Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, αρχίζει η συνεδρίαση. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, γίνεται γνωστό στο Σώμα ότι από τα άνω δυτικά θεωρεία παρακολουθούν τη συνεδρίασή μας, αφού ενημερώθηκαν για την ιστορία του κτηρίου και τον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής και ξεναγήθηκαν στην έκθεση της αίθουσας «ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ», ενενήντα έξι ανθυπασπιστές και δύο συνοδοί αξιωματικοί από το Κέντρο Εκπαίδευσης «ΠΑΛΑΣΚΑΣ». Η Βουλή τούς υποδέχεται και τους ευχαριστεί. [[Χειροκροτήματα απ' όλες τις πτέρυγες της Βουλής]] Έχω την τιμή να ανακοινώσω προς το Σώμα ότι η Διαρκής Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου καταθέτει την έκθεσή της στο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Οικονομίας, Ανάπτυξης και Ναυτιλίας: «Κύρωση της Συμφωνίας μεταξύ της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης σχετικά με τη συνεργασία και τις δραστηριότητες της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης στην Ελληνική Δημοκρατία.» Στην Ολομέλεια, αν θυμάμαι καλά, στη χθεσινή Διάσκεψη των Προέδρων αποφασίσαμε να έρθει προς ψήφιση την Τετάρτη. Επίσης, έχω την τιμή να ανακοινώσω προς το Σώμα ότι οι Υπουργοί Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού, Εθνικής Άμυνας, Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Πολιτισμού και Αθλητισμού, Οικονομικών, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και οι Αναπληρωτές Υπουργοί Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού, Εθνικής Άμυνας, Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Οικονομικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κατέθεσαν στις 29-10-2015 σχέδιο νόμου: «Συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις, ενσωμάτωση στο ελληνικό δίκαιο της Οδηγίας 2012/27/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 25ης Οκτωβρίου 2012 «για την ενεργειακή απόδοση, την τροποποίηση των οδηγιών 2009/125/ΕΚ και 2010/30/ΕΕ και την κατάργηση των οδηγιών 2004/8/ΕΚ και 2006/32/ΕΚ», όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 2013/12/ΕΕ του συμβουλίου της 13ης Μαΐου 2013 «για την προσαρμογή της οδηγίας 2012/27/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την Ενεργειακή Απόδοση, λόγω της προσχώρησης της Δημοκρατίας της Κροατίας» και άλλες διατάξεις». Παραπέμπεται στις συναρμόδιες Διαρκείς Επιτροπές Παραγωγής και Εμπορίου, Οικονομικών, και Μορφωτικών Υποθέσεων, οι οποίες θα ξεκινήσουν - αν δεν έχουν ξεκινήσει ήδη, εν πάση περιπτώσει - τη συζήτησή του σήμερα. Κατά την πρόβλεψη και την απόφαση της Διάσκεψης των Προέδρων, αυτό το νομοσχέδιο θα συζητηθεί την άλλη Τετάρτη και Πέμπτη στη Βουλή. Δηλαδή, την επόμενη Τετάρτη θα ξεκινήσουμε με τη μικρή κύρωση - το προηγούμενο νομοσχέδιο που σας είπα - και θα συνεχίσουμε με αυτό το πολυνομοσχέδιο, το οποίο θα συνεχιστεί και την Πέμπτη επί των άρθρων. Επίσης, σας ενημερώνω, εκτός κειμένου, ότι κατετέθη το σχέδιο νόμου για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών. Σύμφωνα με την απόφαση της Διάσκεψης των Προέδρων, σήμερα το απόγευμα στις 17.00΄ - για να υπάρχει ο ελάχιστος χρόνος για τη μελέτη αυτού του νομοσχεδίου - θα συνεδριάσει η Επιτροπή Οικονομικών. Αύριο στην Ολομέλεια, με την δεκάωρη διαδικασία που προβλέπει ο Κανονισμός για το κατεπείγον, από τις 10.00΄ το πρωί μέχρι τις 20.00΄ το βράδυ, θα γίνει η ψήφιση του νομοσχεδίου. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, εισερχόμαστε στη συζήτηση των ΕΠΙΚΑΙΡΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ Ο Πρωθυπουργός, σύμφωνα με τα άρθρα 129 και 132 του Κανονισμού της Βουλής, θα απαντήσει στην πρώτη με αριθμό 43/1/26-10-2015 επίκαιρη ερώτηση πρώτου κύκλου του Βουλευτή Β΄ Αθηνών της Νέας Δημοκρατίας κ. Γεωργίου Κουμουτσάκου, σχετικά με την προσφυγική - μεταναστατευτική πολιτική της χώρας. Νομίζω πως είναι θετικό το ότι τρεις εβδομάδες ακριβώς μετά την ορκωμοσία της νέας Βουλής ξεκινά αυτή η διαδικασία και με την παρουσία και παρέμβαση του Πρωθυπουργού της χώρας. Τον λόγο έχει ο ερωτών Βουλευτής για δύο λεπτά, προκειμένου να αναπτύξει την επίκαιρη ερώτησή του. Σε αυτές τις διαδικασίες υπάρχει πάντα μια μεγαλύτερη άνεση χρόνου - το γνωρίζουμε - για να γίνει ουσιαστική συζήτηση. Κύριε Κουμουτσάκο, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Πράγματι το θέμα είναι πάρα πολύ κρίσιμο και σοβαρό. Είναι επομένως σημαντικό να υπάρχει ανοχή στο θέμα του χρόνου. Κύριε Πρωθυπουργέ, η σημερινή συζήτηση γίνεται κάτω από μια πολύ βαριά σκιά. Τη σκιά των πνιγμών και των ναυαγίων σε ελληνικά χωρικά ύδατα. Γίνεται, όμως, και σε συνέχεια μιας συμφωνίας που έχει τη δική σας έγκριση. Της συμφωνίας της 25ης Οκτωβρίου της Συνόδου Κορυφής με τις χώρες του βαλκανικού διαδρόμου των προσφύγων. Σε αυτήν αναλάβατε, δηλαδή η χώρα ανέλαβε, πολύ βαριές δεσμεύσεις, με ασαφή ανταλλάγματα και ασαφή αντισταθμίσματα - θα έλεγα με καθόλου αντισταθμίσματα. Όταν τελείωσε η Σύνοδος Κορυφής κάνατε δηλώσεις και είπατε ότι αποτρέψατε, αφού πολεμήσατε σκληρά, απαράδεκτες προτάσεις. Όμως πρέπει να σας πω ότι «απαράδεκτη πρόταση» κυρίως στο θέμα που αναφέρατε τότε, δηλαδή όσον αφορά την υποχρέωση ή την πρόταση δημιουργίας στρατοπέδου πενήντα χιλιάδων προσφύγων ή κωμόπολης πενήντα χιλιάδων προσφύγων στην Ελλάδα, τέτοια πρόταση επισήμως ουδέποτε κατετέθη, κύριε Πρωθυπουργέ. Δεν υπήρξε τέτοια πρόταση από τους εταίρους και το γνωρίζετε, εκτός κι εάν διαπραγματεύεστε με το «SPIEGEL». Εκτός κι αν διαπραγματεύεστε με δημοσιεύματα και όχι με πραγματικές προτάσεις. Αντίθετα, λοιπόν, από αυτό το οποίο δηλώσατε, δεσμευτήκατε για την παραμονή και φιλοξενία πενήντα χιλιάδων προσφύγων: τριάντα χιλιάδων σε κάποιον χώρο που δεν γνωρίζουμε - δεν γνωρίζουμε αν υπάρχουν αυτές οι υποδομές, δεν γνωρίζουμε σε ποιες συνθήκες αυτοί οι άνθρωποι θα παραμείνουν στη χώρα μέσα στο χειμώνα - , και είκοσι χιλιάδων σε μια πρωτοεμφανιζόμενη πρακτική ενοικιαζόμενων διαμερισμάτων. Την αναλάβατε την ευθύνη και η Ελλάδα είναι η μόνη από τις χώρες που συμμετείχαν σε αυτήν τη συνάντηση, που ανέλαβε και ποσοτικές και χρονικές δεσμεύσεις. Δεσμευτήκατε ότι αυτά θα εφαρμόσετε σε δύο μήνες. Όμως είπατε και κάτι ακόμα, ότι «ευτυχώς» αποτρέψατε το δικαίωμα τρίτων χωρών να αρνηθούν να παραλάβουν ή να αποδεχθούν πρόσφυγες που έρχονται από το ελληνικό έδαφος και πηγαίνουν στο δικό τους. Είπατε ότι το καταφέρατε αυτό. Όμως, στις παραγράφους 3 και 14 των δεκαεπτά σημείων της 25ης Οκτωβρίου συμφωνήσατε τελείως διαφορετικά πράγματα, μα τελείως διαφορετικά πράγματα. Ο κίνδυνος, λοιπόν, εγκλωβισμού εκατοντάδων χιλιάδων προσφύγων και μεταναστών στη χώρα μας είναι και υπαρκτός και άμεσος. Και για να μην ισχυρίζεται ο καθένας ό,τι θέλει, καταθέτω, κύριε Πρωθυπουργέ, και τη δήλωση των δεκαεπτά σημείων αλλά και τις δικές σας δηλώσεις, για μία συγκριτική μελέτη. Άλλα λένε οι δηλώσεις, άλλα αναφέρονται στο κείμενο που υπογράψατε. [[Στο σημείο αυτό ο Βουλευτής κ. Γεώργιος Κουμουτσάκος καταθέτει για τα Πρακτικά τα προαναφερθέντα έγγραφα, τα οποία βρίσκονται στο αρχείο του Τμήματος Γραμματείας της Διεύθυνσης Στενογραφίας και Πρακτικών της Βουλής]] Κάθε φορά που μιλάτε για επιτυχίες, ξέρετε, ανησυχούμε. Γιατί άλλα λέτε δημοσίως και άλλα συμφωνείτε. Το κάνατε με το μνημόνιο και φοβάμαι ότι το κάνατε και με το προσφυγικό. Και πρέπει να δούμε πού είναι η αλήθεια. Η βασική ερώτηση, κύριε Πρωθυπουργέ, είναι μία: Γιατί αναλάβατε αυτές τις δεσμεύσεις χωρίς ορατό αντιστάθμισμα; Πώς θα υλοποιήσετε αυτές τις δεσμεύσεις; Πού θα εγκατασταθούν οι τριάντα χιλιάδες πρόσφυγες; Υπάρχουν υποδομές; Σε ποιες συνθήκες μέσα στον χειμώνα; Τι σημαίνει να επιδοτείται το ενοίκιο για είκοσι χιλιάδες πρόσφυγες; Πώς θα επιδοτείται και για πόσο καιρό; Πού θα βρεθούν, πού θα είναι αυτά τα διαμερίσματα μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου; Ποιος λέει ότι δεν θα νοικιάζεται από έναν και τελικά θα διαμένουν είκοσι ή τριάντα ή σαράντα πρόσφυγες στο ίδιο διαμέρισμα; Πώς θα διασφαλιστεί έτσι η κοινωνική συνοχή; Πώς θα διασφαλίσετε ότι με αυτή την πολιτική δεν θα ενισχυθούν ακραίες ρατσιστικές και ξενοφοβικές δυνάμεις στην ελληνική κοινωνία; Πώς γίνεται να μιλάτε ταυτόχρονα για προσωρινή φιλοξενία, αλλά και για ένταξη στον κοινωνικό ιστό; Τι από τα δύο ισχύει; Πού είναι η αλήθεια; Και επανέρχομαι στο βασικό ζήτημα. Απέναντι σε αυτές τις δεσμεύσεις, οι οποίες είναι βαριές και ουσιαστικές, τι πήρε η χώρα; Δείτε το παράδειγμα της Τουρκίας. Είναι τελείως διαφορετικό από αυτό που εμφανίζετε εσείς εδώ. Η Τουρκία κέρδισε, χωρίς να έχει καμμία δέσμευση. Κέρδισε οικονομικά: ενίσχυση 3 δισεκατομμυρίων ευρώ. Κέρδισε πολιτικά: σχεδόν την άρση της απαγόρευσης βίζας για τους Τούρκους πολίτες. Κέρδισε γεωστρατηγικά: τους αναγνωρίζεται ένας κομβικός ρόλος σε όλη την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Εμείς, τίποτα! Και τι είναι ο επιχειρησιακός συντονισμός μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας; Πώς θα εξασφαλιστεί; Ποιος θα τον αναλάβει; Μήπως υποκρύπτεται ακόμη - γιατί βλέπω και από τη συνάντηση εχθές με τον κ. Στάινμαγιερ εδώ, τις συνομιλίες - μήπως είναι ακόμα ζωντανό το ενδεχόμενο κοινών περιπολιών; Όλα αυτά δημιουργούν εύλογες ανησυχίες. Όλα αυτά δημιουργούν εύλογες και μεγάλες ανησυχίες και στους κατοίκους των νησιών, τις οποίες μεταφέρουν συνάδελφοι, ο κ. Κόνσολας, ο κ. Κυριαζίδης, ο κ. Κεφαλογιάννης, ο κ. Αθανασίου.
Κύριε Κουμουτσάκο, σπεύστε, παρακαλώ. Έχετε και τη δευτερολογία σας.
Ναι, κύριε Πρόεδρε. Και πάντως, εμείς, όπως φάνηκε στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, κύριε Πρόεδρε, όταν χρειάστηκε, στηρίξαμε, γιατί πάντα βάζουμε το συμφέρον της χώρας πάνω από όλα. Αυτό έκανε ο Πρόεδρος του Κόμματος, ο κ. Μεϊμαράκης, οδηγώντας την κ. Μέρκελ στο να μην αναφερθεί ούτε καν εμμέσως στο ενδεχόμενο ή στην πιθανότητα μεικτών ελληνοτουρκικών περιπολιών στη θάλασσα του Αιγαίου. Και, τέλος, είπαμε με οδύνη ότι η σημερινή συζήτηση γίνεται κάτω από τη βαριά σκιά πνιγμών και ναυαγίων. Είναι απάνθρωπη αυτή η κατάσταση. Να σας θυμίσω ότι σε αντίστοιχες τραγικές περιπτώσεις, σε δυστυχήματα, σε τραγικές καταστάσεις, το 2014, τότε ως Αντιπολίτευση ζητήσατε να αναλάβει η Κυβέρνηση πολιτικές ευθύνες για τον χαμό των ανθρώπων. Ζητήσατε παραιτήσεις, διασύροντας ουσιαστικά και εκθέτοντας διεθνώς τη χώρα ότι δεν κάναμε καλά τη δουλειά μας. Ακούστε, κύριε Πρόεδρε, εμείς με αυτό το ζήτημα τέτοιου είδους δεύτερης κατηγορίας φτηνή αντιπολίτευση δεν θα κάνουμε. Εμείς είμαστε εδώ για να ζητήσουμε να μας διευκρινίσετε εάν η Ελλάδα κινδυνεύει να γίνει, με δικά σας λόγια, «αποθήκη ψυχών». Αν θα γίνει ένας απέραντος καταυλισμός εκατοντάδων χιλιάδων προσφύγων και μεταναστών, που δεν θα μπορεί να διαχειριστεί η χώρα στην οικονομική κατάσταση που βρίσκεται. Έχετε ευθύνη γι' αυτό και περιμένουμε απαντήσεις.
