Reiniciamos a sesión co punto 7, de preguntas para resposta oral do presidente da Xunta de Galicia. Pregunta ao Sr. presidente da Xunta de Galicia de D. José Luís Méndez Romeu, do G.P. dos Socialistas de Galicia, sobre a valoración da axenda social do Goberno galego
Ten a palabra, para formular a súa pregunta, don José Luís Méndez Romeu.
Señor presidente, hoxe nun xornal importante fala un premio Nobel de economía, Joseph Stiglitz, e voulle ler algo que di que é oportuno. Di: "É incrible que haxa xente dicindo en España que se supera a crise porque o paro teña baixado algo. En calquera contexto, a taxa de paro de España sería considerada un desastre, e a taxa de paro xuvenil outro desastre. Non sei como o Goberno pode dicir que foi un éxito. É como se tes a un tipo que estaba case morte e te alegras de que non estea morto, pero segue case morto". E por se non quedaba claro, di máis adiante: "A austeridade é unha política fracasada". Señor presidente, lémbrolle algúns datos de como de insoportable é a situación para as familias. Pobreza. Fogares con dificultades para chegar á fin de mes ou en risco de pobreza, 21 %, o duplo de hai seis anos. Son 600.000 persoas. Fogares con todos os membros parados, duplicáronse coa súa presidencia. Para de longa duración, 53 %. Consecuencia: os perceptores de desemprego baixan. En xuño eran 113.000, e 140.000 estaban sen prestación; deles, menos dun terzo recibe a Risga, co grao de eficiencia que caracteriza á Xunta, que ten un atraso de 8 a 10 meses, a pesar de que a lei di que serían 3. E o resto, señor Feijóo, ¿como viven esas máis de 90.000 persoas? Caída do gasto social, 1.450 millóns de euros cada ano; 8 puntos sobre o orzamento. E por se fora pouco, a Consellería de Traballo e Benestar deixa sen executar 1 de cada 4 euros de gasto social. Problemas de vivenda. Non hai que preocuparse, con vostede pasamos de construír o 6 % de promoción pública estatal ao 0 %. Cando este grupo lles presenta iniciativas de impulso, rexéitanas todas. Propuxemos crear un fondo contra a pobreza, votaron en contra. Pero vostedes votaron e aprobaron unha estratexia de inclusión; iso si, na que esqueceron calquera compromiso financeiro. E se diante da loita contra a pobreza a posición da Xunta é tibia, na loita contra o desemprego a resposta si que é contundente: directamente baixaron á metade os orzamentos de emprego. O paro medra o duplo, o gasto público baixa á metade, 194 millóns de euros menos cada ano, e nalgunhas partidas diminúe de xeito escandaloso. Nesta lexislatura, señor presidente, Galicia é a terceira comunidade en destrución de horas de traballo, o equivalente a 147.000 empregos netos. Señor presidente, sobra o triunfalismo e necesítase outra axenda social. ¿Está de acordo, se non con este voceiro, polo menos co señor Stiglitz?
Moitas grazas. Ten a palabra o presidente da Xunta.
Señoría, se a ese premio Nobel lle preguntaramos no ano 2007 ou no ano 2008 se había crise en España, a crise que vostedes negaban, evidentemente o premio Nobel diría que había unha profunda crise económica, unha profunda crise financeira, unha profunda crise do sector eléctrico e que estabamos na peor situación nunca que un Goberno negara na democracia española. Como é natural, señoría, vostedes non quere falar diso. Pero, efectivamente, a axenda social da Xunta de Galicia ten dous obxectivos: o primeiro é contribuír a unha política económica que vaia diminuíndo o desemprego na comunidade; e o segundo, blindar as prestacións dos servizos públicos e, se é posible, mellorar os servizos públicos en Galiza. Señoría, efectivamente aínda temos 214.000 parados, é o primeiro problema da comunidade autónoma. Iso é certo, pero temos 23.200 parados menos que hai un ano, e 43.800 parados menos que no ano 2013, e 43.500 parados menos que no ano 2012, e incluso 10.850 parados menos que no ano 2011. Se imos aos datos da afiliación á Seguridade Social, hoxe temos 21.598 altas máis á Seguridade Social que hai un ano, e 32.100 máis que no ano 2013; e incluso 35.000 altas máis á Seguridade social que cando comezou esta lexislatura. Polo tanto, señoría, somos conscientes de que o primeiro problema de Galicia é o desemprego. Tamén somos conscientes de que en Galicia hai menos desemprego hoxe que cando tomamos posesión nesta segunda lexislatura. Señoría, ademais, a segunda axenda para nós son os temas sociais, efectivamente. En plena recesión económica, o premio Nobel e vostede deberían de saber –seguro que saben– que incrementamos, por exemplo, a atención á dependencia nun 75 %. Cando vostedes estaban en Benestar económico, había 14.000 persoas que cobraban; agora hai 40.000 que cobran todos os meses. Somos a segunda comunidade autónoma con maior ratio de servizos en dependencia, e triplicamos a axuda ao fogar. Señoría, debería de saber vostede que os galegos fomos capaces de ter 7.800 prazas públicas de servizos sociais; isto é un 76 % máis que durante o período do Bipartito. E cando me fala da Risga, señoría, debería de saber vostede que a Risga, conforme ao compromiso que asumimos, se está tramitando en 60 días. [[A señora Sestayo pronuncia palabras que non se perciben.]] Polo tanto, señoría, a finais deste ano a lista de espera da Risga será en torno a cero; nunca antes se tiña tramitado a Risga con maior celeridade.
Señora Sestayo.
Señoría, sabemos das dificultades que pasa Galicia, sen ningunha dúbida.
Señora Sestayo, ten unha chamada á orde.
O que si lle podo asegurar, señoría, é que a Risga, dende o ano 2009, creceu un 130 % , e por se acaso algunha bancada do Partido Socialista non me escoitou ben, reitérolles que a Risga se está tramitando nunha media de 60 días.
Remate, presidente.
E a final de ano será en torno a cero días de lista de espera. Moitas grazas, señoría.
Moitas grazas. Ten a palabra don José Luís Méndez Romeu, portavoz do Grupo Socialista.
Señor Feijóo, a verdade é que, póñao como o poña, os datos seus, logo de seis anos, son peores que o día que chegou. E o que lle diría Stiglitz, porque o ten escrito en varios libros, é que a política de austeridade ten fracasado aquí como ten fracasado nos países onde foi aplicada; e que os países que optaron por outro modelo saíron antes da crise e a un menor custo social. Claro que iso é xustamente o que a vostedes non lles interesa. Mire, vostedes aprobaron unha reforma laboral hai tres anos, o obxectivo era crear emprego estable e de calidade. Hoxe, un terzo –¡un terzo!– dos traballadores deste país gañan o salario mínimo ou menos, e a metade dos traballadores deste país gañan menos de 1.000 euros. Señor Feijóo, ¡iso é consecuencia directa da súa política! Falemos de paro e de emprego xuvenil. A maior parte dos xoves traballan en empregos a tempo parcial ou temporais, ou as dúas cousas, como na hostalería e no comercio. Nivel de cualificación mínimo e, polo tanto, intercambiables, sen capacidade de negociar salarios. A reforma laboral non rematou coa precariedade, son precarios a metade dos xoves que traballan. Deses xoves, 1 de cada 5 traballa menos de 20 horas; 1 de cada 3 ten contrato temporal; 1 de cada 10 contrato de formación; e os que son chamados becarios, sen contrato nin retribución nin seguridade social, nin sequera se computan nas estatísticas. Esa, por certo, é outra consecuencia da reforma laboral: escamotearon as estatísticas de emprego. ¡Xa falaremos diso outro día! Só a décima parte dos xoves parados percibe un subsidio; 18.000 xoves galegos nin estudan nin traballan. Señor presidente, é unha tendencia distinta ao resto de España que está ilustrando sobre a desesperación dunha xeración completa de xoves. Cos gobernos populares en España e en Galicia, a mocidade perdeu oportunidades de emprego e tamén cobertura de desemprego. Foron excluídos da independencia que dá un salario digno. Silenciosamente, vostedes os están invitando a emigrar e a acentuar a crise demográfica.
Moitas grazas, señor Méndez Romeu. Ten a palabra o presidente da Xunta.
Señoría, non me contestou sobre a opinión do premio Nobel sobre a crise económica que non existía en España no ano 2007 e no ano 2008. [[Murmurios.]] Acórdase vostede, señoría, que era unha pequena desaceleración. E esa desaceleración conlevou a que o último ano no que vostede era conselleiro se destruíran en Galicia 54.000 empregos. Señoría, creo que toda Galicia sabe exactamente o que pasou en España, e tamén, por suposto, o que pasou neste país, por iso me sorprende que vostede colla determinadas valoracións dun premio Nobel de economía que, por exemplo, di: "Las medidas expansivas han sido poco eficaces creando empleo". [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non se se se refire aos 15.000 millóns de euros que gastaron vostedes, con débeda pública, para ampliar as aceras, os parques e os xardíns de España; o denominado Plan E. Non sei se o premio Nobel se refire a iso, pero o que si lle podo asegurar, señoría, é que en Galicia hoxe temos máis servizos públicos que durante o Goberno Bipartito [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] E se temos máis garderías –un 50 % máis–, e se temos máis prazas de residencias de maiores, e se temos máis prazas de centros de día, e se temos máis prazas de discapacidade, e se atendemos a máis dependentes, e se facemos máis hospitais, e se facemos máis centros de saúde, señoría, é que estamos intentando cumprir coa nosa laboura. [[Aplausos.]] Señoría, o que si é evidente é que non nos escoitará a nós dicir que isto foi unha pequena desaceleración. Nunca un Goberno tivo que xestionar a crise económica [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] que xestionou o Goberno actual da Xunta de Galicia. Pero ademais, agora que empeza a despexar, acabamos de aprobar o Plan social contra a desigualdade económica [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] A propaganda, señoría, consiste en evitar os desafiuzamentos en Galicia. A propaganda consiste, señoría, en ter máis libros de texto e máis prazas de comedores públicos ca nunca. A propaganda significa, señoría, axudar as familias a pagar as súas tarifas eléctricas e os seus recibos eléctricos máis que nunca.
¡Señora Gallego!
A propaganda, señoría, significa que dende que entra –vólvoo reiterar– o expediente da Risga na Xunta de Galicia, [[Murmurios.]] estase resolvendo en 60 días. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Señoría, os expedientes da Risga remítenos os concellos. Sería bo que alixeiraran os concellos do Partido Socialista os expedientes da Risga
Silencio, por favor.
Señoría, non debería vostede dicirlle a Galicia os datos que non son certos. Según Cáritas, a exclusión social en Galicia é a máis baixa, tanto en fogares como en individuos, de España; a máis baixa [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] E se quere vostede coller o Instituto Nacional de Estadística, en Galicia a porcentaxe de pobreza está entre as catro comunidades autónomas con menor porcentaxe de pobreza: Pais Vasco, Navarra, A Rioxa e Galicia. Señorías, temos moitos problemas, pero non cabe ningunha dúbida de que estamos dando, primeiro, a cara por resolvelo; e segundo, resolvendo moito máis do que nos deixaron vostedes. Moitísimas grazas, señoría.
Moitas grazas. Pregunta ao Sr. presidente da Xunta de Galicia de D. Francisco Xesús Jorquera Caselas, do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, sobre a defensa dos intereses de Galicia
Ten a palabra, para formular a pregunta, o señor Jorquera Caselas.
Si, o premio Nobel era Stiglitz, señora presidenta. Grazas, señora presidenta. Benvigut, senyor Feijóo. Mire, na última sesión de control, en vez de responder á nosa pregunta sobre o sector leiteiro, vostede intentou falar de Cataluña. Pois teño que dicirlle que nestes días pasados sorprendeume a súa repentina inmersión lingüística no catalán, cando resulta que en Galiza vostede aínda non derrogou o decreto da vergoña, e incluso presumiu ante o señor Jiménez Losantos de que incumpre na práctica varios artigos declarados nulos polo Tribunal Superior de Xustiza de Galiza. Mire, tamén me sorprendeu –teño que dicirllo– a repentina inmersión lingüística no catalán dun señor de Pontevedra que non se digna a dicir unha palabra en galego e nin sequera a respectar a nosa toponimia cando fala. Pero, sobre todo, sorprendeume que nos últimos días vostede se lembrase do espírito da aldraxe. Veu dicir que, se se reformaba a Constitución para ampliar os dereitos de Cataluña, Galiza volvería facerse ouvir, porque vostede non admitiría que Galiza fose discriminada. É dicir, vostede aínda non se enterou de que Galiza xa está discriminada, aldraxada polo Estado español. [[Aplausos.]] E para vostede Galiza non ten que facerse ouvir para defender os seus dereitos, só ten que facerse ouvir cando outros defenden os seus. ¿Pensa que o que espera o pobo galego do seu presidente é que sexa un espectador do que outros propoñan para que Galiza volva facerse ouvir? Porque, mire, por boca de vostede Galiza está calada. A non ser, claro está, que confunda facerse ouvir con acudir ás tertulias da ultradereita mediática madrileña para gañarse a súa compracencia na súa campaña de promoción persoal. Vostede oponse á independencia de Cataluña, e, segundo vostede, incluso sería unha aldraxe que se reformase a Constitución para ampliar e blindar as competencias de Cataluña. Pero, mire, o caso é que dende que vostede é presidente non conseguiu unha soa competencia para Galiza nin defendeu as competencias que tiña nin as exerceu. Fixo do seu Goberno unha simple correa de transmisión dos ditados do Goberno Rajoy. Mire, acabámolo de ver co leite. Temos competencias exclusivas en agricultura pero vostede o único que fixo foi dicir amén ao que se decidiu en Madrid. E incluso tivo a desvergoña, en vez de pedir explicacións ao Goberno central por deixar tirados os nosos gandeiros, de pedirlles explicacións aos nosos gandeiros...
Vaia rematando, por favor.
...por opoñerse ao acordo. Señor Feijóo, a aldraxe é o seu Goberno, porque vostede está usando as institucións de autogoberno para fins contrarios para os que foron creadas, non para defender os intereses do noso país. Moitas grazas.
Grazas, señor Jorquera. Ten a palabra o presidente da Xunta.
Bos días e benvido, señor Jorquera. Non sei se exactamente quere vostede que sexa o Parlament de Cataluña isto, pero non teño ningún interese, isto é o Parlamento de Galicia. Polo tanto, non sei que problema ten vostede cos independentistas cataláns; non sei se está vostede contento co resultado das eleccións catalás. [[O señor Jorquera Caselas pronuncia palabras que non se perciben.]] ¿Si?, bueno, pois se vostede está contento, eu, [[Murmurios.]] [[Risos.]] dende logo, non o vou amolar en ningún caso. Pero sigo a explicarlle que intentamos facer para defender os intereses de Galicia, que é o que nos cita hoxe aquí. En primeiro lugar, señoría, gobernar; é dicir, cumprir o mandato das urnas. E gobernar, para calquera goberno democrático, é cumprir a lei, e cumprir a lei é cumprir a Constitución española e a constitución galega, que non é outra que o Estatuto de autonomía de Galicia. Xa sei, señoría, que a vostedes iso lles dá igual porque están en contra da Constitución española e en contra do Estatuto de autonomía de Galicia. Pero a nós non nos dá igual, señoría, primeiro, porque o votamos; segundo, porque o acatamos; e, terceiro, porque grazas a eles estamos neste Parlamento. Señoría, o segundo que temos que facer –na nosa opinión– é, por suposto, manifestar o noso rexeitamento cando hai algunha decisión do Goberno central en relación cos intereses de Galicia. Por exemplo, cando gobernaba o Partido Socialista –que vostede apoiaba– en Madrid, decidiron, despois de enganar a comunidade autónoma e dicir que ía ter uns cartos que ao final non tivo, pasarnos unha factura de 1.200 millóns de euros, aquilo das liquidacións negativas. A señora Salgado, do Partido Socialista, obrigábanos a devolver 400 millóns de euros cada ano. Pois hoxe non estamos devolvendo nin un patacón, nin no ano 2015 nin no ano 2016. Polo tanto, señoría, si, defender os intereses de Galicia. En terceiro lugar, señoría, defender os intereses de Galicia –na nosa opinión– é ser solidarios coas comunidades autónomas intervidas; por exemplo, con Cataluña, que non pode chegar a fin de mes nin pode pagar os funcionarios nin os fármacos nin os médicos, nin pode exercer o seu autogoberno simplemente porque está intervido. E o cuarto que creo que temos que facer –e vostede seguro que estará de acordo– é non aceptar privilexios nin asimetrías. Supoño, señoría, que vostede non vai aceptar ningún privilexio que prexudique a Galicia, non vai aceptar ningunha asimetría nin ningún trato a favor, aínda que sexa dos seus aliados. Aínda que sexa da CUP, aínda que sexa de Bildu, vostedes non estarán de acordo con isto. Dende logo, nós non. Por iso, señoría, a nós non nos pida participar nunha estratexia de confrontación como hai neste momento instalada en Cataluña porque nós non temos ningún complexo sobre a política catalá nin temos ningún complexo sobre os cataláns. Nós somos galegos e temos a nosa propia política, e temos unha estabilidade e unha solvencia que xa lle gustaría para si ás contas públicas de Cataluña. [[Aplausos.]] E por iso, señoría, nós non imos facer ese seguimento en ningún caso. [[Aplausos.]] Señoría, chámanos espectadores porque non defendemos o que defende o BNG. Pero, señoría, é que nós temos que defender o que defende a maioría de Galicia. E se defendéramos o que defende o BNG, estariamos coa minoría, e como estamos coa maioría, defendemos a nosa folla de ruta.
