De vraag zal worden beantwoord door de staatssecretaris voor Asiel en Migratie, belast met Administratieve Vereenvoudiging.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de staatssecretaris, mijn vraag dateert van de maand maart. Eergisteren is dit thema opnieuw aan bod gekomen en is er weer nieuws te melden. De Europese Commissie heeft in haar antwoord op de vluchtelingencrisis van 2015 een voorstel gelanceerd om een Europese grens- en kustwacht op te richten, EBCG. Het voorstel strekt ertoe meer bevoegdheden, materiaal en personeel toe te kennen aan de bestaande organisatie voor de bewaking van de Europese grenzen, Frontex, en haar bijkomend te versterken door de bestaande middelen van de lidstaten samen te voegen. Mijnheer de staatssecretaris, kunt u kort wat meer vertellen over het initiatief? Afgelopen maandag zette de bevoegde commissie van het Europees Parlement het licht op groen voor de oprichting ervan. Binnen welke termijn kan volgens u effectief tot een akkoord worden gekomen tussen de lidstaten en het Parlement? Frontex wordt vaak bekritiseerd wegens haar vele tekortkomingen. Meent u dat de EBCG een voldoende antwoord kan formuleren op de kinderziekten van Frontex? Wij spreken over Europa, en over veel stemmen en meningen. Ook dit nieuw instrument zal in grote mate afhankelijk zijn van de middelen en het personeel van de lidstaten. Hoe kan men tot een evenwichtige spreiding van de lasten komen? Hoe kunnen de verschillen in standaarden het beste overeenkomen? Ten opzichte van het origineel ontwerp blijft in deze draft een kleine nuance bestaan betreffende de invasieclausule. In het oorspronkelijk voorstel was de Europese Commissie gemachtigd om te beslissen over het al dan niet ingrijpen van de kustwacht op het territorium van een lidstaat, ongeacht of deze daarmee akkoord gaat of niet. De invasieclausule leek mij een sterkte van dit nieuw instrument. In de uiteindelijke draft is dat vervangen door een stemming bij gekwalificeerde meerderheid. Er is op dat vlak een kleine verschuiving gebeurd. Mijnheer de staatssecretaris, is dit een versterking of een verbetering? Ik kijk uit naar uw antwoord.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer Luykx, de oprichting van een Europese grens- en kustwacht is het sleutelelement in het pakket dat de Europese Commissie op 15 december voorstelde met het oog op de verdere tenuitvoerlegging van de Europese migratieagenda. Na de prioriteit die tijdens de voorgaande maanden was gegeven aan het asiel- en terugkeerbeleid moest dit pakket op algemene vraag het sluitstuk vormen van het Europese antwoord op de migratiecrisis, die ook tijdens deze wintermaanden een van de grootste uitdagingen blijft waarmee de EU ooit is geconfronteerd. Het EBCG-voorstel beoogt in de eerste plaats een versterking en uitbreiding van het mandaat van Frontex, maar is veel meer dan dat. Grensbeheer, tot nu toe in de eerste plaats de verantwoordelijkheid van de individuele lidstaat, moet een gedeelde verantwoordelijkheid tussen de lidstaten en de EU worden, vanuit een Europees ontwikkelde strategie voor geïntegreerd grensbeheer. Het versterkte agentschap moet samen met de bevoegde nationale autoriteiten de Europese kust- en grenswacht vormen, waarbij het Europese niveau een steeds grotere rol moet spelen naarmate de lidstaten de verantwoordelijkheid voor hun deel van de buitengrens minder kunnen of willen opnemen. De lidstaten zullen verplicht moeten bijdragen aan de Europese reserve van grenswachters en in extreme gevallen zelfs bepaalde acties door het agentschap opgelegd kunnen krijgen. Momenteel zitten de onderhandelingen in een vergevorderd stadium. Op 6 april werd een akkoord gevonden voor een algemene benadering van de Raad over de hele tekst. Intussen heeft het Europees Parlement het dossier ter harte genomen. Rapporteur Pabriks van het LIBE committee heeft zijn rapport reeds gepubliceerd. Daaruit blijkt dat de standpunten van de Raad en het Europees Parlement min of meer gelijklopen en aanleiding geven tot vlotte trialoogonderhandelingen. Het werd eerder deze week, namelijk maandag, ook goedgekeurd in de commissie van het Europees Parlement. België ondersteunt de doelstellingen en het ambitieniveau van de Europese kust- en grenswacht zoals door de Europese Commissie wordt voorgesteld en wenst snel vooruitgang te boeken in dit dossier. Ik heb op de verschillende Europese fora steeds gehamerd op het belang van een strenge en correcte controle van de Europese buitengrenzen. Een systeem is maar zo sterk als de zwakste link en ik geloof dat het voorstel tot oprichting van een Europese grenswacht een belangrijke stap kan zijn om de controle over onze buitengrenzen terug te winnen. Ik zie dat er ook bij mijn Europese collega’s grote steun bestaat voor dit voorstel en ik hoop dan ook dat het versterkt agentschap nog dit jaar operationeel zal kunnen zijn. Ik verwacht dat dit in het najaar zal kunnen starten. Frontex is momenteel erg afhankelijk van de lidstaten. Het nieuwe agentschap krijgt versterkte bevoegdheden en een breder mandaat binnen het concept van geïntegreerd grensbeheer, waarbij de primaire verantwoordelijkheid voor de grenscontrole door de lidstaten wordt versterkt met een Europese laag. Het nieuwgevormde agentschap zal extra middelen krijgen en een vergroot budget, 288 miljoen euro. Binnen zijn mandaat zal het de volgende zaken kunnen uitvoeren. Ten eerste, een versterkte risicoanalyse door de oprichting een monitoring- en risicoanalysecentrum ten behoeve van betere informatie-uitwisseling. Ten tweede, de inzet van een snel inzetbare pool van 1 500 grenswachters voor RABIT-operaties. Ten derde, het recht om in te grijpen indien een lidstaat de maatregelen die na een kwetsbaarheidsanalyse werden opgelegd door de raad van bestuur, niet neemt, ofwel indien een plotse disproportionele druk aan de buitengrenzen van een lidstaat ontstaat. In die gevallen kan een lidstaat verplicht worden om maatregelen van het agentschap, inclusief het inzetten van teams, te aanvaarden. In het huidige mandaat kunnen lidstaten enkel hulp weigeren om gastofficieren in te zetten, wanneer zij te maken hebben met een noodsituatie die de nationale veiligheid in het gedrang brengt. Ten vierde, integratie van de nationale kustwachten in het nieuw agentschap, voor zover zij belast zijn met grenscontrole. De taken van het Europees Agentschap voor Visserijcontrole en het Europees Agentschap voor Maritieme Veiligheid zullen in overeenstemming gebracht worden met deze van het nieuw agentschap. Deze synergieën moeten een effectief grensbeheer bevorderen. Ten vijfde, een grotere controle bij terugkeer. Door de oprichting van een terugkeerbureau zal het nieuw agentschap de lidstaten beter kunnen bijstaan bij terugkeeroperaties. Ten zesde, meer middelen voor samenwerking met derde landen. Ten slotte, en dit is het derde antwoord: dat is juist, maar de permanente personeelsbezetting van het agentschap zal ruim verdubbeld worden en het zal in staat zijn om zelf uitrusting en materiaal aan te kopen en onmiddellijk bij grensoperaties in te zetten. Daarnaast zal het agentschap een beroep kunnen doen op verschillende reservepools van experts, zowel grenswachters als terugkeerexperts, en op technische uitrusting. Met de mensen van Frontex werken wij zeer goed samen en zij weten dat zij altijd op onze steun kunnen rekenen.
Mijnheer de staatssecretaris, ik dank u voor uw uitgebreid antwoord. Dit initiatief heeft naar Europese normen een vrij snel parcours afgelegd, namelijk van 15 december naar een goedkeuring eergisteren al. Sommige van uw collega’s zijn iets optimistischer en denken dat tegen deze zomer de inwerkingtreding al kan gebeuren. U spreekt over het najaar en dat lijkt mij een realistische benadering. Zoals u al zei, de sterkte van dit verhaal ligt bij de zwakste schakel. Hierbij zijn middelen en instrumenten toegestaan om in te grijpen waar de zwakke schakels zijn. Als in Griekenland moet ingegrepen worden, kan dat nu en kan er een controle zijn aan die grenzen, ook door de andere Europese partners. Dit lijkt mij een goede zaak.
Vraag nr. 10740 van mevrouw Smeyers werd al eens uitgesteld en aangezien mevrouw Smeyers vandaag niet aanwezig kan zijn, wordt haar vraag omgezet in een schriftelijke vraag.
Monsieur le secrétaire d'État, un étranger qui se trouve sur notre territoire, mais ne réunit pas ou plus les conditions requises pour son séjour, se voit notifier un ordre de quitter le territoire, sous quelle que forme que ce soit, dans un délai bien précis. En réponse à une question parlementaire qui vous a été posée récemment, vous aviez précisé les ordres de quitter le territoire qui avaient ainsi été délivrés. Face à cette notification, l'individu est alors censé quitter le Royaume par ses propres moyens ou bénéficier de l'aide d'un programme de retour. Cependant, s'il choisit de ne pas donner suite à cet ordre de quitter le territoire, il peut, à l'occasion d'un contrôle de routine, être interpellé par la police, être maintenu dans un centre fermé, voire être reconduit à la frontière, encadré par la police. En cas de non-respect du délai prévu par l'ordre de quitter le territoire, la législation en vigueur au niveau de Schengen permet de frapper le ressortissant étranger des mesures que je viens de citer. Toutefois, s'il ne s'exécute pas ou s'il revient immédiatement après avoir été reconduit à la frontière et qu'il fait l'objet d'un nouveau contrôle, quelles mesures sont-elles prises? Êtes-vous souvent confronté à ce problème? Si oui, avez-vous établi une ventilation par nationalité des personnes concernées? Quelles mesures prenez-vous afin de vous assurer de la bonne exécution de cet ordre de quitter le territoire?
Monsieur le président, honorable membre, revenir dans la zone Schengen n'est plus possible étant donné que l'individu a été internationalement signalé dans le Schengen Information System (SIS). Il est cependant possible qu'à cause d'erreurs ou d'une migration illégale effective, la personne signalée parvienne à revenir. Je ne peux pas l'exclure. Mais normalement ces personnes sont signalées dans le SIS. L'Office des Étrangers ne dispose pas de données à ce sujet. Dire qu'après les rapatriements les personnes expulsées sont de retour en Belgique une semaine plus tard correspond à une légende urbaine. Cela arrive très rarement. Cela se passe quand on se trouve confronté à des personnes qui ont été expulsées. Mais ce genre de cas est peu fréquent.