Ευχαριστούμε, κύριε Βουλευτά. Ο κύριος Πρωθυπουργός έχει τον λόγο.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον κ. Κουμουτσάκο για την ερώτηση αυτή, διότι είναι πραγματικά επίκαιρη και μου δίνει την ευκαιρία, ιδιαίτερα μετά τα περιστατικά που είδαμε από τους δέκτες των τηλεοράσεών μας όλοι - και αναφέρομαι στο χθεσινό τραγικό ναυάγιο, ένα από τα δεκάδες που συμβαίνουν σχεδόν καθημερινά πλέον στις θάλασσες του Αιγαίου - να εκφράσω στο Σώμα τη βαθιά μου θλίψη, την απέραντη οδύνη για τους δεκάδες θανάτους, για την ανθρώπινη αυτή τραγωδία που εξελίσσεται στις θάλασσές μας. Θα ήθελα να τονίσω ότι τις μέρες αυτές τα κύματα του Αιγαίου δεν ξεβράζουν απλά νεκρούς πρόσφυγες, νεκρά παιδιά, αλλά ξεβράζουν στις ακτές μας τον ίδιο τον ευρωπαϊκό πολιτισμό, διότι δεν μπορεί να μένει κανείς απαθής εδώ και μήνες σε μία ανθρωπιστική τραγωδία που εξελίσσεται με ευθύνη της Δύσης, με ευθύνη των δυτικών κυβερνήσεων. Διότι οι πολεμικές επεμβάσεις στην περιοχή δεν ήταν επεμβάσεις, οι οποίες έγιναν προκειμένου να αναδείξουν τον αναγκαίο εκδημοκρατισμό των κρατών αυτών, αλλά για να αναδείξουν γεωπολιτικά συμφέροντα που κακώς υπολογίστηκαν ότι δεν θα είχαν τέτοιες τραγικές συνέπειες από τις κυβερνήσεις της Δύσης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σήμερα όσοι έσπειραν ανέμους θερίζουν θύελλες. Μόνο που αυτές οι θύελλες αφορούν κυρίως τις χώρες της πρώτης υποδοχής. Θέλω να υπογραμμίσω επίσης, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ότι και προσωπικά ως μέλος αυτής της ευρωπαϊκής ηγεσίας, εκπροσωπώντας τη χώρα σε αυτές τις Συνόδους Κορυφής, από τον προηγούμενο Φλεβάρη με δική μας - δική μου και του Ιταλού Πρωθυπουργού - αίτηση έγινε η πρώτη διάσκεψη σε επίπεδο κορυφής για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης και του προσφυγικού προβλήματος, που τότε στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θεωρούσαν ότι αφορά το Αιγαίο, την Τουρκία. Ζητούσαν μονάχα - και θα γίνει στις 14 Νοέμβρη στη Βαλέτα, στη Μάλτα - Διάσκεψη Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις χώρες της Αφρικής, θεωρώντας ότι το πρόβλημα αφορά μονάχα τη Λιβύη, τις μεταναστευτικές ροές από τη χώρα της Λιβύης στη Μεσόγειο, με επίκεντρο τα δραματικά ναυάγια στη Λαμπεντούζα. Από τότε είχαμε ζητήσει συνεννόηση με την Τουρκία, γνωρίζοντας, όπως όλοι - κι εσείς φαντάζομαι - ότι από τότε στις ακτές, στα παράλια της Τουρκίας υπάρχουν δεκάδες, εκατοντάδες χιλιάδες προσφύγων από τη Συρία. Θέλω, λοιπόν, να πω ότι αισθάνομαι ως μέλος αυτής της ευρωπαϊκής ηγεσίας ντροπή, τόσο για την ανικανότητα της Ευρώπης να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά αυτό το ανθρώπινο δράμα όσο και για το επίπεδο της συζήτησης που διεξάγεται σε επίπεδο κορυφής, που ο ένας προσπαθεί να πετάξει το μπαλάκι στον άλλο. Και είναι υποκριτικά και κροκοδείλια τα δάκρυα για τα νεκρά παιδιά στις ακτές του Αιγαίου. Διότι είναι πάρα πολύ συμπαθή τα νεκρά παιδιά σε όλους μας και μας προξενούν θλίψη, αλλά τα ζωντανά παιδιά που έρχονται κατά δεκάδες χιλιάδες και στοιβάζονται στον δρόμο της προσφυγιάς δεν τα συμπαθεί κανένας και δεν είναι αντικείμενο συμπάθειας. Θέλω να πω ότι αυτό το επίπεδο που αφορά την ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι ένα επίπεδο θλιβερό - το επίπεδο της συζήτησης εννοώ - και καταδεικνύει την αδυναμία της Ευρώπης να υπερασπιστεί τις αξίες της, την ίδια στιγμή μάλιστα που ορισμένες κυβερνήσεις, ενδεχομένως ακολουθώντας την ίδια αντίληψη που όχι εσείς, κύριε Κουμουτσάκο, αλλά μέρος της παράταξής σας έχει, υιοθετούν τη λογική να υψώσουμε τείχη, συρματοπλέγματα στα σύνορα μεταξύ χωρών - κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και επειδή θεωρώ ότι απαντώ σε Βουλευτές που ενστερνίζονται, από διαφορετική ιδεολογική αφετηρία, ένα κοινό ευρωπαϊκό όραμα, να σας πω ότι στη δικιά μου την αντίληψη, από μια αριστερή οπτική, το ευρωπαϊκό όραμα γεννήθηκε όταν έπεσε το Τείχος του Βερολίνου που χώριζε τον ίδιο λαό. Και σήμερα αυτό το ευρωπαϊκό όραμα πεθαίνει, όταν κάποιες χώρες υψώνουν τείχη και συρματοπλέγματα για να μην περάσουν από τα σύνορά τους οι πρόσφυγες. [[Χειροκροτήματα από την πτέρυγα του ΣΥΡΙΖΑ]] Πρώτιστο καθήκον μας, λοιπόν, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, τούτη τη στιγμή είναι το ανθρωπιστικό μας καθήκον. Και θέλω με την ευκαιρία να εκφράσω τη συμπαράσταση, την αλληλεγγύη, τα συγχαρητήρια μου στους άντρες και στις γυναίκες της Ελληνικής Ακτοφυλακής που καθημερινά σώζουν δεκάδες εκατοντάδες ανθρώπινες ζωές. [[Χειροκροτήματα από την πτέρυγα του ΣΥΡΙΖΑ]] Διότι, βεβαίως, πρώτιστο καθήκον της Ακτοφυλακής είναι η νομιμότητα και η φύλαξη των συνόρων. Όμως, τούτες τις μέρες ακόμη μεγαλύτερο καθήκον είναι η διάσωση ανθρώπινων ζωών. Όταν μια ζωή κινδυνεύει στη θάλασσα, τότε αυτό είναι το πρώτιστο καθήκον της ανθρωπιάς. Και πραγματικά αισθάνθηκα πολύ δυσάρεστα όταν κάποιοι ηγέτες χωρών - δεν έχει νόημα να αναφερθώ σε ποιους - στη Σύνοδο Κορυφής της περασμένης Κυριακής, με τον ίδιο τρόπο που προεκλογικά κάποιοι από την Αντιπολίτευση στηλίτευαν την ελληνική Κυβέρνηση, που μίλαγε για το ανθρωπιστικό καθήκον της διάσωσης ζωών, μάς κατηγορούσαν ότι δεν μπορούμε να φυλάξουμε, λέει, τα σύνορά μας. Και όταν ετέθη το ερώτημα, με βάση το διεθνές δίκαιο, όταν άνθρωποι κινδυνεύουν εντός των χωρικών υδάτων, ποιο είναι το πρώτιστο καθήκον - η απώθησή ή η διάσωσή τους; - δεν είχαν να απαντήσουν. Ελπίζω να έχετε εσείς απάντηση σε αυτό το ερώτημα, κύριε Κουμουτσάκο, διότι είναι κρίσιμο. Πρώτιστο καθήκον μας, λοιπόν, τούτη την ώρα είναι να διασώσουμε αυτούς τους βασανισμένους ανθρώπους και να περιορίσουμε την ανθρωπιστική τραγωδία. Κι αυτό είναι καθήκον ανθρωπιστικό, καθήκον αλληλεγγύης απέναντι σε ανθρώπους που εγκατέλειψαν τη χώρα τους για να χτίσουν από το μηδέν τις ζωές τους, που καταστράφηκαν από τον πόλεμο και την ερήμωση. Και ως Έλληνες γνωρίζουμε τι σημαίνει προσφυγιά. Γνωρίζουμε εμείς οι νεότεροι από τα διηγήματα των παππούδων μας και των γιαγιάδων μας τι σήμαινε προσφυγιά και κυρίως αυτά τα νησιά που σήμερα ζουν αυτήν την τραγωδία είναι νησιά που έζησαν την προσφυγιά στο πετσί τους. Είναι, επίσης, καθήκον μας να κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας, ακόμη και να υπερβούμε τις δυνατότητές μας, για να μην ξαναζήσουμε στιγμές σαν τις χθεσινές, να μην επιτρέψουμε άλλους νεκρούς, να μην επιτρέψουμε το Αιγαίο να γίνει μία θάλασσα νεκροταφείο. Και για να μπορέσουμε να υπηρετήσουμε αυτό το καθήκον, είναι ανάγκη σε ευρωπαϊκό επίπεδο να κρατήσουμε μία στάση υπευθυνότητας, μία στάση που συνάδει με τις αξίες της Ευρώπης που τείνει να τις χάσει. Και πολύ περισσότερο είναι ανάγκη να μην πυροδοτούμε φοβικά αντανακλαστικά απέναντι στις προσφυγικές ροές και να αποφεύγουμε την κινδυνολογία, να απομονώνουμε διαρκώς τις ακραίες και αντιρατσιστικές φωνές, τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Ελλάδα. Δεν είναι ένα ζήτημα το οποίο προσφέρεται για ασκήσεις αντιπολιτευτικής ρητορικής. Είναι ένα ζήτημα το οποίο μας υπερβαίνει και πρέπει να το αντιμετωπίσουμε και θέτει και υπαρξιακά ζητήματα για όλες τις δυτικές κοινωνίες, όχι μόνο για την ελληνική. Κύριε Κουμουτσάκο, γνωρίζουμε πολύ καλά ποιες είναι οι προκλήσεις και οι κίνδυνοι στη διαχείριση της προσφυγικής κρίσης, αλλά γνωρίζουμε, επίσης, καλά ότι δεν μπορούμε να τη διαχειριστούμε αποτελεσματικά, αν επιλέξουμε μία στάση φοβική και αμυντική. Δεν μπορούμε να τη διαχειριστούμε αποτελεσματικά, ως χώρα και ως κοινωνία, αν επιλέξουμε να κλειστούμε στο καβούκι μας και να παριστάνουμε ότι δεν συμβαίνει τίποτε και να ρίχνουμε την ευθύνη στον διπλανό. Δεν μπορούμε να είμαστε χρήσιμοι ούτε στην Ευρώπη ούτε στους πρόσφυγες αλλά ούτε και στους Έλληνες πολίτες, αν και εμείς επιλέξουμε, όπως κάνουν άλλοι πιο βόρεια στη γειτονιά μας, να παίξουμε απλώς τον ρόλο του φρούραρχου της Ευρώπης. Εάν επιλέγαμε κάτι τέτοιο, θα δημιουργούσαμε απλώς τις προϋποθέσεις για μία μελλοντική έκρηξη τεραστίων διαστάσεων και ανυπολόγιστου κόστους για την Ελλάδα αλλά και για ολόκληρη την Ευρώπη. Αντιθέτως, οφείλουμε - και αυτό κάνουμε - να υιοθετήσουμε μία στάση ενεργητική και παρεμβατική, ώστε να εξηγήσουμε το πρόβλημα στην Ευρώπη, καθώς πολλές χώρες θεωρούν ότι δεν τις αγγίζει, αλλά και για να αντιμετωπίσουμε και να διαχειριστούμε τα ειδικά προβλήματα που εμφανίζονται στην Ελλάδα. Σε αυτό το πλαίσιο και με αυτήν την ανθρωπιστική και αλληλέγγυα στάση απέναντι στο πρόβλημα, η ελληνική Κυβέρνηση διασφαλίζει τις θέσεις της Ελλάδας σε ευρωπαϊκό επίπεδο και την ίδια στιγμή, όπως νομίζω είναι σαφές και από τις δηλώσεις ευρωπαίων αξιωματούχων, καθίσταται από μέρους της κρίσης, μέρος της προσπάθειας για μία πιο αποτελεσματική και ανθρώπινη διαχείριση και λύση του προσφυγικού προβλήματος. Και αυτή νομίζω ότι είναι η ορθή πολιτική για τη χώρα μας: να έχει μία εποικοδομητική στάση, να συνεισφέρει με συγκεκριμένες προτάσεις και δράσεις και να παίξει τον ρόλο του συνδετικού κρίκου Ευρώπης, Ευρωπαϊκής Ένωσης και Τουρκίας, να μην παρακολουθεί απλώς τη συζήτηση που διεξάγεται σήμερα ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Τουρκία. Αυτή είναι μία πολιτική που μπορεί να αναβαθμίσει τη θέση της χώρας μας, να την κάνει χρήσιμη και να ενισχύσει τη γεωπολιτική της δυναμική. Διότι αυτός πρέπει να είναι ο ρόλος της Ελλάδας: όχι ρόλος επαίτη και φτωχού συγγενή που απλώς ζητά πρόσθετα κονδύλια αλλά ρόλος ενεργητικός, ρόλος ισότιμου εταίρου και πρωταγωνιστή, όχι μόνο στο προσφυγικό αλλά σε όλα τα ζητήματα διαχείρισης των πολλαπλών κρίσεων, στις οποίες τυγχάνει - και λόγω γεωγραφικής θέσης - να βρισκόμαστε στο μάτι του κυκλώνα. Θέλω εδώ να θυμίσω ότι εμείς, σε αντίθεση με τη Νέα Δημοκρατία, αντιληφθήκαμε το πρόβλημα και το μέγεθος του προβλήματος από την αρχή, το θέσαμε τόσο σε τοπικό όσο και σε ευρωπαϊκό αλλά και διεθνές επίπεδο και δεν οδηγηθήκαμε σε δηλώσεις και ανακοινώσεις που εκθέτουν τη χώρα μας διεθνώς. Αντίθετα, το κόμμα σας, κύριε Κουμουτσάκο, στο παρελθόν δεν δίστασε, με επίσημες δηλώσεις αλλά και με τοποθετήσεις από το Βήμα της Βουλής, να χαρακτηρίσει τους πρόσφυγες και τις προσφυγικές ροές ως «ροές λαθρομεταναστών» και να κατηγορήσει τη νεοεκλεγείσα τότε Κυβέρνηση ως Κυβέρνηση που προκαλεί το πρόβλημα, ένα παγκόσμιο πρόβλημα που αφορά όλη την Ευρώπη. Ροές που δεν έχει ξαναδεί η ανθρωπότητα μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο μάς κατηγορούσατε τότε, τον Απρίλη, ότι τις προκαλούσε η νεοεκλεγείσα Κυβέρνησή μας. Τώρα όμως, πράγματι, θέλω και εγώ να αναγνωρίσω το γεγονός ότι έχετε πλέον συνειδητοποιήσει τη διαφορά των προσφυγικών ροών από τις μεταναστευτικές ροές και έχετε σταματήσει να επιμένετε σε αναφορές, που νομίζω ότι κάνουν κακό και σε εσάς αλλά και στην πατρίδα μας. Εξάλλου, κύριε Κουμουτσάκο, γνωρίζω ότι εσείς έχετε και θητεία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τέτοιου είδους προσεγγίσεις δεν αφορούσαν τον δικό σας λόγο. Έρχομαι τώρα στα συγκεκριμένα ερωτήματα που θέσατε, ελπίζοντας να απαντήσω σε όσα μπορώ στην πρωτολογία μου. Σε όσα δεν τα καταφέρω θα έχω και τη δευτερολογία για να απαντήσω. Η άτυπη Σύνοδος Κορυφής των Βρυξελλών ήταν μία σύνοδος η οποία - ξέρετε - είχε τις χώρες του διαδρόμου των προσφυγικών ροών και τις χώρες κατάληξης - Αυστρία και Γερμανία - και έλειπε μία κρίσιμη χώρα, η Τουρκία. Είχαμε τον διάδρομο, αλλά δεν είχαμε την πόρτα που ανοίγει και μπαίνουν οι ροές μέσα στον διάδρομο και αυτό το στηλιτεύσαμε από την αρχή. Σε αυτήν, λοιπόν, τη σύνοδο καταστήσαμε σαφές ότι τους τελευταίους μήνες η Ελλάδα σηκώνει το βάρος, αλλά ταυτόχρονα έχει και την τιμή με τη στάση της να διασώζει το ανθρωπιστικό πρόσωπο της Ευρώπης. Οι δραματικές, όμως, διαστάσεις του προβλήματος αποδεικνύουν ότι πρόκειται για ένα πρόβλημα που υπερβαίνει τις δυνατότητες μιας χώρας, για να το διαχειριστεί μόνη της. Επισημάναμε, λοιπόν, ότι είναι επιτακτική ανάγκη το πρόβλημα να αντιμετωπιστεί μέσα από την αρχή της αλληλεγγύης, της συνεργασίας και του διαμερισμού της ευθύνης. Όπως δήλωσα και στη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η Ευρωπαϊκή Ένωση στο ζήτημα αυτό κινήθηκε με ρυθμούς αργούς, χελώνας, όπως δήλωσα χαρακτηριστικά. Τούτη την ώρα, όμως, κάνει προσπάθειες προς τη σωστή κατεύθυνση, ώστε να συνεννοηθεί με την Τουρκία και, ταυτόχρονα, να οργανώσει και να συντονίσει τη διαδικασία του relocation - της μετεγκατάστασης - και του resettlement - της επανεγκατάστασης - δηλαδή οι προσφυγικές ροές να γίνονται οργανωμένα τόσο από την πρώτη χώρα υποδοχής, την Ελλάδα, όσο, όμως - και αυτός είναι ο στόχος - από την ίδια την Τουρκία. Οφείλουμε, λοιπόν, να πιέσουμε την Ευρώπη να αντιμετωπίσει το ζήτημα με μεγαλύτερη αποφασιστικότητα και καλύτερο συντονισμό μεταξύ των κρατών. Το πρώτο σημείο που θέσατε αφορά την ύπαρξη στο αρχικό κείμενο συζήτησης της πρότασης που αφορούσε το να ζητείται η άδεια γειτονικής χώρας για να μεταβούν εκεί πρόσφυγες από μία άλλη χώρα. Αυτή η αναφορά με δική μας έντονη κριτική και πίεση απεσύρθη. Θέλω να σας πω εδώ ότι δεν είναι μόνο μία αναφορά, ένα λεκτικό σε ένα κείμενο. Είναι μία αντίληψη, που πρέπει από κοινού να στηλιτεύσουμε στην Ευρώπη. Η Ευρώπη πιέζεται τούτη την ώρα από κυβερνήσεις που υιοθετούν για εσωτερικούς λόγους, εξαιτίας των πιέσεων που δέχονται από την εσωτερική κοινή γνώμη, μία στάση φοβική, μία στάση που θέλει να πετάξει την ευθύνη στη διπλανή χώρα και αυτή η πίεση μεταφράστηκε λεκτικά σε μία απόφαση που υιοθετούσε τη λογική που έλεγε, με δύο λόγια, ότι σιγά - σιγά πρέπει όχι απλώς να ελέγχονται οι ροές - αυτό είναι θεμιτό - αλλά να αρχίσουν να αποκλείονται οι ροές. Θέλω, λοιπόν, από αυτό εδώ το Βήμα να δηλώσω και να σας ζητήσω να συμφωνήσουμε μαζί ότι μία τέτοια λογική δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Θέλω να επισημάνω ότι όχι μόνο είναι απαράδεκτο να υπάρχουν σε κοινά ανακοινωθέντα λεκτικά που υπονοούν τη δυνατότητα άρνησης χωρών να επιτρέψουν τη διέλευση προσφύγων από τα σύνορά τους, αλλά η χώρα μας θα ζητήσει στις αμέσως επόμενες συνόδους να καταδικαστεί ρητώς και επισήμως η επιλογή των τειχών, η επιλογή των φρακτών και των κλειστών συνόρων σε πρόσφυγες από χώρες - μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. [[Χειροκροτήματα από τις πτέρυγες του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝΕΛ]] Έρχομαι στο τρίτο σημείο των συμπερασμάτων. Το τρίτο σημείο των συμπερασμάτων της τελευταίας απόφασης, μετά από παρέμβασή μας, άλλαξε σε σχέση με την αρχική διατύπωση και απλά η διατύπωση αυτή διασφαλίζει το μίνιμουμ, δηλαδή την ανάγκη για ένα καλό επίπεδο επικοινωνίας μεταξύ των χωρών της περιοχής για τον αριθμό των προσφυγικών ροών και συνεννόησης, κάτι που η Ελλάδα ήδη κάνει. Η Ελλάδα ενημερώνει για τις προσφυγικές ροές και παράλληλα για πρώτη φορά επισήμως αναγνωρίζεται ότι οι ροές αυτές υπάρχουν και θα υπάρχουν. Απαιτείται, βέβαια, ταυτοποίηση και διεθνής επικοινωνία για τη διαχείρισή τους. Όμως, οι ροές αυτές θα υπάρχουν όσο υπάρχει το όραμα, το όνειρο αυτών των ανθρώπων να ζήσουν μία καλύτερη ζωή. Σημειώνω εδώ - προς άρση παρεξηγήσεων - ότι σταθερή θέση της χώρας μας δεν είναι να ενθαρρύνουμε χερσαίες ή θαλάσσιες - πόσω δε μάλλον - με το ρίσκο της απώλειας ζωών ανεξέλεγκτες προσφυγικές ροές από την Τουρκία προς την υπόλοιπη Ευρώπη. Θέση μας είναι να στηρίξουμε μία συγκροτημένη διαδικασία επανεγκατάστασης απευθείας από την Τουρκία προς την Ευρώπη και για όσους στη διαδικασία μετεγκατάστασης ήδη έχουν περάσει από την Ελλάδα προς τις ευρωπαϊκές χώρες. Άρα η αναφορά στην αποθάρρυνση των δευτερογενών ροών δεν είναι κάτι το οποίο πρέπει να μας προβληματίζει. Δευτερογενείς ροές, λοιπόν, θα πρέπει να αποθαρρύνονται, ακριβώς για τον λόγο ότι εμείς δεν θέλουμε αυτοί οι άνθρωποι να ταλαιπωρούνται με κίνδυνο να χάσουν τη ζωή τους, να πνιγούν στο Αιγαίο, ούτε να περνούν μέσα από αυτές τις κακουχίες με ποδαρόδρομους στα σύνορα μέσα στα χιόνια και το κρύο. Θέλουμε η μετεγκατάστασή τους να γίνεται συντονισμένα και με νόμιμο τρόπο. Πολύ σύντομα αυτή η διαδικασία της μετεγκατάστασης με νόμιμο τρόπο θα ξεκινήσει και από την πατρίδα μας. Σημείο δεύτερο: Στη δήλωσή μου μετά τη Σύνοδο Κορυφής είπα ότι αποτρέψαμε τη δημιουργία μιας ολόκληρης πόλης πενήντα χιλιάδων προσφύγων. Κοιτάξτε, δεν αναφέρθηκα εγώ στο κείμενο του «SPIEGEL», όπως αναφερθήκατε εσείς σε ένα δημοσίευμα. Δεν ξέρω από πού έχετε εσείς εσωτερική ενημέρωση για όσα διεξάγονται στις συζητήσεις κεκλεισμένων των θυρών. Θα σας προέτρεπα να απευθυνθείτε και να ρωτήσετε τον Έλληνα Επίτροπο κ. Αβραμόπουλο, ο οποίος ήταν παρών. Υπήρχε το αίτημα αυτό, κύριε Κουμουτσάκο.
Δεν είναι καταγεγραμμένο.