Remate, por favor.
Señoría, non imos nin excluír nin illar Galicia do resto de España. Galicia é unha nacionalidade histórica de seu, vaino seguir sendo e non vai aceptar ningún privilexio que propoñan os seus aliados da CUP e de Bildu. Moitas grazas.
Moitas grazas. Réplica do señor Jorquera Caselas.
Señor Feijóo, creo que non entendeu a pregunta ou, mellor dito, fixo que non a entendía. Porque, mire, a min preocúpame Galiza, non me preocupa Cataluña. O problema é que Galiza ten un presidente que considera que Cataluña é un grave problema, pero inhíbese de enfrontar os problemas de Galiza. O problema é que Galiza ten un presidente que se preocupa de que outros defendan os seus dereitos pero fai deixación de defender os dereitos do país. O problema de Galiza é que ten un Goberno submiso. Mire, vostede fala de privilexios. Hoxe vén de publicarse o Decreto resultante do acordo sobre o sector leiteiro en Madrid. ¿Sabe o que di o decreto? Léao, por favor, señor Feijóo. Di que os gandeiros galegos, para poder cobrar a axuda de 300 euros, teñen que cobrar menos de 0,24 euros polo litro do leite, os andaluces menos do 0,31. ¿Vai dicir algo ou vai seguir calado, e Galiza vai seguir sen facerse ouvir por boca do seu presidente? [[Aplausos.]] Mire, falemos dos problemas do país. Galiza leva perdidos 8.000 millóns de euros co novo sistema de financiamento. Outras comunidades reclaman a súa revisión, concretan as súas propostas, pero vostede está calado, non se fai ouvir, señor Feijóo. Galiza é unha potencia eléctrica, señor Feijóo, pero resulta que hai empresas que corren o risco de pechar por non poder asumir os custos enerxéticos. Pero vostede está calado, non defende unha tarifa eléctrica galega. Non se fai ouvir, señor Feijóo. Mire, o Banco de España vén de publicar datos novos que seguen demostrando que o aforro dos galegos se está espoliando; o crédito per cápita en Galiza é só a media, a metade, do crédito per cápita no conxunto do Estado español. Pero vostede está calado, señor Feijóo, non se fai ouvir. Navantia contrata catro petroleiros pero faranse en Cádiz, en Ferrol só as migallas. Pero vostede está calado, non se fai ouvir. O país, señor Feijóo, está en venda por parcelas: R mercada por Euskaltel. PharmaMar traslada a súa sede a Madrid.
Vaia rematando, por favor.
Pero vostede está calado, non se fai ouvir. Mire –xa conclúo, señor Feijóo–, como dixo a miña compañeira Carme Adán, o problema é que o seu legado será que Galiza vai ter a súa sede social en Madrid. Ese é o legado que lle vai deixar vostede a Galiza, señor Feijóo.
Grazas, señor Jorquera. Ten a palabra o presidente da Xunta.
Señoría, o 74,8 % dos galegos –último CIS– sentímonos tan galegos como españois. Polo tanto, señoría, debe vostede mirar exactamente que levan defendendo nos últimos trinta anos. Porque cando vostedes toman opinión e toman decisión para apoiar a algúns, presumían daquilo da cooperación intelixente. Acordarase vostede. Apoiaron durante oito anos os gobernos socialistas en Madrid, e sacaban unha serie de partidas nas emendas dos presupostos que enchían de páxinas os periódicos galegos. Un diñeiro para o AVE A Coruña-Ferrol, outro diñeiro para o AVE Ourense-Lugo, outro diñeiro para Vigo-fronteira portuguesa. Cero euros de execución durante o mandato do Partido Socialista, e vostedes apoiando estes presupostos. Dicía, señoría, que o importante era ter un 8 % dos investimentos do Estado, nos presupostos do Estado para o total de España. Señoría, dende que chegamos ao Goberno non é o 8, é o 13,4, o 12,3, o 13,8, o 12,3 e o 12,3. [[Aplausos.]] Señoría, iso é o presuposto, o investimento de Galicia no Estado. [[Aplausos.]] Señoría, cando vostede me fala de que non defendo os intereses de Galicia, hai un profesor –que creo que militou no BNG, despois noutro partido–, o señor Fernández Leiceaga, que di que a independencia de Cataluña lle custaría a Galicia 1.000 millóns de euros. Non sei, señoría, se vostede está de acordo ou non está de acordo con ese tipo de plantexamentos. O que si lle digo é que debería de explicarnos exactamente cal é a súa política para defender a Galicia. Mire, señoría, primeiro pactaban co nacionalismo de dereitas en España, co PNV e con Convergència i Unió. Despois decidiron pactar cos partidos independentistas, con Esquerra Republicana, coa CUP e con Bildu. [[Murmurios.]] Agora resulta que están discutindo se xa non pactan nin con nacionalistas, senón simplemente se se inclúen nas listas de Izquierda Unida e de Podemos. Señoría, o que si é certo é que nas eleccións europeas vostedes pactan igual con Esquerra Republicana que con Convergència i Unió, co PNV ou con Bildu. Nas eleccións nacionais, agora [[Murmurios.]] parece ser que xa non lle interesa o nacionalismo, xa o veremos; [[Murmurios.]] iso si, señoría, en Galicia sempre pactan co mesmo, co Partido Socialista Obreiro Español. Señoría, nós pactamos cos galegos e coas galegas cada vez que hai eleccións, [[Murmurios.]] non pactamos con ningún destes partidos, [[Aplausos.]] simplemente porque sabemos o que queremos e porque sabemos onde estamos. [[Aplausos.]] Señoría, [[Murmurios.]] non van traer para Galicia o problema que os cataláns rexeitaron nas urnas, non o van traer. Nunca levarei a Galicia á situación de confrontación que se vive en Cataluña, ¡nunca!, non conten comigo para iso. Para min España é un signo de liberdade, de estabilidade, de Europa; e, por suposto, da nosa nación de hai cincocentos anos. Iso si, señoría, se quere vostede contar comigo para defender a Galicia, ten vostede sempre un aliado. Señor Jorquera, ¿por que vostede está máis próximo...
Remate, por favor.
...a un dirixente de Bildu ou da CUP que ao presidente dos galegos? ¿Por que? [[Murmurios.]] Señor Jorquera, eu estou máis próximo a vostede [[Murmurios.]] que os dirixentes de Bildu e que os dirixentes da CUP, e por iso, señoría, lle digo que eu defendo a Galicia, non fago nin experimentos independentistas nin traio a Galicia os problemas herdados doutros lugares.
Moitas grazas.
Señoría, falaremos do leite todo o que queira...
Moitas grazas, presidente.
...o que pasa é que, se quere que fale do leite, do naval, de Navantia... [[Murmurios.]] [[O señor Jorquera Caselas pronuncia palabras que non se perciben.]] Señoría, si, ¿como que nada de nada, señoría?
Moitas grazas, presidente.
¡Se aínda non me felicitaron polo naval!
Moitas grazas, presidente.
Moitas grazas, señoría. [[Murmurios.]] Pregunta ao Sr. presidente da Xunta de Galicia de Dª Yolanda Díaz Pérez, do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, sobre a xestión do Goberno galego no que atinxe á sanidade pública
Ten a palabra a señora Díaz para formular a súa pregunta.
Grazas, presidenta. Bos días, señor Feijóo. Acabou o traslado ao hospital privado de Vigo e chegou o caos á sanidade pública do noso país. Nós, señor Feijóo, queriamos preguntarlle que está a pasar na sanidade pública galega. ¿Que está a pasar? Porque, como sabe, o día 3 de setembro 200.000 persoas saíron á rúa. Como sabe, hoxe están facendo un paro de dez minutos. Como sabe, vai haber unha folga xeral da sanidade en Vigo. Como sabe, vai haber tamén folga en Ourense. Como sabe, acaban de suprimir o Servizo de Uroloxía no HULA. Como sabe, vai haber folga tamén na Coruña. E, como sabe –supoño–, están tolos e tolas os profesionais da sanidade, e mesmo se están rebelando, porque están ociosos. Gustaríanos que nos explicase por que se manifestan todas estas persoas que traballan na sanidade pública. E tamén nos gustaría, señor Feijóo, que nos diga se vostede se reafirma nunhas declaracións públicas que constan nunha entrevista que lle fixo un medio de tirada estatal, particularmente o ABC. Vostede afirmou: "Darlle comida e facerlle a cama a un doente non é sanidade". Nesa entrevista –suculenta entrevista–, moi interesante, chegou a afirmar tamén: "Intentar facer o cuarto piar do Estado de benestar cando se están tambaleando" –dixo vostede– "os tres vixentes, a sanidade, as pensións e a educación, é unha irresponsabilidade histórica". Supoño que di isto, señor Feijóo, por razóns evidentes. Acaba de demostrar que non só é que non crea no sistema de protección social, é que non ten nin idea de como se tramita unha risga, ¡non ten nin idea! Pero mire, señor Feijóo, supoñemos que segue a pensar exactamente o mesmo, porque lle dixemos na sesión de control anterior que vostede privatizaba todo, alén do canon que estamos pagando por un servizo inadecuado no hospital de Vigo, agás o persoal que atende os doentes no hospital de Vigo, e vostede dixo que non. Mire, señor Feijóo, aquí ten un tícket, pode comprobalo, se quere entrégollo á presidenta desta Mesa. Este tícket di que unha doente por exactamente 8 horas e 18 minutos de aparcamento en Vigo pagou 27,10 euros...
Silencio, por favor.
¿Sabe a canto sae aquí a hora de párking, señor Feijóo? A 3,31 euros. Moi económico para as persoas normais, moi económico e, sobre todo, moi suculento para eses que fan negocio. Vostede dixo que non pagaban por nada. Mire, señor Feijóo, hai unhas pantalliñas alí que indican o prezo de todo. Xa non hai máquinas que dispensen auga, hai máquinas polas que se paga pola auga. E, ademais hai servizos para todo, por exemplo: bono dun día de internet, 3,02 céntimos de euro; bono dun día de televisión, máis internet...,
Remate, por favor.
...máis radio, 7,26 euros. E o máis grave, na súa lóxica, é que iso non é sanidade, señor Feijóo. Pero, mire, ¿esta foto que lle parece a vostede? [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Un doente que non ten mantas e está cuberto coa súa roupa, e está nesta silla...
Remate, señora Díaz, por favor.
...porque non hai camillas, señor Feijóo. ¿Isto que é, señor Feijóo? ¿Isto é sanidade pública ou é a sanidade de Zambia? Isto é en tempo real...
Moitas grazas, señora Díaz.
Díganos se se reafirma no que vostede afirmou nesa entrevista do ABC. Nada máis e moitas grazas.
Ten a palabra o presidente da Xunta.
Señoría, no pleno pasado intentei facer un esforzo por rescatar a sanidade pública das mentiras que se vertían no Diario de Sesións. Hoxe obrígame vostede a reiterar este posicionamento. Vostede despedíase dicindo –leo literal–: "Os sillóns. Págase por ter un sillón en condicións dignas". Había deputados do Partido Socialista que a vitoreaban. ¿Vai pedir desculpas por mentir á Cámara? [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] ¿Vai pedir desculpas por dicirlles aos pacientes da área sanitaria de Vigo que é falso que a sanidade estea cobrando por utilizar sillóns de acompañante? ¿Vaino dicir ou non? Sería bo, señoría, porque iso sería bo para a sanidade pública. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Mire, señoría, nós estamos satisfeitos da sanidade pública, primeiro porque temos uns excelentes profesionais, os que tiñamos no Hospital Xeral Cíes, de Vigo, que levaba sesenta anos así, e agora porque están noutra infraestrutura nova, pública, financiada con fondos públicos, e, ademais, porque eses profesionais están mellorando a sanidade pública. Señoría, se a vostede lle soa a Asociación para a Defensa da Sanidade Pública –creo que esta asociación ten moi próximos os seus plantexamentos ideolóxicos–, verá que Galicia neste momento –segundo esa asociación– ocupa o sétimo lugar na mellora da sanidade pública. Cando chegamos ao Goberno era a número once, e antes, durante o Bipartito, era a número trece. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Señoría, segundo esa asociación, o 73 % dos galegos están satisfeitos coa sanidade pública. Señoría, cando vostede insiste en que ese hospital é privado, colle como tese o párking, que é unha tese contundente. Mire, señoría, as competencias en materia do párking, como vostede sabe, son dos concellos en España. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Agora que o Concello de Vigo se deu conta de que tiña parcelas cedidas gratuitamente, pegadas ao hospital, e de que incluso vai facer un pequeno párking de 500 prazas... Iso si, párking de 500 prazas gratuíto xa o hai, que é o que nós puxemos nese hospital, pero o Concello quere equipararse co Sergas e facer outras 500. Benvido, señoría. Pero se quere vostede falar dos prezos, ¿por que non?, falemos dos prezos, efectivamente. Mire, no párking da Coruña custa 15 euros un bono diario, en Santiago, 15,4, en Lugo, 12,6 e, en Ourense, 15. En Vigo, 12. ¿Señoría, quere dicirse que os hospitais da Coruña, de Santiago, de Lugo e de Ourense son privados? Señoría, cando vostede quere seguir falando do párking, un abono de 5 días vale 4 euros ao día, un abono de 10 días, 3,3 e un abono mensual, 2 euros ao día. ¿Canto vale por aparcar en superficie no concello de Ferrol, señoría, ou no concello de Vigo?
Vaia rematando, presidente.
¡Ah, moi ben, señoría! Alégrome de que non cobren e de que incluso teñan diñeiro para a Semana Santa de Ferrol. Iso é moi bo, señoría, e creo que esa é unha excelente noticia. [[Aplausos.]] Señoría, se quere vostede deixar de manipular...,
Remate, presidente.
...se quere vostede falar de conflitos, eu explícolle calquera dos conflitos que vostede plantexa. ¿Hai un conflito cos celadores no Xeral Cíes? Si, señoría. Haberá que ver exactamente qué é o que propoñen. Pero si me gustaría que Galicia soubera que nese hospital hai 60 celadores máis que no hospital anterior. Moitas grazas, señoría.
Silencio, por favor. Réplica da señora Díaz... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Señor Gallego, ten a palabra a señora Díaz. Señora Díaz.
Señor Feijóo, eu intento respectalo, pero xa vexo que, como todas as súas informacións sexan como as que ten do Concello de Ferrol... É que así estamos neste país: non se entera de nada. Por moito que minta, señor Feijóo –insisto, como aquilo de Goebbels–, non se vai converter en verdade. Mire, señor Feijóo, o informe da sanidade pública –esa que é marxista-leninista revolucionaria– ten aquí uns cadriños moi interesantes nos que se destaca a Galicia como a terceira comunidade autónoma de todo o Estado que leva o ránking na privatización. Por certo, este informe, que debería de ser rigoroso e de manexar con certa veracidade, tamén sinala que somos a primeira comunidade autónoma que máis recortou este ano e a que máis recortou no conxunto de tempo dende o ano 2009, que vostede chegou. Tamén asevera o CES este dato, señor Feijóo. Exactamente temos no noso orzamento 359 millóns menos de euros e temos tamén, señor Feijóo, nese exiguo orzamento, que a metade, 1.624 millóns de euros, van á sanidade privada, señor Feijóo, a estes negocios. E temos unha sanidade privada pola que pagamos servizos como en Povisa, tendo a lista de espera máis elevada aínda que na pública, señor Feijóo. Pero mire, señor Feijóo, vostede mente. Hoxe mesmo varios medios de comunicación nos están dicindo –e un medio de comunicación ben coñecido, La Voz de Galicia, noticia de hoxe–: "Cancélanse catro cirurxías hoxe por falta de material sen esterilizar". Tamén nos pasaron aquí os compañeiros: "Falta de persoal leva ao Cunqueiro a desviar os transplantes de médula a Santiago". ¿Señor Feijóo, de que nos fala? ¿De que nos fala? ¿Están mentindo os medios de comunicación? Está facendo negocio, pagando un canon por un servizo inadecuado. E, por certo, señor Feijóo, ¿imos ter coñecemento desas probas de Aspergillus algún día, nas que vostede é un experto dende eses vinte anos que leva privatizando a sanidade? ¿Esas probas que denuncian os facultativos que foron secuestradas, señor Feijóo...?
