mais aussi un ministre. Et si on voulait revenir sur des avis de l'IBPT, c'était essentiellement sur des missions de service public ou de service universel. Il est dès lors important que le politique qui doit rendre des comptes aux citoyens, contrairement à un régulateur, ait encore son mot à dire sur toute cette problématique. C'est un débat que nous aurons certainement ensemble, monsieur le ministre. D'autre part, je pense que cette non-séparation des compétences entre deux ministres est un mauvais signal. Cela n'enlèverait pourtant rien à votre pouvoir.