Δεν υπήρχε - αν θέλετε - με τον πιο επίσημο τρόπο, αλλά επειδή είστε γνώστης των διαδικασιών, γνωρίζετε ότι τα πιο επικίνδυνα πράγματα δεν τίθενται με τον πιο επίσημο τρόπο και ότι ο διάβολος πολλές φορές κρύβεται στις λεπτομέρειες. Υπήρχε, λοιπόν, αυτό το αίτημα από την πλευρά εταίρων στη λογική ότι με αυτόν τον τρόπο θα βοηθηθεί η διαδικασία της μετεγκατάστασης, να δημιουργηθεί ένα κέντρο - εγώ θα το ονόμαζα «υπερστρατόπεδο» προσφύγων - για να διεξαχθεί με αυτό τον τρόπο το relocation. Ανεξάρτητα από τις προθέσεις όσων έκαναν αυτή την πρόταση - δεν θέλω να τις κρίνω - η υιοθέτηση μίας τέτοιας πρότασης θα οδηγούσε στα αντίθετα αποτελέσματα, διότι θα δημιουργούσε ένα γκέτο, θα ενίσχυε ρατσιστικά αντανακλαστικά και δεν θα βοηθούσε ούτε τους ανθρώπους αυτούς αλλά ούτε και την ανάγκη να τους παρέχουμε τις καλύτερες δυνατές υπηρεσίες φιλοξενίας, πρώτης βοήθειας στο προσωρινό αυτό διάστημα μέχρι τη μετεγκατάστασή τους. Επιτρέψτε μου σε αυτό το σημείο να τονίσω ότι η υποχρέωση που αναλάβαμε για αύξηση της χωρητικότητας των κέντρων υποδοχής είναι κάτι το απολύτως ευνόητο και θετικό και εμείς θέλουμε - και πρέπει να θέλουμε - να υλοποιηθεί το συντομότερο δυνατό. Μην τα μπερδεύουμε μεταξύ τους. Είναι άλλο το να θέλει να φτιάξει κανείς ένα υπερστρατόπεδο - γκέτο, να υπάρχει μάλιστα και ενίσχυση από την Ευρωπαϊκή Ένωση, προκειμένου να μπορέσουμε να αυξήσουμε τις δυνατότητές μας να παρέχουμε πρώτες βοήθειες, να φιλοξενούμε και να ταυτοποιούμε παράλληλα αυτούς τους ανθρώπους. Πρώτα απ' όλα, πρέπει να σας πω ότι οι θέσεις αυτές δεν είναι θέσεις μόνιμα διαμενόντων. Είναι προσωρινές θέσεις τόσο στα πέντε νησιά, όπου το μάξιμουμ της παραμονής προσφύγων στα λεγόμενα «hot spots», όπως κακώς τα ονόμασαν, εν πάση περιπτώσει, στα κέντρα υποδοχής, ήταν τρεις ημέρες, όσο και στους χώρους φιλοξενίας στην ενδοχώρα, όπου από την αρχή προβλέπονταν η προοπτική, η δυνατότητα είκοσι χιλιάδων θέσεων. Θα τις μοιράσουμε μάλλον σε Αττική και βόρεια Ελλάδα, στην ενδοχώρα. Εκεί παραμένουν οι πρόσφυγες που περιμένουν την επίσημη διαδικασία της μετεγκατάστασης. Άρα και εκεί η παραμονή δεν μπορεί να υπερβαίνει, το μάξιμουμ, τους δύο μήνες. Δεύτερον, θα ήθελα να επισημάνω ότι είναι θετικό να αυξήσουμε τις θέσεις στα κέντρα υποδοχής, διότι μόνο έτσι θα μπορέσουμε γρήγορα να υλοποιήσουμε το πρόγραμμα μετεγκατάστασης εξήντα έξι χιλιάδων προσφύγων στην Ευρώπη, που έχουμε συμφωνήσει στις προηγούμενες Ευρωπαϊκές Συνόδους. Τέλος, είναι σημαντικό, διότι μόνο έτσι μπορούμε να διαχειριστούμε αυτές τις ροές στις δύσκολες συνθήκες που έρχονται μέσα στον βαρύ χειμώνα. Συμφωνήσαμε, λοιπόν, απολύτως, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να μας στηρίξει άμεσα με χρηματοδοτική βοήθεια, όπως αναφέρεται και στο άρθρο 5 του ανακοινωθέντος, ως προϋπόθεση. Για να κάνουμε, όμως, τι; Ακριβώς αυτό που από την αρχή σχεδίαζαν ο Υπουργός και το Υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής μαζί με την Ύπατη Αρμοστεία: επτά με οκτώ χιλιάδες θέσεις στα πέντε νησιά, στα κέντρα πρώτης υποδοχής και κέντρα συνολικής χωρητικότητας είκοσι χιλιάδων ατόμων στην ενδοχώρα. Και αντί για την ιδέα ενός υπερστρατοπέδου προσφύγων, προτείναμε και υιοθετήθηκε η ιδέα μελλοντικά - δεν έχουμε υποχρέωση να το υλοποιήσουμε αυτό έως το τέλος του χρόνου - να επιδοτηθεί ενοίκιο στις ελληνικές οικογένειες, ώστε να μπορέσουν να φιλοξενηθούν και εκεί προσωρινά περί τις είκοσι χιλιάδες προσφύγων. Όπως έχει καταστεί σαφές, και αυτοί οι πρόσφυγες θα είναι διαθέσιμοι για μετεγκατάσταση, δηλαδή και αυτοί που θα μένουν σε επιδοτούμενα ενοίκια. Όπως τονίζει, όμως, η Ύπατη Αρμοστεία το μέτρο αυτό επιτρέπει τη φιλοξενία αυτών των ανθρώπων σε πολύ καλύτερες συνθήκες και ταυτόχρονα θα δώσει και τη δυνατότητα έστω ενός μικρού αλλά σημαντικού οφέλους στις ελληνικές οικογένειες που θα επιδοτηθούν, προκειμένου να φιλοξενήσουν πρόσφυγες σε ενοικιαζόμενα δωμάτια. Επειδή, όμως, έχω μακρηγορήσει, κύριε Κουμουτσάκο, θέλω να κατέλθω από το Βήμα, για να πάρετε τον λόγο. Φαντάζομαι ότι στη δευτερολογία μου θα έχω τη δυνατότητα να αναφερθώ στο κρίσιμο θέμα που αφορά τη σχέση μας με την Τουρκία, το θέμα των κοινών περιπολιών, αλλά και στο ερώτημά σας που αφορά τα όποια «οφέλη» μπορεί να έχει η χώρα - οικονομικά εννοώ - όσον αφορά τη δυνατότητα να αντιμετωπίσει αυτές τις ροές. Σας ευχαριστώ.
Ευχαριστούμε τον κύριο Πρόεδρο. Κύριε Κουμουτσάκο, έχετε τον λόγο. Σας ευχαριστώ και εσάς και τον Πρόεδρο που μοιράσατε τους χρόνους σας στη σχετική οικονομία που υπάρχει. Ευχαριστώ. [[Γέλωτες από την πτέρυγα της Νέας Δημοκρατίας]] Εννοώ ότι μοίρασαν την πρωτολογία και τη δευτερολογία τους στον χρόνο που έχουν. Δεν έχουν τον ίδιο χρόνο, αλλά ο κ. Κουμουτσάκος, αλίμονο, θα μιλήσει όσο θέλει. Είπαμε άνεση!
Κύριε Πρόεδρε, δεν θα ανέβω στο Βήμα. Κύριε Πρόεδρε, το ζητούμενο δεν είναι ο χρόνος. Το ζητούμενο είναι οι απαντήσεις, απαντήσεις που δεν πήραμε, τουλάχιστον στην πρωτολογία του κυρίου Πρωθυπουργού. Ελπίζω ότι στη δευτερολογία θα έχουμε κάτι πιο συγκεκριμένο. Και δεν έχουμε συγκεκριμένη απάντηση στο βασικό ερώτημα που έθεσα: Ποιο είναι το αντιστάθμισμα που πήρε η χώρα γι' αυτήν τη δέσμευση; Αντιστάθμισμα και για την ίδια αλλά και σε σχέση με την Τουρκία, που είναι η πηγή του προβλήματος. Πριν πάω, όμως, σε αυτά, θα ήθελα να πω το εξής: Ο κύριος Πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην Ευρώπη. Κοιτάξτε, παλαιότερα αντιπολιτευόσασταν την Κυβέρνηση, τώρα αντιπολιτεύεστε την Αντιπολίτευση, σήμερα αντιπολιτεύεστε και την Ευρώπη. Όχι ότι έκανε καλά τη δουλειά της. Καθυστέρησε και καθυστέρησε πολύ, παρά το γεγονός ότι υπήρχαν ενδείξεις, υπήρχαν φαινόμενα, υπήρχαν έντονα σημάδια της κρίσης που ερχόταν. Καθυστέρησε πολύ και πρέπει να το υπογραμμίσουμε. Μπορούμε όμως μόνοι μας; Μας ξεπερνάει το πρόβλημα. Έχουμε ανάγκη, λοιπόν, την κοινοτική αλληλεγγύη. Και γι' αυτό πρέπει να είμαστε και εμείς πολύ συνεπείς σ' αυτά που αναλαμβάνουμε να κάνουμε. Όμως, εδώ αναλάβατε πράγματα τα οποία δεν μπορεί να κάνει η χώρα. Θα είμαστε υπόλογοι σε δύο μήνες. Δεν μπορείτε να βρείτε σε δύο μήνες εγκατάσταση και δυνατότητες υποδομών για τριάντα χιλιάδες ανθρώπους. Δεν μπορεί να λειτουργήσει και το σύστημα των ενοικιαζόμενων διαμερισμάτων. Πρέπει να σας πω ότι χθες στο Περιφερειακό Συμβούλιο, η Περιφερειάρχης σας κ. Δούρου τελούσε σε πλήρη άγνοια του πώς θα υλοποιηθεί αυτή σας η δέσμευση. Και χωρίς τη βοήθεια της τοπικής αυτοδιοίκησης δεν μπορείτε να το κάνετε. Όμως, εκείνη δεν γνώριζε. Δεν είχε ιδέα! Πάμε σε ορισμένα άλλα ζητήματα τα οποία θέσατε. Βλέπω ότι σήμερα αναγνωρίσατε τον ρόλο του Λιμενικού Σώματος. Τότε το καταγγέλλατε, σήμερα το συγχαίρετε. Εμείς αυτήν την προσπάθεια, την ηρωική πολλές φορές, του Λιμενικού τη συγχαίραμε και τότε στα δύσκολα, τη συγχαίρουμε και τώρα. [[Χειροκροτήματα από την πτέρυγα της Νέας Δημοκρατίας]] Βλέπω όμως ότι μέσω αυτής της αναγνώρισης του ρόλου του Λιμενικού, εμμέσως αλλά σαφώς αρχίζει μια μετακίνηση της πολιτικής σας. Κύριε Πρωθυπουργέ, το προσφυγικό - μεταναστευτικό είναι ένα σύνθετο ζήτημα. Έχει τη βασική του διάσταση που είναι η ανθρωπιστική, αλλά έχει και μία διάσταση ασφαλείας για τη χώρα υποδοχής. Αυτή τη διάσταση ως αντιπολίτευση την αγνοούσατε. Την ανακαλύπτετε τώρα, αλλά ο χρόνος χάθηκε. Ξεκινήσατε εγκλωβισμένοι σε ιδεοληψία, που σας οδήγησε τους επτά μήνες της προηγούμενης κυβέρνησης σε πλήρη απραξία και τώρα είστε εγκλωβισμένοι στην αναποτελεσματικότητα, όπως προκύπτει από τα όσα συμφωνήσατε στις 25 Οκτωβρίου. Και γίνομαι πιο συγκεκριμένος. Γιατί επανέρχομαι στην ερώτηση του τι πήρατε; Στο κείμενο των δεκαεπτά σημείων, το πέμπτο σημείο λέει ότι η υλοποίηση της δέσμευσης για τους πενήντα χιλιάδες - τριάντα χιλιάδες συν είκοσι χιλιάδες - πρόσφυγες είναι προϋπόθεση για να αρχίσει να λειτουργεί ο μηχανισμός εσωτερικής μετεγκατάστασης στην Ευρώπη. Άρα δεν «τρέχει» τώρα. Πρέπει πρώτα να κάνουμε αυτά που συμφωνήσαμε και μετά να ξεκινήσει ο μηχανισμός μετεγκατάστασης. Και με τι ρυθμούς θα γίνει αυτό; Εγώ σας λέω ότι έχει ξεκινήσει. Μιλάμε για μερικούς δεκάδες ή εκατοντάδες που έχουν ξεκινήσει για τη μετεγκατάσταση σε άλλες χώρες - μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ η απόφαση έχει ληφθεί εδώ και μήνες. Με αυτούς τους ρυθμούς, όπως έγραφαν πρόσφατα σε άρθρο τους οι «NEW YORK TIMES», θα χρειαστεί περίπου μισός αιώνας να μετεγκατασταθούν εκατόν εξήντα χιλιάδες άνθρωποι. Διασφαλίσατε στις 25 Οκτωβρίου άλλους ρυθμούς; Και γιατί δεχθήκατε μια τέτοια προϋπόθεση για να ξεκινήσει ο μηχανισμός; Και κάτι ακόμα. Ο μηχανισμός επιστροφών πότε θα ξεκινήσει; Έχουμε ετοιμαστεί και ποιες υποδομές έχουμε αυτή τη στιγμή για να αρχίσει ο μηχανισμός επιστροφών, δηλαδή εκείνων που δεν έχουν δικαίωμα ασύλου ή που έχουν παρανόμως εισέλθει στη χώρα; Είπατε κάτι για λαθρομετανάστες. Ξέρετε, παίζουμε με τις λέξεις. Στην ελληνική γλώσσα όποιος διαβάζει χωρίς να του επιτρέπεται, λέγεται λαθραναγνώστης, όποιος κυνηγάει παρανόμως, λέγεται λαθροκυνηγός. Όποιος επιβαίνει σε ένα μέσο …
Σας παρακαλώ, ησυχία.
Αφήστε πρώτα να ακούσετε. Όποιος επιβαίνει παρανόμως σε ένα μέσο, λέγεται λαθρεπιβάτης.
Παράνομος λέγεται.
Δαιμονοποιείτε έναν όρο, ο οποίος πράγματι στην ελληνική, όταν ταυτίζεται με άνθρωπο, μπορεί να δημιουργεί πρόβλημα. Όμως, όταν στηρίζετε κριτική κατά μιας ολόκληρης πολιτικής - που πάντως ήταν αποτελεσματικότερη από τη δική σας - πάνω σε αυτόν τον όρο, τότε κάνετε λάθος. [[Θόρυβος από την πτέρυγα του ΣΥΡΙΖΑ]] Θέλετε να κάνουμε πόλεμο λέξεων ή να δίνουμε απαντήσεις στα προβλήματα, κύριοι;
Σας παρακαλώ, ησυχία.
Για να τελειώσουμε, λοιπόν, με αυτά, στους παρανόμως εισερχόμενους και σε όσους δεν έχουν δικαίωμα ασύλου, εκεί πρέπει να αρχίσει επιτέλους η διαδικασία των επιστροφών. Και εδώ έρχεται το ζήτημα με την Τουρκία. Τι εξασφαλίσατε από πλευράς ανταπόδοσης της Τουρκίας; Γνωρίζετε ότι υπάρχει μια διμερής ελληνοτουρκική συμφωνία από το 2002 μέχρι σήμερα. Δεν την υλοποιούν. Έχουμε ζητήσει - προσέξτε - εκατόν σαράντα τέσσερις χιλιάδες επανεισδοχές στην Τουρκία αυτά τα χρόνια και η Τουρκία έχει δεχθεί τρεις χιλιάδες οκτακόσιους από τις εκατόν σαράντα τέσσερις χιλιάδες.
Σωστό είναι αυτό.
Εξασφαλίσατε κάτι, δίνοντας αυτή τη δέσμευση για τους πενήντα χιλιάδες; Εξασφαλίσατε ή πιέσατε, ώστε η FRONTEX να μην περιπολεί μόνο στη θάλασσα - που είναι πολύ δύσκολο πράγματι, διότι αν πνίγεται ο συνάνθρωπός μας δεν μπορούμε να τον αγνοήσουμε - αλλά να περιπολεί σε συνεργασία με την Τουρκία σε τουρκικό έδαφος, για να πλήξει, να εκριζώσει, να τελειώνουμε με τα κυκλώματα των δουλεμπόρων και των διακινητών; Αυτή θα ήταν πραγματικά προσφορά στη χώρα. Ξεκινήσατε μια συζήτηση για «hot spots», δηλαδή τους μηχανισμούς καταγραφής, στις περιφερειακές χώρες της κρίσης, την Τουρκία, τον Λίβανο, την Ιορδανία; Πρέπει να εμπλέξουμε και τη διεθνή κοινότητα, κύριε Πρωθυπουργέ, διότι σε αυτό το θέμα η Ελλάδα καλείται να αντιμετωπίσει ένα ευρωπαϊκό ζήτημα και η Ευρώπη ένα διεθνές ζήτημα. Δεν μπορεί τίποτε από αυτά να γίνει χωρίς εμπλοκή της διεθνούς κοινότητας. Δεν πήραμε ουσιαστικές απαντήσεις, κύριε Πρόεδρε. Ίσως στη δευτερολογία σας γίνει πιο ουσιαστική η συζήτηση, αλλά πάλι αντιπολιτευτήκατε την Αντιπολίτευση. Κύριε Πρωθυπουργέ, αυτό το παιχνίδι της μετάθεσης ευθυνών πρέπει να τελειώσει. Στις δημοκρατίες οι κυβερνήσεις κυβερνούν και οι αντιπολιτεύσεις αντιπολιτεύονται. Έτσι είναι τα πράγματα. Δεν γίνεται ανάποδα το πράγμα. Φροντιστήριο δεν μπορούμε να σας κάνουμε και είναι και στο 23% τώρα. [[Χειροκροτήματα από την πτέρυγα της Νέας Δημοκρατίας]] [[Διαμαρτυρίες από την πτέρυγα του ΣΥΡΙΖΑ]] Ακούστε και κάτι άλλο. Επιλέξατε να κυβερνήσετε. Είχαμε αλλεπάλληλες εκλογικές αναμετρήσεις, για να διεκδικήσετε την ευθύνη διακυβέρνησης της χώρας. Την έχετε. Κυβερνήστε. Μη μας εγκαλείτε, επειδή δεν καταθέτουμε προτάσεις. Εμείς έχουμε και μπορώ να σας δώσω μια δεκάδα προτάσεων, αλλά το ζητούμενο δεν είναι αυτό. Δεν μπορεί να είστε και ανεύθυνη Αντιπολίτευση και ανεύθυνη Κυβέρνηση. Κυβερνήστε και διασφαλίστε ότι η χώρα δεν θα γίνει ένας απέραντος καταυλισμός προσφύγων και μεταναστών, νομίμων και παρανόμων.
Τον λόγο έχει ο κύριος Πρωθυπουργός για δευτερολογία.
Κύριε Κουμουτσάκο, η δευτερολογία σας απέδειξε όχι μόνο ότι δεν έχετε προτάσεις, αλλά και ότι δεν γνωρίζετε καλά και τα ζητήματα τα οποία ρωτάτε. Εγώ δεν θα απαντήσω χαριτολογώντας με ευφυολογήματα, αλλά θα προσπαθήσω να απαντήσω επί της ουσίας όχι σε εσάς, αλλά στο Κοινοβούλιο και τον ελληνικό λαό, διότι αυτή τη στιγμή εξετάζουμε ένα καίριο θέμα εθνικής ευθύνης, στο οποίο δεν χωρά ούτε πλακίτσα ούτε ευφυολογήματα. Λοιπόν, ακούστε. Στο θέμα των προσφυγικών ροών, της προσφυγικής κρίσης, αντιμετωπίζουμε ένα πρόβλημα που υπερβαίνει τις δυνατότητες της Ευρώπης, όχι μιας μικρής χώρας που βρίσκεται σε οικονομική κρίση. Και το πώς θα αντιμετωπίσουμε το θέμα αυτό και αν θα υπάρχει ένα επίπεδο ουσιαστικής πολιτικής εθνικής συνεννόησης είναι κρίσιμο θέμα. Θέλω, λοιπόν, να απαντήσω πολύ συγκεκριμένα. Μας εγκαλείτε, λέει, γιατί δεν κερδίσαμε κάτι από αυτή τη διαδικασία, γιατί δεν μπήκαμε κι εμείς στο παζάρι, όπως πολύ σωστά, λέτε, κάνει η Τουρκία και διεκδικεί κάποια δισεκατομμύρια. Γιατί τα διεκδικεί; Για να κάνει αυτό που οφείλει να κάνει ως χώρα που διεκδικεί την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, να σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα και να διασφαλίζει τα σύνορα με την Ευρωπαϊκή Ένωση μέχρι να ενταχθεί. Να μπούμε κι εμείς, λοιπόν, στο παζάρι και να πούμε στους Ευρωπαίους εταίρους: «Κοιτάξτε να δείτε, εάν δεν μας δώσετε κι εσείς κάτι παραπάνω, όπως τώρα ζητάει η Τουρκία, εμείς θα αφήνουμε αυτούς τους ανθρώπους να πνίγονται, θα τους αφήνουμε χωρίς ένα πιάτο φαΐ και χωρίς βοήθεια και θα σας απειλήσουμε και από πάνω ότι θα τους μεταφέρουμε με δικά μας έξοδα, κρυφά τη νύχτα, να περάσουν τα σύνορά σας». Αυτό θα κάνουμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση;
Δεν είπαμε ποτέ αυτό το πράγμα.
Αυτό θα κάνουμε;
Μακριά από εμάς…
Ήσυχα παρακαλώ.
Αφού, λοιπόν, δεν είπατε αυτό το πράγμα, ας πούμε ότι θα συνεννοηθούμε στην ουσία. Η ουσία είναι ότι δεν πρόκειται, κύριε Κουμουτσάκο, για λαθρομετανάστες. Λυπάμαι πάρα πολύ, γιατί δεν περίμενα από εσάς να υιοθετήσετε αυτούς τους χαρακτηρισμούς, κάνοντας, μάλιστα, κάποιες λεκτικές ακροβασίες.
Δεν τον υιοθέτησα.
Διότι μέσα από την κατάχρηση του γλωσσικού προσδιορισμού, αν συνεχίσουμε αυτή τη λογική και πούμε ότι όποιος έρχεται λαθραία, είναι λαθραίος άνθρωπος, θα μπορούσαμε να υιοθετήσουμε και την άποψη ότι όσοι δεν έχουν το ίδιο χρώμα με μας, είναι άνθρωποι μίας δεύτερης κατηγορίας.
Εντάξει τώρα!
Προς θεού, κύριε Τσίπρα!
Υπερβολές!
