Aziz ve necip milletimizin temsilcisi Gazi Türkiye Büyük Millet Meclisinin değerli milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin olağanüstü toplantısına hoş geldiniz. Toplantımızın hayırlara vesile olmasını öncelikle niyaz ediyorum. Anayasa’nın 93’üncü ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü’ne göre; Adalet ve Kalkınma Partisi Grup Başkan Vekilleri Kayseri Milletvekili Sayın Mustafa Elitaş, Amasya Milletvekili Sayın Mehmet Naci Bostancı, Aksaray Milletvekili Sayın İlknur İnceöz, Çanakkale Milletvekili Sayın Bülent Turan ve İstanbul Milletvekili Sayın Mehmet Muş Beyler ile 208 milletvekilinden oluşan toplam 213 milletvekili tarafından Başkanlığımıza verilen önerge üzerine olağanüstü toplanan Türkiye Büyük Millet Meclisinin 26’ncı Döneminin İkinci Yasama Yılının 121’inci Birleşimini açıyorum. Elektronik cihazla yoklama yapacağız. Yoklama için üç dakika süre veriyoruz. Sayın milletvekillerinin oy düğmelerine basarak salonda bulunduklarını bildirmelerini, bu süre içinde elektronik sisteme giremeyen milletvekillerinin salonda hazır bulunan teknik personelden yardım istemelerini, buna rağmen sisteme giremeyen üyelerin ise yoklama pusulalarını üç dakikalık süre içerisinde Başkanlığa ulaştırmalarını ve salondan ayrılmamalarını rica ediyoruz. Yoklama işlemini başlatıyoruz. [[Elektronik cihazla yoklama yapıldı]] Gündeme geçiyoruz. Gündemin “Başkanlığın Genel Kurula Sunuşları” kısmında yer alan Türkiye Büyük Millet Meclisinin olağanüstü toplantıya çağrılmasına dair önergeyi okutuyorum: Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Anayasa’nın 93’üncü ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü’nün 7’nci maddeleri gereğince Türkiye’nin Ulusal Güvenliğine Yönelik Terör Tehdidi ve Her Türlü Güvenlik Riskine Karşı Uluslararası Hukuk Çerçevesinde Gerekli Her Türlü Tedbiri Almak, Irak ve Suriye’deki Tüm Terörist Örgütlerden Ülkemize Yönelebilecek Saldırıları Bertaraf Etmek ve Kitlesel Göç Gibi Diğer Muhtemel Risklere Karşı Ulusal Güvenliğimizin İdame Ettirilmesini Sağlamak İçin Hudut, Şümul, Miktar ve Zamanı Hükûmetçe Takdir ve Tayin Olunacak Şekilde, Gerektiğinde Türk Silahlı Kuvvetlerinin Yabancı Ülkelere Gönderilmesine, Yabancı Silahlı Kuvvetlerin Türkiye’de Bulunmasına ve Bu Kuvvetlerin Hükûmetin Belirleyeceği Esaslara Göre Kullanılması ile Hükûmet Tarafından Belirlenecek Esaslara Göre Gerekli Düzenlemelerin Yapılması İçin Türkiye Büyük Millet Meclisinin 2/10/2014 Tarihli ve 1071 Sayılı Kararı’yla Hükûmete Verilen ve Son Olarak 1/10/2016 Tarihli ve 1128 Sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi Kararı’yla 30/10/2017 Tarihine Kadar Uzatılan İzin Süresinin Anayasa’nın 92’nci Maddesi Gereğince Bir Yıl Daha Uzatılmasına Dair Başbakanlık Tezkeresi’ni görüşmek üzere 23 Eylül 2017 Cumartesi günü saat 16.00’da Türkiye Büyük Millet Meclisinin olağanüstü toplanmasını arz ve talep ederiz. Mustafa Elitaş Mehmet Naci Bostancı AK PARTİ Grup Başkan Vekili AK PARTİ Grup Başkan Vekili AK PARTİ Grup Başkan Vekili AK PARTİ Grup Başkan Vekili AK PARTİ Grup Başkan Vekili Zeyid Aslan Cemil Çiçek İsmail Tamer Selahattin Minsolmaz Ramazan Can Sebahattin Karakelle Hatice Dudu Özkal Adnan Günnar Osman Aşkın Bak Ayşe Doğan Oktay Çanak Mehmet Demir Muhammet Balta Zekeriya Birkan Mürteza Zengin Jülide Sarıeroğlu Aydın Ünal Nihat Öztürk Ertan Aydın Ahmet Hamdi Çamlı Celil Göçer Mücahit Durmuşoğlu Akif Çağatay Kılıç Ahmet Aydın Hasan Basri Kurt İbrahim Halil Yıldız Mehmet Akyürek Adnan Boynukara Harun Karaca Hasan Turan Mikail Arslan Metin Gündoğdu Yıldız Seferinoğlu Hilmi Bilgin Mustafa Şentop Serkan Bayram Ayşe Keşir Muhammet Emin Akbaşoğlu Radiye Sezer Katırcıoğlu Uğur Aydemir Hacı Osman Akgül Cihan Pektaş Rafet Sezen Mehmet İlker Çitil Mustafa Ilıcalı İbrahim Halil Fırat Tamer Dağlı Faruk Çaturoğlu Alim Tunç Sami Çakır Muhammet Müfit Aydın Hüseyin Kocabıyık Hüseyin Samani Murat Alparslan Mustafa Yel Sema Kırcı Hüsnüye Erdoğan Harun Karacan Necip Kalkan Cesim Gökçe Hamza Dağ Bayram Özçelik Ali Cumhur Taşkın Bennur Karaburun Yılmaz Tezcan Mehmet Ali Cevheri Murat Baybatur Murat Demir Metin Bulut Mehmet Altay Hurşit Yıldırım Alpaslan Kavaklıoğlu Süreyya Sadi Bilgiç Ahmet Sami Ceylan Nazım Maviş Orhan Kırcalı İlyas Şeker Hüseyin Bürge Fatih Şahin Hulusi Şentürk Mustafa İsen Ali Aydınlıoğlu Vural Kavuncu Ravza Kavakcı Kan Zeki Aygün İsmail Aydın Recep Şeker Fevzi Şanverdi Hakan Çavuşoğlu Mustafa Serdengeçti Sema Ramazanoğlu Mahmut Poyrazlı Orhan Karasayar Ziya Altunyaldız Nevzat Ceylan Halil Eldemir Cemil Yaman Kasım Bostan Burhan Kuzu Ebubekir Bal Ahmet Gündoğdu Salim Uslu İsmet Uçma Sami Dedeoğlu Hikmet Ayar Mehmet Habip Soluk Mehmet Uğur Dilipak Selim Dursun Hasan Sert Sait Yüce Emine Nur Günay Leyla Şahin Usta Ahmet Demircan Hüseyin Şahin Hasan Özyer İbrahim Aydın Mehmet Öntürk Lütfiye Selva Çam Ertuğrul Soysal Şaban Dişli Özcan Ulupınar Emine Yavuz Gözgeç Ali Özkaya Ayşe Nur Bahçekapılı Yasin Aktay Mehmet Metiner Ekrem Erdem İmran Kılıç Hülya Nergis Yusuf Beyazıt Suat Önal Mustafa Şahin Ejder Açıkkapı Hacı Ahmet Özdemir Mehmet Akif Yılmaz İbrahim Aydemir Hacı Bayram Türkoğlu İsmail Emrah Karayel Abdulkadir Yüksel Metin Akgün Ebubekir Gizligider Mehmet Şükrü Erdinç Mehmet Kasım Gülpınar Efkan Ala Burhanettin Uysal Metin Çelik Hakkı Köylü Hüseyin Özbakır Recep Uncuoğlu Fikri Demirel Haluk İpek Mehmet Babaoğlu Durmuş Ali Sarıkaya İsmail Bilen Serap Yaşar Emrullah İşler Abdullah Öztürk Muhammet Uğur Kaleli Şirin Ünal Ayhan Sefer Üstün Ömer Serdar Halil Etyemez Sakarya Elâzığ Konya Ömer Ünal Hüseyin Filiz Markar Eseyan Abdullah Ağralı Ahmet Uzer Ahmet Tan Ayhan Gider Kerem Ali Sürekli Atay Uslu Orhan Atalay Yusuf Selahattin Beyribey Mustafa Hilmi Dülger Şahin Tin Beşir Atalay Coşkun Çakır Necdet Ünüvar Taner Yıldız Fatma Benli Tahir Öztürk Hacı Özkan Reşat Petek Feyzullah Kıyıklık Ali Ercoşkun Erol Kaya Salih Cora Tülay Kaynarca Sabri Öztürk Mehmet Mehdi Eker Burhan Kayatürk Öznur Çalık Abdurrahman Öz Ergün Taşçı Nureddin Nebati Mehmet Emin Şimşek Mustafa Savaş Yusuf Başer Şahap Kavcıoğlu Kemalettin Yılmaztekin Mehmet Erdem Volkan Bozkır Erkan Kandemir Ali İhsan Yavuz Halil Özcan Adem Yeşildal Ceyda Bölünmez Çankırı Teşekkür ediyorum. Şimdi de Başkanlığımızın çağrı yazısını okumanızı rica ederim. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığından Türkiye Büyük Millet Meclisini Türk Silahlı Kuvvetlerinin, ulusal güvenlik ve terör tehdidi nedeniyle Anayasa'nın 92'nci maddesi gereğince Irak ve Suriye'ye gönderilmesi için TBMM'nin 02/10/2014 tarihli ve 1071 sayılı kararıyla Hükûmete verilen ve son olarak TBMM'nin 01/10/2016 tarihli ve 1128 sayılı kararıyla 30/10/2017 tarihine kadar uzatılan iznin bir yıl daha uzatılmasına dair Başbakanlık tezkeresini görüşmek için yeter sayıdaki üyenin istemi üzerine Anayasa'nın 93'üncü ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 7'nci maddeleri gereğince 23 Eylül 2017 Cumartesi günü saat 16.00'da olağanüstü toplantıya çağırıyorum. Milletvekillerinin belirtilen gün ve saatte Genel Kurul toplantısına katılmalarını rica ederim. Teşekkür ediyorum. Sayın milletvekilleri, olağanüstü toplantının konusu olan ve Anayasa’nın 92’nci maddesine göre verilen Başbakanlıkça verilmiş tezkereyi okutuyorum: Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Türkiye'nin güney kara sınırlarına mücavir bölgelerde yaşanan gelişmeler ve süregiden çatışma ortamının millî güvenliğimiz açısından taşıdığı risk ve tehditler artarak devam etmektedir. Türkiye, komşumuz Irak'ın toprak bütünlüğünün, millî birliğinin ve istikrarının korunmasına büyük önem atfetmektedir. Diğer taraftan, Irak'ta PKK ve DEAŞ unsurlarının varlığını sürdürmesi, etnik temelli ayrılıkçılığa yönelik girişimler, bölgesel barışa, istikrara ve ülkemizin güvenliğine doğrudan tehdit oluşturmaktadır. PKK/PYD-YPG ve DEAŞ başta olmak üzere, Suriye'de mevcudiyetini sürdüren terör örgütleri ülkemize yönelik eylemlerini sürdürmektedir. Astana süreci ile başlayan ateşkesin kalıcı barışa ve çözüme ulaştırılması yönünde ülkemizin ilgili diğer ülkelerle yürüttüğü çalışmalarda önemli mesafe kaydedilmiştir. Bu bağlamda, Suriye sınırları içerisinde kararlaştırılan çatışmasızlık bölgelerinde terör faaliyetlerini sonlandırmak, huzur, barış ve güvenliği sağlamak amacıyla ilgili diğer ülkelerle yürütülen güvenlik ve diplomatik bazlı çalışmalar devam etmektedir. Bütün bu gelişmeler çerçevesinde, terörle Irak ve Suriye'nin toprak bütünlüğünü bozmaya ve sahada gayrimeşru oldu bittiler oluşturmaya yönelik, millî güvenliğimize tehlike oluşturabilecek her türlü risk, tehdit ve eyleme karşı, uluslararası hukuktan doğan haklarımız doğrultusunda gerekli önlemlerin alınması millî güvenliğimiz açısından hayati önem arz etmektedir. Ayrıca, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 2170 (2014), 2178 (2014) ve 2249 (2015) sayılı kararlarıyla, Irak ve Suriye'nin toprak bütünlüğünün ve bağımsızlığının teyit edilmiş olmasının ve yine 2170 (2014) sayılı Kararda bu ülkelerdeki terör faaliyetlerinin kınanarak DEAŞ ve benzeri terör örgütlerinin faaliyetlerine karşı Birleşmiş Milletler üyesi tüm ülkelere 1373 (2001) sayılı Karar ve uluslararası hukuk çerçevesindeki sorumluluklarına uygun şekilde gerekli tedbirleri alma çağrısında bulunulmuş olmasının ışığında, Türkiye'nin DEAŞ ve diğer terör örgütleriyle mücadele amacıyla oluşturulan uluslararası koalisyon bünyesinde iştirak ettiği faaliyetlerin sürdürülmesi de önem taşımaktadır. Bu mülahazalar ışığında, Türkiye'nin millî güvenliğine yönelik ayrılıkçı hareketler, terör tehdidi ve her türlü güvenlik riskine karşı uluslararası hukuk çerçevesinde gerekli her türlü tedbiri almak, Irak ve Suriye'deki tüm terör örgütlerinden ülkemize bundan sonra da yönelebilecek saldırıları bertaraf etmek ve kitlesel göç gibi diğer muhtemel risklere karşı millî güvenliğimizin idame ettirilmesini sağlamak, Türkiye'nin güney kara sınırlarına mücavir bölgelerde yaşanan ve hiçbir meşruiyeti olmayan tek taraflı bölücü girişimler ve bunlarla ilgili olabilecek gelişmeler istikametinde Türkiye'nin menfaatlerini etkili bir şekilde korumak ve kollamak, gelişmelerin seyrine göre ileride telafisi güç bir durumla karşılaşmamak için süratli ve dinamik bir politika izlenmesine yardımcı olmak üzere hudut, şümul, miktar ve zamanı Hükûmetçe takdir ve tayin olunacak şekilde, Türk Silahlı Kuvvetlerinin gerektiği takdirde sınır ötesi harekât ve müdahalede bulunmak üzere yabancı ülkelere gönderilmesi ve aynı amaçlara matuf olmak üzere yabancı silahlı kuvvetlerin Türkiye'de bulunması, bu kuvvetlerin Hükûmetin belirleyeceği esaslara göre kullanılmasıyla risk ve tehditlerin giderilebilmesi için her türlü tedbirin alınması ve bunlara imkân sağlayacak düzenlemelerin Hükûmet tarafından belirlenecek esaslara göre yapılması için 2/10/2014 tarihli ve 1071 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi Kararı ile Hükûmete verilen ve son olarak 1/10/2016 tarihli ve 1128 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi Kararı ile 30/10/2017 tarihine kadar uzatılan izin süresinin 30/10/2017 tarihinden itibaren bir yıl uzatılmasını Anayasa'nın 92’nci maddesi uyarınca arz ederim. Teşekkür ederim. Değerli milletvekilleri, Başbakanlık tezkeresi üzerinde Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü’nün 72’nci maddesine göre görüşme açacağız. Gruplara, Hükûmete ve şahsı adına iki üyeye söz verilecektir. Konuşma süreleri gruplar ve Hükûmet için yirmişer dakika, şahıslar için onar dakikadır. Hükûmet? Burada. Tezkere üzerinde söz alan sayın milletvekillerinin isimlerini okuyorum: Hükûmet adına Sayın Nurettin Canikli, Millî Savunma Bakanı; Milliyetçi Hareket Partisi adına Sayın Erkan Akçay, Manisa Milletvekili; Halkların Demokratik Partisi Grubu adına Sayın Osman Baydemir, Şanlıurfa Milletvekili; Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına Sayın Öztürk Yılmaz, Ardahan Milletvekili; Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu adına Sayın Volkan Bozkır, İstanbul Milletvekili; şahıslar adına Sayın Engin Altay, İstanbul Milletvekili ve Sayın Mehmet Mehdi Eker, İstanbul Milletvekili. Şimdi, ilk söz Hükûmet adına Millî Savunma Bakanı Sayın Nurettin Canikli Bey’e aittir. Buyurunuz Sayın Bakan.
