Bo día, retomamos a sesión co punto sexto da orde do día, que se corresponde con preguntas para resposta oral do presidente. Pregunta ao Sr. presidente da Xunta de Galicia de D. Gonzalo Caballero Míguez, do G. P. dos Socialistas de Galicia, sobre a rectificación da xestión educativa tras o fracaso do Goberno galego no inicio do curso escolar.
Ten a palabra o señor Caballero.
Grazas, señor presidente. Señoras e señores deputados, di o Estatuto de autonomía de Galicia no seu artigo 31 que é de competencia plena da Comunidade Autónoma galega o regulamento e a administración do ensino en toda a súa extensión, niveis e graos, modalidades e especialidades. E o certo é que Galicia está fondamente preocupada polos problemas do inicio do curso escolar e pola falla de xestión por parte do Goberno autonómico. A partir de hoxe, 23 de setembro, arrancan as clases de secundaria, bacharelato e formación profesional, despois de que o Goberno tivese que rectificar as súas propias intencións de forma continua ante a súa incapacidade e fracaso polos seus plantexamentos. ¿Que fixeron vostedes, señor Feijóo, durante seis meses para organizar o inicio do curso escolar? ¿Onde estiveron os responsables de educación? Tras seis meses de pandemia e cun verán incluído, vostedes non fixeron o seu traballo, e xeraron unha fonda preocupación, desconcerto e falla de organización na comunidade educativa. Durante semanas negaron a realidade á comunidade, aos pais e ás nais, desprezaron o diálogo e o consenso e logo tiveron que improvisar. A súa xestión foi a improvisación continua para o inicio do curso escolar. O 10 de setembro o presidente da Xunta dicía que se estaba iniciando o curso con total normalidade. Non se fixera o traballo de buscar profesorado extraordinario, contratación extraordinaria, o que posibilitaban os fondos da covid, como fixeron outras comunidades ao longo dese tempo —por exemplo, Castela-A Mancha, que preveu esa organización cos mesmos fondos de Galicia para 2.000 docentes máis—. Non fixeron un mapa dos espazos educativos. Non previñeron a organización e a dotación de máscaras gratuítas para o alumnado. Non plantexaron un plan de necesidades educativas específicas reforzadas para o alumnado con máis dificultades. Ese 10 de setembro vostede dicía que o curso se iniciaba con normalidade, pero houbo un rexeitamento e un plante total. Recibiu vostede a carta de decenas de directores de centros de ensino secundario que lle dicían que o curso non podía empezar, e por iso tiveron que aprazalo. E por iso están agora 150.000 alumnos empezando entre hoxe, mañá e pasado a súa actividade, cunha situación na que o caso de Galicia é un caso sen parangón na mala xestión do inicio do curso escolar, soamente equiparable ao que fixo a Comunidade de Madrid. Galicia estivo na cola das previsións, da organización. Mentres en Valencia no mes de xullo xa se falaba de protocolos con distintos escenarios e se plantexou nova contratación, así como se barallou tamén o escenario de acordos coa comunidade educativa, aquí non houbo xestión. Vostede, señor Feijóo, abandonou a comunidade educativa. Vostede non fixo o seu traballo para reforzar un inicio de curso que é especialmente complexo. As cousas son complexas, pero, cando non se fai nada nin se acerta, entón as cousas son moito máis complicadas. Pedímoslle que rectifique toda a súa falla de xestión ao longo destes seis meses para o inicio do curso escolar, que se poña ao carón dos pais e nais, da comunidade educativa, que pida desculpas polos erros e que contribúa a un novo escenario que permita posibilitar as maiores garantías posibles para os estudantes e para a comunidade educativa do noso país. Moitas grazas.
Grazas, señor Caballero. Resposta do presidente da Xunta.
Moitas grazas, señor presidente. Señor Caballero, na última sesión de control, antes das eleccións, preguntábame vostede sobre o suposto fracaso da Xunta na xestión sanitaria. Agora vólveme preguntar sobre o fracaso da Xunta no ámbito educativo. Eu creo que o seu grupo sabe moito máis de fracaso que este grupo maioritario. Pero, en todo caso, se vostede quere falar de fracasos sen mirar o propio, eu non teño inconveniente en explicar as grandes dificultades que están pasando todas as comunidades autónomas no inicio do curso escolar. Efectivamente, temos competencia nos temas educativos, dentro das bases que dite a Administración xeral do Estado. Iso di o Estatuto e a Constitución española de forma conxunta. Creo que é atrevido falar de fracaso no inicio do curso escolar. Non soamente é atrevido senón que, ademais, é inxusto. Iniciar un curso escolar sempre ten dificultades, pero iniciar un curso escolar en plena pandemia non ten ningún antecedente en toda a historia próxima e recente de España. Polo tanto, señorías, nestes momentos, dende o 10 de setembro, en que hai máis de 250.000 persoas, entre escolares, profesores, persoal non docente e persoal de servizos xerais, que están impartindo clases de primaria e de infantil con normalidade e con aproximadamente 160 infectados —o que supón o 0,06 % do total—, dicir que este curso empezou de forma inaxeitada, e cando resulta, señorías, que temos estas porcentaxes no ámbito epidemiolóxico e cando do total de persoas infectadas en Galicia tan só o 3,7 % afecta o sistema educativo, é algo —insisto— inxusto. Dicir que non fixemos nada, cando no mes de xullo presentamos o primeiro protocolo —o primeiro protocolo de España—, cando levabamos desde o mes de maio pedíndolle ao Goberno central que establecese un protocolo único para todo o sistema educativo español e non o conseguimos ata o 27 de agosto —fomos a primeira comunidade autónoma que traspuxo ese protocolo único do Estado ao ámbito territorial, e o 16 de setembro modificamos ese protocolo coas propostas do comité clínico—, cando fixemos un cribado a máis de 40.000 docentes para coñecer o seu estado epidemiolóxico e cando neste momento estamos contratando máis de dous mil profesores, dicir que todo isto é un fracaso, señor Caballero, con todos os respectos, é, efectivamente, unha falta de respecto aos profesionais docentes, aos profesionais sanitarios e á comunidade educativa. [[Aplausos.]] Señorías, hai comunidades autónomas do Partido Socialista que aínda non empezaron o curso escolar, e aquí houbo eleccións e cambio de goberno. E agora pídesenos que fagamos as cousas de forma distinta. ¿Houbo que modificar e rectificar determinadas cuestións? Sen dúbida. ¿Asumo esas modificacións e rectificacións? Tamén. Pero que veña dar leccións o Partido Socialista sobre o inicio do curso escolar non deixa de ser un sarcasmo. Señor Caballero, mire, nós imos seguir sendo responsables e leais co Goberno central, aínda que o Partido Socialista en Galicia non sexa nin responsable nin leal coa comunidade educativa. E por iso mañá imos aprobar outra vez outra proposta, que é un plan de continxencia para a educación non presencial, ou semipresencial, con máis ordenadores, con máis formación e con máis medios.
Remate, por favor.
Señor Caballero, hoxe iníciase, precisamente, como vostede dicía, o curso na secundaria, en formación profesional e bacharelato, e imos seguir traballando como fixemos en infantil e na primaria. E por iso, señor Caballero, ten vostede moi pouca confianza no sistema educativo. Nós temos absoluta confianza no sistema educativo de Galicia. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, presidente. Réplica do señor Caballero.
Señor Feijóo, nós temos toda a confianza no sistema educativo e na comunidade educativa, pero a comunidade educativa non confía neste Goberno e nesta Consellería de Educación. Por iso vostede recibiu ducias de cartas de directores de centros que dicían que non o estaban facendo ben. E cando, a pesar de que os pais e nais en Galicia estamos moi preocupados polo inicio do curso escolar, vostede responde que está moi tranquilo porque gañou unhas eleccións e iso é o seu éxito, o seu éxito non é o éxito dun país que está preocupado. Ese plantexamento, señor Feijóo, é errado. Porque o protocolo de xullo foi un protocolo errado e por iso tivo que mudalo de arriba a abaixo, e por iso non fixo os deberes mentres outras comunidades os facían. Por iso non sabemos no que gastou vostede os 93 millóns de euros que do fondo da covid lle chegaron a Galicia para educación. E, por certo, está ben que sempre plantexemos cambiar os criterios. Póñase vostede de acordo tamén coa súa homóloga da Comunidade de Madrid se quere cambiar eses criterios de educación, que nós imos traballar polos mellores criterios para Galicia cando agora se distribúa, en función do número de estudantes que hai no conxunto do país, en cada unha das comunidades. Non siga vostede botando balóns fóra e asuma o seu problema. ¿Como que non houbo unha crise? Vostedes plantexaron distintos números de profesores. Ao principio dicían que ía chegar con contratar 200 profesores máis, despois dixeron 800, agora 1.800 —que aínda non están nas aulas e que aínda non houbo nese inicio—. Dimitiron directores nos centros, houbo abandono das posibilidades de garantir aos concellos a limpeza dos centros que lle están reclamando. Hai unha falla de consenso coa comunidade educativa. Non contrataron os docentes con dilixencia, como se fixo noutras comunidades que si previñeron o inicio do curso escolar. Houbo, por iso, señor Feijóo, unha substitución na Consellería de Educación, que vostede motivou porque vostede sabe que fracasou na súa política educativa, e ademais constitúen un comité de expertos esta semana, cando xa o curso escolar tiña que estar empezado, para intentar poñer pequenos remendos pola súa falla de xestión. As súas solucións foron mamparas e liberdade para os centros e semipresencialidade, e para esa semipresencialidade ¿onde está un plan de dixitalización que garanta a todos os alumnos de Galicia un ordenador e unha posibilidade de ter conexión de internet para este curso. Tampouco houbo ningún avance significativo en 6 meses de pandemia en materia educativa, todavía hai áreas como a de Vigo que seguen sen comedores escolares, co problema que implica isto para a conciliación, e non hai resposta porque a súa resposta é a de encasillarse. O Goberno de España dotou de 93 millóns de euros extra a comunidade autónoma galega para este inicio de curso, ¿cantos millóns de euros puxo vostede dos orzamentos da Xunta de Galicia que son a súa competencia en Educación...
Remate, por favor.
...para complementar as necesidades dun inicio do curso escolar? ¿Onde estivo ese compromiso coa contratación docente? Señor Feijóo, nós temos toda a confianza na comunidade educativa, eu son membro desa comunidade educativa, pero con toda a confianza e nesa comunidade, a comunidade sabe que quedou soa, que estivo abandonada, que non houbo unha Consellería de Educación que fixera os deberes a carón desa mesma comunidade. E por iso pedímoslle que asuma os erros cometidos e que afronte o futuro cun novo estilo de diálogo, de consenso e de cooperación cos pais, nais e a comunidade educativa...
Grazas.
...que lle están pedindo que aposte por unha educación pública de calidade para todos e para todas.
Grazas, señor Caballero. Grazas.
E máis neste inicio do curso escolar, educación pública e gratuíta para todos...,
Grazas.
...traballo dende a Xunta de Galicia para poder salvar unha situación...
Grazas. Terminou o seu tempo.
...tan complexa. Moitas grazas, señor Feijóo. [[Aplausos.]] Peche desta pregunta. Señor presidente.
Moitas grazas, señor presidente. Señor Caballero, falaba vostede das eleccións, eu non. Agora ben, se cre que as eleccións foron un éxito persoal do presidente da Xunta de Galicia equivócase, as eleccións é unha vontade democrática expresada nas urnas do pobo de Galicia. Non é un éxito de ninguén, é o que quixeron os galegos e por iso votaron os galegos. E por iso cando vostede na primeira pregunta fala de fracaso, señor Caballero, o fracaso creo que non está nestas bancadas. E por iso dígolle con total responsabilidade que se lle chegamos a facer caso a vostede hoxe estariamos en campaña electoral facendo as eleccións en setembro. [[Murmurios.]] Era a súa proposta, señor Caballero. [[Murmurios.]] Facendo as eleccións no momento de maior irresponsabilidade que se podían facer. A vostede non lle importaba nin o curso escolar nin que non houbera presidente, nin que non houbera Goberno, nin que non houbera Parlamento no mes de setembro. Porque o único que lle importaba simplemente era meterlle medo á xente para que fora votar no mes de xullo. [[Aplausos.]] Por iso é sorprendente, señoría, que vostede veña falar de fracaso. [[Aplausos.]] Mire, señor Caballero, eu respondo ante os galegos en todas as decisións que asumo e, por suposto, nas que me equivoco; pero o que non é de recibo é que vostede me veña falar aquí de lealdade e de fracaso. Vostedes fixeron unha proposta. Teño aquí unha proposta do Partido Socialista de Galicia, moi ben, ¿sabe cando fixeron vostedes a proposta?, ao día seguinte de que o Goberno de España presentara o protocolo para iniciar o curso escolar. [[Risos.]] ¿Parécelle que isto é preparar o curso escolar, señor Caballero? ¿Preparar o curso escolar é facer unha proposta o 27 de agosto? Mire, levamos desde o mes de maio todos os presidentes autonómicos solicitando un protocolo para o inicio do curso escolar, e o Goberno de España —con 22 ministerios— propono o 27 de agosto. ¿Sabe cal era o fácil? O que fixeron vostedes, suspender todas as clases durante todos os meses desde o mes de marzo. Iso era o fácil, o difícil era iniciar un curso escolar en plena pandemia; e iso é o que fixo o Partido Popular, [[Aplausos.]] iniciar un curso escolar en plena pandemia. [[Aplausos.]] Fala vostede, señor Caballero, dos fondos COVID. Pero, ¿de verdade que vostede vén defender aquí os fondos COVID que lle trasladaron a Galicia? Cando resulta que temos o 10 % de gasto de comedores escolares de España e de cada 5 euros en transporte escolar en España 1 se gasta en Galicia, e todo iso vale cero desde o punto do reparto de financiamento do Partido Socialista. Señor Caballero, vostedes quitáronnos 36 millóns de euros para iniciar o curso escolar, 36 millóns de euros menos do que nos corresponde por poboación escolar, por comedores, e por transporte. E a pesares diso estamos contratando a 2.000 profesores, ¿sabe o que supón contratar a 2.000 profesores, mais os gastos correntes que supón, mais as indemnizacións aos colexios concertados? 96 millóns de euros só en nómina. ¿E dime que non investimos na educación? Vai ser o curso escolar con máis profesores da historia e probablemente con menores horas lectivas. Xa eramos a comunidade autónoma con máis profesores por alumno e agora subimos un punto máis. Por tanto, señor Caballero, pídolle un pouco de respecto, en primeiro lugar, sobre o concepto de fracaso; en segundo lugar, sobre o concepto de responsabilidade.
Remate, por favor.
A pregunta que eu lle fago dende a máis absoluta humildade é se vostede vai seguir con este plantexamento de oposición ou vai rectificar a partires do 12 de xullo; vexo que non, na primeira non. Despedíase vostede falando de fracaso sanitario e resulta que o Goberno de España di que unha das comunidades autónomas que xestionou mellor a pandemia é Galicia. E agora inicia con fracaso escolar e resulta que hai comunidades autónomas socialistas que aínda non empezaron e non houbo nin eleccións nin cambio de Goberno. ¿Hai algunha comunidade socialista que fixera o que vostede plantexa aquí? ¡Ningunha! Ningunha, señor Caballero.
Remate, por favor.
Por tanto, mire, nós...
Silencio, por favor.
Por favor, se quere vostede recoller o que din os sindicatos en Valencia ou en Castela-A Mancha, teño aquí os recortes. Pero como vostede non ten tempo nin sequera de velos tampouco vou ter tempo eu de ensinalos. Pero non hai ningún problema, señor Caballero, mire, nós somos 11 consellerías, ¿podemos cometer fallos?, por suposto. Somos a metade das que ten o Goberno. Que un Goberno en España que se desentendeu da pandemia, que se desentendeu do inicio do curso escolar, que se desentendeu dos problemas que temos as comunidades autónomas en plena pandemia, veña o seu representante en Galicia...
Remate, por favor.
...falar do curso escolar non deixa de ser simplemente unha broma. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] ¿Sabe unha cousa, señor Caballero? Teño moita máis confianza nos profesores que en vostede.
Grazas.
Máis nada e moitas grazas.
Grazas, presidente. Pregunta ao Sr. presidente da Xunta de Galicia de Dª Ana Pontón Mondelo, do G. P. do Bloque Nacionalista Galego, sobre a disposición do presidente da Xunta de Galicia a un diálogo real para acadar un gran acordo de país que permita erguer Galicia nun momento excepcional
Pregunta de dona Ana Pontón Mondelo, portavoz do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego.
Ben, bo día. Estamos vivindo unha situación excepcional que require previsión, anticipación e unha resposta á altura do desafío que temos por diante tanto desde o punto de vista sanitario, como social e económico. Previsión e anticipación son sempre as obrigas dun Goberno, pero é que son imprescindibles nun momento no que estamos vivindo unha pandemia. E era normal que ningún Goberno estivera preparado en marzo, o que non é normal é que 6 meses despois a improvisación siga sendo a marca do seu Goberno. Improvisación na xestión das residencias de maiores e en vez de recoñecer os erros o que fai é vetar unha comisión de investigación. Onte quedou retratado que intereses defende cadaquén. Improvisación nos rastrexadores, improvisación no inicio de curso. E eu quero facerlle un recoñecemento á comunidade educativa, ao profesorado e ás anpas, que están co seu labor suplindo a incompetencia do seu Goberno. [[Aplausos.]] E sería bo que en vez de escoitar tanto os sindicatos de Valencia escoitara o que din os sindicatos en Galiza. [[Aplausos.]] [[Murmurios.]] E non podemos permitir, señor Feijóo que esta improvisación se instale tamén no ámbito da reactivación económica porque nos estamos xogando o futuro de Galiza, o futuro da cidadanía deste país. Por iso hoxe desde o BNG queremos ofrecerlle que negociemos unha posición de país ante un asunto que é clave, o financiamento da reactivación económica de Galiza. Porque, mire, para que haxa reactivación necesitamos recursos, necesitamos un investimento público potente e non podemos permitir que Galiza fique discriminada ou reciba menos do que lle corresponde. E esa comisión de país debe articularse neste momento en dúas fontes de financiamento que se están negociando agora mesmo: a primeira, son os orzamentos do Estado, e, a segunda, ese fondo COVID europeo de 140.000 millóns de euros. Galiza non pode estar sen posición ante dous asuntos que son clave nun momento no que cada euro conta e nunha situación durísima, con consecuencias moi graves para o noso tecido empresarial, no emprego, nos salarios e en moitos sectores económicos do país. O que non podemos volver repetir, e menos no medio desta crise, son os recortazos. Xa tivemos abondo co recortazo de 442 millóns de euros co que se despedía Rajoy da Moncloa, ou co recortazo de 750 millóns de euros que nos tiñan preparado PSOE e Podemos neses orzamentos falidos. E tampouco podemos permitir que no reparto dos fondos europeos o centralismo madrileño se leve a parte do león e que a Galiza lle queden as migallas porque iso xa o vivimos noutras negociacións da Unión Europea e así lle foi a este país. E para evitalo a mellor opción é que teñamos unha posición de país, que cheguemos a un acordo aquí e que nos comprometamos a defender en todos os foros e institucións o mesmo, a defender o mesmo en Madrid, iso é o que nos fai fortes ante unha negociación co Estado. Señor Feijóo, ten a oportunidade de demostralo e tamén de demostrarnos que non ía de farol con esa oferta de diálogo e consenso que expresou nesta Cámara. Moitas grazas.
Grazas, señora Pontón. Resposta do presidente da Xunta.
Moitas grazas, señor presidente. Señoría, fala vostede de improvisación e de non sei cantas cousas no inicio do curso escolar, creo que xa lle respondín ao secretario do Partido Socialista. O que si é certo, señoría, é que vostede fala de compromiso con Galicia pero o que fai o BNG é alentar unha folga no inicio do curso escolar antes de coñecer nin sequera o protocolo de actuación nas aulas. Iso é defender o país, ¿verdade? Facer unha folga antes de coñecer nin sequera o protocolo pactado en Madrid e trasposto aquí e axustado a Galicia, vostedes plantexan e alentan unha folga. Evidentemente, a maioría dos profesores non lle fixeron caso. Fala vostede dos rastreadores, ignorando o que fai o persoal de atención primaria, o que fai o persoal de medicina preventiva nos hospitais, o que fan os equipos das catro xefaturas territoriais de sanidade, o que fai o centro de seguimento de contactos. Miles de persoas están traballando e rastreando, e por iso os datos epidemiolóxicos de Galicia de momento somos a segunda comunidade autónoma con menor ocupación en camas e a segunda comunidade autónoma con menor ocupación en UCI. E vén vostede aquí simplemente a tirar pola borda o traballo que están facendo miles de persoas durante todas estas semanas, e durante todos estes meses. E fala vostede de non sei que da comisión das residencias, pero onte xa quedou claro, ¿non vamos constituír unha comisión de reactivación? Falemos do que queiramos falar. ¡Pero se vostedes se negaron a facer unha comisión de investigación non do que pasou nas residencias senón de cantos mortos houbo en España! E o único deputado do BNG no Congreso dos Deputados votou a favor do Partido Socialista e de Podemos simplemente dicindo que non se pode nin investigar o número de falecidos en España. E vén falando aquí de que temos que facer unha investigación nas residencias, ¡todas as que queira!, sen ningunha dúbida. Mire, sabemos exactamente cantos faleceron nas residencias. Sabemos que neste momento o 1,1 % das 25.000 persoas residentes están contaxiadas —o 1,1 %—. Por iso, señora Pontón, se lle interesa realmente o país debería de protexelo, non criticalo, e non vilipendialo de forma continuada. Dime se estabamos dispostos a un diálogo real. A resposta é moi sinxela: ¡si! Pero non soamente estou disposto, é que estou convencido de que é necesario. E por iso hoxe mesmo iniciamos o diálogo social cos sindicatos ao saír deste Pleno. E por iso a semana pasada acordamos constituír unha comisión de reactivación por acordo dos grupos parlamentarios. E por iso eu mesmo lle reiterei por carta o meu compromiso de iniciar esa comisión. Espero e desexo que o BNG veña a esa comisión en serio e non veña á comisión como, por exemplo, a súa postura na Mesa do pacto demográfico, levantándose dela; ou na Comisión de Sanidade —que vostedes plantexaron e nós aceptamos— e levantáronse dela. Ou, señoría, recentemente no Debate de investidura plantexándome que colla as propostas anticuadas do BNG fronte a unha pandemia como é un banco público, unha tarifa eléctrica, un concerto económico... Comprenderá, señora Pontón, que se collo isto estou traizoando a maioría dos votantes de Galicia. Por tanto, señoría, nós queremos diálogo, sen dúbida, e produtivo tamén; e estamos dispostos a falar con vostedes de todo o que sexa necesario. O que lle pedimos, señora Pontón, é que o BNG cunha man inicie o diálogo e coa outra man convoque folgas de forma indiscriminada porque iso non é dialogar, señoría, iso é enganar.
Remate, por favor.
E ao Parlamento non se vén enganar... Dialogar, señoría. Iso é enganar.
Remate, por favor.
E ao Parlamento non se vén enganar a ninguén. Se vostede quere diálogo, haberá diálogo. Se vostede quere acordo, pode haber acordo. O que non é razoable é que vostede fale aquí de diálogo e na rúa de folgas. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, presidente. Réplica, señora Pontón.
Señor Feijóo, o que non podemos ver é como aquí se repite mimeticamente o mesmo papel. Vén aquí a facer de oposición da oposición e vén continuamente a intentar esconderse detrás dos profesionais que están facendo un labor desde logo que nós recoñecemos. Cada vez que se lle fai unha crítica a vostede, á incapacidade do seu goberno, o que non pode é intentar desprestixiar e atacar aos profesionais do sistema educativo, por exemplo como o está facendo vostede agora mesmo. Paréceme absolutamente deshonesto que cando hai un profesorado que está dando a cara, traballando deixándose a pel para sacar adiante a situación dos seus centros veña vostede aquí a atacalos, é desde logo absolutamente deshonesto, señor Feijóo, [[Aplausos.]] deshonesto. Esa non pode ser a súa carta de presentación. Porque o que tería que facer é pedirlles desculpas precisamente aos profesionais da sanidade, aos profesionais do sistema educativo e aos pais e ás nais pola súa improvisación e os seus bandazos continuos. ¿Que estivo facendo durante estes seis meses, señor Feijóo? ¿Que estivo facendo en vez de iniciar o curso escolar con todas as garantías? ¿Como pode seguir na mentira do rastrexadores, de que hai 6.000 rastrexadores neste país? É falso, señor Feijóo. E o que a nós nos preocupa é que Galiza teña os peores datos á hora de localizar os focos de contaxios e iso é o que lle debería de preocupar a un presidente responsable que non estea única e exclusivamente instalado na propaganda no medio dunha pandemia. Mire, nós falámoslle de dous temas que van ser cruciais para o futuro da reactivación económica, porque non vai poder haber reactivación económica sen recursos. E non fixo nin tan sequera mención a eles. Parece que a vostede non lle interesa dialogar nun asunto tan importante e no que nos estamos xogando o financiamento da reactivación. Vostede a quen vai apoiar, ¿aos intereses do centralismo madrileño representados en Ayuso que xa nos dixo que Madrid tiña que estar privilexiada, ou quere conformar unha posición de país para que non se repita a historia que xa nos pasou e que xa sabemos que consecuencias ten e é dunha Galiza discriminada? Nós ofrecémoslle a man para traballar por Galiza. Deixe de facer de oposición da oposición e lidere realmente o país porque estamos nun momento en que Galiza necesita un presidente e non un presidente submiso aos intereses de Casado e de Madrid. Moitísimas grazas.
Moitas grazas, señora Pontón. Peche da pregunta, señor presidente.
Non se crea, señora Pontón, que eu veño aquí a faltarlle ao respecto aos profesionais educativos, non. Eu veño aquí a defendelos. [[Murmurios.]] Si, si. Vostedes plantexan a súa ideoloxía nas aulas, nas ANPAS, nos lugares docentes, nós non. Nós vimos aquí defender que antes de iniciar un curso escolar vamos traballar todos. Nun país cunha pandemia os señores do BNG alentan unha folga antes de coñecer nin sequera os protocolos sanitarios para abrir as aulas. Esa é a crónica do que ocorreu en Galicia. E é lamentable, señora Pontón. É lamentable que vostedes nin sequera en pandemia se poñan arredor das institucións sanitarias e docentes para ver como podemos traballar xuntos. E iso xa está no seu inicio de lexislatura: unha folga no ensino. Porcentaxe de participación: 12 %. Pero alá vostedes, prosigan. Ou que consideran que os rastrexadores en Galicia son un desastre. ¿Pero como que un desastre? Se temos os mellores datos epidemiolóxicos de España xunto con Asturias e Valencia. ¿Como podemos ser un desastre cando resulta que temos o control da pandemia dentro das dificultades de controlar unha situación como esta, moi por riba do resto de España? Mire, señora Pontón, en España o número de infectados por día, por cada día é o dobre de todos os que temos en Galicia dende que empezou a pandemia. ¿Pero como pode vostede vir aquí falar de que os rastrexadores non están cumprindo o seu labor? ¿Pero que irresponsabilidade é esta? ¿Como podo aceptar como presidente de Galicia o deterioro que vostede sigue insistindo na sanidade pública incluso en plena pandemia? Non o vou aceptar, señora Pontón. Porque se o aceptara nin sería presidente da Xunta nin sería un bo galego. [[Aplausos.]] E, por iso, señora Pontón, non vamos mirar hacia outro lado. Señora Pontón, mire fala vostede do centralismo madrileño e critica ao Partido Socialista e a Podemos cos que vostede goberna en todas as institucións. ¿Pero que cinismo é este? ¿De verdade que vamos empezar a lexislatura criticando agora incluso aos seus socios? Pero, señora Pontón, vostede estivo calada cando a covid no ámbito educativo nos sacaron 36 millóns de euros que nos corresponden por poboación, transporte e comedores. Calado o nacionalismo galego. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] E estivo calada cando no ámbito sanitario volveron facer as contas do gran capitán, efectivamente, para favorecer a Madrid e a Cataluña, e o nacionalismo galego calado. [[Aplausos.]] Por iso, señora Pontón,... Si. Por iso, señora Pontón, mire a oposición en Galicia vai ter máis posibilidades que nunca para facer unha oposición construtiva. Son votedes os que teñen que escoller o camiño. O camiño da maioría dos galegos é ir xuntos, ou o camiño que levan facendo durante os últimos 11 anos. E a Xunta ten unha man tendida, sen dúbida, eu lle diría as dúas non vai ser que cunha man falemos co BNG e coa outra man o BNG convoque folgas en todos os sectores produtivos. Hai que decidir, señora Pontón. Nós estamos para pactar con vostedes, vostedes que están para pactar coa maioría de Galicia ou para dicir que pactan e simultaneamente crear conflitos. Señora Pontón, pídolles que teñan con Galicia a décima parte da xenerosidade que teñen co Goberno de España. Dixéronlle que si á sesión de investidura, dixeron que ían conseguir cousas marabillosas: incrementar os presupostos no país, baixar as peaxes da AP-9, transferencia da AP-9... Pero, señora Pontón, ¿esta é a súa tarxeta de presentación? Se vostedes teñen...
Remate, por favor.
...a décima parte de xenerosidade con Galicia da que teñen co Goberno do Partido Socialista e de Podemos, non teña ningunha dúbida que podemos acordar. Agora ben, se vostedes en Madrid din unha cousa e en Galicia a contraria, a maioría dos galegos seguiremos tomando nota. Máis nada, moitas grazas.
Grazas, presidente. Continuamos coa orde do día. Hai unha alteración agora na orde do día, como saben formúlase agora unha pregunta ao goberno. E explico, sobre todo para os deputados novos, nas preguntas ao goberno, así como no outro hai unha certa flexibilidade aquí somos moito máis estritos co tempo. Son 3 minutos, 3 minutos, 2 minutos, 2 minutos. Non, non, aquí non hai, xa digo, porque isto tradicionalmente sempre foi así, non hai marxe nisto. Eu aos 3 minutos corto e as preguntas son, xa se coñecen máis ou menos. Entón comezamos. Pregunta de D. Juan Carlos Francisco Rivera e Dª Matilde Begoña Rodríguez Rumbo, do G. P. dos Socialistas de Galicia, sobre as previsións do Goberno galego respecto do establecemento dalgún tipo de axuda directa para as persoas autónomas e pemes que lles permita afrontar as consecuencias económicas derivadas da crise da covid-19
Cando queira.
Si, bo día a todos e a todas, deputados, deputadas. Señor Conde, antes de nada felicitalo pola súa designación como vicepresidente segundo da Xunta de Galicia, continúa vostede ademais á fronte da consellería, por tanto xa coñece os datos... Si, pódese sentar... Si, pase, pase. Espero que me corte o tempo, o señor conselleiro non está. ¡Ah!, está ocupado.
O tempo segue, ¡eh!
Pois nada, estaba dirixíndome a el hacia o escano.
Non, pero é que vostede formule a pregunta, xa lle respostará...
Si, pero tereille que formular a pregunta ao conselleiro...
Pero é que perdoe, pero é que pregunta vaille respostar outro membro do goberno.
Si, claro.
É que lle vai respostar outro membro do goberno, non é o señor Conde.
¡Ah!, está ben.
Xa sabe que o goberno pode respostar a calquera pregunta.
Está ben. Correcto.
Descontareille un pouco ese tempo. Veña, por favor. Desculpe, ¡eh!
Pois nada, felicitamos igualmente ao señor Conde dado que foi designado como vicepresidente segundo do Goberno.
Está desculpado. Perfecto.