Monsieur le président, monsieur le secrétaire d'État; compte tenu des circonstances mondiales que tous les pays traversent actuellement, n'existe-t-il pas une nationalité plus coutumière du fait? Comme vous l'avez dit, cela ne se produit pas souvent, mais nous ne disposons pas de chiffres et nous n'avons aucune indication précise quant à la nationalité des intéressés.
Nous ne disposons effectivement pas des chiffres pour l'instant. Mais il est vrai que ce genre d'information est nécessaire, raison pour laquelle je discute actuellement de cette question avec mon administration. En effet, il est toujours préférable de rationaliser les choses.
Monsieur le président, je remercie M. le secrétaire d'État pour sa réponse.
Mijnheer de staatssecretaris, de huidige praktijk van de Dienst Vreemdelingenzaken met betrekking tot de aanvragen tot vernieuwing van de machtigingen tot verblijf op basis van werk zorgt al enige tijd voor moeilijkheden en zorgt voor sommige buitenlandse werknemers voor moeilijke en onontwarbare situaties. Deze situaties tonen aan hoe noodzakelijk en dringend het is om over te gaan tot de volledige omzetting van de richtlijn “gecombineerde vergunning” om het probleem definitief op te lossen. De richtlijn 2011/98/EU van het Europees Parlement en de Raad van 13 december 2011 heeft onder meer tot doel een gecombineerde vergunning in te voeren voor onderdanen van derde landen om te verblijven en te werken op het grondgebied van een lidstaat, alsmede een gemeenschappelijk pakket rechten voor werknemers uit derde landen die legaal in een lidstaat verblijven. De richtlijn had eind 2013 volledig naar Belgisch recht moeten omgezet zijn. Als ik het goed voorheb, zijn België en Slovenië momenteel de twee laatste staten die de richtlijn niet volledig hebben geïmplementeerd. Op 20 november 2015 keurde de Ministerraad een nota van de minister van Werk en de staatssecretaris voor Asiel en Migratie goed over de omzetting van deze richtlijn. Er is ook een principieel akkoord tussen de regionale en de federale overheden over de procedure die tot de afgifte van een gecombineerd document moet leiden, maar deze moet nog worden gefinaliseerd in het Overlegcomité alvorens de wetteksten aan het Parlement kunnen worden voorgelegd. Mijnheer de staatssecretaris, in dit kader heb ik de volgende vragen. Zal DVZ in afwachting van het aannemen van een gecombineerde procedure zijn administratieve praktijk aanpassen om te trachten zoveel mogelijk aan de doelstelling van deze richtlijn tegemoet te komen? Wanneer kunnen wij deze wetteksten in het Parlement verwachten?
Mijnheer de staatssecretaris, op dit moment moet een buitenlandse onderdaan die wil werken in België beschikken over een arbeidskaart afgegeven door de gewestelijke overheid en over een verblijfstitel afgegeven door de Dienst Vreemdelingenzaken. Deze twee toelatingen zijn tijdelijk en moeten jaarlijks worden hernieuwd en gecontroleerd. Die twee verschillende procedures zorgen voor praktische moeilijkheden, vooral omdat ze niet op elkaar zijn afgestemd. Bovendien zijn ze niet meer in overeenstemming met het Europees recht. In het bijzonder verwijs ik naar de richtlijn inzake de gecombineerde vergunning, die eind 2013 volledig naar Belgisch recht had moeten omgezet zijn. Door de complexiteit van de bevoegdheden tussen de federale Staat en de Gewesten, die verantwoordelijk zijn voor de arbeidskaart, is dat nog niet gebeurd. Dat toont nogmaals aan hoe ingewikkeld de huidige situatie voor arbeidsmigranten is om op een legale manier in België te komen werken. Een grondige herziening van het economisch migratiebeleid is dus aan de orde. U hebt dat zelf ook ooit in een beleidsbrief aangekondigd. Die hervorming is vooral nodig omdat een versoepeling of verduidelijking van arbeidsvergunningen de sociale dumping en de druk op asielaanvragen kan verlagen. Ik wil dan ook van de gelegenheid gebruikmaken om mijn bezorgdheid daaromtrent te uiten, vooral over de begeleiding en tewerkstelling van asielzoekers en erkende vluchtelingen. Ik heb een aantal vragen. Wat is uw visie op het huidige economisch migratiebeleid? Ziet u in dat de verduidelijking van arbeidsvergunningen de sociale dumping en de druk op asielaanvragen kan verlagen? Wat is de stand van zaken met betrekking tot de aanneming van een gecombineerde procedure? Welke andere maatregelen worden getroffen om het beleid transparanter en duidelijker te maken? Hoe ziet u de tewerkstelling van asielzoekers en erkende vluchtelingen verlopen?
Mijnheer de voorzitter, dames, u moet opletten. Er wordt blijkbaar van uitgegaan dat alle aanvragen tot vernieuwing van de machtiging tot verblijf op basis van werk problemen met zich zouden brengen. In het verslag van de federale ombudsdienst stond iets over de kwestie. Er is absoluut geen veralgemening mogelijk. België is een van de snelste landen ter wereld om een verblijfsvergunning op basis van tewerkstelling te kunnen krijgen. Ik verwijs naar de werking van de Vlaamse arbeidsdienst. Een of twee jaar geleden is er een grote studie van Deloitte geweest die in totaal alle OESO-landen op het vlak van de snelheid voor het afleveren van arbeidsvergunningen vergeleek. Zowel de Waalse als de Vlaamse arbeidsvergunningendienst kwam daar heel goed uit. Het klopt dus niet dat er echt een probleem is, wat niet wil zeggen dat er in sommige gevallen wel nog problemen zullen zijn. Dat kan natuurlijk niet worden vermeden. De Dienst Vreemdelingenzaken heeft sinds 2008 een dienst Economische Migratie, die zorgt voor een snelle behandeling van verblijfsaanvragen voor buitenlandse werknemers en voor een verlenging van hun vergunning. Momenteel wordt binnen de twee werkdagen een beslissing genomen, met uitzondering van bepaalde nationaliteiten, waarvoor een veiligheidsonderzoek nodig is. DVZ voorziet reeds in vele gevallen in een extra verblijfstermijn boven op de vervaldatum van de arbeidskaart, zodat de vreemdelingen zo min mogelijk problemen ondervinden bij de vernieuwing van hun verblijfsvergunning op basis van werk. In 90 % van de gevallen rijzen er geen problemen. Enkel een handvol gevallen is nog problematisch. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt zowel bij de Gewesten, die soms een te lange beroepsprocedure hebben, als bij de werkgever, die pas laattijdig een verlenging van de arbeidskaart aanvraagt. Een beroep tegen de afgifte van de arbeidskaart heeft geen opschortende werking op de verblijfsvergunning. Het is echter niet mijn bevoegdheid als federaal staatssecretaris om tussen te komen in het beleid van de Gewesten inzake de afhandeling van de beroepen. Ik ben bezig met de omzetting van de richtlijn “gecombineerde vergunning”. Onze procedures zullen aangepast worden, zoals Europa dat vraagt. De doelstelling van de richtlijn is iets complexer dan u het voorstelt. DVZ kan zijn praktijk niet zomaar aanpassen om zoveel mogelijk aan de doelstelling van de richtlijn tegemoet te komen. De richtlijn bepaalt immers een uniek loket, waar de aanvraag voor een verblijfsvergunning en een tewerkstellingsvergunning wordt ingediend. Er is eveneens een uniek loket dat de definitieve beslissing over deze vergunning meedeelt. Ik heb goed nieuws, want ik heb het ontwerp van omzetting van die richtlijn “gecombineerde vergunning” op 20 mei voorgelegd aan de Ministerraad. Het ligt nu bij de Raad van State voor advies. Daarna zal ik uiteraard de teksten voorleggen in de Kamer en kunnen we inhoudelijk het debat aangaan. Op dit ogenblik zijn de bevoegde autoriteiten, de federale overheid voor de toegang tot en het verblijf op het grondgebied en de Gewesten voor de toegang tot de arbeidsmarkt, beperkt in hun mogelijkheden. Ze stellen alle nuttige info ter beschikking van de werkgevers en de werknemers op hun websites. Een asielzoeker mag werken met een arbeidskaart C na vier maanden vanaf de asielaanvraag. Een erkende vluchteling is vrijgesteld van het bezit van een arbeidskaart. Ik ben dus volop bezig met de omzetting van die richtlijn. We zijn te laat, dat is waar, maar dat ligt niet alleen aan mij. We zijn er alleszins door geraakt. Dat heeft heel wat voeten in de aarde gehad, heel wat vergaderingen met alle deelstaten. Dat is niet altijd evident in dit land, maar het belangrijkste is dat we er geraakt zijn. In de komende weken komt het advies van de Raad van State. Een agendering vóór het einde van dit parlementair werkjaar is volgens mij niet evident. Het werd voorgelegd op de Ministerraad van 20 mei en het advies van de Raad van State vergt een maand, wat ons op 20 juni brengt. Aangezien de agenda al redelijk vol zit, zo heb ik toch begrepen, zal het bijna onmogelijk zijn om dat nog klaar te krijgen. Het zal dus voor in oktober zijn. Ik denk dat ik de meeste punten heb beantwoord. Als er nog vragen zijn, dan zal ik er nog op terugkomen.
Bedankt, mijnheer de staatssecretaris. Ik heb een antwoord gekregen op mijn vragen en ik heb geen verdere bemerkingen.
Mijnheer de voorzitter, ik constateer dat ik op veel van mijn vragen geen antwoord heb gekregen. Mijnheer de staatssecretaris, in het verleden heb ik nogal wat contact gehad met werkgevers. De werkgevers leveren soms heel veel inspanningen om de papieren in orde te maken voor een arbeidsvergunning en een verblijfsvergunning voor mensen uit het buitenland. Vervolgens werken de werknemers daar een week, waarna zij verdwijnen met hun verblijfsvergunning en hun arbeidskaart. Als de werkgever aan die werknemers een contract wilt aanbieden, dan valt dat onder de gewestelijke administratie. De gewestelijke administratie maakt, als er een contract is, de verblijfsvergunning en arbeidskaart in orde. Na een week onder dat contract te hebben gewerkt, verdwijnen zij van de radar. De Vlaamse overheid heeft in 2013 in totaal 33 000 arbeidskaarten uitgereikt, maar er wordt op gewestniveau nooit gecontroleerd – ik heb dat toen ook aangekaart – of de betrokkenen nog altijd werken. Nochtans kan dat in de databanken gemakkelijk worden teruggevonden. Het gaat dus om een manier voor het oneigenlijk verwerven van een arbeidskaart en een verblijfstitel. Dat heb ik al verschillende keren gezegd, ook tegen de Vlaamse minister. Daar gaat mijn bekommernis ook naar uit.