Vaia rematando, por favor.
E espero, señor Feijóo, que deixe de falsear os datos dos informes da sanidade pública. E cando fale de cousas, estea ben informado. Ferrol é a única cidade de Galicia...
Remate, por favor.
...que non ten privatizados os aparcadoiros, señor Feijóo. Vaya a estudiar un poquito.
Silencio, por favor. ¡Silencio, por favor! Ten a palabra... [[Murmurios.]] ¡Silencio, por favor! Ten a palabra o presidente da Xunta.
Señoría, parece ser que nos párkings de Ferrol non cobran. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] ¿Cando levamos o coche e aparcamos na Praza de España vostede paga a factura aos ferroláns e aos galegos? [[Murmurios.]] ¿É que os párkings públicos concesionados en Ferrol non lles cobran a todos os cidadáns, señoría? [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Por favor, sexa vostede seria. Nada me dixo dos sillóns, señoría. [[Murmurios.]] Si lle digo, señoría...,
Silencio, por favor.
...que ese caso do que vostede me fala pois parece ser que foi que, efectivamente, unha paciente, ou familiar dun paciente, aparcou no párking de Urxencias dese hospital. Non se deu conta e aparcou no párking de Urxencias. E, efectivamente, aí non hai o límite da tarifa do que acabo de falar. Como aparcou por erro, devolvéuselle a totalidade do diñeiro. [[Murmurios.]] ¿Señoría, por que volve mentir á Cámara? Os sillóns, os párkings, a privatización... Deixe de mentir á Cámara, señoría...,
Silencio, por favor.
...porque aquí non se pode dicir todo o que a un lle vén á cabeza. Non se pode dicir, señoría. [[Aplausos.]] Señoría, este hospital que estamos a pagar os galegos é tres veces máis grande –ten 190.000 metros cadrados de superficie hospitalaria máis que o hospital vello–; ten 567 habitacións –máis que o 100 % do hospital vello–; ten un 67 % máis de consultas; ten 36 quirófanos máis amplos e completos e, nada máis e nada menos que imos realizar alí 45.000 intervencións cirúrxicas.
Señora Díaz.
Señoría, multiplícase por dous a superficie de urxencias; señoría, increméntanse os TAC, a resonancia nuclear magnética, [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] as salas de parto, os postos de reanimación... ¿Pero por que lle molesta que fagamos hospitais públicos en Galicia, señoría? ¿É que acaso non pode aceptar que o Partido Popular sexa o partido que máis hospitais públicos fixo na comunidade autónoma na súa historia, señoría? [[Aplausos.]] ¿É que acaso non pode aceptar que levemos sete hospitais durante a crise económica, sete novos hospitais ou hospitais reformados? Señoría, dende a última sesión de control, fixemos dúas cousas: primeiro, licitar a ampliación do hospital da Mariña lucense... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] , que xa sei que a vostede iso non lle interesa; e, segundo, facer o traslado máis complexo que nunca se fixo en Galicia, abrindo o 100 % do Hospital Álvaro Cunqueiro.
Señora Díaz.
Señoría, felicite o Servizo Galego de Saúde, que está facendo un bo traballo. [[Aplausos.]] Mire, señoría, ese hospital do que vostede fala leva máis de mil altas de hospitalización dende o traslado; ese hospital do que vostede fala leva máis de 50.000 consultas externas feitas; ese hospital...
Remate, por favor.
...do que fala é un orgullo dos que cremos na sanidade pública. E falando de Ferrol, señoría, [[Murmurios.]] ¿pero por que nunca lle interesa a vostede a sanidade en Ferrol? ¿Por que non lle interesa nunca a sanidade en Ferrol?
Remate, presidente.
Señoría, a nós interésanos a sanidade en Ferrol, e haberá novidades no presuposto do ano 2016 para a sanidade en Ferrol. Moitas grazas, señoría.
Continuamos co desenvolvemento da orde do día co punto 5, de proposicións non de lei. Proposición non de lei do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de D. José Javier Ron Fernández e dous deputados/as máis, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación co convenio de colaboración asinado pola Xunta de Galicia co Ministerio de Defensa para o establecemento dunha base de experimentación con drones no aeródromo de Rozas, no concello de Castro de Rei
A esta proposición non de lei... [[Murmurios.]] Silencio, por favor. A esta proposición non de lei non se presentaron emendas. Para formular a proposición non de lei ten a palabra don Ramón Vázquez Díaz, do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda.
Bo día, señor Feijóo. Señor presidente, pediríalle, se é posible, que permaneza no escano. Teño intención de falar de algo que lle incumbe directamente, señor presidente.
Señor Fajardo, ten unha chamada á orde.
Como decotío, como é habitual, o señor presidente fai deixación das súas funcións. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Para o resto dos presentes, señorías, coincidirán sen dúbida comigo se afirmo que a mentira ten un sinfín de variantes, moitísimas posibilidades: están as mentiras piadosas, están as mentiras útiles, un mesmo pode mentirse a si mesmo, mesmo un pode enganar dicindo a verdade. Houbo un famoso político que afirmaba sen rubor: Teño que mentir para que a cidadanía confíe en min. Hai mentiras e mentiras, hai enganos, hai agochamentos, hai contradicións, hai silencios... Eu tiña un profesor que reducía todas estas categorías a dúas. Sempre dicía, no tocante ás mentiras, que había dous tipos: as grandes mentiras e as pequenas mentiras. Hoxe imos falar da primeira categoría, das grandes mentiras, das grandes mentiras deste goberno e das grandes mentiras deste presidente ausente. Porque, postos a mentir, o noso goberno mente sempre ao grande, non anda con menudencias. Se houbese que escribir un tratado da mentira, sen dúbida o noso presidente e o seu goberno farían unha obra magna; mentiras que van dende aquilo de que ía acabar co paro en 45 días, os 3.000 postos de traballo que se ían crear en Ferrol co naval, o dique flotante, aquilo de que non coñecía a que se dedicaba o señor Marcial Dorado, nin tampouco os contratos adxudicados a este famoso narco... Todo iso forma parte dese xa célebre tratado da mentira que leva escribindo máis de seis anos o noso presidente á conta de todos os galegos. No pasado debate do estado da Nación, nun foro tan importante como este, celebrado o 7 de outubro, o presidente Feijóo anunciou a bombo e platillo a creación dunha base para a realización de probas experimentais con drones para uso civil no aeródromo de Rozas, para o que se adicarían nada máis e nada menos que 10 millóns de euros de diñeiro público, de todos os galegos e de todas as galegas. Facíao naquel instante, a pesar de que AGE tiña denunciado, e mesmo demostrado, que en Rozas se estaban a probar drones de carácter militar con fins militares. E tiñamos unha proba evidente no proxecto Atlante, probado, desenvolvido e finalizado no aeródromo lucense. Francisco Cano, director da multinacional de armamento Airbus Defence, fabricante deste modelo, do Atlante, recoñecía o seu carácter militar de xeito público; facíao público e patente. Daniel García, director xeral do fabricante de mísiles MBDA, recoñecía que se estaba a traballar no proceso de artillaxe do Atlante. Polo tanto, o noso presidente mentiu; o Atlante é un drone claramente militar. Pero por se estes feitos non fosen o suficientemente graves, por se non fosen de por si suficientemente importantes, a semana pasada, en días recentes, coñeciamos que o Ministerio de Defensa estaba a probar en Rozas, en Castro de Rei, o drone Searcher, un drone de fabricación israelí como os que emprega este exército –o exército deste país– nas súas agresións contra o pobo palestino; un conflito –por dar algún dato– que só no ano 2014 provocou 2.300 vítimas civís, das que 500 eran nenos e nenas. O 37 % destas vítimas son causadas con drones como o drone Searcher. De feito, Israel acapara o 60 % das vendas mundiais de drones. Resulta moi doado conmoverse coa situación dos refuxiados dos conflitos bélicos, pero despois ampáranse, apóianse e mesmo se participa nas invasións e nos conflitos que causan eses refuxiados. Polo tanto, esa ambigüidade e ese cinismo ponse patente, unha vez máis, neste caso. O Exército español mercou catro drones Searcher que foron empregados en Afganistán. É unha evidencia, pois, que este modelo é un drone militar, é un drone cun peso de 500 quilos, con oito metros de envergadura e cun teito de altura de 20.000 pés. Imaxino, ademais –supoño, é de supoñer–, que o Exército español non merca armas para o seu emprego con fins civís, aínda que, ao mellor, o está valorando. O Ministerio de Defensa instalou en Rozas o chamado CIAR, Centro de investigación aerotransportada de Rozas, e imaxino que o Exército español non establece bases e instalacións na provincia de Lugo con fins civís; sería, cando menos, algo digno de temer. Queda claro, pois, que se mentiu; queda claro, pois, que o noso presidente mentiu. O único que necesitamos saber é por que, por que se mente. E, neste punto, cabería tamén facerse unha pregunta: ¿que fai un goberno autonómico como o galego poñendo millóns de euros de diñeiro de todos os galegos para acondicionar un aeródromo e convertelo nunha base de probas para drones militares? ¿Que fai o Goberno galego pagando a perimetraxe dunha base do Ministerio de Defensa? ¿Que fai o Goberno galego pagando a construción dunha nova torre de control? ¿Que fai o Goberno galego pagando a instalación de laboratorios, sistemas de seguridade ou sistemas informáticos? ¿Que interese ten o Goberno galego en poñer os seus recursos para que o Ministerio de Defensa estableza convenios con empresas do sector armamentístico? ¿Que pinta o noso goberno, o Goberno galego, investindo 45 millóns de euros para a captación de socios tecnolóxicos en colaboración co Exercito español? Son moitas, polo tanto, as dúbidas que o Goberno galego ten que aclarar en relación con este asunto. AGE, pola súa banda, ten solicitado, ademais, as certificacións da Axencia Estatal de Seguridade Aérea. A día de hoxe seguimos agardando por esas certificacións. Temos que recordar que estamos a falar de probas con avións experimentais non tripulados, que, evidentemente –só hai que definilos–, supoñen un risco para a cidadanía, e que, polo tanto, a cidadanía ten o dereito a saber se o Goberno galego está en disposición de contar con todas as certificacións necesarias para a realización destas probas, pero, sen embargo, non se nos entregan. Insisto, son demasiadas as cuestións que ten que aclarar o Goberno nesta materia.Toda esa documentación ten que estar á disposición de todos os galgos e de todas as galegas, e por iso nosoutros, Alternativa Galega de Esquerda, rexistrou esta proposición non de lei, porque cremos que debe ser en sede parlamentar onde o Goberno aclare esta cuestión, faga públicos todos estes datos e algo que é máis importante, nos diga se pretende recobrar un mínimo da súa credibilidade, diga dunha vez por todas a verdade, diga que en Rozas –e recoñeza– se están a realizar probas de carácter militar e deixe de tomarlle o pelo á cidadanía e a toda a veciñanza da contorna, que deixe de tomarlles o pelo a todos os galegos e a todas as galegas. É unha evidencia que o Goberno galego nos está a mentir; o único que precisamos saber é, evidentemente, por que. Señores do Partido Popular, cunha mentira pódese chegar moi lonxe, pero o difícil é logo voltar dese lugar. Desfagan o camiño e obriguen o Goberno a contar a verdade. Polo tanto...,
Vaia rematando.
...apoien esta proposición non de lei. Máis nada, de momento.
Intervención dos grupos parlamentarios. Polo Grupo Mixto, a señora Martínez.
Grazas, presidenta. Bo día a todas e a todos. A base militar de drones que se está a instalar no aeródromo de Rozas, no concello lucense de Castro de Rei, naceu envolta no misterio. Xa, como dixo o voceiro de AGE, o presidente da Xunta anunciaba en outubro de 2014 un investimento de 10 millóns de euros para adaptar as instalacións a unha base de drones con fins civís. Sen embargo, o modelo de avión tripulado que se ten probado, denominado Atlante, encendeu todas as alarmas ante o temor de que o aeródromo se converta nunha base militar adherida á OTAN. Non sería a primeira vez que Rozas se destina a fins militares. Durante a II Guerra Mundial o aeródromo foi utilizado polos alemáns, que instalaron varias torres de observación en Arneiros, e tres hangares en Rozas. Hai uns días a Xunta tiña que admitir que drones militares... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] ¿Perdón?...
Non dialoguen, señor Castiñeiras. Continúe, por favor, señora Martínez.
Hai uns días a Xunta tiña que admitir que drones militares sobrevoan o aeródromo de Rozas, alegando que a tecnoloxía das aeronaves non tripuladas ten a súa referencia na industria militar e que o aliado no proxecto do Goberno galego para converter as instalacións lucenses nun polo industrial de drones é o INTA, dependente do Ministerio de Defensa. A Xunta asegura que cinco modelos militares utilizaron as instalacións lucenses co obxectivo da súa reconversión ao uso civil. O Goberno galego anunciou no mes de agosto deste ano un investimento que supera os 50 millóns de euros para converter Rozas nun referente europeo na fabricación de avións non tripulados. A Axencia Galega de Innovación, que será quen aporte os fondos, aclara que os 25,5 millóns son por proxecto seleccionado, co que a cifra podería superar os 50 millóns; é dicir, de 10 millóns previstos no 2014, agora xa superamos os 50 millóns, e sen unha soa explicación. A UTE, a UAP Galiza, Airbus ou Boeing e os grupos de empresas Everis, Elbit Systems, AgustaWestland y Teleespazo aspiran a facerse co contrato. Non se coñecen os requisitos para a adxudicación en canto á creación de emprego de calidade. O pobo galego non quere colaborar de ningunha das maneiras en manter as guerras que asolan o mundo e que só traen morte, fame, enfermidade e miseria para a xente do común. Por iso, sobre todo por iso, a Xunta debe ser plenamente transparente nas xestións relacionadas con calquera situación que supoña actividade militar no seu territorio. Xa non é unha cuestión de transparencia na xestión dos cartos públicos, que tamén, é que non se volva vulnerar a vontade do pobo galego nunha intervención militar, como xa nos ocorreu cando o Partido Popular nos meteu nunha guerra que non tiña nada que ver con nós –unha guerra inxusta, unha invasión dun pobo–, como ocorreu en Iraq. Non podemos confiar na palabra do presidente tantas veces incumprida polo que non valen só as palabras. A Xunta e Feijóo deben presentar as probas documentais precisas para garantir o uso exclusivamente civil do aeródromo de Rozas e de toda a investigación realizada no mesmo. Por iso vou dar o meu apoio a esta proposición non de lei de Alternativa Galega de Esquerda e espero, en aras da democracia real, que o Partido Popular non nos volva meter en cuestións armamentísticas sen o permiso do pobo galego. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Polo Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego ten a palabra o señor Pombo Rodríguez.