Os datos económicos en relación a Galicia eu non os vou repetir, están na iniciativa, é unha situación absolutamente dramática a que se está vivindo neste momento, cunha caída importante de todos os datos económicos que afectan fundamentalmente a emprego autónomo e, fundamentalmente, ás pemes, ás pequenas e medianas empresas. E dentro dese ámbito loxicamente hai sectores da actividade moi afectados, especialmente o que ten que ver co ocio, o que ten que ver tamén cos vendedores autónomos ambulantes, o que ten que ver coa cultura, o que ten que ver coa hostalería. En definitiva, en Galicia hai 203.000 autónomos, o 20 % da taxa de ocupación e hai 197.000 pemes das cales o 50 % máis ou menos non teñen empregado ningún. Isto dá pé a entender cal é a importancia dos autónomos e das pemes no tecido produtivo de Galicia e na creación de emprego. Diante desta situación dramática se require unha intervención masiva e ampla dos poderes públicos, con inxección de liquidez, cunha inxección de cartos públicos na economía. Así o fixo o Goberno do estado con máis de 300 millóns de euros ao mes en nóminas pagadas en Galicia nestes últimos 5 meses a 85.000 autónomas e a 270.000 traballadores acollidos a ERTE. Esforzo que tamén fixeron os concellos, algúns de dimensión importante nas cidades e outros máis pequeniños. Algunhas comunidades autónomas do Estado español tamén fixeron un esforzo de prestar axuda directa aos autónomos e ás pemes. A pregunta é: ¿Dado que o señor Feijóo tamén falaba agora de que o Goberno do estado se desentendeu do sistema educativo en Galicia, eu lle pregunto ao conselleiro respectivo se a Comunidade Autónoma de Galicia, a Xunta de Galicia se desentendeu ou non dos autónomos e pemes dado que non ten establecido ningún tipo de axuda directa aos mesmos? Grazas.
Grazas, señor Francisco Rivera. Respóstalle a conselleira de Emprego e Igualdade.
Grazas, presidente. Bos días a todos e a todas. Ben, gustaríame comezar a primeira intervención nesta Cámara como conselleira saudando a todas as súas señorías e a agradecendo a cuestión que se plantexa ao goberno, desculpar ao vicepresidente segundo que ten agora mesmo unha conferencia co Goberno do estado e por iso resposto eu. O goberno creo que é solidario e podemos contestar ás cuestións das súas señorías de xeito que nos complementemos. Ben, a cuestión como digo agradézoa desde o goberno, é unha cuestión máis que acertada, de gran interese non só para os membros desta Cámara, senón é unha cuestión de interese para toda a comunidade galega. Vou tentar respostar coa máxima claridade posible. En primeiro lugar, quero transmitir a miña máis sincera consideración por todos os traballadores e as traballadoras de Galicia. Desde a Xunta esforzámonos ferreamente para mellorar as súas condicións laborais nun contexto tan complexo como o actual. A crise derivada da pandemia pola covid-19 posúe efectivamente unhas consideracións e unhas dimensións aínda descoñecidas. Por iso dende o Goberno galego adiantámonos a ela e antes de coñecer as súas especificidades xa tiñamos un plan sobre a mesa. Desde o comezo desta crise tentamos poñer un pouco de orde na incerteza existente e conseguimos ser pioneiros e exemplo a seguir en moitas das actuacións realizadas ao longo destes meses, porén temos que ter en conta que en moitos aspectos é o Goberno central o que debe arroxar luz. Aínda así trasládolles que a Xunta é consciente de que tanto os autónomos como as pequenas e as medianas empresas son un dos colectivos máis afectados polas consecuencias desta crise, e tamén sabemos que constitúen en si mesmos unha peza fundamental para a economía e para o emprego galegos, cuxa resiliencia son dignas de admiración. E digo isto porque antes as condicións tan adversas que provocou a pandemia foron capaces de incrementar o seu número. Falamos de máis de 1.200 novos autónomos e autónomas só durante os meses de xullo e de agosto en Galicia. Na Xunta de Galicia dende o primeiro momento adoptamos medidas como lles dicía encamiñadas a poñer a disposición dos autónomos a liquidez necesaria para afrontar os seus gastos. É máis brindámoslles e seguiremos facéndoo os apoios requiridos para facilitar a súa recuperación a través do Plan de reactivación económica aprobado no Consello da Xunta o día 5 de xuño e a través da nova Axenda de emprego de Galicia. E para que poidan facerse unha idea direilles que as medidas xa contempladas para o ano 2020, as medidas ordinarias para autónomos tiñan un investimento de 24,5 millóns de euros aos que se sumaron as novas liñas de axudas por valor de 97,5 millóns de euros para autónomos. É dicir, a Xunta de Galicia puxo a disposición dos autónomos e autónomas da nosa comunidade preto de cento vinte e sete millóns de euros a través das seguintes liñas de actuación: o paquete para autónomos 2020 —os 24,5 millóns de euros dos que lles falo—; o cheque autónomo Seguimos Adiante, que eran e son dezaseis millóns de euros; o Plan Reactiva comercio, turismo e servizos, 16 millóns de euros...
Grazas, conselleira, terminou o seu tempo. Ten outro turno despois. Grazas. [[Aplausos.]] Réplica, señor Francisco Rivera.
Si, grazas. Non sabía que me ía contestar vostede a pregunta, pensei que me ía contestar o conselleiro de Economía. En todo caso, grazas. Imos ver, fala vostede dun plan. Este plan xa nos foi explicado na comisión de Economía a semana pasada, e é un plan que non se sustenta orzamentariamente e polo tanto non ten hoxe en día base de execución de ningún tipo. Incluso nesa comisión se falaba dunha axuda a autónomos de cento noventa e sete millóns de euros, e nós preguntamos se efectivamente eses cento noventa e sete millóns de euros están consignados, porque se están consignados no orzamento é o momento adecuado de utilizalos. Nós entendemos que a situación dos autónomos, a situación das pemes —base fundamental do tecido produtivo deste país— está en risco evidente. E é o momento de que os poderes públicos, como así ten feito o Estado, como así teñen feito os concellos —que non teñen competencias no ámbito da promoción económica e o están facendo dispondo do seu orzamento e modificándoo— axuden os pequenos negocios e manteñan o emprego neses ámbitos, e é o momento de que o faga tamén a Xunta de Galicia, igual que o están facendo o resto das comunidades autónomas no conxunto do Estado. O que sucede é que o papel aguanta todo, señora conselleira, e este plan de tres mil millóns eu creo que é un plan máis dos que a Xunta de Galicia ten anunciado neste país e que endexamais se executan. A Xunta ten capacidade orzamentaria suficiente para dar resposta neste momento as necesidades de autónomos. Nós na iniciativa indicámoslle que é posible modificar partidas orzamentarias, que é posible utilizar os fondos europeos con máis amplitude, que é posible utilizar o fondo de continxencia. En definitiva, que é posible, e que a Xunta ten capacidade orzamentaria para dar resposta a un problema que neste momento é moi serio e que se non se aborda pois o será aínda máis para autónomos e pemes. Nada máis e moita grazas.
Grazas, señor Francisco Rivera. Peche desta pregunta, conselleira de Emprego e Igualdade.
Grazas, presidente. Fala vostede de que a Xunta ten capacidade para mover os cartos entre as partidas, fala do fondo de continxencia. Eu soamente quero recordar que, primeiro, as competencias sobre as políticas pasivas de emprego son do Estado. Segundo, que os cartos actualmente están no Estado e a definición dos sectores económicos afectados coido que é unha competencia e unha obriga por parte do Estado. Da totalidade dos fondos dos que fala vostede, Galicia ten recibido actualmente a cantidade exacta de 268 millóns para sanidade e 93 millóns para educación. Aínda non sabemos —e espero firmemente que na conferencia sectorial do próximo día 30 de setembro teñamos máis información— que vai pasar cos fondos finalistas, que vai pasar cos fondos covid en canto ao fomento do emprego e en particular, no que a min me toca, do emprego autónomo, e en canto ao mantemento das pemes. Di vostede que nós non fixemos nada, que non reestruturamos os fondos europeos. Veño de falarlle de medidas, entre outras do cheque autónomo, por exemplo, que supuxo a utilización do fondo social europeo, que xa estaba dentro da comunidade autónoma. Nós si fixemos cousas cos fondos que están na comunidade autónoma pero —repito— hai fondos no Estado que non chegaron á comunidade autónoma. Nós, o Goberno galego, dotamos o noso plan con medidas específicas e prioritarias para o colectivo autónomo. Imos chegar a beneficiar máis de cincuenta e cinco mil autónomos e autónomas. O contexto no que empeza esta lexislatura non é doado, pero quero enviar unha mensaxe a todos os traballadores e as traballadoras de Galicia, empregados ou non por conta allea. O futuro semella complexo pero hai futuro. Un futuro no que —repito— se investirán máis de tres mil millóns de euros no ámbito público e privado co plan de reactivación e dinamización, co fin de afrontar o shock económico da pandemia, co fin de darlle viabilidade ás medidas de reactivación da economía e co fin de acelerar a transformación económica. E xunto con isto e complementando isto, a nova axenda de emprego. Remato a miña intervención non sen antes reiterar a miña preocupación —insisto— pola incerteza coa que se está a tratar esta situación por parte do Goberno do Estado, pola improvisación e pola vacilación. Preocupación por un futuro onde parece que as comunidades autónomas estamos quedando relegadas. Esperamos —repito— que rectifiquen na conferencia sectorial do vindeiro xoves 30 de setembro, e que, dunha vez por todas, aporten solucións válidas e realistas. Porque sen dúbida é necesario tender as mans e colaborar fronte a crise evitando trabas que impidan impulsar a economía, adaptar os nosos traballadores e traballadoras a un novo entorno e afrontar os cambios que se están a producir. Moitas grazas.
Grazas, conselleira. Volvemos ao punto terceiro, que é comparecencias. Comparecencia do Sr. vicepresidente primeiro e conselleiro de Presidencia, Xustiza e Turismo, por petición propia, para informar das previsións e liñas xerais de actuación do seu departamento
Para comezar esta comparecencia, ten a palabra o vicepresidente primeiro e conselleiro de Presidencia, Xustiza e Turismo, don Alfonso Rueda Valenzuela.
Moitas grazas, señor presidente. Señorías, bos días. Comparezo, efectivamente, e teño a honra de facelo iniciando —como acaba de dicir o presidente— a rolda de comparecencias, todas a petición propia, que os conselleiros e conselleiras do Goberno da Xunta de Galicia imos facer para explicar as liñas xerais de actuación, cada un na esfera das nosas competencias, e despois tamén de que o presidente da Xunta xa fixera a exposición xeral de cales serán estas liñas no debate de investidura. É a cuarta vez que me toca como membro do Goberno facer esta comparecencia a petición propia ao principio da lexislatura. Sen dúbida é a comparecencia máis atípica e tamén sen dúbida —sempre eran momentos difíciles, todos o son— un momento especialmente difícil —creo que todos estaremos de acordo— e un momento triste por moitas circunstancias. Triste polos falecidos na pandemia da covid-19, triste polas súas familias. E, polo tanto, dende aquí quero comezar esta comparecencia trasladando o apoio e a solidariedade de todo o Goberno galego a eles, ás persoas que hoxe están nos hospitais loitando contra esta pandemia e ás que loitan contra as secuelas desta enfermidade. Ao mesmo tempo, quero trasladar a solidariedade e tamén o apoio unha vez máis do Goberno galego a todo o persoal sanitario que loitou e que segue loitando contra esta pandemia nos centros sanitarios galegos e a todo ese persoal que segue tendo unha participación moi importante, mesmo decisiva, na loita contra a pandemia. Dígoo porque se segue dende algúns partidos políticos poñendo en dúbida, por exemplo, a intervención para nós fundamental das forzas e corpos de seguridade do Estado e de tantos colectivos que xa foron mencionados moitas veces e probablemente nunca dabondo recoñecidos. Eu quéroo facer unha vez máis, comezar así a miña comparecencia. A partir de aí —entrando en materia xa— estruturarei esta comparecencia, para darlle sentido e intentar explicar todo o que quero facer no tempo do que dispoño, en dous aspectos fundamentais. Un, na esfera das competencias que son da miña responsabilidade, explicar como pretendemos continuar adaptando e mellorando os servizos públicos a esta nova situación, recuperar todo o traballo e todo o que non se puido facer durante os meses de pandemia e ser capaces de saír —esa é a nosa intención— con todo isto potenciado. E dous, explicarei como dende a esfera das competencias da vicepresidencia primeira pretendemos contribuír á reactivación da nosa economía en todos os sectores nos que nos toca traballar e especialmente no que se refire á competencia de turismo, que vai ser tamén fundamental neste momento. Todo isto quero facelo, señorías, por suposto, dende o máximo respecto e dende a perfecta consciencia da obriga de render contas a esta cámara, intentando recoller todas as aportacións e poñéndome xa ao principio desta comparecencia á disposición de todos os deputados e deputadas. Escoitar e dialogar —ao final dicímolo moitas veces, despois hai que demostralo con feitos— vai ser a miña intención dende o principio desta lexislatura. Entrando xa en materia, na primeira parte que dicía, quero explicar como pretendemos dende a vicepresidencia primeira adaptar os servizos públicos que son da nosa competencia a esta nova situación. Quero empezar por un servizo público fundamental. Dicímolo moitas veces: se funciona ben a xustiza, funcionan moi ben outras moitas cousas. E, polo tanto, a xustiza, que se viu afectada como todos os servizos básicos pola situación da pandemia, xa está necesitando e vai necesitar de aquí en diante un apoio especial. Saben vostedes que durante a pandemia a situación da Administración de Xustiza se viu loxicamente afectada. Funcionou porque tiña que funcionar como servizo esencial en todo aquilo que era necesario para un axeitado funcionamento da sociedade —insisto no papel fundamental da xustiza neste aspecto—, e para iso necesitou que a Xunta exercese as súas competencias. Dende o primeiro momento aportamos os equipos de protección individual que eran necesarios e os servizos de limpeza que tamén eran necesarios para garantir que a actividade xudicial que se estaba producindo non se parase. Hoxe son arredor de setecentos mil euros investidos en reforzos de servizos de limpeza nos edificios xudiciais e arredor de medio millón de euros en equipos de protección individual. E aí abrangue todo: dende mascaras ata mamparas, hidroxel e todo aquilo que é necesario no día a día onde traballan case tres mil funcionarios. Durante case tres meses saben vostedes que funcionaron os servizos esenciais, aqueles cuxa tramitación non se podía deter en ningún momento. Houbo unha comisión de seguimento, por certo, que creo que demostrou xa dende o primeiro día a súa utilidade, pero moito máis agora cuns meses de perspectiva. Estivo impulsada polo presidente do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia e nela participabamos todos: a Xunta de Galicia —a mesma vicepresidencia e a Consellería de Sanidade—, todos os operadores xurídicos e xudiciais: colexios de avogados e de procuradores, fiscalía...e todos aqueles que tiñan algo que aportar no día a día dunha situación moi complicada. Cando pasou o estado de alarma seguimos traballando. Fixémolo tamén, por certo, en estreita coordinación —e isto quero destacalo tamén— co Ministerio de Xustiza, que ía aprobando plans conxuntamente e en diálogo permanente coas diferentes comunidades autónomas. Ao final aprobamos o 7 de xullo un plan para o tempo posterior ao estado de alarma, do que xa estamos na primeira fase. Decidiuse que aqueles órganos xudiciais, aquelas xurisdicións que tiñan que ter un apoio máis inmediato eran as máis afectadas por esta situación: xurisdición social e xurisdición mercantil, polas razóns que todos entendemos, e que era necesario ademais facer unha especial actuación de reforzo sobre vinte e seis xulgados, tamén en persoal e tamén no persoal cuxa xestión lle corresponde á Xunta de Galicia. Ademais propuxemos crear novas unidades xudiciais e decidimos de común acordo na Comisión Mixta entre Tribunal Superior de Xustiza de Galicia e Xunta de Galicia que os novos xulgados que se creen este ano, unha vez que o Ministerio de Xustiza lle dea luz verde á creación, serán, en todo caso, xulgados do social. Recórdolles que lles da luz verde o Ministerio de Xustiza e os costea a Xunta de Galicia, que pode decidir non facelo. Nós sempre decidimos facelo e este ano farémolo tamén. Teño que dicirlles que hoxe só o custo —por certo sen que se produzan ningunha transferencia do Estado, pois acordamos co Ministerio pero estes acordos despois teñen que ser sufragados en exclusiva pola Xunta de Galicia, a pesar de que son gastos a maiores derivados directamente da situación da pandemia— ten suposto arredor de un millón de euros en custos de capítulo I por reforzo de persoal nestes xulgados do social e do mercantil que lles dicía. Cremos que é necesario facelo, é inescusable. A xustiza ten que funcionar e polo tanto a Xunta fará ese esforzo —insisto— en coordinación con todos os operadores xudiciais e en coordinación co Ministerio de Xustiza, e o seguiremos facendo. E cando o Ministerio de Xustiza lle dea luz verde á segunda parte deste plan, circunstancia que aínda non se produciu —falaba o Ministerio de que se faría no último trimestre deste ano e que estaría ademais directamente enfocada á xurisdición contencioso-administrativa, eido no que se prevén moitos recursos e moita actividade derivada de toda a normativa e de todas as situacións novas para todo o mundo que se deron durante estes meses—, pois haberá que facer tamén un especial reforzo nesta xurisdición, e aí tamén estará a Xunta de Galicia. Polo tanto, ademais dos plans xerais que temos para a lexislatura, cremos que o máis inmediato é actuar, e actuar de xeito directo para que un servizo tan esencial como a xustiza o siga facendo sen ningún problema. Creo ademais que todo o esforzo que fixo a Xunta de Galicia estes dez anos co Plan de Infraestruturas Xudiciais agora se está revelando como acertado, ou mesmo como necesario. Se non se fixesen esas obras de infraestrutura xudicial, poderían estarse dando problemas de espazo en moitos xulgados. Agora vese que están dando lugar a moitas solucións, que podemos ubicar as novas necesidades e podemos establecer as novas organizacións porque temos espazos físicos amplos, modernos e axeitados para poder facelo. Ese plan está practicamente rematado. Queda unicamente como gran obra, á parte das de mantemento, que por suposto seguiremos facendo estes catro anos como fixemos nos anteriores, rematar a Cidade da Xustiza de Vigo, que rematará na primeira parte do ano que vén. Por certo, poñerémonos en contacto co Concello de Santiago para ampliar, nesta lexislatura, se chegamos a un acordo respecto dos terreos, as dotacións que se fan necesarias --sempre lle pedimos aos concellos ampliar as instalacións que agora mesmo ten o Instituto de Medicina Legal de Galicia, porque cremos que o traballo que vén facendo, sobre todo o que ten que facer, e o crecemento que está experimentando nestes últimos anos require dunha infraestrutura máis moderna, máis ampla. E esa é a nosa intención: executala —insisto— en colaboración co Concello de Santiago durante esta lexislatura, ademais dalgún edificio xudicial máis que haberá que facer. Pero, se me permiten, respecto a infraestruturas, a nosa prioridade é rematar este plan, nesta última infraestrutura, cun investimento final moi superior ao que estaba previsto inicialmente. Investimos, nestes dez anos, máis do dobre --¡case o triplo!-- do que se investira nos vinte anos anteriores, dende que a Xunta de Galicia ten a competencia de xustiza. Vamos rematala. E, por suposto, naqueles partidos xudiciais —¡son moi poucos xa!— que poderían requirir dunha obra de infraestrutura xudicial consistente e dun investimento importante, plantexarémolo durante a lexislatura. Seguiremos, por suposto tamén, coa modernización tecnolóxica: Plan Senda: cincuenta millóns de euros —dise pronto— investidos nestes últimos anos en modernización tecnolóxica e en Administración de Xustiza, que boa falta facía. E creo que, tamén, igual que as infraestruturas, se cadra todavía con máis intensidade, se viu o acerto destes investimentos agora que as novas tecnoloxías son tan necesarias para o traballo a diario e, polo tanto, tamén para o traballo na Administración de Xustiza. A día de hoxe, todos os partidos xudiciais teñen xa sistema de videoconferencia --isto non pasa en todas as comunidades autónomas; en Galicia, si--. Seguiremos poñendo en marcha as salas de vistas dixitais, e iso é o que realmente permite un paso adiante fundamental e cualitativo nunha cara a una administración de xustiza realmente moderna. Están implantadas, hoxe en día, 44 salas de vista dixitais, e a nosa intención é rematar, entre o primeiro e o segundo trimestre, este plan de implantación —polo menos, na súa primeira fase— e duplicar este número --chegar case a noventa salas dixitais na primeira parte do ano 2021. E estamos poñendo en marcha un sistema para poder realizar vistas telemáticas. Isto é unha reclamación que xa se nos facía —e agora con moita máis forza, e entendémolo perfectamente— dende o poder xudicial, onde se poderán facer vistas, poderanse celebrar vistas en formato dixital absolutamente. De xeito, incluso, que se implante unha sala de espera virtual onde o maxistrado que dirixa o xuízo poderá mesmo dicir quen ten acceso, quen non. Trátase de ir modulando, en definitiva, e ideando o corpo, pouco a pouco, desta realidade que se ten que implantar consistente no aproveitamento de poder aproveitar as novas tecnoloxías na Administración de Xustiza. E faremos tamén, e aquí dependemos do Ministerio de Xustiza... Dende logo, a Axencia Galega de Novas Tecnoloxías ten feito xa esas propostas para introducir melloras, que agora se ven máis necesarias que nunca, no sistema de xestión procesual --tanto o Minerva como o Fortuny-- para facilitar, todavía moito máis, a comunicación electrónica en todos estes sistemas, para poder incluír o visor do procedemento xudicial, e para poder facer moitas cousas que, a pesar de que o Minerva ten a capacidade de facer, todavía non están implementadas. Aquí —insisto— dependemos moito do Ministerio de Xustiza, como vostedes saben. E, tamén, insistiremos moito na necesidade de dixitalizar a porta de entrada en todos os xulgados, que son as oficinas de rexistro e repartición. Establecerase unha especie de porteiro único de entrada de toda a documentación, o que vai permitir ademais dixitalizala e poder seguir despois o expediente xudicial electrónico. Xa fixemos pasos importantes dende o ano 2014, pero insistiremos moito no expurgo. É fundamental; se falamos dunha xustiza moderna, de edificios modernos, de dixitalización dos procedementos xudiciais, facer procedementos de expurgo, que non se tiñan feito, practicamente, en moitísimos anos. E hai moitos sitios —estou falando doutras comunidades autónomas e do territorio do ministerio— onde o expurgo segue sendo unha tarefa, un cometido, permanentemente adiado. En Galicia, non, dende o ano 2014; hoxe en día, son máis de un millón os expedientes xudiciais que estaban en papel e que se clasificaron, mentres que no relativo a aqueles que, polo seu valor, polas razóns que fora, había que conservar, así se fixo. A inmensa maioría foron destruídos seguindo todos os protocolos e con todas as autorizacións. Isto libera un montón de espazo nos xulgados e, sen dúbida, abre a porta á implantación dos expedientes xudiciais electrónicos. E vamos seguir facendo este plan de expurgo durante esta lexislatura --creo que xa está en moitos lugares en velocidade cruceiro; pero, sen dúbida, agora colleraa en moitos partidos xudiciais. E, por suposto, deixo para o final a parte máis importante: cos traballadores e traballadoras da Administración de Xustiza, na parte que lle corresponde á Xunta de Galicia --todo aquilo que non son letrados, xuíces e fiscais-- vamos seguir en diálogo, implantando melloras. Este mesmo ano xa hai dotación, e chegouse a un acordo cos sindicatos USO, UXT e Comisións Obreiras para comezar a implantar —este era un compromiso derivado dos acordos que pecharon a folga á carreira profesional—; xa hai presuposto este ano. E, en tres anos, temos o compromiso de implantar a carreira profesional na Administración de Xustiza, igual que se ten feito co resto do persoal da Xunta de Galicia. Por darlles outro dato máis: son case catrocentas máis as persoas que integran a Administración de Xustiza en Galicia dende o ano 2009. Estou falando de catrocentas persoas estruturais, en plantilla. Isto é derivado dos reforzos que se consolidan, dos órganos xudiciais —moitos que se foron abrindo estes anos— e dos acordos aos que se vai chegando cos sindicatos. E a isto hai que engadir, a maiores, todos os reforzos de persoal interino que teñen carácter circunstancial. E porque lle damos moitísima importancia e coidamos de xeito especial a quenda de oficio, seguiremos en permanente diálogo co Consello Galego de Avogacía e con sete colexios de avogados. Aumentamos as aportacións. Sabemos que nunca son necesarias, e sabemos que isto é unha cifra e algo sometido a permanente revisión, pero creo que se fixo un esforzo importante, non só nas cantidades, senón tamén na reforma dalgúns procedementos que non estaban englobados na quenda de oficio e agora, si. Aumentamos as cantidades que se aportan aos colexios para mantemento dos sistemas de quenda de oficio; as axudas especiais, o esforzo especial que se fixo este ano en colaboración cos colexios, tanto de avogados como de procuradores, para adiantar as liquidacións do primeiro trimestre, mesmo antes de que remataran, e pagar inmediatamente as do segundo trimestre; a aportación especial que se fixo ao Colexio de Procuradores para unha axuda a gasto corrente polos gastos que se estaban tendo durante a pandemia... En definitiva, verbo todo aquilo que cremos que é necesario para algo tan importante, e tan fundamental nun estado de dereito, como é a quenda de oficio. Seguiremos tamén no proceso de implantación e mellora das oficinas de atención á vítima, escoitando, especialmente aquí, o Ministerio Fiscal, que ten moitas cousas que aportar, que ten feito correccións, e, por suposto, son os que máis entenden dese asunto, e esas correccións serán atendidas. E, por último, seguiremos impulsando a mediación. Xa está implantada a mediación, actualmente, en todas as cidades galegas, en órganos xudiciais: nalgúns órganos xudiciais, especialmente de familia, en todas as cidades galegas. Seguiremos implantando, á espera desas modificacións lexislativas que se nos anuncian dende o Ministerio de Xustiza --longamente anunciadas--, que nunca chegan, o cal condiciona o que se pode facer. E sempre cunha premisa, que eu lle repito moitas veces aos operadores xurídicos: o labor dunha administración en canto a mediación ten que ser, sobre todo, de impulso; pero, despois, debería ser un procedemento que funcionara por si só. Cremos firmemente que pode contribuír, sen ningunha dúbida, a mellorar e a axilizar os procedementos xudiciais, pero isto ten que ser un convencemento non só da Xunta de Galicia, senón tamén do resto de operadores xurídicos. En todo caso, seguirémolas apoiando, polo menos nesta lexislatura. Cambiando de apartado, e falando doutro servizo público fundamental, voume referir agora ás emerxencias que tanta importancia tiveron e tan fundamentais foron durante esta época de pandemia. ¡Sono sempre! soemos Acostumamos dicir que, ás veces, non se lles presta a debida atención aos xuíces de emerxencias ata que realmente son necesarios, e aí dámonos nos damos conta do importante e do fundamental que é ter uns servizos de emerxencia preparados, ben dotados e ben motivados. Vímolo —insisto— nun momento tan crítico como foi a pandemia, seguímolo vendo... E aquí tamén vemos —humildemente o penso— que eses esforzos, ás veces calados, ás veces non tan visibles para a opinión pública, pero si efectivos, que veu facendo a Xunta de Galicia e outras administracións; ao final, pagan a pena. Centrámonos estes anos en ir despregando un novo mapa de emerxencias, con esa intención fundamental de que calquera galego, viva onde viva, teña un servizo de emerxencias profesional a unha distancia axeitada para poder ser atendido como merece, como é necesario para que esta asistencia sexa efectiva; centrámonos en ir renovando os equipamentos, en darlle formación ao persoal, e tamén en coordinarnos, cada vez máis, con todas as administracións, porque todas as administracións temos competencias en materia de emerxencias. Quérome parar na coordinación, porque tamén vai ser unha das cousas que vai presidir o noso labor en emerxencias nesta lexislatura. Creo que temos que pechar, durante estes catro anos, definitivamente —e todos os profesionais de emerxencias coinciden en que ten que ser así—, o paso definitivo para completar o mapa de emerxencias, que é a comarcalización dos parques das grandes cidades. Estamos permanentemente en diálogo coa Fegamp, permanentemente resérvase unha cantidade no fondo de cooperación local. Pero, polas razóns que sexa, ata o de agora só en Ferrol foi posible, e eu creo que están as conversacións moi avanzadas para poder facelo en Ourense e en Santiago, cando menos. A disposición da Deputación da Coruña —polo menos así me consta do seu presidente— é moi favorable a este sistema, que se demostrou que funciona onde xa está implantado e que, creo, ten toda a lóxica do mundo para completar a extensión de servizos profesionais de bombeiros en todas as áreas metropolitanas das sete cidades galegas. Tamén é necesario pechar definitivamente o xiro que se produciu no modelo de consorcios provinciais. Creo que este é un modelo —valla a redundancia— de colaboración entre administracións: catro deputacións e a Xunta de Galicia. Verbo Aportando dende hai moitos anos cofinanciamento para un servizo que antes non existía e que agora se revela como fundamental. Ninguén se pode imaxinar agora que desapareza un parque de bombeiros dos case trinta que hai por toda a xeografía galega, nas cabeceiras de comarca onde están instalados; polo tanto, isto ten que seguir e ten que seguir evolucionando. A Xunta de Galicia —coñecen vostedes a nosa postura— non nos opuxemos. Puxemos as condicións para que se mudara o sistema de xestión unha vez que xa estaba implantado. Isto estase facendo impulsado polas deputacións provinciais, pero é necesario que as deputacións que aínda non o fixeron tomen unha decisión definitiva sobre os prazos en que se quere facer este cambio de modelo de xestión, para que siga sendo homoxéneo nas catro provincias. Está moi avanzado nas da Coruña e Lugo, moito menos, hoxe en día, nas de Pontevedra e Ourense. É certo tamén que a de Ourense, dende o principio, manifestou que non era un asunto... Igual que a Xunta de Galicia pon as mesmas condicións para que se cambie, isto non era algo que se considerase absolutamente prioritario, para facer inmediatamente. O de Pontevedra dixo que si, pero é certo que aínda non se produciron avances, e era bo saber cal é a disposición para facer un avance homoxéneo nun sistema ao que —insisto— a Xunta de Galicia, se se cumpren as condicións que estableceu, non se opón. E é necesario tamén, e inmediatamente convocaremos unha comisión de seguimento para seguir redefiníndoo —porque isto é algo que estaba fóra do previsto—, o mapa dos GES, dos grupos de emerxencia supramunicipal. Isto queremos xa facelo como o fixemos ata o de agora, e eu agardo que o sigamos facendo, como tamén o fixemos ata o de agora con diálogo, e chegando a acordos coa Fegamp. Hai que constituír tres novos GES, reubicar outros tres, e modificar algún servizo municipal de emerxencias que está dando cobertura a varios concellos. Insisto: isto pretendemos facelo inmediatamente para que estea implantado durante o ano que vén. Seguiremos equipando os servizos de protección civil —señorías, son case dezaseis millóns de euros os que a Xunta de Galicia ten investidos nestes dez anos— en renovar, e en moitos casos dotar por primeira vez, do xeito que merece un voluntariado que dedica moitas horas en servizo aos demais --teñen que estar ben equipados. Pero aquí pedímoslles, sobre todo ás deputacións, que colaboren con nós ao esforzo, o 95 % —e quédome corto— do material que teñen as agrupacións de voluntarios de Protección Civil que existen en Galicia é material aportado pola Xunta de Galicia, cando a competencia en emerxencias é unha competencia tamén municipal e das deputacións. Polo tanto, eu volvo e aproveito esta ocasión para dicir que a Xunta de Galicia non vai renunciar nesta lexislatura a seguir facendo este esforzo, pero cremos por moitísimas razóns que ten que ser un esforzo compartido. Seguiremos tamén potenciando a Central de Emerxencias 112 na súa ubicación. Creo que foi un acerto a concentración que se fixo e viuse durante a pandemia clarisimamente a concentración dos servizos de emerxencia, tanto o 061 como o 112, nun só edificio con todas as características de amplitude física e sobre todo por cidades tecnolóxicas que antes non existían. E veuse, insisto, isto daría para un debate moito máis longo pero hai moitísimas evidencias de que foi un acerto facer este traslado, con todos os inconvenientes que somos conscientes que supuxo ao principio. Pero unha vez que está consolidado, o que hai que facer agora é seguir ampliándoo, dotándoo tecnoloxicamente, seguir estes procesos de integración. Seguir potenciando o GALI, o grupo especializado que ten o Centro de Emerxencias 112 para intervir en grandes catástrofes, postos de mando avanzados, grandes cisternas, equipos para inundacións, para verteduras... Todo iso hai que seguir, é un material custoso pero moi efectivo; e, polo tanto, seguiremos potenciándoo, adquirindo novo material durante esta lexislatura. E seguiremos, por último, consolidando a Academia Galega de Seguridade Pública como gran centro de formación en seguridade pública, non só de Galicia senón —se mo permiten— de todo o noreste de España. Conseguimos despois de moitos anos de diálogo facer realidade esa vella aspiración dos concellos —sobre todo os profesionais da Policía— de centralizar os procesos de selección de Policía Local. A día de hoxe o 70 % dos concellos en 6 das 7 cidades que teñen Policía Local teñen delegada esta competencia na Xunta de Galicia. Xa se teñen producido procesos de selección, xa están a punto de rematar as primeiras promocións, vén agora outra promoción que vai ser a máis numerosa na historia da Policía Local en Galicia. E, polo tanto, eu creo que isto é un logro e un exemplo de colaboración entre a Xunta de Galicia e os concellos. Seguiremos tamén insistindo nos plans de prevención. Hai moitos plans de prevención feitos, pero necesitan ser renovados continuamente, e tamén é necesario establecer plans de risco e plans sectoriais de prevención en sectores onde aínda non existían. Poño un exemplo moi concreto no que estamos traballando; é un plan sectorial de protección civil para atender o peregrino, dende o punto de vista da protección civil, no Xacobeo 2021, que estamos ultimando e que, por suposto, estará rematado antes de que comece o Ano Xacobeo 2021. Neste plan vai ter unha intervención moi importante, moi fundamental, a Unidade de Policía Adscrita, a chamada Policía Autonómica. A nosa intención é crear un grupo policial específico para atender todas as circunstancias derivadas, por suposto, en coordinación coas forzas e corpos de seguridade do Estado, durante o Xacobeo 2021: fluxo de visitantes, seguridade nos albergues e nos camiños, mesmo un plan específico de control da violencia sexual ou do acoso sexual no Camiño. Todo isto queremos facelo a través da Unidade de Policía Adscrita, con ese empeño de seguir facendo realidade o que é unha afirmación que todo o mundo ten na cabeza: que facer o Camiño é seguro. Dende logo, non hai esa sensación, e que non haxa esa sensación responde a unha circunstancia real de que existe inseguridade. Facer o Camiño é seguro, ten que seguir sendo seguro, e para iso hai que facer plans que así o garantan. Vai ser moi necesario seguir insistindo —eu agardo o apoio desta Cámara tamén— diante do Ministerio de Interior en que hai que completar a plantilla da Unidade de Policía Adscrita. Dirixinme ao ministro de Interior en dúas ocasións dende que tomou posesión poñendo de manifesto esta circunstancia e dicíndolle que é moi urxente ampliar a plantilla da Policía Autonómica, da Unidade de Policía Adscrita. Agora mesmo, dos 500 membros que tiñan que integrala, a situación no día de hoxe é de que son arredor de 375. Polo tanto, hai unha parte moi importante da plantilla que non está cuberta e cremos que é polo incremento das competencias que está desenvolvendo, sobre todo polo que se vai plantexar e polo que acabo de expoñer respecto do Ano Santo. Completar esta plantilla é moi importante porque, ademais, descarga tamén de moitas tarefas que, se non, teñen que ser realizadas por outros corpos e forzas de seguridade do Estado. Xa que logo, eu agardo que á parte das boas palabras, que teño que dicir que sempre me manifestou o Ministerio de Interior e o ministro do Interior e o seu equipo respecto desta materia, pasemos das palabras aos feitos. No ano 2012 e 2013, cando a situación económica era moi complicada, tivo lugar a implementación das vacantes que existían naquel momento, un número similar ao que temos hoxe, e chegamos aos 500 efectivos da Policía Autonómica. Durante estes anos foi diminuíndo. É momento outra vez de estar á altura das circunstancias. Agardo que o Ministerio do Interior o faga e se poidan outra vez completar os efectivos da Policía Autonómica. E, por último, en materia de interior, de servizos públicos relacionados coas competencias en interior, traeremos a esta Cámara, durante o primeiro semestre do ano que vén, despois de aprobar no Goberno da Xunta o Proxecto de lei dunha nova Lei de xogo ―que, por moitas razóns, é necesaria: por abordar o xogo responsable, por abordar as novas formas de xogo e abordar toda a problemática que, somos conscientes, se está producindo neste eido―, unha lei que teña todas as previsións que a obsoleta lei ―xa tiña moitos anos, agora mesmo en vigor― non podía contemplar. En materia de espectáculos, seguiremos desenvolvendo a Lei de espectáculos aprobada non hai moito tempo por esta Cámara, que requiría un desenvolvemento