Die bekommernis deel ik. Ik zal dat verder nagaan. Bedankt voor uw suggestie.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de staatssecretaris, deze vraag had ik al een tijdje geleden ingediend. In de plenaire vergadering van vorige week hebt u daarop eigenlijk al deels een antwoord gegeven, maar ik wil mijn vraag toch stellen, omdat u ondertussen ook met de VVSG overlegd hebt en misschien kunt u daarop dieper ingaan. Eenmaal vluchtelingen erkend zijn, kunnen zij nog twee maanden in een opvangcentrum blijven. Het is de bedoeling dat zij in die periode uitkijken naar een eigen woning op de private huurmarkt. Door de hoge bezettingsgraad die wij tijdens de afgelopen asielcrisis kenden in het opvangnetwerk, stond Fedasil slechts zeer uitzonderlijk een verlenging van de periode van twee maanden toe, hoewel die verlenging reeds lang werd gevraagd door de diensten. Uit de praktijk blijkt al enige tijd dat die termijn te kort is. Nadat vluchtelingen erkend worden, duurt het vaak zes tot zeven weken alvorens zij hun papieren krijgen. Die documenten hebben zij nochtans nodig om een woning te kunnen huren. Bovendien is het, door de grote competitie op de huurmarkt, niet evident voor die personen om een geschikte woning te vinden. De zoektocht is erg tijdrovend. De komende maanden zullen er in ons land nog vele tienduizenden vluchtelingen erkend worden. Heel wat onder hen zullen ten gevolge daarvan in de korte termijn van twee maanden op straat belanden of tijdelijk opgevangen moeten worden door vrienden of familie, of in een slechte of veel te dure huisvesting terechtkomen. Mijnheer de staatssecretaris, u kent dat probleem al een tijdje. Zo heb ik begrepen dat het tijdens de drukke asielcrisis niet mogelijk was om meer uitzonderingen toe te staan. Intussen is de situatie echter veranderd, waardoor een termijn van vier of vijf maanden ons heel wat realistischer lijkt te zijn voor erkende vluchtelingen om een woning te vinden. Kunt u daarmee eventueel instemmen? Is er al progressie geboekt op het vlak van de samenwerking met de regio’s aangaande die kwestie, aangezien ook zij bevoegd zijn voor huisvesting? Ingeval de erkende vluchtelingen langer in de federale structuren zouden blijven, zullen de regio's dan mee inspringen voor de financiering van de extra kosten? Misschien kunt u ook even ingaan op de resultaten van het overleg met de VVSG.
Mijnheer de voorzitter, mijn vraag is perfect combineerbaar met de vraag van mevrouw Gabriëls. Mijnheer de staatssecretaris, de steden en gemeenten hebben de afgelopen maanden voorzien in nieuwe opvangplaatsen. Nu wij zien dat de instroom van asielzoekers fors daalt — volgens mij voorlopig —, staan heel wat vrijgemaakte of opgeknapte woningen leeg. U had beloofd om samen met de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten te bekijken hoe het nu verder moet met de leegstaande opvanghuizen. Heeft er al overleg plaatsgevonden? Zo niet, wanneer is dat gepland? Zo ja, welke conclusies zijn daar eventueel uit voortgevloeid? Uw woordvoerder liet aan de pers weten dat het belangrijk is om in een buffer te voorzien voor de toekomst en dat dus een aantal woningen leeg zal blijven staan. Wat wordt er dan gedaan met de overige leegstaande woningen? Wat zijn de perspectieven? Een mogelijke suggestie is dat de lokale besturen hun opvangwooneenheden omvormen of ombouwen tot reguliere doorganghuizen waarvan iedereen gebruik kan maken. Er is immers veel vraag naar huisvesting voor erkende vluchtelingen. Ik heb nog een bijkomende vraag en misschien kunt u erop antwoorden. Kunt u zeggen hoeveel plaatsen in vakantieparken zijn gereserveerd voor noodopvang?
Mijnheer de voorzitter, wat de laatste vraag betreft, ik denk niet dat er momenteel nog vakantieparken gebruikt worden. Ik ben er niet honderd procent zeker van en ik kijk naar mijn woordvoerster, maar zij kijkt niet terug. Wij hebben er een aantal opnieuw gesloten en ik meen dat er momenteel geen opvang meer is in vakantieparken. Veel van de elementen in deze vragen zijn donderdag ruimschoots aan bod gekomen in de plenaire vergadering, maar ik heb er geen enkel probleem mee om de vragen te beantwoorden. Het overleg met de VVSG heeft nog niet plaatsgevonden. Ik meen dat het voor morgenochtend om 09 u 00 is. (…): (…)
Was dat deze morgen? Er zijn vanmorgen veel vergaderingen geweest op het kabinet. Het is vandaag echt mijn dag niet. Deze morgen om 09 u 00 is er een IKW geweest, dat weet ik. Wij vragen het na. Alleszins, het overleg zal plaatsvinden, of het heeft al plaatsgevonden.
(…)
Dan is mijn antwoord natuurlijk niet helemaal up-to-date. De belangrijkste punten die wij moeten onthouden betreffen, enerzijds, de termijn van twee maanden; op dat vlak moeten wij inderdaad soepelheid aan de dag leggen. Zoals ik al zei in de plenaire vergadering, voor mij kan een langere termijn dan twee maanden worden toegekend, met maandelijks een verlenging van één maand, tot vier maanden. Dat moet wel worden gemotiveerd, maar niet, zoals nu, alleen bij het voorleggen van een huurcontract. Nu is het zo dat men alleen langer in de opvang kan blijven als men een huurcontract voorlegt. Als men kan aantonen dat men, bijvoorbeeld, op 1 augustus in zijn huis kan, dan kan men langer blijven. Ik vind dat gewoon aantonen dat men effectief inspanningen heeft geleverd om een appartement of een woning te kunnen huren of kopen — het zal wel huren zijn — voldoende moet zijn om die verlenging te krijgen. Wij moeten daar voldoende soepel in zijn. Ik blijf het echter herhalen, of men dat nu op vier maanden zet, op zes maanden of op acht maanden, vroeg of laat is het verhaal federaal gedaan. Ik kan niet voldoende onderstrepen dat iedereen daarvoor verantwoordelijk is. Als OCMW’s op vrijwillige basis de overeenkomst met Fedasil wensen te beëindigen, zal Fedasil een zekere soepelheid hanteren in de toepassing van de conventies, bijvoorbeeld bij het inkorten van de duur van de opzegtermijn om die woningen sneller voor andere doeleinden te kunnen gebruiken. De woningen kunnen geheroriënteerd worden en worden ingezet om het tekort op de sociale woningmarkt op te vullen. OCMW’s kunnen eveneens LOI’s schorsen en die gedurende de tijd van de schorsing gebruiken voor andere doeleinden. Een van de maatregelen kan ook zijn dat LOI’s gebruikt worden als doorgangswoningen en dat Fedasil de overeenkomst niet zal opzeggen in het geval van een langdurige schorsing. OCMW’s hebben de juridische mogelijkheid om LOI’s te schorsen en die gedurende de tijd van de schorsing te gebruiken voor andere doeleinden. Fedasil bereidt een brief voor aan de LOI’s om feedback te geven over de huidige situatie en de te nemen maatregelen. Wij gaan daar goed informeren. Een van maatregelen kan zijn dat LOI’s gebruikt kunnen worden als doorgangswoningen en dat Fedasil de overeenkomst niet zal opzeggen in geval van langdurige schorsing. Idealiter ligt de bezettingsgraad tussen de 80 en 90 %. De totale bezettingsgraad ligt rond de 85 %. In de LOI’s is dat op dit moment 80 % en zelfs iets minder. Dat is geen abnormale situatie. Fedasil is op dit moment bezig met het leegmaken van de noodopvang. Dat zijn 2 000 plaatsen waarvan een deel van de bewoners met een hoge erkenningsgraad naar de LOI’s worden gestuurd. Daarna volgt ook nog een globaal afbouwplan in functie van de dalende bezetting. Het overleg met de VVSG vond deze middag plaats. Ik ben niet op het kabinet geweest, want ik moest een lezing geven. Er is geen nieuw overleg gepland en alles is zeer goed verlopen. De Parlementsleden weten het beter dan ik, mevrouw Gabriëls toch. Ik ben er vrij optimistisch over dat wij er wel uit zullen geraken.
Mijnheer de staatssecretaris, het was vanmiddag raad van bestuur van de VVSG en men maakt daar heel snel het verslag. Ik heb de antwoorden gekregen. Ik denk dat het vooral nuttig is dat de OCMW's hiervan worden ingelicht. Er zijn immers heel wat vragen op het terrein. Als zij de informatie, die wij hier vandaag van u hebben gekregen, ook kunnen krijgen, zouden zij toch al wat verder geholpen zijn.
Mijnheer de staatssecretaris, ik dank u voor het opnemen van uw verantwoordelijkheid en voor het feit dat u zich soepel opstelt in verband met de aanpak van leegstaande woningen. Ik ga met u akkoord dat elk niveau zijn verantwoordelijkheid moet nemen. Het risico is echter dat, als u uw verantwoordelijkheid neemt om soepel te zijn, u met het probleem blijft zitten. Ik vind dat men op Vlaams niveau creatief naar oplossingen moet zoeken. Het is immers een heel groot probleem. Ik vind ook dat lokale besturen, OCMW's en gemeente- en stadsbesturen, hun verantwoordelijkheid moeten nemen volgens draagkracht. Ik vermoed met uw temperament dat u dezelfde reactie hebt als ik. Ik constateer dat de lokale besturen die open en breed willen denken en mee hun verantwoordelijkheid nemen, op lange termijn vaak met de gebakken peren blijven zitten. Nu u zegt het spreidingsplan niet meer te zullen toepassen, worden degenen die uw oproep om mee te helpen om asielzoekers te huisvesten, vroeg hebben beantwoord, gesanctioneerd op lange termijn, want daar moet men dan dikwijls permanente huisvesting creëren. Ik vind het hemeltergend dat men in Antwerpen in negen plaatsen voorziet voor niet-begeleide minderjarigen op een bevolking van 500 000 inwoners. Men heeft het Scoutel en een tweede leegstaand gebouw. Men heeft de instrumenten en men wil ze niet gebruiken. Als ik dan burgemeester of schepen van een andere gemeente zou zijn en ik zie wat er daar gebeurt, dan zou ik bij de volgende crisis “foert” zeggen en mij afvragen waarom we nog zouden investeren in permanente huisvesting. Ik ben de eerste die zegt dat integratie, inburgeringscursussen, taalcursussen en activering heel belangrijk zijn, op korte termijn voor de asielzoekers zelf en op lange termijn ook voor ons als maatschappij. Als we permanent het signaal geven dat we het doen omdat we het moeten doen, maar op een zo beperkt mogelijke manier, en we een en ander zo moeilijk mogelijk maken, dan betalen onze burgers individueel en ook de maatschappij als geheel daarvoor op termijn een zware prijs. Ik vind bepaalde lokale en Vlaamse verantwoordelijken onredelijk. U hebt meer macht dan ik en ik vind dat u bij hen wel eens op tafel mag slaan.