Δεν το αποδίδω σε σας.
Ναι, αλλά μην το λέτε.
Λέω, όμως, ότι χρειάζεται προσοχή. Χρειάζεται προσοχή, διότι μία κοινωνία, η οποία έχει υποστεί τα τελευταία χρόνια μία οξύτατη οικονομική πίεση, που την έχει οδηγήσει και σε κοινωνική συμπίεση, ξέρετε πόσο εύκολο είναι να υιοθετήσει την αντίληψη ότι αυτός που φταίει για την ανεργία είναι ο ξένος που βρίσκεται στη χώρα μας; Μάλιστα, ορισμένες τέτοιες φωνές δεν έρχονται μονάχα από τα ακραία πάνω δεξιά έδρανα της Βουλής, αλλά έρχονται δυστυχώς και από την παράταξή σας, ίσως και από άλλες παρατάξεις. Η χώρα, λέει, έχει τόσους ανέργους, όσοι είναι και οι μετανάστες που βρίσκονται εδώ. Δεν ευθύνεται, λοιπόν, η κοινωνική και οικονομική πολιτική, αλλά ευθύνονται οι άνθρωποι που έρχονται εδώ! [[Στο σημείο αυτό κτυπάει το κουδούνι λήξεως του χρόνου ομιλίας του κυρίου Πρωθυπουργού]] Ξέρετε ποιες δουλειές πιάνουν αυτοί οι άνθρωποι; Πιάνουν δουλειές που κανένας Έλληνας, δυστυχώς ή ευτυχώς, δεν καταδέχεται να αναλάβει. Εμείς, λοιπόν, λέμε ότι απέναντι σε ένα παγκόσμιο πρόβλημα πρέπει να διεκδικήσουμε παγκόσμια και ευρωπαϊκή λύση, χωρίς να μπαίνουμε στον πειρασμό του λαϊκισμού, προκειμένου να διεκδικήσουμε την ψηφοθηρία, γιατί αυτός ο λαϊκισμός αναδεικνύει μισαλλόδοξες και ρατσιστικές αντιλήψεις και μετά αναρωτιόμαστε γιατί η Χρυσή Αυγή έχει φθάσει το 7%. Θέλω, λοιπόν, να έρθω στα κρίσιμα θέματα. Όσον αφορά την Τουρκία…
Για τη βίζα να μας πείτε.
Όσον αφορά το θέμα της βίζας, που είπατε, πρωτίστως θα έπρεπε να απασχολεί την ίδια τη Γερμανία, διότι η Γερμανία αυτή τη στιγμή έχει τρία εκατομμύρια τουρκικής καταγωγής Γερμανούς πολίτες. Η απελευθέρωση της βίζας είναι αυτή η οποία θα οδηγήσει άλλα τρία εκατομμύρια - ίσως και παραπάνω - τους συγγενείς τους να τους επισκεφτούν με απόλυτη ελευθερία και ενδεχομένως οι μισοί απ' αυτούς να διαμείνουν και να μη γυρίσουν ποτέ πίσω. Αντιλαμβάνεστε, λοιπόν, ότι εδώ πρέπει να διαχειριστούμε προβλήματα με οξυδέρκεια και να δούμε ποιο είναι το συμφέρον της χώρας τούτη την ώρα. Άλλοι έχουν περισσότερους ενδοιασμούς και αναστολές στο να προχωρήσουν με γενναία βήματα μία πολιτική συνεννόησης και στήριξης της Τουρκίας σε μία ενταξιακή προοπτική. Θα σας πω και κάτι. Έχω την αίσθηση ότι καμμία πολιτική δύναμη - τουλάχιστον απ' αυτές που κυβερνούσαν τον τόπο - κανένα από τα κόμματα που βρέθηκαν στην εξουσία, δηλαδή Νέα Δημοκρατία και ΠΑΣΟΚ, δεν ήταν ποτέ αντίθετα στην ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας, με την προϋπόθεση όμως ότι η Τουρκία θα τηρήσει εκείνες τις προϋποθέσεις, εκείνους τους κανόνες που ορίζει η ενταξιακή διαδικασία. Άρα, λοιπόν, απέναντι στην προοπτική ένταξης της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν πρέπει εμείς να είμαστε οι φτωχοί και φοβισμένοι συγγενείς, αλλά να είμαστε εμείς αυτοί οι οποίοι θα διεκδικούμε να ξεκινήσει η διαδικασία, αλλά η Τουρκία να τηρήσει τις δεσμεύσεις της απέναντι στον εκδημοκρατισμό, στα ανθρώπινα δικαιώματα και στο Διεθνές Δίκαιο, ώστε να τερματιστεί επιτέλους η παράνομη κατοχή του βόρειου μέρους της Κύπρου εδώ και σαράντα χρόνια. [[Χειροκροτήματα από την πτέρυγα του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝΕΛ]] Αυτή είναι μία στάση εθνικής ευθύνης απέναντι σ' αυτό το ζήτημα. Η ελληνική Κυβέρνηση προτίθεται να αναλάβει πρωτοβουλίες. Δεν έχουμε σκοπό να αφήσουμε εμείς την κ. Μέρκελ να διαπραγματεύεται από μέρους της Ευρώπης με την Τουρκία. Εμείς είμαστε οι Ευρωπαίοι γείτονες της Τουρκίας και εμείς πρέπει να είμαστε αυτοί οι οποίοι θα αναλάβουμε πρωτοβουλίες στη διαδικασία του αναγκαίου διαλόγου με την Τουρκία. Θα αναφερθώ στο θέμα των κοινών περιπολιών. Γιατί το θέτετε ξανά, αφού έχει λυθεί αυτό το ζήτημα με όλους τους τρόπους; Το αναδείξαμε, τόσο με δικές μου δηλώσεις όσο και με δηλώσεις του Υπουργείου Εξωτερικών και βλέπετε πλέον ότι όλοι οι Ευρωπαίοι μετά τις πρώτες λεκτικές αστοχίες, επανέρχονται σε μία λογική που λέει «συντονισμένες περιπολίες». Δεν μιλούν για κοινές περιπολίες. Και να σας πω και κάτι; Το ακράδαντο επιχείρημα στο θέμα αυτό από την πλευρά μας, δεν αφορά μόνο τις παράλογες διεκδικήσεις και απαιτήσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο αλλά και το γεγονός ότι κοινές περιπολίες μαζί με τη FRONTEX στα ελληνικά, δηλαδή στα ευρωπαϊκά χωρικά ύδατα, είναι απολύτως αναποτελεσματικές. Δεν είναι καθόλου αναγκαίες, ακριβώς διότι όλοι γνωρίζουν ότι στα ελληνικά, δηλαδή στα ευρωπαϊκά χωρικά ύδατα, το μόνο που μπορεί να κάνουν, είτε οι δυνάμεις της ελληνικής ακτοφυλακής είτε η FRONTEX είτε κι αν περιπολούμε από κοινού - που δεν θα το επιτρέπαμε ποτέ εμείς αυτό - με τουρκικές ακταιωρούς, θα ήταν η διάσωση. Διότι αυτό μας ορίζει το Διεθνές Δίκαιο. Στις ακτές, όμως, της Τουρκίας, εκεί απ' όπου ξεκινούν οι βάρκες, αυτά τα σαπιοκάραβα των διακινητών, που έχουν στόχο να τους περάσουν απέναντι, να τρυπήσουν τις βάρκες και να αφήσουν αυτούς τους ανθρώπους να πνίγονται, εκεί στις ακτές, στα εκατό, στα διακόσια, στα πεντακόσια μέτρα, εκεί μπορεί να γίνει ουσιαστική περιπολία. Μας ρωτήσατε, λοιπόν, τι πήραμε. Εγώ θα σας πω ότι όλα αυτά τα οποία θέσατε, και το ζήτημα των hot spot στην Τουρκία, στο Λίβανο, την Ιορδανία, στις περιοχές εκείνες που αυτήν τη στιγμή έχουν τεράστιες προσφυγικές ροές αλλά και το ζήτημα της συμφωνίας επανεισδοχής Ευρωπαϊκής Ένωσης - Τουρκίας - όχι Ελλάδας - Τουρκίας - που προφανώς θα συμπεριλαμβάνει και την Ελλάδα αλλά και το ζήτημα της αποτελεσματικής περιπολίας στις τουρκικές ακτές και καταπολέμησης όχι των προσφύγων αλλά των διακινητών, αυτών των ανθρώπων που εμπορεύονται ανθρώπινες ψυχές και τα τρία αυτά ζητήματα, είναι στην κορυφής της ατζέντας της διαπραγμάτευσης που τούτη την ώρα κάνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με την Τουρκία. Πρόκειται για μια διαπραγμάτευση στην οποία εμείς θέλουμε να συμμετάσχουμε ενεργά, όπως σας είπα πιο πριν. Θέλω, όμως, να κάνω μια παρατήρηση σ' αυτό. Μας λέτε διαρκώς «τι πήρατε» και «τι πήρατε». Ακούστε, κύριε Κουμουτσάκο! Και σ' αυτό το θέμα θέλω να είμαι απόλυτα σαφής. Αλήθεια, εσείς πόσο κοστολογείτε μια ανθρώπινη ζωή; Πόσο κοστολογείτε ένα παιδί, ένα παιδάκι πέντε χρονών που πνίγεται στις θάλασσες του Αιγαίου και εμείς πρέπει να πάρουμε για να το σώσουμε; Πόσο κοστολογείτε ένα πιάτο φαΐ, μια ανθρώπινη αγκαλιά, μια κουβέρτα για να ζεστάνει αυτά τα παιδιά; [[Χειροκροτήματα από την πτέρυγα του ΣΥΡΙΖΑ]] Ακούστε! Δεν απευθύνομαι σε εσάς. Απευθύνομαι στους Ευρωπαίους εταίρους, απευθύνομαι σ' αυτούς που κουνάνε το δάχτυλο στην Ελλάδα! Η Ελλάδα βρίσκεται σε κρίση. Ο ελληνικός λαός είναι ένας φτωχός λαός αλλά πλούσιος σε αξίες και ανθρωπιά! [[Χειροκροτήματα από την πτέρυγα του ΣΥΡΙΖΑ]] Δεν διεκδικούμε, λοιπόν, ούτε 1 ευρώ! Δεν διεκδικούμε ούτε 1 ευρώ για να κάνουμε το καθήκον μας, το ανθρώπινο καθήκον μας απέναντι σ' αυτούς τους ανθρώπους που πεθαίνουν στην αυλή μας! [[Χειροκροτήματα από την πτέρυγα του ΣΥΡΙΖΑ]] Όποιος από εμάς εδώ είχε ανθρώπους που πέθαιναν στην αυλή του, θα διεκδικούσε να τους δώσει ένα πιάτο φαΐ και να τους σώσει. Μακριά, λοιπόν, από εμάς εκείνες οι λογικές που θέλουν να κοστολογήσουν την ανθρωπιά. Και απευθύνομαι όχι σε εσάς αλλά απέναντι σ' αυτούς που μας κουνάνε το δάχτυλο. Η Ελλάδα διδάσκει ανθρωπιά, η Ελλάδα τούτη την κρίσιμη ώρα, διδάσκει στους Ευρωπαίους εταίρους ποιο είναι το πραγματικό πρόσωπο της Ευρώπης. Αυτό είναι το πραγματικό πρόσωπο της Ευρώπης, αυτό που δείχνει η Μυτιλήνη! [[Χειροκροτήματα από την πτέρυγα του ΣΥΡΙΖΑ]] Και όχι το πρόσωπο εκείνο στα σύνορα της Ουγγαρίας που κάποιοι βάζουν τρικλοποδιές σε πρόσφυγες που κουβαλάνε μωρά παιδιά, προκειμένου να τους φωτογραφίσουν! Και θέλω σ' αυτήν τη στάση, τη στάση της εθνικής ευθύνης, να είμαστε όλοι μαζί απέναντι σε κάποιους που με κάθε ευκαιρία προσπαθούν να βρουν τον τρόπο να λοιδορήσουν την Ελλάδα για τον τρόπο που αγωνίζεται για να υπερασπιστεί αξίες σε μια πολύ δύσκολη στιγμή για τη χώρα, για τον τόπο και τον λαό μας! Όμως, θα ξεπεράσουμε αυτήν την κρίση με το κεφάλι ψηλά και περήφανα, όπως μας αξίζει ως Έλληνες. Γιατί αυτές είναι οι ελληνικές αξίες και όχι αυτές της μισαλλοδοξίας, της ξενοφοβίας και του ρατσισμού που επιδεικνύουν οι ακραίες πτέρυγες της Βουλής και που πολλές φορές, δυστυχώς, υιοθετούν και κάποιοι από την παράταξή σας.
Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα τον λόγο για ένα λεπτό. Επειδή ετέθησαν θέματα αρχών…
Επειδή κινούμαστε στα όρια του Κανονισμού, κατά τη συζήτηση αυτή, μια αξιόλογη συζήτηση που έγινε για κρίσιμο ζήτημα, δίνω τον λόγο για ένα λεπτό στον κ. Κουμουτσάκο και βεβαίως, αν δημιουργηθεί οποιοδήποτε ζήτημα, θα απαντήσει ο Πρωθυπουργός.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Ζητώ τον λόγο για ένα λεπτό επειδή ετέθησαν θέματα αρχών.
Επαναλαμβάνω ότι τηρώντας απόλυτα τα όρια του Κανονισμού, αυτό δεν επιτρέπεται. Όμως, το κάνω για να ολοκληρωθεί μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα κουβέντα. Ορίστε, κύριε Κουμουτσάκο, έχετε τον λόγο.
Εκτιμώ πολύ, κύριε Πρόεδρε, την ευελιξία του Προεδρείου, αλλά νομίζω ότι χρειάζεται, γιατί εδώ ετέθησαν θέματα αρχών και τα θέματα αρχών δεν μπορούν να μένουν μετέωρα. Η αναφορά σε έναν όρο που χρησιμοποιήσατε και που χρησιμοποιούνταν, δεν μπορεί να υποκαταστήσει το γεγονός ότι είναι λάθος να μπούμε σε μια μάχη λέξεων, αντί να ζητάμε αποτελέσματα. Αυτό ήταν το νόημα της παρατηρήσεώς μου κι όχι να υιοθετήσουμε με οιονδήποτε τρόπο όρους που μπορεί για κάποιους - πάντως όχι σ' αυτήν την πτέρυγα της Βουλής - να υπονοούν και να υποκρύπτουν ρατσιστικές, ξενοφοβικές, εξτρεμιστικές πολιτικές. Αυτό δεν αφορά αυτήν την πτέρυγα. Να τελειώνουμε, λοιπόν, μ' αυτό. Κι ένα τελευταίο. Όταν ζήτησα και μίλησα για αντισταθμίσματα και ανταλλάγματα, κύριε Πρωθυπουργέ, προφανώς δεν μίλησα για οικονομικά ανταλλάγματα. Το προσέξατε άλλωστε. Μίλησα για πίεση προς την Τουρκία, μίλησα για μια άλλη λογική δράσης της FRONTEX…
Είπατε για την Τουρκία…
Παρακαλώ, ησυχία.
Μίλησα για αναβάθμιση διπλωματική και γεωστρατηγική της Τουρκίας μέσο του προσφυγικό ότι ανοίγει κεφάλαια τα οποία ήταν κλειστά στην ενταξιακή διαπραγμάτευση κι αυτό πρέπει να μας προβληματίσει. Μίλησα για τέτοιου είδους αντισταθμίσματα, όχι για οικονομικά. Κύριε Πρωθυπουργέ, ποιος συνέδεσε το προσφυγικό με οικονομικά θέματα, με το πρόγραμμα που τρέχει, με την αξιολόγηση και με το χρέος; Εμείς ή εσείς;
Ο Σούλτς και ο Γιούνκερ.
Υπάρχουν στελέχη της Κυβερνήσεώς, σας που με κυνισμό σε δημόσιες παρεμβάσεις τους συνέδεσαν το προσφυγικό με το τι θα γίνει με το θέμα του προγράμματος. Επομένως, μην κατηγορείτε εμάς. Αναζητήστε αυτήν τη λογική στα έδρανα της δικής σας Κυβέρνησης.
Ευχαριστούμε, κύριε Κουμουτσάκο. Κύριε Πρόεδρε, θέλετε να κάνετε κάποιο σχόλιο;
Όχι, κύριε Πρόεδρε.
Ευχαριστώ πολύ. [[Στο σημείο αυτό αποχωρεί από την Αίθουσα ο Πρωθυπουργός κ. Αλέξης Τσίπρας]] [[Χειροκροτήματα από την πτέρυγα του ΣΥΡΙΖΑ]] Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, έχω την τιμή να ανακοινώσω στο Σώμα ότι τη συνεδρίασή μας παρακολουθούν από τα άνω δυτικά θεωρεία, σαράντα εννέα μαθήτριες και μαθητές και τρεις συνοδοί εκπαιδευτικοί από το 15ο Δημοτικό Σχολείο Νέας Ιωνίας και επίσης, δεκατρείς μαθήτριες και μαθητές και δύο συνοδοί εκπαιδευτικοί από το 2ο Δημοτικό Σχολείο Μοσχάτου. Σάς καλωσορίζουμε.
Παρακαλώ, τους συναδέλφους που δεν έχουν σχέση με τις επίκαιρες ερωτήσεις, να εξέλθουν της Αιθούσης ή να παραμείνουν σιωπηρώς, για να ξεκινήσουμε. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ολοκληρώθηκε η συζήτηση της επίκαιρης ερώτησης προς τον κύριο Πρωθυπουργό και συνεχίζουμε με τις υπόλοιπες επίκαιρες ερωτήσεις που έχουν προγραμματιστεί για συζήτηση. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, πριν εισέλθουμε, όμως, στη συζήτηση της επόμενης επίκαιρης ερώτησης, έχω την τιμή να ανακοινώσω στο Σώμα ότι οι Υπουργοί Οικονομικών και Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού κατέθεσαν σχέδιο νόμου: «Για το πλαίσιο ανακεφαλαιοποίησης των πιστωτικών ιδρυμάτων και άλλες διατάξεις του Υπουργείου Οικονομικών». Το ως άνω σχέδιο νόμου έχει χαρακτηρισθεί από την Κυβέρνηση ως κατεπείγον. Παραπέμπεται στην αρμόδια Διαρκή Επιτροπή. Νομίζω ότι όσο γρηγορότερα τελειώσουμε, τόσο περισσότερο χρόνο θα εξοικονομήσουμε για τους συναδέλφους που μετέχουν στην αρμόδια Διαρκή Επιτροπή. Είμαι υποχρεωμένος, όμως, επειδή συναίνεσα χθες στη Διάσκεψη των Προέδρων, να κάνω σήμερα την τοποθέτησή μου, διότι η υπόσχεση εκ μέρους της Κυβέρνησης ήταν ότι το συγκεκριμένο σχέδιο νόμου θα κατετίθεντο χθες το απόγευμα ή το αργότερο νωρίς το βράδυ. Γι' αυτό και συναινέσαμε να γίνει η συζήτηση σήμερα στις 15.00΄ το μεσημέρι στη Διαρκή Οικονομική Επιτροπή. Μέχρι αυτήν τη στιγμή που μιλάμε, δεν έχει καν διανεμηθεί το νομοσχέδιο. Κατετέθη αλλά δεν έχει καν διανεμηθεί. Δεν φταίει ο Πρόεδρος της Βουλής. Θέλω να είμαι ξεκάθαρος σε αυτό. Δεν έχουν καμμία αιχμή τα όσα λέω στον Πρόεδρο, γιατί ο Πρόεδρος ενημερώνει τη Διάσκεψη με βάση το τι ενημέρωση έχει από την Κυβέρνηση. Όμως, διά μία ακόμη φορά η Κυβέρνηση άλλα λέει στον Πρόεδρο και στο Προεδρείο και άλλα πράττει. Αυτό θέλω να γραφεί στα Πρακτικά, διότι εάν το ξέραμε από χθες το βράδυ, τουλάχιστον σε ό,τι με αφορά, δεν θα είχα δώσει θετική ψήφο. Αυτά σε σχέση με το νομοσχέδιο.