Sözlerimin hemen başında, vatan topraklarının savunulması ve Türk milletinin özgürlüğü ve bağımsızlığı için canını feda eden başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere tüm şehitlerimize bir kez daha Rabb’imden rahmet niyaz ediyorum; şehadete yürüyen bütün kahramanlarımızı rahmetle, minnetle ve şükranla anıyorum; gazilerimizi saygıyla selamlıyorum. Ülkemizin huzur ve güvenliği için büyük bir özveri ve cesaretle her türlü tehlikeye göğüs gererek, fedakârlıkla, imanla görevini sürdüren asker, polis, jandarma, geçici güvenlik korucusu tüm güvenlik güçlerimize en içten minnet ve şükranlarımızı sunuyorum. Rabb’im yâr ve yardımcıları olsun, kılıçları keskin olsun. Değerli milletvekilleri, Türkiye, uzun zamandan beri tehlikeli, bölücü, ayrılıkçı terör örgütü ve terör örgütleriyle mücadele etmektedir, yaklaşık kırk yıldan beri. Son yıllarda ülkemizin karşı karşıya kaldığı güvenlik tehdidinin boyutu hem artmış hem de küresel ölçeğe taşınmıştır. Bugüne kadar Türkiye, bu mücadelede çok büyük bedeller ödemiş ve ödemeye devam etmektedir. Bugün itibarıyla terör örgütlerinin ortaya koyduğu tehdit başka bir boyuta taşınmıştır. Bugün itibarıyla terör örgütlerinin Türkiye’ye yönelik saldırılarını sadece bölücü ve ayrılıkçı gerekçelerle izah etmek mümkün değildir. Bugün içinde bulunduğumuz coğrafyanın siyasi sınırları yeniden dizayn edilmeye çalışılmaktadır. Esasında proje 1990’lı yılların başında hayata geçirilmeye başlanmıştı. Ülkemizin de içinde bulunduğu bu coğrafyada devletler küçültülmek, güçsüzleştirilmek, etkisizleştirilmek ve sürekli birbirleriyle kavga eden, aralarında derin ayrılıkların olduğu yeni devletçikler kurulmak istenmektedir ve bu şekilde coğrafya, dizayn etmeye çalışanlar tarafından çok daha kolay yönetilebilir hâle gelecektir. Bu açıdan bakıldığında bölücü terör örgütü, onunla birlikte hareket edenler, tüm terör örgütleri bu projenin realize edilmesi için birer taşerondan, birer paravandan ibarettir. Bu proje, ifade etmeye çalıştığım gibi, küresel ölçekli bir projedir. Yüz yıl öncesinin defterleri yeniden açılmıştır. Esasında küresel senaristler bu projeyi otuz yıl öncesinde yani 1990’lı yılların başında hayata geçirmeye çalışmışlardır. Onlar açısından hedeflerinin bir hayli gerisinde bulunmaktadırlar. Bu oyunu bu açıdan Türkiye bozmuştur. Terör örgütleri bu dönemde bu projenin hızla sonuçlandırılması için her türlü desteği bazı ülkelerden ve çevrelerden görmektedir. Bu terör örgütlerinin ağızlarına iki parmak bal sürülmüş ve onlar da bu maşalık görevine, fonksiyonuna razı olmuşlardır. Bölücü terör örgütünün küresel desteğindeki artışla birlikte Türkiye'ye yönelik saldırılar da artmaktadır. Tehdidin kaynağı daha önce sadece ve büyük oranda Kuzey Irak’tan beslenmekte iken bugün bu ölçeğin boyutu, büyüklüğü ve derinliği maalesef artmış ve şimdi Suriye’nin kuzeyi de bu tehdit unsurlarına ilave edilmiştir. PKK’nın Suriye yapılanması olan PYD-YPG terör örgütü bugün Suriye sınırları boyunca siyasi bir oluşum peşindedir. Özellikle müttefikimiz Amerika Birleşik Devletleri’nin yoğun silah, mühimmat, araç gereç, istihbarat ve her türlü lojistik desteğiyle bu bölgelerden Arap ve Türkmen nüfusu çıkararak, onları topraklarından ederek bu emeline yani Suriye’nin kuzeyinde, ülkemizin güneyinde etnik yapı üzerine kurulu, terör örgütü tarafından koordine edilecek ve yönetilecek bir siyasi oluşumu gerçekleştirmeye çalışmaktadırlar. Bu çerçevede PKK terör örgütünün bir parçası, Suriye uzantısı olan PYD-YPG terör örgütü, özellikle ifade etmeye çalıştığım gibi, bu bölgedeki topraklardan, uzun yıllardan beri o topraklarda yerleşmiş olan halkları oradan çıkararak etnik yapı üzerine işgalci bir anlayışla bir yapılanmanın önünü açmaya çalışmaktadır. Bunlara örnek; Menbic, Rakka örneklerden iki tanesidir. Aynı şekilde Kerkük ve Telafer’de de burada uzun yıllardan beri buranın sahibi konumunda olan bu halklar buralardan koparılmaya çalışılmaktadırlar. Elbette burada hemen ifade etmemiz gerekir ki bu şekilde bir yapılanmaya, bir çalışmaya hiçbir şekilde müsaade edilmeyecektir. Evet, maalesef, müttefikimiz Amerika ve diğer ülkeler tarafından terör örgütlerine DEAŞ’la mücadele kılıfı altında, çerçevesinde inanılmaz yardım ve destekler yapılmaktadır, bunların hepsini biliyoruz. Müttefiklerimiz tarafından verilen listelerde belirtilen silah, mühimmat ve teçhizatın çok daha büyük boyutta olanı bu terör örgütüne aktarılmaktadır. Bu silahlar bu yapı içerisinde er veya geç Türkiye’ye yöneltilecektir, bunu biliyoruz, görüyoruz ve bu da muhataplarımıza olabilecek en kararlı şekilde, en üst seviyede her fırsatta ifade edilmektedir. Tabii, sadece bunların muhataplarımıza, müttefiklerimize ifade edilmesi yetmez; onunla bu sorunun çözülmesi kesinlikle söz konusu değil, mümkün değil. Türkiye aktif olarak arazide bu yanlışları, bu işgalleri ortadan kaldıracak adımları, bu tehditleri ortadan kaldıracak adımları fiilen atmadığı sürece bu tehditlerin bertaraf edilmesi mümkün değildir; bunu da biliyoruz, bunu da görüyoruz ve bu çerçevede de gereğini yapıyoruz. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ülkemizin güneyinde bu şekilde bir siyasi oluşumun orta ve uzun vadede hiçbir şekilde hayatta kalma şansı yoktur, kısa vadede de Türkiye böyle bir oluşuma müsaade etmeyecektir, edemez zaten; çünkü öyle bir oluşum doğrudan Türkiye Cumhuriyeti devletini ve milletini hedef almaktadır, kısa dönemde güvenliğini hedef almaktadır, birlik, bütünlüğünü hedef almaktadır. Dolayısıyla uluslararası anlaşmalara aykırı, terör örgütü tarafından yönetilecek, kurulacak böyle bir devlet ya da oluşuma müsaade edemeyiz. Bu konuda her türlü tedbiri almak ve operasyon yapmak uluslararası hukuktan doğan hakkımızdır; bu haklarımızı kullanıyoruz ve kullanmaya devam edeceğiz. PYD-YPG, ifade etmeye çalıştığım gibi PKK’nın Suriye uzantısıdır. Aynı terörist havuzunu birlikte kullanmaktadırlar, aynı yerden kumanda edilmektedirler, aralarında hiçbir fark yoktur. Bütün hesabımızı ve kitabımızı bu gerçek üzerine kuruyoruz; aksi hâlde sonuçlar yanıltıcı olur ve orada Türkiye’nin güvenliğini tehdit edecek, tehlikeye düşürecek çok ciddi oluşumlar ve sıkıntılar yaşanabilir. Müttefiklerimizin verdikleri bu silahların Türkiye’ye karşı kullanıldığı konusunda elimizde çok ciddi, güçlü bilgiler ve emareler var. Bunları da bu bilgileri de bu silahları sağlayan ülkelerle paylaşıyoruz. Türkiye Büyük Millet Meclisinin bir önceki tezkereyle verdiği o yetkiyi Hükûmetimiz kullandı ve bu bağlamda Fırat Kalkanı harekâtı gerçekleştirildi biliyorsunuz. Suriye’de DEAŞ terör örgütü hedeflerine yönelik olarak 24 Ağustos 2016’dan bugüne kadar hudut hattımıza mücavir bölgede 243 meskûn mahal ve 2.015 kilometrekare alan DEAŞ’tan temizlenmiştir. Eğer bu harekât yapılmasaydı bu topraklar DEAŞ tarafından direnilmeksizin YPG ve PYD’ye teslim edilecekti, bırakılacaktı ve terör örgütünün kontrolüne geçmiş olacaktı. Bugün hem Suriye’de hem Irak’ta bu şekildeki iş birliğinin bütün açık işaretlerini görüyoruz; Rakka’da da görüyoruz, başka yerlerde de görüyoruz. DEAŞ terör örgütü tek bir mermi sıkmadan bazı yerleri PYD-YPG terör örgütüne teslim etmektedir. Esasında her ikisinin de senaristlerinin dizaynını gerçekleştirmek için kurgulanmış, paravan ve maşa oldukları, bu iş birliği sayesinde de çok açık bir şekilde görülmektedir. Fırat Kalkanı operasyonu yapılmamış olsaydı hem bu topraklar DEAŞ tarafından YPG terör örgütüne teslim edilecekti hem de Türkiye birçok tehdide karşı daha açık ve korunaksız hâle gelecekti. Ayrıca, temizlenen bu bölgeye, bugün itibarıyla, Türkiye'den 55 bin Suriyeli göç etmiş ve yerleşmiştir; Suriye’nin diğer bölgelerinden de bu bölgeye yaklaşık 150 bin Suriyeli -şu anda iskân edilmek amacıyla- o topraklara yani Fırat Kalkanı operasyonuyla DEAŞ’tan temizlenen topraklara yerleşmişlerdir. Eğer bu imkân sağlanmamış olsaydı bu 150 bin Suriyeli de Türkiye sınırlarına dayanmış olacaktı ve bu anlamda yeni bir mülteci kriziyle Türkiye karşı karşıya kalmış olacaktı. Ve tabii en önemlisi, Fırat Kalkanı operasyonuyla, Türkiye Büyük Millet Meclisinin Hükûmetimize verdiği yetkiyle gerçekleştirilen Fırat Kalkanı operasyonuyla Türkiye'nin güneyinde oluşturulmak istenen terör örgütü kontrolündeki siyasi yapılaşmanın kalbine çıkarılamayacak, çıkarılmayacak bir hançer saplanmıştır. Güvenliğimizi tehdit eden bu riskler hâlen aktiftir ve bu tezkereyle talep edilen yetkilere ihtiyaç vardır. Bölgemizde gerginliği ve ülkemize yönelik güvenlik risklerini artıran yeni ve önemli bir gelişme de Kuzey Irak Bölgesel Kürt Yönetimi’nin aldığı referandum kararıdır. Böyle bir adım çok tehlikeli sonuçları beraberinde getirebilecek olan bir adımdır. Bölgedeki fay hatlarının yeniden ve güçlü bir şekilde aktive olmasına neden olacaktır. Bu referandum kararı ve uygulaması zincirleme reaksiyonlara yol açabilecek, böyle bir sorumsuz adım bölgede önü alınamaz bir yangına neden olabilecektir. Zaten şu anda Suriye'de küresel güçler arasında zaman zaman çok tehlikeli yakınlaşmaların olduğunu biliyor ve görüyoruz. Böyle bir çalışma, böyle bir referandumdan sonra bu tehlike çok daha görünür ve yakın hâle gelebilecektir. Şu hususun da hiç unutulmaması gerekir: Böyle bir referandumdan en büyük zarar ve acıyı da dost ve kardeşimiz Kuzey Irak Kürt halkı çekecektir. Biz bugüne kadar her zaman oradaki kardeşlerimizin yanında olduk. Zulümlerden kaçarken her türlü desteği verdik, kapılarımızı sonuna kadar açtık. Daha sonra da ekonomik anlamda, kültürel anlamda ve güvenlik anlamında her türlü desteği sağladık ve bugün orada barış ve huzur içerisinde Kürt kardeşlerimiz hayatlarını idame ettirebiliyorlarsa Türkiye'nin verdiği destek ve katkı sayesindedir. Bunun hiçbir şekilde unutulmaması gerekir. Ancak yönetimin aldığı bu yanlış karar, bu sorumsuz karar bölgeyi ateşe atacaktır, bölge halkını ateşe atacaktır. Şahsi siyasi ikbal uğruna yangına âdeta körükle gidilmektedir. Bu bölgede anahtar kural şudur: Bu bölgede hiçbir yerde demografik, etnik, mezhepsel ve siyasi yapıda en ufak bir değişiklik yapılmaması gerekir. Çok hassas ve kırılgan dengeler üzerine kurulu bir yapıda bir tuğlanın dahi oynatılması, yerinden çekilmesi tüm dengeleri bozacak, yeni kin, nefret, çatışma tohumlarının atılmasına neden olacaktır ve ne zaman biteceği tahmin edilemeyecek ve küresel ölçeğe taşınma ihtimali olan çatışmaları da beraberinde getirecektir. Referandum, hele siyasi sınırların değişmesi sonucunu doğuracak bir adım, daha büyük tehlike ve tehditlerin önünü açabilecektir. Referandum, bölgedeki çatışmaların boyutu ve taraflarını artıracak, hatta küresel boyutlu bir çatışma ortamına kapı aralayacaktır. Referandumun yapılması ve uygulanması ulusal güvenliğimiz açısından da ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. İsrail hariç bütün dünyanın karşı çıktığı referandumun yapılması bir akıl tutulmasıdır. Bölge halkı için tehlikeli bir maceradır. Böyle bir referandum bizim açımızdan her zaman yok hükmünde olacaktır ve hiçbir kıymetiharbiyesi bulunmayacaktır. Bunun yanında Türkiye, bu tehlikeyi ortadan kaldırmak için uluslararası hukukun ve uluslararası anlaşmaların verdiği hak ve sorumluluklarının gereğini yapacaktır. Bütün araç ve yöntemler masadadır. Gerekli tüm tedbirler alınmaktadır ve alınacaktır. Bütün bu araçların, yöntemlerin kullanılması konusunda da en ufak bir tereddüt ortaya çıkmayacaktır. Bu husus, dünkü Millî Güvenlik Kurulu ve Bakanlar Kurulu toplantılarının sonucunda en yüksek kararlılıkla ifade edilmiş ve kamuoyuyla paylaşılmıştır. Irak’ın toprak bütünlüğü, siyasi sınırlarının değişmezliği ve Irak anayasası çerçevesinde kalınması gerektiği bir kez daha vurgulanmıştır. Buradan, bir kez daha bu maceradan vazgeçilmesini, referandumun iptal edilmesini talep ediyoruz. Bölgede kalıcı güvenliğin ve istikrarın sağlanması için sorunların Irak Merkezî Hükûmeti ve bölgesel yönetim arasında ve Irak anayasası temelinde ve çerçevesinde çözülmesi dışında başka bir yol yoktur. Türkiye olarak, sorunun Irak anayasası temelinde diyalog yoluyla çözümü yönünde her türlü desteğe hazır olduğumuzu bir kez daha buradan ifade etmek istiyorum. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri…
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Ülkemizin tehdit ve tehlikeleri savuşturacak imkân ve kabiliyetlere sahip olduğunun da altını çizmek istiyorum. Özellikle son yıllarda savunma sanayisinde atılan adımlar ve yerli üretim oranındaki büyük artışlar hareket kabiliyetimizi ve gücümüzü büyük oranda artırmıştır. Bu gelişmeyle birlikte, müttefiklerimizin bazı ürün ve parçalarla ilgili olarak örtülü ambargo uygulamaları bizi yolumuzdan alıkoymamaktadır. Sadece bazı savunma ürünlerinin geliştirilmesi sürecini geciktirmektedir. Hamdolsun Türkiye bugün savunma alanında teknoloji geliştiren bir ülkedir. Bazı alanlarda, bazı ürünlerde dünyanın en iyileriyle yarışıyoruz. Silahlı İHA bunlardan sadece bir tanesidir. Bugün itibarıyla savunma sanayisi ürünlerinde yerli üretim oranı yüzde 65’in üzerine çıkmıştır. Özellikle füze ve roket sistemlerinde, akıllı mühimmat üretiminde, komuta, kontrol ve haberleşme sistemlerinde, bunlar başta olmak üzere Türkiye birçok alanda savunma sanayisinde çok önemli adımlar atmış ve gelişmeler kaydetmiştir. Savunma sanayisinde yakaladığımız bu gelişme bize terörle mücadelede çok büyük avantaj ve kolaylıklar sağlamaktadır. Elbette bu alanda daha çok yolumuz var, yapacaklarımız var. Geliştirdiğimiz ürünlerin ve etkinliğinin terör örgütlerini ve onlara doğrudan veya dolaylı destek verenleri rahatsız ettiğini ve üzdüğünü görüyoruz. “İnsan hakları” kılıfı altında teröre destek verilmeye çalışılması kabul edilemez. Korkunun ecele faydası yok. SİHA’larımızla ve diğer bütün ürünlerimizle, yerli ürünlerimizle, silahlı ve silahsız tüm teröristlerin tepelerine binmeye devam edeceğiz. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; devletimizin birliği ve bölünmez bütünlüğü asla tartışmaya açılamaz. Terörü haklı gösterecek hiçbir gerekçe olamaz. Devletimizin bütünlüğüne ve milletimizin varlığına yönelecek saldırılar hiçbir zümre tarafından bir hak arayışı olarak nitelendirilemez. Teröre destek olanlar, teröristlere karşı net ve kararlı bir tutum sergileyemeyenler en büyük zararı ülkemize ve geleceğimize, çocuklarımızın aydınlık geleceğine verdiklerini hiç unutmasınlar. Bölgesinde ve dünyada etkin bir rol üstlenme hedefiyle aktif bir siyaset izleyen Türkiye, terörle mücadelesini her hâlükârda imkânlarıyla sürdürecektir. Bu vesileyle, hâlen Türkiye’ye yönelik risk unsurları artarak devam ettiği için, gerektiği takdirde bunların ortadan kaldırılması amacıyla Türk Silahlı Kuvvetlerinin sınır ötesine gönderilmesi imkânını da sağlayacak olan tezkeremizin yüce Meclis tarafından kabul edilmesini talep ediyor, yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum. Sağ olun, var olun.
Efendim, şimdi söz sırası Milliyetçi Hareket Partisi Grup Başkan Vekili ve Manisa Milletvekili Sayın Erkan Akçay’a aittir. Buyurun Beyefendi.
Öncelikle bugün Hakkâri Şemdinli İlçesi Tekeli köyündeki modüler üs bölgesine Irak topraklarındaki Hakurk bölgesinden uçaksavar, havan ve roketlerle açılan ateş sonucu yapılan hain saldırıda bir askerimiz ve bir işçi vatandaşımız şehit olmuş, iki askerimiz de yaralanmıştır. Vatanımız ve milletimiz için canlarını feda eden bütün şehitlerimize Cenab-ı Allah’tan rahmet, gazilerimize acil şifalar diliyorum. Güney sınırlarımızda yaşanan gelişmeler ve yaşanan çatışma ortamı millî güvenliğimizi doğrudan tehdit etmektedir. Yaşanan bu gelişmelere karşı, uluslararası hukuktan doğan haklarımız doğrultusunda gerekli önlemlerin alınması için çıkarılan tezkerenin süresi 30 Ekim 2017 tarihinde dolmaktadır. Bu tezkereyle süre bir yıl daha uzatılmaktadır. Hükûmet tezkeresinin gerekçesinde son derece önemli tespitler yer almaktadır. Tezkerede Türkiye'nin güney sınırları boyunca ulusal güvenliğine dönük risk ve tehditlerin arttığı belirtilmekte, buralarda yaşanan ve hiçbir meşruiyeti olmayan, tek taraflı bölücü girişimlerin ülkemizin geleceği açısından ciddi riskler ve tehditler oluşturduğu ifade edilmektedir. Türkiye'nin Irak ve Suriye’nin toprak bütünlüğüne, birliğinin ve istikrarının korunmasına önem verdiği belirtilerek Irak ve Suriye’de PKK, PYD ve DEAŞ’ın varlığının devam etmesinin, etnik ayrılıkçı girişimlerin bölgesel barışa, istikrara ve ülkemizin güvenliğine tehdit oluşturduğu ifade edilmektedir. Irak ve Suriye’nin toprak bütünlüğünü bozmaya ve gayrimeşru oldubittiler oluşturmaya yönelik millî güvenliğimize tehlike oluşturan her türlü eylemlere karşı uluslararası hukuktan ve ikili anlaşmalardan doğan haklarımız doğrultusunda gerekli önlemlerin alınması millî güvenliğimiz açısından hayati önem arz etmektedir. Söz konusu olan, Türkiye'nin güvenliği, hak ve menfaatleri ile bölgemizin huzur, barış ve güvenliğidir. Milliyetçi Hareket Partisi Türk milletinin, Türk devletinin ve Türk vatanının kardeşlik hukukunun kutsal bir emanet olarak savunulmasını şart görmektedir. Milliyetçi Hareket Partisi her zaman Türkiye'nin güvenliğini tehdit eden unsurların ortadan kaldırılması ve millî hak ve menfaatlerin korunması ilkesiyle hareket etmiştir. İkinci husus, Irak ve Suriye’nin toprak bütünlüğü ve bölgede yaşanan kargaşa ve çatışmaların sona erdirilmesidir. Sorunların çözümü için bölge ülkeleriyle birlikte hareket edilmesi gerekiyor. Diğer önemli bir husus da yaşanan çatışmaların yol açtığı insani dramı sona erdirmek, evini, yurdunu terk edip mülteci konumuna düşen insanların kendi vatanlarında rahat ve huzur içinde yaşamalarını temin etmektir. Bize göre, PKK, PYD, DEAŞ küresel projelerin taşeronu terör örgütleridir; hepsi Türkiye’nin güvenliğini tehdit etmektedir. Tehdit, doğrudan Türk milletine yöneliktir. Türkiye, sınırlarımız boyunca sahnelenen fitne kampanyasına karşı tüm millî güç unsurlarıyla göğüs germelidir. Değerli milletvekilleri, Irak’ın işgali sonrasında ülkenin etnik ve mezhep olarak parçalara ayrılma projesinin bir benzeri 2011 yılından bu yana Suriye’de sahnelenmektedir. Bugün, komşumuz olan iki ülke bölünmenin eşiğine gelmiştir. Suriye ve Irak’ta yaşanan bu iç savaşlar sadece kendilerini değil, çevresindeki bütün komşu ülkeleri de derinden etkilemektedir. Suriye’de milyonlarca insan yerinden yurdundan olmuş, Türkiye 3 milyonu aşkın mülteciyi kabul etmiş, Suriye’nin toprak bütünlüğü ciddi zarar görmüş ve Suriye toprakları DEAŞ, PKK/PYD, rejim ve ÖSO tarafından paylaşılmaya çalışılmaktadır. Irak özerk bölgelere ayrılmış, her gün etnik ve mezhebî çatışmaların yaşandığı bir ülke hâline gelmiş, Irak neredeyse yok olmanın eşiğine yaklaşmıştır. Irak’ın kuzeyi Barzani tarafından yönetilirken, Musul, Kerkük ve Tuzhurmatu’da yaşayan Türkmenler âdeta yok edilme sürecine getirilmiştir. Suriye’nin kuzeyinde terör örgütü PYD-YPG’ye açılan kulvar, sınırlarımız açısından büyük bir güvenlik ve beka tehdidi hâline gelmiştir. Suriye’deki iç savaş büyük bir hızla etnik ve mezhebî çatışmalara dönüşmüştür. Suriye’deki PYD, DEAŞ gibi terör örgütleri ile rejim arasındaki kavgada yine olan masum Suriye halkına ve Humus’ta, Halep’te, Türkmen Dağı’ndaki Türkmenlere olmuştur. Suriye’de DEAŞ’la mücadele ettiğini söyleyen koalisyon güçleri PYD’yle müttefik olmuş, her türlü silah yardımı yaparak PYD’nin bölgede palazlanmasına yol açmıştır. Perde önünde kendilerini bizimle müttefik gibi gösteren bazı ülkeler güneyimizdeki terör örgütlerinin hamisi, tedarikçisi konumundadır. Türkiye'ye parasıyla silah vermeyen sözde dost ve müttefiklerimiz teröristlere son teknoloji silahları bedavaya hibe etmektedir. ABD’nin YPG’ye yani PKK’ya vermiş olduğu silah ve mühimmat desteği millî güvenlik sorunu hâline gelmiştir. İşte bu tezkere sadece terör örgütlerine karşı değil, terör örgütlerini destekleyen, onları besleyen, semirten ülkelere karşı da Türk milletinin Gazi Meclisten yüksek bir uyarısı olacaktır. Yaşananlar gösteriyor ki Orta Doğu’da kendi göbeğimizi kendi elimizle kesmemiz gerekmektedir. İşte bu tezkerenin bir boyutu da bu şekilde değerlendirilmelidir. Milliyetçi Hareket Partisi olarak yıllardır ısrarla, üzerine basarak yaptığımız uyarılar Orta Doğu’daki bu kirli ilişkilere yöneliktir. 6 Ağustos 2012 tarihinde “Orta Doğu’da yeni devletler kurmak isteyen çevrelere, silah ve terör baronlarına karşı uyarılarda bulunarak ülkemize yönelen tehditleri en aza indirmek amacıyla batı ucu Afrin’i, doğu ucu Kandil’i içine alacak biçimde tesis edilecek hilal şeklindeki güvenlik kuşağı bir an önce sağlanmalı ve icra edilmelidir.” önerisinde bulunmuştuk. 26 Şubat 2013 tarihinde, Irak ve Suriye’nin kuzeyindeki gayrimeşru yapılanmanın devlet statüsüne kavuşması için emperyal güçlerin durmaksızın çalıştıklarını ifade ettik. Bu görüşlerimiz, Hükûmetin aldığı kararlar doğrultusunda 24 Ağustos 2016’da Türk Silahlı Kuvvetlerimiz Fırat Kalkanı harekâtını başlatmıştır. Suriye sınırımıza yönelik bu operasyon 30 Mart 2017 tarihinde başarıyla tamamlanmış, ülkemize Türkiye'nin kuzeyinden gelecek saldırılara yönelik önlemler bir nebze olsun alınmıştır. Ancak, bilindiği üzere, Türkiye'nin güney sınırı güvenliği ve bekasına yönelik tehdit sadece Suriye’nin kuzeyinden gelmemektedir. Sevr hayalini gerçekleştirmek isteyenler, Irak’ın kuzeyinde peşmergebaşı Barzani’yle yüz yıllık oyunu yeniden sahnelemektedir. 25 Eylülde yapılmak istenen korsan bağımsızlık referandum girişimi, emperyalistlerin Sevr rüyasını yeniden hortlatmaktadır. Bu, aslında yüz yıllık bir hesaplaşmadır. Bu tezkerenin en önemli yanı da budur. Bu tezkere sadece güney sınırlarımızdaki tehlikeye değil, Türkiye düşmanı bütün güçlere karşı yüksek sesle bir karşı duruş olacaktır. Bugün buradan, ülkemizin bekasını ve bütünlüğünü tehdit eden 25 Eylül 2017 tarihli korsan referandum girişimine karşı güçlü ve kararlı bir ses çıkacaktır. Gayrimeşru ve kabul edilemez bu korsan referandum iş işten geçmeden iptal edilmelidir. Barzani’nin 7 Haziranda “25 Eylülde, bağımsızlığa giden yolun önünü açacak referandumu yapacağız.” dediği andan itibaren Milliyetçi Hareket Partisi tavrını net bir şekilde ortaya koymuştur. Milliyetçi Hareket Partisi olarak, referanduma izin verilemeyeceğini, Irak’ın toprak bütünlüğünün bozulmasının en ağır yankısının Türkiye'de hissedileceğini, referandum ateşiyle oynayanların kendilerinin yanacağını ifade ettik. İşte, bugün, Türkiye Büyük Millet Meclisinde, bu tezkereyle Ankara’dan Erbil’e “Ateşle oynama, yanarsın.” mesajı verilmektedir. Bu tezkere, Türk milletinin millî gücünü sonuna kadar kullanacağının kararlılık ifadesidir. Biz, bu tezkereyle, bir gece ansızın görünebileceğimiz hususunda şaka yapmadığımızı, oyun oynamadığımızı, Türkiye'nin bekası için her şeyi göze alabileceğimizi kesin bir şekilde söylüyoruz. Açıkça ifade ediyoruz ki Irak ve Suriye’de yaşayan Türkmen varlığı hiçbir şekilde oldubittiye getirilerek bastırılamaz, horlanamaz, topraklarından ve yurtlarından sökülüp atılamaz. Soydaşlarımızın hayat alanlarına göz dikenler, referandum yoluyla daha önce başlattıkları etnik tasfiyenin çıtasını yükseltmeyi amaçlayanlar Türk milletinin sabrını daha fazla zorlamaktan vazgeçmelidirler. Bu provokasyon miadı dolmuş Barzani’nin hayrına olmayacaktır. Rüzgâr eken fırtına biçecektir. Irak ve Suriye’nin kuzeyinde gayrimeşru ve düşmanca her hamleyi Türkiye korkusuzca kesmeli, sınırlarımız tüm imkânlarımız kullanılarak emniyete alınmalıdır. Artık başka yol kalmamıştır. Biz biliyoruz ki eğer ki millî bekamıza yönelmiş tehditler odağında yok edilmezse yurdumuzu savunma güçlükleri peyderpey karşımıza çıkacaktır. Ankara güvende olacaksa, Diyarbakır huzur içinde kalacaksa Kerkük’ün, Musul’un, Halep’in dirlik içinde olması tarih ve jeopolitiğin bize uyarısıdır. Misakımillî sınırları içerisinde Kerkük ve Musul’un statüsü, Türkiye-Irak sınırının nasıl belirleneceği Lozan Antlaşması’nın 3’üncü maddesiyle düzenlenmiştir. Bu madde hükmünün gereği olarak yapılan ve Lozan’ın tamamlayıcısı niteliğindeki bir belge olan 5 Haziran 1926 tarihli Ankara Anlaşması’yla Irak’ın statüsü tespit edilmiştir. Aynı anlaşmada bu topraklar üzerinde ilhak, istiklal veya herhangi bir idare şekli hakkında esas kabul edilen veya edilecek olan bütün kararlar konusunda Türkiye’nin söz hakkına sahip olacağı saklı tutulmuştur. Ayrıca Irak’la 1946 yılında yapılan dostluk ve iş birliği anlaşması ve 1983 yılındaki sınır güvenliği anlaşması ile Birleşmiş Milletlerin üye ülkelerin sınırlarının bölünemezliği ilkesi Türkiye’nin tezlerindeki haklılığını ortaya koyan hukuki altyapıyı kuvvetlendirmektedir. Bu nedenle, Barzani’nin, Türkmen kentlerini de kapsayan korsan referandum hazırlığının tarihten ve hukuktan gelen haklarımız doğrultusunda sonuna kadar karşısındayız. Bu referandum, sinsi bir ön çalışma, karanlık bir öncü hamledir. Bu referandum, Türkmenlerin, Türkiye'nin, bütün bölge insanlarının ve bu coğrafyanın tamamen aleyhinedir. Bu korsan referandum, gayrimeşrudur, kabul edilemez; vahim sonuçlara gebe bir girişimdir, Türkiye’ye doğrudan tehdittir. Türkiye'nin uluslararası ve ikili anlaşmalardan doğan hakları yerinde ve güçlüdür. Bu nedenledir ki Türkiye Cumhuriyeti, bekasını yakından tehdit eden, egemenlik haklarını doğrudan hedef alan, varlık ve birliğini riske sokan her türlü eylem, hazırlık, kurgu, tertip, teşebbüs ve mütecaviz emellere karşı meşru müdafaa ve müdahale hakkını kullanmakla mükelleftir. Türkiye’ye hiçbir güç yön veremez, Türkiye Cumhuriyeti’ne kimse parmak sallayamaz. Bize parmak sallayanların parmağını kırarız. Değerli milletvekilleri, ne zaman devletimizin egemenliği, milletimizin geleceği tehdit ve tehlike altına girme riskiyle karşı karşıya kalmışsa Milliyetçi Hareket Partisi, bu mücadeleyi yapacak devlet kurumlarına desteğini vermiştir, vermeye de devam edecektir. Çünkü ülkemize bir saldırı ihtimali varsa, terör örgütleri tarafından millî güvenliğimiz tehdit altındaysa tüm imkânlarımızla buna karşı koymak, her şeyden önce bir vatan savunmasıdır, millî bir görevdir. Bu duygu ve düşüncelerle Milliyetçi Hareket Partisi Grubu olarak Hükûmet tezkeresine kabul oyu vereceğimizi ifade ediyor, muhterem heyetinizi saygıyla selamlıyorum.