Grazas, señora presidenta. Señorías, moi bo día. O Grupo Parlamentar da Alternativa Galega de Esquerda reclama deste Parlamento, por medio desta proposición non de lei, a necesidade de instar a Xunta de Galicia a informar con claridade sobre o convenio asinado pola Xunta e o Ministerio de Defensa no tema de Rozas, sobre os recursos económicos investidos e a investir neste proxecto, sobre a privatización encuberta do centro de investigación de Rozas e mais sobre a previsión da Xunta en materia de compra pública innovadora vinculada á industria dos drones. No nome do BNG quero manifestar o noso apoio á necesidade de claridade e información certa por varias razóns: a primeira porque xa estamos fartos no BNG de publicidade e propaganda por parte do Goberno do señor Feijóo; publicidade e propaganda que case sempre coinciden con épocas preelectorais ou mesmo electorais. Efectivamente, en outubro de 2014 anunciábanse 10 millóns de euros de inversión, dous deles por parte da Xunta, para a creación do CIAR, do Centro de Investigación Aerotransportada en Rozas, destinado á aplicación exclusivamente de uso civil e que ía converter Rozas nun punto de referencia internacional que integraría unha plataforma aérea de investigación con aeronaves para a experimentación científica e tamén avións non tripulados, especialmente deseñados como plataformas de investigación no ámbito civil. No mes de maio –volta ás eleccións– 45 millóns de investimentos que se anuncian por parte da Xunta neste CIAR, Centro de Investigación Aerotransportada, 25 millóns para a contratación de socios tecnolóxicos que desenvolverían un plan de investimento, que implicaría un centro de produción, a creación de postos de emprego, etc., e 20 millóns máis para a compra pública innovadora de tecnoloxía e para unha plataforma de investigación para aplicacións civís, que se ía converter todo nun tractor de novos investimentos, favorecendo a mellora da competitividade industrial galega. Estamos no BNG fartos de propaganda no sector naval, no agrario, no forestal, no pesqueiro e tamén no industrial. Temos unha lei reguladora da política industrial que falaba dun plan galego de investimentos 2011-2015, que agora remata, mais a política industrial do noso país continua nunha caída espectacular. Nós imos apoiar tamén esta necesidade de información e claridade sobre este tema, porque estamos tamén fartos dos enganos continuados do señor Feijóo e mais do señor Rajoy. O BNG xa preguntou tamén no Parlamento de Estado sobre o tema de Rozas, porque se estaban a utilizar propiedades públicas para beneficios de empresas privadas sen que houbera unha repercusión ou contrapartida económica destas empresas, porque, ademais, as informacións aparecidas non aclaraban as dúbidas graves sobre a utilización do aeroporto de Rozas en temas de tipo militar. A preocupación do BNG medra porque o 18 deste mes aparecían titulares de prensa como aquel que dicía: "Un drone militar voa por primeira vez en España dende Rozas; un avión de recoñecemento como os utilizados de Afganistán, que leva cámara incorporada, de fabricación israelí, de grandes dimensións e con capacidade para manterse 10 horas no aire".
Vaia rematando, por favor.
Xa vou rematando. Dende logo, o BNG defende sempre o fomento do desenvolvemento tecnolóxico, a investigación aeuronáutica, a creación de emprego, xerar coñecemento en sistemas de comunicación, no aeuronáutico, no naval e mesmo no forestal, e incluso a creación dun polo industrial de uso civil, pero o BNG defende como básico o principio de solidariedade antiimperialista, a paz e o desarme no concerto internacional. Nós non queremos avións de fabricación israelí militares dos utilizados en Afganistán que poden ser considerados obxectivos terroristas, non os queremos en Rozas. Polo tanto –remato–, apoiaremos esta PNL que reclama información e claridade sobre o particular. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas, señor Pombo. Polo Grupo Parlamentario Socialista ten a palabra o señor González Santín.
Grazas, presidenta. Señorías, moi bos días a todos. Non é a primeira vez que neste foro tratamos o tema do aeródromo de Rozas; un aeródromo que, desde logo, en principio, non debería de ter ningún tipo de rechazo nin problema pola xente de Castro de Rei –onde está–, pero que, sen embargo, si que está a xerar dúbidas. En principio, o que nos están a dicir é que queren converter o aeródromo de Rozas nun centro de innovación de avións non tripulados que a propia Xunta dixo que era para usos civís e comerciais, e tamén deixan caer nalgún medio de comunicación: non tanto militar. Eu creo que, desde logo, esta parte –a do tema militar– é o que preocupa a poboación, e creo que a Xunta de Galicia ten que dar unha explicación ao respecto disto. Evidentemente, que se anuncie agora, que é época electoral, unha inversión de 45 millóns de euros, non nos escapa a ninguén que pode ser por outros motivos, pero, en todo caso, unha inversión de 45 millóns de euros nun sitio, como lles dicía, como Castro de Rei, sempre é bo. Sen embargo, esta inversión, que se realizará, segundo a propia Xunta, ata o ano 2020, está xerando algunha preocupación nun sector que, ademais, ata o 2020 ten estimadas unhas inversións en Europa de máis de 65.000 millóns de euros; é dicir, un sector en auxe. Dende logo, non só inviste aquí a Xunta, tamén hai inversións por parte do Estado. Anunciáronsenos 10 millóns de euros por parte do Ministerio de Industria e de Competitividade e tamén por parte do INTA, do Instituto Nacional de Técnica Aeroespacial, que irían adicados á construción dun novo hangar en Rozas, a actuacións sobre a torre de control e á adquisición de medios de comunicación máis modernos. Repito, todo isto que en principio deberían de ser boas noticias estase a converter nunha preocupación para a xente. ¿Cal é a causa? Pois a causa non é outra que a falta de información do Goberno galego. Preténdese tamén que Rozas sexa recoñecido como membro da rede centros do Foro Estratéxico Europeo de Infraestruturas e Investigación, e compañías como Boieng e Airbus dixeron que tiñan intención de participar tamén neste proxecto. Tamén hai que explicar como se vai facer esta participación e como se realizará esta participación privada. A posibilidade de que en Rozas teñamos drones militares preocupa a xente, pero que haxa drones no aeródromo de Rozas é algo que, desde logo, nosoutros entendemos que non ten por que ter problemas, pois todo o mundo sabe que os drones poden ser utilizados para usos civís e que ademais deben de ser utilizados de forma que a todo o mundo beneficien; por poñer algúns exemplos, aquí, para Galicia, por exemplo, para vixilancia forestal, para a prevención de incendios ou para localizar ou detectar a aquelas persoas que provocan os incendios, para control de recursos pesqueiros ou para evitar o furtivismo nas costas. Tamén se poden utilizar para salvamento marítimo, para cartografía ou para actuacións de emerxencias e catástrofes. Hoxe mesmo aparecía na prensa que a Xunta de Galicia tiña pensado mercar por 60.000 euros drones para este tipo de usos. Polo tanto, ¿cal é o problema dos drones? Desde logo, para min, o único problema que teñen os drones é o uso que se vai facer destes aparellos, para qué se van utilizar, se é para uso militar ou é para uso civil e comercial. Se estamos a falar de uso civil ou comercial, desde logo, non ten ningún tipo de problema; se estamos a falar para uso militar, creo que se nos debe de dar unha explicación. Tamén se fala da creación de 50 empregos directos, algo que tamén é bo para este municipio, pero repito que se ten que explicar para que se vai facer. A iniciativa que presenta AGE o que di precisamente é isto: quere que haxa unha explicación do que se vai facer neste aeródromo de Rozas. E o que pide é facer públicos os contidos do convenio asinado pola Xunta de Galicia co Ministerio de Defensa para o establecemento dunha base para a experimentación de drones. Tamén se solicita á Xunta que aclare qué recursos económicos –así como a procedencia destes– vai investir en Rozas. Tamén se lle solicita que informe acerca das especificacións e autorizacións da Axencia Estatal Europea de Seguridade Aérea para a realización de probas con avións non tripulados no territorio galego. Tamén que publique a documentación e estudos que dan razón á privatización do non nato e denominado Centro de Investigacións de Rozas. E, por último, que faga públicos os criterios respecto do Plan de investimentos asociado á privatización e ás previsións da Xunta en materia de compra pública innovadora vinculada a este tipo de drones. Polo tanto, dende o Partido Socialista, cremos que a petición que fai Alternativa Galega de Esquerda é máis que razoable, e esperamos que sexa apoiada por todos os grupos. Nosoutros, desde logo, apoiarémola. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas, señor Santín. Polo Grupo Popular ten a palabra o señor Castiñeira.
Señorías, bos días. Señores deputados, asegúrolles que non fai falta ser premio Nobel para ver o Boletín Oficial do Estado, e vostede, señor Santín, acaba de dicir que se suma, igual que o señor Pombo e outros compañeiros e compañeiras que falaron antes ca min, a que se clarexe por parte da Xunta, a que se dea claridade e publicidade ao contido do convenio. ¿Que maior publicidade que publicar no Boletín Oficial do Estado o convenio enteiro? [[Aplausos.]] Boletín publicado. Como digo, non fai falta ser premio Nobel. Pero xa non é a primeira vez que os mesmos que traen esta iniciativa, tendo publicado no Boletín Oficial do Estado as cousas, reclaman o mesmo. Polo tanto, esta iniciativa está presentada o día 2 de xuño, o Boletín é do 16 de maio. Convenio completo, cos datos económicos, con todo. E, por certo, na cláusula 5ª, di: "Destinar los equipos e investigaciones del proyecto y aplicaciones exclusivamente –recalco, exclusivamente– de uso civil." [[Murmurios.]] Isto é o que está aquí. ¿Quen mente? ¿Quen manipula? E vostede, señor Vázquez, dixo –eu creo que debín contar en torno a 20 veces– e repetiu: "mentiras", "mentiras do señor Feijóo", "o señor Feijóo se vai", "a Xunta e o Goberno da Xunta menten, menten, menten"... Aquí o ten. Se quere, déixolle unha copia, dígollo porque é máis cómodo, pero, claro, cando un mente e cando un vén aquí con manipulacións, pedindo o que xa está publicado, que é o que traen vostedes na iniciativa, piden que se faga público o contido do convenio... Oia, aquí o ten. Piden que se faga público o contido dos seguintes contratos. Tamén lle podo dar a publicación nos diarios oficiais... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Tranquilícense. Tranquilícese, Premio Nobel xa sei que só hai un, e ese é vostede, pero tranquilícese, por favor...
Non dialogue, por favor.
Non, non; non se preocupe. Mire, eu digo o que pon aquí, e isto está firmado, entre outros, por vostede, señora portavoz de AGE. Miren, Boletín Oficial da Unión Europea do 3 de xuño [[A señora Díaz Pérez pronuncia palabras que non se perciben.]] ¿Saben ler?
Non dialoguen, por favor, señor Castiñeira.
...Boletín Oficial do Estado do 4 de xuño, DOG do 3 de xuño, onde veñen as licitacións dos 55 millóns; é dicir, a licitación do socio tecnolóxico. ¿Cal é o problema? ¿Cal é o problema? ¿Que queren? ¡Pero se vostedes foron invitados como deputados, foron invitados á presentación, e algúns de vostedes estiveron na presentación do proxecto en Castro de Rei! Fagan as preguntas que queiran. Non hai ningunha dúbida, e non se olviden de que, efectivamente, días pasados, houbo 4 drones que foron utilizados con uso militar, pero que precisan e requiren, para cambialos para uso civil, unha certificación e unha homologación. Os que se usan para uso exclusivo militar non necesitan esa autorización, por iso non teñen que... [[A señora Díaz Pérez pronuncia palabras que non se perciben.]] Se o sabe, para que pregunta, entón. Se vostede mesma o sabe... Claro, efectivamente... [[Aplausos.]] Vostede teno claro, o que pasa é que é moito mellor manipular. ¿Por que? Porque o proxecto que se está facendo en Castro de Rei –en Rozas– é unha realidade, as obras estanse facendo. Non é propaganda, señor Santín, propaganda era cando ía aquel señor ¿sabe vostede?, un señor que se chamaba Pepe Blanco, e Orozco, Besteiro e Ricardo Varela, a facer fotos a Rozas, cando propoñían que ían crear 5.000 ou incluso 15.000 postos de traballo para a reciclaxe de avións. ¿Vostede acórdase diso? Eu si, e os lucenses, tamén, e os de Castro de Rei, tamén, ¿sabe? Daquela, ¿acórdanse de que ía crear...? ¡E está na prensa, eh!, non hai máis que mirar as hemerotecas, ano 2005; daquela si que era previo ás eleccións, e daquilo nunca máis se soubo. Ía haber, ía haber, ía haber, pero a reciclaxe foise...
Vaia rematando, por favor.
...–si, vou rematando, señora presidenta–. Pero as cousas hai que recordalas. Non, miren, os que outras veces din que en Lugo non se inviste, é curioso que neste momento un proxecto que pode servir para o despegue tecnolóxico da nosa provincia, un proxecto punteiro en tecnoloxía... Por certo, señores de AGE, onte dicía aquí a súa portavoz que se estaba provocando a fuga de talentos, e incluso a baixa en investimentos en I+D+i no noso país, e resulta que onte pola mañá di unha cousa e hoxe veñen pedir o contrario. Nós si que apostamos claramente polo investimento en Rozas, si que apostamos por que ese investimento se faga na provincia de Lugo, preto a Lugo. ¿Por que? Porque estamos convencidos de que dentro duns anos, señor Vázquez, lles pasará a vostedes o mesmo que lles está pasando aos do BNG: hai anos a autopista do Atlántico era unha navallada; onte viñeron pedir que a transferencia do Estado viñera para Galicia. Espero que dentro duns anos veñan pedir desculpas vostedes. Moitas grazas.
Moitas grazas, señor Castiñeiras. Grupo autor da proposición. Señor Vázquez, dende o escano, por favor.
Celebro que o señor Castiñeira por fin dea a cara por Lugo, porque, despois das súas prolongadas ausencias, que se implique nun problema que afecta a provincia, pero a toda Galicia, é algo digno de ser celebrado. Nós lemos o Boletín Oficial do Estado, foi unha documentación que solicitamos por escrito; ¡só faltaba que por unha vez que nos responden non a leramos! Pero déase conta vostede da súa estulticia, señor Castiñeira: vostede recoñece que o Searcher é un drone militar. Díxoo aquí, ¿verdade?, dixo que era un drone de carácter militar –díxoo–, e dixo que se estaban a facer probas en Rozas para certificalo para o seu uso civil. ¿Estou no certo? Ben, polo tanto, vostede recoñece que ese drone de momento é militar, que non ten as certificacións para ser un drone civil, ¿equivócome? Recoñeceu vostede, polo tanto, que en Rozas se está a utilizar un drone de carácter militar sen certificacións a día de hoxe para o seu uso civil, ¿si ou non, señor Castiñeira?
¡Silencio, por favor!
...¿si ou non, señor Castiñeira? [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Vostede recoñece os feitos, e trae a proba, ten a desvergonza de traer a proba ensinando un convenio que autoriza o Goberno a que Rozas sexa utilizado con drones –con avións non tripulados– de carácter civil. Vostede mesmo o ensinou. Ten vostede mesmo a torpeza política...
¡Señora Oubiña!
...de referirse a este modelo –a este drone de fabricación israelí– como un drone de carácter militar que vai ser convertido nun drone con fins civís. ¡Medo me dá cando se autorice!, pero ese é outro debate. O concreto e o certo é que vostede recoñece, o grupo maioritario recoñece, que en Rozas se probou un drone de carácter militar e que está en proceso de ser certificado para convertelo nun drone de carácter civil. Iso é así, e vostede o ten que asumir. Falaba da mentira. Hai mentiras e mentiras, pero tamén hai disfraces. Hoxe imaxino que, por casualidade, na portada de todos os medios de comunicación, sae un drone da clase micro –¡claro!, 1 quilo, ou menos dun quilo, 8 quilos ou menos de peso...–, si, deses que se utilizan para repartir libros –Amazon entrega libros con drones–, e ata se repartan pizzas, si, e se fan labores de vixilancia... ¡Iso é o que se está a facer en Rozas! Para iso necesítase unha torre de control con todos os sistemas de seguridade, unha pista de despegue e aterraxe de máis dun quilómetro e medio... Claro, iso é o que necesitan as empresas galegas do sector, así o recoñeceron nese acto no que vostede estivo presente –si, señor, Castiñeira–, onde dixeron que todo o que se estaba a facer en Rozas non tiña nada que ver nin se axustaba ás súas necesidades, e, como é lóxico, unha pequena empresa galega que fai un drone que se manexa cun mando a distancia non necesita todo ese tipo de investimentos. Vostede sábeo e non pode tomarnos o pelo a nós, e moito menos a toda a cidadanía, señor Castiñeira. Vostede sabe que é así..., Ademais, nós non só pedimos o convenio...
Moitas grazas, señor Vázquez. Moitas grazas.
Vostede supoño que lería a proposición non de lei.
Moitas grazas.
Pedimos moitas máis cousas. Entréguennos as certificacións aeronáuticas..,
Moitas grazas.
...que permiten facer eses... E, por certo, nós pedimos unha visita...
Moitas grazas.
...ao aeródromo de Rozas en persoa por parte do eurodeputado Couso, a nosa voceira e eu mesmo.
Moitas grazas, señor Vázquez.
Estamos a día de hoxe agardando a resposta.
Señor Vázquez, se o chamo a segunda vez... Neste caso, non había emendas presentadas. Ten vostede un turno de palabra, só lle pido que cumpra os tempos. Moitas grazas. Proposición non de lei do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de Dª Ana Belén Pontón Mondelo, sobre a constitución dunha comisión parlamentaria de investigación para a análise do funcionamento e xestión da Fundación Camilo José Cela, así como a actuación que debe levar a cabo o Goberno galego ao respecto
A esta proposición non de lei presentouse unha emenda do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia.
Ten a palabra, para formular a proposición non de lei, a señora Pontón Mondelo.