Τι ώρα θα συνεδριάσει η επιτροπή;
Αντί για τις 15.00΄ που είχαμε αποφασίσει χθες, λόγω αυτού που σας είπα, θα γίνει στις 17.00΄, όπως είπε ο Πρόεδρος. Ορθώς πήρε την πρωτοβουλία να την πάει δύο ώρες πίσω, για να έχουν οι συνάδελφοι έστω και δύο ώρες παραπάνω χρόνο, να διαβάσουν το συγκεκριμένο νομοσχέδιο. Συνεχίζουμε τώρα με τη συζήτηση των υπολοίπων επικαίρων ερωτήσεων. Η τρίτη με αριθμό 35/26-10-2015 επίκαιρη ερώτηση πρώτου κύκλου του ΣΤ΄ Αντιπροέδρου της Βουλής και Βουλευτή Δωδεκανήσου της Δημοκρατικής Συμπαράταξης ΠΑΣΟΚ - ΔΗΜΑΡ κ. Δημητρίου Κρεμαστινού προς τον Υπουργό Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού, σχετικά με την προοπτική ανάπτυξης της χώρας, δεν θα συζητηθεί λόγω κωλύματος του Υπουργού και διαγράφεται. Η πέμπτη με αριθμό 41/26-10-2015 επίκαιρη ερώτηση πρώτου κύκλου του Βουλευτή Αττικής του Ποταμιού κ. Γεωργίου Μαυρωτά προς τον Υπουργό Πολιτισμού και Αθλητισμού, σχετικά με τις αθλητικές διακρίσεις στους Ευρωπαϊκούς Αγώνες στο Μπακού του Αζερμπαϊτζάν και τα συνακόλουθα ευεργετήματα για τους αθλητές που συμμετείχαν, δεν θα συζητηθεί λόγω κωλύματος του Υπουργού και διαγράφεται. Η έκτη με αριθμό 33/26-10-2015 επίκαιρη ερώτηση πρώτου κύκλου του Βουλευτή Αχαΐας των Ανεξαρτήτων Ελλήνων κ. Νικολάου Νικολόπουλου προς τον Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, σχετικά με τον έλεγχο των κινήσεων των πλοίων στον λιμένα της Πάτρας, δεν θα συζητηθεί λόγω κωλύματος του Υπουργού και διαγράφεται. Η δεύτερη με αριθμό 36/26-10-2015 επίκαιρη ερώτηση δευτέρου κύκλου του Βουλευτή Κοζάνης της Νέας Δημοκρατίας κ. Γεωργίου Κασαπίδη προς τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας, σχετικά με την εθνική εκκρεμότητα των επτά χιλιάδων εννιακοσίων εβδομήντα έξι «άταφων» πεσόντων στη Βόρειο Ήπειρο κατά το έπος του 1940, δεν θα συζητηθεί λόγω κωλύματος του Υπουργού και διαγράφεται. Η τρίτη με αριθμό 40/26-10-2015 επίκαιρη ερώτηση δευτέρου κύκλου του Βουλευτή Ηρακλείου της Δημοκρατικής Συμπαράταξης ΠΑΣΟΚ - ΔΗΜΑΡ κ. Βασιλείου Κεγκέρογλου προς τον Υπουργό Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, σχετικά με τις ενέργειες και το χρονοδιάγραμμα για την απογραφή και αποκατάσταση των ζημιών από την πρόσφατη κακοκαιρία στο λεκανοπέδιο της Αττικής και στην Περιφέρεια γενικότερα, δεν θα συζητηθεί λόγω κωλύματος του Υπουργού και διαγράφεται.
Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα τον λόγο για μισό λεπτό.
Ορίστε, κύριε Κεγκέρογλου, έχετε τον λόγο για μισό λεπτό κατά παρέκκλιση, επειδή ούτως ή άλλως προηγουμένως τον Κανονισμό τον πήγαμε…
Θέλω να πω για την ακύρωση όχι μόνο της επίκαιρης ερώτησης την οποία είχα καταθέσει εγώ αλλά συνολικά για τη δήλωση κωλύματος των Υπουργών. Να επαινέσω κατ' αρχάς τους δύο παριστάμενους Υπουργούς που ήρθαν να απαντήσουν. Όμως, το αυτονόητο έχει καταντήσει να είναι κάτι το οποίο πρέπει να επαινείται. Αν είναι δυνατόν! Δεν υπάρχει κανένας λόγος και δεν υπάρχει κώλυμα. Στο γραφείο του είναι ο κύριος Υπουργός. Δεν έχει κανέναν λόγο. Αν υπάρχει κώλυμα, θα πρέπει να αναφέρεται και ποιο είναι το κώλυμα, διότι είναι ένα φαινόμενο το οποίο, δυστυχώς, διογκώθηκε ξανά, όπως στο παρελθόν. Ευχαριστώ.
Κύριε Κεγκέρογλου, σας παρακαλώ βοηθήστε με. Καταγράφηκε η ένστασή σας. Αν δεν ήμουν στο Προεδρείο, θα έλεγα ότι το προσυπογράφω. Επειδή, όμως, προεδρεύω, δεν μπορώ να κάνω αυτήν την παρατήρηση. Θα συζητηθεί τώρα η τέταρτη με αριθμό 51/27-10-2015 επίκαιρη ερώτηση πρώτου κύκλου του Βουλευτή Α΄ Θεσσαλονίκης του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας κ. Ιωάννη Δελή προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σχετικά με την εξάπλωση της νόσου της οζώδους δερματίτιδας των βοοειδών με σοβαρές συνέπειες στην εγχώρια κτηνοτροφική παραγωγή. Θα απαντήσει ο Αναπληρωτής Υπουργός κ. Μάρκος Μπόλαρης. Ο κ. Δελής έχει τον λόγο για δύο λεπτά.
Κύριε Πρόεδρε, επειδή βγήκε έξω για δύο λεπτά ο συνάδελφος, μπορούμε να περάσουμε στην επόμενη επίκαιρη ερώτηση;
Γιατί δεν μου το είπατε εξαρχής, πριν την εκφωνήσω;
Δεν ήθελα να σας διακόψω, κύριε Πρόεδρε.
Είναι χειρότερο αυτό που γίνεται τώρα.
Κύριε Πρόεδρε, πιο μπροστά είναι η δική μου ερώτηση.
Κύριε συνάδελφε, όπως ξέρετε, όταν είναι ομοειδείς οι ερωτήσεις, δεν τηρείται ακριβώς η σειρά. Τυπικά έχετε δίκιο, πρακτικά έτσι γίνεται πάντα. Όχι τώρα, επί σειρά ετών. Θα συζητηθεί, λοιπόν, η τέταρτη με αριθμό 50/27-10-2015 επίκαιρη ερώτηση δευτέρου κύκλου του Βουλευτή Μαγνησίας του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας κ. Κωνσταντίνου Στεργίου προς τον Υπουργό Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, σχετικά με την ανάκληση των απολύσεων στη Βιομηχανία «ΒΙΣ Α.Ε.» στην Α΄ Βιομηχανική Περιοχή Βόλου. Στην επίκαιρη ερώτηση του κυρίου συναδέλφου θα απαντήσει ο κ. Κατρούγκαλος. Κύριε Στεργίου, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Υπουργέ, η Βιομηχανία «ΒΙΣ Α.Ε.», που εδρεύει στον Βόλο, είναι ιδιοκτησίας του ομίλου Φιλίππου. Στα τέλη του Σεπτέμβρη, ο εργοδότης ανακοίνωσε το κλείσιμο τμήματος της βιομηχανίας, εξαγγέλλοντας την απόλυση των τριάντα ενός εργαζομένων που εργάζονται στο τμήμα αυτό. Το τμήμα αυτό είναι το τμήμα χαρτοποιίας που παρασκεύαζε την πρώτη ύλη για την κυτιοποιία. Έτσι, λοιπόν, έχουμε οκτώ απολύσεις στα τέλη του Σεπτέμβρη και την εξαγγελία άλλων είκοσι τριών το επόμενο διάστημα. Οι εργαζόμενοι, με απόφαση της γενικής συνέλευσης, αποφάσισαν εικοσιτετράωρες επαναλαμβανόμενες απεργίες, οι οποίες γίνονται μέχρι και σήμερα. Να θυμίσω εδώ, κύριε Υπουργέ, ότι πρόσφατα ο εργοδότης διαβεβαίωνε το Υπουργείο, εσάς και τους εργαζόμενους, για τον πλήρη εκσυγχρονισμό του εργοστασίου και γι' αυτό εγκρίθηκε ομολογιακό δάνειο ύψους 12 εκατομμυρίων ευρώ. Αντίθετα, ο μεγαλοεργοδότης προχώρησε στο κλείσιμο τμήματος του εργοστασίου, πετώντας κυριολεκτικά στο δρόμο τριάντα έναν εργαζόμενους. Κύριε Υπουργέ, ερωτάσθε: Τι θα κάνετε και τι μέτρα θα πάρετε για να ανακληθούν οι οκτώ απολύσεις που έχουν ήδη γίνει αλλά και οι υπόλοιπες είκοσι τρεις που έχουν εξαγγελθεί, ώστε να διασφαλιστεί η μόνιμη και σταθερή εργασία σε όλο το προσωπικό με δικαιώματα και σταθερή εργασία; Επίσης, να αναφέρω, κύριε Υπουργέ, ότι έχουν γίνει ήδη δύο τριμερείς συναντήσεις στο Υπουργείο Εργασίας, οι οποίες - επιτρέψτε μου να πω - έχουν υποβαθμιστεί πλήρως από την πλευρά της ηγεσίας του Υπουργείου σας, γιατί στη μεν πρώτη, μετά από παρέμβαση δική μου, παραβρέθηκε ο γραμματέας του Υπουργείου σας, στη δε δεύτερη, ήταν μόνο δύο διευθυντικά στελέχη του Υπουργείου σας. Στις δύο αυτές τριμερείς συναντήσεις που έγιναν, η εργοδοσία ήταν αμετακίνητη στη θέση της για τις απολύσεις αλλά και για τη συνέχιση των απολύσεων. [[Στο σημείο αυτό κτυπάει το κουδούνι λήξεως του χρόνου ομιλίας του κυρίου Βουλευτή]] Θέλω, όμως, να πω, κύριε Υπουργέ, ότι και η θέση του Υπουργείου ήταν ουσιαστικά θέση Πόντιου Πιλάτου. Και αυτό, γιατί η στάση που κράτησε το Υπουργείο, δηλαδή, το να τα βρείτε μεταξύ σας μέσα σε δέκα μέρες και να βρείτε κοινά αποδεκτή λύση, είναι επί της ουσίας στάση υπέρ του θύτη και - επιτρέψτε μου να πω τη λέξη - εγκληματική για τους εργάτες του εργοστασίου. Γι' αυτό, λοιπόν, κύριε Υπουργέ - επειδή γνωρίζετε και τα Πρακτικά των τριμερών συναντήσεων που έγιναν στο Υπουργείο σας - θέλουμε να μας πείτε εδώ, επειδή μας βλέπουν και οι εργάτες στο Βόλο, τι ακριβώς μέτρα θα πάρετε για να σταματήσει την αυθαιρεσία των απολύσεων ο όμιλος Φιλίππου. Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο.
Κύριε συνάδελφε, μας μέμφεστε στο γραπτό κείμενο της ερώτησης, ότι ακολουθούμε την πολιτική ΠΑΣΟΚ και Νέας Δημοκρατίας στον τομέα αυτόν. Τίποτα λιγότερο αληθινό από αυτήν την παρατήρηση! Σε ανάλογη ερώτηση Βουλευτή του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας είχα πει ότι εμείς θέλουμε να αντιμετωπίσουμε τη ζούγκλα που έχει διαμορφωθεί αυτήν τη στιγμή στους χώρους εργασίας, καταπολεμώντας τον φόβο. Και καταπολεμώντας τον φόβο σημαίνει να χτυπήσουμε την τρομοκρατία που υπάρχει, αυτήν που αναγκάζει ανθρώπους να δουλεύουν για οκτώ ώρες και να πληρώνονται για τέσσερις ή αυτήν που τους αναγκάζουν να αλλάζουν τις ατομικές συμβάσεις τους με τον φόβο της απόλυσης. Κάλεσα τα κανάλια, τους μεγαλύτερους αυτήν τη στιγμή από πλευράς πολιτικής ισχύος εργοδότες και τους είπα ότι συγκαλυμμένη τρομοκρατία αυτού του είδους, δεν θα γίνει ανεκτή από το Υπουργείο. Αντίστοιχη πολιτική ακολουθούσαμε και στην περίπτωση που θέσατε υπ' όψιν μας. Την Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου, κατατέθηκε η αίτηση του συλλόγου των εργαζομένων του σωματείου με το αίτημα αυτό που θέσατε και σήμερα. Σε λιγότερο από μια βδομάδα, μολονότι ήταν Παρασκευή, με πρωτοβουλία του ΣΕΠΕ έγινε συνάντηση, όπου οι εργοδότες, κατόπιν της πίεσης του ΣΕΠΕ, δέχθηκαν να ανακαλέσουν το σύνολο των απολύσεων - και των είκοσι τριών - εάν σταματούσαν οι κινητοποιήσεις των εργαζομένων. Δόθηκε παράταση για να γίνει η γενική συνέλευση. Η γενική συνέλευση απέρριψε αυτό το αίτημα. Εμείς σεβαστήκαμε τη θέση των εργαζομένων, γιατί είμαστε με τις δυνάμεις της εργασίας. Στο πρακτικό συμφιλίωσης, στο οποίο ήσασταν παρών, ο γενικός γραμματέας είπε επί λέξει, όχι ως Πόντιος Πιλάτος αλλά παίρνοντας σαφώς τη θέση των εργαζομένων - διαβάζω από το πρακτικό συμφιλίωσης που θα καταθέσω - τα εξής: «Το Υπουργείο έχει ως βασικό στόχο τη μείωση της ανεργίας και δεν μπορεί να ανεχθεί, ειδικά αυτήν την εποχή, νέες απολύσεις και ανέργους και προς την κατεύθυνση αυτή, το Υπουργείο θα κινήσει κάθε δυνατή διαδικασία για να αποτραπούν αυτές.». Κάναμε οτιδήποτε μας επιτρέπουν οι υφιστάμενες αρμοδιότητες. Δεν μπορεί το Υπουργείο να ανακαλέσει απολύσεις. Από την αρχή είμαστε με τη μεριά των δυνάμεων της εργασίας. Και πρέπει το Κομμουνιστικό Κόμμα της Ελλάδας, που πάντα κάνει τίμια κριτική, να μπορεί να ξεχωρίσει και να αποδώσει τα του Καίσαρος τω Καίσαρι.
Ευχαριστούμε, κύριε Υπουργέ. Κύριε συνάδελφε, έχετε τον λόγο για τη δευτερολογία σας.
Κύριε Υπουργέ, λυπάμαι αλλά θα πω μια φράση λαϊκή. Άλλα λόγια να αγαπιόμαστε είπατε σήμερα εδώ στη Βουλή. Επί της ουσίας, κύριε Υπουργέ, θα απαντήσετε; Έχουμε οκτώ απολύσεις και εξαγγελία άλλων είκοσι τριών. Πρώτον, τι θα κάνετε για να σταματήσουν οι απολύσεις; Δεύτερον, είπατε εδώ ότι επιδιώκετε να αποβάλετε το φόβο από τους εργαζόμενους στα εργοστάσια. Πώς θα γίνει αυτό, όταν υπηρετείτε ένα θεσμοθετημένο αντεργατικό νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο επιτρέπει στους εργοδότες να επιβάλουν εκ περιτροπής εργασία, ατομικές συμβάσεις εργασίας, επιχειρησιακές συμβάσεις με μειώσεις, διαθεσιμότητες, απληρωσιά; Αυτό το νομοθετικό πλαίσιο που βρήκατε και το οποίο συνεχίζετε και το ενισχύετε, είναι αυτό το οποίο σήμερα ακριβώς και εσείς με την πολιτική σας υπηρετείτε. Επίσης, όσον αφορά την πρωτολογία σας, είπατε επί λέξει, «Θα κάνουμε οτιδήποτε πρέπει για να ανακαλεστούν οι απολύσεις.». Τι ακριβώς θα κάνετε κύριε Υπουργέ; Δεν απαντάτε. Κύριε Υπουργέ, επιτρέψτε μου να πω ότι και στη Βιομηχανία «ΒΙΣ Α.Ε.» αποδεικνύεται ότι η πολιτική που εφαρμόζει η Κυβέρνησή ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ, όπως και οι προηγούμενες κυβερνήσεις, είναι πολιτική η οποία στηρίζει την ανταγωνιστικότητα των βιομηχανικών καπιταλιστικών ομίλων, στο πλαίσιο της στρατηγικής που έχετε χαράξει εσείς αλλά και η Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτή η πολιτική, λοιπόν, έχει αποθρασύνει ολοκληρωτικά τους εργοδότες, που, κάνοντας χρήση όλων των αντεργατικών νόμων των προηγούμενων αλλά και αυτών των οποίων φέρνετε μπροστά μας, με απελευθέρωση απολύσεων κ.λπ., τσακίζουν δικαιώματα εργατών, στερώντας τους τη μόνιμη και σταθερή εργασία, ελαχιστοποιώντας τις θέσεις εργασίας κ.λπ.. Αυτό, κύριε Υπουργέ, γίνεται, γιατί αυτό το σύστημα υπηρετείτε και εσείς και η Κυβέρνησής σας. Και αφήστε τα λόγια τα οποία λέτε, ότι είστε υπέρ των δυνάμεων της εργασίας. Είστε με το μέρος των εργοδοτών, των βιομηχάνων, γενικότερα του κεφαλαίου! Από τη μία μεριά είναι ο κόσμος της δουλειάς, εμείς δηλαδή, οι εργάτες και οι εργαζόμενοι που με τα χέρια μας, το μυαλό μας και τον ιδρώτα μας παράγουμε τα πάντα και από την άλλη μεριά, είναι ο κόσμος των εκμεταλλευτών μας, δηλαδή μια χούφτα βιομηχάνων, εφοπλιστών, παρασίτων, που τους λέμε εμείς, οι οποίοι καρπώνονται τη δουλειά μας και τα βάσανά μας. Να, λοιπόν, γιατί η πρόταση του ΚΚΕ σήμερα είναι επίκαιρη όσο ποτέ άλλοτε αλλά και ρεαλιστική. Γιατί η δική μας πολιτική πρόταση, κύριε Υπουργέ, παίρνει υπ' όψιν της την τεράστια ανάπτυξη της επιστήμης, της ανθρώπινης εργασίας που δίνουμε εμείς με τον κόπο μας, την τεχνολογία και την παραγωγικότητα. Και αυτά, αν αξιοποιηθούν σωστά, μπορούν να λειτουργήσουν για να ικανοποιηθούν οι σύγχρονες εργατικές, κοινωνικές και λαϊκές ανάγκες και όχι η κερδοφορία των βιομηχάνων όπως γίνεται σήμερα. Γι' αυτό, λοιπόν, αγαπητέ, κύριε Υπουργέ, στη θέση της ζούγκλας που παραδέχεστε ότι υπάρχει σήμερα στους εργασιακούς χώρους και του άγριου ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρηματικών ομίλων που στέλνουν χιλιάδες εργάτες στην ανεργία, μπαίνει η κοινωνικοποίηση των μέσων παραγωγής και το κεντρικό σχέδιο σε όφελος του λαού μας, με πλήρη αξιοποίηση όλου του έμπειρου εργατικού δυναμικού. Δεν μιλάμε για μια από τα ίδια, κύριε Υπουργέ, αλλά για ένα ριζικά διαφορετικό τρόπο. Αυτόν το δρόμο ανοίγουμε κάθε μέρα, κύριε Υπουργέ, με τους αγώνες μας. Αυτόν το δρόμο, της ανατροπής, η εργατική τάξη θα τον επιλέξει αργά ή γρήγορα, γιατί πραγματικά τα βάσανα τα οποία της βάζετε στην πλάτη, είναι τεράστια. Σε αυτόν, λοιπόν, τον δρόμο της σύγκρουσης και της ρήξης με το κεφάλαιο, μπορεί το ΚΚΕ πραγματικά να παίξει τον πρωταγωνιστικό ρόλο. Τελειώνοντας, κύριε Υπουργέ - επειδή μας παρακολουθούν οι εργάτες της «ΒΙΣ Α.Ε.» και οι εργαζόμενοι του Βόλου συνολικότερα - θέλω να σας πω ότι η απάντησή σας όχι μόνο δεν καλύπτει τους απολυμένους εργάτες, αλλά και τους χιλιάδες άλλους εργάτες στην περιοχή του Βόλου και σε όλη την Ελλάδα, αλλά επί της ουσίας λύνει τα χέρια σε κάθε εργοδότη για να κάνει ακριβώς τα ίδια που κάνει ο Φιλίππου και ο κάθε Φιλίππου σε κάθε βιομηχανία. Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο.