Monsieur le président, monsieur le secrétaire d'État, le 25 avril dernier, certains médias faisaient état de la fermeture des places de pré-accueil au WTC Ill au motif que la fin de la convention entre la Croix-Rouge et le gouvernement était prévue pour la fin de ce mois et que ce n'était plus "rentable" au vu de la diminution sensible des arrivées depuis quelques mois. On peut se réjouir de cette diminution sensible. Les personnes, dont on n'enregistre toujours pas la demande le jour-même à l'Office des Étrangers, ne ressortent qu'avec un simple numéro de suivi et seraient redirigées vers un pré-accueil dans un centre du Samusocial de Neder-Over-Heembeek. À ce stade, elles ne sont pas considérées comme des demandeurs d'asile. Ces dernières sont en principe convoquées dans un second temps pour enregistrer leur demande d'asile et sont informées de la date de convocation via le site internet de l'Office. Un courrier signé de votre main est remis aux personnes à la sortie de ce premier entretien à l'Office. Comme vos courriers précédents, c'est à nouveau un document d'information partial et orienté qui vise à dissuader les personnes de demander l'asile. D'où, monsieur le secrétaire d'État, mes trois questions. Sur quel argument logistique vous appuyez-vous pour instaurer cette nouvelle phase dans la procédure alors qu'avec la baisse des demandes, la capacité du réseau d'accueil permettrait à chaque demandeur d'asile de se faire enregistrer et de se faire désigner une place d'accueil le jour de son premier entretien? Pouvez-vous me préciser si les personnes vulnérables sont enregistrées directement à l'Office et se voient désigner une place d'accueil immédiatement ou sont-elles renvoyées au Samusocial en pré-accueil comme les autres? Les empreintes digitales, pourtant prises lors du premier entretien à l'Office, ne sont pas immédiatement introduites dans la base de données européennes Eurodac, à savoir depuis fin février. Pourriez-vous m'indiquer les raisons de cette nouvelle procédure?
Mijnheer de staatssecretaris, voor zover wij weten, bestaan de preopvang en de preregistratie nu allebei nog altijd. Om verschillende redenen is dat bijzonder bizar te noemen. Ik zou u hierover een viertal vragen willen stellen. Sinds enige tijd wordt de preopvang niet langer georganiseerd door het Rode Kruis, dicht bij het vroegere tentenkamp in het Maximiliaanpark, maar door Samusocial. De preopvang bevindt zich in Neder-Over-Heembeek. Worden asielzoekers na de preregistratie daar naartoe verwezen? Hoeveel mensen bevinden zich gemiddeld per dag in de preopvang? Ik had, indien mogelijk, graag het gemiddelde van de voorbije twee weken gekregen. Waarom houdt u in de actuele omstandigheden vast aan het systeem van preregistratie bij de Dienst Vreemdelingenzaken? Hoeveel preregistraties worden gemiddeld per dag uitgevoerd? Ook hier had ik graag het gemiddelde gekend voor de voorbije twee weken. Ik stel die vraag, omdat de instroom gedaald is en een systeem van preregistratie in feite niet meer nodig is. ls er nog altijd een limiet op het aantal registraties per dag? Zo ja, welke? Hoeveel tijd ligt er gemiddeld tussen de preregistratie en de eigenlijke registratie in de afgelopen maand?
Chers collègues, le pré-accueil dans les locaux du bâtiment WTC III ne pourra être que de courte durée. Cela était déjà évident dès le départ. Afin d'organiser l'accueil dans ces bâtiments, certaines conditions devaient être remplies en matière de sécurité et de nettoyage. Tout ceci y rendait l'accueil difficile. C'est ainsi que nous avons envisagé de rechercher d'autres possibilités dans le réseau d'accueil de Fedasil en vue de poursuivre le pré-accueil et de le placer sous Fedasil. Je demeure persuadé que le pré-accueil constitue une plus-value. Sur le plan opérationnel, cela procure un avantage énorme au dispatching qui connaît mieux le profil des demandeurs d'asile qui se sont présentés et peut plus facilement les envoyer dans un centre donné. Mijnheer De Vriendt, de site Béjart wordt ook gedeeltelijk gebruikt voor preopvang. Het cijfer schommelt, maar blijft in principe ruim onder vijftig. Mijnheer De Vriendt, het systeem heeft enkele operationele voordelen. Het is bijvoorbeeld mogelijk een voorafgaande veiligheidsscreening van elke aanvrager te doen. Ook voor het agentschap levert het systeem nuttige informatie op. Zo kan de kwetsbaarheid, de gezondheid en de leeftijd van elke asielzoeker grondiger worden geverifieerd en kan hij aldus weloverwogen aan de gepaste opvanginfrastructuur worden toegewezen. Het geeft de dispatching van Fedasil dus wat meer tijd om op een goede manier de mensen toe te wijzen. De opvang kan inderdaad beter worden georganiseerd dankzij de preopvang. Dans la situation actuelle où les personnes ayant droit à un accueil sont dirigées vers le Samusocial (le site Béjart à Neder-Over-Heembeek) lors du pré-enregistrement, il est vrai qu'elles sont toutes invitées à se représenter le jour ouvrable qui suit pour introduire leurs demandes d'asile. En outre, le jour du pré-enregistrement, Fedasil prévoit un examen médical qui consiste notamment à déceler les personnes en situation de vulnérabilité. Si elles le souhaitent, les personnes ainsi qualifiées de "vulnérables" peuvent introduire leur demande le jour même. Les démarches nécessaires sont accomplies afin d'enregistrer les demandes le jour même. Sont notamment concernées: les femmes en fin de grossesse mais également les personnes dans une situation médicale spécifique qui sont en situation précaire. Fedasil leur désigne immédiatement un centre d'accueil. Seules les empreintes digitales prises dans le cadre d'une demande d'asile (Eurodac I) ou d'une entrée illégale (Eurodac II) doivent être enregistrées dans Eurodac. Les empreintes digitales relevées dans le cadre d'un contrôle de sécurité préalable ou pour assurer un pré-enregistrement ne relèvent pas de ces catégories et ne sont donc pas reprises dans Eurodac. Mijn kabinet maakt elke dag een evaluatie van de situatie bij Fedasil en DVZ en bepaalt vervolgens hoeveel asielaanvragen er kunnen worden geregistreerd. In elk geval wordt de limiet van 250 personen per dag op dit moment niet gehaald. De meeste vreemdelingen krijgen een convocatie voor een van de eerstvolgende dagen. Dus op dit moment is er geen probleem met de organisatie. De preopvang blijft echter behouden, want die is bijzonder nuttig om het werk van onze dispatching te verbeteren en om de asielzoekers beter te laten inpassen in het netwerk. De kwetsbare personen worden altijd onmiddellijk geregistreerd.
Monsieur le secrétaire d'État, je vous remercie pour votre réponse. À l'époque où a été instauré le pré-accueil, nous étions partisans d'instaurer une procédure d'urgence considérant que le nombre très, très important de demandes justifiait d'instaurer une procédure spéciale. Or, l'urgence a disparu et le nombre de demandes a diminué. Vous pouvez donc, à ce stade-ci supprimer, temporairement, le système de pré-accueil. Des personnes sont aujourd'hui en pré-accueil, alors qu'elles devraient être accueillies. Ces personnes qui veulent demander l'asile doivent pouvoir le faire immédiatement dès leur premier rendez-vous à l'Office des Étrangers. En maintenant ces demandeurs d'asile dans une situation intermédiaire de pré-accueil, vous les placez dans un vide juridique et une très grande précarité à la fois matérielle mais aussi psychologique. En ce qui concerne Eurodac, intimement liée au stade de pré-accueil, vous reprochiez en son temps à l'Italie et à la Grèce ce que vous faites exactement ici. On leur reproche de ne pas inscrire les empreintes digitales dans Eurodac et c'est exactement ce que la Belgique fait à la différence…
L'Allemagne!
Oui, mais l'Allemagne, l'Italie et la Grèce sont soumises à un flux incroyable de réfugiés: un million pour l'Allemagne. J'ignore combien de réfugiés comptent l'Italie et la Grèce, mais en tout cas, c'est incommensurablement plus que nos 40 000 réfugiés!
Mijnheer de staatssecretaris, u geeft een aantal argumenten om de preopvang en vooral de preregistratie te behouden. Wat mij betreft zijn die echter totaal niet overtuigend. Ik zal uw drie argumenten even overlopen. U zegt dat er bij de preregistratie een veiligheidsscreening kan gebeuren. Bij een registratie kan dat natuurlijk ook. Ik hoop dat, in al die jaren dat er geen preregistratie was, de registratie toch ook een veiligheidsscreening inhield. Ik ga daar toch van uit. Dat is perfect uit te voeren bij een registratie. U zegt dat een preregistratie toelaat om aan dispatching te doen en om asielzoekers te verdelen over het opvangnetwerk. Dat gebeurt toch ook bij een registratie. Fedasil neemt dan over en zorgt voor de opvang van elke geregistreerde asielzoeker. Ook dat argument is dus voor mij totaal onbegrijpelijk. U antwoordt dat van iemand die wordt gepreregistreerd, wel vingerafdrukken worden afgenomen, maar dat het niet nodig is om die op te nemen in Eurodac. Dat klopt, dat is niet nodig. Maar dat is net het grote probleem. Eurodac geeft een veel grotere veiligheidsgarantie, als we het dan toch over veiligheid hebben, dan de nationale databank. Gegevens kunnen uitgewisseld worden en er is een coördinatie mogelijk met de andere landen. Op die manier heeft men dus vanaf de eerste dag zicht op een bepaalde asielzoeker en zit hij in het Europese systeem. Dat is bij een preregistratie overduidelijk niet het geval. Het gevaar bestaat dat iemand na de preregistratie verdwijnt. Dat is precies wat u met uw beleid mogelijk maakt. Dit is ook precies wat wij Griekenland zolang hebben verweten: dat het zijn registratie niet op een degelijke manier organiseerde, waardoor asielzoekers van de radar konden verdwijnen.
Le ridicule ne tue pas. U maakt een vergelijking tussen België en Griekenland. Wat zullen we nog allemaal meemaken?
Il est indéniable que la Belgique, par rapport à la Grèce et l'Italie, n'est pas confrontée au même flux massif de réfugiés. Vous reprochiez à l'Italie et à la Grèce de ne pas inscrire les empreintes digitales à l'intérieur du système Eurodac. Or, vous faites exactement pareil.