regulamentario que xa comezou e que ten que seguir, e moito máis agora, adaptada ás circunstancias e a todo o que estamos vendo que sucede relacionado cos espectáculos e co ocio nos establecementos abertos ao público durante a pandemia. Aquí quero facer unha mención especial ao ocio nocturno, á situación tan difícil que están atravesando agora mesmo. Somos perfectamente conscientes ―porque temos unha relación fluída cos representantes do ocio nocturno, aos que lles escoitamos a súa situación― de que é unha situación dura e de que, polo tanto, require o esforzo de todo o mundo. O ocio nocturno, por unha decisión adoptada polo Ministerio de Sanidade en coordinación coas comunidades autónomas, é unha actividade especialmente afectada por todas estas circunstancias sanitarias e, polo tanto, tamén require unha atención especial. Estanse producindo tres reunións semanais para ir informándoos da evolución da pandemia, das posibilidades e do horizonte, que, ao final, é o que eles piden; sobre todo piden ter un horizonte para saber a onde os pode levar esta situación e saber cando se pode empezar, respecto da súa actividade, a ver un pouco a luz ao final do túnel. Disto é do que estamos falando. Entenderon dende o principio ―e, dende logo, a Xunta teno claro― que a situación sanitaria e as garantías sanitarias son o primeiro, pero tamén entendemos que este é un sector que require unha especial atención ―e así o estamos facendo― e tamén un especial apoio ―e así o estamos plantexando―. Respecto da Administración local e das relacións desta Consellería da Vicepresidencia cos concellos, teño que dicir, señorías, que o primeiro que agardo é que a leal colaboración que tivemos coa Federación Galega de Municipios e Provinciais, por enriba de cores políticas ―eu creo que son máis ben plantexamentos, circunstancias competenciais e cumprir os intereses que cada administración representa―, ten que ir moito máis alá de enfrontamentos, de posturas maximalistas e de bloqueos iniciais. Tivemos unha magnífica relación cos compoñentes dos órganos de goberno da Federación Galega de Municipios e Provincias na súa etapa anterior e eu agardo que siga sendo así durante estes anos. Somos conscientes de que hai que reformular moitas das relacións tradicionais que a Xunta de Galicia vén mantendo coa Administración local, porque somos conscientes tamén de que as situacións e as necesidades son moi diferentes, empezando polas necesidades económicas. Xa adianto aquí que o Fondo de Cooperación Local, que supón un esforzo importante para a Xunta de Galicia, é unha participación nos tributos da Comunidade Autónoma que se transfire de xeito incondicionado, que ten un mínimo moi alto, que está case totalmente garantido por lei e que así vai seguir, e ten que ser negociado e negóciase cada ano en permanente diálogo coa Federación Galega de Municipios e Provinciais, identificándoo, como estamos facendo xa, en materia de emerxencias, en materia de loita contra a praga da velutina... Ben, nunha serie de cousas concretas, ten que ser consensuado para esa parte incondicionada e para aquelas partes que se decida atender dun xeito fundamental. Creo que este é o camiño: o diálogo, chegar a acordos e despois implementalos. É todo o contrario do que estamos vendo ―por certo―, do que está pasando cos remanentes, co decreto falido e coa derrota no Congreso. Creo que as cousas, se se fan sen diálogo, se se fan non entendendo que o municipalismo ten moitísimas sensibilidades e que, polo tanto, hai que atendelas todas, ao final, leva á situación de bloqueo que estamos vendo cos remanentes. Eu non sei ―sinceramente non sei se alguén aquí o sabe― como vai acabar o tema dos remanentes e da relación do Ministerio de Facenda estatal cos concellos de diferentes signos políticos, pero eu, dende logo, adianto aquí que a postura da Xunta de Galicia é totalmente diferente, e todo o que teña que ver cos fondos que se lles transfiren dende a Comunidade Autónoma aos concellos se fará en permanente diálogo para evitar situacións de bloqueo e situacións non desexables que estamos vendo agora mesmo respecto deste asunto a nivel estatal. Polo tanto, seguiremos en permanente diálogo co Fondo de Cooperación Local e seguiremos mantendo dende a Vicepresidencia todas as liñas de axuda que vimos publicando ano tras ano e que ano tras ano seguen tendo eu creo que unha gran aceptación por parte de todos os concellos. Estou falando do fondo para facer pequenas infraestruturas locais, á parte do Fondo de Compensación Ambiental, que se adica, en concorrencia competitiva, aos proxectos que presentan as entidades locais e tamén dese fondo para realización de actividades para asociacións de veciños, que leva tres anos implementado e que cada ano experimenta un aumento moi grande, un aumento enorme, en proporción ao ano anterior, respecto das solicitudes, o cal quere dicir que está ben plantexado e que é un fondo moi necesario. Ao mesmo tempo, seguiremos desenvolvendo todos os acordos que temos, que se foron acadando, na Comisión Galega de Cooperación Local, e por iso quería empezar por aí a miña intervención neste eido. Agardo que poidamos seguir impulsándoos polo interese común e por riba de rivalidades políticas ou de instrucións externas. Estou falando de todo o que se fixo en materia de prevención e loita contra a violencia de xénero, antes falei tamén da selección e formación do persoal das policías locais, de todo o que ten que ver coa problemática —creo que agora resolta en parte, nunha parte importante― respecto da cobertura das prazas de habilitados nacionais nos concellos ―que non podían dispoñer dun profesional e que lles era moi necesario―, da Axenda Social Única, da loita contra o cambio climático, da xestión das franxas de protección contra o lume, do patrimonio cultural, da Administración electrónica e transparencia ―tamén é moi importante a colaboración que estamos mantendo neste eido― e do fomento da atracción de investimentos a través dos concellos emprendedores. Non me paro agora ―xa por razóns de tempo― no acordo, que creo que é unha plasmación, é unha evidencia práctica, de para que serve esta coordinación no acordo ao que chegamos para a loita contra a vespa velutina, que supuxo que no día de hoxe case 290 concellos estean adheridos a este convenio e que se centralizada unha necesidade que nos trasladan moitos concellos. No día de hoxe hai máis de once mil niños de velutina retirados e máis de vinte mil avisos atendidos, e creo que este foi un bo exemplo da plasmación desa coordinación á que aludo. Todo isto ―na réplica teremos ocasión, se vostedes o estiman oportuno, de profundar algo máis en todo isto― respecto dos servizos xestionados pola Vicepresidencia e da orientación que lles queremos dar nesta lexislatura e, especialmente, nas circunstancias actuais de loita contra a pandemia. A outra parte á que me refería na primeira parte da miña intervención é a reactivación económica e a contribución que ten que facer a Vicepresidencia primeira respecto das súas competencias e especialmente respecto da competencia de turismo, que é no que me quero deter agora. Para contribuír á reactivación económica, señorías, sen ningunha dúbida, volvo apelar, porque creo que é fundamental, á colaboración e á coordinación que temos que ter co resto das administracións. Xa me referín á Administración local, a través da Federación Galega de Municipios e Provincias, e quero facer unha pequena alusión tamén á coordinación que é evidente e que resulta imprescindible ter tamén coa Administración xeral do Estado. Vaia por diante que nas relacións institucionais da Xunta de Galicia seguiremos observando o principio de lealdade. Podemos ter os nosos diferentes puntos de vista, de feito témolos, pero o que nunca imos facer é interromper as canles de diálogo, que seguen sendo fundamentais. Sen ter unhas canles de diálogo é imposible chegar a ningún acordo e mesmo é imposible mostrar as lexítimas diverxencias que se poidan ter. Polo tanto, imos seguir insistindo en que é necesario normalizar as conferencias de presidentes. É certo que se fixeron durante a época da pandemia e é certo que tivo lugar unha ―eu mesmo asistín, acompañando o presidente da Xunta― na Rioja, a finais do mes de xullo, pero tamén é certo que dende entón se anunciara unha en materia de educación e ao final non tivo lugar; dende entón non se produciron. Polo tanto, volvemos poñer de manifesto que non ten ningunha lóxica unha presenza abrumadora da Administración xeral do Estado durante os primeiros meses da pandemia e unha retirada, igual de abrumadora na miña opinión, nunhas circunstancias que seguen sendo moi difíciles. Polo tanto, manteñamos abertos estas vías de diálogo e entendamos que a Conferencia de Presidentes ten que ser un cauce normal de relación ao máximo nivel, iso si, con ordes do día, con planificación e con acordos, máis alá de declaracións programáticas ou de comentarios da situación xeral, que está ben sabelos pero, loxicamente, e máis neste momento, é necesario moito máis. Iso é o primeiro. E tamén anuncio que Galicia ten a súa propia senda bilateral coa Administración xeral do Estado. Polo tanto, reclamaremos encontros bilaterais para tratar moitísimos asuntos, pero eu creo que hai algúns fundamentais que están enriba da mesa e que non admiten máis adiamento. Estou falando das cantidades que se seguen debendo a Galicia e que reclamamos moitas veces. É que non é ningunha solución non querer falar do tema e pensar que o tempo vai facer que a Xunta de Galicia se canse de reclamar o que é noso, o que é de todos os galegos e galegas. Polo tanto, séguense debendo cantidades á Comunidade Autónoma de Galicia, é dicir, aos galegos e ás galegas, por parte do Estado e queremos falar de a ver cando se van pagar esas cantidades. Desde logo, o paso do tempo non vai facer que a Xunta desista desa pretensión, que é unha pretensión que vai no interese xeral desta comunidade autónoma e, polo tanto, queremos unha reunión bilateral ou as reunións bilaterais que sexan necesarias para falar deste tema e para falar tamén do traspaso de competencias, empezando polo traspaso da titularidade da AP-9. Foi un consenso xeral. Parece ser que algún grupo político aquí o tiña absolutamente pechado, mesmo se deron uns prazos no acordo de investidura, pero eses prazos están superados sobradamente e nada se sabe. Xa que logo, a Xunta de Galicia como comunidade autónoma e como lexítimos representantes de todos os galegos e galegas pediremos tamén que se nos informe, máis alá da información que nos poida aportar ―que é ningunha― un grupo político que di que tiña este asunto pechado. Pasaron meses e pechado non hai nada. Tamén nos gustaría saber o estado real e as previsións reais respecto de algo tan fundamental para Galicia, como é, por exemplo, o remate xa definitivo ―e máis entrando no ano que imos entrar― das obras do AVE. Hai moitos asuntos que teñen que ser tratados bilateralmente. Cremos perfectamente e sempre apoiamos os foros de cooperación multilateral, pero tamén cremos que hai asuntos que deben ser tratados desa maneira. Faremos tamén un especial fincapé —isto é fundamental— na presenza de Galicia nas negociacións e institucións a nivel europeo. Aquí hai moitas frontes abertas que creo que teñen que ser atendidas, penso que de xeito urxente, xa nesta primeira parte da lexislatura. Estou falando primeiro da negociación dos fondos de cohesión para o período económico que xa está comezando ―de feito, xa está comezado de xeito formal; non está pechada a negociación, pero este é un asunto moi importante que hai que deixar sentado canto antes―. ¿Canto lle vai corresponder a Galicia nos fondos de cohesión neste novo período económico? Eu recordo que no anterior período, no 2014-2020, había tamén unha previsión dunha perda moi importante duns fondos tan fundamentais para nós como os fondos de cohesión. Creo que actuamos de xeito intelixente, buscando alianzas con outras comunidades autónomas e con outros territorios europeos que naquel momento estaban nas mesmas circunstancias. O Goberno de España, que é quen ten ao final a última palabra e que ten capacidade negociadora, botou tamén unha man moi importante ―o que tiña que facer, por outra parte, para corresponder con Galicia― e ao final conseguimos que a merma que fora practicamente mínima. E, polo tanto, vimos unha cantidade moi importante de fondos de cohesión. Volvemos a encontrarnos na mesma situación e volvemos a ter as mesmas incertidumes. Saben vostedes que hai pouco tempo, e isto é a demostración, de que hai cousas que están por riba de cores políticas, temos establecido unha alianza cunha comunidade autónoma das que hai en España que se atopa nunha situación máis parecida a este respecto a de Galicia que é a Comunidade Autónoma de Asturias, os dous presidentes tiveron un encontro para falar deste tema, falaron claramente e agora tamén lle corresponde ao Goberno de España, facer a súa parte en Bruxelas e asegurar e hai mecanismos para facelo, outra cousa é a vontade política e a capacidade negociadora e a forza que se teña como país e como goberno, hai mecanismos para garantir que a Galicia veñen uns fondos que son imprescindibles, e polo tanto, ofrecemos toda a leal colaboración do Goberno da Xunta de Galicia igual que o fixo o Goberno de Asturias para asegurar que este obxectivo fundamental se cumpra. E, ademais, estamos no tempo límite para poder facelo. Insistiremos moito tamén na necesidade de que as comunidades autónomas e, polo tanto, Galicia teña unha participación activa, a isto se comprometeu. Saíu, que eu estaba diante na última conferencia de presidente, o presidente Sánchez a darlle unha participación as comunidades autónomas a distribución dos fondos que van chegar da Unión Europea, este é un compromiso e polo tanto, agardamos que este compromiso sexa atendido, o certo é que a día de hoxe nada saíu máis alá desa declaración formal empeñar a súa palabra, polo menos, así o vin eu que fixo o presidente Sánchez, pero está tamén e tempo de elaboración de orzamentos, de saber que se pensa facer para materializar este compromiso público. E, por último, tamén seguiremos loitando pola inclusión da provincia de Lugo no fondo de transición enerxética xusta. E esa [] na provincia da Coruña cremos que é polas circunstancias nas que estamos agora mesmo deben estar todas as zonas de Galicia onde é necesaria e a provincia de Lugo, sen dúbida se fai necesaria esta inclusión. Seguiremos insistindo na relación dunha política propia de acción exterior, por suposto, coordinados do Goberno de España que é quen ten a competencia exclusiva, pero as comunidades autónomas tamén podemos facer cousas en materia de política exterior. Saben vostedes que había un proxecto de lei aprobado polo Consello da Xunta que chegou a entrar neste Parlamento que decaeu coa convocatoria de elección, e que volverá entrar inmediatamente para tramitalo e se é o caso aprobalo como lei e darlle capacidade de manobra a Galicia para manexarse nas súas relacións exteriores, insisto, en coordinación co Goberno de España, pero aproveitando todas as ventaxas que temos como rexión transfronteiriza, todos os fondos POCTEP, 130 millóns obtidos no período económico que agora remata, por iso dicía a importancia de que se nos diga como se vai garantir o mesmo nivel de fondos de cohesión neste novo período. Todo que ten que ver con esa situación privilexiada, pero que tamén supón problemas que hai que resolver co norte de Portugal e en definitiva todo o que ten que ver coa nosa acción exterior tamén coa [] para o desenvolvemento. Creo que a colaboración mantida durante todos estes anos coas ONG galegas que demostraron a súa profesionalidade e se ve no nivel de execución practicamente o cen por cento de todos os proxectos que en concorrencia competitiva lle foron adxudicados, o que nos di é que no novo plan de cooperación que queremos aprobar no ano 2021 temos que seguir por esta liña e temos que seguir sendo conscientes de que os pequenos esforzos que se fan dende aquí teñen un efecto multiplicador enorme e moi necesario en territorios que necesitan, seguen necesitando esta axuda, e que dende logo aproveitan, agradecen e multiplican os efectos beneficiosos por moitísimos díxitos respecto ao pequeno esforzo, insisto, en comparación cos resultados que se pode facer desde aquí e a Xunta de Galicia o vai seguir facendo. Hai comunidades autónomas que diminuíron moitísimo a súa cooperación no exterior, nós a mantivemos nos momentos máis difíciles e queremos seguir aumentándoas nese compromiso que temos coa coordinadora de [] sempre por riba do que suban os orzamentos da Xunta de Galicia. Iso é o noso compromiso, o cumprimos en momentos moi difíciles e queremos seguir cumpríndoo na vindeira lexislatura. E, por último, señorías, deixo para o final todo o que ten que ver coas competencias de turismo. Recentemente asumidas por esta vicepresidencia coa consciente de que son un reto pero tamén unha enorme oportunidade e moito máis nestes momentos. A miña intención é continuar creo que a magnífica labor que se estaba facendo polo responsable anterior, por Román Rodríguez e adaptarse as nosas circunstancias, as novas perspectivas. As novas circunstancias son o momento no que nos atopamos. O turismo en Galicia estaba ofrecendo unhas cifras francamente esperanzadoras e que nos tiñan que facernos encher de orgullo. Estamos falando de evolución nos últimos anos. Subindo moi por riba da media, batendo récords de visitantes, de turistas que elixían Galicia como o seu destino vocacional estando esas cifras por riba do 10 % do PIB, 11 % do emprego en Galicia. En definitiva, creo que as cousas se estaban facendo ben e a previsión, e así o dicía o sector, cos cambios e coas modificacións, e cos fallos que houbera que corrixir, as previsións eran francamente optimistas. Chegou a situación de pandemia, chegaron todas estas circunstancias e todos estamos de acordo en que o turismo é sen dúbida un dos sectores máis afectados, e polo tanto, un dos sectores que teñen que recibir unha especial atención e un especial apoio por parte das administracións, e por suposto tamén por parte da xunta de Galicia. Xa o fixemos, o [] aprobou o plan de reactivación do sector turístico e cultural, case 60 millóns de euros, 58, xa investidos nunha gran parte e se dedicaron porque era un plan inmediato para solucionar situacións nese momento e agora tamén, pero nese momento especialmente urxentes, situacións que permitirán solucionar problemas de liquidez que se estaban dando, problemas de perdida de emprego e problemas para un tecido empresarial, moitas veces con moitos autónomos, con moito pequeno empresario que estaba sufrindo unha situación inédita e unha situación que lle complicaba moitísimo, o que estaba por vir que era a temporada estival que estaba a volta da esquina, estou falando do mes de abril cando se aprobou este plan. Tivemos claro dende o principio falando co sector que era moi importante consolidar agora a evolución, unha vez que rematou practicamente a temporada estival, demostrou que esa aposta era acertada, consolidar Galicia como un destino seguro, coas circunstancias actuais que tanto están complicando a mobilidade, tanto están cambiando os plantexamentos de moitísima xente, á hora de facer turismo. Era fundamental que se vira que Galicia era un destino desde ese punto de vista cunha situación previlexiada para ser elixido por moitas persoas. Insisto, nese concepto de destino seguro que sobre todo no que insisten os profesionais de turismo. Acaban de saír os datos do INE respecto do turismo, esta mesma mañá, polo tanto, terán que ser analizados, pero os datos dos que dispoñemos xa nos din que primeiro a situación foi moi difícil e polo tanto, tivo unha repercusión nada positiva fronte o que era esperado senón se tivera producido esta situación de pandemia pero é certo tamén, comparativamente co conxunto das cifras a nivel nacional en materia turística, son cifras que moven a unha certa, e digo a unha certa esperanza. A evolución é 22 puntos, case unha cuarta parte superior a media do resto de comunidades. Baixamos un 50 % respecto a previsións, o conxunto da media nacional, e unha baixa de máis do 75 %. Fomos a quinta comunidade con máis turistas en toda España. Abriron non o cen por cento pero si unha cifra moi importante, máis do 85 % dos hoteis durante a época estival e o que é máis importante e esta é unha cifra sempre a ter moi en conta, as tarifas hoteleiras sempre se mantiveron estables, non baixaron apenas, menos do 1 % de media, cando en España, a baixada media foi de máis dun 15 %. Polo tanto, isto quere dicir que o turismo galego nunha situación moi complicada na que ademais en certos sectores do turismo están especialmente afectados, estou falando das axencias de viaxes, estou falando de todo o que ten que ver co turismo de Congreso, estou falando dos hoteis máis eminentemente urbanos, están especialmente afectados, pero o turismo galego no seu conxunto amosa unha maior capacidade de resistencia que temos que aproveitar e temos que coidar. E temos tamén que pedir, a Xunta de Galicia ten que facer a súa parte, e o faremos, pero tamén que pedir implicacións de todas as administracións, das deputacións que teñen competencias en materia turística. Agora sobre todo de coordinarnos, ao final somos todos os mesmo destino e, polo tanto, a todos nos interesa que haxa turismo en Galicia, cada un na esfera territorial que é a súa competencia, pero ao final buscamos todos o mesmo e tamén queremos que o Estado que ten moitísimas cousas que dicir nesta materia as diga tamén e as diga rápido que o está a pedir o sector. Hai varias medidas, señorías, que levamos meses reivindicando e das que aínda non temos a certeza de que se vaian facer, e son competencias do Estado, o Estado tamén lle interesa loxicamente que exista turismo, e polo tanto, lles interesará que exista turismo en Galicia que ademais, como digo, nas comunidades autónomas están mostrando unha maior capacidade de resistencia neste eido. Polo tanto, precisamos que os ERTE no sector se amplíen como mínomo ata Semana Santa e precisamos que haxa esta certeza porque ademais o sector está reclamando para facer as súas planificacións. Tamén é necesario, fundamental, que alomenos de xeito temporal e mentres dura esta situación se reduza o IVE en actividade turística ao 4 %, necesitamos tamén que exista unha política fiscal de desgravación dos gastos turístico daquelas persoas que fagan turismo nesta renda do ano 2020 e tamén consideramos preciso, igual que está facendo a Xunta de Galicia que se establezan medidas alternativas. E acabamos de coñecer xa a suspensión definitiva de toda actividade que desenvolvía o Inserso. Polo tanto, cremos que non é aceptable, que se diga que non vai haber viaxes do Inserso e non se [] dende a órbita do Estado ningunha solución alternativa que lles diga aos establecementos turísticos algo máis, que non vai vir o Inserso e que polo tanto teñen que apechugar con esta situación. Ten que haber alternativas, e ten que haber mecanismos que fagan viable os establecementos polo menos dunha parte que esperaban ou tiñan depositadas esperanzas lexítimas na actividade que desenvolvía o Inserso. E tamén necesitamos, igual que estamos facendo na Xunta de Galicia que se lle preste unha especial atención a hostalaría, ao sector da hostalaría especialmente damnificado pola pandemia, estou falando do ocio nocturno e,, polo tanto as comunidades autónomas claro que temos que facer cousas pero eu volvo recordar que a decisión de peche do ocio nocturno é unha decisión que plantexa o Ministerio de Sanidade e polo tanto o que non pode ser é que a administración central diga que todo o que ten que ver coa repercusión desta decisión é cousa exclusiva das comunidades autónomas. O digo porque así as cousas, loxicamente non van poder funcionar. Isto, respecto a situación inmediata. Respecto as previsións de futuro, porque todos estamos de acordo en que canto antes, dende logo é o noso desexo, é a nosa esperanza de que todo se volva normalizar, agardamos que canto antes, e que o horizonte sanitario nos permita volver a unha vida normal, agardamos que canto antes. E todos sabemos, estamos convencidos ou polo menos estou seguro que as súas señorías tamén é que cando isto sexa posible, a xente terá, teremos ganas de volver viaxar, ganas de volver a relacionarnos e aí ten que estar Galicia posicionada dun xeito privilexiado. Ademais, aproveitando toda a experiencia destes meses, desta época tan difícil para consolidarse xa definitivamente, nesa marca de destino seguro e destino sostible que agora estamos empezando a consolidar. ¿Que temos que facer? Eu creo que moitas cousas, por estruturalas —e vou rematando xa señor presidente— e en tres aspecto fundamentais: Primeiro, avanzar nesa articulación integral e definitiva do sector turístico galego. Implementar agora as reformas que xa teñen que quedar para o futuro. Segundo, seguir insistindo nesa desestacionalización da que falamos tantas veces das que agora se fai máis necesaria e máis evidente ca nunca, que hai que implementala e esa innovación tamén que é necesario no sector turístico galego no seu conxunto. E por último, —deixo isto para o final— impulsar e tamén reformular, porque vai ser necesario, o Xacobeo 2021 e ter unha perspectiva máis longa, pero sen renunciar en ningún caso, a oportunidade singular, única, e especial que supón para Galicia o ano que vén desde este punto de vista. No que se refire a articulación integral do turismo galego, temos moitísimas medidas en marcha. Isto está en diálogo co sector, tamén depende moito da evolución da pandemia e polo tanto, tampouco non imos facer nada do que non esteamos de acordo con eles que son os realmente afectados os primeiros que saben as súas necesidades. Polo tanto, isto, se mo permiten, será tamén obxecto no seu momento dunha comparecencia específica neste parlamento. Pero por adiantarlles algunhas das medidas que queremos facer, hai que elaborar un plan estratéxica de turismo sustentable para Galicia, hai que dicir o horizonte que lle queremos dar, un horizonte de catro anos, un horizonte máis longo, tamén nisto queremos escoitar ao sector. Hai que seguir regulando parcelas do turismo, sectores do turismo igual que fixemos coas vivendas turísticas. Hai que regular o turismo rural, moito máis isto pídeo o sector. O turismo activo, é dicir, todas estes xeitos, todas estas maneiras, estes nichos de turismo emerxente que hai que consolidar en Galicia xa dun xeito definitivo e moito máis regulado. Temos que seguir potenciando a enorme ventaxa que supón a imaxe en Galicia como destino turístico no exterior, moito máis agora, ese destino seguro o que antes me refería. Polo tanto, seguiremos insistindo e dando axudas para acadar esas certificacións de calidade turística. A día de hoxe somos a segundo comunidade autónoma con máis certificacións e temos que intentar, porque non, agora que é máis importante que nunca, conseguir ser a primeira. Non renunciamos a ese obxectivo porque é tanto como dicir porque agora cando se dean estas certificacións de calidade, se terán moi en conta as novas circunstancias que hai que desenvolver na actividade turística, dende o punto de vista de garantía sanitaria, e polo tanto, se o conseguimos, seguimos avanzando, teremos dado un paso fundamental. Seguiremos mellorando na accesibilidade das instalacións turísticas, na mellora. Para iso seguiremos asinando convenios con institucións e con concellos que teñen monumentos, que teñen lugares de especial interese turístico e polo tanto, necesitan ese apoio da administración autonómica para seguir mellorando. Seguiremos profundizando nunha [] que existe en Galicia e que ten aínda moitas posibilidades xa é un referente a nivel internacional pero ten que selo moito máis aínda que é o Centro Superior de Hostalaría de Galicia coas novas previsións e cos novos avances que se están anunciando cos novos proxectos que existen coa Universidade de Santiago e cos novos pasos que hai que seguir dando para consolidar definitivamente como o gran centro de formación turística da península ibérica. E, insistiremos moito tamén na dixitalización do turismo galego, que é unha asignatura en permanente evolución. Se fixeron moitas cousas, creo que se ten avanzado moitísimo durante a pandemia dentro deste plan de intervención de 60 millóns —ao que antes me refería— e o [...] fixo un esforzo moi importante para potenciar a dixitalización, o chamado cheque dixital, case 700 empresas turísticas accederon a el durante os meses de abril e maio. E o que pretendían era facer todas as implementacións custosas dende o punto de vista económico que era necesario dende o punto de vista dixital para adaptarse á situación de pandemia. Estou falando de plataformas de reserva on line, estou falando dunha serie de circunstancias que era necesario acelerar, que xa eran necesarias antes da pandemia pero que agora se fan moito máis evidentes. Por exemplo, no turismo rural, no turismo enolóxico facilitar moito máis todo o sistema de reservas on line, darlle unha volta completa e durante o tempo que sexa necesario ao turismo de congresos tamén neste plan de dixitalización. Non hai que renunciar a facer congresos, o que hai que facer é reinventalos e, polo tanto, agora os congresos plantexados o xeito tradicional coa presenza de moitas persoas congresistas, con gran afluencia; que era bo, que era moi necesario e que, dende logo, nos estamos posicionando sobre todo de cara ao Xacobeo XXI nunha posición privilexiada. Se todo isto agora —e polo de agora non é posible— non renunciemos a seguir sendo un destino e unha marca identificable como destino de futuro de congresos. E, polo tanto, impulsemos novas formas de seguir facendo estes congresos, estou falando do pulo do turismo mice e o turismo de reunións e incentivos, congresos e feiras a través de sistemas dixitais. Saben vostedes que en colaboración coa patronal do sector temos instalado na Cidade da Cultura, no Gaiás, un plató para poder facer estes congresos de xeito dixital para non renunciar a seguir facéndose todo, para non permitir a desconexión que xa se está producindo noutros destinos tradicionais de turismo de congresos. Que cando sexa posible volver facelos como se facían sempre probablemente sexa moi difícil volver retomalo. Polo tanto, non queremos perder cos organizadores de congresos esa conexión, e queremos que se sigan facendo, aínda que agora haxa que facelos doutra maneira e esa outra maneira é a realización dixital con esa plataforma que está establecida no Gaiás. Seguiremos implantando ou profundando en novas modalidades de turismo nas que Galicia ten moitas oportunidades. Estou falando, por exemplo, de turismo de raíz e xa hai moitísimos galegos e galegas no exterior de segunda e de terceira xeneración que queren seguir vindo a Galicia a coñecela, a ver a terra dos seus pais ou dos seus avós e, polo tanto, veñen aquí facer turismo. E, polo tanto, ese é un nicho de mercado que temos que captar para que poidan converter en realidade ese desexo de vir a Galicia, coñecer a terra da que tanto escoitaron falar e tamén facer turismo. Porque moitas veces estamos falando de xente que ten un poder adquisitivo e busca un turismo de calidade que nós temos que captar. Seguiremos explorando e potenciando as enormes posibilidades do turismo de saúde, especialmente do termalismo e especialmente do termalismo nesa posición punteira na que se ten colocado a provincia de Ourense. Os expertos sanitarios coinciden agora mesmo que en tempos de pandemia e en tempos de explorar novos xeitos de turismo todo o que ten que ver con isto e todo o que ten que ver... estiven hai pouco na inauguración, tiven a honra de estar na inauguración do Congreso de Termatalia. Congreso tamén organizado de xeito dixital pero que podía non terse celebrado e que eu creo que é un acerto, celebrouse baixo esa modalidade á que antes me refería. Todo isto hai que aproveitalo moitísimo porque estabamos moi ben posicionados e temos que aproveitalo de cara ao futuro. E respecto á desestabilización, tan importante —como dicía—, tantas veces falamos da necesidade. Isto é unha aspiración non só de Galicia, eu creo que de todas as comunidades autónomas que seguimos concentrando; en España como destino tradicional turístico concéntrase sobre todo nos meses estivais do ano. Aquí temos moitas posibilidades para, sen renunciar a esa especial afluencia neses meses que veñan durante todo o ano. Para iso hai que facer moitas medidas dende o sector e tamén dende a Administración. O bono turístico, que a día de hoxe ten unhas cifras respecto do persoal sanitario e sociosanitario moi apreciables de 20.000 posibles solicitantes. Xa temos máis de 14.000 solicitudes do bono turístico e é unha maneira de desestacionalizar e de darlle actividade a moitos establecementos que senón —e máis nestes momentos— non a terían de aquí ao mes de decembro, que é o prazo de vixencia. E o Programa Elixe Galicia, para promocionar 4.500 estadías a determinados colectivos en parte apoiados economicamente pola Xunta de Galicia, é outra maneira. Referíame un pouco antes á necesidade de que o Estado habilite fórmulas alternativas á supresión das viaxes do Imserso. Pois o Programa Elixe Galicia é un bo vieiro, un bo camiño que lle marcamos dende a Xunta de Galicia a iniciativas como esta, e axudaría moitísimo tamén ao sector turístico en Galicia e evitaría que este esforzo o estivera facendo a día de hoxe a Xunta de Galicia. Igual que os outonos gastronómicos que acaban de empezar, é dicir, todo o que ten que ver con conseguir que siga habendo turistas durante todo o ano con ofertas acaídas a cada mes no que pretendamos que esta afluencia se produza. E, por último, o que ten que ver co Xacobeo. Xa digo que estamos en pleno proceso de reformulación, e polo tanto, isto creo que ten ser obxecto dunha comparecencia especial. Simplemente adiantarlles —o que acabo de dicir—, primeiro, todo o mundo entende que as previsións que estaban feitas respecto do Xacobeo —polo menos nesta fase inicial— loxicamente terán que ser reformuladas. Onte falaba disto o presidente da Xunta co alcalde de Santiago no encontro institucional que tiveron. A día de hoxe son implanteables as grandes aglomeracións, a día de hoxe son implanteables as circunstancias de mobilidade que apuntaban a que unha vez máis ía bater o récord de presencia de peregrinos durante o Ano Santo. Non renunciamos a todo isto, por iso é tan importante insistir na necesidade de prolongación do Xacobeo pensando que tamén terá que haber meses normais cando todo isto sexa posible, pero mentres hai que adaptarse ás circunstancias e non pensar que temos que aproveitalas. Aínda así, non quedarse de brazos cruzados esperando a que todo isto pase, o Xacobeo segue sendo unha gran oportunidade. O Plan estratéxico do Xacobeo xa nos indicaba o camiño polo que había que ir mesmo cando a pandemia non estaba presente, que é espallalo moito máis por todos os concellos de Galicia —iso vamos facer—, facer moitos máis actos aínda que sexan máis pequenos pero que implique moito máis a poboación local, profundar moito máis nos valores e na percepción de contacto coa natureza e de espazos abertos e doutro tipo de turismo diferente no que moitísima xente pensa cando fala espontaneamente das características do Camiño de Santiago e do Xacobeo. Todo iso é o que hai aproveitar agora e, polo tanto, vamos facelo. O Xacobeo segue sendo un motor, segue sendo un trampolín e segue sendo unha plataforma de impulso de Galicia que imos aproveitar. Non perdemos o tempo durante estes meses, había un plan de mellora e de acondicionamento de todos os camiños que xa rematou o último camiño do inverno, polo tanto, os camiños están acondicionados. Veuse facendo estes últimos anos un esforzo moi importante na construción de novos alberegues e na mellora dos que xa existían. Existe un plan agora que tamén vamos executar para mellorar outros e para construír outros alí onde a demanda demostrou estes anos que o fixo necesario. E seguiremos en diálogo, por suposto, coa igrexa e coa Catedral de Santiago para mellorar os accesos, para mellorar todo o que ten que ver cos sistemas de control para a afluencia e a xestión do fluxo de visitantes. Faremos e estamos elaborando xa con grupos de expertos plans de continxencias sectoriais por si se producira algunha circunstancia relacionada coa pandemia e cos peregrinos que xa están vindo agora mesmo, sobre todo coa afluencia que se espera no exterior para poder reaccionar rapidamente e con protocolos establecidos; xa o estamos facendo pero temos agora tempo para protocolicazo moito máis. E colaboraremos tamén moito máis, xa o estamos facendo, coas asociacións de camiños de Santiago, que son as que teñen experiencia —teñen un coñecemento, un [...] de todo isto que temos que aproveitar— para precisamente profundar moito máis no que lles dicía antes. E implicar, creo que isto é unha asignatura todavía un pouco pendente e que temos que aproveitar estes meses de refundación do Camiño para conseguilo. Implicar absolutamente a todos os concellos polos que discorren os diferentes camiños de Santiago e tamén a aqueles polos que non discorren pero que dun xeito ou doutro se vén afectados dun xeito beneficioso por esta circunstancia. Ao final os camiños de Santiago pasan por Galicia, con independencia dos concellos concretos polos que transcorran. E a potenciación, a oportunidade e o orgullo que creo que temos que sentir todos polo Xacobeo e polo que significa, iso segue intacto, segue indemne a pesar das circunstancias. Creo que temos que ter a intelixencia suficiente, e nisto estamos todos implicados porque digo que diferentes concellos, diferentes forzas políticas que os gobernan, ao final todos estamos de acordo en que temos que ser rápidos na adaptación durante estes meses, e temos que ser rápidos na preparación para esa eventual prórroga e para cando todo volva ser normal. E segue sendo un elemento fundamental, xa digo que será obxecto dunha comparecencia ou de moitas comparecencias e de moitas intervencións especiais, pero creo que este é un tema fundamental e unha oportunidade única para Galicia que non imos desaproveitar. Polo tanto, señorías, isto é o que quería dicir nesta comparecencia, servizos públicos fundamentais que teñen que adaptarse ás novas circunstancias, que teñen que saír potenciados, que teñen que recuperar todo o traballo que non se puido facer, e oportunidades fundamentais que hai que aproveitar. Galicia ten moitísimas posibilidades como destino turístico, o turismo era unha das pancas de recuperación económica de Galicia ata o momento da pandemia, e teno que seguir sendo, e teno que seguir moito máis cando todo isto pase. Moitísimas grazas.