Gruplar adına ikinci söz, Halkların Demokratik Partisi Grubu adına Şanlıurfa Milletvekili Sayın Osman Baydemir’e aittir. Buyurun.
Bizler, bu Parlamento çatısı altında birbirinden farklı düşünen siyasi partileriz. Zaten birbirimiz gibi düşünseydik farklı partiler kurmamıza da gereksinim olmayacaktı. Bu tezkere, özü itibarıyla neredeyse üç yıllık zaman dilimi içerisinde bütün darbe hukukuna, bütün ötekileştirme hukukuna rağmen haklılığımızın ispatı niteliğindedir. Tarih, bir kez daha bizleri haklı çıkartmıştır. AKP-MHP ittifakı ve aynı zamanda diğer şer örgütleriyle yapmış oldukları ittifak, neredeyse üç yıllık zaman dilimi içerisinde bu ülkeyi, tarihinde hiçbir zaman tanık olmadığı büyük badirelerle karşı karşıya getirmiştir. Değerli milletvekilleri, her şeyden önce, bugün konuşacağımız tezkerenin, oylarımıza sunulacak olan tezkerenin bugün itibarıyla bir aciliyeti yoktu. Neredeyse tezkerenin -şu anda yürürlükte olan, derdest olan tezkerenin- daha kırk günlük zamanı var ve dokuz gün sonra Parlamento zaten rutin işleyişi içerisinde toplanacak ve günü geldiğinde, tezkereye ihtiyaç varsa tezkere bir kez daha onaylanacaktı. Neden bugün bu tezkere hem milletin önüne hem de Millet Meclisinin önüne konuluyor? Çünkü, Hükûmet, neredeyse üç yıldır tüm Orta Doğu coğrafyasında ve ülke içerisinde kutuplaştırmayla, çatıştırmayla, kan dökerek, bir baskı rejimini inşa ederek bir ülkeyi yönetmenin yani kendi hükûmet etme sürecini uzatmanın bir aracı hâline dönüştürmüş durumda ve bu gayrimeşru politikayı Parlamentodan geçirmek suretiyle meşrulaştırma çabasını ortaya koyuyor. Bu itibarla da bu oyuna “Demokrasiden yanayım, milletin iradesinden yanayım, haklardan, özgürlüklerden yanayım; olağanüstü hâl rejimine karşıyım, kanun hükmünde kararnamelere karşıyım.” diyen herkesin “hayır” demesi gerekiyor. “Milletin iradesiyle gelen ancak ve ancak milletin iradesiyle gider.” diyen herkesin buna “hayır” demesi gerekiyor. Değerli arkadaşlarım, bu tezkerenin bir diğer amacı daha var: Neredeyse üç yıldır tüm coğrafyamızda ifade etmeye çalışıyoruz; ırkçılık, aşırı milliyetçilik, savaş ve çatışma, bir toplumun ancak ve ancak felaketi olabilir. Bir toplumu felaketten çıkarmanın yegâne bir yolu vardır; o da adalete, barışa, özgürlüğe sahip çıkmak, onu korumak ve kollamaktır. Bu tezkere, açık, net bir şekilde 40 milyon Kürt halkının düşmanlığının ilanı tezkeresidir. Değerli kardeşlerim, Kürt halkı, tıpkı Türk halkı gibi, Ermeni halkı gibi, Asuri, Süryani halkı gibi, Fars halkı gibi, Arap halkı gibi bu coğrafyanın asli, onurlu halkı ve sahiplerindendir. Bu coğrafyada Kürt halkının haklı özgürlük talebi, haklı barış talebi, haklı bir arada yaşam talebi karşılanmadığı müddetçe Orta Doğu coğrafyasının tamamı, emperyal hedeflerin tahtası olmaya devam edecektir. Eğer ki bugün Orta Doğu coğrafyasında emperyaller cirit atıyorsa bu, sadece emperyallerin suçu değildir, günahı değildir, Orta Doğu devletlerinin, kendi halklarının seslerine, özlemlerine, taleplerine, adalet talebine yanıt vermemesinin aynı zamanda sonucudur. Sizler yara oluşturursanız başkaları elbette ki bu yaraları kaşıyacaktır. Bakın, bu coğrafya, cumhuriyet tarihinde ilk defa, ilk defa bir ezber bozdu; Kürt sorununun çözümünde barışçıl yöntemlerle çözülsün diye bir müzakere masası, diyalog masası kuruldu. O müzakere masası, o diyalog masası tek başına iktidar olma uğruna devrildi, tecrit kuruldu ve şu ana kadar 3 bini aşkın canımızı, yurttaşımızı, meslek kimliği ne olursa olsun, yitirdik, toprağa verdik. Bunlar yetmiyormuş gibi, bir kez daha yetmiş yıllık bütün politikaların neredeyse katmerlisine geri dönüş oldu. Bakın, bir halkın referanduma gitmesi yani milletin iradesine başvurması, o irade nedir diye, açığa çıksın diye sorması neden gayrimeşru olsun? Sizler açısından meşru olan bir hak, adil olan bir hak Kürt halkı için neden gayrimeşru olsun? Kaldı ki bizim takip ettiğimiz kadarıyla, güney Kürdistan halkı, Irak Anayasası’nın 140’ıncı maddesine dayanan kimi haklarının hayat bulmamasından kaynaklı, uzun bir süredir Kürdistan Bölgesel Yönetimi, Federal Bağdat Hükûmet Yönetimi’yle bir dizi krizler yaşıyor. Bu krizlerin aşımı konusunda milletin başvurmuş olduğu ve irade neyse açığa çıksın yöntemidir referandum. Eğer referandum gayrimeşruysa 16 Nisanda bu ülke niye referanduma başvurdu, niye milletin iradesine gitti? Eğer bir meşruluk sorunu tartışılacaksa, bugün bu ülkede 88 belediyeye, milletin iradesiyle seçilmiş olan belediyelere kayyum atandı ve şu anda o kayyumlar, milletin iradesini ayaklar altına almış, âdeta bir işgal ve sömürü hukukuyla ancak hareket ediyor. OHAL’de meşruluk zemininden çıkanların, uluslararası zeminde meşruluktan bahsetmesinin kıymetiharbiyesi yoktur, olmayacaktır. Kaldı ki Kürdistan bölgesinde yaşayan bütün halkların, Asuri-Süryanilerin, Ermenilerin, Türkmen kardeşlerimizin, Kürt kardeşlerimizin, onların iradesi, totalindeki iradesi neyse başımız gözümüz üstüne kabulümüzdür ve şu anda da biliyoruz ki Kürdistan Bölgesel Yönetimi ile Bağdat rejimi arasında trafik hâlâ diyaloglarla devam ediyor. Dolayısıyla, bu trafik sonrasında ister referanduma gidilsin ister referandum ertelensin Kürdistan halkının, halklarının iradesi neyse başımız gözümüz üstüne kabulümüzdür, sandıktan çıkan irade her neyse başımız üzerine kabulümüzdür. Hiçbir kimsenin, hiçbir gücün ve hiçbir otoritenin bir milletin iradesini tehdit etmeye hakkı ve haddi yoktur. Eğer tezkereler, savaş kararları, işgaller, sömürü hukuku bir sonuç doğurmuş olsaydı biz bugüne kadar onlarca kez bu sorunu çözmüş olurduk, sorun diye bir şey kalmamış olacaktı. Şimdi Hükûmet yetkilileri çıkmış diyorlar ki “Irak’ın toprak bütünlüğü.” Böyle bir kaygınız yok. Sayın Başbakanın kendi Twitter adresinden paylaşmış olduğu paylaşıma bakın. Sayın Başbakan, İbadi’yle kriz yaşandığında siz haklı olarak İbadi’ye dediniz ki: “Kürdistan yönetimi, bizim meşru muhatabımızdır ve biz bundan sonra bütün ticari ilişkilerimizi, petrol anlaşmalarımızı, bütün ekonomik ilişkilerimizi o yönetim üzerinden sürdüreceğiz.” Ne değişti de o günün dostu bugünün düşmanı oldu, ne değişti? Bir de her fırsatta toprak bütünlüğünden bahsediyorsunuz, barıştan ve istikrardan bahsediyorsunuz. Ya, Allah aşkına, Muhammed aşkına, İsa aşkına, Ali aşkına, her neye inanıyorsanız onun aşkına; Orta Doğu’da istikrar mı var, Orta Doğu’da barış mı var? Bütün insanlık değerleri ağır saldırı altında. Bu insanlık değerlerinin ağır saldırı altında oluşu yetmiyor, ateşe benzin dökmeye kalkıyorsunuz. Bu, çözüm değildir; bu, çözümsüzlüktür. Ulusların kendi kaderini tayin hakkı, evrensel, meşru ve kutsal bir haktır. Bu hak, Filistin halkı için ne kadar meşruysa, Katalonya halkı için ne kadar meşruysa, İskoç halkı için ne kadar meşruysa Kürtlere de, kürdistan halkına da anasının ak sütü gibi helal ve meşrudur. (HDP sıralarından alkışlar) Sorunun çözümü ne Türkiye kürdistanında ne Irak’ta ne Suriye’de Rojava kürdistanında ne de Rojhılat kürdistanında… Biz, HDP olarak sorunun çözümünü şiddette, çatışmada, savaşta, ölmekte ve öldürmekte görmüyoruz, sorunun çözümü oradan geçmiyor. Bir vatanı nasıl tarif edersiniz? O vatan için ölen insanların vücudunda açılan kurşun delik sayısıyla da ölçebilirsiniz, o vatanın ve yönetiminin barışçıl politikalarıyla, adilane politikalarıyla, o coğrafyadan çıkarmış olduğu bilim adamlarıyla, ilim adamlarıyla, futbolcularıyla, değer yargılarıyla da ölçebilirsiniz. O vatanın realitesini değiştirmez ama o vatana tanım yapanların kişiliği, insan kimliği açısından çok önemli veridir. Ben, Ahmedi Hani’nin geleneğinden geliyorum, ne pahasına olursa olsun, milletimin bir evladı olarak, milletimin sürdürülmesi için, dilimin, kültürümün, kimliğimin sürdürülmesi için mücadele veriyorum, suç mu işliyorum? Sizler, Aliya İzzetbegoviç’in kültüründen, geleneğinden gelenlersiniz. Bakın, onun sizlere, bugünkü nesillere bir veciz çağrısı var: Sayın Başbakan, sayın bakanlar; koşullar her ne olursa olsun insan olmak ve insan kalabilmek. Allah aşkına, yetmiş yıldır, Kürt halkının, Orta Doğu coğrafyasında gerek Ankara rejiminin gerek Bağdat gerek Şam rejiminin gerek Tahran rejiminin uygulamaları itibarıyla insanlık mı kaldı? Bakın, bu politikalar bu ülkeyi hangi aşamaya getirdi? Tezkereler, savaş, ölüm, kışkırtma bakın neye sonuç açtı, neyi başardınız? Bugüne kadarki tezkerelerle ne başarıldı ki bundan sonra başarılsın? Başarılan bir şey var, hakikaten başarılan bir şey var: 78 yaşındaki Hatun ananın cenazesi mezarından çıkarıldı, bu şehrin, bu başkentin mezarlığına defnedilmeme başarısını elde ettiniz. İşte, bütün bu politikalar burada durmuyor, bütün bu söylemler burada durmuyor; toplumun genetiğinde, fikriyatında farklılaşıyor, bir arada yaşam zeminini ortadan kaldırıyor. Bu tezkerenin kendisi, bu ülke için bir beka sorunudur. Altını çizerek söylüyorum: Bu tezkerenin kendisi, bu tezkerenin mantığı, felsefesi olan Kürt düşmanlığının kendisi, bu ülkenin bir beka sorunudur. Eğer bu ülkeyi zerre kadar düşünüyorsanız, bu ülkeyi zerre kadar düşünenler varsa, önce onlar bu tezkereye “hayır” demelidir. Bir kez daha bu coğrafyayı çatışma zemininden çıkarmanın da en hayırlı fırsatlarından olabilir bugün kullanacağınız oylar. Bu itibarla da, ben bütün Parlamentoya çağrıda bulunuyorum: Tıpkı 2003 yılında olduğu gibi, gelin, gelin, bu savaş tezkeresine “hayır” diyelim, gelin, bu düşmanlık tezkeresine “hayır” diyelim, gelin, Orta Doğu coğrafyasını kan gölüne çeviren kin, intikam, ret politikasına hep birlikte “hayır” diyelim. Müsaadeniz olursa… Ümmet geleneğinden gelen insanlar var şu anda burada. Bizi kavim kavim yaratan Hak, Cenab-ı Hak değil midir? Sizin mensubu olduğunuz kavmin hakkı hukuku neyse benim mensubu olduğum kavmin de hakkı hukuku odur. Filistin halkına istemek, Myanmar için birlikte gözyaşı dökmek ama sıra Kürtlere gelince “Kürt, anasını görmesin.” politikasından “Kürt anasını Ankara’da defnedemesin.” politikasına sıçrama yaptınız. Ayıptır, günahtır, yazıktır, bu ülkeye yapmayın bu kötülüğü. Bugün bu Parlamentoda bu Parlamentonun kuruluşunda harcı olan, siyasi liderliğin sürdürücüsü olan milletvekili kardeşlerime çağrıda bulunuyorum: Bu Parlamentonun kuruluş harcı da milletlerin kendi kaderini tayin etme hakkı üzerine kurulmuştur ve sizin şu anda takip etmiş olduğunuz siyasal önderlik, liderlik “Bağımsızlık, özgürlük benim karakterimdir.” demiştir. Bağımsızlık ve özgürlük, sizin karakterinizse, Kürt halkı için, kardeşiniz olan, kardeşiniz olduğunu iddia etmiş olduğunuz Kürt halkı için neden bu karakter olmasın? Neden bu çok görülsün? Kaldı ki, referandumun sonucunda gerek Kürdistan Bölgesel Yönetimi’yle ve gerekse Federal Irak Yönetimi’nin, Hükûmetinin referandum sonucuna göre hangi kararı alacağı da daha belli değildir. Neden güney Kürdistan hükûmeti burası için bir tehdit olsun? Neden Rojava kürdistanı burası için bir tehdit olsun? Neden olsun? Tek bir çakıl taşı dahi, Suriye’de yaşayan, Rojava’da yaşayan Kürt halkı, Kürdistan halkı tarafından bugüne değin bütün kışkırtmalara rağmen bu ülkeye atılmamıştır. Neredeyse son on yıldır bu ülkenin dış ticaret hacmini, ithalatını en çok yapmış olduğu coğrafyalardan bir tanesi de güney Kürdistan’dır. Bütün bu hâl ve ahval içerisinde bu tezkereyi bugün getirmek, ancak ve ancak tehdittir ve bu tehdit, sadece HDP fikriyatında olan Kürtleri tehdit etmiyor, sadece HDP fikriyatında olan Kürtler bundan incinmiyor; bu Parlamento çatısı altında bulunan bütün siyasi partilere oy vermiş olan bütün Kürtler bunu kendisine yapılmış bir tehdit, bir hakaret, bir haksızlık olarak kodluyor. İşte bölünme budur, bölünme budur. Bundan çok değil, birkaç yıl önce bütün bu coğrafyaya hayat vermiş bütün kültürlere, bütün dillere, bütün milletlere 2013 “Nevroz”unda Kürt halkı bir fırsat sundu; bütün Orta Doğu coğrafyasında bütün halkların, bütün kavimlerin, bütün inançların, bütün mezheplerin eşitçe, özgürce, kardeşçe bir yaşamı kurgulayabilecekleri bir siyasal zemin sunuldu. Ne yaptınız? Dolmabahçe mutabakatını ve müzakere masasını tekmelediniz. Niçin, ne uğruna? İki şey uğruna: Tek başına iktidar olmak ve Suriye’de, Rojava’da Kürtler statü sahibi olmasın. Peki, 20 milyon nüfusa sahip olan bir ülke…
…güney Kürdistandaki referandumu kendisine tehdit olarak görsün? Çünkü Kürt sorununun çözümüne, Kürtlerle eşit yurttaşlık temelinde bir arada yaşama istencine dair ve sorunu çözmeye dair miskalizerre kadar bir mecaliniz kalmadı, bir politikanız kalmadı. Niye? Çünkü yanlış ittifaklar kurdunuz. O yanlış ittifaklarınız sizlere bagajlar yükledi ve her fırsatta çıkıp topluma, halka “Bütün dünya bir olmuş, bize karşı cephe olmuş.” diyorsunuz. Siz yanlış ittifak yaptınız, yanlış argümanla sahaya çıktınız. Barış varken savaşı tercih ettiniz. Bir kez daha söylüyorum: Bu tezkereye “evet” demek, olağanüstü hâl rejimine “evet” demektir, kanun hükmünde kararnamelere “evet” demektir. Bu tezkereye “evet” demek, Kürt ve Türk halkının ve bu coğrafyada yaşayan halkların ve inançların boğazlaşmasına kapı aralamak demektir. Benim evimde yangın çıkarsa, Sayın Başkan, sizin evinize sıçrar.