Moi bo día. Quixera empezar por sinalar dúas cuestións previas que nos parecen, desde o BNG, importantes neste debate. A primeira é que, efectivamente, Camilo José Cela é unha persoa moi controvertida precisamente por cuestións políticas, polo seu pasado franquista, mesmo hai quen o sinalaba como un delator nos episodios máis negros. Foi tamén unha persoa que se caracterizou durante moito tempo por minusvalorar a nosa lingua, a nosa cultura, e, polo tanto, iso tamén forma parte da súa historia e da súa personalidade. E tamén é evidente que é un autor que non forma parte do sistema literario galego senón que forma parte do sistema literario español. Cela sempre escribiu en español e foi Premio Nobel de Literatura Española, non foi Premio Nobel de Literatura Galega. Quero dicir todo isto porque, a pesar de que nós puideramos discutir sobre esta cuestión, hoxe non estamos falando sobre a figura de Cela e o seu significado. Hoxe, a través desta iniciativa, o BNG quere falar de como se destinaron moitos cartos públicos –contabilizados por nós, pero hai moitos máis que viñeron a través do Estado, de fundacións–, estamos falando de cómo mínimo, na última década, máis de tres millóns de euros das arcas de institucións galegas que foron a parar á Fundación Cela. Nós cremos que é fundamental, que é imprescindíbel, por transparencia e porque nos preocupa en que se destinaron os cartos dos galegos e das galegas, que fagamos unha investigación a fondo sobre o uso deses cartos, porque é, desde logo, para nós –e sempre o denunciamos– bochornoso, inxustificábel e escandaloso o trato de favor que tivo a Fundación Camilo José Cela por parte da Xunta de Galiza. Nós temos claro que non ten ningún sentido neste momento seguir alimentando con cartos públicos unha fundación que está en declive, unha fundación que non está cumprindo os fins para os que foi creada e que realmente en si mesma a Fundación deixou de ser un medio para difundir a obra dun autor para converterse nun fin en si mesma. Parece que é máis importante o mantemento da Fundación que o servizo e a actividade que neste momento está facendo. Por iso nós hoxe propoñemos, a través desta iniciativa, dous puntos: que se investigue qué se fixo cos cartos públicos que se destinaron a esta fundación e tamén que nos desvinculemos de seguir engordando e mantendo unha fundación que nós cremos que está realmente sen ningunha utilidade neste momento. Dicimos que a Fundación, en vez de ser un medio, acabou converténdose nun fin para perpetuarse a si mesma. Cremos tamén, polo tanto, que hai unha obxectividade nisto que nós estamos dicindo. Podemos coller, por exemplo, o número de visitantes que ten a Fundación. Se imos ás actas do Padroado, por exemplo, no ano 2005 falábase nestas actas de que a Fundación tiña anualmente 12.000 visitantes. O último dato que temos é do ano 2012; fálase de 2.267 visitantes nun ano; é dicir, que desde o 2005 ao 2012 houbo unha caída de visitantes superior ao 80 %. Vemos tamén como hai un nivel de actividades moi escaso, porque a Fundación acaba destinando ao seu gasto corrente case todos os recursos dos que dispuña. Vemos tamén como nos últimos anos foi moito máis coñecida polos seus escándalos que polas súas actividades de difusión: todos os problemas legais pola herdanza, un xerente que cobraba máis que o presidente da Xunta de Galiza, a acusación de uso de fondos públicos para estar pagando actividades en Madrid na casa particular de Cela e Marina Castaño e o último episodio é o xuízo que neste momento está aberto e que ademais afecta un membro do Consello de Contas, ex conselleiro do Partido Popular, e que para nós, desde logo, tiña xa que ter dimitido. Mais creo que é interesante o auto deste xuízo, porque nos explica tamén as derivadas do uso de recursos públicos e que, polo tanto, a Xunta de Galiza directamente tamén está implicada neste caso. Estase falando en concreto neste auto de que pagamos con fondos públicos a indemnización deste xerente, que tiña un salario, desde logo, moi ben remunerado, que, para unha fundación que estaba en quebra, desde logo, é sorprendente que se puidera manter un salario dunha persoa de aproximadamente uns 100.000 euros anuais. En todo caso, neste sumario o que se nos di é que o despido non foi tal senón que o xerente solicitara nunha xuntanza, na que estaban Roberto Varela Fariña, Jesús Vázquez Abad e tamén o propio Dositeo Rodríguez, que fora cesado; e neste auto aparece esta cuestión con claridade. Dinos tamén non só o que aparece nas actas –que, por certo, non puidemos ver as actas nas que estas cuestións se comentaban–, tamén se nos di como Covadonga Rodríguez –que é a actual xerente, filla de Dositeo Rodríguez–, Marina Castaño, José Luis Delso e Dositeo Rodríguez, na data do 4-5-2010, consultando a carta de cese de despido, din que sería conveniente acudir ao servizo de mediación e arbitraxe –esta é a consulta que fai Covadonga–. Marina Castaño contesta que xa lle dixo a Tomás, como presidenta, que será el mesmo o que arbitre a fórmula do seu despido, que non haberá acordo con ninguén, posto que se lle despide baixo a súa presidencia, e que dispón que se faga segundo el e ela decidan. E di textualmente, parece ser, Marina Castaño, polo que pon neste auto: "Los servicios que ha prestado a la Fundación durante tantos años le hacen merecedor de una ilimitada generosidad". ¡Que fácil é ser xenerosos cos cartos públicos, señorías! Isto, ademais, ten moita máis gravidade porque sabemos que se pagou esa indemnización cos recursos públicos. Mais tamén sabemos que existe unha lei de subvencións que di literalmente que unha entidade privada –como era a Fundación Cela– non pode recibir recursos públicos se ten débedas coa Seguridade Social. Sabemos, ademais, que a Xunta era coñecedora das débedas que tiña a Fundación Cela no ano 2010. Mais, en vez de aplicar a legalidade –á que hoxe invocaba aquí o presidente da Xunta de Galiza–, o que fixo foi concederlle xenerosas subvencións, por certo, con convenios que tiveron reparos de intervención para ser asinados e que tiveron tamén reparos de intervención porque entendían que a xustificación que se facía dos mesmos non se correspondía co contido do convenio. Polo tanto, estamos ante un feito moi grave que pon os focos sobre a necesidade de investigar isto. Nas actas que puidemos ver da Fundación, por exemplo, hai tamén outro dato que nos chamou moitísimo a atención: que se fale nunha reunión da Fundación con membros da Xunta de Galiza presentes –a ver se non perdín os papeis, que non quero equivocarme– no ano 2004 na que se di que houbo unha exposición que foi financiada con cartos do Xacobeo e con cartos públicos do Concello de Padrón –polo tanto, unha subvención finalista– e na que o xerente di que fixeron caixa porque non gastaron todos os cartos que estaban consignados nesa subvención –9.000 euros que di que tiveron de superávit en relación coa subvención–. Tamén nos parece escandaloso que nuns acordos que estaban en teoría destinados a sufragar actividades culturais nos topemos, nesta xustificación destas subvencións, que con eses cartos de Cultura se pagaran as flores que se lle enviaban ao cemiterio de Cela, que pagaramos alfombras por valor de 1.500 euros, butacas por valor de 5.000 euros, que pagaramos mesas e coxíns e que pagaramos cousas que non teñen ningunha xustificación que poidan ser de cultura. E moito menos entendíbel é que a Fundación Camilo José Cela teña que ir mercar coxíns a Madrid. A verdade é que resulta moi sorprendente que en tendas de decoración madrileñas se estea amoblando a Fundación Camilo José Cela con cartos que tiñan que ir dedicados a cultura. Todo un exercicio, desde o noso punto de vista, de irregularidades sobre como se foron xustificando estas subvencións e que son só unha parte moi pequena do grande escándalo de como se utilizaron os recursos públicos nesta fundación. Estamos falando, señorías, de algo moi grave. Estamos falando de que hai unha fundación que tivo un trato de privilexio que a propia Fundación recoñece. É tamén curioso ver no ano 2003 unha acta do Padroado onde se agradece literalmente a Álvarez Cascos a súa aportación en relación con conseguir fondos para poder restaurar unha parte da casa na que hoxe se alberga a sede da Fundación. E tamén, polo tanto, aquí gustaríanos saber cales son os vínculos e o trato de favor, e se realmente aquí houbo tráfico de intereses en relación coa consecución de fondos para esta fundación. Nós pedimos transparencia e tamén pedimos que non se sigan dilapidando recursos para manter unha estrutura, como é unha fundación, que até o de hoxe o único que supuxo foi escándalo e vergoña de que lle teñamos dedicado máis de tres millóns de euros nos últimos anos de todos os galegos e as galegas. Cremos que é absolutamente razoable o que hoxe estamos solicitando e de seguro que ninguén que vaia hoxe votar estará en contra da transparencia no uso de fondos públicos. Moitas grazas.
Grazas, señora Pontón. Grupo Parlamentario Socialista, señor Vázquez Blanco.
Grazas, presidente. Señoras deputadas e señores deputados, hoxe, unha vez máis, tráese a debate dende esta Cámara a situación da Fundación Camilo José Cela, unha fundación que está a ser investigada por un delito de malversación, estafa e apropiación indebida. Ademais, no marco desta investigación, está imputado o ex conselleiro da Xunta de Galicia e actual membro do Consello de Contas, Dositeo Rodríguez, pola súa vinculación co despedimento do que fora director e xerente desta entidade, Tomás Cabana, por considerar que o dito despedimento fora simulado e pagado con fondos públicos sen consentimento das administracións que financiaban a entidade. Unha simulación pactada que deu lugar a que un acordo de despedimento de 96.000 euros se transformara en 150.000. Quen hoxe é conselleiro de Contas e por aquel entón membro do Padroado aparece na documentación como asesor da persoa que, con funcións executivas na Fundación, ordena, negocia e pacta esta saída presuntamente fraudulenta do anterior director. Pero é que, ademais, esta persoa que exerce estas funcións executivas resulta ser filla de quen era entón membro do Padroado e hoxe conselleiro de Contas, Dositeo Rodríguez. Pero é que, ademais, para mellorar este relato, hai que recordar que eran membros daquel Padroado o conselleiro de Cultura e Turismo por aquel entón, o que hoxe é conselleiro de Facenda e quen era ata hai pouco conselleiro de Educación e hoxe alcalde de Ourense; persoas que representaban os intereses da Xunta de Galicia e que aprobaron esta actuación dos órganos executivos. No auto xudicial explicítanse conversas documentadas entre persoas con funcións executivas e do Padroado para resolver do xeito máis acorde unha situación e servir a determinados intereses; intereses que teñen que ver cun despedimento que a xustiza cualifica de simulado e do que o auto xudicial afirma que as persoas antes referidas tiñan coñecemento de que non se trataba dun despido. Ademais, o auto xudicial recolle que isto foi feito sen consentimento por parte das administracións que financiaban a entidade; unha afirmación que contrasta coa versión ofrecida polo membro do Consello de Contas imputado, quen afirma que esta actuación contaba co beneplácito da Xunta de Galicia conforme o plan de viabilidade sufragado con fondos públicos. Xa todos os grupos da oposición temos denunciado a situación na que se atopa a dita Fundación e o escurantismo que hai arredor de todo o que corresponde á súa xestión. Hai apenas dous meses preguntámoslle ao conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria por esta situación, co resultado de sempre: hai unha investigación xudicial en curso e hai que agardar e respectar a dita investigación. Pero non hai ningunha resposta concreta de todos os interrogantes que hai abertos sobre as actividades e o funcionamento desta entidade. Tampouco nos deu ningunha resposta á pregunta de se realmente vai ser fiscalizada unha entidade do sector público por quen está imputado por un delito como patrón desa entidade nun momento anterior. Temos que recordar unha vez máis que esta fundación pertence ao sector público dende o ano 2010, pero o que resulta curioso é que non apareza consignada nos orzamentos da Xunta ata o ano 2013. E a partir deste momento tampouco é que haxa un exceso de información, xa que a información contida nos orzamentos 2013, 2014 e 2015 é exactamente a mesma, unha fotocopia do documento anterior, sen que a Xunta poña ningún reparo. Xa denunciamos que nin sequera se presentou unha memoria de actividades nin no Parlamento de Galicia nin na propia web da Fundación, existindo un escurantismo que se prolonga no tempo. O problema é que o 80 % do orzamento ascende a 258.000 euros no momento actual, e aportado pola Xunta de Galicia. Ademais, na actualidade esta fundación dedica o 70 % do orzamento a custos de persoal, e dentro destes custos de persoal figuran, obviamente, os correspondentes aos 7 empregados públicos da Fundación, algo sobre o que a Xunta parece que tardou en ter información. E dígoo porque temos unha resposta da Consellería de Presidencia do 22 de maio onde se di que a Fundación Camilo José Cela ten unha persoa contratada, aínda que da información orzamentaria se deduce que hai sete persoas contratadas. En vista do resultado de que nada disto se cumpriu e por todo o que acabo de expoñer, o Grupo Socialista unha vez máis considera que o Goberno galego ten que dar resposta a todos os interrogantes que planean sobre esta fundación. E, por tanto, apoia a primeira parte da iniciativa presentada polo BNG referida á constitución dunha comisión de investigación relativa á análise do funcionamento e xestión da Fundación Camilo José Cela. Pero presentamos unha emenda de supresión do segundo punto desta iniciativa, que insta a Xunta de Galicia a desvincularse desta fundación. Cremos que hai motivos dabondo para abrir unha investigación despois do exposto aquí e pola falla de resposta por parte do Goberno da Xunta, pero tamén consideramos que non é agora o momento de falar da titularidade, porque consideramos que, a pesar do que está a acontecer, a pesar das sospeitas da fraudulenta xestión, da investigación xudicial e mesmo da perda de visitantes, non debemos de esquecer que estamos a falar dunha fundación que xestiona o legado e patrimonio do gañador dun premio Nobel de Literatura, e que a Fundación ten un patrimonio que o Partido Socialista considera que hai que protexer. E todo isto sen prexuízo de aclarar a situación da Fundación, e incluso de repensar a propia Fundación. Polo que agardamos que sexa aceptada a nosa emenda ou que poidamos votar por separado as propostas para poder apoiar esta iniciativa que nos parece, ademais, necesaria. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Vázquez Blanco. Grupo Parlamentario Mixto, señora Iglesias.
Bo día, señorías. Bo día, presidente. Grazas. Comparto e é moi frecuente escoitar que en moitos casos a realidade supera a ficción. O relatorio da exposición de motivos que a señora Pontón fixo desta PNL podía incluírse nesa categoría. Isto é a crónica dun esperpento. No ano 1986 Cela constitúe a fundación que leva o seu nome, e ten o propósito e a vontade de gardar todos os seus manuscritos, libros, documentos persoais, xunto con obras artístico-pictóricas e diversas coleccións de todo tipo. Ata aquí, ben, normal. A Fundación, ademais, é a máis rica de España. Ten 61.700 libros, 95.000 cartas de 13.000 escritores, manuscritos de autores como Baroja e Lorca e 529 obras pictóricas, entre as que hai 12 Picassos, 7 Mirós e 8 Zabaletas. No ano 1991 casa o autor con dona Marina Castaño, unha ex locutora e un asiduo persoeiro da prensa e de programas do corazón. O premio Nobel morre no ano 2002, e a partir de aí a viúva, a señora Castaño, fai da Fundación o que poderiamos dicir o seu cortijo. E ata tal punto fai o seu cortijo esta fundación que –diría eu con moito descaro– aboa o salario do seu chofer de Madrid a conta da Fundación, que se supón que é unha institución sen ánimo de lucro. Seguimos co esperpento, porque de verdade que é esperpéntico que un señor que sexa el xerente e que se chama Tomás Cavanna Benet anime os empregados e empregadas da Fundación a que, se teñen can, o leven á perruquería –isto é verdade–. Ademais, este persoal denuncia que as instalacións da Fundación se atopan en estado penoso e que a obra está a sufrir unha deterioración importante, porque hai inundacións que fan perigar a cámara blindada, que custodia 58 obras manuscritas. Entón, o xerente, Tomás Cavanna, decide que se cubran con plásticos. Isto aumenta o risco de acumular humidade. Así que o xerente xestiona moi mal. Ademais, hai táboas do século XVIII que se atopan colgadas por riba dun radiador e que soportan temperaturas de 65 graos. ¡Por favor! É tal o escándalo, que traspasa as portas da Fundación, e unha veciña que vive en fronte, Lola Ramos, alarmada polo que alí ocorre co legado, remite durante unha década dossieres ao señor Fraga –xa daquela–, ao señor Núñez e ata ao anterior xefe do Estado, o anterior Borbón. Non obtén resposta. Pero ela insiste, pese a que a súa avogada lle dá consellos para que abandone, porque lle di: Abandona Lola, que os Cela están moi apoiados. Lola chega a vender o seu carro para sufragar os gastos que lle ocasiona a súa loita pola decencia; unha loita estéril ata que un fiscal que se chama García Ortiz ve material penal nas presuntas manobras da señora Castaño, a viúva. Acúsaa de embolsarse, a través dunha asociación interposta, o IVE de millonarias axudas que recibira a Fundación. Entón, é tal o estado en que se atopa esta historia que a Xunta, no ano 2010, intervén para rescatar a Fundación dunha agonía contable e despoxa do título de presidenta de honor a Marina, que á súa vez –¡que vergonza!– é declarada persoa non grata en Padrón. No ano 2012 a Xunta decreta o carácter público da Fundación, pasando a estar baixo tutela directa da Administración, pero isto despois de ter recibidos un montón de fondos públicos. Ademais, señorías, o presidente do Goberno un día defendeu moito os consellos de contas, os consellos eses que hai por aí: o Consello de Contas, o Consello de... Entón, hai un membro que foi do Goberno de don Manuel Fraga, que se chama Dositeo Rodríguez, que era patrón da Fundación cando ocorreron todos estes feitos. E ademais é que hai outra historia. A este xerente que nomeei antes, que se chama Tomás Cavanna Benet, despídeno –que isto tamén está sendo investigado– cunha indemnización impresionante. Pero resulta que o tipo non está despedido; recibe a indemnización, pero o despido non é realidade. Entón, hai unha imputación tamén por isto. ¡Impresionante! –teñen vostedes unha manía con iso dos despidos en diferido, despidos simulados, despidos...; bueno, esas cousas que fan–... O señor Dositeo atópase implicado pola vinculación co falso despido. E a historia tamén salpica a súa filla. Esta deputada vai apoiar a iniciativa do BNG na súa totalidade, porque é esperpéntico, é bochornoso, é indecente e é impresentable. Por favor, señores do Goberno, fagan algo, que é unha vergonza cara a todo o mundo. Moitas grazas. Máis nada.