Grazas, vicepresidente. [[Pausa.]] Rolda dos grupos parlamentarios. [[Pausa.]] Grupo Parlamentario Socialista. Señor Arangüena.
Grazas, señor presidente. Señorías, quero comezar desexándolle ao señor Rueda —como fixo na sesión de investidura Gonzalo Caballero respecto do señor Feijóo— todo o éxito e acerto do mundo porque nestes tempos difíciles na que pode ser a lexislatura máis complicada da democracia o seu acerto vai ser imprescindible en beneficio de todos. Sorte, éxito e acerto, señor Rueda. Pero permítame que empregue un anaco da miña primeira intervención nun Pleno deste Parlamento para dicir que é para min unha auténtica honra estar aquí falándolles no lugar polo que pasou tanta xente que militaba no socialismo galeguista. Ou que, sen militar no socialismo como tantos outros, aceptou formar parte das súas listas, como podemos mencionar a Carlos Casares, Benxamín Casal, ou Ramón Piñeiro. É altamente indicativo que todos eses persoeiros que representan a mellor tradición de compromiso galeguista e de intelectualidade de Galicia se incorporaran no seu momento a esa casa común do progresismo que era e será o PSdG. E é unha honra estar nun lugar cheo de símbolos que son para min altamente edificantes, comezando pola vidreira que nos preside, co permiso do señor Santalices, e da que foi autor Isaac Díaz Pardo; que militou nos seus anos mozos nas Xuventudes Socialistas Unificadas, e que incluso foi nalgunha lista do meu partido. Fillo dun pai fusilado, ou —como dicía o propio Díaz Pardo— inmolado por defender certa idea de Galicia polo franquismo no que militou e do que foi ministro o fundador do partido que goberna hoxe esa mesma Galicia. ¡Que maior mostra de reconciliación e de concordia e daquilo que dicía Azaña: "paz, piedade e perdón", que estar presididos pola obra de Díaz Pardo, fillo dunha vítima do franquismo feroz e corrupto. Esa vidreira instalada na lexislatura do Goberno bipartito é a obra dun home que emprendeu incansablemente a prol de Galicia, que partindo da súa historia e da súa cultura tratou sempre de modernizala. E que xunto con Luis Seoane fundou o Laboratorio de Formas, esa versión autóctona da Bauhaus alemá. Falando da Bauhaus e de concordia, quero poñer en valor un artigo no que se fala de recuperar esa senlleira institución cultural que publicou esta fin de semana unha teórica correlixionaria dos señores do PP. E digo o de teórica porque na práctica o PP está a anos luz do civilizado conservadurismo alemá, de Ursula von der Leyen, presidenta da Comisión Europea. Que publicou —como digo— un artigo titulado Cambiemos as cousas, que é unha invitación moi fácil de aceptar a superar a grave crise na que nos atopamos. Facendo da necesidade virtude e aproveitando a ocasión para transformar a economía e, de paso, toda a sociedade europea meténdonos niso que algúns chaman ou definen como terceira revolución industrial. E afrontando, ao mesmo tempo, a emerxencia climática na que vivimos, esa da que Barack Obama dixo hai algúns anos que constitúe a maior ameaza para a humanidade e á que o señor Feijóo no seu longo discurso de investidura fixo referencia nunha única e exclusiva ocasión; talvez porque estea todavía influído polo negacionismo climático do curmán do seu admirado Mariano Rajoy. ¿Que distancia sideral entre os plantexamentos dunha Ursula von der Leyen e os dos señores e señoras do Partido Popular? Porque esa chamada a cambiar as cousas por parte da presidenta conservadora da Comisión Europea contrasta enormemente con inmobilismo que vostedes practican e do que é mostra o discurso hoxe do señor Rueda. Porque vostedes non xestionan, vostedes deixan pasar o tempo e o tempo que vostedes deixan pasar sen facer nada é tempo perdido para Galicia, tempo gañado para vostedes, pero tempo perdido para Galicia. E mentres o mundo se move Galicia tende á inmobilidade porque vostedes fan que fan pero non fan nunca nada a parte de botar balóns fóra. Señor Rueda, é vostede o responsable dunha administración autonómica que funciona en base ao reparto de competencias entre estado, comunidades e concellos, froito daquilo que o que foi deputado do PSdeG nesta Cámara, Ceferino Díaz, relatou nun libro titulado de xeito esclarecedor A esforzada conquista da autonomía. Custou moito esforzo conquistar a Autonomía de Galicia para que vostedes se adiquen ultimamente a escapar ou a abdicar dela. [[Aplausos.]] Nalgúns casos levan facéndoo dende hai 11 anos, sinaladamente en materia económica e de política industrial. Porque non existiu tal cousa como unha política económica e industrial activa, a non ser que entendamos como tal deixar pasar o tempo ou prometer bancos e centros loxísticos de Pemex dos que nunca se tivo noticia. Pero ultimamente descubriron vostedes dúas cousas novas. A primeira que todo o que vai mal ou medio mal en Galicia é culpa do Goberno central, casualmente desde que é presidente do mesmo Pedro Sánchez, antes non. En cambio, todo o que vai medio ben é mérito seu. Idearon vostedes unha especie de inimigo exterior que sería o Goberno central que mantería unha especie de conspiración xudeu-masónica contra Galicia, que non fai falta dicir que só existe nas mentes dos seus publicistas. O segundo descubrimento que fixeron vostedes é que o núcleo fundamental das competencias que acadou esforzadamente esta comunidade, a meirande parte do orzamento da Xunta de Galicia sanidade, educación, servizos sociais, son en realidade desde que se iniciou esta pandemia un problema, é responsabilidade do estado. A pesar de que o Estatuto de Autonomía de Galicia establece con meridiana claridade que son competencias plenas de Galicia e que leva exercéndoas décadas, nesta pandemia descubrimos que a culpa dos problemas da sanidade e da educación e das políticas sociais en Galicia é do estado e que hai que pedirlle ao estado que resolva os problemas exactamente igual que os problemas industriais de Galicia que levan décadas larvándose. Tamén din con algo menos de frecuencia que o problema das residencias é responsabilidade do estado a pesar de que o estado non ten ningún tipo de capacidade nesa materia e a pesar de que teñen vostedes a competencia e a obriga de organizar o sistema das residencias, de inspeccionar e de sancionar, cousa que non fan porque parece que lles interesa máis que determinados imperios xeriátricos sigan obtendo enormes beneficios en Galicia a costa da saúde e da dignidade dos nosos maiores e pagando os seus impostos en paraísos fiscais. Lembro aquela proposta de administración única que fixo don Manuel Fraga no ano 1992 que se vinculaba entón co federalismo de execución. Pois ben, manexando como hipótese que como di o profesor Blanco Valdés o noso sistema autonómico é un certo tipo de sistema federal, o señor Feijóo e vostede señor Rueda superando moi de lonxe a aportación do señor Fraga, van pasar á historia do pensamento político por ser os impulsores dunha nova corrente de pensamento político administrativo que me permito bautizar como federalismo de escape. O federalismo de escape que vostedes inventaron e practican consiste en escapar das competencias propias e abdicar do seu exercicio tratando de convencer a todo o mundo de que en realidade son outras administracións como o Goberno central ou os concellos os que teñen as responsabilidades. Tamén consiste en invitar a facer determinadas cousas pero pedir que esas cousas as paguen outros, é dicir, invita a Xunta de Galicia pero pagan o Goberno central ou os concellos, a pesar de que manexan vostedes un orzamento para Galicia que supera o do estado e os concellos de Galicia xuntos. Señor Rueda, ten vostede a responsabilidade crucial de garantir o adecuado funcionamento da Administración autonómica galega, non se pode infravalorar a envergadura desa responsabilidade. Nas últimas 3 lexislaturas os seus discursos están nesta Cámara pragados de referencias á calidade ou á eficiencia da administración. Sen embargo nestes 11 anos non se implantou pola súa banda ningún tipo de control de xestión minimamente significativo e eficaz da Administración pública galega que carece hoxe de mecanismos reais para avaliar se as políticas que leva a cabo están ben ou mal feitas ou se poden facer doutra forma ou con máis ou menos recursos. Por iso ante un escenario de forte crise económica e de escaseza de recursos públicos aproveito para preguntarlle: ¿Pensan vostedes implantar algún tipo de mecanismo de control de xestión no ámbito das políticas públicas para garantir que sexan moito máis resilientes e eficientes ante o que temos por diante? En caso afirmativo, ¿cal vai ser ese mecanismo? Señor Rueda, outra das competencias das que vostedes escapan é a de xustiza. Tiven a ocasión de escoitar o outro día na Comisión 1ª como o director xeral de Xustiza dicía que en realidade Galicia non ten competencias en materia de xustiza, que só ten funcións, transferencias de funcións, dicía. Pero, sen embargo, teñen vostedes a programación e a xestión dos medios materiais e persoais da Administración de xustiza o cal é tanto como dicir que é súa a competencia principal da xustiza en Galiza. E a pesar de que levan vostedes 11 anos no poder a situación da xustiza en Galiza foi a peor durante todo ese tempo, no cal o prazo de tramitación dos procedementos foi alongándose cada vez máis, situación que empeorou coa folga dos funcionarios de hai 2 anos que durou nada menos que 114 días, case que 4 meses de folga; e que se veu agravado pola pandemia respecto da cal vostedes non están dotando recursos necesarios para facerlle fronte. En materia de turismo anunciaron un plan de reactivación dotado con 58 millóns. Tendo en conta que o turismo e a cultura conxuntamente representan o 13 % do PIB de Galicia é manifestamente insuficiente esa cifra cando a Xunta manexa un orzamento de 11.000 millóns de euros, tendo en conta o impacto da pandemia neses sectores.
Remate, por favor.
Para concluír, señor presidente. Non dubide vostede, señor Rueda, da nosa predisposición ao diálogo nunha situación tan difícil e inédita como a que imos afrontar nesta lexislatura e que vai requirir máis que nunca altura de miras por parte de todo o mundo. Como vai requirir que fagan vostedes cousas substancialmente diferentes das que fixeron nos últimos 11 anos. Moitas grazas.
Grazas, señor Arangüena. [[Pausa.]] [[Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.]] Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, señor Tabarés.
Bos días, señor presidente. Señorías, señor profesor, as primeiras verbas, como pode ser doutra maneira, pero non vai ser, ás vítimas da covid, ás súas familias e aos traballadores e traballadoras que demostraron ser esenciais durante esta pandemia. E tamén quería lembrar un día como hoxe ás vítimas e aos familiares do accidente de Angrois. Rematou a instrución penal pero non podemos seguir xogando a pensar que a responsabilidade penal ou a responsabilidade civil, máxime na área de xustiza, é igual que responsabilidade política, a responsabilidade política debería dilucidarse neste Parlamento nuns foros análogos. Eu nesta rentrée, nesta volta a este atril, a última vez que estiven na bancadas azuis había outra serie de persoas honestas, comprometidas e leais con este país. Penso, xa que o goberno é solidario, que sexa solidario entre si e que sexa solidario cos galegos e coas galegas, pero transmítalle os meus mellores desexos e que sirvan esas persoas que estaban aquí —penso eu— como exemplo como conducta a seguir e, desde logo, que teñan sorte na súa función que será a sorte de todos e todas nós. En todo caso, teña por seguro que terá unha oposición moito máis leal e construtiva que tiveron eses antecesores aos que eu me refiro. [[Aplausos.]] Iso si, hai cousas que nesta Cámara non mudaron. Por aí había un señor, o señor Fraga, hoxe está o seu sobriño. A verdade se o parentesco en lugar de ser colateral chega a ser ascendente isto xa parecería a Deputación provincial de Ourense onde os postos van en liña de pais a fillos. [[Murmurios.]] [[Aplausos.]] En todo caso, e como aquí se manifestou en reiteradas ocasións créame, señor Rueda, terá en nós unha oposición leal, dialogante e propositiva. [[Murmurios.]] Si, eu no seu discurso persoalmente vindo dende Ourense botei de menos calquera iniciativa sobre a reactivación, non económica, a reactivación democrática. [[Aplausos.]] E eu inicialmente cando tiña a idea desta posíbel comparecencia pensaba en pedirlle só unha cousa, agora teño que pedirlle dúas. Unha, faga do Parlamento o centro da actividade política, isto non pode ser un apéndice de San Caetano; busque aquí os consensos e os acordos que nós dentro da distancia ideolóxica estamos dispostos e dispostas a ofrecer e a participar, polo ben dos galegos e das galegas. Isto e, sobre todo, muden un pouco eses mantras e eses argumentarios, polo menos despois do que pasou en San Xoán de Río. Hai que darlle unha revisión a eses argumentarios. Dicía na Comisión 1ª, creo que con pouco éxito —mais eu unha cousa, non serei intelixente, pero teimudo sonlle moito—, fagan un xiro copernicano. O poder polo poder non é obxectivo, o obxectivo non pode ser o poder, o obxectivo ten que ser o benestar dos galegos e das galegas, o futuro de Galiza. E dígolle iso vindo dende Ourense. En Ourense xa o repetimos neste pleno algunha que outra vez e máis nos medios de comunicación. En maio de 2019 o presidente da Xunta dicía que o señor Pérez Jácome ía ser letal para Ourense, ía ser un alcalde letal para Ourense, maio de 2019. Xuño de 2019 fixérono alcalde. Ben, conservouse a Deputación, asegurouse que non ían ter un rival máis nas eleccións galegas. Pero, ¿que estamos a vivir? Unha situación de parálise un ano máis, un concello que ten potencialidades, que ten liquidez e que ten un PXOM e moitas concesións por aprobar absolutamente paralizado. Ven unha pandemia e o concello de Ourense como consecuencia dese pacto letal, o concello de Ourense que vostedes gobernan, ou cogobernaban ata hai uns días, nada de nada. Nin resposta para os autónomos, nin resposta para o pequeno comercio, nin resposta para os servizos sociais, nada de nada. Mire, e agora rachar o goberno por feitos... —lamento que non estea un compañeiro seu da fila de atrás—, por un dossier que xa coñecían no momento que investiron a ese señor alcalde. Asuman as responsabilidades e, sobre todo, agora que o presidente da Xunta, que a Xunta de Galicia que é un goberno solidario, non rache as negociacións con concello de Ourense. Non prexudican ao alcalde, prexudican aos ourensáns e ás ourensás. [[Aplausos.]] Manteñan a interlocución con Ourense, manteñan a interlocución cos ourensáns e as ourensás, non nos castiguen máis. Mire, eu pediría para rematar sobre isto que rectifiquen e dado que Baltar é un especialista en mocións de censura, aínda que probablemente con outras finalidades e con outros medios, provoquen unha modificación no Goberno local e que Ourense teña a xestión que merece ou, polo menos, saia desta parálise terrible. Mire, despois respecto da xestión da pandemia e da colaboración aínda que me referirei posteriormente. Eu creo que a valoración fixérona vostedes cesando ao conselleiro de Sanidade, cesando ao conselleira de Ensino e rectificando a toda a cúpula do Sergas xa está un pouco feita a valoración. Despois deixaron algunhas fotos un pouco tristes, pero tamén criticadas por si mesmos. Deixaron unhas fotos moi tristes repartindo material en mal estado e simplemente cunha foto preelectoral. Reflexionen e rectifiquen, eu creo que iso non é o que se pode esperar do Goberno da Xunta de Galiza. Pero entrando e tratando de ir no ton construtivo que prometín... [[Interrupcións.]] [[Murmurios.]] Síntoo. Si pero síntoo pero creo que teño a obriga de falar en nome dos ourensáns e das ourensás. Ben, dalgúns polo menos. No ton construtivo do que falaba eu pediríalle primeiro, teñan un pouco de ambición, na reactivación da comisión mixta de transferencias na época que levan gobernando non hai ningunha transferencia, e isto non é unha teima nacionalista, [[Aplausos.]] isto é porque xestionar nós o noso terá máis posibilidades de acerto que o que xestionen outros, que as decisións as tomen noutras latitudes e outras persoas totalmente alleas a este país. E mire, falaba exclusivamente da AP-9. Ben, eu sinceramente con honestidade, sempre para falar de Néstor Rego do único deputado, mire, se realmente queren a transferencia da AP-9 polo menos non molesten. Xa non lle pido que colaboren pero non molesten. [[Aplausos.]] E se a única esperanza da AP-9 para Galiza é don Néstor Rego pois reciban ou fagan a colaboración con el, xa lles dirá o que teñen que facer en cada momento. [[Interrupcións.]] [[Murmurios.]] Se realmente o que importa é a transferencia ou simplemente non meterlle o dedo no ollo ao Goberno de Madrid. Pero hai outras transferencias, hai transferencias en inspección de traballo, salvamento marítimo, tránsito e seguridade viaria. Nós non temos as mesmas infraestruturas terrestres e temos a metade dos núcleos de poboación que o Estado español, pois probablemente a seguridade viaria na Galiza é diferente a que pode ser en Estremadura, nin mellor nin peor, distinta. Polo tanto, necesitamos esa transferencia. Tamén en materia de administración de Xustiza. Xa vexo que non me vai dar tempo. Vostede dicía que nos últimos anos se crearon moitos órganos xurisdicionais, dígame cales, si, dende 2009, si, si iso disposto. En todo caso, é como dicía, ¿non cre que unha competencia en plan de demarcación xudicial que temos que reclamar nós? Mire, hai quince anos cando andaba por aquí reclamábamos o número 2 o xulgado mixto número 2 de Sarria e seguen a reclamar o sindicatos o mesmo xulgado. Simplemente como exemplo. Pero se nós temos as necesidades, nós temos as demoras da administración de Xustiza, nós pagamos dos sete funcionarios mínimos, pagamos cinco, nós pagamos as infraestruturas, ¿porque nós non seremos quen de decidir que xulgado se crean e onde se crean? É totalmente normal, porque non reclamamos esa transferencia. Mire, eu creo que sinceramente o creo, a administración da Xustiza probablemente non dea votos, a administración de xustiza eu non lle vexo que teña moito interese, simplemente o que se trata é de tratar de influír en quen administra xustiza, senón como se entende a designación dos vogais do Consello Xeral do Poder Xudicial estea paralizado. Bueno, eu non entendo nin sequera o sistema de nomeamento que se poida cambalachear —con perdón pola expresión— que se poida pactar entre dúas forzas políticas exclusivamente, non o entendo. E sobre todo, ¿porque? Porque ese Consello Xeral do Poder xudicial designará tres maxistrados para a Sala 2 do Tribunal Supremo, a Sala do Penal, a sala que xulgará os recursos contra a Gürtell, os recursos contra ERE e seguramente xa empezará a esperar pola Kitchen. Mire, porque o parlamento de Galiza, non pode propor tamén, —propor, facultade de proposta, non lle pido modificación da Constitución, facultade de proposta, eses vogais para o Consello Xeral do Poder xudicial. Porque non participar na designación dos membros do Ministerio Fiscal que atinxen a Galiza, Porque non, porque non ser...
Remate, por favor.
... ambiciosos nese sentido. E quédome moi colgado para a segunda intervención. Mire creo que a reestruturación da consellería non é un acerto, ou vostedes están a minusvalorar turismo ou están a minusvalorar xustiza. Pero na súa intervención e seguramente ten unha preocupación grande polo tema, non se falou case nada sobre a violencia sobre a muller. Resulta que está nunha consellería que seguirá estando en xustiza, que incluso a Valedora do Pobo no seu informe manda certos deberes, deberes moi razoables, e esa separación desta área de igualdade, esa, entendo eu e o digo con respecto, ea depreciación da dependencia orgánica da secretaría xeral de igualdade non é un acerto e o seu discurso me remito.
Grazas, señor Tabarés. Grazas. Terminou o seu tempo. Ten outro tuno despois. Grazas. [[Aplausos.]] Grupo Parlamentario Popular, señora Prado Del Río.