Üç dakika verecektiniz Sayın Başkanım.
Hayır efendim, bu kadarı kâfi görüyorum ve beyanlarınız da…
Neden?
Niye?
Hayır efendim, takdir bana ait. Beyanlarınız da…
Diğer hatiplere kaç dakika verdiniz Sayın Başkan?
Bakın, Osman Bey, istirham ediyorum. Bir dakika… Bir dakika… Konuşmanızın bütünlüğü bozulmasın diye kesmedim. Baştan aşağı tarafgir ve töhmet altında bırakan beyanlarınız var.
Hepinizi saygıyla, sevgiyle, hürmetle selamlıyorum. “…”
Yaşasın özgürlük, yaşasın adalet, yaşasın onurlu bir barış!
Sayın Baydemir…
Sayın Başkan…
Bir dakika Naci Bey. Mesela bir tanesi, daha henüz zabıtlar gelmediği için konuşmuyorum…
Her şeye müdahale etmek durumunda mısınız ya, Allah aşkına?
Hayır Hanımefendi. “AK PARTİ, MHP ve diğer şer odaklarıyla yapılan ittifak…” Burada şer odağı yok. Bu çatı, Türkiye Büyük Millet Meclisinin çatısıdır.
Hayır, öyle bir şey yok.
Burada bölünme, Türkiye’yi bölme, böldürme istikametinde konuşulamaz.
Ya bu nasıl başkanlık ya!
Parti başkanı değilsiniz siz.
Evet efendim, İç Tüzük’ün verdiği yetkiyle. Buyurun Naci Bey.
Sayın Başkanım, konuşmacı, “AK PARTİ-MHP ittifakı ve şer odaklarının ittifakı” diyerek…
Ya böyle başkan olduktan sonra söz istemeye gerek yok ki.
…meşru bir siyasi partiyi “gayrimeşru şer odaklarıyla ittifak etmiş bir parti” olarak tanımlamıştır. Bu açık bir hakarettir. İkincisi, tezkereye ilişkin olarak “40 milyonluk Kürt halkına yönelik bir düşmanlık ilanıdır.” diyerek…
Aynen öyle.
Aynen öyle.
…haksız, tezkereyle ilgisiz, esasen sonucu itibarıyla da sonuçlarına bakarsanız Kürt düşmanlığına ulaşan bir dil kullanmıştır. Bu çerçevede söz talep ediyorum.
Buyurun efendim.
Sayın Başkanım, değerli arkadaşlar; AK PARTİ meşru bir parti. Dolayısıyla, insanların konuşurken -çok özür dilerim- boylarını aşan sözleri söylememeleri, Meclisin ortamına, meşruiyetçi çizgiye uygun bir tarzda dil kullanmaları, herkes için önemlidir Osman Bey. İkincisi: Orta Doğu coğrafyasına yönelik emperyal bir vizyon var. Geldiğiniz gelenek, burada ne olup bitiyor, iktidar-ideoloji-egemenlik çözümlemesi çerçevesinde okur aslında. Burada Kürtlerin o emperyal vizyonun bir aracı olarak kullanılmaya çalışıldıklarını siz görmüyor musunuz? Orada halkların birbirine karşı kırdırılarak bir patronaj kurulmaya çalışıldığını, Kürtlerin sanki Kürtlere statü tanınmıyormuş gibi yapılarak kendi vizyonlarının bir parçası olarak kullanacakları yapılar kurulmaya çalışıldığını görmüyor musunuz? “Kürt düşmanı.” Kim Kürt düşmanı?
Siz.
Kürt düşmanı, PKK’dır. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Bu ülkede yıllardan beri, otuz küsur yıldan beri halkları birbiri aleyhine kışkırtarak, bir düşmanlık, kin ve nefret ortamı yaratarak sürekli kan döken bir örgüt var. Ağzınızdan bir kere, halkları bu şekilde birbirine kışkırtan örgüte karşı “Ya, bu yaptığınız doğru değil, barış ve esenlik geleceği kurmak istiyorsanız bu kışkırtmalar, kin ve nifak tohumları doğuran bu eylemler doğru değil.” dediniz mi? Demediniz. PKK’lılar bu süre içerisinde en çok kimleri öldürdü? Aynı zamanda, kendilerine baş eğmeyen Kürtleri öldürdü. Kürtlerin hamisi gibi konuşuyorsunuz. Ağzınızdan bir kere Kürtleri öldüren PKK’lılara karşı bir kınama çıktı mı? 40 milyonluk Kürtlerden bahsediyorsunuz. PYD, orada bir devlet kurmaya çalışıyor. Niye kurulduğunu siz de iyi biliyorsunuz, kimin kurmaya çalıştığını da biliyorsunuz. PYD, orada kendi kafasına uymayan Kürtlerin canına okurken bir kere ağzınızdan “Ya, burada Kürtlerin haklarına halel getiriliyor.” dediniz mi? Hangi Kürt’ün hakkına sahip çıktınız?
Yürekleri yok, yürekleri!
Sizin sahip çıktığınız Kürtler sadece siyaseten sizin yanınızda olan Kürtler. Öbür Kürtlere karşı… Evet, PKK bunları öldürdü. Siz ne yaptınız? Siz de seçim zamanı size oy vermeyen Kürtlere hakaret etmeye devam ettiniz. Gelip burada bir de Kürtlerin hamisi gibi konuşuyorsunuz. Saygılarımla.
Evet, Osman Bey…
Sayın Başkan, hem sizin sataşmanız var…
Evet.
…hem de sayın hatibin “boyunu aşma” meselesiyle ilgili bir sataşması var. Müsaadeniz olursa ben oradan metreyi aldım…
Zabıtlara bakayım, oturum bitmeden değerlendiririm.
Zabıtlara bakacağım, oturum bitmeden değerlendireceğim.
Bakın, siz şu anda ayrımcılık yapıyorsunuz.
Efendim, takdir bana aittir.
Sayın Başkan, “boyunu aşmak” sözü, kastını aşmak anlamında kullanılmıştır.
Anladım efendim, tamam.
Siz tarafsızlığınızı yitiriyorsunuz Sayın Başkan.
Sayın Başkan, siz bu şekilde mi bu oturumu…
Anlayamıyorum.
Söz verirseniz anlatacağım.
Tutumu hakkında görüşme açın ya, böyle Başkanlık mı olur!
Grup Başkan Vekili olarak söz istiyorum.
Evet, yerinizden bir dakika buyurun.
Siz oturumu bu şekilde mi yönetmeyi düşünüyorsunuz?
Evet.
Siz, ifade özgürlüğünün kullanılmamasına ve sanıyorum, insanların cezaevinde olmasına gerçekten bu ortamda alışmış ve hayatın böyle devam etmesini istiyorsunuz. Siz nasıl kalkıp da bir hatip konuştuktan sonra onun düşünceleriyle ilgili “Siz bunu yaptınız. Ben şimdi inceleteceğim, özür dileteceğim…” Önce bir kere, zaten bir incelemeniz gerekir eğer böyleyse bile. “Özür dileteceğim.” lafını kullanmak ve üstelik sataşma varken söz vermemek bu Meclisin usulüne uygun olan bir şey değildir. Bunu kesinlikle kınıyoruz. Hatibimiz burada Kürt halkının yanı sıra “Asuriler” demiştir, “Orada yaşayan Ezidiler” demiştir, bütün halklardan bahsetmiştir. Söz vermemek gibi bir usule bu Meclis sahip oluyorsa bu Meclisin zaten devam edecek bir hâli kalmamıştır.
Bu Meclisin devam edecek bir hâli kalmamıştır.
O sizin görüşünüzdür, niyet okumayın.
Tabii ki benim görüşüm.
Hanımefendi, buyurun... Beyanda bulundunuz.
Beyanda bulunup kendi görüşümü ifade ettim.
Önünüzde zannediyorum İç Tüzük var, lütfen 67’yi açar mısınız.
Aynı şekilde sizin de önünüzde İç Tüzük var.
Aç… İç Tüzük…
Hiç sizin “Aç.”la, böyle hitabınızla böyle bir şey yapacak durumda değilim.
Hanımefendi, dinledim sizi. E, tamam. Şimdi, 67’ye beraber bakalım.
Siz bakın.
“Genel Kurulda kaba ve yaralayıcı sözler söyleyen kimseyi Başkan derhal, temiz bir dille konuşmaya, buna rağmen temiz bir dil kullanmamakta ısrar ederse kürsüden ayrılmaya davet eder. Başkan, gerekli görürse, o kimseyi o birleşimde salondan çıkartabilir.” Bana verilen yetkiyle hareket ediyorum. Siz hukuk tahsili yaptınız, biraz İç Tüzük’ü okuyunuz.
Beyefendi, söyledim, inceleyeceğim dedim.
Sayın Başkan…
Ne kabalık yapmış?
Beyefendi, söyledim, inceleyeceğim dedim.
Sayın Başkan, işleme devam edin.
Sayın Başkan, sözlerime izahat getirmek istiyorum.
Efendim?
Sözlerime izahat getirmek istiyorum müsaadenizle.
Ne yapmak istiyorum diyor?
Açıklama!
Açıklama! Ana dilde eğitim şart!
Anlıyorum efendim. Ben çağırırım sizi, buyurun. Efendim, şimdi söz sırası, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına Ardahan Milletvekili Sayın Öztürk Yılmaz’a aittir. Buyurun Beyefendi.
Bugün tarihî bir gün, önemli bir an. Meclis olağanüstü toplantıya çağrılmış ancak bakan sayısı milletvekili sayısından daha fazla neredeyse. [[CHP sıralarından alkışlar]] Şimdi, 2005 yılında, Irak işgal edildikten sonra, biliyorsunuz Amerikan yönetimi oraya Bremer’i atadı. Bremer görev yaptı ve Irak Anayasası’nın taslağını hazırladı. 2005 yılında, geçici yasa bittikten sonra ise Irak Anayasa’sı hazırlandı. Irak Anayasası’nı hazırlayan -esasen Amerika’yla birlikte- bugün o anayasayı ayaklarının altına alıp çiğneyen Mesut Barzani’ydi.
Sana ne Barzani’den!
Bunun öncelikle bilinmesi lazım. Anayasa’yla alakalı olarak şimdi Irak Anayasa’sında bazı hükümler var. Irak Anayasa’sı bir federal sistem üzerine oturmuş ve bu federal sistemin bir tarafı bölgesel Kürt yönetimi yani Erbil, Süleymaniye ve Duhok’tan oluşan ve Irak Anayasa’sına göre belli bir alanı tarif eden bir bölgesel Kürt yönetimi var. Şimdi, bu referandum, bu bölgesel Kürt yönetiminin de ötesine geçiyor. Yani Irak’ın normalde tartışmalı bölgesi olarak kabul edilen Musul, Kerkük ve Diyala’nın ilçelerini, Tuzhurmatu’yu da içerisine alıyor. Bir kere, her şeyden önce bu referandum girişimi üç açıdan sorunlu: Bir, bu uluslararası hukuka ve meşruiyete uymuyor. Neden? Çünkü en son bir ay önce Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin Irak Yardım Misyonu çerçevesinde, Güvenlik Konseyinde oy birliğiyle onaylamış olduğu karar çerçevesinde burada şu deniyor: Irak’ın toprak bütünlüğü, birliği, egemenliği taahhüt altına alınıyor. Yani uluslararası toplum meşruiyet açısından Irak’ın toprak bütünlüğünü taahhüt altına alıyor. Ayrıca, bu referandum girişimi Irak Anayasası’na da aykırı. Irak Anayasa’sının hiçbir maddesinde “Yarın Irak’ın beli bükülür, nasıl olsa bir IŞİD belası çıkar ve Irak’ı zayıflatır, dolayısıyla da orada bir referanduma gider.” diye bir madde yazmıyor. Üçüncü konu, bu referandum girişimi bölgesel Kürt yönetiminin kendi yazdığı anayasaya da aykırı, o anayasaya da, iç anayasaya da aykırı çünkü o anayasada da referandum düzenlenmiyor. Ortada bir söz dolaşıyor “Vay efendim, referandum olabilir.” diye. Onu açıklayayım: Irak Anayasası’nın 140’ıncı maddesine göre -daha ziyade, o zaman Mesut Barzani’nin hazırlamış olduğu anayasada- 3 vilayet alınıyor, bölgesel Kürt yönetimi olarak oluşturuluyor, “İleride başka yerleri de alabiliriz.” düşüncesiyle Musul, Kerkük ve Diyala’nın ilçeleri statüsü nereye ait olduğu tartışmalı bölge olarak bırakılıyor. Dolayısıyla 140’ıncı maddenin işletilmesi için de bir süre tanınıyor, o süre de 31 Aralık 2007 ve bu süre bitti. Dolayısıyla bugün referanduma ilişkin herhangi bir referans bulunmamakta, bulunan referandum da esasen bu bölgelerin bölgesel Kürt yönetimine mi, Bağdat’a mı, yoksa ayrı bir özerk bölge olarak kalmasına mı ilişkin bir düzenlemeyi içeriyor… Ama asla ülkeden kopmayı, ayrı bir referandumla bağımsızlığa gidilecek bir yolu açmıyor; olan bu. Şimdi, bu noktaya nasıl gelindi? Saygıdeğer milletvekilleri, öncelikle Barzani güçlendi. Birincisi, Barzani güçlendi. Neden? Çünkü AKP’nin 2010 yılından 2014 yılına kadar Irak Merkezî Hükûmetini öteleyen, onun etrafından dolanan, Irak Anayasası’na saygı duymayan bir anlayışla Irak’a yaklaşması Irak Merkezî Hükûmetini zayıflattı ve Barzani’yi güçlendirdi. Bu tespit bizim tespitimiz değildir sadece; bu, Irak’ın da tespitidir, uluslararası toplumun da tespiti budur. Barzani, kaçak petrolü yani bölgesel Kürt yönetiminde çıkan yaklaşık 200 bin varil kaçak petrolü, Kerkük’te çıkan 300 bin varil KYB’nin elindeki, 300 bin varil -günlük- KDP’nin elindeki, yaklaşık günlük 1 milyon varil petrolü kaçak anlaşmalarla bölgesel Kürt yönetimi Türkiye üzerinden uluslararası piyasaya sundu ve aldığı parayı cebine indirdi; bunu AKP sağladı. İkincisi, ticaret, Habur’daki ticaret. Günde 7 bin tır geçiyor ve bölgesel Kürt yönetimi o tırları indiriyor. Bölgesel Kürt yönetimi de sanki bir bağımsız devletmiş gibi reeksport yapıyor Irak’a, buradan da neredeyse aylık 1 milyar, 2 milyar dolar oradan para götürüyor. Üçüncüsü, bugün Erbil’de iş yapmak isteyen ne kadar uluslararası firma varsa ya Barzani’ye belli bir oran vermek zorundadır ya da onun garantisi olmamakta. AKP, Barzani’yi siyasi olarak da güçlendirdi. Neden? E çünkü sayın bakan dedi ki: “Ya, böyle, bölgede bu bir projedir, yüz yıllık projedir.” E, peki, bu, yüz yıllık projeyse o zaman siz Barzani’nin altına kırmızı halı serip niye karşıladınız? Bayrağını göndere neden çektiniz? Diyarbakır Meydanı’nda “...”(x) deyip halkın, ahalinin huzuruna çıkıp niye alkışlattınız? Ayrıca, AKP kurultayına çağırıp “Türkiye seninle gurur duyuyor” niye dedirttiniz? (CHP sıralarından alkışlar) Bu tarihî, siyasi -madem proje- hatayı bilerek niye yaptınız? Şimdi, Barzani’yi ikinci olarak güçlendiren konu, 2014 yılından sonra, IŞİD belasıyla başlıyor çünkü Irak ordusu dağılıyor, IŞİD Bağdat’ın kapılarına gidiyor ve uluslararası toplum, hiç olmadığı kadar Bağdat’a yardım yapıyor; silah, cephane, askerî yardım ve eğitim yardımı yapıyor. O dönemde de biz Başika’da kamp kuruyoruz, bizim eğittiğimiz peşmergeler, Musul’un bugün bölgesel Kürt yönetimine katılması söz konusu olan ve orada referandum yapılan o ilçelerini tek tek alıp bölgesel Kürt yönetimine katıyor. Sizin açtığınız kamp, bugün peşmergeye fayda sağlıyor. Madem öyle, neden yaptınız bunları? Ayrıca, bugün Kerkük konusu oluyor. Bakıyorsunuz, Kerkük Valisi görevden alınıyor ama kabul etmiyor. Bakıyorsunuz, Irak Parlamentosu bu referandumu iptal ediyor ama tepki vermiyorlar. Irak mahkemesi bunu kabul etmiyor, karar çıkarıyor ve referandumu durduruyor; bu reddediliyor. O zaman, bu Irak’ın toprak bütünlüğünü, buna karşı çıkan, bunu destekleyenler acaba ihlal mi etmek istiyorlar? Irak, bugün uluslararası toplumun bir üyesidir ve Irak’ın toprak bütünlüğü esastır. Şimdi, şunu söyleyeyim: Demek ki birinci unsur AKP’nin de ona destek vermesiydi. Uluslararası topluma baktığımız zaman, uluslararası toplumunda -esasen kâğıt üzerinde bir şeyler söylüyor ama- IŞİD’le mücadele kapsamında en büyük yardımı o bölgeye yaptığını söylemeliyiz. Peki, şimdi, demek ki Barzani güçlendi, Bağdat zayıfladı ve Türkiye ve Tahran da zayıfladı çünkü dış politikada bir iflas yaşıyorsunuz, iflas durumudur çünkü sözünüzü dinlettiremiyorsunuz. Burada Barzani’yi ağırlıyorsunuz, burada yediriyorsunuz, içiriyorsunuz, bayrağını göndere çekiyorsunuz ama “Yapma.” dediğiniz zaman dinlemiyorlar. Demek ki uluslararası alanda sizin sözünüzün gücü zayıflamış durumda, zayıflatmışsınız kendinizi. Ayrıca, buna fren koyacak bir başka ülke, İran da zayıfladı. Siz zayıfladınız; âdeta, Türkiye'nin dış politikasıyla, bütün fiyaskolarla kuşatıldınız, İran da zayıfladı. Neden? Çünkü Amerika’daki yeni yönetim nükleer anlaşmayı İran’a karşı bir tehdit olarak kullanmakta ve İran’ın elini kolunu bağlamakta. Peki, böyle bir ortam olursa Barzani için uygun bir ortam olmaz mı? Tabii ki Barzani bunlardan yararlanıp, böyle bir ortamdan yararlanıp referanduma gitmek istiyor. Şimdi, şunları belirtmek istiyorum: Dün toplandınız, bugün de Meclisi olağanüstü toplantıya çağırdınız. Ya, ne konuştunuz? Yani bu kadar… Bakın, televizyonların hepsi çekiyor sizi, ne konuştunuz? Ne yaptınız? Ne karar aldınız veya bilen var mı ne karar alındığını? “Efendim, biz bunları alıyoruz.” Daha siz İran’la bile koordine etmemişsiniz, hani koordine hâlinde alacaktınız? Bağdat’tan Genelkurmay Başkanı daha yeni geliyormuş. Ya siz bunu, gerçekten ciddiye mi alıyorsunuz, göz boyama için mi yapıyorsunuz? Siz eğer bir imaj yaratıp “Biz bir şey yapmak istiyoruz.” diyorsanız ve sonra yapmayacaksanız kredibiliteniz iyice çökmüş olacak; bakın, bunu söyleyeyim. Peki, ne yapacaksınız yani ne kadar samimi olabilirsiniz? Şimdi, siz orada tatbikat yapıyorsunuz, Habur’dan tırlar vızır vızır geçiyor. Ya bu nasıl bir çelişkidir? İki, hem Irak’ın toprak bütünlüğünü savunduğunuzu söylüyorsunuz hem de Barzani’nin ofisi duruyor Ankara’da, Barzani’nin ayrı bir ofisi var. (CHP sıralarından alkışlar) Siz bunu gerçekten ciddiye mi alıyorsunuz, yoksa bizi “Nasıl olsa bir şekilde oyalarız, gündem yaratırız.” diye mi yapıyorsunuz? Bir kere, burada net olmak lazım çünkü dış politikada yapmayacağınız hiçbir şeyi söylemeyeceksiniz, söylediğiniz her şeyi de yapmak zorundasınız. Türkiye'nin kredibilitesi her şeyin üstündedir ve bu milletin çıkarları, hakkı hukuku Hükûmet olarak size emanet edilmiş ama siz bunun gereğini yapmıyorsunuz. Şimdi, Sayın Bakan, bununla ilgili olarak şunu söyleyebiliriz: Biz bölgesel Kürt yönetimiyle, Irak’ın toprak bütünlüğü içerisinde kalması kaydıyla, ilişkileri en üst düzeyde geliştirebiliriz; biz buna karşı değiliz. Irak’taki diğer halkların da kendi geleceklerini belirleyecek mekanizma Irak Anayasası içerisinde vardır ama o mekanizma bölge olma mekanizmasıdır, bağımsız olma mekanizması değildir. Yani örneğin, gelecekte, Kerkük’ü, Türkmenler isterse, Kerkük’te bir çoğunluk sağlayabilirlerse ayrı bir bölge yapabilirler. Keza Musul, öyle, ayrı bir bölge oluşturabilir ama bu şu anlama gelmez: “Burada hiçbir çözüm olmadan, burada herhangi bir uzlaşı sağlanmadan Irak’la ilgili yani Çekler ile Slovaklar gibi bir durum ortaya çıkmadan ben tek başıma bir karar alırım, tek başıma adım atarım; uluslararası toplumu tanımam, Irak Anayasası’nı tanımam, gelen sesleri tanımam, dinlemem.” demek yanlıştır ve bu yanlışa Sayın Barzani maalesef kendi bölgesini sürüklüyor. Şimdi, elbette biz bölgemizde savaş olmasını asla istemeyiz. Savaşı kim ister? Bizim kurucumuz, bu ülkeyi kuran, bu ülkenin kurtarıcısı “Yurtta sulh, cihanda sulh.” demiş, biz savaş istemeyiz, bölgemizde savaş yeterince var, yeterince kan ve gözyaşı var. Ama bölgenin taşeronlaşmasının baş sebebi sizsiniz çünkü Suriye’de Şam rejimini devirmek için uğraştınız, Irak’ta da Maliki’yi devirmek için uğraştınız çünkü siz mezhepçisiniz, gerçekten, mezhepçi olmak Türkiye’yi bu noktaya getirdi. [[CHP sıralarından alkışlar]] Bugün coğrafyamızda hiç birbiriyle anlaşamayacak ülkeler bir araya geliyorlar ve bir plan çerçevesinde bir yol arıyorlar. Bakınız, üç dört gün önce Barzani, Irak kontekstinde kimlerle masaya oturdu “Referandum ertelensin.” diye, biliyor musunuz? Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere ve Fransa temsilcileri, büyükelçileri var. Peki, bizim büyükelçi nerede? Hani siz Barzani’yle dosttunuz, kardeştiniz? Şikâyet etmenize gerek yok, bu dili siz yanlış kullanıyorsunuz, “dostum Donald” diyorsunuz, aynı “dostum Donald” getiriyor, 1.400 tane tır dolusu silahı sizin “düşmanımız” dediğiniz PYD’ye veriyor. İşte siz bu diplomatik dili bilmiyorsunuz. “Dostum Putin” diyorsunuz, Afrin’de sizi boğmaya çalışıyor. Ya siz bunları toplumda bir algı oluşturmak “Biz iyiyiz her tarafla.” demek için yapıyorsunuz -ki öyle- ya da kandırıyorsunuz ve şimdi şikâyet ediyorsunuz. Ben şahsen bunları geçerli bir mazeret olarak görmüyorum. Şimdi, bu referandum, zaman var… Sayın Barzani’ye bir çağrımız var: Burada biz bu kadar kazanımları geriye döndürmek istemiyoruz. Bakın, Erbil’e yatırım yapmak istiyoruz, Habur’u genişletmek istiyoruz, daha büyük bir ticaret hacmi yaratmak istiyoruz ama sizin attığınız tek taraflı adım bölgeyi taşeronlaştırıyor. Siz bağımsızlığa gitmiyorsunuz, bu referandumdan sonra bağımlılığı açacak bir sürece gidiyorsunuz. Bunu bilmesi gerekiyor ve bu referandumu, yol yakınken bir şekilde durdurması lazım. “Biz bu referandum kararını alalım, nasıl olsa bunun uygulaması ayrı bir şeydir. Dolayısıyla, müzakere yaparız, uluslararası toplumun gazını alırız, Türkiye'nin gazını alırız, bir şekilde sonra da bakarız işimize.” Bu da yanlıştır. Bakın, burada bir kırılma var. Biz, Barzani üzerinden, AKP’nin yaptığı gibi, Kürtlerle bir ilişki kurmak istemiyoruz, Kürtler bizim kardeşimiz. Biz, herhangi bir tek şahıs üzerinden, burada şikâyet ederken, “bir kişi yönetimi” derken, şikâyet ederken orada sadece bir kişi yönetimiyle irtibat kurmak istemiyoruz ve o bölgenin mukadderatının bir kişinin elinde olmasına da karşıyız; orada sadece Barzani yaşamıyor. Bakınız, ne güzel söylüyorsunuz; peki, orada yaşayan Süryaniler, Asuriler, Keldaniler, orada yaşayan Yezidiler ve diğer unsurlar ne olacak, Türkmenler, onlar ne olacak? Kim gönül rızasıyla katılmak istiyor? Yani, sabah kalkıyorsunuz, bir irade Erbil’den karar veriyor, sizi sandığa götürüyor. Kim yutar bunu? Bunu kimse yutmaz. Onun için, meşruiyeti olmayan, uluslararası meşruiyeti olmayan bir girişime kesinlikle karşı olmak lazım. Biz bunu söylüyoruz. Şöyle bir yol olsaydı: Bağdat ile Erbil oturmuş anlaşmış olsalardı -aynen Irak Anayasası yazılırken- “Biz ayrılıyoruz.” deselerdi burada birisi ses çıkarsaydı “Yahu size ne oluyor, bunlar oturmuş anlaşmışlar!” derlerdi. Burada böyle bir anlaşma yok. Bağdat isyanda, bakınız, Tahran istemiyor, Ankara istemiyor, Orta Doğu’da Arapların hiçbiri istemiyor, bir tek İsrail istiyor. Size söyleyeyim: AKP’nin yaptığı en büyük hata Suriye dosyasıydı. Neden? Çünkü İsrail, Tahran’dan başlayıp Esad’la Şam’da güçlenen, Hizbullah’la Lübnan’da güçlenen ve Hamas’la Filistin’de güçlenen o hattı kesmek istiyordu ve bunu “rejim değişikliği” adı altında Suriye’de size yaptırdı. Bakın şimdi, İsrail nükleer tehditten dolayı ve kendi güvenliğinden dolayı bu defa bu işi bölgedeki Barzani’ye yaptırmak istiyor, Barzani’yi İran’a karşı bir perde olarak kullanmak istiyor. Barzani’nin bugün bütün bu referandum hülyası yarın bir başka kuvvetin taşeronluğuna dönüşebilecek süreci başlatacak. E bunu istiyorlarsa bunu göreceğiz.