Nous avons beaucoup plus de demandeurs d'asile en Belgique qu'en Italie. [[…]]
Monsieur le secrétaire d'État, selon des informations lisibles - mais entre-temps retirées - sur le site internet de la firme Henley & Partners, le gouvernement belge aurait fait appel aux services de cette entreprise pour, je cite, "élaborer, mettre en place et faire la promotion d'un programme de résidence en Belgique (le Belgium Residence Program) qui lie le droit de s'établir en Belgique à l'encouragement à l'investissement direct, en vue d'établir une activité commerciale en Belgique". La firme Henley & Partners est connue pour ses activités sur le marché de la délocalisation et de la relocalisation des personnes physiques fortunées ainsi que d'acquisition d'une nationalité pour ce segment assez particulier de nouveaux Belges. Les conseils qu'elle fournit ont principalement un objectif d'optimalisation fiscale. Je dois préciser qu'entre-temps, ces informations ont disparu du site de Henley & Partners. C'est la preuve que le travail parlementaire paie. Monsieur le secrétaire d'État, pouvez-vous me faire savoir si vos départements et en particulier l'Office des Étrangers a ou a eu des contacts avec la firme Henley & Partners ou ses représentants en Belgique? Si oui, sous quelle forme? Cette initiative privée ne s'inscrit en effet pas dans l'application de la loi du 15 décembre 1980, même modifiée, puisque aucune des dispositions de cette loi organique sur le séjour des étrangers n'aborde cette question de relocalisation contre investissement. De plus, une initiative de ce genre n'était pas annoncée dans la déclaration de politique générale. Deuxièmement, pouvez-vous me faire connaître, pour 2014, 2015 et 2016, le nombre d'étrangers qui auraient éventuellement obtenu un droit de séjour contre investissement en Belgique via le programme élaboré par Henley & Partners pour la Belgique ou un programme apparenté?
Honorable membre, j'ai l'honneur de vous communiquer les informations suivantes. L'Office des Étrangers n'est pas au courant de l'existence de ce programme.
C'est une excellente nouvelle. Cela veut donc dire que cette firme faisait de la publicité mensongère. Il n'y a donc pas deux catégories de personnes qui ont le droit de séjour dans notre pays: les riches qui l'obtiendraient facilement via un investissement et les autres qui devraient passer par les procédures que, tout comme moi, vous connaissez bien. Tout est bien qui finit bien!
ln 2015 ontving de federale Ombudsman klachten van personen die naar aanleiding van hun meervoudige asielaanvraag een beslissing ontvingen die hun recht op materiële hulp beperkte tot het recht op medische begeleiding. Het recht op opvang werd hen bijgevolg geweigerd. Vaak ging het om op straat staande families met minderjarige kinderen. Dat doet ons denken aan de sluiting van de winteropvang die er ook voor zorgde dat gezinnen met kinderen op straat belandden, terwijl er opvangplaatsen openstaan. Elke beperking van het recht op materiële hulp moet gebaseerd zijn op een individueel gemotiveerde beslissing. Daarnaast is het recht op materiële hulp sinds 16 maart 2015 verbonden aan de meest recente asielprocedure en blijft het behouden indien een aanvraag tot verlenging werd ingediend vóór de meervoudige asielaanvraag. Bovendien kunnen minderjarige kinderen die met hun ouders zonder wettige verblijfstitel op het grondgebied verblijven, materiële hulp aanvragen op basis van het koninklijk besluit van 24 juni 2004 dat de behoeftigheid centraal stelt. Als OCMW-voorzitter ben ik daar vaak mee geconfronteerd geweest. Vandaag zien we echter dat gezinnen met minderjarige kinderen nog altijd op straat staan. De huidige verzadiging van het opvangnetwerk is geen geldige reden meer om niet te voorzien in opvang. Mijnheer de staatssecretaris, beseft u dat de beperking van materiële hulp tot medische begeleiding geen garantie biedt op een waardige levensstandaard? Volgt de Dienst Vreemdelingenzaken de instructie van 16 maart 2015 over de meervoudige asielaanvragen op? Wordt er voldoende rekening gehouden met kwetsbare groepen bij het weigeren van materiële hulp? Zo ja, in welke zin? Ik krijg daarover graag meer duiding. Zal DVZ in de toekomst aangemaand worden om af te stappen van standaardbeslissingen en meer werk te maken van individueel gemotiveerde beslissingen? Op die manier kunnen de kwetsbaarheid en de behoeftigheid van de personen beter worden ingeschat. We vragen een haute-couturebeleid in plaats van maatwerk.
Mevrouw De Coninck, een menswaardige levensstandaard is een flexibel concept en moet geval per geval worden beoordeeld in functie van de individuele situatie van de personen waarop dat wordt toegepast. Om die reden wordt van Fedasil vereist om elke beslissing individueel te motiveren, gelet op de omstandigheden waarin de persoon zich bevindt, bijvoorbeeld of die persoon familieleden in België heeft. De arbeidsrechtbank is bovendien bevoegd om de legaliteit van een dergelijke motivering te beoordelen. U verwijst naar een instructie van Fedasil van 6 maart 2015 en niet van 16 maart 2015. Die betreft enkel Fedasil en niet DVZ. Als asielzoekers een meervoudige asielaanvraag indienen bij de bevoegde diensten, wordt beoordeeld of die personen tot een kwetsbare groep behoren, bijvoorbeeld minderjarigen, zwangere vrouwen, personen met een medische achtergrond of personen met een handicap. Zoals eerder gemeld, betreft het beslissingen die geval per geval worden genomen, zodat ik geen verdere details kan geven. Het hangt af van de casus. Fedasil neemt de beslissing, niet de Dienst Vreemdelingenzaken, en houdt daarbij rekening met de individuele omstandigheden waarin elke asielzoeker verkeert. De asielzoeker heeft vervolgens de mogelijkheid om een beroep in te dienen bij de arbeidsrechtbank indien hij niet akkoord gaat met de motivering van Fedasil.
Het is een antwoord, maar eigenlijk weet men daar niets mee. Het gaat soms over gezinnen met minderjarige kinderen die het zeer moeilijk hebben.
(…)
Goed, dan moet u er maar voor zorgen dat dit wordt uitgevoerd. Mensen met kinderen kan men niet op straat laten leven. Het zijn mensen. Het zijn kinderen. Het zijn geen gevallen. Het zijn geen nummers. Dat is heel belangrijk.
Weet u dat zij naar een open terugkeercentrum in Holsbeek kunnen gaan? De vorige regering, waarvan u lid was, heeft dat centrum ingericht. Heel vaak heeft het centrum opvangcapaciteit. Men biedt dertig dagen opvang aan, maar zelfs dat weigeren ze. Ik weet dat u hier heel genuanceerd over denkt, want u hebt heel veel praktijkervaring. Het is soms zeer complex om mensen te motiveren om een bepaalde opvang te aanvaarden. Als u dan zegt dat opvang in het open opvangcentrum in Holsbeek niet mag, dan wordt het natuurlijk moeilijk. U hebt het over minderjarige kinderen. Ik geef toe dat het vaak schrijnende gevallen zijn. Wij doen daar ons best voor, ook al is dat niet altijd oplosbaar. Ik vind het ook heel opvallend dat een deel van de opvangmogelijkheden die wij aanbieden consequent worden geweigerd. Ik vind dat ook niet correct. Het zijn de ouders die in de eerste plaats verantwoordelijk zijn voor hun kinderen en niet de overheid.
Ja, maar ook in ons land zijn er ouders die om een of andere reden niet goed voor hun kinderen zorgen. Er zijn procedures om daartegen op te treden. Ik meen dat moet worden bekeken of de overheid zijn verantwoordelijkheid niet moet opnemen als ouders weigeren hun verantwoordelijkheid op te nemen tegenover hun kinderen. Wij moeten daarover nadenken.
Vraag nr. 11357 van mevrouw Lalieux wordt uitgesteld. Vraag nr. 11379 van de heer Delannois wordt uitgesteld. Vraag nr. 11392 van mevrouw De Coninck wordt ingetrokken.
Mevrouw Cassart-Mailleux is verontschuldigd.
Mijnheer de staatssecretaris, deze vraag betreft de problemen aan de hotspots. U richtte een brief aan de topman van het Europese asielagentschap, José Carreira, en eiste meer veiligheid voor buitenlandse medewerkers die de Griekse overheid helpen met het verwerken van asielaanvragen in de hotspots op de Griekse eilanden. Voor ons land gaat het om zes experts van het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen, de Dienst Vreemdelingenzaken en Fedasil. Aanleiding hiervoor zouden eerdere berichten zijn over problemen in verschillende registratiecentra op Griekse bodem. U drong in uw brief bij het EASO aan op "duidelijke crisisplanning en evacuatieprocedures, zodat we de nodige zekerheid kunnen bieden aan de experts in de hotspots en te allen tijde hun veiligheid kunnen verzekeren". Daarnaast wilt u ook in real time op de hoogte gehouden worden van incidenten, zeker op de plekken waar Belgische experts actief zijn. U zou inmiddels ook een antwoord op uw brief hebben gekregen waarin verzekerd wordt dat de veiligheid van het personeel steeds de eerste bezorgdheid is, dat er reeds een eerste reeks maatregelen genomen werd en er nog andere in de pijplijn zitten. Zo werd onder meer een nooduitgang geïnstalleerd op de plaats waar interviews worden afgenomen, wordt er gewerkt aan de alarmen en sirenes en komt er prikkeldraad rond de interviewzone. Zijn er volgens u nog tekortkomingen na de reeks genomen of voorgestelde maatregelen? Met welke problemen werden de Belgische experts ter plaatse geconfronteerd? De werkplaats van een van hen zou in het verleden tijdelijk geëvacueerd zijn. Kunt u meer info over dit incident verschaffen? Kwam er ook een positief antwoord op uw vraag naar de realtimedoorstroming van informatie over incidenten waarbij eventueel landgenoten betrokken zijn?