Moitas grazas, señor presidente. Señorías. Quero que as miñas primeiras verbas da miña primeira intervención nesta lexislatura sexa de solidariedade e cariño para todas as familias e seres queridos das vítimas da pandemia do Covid-19. Unha enfermidade que mudou a nosa forma de relacionarnos, a forma de educar, a forma de traballar, de divertirnos, e mesmo a forma de despedirnos dos nosos seres queridos. Pero eu resístome a deixar que esta pandemia mude tamén a nosa forma de sentir, e de amosar os nosos sentimentos. Xa non están entre nós pero o seu recordo sempre estará presente, como tamén están as persoas que hoxe están padecendo a enfermidade ou mesmo as secuelas da mesma. Para todas elas o noso cariño. Eu non vou contestar o mitin do señor Aranguena porque simplemente vou dicir que é unha mágoa, é unha mágoa señora Aranguena que os socialistas de hoxe non aprenderan nada deses socialistas de antes que vostede viu falar aquí, simplemente, vostede o dixo, hai unha distancia sideral, realmente que hai unha distancia sideral, e a súa intervención é a mostra diso perfectamente. Eu desculpo, desculpo que vostede é deputado novo e confundiu unha comparecencia da vicepresidencia primeira da Xunta de Galicia cun discurso de investidura, vostede falou aquí de todo, menos do que viu falar o vicepresidente da Xunta. Agardo que na súa segunda intervención nos diga si o Partido Socialista de Galicia ten algo que dicir de xustiza, de emerxencias, de interior, de turismo. Vostede tivo dez minutos aquí para falar de moitas cousas, pero de nada do que realmente lle importan aos galegos e as galegas, de resolver os problemas da xente, porque aquí é do que vimos falar, de resolver os problemas da xente. [[Aplausos.]] Non sei si coa súa intervención considera vostede que aportou algo, algunha solución aos problemas da xente. E o señor Tabarés e aproveito xa e fago un bloque para os dous, que veña vostede intentar dar aquí leccións de lealdade e de espírito construtivo coa intervención que tivo non deixa de sorprender, pero bueno, non pasa nada, isto tamén lle digo, entendo que será a súa primeira intervención, igual aínda está coa mente en Ourense pero isto tampouco é un apéndice nin da deputación de Ourense nin do concello de Ourense. Isto é o Parlamento de Galicia e aquí se fala de cuestións como viu falar o vicepre3sidente se a vostede lle importa algo a xustiza, as emerxencias, as cuestións de interior, a unidade de policía adscrita, o turismo, os Xacobeo como motor para recuperación económica. Se vostedes teñen algunha proposta nese sentido, eu agardo que na súa segunda intervención fale algo diso. Eu entendo, os seus compañeiros aplaudíronlle moito, están en plena lúa de mel, pero bueno son os herdeiros das Mareas de Podemos, teñen moito fillo pródigo e coidado que non lle fagan un a[] 2012, simplemente lles advirto pero bueno, eu alégrome que estean de lúa de mel. Señor vicepresidente, eu agradezo moito a súa comparecencia e a información que nos trasladou aos grupos parlamentarios e a folla de ruta que vai seguir o goberno galego no seu departamento, que nos permite facer reflexións e achegas, a algúns sobre todo, a outros polo que se ve viñeron a outro cousa. O ideal sería que esas achegas fosen en positivo e non vir aquí a criticar todo, non da súa área por desgrazas, viñeron falar doutras cousas, e sorprende bastante que non haxa nin unha soa medida das que vostede acaba de describir, nin unha soa que lle valga aos grupos da oposición. Falou vostede de máis investimentos en infraestrutura xudiciais, da nova sede do Imelga, do [] investimento na modernización tecnolóxica administración de xustiza, a aprobación do sistema da carreira profesional do persoal de xustiza de Galicia, do incremento da remuneración na quenda de oficio e da aportación extra que se fixo na pandemia, a ampliación de persoal nas oficinas de atención ás vítimas, a ampliación de supostos na mediación. Falou vostede no eido das emerxencias que contamos con máis e mellores medios e o mapa de emerxencias, de bombeiros, de protección civil, dos GES ou mesmo da formación na academia galga de seguridade. E no ámbito da recuperación económica, señor vicepresidente, conte con este grupo para apoiar ao goberno na demanda para que se manteñan eses fondos de cohesión ante as institucións europeas. Eu agardo que os grupos da oposición teñan alturas de miras e sexan capaces de poñer a Galicia por riba dos intereses partidistas xa que somos conscientes do valor que dan as institucións europeas as demandas que proveñen dos territorios acadadas por consenso de todas as formacións políticas. Ao mellor teñen algo que dicir na súa segunda intervención. No eido do turismo, a posta en marcha do plan de reactivación do sector turístico e cultural. Nós aplaudimos ese plan de recuperación. Nós cremos que o turismo en Galicia ten que ser tamén xunto co xacobeo que vén aí nuns meses un motor fundamental para a reactivación económica. E sorprende que se falen aquí das cuestións que son, que se diga que hai competencias da Xunta que só está reclamando o goberno central pois cartos e queixándose e dando e culpabilizando o goberno central. Vostede acaba de dar aquí un dato moi importante, a unidade de policía adscrita ten a día de hoxe 375 axentes, cando son 500, 500 axentes que precisa Galicia. O único momento en que Galicia tivo a todos os axentes da unidade de policía adscrita foi en 2011, baixo ese goberno maligno de Mariano Rajoy señor Aranguena. Pois mire, si. E ¿que fai o señor Sánchez de dotar a Galicia de unidade de policía adscrita ao cen por cento? Si, vostedes din así, pero este grupo presentou iniciativas tamén cando estaba o Goberno de Mariano Rajoy. A nós non nos importa quen está gobernando Madrid, a vostedes si, a vostedes si. [[Aplausos.]] A nós non, porque nós poñemos os intereses dos galegos e das galegas por riba dos intereses partidistas. Está nerviosa señora Rodil, eu entendo que o señor Tabarés non lle representou na súa intervención pero que lle imos facer, vostedes elixen aos seus voceiros, non os eliximos nós. Conte con nós señor vicepresidente para seguir apoiando esta demanda a Madrid, parécenos moi interesante esa nova unidade que falou vostede para prevención e control da violencia sexual do camiño. Eu agardo que ese goberno tan feminista que temos en Madrid pois tamén teña esta sensibilidade e acceda a esas peticións que lle está facendo o vicepresidente. Dúas cartas dixo que lle tiña remitido o señor Marlasca, esperemos que non teñan que ser nin tres nin catro, ao mellor algunha das feministas dese grupo igual tamén poden axudar a impulsar esta cuestión en Madrid. No ámbito da xustiza, facía referencia aquí a intervención do director xeral de Xustiza na pasada comisión, pero ninguén dixo que o director xeral de xustiza, o que dixo é que esa primeira fase que ten aprobado o Goberno de España para reactivación da xustiza en España e en Galicia en concreto, ten unha primeira fase que vai de setembro a decembro, xa vai un mes, xa vai un mes, e dixo o director xeral de xustiza que aínda non se ten dotado a Galicia dun só euro, nin dunha soa das medidas que se teñen establecido. Hai tres medidas, miren, creación de novos xulgados, competencia do Estado, señor Aranguena. Posta en marcha da aprobación de xornada do cadro persoal dos órganos xudiciais, dos que competen ao Estado, competencia exclusiva do Estado, señor Aranguena. E, funcionamento dun xulgado bis, é dicir un reforzo externo, competencia do Estado, señor Aranguena. Xa que o ministro de xustiza presume de que vai dotar de medidas e medios para reactivación da xustiza estaría ben que todas esas medidas as puxeran en marcha canto antes, porque son catro meses, xa vai un alá, a ver se non temos que esperar moito máis, se non temos que estar todos os días reivindicando que o Goberno do Estado faga o seu traballo, porque xa lle digo pirotecnia de anuncios cero euros e cero medias en marcha. Polo tanto, seguiremos reivindicando, nós non vimos aquí a defender as medidas do señor Sánchez se non son boas para Galicia, vostedes si. Non, e o vostedes o apoiaron, vostedes o puxeron aí señor Presas, vostedes o puxeron a el e ao señor vicepresidente de Podemos. Mire, pero o 12 de xullo os galegos e as galegas falaron alto e claro, si falaron alto e claro e dixeron que querían uns representantes que representaran a Galicia, aos galegos e as galegas, e defenderan os seus intereses e non os intereses partidistas, e non defender o indefendible dun Goberno que está constantemente agraviando os galegos e galegas. E vostedes estano defendendo, están defendendo que non aporte os 200 millóns de IVE dos galegos e galegas, ¡que son nosos!, non son do señor Sánchez nin da señora Montero, non señor Arangüena, non. Os 100 millóns que quitaron dos cartos da formación para desempregados. ¿Vostede está de acordo con que eses cartos os leve o señor Sánchez? ¡Para o que sexa! Son dos galegos. ¿Vostede está de acordo con que non nos dean 36 millóns de euros máis para o Plan COVID de educación? ¿Están de acordo? ¿Están de acordo con que a Galicia lle quiten eses cartos? Están todo o día defendendo o señor Sánchez e o señor Iglesias. Miren, nós, señor vicepresidente, queremos colaborar, queremos tender a man á oposición —se é posible— porque vostedes falan de: non, queremos consenso, queremos concordia... E despois veñen aquí e falan de todo menos do que realmente veu falar o señor vicepresidente. Vostedes non fixeron nin unha soa proposta alternativa en materia de xustiza, nin unha soa proposta alternativa en materia de emerxencias, nin unha soa proposta alternativa en materia de turismo, nin unha soa proposta alternativa en materia de interior. ¿De que veñen vostedes falar aquí? ¿De que? ¡Díganme! E o que vostedes dixeron, ¿impórtalle aos galegos e ás galegas?, ¿realmente cren que iso lles resolve os problemas? ¿Si? Bueno, pois sigan así que outros viñeron antes e agora xa non están. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Prado. [[Pausa.]] Réplica. Vicepresidente primeiro e conselleiro da Presidencia, Xustiza e Turismo.
Moitas grazas, señor presidente. Señorías. Señor Arangüena, señor Tabarés, bueno, primeiro agradecerlles os seus bos desexos porque ademais estou seguro de que son sinceros, desexaban que acertara e non me equivocara. Bueno, eu volvo reafirmar aquí o meu compromiso que dixen ao principio da miña comparecencia, igual que nas comparecencias anteriores no inicio de cada lexislatura. Eu vou vir aquí contar o que quere facer o Goberno —é a miña obriga, por suposto, contarllo á Cámara—, dar contas aquí e escoitar suxestións. Polo tanto, se vostedes desexan que acerte, ese desexo é sincero, insisto, estou seguro de que é así. E o lóxico é que me comenten o que lles pareceu o que plantexei, e teño que dicirlles sinceramente que ningún dos dous fixo iso. Polo tanto, é moi difícil aportar aínda que sexa dende a discrepancia. Se eu veño falar aquí de Administración local, de emerxencias, de xustiza, de recuperación económica, de turismo, de reactivación, de relacións institucionais, e vostedes fálanme de todo menos diso, un dos dous non está facendo ben o seu cometido. E eu sinceramente creo que poden estar de acordo ou non co que quere facer o Goberno, pero que o cometido de vir aquí dicir o que queremos facer, e o seu —entendo eu—, enténdanme, son moi libres de dicir o que queiran, alá vostedes se eu falo de todo isto e vostedes me falan de cousas que non teñen nada que ver —na miña opinión— con aspectos moi importantes. E se prefiren deixar pasar o tempo falando do que falaron, ¡alá vostedes!, a xente estanos escoitando e ve a importancia que lle damos cada un ás cousas que están pasando. E ve o que lle importa ao Goberno acertar coas cousas que temos entre mans, que son as cousas dos galegos e das galegas que lle preocupa e que é a nosa obriga, e ven a importancia que lle dan vostedes. E eu, sinceramente, celebro que aquí veñamos sincerarnos todos, tamén niso. E, polo tanto, señor Arangüena, se vostede despois de facer unha introdución —insisto, moi respectable, cada un aquí vén falar do que estime oportuno—, e dicir o que dixo vostede na súa primeira comparecencia, todo o mundo estáballe escoitando. E na súa primeira parte da intervención —que foi a máis grande— para ao final rematala dicindo que polo menos está perdendo o tempo e non fai nada porque non exerce as súas competencias, e non lle dedica un minuto a falar das competencias que eu viña contar aquí, entenderá que é moi difícil responderlle e ter un debate parlamentario. Dígollo sinceramente, e que se me fai... eu estaba apuntando e fáiseme moi difícil. Eu non vin aquí atacar o señor Pedro Sánchez, se incluso recoñecín que na parte que me toca a min... a xustiza, as competencias que vostede di que non temos, non entendín moi ben o que dixo. O director xeral de Xustiza pódolle asegurar que non dixo... —porque eu tamén vin esa comparecencia, estaba véndoa no meu despacho— outra cousa é que vostede queira entender o entendeu. ¿Como non vamos ter competencias en xustiza? ¿Como non vamos estar preocupados pola parte que nos toca a nós nesa distribución competencia. Outra cousa é que nos gustara que cambiara, que se reformulara, se pode funcionar mellor... pero estamos exercendo, home, dende hai moitos anos; e facendo un esforzo en investimentos moito maior do que se fixo nos anos anteriores porque, vólvolle dicir, se funciona ben a xustiza funciona ben todo o demais. Polo tanto, ¡claro que estamos traballando!, e claro que queremos seguir tendo a colaboración do Ministerio de Xustiza. É certo —dicíao a señora Prado—, pedimos cartos, porque está moi ben chegar a acordos e que todas as obrigas económicas sexan para as comunidades autónomas. Que é o que está pasando no plan para afrontar a pandemia da Administración de Xustiza pero, bueno, asumímolo porque isto non pode parar. Polo tanto, eu non veño aquí atacar a ninguén, polo tanto, vostede non se sinta na obriga —como fai sempre o seu líder, o señor Caballero— de pensar que todo o tempo parlamentario que vostedes teñen é para defender o señor Pedro Sánchez, cando eu non lle estou atacando para nada. Polo tanto, sexamos útiles todos no que estamos facendo. E non me diga, non me pode dicir —e se mo di non lle podo entender— que diga que agora descubrimos que o Goberno durante a pandemia... que tivo que chegar a pandemia para descubrir na Xunta de Galicia —ou iso dicimos— que o Goberno ten moitas competencias. Oe, que no estado de alarma se arrogaron todas as competencias, ¿ou que era o estado de alarma senón? Non consistía... e, claro, é que entón non entendemos nada. Se o estado de alarma cando se declarou non consistiu... —non sería porque o señor Pedro Sánchez non nolo dixera en todas as súas comparecencias—. Que todo dependía do Estado —foi o que lle dixen eu, que intentei transmitir na miña comparecencia— durante un tempo nada fóra do Estado, e cando se levantou o estado de alarma isto non ía para nada co Goberno central. E nin unha cousa nin a outra, polo tanto, non me diga que descubrimos de repente que as competencias... home, é que nolo dixo, e así aplicouno e para iso é o estado de alarma. E o que pedimos é esa correlación, esa relación institucional, que poidamos falar das cousas que lle importan a Galicia e cada un na esfera das súas competencias. ¡Pero falar sempre! A cogobernanza que vostedes sempre repiten e despois nunca exercen. Polo tanto, iso é o que veñen facer aquí e eu creo que dixera o que dixera vostede me ía contestar ao que dixen —insisto, con todos os respectos— pero realmente é moi difícil establecer un diálogo sobre competencias cando vostede nin fala de xustiza, nin fala de Administración local... ¡non falou de nada realmente na súa intervención! E se vostede cre que esta é a maneira de intentar que todos acertemos no final —vostede na súa óptica, nós desde a nosa—, así é francamente difícil. Polo tanto, eu seguirei falando do que creo que é a miña obriga, e cando vostedes queiran entrar nesas materias porque as consideren máis importantes que o que dixeron agora era moito máis importante que as materias que eu falei —polo menos o que eu entendín— pois entón poderemos falar de todo iso. E, señor Tabarés, exactamente o mesmo. Vostede si que entrou, afortunadamente, e facilítame un pouco a contestación nalgunha cousa —a verdade é que en moi poucas— porque tamén hai outros asuntos que lle importan moitísimo máis que o que eu vin expoñer aquí como obxectivos de lexislatura. Agradézolle tamén as boas palabras, os bos desexos. Son mutuos tamén, que vostede acerte no seu labor de oposición. Dicíame —ou eu entendinlle e, perdoe porque non acabei de entendelo, se non é así, desculpe— que lle transmitira saúdos aos que estiveron aquí sentados cando vostede era deputado; que, se non me engano, foi na época do bipartito. Bueno, non están aquí porque perderon as eleccións, niso estamos de acordo tamén. [[Aplausos.]] Esa é a primeira cousa. [[Aplausos.]] A segunda, a nosa percepción —e tamén a da xente que votou nas eleccións do 2009— é que moi ben non se levaban. Non sei se... eu intentarei transmitirlle, o presidente Touriño dixo algunha vez, non sei se lle traerá bos recordos aquela época ou se esa concordia que vostede dicía se vai espertar cando lle recorde cando estaban aquí sentados. E eran un bipartito, dous gobernos absolutos. Eu transmítolle o que vostede queira, estaban aquí, perderon as eleccións, marcharon; e agora estamos gobernando nós, por iso eu vin explicar aquí as cousas que quero facer. Entón, claro, é moi difícil tamén cando vostede dedicou todo o tempo que dedicou a falar de cousas que non teñen nada que ver coas competencias desta vicepresidencia, e cousas que non teñen nada que ver co sector turístico que o está pasando tan mal e espera que entre todos acertemos para reactivalo. Co sector do ocio nocturno, coas emerxencias, coa xustiza, coa Administración local... Todo iso, igual que o señor Arangüena, iso é secundario, ¿para que vamos perder o tempo falando diso nunha comparecencia que é para marcar os obxectivos de goberno niso? Vamos falar doutras cousas e se despois lle dá un pouco de tempo toca algún tema —eu agradézollo, por iso lle dicía que mo facilite un pouco máis—. Di: "fala vostede de creación de órganos xudiciais, ¿cantos e onde?". Eu supoño que foi un lapsus iso, supoño que foi un lapsus. De todas formas, voulle deixar ao presidente aquí a lista, 25, aquí detallados todos, cantos e onde, aquí ten a resposta. Quero pensar que vostede o sabía e que tivo un lapsus á hora de preguntar iso e que non se está enterando por min que nestes últimos anos cando moitas comunidades autónomas renunciaban a crear órganos xudiciais a Xunta de Galicia creou 25, mais as prazas de maxistrado, mais todos os apoios, mais 400 funcionarios de xustiza estruturais que acompañaban a creación deses órganos xudiciais á parte destes órganos. Estou seguro de que vostede todo iso o sabía e que por se acaso lle deixo isto aquí, porque para entendernos esta lexislatura —se vostede vai ser o voceiro destes temas e, polo tanto, teremos que debater moitas veces— é bo que teña esta información; e toda a que non teña e lle sexa necesaria podémoslla aportar sen ningún problema. Creo que isto é fundamental e, polo tanto, voulla deixar para facilitarnos a vida aos dous. E despois, respecto á creación de órganos xudiciais, home, ¿que por que non temos esa competencia? Primeiro, porque na Constitución se di que a xustiza é unha competencia exclusiva, outra cousa é despois a distribución que se fixo respecto aos medios materiais. E, en todo caso, encántame que me saque ese tema porque non sei se vostede é consciente de que o Goberno que apoian en Madrid o ano pasado desbotou por primeira vez na historia a petición acadada por unanimidade entre o Tribunal Superior de Xustiza e a Xunta de Galicia para crear un Xulgado do Social en Lugo, e dixo que non. E está todavía por explicar, [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] e todavía estou esperando a que o seu famoso deputado no Congreso diga algo ao particular, calado e sen dicir nada. [[Aplausos.]] Houbo que volver facelo este ano e, [[Aplausos.]] polo tanto, non diga vostede nada, ¡home, por favor! [[Aplausos.]] E respecto das transferencias di vostede que non estorbemos. Mire, ¡para nada!, agora, entón déannos información. Vostedes teñen no pacto de lexislatura que neste ano 2020 estamos rematando, no terceiro trimestre tense que aprobar a proposición de lei para facer a transferencia. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Bueno, [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] xa vexo que empezan recuar respecto do que asinaron, veremos se está aprobada. Xa empezamos a ver que desde as bancadas do Parlamento de Galicia empezan a matizar e ao mellor non se vai cumprir esa aprobación no Congreso da proposición de lei para facer a transferencia. [[Murmurios.]] Xa nos van avisando, señor Bará. Home, vendo que non sabemos nada, xa van as tres cuartas partes do prazo e todo segue igual, eu empezo a escoitar que ao mellor non lles contaron a verdade. [[Murmurios.]] E que ao mellor as cousas non van como vostedes crían. Todo iso tiña que estar xa avanzado para rematar antes do 31 de decembro deste ano coa aprobación no Congreso da proposición de lei para a transferencia, iso é o que pon no seu papel. E, evidentemente, vostedes agora teñen que empezar a explicar o inexplicable, que non hai un só avance, que lles tomaron o pelo —na miña opinión—. E por iso dígolle que a Xunta de Galicia, que representa a todos os galegos e galegas —tamén aos que votaron ao BNG— vaino intentar e vai pedir esa comisión de transferencias. E vai tamén pedir esa bilateridade para os temas urxentes. ¿Por que non din nada vendo que somos discriminados nos fondos COVID? ¿Por que cando ven que temos unha porcentaxe moi inferior ao que nos correspondería, ao que lle están dando a outras comunidades autónomas —ás que o Goberno cre que hai que atender mellor que a Galicia— nunca levantan a voz? ¿Por que fronte a esa transferencia do IVE que se quedou o Estado, que reclamamos todas as comunidades autónomas —tamén Galicia, que lideramos e que dicía na miña intervención, xa vin que ao señor Arangüena e ao señor Tabarés lles deu igual— que non iamos quedar calados e que o paso do tempo non ía botar aí un manto de silencio, vostedes non din absolutamente nada? ¡Bótennos unha man no Congreso tamén! [[Murmurios.]] Se teñen tanta forza teñen que empezar a falar diso e teñen que empezar a falar con forza porque son moitísimos cartos. Se queren falar de transferencias e de facer forza para as cousas que lle interesan a Galicia, en serio diante do Goberno de Madrid, e aí poñerémonos de acordo; e senón vai ser realmente difícil. E, miren, eu non renuncio —e remato, señor presidente, este turno de intervencións— a intentar sacar algo en limpo desta comparecencia entre todos. Pola miña parte, deixar claro o que hai, eu veño aquí debatelo, se non queren debatelo e queren falar doutras cousas, oportunidade perdida. Eu volvo dicir que temos moitísimos retos por diante. Que agardo que as relacións coa Administración local sigan sendo fluídas e á parte de influenzas partidistas como foron na lexislatura pasada Agardo que poidamos seguir mirando na xustiza, e agardo que o Estado nos dea os cartos que nos prometeu para eses gastos a maiores que estamos tendo. Agardo tamén que as emerxencias teñan o pulo definitivo en coordinación coas administracións que teñen realmente as competencias, que son os concellos e sobre todo as deputacións, e que sigamos dialogando como o fixemos durante todos estes anos. Agardo que esas relacións institucionais vaian máis alá de proclamas políticas, e se lles está tomando o pelo en Madrid o seu deputado que pidan apoio á Xunta de Galicia porque ao final temos os mesmos intereses. [[Risos.]] [[Murmurios.]] Xa sei que ás veces a soberbia de crerse que o conseguiron todo non lles pode levar a pensar que quen gañou as eleccións por cuarta vez ten algo que dicir representando aos galegos tamén aí. Pero ben, alá vostedes, alá vostedes porque é unha pena, é unha pena porque ao final veremos os resultados. E insisto moitísimo en que o reto que temos por diante dese turismo, 10 % do PIB, 11 % do emprego en Galicia merece algo máis que o absoluto silencio pola súa parte. Nin 10 segundos nas súas intervencións, no lles digo que sexa o tema que máis lles preocupa que está claro que non, pero que sexa un tema que non lles preocupa en absoluto cando centrou a metade da miña intervención é algo que aos que nos estiveran vendo e teñan que ver co turismo espero que tomen nota. Espero que cando veñamos aquí falar do xacobeo que temos por diante, espero que cando pidamos a colaboración de todo o mundo aínda que sexa para dar opinións discrepantes, esta vez si que lle dean importancia a este tema, porque seguro que teñen moitas cousas que dicir. Miren, a Xunta de Galicia quere aprobar un plan estratéxico da década xacobea. Temos o Xacobeo 21 a 3 meses nas circunstancias actuais, pero vamos ter, imos ter 2 xacobeos máis nesta década e, polo tanto, vamos intentar darlle unha orientación a longo prazo, que non consista unicamente en actuacións illadas, que non consista unicamente en pensar que temos a oportunidade do 2021, senón que vai haber 2 xacobeos máis antes de que remate esta década. E, polo tanto, actuemos con esa óptica, actuemos con esa perspectiva e actuemos todos xuntos. Cando presentamos o Plan estratéxico da década do xacobeo, cando creamos que todos os sectores económicos teñen que ter esa perspectiva […] a Galicia, espero que vostedes lle dediquen algo máis que o silencio absoluto. Moitísimas grazas.
Grazas, vicepresidente. [[Pausa.]] [[Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.]] Rolda especial de aclaracións. Grupo Parlamentario Socialista, señor Arangüena.
Grazas, señor presidente. Antes de nada parece que non poden vostedes omitir, entendo que estamos a inicio de lexislatura e que isto irá mitigándose, pero parece que non poden vostedes omitir repetir con reiteración que gañaron as eleccións. Cada vez que o din parece que dan mostras vostedes de estar absurdamente contentos, radiantes, felices, incluso, calquera diría que é o único que lles preocupa ter gañado as eleccións e manterse 4 anos máis na Xunta de Galicia. Coa que está caendo, é dicir, co sufrimento que está padecendo a cidadanía, a sociedade, cos problemas que atravesa todo o mundo absolutamente todo o mundo, cos problemas que ten tamén a Administración galega, os funcionarios, en fin, e co que temos por diante, eu penso que é tempo de deixar atrás esa compracencia, é tempo de asumir. Nós sabemos que vostedes saben contar, somos plenamente conscientes de que vostedes saben sumar, somos tamén plenamente conscientes de que gañaron as eleccións e sabemos o que iso implica. O que non implica é que teñan razón, o que implica é que teñen a obriga e a responsabilidade e a lexitimidade de gobernar, pero non de dicir que porque gañaron as eleccións iso lles dá a vostedes algún tipo de plus adicional de razón porque non é así. E o autobombo e a autocompracencia —sei que isto non é un discurso de investidura, pero o señor Rueda é o responsable da coordinación da administración e, por tanto, hai moitas cuestións xerais nas cales podemos debater con el e debemos debater con el—, o autobombo e a autocompracencia cando a situación non é soamente dramática polos efectos sanitarios en vidas humanas da pandemia, senón polas previsións económicas e de todo tipo polo que isto permite albiscar no horizonte, o autobombo é a autocompracencia non son dende logo o mellor punto de partida para facer fronte a esta crise. Falei antes limitadamente de xustiza, o que dixen foi que hai un atasco que a pesar de todas as cifras estatísticas que vostedes poidan retorcer, ese atasco se incrementa dende hai 11 anos e ese atasco evidentemente a facilitar que se resolva ese atasco, a desatascar, non contribuíu á folga de 114 días dos funcionarios que se vostedes me corrixen eu podo estar errado, pero me parece que é un récord de España en materia de folga de funcionarios. Debe ser que non opinan o mesmo de vostedes respecto das dotacións de medios e do ben que tratan á xustiza. Por certo, por motivos profesionais estiven moito tempo traballando no ámbito da xustiza, pisei moitos xulgados e sei cal é a opinión maioritaria dos operadores xurídicos. A opinión maioritaria é que a Xunta pasa da xustiza porque simplemente é unha cuestión que non lle interesa, e iso sería moi bo tratar de remedialo. Para iso evidentemente hai que dotar de cartos, hai que poñer cartos enriba da mesa. Iso non se está facendo, non se está facendo e incluso a Xunta de Galicia —diría moito máis— está a incumprir o establecido no Real decreto lei 21/2020, de 9 de xuño de medidas urxentes de prevención, contención e coordinación para facer fronte á crise sanitaria, que establece a obriga de adoptar medidas para evitar a coincidencia masiva de persoas, cousa que se está producindo reiteradamente nos xulgados, tanto traballadores como clientes ou usuarios nos centros de traballo durante as franxas horarias de previsible maior afluencia. Isto non se está solventando nos xulgados e é responsabilidade e competencia súa e de adoptar medidas para a reincorporación progresiva de forma presencial aos postos de traballo e a potenciación do uso do teletraballo. Por certo, nin na xustiza nin no ámbito da función pública en xeral. E xa presentamos algunha iniciativa nese sentido que esperemos a ver como evoluciona. Cando pola natureza da actividade laboral sexa posible, teletraballo cando sexa posible. Non se está facendo. Tamén incumpre o establecido na Orde de xustiza 394/2020, en relación ás medidas de protección colectivas en atención ao público permitindo que se acceda aos edificios xudiciais sen ningún tipo de control. A pesar do exposto anteriormente se exixe ao persoal de xustiza que desenvolva o seu labor con normalidade de forma presencial. Unha irresponsabilidade impropia dunha administración que debe velar polo coidado dos cidadáns incluíndo os funcionarios. E eu lle pregunto tamén como responsable da coordinación: ¿Van vostedes implantar un mecanismo obxectivo e transparente como fan as deputacións socialistas para que os fondos que distribúe a Xunta de Galicia entre os concellos deixen de darse a dedo, casualmente sempre ou case sempre aos mesmos concellos, en beneficio dos concellos do Partido Popular? ¿Vano facer? Eu tamén lle pregunto como responsable de coordinación e como responsable do edificio administrativo da Xunta: ¿A substitución da totalidade da cúpula da Consellería de Educación, conselleira incluída, da cúpula da Consellería de Sanidade, conselleiro incluído, do director xeral de Maiores, que é o responsable de residencias, xunto coa directora xeral de Familia na Consellería de Servizos Sociais? É dicir, 2 conselleiros e 7 directores xerais nas 3 consellerías máis directamente implicadas na xestión da pandemia? ¿É o recoñecemento de que a súa xestión da pandemia foi manifestamente mellorable? ¿Considera que isto é así ou simplemente unha circunstancia do azar que se reemprace a todas as cúpulas dos sectores implicados na xestión da pandemia? Para rematar, falei antes de predisposición ao diálogo, dígolle agora que non é unha predisposición meramente retórica, senón que demostramos con feitos esta predisposición. Sen ir máis lonxe hai 2 anos cando acadamos con vostedes un acordo importante sobre as necesidades da política forestal que se plasmou en 123 recomendacións,...
Remate, por favor.
...das cales a día de hoxe parece que non se lembran. Seguimos mantendo esa predisposición ao diálogo. Vamos facer un esforzo de consenso, agardamos que ese esforzo de consenso sexa recepticio. En todo caso, estaremos aí cunha condición: que abandonen vostedes o escapismo e a inacción. Moitas grazas.
Grazas, señor Arangüena. [[Pausa.]] [[Unha persoa dos servizos de limpeza da Cámara procede a desinfectar o estrado.]] Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, señor Tabarés.
Ben, o da rexeneración democrática importoulle ben pouco. Despois das eleccións e da campaña electoral de 2009 eu esperaría de calquera outra persoa que falara dela menos vostede. [[Murmurios.]] Mire, respecto ás unidades xudiciais. Fálame de 25 nun período indeterminado, imaxino que son 11 anos. Para este ano, mire a situación da xustiza, o seu sindicato máis próximo pide 17. E non é certo, non sei se intencionada ou malintencionadamente, pero o social de Lugo fora a primeira vez que Madrid nega o que pedimos aquí. Non, non, habitualmente Madrid, porque a competencia non é nosa, porque a decisión non é nosa, Madrid é quen decide por nós. Por iso pídolle que invertamos esa situación. Despois outra cousa, mire é raro que pase unha persoa que leva tanto tempo na Administración de xustiza dirixíndoa. Non é o mesma a quenda oficio que a xustiza gratuíta, vostede o confunde. Por certo, diga sobre eses 300 euros que ofrecía aos avogados da quenda de oficio que, por certo, os avogados da quenda de oficio e eu estaba na quenda de oficio penal […] non estamos pola retribución. Os mellores penalistas de Ourense por exemplo porque é o meu colexio, están na quenda de oficio, por compromiso social e por dereito á defensa de todas as persoas, dunha defensa digna. Polo compromiso, pola defensa, polo dereito de todas as persoas a unha defensa digna. Por iso están pola quenda de oficio. Por iso os 300 euros a todos os letrados e letradas que estaban na quenda de oficio non é a solución ao problema, o problema son os autónomos, o problemas é a Avogacía no seu conxunto, non na quenda de oficio. Non estamos nin están na quenda de oficio na retribución. Por exemplo, se pide dende os colexios que se retribúa porque tamén teñen dereito ao servizo xurídico penitenciario que existe ben organizado en Ourense e en Pontevedra. E non hai retribución, non se está na quenda de oficio, que non é o mesmo que a xustiza gratuíta pola retribución. Despois fala de mediación. Pero vamos ver, efectivamente, a mediación, a heterocomposición é un sistema para evitar ese colapso que se prevé. ¿Que medidas tomaron? Pois suprimiron o servizo de mediación no ámbito familiar. Fálase de que os conflitos de familia van medrar nun 41 % e vostedes o suprimen. ¿E o idioma galego na administración de xustiza? Non fala. Polo menos e pedimos proposta que descarguen o programa no Minerva para que poidan os funcionarios traballar en galego nas mesmas condicións que en castelán, que non está. [[Aplausos.]] Sobre as emerxencias, un sistema público integral e polivalente e a xestión pública e directa do 112. Un novo marco normativo que xa se tiña anunciado. A comarcalización dos parques de bombeiros. A policía galega. Cumpran a lei de 2007, non a Unidade Adscrita, [[Aplausos.]] un corpo galego con competencias propias que na medida que Nestor Rego vaia conseguindo transferencias para Galiza esa policía a incrementará en número e tamén en funcións. [[Murmurios.]] E tamén respecto da policía un vello proxecto que existía. Primen o carácter preventivo sobre o carácter represor. Efectivamente, ten que perseguir delitos, pero tamén pode ser un axente social para coñecer a realidade dos barrios, a realidade... ben, o que chaman policía de proximidade. Vaian por aí. Respecto á acción exterior. Ben, cooperación exterior no compromiso do 0,7 %. Non, simplemente dicímoslle, a ver se ao final da lexislatura chegan non ao 0,1 %, que xa sería un avance, senón ao 0,5 %. Ben, aí non hai, nós queremos que Galiza teña voz propia e poida participar naqueles foros onde se deciden cousas que a Galiza lle atinxan, non subsidiada ao Estado español, non dependente do que diga en Madrid, que teña voz propia para defender os seus propios intereses e tamén un mundo máis xusto. Respecto de turismo, eu non entendo, se ten tanta importancia por que o mesturan con xustiza, con presidencia, con interior, con relacións institucionais, con todo. Non, efectivamente, é unha porcentaxe no PIB moi importante, son postos de traballo máis de 130.000. Non o mesturen, déanlle un espazo propio ou ben unha consellería propia ou ben un espazo importante nunha consellería. O turismo ten que ser unha actividade transversal, ten que implicar o transporte, a planificación territorial, urbanística, paisaxística, termal... Si, home si, fagan algo porque en Ourense —xa sei que non lles gusta falar de Ourense— ardeu un balneario e todavía nada. É dicir, non hai moito desenvolvemento en infraestrutura termal e iso que é a capital termal. E iso tense que facer cunha planificación e unha nova estratexia de turismo profesionalizado e de calidade, cun observatorio turístico de Galiza. Si, que poida analizar estes big data, todos eses datos. Ben, creen un observatorio e un órgano de inspección para que poida cumprir ou vixiar o cumprimento deses obxectivos e na concesión de subvencións establezan como non establece a Deputación de Ourense, un plan único, as subvencións con carácter obxectivo, en concorrencia competitiva, non esas subvencións que da a impresión de que son a dedo, e que despois o Parlamento de Galiza poida fiscalizar o retorno deses investimentos de recursos públicos, porque son investimentos de recursos públicos. Colaboren coa Fegamp, asuman o pacto local de 2006 que tempo tiveron, asuman as competencias impropias, subvencionen ou axuden o sobrecustos que a pandemia está a ter nos concellos...