Sayın Başkan, sözü uzatmayacağım. Biz bir savaş için değil, bölgede caydırıcılık için, Türkiye’nin bekası için, huzuru için, bölgedeki bütün kardeşlerimizin selameti için… Türkiye, büyük bir devlettir, tecrübesi olan bir devlettir ve gerektiğinde yol gösterebilecek özellikleri olan bir ülkedir. Bizim sözlerimiz başkaları için farklı algılanabilir ama şunu söyleyelim: Biz, herkesin iyiliğini istiyoruz ve bu referandumun bir an önce durmasını istiyoruz; bu tezkereye de bu çerçevede destek veriyoruz. Saygılar sunuyorum.
Gruplar adına son söz, Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu adına İstanbul Milletvekili Sayın Volkan Bozkır’a aittir. Buyurun Beyefendi.
Sözlerime başlamadan önce, bugün şehitlerimiz var, Allah’tan gani gani rahmet diliyorum ve aynı saldırıda gazi olan kardeşlerimize de acil şifalar diliyorum ve bütün şehitlerimize de, vatanı uğruna kanını dökmüş, bayrağımızı dik tutmak için canını vermiş şehitlerimize de Allah’tan rahmet diliyorum. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugünkü tezkeremizin konusu, hem Irak hem Suriye’de yaşanan son derece ciddi gelişmeler sonrasında ülkemizin gerektiği takdirde imkânlarını kullanabilmesi, diplomasinin bittiği yerde gerektiği takdirde askerî güçlerini devreye sokabilmesi amacıyla gündeme gelmiş bir konudur. Tabii ki, önce Irak’la başladığımız takdirde Irak’ta gerçekten kritik bir noktayız ve Irak’la bugün geldiğimiz nokta aslında bizlere üzüntü vermektedir çünkü görev yaptığım Dışişlerindeki otuz dokuz yıl ve sonradan Cumhurbaşkanlarının maiyetinde çalıştığım dönemde Irak’la ve özellikle de Irak’ın kuzeyindeki bu yönetimle gayet iyi ilişkiler içinde olmaya gayret etmiş, dost edinmeyi şiar edinmiş bir felsefe içinde de bu Irak Anayasası’nın verdiği bu imkân ve kurduğu bu düzen içerisinde meşru bir şekilde orada kurulmuş olan bu bölgeyle ilişkilerimizi sürdürmüş bulunuyoruz. Burada gerçekten, daha önceki konuşmacı arkadaşımın bazı söylediklerini anlamakta zorluk çektim. Kendisiyle uzun yıllar Dışişleri kadrolarında mesai harcadığımız bu arkadaşımızın sanıyorum burada ifade ettiği hususları dikkatle dinlediğimizde aslında Irak’taki olayı tam olarak anlayamadığını düşünmeye başladım. Türkiye Irak’la ve Kuzey Irak’taki yönetimle iyi ilişkiler kurduğu zaman bu tamamıyla Irak Anayasası’ndan kaynaklanan meşru bir otoriteyle kurulan bir ilişkidir. Bununla yapılan ticaret de, temaslar da, yatırımcılarımızın oraya gidişi de bir kaçak operasyon değildir ve orayı zengin etmek, oraya petrol ihraç etmek, oradan petrolünü ihraç etmesine imkân sağlamak amacıyla yapılmış işlemler de değildir ama bütün bu mesnet Irak Anayasası’nın o bölgeye verdiği ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin meşru olduğu statüdeki bir ilişkiden ibarettir. Ancak ne zaman ki Irak Kürt Bölgesel Yönetimi bugün karşı karşıya olduğumuz tabloyu ortaya çıkaracak hamleler yapmıştır, o zaman Irak Anayasası’ndan doğan bu meşruiyet ortadan kalktığı için, bugün aynı dost ilişki içinde olduğumuz, ekonomik ilişkilerimizi sürdürdüğümüz, temaslar kurduğumuz Irak Bölgesel Kürt Yönetimi’yle şimdi başka bir ilişki içine geçmeyelim diye aslında dostça ve son çabalarımız olarak bu müdahaleleri, bu ikazları yapmak amacıyla bu toplantıları yapıyoruz. Şu andaki tabloda, şayet Irak Bölgesel Kürt Yönetimi bu referandumu yaparsa o zaman Irak Anayasası’na aykırı bir hareket içerisinde olmuş olacaktır ve Irak Anayasası’na aykırı hareket etmiş bir yönetimle eskiden kurduğumuz ilişkileri devam ettirmemiz söz konusu olmayacaktır. Aradaki fark bundan ibarettir ve bundan önceki, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına konuşan arkadaşımın sanıyorum belirttiği hususlardaki düzeltme yapılması gereken nokta da budur. Ayrıca, gerçekten kendisine yakıştıramadığım bir husus daha vardır. Yıllarca Dışişleri kadrolarında görev yapmış, bir anlamda bu Bakanlığın ekmeğini yemiş bir arkadaşımın sanki siyasetin içine gökten düşmüş gibi Dışişlerini kötülemesini, Dışişlerinin gelmiş geçmiş bütün politikalarını yanlış bulmasını ve gerçekten vefa duygusunun tamamen yok olduğu görüntüsünü verecek bir tavır içinde olmasını ben şahsen aynı sıralarda, aynı koridorlarda görev yapmış bir ağabeyi olarak son derece yadırgadım ve böyle bir şey olmamasını da temenni ve tercih ederdim. Diğer bir husus da Türkiye’nin sadece Sünnilerle ilişki kurduğu, stratejilerini Sünnilere göre yaptığı, Şiilere göre bütün programlarını değiştirdiği yolunda bir ifadedir ki bunu da anlamakta gerçekten güçlük çekiyorum çünkü Irak’taki yönetim hangi mezhepten olursa olsun Türkiye her zaman Irak’ın toprak bütünlüğüne, Irak’la dost ilişkilere, Irak kaynaklarının tüm Irak tarafından kullanılmasına özel önem vermiş bir politika izlemiştir. Sadece Şiilerle ilişki kurduğu iddialarını… O zaman, İran’la kurduğumuz ilişkiyi, dostça ilişkiyi, 1639 Kasr-ı Şirin Anlaşması’ndan beri değişmemiş hududumuzu izah etmek nasıl mümkün olabilecektir? Gerçekten bütün bu noktalar itibarıyla bu konuşmayı üzüntüyle dinledim ve bu şekilde bir yaklaşımın bu konuşmada yer almamasını tercih ederdim. Şimdi, tabii, önemli bir durumla karşı karşıyayız. Maalesef, ilk önce, bir kararla Irak Bayrağı’nın yanına Kerkük’te, bütün bu bölgede Kürdistan bayrağının da asılması kararı alınmıştır. Tabii ki bu son derece yanlış olmuştur ve bunun akabinde de gerçekten, alınan ilave kararlarla iş anayasanın öngördüğü, Irak Anayasası’nın öngördüğü bölgenin de dışına taşan ve bir referandumla sonradan bu bölgenin bağımsızlığa gitmesine imkân sağlayacak bir adım ortaya çıkmıştır. Bunun tabii, kesinlikle kabul edilmesi mümkün değildir ve Irak’ta, Irak’ı oluşturan ve bütün bu bugüne kadar Irak’ın dost bir ülke olarak güneyimizde yer almasını sağlayan en güzel özellik aslında Kürtlerin, Türkmenlerin, Arapların, Ezidilerin, Keldanilerin, Süryanilerin ve diğer toplumsal grupların oluşturduğu çoğulcu bir yapıdır ve bu çok güzel bir mozaiktir ve bu ne zaman bozulduysa Irak her zaman sıkıntı içine düşmüş ve bütün bu sıkıntı bölgeye yayılmış ve Türkiye’yi de etkiler hâle gelmiştir. Ancak tabii, bu güzel mozaik sadece ve sadece toprak bütünlüğü temelinde korunabilir ve etnik yapılanmanın olduğu bir sürecin başlaması, bu tür bir sürece girilmesi, Irak’ın etnik ve mezhepsel bir çatışma ortamına sürüklenmesi terör örgütlerinin tam olarak arzu ettiği bir ortama kavuşmaları, güç kazanmaları demektir ve bu durum binlerce cana mal olabilir ve yeni bir kitlesel göç dalgasını da kesinlikle başlatabilir. Irak’ın üç kurucu unsurundan birisi olan ve bu ülkeyle aramızda bir dostluk köprüsü olarak addettiğimiz Türkmen kardeşlerimizin durumu da yakından takip edilmektedir ve endişeyle izlenmektedir. Irak’taki mevcut güvenlik ve siyasi, ekonomik durumdan en olumsuz etkilenen kesimlerden birisi Türkmenler olmuştur. Haziran 2014’ten bu yana 300 binden fazla Türkmen kardeşimiz ülke içinde yerlerinden edilmiştir, 100 bine yakını Türkiye’ye sığınmıştır. Türkmenlerin güvenlik ve insani ihtiyaçlarına ilişkin desteklerimiz kesintisiz sürmektedir. Türkiye, sorunun başından itibaren yapılan açıklamalarla her aşamada tutumunu net ve ve kesin bir şekilde ortaya koymuştur. Ayrıca gerek Sayın Cumhurbaşkanımız gerek Sayın Başbakanımız ve Dışişleri Bakanımız yoğun bir diplomasi trafiği sürdürerek bu girişimin olabilecek sonuçlarını ve tutumumuz hakkında kararlı mesajlar vermişlerdir. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu vesilesiyle de keza New York’ta çeşitli temaslar yapılmıştır. Sayın Cumhurbaşkanımız, ABD Başkanı Trump olsun, Fransa Cumhurbaşkanı Macron olsun, İngiltere Başbakanı May ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Guterres’le de görüşmelerinde IKBY’nin referandum kararından vazgeçirilmesi konusunu gündemin en önemli konularından birisi olarak gündeme getirmiştir. En önemli toplantılardan birisi de Irak, İran ve Türkiye Dışişleri Bakanlarının New York’ta yaptığı toplantıdır ve burada bu üç ülke ortak bir basın toplantısında IKBY’nin referandumu iptal etmesi gerektiğini bir kez daha duyurmuşlardır. Türkiye, tüm iyi niyetiyle ve bugüne kadar gerek Irak gerek IKBY’yle kurduğu iyi ilişkiler çerçevesinde diyaloğu sürdürerek bölgesel yönetimin aldığı kararın yanlışlığını ve doğuracağı vahim sonuçları anlatma çabalarına devam etmişse de şimdiye kadar olumlu bir karşılık bulamamıştır. Hükûmetimizin, ilgili kurumlarımızın ve uluslararası toplumun tüm uyarılarına rağmen IKBY liderliği referandum ısrarını sürdürmektedir. Bu durum karşısında, durumun vahametini ifade etmek amacıyla dün Millî Güvenlik Kurulu toplantısı yapılmıştır ve tarihi öne alınarak yapılmıştır ve MGK’da da IKBY’nin aldığı bu referandum kararı değerlendirilmiştir, gelişmeler tüm boyutlarıyla ele alınmıştır, her türlü tedbir masaya yatırılmıştır. Millî Güvenlik Kurulu ayrıca Bakanlar Kuruluna da çeşitli tavsiyelerde bulunmuştur. Bu toplantının hemen sonrasında dün gece gerçekleştirilen Bakanlar Kurulunda da MGK’daki tavsiyeler gözetilmek suretiyle durum bütün yönleriyle ele alınmıştır. Referandumun olması hâlinde Türkiye'nin ne tür tedbirler alacağı, bu tedbirlerin ne zaman uygulamaya konulacağı bütün boyutlarıyla değerlendirilmiştir. Bu kritik aşamada, dostumuz olarak gördüğümüz ve bugüne kadar gerçekten dost olarak iki tarafın da “kazan-kazan” felsefesi içinde bundan yararlandığı bir ortamı yaşadığımız Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’ne son bir kez daha çağrıda bulunmayı bir borç ve görev biliyoruz: Aklıselimle hareket ediniz. Bu referandumdan vazgeçin ve bu referandumu iptal edin. Bu, duygusallıkla götürülecek bir konu değildir, sağduyuyla karar verilmelidir. Bu referandum iptal edilirse bölgede daha büyük bir huzursuzluğa engel olunabilecektir. Henüz vakit geç değildir ve siyasetin parametreleri için de daha zaman vardır. Türkiye, referandumun ertelenmesine de karşıdır. Zira bu, ileride bu referanduma izin verileceği anlamını taşıyacaktır. Doğru olan, referandumun tamamen iptal edilmesidir. Türkiye’nin gerek Lozan gerek Ankara Anlaşmaları gerek 1946 Türkiye-Irak Dostluk Antlaşması, 1983 Türkiye-Irak Sınır Güvenliği ve İşbirliği Anlaşmalarının koruması altında olan uluslararası hakları bu kararla zarar görecektir. Türkiye’nin buna müsaade etmesi mümkün değildir, söz konusu olmayacaktır. MGK bildirisinin sonunda da vurgulandığı çerçevede, referandumun düzenlenmesi hâlinde ülkemiz ikili anlaşmalar ve uluslararası hukukun tanıdığı haklar çerçevesinde gerekli gördüğü her türlü tedbiri alacaktır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Suriye’ye gelince: Bu ülkedeki gelişmeler, bölgesel, uluslararası barış, güvenlik ve istikrara yönelik ciddi bir tehdit olmayı sürdürmektedir. 7’nci yılına girmiş olan Suriye’deki ihtilafın ülkemiz bakımından açtığı riskler ve tehditler varlığını devam ettirmekte, bu risk ve tehditler karşısında ulusal güvenliğimizin korunması önem, öncelik arz etmeyi sürdürmektedir. Suriye’deki gelişmelerin yansımalarının en fazla hissedildiği ülkelerin başında 911 kilometre uzunluğundaki kara sınırını paylaşan Türkiye olduğunu söylemek doğru olacaktır. Suriye’deki rejimin neden olduğu kaos ve otorite boşluğu ortamında melce bulan PKK/PYD-YPG ve DEAŞ gibi terör örgütleri ulusal güvenliğimizi doğrudan tehdit etmeye devam etmektedir. Geçtiğimiz dönemde sınırlarımızı, sınır boyunda görev yapan Türk Silahlı Kuvvetleri unsurlarımızı ve bilhassa sınıra yakın bölgelerde mukim halkımızı hedef alan terör saldırıları ulusal güvenliğimize kasteden önemli bir tehdit unsuru hâline gelmiştir ve bu şekilde, Suriye rejiminin suç derecesine, insanlığa karşı suç derecesine varan saldırılarla doğrudan hedef aldığı kendi halkını terörize etmesi son yıllardaki en büyük göç hareketini de tetiklemiş ve bugün ülkemizde 3 milyon 200 bine yakın Suriyeli kardeşimize ev sahipliği yaptığımız bir durum ortaya çıkmıştır. Türkiye, Suriye konusunda, Irak’ta olduğu gibi, ülkede barış ve istikrar ortamının yeniden tesis edilmesini, Suriye’nin birlik ve toprak bütünlüğünün korunmasını ve halkın meşru taleplerini temel alacak muteber bir siyasi geçiş sürecinin yürütülmesini sağlayacak bir siyasi çözümü sürekli olarak desteklemektedir. Bu siyasi çözümün müzakere edilebileceği zemin ve koşulların hazırlanmasını teminen son bir yılda önemli çalışmalar yapılmıştır, bu hızlı ve önemli çalışmaların sonuçları da yavaş yavaş görülmeye başlanmıştır. Bunlar arasında en önemlisi, 2016 sonunda ülke çapında ilan edilmesini sağladığımız ateşkes rejimi gelmektedir. Ateşkes rejiminin ilanının getirdiği ivme, geçen ocak ayında Astana süreci olarak bilinen platformun ortaya çıkmasını sağlamıştır ve Türkiye’nin öncülük ettiği bu platform sayesinde çatışan taraflar arasında güven artırıcı önlemlerin alınması ve Rusya’yla ve İran’la birlikte çalışmalarımızın sürdürülmesi gerçekten, bu bölgelerde son derece, daha güvenli bir ortamın ortaya çıkmasının vesilesi olmuştur. Geçen mayıs ayında Astana’da imzalanan çatışmasızlık muhtırasıyla ayrıca önemli mesafe katedilmiştir ve bu şekilde, Türkiye’yi en yakından ilgilendiren özellikle İdlib vilayeti ve civarında kurulan bölgeyi de içeren bir mutabakat gündeme gelmiştir. 14-15 Eylül 2017 tarihlerinde Astana’da düzenlenen Suriye konulu son toplantıda bu bölgenin kuruluşu Türkiye ve diğer iki garantör olan Rusya ve İran tarafından ilan edilmiştir. Bir bölümüyle sınırdaş olduğumuz bu bölgede rejim unsurları ile muhalif grupları birbirinden ayırmak ve meydana gelebilecek ateşkes ihlallerini izlemek üzere üç garantör ülkeden de gözlemciler sahada görev yapacaktır. Bu sayede Türk Silahlı Kuvvetleri unsurlarımız da çatışmasızlık bölgesinin sınırlarında kurulacak gözlem ve kontrol noktalarında görev yapmak üzere sahaya inebilecektir. Türk Silahlı Kuvvetlerinin unsurlarının sahadaki varlığı, başta terör saldırıları ve yeni göç hareketleri olmak üzere bu bölgeden ülkemize yönelebilecek tehditlerin yerinde ve ivedilikle değerlendirilmesini ve tehditlerin zamanlıca önlem alınarak ortadan kaldırılmasını da sağlayacaktır. Çatışmasızlık bölgesi sayesinde, İdlib vilayetinde istikrarın yeniden sağlanması, hayatın tedricen normale dönmesi ve bu sayede bu bölgedeki topraklarını terk etmek zorunda kalmış Suriyeli kardeşlerimizin vatanlarına geri dönmelerinin kolaylaştırılması da hedeflenmektedir. Öte yandan, bugün uzatılmasını görüşmekte olduğumuz tezkere sayesinde, Türk Silahlı Kuvvetleri unsurlarımızın başarıyla sonuçlandırdığı Fırat Kalkanı harekâtının yürütülmesi mümkün kılınmıştır. Harekât sonucunda terör örgütü DEAŞ sınırlarımızdan tamamen uzaklaştırılmıştır. Harekât sayesinde gerilemeye ve gücünü yitirmeye başlayan DEAŞ, hâlihazırda Fırat havzasının orta ve güney kesimlerinde dar bir şekilde sıkışmış vaziyettedir. Fırat Kalkanı harekât bölgesinde tesis edilen yeni asayişin idamesi, terör örgütlerinin bu bölgede yeniden melce bulmasının engellenmesi ve bu bölgeden kaçarak ülkemize sığınmış durumdaki Suriyeli kardeşlerimizin topraklarına geri dönebilmelerini sağlayacak koşulların hazırlanması amacıyla Türk Silahlı Kuvvetleri unsurlarımızın bu bölgedeki görevlerini bir müddet daha sürdürmeleri elzem görülmektedir. Ulusal güvenliğimize Suriye’den yönelebilecek bütün risk ve tehditlere karşı ülkemizin korunması için zamanlıca ve gerektiğinde mukabelede bulunulmasını sağlayacak her türlü ihtimaliyat planlamasına hazır olmamız gerekmektedir. Dolayısıyla bütün bu risk ve tehditlere karşı ülkemizin güvenliğinin sağlanması, insanlarımızın etkili bir şekilde korunması ve kollanması, bu çerçevede uygulanacak politikaların güçlü bir şekilde desteklenmesi amacıyla tezkerenin bir yıl süreyle uzatılmasında fayda mülahaza edilmektedir. Bu doğrultuda, tezkere üzerinde konuşmayı yapan AK PARTİ Grubu temsilcisi olarak bu tezkereye olumlu oy vereceğimizi ve desteklediğimizi ifade ediyorum. Böylesine tarihî günlerde ülkemiz, milletimiz ve bayrağımızın bekası için her zaman gösterdiğimiz ulusal birlik ve dayanışmamızı bugün Gazi Meclisimizde bir kez daha ortaya koyabileceğimize inanıyorum. Bu temenniyle yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.