Mevrouw Gabriëls, België heeft net als andere lidstaten het veiligheidsaspect bij de inzet van experts in Griekenland steeds hoog op de agenda geplaatst. Ook voor EASO en de Europese Commissie is dit van primordiaal belang. Op het terrein zijn het echter de Griekse autoriteiten die moeten instaan voor de veiligheid van de EASO-experts. Na een aantal incidenten krijgen wij nu duidelijke berichten dat de veiligheidsmaatregelen zijn opgedreven en er een permanente bewaking is door de Griekse politie. Het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen, Dienst Vreemdelingenzaken en Fedasil volgen dit op de voet op en een beoordeling van de actuele veiligheidssituatie wordt steeds in acht genomen bij de beslissingen over het uitsturen van Belgische experts. De Belgische Dienst Vreemdelingenzaken had ten tijde van de incidenten twee medewerkers operationeel, een op Lesbos en een op Chios. In de late namiddag van 26 april is een kleine opstand uitgebroken in kamp Moria op Lesbos. Een kleine eenheid van de politie heeft in oproerkledij getracht om de situatie te stabiliseren, maar hun aantal was te klein. De politie heeft uiteindelijk gebruikgemaakt van traangas. Het overgrote deel van het EASO-personeel bevond zich op dat moment in de EASO-compound, waar de interviews plaatsvonden. De EASO-compound is een afgesloten gedeelte binnen het kamp Moria en heeft een eigen omheining en een toegangspoort die langs de binnenkant afgegrendeld en afgesloten kunnen worden. Tijdens de onlusten heeft men de EASO-compound gerust gelaten en men heeft ook het hek van de compound niet trachten te forceren of de compound aan te vallen. Bij EASO zijn er ook geen gewonden gevallen. Een aantal sociaal assistenten van EASO zat wel in de compound van de minderjarigen en heeft last gehad van het gebruikte traangas. Een aantal medewerkers van EASO in de EASO-compound was wel aangeslagen en een aantal van hen was in paniek. Op Chios was er een evacuatie van het kamp Vial op 27 april 2016 omwille van spanningen in het kamp, maar in eerste instantie als voorzorg, gezien de spanningen op Lesbos. De DVZ-medewerker heeft zich nooit bedreigd gevoeld. Op Chios was er hetzelfde probleem als op Lesbos: de beperkte capaciteit van de Griekse politie en het ontbreken van een nuttige nooduitgang voor de EASO-medewerkers. Van 28 april tot 4 mei waren de medewerkers niet in de kampen. Op 4 mei zijn de werkzaamheden hervat. Op Lesbos is de nooduitgang in de EASO-compound geïnstalleerd en bruikbaar. De beloofde extra politie was op 4 mei aanwezig. Ook de rest van de week waren zij op post. Er waren daarna geen grote incidenten meer. Op Chios is het anders. Op 4 mei is besloten om de werkzaamheden niet op te starten. Op 7 mei werkten de medewerkers opnieuw in kamp Vial, maar er waren opstanden, weliswaar tussen groepen asielzoekers, Afghanen en Syriërs, en niet gericht tegen EASO. Er zijn containers geïnstalleerd en er is een grotere aanwezigheid van de politie. In de week van 9 mei is er gewerkt op een normaal ritme met een verhoogde aanwezigheid van de politie zonder grote incidenten. Er is beloofd dat er een grotere en meer beveiligde ruimte zal komen voor de EASO-experts. Op 26 mei was er opnieuw een incident in de hotspot op het eiland Chios, waarbij het kwam tot onlusten met vooral Afghaanse asielzoekers. Het EASO-personeel werd onmiddellijk geëvacueerd en in veiligheid gebracht. De uitvoerend directeur van EASO bracht de verschillende lidstaten, dus ook België, enkele uren later op de hoogte van de feiten en kondigde aan bijkomende veiligheidsmaatregelen te nemen in samenwerking met de Griekse autoriteiten. Naar aanleiding daarvan is een Belgische expert naar huis teruggekeerd, omdat hij zich niet meer veilig voelde. Het EASO heeft de lidstaten op woensdag 11 mei geïnformeerd over het opstarten van een wekelijks monitoringsysteem van alle aspecten van de werking van de hotspots, inclusief de veiligheidsaspecten. Het EASO heeft dus een duidelijk engagement genomen om aan de vraag naar een strikte monitoring en rapportering tegemoet te komen. Onze diensten volgen de zaken op de voet, mevrouw Gabriëls. De situatie is niet ideaal. Er zijn nog altijd spanningen. Er zijn gevechten. U moet weten dat de mensen geëvacueerd werden onder de bescherming van de Syriërs en de Irakezen. Het waren de Afghanen die voor stennis zorgden. Dat was opvallend. De Syriërs en Irakezen hebben het personeel beschermd en afgeschermd van die aanvallen. Het wordt soms heet op die eilanden. Ik vind het voor ons personeel heel belangrijk dat de veiligheid gegarandeerd kan worden. Wij werken daar maximaal aan, maar het is, zoals de Griekse minister zei, natuurlijk niet hetzelfde als werken in een kantoor in Brussel. Wij monitoren constant en wij zijn constant in overleg om de veiligheid verder op te drijven en te garanderen voor al het personeel, maar het is de laatste weken nogal avontuurlijk geweest.
Ik dank u voor het gedetailleerd overzicht, mijnheer de staatssecretaris. Onze mensen ter plaatse werken inderdaad in zeer moeilijke omstandigheden. Het is belangrijk dat hun veiligheid zoveel mogelijk gegarandeerd wordt en dat die ook van hieruit van zeer nabij wordt opgevolgd, maar ik hoor dat dat ook gebeurt.
Aan de orde is uw vraag nr. 11937, mijnheer De Vriendt.
Ik heb die vraag niet bij, mijnheer de voorzitter.
Dan gaan we verder met de agenda.
Mevrouw Lanjri is niet aanwezig en mevrouw Matz is verontschuldigd om medische redenen.
Mijnheer de voorzitter, ik zal de vraag wat inkorten, omdat ze deels achterhaald is en omdat ik er daarnet al een aantal vragen over heb gesteld. Ik heb nog een vraag. Er is een deal tussen Europa en Turkije over het tegenhouden van vluchtelingen aan de grens met Europa. De deal geldt ook voor zij die vanuit Griekenland of een ander land naar Turkije worden gestuurd. Wij zouden in ruil voor evenveel mensen aan relocatie of resettlement doen. Wij hebben ter zake een afspraak. We zien evenwel signalen dat de afspraken niet worden gehonoreerd door de Europese Unie en dat Turkije daar niet zo gelukkig mee is. Kunnen wij niet versneld nieuwe capaciteit vrijmaken nu er opvangcapaciteit vrijkomt?
Is dit nu de vraag over het spreidingsplan?
Ja, maar de heer De Vriendt…
Ik ben even helemaal in de war. Wat is nu…
Dit was vraag nr. 11886.
En wat met de vraag over het spreidingsplan?
Dit was een lange vraag, maar omdat wij het daarnet al hadden over de opvangcapaciteit, heb ik mijn vraag gewoon ingekort. Ik wou mij vooral concentreren op de vijfde vraag uit vraag nr. 11886. Aangezien er nu opvangcapaciteit vrijkomt, vraag ik mij af of wij niet versneld de afspraken tussen Europa en Turkije inzake relocatie of resettlement kunnen uitvoeren. Op die manier kunnen wij een goed voorbeeld zijn voor de andere Europese lidstaten.
Mijnheer de voorzitter, het was enigszins verwarrend, maar we zijn mee. Over het spreidingsplan. Mijnheer de staatssecretaris, u hebt aangekondigd dat u zou voorstellen om het spreidingsplan voor de opvang van asielzoekers niet te activeren. Werd er ondertussen in de regering een beslissing genomen? Hebt u nog nieuwe reacties opgevangen, bijvoorbeeld van de gemeenten, die duidelijk betrokken partij zijn, of van de VVSG? In de plenaire vergadering van vorige week gaf u te kennen mijn suggestie te willen onderzoeken of de door de gemeenten vrijgemaakte opvangplaatsen kunnen worden gebruikt voor andere sociale noden, crisisopvang, transithuizen, daklozenopvang enzovoort. Hebt u ondertussen de bevestiging dat de nodige flexibiliteit kan worden ingebouwd, zodat de inspanningen van de gemeenten niet verloren gaan, zonder dat ze daardoor financiële engagementen van Fedasil zouden verliezen?
Het is een beetje verwarrend. Wij zouden beter themadebatten houden. Over het voorstel van de crisisopvang was er deze middag een vergadering bij de VVSG. Mevrouw Gabriëls suggereerde dat zij het verslag had gezien. Dat is van de vergadering van 18 mei. Vandaar mijn verwarring. Het gaat over de vergadering die vandaag zou plaatsvinden. Ik heb daarvan nog geen debriefing gehad, behalve dan dat dit op een goede, constructieve manier is verlopen. Op de vraag of plaatsen sneller kunnen worden opgeschort, heb ik daarstraks al een antwoord gegeven. Ik wil dat nog eens herhalen. Ja, wij staan daarvoor open om te kijken wat de desiderata zijn in de gemeenten. Kunnen wij de contracten sneller opzeggen? Kunnen wij daar soepeler in zijn? Kunnen wij de interpretatie van de regels die Fedasil normaal gezien hanteert vlotter toepassen, als het gaat over de LOI’s? Ja, we zijn bereid, maar dat hangt natuurlijk af van de vraag van de gemeenten. Ze moeten het dan ook vragen. Dan de vraag om de resettlement en hervestiging op te drijven. Ik denk dat wij eerst moeten doen wat wij tot nu toe hebben gepledged. Er moeten nog heel wat mensen komen. Dat is nu volop bezig. Dat gaan wij eerst doen. U vraagt of ik de pledge niet kan verhogen. Wij komen juist uit de grootste asielcrisis sinds de Tweede Wereldoorlog. Het is niet omdat het zes of zeven weken rustig is dat wij ineens onze pledge gaan verhogen. Daarin moeten wij realistisch zijn. Ik heb de 250 tot 300 plaatsen van vorig jaar verschoven naar 2016, omdat wij vorig jaar niet bijkomend konden resettlen. Dat ging gewoon niet. Laten wij dat eerst gewoon doen en dan zien wij wel.
Ik vraag niet zozeer om de pledge te verhogen. Ik vraag om te versnellen, om duidelijkere signalen te geven dat wij de deal met een positieve energie willen uitvoeren, zo snel mogelijk. Als men weet dat aan de grenzen miljoenen mensen in opvangkampen zitten, ook in Jordanië, dan zouden wij daarmee toch wel op een positieve manier kunnen omgaan, als we die opvangcapaciteit hebben.
De selectiemissie van het CGVS is deze maand. Wij doen echt wat we kunnen om dit snel te laten vooruitgaan, maar dat ligt niet alleen in onze handen.
Als ik het goed begrijp, heeft de vergadering vandaag plaatsgevonden. Ik kan mijn vraag dus opnieuw indienen bij een volgende gelegenheid. Dat zal ik dan ook doen.
Vraag nr. 11641 van de heer Flahaux wordt uitgesteld. De vragen nrs 11653 en 11654 van mevrouw Van Hoof en de vragen nrs 11792 en 11793 van mevrouw Thoron zouden kunnen worden samengevoegd, als we daarvoor nog de tijd hebben.