Grazas, señora Iglesias. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, señor Ron.
Bo día a todos e a todas. Cando baixaba por aí dicía: claro, está todo dito, relatárono moi ben a voceira do BNG e as persoas que me precederon. Con esta iniciativa situámonos na filosofía cultural da dereita, na filosofía cultural do Partido Popular e do Executivo de Núñez Feijóo. Unha política cultural que fala de escurantismo, de clientelismo e de política de favores, de cacicato e nepotismo. Só hai que lembrar as iniciativas que defendemos na comisión sobre a xestión do Parque Arqueolóxico de Campo Lameiro, entregado a amigos, ou doutros campos arqueolóxicos, entregados directamente a persoas que teñen carné do Partido Popular. Polo tanto, esa é a política que teñen vostedes con respecto á cultura: imos facer política de favores con aqueles que teñen o noso carné. A actitude do Executivo galego foi irresponsable, e así hai que dicilo, antes de asumila como fundación pública, porque o nivel de axudas que recibiu esta fundación desde logo non o recibiu ningunha das outras fundacións dedicadas a persoeiros relevantes da nosa lingua –repito, da nosa lingua–, da nosa literatura ou da nosa cultura, que recibiron tanto como recibiu a Fundación Camilo José Cela. Polo tanto, aí xa houbo e había suficientes probas que demostraban que o diñeiro público se estaba malversando, se estaba usando de forma indebida. Ben, pero vostedes, non contentos con iso, no ano 2010-2011 entréganlle máis de medio millón de euros –máis do dobre que recibiu a Real Academia Galega ese ano para obras– para levala ao erario público, para levala ao sector público, para que o pobo galego acabe pagando as falcatruadas dos amigos do Partido Popular. A iso se reduce. Desde logo, a nós parécenos unha acción chea de irresponsabilidade e na que deberan, desde logo, vostedes asumir tamén a súa responsabilidade, que non o van facer, porque sabemos perfectamente que con esta actuación o que vostedes fan é silenciar. Polo tanto, nós, como xa dixemos aquí, pedimos que Dositeo Rodríguez, acusado de suposta malversación de fondos públicos, fraude con subvencións e apropiación indebida –e coa súa filla estando na dirección da entidade–, loxicamente, dimitira do Consello de Contas, que é algo que ten que facer. Nós pedimos tamén desde Alternativa Galega de Esquerda que se investigara, que se fiscalizara, que o Consello de Contas fiscalice as contas da Fundación, pero, loxicamente, con esta persoa dentro do Consello de Contas é como pedirlle ao raposo que coide das galiñas. Nós o que queremos é que, por ética e por limpeza esta persoa non pode permanecer aí e que, desde logo, se faga o traballo que hai que facer, polo ben da cultura galega. Polo tanto, os dous principios enunciados na proposición non de lei do Bloque Nacionalista Galego compartímolos. Compartimos, polo tanto, a necesidade de investigar, de investigar en que se usou o diñeiro público, en que se usa o diñeiro público, porque desde o 2007 son máis de tres millóns de euros en axudas públicas e queremos saber a onde foi ese diñeiro: se foi á butaca, se foi á perruquería, se foi a operacións de cosmética, etc. Queremos sabelo con claridade porque os galegos e galegas non merecen pagar as falcatruadas dos amigos e das amigas do Partido Popular. Polo tanto, pedimos esa comisión de investigación, saber perfectamente todo, unha fiscalización completa e depurar as responsabilidades e dispoñer as medidas oportunas para que non volva suceder. E, en segundo lugar, apoiamos tamén a desvinculación, porque o pobo galego non ten que seguir soportando estas accións que só benefician algúns persoeiros. Pedimos a desvinculación para beneficio do pobo galego. E, ademais, isto non debe ir en detrimento do coidado do patrimonio cultural, porque a obriga da Xunta de Galicia, da Consellería de Cultura e da Dirección Xeral do Patrimonio é velar polo patrimonio histórico-cultural de toda Galicia, incluídas as fundacións. Polo tanto, non é necesario, loxicamente, que sexa pública para que a Xunta de Galicia realice a súa tarefa de supervisar, controlar e axudar a que todas as fundacións que defenden a nosa lingua, a nosa literatura e a nosa cultura estean ben. Polo tanto, nós defendemos tamén esa desvinculación. O noso apoio a esta iniciativa. Agardamos que o Partido Popular dea un paso adiante desta vez e que simplemente leve adiante a iniciativa que xa se presentara aquí no 2010 por parte do Bloque Nacionalista Galego e que na Comisión 4ª, a través das modificacións, fora aprobada por unanimidade. E que se cumpra o que di a Cámara dos representantes de Galicia: que se investigue. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Ron. Grupo Parlamentario Popular, señor Baamonde.
Moitas grazas, señor presidente. Moi bo día, señorías. Antes de entrar en consideración desta iniciativa, permítame unha reflexión previa, señora Pontón. Onte vostedes apoiaban unha iniciativa que pedía a inclusión dun autor no sistema público; hoxe piden a saída da administración pública dunha fundación relativa a outro autor. Eu non vou entrar en consideracións sobre a obra de Castelao nin a de Cela –dous colosos e dous persoeiros inmensos da historia cultural de Galicia–, pero si deixar constancia, como dicía onte e reitero hoxe, de que parece que, para vostedes, a adscrición ideolóxica é un motivo de toma de decisións nesta materia. Para nosoutros, non. [[Aplausos.]] En relación, señorías, con esta iniciativa, nosoutros estamos de acordo en que aquí se plantexa un tema extraordinariamente transcendente como é o do control do gasto público. Estamos de acordo en que debe ser obxecto de debate e tamén que debe ser obxecto de explicacións –xa o fixo o señor conselleiro e o secretario da consellería en sede parlamentaria e nosoutros, sobre ese criterio, tratamos de facer tamén o noso posicionamento–. Pero eu o que lamento é que unha iniciativa desta transcendencia en realidade se plantexe nesta Cámara acompañada de moito balbordo, moita confusión, moito ruído, pouca sinfonía, moito adxectivo e pouco substantivo. Miren vostedes, dicía o señor Ron que isto era exemplo da filosofía cultural da dereita; o que vostedes acaban de facer aquí agora tamén é exemplo do modus operandi político da oposición, é dicir: construír relatos fantásticos sobre meras hipóteses, construír acusacións sobre adxectivos e non sobre substantivos. En realidade, da confusión que aquí se plantexou a min resúltame difícil saber exactamente por que se pide esa comisión de investigación; porque, señora Pontón, unha comisión de investigación ten que responder a unha situación de quebranto grave dunha institución ou ten que responder a unha situación, polo menos, de indicio racional fundado de irregularidades ou ilegalidades graves; e vostedes o que están plantexando aquí son –á parte de meras hipóteses– cuestións como unha comisión de investigación en atención a gastos de perruquerías, de viaxes, de móbiles... Miren vostedes, o funcionamento rutinario e cotián de calquera institución pode plantexar esas dúbidas, pero en ningún caso pode motivar unha reacción tan contundente como unha comisión de investigación; e vostede apóiaa, señora Pontón –e para min é respectable pero, evidentemente, non é fundamento de nada– en puras probas retóricas, é un puro fundamento retórico que non ten apoio real de ningunha clase. Mire, é fácil contrastar desde o punto de vista contrario o que vostede di: eu creo que plantexa vostede esa petición en base a tres argumentos básicos, o primeiro, uns supostos gastos suntuosos; señora Pontón, iso responde á aplicación do plan de viabilidade que tivo que facer fronte á situación anterior que tiña a Fundación. Fala vostede de irregularidades administrativas na concesión de subvencións; desde que se fixo a Fundación e se aplicou o plan de viabilidade esa situación non existe, porque nunca a Fundación estivo en situación de débeda nin coa Administración nin coa Seguridade Social, e os reparos de intervención aos que vostede fai referencia sabe perfectamente que son advertencias de tramitación que poden e que deben de ser subsanadas como así se realizou. En realidade, o único argumento que puidera dar algún apoio fáctico importante á súa petición é o despido do xerente que deu lugar a unha actuación xudicial. De momento –e ás reservas do que desa actuación resulte–, o despido do xerente fíxose para asegurar, precisamente, a viabilidade polo alto salario que cobraba, e o custo de indemnización vén determinado por ese salario. Pero, precisamente, o feito de que haxa unha actuación xudicial en marcha fai inviable a petición que vostede realiza pola preeminencia que ten o procedemento penal, que non admite ningunha outra actuación que puidera interferir na situación persoal das persoas afectadas e na propia actuación xudicial. A actuación do señor Rodríguez e a situación do Consello de Contas: ningunha interferencia hai; o Consello ten mecanismos suficientes para resolver os problemas de incompatibilidade a través da abstención ou a través da recusación. E, sobre a situación persoal do señor Dositeo, reitero o mandato evanxélico: tire la primera piedra el que esté libre de culpa. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Polo tanto, señorías, nosoutros non imos votar favorablemente a esta petición de comisión de investigación. E respecto da desvinculación da Fundación, pois miren votedes, a importancia da Fundación reflectiuna a señora Iglesias e eu fago miñas as súas palabras: a constitución da Fundación fíxose precisamente para salvar ese legado extraordinario que representa a obra de Cela; realizouse a través dun mandato parlamentario promovido polo Partido Socialista; e miren, fíxose establecendo un plan de viabilidade que fixo posible que hoxe en día a situación estea saneada, libre de débedas, cunha estrutura de gasto máis racional e equilibrada e accesible para todos.
Remate, por favor.
Polo tanto, nosoutros tamén nos sumamos nese caso á emenda solicitada polo Partido Socialista; entendemos que non procede a desvinculación. E remato recordándolles aquilo do Quijote que ás veces parece que lles hai que recordar cando Sancho lle dicía a don Quijote: "oiga, que non son gigantes, que son molinos". Vostedes confunden moitas veces os xigantes cos muíños. Moitas grazas e máis nada.
Grazas, señor Baamonde. Réplica do grupo autor da proposición non de lei, señora Pontón.
Ben, poderíamos tamén volver citar a don Quijote e dicirlle que: "qué buen escudero si tuviera buen señor"; tamén podería ser unha cita acaída para hoxe. Creo, señor Baamonde, que comparar a Cela con Castelao é tan indecente e tan absurdo que vostede mesmo se descualifica porque, efectivamente, son dúas persoas que, no plano do que significaron para este país, son a antítese. E, lamentablemente, hoxe o que vemos é como o Partido Popular –imaxino que por unha cuestión ideolóxica– defende que unha fundación quebrada –non por unha boa xestión, senón por desfilparro de fondos públicos– sexa rescatada e saneada en contra do que di a lexislación, non sei porque intereses; non polo legado de Cela, porque unha parte do legado de Cela non está xa salvagardado nesa fundación, vostedes xa racharon coa unidade e o trasladaron á Cidade da Cultura –onde, por certo, se están destinado moitos recursos públicos a dixitalizar eses fondos–. Entón, ¿de que estamos falando aquí?, non estamos falando do legado de Cela, estamos falando de por que se sanea con fondos públicos unha fundación privada que, ademais, ten tantos recursos que nada teñen que ver coa obra de Cela –como supoño que son os Picasso ou os Miró–. Imaxino que iso non ten nada que ver coa obra de Cela, senón co negocio particular dunha familia e os intereses dunha familia e como iso se está salvagardando con fondos públicos. Mire, non estamos falando aquí da nada, estamos aquí falando de feitos moi concretos. Eu teño na miña man un documento que é –todo en castelán, claro, non vaia ser– El acuerdo entre la Xunta de Galicia y la Fundación Camilo José Cela para establecer el plan de viabilidad de la Fundación, do ano 2010. ¿Sabe que di este acordo? Di: "en concreto, la deuda acumulada por la Fundación con proveedores del año 2009, y pendiente de pago, ascendía a final del ejercicio a 40.000 euros". E hai unha anotación a pé de páxina: "Además de los gastos correspondientes a las cotizaciones sociales del mes de diciembre de 2009 y de retenciones del IRPF del cuarto trimestre" –que en total son máis de 25.000 euros–. ¿Sabe que di a Lei de subvencións, aplicable tamén a unha fundación privada e aos recursos que ten que recibir en relación con convenios?, pois di que para poder recibir recursos públicos ten que acreditar que non ten débedas coa seguridade social. ¿E a vostedes parécelles normal que esta lei non se cumpra e que ese ano se lle dea medio millón de euros, en contra do que di a lexislación vixente? É que me parece absolutamente asombroso. Hai un sumario –que hoxe non me dá tempo a ler no que queda– que di que non houbo despedimentos, senón que había un pacto en que o xerente ía abandonar a Fundación; e é tan así que no 2009, nunha reunión na que había membros da Xunta de Galiza –permítame por favor, porque creo que isto ten relevancia para o debate–, o director xerente di: "El mismo día de la inauguración planteó su marcha a Cela al considerar que ya había concluido felizmente el trabajo para el que se había contratado, pero Cela le pidió que siguiera en el cargo"; di: "Tras haber superado con éxito las evaluaciones exigidas para la declaración de BIC, le convencían de que su segundo compromiso personal con el señor Cela también se había cumplido y volvía a solicitar su marcha en las mismas condiciones que el pasado mes de abril rechazaron los empleados a quienes se las propusieron. Pidió, en cualquier caso, que la decisión se retrasara hasta acabar de poner en orden los papeles personales de Cela, ya que durante muchos años estuvo muy próximo a la figura del fundador, le representó en sus juicios familiares y recibió, tras su fallecimiento, sus papeles confidenciales…", "pidiendo que a la mayor brevedad se le liberara...
Grazas. Grazas, señora Pontón.
...de sus responsabilidades como director gerente."
Grazas. Grazas, señora Pontón. Terminou o seu tempo.
E pagamos a indemnización con fondos públicos, e pagamos os avogados da Fundación Cela, e pagamos absolutamente o despilfarro indecente...
Señora Pontón, xa terminou o seu tempo, non me faga retirarlle a palabra.
...con fondos públicos. ¿E dinnos que falamos sobre a súa posición?, o que nos terán que explicar é por que non queren...
Terminou o seu tempo, señora Pontón. Terminou. [[A señora Pontón Mondelo pronuncia palabras que non se perciben.]] Grazas. [[Aplausos.]] Proposición non de lei do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, sobre as actuacións que se deben levar a cabo en relación coa situación de crise económica da Unión Europea
A esta proposición non de lei presentouse unha emenda do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego.
Para a defensa da proposición non de lei ten a palabra o señor Beiras.