Sayın Başkan…
Sayın Başkan…
Sayın Başkan…
Buyurun Sayın Yılmaz.
Efendim, Volkan Bozkır Bey “vefasızlık” ve “Bakanlığa kötü örnek”, “ağabey” diyor. Bir cevap vermek istiyorum, sataştı.
Buyurun.
Şimdi, “vefasızlık” diyor. Ben burada Dışişleri Bakanlığıyla ilgili bir şey söyledim mi? Hiç konuşmadık. Dışişleri Bakanlığını eleştirdik mi kurumsal olarak? Eleştirmedik. Yani nereye mesaj vermek istiyor? Yani kimin gözüne girmek istiyor? Ne yapmak istiyor? Biz diplomasiyi kendisinden mi öğreneceğiz? Ben o bulunduğum kurumda yirmi yıl bunu öğrenmemişim de şimdi kendisinden mi öğreneceğim bunu?
Ayrıca, keşke o yirmi dakikayı yazan kişi hepsini burada okumuş olsaydı. Bakın, iki dakika okumadı ve bana sataştı, hâlbuki hepsini okusaydı hiçbir sorun olmayacaktı. Ben diplomaside nezaketi bilen birisiyim. Hayatımda, bu kadar konuşma yaptım, bir şahsı esas alarak… Burada benden dolayı bir sataşma olmadı ama kendisi, yok Bakanlığa vefayla, falanla… Ne vefası ya? Biz bilmiyor muyuz kime ne vefa göstereceğimizi? Bakanlıkta ve siyasette olan yanlışı söylemek vefasızlık mı? Vefasızlık mı yapıyoruz? Kaldı ki Dışişleri Müsteşarı burada, ben bilmiyor muyum buradan eleştireceğimi Dışişleri Müsteşarını? Müsteşar Yardımcısı orada, bilmiyor muyum eleştireceğimizi? Bizim işimiz siyaset ve nezaketlidir, herkesin de siyaset çerçevesinde kalması gerekir. Yoksa böyle, ucuz kahramanlıklar, yok vefa, ağabey, kötülük… Ne yapmışız da kötü örnek olmuşuz? Bizim yüzümüzden Bakanlık mı çökmüş? Ne yaptık yani? Ne yapmışız? Biz bu ülke için, bu ülkenin çıkarları için en doğru ne varsa onu yapmışız. Sayın Volkan Bozkır ne yapmış? Ne yapmış yani neyi var? Beni Bakanlığa vefasızlıkla suçlayarak neyi örtmek istiyor? Şunu söyleyeyim: Bir kişiye vefalı olduğunu göstermek, bu Mecliste kendisine puan kazandırmaz. Yoksa yukarılarda görev almak için mi birisine bunu yapıyor, bilmiyorum. Saygılar sunuyorum.
Sayın Başkan, bu tarafa bakarsanız, bir söz talebim var.
Osman Bey, efendim, sizin beyanlarınız var.
Benim de talebim var.
Zabıtlar geldi, tutanaklar geldi. “Şu anda cezaevinde bulunan 10 milletvekilinin tümü için söylüyorum: Milletin iradesine yapılan bu saldırı, bu rehin tutma işlemi, bu baskı rejimi gayrimeşrudur.” (HDP sıralarından alkışlar) Size göre.
E, tabii ki bize göre, biz ayrı bir partiyiz, ayrı düşüncelerimiz var takdir ederseniz.
“AKP-MHP ittifakı ve aynı zamanda diğer şer örgütleriyle yapmış oldukları ittifak, neredeyse üç yıllık zaman dilimi içerisinde bu ülkeyi tarihinde hiçbir zaman tanık olmadığı büyük badirelerle karşı karşıya getirmiştir.” “…üç yıldır tüm Orta Doğu coğrafyasında ve ülke içerisinde kutuplaştırmayla, çatıştırmayla, kan dökerek, bir baskı rejimini inşa ederek bir ülkeyi yönetmenin yani kendini hükûmet etme süreci...” “…net bir şekilde, 40 milyon Kürt halkının düşmanlığının ilanı…” gibi beyanlarınız var. Bunları tek tek okuduğunuzda…
Bundan sonra konuşmaları siz hazırlayın Sayın Başkan. İşe bak!
…konuşma arasında geçiyorken farkında olunmayabilir ama tek tek okuduğumuzda görüyoruz ki konuşma üslubu maalesef, temiz bir üslup ve karşı tarafı rencide edici olmayan bir üslup değil. Bu bakımdan, ben de size üç dakika bir hak veriyorum ve benim dediğim gibi -demin hanımefendiye söyledim- Meclisi idare eden Başkan sahip olduğu yetkileri İç Tüzük’ten alır ve İç Tüzük’e göre de söz kesebilir, hatta dışarı çıkartabilir, değişiklik yapabilir. Onun için siz, lütfen, ben tekrar ediyorum Hanımefendi, hukukçusunuz, İç Tüzük’ü bir daha okuyun. Teşekkür ediyorum.
Bunun için de ayrıca sataşmadan söz alacağım. “İç Tüzük’ü oku…”Çocuk mu var burada ya!
Bu nasıl bir şey ya!
Buyurun Osman Bey.
Tekrar söz vermiş olduğunuz için size teşekkür ediyorum. Şimdi, müsaadenizle hem tutanaklara geçecek hem de tarihe bir not olarak düşecek sözlerime açıklık ve izahat getireceğim, yüksek müsaadenizle Sayın Başkan. Şimdi üç dakikam var, iki buçuk dakikam var. Birincisi, Orta Doğu coğrafyasında bir nizam kurmak isteyen bir medeni rejim ancak ve ancak Kürt halkıyla ve diğer halkların da düşmanlığı üzerinden olmayan bir ittifak kurarsa muvaffak olur. Kürt halkının düşmanlığı üzerinden kurulacak her sistem, tarih binlerce kez tanığıdır ki muvaffak olmamıştır ve inşallah ve “…”(x) bundan böyle de muvaffak olamayacaktır. Birlikte eşitlik, özgürlük, adalet hukuku üzerinden bir nizam oluşturulabilir, demokrasiyi içermesi kaydıyla. Şimdi “ve şer odakları” dediğim, bakın, El Nuceyfi kimdir ve şu anda nerededir? Musul düştüğünde tek kurşun sıkmayan validir ve şu anda El Nuceyfi hangi örgütün başındadır? Haşdi Vatani güçlerinin başındadır. O Vatani güçleri, o güçleri kim eğitiyor? Bu Hükûmet eğitiyor. Bakın, El Nusra, El Kaide… Bakın, Ahrar-uş Şam… Bütün bunlar sahadaki şer otoriteleridir, şer güçleridir ve kimisi insanlıktan nasibini almamış barbar örgütlerdir. Bakın, “Vallahi de billahi de tallahi de o tırlar Türkmenlere gitmiyordu.” diyen bir dönem bu Hükûmetin Başbakan Yardımcılığını yapan sizin bir üyenizdi. O hâlde, bu Hükûmet aynı zamanda şer güçleriyle, sahadaki şer güçleriyle yanlış ittifaklar kurdu ve o yanlış ittifaklar bugün, bu ülkeyi bu hâle getirdi. Sayın Başkan, bütün sözlerimin arkasındayım isterseniz Meclisten atın isterseniz zindana koyun isterseniz milletvekilliğimi düşürün, bütün sözlerimin arkasındayım. Yaşasın onurlu barış! Yaşasın adalet! Yaşasın özgürlük! “…”(x)
O kadar uzun boylu değil.
Sayın Başkan…
Naci Bey…
Sayın Başkanım, iktidarımızın hiçbir şer odağıyla, hiçbir gayrimeşru güçle ittifakı olmamıştır.
Burası sadece size mi ait Sayın Başkan? Bu Meclis sadece size mi ait, sadece AKP’ye mi ait?
Millete ait, millete!
Millete aitse biz de konuşacağız. Biz de burada milleti temsil ediyoruz. Sadece siz mi milleti temsil ediyorsunuz?
Lütfen sataşmayın. Evet…
Yürüttüğü bütün politikalar meşruiyet çerçevesinde ve uluslararası hukuk esasında yürütülmüştür.
Size oy veren millet de bize oy veren millet değil mi? Ayıp ya! Haddinizi bilin!
Esasen, bu tartışmalar halk katında, halk tarafından biliniyor ve halkımız kimlerin şer odaklarıyla ittifak içinde olduğunu da bizim burada söylememize gerek olmaksızın gayet iyi bilmektedir.
Sayın Başkan…
Efendim, şimdi…
Sayın Başkan, sizin bana hitaplarınızla ilgili deminden beri bir söz talebim var. Lütfen…
Buyurunuz Hanımefendi.
Şimdi, öncelikle tutanaklardan okuyorum sizin sözlerinizi: “Aç… Aç İç Tüzük… Hukuk tahsili almışsınız, açın İç Tüzük’ü okuyun.” Bunların hukuk literatüründe karşılığı en kibar deyimle mobbingtir. Ben size bunu iade ediyorum.
Ben de size iade ediyorum.
Bunu bir nezaketsizlik olarak görüyorum.
İadeli taahhütlü efendim. Buyurun.
Bunun dışında, sayın hatibimize müdahale ettiğinizde dediniz ki: “Tarafgir ve töhmet altında bırakan…” Biz bir siyasi partiyiz, hatibimiz de o partinin sözcüsü. Biz taraflıyız, tarafgiriz. Zaten sizinle aynı düşüncede olsaydık, o zaman burada sadece tek parti olurdu, başka parti olmazdı.
Ona iştirak ediyorum.
Bunu da size aynı şekilde belirtmek isterim.
Efendim, bir beş dakikanızı istirham edeceğim.
64 Sayın Başkan.
Beş dakika ara veriyorum efendim, teşekkür ederim.
Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 121’inci Birleşiminin İkinci Oturumunu açıyorum. (3/1185) esas numaralı Başbakanlık Tezkeresi’nin görüşmelerine devam ediyoruz. Hükûmet burada. Gruplar adına yapılan konuşmalar tamamlanmıştı. Şimdi şahsı adına İstanbul Milletvekili Sayın Engin Altay Bey konuşacaklar. Buyurun Beyefendi.
Arz ederim.
Beyefendi, malumualiniz, milletvekili olarak konuşacaksınız, lehte mi, aleyhte mi diye burada bir ayrım yok; bir. İki, eğer aranızda anlaşırsanız Engin Bey, hayhay.
Anlaştık.
İki milletvekili konuşacak zaten. Mehdi Eker Bey ve zatıaliniz konuşacaklar, bilemiyorum, sıra değiştirme hakkı size ait. Buyurun Sayın Altay.
Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. Şehitler gelmesin diye bu tezkerelere “evet” oyu veriyoruz ama orta yerdeki, Hükûmetin basiretsiz, muktedir olmayan tavrıyla bugün gene Hakkâri’den iki acı şehit haberimiz var. Allah’tan şehitlerimize rahmet diliyorum, bu son olsun diliyorum. Hükûmetin Meclisten istediği, terörle mücadelede her türlü yetkiyi vermemize rağmen, Hükûmetin yanlış politikalarının 80 milyonu terör örgütlerinin açık hedefi hâline getirmiş olmasından duyduğum, duyduğumuz üzüntüyü de bu vesileyle bir kere daha belirtmek isterim. Şimdi, Kayserililer için söylenir yani dolayısıyla Elitaş için de söylenir, “Eşeği boyar, babasına satar.” derler. Sizin, bu, kamuoyunda üç beş gündür kopardığınız gürültünün tam karşılığı bu fıkra, bu söz. Bu, yeni bir şey değil. Bu konuştuğumuz, sizin kamuoyuna anlattığınız o değil. Meclise gelen bu tezkere, 2007’den beri Türkiye'nin maruz kaldığı terör örgütlerine yönelik Türk Silahlı Kuvvetlerinin imkân ve kabiliyetlerini artırma amaçlı bir tezkere. Bir haftadır neredeyse kamuoyunda “Efendim, Millî Güvenlik Kurulunu bekleyin; görün, bakın neler olacak. Görün, bakın neler olacak.” deniyor. Kamuoyu da oturdu MGK sonuçlarını bekliyor. Millî Güvenlik Kurulu kararlarına baktığımız zaman, bir hafta milleti oyaladığınız MGK’dan da hiçbir şey çıkmamış. Esip gürlüyorsunuz, gök gürültüsü yapıyorsunuz, bir damla bereketiniz, bir damla yağmurunuz yok. Bir damla bereketiniz yok.
Şimdi “Lafla peynir gemisi yürümez.” denmiştir, hamasetle diplomasi yapılmaz. Orta yerde Türkiye'nin bekası var, millî güvenlik sorunumuz var, ulusal güvenliğimiz var, terör tehditleri var, iç ve dış tehditler var ama varsa yoksa hamaset, hamaset, hamaset.
Operasyon yapıyoruz, operasyon.
Şimdi, bir ayıp da şudur: Her vesilede “millî dava, millî mesele” diyorsunuz, Elitaş çıkıp “Terörle mücadelede Parlamentoda 3 parti bir araya geldik.” diye ahkâm kesiyor. Şu Hükûmete soruyorum: Türkiye'nin eskiden gelenekleri vardı, muhalefete bilgi vermek diye bir şey vardı. Eskiden, bakanı, MİT müsteşarı, şusu, busu gelir, böyle önemli meselelerde ana muhalefete ve diğer muhalefet partilerine bilgi verirdi. Bir tane bilgi verme gereği duydunuz mu? Hiçbir şey yapmadınız ve Türkiye'yi tam bir bataklığın içine soktunuz. Sayın Cumhurbaşkanı “Bu Barzani kadir kıymet bilmiyor.” demiş. Günaydın! Ya da garip…
FETÖ de bilmiyor, FETÖ de…
Devlet işi kadir kıymetle mi yürütülür, diplomasiyle mi yürütülür? Bu nasıl bir yaklaşım? Yine “Kandırıldık.” diyememiş de bu sefer, tıpkı eskiden FETÖ tarafından, PKK tarafından, Esad tarafından kandırıldığı gibi, buna da “Kadir kıymet bilmiyor.” diyor. Sayın Elitaş da diyor ki: “Bu referandum pat diye önümüze geldi.” Yani, bu kadar tecrübeli bir siyasetçinin bu kadar tecrübesizce bir laf etmesini de anlamadım.
Ne zaman söylemiş?
Sataşma var.
Mahsus sataşıyorum. Ya, bırak Mesut Barzani’yi… Elitaş, neredesin? Molla Barzani’nin yüz yıllık rüyası bu. Sen bundan haberdar değilsen bırak bu siyaseti, git eşek boya.
Olmadı, bu olmadı, bu olmadı.
Olmadı, olmadı…
Bu olmadı. Şu ana kadar iyiydi, bu olmadı.
Hayır, ticaret yap, ticaret yap. Düzeltiyorum ve özür diliyorum.
Yok, oldu, oldu, daha çok yakıştı Engin Bey, her zamanki hâlin.
Ama bir şeyi söyleyeyim: Milleti aldatmayın. Milleti aldatıyorsunuz. Millî Güvenlik Kurulu kararları burada. Şimdi siz ne yapacaksınız?
Nezaketsiz oldu ya, kürsünün bir adabı vardır.
Çeşitli tedbirler var diplomaside, literatüründe, askerî seçenek var. Bana sorarsanız, askerî seçeneği konuşmak şöyle dursun, düşünmeyin bile. Bir ülkenin parlamentosunda, en ufak bir tehdit orta yere çıktığı zaman, askerî seçenek, savaş çığırtkanlığı doğru işler değil. Ticari, ekonomik yaptırımlar var, siyasi yaptırımlar var. Esip gürlediniz, “Şöyle yapacağız, böyle yapacağız.” dediniz. Buradan iddia ediyorum, ticari ve ekonomik yaptırımlar noktasında Habur’u mu kapatacaksınız yoksa petrol vanalarını mı kapatacaksınız? İkisini de yapamazsınız.
Yaparız.
Yapamazsınız!
Yaparız.
Göreceğiz, ikisini de yapamayacaksınız. [[CHP sıralarından alkışlar]] Şimdi, değerli arkadaşlar, bir şeye de sevindim, galiba Sayın Başbakan Lozan’a atıf yapmış bu referandumla ilgili. Hani Lozan hezimetti. (CHP sıralarından alkışlar) Lozan’a atıf yapılmasını da büyük bir memnuniyetle karşıladığımı belirtmek istiyorum.
Ya, ada gitmiş yanlış olmuş, bu olmuş iyi olmuş.
Şimdi, Orta Doğu tarih boyunca tehlikeli ve istikrarsız bir coğrafya olagelmiştir. Olaya hukuksal bakıldığında Türkiye’nin dışında bir ülkenin iç işi gibi görülüyor olabilir ama Türkiye’nin müdahalesinin uluslararası hukuk açısından da büyük sorunlar yaratacağının bilinmesi lazım. Olay sadece stratejik olumsuzluktan ibaret değil, Irak halklarının ayrışması ve çatışması Türkiye’ye endirekt değil, direkt yansır. Türkiye’nin yapması gereken Irak’ta çatışmasızlık ortamına hizmet etmektir. Siz bu referandum vesilesiyle Türkiye’de bir Kürt karşıtlığı, bir Kürt düşmanlığı peşindesiniz, bu da yanlıştır.
Çarpılırsın ya.
Hükûmetinizi kastediyorum, milletvekillerini tenzih ederim.
Aksini kim iddia ediyor ya? Aksini iddia eden mi var?
Yapma şunu ya, yazık ya.
Ne? Atalım mı Kürtleri bu ülkeden?
Kimse öyle bakmıyor.
Ben Kürt’üm ben, buradayım.