Remate, por favor.
...de Galiza. A Fegamp non pode ser a trágala. Teñan capacidade de diálogo e teñan capacidade de chegar a consensos. E despois unha cousa, teño para min que se algo moitas conclusións podemos tirar nesta pandemia é que ao mellor a organización provincial non é a máis acaída para o noso territorio, que unha organización que non sei si en 1833 estaba pensada para este país, pero que demostrouse escasamente funcional. A pesar de que non lles importe, a rexeneración democrática, a pesar ao mellor do ton excesivamente vehemente siga a nosa man tendida para poder chegar neste foro que é o parlamento de Galiza a representación popular de Galiza que podiamos chegar a acordos. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Tabarés. Grupo Parlamentario Popular, señora Prado Del Río.
Moitas grazas, señor presidente. Señor Tabarés o 1 de marzo de 2009 os galegos e as galegas decidiron mudar esa bancada azul por outras persoas honestas, leais e comprometidas con Galicia. E falando de homoxeneidade que vostede veña aquí a falar dun goberno bipartito homoxéneo, esa deshomoxeneidade foi a que lles levou a perder as eleccións o 1 de marzo de 2009. E así os galegos seguiron confiando nestas bancadas azuis de persoas honestas, leais e comprometidas de Galicia en 2012, en 2016, en 2020. [[Aplausos.]] Xa sei que non lles gusta que falemos de gañar eleccións, señor Aranguena, síntoo moito pero é que vostedes están constantemente insultando ao pobo galego porque están practicamente dicindo que os galegos son parvos que non saben o que votan, porque como este goberno o fai todo tan mal e leva once anos facéndoo fatal, e temos aos galegos enganadísimos, non sei se lles debemos dar unha pastilla que os adormece e despois votan atontados. Pois non señor Aaranguena, os galegos son máis listos dos que vostedes pensan, e por iso, non están de acordo coa súa defensa, do que está facendo o Goberno de España, os desprezos que lle fai a Galicia constantemente. E vostedes sigan así, sigan así, defendendo ao Goberno de Sánchez, defendendo os desprezos a Galicia que lles vai a ir igual de mal que os que estaban aí nesa bancada que acabaron caendo e saíndo pola porta de aí. É o que pasou, é o que pasou nas urnas. Lamento que non lle guste o resultado electoral pero é o que é, e n... non, non é autobombo, ¡home non é autobombo señora Aranguena! É a realidade. Señor Tabarés, é unha magoa, é unha mágoa que vostedes agora digan que a Xunta lles estorba aos seu superdeputado en Madrid para conseguir a AP-9. Non se fala doutra cousa en Galicia do contentos que están os galegos e as galegas que no nadal xa van a poder circular gratis pola AP-9, grazas ao Bloque Nacionalista Galego. E agora vai resulta que a culpa de que iso non suceda vai ser do Partido Popular, vai ser do Goberno da Xunta de Galicia e do Partido Popular que lles está estorbando, señor Tabarés, incrible, incrible. [[Aplausos.]] ata niso temos a culpa. Son vostedes, a verdade é que bastante, bastante simpáticos. Mire, señor Aranguena, gañar eleccións non nos da a razón, seguro que non, pero si que nos imprime unha responsabilidade de darlle solucións aos problemas dos galegos e das galegas. E por iso, eu lle dixen na miña intervención que aportara vostede algunha. Tivo outra oportunidade para vir aquí e aportar unha soa, unha soa solución, xa non lle digo máis, vostede que viu dicir aquí que coñece perfectamente como funcionan os xulgados, que está alí e tal, e non aportou nin unha soa alternativa. No, non, ¡ah! cartos, cartos, está moi ben. Cartos, o señor vicepresidente, non sei si escoitou a súa primeira intervención, pero dixo que leva medio millón de euros e 710.000 euros só nestes meses de pandemia a maiores. Estamos agardando que o Goberno de España, tamén porque ten competencias dote de máis xulgados, porque mire, axilidade na xustiza tamén ten algo que ver con máis xulgados, porque máis xuíces, máis posibilidades de atender máis asuntos, non sei iso é unha regra de tres, se entran cen asuntos e se hai tres xulgados pois ¡home!, iran máis rápidos si hai catro xulgados, non sei digo eu, son as contas son moi sinxelas. O que non pode ser é que nos priven de ter un xulgado do social en Lugo o ano pasado. Vostedes diso non din nada, absolutamente nada, nin aquí nin en Madrid. Agora está outra vez proposto pola comisión mixta, acaba de dicilo o señor vicepresidente. Eu agardo que iso sexa unha realidade, non só o de Lugo, outros máis. porque mire, quitaron o de Lugo e o de Santiago, o que pasa é que o alcalde de Santiago que non fai seguidismo aos señor Sánchez, senón que defende os intereses dos santiagueses, pelexou ese xulgado, non fixo o mesmo a señora alcaldesa de Lugo, e polo que se ve ten máis peso no Partido Socialista o señor Bugallo que a señora Lara Méndez, porque o xulgado do social de Santiago si que foi unha realidade e o de Lugo non. Pero vostedes, todos vostedes aquí calados mentres Sánchez agravie a Galicia vostedes están calados e dándolle o apoio que para que siga sendo presidente e vir aquí a dicir que teñen un superdeputado que consegue non sei que e que non lles estorbemos. Bueno, alá vostedes, alá vostedes. Nós cremos, señor vicepresidente que é fundamental esa colaboración que vostede falaba coa administración xeral do Estado, que os cartos, é verdade, fan falta cartos para facer as cousas, os 200 millóns do IVE é interesante, é importante que nolos dean, son nosos. Os cen millóns da formación para desempregados, tamén son cartos, que nolos dean, son nosos. 36 millóns de euros para educación, tamén. É importante que se cumpran os criterios de financiación autonómica e que non veña o señor Sánchez aquí agora a poñer uns criterios de forma unilateral saltándose todos os criterios de financiación autonómica ata a data señora Aranguena. Se falamos de cartos, falemos, pero de todos, dos que ten que poñer a Xunta e tamén dos que ten que poñer o Estado, e dos que nos furta o Estado que son dos galegos e das galegas. Miren, eu vou rematar cunha cuestión creo que é importante, e é seguir tendendo a man. Creo que é fundamental que todos os grupos falemos realmente dos problemas da xente. A xente, a verdade é que na calle non se fala doutra cousa que do franquismo, non se fala doutra cousa que das transferencia da AP-9, non se fala doutra cousa que dos asuntos de Ourense. Aquí non se fala doutra cousa que iso. Mire, eu na rúa...
Remate, por favor.
... escoito falar as persoas que teñen problemas dun ERTE que non cobran. Eu a xente lle escoito falar dos problemas que ten o comercio porque non vende, dos problemas que teñen os pais e as nais ao levar aos fillos aos colexios, dos problemas que teñen as persoas que queren teletraballar. Si, si, hai moitos problemas, moitos. Vostedes os reducen sempre a dous, a dous, si, si redúceno a dous...
Remate, señora Prado, ¡por favor!.
Pois eu lles tendo a man para traballar en todos...
¡silencio!
Señora eu entendo que a puxeran alá tras e que estea fastidiada señora Rodríguez Rumbo, pero eu non teño a culpa de que lle quitaran as portavocías.
Remate, por favor. Non entre agora en diálogo.
Eu lamento moito que ... ten un fallo que si me
Non entre agora en diálogo señora Prado. Remate, pero remate xa que xa... mire o reloxo, mire o reloxo...
Se me interrompen, señor presidente. Remato xa. Eu simplemente dicir que nós seguiremos traballando con lealdade a Galicia e sen mirar os intereses partidistas que vostedes están mirando todo o tempo.
Grazas.
Falen de Galicia e con lealdade a Galicia. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Prado, terminou o seu tempo. Grazas. Peche da comparecencia, vicepresidente primeiro e conselleiro da Presidencia, Xustiza e Turismo.
Moitas Grazas, señor presidente. Señores Aranguena e Tabarés pois moitas grazas, se dan conta que me é moito máis fácil si empezamos a falar un pouco do que viñemos falar aquí, polo menos me dan pe para intentar facer algunha contestación dos temas que realmente creo que son de interese nunha comparecencia para fixar obxectivos de lexislatura e empezar a discutir. Polo tanto, grazas, é unha pena que noutra intervención máis longa, todo isto lles de igual. Agora nesta máis curta algunha alusión fixeron e vou intentar respostala, a parte de comentar a curiosa. Seguen discutindo e tantos anos despois o señor Tabarés tan obsesionado coas eleccións do ano 2009 e volvendo a elas nas dúas intervencións, vostede dicindo que non falemos de eleccións. ¡Eh!, que vostedes sempre gañan as eleccións e lles gusta dicir que a xente lles vota. Non digan iso, póñanse de acordo polo menos niso. E por certo, falando de cambios en consellerías. Se facer cambios indica que as cousas funcionan mal, o seu grupo na anterior lexislatura tivo que ser un desastre vendo os cambios que fixeron, polo tanto, a ver si [[Aplausos.]] nos poñemos de acordo niso. E, señor Aranguena, falaba de teletraballo, non sei si sabe vostede, non será porque fala de transparencia, intentou explicar. Primeiro, a Xunta de Galicia foi pioneira en instalar o teletraballo, antes da pandemia, recoñecida ademais por moitas administracións. Xa había moita xente teletraballando porque cremos que é un sistema que hai que explorar no futuro, a partir de agora moitísimo máis, e polo tanto, había direccións xerais, a xurídicas, as técnicas que xa tiñan instalado o teletraballo nunha cantidade apreciable, agora moito máis,. chegou a estar teletraballando o 65 % do persoal da Xunta, ¿porque? porque había medidas que se foron tomando antes que o permitiron e os avances tecnolóxicos permitiron que moitísima xente, moitisimas traballadores e traballadoras públicos da Xunta de Galicia estiveran traballando durante a pandemia, despois se foron reincorporando, por suposto coas garantías sanitarias, de acordo co comité clínico e o que dicía o comité clínico que aquí en Galicia si que existía, polo tanto, podería dicir cousas, non había que inventar o que dicía e se foron incorporando e agora salvo xente que está nunha serie de circunstancias están incorporados con todas as garantías, pero preparados para en calquera momento volver ao teletraballo e dende logo agora se acaba de anunciar un acordo nesa materia para unha lei, pois para Galicia tamén intentar ser primeira nunha modalidade de traballo que estou seguro que veu para quedarse. Pero tiñamos moito traballo feito. Me falaba vostede da presenza do persoal nos xulgados. ¡Oia!, saberá vostede, vostede é efectivamente é letrado o seu perfectamente, por se acaso vostede o recordou, como o señor Tabarés que na organización dos xulgados e das vistas iso a ver se nos aclaramos como é esta competencia, porque claro se non temos claro como funciona a competencia e como funciona o día a día desta competencia pois é moi difícil, agora vostede como parlamentario tamén ten que interiorizar que a Xunta de Galicia ten unhas competencias que eu intenteille explicar e a vostede na súa primeira intervención lle dou absolutamente igual, agora na segunda volveu un pouco, llo agradezo, pero son as que son, e, polo tanto, hai cousas nas que temos capacidade de decisión e outras que non, iso si, para intentar axudar sempre, por iso temos esa comisión mixta, por iso temos ese grupo que se reuniu ao que eu fixen alusión na miña primeira intervención durante ese comité de seguimento durante a pandemia e por iso temos esa relación estreita que nos permite facer propostas conxuntas. E vou agora ao que dicía o señor Tabarés dicía que me preguntou por esta lexislatura, non vostede me preguntou, señor Tabarés se lle deixan esquecín agora, agora llo deixarei, a relación de todos os que creamos estes anos. Para este ano 3, ¿sabe canto nos dicía o ministerio que nos ía a corresponder? 1, ¿sabe o que fixemos?, é dicir, un son poucos, e [] todos os que nos dea os imos abrir, os imos a instaurar como fixemos sempre. Sempre que se ofreceu creación de órganos xudiciais, a Xunta de Galicia dixo que todos os que se lle concederan a Galicia íamos dicir que si, e houbo anos que comunidades autónomas gobernadas non polo Partido Popular, senón polo partido Socialista e cualicións do partido Socialista a outros partidos dixeron que non, que non era prioritario para eles aos órganos xudiciais, e alí estivo Galicia, e dixo, pois entón para nós. E houbo anos que puidemos crear motos máis e así chegamos a esa cifra que lle dicía, porque sempre que tivemos oportunidade o fixemos, e agora tamén. E perdoe que lle diga que tivemos que chegar o ano pasado para ver como o Ministerio de Xustiza do Goberno do señor Sánchez, a primeira vez que ofrecía —tivo a ocasión, levaba gobernando dende un ano antes— a creación de órganos xudiciais, a primeira vez que os apartou do criterio de Galicia —que era unánime entre xuíces e a Xunta de Galicia—. Sempre crearon o que nós identificabamos despois de dicirnos o número, ¡sempre, señor Tabarés! Esta vez inexplicablemente non, non sabemos porque a Lugo se lle castigou durante un ano coa necesidade que ten e que segue tendo sen un Xulgado do Social simplemente porque a alguén lle deu a gana no Ministerio de Xustiza no Goberno central. Nunca tivemos ningunha explicación; efectivamente, Santiago —que tamén quedaba sen el— conseguiuno. E nos agradecemos e rectificamos a Santiago e llo imos dar á Xunta de Galicia e segue mantendo a súa postura de costealo, porque os costea a Xunta de Galicia e dixemos: ¡por suposto! E por iso o puido ter, e Lugo esquecido completamente. Ata este ano que o vamos volver intentar, espero que non fagan o mesmo porque ao mellor volvemos ao mesmo conto. E cando digamos outra vez que Lugo segue tendo esa necesidade, agora aumentada por todo o que pasou este ano e volvan dicir que non. Polo tanto, eu agardo que esta vez haxa algo de cordura e se siga ese criterio. Falaba do Minerva en galego, oiga, esa capacidade de influenza que teñen vostedes en Madrid pídolles que a utilicen. Nós estamos falando e sabe que é un sistema procesual que depende dos códigos fonte do ministerio. Sempre insistimos en que somos unha comunidade bilingüe e, polo tanto, isto hai que instauralo; e, polo tanto, pídolles que nos boten unha man tamén aí con esa enorme capacidade de influenza que teñen para que se dean conta de que Galicia tamén na Administración de Xustiza é unha comunidade bilingüe. A Policía galega. Bueno, é coñecida a postura da Xunta de Galicia. Claro, ademais mentres falamos da Policía galega así non hai que falar do inmediato que se poida facer xa, que é completar os 120 efectivos que nos faltan na Unidade de Policía Adscrita ás portas do Xacobeo. Non, non, volvemos tirar por elevación, a falar de cousas que saben que non van ser posibles, polo menos inmediatamente, e a Unidade Adscrita da Policía Autonómica que temos agora mesmo segue perdendo efectivos ante a indiferenza do Goberno central. Por certo, o da Policía galega é como tantas outras cousas, unha cousa é facer proclamas e outra cousa é despois concretalas. Oia, póñanse de acordo co Partido Socialista que non está de acordo coa creación dunha nova Policía con esas características. Polo tanto, se vostedes gobernan e sustentan o Goberno en Madrid non ten ningún sentido que diga isto aquí cando os seus socios maioritarios non están polo labor en absoluto e votaron en contra sempre que iso se puxo. Entón, esas incongruencias ao final lévannos a que esteamos como estamos e non poidamos facer o importante que é completar a Unidade de Policía adscrita. E transferencia. Dixéronnos que deixaramos de estorbar, que xa se encargan vostedes, que se lles deixamos tranquilos van conseguir un montón de cousas. Bueno, pois eu sinto que non estea aquí o señor Bará —non está agora mesmo—, dicíame que non. Acordo de investidura PSOE-BNG. Xa nos empezou a deslizar —ollo o dato e eu chamo a atención— que non, que non, que o compromiso era reunir a Comisión mixta de transferencias para falar o tema. Fíxense vostedes, levan nove meses e aínda non reuniron a comisión mixta e con iso danse por satisfeitos. Preocúpame moito porque o acordo de investidura PSOE-BNG di: "Compromisos con infraestruturas básicas: aprobar no Congreso dos Deputados a proposición de lei do Parlamento de Galiza para a transferencia da AP-9 ao longo do ano 2020". Isto é o que teñen no seu acordo, polo tanto, señor Tabarés, se tan claro o teñen, se non se senten enganados e todo se cumpre, tic-tac, tic-tac, porque van nove meses [[Risos.]] e quedan tres para aprobar a proposición de lei. [[Aplausos.]] ¡E non nos conten outra historia! [[Aplausos.]] ¡Non nos conten outra historia! E, por suposto, que todo o mundo saiba que se se mantén o que está asinado, garantindo como mínimo a bonificación do 100 % para os usuarios recorrentes e a gratuidade do tramo Vigo-Redondela, todo isto no ano 2020. Asinado e publicado, outra cousa é que agora empecen a dicirnos que non é así, o malo é que é así. Polo tanto, eu alégrome de que saia este tema hoxe aquí, que non nos ofrezamos a ter esa... —en nome de todos os galegos, porque os representamos a todos unha vez que somos Goberno, aos que nos votaron e os que non— que queiramos ter esa reunión bilateral para falar deste tema e vostedes nos digan que non, que non lles molestemos porque isto o teñen practicamente pechado no tic-tac, tic-tac, de que quedan tres meses e non temos nin idea do que fixeron ata o de agora. Polo tanto, moita sorte niso tamén. [[Murmurios.]] E, señorías, eu, presidente, remato xa volvendo ao espírito da miña comparecencia inicial e ao que eu pretendía inaugurando esta rolda de comparecencias a petición propia que é explicar o que queremos facer. Un Goberno unido que quere facer cousas nunha situación moi complicada, que vai ter esta primeira parte —polo menos, nas miñas competencias— moi condicionada pola situación na que estamos e que a todos nos importa por enriba de todo superala canto antes, primeiro, dende o punto de vista sanitario, e, despois, da reactivación económica; e, se pode ser, todo ao mesmo tempo, que ten que poder ser. Polo tanto, o que ten que ver coa xustiza, o que ten que ver coa Administración local, o que ten que ver coas emerxencias, o que ten que ver con servizos básicos e fundamentais vai seguir sendo prioritario para este Goberno. E agardo —a pesar do que hoxe escoitamos aquí, sobre todo na primeira rolda das súas intervencións— que para vostedes tamén, polo menos un pouquiño de atención. Nós vamos intentar dedicarlle o 100 %. E ollo cos fondos europeos, nin unha soa mención tampouco. Non sei se son conscientes de que nos estamos xogando moitísimos centos de millóns de euros neste momento. Non sei se son conscientes de que isto non é algo do PP e da Xunta de Galicia —que por suposto tamén—, isto é algo de todos os galegos e galegas que seguimos necesitando eses fondos, e tamén é dos asturianos, ¡que pena que os asturianos o teñan moito máis claro que os voceiros do BNG e do PSOE que hoxe falaron aquí! Que pena que i so motive unha reunión dos dous responsables de Asturias e de Galicia e que vostedes nin sequera mencionen que agora mesmo dependemos moitísimo do que faga o señor Sánchez en Bruxelas. Que agora mesmo dependemos moitísimo desa capacidade de negociación e de que teña moi presente que no leste peninsular non pode prescindir deses fondos. Que pena que non se dean conta, e, se se dan conta, entón pido desculpas pero era bo que exteriorizaran na medida en que iso tamén supón unha presión de que Galicia depende moitísimo de que o Goberno central neste momento estea á altura como o Goberno central estivo á altura no ano 2014. Polo menos seguimos expectantes, todo o demais xa o veremos pero é que isto é moi urxente e, polo tanto, vamos seguir insistindo e vamos seguir presionando porque nos xogamos moitísimo. Man tendida para todo, creo que falando as cousas e evitando posturas irracionais se evitan despois resultados como os que acabamos de coñecer hoxe, a sentenza da área metropolitana, lei impulsada pola Xunta de Galicia, catro anos despois un xuíz acaba de dicir que a Xunta de Galicia tiña razón. E que, polo tanto, a postura de non integrar o transporte de Vigo no transporte metropolitano motivou que todo aquilo se fixera mal, que o recurso estaba ben posto e que, polo tanto, se perderon catro anos, ¡e ben que o sinto! Vamos intentar evitar esas cousas, ninguén ten a verdade absoluta, pero creo que dialogando e evitando enfrontamentos, e pensando que as cousas ás veces teñen que ser como teñen que ser conséguense resultados. E como non estamos para perder o tempo a min non me gustaría que outra vez tivera que ser un xulgado o que dixera que a Xunta tiña razón en cuestións fundamentais como hoxe acaba de pasar. A min gustaríame que discutiramos as cousas aquí, que chegaramos a acordos e que toda a xente que nos poida estar vendo ou que mañá lea os xornais, vexa os medios de comunicación e diga que se está falando dos temas que a min me afectan, vexa que realmente se fala dos temas que lle tocan directamente e non doutros temas que polo menos nesta comparecencia —sinceramente, na miña opinión— non tocaban. Moitas grazas.
Grazas, señor vicepresidente. Fago agora unha alteración na orde do día, algo que tiñamos que facer onte pero que non se puido facer, que é a prestación de promesa ou xuramento de acatar e gardar fidelidade á Constitución e ao Estatuto de autonomía de Galicia da nova deputada dona Teresa Egerique Mosquera. Todo iso facémolo dando cumprimento ao previsto no artigo 7.1 do Regulamento. Polo cal procedo a solicitar a prestación de promesa ou xuramento de acatar e gardar fidelidade á Constitución e ao Estatuto de autonomía da nova deputada dona Teresa Egerique Mosquera. E, segundo o procedemento, a formula é de contestar "si, xuro", ou "si, prometo" á pregunta desta Presidencia. Prégolle responda dende o escano á pregunta que lle vou formular. Dona Teresa Egerique Mosquera, ¿xura ou promete acatar e gardar fidelidade á Constitución e ao Estatuto de Galicia?
Si, xuro.
Moitas grazas. Unha vez prestado o xuramento adquire vostede a condición plena de deputada. Benvida ao Parlamento. [[Aplausos.]] Continuamos coa orde do día. Preguntas ao Goberno. Pregunta de D. Miguel Ángel Tellado Filgueira e 9 deputados/as máis do G. P. Popular de Galicia, sobre a resposta dada polo Goberno central á demanda da Xunta de Galicia de carga de traballo para Navantia
Pregunta de don José Manuel Rey, do Grupo Parlamentario Popular. Cando queira.
Señor presidente, señorías, señor vicepresidente. Bos días. Ferrol é unha cidade vinculada ao mar, naceu dunha decisión do Estado para construír barcos e para albergalos da man da Armada española. Esta dependencia do Estado pasoulle factura en numerosas ocasións, especialmente tras a mal chamadas reconversión navais socialistas que máis ben foron un progresivo deterioro da nosa principal actividade económica e de xeración de emprego. Señor vicepresidente, Ferrol perdeu máis de 20.000 habitantes nos últimos 40 anos, un 25 % da súa poboación, a única de Galicia que amosa estes datos que se cualifican por si mesmos. Temos ademais —permítame darlle moi brevemente tres magnitudes de carácter económico— unha taxa de paro do 15 %, a máis alta das cidades de Galicia. A taxa de actividade paralelamente á anterior máis baixa de todas as cidades de Galicia; e, consecuencia destes dous datos anteriores, rexistramos desgraciadamente a taxa de risco de pobreza máis alta de Galicia, o 20 %. Coincidirán comigo en que a situación é moito peor da que se rexistraba nesta cidade hai dous anos, pandemia á parte. Querer a Ferrol é estar orgullosos da nosa historia, do que sabemos facer e confiar no noso futuro, pero tamén non mirar para outro lado mentres isto sucede. Temos a obriga de defender o naval e os empregos dos que depende non xa o noso futuro senón tamén o noso presente, por iso esta pregunta. Tendo en conta que Navantia acaba de entregar o primeiro buque loxístico a Australia, que o Goberno de España non concreta o buque Ponte, solicitado unanimemente por este Parlamento mentres non comecen as F-110, e que non sabemos tampouco nada da planificación real das fragatas máis alá da propaganda, que tampouco sabemos nada do dique seco clave da transformación do estaleiro 4.0, ¿que resposta deu o Goberno central á demanda da Xunta de Galicia de carga de traballo para Navantia? Moitas grazas.
Moitas grazas, señor Rey Varela. Para a resposta ten a palabra o vicepresidente segundo e conselleiro de Economía, Empresa e Innovación, o señor Conde López.
Moitas grazas, señor presidente. Señor Rey Varela, grazas por traer a esta Cámara a situación do sector naval galego e, nomeadamente, do sector naval en Ferrol; e, lamentablemente, a resposta do Goberno é o silencio. Non hai planificación, non hai concreción, non hai cronograma, e sobre todo estámonos atopando con que o Goberno está abandonando o sector naval ferrolán á súa sorte. Dende logo, dende a Xunta de Galicia non o imos permitir e somos conscientes de que o Goberno de España ten unha débeda con Ferrol e ten unha débeda co sector naval ferrolán, que traballaremos xuntos para que a poida cumprir. É certo que a entrega do primeiro dos buques loxísticos para a Armada australiana a primeiros de setembro foi unha boa noticia, foi a expresión do saber facer dos profesionais do estaleiro e da industria auxiliar de Ferrol. Pero tamén pon de manifesto a situación límite na que nos atopamos nestes momentos, nunha situación de urxencia e unha situación na que precisamos que haxa unha reacción inmediata por parte do Goberno. E voume remitir aos feitos porque creo que a situación é o suficientemente complexa para falar simplemente de feitos, ou realmente de falta de compromisos e de realidades por parte do Goberno. En primeiro lugar, a ocupación na factoría de Ferrol estase esgotando, en 6 meses, señorías, as gradas de Ferrol do estaleiro de Navantia estarán baleiras, situación que se coñece dende hai tempo. E dende hai tempo o Goberno comprometeu a construción dun buque de aprovisionamento e, lamentablemente, agora o mesmo Goberno que se comprometeu está descartando esa realidade. En segundo lugar, hai un importante retraso na execución do programa das fragatas F-110. O Goberno tería que explicarnos que está pasando coa execución orzamentaria deste proxecto. Dende o ano 2018 hai consignados 250 millóns de euros que se aprobaron no orzamento do ano 2018, a pregunta é ¿que pasou con eses 252 millóns de euros? ¿Que pasou cos 252 millóns de euros do ano 2019? ¿E que pasou cos 252 millóns do ano 2020? Alguén terá que explicarnos porque non temos unha data de inicio para a construción das fragatas, porque non hai unha axenda de pedidos; e, sobre todo, porque non hai nestes momentos ningunha previsión de carga de traballo para Navantia Ferrol. E seguimos coas realidades do estaleiro. Efectivamente, ese compromiso de transformar o estaleiro de Navantia, un estaleiro 4.0 que lle permita ser competitivo...
Remate, por favor.
...está tamén sen concreción. Non hai ningunha concreción sobre a construción do dique seco e ese proxecto está no caixón do goberno, e todos sabemos en Galicia...
Moitas grazas, señor Conde.
...que ese proxecto é o que lle pode dar competitividade ao estaleiro de Ferrol de cara ao futuro.
Moitas grazas, señor vicepresidente.
Moitas grazas.
A ver se podemos facer que nas seguintes intervencións das preguntas apareza o tempo para que os que fan a pregunta e os que contestan teñan unha referencia. Sinto que nesta primeira pregunta non estivese dispoñible e a ver se nolo poden poñer nas pantallas para a seguinte intervención. Para o turno de réplica por 2 minutos ten a palabras o señor Rey Varela.
Moitas grazas. Señor vicepresidente, dende este grupo agradecémoslle toda a información que nos dá con respecto á evolución do sector naval galego, concretamente hoxe do sector naval da ría de Ferrol. Un seguimento constante temos que dicir por parte do Goberno da Xunta de Galicia e da súa consellería nos últimos anos. Queremos tamén agradecerlle que o naval estea na axenda económica de Galicia, apoiando no uso das competencias da Xunta de Galicia a Navantia a través de programas importantísimos de innovación, de formación e de financiación para a industria auxiliar. Tamén quería dicirlle que lamentamos, lamentamos ese silencio do que nos falaba por parte do Goberno de Pedro Sánchez. Despois de estar durante anos acusando ao Partido Popular de bloquear as fragatas F-110, agora que levan máis de dous anos no goberno todavía non sabemos nada de que sucede, de cando van empezar, de cal é a súa planificación. O que efectivamente sabemos é o que acaba de dicir o vicepresidente, 252 millóns de euros que deixou consignado o Goberno de Madrid do Partido Popular do ano 2018, doa no 2019 e do ano 2020 que non se están investindo en Galicia e que non se están investindo en Ferrol. Lamentamos que non se concretara o AOR que en teoría solicitabamos bastante unanimemente dende este Parlamento, sen embargo acábase de encargar un BAM no sur. Lamentamos que non se solicitara a concesión de ocupación nin o estudo de impacto de ambiental nin a licencia para o Estaleiro 4.0. Por iso queriamos pedirlle, señor vicepresidente, que sigan trasladando a Madrid e defendendo os intereses do naval galego e do sector naval ferrolá. Hai 3.000 empregos en risco, non xa como dicía o noso futuro, senón o noso presente, non queremos...
Remate, por favor.
...máis que ninguén, pero tampouco menos. Moitas grazas.
Moitas grazas, señor Rey Varela. Para a réplica do goberno ten a palabra o vicepresidente segundo e conselleiro de Economía, Empresa e Innovación, o señor Conde López.
Moitas grazas, señor presidente. Señor Rey Varela, creo que a realidade que estamos vivindo en Navantia é unha realidade inédita, de abandono por parte do Goberno de España e que claramente se ten que reverter. E digo isto con tanta claridade porque estamos falando dun estaleiro, Navantia e, estamos falando dunha industria auxiliar que está demostrando o seu bo facer e que, sobre todo, cando se fala do sector naval falamos de innovación, falamos de calidade e falamos tamén de cumprir os compromisos. A Xunta de Galicia está apoiando ao sector naval con eses programas de innovación vinculados coa fábrica intelixente e coas unidades mixtas de innovación das cales se están beneficiando tanto Navantia como a industria auxiliar e que están permitindo o desenvolvemento tecnolóxico do sector. Estamos apoiando a través dun plan específico de formación a cualificación dos traballadores tanto dos ocupados como dos desocupados. E, finalmente a través da financiación permitindo, dotando liñas de préstamos específicos tamén para o sector naval. En total levamos investidos máis de 50 millóns de euros no sector naval nos últimos anos e, de maneira especial, tamén con Navantia, apoiando a Navantia nese desenvolvemento do Estaleiro 4.0, apoiando a Navantia o sector público español con fondos da comunidade autónoma, con fondos da Xunta de Galicia que requirirían unha reciprocidade dende o punto de vista do compromiso co propio sector ou co propio estaleiro. E somos conscientes de que precisamos máis e por iso queremos demandarlle ao goberno e queremos demandarlle a Navantia que se utilicen os fondos do Plan de recuperación da Unión Europea para financiar o dique seco no estaleiro ferrolán. É unha infraestrutura estratéxica para Navantia, é unha infraestrutura estratéxica para o sector naval galego que perfectamente se debe de acoplar e se debe de trasladar a eses fondos do Plan de recuperación da Unión Europea que permitirían realmente dotar dunha nova oportunidade para acelerar estes investimentos. No Goberno de España está a capacidade de decidir e, polo tanto, esperemos que o Goberno de España sexa capaz de defender ante a Unión Europea a posición do sector naval. Unha situación que lamentablemente este mesmo goberno non está defendendo na situación do tax lease, hoxe coñecemos unha sentencia que prexudica claramente ao sector naval unha vez máis e, lamentablemente, o Partido Socialista en contra do sector naval. En calquera caso, nós demandaremos claridade a Navantia sobre os prazos previstos para o corte de chapa, reclamaremos tamén que se executen eses investimentos de Estaleiro 4.0 e lle pediría a Navantia que leva 2 anos, 2 anos, para iniciar a tramitación administrativa do Estaleiro 4.0.