Señor presidente, señorías. Debo confesarlles, para comezar, que sinto unha sensación enormemente estraña; no fondo sinto vergoña, algo así como se tivese que defender ante o tribunal da Inquisición que é a Terra a que dá voltas ao redor do Sol e non o Sol arredor da Terra, ou que a teoría da relatividade –parcial e xeral– segue vixente, ou afirmar e intentar defender a validez dos fundamentos da macroeconomía. ¿Fronte a quen?, fronte aos que a todo iso lle dan a volta e, polo tanto, tamén na situación absurda en que teñamos que ser os da oposición os que defendamos os cidadáns mentres os gobernos –contra toda lóxica, contra toda racionalidade, contra absolutamente os máis elementais fundamentos científicos, sociais, e contra as evidencias da posta en práctica das políticas cos resultados absolutamente á vista– pois seguen aplicando as consignas e os ditados da plutocracia contra os propios cidadáns. Entón resulta que somos nós os que temos que estar a facer o que debería facer o Goberno, e o Goberno o que está a facer é o que lle mandan dende arriba –violando, insisto, calquera elemento de racionalidade–. Polo tanto, sinto vergoña, porque ter que defender iso nun Parlamento, que é a cámara de representantes, pois francamente resulta vergoñento, ¿non? E tamén lles debo confesar que, ante esta situación a semana pasada, seguindo os informativos de TeleSUR –a emisora de televisión latinoamericana– e a retransmisión da viaxe do papa Francisco, pois puiden escoitar en directo a intervención do papa Francisco ante as Nacións Unidas, e entón xa se me cruzaron todos os cables; porque vai resultar que aquí, un partido que está no Goberno, confesionalmente –ou case confesionalmente– católico, apostólico e romano, integrado en boa media por unha determinada organización relixiosa chamada Opus Dei, resulta que está a aplicar aquilo que o papa Francisco nas Nacións denuncia como absolutamente contrario á moral, á ética, á decencia e á doutrina cristiá, social, sobre os cidadáns. Léolles: "A experiencia destes setenta anos demostra que hai constante necesidade de reforma e adaptación aos tempos, avanzando rumbo ao obxectivo final que é conceder a todos os países, sen excepción, unha participación e unha incidencia reais e explicativas nas decisións". "Todos os países sen excepción", é dicir, supoño que os países de Europa do sur, os preguiceiros e tal, tamén nas decisións que tome, por exemplo, o Eurogrupo. "Esta necesidade dunha maior equidade é especialmente verdadeira nos órganos con capacidade executiva real, como o Consello de Seguranza, os organismos financeiros e os grupos ou mecanismos creados especificamente para enfrontar ás crises económicas". "Os organismos financeiros internacionais deben velar polo desenvolvemento sustentábel dos países, evitando unha subxección sufocante deses países a sistemas de crédito que, lonxe de promover o progreso, someten as poboacións a mecanismos de maior pobreza, exclusión e dependencia". Bueno, pois terán vostedes que debater non comigo, senón co Papa Franciso. Deséxolles sorte porque, evidentemente, ten moi bos argumentos. A situación é tan horrorosa, e tan absolutamente irracional, que Oskar Lafontaine –que non é marxista-leninista–, nun artigo que se titulaba "¿Que podemos aprender da chantaxe ao Goberno de Syriza?", dicía: "Eu estou a favor dunha volta a un sistema europeo de moedas que teña en conta as experiencias aprendidas con este sistema monetario, e que coa súa construción beneficie a todos os países que forman parte do mesmo. O sistema monetario europeo funcionou durante moitos anos, non sen dificultades, pero mellor que a moeda única. Pese as tensións inevitábeis, posibilitou unha e outra vez compromisos que axudaron a compensar os diferentes desenvolvementos económicos, e iso é así porque os bancos centrais dos países membros estaban obrigados –por desgraza soamente por un curto período de tempo–", claro, "a estabilizar os cursos de cambio dos socios do sistema monetario europeo. Dentro do euro soamente os traballadores e pensionistas españois, gregos ou irlandeses", tamén os alemáns da precarización, "cargan co peso da devaluación interna mediante a baixada de salarios, os recortes de pensións e a subida dos impostos." Ben pois todo isto xa segue sendo así, cada vez que o dicimos dende aquí –sexa dende o Grupo Socialista, sexa do Bloque Nacionalista Galego, do Grupo Mixto, ou da Alternativa Galega de Esquerda–, dende aí saen dicindo que todo isto "¡que va!, ¡que va, en absoluto!". Polo visto Oskar Lafontaine é un imbécil e vostedes son absolutamente sabios, o home que foi o ministro de Finanzas da SPD no Goberno alemán ata o momento en que a SPD pegou a virada para asumir as políticas ultraliberais, e Oskar Lafontaine naturalmente dimitiu e participou na fundación de Die Linke. Pero é que, ademais diso, resulta que James Galbraith, nun artigo tamén, este aínda máis recente, do mes de agosto... Naturalmente, James Galbraith supoño que saben todas as súas señorías quen é, o fillo de John Kenneth Galbraith etc., etc., e o autor do mellor estudo sobre o proceso de agravación da desigualdade nos anos 2000 –recoñecido por toda a xente que ten talento no mundo–. Pois nese artigo escribía o seguinte –abrevio a lectura porque, se non, non vou ter tempo–: "O pasado 8 de xuño tiven o honor de acompañar a daquela ministro de Finanzas grego Varoufakis nun encontro co ministro alemán de Finanzas Wolfgang Schäuble", xa saben vostedes que Wolfgang Schäuble, ese nazi disfrazado, que poderemos perfectamente equiparar mutatis mutandis con Walther Funk –non teñen porque saber quen é porque vostedes non son economistas, non teñen que saber economía, pero Walther Funk era o ministro de Economía e Finanzas de Hitler entre 1937 e 1945, fixo cousas preciosísimas –por certo, salvouse dos tribunas de Núremberg, que eu saiba–; pois ao día seguinte, o segundo honor foi ofrecer a moeda de chocolate –porque se ofrecen moedas de chocolate do euro– a un terceiro ex-ministro de Finanzas, ao profesor Giuseppe Guarino, decano de constitucionalistas e autor dun impactante libro sobre os tratados europeos e o euro. A tese do profesor Guarino reza como segue: "O primeiro de xaneiro de 1999 perpetrouse un golpe de estado contra os estados membros da Unión Europea, contra os seus cidadáns e contra a propia Unión Europea. O golpe non se deu por medio da forza, senón con astucia fraudulenta por medio da Regularización 1466/97. O papel asignado polo tratado –artigos 102, 103, 104C– ao obxectivo de crecemento perseguíbel pola actividade política dos estados membros é eliminado e substituído polo resultado, a saber: equilibrio orzamentario a medio prazo. Consecuencia directa diso: as institucións democráticas contempladas pola orde constitucional de cada país non serven xa a propósito ningún; os partidos políticos non poden xa exercer a menor influencia; as folgas e os peches patronais deixan de ter o menor efecto; as manifestacións violentas causan dano adicional pero deixan intactas as predeterminadas directrices políticas." Estas palabra foron escritas no 2013. E di Galbraith: "¿Pode alguén dubidar hoxe da súa exactitude e da súa perfecta aplicabilidade ao caso grego?" Supoño que non pensarán que Galbraith é un antidemócrata. Pero hai máis, e estou simplemente facendo de moneco, de ventrílocuo de personaxes que teñen unha solvencia internacional clarísima, e que estiveron en todo este asunto, ¿verdade? Yanis Varoufakis, en agosto do 2015, foi convidado por Arnaud Montebourg –ex-ministro de Industria do goberno primeiro de Hollande, cesado polo primeiro ministro Manuel Valls en agosto do 2004– a participar no Festival da Rosa, en Frangy-en-Bresse. Moi ben. Nesa intervención di, relata: "Que as eleccións non poden cambiar nada". Segundo o señor Schäuble, que na primeira reunión co Eurogrupo, suxeriu chegar a un acordo que permitise cumprir coas obrigas respecto da Eurozona, pero, ao mesmo tempo, respectar o que fora votado polos cidadáns gregos cando votaron para o goberno a Syriza. E di: "O ministro de Finanzas de Alemaña inmediatamente interveu. As eleccións non poden mudar nada, se cada vez que hai unha elección as regras cambian, a zona euro non pode funcionar."
Remate, por favor.
Si, remato. Isto significa a abolición dos principios democráticos por unha política en que resulta que as decisións dun Eurogrupo, que non foi elixido por ninguén, que nin sequera ten regulamentos escritos, que seica funciona informalmente, pero é o que manda... Se iso non é un réxime totalitario dentro da Unión Europea, ¿que centella é? Polo tanto, remato dicindo que, fronte a iso –aínda que non puiden expoñer máis que unha parte das cuestións que realmente serían non da miña colleita, senón desta colleita tomada doutros personaxes importantes, non son meus os argumentos–, hai unha modesta proposición do ano 2013 que vai nunha liña que sería perfectamente aplicábel hoxe, e non sabemos se sería aceptábel que o Goberno do Estado o asumise. Se me permite, remato cunha cita, esta vez de Jean-Luc Mélenchon, que di simplemente: "A discusión sobre a moeda única non é por tanto unha discusión técnica, e non resume de ningún xeito a tarefa que temos que cumprir. Non é máis que un aspecto do problema plantexado do que a clave está noutra parte. ¿Quen decide en Europa e onda nós?", en Francia, "¿A renda ou o traballo, o pobo ou a oligarquía, o Banco Central ou os cidadáns, Alemaña ou a unión libre dos pobos libres?"
Grazas. Grazas, señor Beiras.
Vostedes parece que están do bando ben definido de que os pobos libres non existen, e de que os cidadáns tampouco son cómplices dun réxime político na Unión Europea que está cargándose os principios máis elementais da soberanía popular e nacional.
Grazas, señor Beiras. Terminou o seu tempo. Polo Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, señor Jorquera.
Grazas, señor presidente. Señoras e señores deputados. Coincidimos totalmente coa diagnose que fai o grupo propoñente sobre as consecuencias das denominadas políticas de austeridade e, ademais, coa diagnose que vén de facer o señor Beiras sobre o que está a acontecer na Unión Europea. Unhas políticas de austeridade que son totalmente ineficaces para que haxa unha recuperación real, e que, ademais, só contribuíron a exacerbar as desigualdades, acentuar de xeito brutal as desigualdades dende o punto de vista social, e as desigualdades tamén entre o centro e a periferia da Unión Europea. Sufrímolo tamén e de xeito posiblemente aínda máis acusado en Galiza. A fenda que separa Galiza de España e de Europa, o noso devalo demográfico e económico, acentuáronse de xeito brutal nos últimos anos. Coincidimos tamén no apoio á loita do pobo grego, por algo tan elemental como o dereito ao futuro, pois as políticas da Troika néganlle toda esperanza de futuro. Lamentamos por iso que a negociación do Goberno grego coa Troika acabase –como dixo o propio Varoufakis, un dos asinantes dos documentos de referencia desta proposición– nun golpe de estado no que se usaron bancos en vez de tanques, tanto é así que o señor Varoufakis vén de afirmar, nun artigo en "The Guardian", que a Troika é a verdadeira vencedora das eleccións gregas. Unha vitoria da Troika que deixa varios elementos para a reflexión: ¿son posíbeis outras políticas sen cuestionar o modelo da Unión Europea?, ¿é posíbel outra saída para os pobos da periferia sen cuestionar a moeda única?, ¿é posíbel que o pobo grego, o pobo portugués, o pobo galego –por suposto– teñan dereito futuro sen renacionalizar políticas, sen recuperar soberanía? –e, no noso caso, ¿sen conquistar soberanía?, pois ao pobo galego sempre lle foi negada a soberanía–. Pero, por moito que discrepemos do marco, mentres o marco non se modifique hai que explorar todas as posibilidades para facer políticas diferentes. Valoramos por iso os esforzos de Varoufakis, Hollande, Galbraith, por propoñer outras solucións. Aínda que creemos que sen cambios profundos no Tratado de Maastricht, ou sen a revisión a fondo do papel do Banco Central Europeo, a marxe é enormemente limitada. Mais, entrando en materia, algunhas das propostas contidas na modesta proposición para resolver a crise da Eurozona ofrécennos –e dígoo con toda sinceridade– dúbidas, e outras consideramos que están desfasadas. Por iso presentamos unha emenda cunha formulación moi xenérica para facer posíbel o acordo. Hai que ter en conta que o documento ao que fai referencia a proposición é de xullo de 2013, por iso perderon propostas que perderon vixencia, ou mesmo acabaron sendo aplicadas de xeito semellante pola Unión Europea. E a práctica demostrounos que son totalmente insuficientes; por exemplo, con respecto á problemática da débeda, a posta en marcha da quantitative easing –prevista para marzo de 2016– ten semellanzas con algunhas das propostas contidas no documento. Con respecto ao Plan de investimentos, o Plan Juncker, mesmo vai máis aló nalgún aspecto, pois, ademais de estar financiado en 5.000 millóns de euros polo BEI, tamén o estará polo orzamento comunitario e o daqueles estados que queiran contribuír. E tamén se puxeron en marcha distintos mecanismos no eido social, mais todo isto son parches, non solucionan os problemas de fondo porque non son abordábeis os problemas de fondo mentres non haxa un xiro radical na orientación das políticas económicas. Pero, sobre todo, discrepamos das propostas para resolver a crise bancaria; proponse que os estados poidan renunciar ao seu dereito de supervisión e rescate dos bancos en creba, e que os bancos que precisen recapitalización do MEDE pasen a depender directamente deste. E isto non difire tanto do que se fixo, e a consecuencia para Galiza ben a coñecemos: a perda dun sector financeiro propio e a aceleración do proceso de expatriación do noso aforro. Por estas razóns presentamos esta emenda, por moito –e quero enfatizalo– que coincidimos total e absolutamente coa análise de fondo que fai o grupo propoñente, e creo que coincidimos tamén na necesidade dun cambio radical na orientación das políticas económicas. Moitas grazas.
Grazas, señor Jorquera. Grupo Parlamentario Mixto, señora Iglesias.
Grazas, presidente. Bo día de novo. Esta iniciativa substánciase dun artigo sobre macroeconomía, de novembro do ano 2010, que Varoufakis e Stuard Holland, un ex-deputado do Partido do Traballo e profesor de Economía na Universidade de Coímbra, publicaron baixo o nome de Unha proposta modesta para superar a crise. Transcorreron cinco anos dende a súa publicación e, porén, mudaron moitas cousas, eu diría que a peor. No ano 2012 –hai tres anos– publica Varufakis –este carismático político– O minotauro global, no que desenvolve para moitas expertas a mellor explicación teórico-económica da evolución do capitalismo nas últimas seis décadas e no que expón de xeito máis amplo cada un dos puntos do artigo antes citado e que son a orixe desta iniciativa que estamos a debater. O minotauro global, da que teño que dicir que a empecei a ler no verá, sorprendeume moi gratamente porque usa en toda ela o feminino, o feminino gramatical. Foi unha agradable sorpresa pois nesta obra –segundo entendo eu– Yanis Varufakis destrúe o mito de que a financiarización, a regulación ineficaz dos bancos e a globalización sexan as causas da crise económica, e considéraos a consecuencia dun fenómeno que naceu nos setenta, o minotauro global. O xigantesco e continuo fluxo de capitais cara á economía estadounidense para financiar os seus déficits xemelgos, o sector público e a balanza de pagos, son un dos principais rasgos que definen, segundo Varufakis, o período neoliberal do capitalismo. Esta reciclaxe masiva de capitais que alimenta o minotauro, neste caso os Estados Unidos, sostívose sobre o proceso de globalización e financiarización. Tanto as gregas como o resto do mundo mantiveron un fluxo constante de tributos á besta, enviando grandes sumas de capital a Estados Unidos e a Wall Street, convertendo o minotauro global en motor da economía. A crise en Europa, os debates sobre a austeridade fronte a estímulos fiscais en Estados Unidos e o choque entre as autoridades chinesas e o Goberno de Obama sobre os tipos de cambio son os resultados dun sistema insostible e descompensado. E explica Varufakis qué facer para volver a un mínimo de sensatez cun sistema irracional. Basicamente a idea de Varoufakis é a de sanear o enfermo europeo cunha serie de intervencións complexas pero pouco invasivas, algo así como operar o enfermo europeo por artroscopia, sen modificar os tratados, sen contravir as leis e sen aspirar a un programa de máximos. O debate europeo –segundo este profesor– foi monopolizado por falsos dilemas: estabilidade/crecemento; austeridade/ estímulos; soberanía nacional/ federalismo. Falsos dilemas que dificultan un cambio de perspectiva. Europa –segundo Varufakis e os economistas que o apoian– debe descentralizarse e aspirar a unha revolución tranquila, usar as institucións dun xeito diferente, outorgando ao Banco Central Europeo, ao Banco Europeo de Inversións e aos mecanismos de estabilidade e financiamento novas atribucións: programas de conversión de parte da débeda soberana, un forte programa de inversións financiado a través do Banco Europeo de Inversións, solucións bancarias personalizadas, e, por último, un programa solidario de emerxencia social. O que promoveu Varufakis e os economistas que o acompañan, que comparten esta teoría, é: fronte a posicións maximalistas, unha utilización das normas internas da Unión Europea, aquelas que precisamente a fan inxusta, pero sen desembocar nunha revolución real que alongaría o proceso ata o infinito. As propostas deste economista que AGE trae ao Pleno son realistas, centradas en mitigar cada unha das dimensións que identifican a crise: a dimensión bancaria, as débedas, as inversións e a dimensión social. É que, ademais, non son propostas que poidan ser clasificadas de proféticas, rupturistas ou revolucionarias; son máis ben alternativas realistas e coherentes para, se non solucionar, si mitigar a crise da eurozona. Podería ser esta iniciativa o Teseo que Europa necesita, para que se adentre no labirinto da Troika ata dar morte a ese minotauro que na zona do euro toma a forma de políticas de austeridade. Por iso esta deputada votará a favor, pero teño que dicir que pese á miña decepción persoal co Goberno de Tsipras. Máis nada. Moitas grazas.