Hükûmetin getirdiği bu tezkereye, terörle mücadeleyi kapsayan bu tezkereye “evet” oyu vereceğimizi peşinen söyledik. Yani biz diyoruz ki: PKK’yla Hükûmet en etkin mücadeleyi yapsın, peşindeyiz, desteğiz ama Türkiye’de yaşayan ya da Irak’ta yaşayan bütün Kürtlerin teröristmiş gibi algılanmasına yol açacak iş ve işlemlerden uzak durmak gerekir. Hata nerede yapıldı, biliyor musunuz? Hata şurada yapıldı, öncelikle bu noktaya şöyle geldik: “Bir koy, üç al.” Rahmetli Özal’ın mantığı Türkiye'nin Orta Doğu politikasında kırılma noktasıdır, yanlışlar zincirinin başladığı andır ama AK PARTİ hükûmetlerinde de bu yanlışlar zinciri eksilmedi, arttı.
Lütfen toparlar mısınız?
Hükûmete verdiğiniz kadar vereceksiniz değil mi? AK PARTİ hükûmetleri 2009’dan itibaren Irak Merkezî Hükûmetiyle muhatap olmak yerine Müslüman Kardeşler bağlantılı radikal İslamcı, cihatçı örgütlerle muhatap olarak bu yanlışlar zincirini sürdürdü ve Kuzey Irak Bölgesel Yönetimi’nden direkt petrol satın almak suretiyle de şimdi şikâyet ettiğiniz referandumun bu Hükûmet sponsoru oldu, finansörü oldu. (CHP sıralarından alkışlar) Şikâyet ettiğiniz referandumun sponsoru burada oturuyor. Bir hesap soracaksanız önce buradan başlayın. Değerli arkadaşlar, yapıcı samimiyetle, iyi niyetle önerilerimizi de sunuyorum, Dokuz madde Sayın Başkanım ve çok mühim. Bir: Hep birlikte, tezkereyi iç politika malzemesi yapmaktan vazgeçin hep beraber.
Deminden beri yapıyorsunuz.
Buna ihtiyaç var, iç barışımız için buna ihtiyaç var. İki: Türkiye’nin yaptırımları arasında askerî seçenek olamaz, nokta. Olamaz, savaşın konuşulmasını değil düşünülmesini istemiyoruz. Üç: Türkiye, yedi sekiz yıldır sürekli karşılıksız tehditlerde bulunarak bölgedeki yaptırım gücünü ve prestijini sıfırlamıştır. Bundan sonra, bu Hükûmetin ve bu Parlamentonun bölgeyle ilgili ayakları yere basan politikalar geliştirmesine biz ana muhalefet partisi olarak desteğe de katkıya da yardıma da hazırız. Dört: Etkili, güçlü, barışçıl ikna imkânları var Türkiye’nin, bunu kullanmalıdır. Beş: Bu Hükûmet bütün enerjisini Erbil ile Bağdat’ı masaya oturtmak için kullanmalıdır. [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] Altı: Irak’a komşu olan ülkeler var. Irak konusunda Türkiye kadar müdahil olma durumunda olan İran var. Şimdi, Türkiye’nin, İran’ın uluslararası dayanışma çerçevesinde diploması kanallarını açık tutmasını sağlayacak gücü var. Ama bu konuda niyeti ve gayreti yok. Bu konuda da Hükûmetin bir gayret içinde olması lazım.
Evet…
İki madde kaldı Başkanım.
Buyurun.
Ve Hükûmetin bir şeyden daha çekinmesi lazım: Uzun vadede ve orta vadede Katar eksenli Orta Doğu vizyonunuzu değiştirin, Orta Doğu’yu bir bütün olarak görün.
Ve son olarak, şu Meclise ve bu aziz millete bir şeyi açıklayın: Barzani’nin yani Kuzey Irak’ın petrolünü alıp İsrail’e satan şirketin ortakları içerisinde Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olanların listesini 81 milyon adına bu Hükûmetten talep ediyorum.
Son söz: Teröre karşı yapılacak her mücadele için Hükûmeti ve Türk Silahlı Kuvvetlerini desteklemekle birlikte, Hükûmetin asıl hedef ve amacının bölgede ve ülkede barışı tesis etmek olduğu bilinç ve şuuruyla hareket etmesini bekliyor ve Hükûmeti bu anlayışa davet ediyorum. Tezkereye olumlu oy vereceğiz diyorum. Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Hemen düzeltiyorum.
Ama, millet, şu anda seyredenler bir tuhaf değerlendirebilirler.
Mikrofonu tekrar açın, düzelteyim.
Artı, Kayseri için söylediğiniz o söz maalesef uydurmadır tabii ki yani bu tip benzeri sözler milleti yaralar.
Atasözleri nasıl uydurma Sayın Başkan?
Zatıaliniz bir eğitimcisiniz.
Hemen düzeltiyorum.
Lütfen bir açıklık getirin, onları gerisin geri alın efendim.
Mikrofonu açarsanız alıyorum efendim.
Teşekkür ederim.
Geri alma... Geri alma...
Şimdi, bu tezkereyi yani terörle mücadele tezkeresini referandumu engelleme, Barzani’ye gözdağı verme tezkeresi gibi pazarladı Sayın Elitaş. Ben de dedim ki: “Hani bir atasözü var; Kayserililer eşeği boyar, babasına satar.” Bunu söyledim.
Yok öyle bir atasözü.
Ya, sen “Yok.” de, ben “Var.” diyorum. Hadi ispatla olmadığını. Ben de “Var.” dedim ama peşine de “Elitaş siyaseti bıraksın, gitsin Kayseri’de ticaret yapsın; siyaseti bıraksın, ticaret yapsın.” maksadını söylerken o deminki atasözünden kaynaklı bir boyama hikâyesi söyledik. Sayın Elitaş, bu konuda bir hakaret...
Hakaret yok efendim.
Özür dilerim yani mesele yok, burada bir şey yok.
Tamam, tamam, hakaret yok.
Var mı? Yok.
Efendim, herhâlde var tabii, herhâlde var.
Tamam, özür...
Yalnız, ben rica edeyim, tekrar bir sataşma olmasın.
Kastım; Elitaş siyaseti bıraksın, ticaret yapsındır. Kastım budur, o kadar.
Ben, Sayın Altay’ı düzeltmek için davet ettim, o bu sefer ekstra yaptı, bir dikiş daha attı.
Çok yanlış, çok yanlış o.
Lütfen, lütfen buyurun efendim.
Sayın Başkan…
Vereceğim efendim, vereceğim. Mustafa Bey, buyurun.
Tayin yetkisi Başkanındır.
İç Tüzük’ün 7’nci maddesine göre, eğer Türkiye Büyük Millet Meclisini olağanüstü toplantıya çağırırsanız gününü ve saatini bildirmek mecburiyetindesiniz, takdir Başkandadır.
Evet, onu söyledim ben.
İşte onu diyorum. Biz “23 Eylül Cumartesi günü saat 16.00’da toplanmak üzere Türkiye Büyük Millet Meclisini olağanüstü toplantıya çağırıyoruz.” dedik, Sayın Başkan da takdir etti, 16.00’da topladı, 17.00 de yapabilirdi, 14.00 de yapabilirdi. Bu bizim talebimiz, bu bizim talebimiz, talebimiz yerine gelmiştir. Bakın, fıkrayı yanlış biliyorsunuz, söylenen şudur: “Anasını boyayıp babasına satmak” derler yani aile düzenini kurtarabilmek için yapılan bir iştir bu iş ama eşek fıkrası da var.
Şimdi, bizim bu fıkrayı bilen birisi Kayseri’ye gelmiş, “Hani siz eşeği boyayıp satıyorsunuz ya.” demiş… Adamın biri ayakkabı boyacısı çocuğa varmış, uzatmış ayağını tezgâha, demiş ki: “Oğlum, siz burada ananızı boyayıp babanıza satıyorsunuz, eşeği boyayıp şöyle satıyorsunuz.” deyince çocuk şöyle tepeden tırnağa bir süzmüş, “Amca, sana kaç kilo gideceğini şimdi hesaplarım.” demiş. Onun için, bu fıkraları iyi bilmek gerekir. Kayserili alnının teriyle ticaretini yapan bir bölgenin insanıdır. Kayseriliden kimse korkmaz, pazarlığı sever ama malı sattıktan sonra rahat uyur çünkü Kayserili tüccar sözüne sadık, senedi Reşat altını gibidir diye tarif edilir.
Lütfen bağlayın, lütfen bağlayın.
“Sakın ha, dünyayı zor durumlara götürecek bu sürece ne olur önayak olmayın.” diyoruz ve biz buradan Barzani’ye de çağrı yapıyoruz, diyoruz ki bu çağrımızda: “Dikkat et, sadece Kuzey Irak’ta ortaya çıkacak bir oluşum seninle ilgili değil, o bölgeyi tamamen bölüp parçalayacak, yutulabilir hâle getirecek bir sürecin başlangıcı.” Aynı şekilde Suriye de böyle, Irak da bu şekilde. Biz Hükûmet olarak beş aydır, altı aydır mekik diplomasisi yapıyoruz. Bir taraftan Sayın Cumhurbaşkanımız uyarıyor, öbür taraftan Dışişleri Bakanı ilgili bakanlarla görüşüyor, çeşitli ülkelerle görüşüyor, “Adamın böyle bir niyeti var, engel olmaya çalışıyoruz. Sakın ha, böyle bir şeye girme, girersen sonuçları tehlikeli olur.” diyoruz. Sayın Altay diyor ki: “Beş ay önceden şimdiki davranışını yapsaydın.” Bakın, az önce konuşan eski konsolos arkadaşımıza sorarsanız, uluslararası ilişkiler böyledir.
Ne demek “eski konsolos”, ne demek? Milletvekili o, milletvekili o.
Bizim burada yaptığımız gibi, kavgayı önceden yapalım, sonradan barışırız usulü değil, diplomaside önce ikaz edeceksiniz. [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] Katkılarınızdan dolayı teşekkür ediyorum.
Sayın Başkan…
Sayın Başkan…
Sayın Bakan, bir dakika…
Sayın Başkan, “eski konsolos” ne demek, “eski konsolos” ne demek? Milletvekili o, milletvekili.
Efendim, toplum tarafından takip edilen bir oturum yapıyoruz. Dünya eskiden çok büyüktü, şimdi bir köy oldu, bir kasaba oldu, mahalleler, sokaklar, devletler oldu. Eski rekabetler yüzünden çıkmış, uydurulmuş sözleri biz kabul etmiyoruz, bir bütünüz. Engin Bey başta olmak üzere, şehirler arasındaki eski lafların uygun olmadığına, kullanılmaması gerektiğine temyiz yolları kapalı olmak üzere oy birliğiyle karar verdik efendim. Teşekkür ediyorum.
Sayın Başkan…
Sayın Başkan, Sayın Başkan…
Sayın Bakanın bir talebi var, bir dakika…
Peki, dikkate alırsanız sonra…
Efendim, biraz önce...
Sayın Bakanım, buyurun.
Teşekkür ederim.
Sayın Bakan gerekçelerini söylediler, onun için söz veriyorum. Buyurun efendim.
Teşekkür ederim Sayın Başkanım. Öncelikle, Cumhuriyet Halk Partisinin tezkereyle ilgili kanaatini, görüşünü netleştirmesi gerekir. Benim açıkçası kafam karıştı, şöyle karıştı: Biraz önce konuşmacılar çıktı “Biz bu tezkereye destek vereceğiz.” dediler, doğru ama sonra “Kesinlikle bir askerî harekât ya da operasyon aklınızın ucundan dahi geçmesin.” denildi, biraz önce birkaç defa ifade edildi. Anlamadığım nokta şu: Biz bu tezkereyle, zaten, Türk Silahlı Kuvvetlerine sınır ötesi operasyon yetkisi istiyoruz yani tezkerenin özü bu zaten, askerî operasyonu içeriyor.
Dolayısıyla, tezkereye karşı mısınız, destek veriyor musunuz çok net olarak söyleyin. “Destek veriyoruz.” diyorsanız eğer, o zaman, askerî operasyon yapılabileceğini ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin bu çerçevede sınır ötesi operasyon yapabileceğini de kabul etmeniz gerekir ve desteklemeniz gerekir. Aksi beyanlar çelişkidir, bu bir.
Her zamanki gibi.
İkincisi şu: Bakın, geçmişte gerçekten Türkiye’de ve bölgede Kürt kardeşlerimizin çok büyük problemleri vardı, Türkiye’de özellikle. Kırk yıl, elli yıl, altmış yıl, yetmiş yıl sorunları vardı. En temel haklarını, insan olmanın ortaya çıkardığı hakları dahi, kültürel haklarını kullanamıyorlardı, kullandırılmıyordu. Bugün geldiğimiz nokta itibarıyla, etnik kökeni ne olursa olsun, Kürt kardeşlerimiz dâhil hepsi eşit haklara sahiptir ve hepsi Türkiye Cumhuriyeti devletinin asil üyesidir, bireyidir.
E, biz ne dedik?
Ama daha önce öyle değildi. Evet, daha önce değildi. Yani kendi dilinde türküsünü dahi söyleyemiyordu. Bu dediğimiz yirmi yıl önce, otuz yıl önce, kırk yıl önce. Ve özellikle, o dönemlerde Türkiye hangi siyasi partiler tarafından yönetiliyordu bir hatırlarsak eğer bunu… Esasında bir Kürt düşmanlığı yapılıyorsa bunun ne zaman yapıldığı ve bu kardeşlerimize verilmesi gereken hakların kimler tarafından verildiği çok açık, net bir şekilde ortaya çıkar.
Kayyumlar… Dokunulmazlıkların kaldırılması… Tutuklamalar… Kürt okullarının kapatılması…
Evet, bugün etnik kökeni ne olursa olsun herkes Türkiye’de kültürel haklarını yaşayabilmektedirler, en ufak bir kısıtlama, en ufak bir sıkıntı yoktur. Daha önce Türkiye’de bir Kürt problemi vardı, bugün yok. AK PARTİ hükûmetleri sayesindedir. Evet, öyle. Sadece bu kadarla değil. Bakın, Kuzey Irak’taki Kürt kardeşlerimizin bugüne kadarki barış ve huzur ortamı içerisinde yaşamalarının garantörü Türkiye’dir. Bunu en iyi oradaki kardeşlerimiz, vatandaşlarımız biliyor. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Korumuştur, her türlü desteği sağlamıştır. Biz hiçbir şekilde etnik açıdan bakmıyoruz, bakamıyoruz, inancımız buna engel, manevi değerlerimiz buna engel.
80 yaşındaki kadın mezarından çıkarıldı, mezarından çıkarıldı 80 yaşındaki kadın.
Yaratıldığı için saygı duyuyoruz, benimsiyoruz.
Ankara’da mezarından çıkarıldı 80 yaşındaki kadın; Kürt, Alevi olduğu için gömülmedi o kadın.
Dolayısıyla, eğer, Kürt kardeşlerimize ya da başka etnik kökenden gelen kardeşlerimize bir haksızlık varsa bu geçmişte çok yapıldı, hakikaten çok büyük zulümler söz konusu oldu ama AK PARTİ döneminde bunların tamamı ortadan kaldırıldı. Teşekkür eder, saygılar sunarım.
Sayın Canikli, teşekkür ediyorum.
Sayın Başkanım…
Sayın Başkan…
Hanımefendi, evet…
İnsanın kendi yarattığı ya da kendi döneminde yaşanan zulümleri görmemesi tabii ayrı bir meziyet olabilir ama hakikaten biz sadece Hatun Tuğluk’u hatırlatmak isteriz. Temiz bir dile davet ediyorsunuz ya herkesi, özellikle az önce duyduğumuz buradaki söz gerçekten inanılmazdı. “Anasını boyayıp babasına satmak” diye bir sözü gerçekten duymamış olmayı isterdim.
Senin niyetin bozuk, başka türlü anlıyorsun.
Bunu bütün kadınlar adına iade ediyorum, kadınlar satılık değildir. Böyle bir söz hiçbir şey adına, nereye ithaf ederseniz, nereye söylerseniz söyleyin, ne, hangi atıfla söylerseniz söyleyin kullanılamaz. Ayrıca, şunu ifade etmek isterim: Bir savaş tezkeresi aslında oylanıyor. Ama bunun zararını en fazla gören, fiziksel, cinsel, psikolojik olarak en fazla…
Lütfen.
Bunun zararını en fazla görenler kadınlardır ve bu yükselen öfke siyasetleri nedeniyle evde, sokakta şiddet gören de kadınlardır, yıktığınız hayatlar nedeniyle daha sonrasında onları tamir etmeye çalışanlar da kadınlardır. Ama imza attığınız tezkerelerde bunlar yazmıyor, bir de üstelik bunun üzerine kalkıp bu tür laflar edip, cinsiyetçi laflar edip gülebiliyorsunuz. Esefle hepinizi kınıyorum.
Sayın Altay…
Sayın Başkanım, zatıalinizin de belirttiği gibi bu görüşmeleri 80 milyon vatandaşımız izliyor. Sayın Bakan, benim yaptığım konuşmaya atfen, yaptığım konuşmadan kaynaklı olarak Cumhuriyet Halk Partisinin tezkereyle ilgili görüşünün net olmadığını söylemek suretiyle kamuoyunda bir kuşkuya neden olmuştur. Bu bir sataşmadır, söz talep ediyorum.
Buyurun efendim.
Sayın Bakan, Hükûmetimiz PKK terör örgütüyle savaş mı etmiş? Bu sizin burada yaptığınız konuşma bunu doğrular mahiyettedir. Ben bilakis dedim ki: “Bu yedi senedir Meclise gelen, terör örgütleriyle mücadele tezkeresidir. Devletin terör örgütleriyle etkin mücadelesine imkân veren bir tezkeredir ve biz ‘evet’ diyoruz. Siz bu tezkereyi Barzani’nin yapacağı referanduma gövde gösterisine çevirmek suretiyle kamuoyunun gözünü boyuyorsunuz.” dedim.
Ticaretle alakası yok anasını boyayıp babasına satmanın.
Şimdi, şunu merak ediyorum: Benim bu lafı etmeme çok gerekçe var. Bir tanesi, Sayın Bahçeli’nin ya da MHP sözcülerinin “Bu referandumu savaş sebebi sayarız.” mesajıdır. Aynı mesajlar Hükûmetten de geldi. Ben diyorum ki: Savaşa ne gerek var? Oradaki Arap’ı, Kürt’ü, Türkmen’i huzur içinde, sulh içinde, barış içinde yaşatmak için mücadele etmek varken savaşa ne gerek var diyorum. Bunu söylüyorum. (CHP sıralarından alkışlar) Ama siz ısrarla… HDP de bu tezkerenin savaş tezkeresi olduğunu söylüyor. Şimdi, siz de bu tezkerenin bu şekilde savaş tezkeresi olduğunu… “Zaten savaşacağız, savaşıyoruz.” dediniz burada.
Korkma seni götürmezler savaşa!
Vermeyin o zaman evet.
Bunun hesabını milletvekillerimize verirsiniz, kamuoyuna verirsiniz, bilmem. Ben bir savaş görmüyorum. Tekrar söylüyorum: Türkiye’nin bir terör sorunu vardır, PKK’yla da DAEŞ’le de FETÖ’yle de devlet etkin mücadele etmelidir ama Türkiye’nin bir Kürt sorunu da vardır ve bütün Kürtler terörize edilmemelidir, kriminalize edilmemelidir diyorum. Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Sayın Başkan…
Sayın Bakan, ne oldu?
Sayın Başkan, benim konuşmamla ilgili farklı anlamlara gelebilecek bir yorumda bulundu. 69 çerçevesinde konuşmamın nasıl değerlendirilmesi gerektiği hususunda görüşlerimi arz etmek istiyorum Sayın Başkan. Farklı bir yöne çekti Sayın Grup Başkan Vekili…
Bu farklı yöne çekme noktasındaki beyanı…
Savaşla ilgili Sayın Başkan, savaşla ilgili; Irak tezkeresi…
Savaşla ilgili… Bu böyle sürmesin sakın.
Yok, kısa Sayın Başkan, üç dakikanın belki tamamını da kullanmayabilirim.
Peki, buyurun.
Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; bu tezkerenin görüşülmesi daha sonra yapılabilirdi. Şu anda, bir önceki tezkere çerçevesinde yaklaşık kırk günlük, bu anlamda, o tezkerenin verdiği yetkilerin kullanılması imkânı söz konusu ama özellikle hem de Türkiye Büyük Millet Meclisini olağanüstü toplantıya çağırarak bu tezkerenin erkenden, önceden görüşülmesi yolunda bir karar aldık, Türkiye Büyük Millet Meclisine bir başvuruda bulunduk. Bu hamle -tırnak içerisinde söylüyorum- Kuzey Irak’ta yapılmak istenen referandumla doğrudan bağlantılıdır. Burada, biraz önce konuşmamda da ifade etmeye çalıştım, bu referandum Türkiye açısından çok ciddi bir güvenlik problemini ortaya çıkaracaktır, ayrıca bölgeyi de bir ateş çemberine atacaktır. Dolayısıyla, bunun engellenmesi gerekir. Birinci adım, ilk adım, önce referandum kararından vazgeçilmesi gerekir ve yapılmak istenen sonuçla mütenasip adımlar atılması, kararlar verilmesi son derece doğaldır. Yani referandum kararı verilmeden ya da referandum yapılmadan referandum yapılmış gibi eğer adımlar atarsanız o çok ölçülü olmaz, daha büyük bedeller ödenmesi sonucunu doğurur. Dolayısıyla, bu çerçevede değerlendirildiğinde, atılan adım, verilen karar son derece yerinde bir karardır. Ayrıca, hiç blöf yapmıyoruz, kesinlikle, bizim blöf yapmadığımızı bütün dünya çok iyi biliyor. Daha önce de gerektiği zaman gerektiği takdirde Türkiye güvenlik gerekçeleriyle ve elbette uluslararası hukuka ve ikili anlaşmalara uygun bir şekilde her türlü adımı atmıştır. Bugün itibarıyla da her şey masadadır, her türlü karar ve eylem masadadır, gerektiği zaman da kullanılacaktır. Bundan da hiç kimsenin en ufak kuşkusu olmasın. Bu konularda da şaka yapmıyoruz, blöf yapmıyoruz. Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Engin Bey, bu Kayseri mevzusunda çok durduk, bazı tepkiler de geldi. Kayseri 5 bin yıllık kadim bir şehir. Bazı tabirleri kullanmayalım. Demin hanımefendinin dediği gibi de değişik ihtilatlara sebep olur. Dolayısıyla, ayrı fikirde olduğumuzu zannetmiyorum, sizi yakinen tanıyorum çünkü, nezaketinizi gayet iyi biliyorum. Diğer şehirlerimiz dâhil her şehrimiz, lütfen, bu tip mevzuları da aradaki hukukun getirdiği şakalaşma olarak görsünler diyorum.