Remate, por favor.
Creo que Ferrol non se merece este trato.
Moitas grazas.
Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, señor vicepresidente. [[Aplausos.]] A seguinte pregunta a 7.3 da señora Presas Bergantiños foi aprazada e pasamos á 7.4. Pregunta de Dª María Corina Porro Martínez e seis deputados/as máis, do G. P. Popular de Galicia, sobre os criterios e a finalidade que tiveron as medidas de cribado para a detección da covid-19 realizadas a determinados colectivos nos últimos meses
Para formular a pregunta ten a palabra a señora Amigo Díaz.
Grazas, presidente. Bos días. Moitas grazas, conselleiro, por vir aquí á sesión plenaria a contestar ás nosas preguntas. O 11 de marzo de 2020 a Organización Mundial da Saúde elevou a situación de emerxencia de saúde pública xerada pola expansión do covid-19 a nivel de pandemia internacional. Esta expansión está a xerar unha crise sen precedentes recentes na saúde pública que afecta a todos os sectores e individuos. As distintas administracións, organismos e institucións nacionais e internacionais tiveron que adoptar medidas drásticas e urxentes para a prevención e loita contra esta pandemia. En España o primeiro caso da covid-19 foi detectado no mes de xaneiro e desde entón o número de contaxios aumentou de maneira progresiva a unha velocidade tremenda e deu orixe a unha crise sanitaria sen precedentes, que requiriu da adopción de medidas excepcionais co obxectivo de protexer a saúde e a seguridade da cidadanía, conter o progreso da enfermidade e mitigar o impacto sanitario. O 14 de marzo declarouse o estado de alarma en España e un día antes da declaración do estado de alarma o acordo do Consello da Xunta de Galicia do 13 de marzo de 2020 declaraba a situación de emerxencia sanitaria no territorio da Comunidade Autónoma Galega o que obrigou a adoptar unha serie de medidas transitorias dirixidas a garantir ao mesmo tempo a seguridade dos profesionais sanitarios e dos pacientes, mantendo en todo momento o correcto equilibrio no exercicio de dereitos e obrigas da cidadanía galega. Unha vez levantado o estado de alarma en España e manténdose en Galicia o de emerxencia sanitaria, aprobouse o acordo do Consello da Xunta de Galicia o 12 de xuño de 2020 sobre as medidas de prevención necesarias para facer fronte á crise sanitaria ocasionada pola covid-19. E unha vez superada a fase 3 do plan para a transición cara unha nova normalidade que regula xunto ao citado acordo de declaración de emerxencia sanitaria as medidas de prevención e control que están vixentes e funcionan hoxe en día na nosa comunidade autónoma. Unha desas medidas foi a realización de test masivos a colectivos especialmente expostos ao virus, uns cribados que ou ben se localizaron en zonas xeográficas e segmentos de poboación especialmente afectadas, ou ben se realizaron en todo o territorio galego centrados en colectivos concretos. Por todo isto desde a bancada popular hoxe traemos a seguinte pregunta a pleno. ¿Que criterios, cales son os criterios e finalidades, tiveron as medidas de cribado para a detección da covid-19 realizadas a determinados colectivos nos últimos meses? Moitas grazas.
Grazas, señora Amigo. Resposta do conselleiro de Sanidade.
Presidente, señorías. Señora Amigo, como vostede sabe Galicia foi a primeira comunidade autónoma en chegar á denominada nova normalidade o día 15 de xuño, non obstante seguimos baixo a situación de emerxencia sanitaria e, polo tanto, o noso gran reto é que a recuperación paulatina da vida cotiá e a actividade económica se produza minimizando o risco que representa a pandemia para a saúde da poboación. E esas garantías para a reactivación só se poden dar se dotamos ao noso sistema sanitario dun sistema de vixilancia e prevención que posibilite a detección precoz. Un sistema para o que é indispensable a realización de probas de detección de infección en determinados colectivos estratéxicos. É por iso que a Consellería de Sanidade en coordinación con outras consellerías está a realizar cribados en colectivos profesionais. Ademais dos propios profesionais sanitarios e as residencias fíxose cribado a todo o persoal docente e non docente de educación primaria e secundaria e centros públicos e concertados, profesionais de escolas infantís, temporeiros de terras agrícolas, corpos e forzas de seguridade tanto os nacionais como os policías locais e á Policía Autonómica, e persoal de prevención e extinción de incendios forestais. Por outra banda, realizamos procura activa de casos en grupos de risco de poboación xeral tanto en persoas máis vulnerables no caso de usuarios de residencias, como por ser portadores asintomáticos na cadea de transmisión no caso da mocidade. ¿Como o facemos? Segundo os diferentes protocolos de actuación aprobados no seo do comité clínico e o recomendado polo Ministerio de Sanidade, é dicir, coa seguinte selección de probas diagnósticas. Nos casos de cribados a colectivos profesionais realízanse test serolóxicos con determinación de anticorpos […] e […] e na procura activa de casos mediante a técnica da PCR. Os resultados dos […] cribados reportan no momento actual os seguintes datos. No relativo aos colectivos profesionais antes mencionados teñen a proba realizada 48.689 persoas, o que supón un 82,2 % do colectivo e cunha porcentaxe de 0,3 % de positivos. No relativo á mocidade estase levando a cabo a procura nas áreas centrais de Coruña e Santiago e tense previsto abarcar máis de 63.000 persoas. No momento actual lévanse realizado o 40 % das mesmas cunha porcentaxe do 0,6 % de positivos. É importante sinalar que nesta poboación estamos a observar unha resposta menor na convocatoria en relación con outros colectivos e este é un problema importante que temos que mellorar. Polo tanto aproveito esta ocasión para falar no Parlamento de facer un chamamento e animar e a sensibilizar a esta poboación en relación coa pandemia. Quedo, por suposto, á súa disposición para calquera outra aclaración que necesite.
Grazas, conselleiro. Réplica, señora Amigo.
Moitas grazas, conselleiro. Nós sabemos dos esforzos que se están facendo desde todos os departamentos da Xunta de Galicia e máis desde a Consellería de Sanidade para poder combater esta tremenda pandemia. Se nos remontamos a aquel consello da Xunta de Galicia de 12 de marzo de 2020 onde se adoptaron xa medidas preventivas en materia de saúde pública para a nosa comunidade autónoma como consecuencia da evolución da covid e onde ademais se adoptou o acordo de aprobar o protocolo de actuación para persoal empregado público da Administración da Xunta de Galicia, ata o día de hoxe non se deixaron de adoptar medidas para a loita contra esta pandemia. Iso permitiu que en Galicia os datos sexan mellores que no resto da media de España. Nós agradecémoslle e valoramos todos os datos que hoxe nos trouxo aquí, máis que nunca somos conscientes de que debemos de concienciar á xente, aos nosos compañeiros, aos nosos veciños, aos nosos amigos, da necesidade de prevención, é unha cuestión de educación e de solidariedade. Todos somos responsables dos nosos actos. Estamos vendo moitos contaxios no ámbito familiar e ademais son moi preocupantes os actos que estamos vendo fundamentalmente nos xóvenes, nos nosos xóvenes. Esta pandemia temos que ser conscientes de que nos afecta a todos e a concienciación e a responsabilidade é fundamental. A nós gustaríanos agora que nos informase que propostas ou que melloras prevé desde a Consellería de Sanidade nos procesos de cribado que está previsto pór en marcha e tamén se está valorado, se valoran algunha novidade para mellorar a eficacia destes cribados. Moitísimas grazas de novo, señor conselleiro.
Grazas, señora Amigo. Peche da pregunta, conselleiro.
Presidente, señorías. Efectivamente, señora Amigo, temos que dar novos pasos, non nos conformamos cos xa realizados e seguimos traballando cos expertos clínicos para tentar adiantarnos á pandemia reforzando os cribados e a procura activa de casos, innovando en tecnoloxía e buscando alternativas de xestión de gromos máis flexibles. Con esta finalidade Galicia continuará cribando a colectivos profesionais en función das necesidades que xurdan e realizando a procura activa de casos. No caso dos centros residenciais, realizaremos o cribado de todos os profesionais, 15.500 aproximadamente, cada 14 días a través de PCR. Hai que lembrar que dende o inicio da pandemia realizáronse dous cribados nas residencias, a primeira mostra se comezou o 2 de abril e rematou o 6 de maio, en total detectáronse 1.161 positivos residentes, e 460 profesionais. A segunda mostraxe comezou o 22 de xuño e rematou o 22 de xullo e en total [] dous profesionais con proba positiva de Covid-19. Como novidade nos novos cribados utilizarase en profesionais a técnica de Pulling con recollida de mostra de saliva o que permite a auto toma e axiliza todo o proceso. Esta técnica [+ a realizar a procura de casos noutros colectivos [] de xeito máis áxil. No caso de residentes dado a imposibilidade de recollida de mostra de saliva farase unha mostrase aleatoria cada 14 días en todas as residencias de Galicia que son máis de 300. Eta mostraxe baséase nun modelo matemático que incorpora distintos parámetros que obxectivan a incidencia de Covid en cada área, e permite modificar o número de mostras en función da estación epidemiolóxica. Con estes cribados sistemáticos podemos previr e vixiar a infección e por Covid así como a toma de decisións adaptadas a realidade da poboación en cada momento. Iremos adoptándonos as medidas que xordan no día a día e anticipando na medida do posible as estratexias de prevención, seguindo as indicacións establecidas polos organismos internacionais, o comité clínico e o Goberno de España. Señorías, temos un bo sistema sanitario, temos plans de prevención e control de infección polo Covid en diferentes [] profesionais, temos plans de continxencia, boas infraestruturas sanitarias e magníficos profesionais, e por suposto temos bos programas de cribado . E con todo iso, seguiremos a traballar adecuando as necesidades a situación epidemiolóxica en cada momento, a fin de proporcionar unha adecuada asistencia a cidadanía e por suposto tomaremos nota de todo o que de cara ao futuro poida mellorar a nosa asistencia sanitaria. Quero aproveitar a súa intervención para insistir en algo que vostede comentaba na conveniencia de extremar as medidas, non só no ámbito laboral, non só no ámbito educativo, senón especialmente no ámbito familiar e de lecer onde estamos comprobando que os distintos brotes que é onde se producen realmente os maiores números de casos a día de hoxe. Eu, a [] cidadanía que aínda que sexa difícil non relaxe esas condicións que tan ben mantemos nos nosos traballos e nas nosas obrigacións cotidianas e que as teñamos na medida do posible no ámbito especialmente familiar e de amizade. Moitas grazas.
Grazas, señor conselleiro. Pregunta de D. Julio Torrado Quintela e Dª Marina Ortega Otero, do G.P. dos Socialistas de Galicia, sobre a cifra exacta de rastrexadores existentes na actualidade en Galicia
Grazas, presidente. Bo día, señor conselleiro, reciba a benvida do noso grupo e formalmente a primeira vez que interactuamos neste parlamento, a benvida serva para desexar un bo debate hoxe [] no sucederá, despois de ademais da dura, durísima e agresiva pregunta que vén de recibir, vou tentar relaxar un pouco o ton para facilitar un pouco o debate. Esta é unha pregunta que lle trasladamos pero que en realidade ten que ver coa xestión anterior. Evidentemente, vostede leva a fronte da consellería non [] para facerse cargo de todo o que vén pasado anteriormente, nós somos conscientes de que se asume completamente a herdanza recibida, vou utilizar un termo, ou si, si, ou non, iso xa é unha cousa que lle corresponde. Plantexamos o dos rastrexadores, porque a nosa pregunta. A primeiros de maio anunciouse en Galicia que existían uns 20 rastrexadores, a finais de maio xa eran 50, un incremento razoable. En xuño nin sequera chegou a ser un mes despois, o señor Feijóo dixo a bombo e platillo, nada ten que ver que había eleccións en poucos días, que había 6.108. Nin os panes e os peces fixeron tanto, de 50 a 6.108. É certo que o señor Feijóo explicou aquí que son rastrexadores, claro que todos son médicos de primaria porque meten os datos nun ordenador, no IANUS, claro entón son rastrexadores, polo tanto 6.108, a pregunta é quen son os médicos de primaria, si, pero os profesionais de preventiva, os xefes territoriais, a central de chamada, os directivos, vostede mesmo, a este paso vai ser rastrexador o lateral esquerdo do racing de Ferrol. Quero dicir, nós levantámonos pola mañá pensando se non nos toca tamén ser rastrexadores, eu non teño a formación para facelo, se vostedes me están contando, por favor, déanme de baixa. ¿Que é o que din os profesionais de verdade? Que non coñecen a eses rastrexadores, que se eles son os que teñen que facer esa labor polo menos que llo digan. Que eles o que contrastan é que os contactos dos positivos non os chama ninguén, que moi poucas veces se pode facer ese contacto, que o entenden pero que non se fai, que non se fai seguimento de casos illados. ¿Porque o entenden? Porque algunhas persoas que si traballaron nese grupo de 50 por tuno, aproximadamente, din que non eran máis de 50 por turno e din que non poden facer milleiros de chamadas nun só día, como os profesionais de primaria non poden se teñen 50 pacientes ao día, tampouco, evidentemente, como é normal. Son moi bos profesionais pero aínda non son superheróes, aínda. Aínda que a este ritmo igual teñen que chegar. Xa non lle vou facer, —esta é a nosa promesa de benvida— non lle vou preguntar porque non lle corresponde, as explicacións sobre a empresa, e os lazos da empresa que ten a nave onde están os rastrexadores en Bergondo. Iso podería dar para outro momento e non lle corresponde e ademais non é o interese principal da nosa pregunta. Pero, é certo que a algunha cuestión sobre iso habería que plantexarse. A pregunta é cantos rastrexadores hai de verdade en Galicia. Si é posible saber ou si é así como funcionan que están distribuídos por áreas ou non, onde traballan, quen os contratan, en que condicións, que formación teñen. Ao final, en realidade, están vostedes salvando unha [] de Feijóo ou hai 6.108 rastrexadores, señor conselleiro.
Grazas, señor Torrado. Resposta do conselleiro de Sanidade.
Si, bo día presidente. Señorías. Señor Torrado, a súa pregunta a que doulle a mesma consideración a súa que a todas as que me cheguen de calquera dos grupos e vou respostar co mesmo rigor e coa mesma precisión pois teño que dicirlle que esa cifra, esa pregunta que me pide hacia [+ en Galicia, pois teño que dicir sinxelamente que non lle podo dar esa cifra exacta se vostede non me da unha definición exacta do que vostede entende por un rastrexador. [[Risos.]] E me explico, eu veño de ser xerente nunha área sanitaria, podo asegurarlle que na miña plantilla non existiu nunca un posto de traballo denominado rastrexador, nunca. Non está nos cadros de persoal nin en ningún servizo de saúde de España. A situación causada pola pandemia é nova, inédita e iso obriga aos sistemas de saúde a adaptarse a crear procesos novos co persoal co que conta e con mecanismos flexibles de adaptación. A vostede dicir que 6.000 persoas se dedican ao rastrexo no sistema sanitario galego parécelle unha cerimonia da confusión, pois a min e dende o meu coñecemento dígolle que non. E dígolle a verdade, recen chegado ao cargo entendo que unha das miñas principais funcións senón a principal é de defender e facilitar o traballo do persoal do sistema sanitario galego. E por iso, non podo facer o que vostede me pide, porque minusvalorar o traballo de colectivos que exercen un papel extraordinariamente importante neste proceso. A quen quere vostede incluír ou excluír, ao persoal dos servizo de medicina preventiva e super RL de todas as áreas sanitarias que fan o seguimento e control dos positivos hospitalizados e do persoal sanitario, estando de garda permanente. A min paréceme inxusto excluílos. Ao persoal dos servizos de vixilancia tecnolóxica que segue cada gromo que se da nunha residencia, nun establecemento de hostalería, nun colexio, tamén de garda permanente, tamén me parece inxusto excluílos. Ao persoal de atención primaria que fai seguimento dos contaxiados que están no seu domicilio que ademais teñen un papel fundamental detectar novos casos, pedir PCR na súa faceta de saúde familiar comunitaria. Eu non podo asumir non ter que contar o traballo deste persoal de verdade que non. Se cadra vostede, quere unicamente contar os operadores da central de seguimento de contacto, un persoal que foi formado e que foi dotado de protocolos de entrevista para os casos confirmados e para os seus contactos. Por suposto que estes contan, son agora mesmo o número axeitado, un número que se adapta as necesidades que se producen en cada área, e que traballan de xeito conxunto, non son específicos dunha área, que tamén preguntaba por iso. Primeiro, que o seu procedemento está en revisión permanente por parte dun equipo multidisciplinar de profesionais de saúde pública, de medicina preventiva, de emerxencias etc., estes tamén contan. E segundo, que están permanentemente asesorados e supervisados por técnicos das xefaturas territoriais dos hospitais que recibe diariamente a información sobre a situación que realizan dende este centro. En definitiva, señor Torrado, creo que é importante aclarar que o rastrexo non é un oficio, nin unha categoría laboral, o rastrexo sanitario é un proceso, no que si tamén participan os xerentes das áreas sanitarias, efectivamente. É un proceso complexo e integrado e na Consellería de Sanidade e no Sergas, poñerá todos os recursos necesarios. Os procesos sanitarios non se miden polo número de persoas que os realizan senón polos seus resultados. Os resultados de Galicia poden mellorar evidentemente, pero creo que ata agora se fixo un bo traballo...
Grazas.
... no obxectivo de frear as cadeas de contaxios...
Grazas, conselleiro. Rematou o seu tempo. [[Aplausos.]] Réplica, señor torrado.
Grazas, señor presidente. Vou empezar polo da cerimonia da confusión. A cerimonia da confusión é anunciar 50 en maio, 6.108 o mes seguinte, primeiro porque os están contando despois ou non están contando antes, nun dos dous momentos contaron unha pequeniña mentira, déixolle elixir cando foi, non teño problema. Permítame, —é que se non o digo rebento— a pregunta era para vostede, non para min. [[Risos.]] Señor conselleiro, non creo, —permítame igual me equivoco— non creo que eu teña que definir o que é un rastrexador nin cales son as súas funcións. Dígollo de verdade, eu agardaba a que vostedes dende a consellería o souberan. Preocúpame máis a resposta. Aínda así imos seguir dando a o beneficio da dúbida, xa que vostedes me din que si que teñen control numérico de cantas son as persoas que teñen na central de chamadas, olvidouse o detalle de dicir cantos son. Se o pode aclararmo na segunda intervención. E vou intentar, de verdade, e que estou intentando conterme porque a verdade é que a resposta é un pouco difícil de asumir, ¿que é o que contan vostedes por rastrexadores? Porque segundo esa descrición ou o que puidemos inferir dela se unha persoa contásiase por covid está na súa casa pero facendo ben esa labor fai a súa memoria de con quen estivo, en que lugares, con quen contactou, con quen estivo máis tempo, menos, e chama a esas persoas: ¡oia! mire, din positivo que o saibas, tamén é un rastrexador. Entón cóntello ao Feijóo porque xa temos titular para o próximo pleno, hai 2.700.000 rastrexadores en Galicia, porque tamén é certo que os que non están contaxiados poden chamar e avisar de que non están. E entón, temos 2.700.000 e xa seríamos os primeiros de calquera cousa. Señor conselleiro, con toda bondade, creo que non foi prudente a resposta, se me pode aclarar algún dato na seguinte resposta. Grazas.
Grazas. Peche desta pregunta, conselleiro de ÇSanidade.
Señor Torrado, insisto, resultados, para que non fale de manipulación, vou utilizar os do Instituto Carlos III, dependente do ministerio de Sanidade, datos que se obteñen da rede nacional de [] epidemiolóxica, os últimos que hai exactamente hai dunha semana. Galicia está entre as tres comunidades autónomas que detectan máis casos de Covid por persoas asintomáticas, a porcentaxes de casos covid detectados en Galicia corresponde as persoas que non presentaban síntomas e arredor do 66 %, cando a media nacional é do 53 %. Con datos identificados por caso, estamos na media nacional con 3 contactos. Sen dúbida podemos mellorar este punto, pero probablemente esta mellora se obteña na revisión continua a que está sometido o proceso de rastrexo, que é insisto, un proceso. Pero para iso, insisto que é fundamental o traballo non só dos profesionais da central de seguimento, que por suposto poño en valor como non pode ser doutro xeito, que fan as enquisas, o seguimento do eido telefónico durante a cuarentena. Tamén, volvo a insistir no persoal de atención primaria que elabora a valoración clínica deses contactos e se manifestan síntomas. E tamén dos técnicos de saúde pública, dos traballadores sociais que colaboran nos rastrexos. Se isto non fose un proceso integrado, non teríamos un sistema de vixilancia epidemiolóxico e vixía que está integrado no sistema da historia clínica electrónica e que permite a todos os profesionais sanitarios que traballan no sistema de rastrexo conducir a situación de cada paciente e a evolución das persoas do seu contorno. Como lle dicía, imos seguir mellorando, nos próximos días porase en marcha unha APP Paso [] que complemente ao radar covid do ministerio e o persoal da central de seguimento e contactos cando faga as enquisas cos falsos positivos facilitaralles os códigos de activación para poder introducir neta aplicación unha alerta de alta exposición dirixida aos móbiles cos que estivo en contacto a menos de dous metros máis de 15 minutos. En definitiva, creo que Galicia amosou en moitas cousas, estar liderando a innovación no tratamento desta pandemia, dende o covid auto, ata o pulling que agora ampliaremos as probas de saliva e isto só foi posible grazas a implicación de todos os profesionais que colaboran no proceso de detección e rastrexo, que insisto é un proceso e non un profesional ou unha categoría. Que son moitos e variados pero aos que une a súa participación nun proceso integrado, e os que tamén une, sobre todo unha [] e que o meu deber é facilitarlle o seu traballo e recoñecerlle a todos eles por igual. Moitas grazas.
Grazas, conselleiro. Pregunta de Dª Marina Ortega Otero e D. Julio Torrado Quintela, Do G. P. dos Socialistas de Galicia, sobre os erros que xeraron unha situación de contaxio masivo por covid-19 nas residencias de maiores, como nas do Incio e de Outeiro de Rei
Grazas, presidente. Señora conselleira, antes de nada desexarlle parabéns polo nomeamento e sobre todo desexarlle sorte e acerto nas decisións porque estamos nun momento crítico en Galicia e as políticas sociais eran decisivas. Tras a primeira onda na pandemia vivimos unha situación sen precedentes, foi algo para o cal a nosa sociedade non estaba preparada. Un virus que fixo visible a realidade e deficiencias no sistema de atención residencial. Neste contexto as residencias foron a diana do virus e como consecuencia os nosos maiores pagaron a peaxe máis cara do covid, tendo case a metade do total de falecementos neste eido. Nas últimas semanas estamos asistindo a novos focos masivos e abruptos dentro dos centros de atención residencial, xa que dende o pasado mes a Xunta tivo que intervir xa tres. Preocúpanos cales son os criterios obxectivos para decidir o tempo de reacción por parte da administración nas residencias intervidas pero igualmente preocúpanos saber que medidas adicionais se fan naquelas residencias despois da intervención da Administración. Non parece que exista un criterio obxectivo o suficientemente áxil en canto á intervención dos centros afectados. Ademais estamos observando que cando os brotes saen á luz son repentinamente masivos nalgunhas residencias e isto preocúpanos. Sería importante poder contar con información máis detallada por parte da consellería. En concreto, sería importante ter os datos concretos por residencia, unha demanda —que como sabe a propia conselleira— vén sendo demandada dende hai tempo por parte das familias. Que, por certo, continúan mesmo onte a informar de que os datos non lles cadran, incluso falando de 300 persoas e demais. Lembremos que é unha cuestión moi importante para as familias —repito— que están pasando unha situación moi dura e tendo en conta a falta de contacto coas familias, e pois sto todavía se agrava aínda máis. É urxente e necesario poder contar con máis información e poder atender ás súas demandas. Tendo en conta o tempo de acción ao longo destes meses e a aprendizaxe do que se presupón, tivemos que adquirir. Queremos saber ¿cales foron os erros que se deron nos centros residenciais máis afectados nos últimos meses, como o Centro residencial do Incio Outeiro, e agora mesmo pois que temos o novo O Pinar, en Culleredo? Grazas.
Grazas, señora Ortega. Resposta da conselleira de Política Social, dona Faviola García Martínez.
Presidente. Deputadas e deputados. Moi boas tardes. Moitísimas grazas, señora Ortega, polas súas felicitacións. Eu tamén entendo e agradezo de verdade a súa preocupación pola situación das residencias do Incio, de Outeiro de Rei, e tamén pola de Culleredo. Créame de verdade, señora Ortega, cando lle digo que eu comparto profundamente esa preocupación porque é precisamente o noso deber garantir o benestar e garantir a seguridade dos nosos maiores, é absolutamente algo primordial para este Goberno. E, como xa dixen tamén nesta Cámara en anteriores ocasións, as residencias dos nosos maiores e as residencias das persoas con discapacidade non son espazos illados en contacto co exterior. Non son como prisións —como dixo nalgunha ocasión o señor Caballero— e, desgraciadamente, tampouco son bunkers. Porque ao igual que aparecen casos de coronavirus en moitas casas, en moitos fogares, en oficinas, noutras institucións, tamén aparecen casos de coronavirus desgraciadamente nas residencias de maiores onde conviven moitas persoas cada día e manteñen un contacto físico e estreito cos seus coidadores. Dicir que se pode garantir o risco cero nas residencias onde hai contaxios, en todas as partes, en todas as comunidades e en todos os países, iso significa mentir. E ante esta realidade é a nosa responsabilidade como Goberno facer todo o posible para conter a entrada do coronavirus nas nosas residencias, ao igual como o viñemos facendo dende o inicio da nosa pandemia. Elaboramos protocolos marco e llelos enviamos a todas as residencias para que o adaptaran ás súas instalacións. As autoridades sanitarias teñen a tutela permanente de todas as residencias de Galicia, sexa cal sexa a súa titularidade. E naquelas residencias onde está comprometida a calidade asistencial e sanitaria esas residencias se interveñen. Como o fixemos na residencia de Outeiro de Rei, como o fixemos na residencia do Incio, ou como o fixemos agora na residencia de Culleredo. Dende o inicio da pandemia a Xunta de Galicia traballou sempre coa máxima transparencia. Os galegos e as galegas contan cunha imaxe fiel da situación, unha imaxe fiel e ademais actualizada cada día: o número de contaxios desglosado por centro —tanto de usuarios como de traballadores—, os falecementos totais, e tamén os que se rexistran en todas e cada unha das residencias de Galicia. E grazas a esa transparencia, señora Ortega, vostede conta con todos os datos que escribiu nesta pregunta parlamentaria. E tamén cóntase con outros datos que non se din como é que o 99 % das residencias de Galicia non contan a día de hoxe con ningún positivo, nin entre residentes nin entre traballadores. En cambio, hai outra información que si sería moi necesaria e que necesitan as familias galegas, que é toda esa información da que dispón o Goberno central, que a Xunta de Galicia lle enviou durante todos os días da pandemia e que aínda hoxe, 6 meses despois, aínda non recibimos. Moitas grazas.
Grazas, conselleira. Grazas. Réplica. Señora Ortega.
Grazas. Señora conselleira, vostede dixo nunha entrevista nos medios que Galiza foi un exemplo de xestión incluso comparándose a nivel nacional con outras comunidades autónomas, e dicindo neste caso que se anticiparon. Penso que non é o momento de autobombo cando seguimos con incidencia do COVID no ámbito residencial moi preocupante, que temos que ter cautela e máxima prudencia ao falar dun tema tan sensible e deixar de falar doutras comunidades autónomas, xa que o falar de toda España significa iso porque as competencias están transferidas ás comunidades autónomas. Penso que isto non é unha cuestión de ranking de quen o está facendo mellor senón de mirar para dentro e actuar xa porque cada día conta. Por outra banda, tamén comentaba nunhas declaracións que nestes momentos o sector residencial está moito mellor preparado que dende hai uns meses para afrontar a entrada do coronavirus nas nosas residencias. Estas son as súas verbas e gustaríanos saber máis información ao respecto, e sobre todo coñecer se os centros residenciais aumentarían a ratio do persoal e tamén a nivel da cualificación do mesmo, isto sería moi importante neste sector. E as traballadoras, por certo, do sector de atención residencial informan do contrario que vostede está afirmando, segundo o que dixo nos medios; elas pensan que non están mellor que antes, senón que están peor. Pero nas accións están as claves, señora conselleira, o propio presidente da Xunta recoñece e todo o equipo que non fixeron as cousas ben cando destituíu o director xeral de maiores. Señora conselleira, ¿como é posible que nas últimas residencias afectadas polos virus se detectasen nun só día brotes que afectaban a practicamente o 90 % dalgúns residentes? ¿Cal é a canle de información que permite a coordinación e o feedback que ten que existir entre a Administración e as propias residencias? Somos plenamente conscientes de que neste contexto é normal cometer erros pero é vital a transparencia e a toma de decisións contundentes e inmediatas coa maior inmediatez. Cada día conta, debemos de actuar.
Grazas, señora Ortega.
E consideramos que é fundamental...
Terminou o seu tempo. Grazas.
Moitas grazas.
Peche da pregunta. Conselleira de Política Social.
Moitas grazas, presidente. Señora Ortega, a xulgar pola súa resposta dáme a sensación de que todavía aos galegos e ás galegas nos toca seguir esperando algún mes máis para que o seu excompañeiro de escano, o ministro Ílla, co que vostede acudía a esas comisións de Sanidade no Congreso dos Deputados, aínda nos faga públicos os datos de que pasou en todas e cada unha das residencias a nivel nacional en todas e cada unha das comunidades autónomas. A verdade, eu síntoo, e síntoo moito porque creo que todas as persoas maiores e os seus familiares merecen saber a verdade, e que o Goberno central sexa transparente ao igual que o Partido Socialista nos exixe transparencia a nós. E publicamos eses datos diariamente, todos os medios de comunicación e todos os cidadáns contan con datos exactos cada un dos días. E, mire, non vamos actuar xa, nós levamos actuando moito tempo. Levamos proporcionándolle a todas as residencias apoio diario, levamos mandándolle protocolos diariamente, e contan nestes momentos con protocolos adaptados ás súas instalacións. E, a verdade, a min preocúpame que se utilice esta pandemia para remeter contra o conxunto das residencias de maiores de Galicia. E de verdade que me preocupa porque todos estes profesionais de todos estes centros non merecen este trato, nin tampouco merecen que se xulgue o seu duro traballo diario. E tamén preocúpame porque todos os seus usuarios e os seus familiares precisan saber cada día que se atopan nas mellores mans. Se neste momento o 99 % das residencias de Galicia está totalmente libre de virus tanto nos usuarios como nos traballadores é porque estas residencias están a aplicar os protocolos facilitados pola Xunta de Galicia, e asesorados e avalados por un comité clínico. Coincidirán comigo en que as persoas maiores desgraciadamente son un colectivo vulnerable e un colectivo que azotou especialmente a chegada do coronavirus. Por iso —como di vostede— a Xunta de Galicia dende Política Social e dende a Consellería de Sanidade xa estamos a traballar nun novo modelo de residencias, un novo modelo de residencias que será avalado polas autoridades sanitarias, que será falado e dialogado co sector residencial de Galicia. Pero tamén estamos a traballar polos nosos maiores, eses que viven sos, por un plan de soidade non desexada; e tamén para darlle cada día máis servizos e de máis calidade na propia casa das persoas maiores. Sen dúbida algunha, sei que esta non é unha tarefa sinxela, é unha tarefa ardua e complexa, por iso eu hoxe pídolle, señora Ortega e ao seu grupo o seu apoio, a súa colaboración. Porque loitar contra esta pandemia é unha cousa de todos, das distintas administracións públicas, do Goberno central, da Administración autonómica e tamén da Administración local, de todos e cada un dos partidos políticos que están nesta Cámara, e de todos e cada un dos galegos e das galegas. Moitas grazas.