Κύριε συνάδελφε, ως προς την αναστροφή του κλίματος απορρύθμισης της νομοθετικής διάλυσης των συλλογικών συμβάσεων που υπάρχει αυτήν τη στιγμή λόγω της πενταετούς νεοφιλελεύθερης επέλασης στο Εργατικό Δίκαιο, ξέρετε ότι δουλεύουμε στην κατεύθυνση τού να μπορέσουμε να έχουμε την επιστροφή - όπως έχω πει πολλές φορές - στην ευρωπαϊκή κανονικότητα, αυτό που συνιστά το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, όμως, ως προς τις απολύσεις - και στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου - πρέπει να μας ελέγξετε για το αν ασκήσαμε στο 100% ή στο 110% των δυνατοτήτων που είχαμε τις υφιστάμενες αρμοδιότητες του Υπουργού Εργασίας. Αυτό το κάναμε. Το ΣΕΠΕ μέσα σε μια βδομάδα εξέτασε την καταγγελία και βρέθηκε μια λύση για την ανάκληση των απολύσεων, που - κι εγώ το δέχομαι - το εργατικό κίνημα στον χώρο, στην επιχείρηση, την απέρριψε. Όμως, με την αρχική παρέμβαση του ΣΕΠΕ οι απολύσεις ανακλήθηκαν μέχρι τέλος της χρονιάς. Δεύτερον, κάναμε δύο συμφιλιωτικές προσπάθειες με συμμετοχή του γενικού γραμματέα στην πρώτη. Να μας υποδείξετε, αν θέλετε, τι παραπάνω θα μπορούσαμε να κάνουμε, δεδομένου ότι το Υπουργείο δεν μπορεί να ανακαλέσει τις απολύσεις σε μια ιδιωτική επιχείρηση. Αντιθέτως, όμως, επιστήσαμε, με τον εντονότερο τρόπο που μπορούμε, μέσω του ΣΕΠΕ, ότι οποιαδήποτε παρανομία αμέσως θα αντιμετωπιστεί με τα μέσα του νόμου, με το μεγαλύτερο δυνατό πρόστιμο που μπορεί να υπάρξει. Και σε συναντήσεις που έγιναν, είπαμε σαφέστατα στην εργοδοτική πλευρά ότι εμείς πολιτικές που αυξάνουν την ανεργία και οδηγούν σε απολύσεις δεν θα γίνουν ανεκτές. Οτιδήποτε μας υποδείξετε στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του Υπουργού Εργασίας, εμείς θα το κάνουμε για να προστατεύσουμε τους εργαζόμενους. Νομίζω, όμως, ότι δεν έχετε να μας κατηγορήσετε για τίποτα. Είπα και προηγουμένως ότι όχι απλώς στο 100%, αλλά στο 110% ασκήσαμε τις αρμοδιότητες που είχαμε.
Επανερχόμεθα στη συζήτηση της τέταρτης με αριθμό 51/27-10-2015 επίκαιρη ερώτηση πρώτου κύκλου του Βουλευτή Α΄ Θεσσαλονίκης του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας κ. Ιωάννη Δελή προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σχετικά με την εξάπλωση της νόσου της οζώδους δερματίτιδας των βοοειδών με σοβαρές συνέπειες στην εγχώρια κτηνοτροφική παραγωγή. Κύριε Δελή, έχετε τον λόγο για δύο λεπτά.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Υπουργέ, τα τελευταία χρόνια τα πλήγματα στην εγχώρια κτηνοτροφία, την κτηνοτροφική παραγωγή γενικότερα, είναι μεγάλα και απανωτά. Ενώ ακόμα δεν έχουν συνέλθει οι μικρομεσαίοι κτηνοτρόφοι και πιο συγκεκριμένα οι αιγοπροβατοτρόφοι, από το χτύπημα της νόσου του καταρροϊκού πυρετού που έπληξε τα αιγοπρόβατά τους το 2014, μια νέα ζωονόσος κάνει την εμφάνισή της, η οζώδης δερματίτιδα των βοοειδών. Και κάνει την εμφάνισή της στην βόρεια Ελλάδα, ξεκινώντας από τον Έβρο, επεκτεινόμενη στην ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη. Μάλιστα, τώρα τελευταία έχουμε κρούσματα και στην Κεντρική Μακεδονία και συγκεκριμένα στην Χαλκιδική. Την ίδια ώρα, οι κτηνιατρικές υπηρεσίες, οι αρμόδιες για να αντιμετωπίσουν αυτά τα ζητήματα, είναι υποστελεχωμένες. Στην ουσία μπορεί να πει κανείς ότι είναι κυριολεκτικά αποδεκατισμένες από το αναγκαίο επιστημονικό διοικητικό και βοηθητικό προσωπικό. Και να πούμε εδώ ότι αυτό το ελάχιστο προσωπικό αυτών των κτηνιατρικών υπηρεσιών προσπαθεί με αυταπάρνηση να ανταποκριθεί στα καθήκοντα που έχει. Όμως, οι ανάγκες είναι τεράστιες. Εξαιτίας αυτής της αντιαγροτικής πολιτικής της Κυβέρνησής σας, η οποία βέβαια είναι συνέχεια και των προηγούμενων, πάντα στη ρότα και τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι μικρομεσαίοι αιγοπροβατοτρόφοι οδηγούνται στο ξεκλήρισμα. Και είναι κυριολεκτικά αγανακτισμένοι, αφού αντιμετωπίζουν πολύ σοβαρά προβλήματα με το εισόδημά τους και τη γενικότερη, βέβαια, έλλειψη ρευστότητας. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι αποζημιώσεις τους, κύριε Υπουργέ, καθυστερούν σχεδόν για ένα χρόνο. Σας ρωτάμε, λοιπόν: Τι θα κάνετε για την πρόληψη και την αντιμετώπιση των ασθενειών, χωρίς καμμιά επιβάρυνση - καμμία επιβάρυνση, το τονίζουμε - των μικρομεσαίων κτηνοτρόφων; Τι θα κάνετε για να λάβετε όλα τα απαραίτητα μέτρα για να εμποδιστεί η νέα ζωονόσος, η οζώδης δερματίτιδα; Τι θα κάνετε για την άμεση στελέχωση των κτηνιατρικών υπηρεσιών με το αναγκαίο μόνιμο προσωπικό των γεωτεχνικών, ώστε να ανταποκρίνονται αυτές οι υπηρεσίες στις ανάγκες των φτωχών αγροτοκτηνοτρόφων; Και, βεβαίως, τι θα κάνετε για την κάλυψη όλων των απωλειών που είχαν οι φτωχοί αγροτοκτηνοτρόφοι σε ζωικό κεφάλαιο και στα εισοδήματά τους; Σας ευχαριστώ.
Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε. Ευχαριστώ πολύ, κύριε συνάδελφε για την ερώτηση. Είναι απολύτως σαφές ότι η κτηνοτροφία, ο πρωτογενής τομέας της παραγωγής στη χώρα, είναι τομέας ο οποίος χρειάζεται άμεση, καθημερινή στήριξη, γιατί από την ανάκαμψη του πρωτογενούς τομέα εξαρτάται η ανάκαμψη της πραγματικής οικονομίας της χώρας. Είναι το πρώτο, το σημαντικό, το κρίσιμο δείγμα. Σωστά αναφερθήκατε στο γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια όχι δύο νόσοι, αλλά τρεις ζωονόσοι έχουν περάσει τον Έβρο και έχουν μπει στη χώρα. Αυτό από μόνο του είναι ένα μείζον ζήτημα πολιτικής, για το οποίο η Κυβέρνηση έχει πρωτοβουλία πρώτα από όλα σε συνέργειες με τη γείτονα και στη συνέχεια με αναγωγή του ζητήματος στην Ευρωπαϊκή Ένωση, διότι αυτήν τη στιγμή η εμπερίστατη χώρα καλείται να δώσει αποζημιώσεις - και πρέπει να τις δώσει - τέτοιες που να οδηγούν στην αποκατάσταση του ζωικού κεφαλαίου όλων των περιοχών όπου έχουν πληγεί. Σας διαβεβαιώ, όμως, ότι το πρόβλημα δεν οφείλεται σε αμέλεια των κτηνιατρικών υπηρεσιών. Το ότι δεν οφείλεται στην αμέλεια των κτηνιατρικών υπηρεσιών, το έχει αποδείξει η άμεση, η έγκαιρη επισήμανση των ζώων τα οποία είχαν προσβληθεί και η κινητοποίηση που έγινε με τις ζώνες επιτήρησης, με τις ζώνες προστασίας, με τους εμβολιασμούς, με την κινητοποίηση για να έρθουν τα εμβόλια τα οποία παράγονται μόνο στη Νότια Αφρική. Αυτή η νόσος δεν υπάρχει στην Ευρώπη. Το πρωτόκολλο το οποίο τήρησαν οι υπηρεσίες του Υπουργείου σε συνεργασία αρχικά με τις υπηρεσίες της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και τώρα της Κεντρικής Μακεδονίας, είναι το πρωτόκολλο το οποίο έχει ακολουθηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση με οδηγίες από την Ευρωπαϊκή Ένωση και είναι αντίστοιχο με αυτό της ευλογιάς. Δεν υπάρχει θεραπεία. Γίνεται εμβολιασμός από τη στιγμή που θα εκδηλωθεί το πρόβλημα και στη συνέχεια έχουμε σφαγές. Έχουμε έναν πολύ μεγάλο αριθμό βοοειδών τα οποία έχουν θανατωθεί για να σταματήσει η επέκταση. Θέλω, πάντως, να σας διαβεβαιώσω ότι μέχρι σήμερα στην ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη έχουν γίνει περίπου σαράντα πέντε χιλιάδες εμβολιασμοί. Υπολείπονται άλλοι τριάντα χιλιάδες. Και έχουμε εμβολιασμούς τώρα στην κεντρική Μακεδονία. Θέλω να σας πω πως γι' αυτόν το λόγο οι υπηρεσίες - σωστά κάνατε και το αναφέρατε - δουλεύουν νυχθημερόν και στο Υπουργείο και στην περιφέρεια. Και υπάρχει συνδρομή και ιδιωτών, υπάρχει συνδρομή και του στρατού. Κύριε Πρόεδρε, θα ολοκληρώσω στη δευτερολογία μου. Ευχαριστώ πάρα πολύ.
Πριν δώσω τον λόγο στον κύριο συνάδελφο, θα ήθελα να ανακοινώσω το εξής: Ο Βουλευτής κ. Νίκος Δένδιας και η Βουλευτής κ. Όλγα Κεφαλογιάννη ζητούν άδεια ολιγοήμερης απουσίας στο εξωτερικό. Η Βουλή εγκρίνει;
Η Βουλή ενέκρινε τις ζητηθείσες άδειες. Κύριε Δελή, έχετε τον λόγο για τρία λεπτά, για τη δευτερολογία σας.
Φυσικά και δεν οφείλεται το πρόβλημα στην αμέλεια των υπηρεσιών, ούτε εμείς βέβαια είπαμε κάτι τέτοιο. Είπαμε το ακριβώς αντίθετο, ότι αυτές οι υπηρεσίες, αν και υποστελεχωμένες, δίνουν με αυταπάρνηση τον αγώνα και κάνουν την προσπάθεια να προστατέψουν την εγχώρια κτηνοτροφική παραγωγή. Σας άκουσα με προσοχή, κύριε Υπουργέ, την ώρα που μιλούσατε αλλά δεν άκουσα να αναφέρεστε σε συγκεκριμένα ζητήματα που σας θέσαμε. Καμμία μέριμνα για παράδειγμα για να καλυφθούν πλήρως και χωρίς καμμία δική τους επιβάρυνση οι φτωχοί κτηνοτρόφοι σε σχέση με τα εμβόλια, τα εντομοαπωθητικά μέσα και σε ζωοτροφές που μπαίνουν σε απομόνωση μετά από τέτοια κρούσματα ζωονόσων. Εδώ να πούμε ότι παλιότερα, σε σχέση με τον καταρροϊκό πυρετό, επιλέξατε τον εμβολιασμό και οι μικροί κτηνοτρόφοι το πλήρωσαν από την τσέπη τους αυτό, κύριε Υπουργέ, που είναι άδεια και που βέβαια με την πολιτική σας την αδειάζετε όλο και περισσότερο. Δεν ακούσαμε τίποτα για τις αποζημιώσεις που έπρεπε να πάρουν αυτοί οι φτωχοί, οι μικρομεσαίοι κτηνοτρόφοι από την απώλεια της παραγωγής γάλακτος που είχαν, εξαιτίας της απώλειας βέβαια του ζωικού τους κεφαλαίου. Αλήθεια τι θα κάνετε για την αποκατάσταση; Θέλουμε συγκεκριμένες, καθαρές κουβέντες για την αποκατάσταση του ζωικού κεφαλαίου που αποδεκατίζεται από τις ζωονόσους, που δεν είναι μία ούτε δύο. Πρέπει να πούμε εδώ ότι η πολιτική της δικής σας Κυβέρνησης αλλά και των προηγούμενων τσακίζει κυριολεκτικά με τη φορολογία τους μικρομεσαίους αγροκτηνοτρόφους. Τι να αναφέρουμε εδώ; Να αναφέρουμε αυτό που θα συζητηθεί αυτές τις μέρες σε σχέση με την απαλλαγή, σε σχέση μάλλον με την αύξηση του φόρου στα καύσιμα, τη φορολογία που πάει από το 13% στο 26% από το πρώτο ευρώ για το σύνολο των εισοδημάτων, τον υπερτριπλασιασμό της προκαταβολής φόρου που θα πάει στο 100%, τον τριπλασιασμό της εισφοράς του ΟΓΑ; Όλα αυτά είναι αποφάσεις οι οποίες τσακίζουν τις ζωές ιδιαίτερα των μικρών και των μεσαίων κτηνοτρόφων. Μία απάντηση - και θα την καταθέσω και στα Πρακτικά - στην πολιτική σας και σε αυτά που μας είπατε πριν από λίγο. Είναι μια ανακοίνωση που έβγαλε η Πανελλήνια Ένωση Κτηνιάτρων Δημοσίων Υπαλλήλων πριν από λίγο στην οποία αναφέρεται με πολύ χαρακτηριστικό τρόπο στα προβλήματα που έχουν αυτοί οι κτηνοτρόφοι στη βόρεια Ελλάδα και στο ότι αυτά δεν λύνονται με πολιτικές επισκέψεις και ευχολόγια. Σας κατηγορεί η συγκεκριμένη ανακοίνωση για εγκληματική αμέλεια, ότι δηλαδή παρά τις προειδοποιήσεις και τη διαρκή πληροφόρηση δεν ελήφθησαν τα κατάλληλα μέτρα που θα εμπόδιζαν την είσοδο αυτής της ζωονόσου στην Ελλάδα. Θεωρεί βεβαίως αυτή η Πανελλήνια Ένωση Κτηνιάτρων Δημοσίων Υπαλλήλων επιτακτική την ανάγκη για να προσληφθεί επιτέλους μόνιμο προσωπικό σε κτηνιάτρους, σε βοηθητικό προσωπικό, όπως είπαμε, που θα καλύψουν τα μεγάλα κενά που υπάρχουν σε περιοχές, όπως ο Έβρος. Ως προς τις αποζημιώσεις των κτηνοτρόφων, αυτές θα πρέπει να αποδίδονται άμεσα και σε πραγματικές τιμές για τα ζώα που θανατώνονται. Ξέρετε, το πρόβλημα με την κτηνοτροφία είναι ότι όσο επιτείνεται επιδρά και σ' αυτό που λέγεται «διατροφική εξάρτηση» της χώρας μας από προϊόντα του εξωτερικού. Κλείνοντας θέλω να πω ότι αυτή η πολιτική σας δεν παίρνει από λόγια. Ήδη έχουμε συντονισμό αγροτών, κτηνοτρόφων, μικρομεσαίων για έναν αγώνα και για μια κοινή δράση με όσους έχουν αντιμέτωπο την ίδια πολιτική. Μιλάμε για τους μισθωτούς, μιλάμε για τους επαγγελματοβιοτέχνες, μιλάμε για την νεολαία. Και ένας πρώτος σταθμός αυτού του αγώνα θα είναι βέβαια και η 12η του Νοέμβρη. Σας ευχαριστώ.
Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο.
Αντιλαμβάνομαι ότι όταν κάποιος «ανοίγει» και φεύγει από το θέμα το οποίο συζητείται στον πολύ κρίσιμο μικρό χρόνο της ερώτησης, σημαίνει ότι δεν έχει πολλά επιχειρήματα για να εστιάσει. Επισημαίνω, λοιπόν, και πάλι ότι η οζώδης δερματοπάθεια είναι εξωτική νόσος, η οποία για πρώτη φορά πέρασε στην Ευρώπη. Υπήρξε ζήτημα αναχαίτισης στην Τουρκία. Η ασθένεια πέρασε στη χώρα. Υπάρχουν ζητήματα, τα οποία το Υπουργείο τα «τρέχει» αυτήν τη στιγμή, όπως η λειτουργία τούνελ ψεκασμού στον Έβρο και στις δύο πύλες εισόδου, η ενίσχυση της κτηνιατρικής υπηρεσίας με δέκα κτηνιάτρους στον Έβρο, διότι, όπως σας είπα προηγουμένως, είναι η τρίτη ζωονόσος μέσα σε διάστημα πολύ λίγων ετών που έχει περάσει τον Έβρο. Αντίστοιχη με το πρόβλημα το οποίο συζητούσαμε προηγουμένως εδώ, είναι και αυτή η υπόθεση των ζωονόσων. Μην είστε εύκολοι στο να αποδίδετε ευθύνες στην Κυβέρνηση, όταν αυτή η ζωονόσος έχει περάσει όλη την Αφρική, όλη την Μέση Ανατολή, την Τουρκία και τώρα διάβηκε τον Έβρο. Η Κυβέρνηση τι μπορεί να κάνει; Να ξέρετε ότι γι' αυτό το ζήτημα και το Υπουργείο ξεκίνησε διαδικασίες από τον Αύγουστο του 2014, με κοινές συσκέψεις και της Τουρκίας και της Βουλγαρίας και της Ελλάδας. Υπάρχουν ζητήματα. Γιατί στον Έβρο υπάρχει βόσκηση στο Δέλτα, στις εκβολές, σε έναν τόπο με πλούσια βλάστηση, ο οποίος προσφέρεται για την βόσκηση, αλλά είναι και εκτεθειμένος γιατί είναι υγροβιότοπος. Εάν δείτε το χάρτη της μετακίνησης της νόσου, θα δείτε ότι κινείται παραλιακά κι εκεί που έχουμε υγροβιοτόπους, που σημαίνει ότι υπήρχε θέμα με τα έντομα. Θέλω να σας πω ότι τα χαρακτηριστικά της μετάδοσης της νόσου έχουν εκπλήξει. Βρήκαν απροετοίμαστες τις υπηρεσίες και της Ευρωπαϊκής Ένωσης διότι δίναν άλλα χαρακτηριστικά. Για το Υπουργείο, λοιπόν, εκτός από το γεγονός ότι έχουμε ενισχύσει την κοινή υπουργική απόφαση για την αποζημίωση των κτηνοτρόφων και αποκατάσταση του ζωικού κεφαλαίου με 3 εκατομμύρια, σας είπα ότι το ζήτημα ανάγεται στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Γιατί, δεν είναι δυνατόν ο Έβρος ή η ανατολική πλευρά της χώρας κάθε φορά να υφίστανται τις τεράστιες συνέπειες και αυτές τις συνέπειες να καλείται να τις πληρώσει και να τις επωμιστεί μόνο η χώρα. Όσον αφορά τα εμβόλια, υπήρχε ζήτημα, διότι όταν χρειάστηκε ο πρώτος άμεσος εμβολιασμός, είχαμε capital controls. Πράγματι, υπήρξε συνεισφορά ιδιωτών για την παραγγελία των εμβολίων, τα οποία, όμως, όλα θα επιστραφούν από το Υπουργείο σε όλους όσοι, είτε συνεταιρισμοί είτε κτηνοτρόφοι, συνεισέφεραν στην αντιμετώπιση των πρώτων εμβολίων. Στη συνέχεια το Υπουργείο έχει κάνει διαγωνισμούς και γίνεται κανονικά η προμήθεια από τη Νότια Αφρική για την αντιμετώπιση του συνόλου των εμβολίων. Και υπ' όψιν ότι για να μπορέσουμε να έχουμε σωστή αντιμετώπιση, αυτά τα εμβόλια πρέπει να επαναληφθούν και του χρόνου. Κλείνοντας, σας λέω ότι υπάρχει ένα ζήτημα, το οποίο ελέγχει το Υπουργείο και υπάρχουν συνέργειες με την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, για τους ψεκασμούς, για να δούμε την αποτελεσματικότητα της καταπολέμησης. Γιατί, αποδεικνύεται ότι η μετάδοση της νόσου γίνεται κατά κύριο λόγο., με έντομα. Σε αυτό, λοιπόν, το πλαίσιο, οι κτηνοτρόφοι στον Έβρο ξέρουν οι ίδιοι πάρα πολύ καλά και από τις παρεμβάσεις των υπηρεσιών και από τις συνεχείς επισκέψεις των κτηνιάτρων και τις συνέργειες οι οποίες υπήρξαν και πριν και μετά την εκδήλωση της νόσου ότι το Υπουργείο έκανε ό,τι έπρεπε. Να σημειώσω ότι οι αρχικές οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το γάλα, μετά από την τήρηση, αυστηρά, του πρωτοκόλλου, έχουν αρθεί - το γνωρίζουν πάρα πολύ καλά αυτό οι κτηνοτρόφοι οι οποίοι είναι γαλακτοπαραγωγοί - για να μπορεί να γίνει η διακίνηση. Έγινε απόλυτα αυστηρή τήρηση του πρωτοκόλλου, έτσι ώστε να διαφυλαχθεί το μεγαλύτερο δυνατό ποσοστό της κτηνοτροφίας. Κλείνοντας, εστιάζω στο ότι η κτηνοτροφία στον Έβρο, η κτηνοτροφία στη Θράκη, είναι συνώνυμη με την παρουσία εκεί των ανθρώπων, των ακριτών που είναι στις περιοχές αυτές, είναι συνώνυμη με την ανάπτυξη, είναι συνώνυμη με τον πρωτογενή τομέα και γι' αυτό υπάρχει εργώδης, καθημερινή προσπάθεια να στηριχθούν. Ευχαριστώ.