Başkanım, Kayserililerin hepsi bu sözü bilir. Kayseri’ye atfen yıllardır, belki yüzyıllardır kullanılan bir söz olarak bilir ve benim tanıdığım hiçbir Kayserili bu sözden rahatsız olmaz.
Ben oldum Engin Bey, ben oldum.
Olamazsın ağabey, sen de olamazsın. Bundan rahatsız olan, devşirme Kayserilidir.
Efendim, tamamladık, bu mevzuyu bu şekilde kapattık. Efendim, İçişleri Bakanımızın bir talebi var. Sayın Bakan, buyurun efendim.
Tabii, 80 yaşındaki bir hanımefendinin vefatı ve karşı karşıya kaldığı olaylar hepimizi üzmüştür; başta Sayın Cumhurbaşkanımız, Başbakanımız, bütün arkadaşlarımız. O akşam Bakanlıkta çalışırken HDP’li milletvekilleri birkaç sefer üst üste aradılar, çok insani bir şekilde, böyle bir olayla karşı karşıya kaldıklarını ifade ettiler ama şunu söylemem lazım: Bu olaya bizim müdahale anımız o saat ve o dakika değil. Aysel Tuğluk’un annesi öldüğü andan itibaren -Ayşe Nur Bahçekapılı buradadır, Pervin Hanım burada- bizi aradılar, annesinin cenazesine gitmesi lazım geldiğini, bunun için izin istediklerini söylediler. Biz de kendilerine bunun çok insani bir şey olduğunu ve bunun için hemen Adalet Bakanımızla konuşacağımızı... Sayın Başbakanımız da burada. Sayın Başbakanımıza konuyu arz ettik ve hemen ardından cenaze işlemleri başladı. Cenaze işlemleri başladıktan sonra elbette ki izinler, izin süreçleri, prosedürler derken öğlen veya ikindide gömülecek cenaze, maalesef, akşam vaktine denk geldi. Bu esnada da polisler, güvenlik kuvvetleri oralarda tedbir aldılar -ben İncek’i çok bilmiyorum yani yer olarak da çok bilmiyorum- köye gittiler. Tabii, bu arada, niye köye bu kadar polis arabası geliyor, cenaze orada ne oluyor gibi birtakım tezviratlar da gelişti. Emniyet müdürleri, bütün görevliler cenazedeki defin gerçekleştikten sonra oradan ayrıldılar. Fakat orada bir 15-20 kişilik grup, ilk önce 5, sonra 10, sonra 15, sonra 20, sonra 25 kişilik bir grup… Maalesef, hiç birimizin kabul etmeyeceği ve hepimizin de eleştirdiği, bir anneye yapılmaması gereken ve hepimizin de üzerinde ciddi bir şekilde durduğu bir olayla karşılaşıldı. Yine arkadaşlar beni aradılar, dediler ki: “Burada kötü olaylar oluyor, lütfen müdahale edin.” Birkaç arkadaşımızla konuştuk: Sırrı Süreyya Önder, Osman Baydemir, Pervin Hanım… Yani bunlar yaklaşık bir on-on beş dakika içerisinde gerçekleşen olaylar. Ankara Valisini, Ankara Emniyet Müdürünü hemen aradık, olay yerine sevk ettik. Dedik ki: “Burada ne varsa hemen burada tedbir alacaksınız.” Ardından Sırrı Süreyya Bey tekrar aradı, dedi ki: “Burada çok kötü olaylar olacak.” Ben dedim ki: Ben hemen oraya geliyorum.
Sayın Başkan, müsaade ederseniz…
Hükûmet adına söz istediniz, üç dakika verdim.
Teşekkür ediyorum efendim. Ve hemen arabaya atladık, oraya gittik. İlk önce mezarlığa gittik, “Bu merhume burada defnedilsin. Biz devlet olarak bunu sağlarız. Burada bir hadise söz konusu oldu, bunu tasvip etmemiz mümkün değil. Bu birliğimiz açısından burada defnedilmesi doğrudur.” dedik. Sonra tekrar tezekkür ettik. Sonra Aysel Tuğluk’u sorduk nerede diye. “Karakolda.” dediler. Kalktık, karakolun dışındaki ring arabasının içerisindeydi, cezaevi arabasının içerisinde, aldık karakola götürdük ve yaklaşık kırk dakika, kırk beş dakika hem başsağlığı diledik hem de konuştuk. Hiç merak etmeyin, buraya defnetmek istiyorsanız buraya, Karşıyaka’ya götürmek istiyorsanız Karşıyaka’ya, memleketine götürmek istiyorsanız memleketine… Sayın Cumhurbaşkanımızın talimatı oldu, uçak… “Ne istiyorsanız, nasıl istiyorsanız, kendi memleketine gitmek istiyorsa, burada defnedilmek istiyorsa burada…” Biz elimizden geleni yaptık. Sonra birtakım iddialar söz konusu oldu. İddialar şunlardı: “Bize burada küfrettiler, hakaret ettiler, bilmem ne ettiler.” Ben İçişleri Bakanıyım, ben bunları araştırmakla sorumluyum ve mükellefim. Hemen arkadaşlarıma talimat verdim. Böyle bir soruşturmada nasıl, kaç kişi bunu bilmiyorum.
Bağlıyorum efendim. Ama toplam 20 veya 25 kişinin olduğu bir yerde, bilgisi dâhil 62 kişinin görüşüne başvuruldu. Ha, o arada birileri bizimle fotoğraf çektirdi, şöyle oldu böyle oldu ama devlet gereğini yerine getirdi hem de hukuk işledi ve devlet gereğini yerine getirdi. Şimdi, bunun üzerinden “Hatun Tuğluk’un cenazesinde şöyle bir şey oldu, böyle bir şey oldu.” veya burada siz, sanki biz bunun koordinatörüyüz, sanki biz bunun yapanıyız… El insaf deriz ya. Yani, bu olayın her hâlini eğer birlikte yaşamamışsak, birlikte bunu santim santim, adım adım nasıl bir şekilde… Dediniz ki: “İki gün evinde kalsın.” Evet, bu olay da olmamıştı o zaman. “Aysel Tuğluk iki gün evinde kalsın…” Normalde evinde kalamaz, kalması gereken yer akşam cezaevidir. “Annesi vefat etti, evinde kalsın.” Biz burada insani olarak da hukuki olarak da elimizden gelen her şeyi yaptık. Toplumsal olaylar olur mu? Olur. [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] Cümlelerimi bağlıyorum Sayın Başkanım. Bize göstermiş olduğunuz fırsata teşekkür ediyoruz. Burada Hükûmet olarak da elimizden geleni yaptık. Üç buçuk, dört saat, bu ülkenin İçişleri Bakanı olarak ben karakoldaydım -karakolda beklemek başka bir şey- meselenin tam anlamıyla çözüme kavuşturulabilmesi için. Ben teşekkür ediyorum. Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.
Efendim, şahıslar adına…
Sayın Başkan…
Sırrı Bey…
Anılan hadiseyle ilgili bir açıklama yaptı. Normalde İç Tüzük’ün hatırlatmasına girmek istemiyorum ama benim de ekleyeceklerim var.
Buyurun Sayın Önder.
Değerli arkadaşlar, bu meseleyle ilgili pek az konuştum. Bu bilgilendirme önemliydi. Öncelikle birkaç şeyi, Sayın Başkanın da Sayın Bakana tanıdığı süre kadar… Aslında bunda süre sınırı da koymamamız lazım. Öncelikle Sayın Bakanın bir yanılgısını düzelterek başlamak istiyorum. Burada Sayın Aysel Tuğluk’a bahşedilmiş bir hak yok. Sayın Adalet Bakanı burada, yakınlarını kaybedenlerin yasal hakkıdır bu. Evinde kalması da bir lütuf değildir, böyle sunulmaması gerekir. Eğer güvenlik açısından bir mahzur yoksa taziye işlerini yapabilir. Ben şimdi kısacık bir Türkmen töresinden bahsetmek istiyorum. Toros Türkmenlerinde hâlen devam eden bir gelenek vardır. Düğünler yazın yapılır ve hazırlıklara başlanır, bütün Türkmen beldelerinde böyledir fakat düğün öncesi bir şenlik ve neşeden eser yoktur. Lojistiği hazırlanır, davetliler istikbal edilir, yatacakları yer hazırlanır, ondan sonra çalgıcılar gelir. Yine düğün emarelerinden eser yoktur. Ana babaların eşliğinde…
Efendim, bir yere geleceğim.
Esasa girelim lütfen.
Esasa geliyorum.
Rica edeyim, lütfen...
İtiraz eden varsa burada kesebilirim. Bu önemli bir şey. Siyaset yapmıyorum, bir şey anlatmaya çalışıyorum.
Ama Genel Kurul çalışmaları devam edecek efendim.
Etsin efendim.
Sizin diyeceğiniz bir şey varsa Sayın Bakanın açıklaması hakkında… Ansiklopedik bilginize teşekkür ediyoruz.
Ansiklopedik bilgi değil; bu, Anadolu’nun dağı, taşı.
Her neyse…
Ansiklopedik bilgi değil, hayatın bizatihi kendisi.
Hayatın bizatihi bilgisi olsun.
Ama siz bunu…
Fakat lütfen esasa girin.
Siz bu vaktimi alırsanız… Şimdiye ben elli tane laf etmiştim. Başkan, biraz anlayış lütfen.
Buyurun.
Ana babalar çalgıcıların yanına katılır ve son düğünden, o beldede gerçekleşmiş son düğünden o güne kadar cenaze çıkmış hangi ev varsa çalgıcılar o eve giderler, cenaze çıkanın hüviyetine, yaşına, cinsiyetine göre bir ağıt yakmaya başlarlar. Bu “Taziyenize biz bir düğün kuracağız ama sizin de acınız olduğunu biliyoruz -hemhâl olmak diyelim, şimdi “empati” deniliyor, tam karşılamıyor- sizin acınızı biliyoruz, anlıyoruz ve rızalık istiyoruz.” demektir. O cenaze evinin kapısı açılır ister altı ay önce ölmüş olsun ister altı gün önce. [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] Buradan, Sayın Bakan, biraz belki orada olmadığı için meseleyi bir taşkınlık gibi anlattı, mesele öyle değildi. Topyekûn bir linçin, bir öfkenin ve bir nefret söyleminin hedefi olduk ve bir saldırının ve bu -çok fazla vaktinizi almayacağım- hem güvenlik görevlilerinin ifadelerinde var. Gelmekte olanı biz bildirdik “Bakın, bunlar halis niyetli değil, böyle gözükmüyor, siz önlem alın.” diye, bunlara kulak tıkandı. Sayın Bakanın üzerinden atladığı bir şey, bütün HDP’li vekillerin maruz kaldığı bir şey ve bunun da en çok Sayın Meclis Başkanını ilgilendirdiğini düşünüyorum, biz Ankara Valisine, Ankara Emniyet Müdürüne... [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] Teşekkür ederim.
Teşekkür ediyorum. Sayın milletvekilleri, şahsı adına ikinci konuşmacı İstanbul Milletvekili Sayın Mehmet Mehdi Eker Beyefendi’dir. Buyurunuz Sayın Eker.
Bugün birkaç saattir Hükûmet tezkeresi müzakere ediliyor ve ben de bu tezkereyle ilgili görüşmelerdeki son konuşmacıyım. Üzerinde çok konuşuldu, 2016’da alınan, Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetine verilen bir yetki tezkeresinin sonuna gelindi ve bir yıl daha uzatılmasıyla ilgili bir karar söz konusu. Tabii, şunu ifade etmemiz lazım: Türkiye, kendi güvenliğini sağlama, gerek kendi güvenliğiyle gerek bölgedeki diğer ülkelerin güvenliğiyle ilgili en önemli faktör olan istikrarı da gözetmek durumunda. O nedenle, Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetinin bu yetki talebi uluslararası hukuk açısından meşrudur ve bir haktır. Değerli milletvekilleri, biz, tarihi, masal olsun diye, hikâye olsun diye öğrenmeyiz; dünü doğru yorumlama, doğru anlama, bugünü ve geleceği doğru kurgulamak için öğreniriz. Son yüzyılda iki tane cihan harbi oldu, bugünden bunu soyutlamamız mümkün değil. Bu cihan harbinin bir tanesine “Birinci Dünya Savaşı” dediler, birine “İkinci Dünya Savaşı.” Kayıtlara göre toplam 81-82 milyon insan öldü. Atom bombaları atıldı. İkinci Dünya Savaşı büyük çoğunlukla Batı’nın kendi içindeki savaştı, Avrupa’nın kendi iç egemenlik savaşıydı ve bu savaş bitti, barışla sonuçlandı, bir anlaşmayla sonuçlandı. Arkasında, Batı bir entegrasyon projesiyle aslında bunu bitirdi, bu entegrasyon projesinin adı “Avrupa Birliği”dir. Avrupa Birliğinin değerleri oluşturuldu ve bu değerler üzerinden bir entegrasyon projesi olarak, önce, birlik, ortak pazar vesaire, arkasından bir siyasi birliğe evrildi. Dolayısıyla bu savaş, Batı için bir entegrasyon projesiyle tamamlandı. Ama değerli kardeşlerim, Birinci Dünya Savaşı’nın hedefi, üzerinde bizim de yaşadığımız Orta Doğu coğrafyası ve Osmanlı İmparatorluğu’nu yıkmak ve bölmek idi. Dolayısıyla o savaşın tezahürleri, o savaşın sonuçları, o savaşın komplikasyonları bitmedi. Bugün karşı karşıya kaldığımız mesele bu. Eğer biz bunu doğru tanımlar, doğru analiz eder ve buna göre de davranırsak sorunları barış içerisinde daha kolay çözebilme imkânımız olur. Değerli milletvekilleri, burada, 2003’te Irak’ın işgaliyle başlayan Irak’ta birçok gelişme; 2011’de Suriye’de yapılan, ortaya çıkan çatışma. Bölgede, sadece bugün Suriye’de 8 silahlı terör örgütü grubu var bilinen, 8 örgüt; Irak’ta da birçok terör örgütü var. Bunlar eliyle bölge istikrarsızlaştırılmaya, bunlar eliyle bölge kan gölüne çevrilmeye çalışılıyor. Orta Doğu’da yaşayan insanlar çok değerli bir mülkün üzerinde yaşıyor ama bu çok değerli mülkün petrolü ve gazı Orta Doğululara refah sağlamak yerine, onların refahını artırmada kullanılmak yerine maalesef birbirlerinin eteğini tutuşturmada benzin olarak kullanılıyor ya da bir terör örgütünün elinde molotofkokteylinin şişesine dolduruluyor. Biz AK PARTİ Hükûmeti olarak kendi medeniyet tasavvurumuzla, 2003’ten beri gerek Türkiye'nin içerisinde gerek sınırlarımızın dışında, tıpkı Avrupalıların yaptığı gibi, bölünme ve parçalanma değil, entegrasyon ve bir araya gelme yoluyla, iş birliği alanlarını artırma yoluyla bir çaba içerisinde olduk, projeler uyguladık. Türkiye'nin içerisinde demokratikleşme ve sivilleşme yoluyla kendi iç meselemizi çözmeye, Kürt meselesini çözmeye çalıştık, kendi yaramızı kendimiz tedavi edebilecek bilgi ve hikmet düzeyine ulaştık. Ama terör örgütleri eliyle karanlık odaklar bunu her seferinde sabote ettiler, FETÖ bunlardan birisi, PKK bunlardan birisi; sürekli sabote ettiler, sürekli. Biz Suriye’de vizeleri kaldırma kararı aldık, Irak’ta yüksek düzeyli ekonomik istişare toplantıları düzenledik, ticaretimizi artırdık, ilişkilerimizi geliştirdik. Bu ülkelerle, bütün bu coğrafyada yaşayan ülkelerle hep bir arada olmak ve sorunları barış içerisinde çözmenin gayretinde olduk. Ama giderek, özellikle 2011’den sonra, maalesef, bir trajediye dönüştü. Bugün Orta Doğu coğrafyasından, Suriye’den, Irak’tan insanlar iltica ediyor. Akdeniz ve Karadeniz Orta Doğuluların mezarlığı hâline geldi. Değerli kardeşlerim, daha dün, Karadeniz’de Kocaeli’de Kuzey Irak’tan kaçan 9’u Duhoklu, 9’u Süleymaniyeli Kürt boğuldu, dün. Bakın, referandumun kararı henüz hayata geçmeden insanlar oradan iltica etmeye, başka coğrafyalara gitmeye başladı. Bu son derece de anlamlıdır. Buna dikkat etmemiz lazım. Şimdi, arkadaşlarımız birçok şey söyledi, müsaade ederseniz… Tabii, Kürtlerle ilgili olarak muhalefet partilerinin bazı sözcüleri beyanlarda bulundular, kimi dedi ki: “Kürtleri karşınıza alıyorsunuz.”, kimi dedi ki: “İşte, Kürtlerle şöyle şöyle yapılıyor, hakları alınıyor.” vesaire… Ben, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmakla iftihar eden Diyarbakırlı bir Kürdüm. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Benim size, Kuzey Irak’a, Sayın Barzani’ye, oradaki kardeşlerimize mesajım şu: Asla bu tezkere bölgede yaşayan kardeşlerimize dönük değildir. Biz on dört asırdır birlikte yaşıyoruz, on dört asırdır bir medeniyeti birlikte inşa ettik. Kuşkusuz, burada başka halklar da var, Araplar, Türkmenler, Süryaniler, Ezidiler hepsi bir arada, biz birlikte yaptık. Bugün bizim karşı karşıya kaldığımız konu, aynı dinin mensubu, aynı kaderi paylaşan, aynı şeye gülüp aynı şeye ağlayan, gelenekleri birbirine benzeyen, kültürleri birbirinin içine geçmiş, kız alıp vermiş iki ayrı halktan birisini topa tutma tezkeresi hiç değildir ama şunu bilmemiz lazım: Burada bağımsız bir devlet kurma kararından daha çok, âdeta Orta Doğu’da yeni bir savaşı başlatma kararı olarak algılanıyor. Mesele bu. Bunu bilelim. Uluslararası karanlık odaklar terör örgütleri eliyle…
Teşekkür ediyorum Sayın Başkan. Biz bundan sonraki süreçte olanları, olacakları gördüğümüz için kardeşlerimizi dostça ikaz ettik. Dostça ikaz ediyoruz: Henüz vakit var ve bundan dönelim çünkü bu karar Orta Doğu’da ne Kürtlere ne Türkmenlere ne Araplara ne Süryanilere ne Keldanilere ne Yezidilere hiç kimseye bir yarar getirmeyecek, kan ve gözyaşını artırmaktan başka bir işe yaramayacak. Bazıları kan dökmeyi, kan dökme üzerinden siyaset yapmayı bir politik yol olarak tercih edebilirler ama biz bu coğrafyada... Size Diyarbakırlı büyük şair Sezai Karakoç’un bir dörtlüğüyle izah edeyim, diyor ki: “Evrim günlük sularla, Devrim irinle kanla, Bizse dirilişi gözlüyoruz, Bengisu bengisu kayna ve çağla.” [[AK PARTİ sıralarından alkışlar]] İçeride sorunlarımızı çözmek, demokratikleşme ve sivilleşme yoluyla kendi iç meselelerimizi halletmek, bölgemizde de istikrarın unsuru olmak ve güvenliğimizi sağlamak bizim açımızdan son derece de önemli bir konudur. Son olarak şunu söylemek istiyorum: Bu oyuna gelmeyelim. Hâlâ bir yol var ve hâlâ bu oyunu bozabilirsiniz. Siz bu oyunu bozduğunuzda Türkiye’nin başına örülmeye çalışılan çorabı da yırtmış olacaksınız. Tekrar acıda ve sevinçte birlikte olduğumuzu göreceğiz. Ve şunu asla unutmayacağız: Kendilerine entegrasyon düşünüp, onu hayata geçirip Orta Doğu için, Orta Doğulular için, Kürtler, Türkler, Araplar için sürekli bölünme ve parçalanma isteyenlerin, onların çıkarına olan hiçbir şey sizin çıkarınıza olamaz; Kuzey Irak bölgesel yönetimindeki kardeşlerime özellikle sesleniyorum, onların istediği hiçbir şey sizin gerçek talebiniz olamaz. Saygılar sunuyorum.
[[AK PARTİ ve Bakanlar Kurulu sıralarından alkışlar]] Sayın milletvekilleri, Başbakanlık tezkeresi üzerindeki görüşmeler tamamlanmıştır. Şimdi, tezkereyi oylarınıza sunuyorum. Oylama Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü’nün 140’ıncı maddesine göre işaretle oylama şeklinde yapılacaktır. Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Tezkere kabul edilmiştir. [[AK PARTİ ve Bakanlar Kurulu sıralarından alkışlar]] Sayın milletvekilleri, böylece, olağanüstü toplantıya konu işin görüşmeleri tamamlanmıştır. Gündemde bulunan konuları sırasıyla görüşmek için, Anayasa ve İç Tüzük gereğince 1 Ekim 2017 Pazar günü saat 14. 00’te toplanmak üzere birleşimi kapatıyorum. Teşekkür ederim.