Grazas, conselleira. Pregunta de D. José Antonio Armada Pérez e 6 deputados/as máis, do G. P. Popular de Galicia, sobre a valoración que fai a Xunta de Galicia da orixe e das causas dos distintos lumes que asediaron a provincia de Ourense na segunda fin de semana de setembro de 2020 Pregunta de D. Xosé Luís Rivas Cruz e Dª María González Albert, do G. P. do Bloque Nacionalista Galego, sobre a opinión da Consellería do Medio rural respecto das causas da reiteración dos lumes en Galicia, nomeadamente na provincia de Ourense, e as medidas previstas ao respecto
Debatemos agora de xeito acumulado dúas preguntas: unha, correspóndese coa formulada polo deputado José Antonio Armada, do Grupo Parlamentario Popular; e, a outra, de Xosé Luis Rivas, do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Comeza formulando a pregunta o deputado José Antonio Armada, do Grupo Parlamentario Popular.
Moi bo día, señor presidente. Señoras deputadas e señores deputados. Señor conselleiro, a provincia de Ourense sufriu na fin de semana do 12 e 13 de setembro varios lumes orixinados en distintos puntos do seu territorio, acadando unha especial extinción en concellos como Vilariño de Conso, Chandrexa de Queixa, Vilar de Barrio e, especialmente, en Lobios, cunha afección directa ao Parque natural do Xurés. A evolución dalgúns deses incendios obrigaron a Xunta de Galicia a declarar a situación dous, é dicir, activar os mecanismos de prevención e de Protección Civil para protexer núcleos poboados, tal e como sucedeu en Cualedro ou Rairíz de Veiga. A Xunta de Galicia e as administracións locais despregaron neles todos os seus medios persoais e materiais, solicitando tamén axuda á Unidade militar de emerxencias. Mais as circunstancias climatolóxicas, especialmente o forte vento, fixeron moi difícil conter a expansión do lume. O coñecemento destas circunstancias meteorolóxicas adversas foi, segundo declaracións súas, determinante na orixe destes lumes que a Xunta a través dos seus equipos de investigación forestal ve claramente intencionados. Por todo o exposto, formulámoslle a seguinte pregunta: ¿que valoración fai a Xunta de Galicia da orixe e das causas dos distintos lumes que asediaron a provincia de Ourense na fin de semana do 12 e 13 de setembro?
Grazas, señor Armada. Formula agora a pregunta o señor Rivas.
Grazas, presidente. Doce anos desde a Lei de incendios, doce anos desde o único intento serio de rexeneración do rural galego, doce anos na distancia do traballo daquel equipo que con Suárez Canal á fronte marcou unha esperanza e o camiño do posible para o campo deste país. Doce anos perdidos. Doce anos de Goberno de Feijóo que marcan o fomento do abandono da actividade agrogandeira, do peche de milleiros de explotacións familiares que pousaban e xestionaban o noso territorio. Anos nos que a paisaxe e a xestión do territorio galego, marcados polo aproveitamento de antano, xeraban o mosaico e tiñan desterrado o lume e as feras, e daban vida, repartían vida. E Ourense aí, sempre aí, territorio marcado, mancado polas políticas do PP secular do caciquismo orixinario. E as súas feridas que ano tras ano reverdecen e multiplican, Vilar de Barrio: 14 axentes, 34 brigadas, 17 motobombas, 11 helicópteros, 14 avións, 600 hectáreas. Lobios: 1 técnico, 41 axentes, 90 brigadas, 56 motobombas, 13 helicópteros, 8 avións, 3.000 hectáreas. E ao tempo que o monte arde faise máis duro o abandono e os lumes medran, e Ourense repite topónimos todos os anos: Xurés, Cualedro, Montederramo, Rebordechao, Vilariño de Conso, Santalla de Montes. Este ano 9.000 hectáreas en 5 interminables días. E vostede sacudindo as pulgas, as culpas, para os do esqueiro fácil, terroristas. Todos os anos o mesmo, a mesma sobada cantinela. ¿Onde estaban os medios aéreos a fins de xuño? ¿Onde as bases do Xurés e do Barco sen helicópteros? As tres brigadas helitransportadas da Xunta sen helicópteros. ¿Como se pode defender Rebordechao do lume se non pode acceder unha motobomba ao núcleo do pobo habitado? ¿O concello de Cualedro ten convenio de xestión de faixas?, como é do PP non as necesita, ¿ou? Pero ten piornos de 5 metros nas fincas abandonadas da parcelaria de hai anos. Porque isto sabíano, dixérono público: anuncian choiva e vai arder onda sempre. ¿Onde están as 31 prazas de axentes ambientais para as brigadas de investigación de incendios que se ían crear e así aparecían no Pladiga, e este ano xa non están, ¿saben onde van? Aínda non aprobaron as axudas ás comunidades de montes solicitadas hai 6 meses, ¿cando van facer as rozas e a limpeza? ¿Despois de que arda? Aquí ninguén ten responsabilidades. O pobo ourensán non é incendiario, todo isto é un grito de anguria do territorio que reclama atención, reclama xestión, reclama o dereito a ter vida e dar vida. É un arrepío constante, un urro de xeito de xeito extremo que pregunta por que abandonaron o rural á súa sorte sen políticas de rexeneración económica, de ordenamento do territorio, de aproveitamento do monte. ¿Que escuros intereses moven ao Partido Popular para estas políticas de destrución do rural, de abandono e despoboamento consentido? Porque isto ten unha man negra detrás.
Grazas, señor Rivas. Resposta do conselleiro do Medio Rural.
Moi bo día a todos e a todas e a vostede especialmente, señor Rivas, que o teño tamén detrás como dicía o conselleiro de Sanidade. Quero comezar a miña intervención expresando unha vez máis o meu máis sincero agradecemento a todos os profesionais que nas condicións máis extremas velan pola nosa seguridade, a do noso territorio e, sobre todo, a das nosas aldeas. Así se demostrou nesa fin de semana do 12 de setembro na que a Xunta despregou de forma extraordinaria uns 2.000 efectivos e un total de 38 medios aéreos só na provincia de Ourense sen descoidar o resto do territorio. Tamén en nome da Xunta de Galicia quero agradecer a cooperación que houbo por todas as administracións. O propio estado que aportou medios aéreos e a Unidade Militar de Emerxencias, pero tamén as entidades locais, os concellos afectados. E aquí quero personificar o meu agradecemento neses alcaldes de calquera cor política que están sempre aí a carón dos cidadáns cando se producen os incendios forestais. [[Aplausos.]] Quero tamén agradecer ao conxunto da cidadanía que participou co servizo, colaborou co servizo, co dispositivo de extinción. Por iso, señor Rivas, gustaríame trasladarlle a necesidade de amosar respecto. Digo isto como conselleiro de Medio Rural, pero tamén como galego, respecto que se lle debe ao conxunto do servizo de prevención e extinción dos lumes de Galicia e así como a todos aqueles que arriscan a súa vida por defender os nosos bens, os nosos montes e as nosas aldeas. Respecto que eu non me canso de exixirlles dado o encomiable labor destes profesionais. E miren falamos de axentes medio ambientais, falamos de técnicos forestais, falamos de todos os que compoñen as brigadas, falamos, en definitiva, de todos o servizo de prevención e extinción de incendios da Xunta de Galicia, pero como dicía antes tamén da Unidade Militar de Emerxencias, das brigadas de reforzo do ministerio, de Protección Civil, de bombeiros, de todas as forzas e corpos de seguridade do estado, da Policía Autonómica, verdadeiros heroes para o conxunto da cidadanía. Respecto do cal carecen as súas palabras que nin sequera falou deles. Mire, señor Rivas, a solución da problemática dos incendios forestais tamén require dun consenso entre as forzas políticas. Tentamos ese consenso na comisión parlamentaria do 2018, votou a favor o Partido Popular, o Partido Socialista —agradézollo aos representantes que están hoxe aquí—, e votou en contra como sempre Bloque e En Marea. Consenso que se logrou no grupo de expertos designados polo Parlamento no ano 2019 e consenso que queremos tamén que os membros do servizo de extinción, e para iso están constituídos grupos de traballo coa universidade para facer unha nova lei de prevención e extinción de incendios de Galicia que recolla solucións estruturais contra esta problemática, baseadas na resiliencia do territorio, na planificación preventiva e a anticipación na resposta. E as medidas que vamos facer desde a Consellería de Medio Rural toman como punto de partida esas recomendacións dos expertos e do ditame. Voulle citar 3 porque vostede na súa pregunta falaba de que estamos a facer. Plan de prevención recollido no Pladiga do ano 2020, 30 millóns de euros que nos permitiron en primeiro lugar, desbrozar 46.000 hectáreas no territorio e chegar a 5.800 quilómetros de pistas e de carreteras de carácter municipal, autonómico e tamén estatal. Pero miren, o obxectivo fundamental cando hai incendios forestais é a defensa das nosas aldeas. Dicía antes o deputado do Partido Popular esa situación 2 que nos coloca nun ámbito extremo na defensa desas aldeas. Tamén no marco das recomendacións do ditame firmouse un convenio entre a Fegamp, a Consellería de Medio Rural e a entidade pública Seaga para implantar un sistema público de limpeza das franxas secundarias, o perímetro das aldeas, que aí temos que actuar. Outros 7,5 millóns de euros que meteu a Consellería de Medio Rural na loita contra os incendios forestais. Máis medidas. Reforzo do servizo de extinción, foi algo que demandamos todos e fíxose así. Incorporamos 500 persoas que estaban na entidade pública Seaga e duplicamos, señorías, duplicamos o tempo de traballo do persoal discontinuo de 3 a 6 meses, 12 millóns de euros anuais. Pero temos que seguir e temos que probablemente tamén traballar na implantación de máis actividade agrogandeira que actuará como de base natural dos incendios forestais. Agardo que na nova lei que presentaremos proximamente de recuperación e posta en valor da terra agraria de Galicia, que pretende precisamente iso tamén para loitar contra os incendios, apoien esa posición porque é importante para todo o territorio. Pero non podo finalizar sen nomear a causa máis frecuente pola que se orixinan os lumes no territorio galego. Voulle pedir ademais que na súa seguinte intervención condene os comportamentos incendiarios, señor Rivas. Respondendo á segunda cuestión que me plantexaba, aquí non estamos a falar de política forestal na orixe, estamos a falar dunha cuestión de orde pública, falamos de delitos incendiarios. Paréceme perigosísimo o que falou vostede do chisqueiro. Falamos de responsables que teñen a consideración de delincuentes porque poñen en perigo vidas de persoas. E mire a intencionalidade quedou claramente demostrada neses días de setembro, houbo unha extraordinaria actividade incendiaria, 67 incendios dende o 12 de setembro ao 17. 22 deses incendios empezaron pola noite cando se sabía que non podían actuar os medios aéreos, a maioría dos grandes incendios forestais de máis de 500 hectáreas teñen esas características. E ademais lumes con varios focos. Polo tanto, hai que seguir investigando e hai que acabar con esta lacra dos incendiarios. E eu quero agradecer aos axentes ambientais da Xunta de Galicia que fan esas investigacións e tamén ás forzas e corpos de seguridade do estado, porque durante esta vaga foron quen de deter a 4 persoas, 3 delas collidos in situ e levamos xa máis de 50 neste ano. Quero finalizar dicíndolle claramente a eses incendiarios que responderán por estes delitos con penas de cárcere e co seu patrimonio, pagarán co que teñen os gastos de extinción. [[Aplausos.]] E ademais gustaríame tamén pedirlle á cidadanía a concienciación, a concienciación que todos requirimos para acabar con esta lacra, porque máis pronto que tarde estes delincuentes serán condenados. Moitas grazas.
Grazas, conselleiro. Réplica, señor Armada.
Moitas grazas, señor conselleiro. En primeiro lugar, gustaríame dar o pésame aos dous pilotos finados na extinción dos lumes no Xurés, recentemente coñeciamos a nova de que un deles faleceu esta mesma semana. Dende logo que a lacra dos lumes o que tamén nos empuxa é a agradecer expresamente a eses servizos que citaba o señor conselleiro de extinción de incendios, tanto os autonómicos, os locais, os nacionais, así como ás forzas e corpos de seguridade do estado, pero sen olvidarnos tamén da colaboración inestimable dos veciños, dos que viven no territorio e que o sofren directamente. Foron difíciles e complexos eses días e moita xente puxo en risco a súa vida. A nosa gratitude. Condenamos firme e contundentemente a todos aqueles que dalgunha forma provocaron os incendios forestais, para nós non teñen outra consideración que a de criminais. Dende logo sabemos o difícil que é artellar políticas que equilibren a extinción coa prevención. Ninguén demostrou ser infalible á hora de tratar estes incendios, incluso tendo responsabilidades de goberno. Non é unha loita doada nin moito menos e fainos falta a máxima implicación de todos. A sociedade, o pobo galego nos demanda respostas a este problema e o mellor para topalas é facer unha diagnose real, clara e fidedigna a través da investigación. Señor conselleiro, pedímoslle que sexa ambicioso na resolución desta lacra artellando como o están a facer todo tipo de medidas que nos leven a rematar dunha vez por todas coa eliminación destes criminais...
Grazas.
...de todas estas causas e, dende logo,...
Grazas, señor Armada, terminou o seu tempo.
...para preservar o máis...
Grazas, terminou o tempo. [[Aplausos.]] Réplica, señor Rivas.
Señor conselleiro, falamos de abandono, falamos dun territorio que sangra cinza e terra polos regatos e ríos. Nos últimos 5 anos segundo contempla o Pladiga, Santalla de Montes 72 lumes, 1.846 hectáreas ardidas; Pentes, a Gudiña, 41 lumes, 256 hectáreas; […] Vilariño de Conso, 20 lumes, 4.861 hectáreas e así podo seguir, sen contar as deste ano. Temos un problema e é o abandono e temos uns culpables que son vostedes e a súa indolencia e incompetencia. Así de claro. ¿Sabemos as causas dos lumes reiterativos? Porque un lume cando se repite ano tras ano hai unha causa que temos que investigar e atallar, non é soamente quen pon o lume, son as condicións en que se pon lume, ¿por que se pon lume? Si, si, unhas veces poden ser pastos, outras veces pode ser caza, outras veces pode ser calquera razón, pero hai que atallala porque estamos perdendo cartos. ¿Sabe de que vai aquilo que dicía o grupo de expertos dos comités d distrito? ¿Sabe de que vai? De reunirse todos os sectores implicados e facer unha diagnose de por que arde, ¿por que todos os anos sentimos Cualedro? ¿Por que todos os anos oímos falar do Xurés? ¿Por que, señor conselleiro? A política forestal do PP condénsanse nas palabras do presidente Feijóo: A intencionalidade dos incendios en Galicia é un clásico. Patético. É desespero. Renuncian pois a darlle solución, renuncian a poñer en marcha políticas forestais, agrarias, ambientais e de recuperación de poboación no rural. É incompetencia, é indolencia ou é mala fe. Ou, se cadra, algo peor o máis noxento dos negocios, pero iso é para outro debate. Por certo, a liquidación das brigadas de Seaga para a xestión das faixas, no canto delas están contratas privadas agora. De 140 a 180 euros por traballador e día, máis caro. ¿De quen é o negocio, señor conselleiro? E vamos ao consenso...
Grazas, señor Rivas.
Vostedes...
Grazas, terminou o seu tempo. Grazas. [[Aplausos.]] Peche desta pregunta acumulada, conselleiro do Medio Rural.
Moitas grazas, señor presidente. Señorías, de novo véxome na obriga de reiterar o que creo que é unha grave falta de respecto. Penso que non é nada considerado vir hoxe a esta Cámara terxiversando a realidade e, sobre todo, señor Rivas, —e permítame o símil— tocando de oído. Por certo, se falamos de números falemos das 120.000 hectáreas que arderon en Galicia durante ese marabilloso período de 4 anos que foi gobernado polo Bipartito e na Consellería de Medio Rural o señor Suárez Canal. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Aplausos.]] 120.000 hectáreas, 120.000. Sabían eles perfectamente como resolvelo, 120.000. [[O señor Rivas Cruz pronuncia palabras que non se perciben.]] Home, señor presidente, eu non vou dialogar pero que aquí se diga que foron alcaldes do PP os que tiveron que ver con esas 120.000 hectáreas me parece unha falta de respecto absoluto.
Señor Rivas, por favor.
Mire máis alá do problema endémico que representan os lumes na nosa comunidade é necesario —volvo repetir— poñer de relevo o recoñecemento expreso ao conxunto do dispositivo de prevención e defensa contra os incendios forestais. É máis, nese recoñecemento temos que afondar sen ningunha dúbida e podemos falar e lle vou falar de consensos, por suposto, señor Rivas, —se queren— temos que falar da investigación. Temos que potenciar e reforzar esas brigadas de investigación. Pero nós iniciamos ese camiño con medios tecnolóxicos, pode ser unha postura que vostedes non compartan de meter máis medios humanos, nós falamos e apostamos polos medios tecnolóxicos, puxemos nesa xente que se adica, neses axentes medio ambientais que se adican á investigación puxemos drons, puxemos cámaras de vídeo vixilancia que están dando moi bos resultados e puxemos tamén a mellor tecnoloxía nestes momentos, con equipos informáticos que nos van permitir potenciar moito a investigación. Este é un para min dos principais eidos nos que temos que traballar xunto coas forzas e corpos de seguridade. Pero quero facer un recoñecemento expreso a eses axentes ambientais que son os que están no territorio e son os que coñecen con máis naturalidade e con máis cercanía os posibles comportamentos incendiarios. Mire, a actividade incendiaria na nosa comunidade aquí non houbo raios, non houbo cuestións naturais, aquí o que houbo é unha actividade intencionada claramente amosable. 67 incendios como lle dixen, dos cales 22 en franxas horarias nas que era inviable que actuaran os medios aéreos. E ademais como ben dixo vostede, non entendo a súa argumentación para darlle a este conselleiro de Medio Rural a este goberno, en parroquias declaradas de alta intensidade incendiaria. Iso acredita o que nós estamos dicindo dese comportamento incendiario. En concreto 12 deles dos 67, iniciáronse nesas parroquias que vostede mencionou moi ben, parroquias de alta intensidade incendiaria. Pero máis aló do magnífico servizo de extinción que temos en Galicia, todos os esforzos humanos e materiais investidos na defensa dos nosos montes, sigamos atendendo esas recomendacións do ditame da comisión parlamentaria. Vostede estivo nela e aínda que votou en contra sabe que vai ben dirixida. Sigamos tamén as recomendacións do grupo de expertos como os avións de carga en terra que metemos xa o ano pasado atendendo ás súas recomendacións. Traballemos aí que é o que estamos facendo nós, nós traballamos como lle dixen antes co plan de prevención e tamén co convenio que firmamos coa Fegamp seguindo esas recomendacións e, polo tanto, pedimos seguir así. Dende logo o que para nós é intolerable é que se cuestione deste xeito a persoas que arrisquen as súas vidas para garantir a nosa seguridade e a dos nosos bens. Para nós tamén é intolerable que este discurso, señor Rivas, —fíxese o que lle vou dicir— transcenda a sociedade, e que se vivan episodios como o que vivín eu en Vilariño de Conxo onde houbo grupos de cidadáns, —os que por suposto desculpo— que me chegaron a dicir que o servizo de extinción non quería apagar os incendios. Os políticos non podemos colaborar a fomentar este discurso coa nosa desunión. É intolerable, señor Rivas, e señores do Partido Socialista que haxa representantes políticos galegos que falen dos incendios forestais sen recoñecer en primeiro lugar, o traballo do dispositivo de extinción ou sen condenar os comportamentos incendiarios só por facer política. Pero, como non podemos condenar eses comportamentos incendiarios. É preciso trasladar a verdadeira realidade, a cerca do funcionamento do servizo para evitar situacións tan lamentables. E miren, nós reforzamos o servizo, pero con cartos, con feitos. Incorporamos, como lle dixen, o persoal, da empresa pública Seaga, duplicamos o tempo de traballo do persoal fixo, discontinuo. Pero, vamos a ver, 12 millóns de euros do Capítulo I, ¿non lle parece esforzo suficiente para darlle esa continuidade a ese persoal? E seguimos con investimentos no servizo, e imos continuar, por suposto, porque temos que levalo a onde todos queremos que é reforzar, se cabe máis, o seu magnífico traballo. Temos ese punto de partida, señor Rivas, tendamos pontes, é a nosa obriga respecto da cidadanía galega avanzar nesta cuestión, establecer acordos entre as forzas políticas e deixar de focalizar unha dificultade destas dimensións como un mero debate partidista. Sumemos esforzos na loita, contra os incendios forestais e busquemos solucións estruturais axeitadas. Eta colaboración ten que vir pola vía de pactos, acordos, apoios directos a adopción de mecanismos que permitan preparar o noso territorio que esa é a solución estrutural. Prégolles que teñen en conta que aí vai recollerse na lei de recuperación e posta en valor da terra agraria de Galicia a implantación de discontinuidades no territorio por motivos de prevención. Pero eu non vou finalizar esta miña intervencións en facer o que fixen na primeira, facendo fincapé no principal axente causante dos lumes en Galicia e apelando de novo a responsabilidade de todos e todas á hora de denunciar a estes delincuentes. Nós temos que traballar poñendo todos os medios tecnolóxicos e os medios humanos posibles e ademais, pregamos a colaboración de toda a cidadanía. Vanme permitir que remate, por suposto, como fago sempre que falo de incendios dicindo que temos un teléfono anónimo, confidencial e gratuíto que é o 900815085 para denunciar todos os comportamentos incendiarios, porque os delitos dos incendiarios non poden quedar baixo ningún concepto impunes. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, conselleiro. Pregunta de Dª Rosana Pérez Fernández e dous deputados/as máis, do G. P. do Bloque Nacionalista Galego, sobre a consideración polo Goberno galego da posibilidade de reinvestir no propio sector marisqueiro a parte que poida quedar sen adxudicar do orzamento destinado á convocatoria de axudas da Consellería do Mar publicada na Orde do 4 de agosto de 2020
Grazas, señor presidente. Bo día, señora conselleira. Antes de nada permítame que nesta miña primeira intervención neste hemiciclo, lle desexe en nome do Bloque Nacionalista Galego moitos éxitos no seu labor para os vindeiros catro anos. O éxitos, os seus acertos, señora conselleira, serán moi benvidos nun sector que evidentemente está moi necesitado de accións que o favorezan. Señorías, o sector do mar na Galiza padeceu durante o estado de alarma unha situación ben complicada. No caso do marisqueo a pe caeu a facturación ata un 77 %. E non en tanto esa caída, non foi considerada suficiente polas administracións competentes como para suspender a súa actividade e evitar así, cando menos, unha parte da merma económica do sector debido a pandemia. Tampouco se considerou un sector susceptible de rebaixa ou de conxelación as súas cotas a seguridade social. Malia todos os obstáculos o peixe e o marisco seguiron chegando as lonxas e os mercados non se viron desabastecidos en ningún momento. O Goberno galego diante das axudas dende logo insuficientes, convocadas polo Goberno do Estado, non tardou en pedir literalmente, que se simplificara o acceso as axudas e lamentou que non houbera máis apoio ao sector por parte do goberno do Estado. Pois ben, a pesar desas exixencias, a outras administracións, a galega, a Consellería do Mar, convocou as súas propias axudas ao sector marisqueiro coas mesmas ou máis grandes eivas aínda que as que tanto criticara. Convocounas tarde, moi tarde, orde do 4 de agosto e dende logo, baixo o noso punto de vista, cunhas condicións de acceso que parecen estar pensadas, precisamente para que accedan a elas, cantos menos profesionais mellor. Nós, entendemos que os máis de 5.200.000 destinados a estas axudas da Consellería, van quedar nunha boa parte sen executar e os anuncios rimbombantes da Consellería van quedar niso, en simples propaganda. E non está o sector como para que non se aproveita todos e cada un dos euros destinados a el. Por iso, queremos saber, señora conselleira, si está disposta a reinvestir no propio sector marisqueiro que tantísimas necesidades ten a cantidade que quede sen conceder desa orde de axudas, d3eses máis de 5,2 millóns de euros.
Grazas, señora Pérez Fernández. Resposta da conselleira do Mar dona Rosa María Quintana Carballo.
Grazas, señor presidente. Señorías. Señora Pérez, permítame que en primeiro lugar agradeza de corazón as súas palabras. A verdade é que o único que desexo no meu traballo diario é acertar nas decisións que teño que tomar porque sei que no acertamento desas decisións estará o futuro do sector marítimo pesqueiro de Galicia. En canto a pregunta que vostede me fai de maneira concreta, eu quero facerlle unha clara afirmación, e a resposta é que si, e é que si con claridade e sen máis manipulación, e é que si por dúas razóns fundamentais, a primeira, porque dende o minuto 1 dende o día 16 de marzo, estivemos traballando dunha forma moi dura e moi constante para conseguir convencer as autoridades europeas que era necesario habilitar o fondo europeo marítimo da pesca para que tamén as mariscadoras a pe puideran ter acceso a estas axudas. Pero tamén, a segunda razón é que unha vez que convencimos a Unión Europea o propio destino dos cartos contidos no fondo europeo marítimo da pesca ten que ser ese, o sector marítimo pesqueiro e dentro del os diferentes subsectores como o do marisqueo atendendo aos fins e os obxectivos marcados nos artigo 5 e 6 do devandito regulamento. Pero tamén aí unha proba máis do refrendo desta afirmación que eu acabo de facer, e é a aprobación na pasada comisión de pesca da refrenda da obriga legal de gastar no sector os cartos do fondo sectorial para os que se pediu o apoio. Pero, vostede fixo unha serie de matizacións na súa intervención que a min gustaría clarificar. Unha é que entendemos por axudas, que se fixo dende o Goberno central e que se fixo dende a xunta de Galicia. É certo que vostedes nos acusan de que saímos tarde da nosa orde de axudas e que outros se adiantaron. Mire, as supostas axudas que cobraron algunhas mariscadoras como consecuencia da cotización que fan todos os meses ao réxime especial do mar, non son axudas son prestacións, as que teñen dereito porque precisamente para iso cotizan todos os meses. E iso foi o que demandamos dende o minuto un ao Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación e ao Ministerio de Sanidade que declarara que o marisqueo non era unha actividade esencial posto que o seu canal de comercialización se atopaba pechado, e polo tanto, pedíamos que se declarara o cese de actividade. Cousa que non ocorreu, cousa que lle tiveron que dicir, directamente dende o IEGM ao propio sector que eu non era competente para declarar ese cese de actividade e a orde do 4 de agosto non se puido publicar antes porque era preciso e necesario que antes o estado publicara o Real decreto de modificación do programa europeo para nós poder acollernos a posibilidade de facer esas axudas. Pero fixemos a orde de axudas e os cartos están aí a disposición de todos, ademais de ternos que pelexar para que consideraran...
Grazas, conselleira.
...que non eran suficientes 50 euros senón unha media de 90 euros [] para aclarar a estas...
Grazas. Réplica, señora Pérez Fernández.
Grazas, señor presidente. Señora conselleira, estou moi agradecida por me ter explicado hoxe, ata o de agora non sabía a diferenza clara entre axudas e prestacións. Moitas grazas. [[Aplausos.]] Queremos, señora conselleira, vostedes en xeral non o digo só pola súa consellería, teñen o costume de botar balóns fóra, cando non é contra o gob3eno central, que en fin é moi lexítimo, evidentemente, nós tamén o criticamos cando hai que criticalo, pois é contra o propio sector, ou é contra calquera outro axente, pero vostedes aparentemente nunca teñen a culpa de nada. E mire, señora conselleira, resulta que as condicións establecidas na orde do 4 de agosto da Consellería do Mar son establecidas pola Consellería do Mar. Estas condicións foron establecidas por vostedes. E en primeiro lugar, xa non me vou referir as incompatibilidades porque evidentemente, suelen ser habituais este tipo de incompatibilidades con outras axudas. Agora ben, a condición, por exemplo, de estar en situación de alta no réxime especial da seguridade Social dos traballadores do mar no momento da solicitude e durante a vixencia do permiso de explotación para o 2020, iso é absolutamente concebibel se vostede fala con calquera mariscadora. É practicamente imposíbel que efectivamente, non teñan algún período de baixa. Se teñen un pequeno período de baixa ou un gran período de baixa non poden acceder. Pero ademais, é que son vostedes desde a Consellería do Mar quenes establecen a media, precisamente dos días de actividade para facer o cálculo. E establecen e fáleo tamén coas confrarías nas distintas zonas establecen unha media de días traballados pois especialmente baixa, a que é moi difícil acceder desde gran parte das confrarías ou das persoas que integran o marisqueo a pe nesas confrarías é moi difícil acceder a esas axudas. Polo tanto, señora conselleira, agradézolle, insisto a súa explicación do principio, pero tamén lle agradecería moito que asumise as súas propias responsabilidades, e fose consecuente co que vostede dita no Diario Oficial de Galicia. Moitas grazas.
Grazas, señora Pérez Fernández. Terminou o seu tempo. Peche desta pregunta, conselleira do Mar.
Si, señor presidente, moitas grazas. Señora Pérez, mire eu nunca fun de botar balóns fóra, eu asumo as miñas consecuencias e as miñas decisións, pero eu non é que queira darlle aquí unha lección maxistral pero vostede ten que entender que o fondo europeo marítimo da pesca se basea nun regulamento que está aprobado polos 27 países membros e é ese regulamento que establece as condicións. Non son eu a que digo que nos dous anos anteriores, teñan que ter traballado 120 días, é que o di o regulamento, e así se recolle tamén na orde de axudas de parada temporal que publicou o Estado. Aí non podo eu facer ningunha modificación. En canto a estar de baixa ou non estar de baixa. Non confundan a xente, unha cousa é estar de baixa médica e as mariscadoras teñen dereito a estar de baixa médica e a cobrar estas axudas e outra cousa é estar de baixa da actividade. É lóxico pensar que non poderán ter axudas as mariscadoras que están de baixa na actividade, o lóxico é que as axudas sexan para as mariscadoras que están de alta na actividade. Son esas as dúas cuestións que vostede me facía referencia. Eu lle digo máis, que nós pelexamos en Bruxelas para conseguir fondos, e nós como comunidade autónoma asumimos a cofinanciación deses cartos que veñen de Bruxelas porque o Estado se puxo de lado e non aportou nin un céntimo para cofinanciar as axudas das mariscadoras tamén llo teño que dicir, que esa vontade que vostede amosa aquí de defender ao sector do marisqueo a pe oxalá lle trasladen tamén aos seus grupos representantes de Bruxelas. Porque o Grupo dos verdes nos que vostedes están integrados foi o único que rechazou que se fixeran emendas para incluír as mariscadoras a pe porque entendía que con [] xa tiñan suficientes as mariscadoras. Polo tanto, o meu compromiso co marisqueo a pe o levo acreditado en máis de 30 anos de traballo na Consellería do Mar e o seguirei acreditando e seguirei loitando por elas, como fixen durante toda esta pandemia, dende o día 16 de marzo, [[Aplausos.]] momento no que empecei a pedirlle ao Estado que tiveran a consideración e que souberan o que é o marisqueo a pe, que souberan que a xente que traballaba nas embarcacións podía desenvolver o seu traballo a pesar da precaria situación na que se atopaban, a pesar de chegar a lonxa e non ter o prezo suficiente por ese peixe que traian todos os días para a terra, para que non nos faltara o alimento. Pero pedirlle as mariscadoras que foran declaradas actividade esencial, sabendo que a maior parte do seu traballo ía destinado ao canal de comercialización que estaba pechado me pareceu totalmente inxusto e así o direi sempre, e por iso sempre defenderei o traballo destas mulleres e buscarei todas as liñas de axudas posibles neste ano e no ano seguinte tamén. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, conselleira. Antes de dar por rematada a sesión, quixera comentarlle —por favor só é un segundo, non os vou entreter moito máis—... Darlle grazas polo desenvolvemento da sesión, estivo moi ben para ser a primeira, sigamos así. E dentro diso pois quixera facerlles unha petición. Temos contemplado no regulamento —e me dirixo a todos os deputados e deputadas— que dentro aquí do hemiciclo non se poden facer fotos nin gravacións. E lles pido por favor que isto o cumpran. Eu non vou ser o detective que estou mirando quen fai e quen non fai, non, tería que actuar despois —cousa que non quero—. Pero pídollelo tamén polo ben de todos porque as fotos —de verdade, dígollelo pola experiencia que levo aquí, que son o máis veterano— cárgaas o diablo, polo tanto, escapemos de facer gravacións e fotografías aquí porque sei o que pasa, e a experiencia témola de lexislaturas pasadas. Por favor, vamos cumprir isto. Nada máis, pídollelo por favor. Moitas grazas.