Mijnheer de voorzitter, ik wissel de hoorzittingen over Centraal-Afrika af, samen met collega De Vriendt, met deze zeer interessante commissie, waar ik graag vragen kom stellen. Mijnheer de staatssecretaris, toen wij tijdens de vorige legislatuur in het Parlement zij aan zij stonden als Kamerleden – nu doen we dat nog, maar dan als lid van de regering respectievelijk Kamerlid – kwam er een resolutie aan de orde over de bescherming van de christelijke gemeenschap en andere religieuze en levensbeschouwelijke minderheden in Noord-Afrika, het Nabije Oosten en het Midden-Oosten. Die resolutie, een initiatief over de grenzen van meerderheids- en minderheidspartijen heen, en waarover lang in de commissie voor de Buitenlandse Betrekkingen werd gesproken, werd uiteindelijk met unanimiteit, met de steun van Groen, de PS, sp.a, de MR, het cdH, Open Vld en de N-VA, goedgekeurd in de Kamer. Twee jaar later is de inhoud van die resolutie brandend actueel, zeker gelet op wat u als staatssecretaris en ons land het voorbije jaar hebben moeten trotseren. Ten eerste, kunt u mij bevestigen dat de resolutie die u toen zelf mee hebt goedgekeurd en die de steun kreeg van de oppositie, vandaag een gevolg krijgt in het beleid van de regering? Ten tweede, wordt er volgens u voldoende aandacht besteed aan de eisen die aan de toenmalige regering werden gesteld? Er werd onder andere gevraagd dat de regering werk zou maken van de bescherming van religieuze minderheden, dat zij wetgevende akten die leiden tot discriminatie, zou opheffen en dat zij elk verzet tegen de vrijheid van meningsuiting in verband met die aangelegenheden strafbaar zou stellen. Kunt u resultaten melden vanuit uw beleid, zoals toen werd gevraagd door de voltallige Kamer?
Voorafgaandelijk ter informatie, Syrië ligt in het Nabije Oosten en Saoedi-Arabië in het Midden-Oosten. Mijnheer Luykx, indien uw vraag peilt naar de wijze waarop de bepalingen, vervat in de resolutie ter bescherming van de religieuze minderheden, een impact hebben op het asielbeleid, wijs ik u erop dat de individuele beoordeling van asielaanvragen in eerste instantie gebeurt door het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen. Die instantie voert haar opdracht uit in volledige onafhankelijkheid en houdt rekening met de in de wet vastgelegde definities en procedures, de situatie in het land van herkomst en de door de asielzoekers aangebrachte elementen. Ik beschik wel over een discretionaire bevoegdheid inzake de toegang tot het Belgisch grondgebied. Op grond van die verantwoordelijkheid heb ik mij samen met de rest van de regering het afgelopen jaar ingezet om ruim 300 Syrische christenen de kans te geven om op een veilige en legale wijze ons land te bereiken en vervolgens hier asiel aan te vragen. Het conflict in Syrië en Irak is van een ongeziene gruwel en treft alle burgers, ongeacht hun religieuze of etnische achtergrond. Het is echter duidelijk dat bepaalde groepen bijzonder geviseerd worden vanwege hun etnisch-religieuze identiteit en zich daardoor in een uitermate kwetsbare positie bevinden. Dat is ook de inhoud van de resolutie, die ik met volle steun mee heb goedgekeurd enkele jaren geleden. Dat is niet het minst zo omdat zij in tegenstelling tot andere bevolkingsgroepen vaak niet over eigen milities beschikken, die hun veiligheid kunnen garanderen. De bezorgdheid om het lot van religieuze minderheden in het Midden-Oosten en het Nabije Oosten blijft en ik zal als staatssecretaris bevoegd voor Asiel en Migratie dan ook niet nalaten om zo nodig in de toekomst verder soortgelijke initiatieven te ontplooien. Ik probeer de unaniem goedgekeurde resolutie van destijds ook uit te voeren, zoals dat hoort.
Mijnheer de staatssecretaris, ik vat het in drie woorden samen:facta non verba. Het blijkt duidelijk dat u als staatssecretaris, als uitvoerend deel van de regering, getuigt van rechtlijnigheid, want de ideeën waar u als Kamerlid voor stond destijds, maakt u vandaag hard in uw beleid. Dat mag zeker vermeld worden. Er moet van iedereen, van alle partijen, meerderheid en oppositie, begrip zijn voor de etnische en religieuze minderheden. Zij verdienen de steun die u geeft.
Blijkbaar staat een vraag over kinderarbeid in Turkije op de agenda voor de staatssecretaris voor Asiel en Migratie.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de staatssecretaris, een reportage in De Volkskrant van vorige week concludeert dat in en rond de Turkse stad Gaziantep Syrische kinderen op grote schaal worden tewerkgesteld in de lokale industrie. Gaziantep is de laatste grote stad vóór de grens met Syrië op de weg naar Aleppo en in die regio situeren zich de grootste aantallen Syrische vluchtelingen in Turkije. Ook Human Rights Watch trok eerder dit jaar al aan de alarmbel toen het meldde dat bijna 500 000 Syrische kinderen geen school lopen in Turkije, wat 70 % uitmaakt van het aantal Syrische kinderen van schoolgaande leeftijd in Turkije. Een van de redenen voor de lage schoolparticipatie is dat het voor de ouders erg moeilijk is om werk te vinden om in het onderhoud van hun gezin te kunnen voorzien. Het geld dat de kinderen binnenbrengen, is gewoonweg nodig om te kunnen overleven in Zuid-Turkije. Zowel de kinderen als de ouders verrichten zwartwerk en worden zwaar onderbetaald, wat het voor de werkgevers net aantrekkelijk maakt. Vergelijkbare fenomenen doen zich volgens Human Rights Watch overigens voor in Libanon en Jordanië. Daarenboven heeft het Griekse beroepsorgaan voor asielaanvragen vorige week een Syrische vluchteling gelijk gegeven die in beroep was gegaan tegen de afwijzing van zijn asielaanvraag. De commissie, te vergelijken met onze Raad voor Vreemdelingenbetwistingen, oordeelde dat de bescherming van vluchtelingen in Turkije niet voldoet aan de vluchtelingenconventie van Genève. Mijnheer de staatssecretaris, daarom heb ik de volgende vragen. Bent u zich bewust van de problematiek van de kinderarbeid onder Syrische vluchtelingenpopulaties? Welke zijn de gevolgen van de uitspraak van het Griekse beroepsorgaan voor asielaanvragen? Bent u het ermee eens dat beide elementen eens te meer aantonen dat de status van Turkije als veilig derde land totaal ongeloofwaardig is? Welke gevolgen zult u verbinden aan die nieuwe elementen omtrent de status van vluchtelingen in Turkije?
Mijnheer de voorzitter, mijnheer De Vriendt, de verantwoordelijkheid voor de beoordeling van Turkije als veilig derde land ligt bij de Griekse asieldienst. Het komt België niet toe om daarover een uitspraak te doen. Op basis van een hele reeks maatregelen die Turkije recent genomen heeft, is de Griekse asieldienst enkele weken geleden begonnen met de behandeling van de Syrische asielaanvragen in de ontvankelijkheidsfase. Zo heeft Turkije onder meer wettelijke en politieke garanties gegeven dat Syriërs die teruggestuurd worden vanuit Griekenland naar Turkije sowieso het statuut van tijdelijke bescherming kunnen verkrijgen. Met Europese financiële steun heeft Turkije de toegang tot het onderwijs voor de Syrische vluchtelingen verbeterd en ook werd de toegang tot de arbeidsmarkt voor die mensen opengesteld. Bij de beoordeling van de Syrische asielaanvragen gaat de Griekse asieldienst, daarin gesteund door EASO-experts, rigoureus te werk. Elke asielaanvraag wordt individueel beoordeeld, waarbij bijzondere aandacht geschonken wordt aan de mogelijke individuele vrees van de asielzoekers ten opzichte van Turkije, de eventuele kwetsbaarheden van de asielzoeker en de mogelijke familiebanden met personen in andere EU-lidstaten. Daarbij kan informatie over de situatie van Syrische vluchtelingen in Turkije relevant zijn, maar geval per geval moet nagegaan worden in welke mate die relevant is. Tot nu toe zijn op basis van zulke individuele beoordelingen ongeveer twee op drie aanvragen van Syrische asielzoekers ontvankelijk verklaard in eerste aanleg, wat duidelijk aantoont dat Griekenland erg omzichtig omspringt met de toepassing van het concept “veilig derde land”. Het klopt dat de Griekse beroepsinstantie in eerste uitspraak de niet-ontvankelijkheidsbeslissing vernietigd heeft op basis van het motief dat Turkije onvoldoende garanties zou bieden om te verzekeren dat de in Turkije tijdelijk verleende beschermingsstatus conform de vluchtelingenstatus is volgens de conventie van Genève. Net als u hebben we dat via de media vernomen. Ik kan me over de inhoud van het arrest, dat ik nog niet heb gezien, niet uitspreken. Bovendien is het opnieuw aan de Griekse autoriteiten om die arresten te analyseren en zo nodig in samenspraak met de Europese Commissie nieuwe stappen te ondernemen. Met mijn Europese collega’s blijf ik er bij de Europese Commissie op aandringen een goed functionerend monitoringsmechanisme op te zetten in nauwe samenwerking met UNHCR in Turkije. Dat moet toelaten om een duidelijker beeld te geven van de reële situatie voor Syrische vluchtelingen in Turkije. Mijn Britse collega heeft aangekondigd dat zijn diensten momenteel werken aan een rapport over Turkije als een veilig derde land. Alle objectieve informatie is uiteraard meer dan welkom om de Griekse collega’s te ondersteunen in hun individuele beoordeling van Syrische asielaanvragen.
U geeft een vrij duidelijk antwoord. U contesteert de feiten niet. Het is een feit dat Syrische kinderen op zeer grote schaal in Turkije worden tewerkgesteld. Het gaat om dwangarbeid. De school wordt hen ontzegd. Door het akkoord met Turkije dragen we alleen maar bij aan dat fenomeen. We moeten dat goed beseffen. Het akkoord met president Erdogan is er gekomen omdat de Belgische regering zich akkoord heeft verklaard met dat akkoord. U en uw regering zijn mede verantwoordelijk voor de gebeurtenissen in Turkije. Ik heb geen enkele moeite om dat zo rechtuit te zeggen. Het feit dat Syrische vluchtelingen die asiel aanvragen in Griekenland, toch geweigerd worden ondanks de gruwelijke burgeroorlog in Syrië, is uiteraard niet te verdedigen. Een land dat het Vluchtelingenverdrag van Genève heeft ondertekend, moet dat respecteren en moet in opvang voorzien als iemand asiel aanvraagt. Het mag die mensen niet doorsturen naar een land dat het Vluchtelingenverdrag van Genève niet heeft ondertekend en niet respecteert, in casu Turkije. U zegt dat in een zekere mate van bescherming wordt voorzien voor vluchtelingen in Turkije. Dat bestaat alleen maar op papier. Er zijn genoeg getuigenissen die zeggen dat er geen sprake van is. Nogmaals, het feit dat 500 000 Syrische kinderen in Turkije geen school lopen, is daarvan de bevestiging. We hebben onze ziel en onze waarden verkocht. De Belgische regering laat dat gebeuren. U doet daar gewoon aan mee.