Πριν δώσω τον λόγο στον συνάδελφο, κ. Καραγιαννίδη, να ανακοινώσω στο Σώμα ότι από τα άνω δυτικά θεωρεία παρακολουθούν τη συνεδρίαση, αφού ξεναγήθηκαν στην έκθεση της αίθουσας «ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ» και ενημερώθηκαν για την ιστορία του κτηρίου και τον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, είκοσι μαθητές και μαθήτριες και δύο εκπαιδευτικοί από το 2ο Δημοτικό Σχολείο Μελισσίων. Η Βουλή τούς καλωσορίζει. [[Χειροκροτήματα απ' όλες τις πτέρυγες της Βουλής]] Ακολουθεί η δεύτερη με αριθμό 46/27-10-2015 επίκαιρη ερώτηση πρώτου κύκλου του Βουλευτή Δράμας του ΣΥΡΙΖΑ κ. Χρήστου Καραγιαννίδη προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σχετικά με τη λειτουργία των φορέων διαχείρισης προστατευόμενων περιοχών. Ορίστε, κύριε Καραγιαννίδη, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Υπουργέ, οι φορείς διαχείρισης προστατευμένων περιοχών είναι μια πονεμένη ιστορία. Από το 2007 που ξεκίνησε η λειτουργία τους, είναι το μοναδικό σχήμα διοίκησης και διαχείρισης προστατευόμενων περιοχών και μάλιστα όχι όλων των περιοχών στη χώρα αλλά περίπου στο 30%. Έχουμε δύο πρωτοτυπίες στη συγκεκριμένη περίπτωση. Η μία πρωτοτυπία είναι ότι αυτοί οι φορείς διαχείρισης, ακόμα και σήμερα και μέχρι την 31 Δεκεμβρίου που τελειώνει το πρόγραμμα, χρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκά χρήματα. Και αυτό είναι παγκόσμια πρωτοτυπία, δηλαδή μία χώρα να μη δίνει ούτε ένα ευρώ για τις προστατευόμενες περιοχές. Έρχεται βέβαια από το παρελθόν, δεν είναι ζήτημα της τωρινής Κυβέρνησης, αλλά δείχνει και μια πολιτική βούληση που είχαν οι προηγούμενες κυβερνήσεις να μην ασχοληθούν καθόλου με τις προστατευόμενες περιοχές. Η δεύτερη παγκόσμια πρωτοτυπία είναι ότι οι εργαζόμενοι, το επιστημονικό προσωπικό σε αυτούς τους φορείς διαχείρισης, είναι εργαζόμενοι ορισμένου χρόνου. Οχτώ χρόνια εργαζόμενοι και είναι εργαζόμενοι ορισμένου χρόνου. Ίσως γιατί ποτέ οι προηγούμενες κυβερνήσεις δεν είχαν βούληση να έχουν ένα μόνιμο επιστημονικό προσωπικό που θα έχει και την τεχνογνωσία και την εμπειρία για να λειτουργήσουν αυτοί οι φορείς διαχείρισης. Και φθάνουμε, όμως, στο σήμερα. Στις 31 Δεκεμβρίου λήγει πλέον αυτό το πρόγραμμα και στις 31 Δεκεμβρίου σταματάει και η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Γνωρίζω ότι στο νομοσχέδιο που συζητείται τώρα στις συναρμόδιες επιτροπές υπάρχει ένα συγκεκριμένο άρθρο, που δίνει παράταση για τη λειτουργία των φορέων διαχείρισης μέχρι τις 31-12-2016. Τούτο, όμως, δεν φτάνει, γιατί δεν έχει γραφτεί το κόστος που χρειάζονται αυτοί οι φορείς διαχείρισης, που είναι περί τα 8,5 εκατομμύρια και είναι ανελαστικά έξοδα μισθοδοσίας. Και εάν προσθέσουμε και τα λειτουργικά έξοδα φθάνουν περίπου τα 10 εκατομμύρια. Και πρέπει να γνωρίζουμε τι θα γίνει με αυτό. Επίσης, να πω ότι στο παρελθόν, το 2014 υπήρξε κοινός τόπος, ομόφωνα συμφωνημένος για το πώς θα λειτουργήσουν αυτοί οι φορείς διαχείρισης μετά από έναν εθνικό διάλογο που πολύ αργοπορημένα έκανε η προ - προηγούμενη κυβέρνηση. Και πρέπει να ξέρουμε και τι θα γίνει και με αυτό το νομοσχέδιο των συγχωνεύσεων και καταργήσεων των φορέων διαχείρισης, το οποίο όχι μόνο ήταν μη λειτουργικό - και γι' αυτό ποτέ δεν ίσχυσε - αλλά δεν έδινε και καμμία προοπτική στους φορείς διαχείρισης.
Τον λόγο έχει ο κύριος Υπουργός.
Κύριε Βουλευτά, θίγετε ένα ζήτημα καυτό. Η Ελλάδα, μία χώρα που το φυσικό της κεφάλαιο είναι μείζον για την οικονομική της ανάπτυξη, είναι πράγματι η μόνη χώρα στην οποία ουδέποτε δόθηκε έστω και ένα ευρώ ακριβώς γι' αυτό το φυσικό κεφάλαιο. Είμαστε μια χώρα ίσως με την υψηλότερη βιοποικιλότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και δεν δώσαμε ούτε 1 ευρώ γι' αυτήν τη βιοποικιλότητα. Και θυμίζω τη ρήση του Επίτροπου κ. Βέλα, ο οποίος είπε ότι η προστασία της βιοποικιλότητας δεν είναι κόστος, είναι επένδυση. Και αυτή τη ρήση έπρεπε να την τηρούμε στην Ελλάδα. Ποτέ δεν τηρήθηκε δυστυχώς. Πραγματικά είμαστε μία χώρα που έχουμε την πρωτοτυπία να έχουμε είκοσι οκτώ φορείς, οι οποίοι δεν καλύπτουν ούτε το 30% των προστατευόμενων περιοχών και δεν έχουμε κάνει τίποτα όχι μόνο για να τους συντηρήσουμε αλλά τουλάχιστον να τους εξοπλίσουμε. Πράγματι αυτοί οι άνθρωποι, διαλειμματικά μάλιστα, με τεράστιες καθυστερήσεις, πληρώνονταν από τα ΕΣΠΑ. Πολλές φορές βρέθηκαν και χωρίς πληρωμή ή άργησαν ή και κάποιοι αναγκάστηκαν και έφυγαν, επειδή δεν μπόρεσαν να πληρωθούν και αργότερα ήρθαν κάποιες επιδοτήσεις. Εμείς σίγουρα αυτό το καθεστώς θα το αλλάξουμε, έχουμε δεσμευτεί. Είμαστε σε έναν διάλογο, θα βγάλουμε τώρα άμεσα - το εξήγγειλα και στις προγραμματικές - το νέο νομοσχέδιο για τους φορείς, το οποίο έχει τους εξής πυλώνες που πρέπει να αλλάξουν: Πρώτα απ' όλα θα έχουμε τη διαχείριση όλης της Ελλάδας και όχι μονάχα επιλεγμένων περιοχών και δεύτερον, εάν υπάρχει χωροθέτηση θα γίνει με επιστημονικά κριτήρια και όχι με οικονομικά κριτήρια για να συνενώνουμε τον φορέα Καρπάθου με τον φορέα Σαμαριάς, το οποίο δεν στηρίζεται πουθενά, είναι στον αέρα τέτοιου τύπου συγχωνεύσεις. Αλλά το σπουδαιότερο θα αποκτήσουν μία ισχύ οι φορείς όσον αφορά και τον έλεγχο και την πιστοποίηση παραβάσεων που σήμερα δεν έχουν καμμία δικαιοδοσία. Και φυσικά να μην κρίνεται το προστατευτέο αντικείμενο, που μπορεί να είναι η χλωρίδα ή πανίδα, από ένα διοικητικό συμβούλιο δημάρχων, τοπικών φορέων, το οποίο δεν γίνεται πουθενά στον κόσμο. Να τελειώσω με το φλέγον. Εμείς εγγράψαμε και ήδη έχουν εγκριθεί από το Πράσινο Ταμείο τα 5 εκατομμύρια, όχι γιατί θέλουμε να πούμε ότι θα είναι λιγότερα φέτος τα χρήματα αλλά γιατί εκτιμώ ότι πολύ σύντομα θα έχει λυθεί το θέμα. Φυσικά αν δεν έχει λυθεί θα εγγράψουμε και τα υπόλοιπα, τα οποία τα γνωρίζουμε. Αυτήν τη στιγμή, όμως, εγγράψαμε 5 εκατομμύρια, γιατί εκτιμούμε ότι στο πρώτο εξάμηνο θα έχει λήξει αυτή η ιστορία των φορέων, είναι μια προσωρινή εκταμίευση δηλαδή. Δεν θα κουράσω άλλο. Θα μιλήσω στη δευτερομιλία μου και για τη στρατηγική μας.
Τον λόγο έχει ο κ. Καραγιαννίδης.
Έχουμε, και εγώ προσωπικά, αλλά και οι εργαζόμενοι, όπως και εσείς προείπατε, έναν φόβο όσον αφορά την εγγραφή μόνο 5 εκατομμυρίων. Γνωρίζετε ότι οι εργαζόμενοι αυτοί έχουν κακοπάθει τα προηγούμενα χρόνια και έχουν μείνει και επτά μήνες απλήρωτοι και μάλιστα αρκετοί αποχωρήσαν γι' αυτόν τον λόγο, όπως είπατε και εσείς. Επίσης θα πρέπει να δούμε και έναν στόχο μεσομακροπρόθεσμο. Εφόσον αναφέρατε ότι θα υπάρξει νομοσχέδιο, αναμένουμε να το δούμε. Αλλά αυτήν τη στιγμή οι τριακόσιοι ογδόντα εργαζόμενοι έχουν αποκτήσει τεράστια εμπειρία και τεχνογνωσία, έχουν δεθεί με τις τοπικές κοινωνίες και νομίζω ότι είναι οι μοναδικοί υποστηρικτές και προστάτες των χώρων που περιβαλλοντικά έχουν ταχθεί να μελετούν και να διαχειρίζονται. Από την άλλη, βέβαια, θα πρέπει να μας πείτε εάν αυτό το ομόφωνο πόρισμα του εθνικού διαλόγου θα γίνει δεκτό στο σύνολό του, εν μέρει ή θα επανασυζητηθεί από την αρχή, για να ξέρουν και οι άνθρωποι τι θα γίνει. Εφόσον λέτε ότι οι συγχωνεύσεις που έγιναν δεν ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα, αλλά ήταν μόνο ένα σχέδιο επί χάρτου, θα πρέπει να ξέρουμε. Τι θα γίνει με τις συγχωνεύσεις; Επίσης, οι ανελαστικές δαπάνες όντως θα πρέπει να εγγραφούν στον προϋπολογισμό, γιατί οι ανελαστικές δαπάνες σάς είπα ότι είναι 8,5 εκατομμύρια. Υπάρχει μία προσπάθεια να υπάρξουν κέντρα ενημέρωσης αυτών των φορέων διαχείρισης, δηλαδή στους νομούς όπου αναφέρονται οι φορείς διαχείρισης. Επίσης, θα πρέπει να γίνει και μια άλλη προσπάθεια. Θα σας πω ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα από τον φορέα που γνωρίζω εγώ, που είναι στον Νομό Δράμας, ο Φορέας Διαχείρισης Οροσειράς Ροδόπης. Είναι με δέκα άτομα προσωπικό και έχει έναν προϋπολογισμό περίπου 900.000 ευρώ. Ο αντίστοιχος προϋπολογισμός του Εθνικού Πάρκου του Χαρτς, που είναι στο 1/10 της έκτασής του, έχει περίπου εκατόν πενήντα εργαζόμενους και 10 εκατομμύρια προϋπολογισμό. Αντί να ψάχνουμε, λοιπόν, υδρογονάνθρακες στο Αιγαίο, αντί να ψάχνουμε χρυσάφια στις Σκουριές, αντί να καταστρέφουμε τον Έβρο, επίσης με τα χρυσάφια, έχουμε έναν πλούτο τον οποίο μπορούμε με περιβαλλοντικούς όρους και με προστασίες και με συγκεκριμένες δικλίδες ασφαλείας να τον εκμεταλλευτούμε και να τον αναπτύξουμε και να τον προστατέψουμε. Κλείνοντας, για να μην καταχραστώ και εγώ τον χρόνο, γιατί όλοι πρέπει να πάμε στις αρμόδιες επιτροπές, πρέπει να δούμε - ίσως να φαντάζει λίγο άσχετο - και ότι υπάρχει μια ανάγκη προεδρικού διατάγματος για την υλοτομία. Η ΚΥΑ, αφού έχει δώσει δύο παρατάσεις, πλέον δεν μπορεί να παραταθεί τρίτη φορά και κινδυνεύει να μείνει η χώρα χωρίς υλοτόμηση και οι υλοτόμοι χωρίς δουλειά. Μέχρι τέλους της χρονιάς πρέπει να υπάρξει και ένα προεδρικό διάταγμα που να απαντά στην ανάγκη και στον σχεδιασμό της υλοτόμησης για τα επόμενα χρόνια, το οποίο δεν παίρνει και αυτό καθυστέρηση επίσης.
Τον λόγο έχει ο κύριος Υπουργός.
Κύριε Βουλευτά, πράγματι και για την υλοτόμηση αλλά και για τους φορείς εκκρεμούν και το ξέρετε - η οδηγία είναι σαφής, τουλάχιστον για τους φορείς, τις προστατευόμενες περιοχές - οι ειδικές περιβαλλοντικές μελέτες, εκκρεμούν τα προεδρικά διατάγματα και στα τελευταία σίγουρα θα μπορούσαμε να έχουμε και τα ζητήματα υλοτόμησης. Γιατί οι περισσότερες από τις περιοχές είναι περιοχές «NATURA» στην Ελλάδα και είμαστε η μοναδική χώρα ίσως στην Ευρώπη που η υλοτομία μας γίνεται με πραγματικά αειφόρο τρόπο εδώ και εκατό χρόνια και δεν κάνουμε αυτήν τη μαζική υλοτομία που κάνουν άλλες χώρες. Δυστυχώς, οι υλοτόμοι μας δεν έχουν καν την πιστοποίηση που έχουν άλλες χώρες, για να μπορεί αυτό να προσθέτει προστιθέμενη αξία στο προϊόν τους, που γίνεται αλλού. Και εκεί ακόμα είμαστε πίσω και φυσικά δεν υπάρχουν σχέδια διαχείρισης, που είναι το αμέσως επόμενο στάδιο. Όλα αυτά, προφανώς, χρειάζονται πολύ σοβαρούς ανθρώπους και όχι μόνο κάποιους άπαξ μελετητές. Έχετε απόλυτο δίκιο ότι πρέπει οι φορείς αυτή τη στιγμή να αποκτήσουν άλλη αξία. Λέω ότι αισιοδοξώ και δεν θα χρειαστούν και θα το δείτε, όχι γιατί θα περικόψουμε δαπάνες - σ' αυτό είμαστε κάθετοι, το έχουμε συζητήσει με τον Υπουργό και εγγράψαμε τα πέντε, γιατί πιστεύουμε ότι θα λυθεί οριστικά το θέμα, αυτοί οι άνθρωποι θα μπουν σε άλλες διαδικασίες και αυτό είναι άποψη της Κυβέρνησης, να λήξει αυτό το θέμα φέτος - , αλλά επιπλέον γιατί οι φορείς στην Ελλάδα δεν έχουν οικονομική δραστηριότητα όπως θα έπρεπε. Και γι' αυτή την οικονομική δραστηριότητα - με το δίκιο τους - δεν μπορεί οι ερασιτέχνες να υφίστανται τον κίνδυνο να μπει κάποια στιγμή το ΣΔΟΕ και για μία φορολογική αμέλεια, που δεν γνωρίζουν το θέμα γιατί δεν είναι επιχειρηματίες, ξαφνικά να βρεθούν υπόλογοι. Θα έπρεπε να υπάρχει φυσικά στο Υπουργείο - και αυτό θα δρομολογηθεί - κεντρική υπηρεσία κατά τα πρότυπα της Αρχαιολογίας, που, όπως στα μουσεία πωλούνται αντικείμενα και υπάρχει εμπορική δραστηριότητα, έτσι και στους φορείς και στα κέντρα ενημέρωσης να υπάρχει εμπορική δραστηριότητα, μπλουζάκια, ενημερωτικά φυλλάδια, leaflets, CD, τα οποία να πωλούνται στους επισκέπτες και τα εισιτήρια φυσικά και αυτά που θα αξιοποιούνται να πηγαίνουν κατευθείαν στον φορέα και όχι σε κάποιο αόριστο «πράσινο» ταμείο. Αυτές είναι οι σκέψεις μας. Ξέρετε πολύ καλά ότι θα νομοθετήσουμε, πάντα σε άμεσο διάλογο με τους φορείς, που τους θεωρούμε πολύτιμους και δεν θα έρθουμε ποτέ να αιφνιδιάσουμε. Γι' αυτό μην ανησυχείτε καθόλου.