België is Griekenland en wij zijn schuldig aan kinderarbeid.
(…)
Hiermee hebt u het laatste woord, mijnheer De Vriendt.
Vraag nr. 11742 van mevrouw Van Camp wordt omgezet in een schriftelijke vraag.
Mijnheer de voorzitter, mijnheer de staatssecretaris, onlangs werden in de Irakese hoofdstad Bagdad drie bomaanslagen gepleegd, waarbij minstens 64 doden vielen en 87 gewonden, van wie velen zwaar verminkt zijn. De eerste, dodelijkste aanslag trof een markt in een arme sjiitische wijk. Volgens de Verenigde Naties zijn er in de eerste vier maanden van dit jaar al 1 885 burgers gedood bij geweld. In de brief die u begin mei stuurde naar Irakese asielzoekers legde u hen uit dat Irak geen deel uitmaakt van de gevaarlijkste landen, dat er geen willekeurig oorlogsgeweld is en dat de situatie niet zo instabiel is. Nochtans spreken bovenvermelde feiten voor zich. Dit staat nog steeds in grimmig contrast met het feit dat u Irakese asielzoekers tijdens de maand mei een verhoogde terugkeerpremie van 500 euro belooft, met de bedoeling hun vrijwillige terugkeer te vergemakkelijken. Een begeleide minderjarige krijgt 250 euro in plaats van 125 euro. Bovendien zouden Irakese asielzoekers, in plaats van een antwoord op hun asielaanvraag, een brief over de terugkeerpremie hebben gekregen. In die brief zou ook staan dat de kans dat hun aanvraag wordt goedgekeurd klein is en dat gezinshereniging moeilijk is. Ondertussen moet het personeel van de verschillende opvangcentra uitleggen dat de inhoud van dit soort brieven niet helemaal klopt, dat de informatie misleidend en onvolledig is en dat asiel aanvragen een recht is. Dit is zo misleidend en onvolledig voor die mensen omdat zij in veel gevallen minder taalvaardig zijn en die brieven met een dubbel signaal niet altijd goed begrijpen. Mijnheer de staatssecretaris, ik heb een aantal vragen. Ten eerste, klopt het dat Irakese asielzoekers de brief over de terugkeerpremie met misleidende informatie hebben gekregen in plaats van een brief met een antwoord op hun asielaanvraag? Ten tweede, hebt u meer informatie over het aantal Irakese asielzoekers en minderjarigen dat inmiddels van die verhoogde terugkeerpremie heeft gebruikgemaakt? Ten derde, bent u van plan om de verhoogde terugkeerpremie langer te laten gelden dan de maand mei? Het zou ongepast zijn om het huidig premiestelsel te handhaven na deze driedubbele aanslag met meer dan honderd slachtoffers, vooral als wij het ook hebben over minderjarigen. Ten vierde, zult u de terugkeerpremie herzien naar aanleiding van de willekeurige geweldplegingen die zich de afgelopen maanden hebben voorgedaan?
Mijnheer de voorzitter, mevrouw De Coninck, een informatiebrief vertaald in het Arabisch werd inderdaad naar alle meerderjarige Irakese asielzoekers gestuurd. Deze brief staat los van de brieven die het CGVS verstuurt en die de asielaanvragen betreffen. Ik contesteer absoluut dat de inhoud van die informatiebrief onjuist zou zijn. In mei gaat het reeds om 117 Irakezen die zijn vertrokken of die geboekt staan tot en met 31 mei. Dat is een hoger aantal terugkeerders in vergelijking met april, toen het om ongeveer 75 personen ging. Dat is een verhoging met meer dan 60 %. Er werd beslist om de premie met een maand te verlengen, om Irakezen die naar hun thuisland wensen terug te keren, bijkomend te ondersteunen.
Mijnheer de staatssecretaris, u antwoordt natuurlijk wat u wil antwoorden. Uw antwoord is echter heel beperkt. Niettemin voelt u ook aan dat het ethisch heel bedenkelijk is om voor 500 euro in plaats van 250 euro zijn leven op het spel te zetten, de reden waarom men is gevlucht.
Vraag nr. 11889 van mevrouw De Coninck is ingetrokken. Vraag nr. 11913 van mevrouw Jadin wordt omgezet in een schriftelijke vraag. Vraag nr. 11917 van mevrouw Lanjri wordt eveneens omgezet in een schriftelijke vraag.
Mijnheer de staatssecretaris, in Het Laatste Nieuws hebt u verklaard dat u gedroomd hebt van de daling van het aantal asielaanvragen, zoals wij die nu kennen. De lay-out van de pagina was inderdaad nogal ongelukkig. Niettemin, u hebt die uitspraak gedaan. U was duidelijk tevreden met de evoluties van de jongste maanden, onder meer over het sluiten van de grenzen van de Balkanroute, alsook over het afsluiten van de deal met Turkije. Uw collega van Ontwikkelingssamenwerking, Alexander De Croo, zag het echter anders. Hij gaf in Le Soir aan dat hij uw uitspraak ongepast vond. Volgens hem volstaat het niet de vluchtelingen aan de grenzen tegen te houden, en moeten België en Europa een grotere rol spelen in de regio om de oorzaken van de vluchtelingencrisis aan te pakken. Los van de polemiek, en gelet op uw beider bevoegdheden, heeft minister De Croo geen punt? Uw droom kan natuurlijk snel aan diggelen worden geslagen wanneer de deal met Turkije uiteenvalt of wanneer, zoals experts voorspellen en zoals wij nu al zien, de migratiestromen de komende maanden opnieuw aangroeien, zeker via andere routes. Ontwaart u op langere termijn, tussen nu en het einde van het jaar, andere tendensen die de asielinstroom kunnen beïnvloeden, bijvoorbeeld het in zwang raken van andere routes? Zo is er de route via Italië, waar enkele dagen geleden nog een schip met meer dan vijfhonderd opvarenden kapseisde. Er zijn ook migratiestromen uit Afrika en Azië, los van de Syrische problematiek.
Mijnheer De Vriendt, ik kan mijn collega, minister De Croo, enkel gelijk geven wanneer hij zegt dat België meer moet doen om het lot van vluchtelingen in de regio te verbeteren. Dit behoort echter tot zijn bevoegdheid, niet de mijne. Ook op Europees vlak evolueren wij steeds meer naar een logica waarbij de nadruk in de eerste plaats ligt op opvang in de regio, gekoppeld aan een systeem van hervestiging voor de meest kwetsbaren in Europa. Laten wij niet vergeten dat het akkoord met Turkije niet enkel heeft gezorgd voor een daling van de asielinstroom in ons land, maar uiteindelijk ook het aantal verdrinkingsdoden in de oostelijke Middellandse Zee tot bijna nul heeft herleid. De spijtige tragedies waarmee wij de afgelopen dagen werden geconfronteerd tonen aan dat ook voor de centraal-mediterrane route een antiverdrinkingplan nodig is. Ik zal mij hiervoor op Europees niveau ten volste inzetten. Ik vertrouw erop dat mijn collega’s De Croo en Reynders hetzelfde zullen doen. België levert belangrijke inspanningen inzake hulp aan vluchtelingen in de regio. Wij hebben belangrijke engagementen opgenomen in het kader van de Europees-Afrikaanse Migratietop in Valletta. Daarnaast heeft de EU, in het kader van de deal met Turkije, zich ertoe geëngageerd om twee schijven van 3 miljard euro vrij te maken om de opvang van Syrische vluchtelingen in Turkije te verbeteren. Dit alles komt boven op de andere Belgische inspanningen inzake ontwikkelingssamenwerking en humanitaire hulp. De bevoegde diensten volgen alle beschikbare data op. Op dit moment zijn de cijfers laag, en mogelijk komt er deze zomer een stijging, maar dat is op dit moment niet te voorspellen. Het aantal asielzoekers dat zich in mei registreerde, zal naar alle waarschijnlijkheid nog lager liggen dan het reeds lage cijfer van april. Het aantal meervoudige asielaanvragen is procentueel gestegen. Wat de nationaliteiten betreft, zien wij een status-quo bij de Afghanen, een halvering bij de Syriërs en een stijging bij enkele Balkanlanden. Ik ga over enkele dagen ook naar de Balkanlanden om de mensen daar opnieuw te ontraden naar België te komen. Het spreekt voor zich dat de migratiedruk op Europa groot zal blijven. Zo is nu eenmaal de geopolitieke situatie vandaag. Ik wil echter toch ook opmerken dat migratie niet enkel een verhaal is van pushfactoren, maar ook van pullfactoren. Zelfs indien de grote conflicthaarden in het Midden-Oosten zouden uitdoven, zal Europa een aantrekkelijke bestemming blijven. De meerderheid van de mensen die vandaag via de centraal-mediterrane route de oversteek maken van Libië naar Italië zijn economische migranten die niet in aanmerking komen voor asiel in Europa. Om hen te ontmoedigen deze gevaarlijke, illegale en vaak zinloze reis te maken, heeft Europa dan ook nood aan een kordaat en efficiënt grenzen- en terugkeerbeleid.
Mijnheer de staatssecretaris, u hebt gezegd dat u had gedroomd van een daling van het aantal asielzoekers. Eigenlijk vind ik een dergelijk enthousiasme alleen maar terecht als het zou betekenen dat er wereldwijd minder vluchtelingen zijn of dat er minder oorlogen en vluchtelingenstromen zijn. Ik vind dat niet iets om zich over te verheugen, want de grenzen worden hermetisch gesloten en het probleem wordt gewoon verlegd naar andere landen, in het slechtste geval naar Turkije, zoals wij nu hebben gezien. Ik zou u nog eens willen aanraden – ik heb dat al eerder gedaan – om het aantal opvangplaatsen dat leeg komt te staan door de dalende instroom maximaal in te zetten voor legale routes van migratie, met name voor hervestiging en/of humanitaire visa. De andere routes zullen alleen maar groter worden, met een risico op een groot aantal slachtoffers. Alle inspanningen voor kustbewaking en reddingsacties op de Middellandse Zee moeten dus worden aangemoedigd.
Voor de volledigheid bevestig ik nog dat vragen nrs 11653 en 11654 van mevrouw Van Hoof, de vragen nrs 11792 en 11793 van mevrouw Thoron en vraag nr. 11796 van mevrouw Smeyers worden uitgesteld tot een volgende commissievergadering. Hiermee is de agenda afgewerkt.