Μπαίνουμε στη συζήτηση της τελευταίας σημερινής επίκαιρης ερώτησης. Είναι η πρώτη με αριθμό 47/27-10-2015 επίκαιρη ερώτηση δεύτερου κύκλου της Βουλευτού Β΄ Αθηνών του Συνασπισμού Ριζοσπαστικής Αριστεράς κ. Χαρούλας Καφαντάρη προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σχετικά με τη λήψη μέτρων για την προστασία του Υμηττού. Κυρία Καφαντάρη, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Καλημέρα, κύριε Υπουργέ. Είναι γνωστή η ευαισθησία του Υπουργείου για το οικοσύστημα και γενικότερα για το περιβάλλον και η δική σας προσωπικά για τον Υμηττό. Ερχόμαστε τώρα να υποβάλουμε μια ερώτηση για την προστασία του Υμηττού, ένα ζητούμενο χρόνων, για την προστασία του οποίου πολλά κινήματα πολιτών, δημοτικές κινήσεις, ενεργοί πολίτες έχουν αγωνιστεί και οφείλουμε να πούμε ότι είναι σε ένα σημείο καλύτερο από τους άλλους ορεινούς όγκους της Αττικής. Ο Υμηττός πραγματικά είναι ενταγμένος, ως γνωστόν, στο δίκτυο «NATURA 2000». Είναι ένα σημαντικό μεσογειακό οικοσύστημα εξαιρετικής σημασίας, ουσιαστικά για τη βιοποικιλότητά του καθώς και για τα είδη πανίδας και χλωρίδας τα οποία φιλοξενεί. Εκτός αυτών, όμως, είναι ένας σημαντικός παράγοντας, ειδικά για την κατάσταση και την ποιότητα της ατμόσφαιρας στην Αττική την εποχή που διανύουμε, με τα προβλήματα και τα ζητήματα της κλιματικής αλλαγής, που πιστεύω ότι θα μας δοθεί η δυνατότητα κάποια άλλη φορά, είτε σε επιτροπές είτε εδώ με επίκαιρες ερωτήσεις, να συζητήσουμε και γι' αυτό το ζήτημα και εν όψει της Παγκόσμιας Συνδιάσκεψης του Παρισιού για το κλίμα που θα γίνει στις αρχές Δεκεμβρίου. Επανερχόμενη τώρα στον Υμηττό, θα έλεγα ότι ένα μεγάλο κομμάτι του Υμηττού, ως γνωστόν και σε εσάς βέβαια, γύρω στις είκοσι χιλιάδες στρέμματα, έχει πολύ μεγάλη σημασία, γιατί είναι μόνιμο καταφύγιο άγριας ζωής και αυτό είναι πολύ σημαντικό, ενώ έχουν αναγνωριστεί στον Υμηττό τουλάχιστον επτά τύποι φυσικών ενδιαιτημάτων κοινοτικού ενδιαφέροντος. Έχει καταγραφεί - και η Ορνιθολογική έχει σημαντικά στοιχεία σε σχέση με αυτό - η ορνιθοπανίδα του, όπου ουσιαστικά συναντάται το 1/4 όλων των ειδών που έχουν καταγραφεί στη χώρα μας και πολλά απ' αυτά είναι προστατευόμενα και περιλαμβάνονται στην οδηγία για τα άγρια πτηνά και στη Σύμβαση της Βέρνης. Κύριε Υπουργέ, με το π.δ. 187/2011 θεσπίστηκε και χαιρετίστηκε ένα αυστηρότερο καθεστώς ουσιαστικά προστασίας του Υμηττού, αναγνωρίζοντας ότι το προηγούμενο προεδρικό διάταγμα, του 1978, δεν μπόρεσε να αναγνωρίσει τις απειλές τις οποίες δεχόταν και δέχεται ο ορεινός όγκος του Υμηττού. Εδώ στο καινούργιο π.δ. 187/2011, θα ήθελα να προσθέσω κάτι που είναι πολύ σημαντικό, την αύξηση της πρώτης ζώνης απόλυτης προστασίας γύρω στα εκατό χιλιάδες στρέμματα. Εντούτοις, όμως, μια σειρά από δήμους πέριξ του Υμηττού - γιατί ξέρουμε ότι πολλοί δήμοι περικλείουν τον ορεινό όγκο του Υμηττού - μια σειρά διαφόρων συμφερόντων και φορέων προσέφυγαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας, προσβάλλοντας αυτό το π.δ. 187/2011, λόγω της έλλειψης Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, της γνωστής ΣΜΠΕ. Και γι' αυτόν τον λόγο αυτό το θέμα έφτασε και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπου σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης φαίνεται ότι είναι απαραίτητη η ενσωμάτωση περιβαλλοντικών ζητημάτων στην προετοιμασία και θέσπιση σχεδίων και προγραμμάτων, με σκοπό την προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης και στις τρεις διαστάσεις της, κοινωνική, περιβαλλοντική και οικονομική. Μετά από την υποβολή προδικαστικών ερωτημάτων από το Σ.τ.Ε., το δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάνθηκε ότι έπρεπε να είχε προηγηθεί της έκδοσης του προεδρικού διατάγματος η εκπόνηση της ΣΜΠΕ και αυτό βέβαια θα οδηγήσει σε ακύρωση του προεδρικού διατάγματος εντός του επόμενου χρόνου, άμεσα δηλαδή. [[Στο σημείο αυτό κτυπάει το κουδούνι λήξεως του χρόνου ομιλίας της κυρίας Βουλευτού]] Θα ήθελα να σας ρωτήσω, κύριε Υπουργέ, πώς θα αντιμετωπίσετε σαν Υπουργείο το θέμα του Υμηττού, αν ξεκίνησε η διαδικασία εκπόνησης ΣΜΠΕ, Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, τι ετοιμάζετε για έκδοση νέου προεδρικού διατάγματος με περισσότερους προστατευτικούς όρους ή αν σκέφτεστε να χαρακτηρίσετε τον Υμηττό ως Εθνικό Πάρκο με έκδοση προεδρικού διατάγματος , βάσει των διατάξεων του ν. 1650/1986. Επίσης, μέχρι να γίνει το προεδρικό διάταγμα και όποιες ενέργειες ετοιμάζετε, τι σκέφτεστε να κάνετε ως Υπουργείο; Σας ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε, για την ανοχή που δείξατε. Παρακαλώ τον χρόνο που χρησιμοποίησα επιπλέον, αφαιρέστε τον από τη δευτερολογία μου.
Ο κύριος Υπουργός έχει τον λόγο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κυρία Καφαντάρη, ένα είναι βέβαιο, ότι οι οικοπεδοφάγοι του Υμηττού δεν πρέπει να χαίρονται. Και δεν θα χαίρονται, γιατί δεν θα μείνει ο Υμηττός ούτε ένα δευτερόλεπτο ακάλυπτος από την προστασία. Κατ' αρχάς, επειδή έγινα δέκτης πολλών τέτοιων ερωτημάτων, το προεδρικό διάταγμα είναι εν ισχύι αυτή τη στιγμή. Είναι εν ισχύ αυτή τη στιγμή και θα είναι εν ισχύι μέχρι το Συμβούλιο της Επικρατείας να το αναπέμψει εξαιτίας της απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Άρα αυτήν τη στιγμή δεν υπάρχει τίποτα διαφορετικό από ό,τι υπήρχε πριν από μία βδομάδα ή πριν από έναν μήνα, πριν από την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Αυτό το λέω - εσείς το γνωρίζετε, φαντάζομαι - για να το ακούν και οι πολίτες. Το δεύτερο είναι ότι μέσα στο 2015 θα έχει ολοκληρωθεί η προκήρυξη για τη ΣΜΠΕ, άρα τη ΣΜΠΕ τάχιστα θα την έχουμε στα χέρια μας και φυσικά ελπίζω να την έχουμε πριν συνεδριάσει το Συμβούλιο της Επικρατείας, οπότε εν τοις πράγμασι δεν θα υπάρχει αντικείμενο για να «πέσει» το προεδρικό διάταγμα. Ακόμη, όμως, και στη δυσμενή περίπτωση που το Σ.τ.Ε. συνεδριάσει πριν ολοκληρωθεί η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, ξέρετε ότι το Υπουργείο έχει τη διακριτική ευχέρεια για τις περιοχές «NATURA» και μέχρι να υπάρξει καινούργιο προεδρικό διάταγμα, να αναστείλει όλες τις οικοδομικές δραστηριότητες, κάτι το οποίο έχει γίνει ήδη σε άλλες περιοχές. Τέλος, ο Υμηττός, όπως πολύ σωστά είπατε, ανήκει στις περιοχές «NATURA», άρα εντάσσεται στην κατηγορία των περιοχών για τις οποίες θα γίνουν οι ειδικές περιβαλλοντικές μελέτες και υπάρχει στο καινούργιο ΕΣΠΑ συγκεκριμένο κονδύλι για όλη την Ελλάδα, οπότε σε αυτές τις περιοχές θα υπάρξει και ειδική περιβαλλοντική μελέτη, η οποία είναι πολύ αυστηρότερη μιας απλής Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και φυσικά το προεδρικό διάταγμα της «NATURA» πλέον, το οποίο θα είναι σαφώς πιο αυστηροποιημένο μετά την ειδική περιβαλλοντική μελέτη, και βέβαια τα διαχειριστικά σχέδια των περιοχών «NATURA». Άρα ο Υμηττός, μετά από αυτή τη διαδικασία, θα είναι πολύ περισσότερο οχυρωμένος από ό,τι ήταν οχυρωμένος με αυτό το προεδρικό διάταγμα. Και ξέρετε πολύ καλά ότι η Κυβέρνησή μας σε αυτά είναι άτεγκτη. Δεν θα επιτρέψουμε, καμμία, μα καμμία, καταστροφή του φυσικού μας πλούτου και της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Ευχαριστώ.
Η κ. Καφαντάρη έχει τον λόγο.
Σαφώς, κύριε Υπουργέ, η ευαισθησία του Υπουργείου υπάρχει - το γνωρίζουμε - σε πάρα πολλά θέματα προστασίας του περιβάλλοντος. Ωστόσο, από αυτά που απαντήσατε εγώ κρατώ ότι ακόμα δεν έχει ξεκινήσει η σύνταξη της καινούργιας ΣΜΠΕ. Μας είπατε ότι απλά θα ξεκινήσει. Από την άλλη μεριά, το ότι όντως είναι εν ισχύι αυτή τη στιγμή το προεδρικό διάταγμα σαφώς το γνωρίζουμε, αλλά αυτό μπορεί σε λίγους μήνες, αν δεν προχωρήσουν τα πράγματα από την πλευρά του Υπουργείου, να μην ισχύει πλέον. Πάνω σε αυτό εγώ θα ήθελα να πω και να καταθέσω εδώ τον κίνδυνο για την προστασία του Υμηττού. Θα ήθελα να καταθέσω ένα υπόμνημα είκοσι επτά φορέων προς το Σ.τ.Ε., τους δήμους και τις κρατικές Υπηρεσίες. Το καταθέτω εδώ για τα Πρακτικά. [[Στο σημείο αυτό η Βουλευτής κ. Χαρούλα (Χαρά) Καφαντάρη καταθέτει για τα Πρακτικά το προαναφερθέν έγγραφο, το οποίο βρίσκεται στο αρχείο του Τμήματος Γραμματείας της Διεύθυνσης Στενογραφίας και Πρακτικών της Βουλής]] Επίσης, θα ήθελα να βάλω και κάποια ερωτήματα. Συγκεκριμένα, αυτή τη στιγμή έχετε πάρει κάποια μέτρα σε σχέση με την αναστολή έκδοσης οικοδομικών αδειών στις ζώνες προστασίας του Υμηττού, αναστολή έγκρισης και πραγματοποίησης άλλων έργων; Έχουν ξεκινήσει αυτά; Σκέφτεστε να εφαρμοστεί ο ν. 1650/1986- όπως ξέρουμε - , που να τον χαρακτηρίζει σαν Εθνικό Πάρκο; Και εδώ θα ήθελα να βάλω και κάποια άλλα πράγματα, που αφορούν τον Υμηττό φυσικά. Πολλές περιοχές, χαρακτηρισμένες σαν δάση ή δασικές εκτάσεις και υδατορέματα, ιδίως στην νοτιοανατολική πλευρά του Υμηττού αλλά και λοφώδεις προεκτάσεις νοτίως προς τη θάλασσα, παραμένουν εκτός ορίων προστασίας παρ' όλο που είναι οικολογικά συνεχείς με περιοχές ήδη ενταγμένες στα όρια προστασίας. Η εκ νέου θέσπιση προστατευτικών μέτρων είναι μια ευκαιρία να ενταχθούν σε καθεστώς προστασίας, καθώς αποτελούν περιοχές που δέχονται σημαντικές οικιστικές πιέσεις. Επιπλέον, μια διευρυμένη ζώνη Β΄ θα ενίσχυε την προστασία του Υμηττού, δημιουργώντας μια ουσιαστική περιφερειακή ζώνη, στην οποία θα επιτρέπονται περιορισμένες χρήσεις. Υπάρχουν σκέψεις για τέτοιου είδους βελτιώσεις; Επίσης, υπάρχει θέμα και εξετάζεται - στη συνέχεια αυτού που είπα πριν σε σχέση με τον ν. 1650/1986- περαιτέρω θέσπιση μέτρων προστασίας, όπως εκτεταμένη ζώνη Α΄, εκτεταμένη ζώνη Β΄, που είπα πριν, χαρακτηρισμός ειδικότερων σημείων ή χαρακτηριστικών ως προστατευόμενων φυσικών σχηματισμών ή προστατευόμενων τοπίων, βάση πάλι του ν. 1650/1986; Υπάρχει σκέψη να γίνει φορέας διαχείρισης του Υμηττού με βάση τις διατάξεις του ν. 2742/1999; Και βέβαια, τι σκέφτεστε σε σχέση με τη συμμόρφωση με τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας του 2005 σχετικά με τα κέντρα υψηλής τάσης εντός των ζωνών προστασίας του Υμηττού; Τι θα γίνει με την οριοθέτηση του δάσους κεραιών στον Υμηττό; Τι σκέφτεστε σε σχέση με αυθαίρετα κτίσματα και γενικότερα αυτά πώς τα αντιλαμβάνεται το Υπουργείο και πώς πρόκειται να τα εντάξει σε οποιοδήποτε προεδρικό διάταγμα ή οποιοδήποτε μέτρο ή εφαρμογή νόμου σκέφτεται από εδώ και πέρα να κάνει, με μόνο γνώμονα βέβαια την προστασία του Υμηττού; Όμως, εδώ θα ήθελα να βάλω και ένα άλλο ζήτημα, το οποίο αντιμετωπίζει ο Υμηττός - το λέω γιατί έχω κάνει ερώτηση από την προηγούμενη θητεία της Βουλής και δεν έχω πάρει απάντηση - και αφορά τη λειτουργία των κοιμητηρίων. Ειδικά αυτή τη στιγμή, μέσα στην αεροπορική βάση της Γλυφάδας ουσιαστικά προχωρεί και γίνεται κοιμητήριο μέσα σε προστατευόμενη περιοχή του Υμηττού. Νομίζω ότι αυτά είναι ζητήματα, τα οποία πρέπει να τα δούμε. Θα περιμένουμε τις απαντήσεις και τις ενέργειες του Υπουργείου. Ευχαριστώ πολύ.
Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Για να ξεκινήσει να γίνεται η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, πρέπει να προκηρυχθεί. Και αυτή η προκήρυξη θα γίνει άμεσα. Αυτό είπα και πριν. Δεν υπάρχει καμμία καθυστέρηση, αλλά δεν μπορεί να ξεκινήσει, επειδή προφανώς προϋποθέτει να γίνει κάποιος - έστω και πρόχειρος - διαγωνισμός. Δεν ξέρω αυτή τη στιγμή ακριβώς το κόστος της μελέτης, αλλά ανάλογα με το ύψος πρέπει προφανώς να τηρηθούν και οι διαδικασίες. Είπα και πριν και το τονίζω ότι έχει τη δυνατότητα το Υπουργείο να μην αφήσει τον Υμηττό ούτε ένα δευτερόλεπτο ακάλυπτο. Αυτή τη στιγμή είναι ήδη καλυμμένος. Δεν χρειάζεται να γίνει καμμία αναστολή αδειών, γιατί ήδη το προεδρικό διάταγμα προβλέπει τέτοιες απαγορεύσεις. Ήταν πάρα πολύ καλό αυτό το προεδρικό διάταγμα - το γνωρίζουμε όλοι - και γι' αυτό συνάντησε τόσες πολλές πιέσεις από ένα βουνό που δέχεται πιέσεις. Από εκεί και πέρα, το αν θα γίνει διαφορετικός ανεξάρτητος φορέας στον Υμηττό, αυτό θα εξαρτηθεί από τη συνολική νομοθεσία για τις προστατευόμενες περιοχές. Θα δούμε πώς θα καλυφθεί όλη η Ελλάδα και με πόσους φορείς χρειάζεται να καλυφθεί. Είναι, όπως είπα, ένα θέμα που θα κριθεί με επιστημονικά κριτήρια και όχι με χρηματοοικονομικά κριτήρια. Δεν παίζουμε ποτέ με τον πλούτο της χώρας μας, όπως είχε γίνει - και το είπα και στην προηγούμενη επίκαιρη ερώτηση - όταν συγχωνεύθηκαν ο φορέας Καρπάθου με τον φορέα Σαμαριάς. Αυτά δεν είναι σοβαρά πράγματα, για να τα συζητάμε εδώ, ως επιστήμονες τουλάχιστον. Όσον αφορά την προστασία που αφορά τη δασική νομοθεσία, η δασική νομοθεσία ούτως ή άλλως ισχύει αυτή τη στιγμή στον Υμηττό. Το γνωρίζουμε όλοι. Αυτό που λείπει είναι οι δασικοί χάρτες, μια πολύ πονεμένη ιστορία, που με νομοσχέδιο που έρχεται αυτή τη στιγμή στη Βουλή θα επιταχυνθεί πλέον και θα οριστικοποιηθεί. Γιατί όσο δεν έχουμε τους δασικούς χάρτες, γνωρίζετε και γνωρίζω ότι οι πιέσεις θα συνεχίζονται και οι καταπατητές θα συνεχίζουν και θα βρίσκουν πάντα τρόπους - είναι πολύ επινοητικοί δυστυχώς - να καταπατούν δημόσιο πλούτο. Δεν είμαι έτοιμος να απαντήσω, ομολογώ. Δεν έχω κάποια εισήγηση ακόμα από τις αρμόδιες Υπηρεσίες. Όταν ξεκινήσουν βέβαια οι ειδικές περιβαλλοντικές μελέτες για όλες τις «NATURA», θα δούμε αν ο Υμηττός θα γίνει εθνικό πάρκο ή περιφερειακό πάρκο. Αυτό ομολογώ ότι είναι κάτι που αξίζει να το συζητήσουμε. Είναι πολύ σημαντικό ζήτημα και για άλλες περιοχές της Ελλάδας. Άρα, σε αυτό το κομμάτι της επίκαιρης ερώτησής σας, επιφυλάσσομαι. Σας ευχαριστώ.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ολοκληρώθηκε η συζήτηση των επικαίρων ερωτήσεων. Πριν κλείσουμε τη συνεδρίαση, έχω την τιμή να ανακοινώσω στο Σώμα το δελτίο των επικαίρων ερωτήσεων της Δευτέρας 2 Νοεμβρίου του 2015. Α. ΕΠΙΚΑΙΡΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Πρώτου Κύκλου (Άρθρο 130 παράγραφοι 2 και 3 του Κανονισμού της Βουλής) 1. Η με αριθμό 45/27-10-2015 επίκαιρη ερώτηση της Βουλευτού Α΄ Πειραιά του Συνασπισμού Ριζοσπαστικής Αριστεράς κ. Ελένης Σταματάκη προς τον Υπουργό Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, σχετικά με τις καθυστερήσεις των έργων του τραμ στον Πειραιά. 2. Η με αριθμό 38/26-10-2015 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Β΄ Αθηνών της Νέας Δημοκρατίας κ. Γεράσιμου Γιακουμάτου προς τον Υπουργό Οικονομικών, σχετικά με την καταβολή ΦΠΑ 23% από τις ιδιωτικές κλινικές και τις μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων. 3. Η με αριθμό 42/26-10-2015 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Ηλείας της Δημοκρατικής Συμπαράταξης ΠΑΣΟΚ - ΔΗΜΑΡ κ. Ιωάννη Κουτσούκου προς τον Υπουργό Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, σχετικά με την αποκατάσταση των ζημιών και την καταβολή των αποζημιώσεων στους πληγέντες από τη θεομηνία στις 21-10-2015 στον Νομό Ηλείας. 4. Η με αριθμό 52/27-10-2015 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Β΄ Αθηνών του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας κ. Χρήστου Κατσώτη προς τον Υπουργό Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, σχετικά με τη λήψη άμεσων μέτρων για την ανακούφιση των πληγέντων από τις πλημμύρες της Αττικής. 5. Η με αριθμό 48/27-10-2015 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Λάρισας του Ποταμιού κ. Κωνσταντίνου Μπαργιώτα προς τον Υπουργό Υγείας, σχετικά με την οριστική λύση στο πρόβλημα των νοσηλευτών των ΜΕΘ. 6. Η με αριθμό 34/26-10-2015 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Αχαΐας των Ανεξαρτήτων Ελλήνων κ. Νικολάου Νικολόπουλου προς τον Υπουργό Οικονομικών, σχετικά με την εθελοντική αποκάλυψη εκ μέρους Ελλήνων πολιτών των καταθέσεών τους στο εξωτερικό. Β. ΕΠΙΚΑΙΡΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Δεύτερου Κύκλου (Άρθρο 130 παράγραφοι 2 και 3 του Κανονισμού της Βουλής) 1. Η με αριθμό 44/27-10-2015 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Σάμου του Συνασπισμού Ριζοσπαστικής Αριστεράς κ. Δημήτριου Σεβαστάκη προς τον Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, σχετικά με την ανάγκη άμεσης απομάκρυνσης του Ε/Γ - Ο/Γ πλοίου «ΜΥΤΙΛΗΝΗ» από τον λιμένα Καρλοβασίου Σάμου. 2. Η με αριθμό 39/26-10-2015 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Άρτας της Νέας Δημοκρατίας κ. Γεωργίου Στύλιου προς τον Υπουργό Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, σχετικά με τον αποκλεισμό των τεχνολογικών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων από την πρόσκληση του Υπουργείου για συμμετοχή στο σεμινάριο με τίτλο: «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών για την αξιοποίηση και εφαρμογή των ψηφιακών τεχνολογιών στη διδακτική πράξη». 3. Η με αριθμό 49/27-10-2015 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Λαρίσης του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας κ. Γεωργίου Λαμπρούλη προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σχετικά με τη μείωση στην παραγωγή βαμβακιού λόγω έντονων βροχοπτώσεων σε όλους τους νομούς της Θεσσαλίας. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, δέχεστε στο σημείο αυτό να λύσουμε τη συνεδρίαση;
Με τη συναίνεση του Σώματος και ώρα 12.26΄ λύεται η συνεδρίαση.