Grazas, señora Iglesias. Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia, señor González Santín.
Grazas, presidente. Esta iniciativa presentada pola Alternativa Galega de Esquerda insta o Parlamento de Galicia a que solicite ao Goberno do Estado que promova ante os órganos da Unión Europea a adopción dunha estratexia de política macroeconómica para resolver a actual crise. Para iso presenta un estudo firmado por tres reputados economistas, que ademais tiveron responsabilidades políticas: Galbraith, americano, que traballou no Comité Económico do Congreso de Estados Unidos; Holland, que foi parlamentario británico durante dez anos; e o grego Varufakis, que recentemente deixou de ser ministro de Economía grego con Syriza. No fondo, o estudo que aquí se presenta o que vén dicir é que as políticas que se están a levar –estas políticas de austeridade que está a levar a Unión Europea– non son as políticas que se teñen que levar para saír desta crise. É o resumo que, desde logo, eu saco deste estudo. Poderíanse utilizar outros moitos estudos. E tamén aquí nesta tribuna se falou de artigos de economistas tamén de prestixio que así o aseveran. Este estudo propón unha serie de medidas que se poden adoptar dentro do marco xurídico da Unión Europea –quero resaltar isto porque estamos a falar dunhas medidas de mínimos; é dicir, sen modificar o marco xurídico– que o que veñen é a paliar esta situación de crise. Fala dunha subcrise bancaria que xurdiu en Estados Unidos, pero que afectou máis gravemente a Europa que os propios Estados Unidos. E fala dunha situación que xa comentamos nesta tribuna moitas veces: que temos un Banco Central sen goberno e un goberno sen Banco Central. E propón este estudo unha serie de medidas para paliar esta subcrise como que o Banco Central e o mecanismo europeo de estabilidade teñan a supervisión e, no seu caso, o rescate dos bancos que teñan dificultades. Fala tamén dunha segunda subcrise, da subcrise da débeda, causada polo principio de manter na eurozona débedas públicas perfectamente separadas –algo realmente curioso–. Estamos falando dunha unión monetaria, dunha unión económica; sen embargo, as débedas son independentes, con tipos independentes cada unha delas. Maastricht –como todos vostedes saben– permitiu un límite do 60 % do PIB, que foi amplamente rebasado. Bueno, pois este estudo tamén o que pretende é que por parte do Banco Central a súa débeda pase pola débeda permitida en Maastricht, que a asuma o banco. Fala tamén dunha crise de investimentos que pasou. Curiosamente, nos sitios onde máis problemas hai, onde a crise afecta máis, debería ser onde máis se invista. Curiosamente, en todo este proceso pasou xusto o contrario: que nas zonas que máis necesitan ese investimento foi onde máis se desinvestiu. E, polo tanto, pídese que a Unión Europea lance un novo programa de investimentos para paliar a recesión e aumentar a confianza do sector privado. Ademais, explican que os créditos para financiar estas inversións non deben contar como débeda nacional dos distintos países. E, por último, fala tamén dunha subcrise social. Estes anos de austeridade levaron a unha realidade que ninguén pode discutir: que millóns de europeos perderon o acceso a bens básicos, que se disparou o desemprego, moitos perderon a súa vivenda, e que a maioría desta xente depende agora da asistencia social. Polo tanto, o estudo propón un programa de solidariedade social de emerxencia para garantir un acceso a alimentos e ás necesidades básicas de enerxía. Pois ben, o Partido Socialista, desde logo, coincide plenamente coa análise deste estudo e comparte as medidas propostas, aínda que entendemos que isto non é novo. Nós no ano 2010 presentamos un documento –que aquí lles traio– que se titula Reactivar a economía para combater o desemprego. Neste documento xa aparecen moitas destas medidas e outras máis que cremos son necesarias para saír da crise. Por iso apoiaremos esta iniciativa, que nosoutros entendemos que debería incluír outra serie de medidas aplicadas directamente a España que mellorarían, desde logo, o que aquí está pasando. Para nosoutros non chega con saír da crise, senón que hai que saír –e isto para nosoutros é moi importante– coa menor desigualdade posible –algo fundamental–. Nosoutros neste estudo que eu lles comentaba incluïamos algunhas medidas, como que o financiamento do Banco Central Europeo chegue realmente a empresas e fogares, que se elaboren plans específicos de emprego e de inversión cun plan específico para emprego agrario e unha nova política de emprego xuvenil, que se acometa un plan de reformas que estableza obxectivos e inversións, pero nun prazo determinado, non deixalo no aire, ou adiantar ao máximo o programa que deriva do novo marco financeiro 2014-2020. Outra das medidas que tamén cremos que é fundamental é que o Fondo de Emerxencia contra a Pobreza se distribúa da forma máis equitativa posible a través de concellos, de comunidades autónomas ou das ONG. Desde logo –xa remato, presidente–, isto, por poñer algún exemplo. Xa lles digo, eu tamén lles recomendo este estudo; un estudo que creo que pode ser tamén ilustrativo, aínda que nosoutros non o presentemos nunha iniciativa. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor González Santín. Grupo Parlamentario Popular, señor Arias.
Señor presidente, señorías, teño que facer unha explicitación do que imos votar, porque o señor Beiras realmente non o fixo explicitamente; é dicir, dixo que tiñamos que aprobar así, unha proposición modesta, pero exactamente o punto que temos que aprobar é: "Solicitar do Goberno central español" –é dicir, o Parlamento de Galicia solicita ao Goberno central español– "que promova perante os órganos de poder institucional da UE" –é dicir, que nos dirixamos ao Goberno, o Goberno da UE– ", a comezar polo seu consello de xefes de goberno do Estado" –por eles– ", a adopción dunha estratexia de política económica encamiñada a resolver a actual crise, baseada" –baseada, ¿en que?– "na diagnose" –o que di do diagnóstico– "e nas liñas cardinais das políticas económicas contidas no documento titulado Unha modesta proposición para resolver a crise da eurozona" –que se adxunta–. É dicir, dinnos que utilicemos un artigo de tres economistas elaborado no ano 2013, versión 4.0, para que o levemos ao Goberno central, o Goberno central aos parlamentarios europeos –que, dalgún xeito, primeiro os descualificamos para dicir exactamente ¿que?, ¿que di este documento?–... Bueno, na parte dispositiva Alternativa Galega de Esquerda o que di é que hai que loitar contra a austeridade, punto un. En segundo lugar, argumenta, baseándose en todos os discursos de Alexis Tsipras –actual presidente do Goberno e referendado en Grecia–, a xustificación, o diagnóstico, o problema de Grecia, o problema de Europa, etc. E, segundo, logo dinnos que apoiemos a modesta proposición. Un título realmente minimalista, señor Beiras, porque a modesta proposición non é nada máis e nada menos que a proposta dun new deal para Europa. É dicir, nuns pequenos folios, nuns cantos folios, propón todo o que se propuxo en Estados Unidos no ano 1933 polo presidente Roosevelt para sacar da crise económica mundial, comezando por Estados Unidos. É unha metaproposta; é megalomanía revestida de minimalismo literario, pero realmente non é nada. Entón, realmente, ¿que di isto? Hai unha cousa, di: a eles gustaríalles facer outras cousas. Pero a min chámame a atención o seguinte: que, tratándose dun artigo –porque é un artigo de revista dalgún xeito–, pois nós, o Parlamento galego, digamos: ¿non temos tres economistas suficientes no Centro de Estudos Europeos, nas facultades, etc., para facer un papel que tentarei demostrar que é moi sinxeliño e equivocado, tecnicamente falando? ¿Non hai tres economistas galegos para traer aquí, señor Beiras? ¿Necesitamos sacar un artigo do 2013 do ministro Varufakis, que é un profesor da Universidade de Atenas, cun profesor da Universidade de Texas e con outro profesor inglés? ¿Non temos aquí suficientes galegos? ¿Non hai tres economistas españois? Pero se hai algúns catedráticos na London School, por exemplo, e incluso un montón de galegos en todas partes. Pero, bueno, a min paréceme que non está moi axeitado. E o que nos di é o seguinte: primeiro, é un artigo internacionalista, non nacionalista –o que me estrañou–, porque o que están defendendo aquí é que lles quiten ás nacións e aos estados as competencias de regulación financeira; dino claramente cando din que hai que sacar as competencias legais dos estados e darllas ao Mede. O Mede é o mecanismo de estabilidade financeira que está formado por gobernadores e á súa vez representantes do Estado, pero gobernando en Europa; é dicir, desnacionalizar a política financeira. A min paréceme bastante incoherente que nós, uns economistas galegos, imos dicir, do Parlamento de Galicia, privemos a España de competencia financeira na resolución da crise bancaria. Non entendo como se pode dicir isto. En segundo lugar, non hai unha análise de por que Grecia é a máis endebedada, de segunda España, etc., de cal é o proceso de endebedamento e de como se sae dun proceso de endebedamento. É un documento sen cifras cuantitativas e presupostarias onde se quita. Soamente se dá un deseño institucional, que é o que está funcionando, que xa viña funcionando na Unión Europea, pero non ten nada de novidoso; é realmente economía mediática pura. Isto é economía mediática pura, non teoría económica. Entón, di: que o financie o Banco Europeo de Inversións e o Fondo Europeo de Inversións, que é un fondo de capital-risco, e que se produza un sistema de convalidación das débedas estatais públicas; que o Banco Central Europeo as colla, utilice mecanismos de Maastricht, os converta en bonos e, ademais, eses bonos deben ser autofinanciables, que é o grandísimo problema. ¿Como? Xeralmente, despois para financiar...
Vaia rematando.
...todos os presupostos... Pasóuseme o tempo. Loxicamente, non me dá tempo, e nada máis. Quero dicir que por estes motivos non podemos... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] votar esta proposición, por este tipo de motivos científicos de procedemento. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Arias. Réplica do grupo autor da proposición non de lei, señor Beiras.
Si, brevisimamente. Primeiro, quero agradecer as intervencións dos portavoces e das portavoces, do compañeiro Jorquera, de Carmen Iglesias e de González Santín que, naturalmente, entenderon de que ía este asunto. Da banda de aló non se enteraron, pero é o habitual. Ademais, agradezo a emenda do BNG, que actualiza cousas, porque do que se trataba non era de facer unha proposta pormenorizada da política económica. Aquí hai unha clave, pero pola banda de aló non se enteran. A modesta proposición xa no seu momento e logo o que fixo Varufakis na súa xestión como ministro foi xogar a provocar un paradoxo. O paradoxo consistía no seguinte: que precisamente os considerados como rebeldes ante a Unión Europea estaban facendo propostas que defenden a Unión Europea –non como é agora–, que defenden incluso a unión monetaria e que intentan salvar o euro e a zona euro, mentres que a Troika destrúe a Unión Europea e destrúe a unión monetaria. Por unha banda, a modesta proposición respecta as normas dos tratados, é dicir, non pode ser máis considerada, non pretendemos facer nada; demostra que dentro dos tratados se pode facer doutra maneira, e, en cambio, a Troika viola as súas propias normas, e, por suposto, o eurogrupo carece de normas, como está demostrado cando resulta que se fixo evidente que nin sequera tiña un regulamento de funcionamento, e son os que toman as decisións. Non sei se ao señor Arias lle vale de algo isto ou non, pero xa non lle valía hai moito tempo e, polo tanto, que siga así, e vostedes sigan tamén como están. Van moi ben. Eu considero que foi un éxito que polo menos se provocase este debate sobre as cuestións fundamentais, e non só coller el rábano por las hojas, que é o que acostuman facer algúns que non saben alimentarse. Nada máis. Moitas grazas.
Grazas, señor Beiras. Proposición non de lei do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de D. Ricardo Vicente Docasar Docasar e dous deputados/as máis, sobre as actuacións que debe levar a cabo a Xunta de Galicia co fin de ralentizar o calendario de implantación da LOMCE
A esta proposición non de lei presentáronse emendas do Grupo Parlamentario Mixto e do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego.
Para a defensa da proposición ten a palabra o señor Docasar.
Moi ben, grazas, presidente. Señorías, bos días. E grazas, conselleiro, por estar aquí, sempre vostede coida eses detalles e agradécense. O Grupo Socialista foi tremendamente crítico durante todo o proceso de elaboración e posta en marcha da LOMCE tanto no conxunto de España como aquí en Galicia. Entendiamos no seu momento e seguimos entendendo hoxe que este país perdera unha magnífica oportunidade de dotar dunha vez por todas o sistema educativo de estabilidade; cuestión que, por certo, leva moito tempo demandando con grande insistencia o conxunto da comunidade educativa deste país, co iluso desexo de evitar que as leis educativas se cambien cada vez que se produce un cambio de goberno. O Grupo Socialista considerou sempre que, a pesar do que se ten afirmado con moi pouco rigor, o noso sistema educativo mellorou de maneira importante nos últimos anos, e quizais tan malo non debe de ser cando os nosos titulados son tan ben recibidos nos países estranxeiros. Durante este tempo foron varios os asuntos que teñen concitado gran controversia na comunidade educativa galega: calendario precipitado e chapuceiro de implantación da lei e dos novos currículos de primaria, ESO, bacharelato e FP básica, e todo o que iso conleva para efectos de organización e funcionamento dos nosos centros educativos; caótica política de libros de texto; ou o inicio das famosas reválidas, por poñer tan só algúns exemplos ben significativos. Ao Grupo Socialista teñen chegado tamén nos últimos tempos algunhas informacións de diferentes responsables de centros educativos en relación cos dereitos que lles outorga a nova lei educativa e que, curiosamente, non están sendo aplicados, dando a sensación de que o Goberno galego aplica a nova lei como lle peta. E diso falarei tamén ao longo da miña intervención, e máis en concreto de determinados aspectos contemplados nos artigos 122 e 122 bis da propia LOMCE e que teñen a ver coa autonomía de xestión dos propios centros. Señorías do Grupo Popular, vostedes empeñáronse a fondo para poñer en marcha esta nova lei educativa que case ninguén quería e para facelo –insisto niso– dunha maneira precipitada, atropelada e francamente chapuceira. E aos datos obxectivos me remito, pois están á vista do conxunto da comunidade educativa. Non hai precedente na nosa historia democrática de implantación dunha lei educativa de maneira tan precipitada, caótica e temeraria. Vostedes implantaron precipitadamente o curso pasado os currículos de primaria e de FP básica, e veñen de facer o mesmo neste curso cos decretos de secundaria e bacharelato. É dicir, puxeron en marcha en pouco máis dun ano toda a primaria, a FP básica, case toda a secundaria e primeiro de bacharelato. E vostedes deberían de saber, porque teñen experiencia de goberno, que unha implantación tan precipitada poñería en enormes dificultades o conxunto da comunidade educativa, aínda que iso pareceu importarlles ben pouco. O Grupo Socialista advertiulle neste mesmo Parlamento en xuño a don Román Rodríguez que serían numerosos os problemas organizativos de tal implantación, e os feitos veñen agora darnos tristemente a razón. A tardía aprobación e publicación no DOG do Decreto de secundaria e bacharelato trouxo dificultades reais para elaborar horarios, programacións didácticas e mesmo para a matriculación nos centros, xerando mesmo conflitos entre os propios departamentos didácticos, pois non tiveron tempo material para debater sosegadamente nos claustros esta nova situación. Aí temos tamén o caos xerado cos libros de texto ao convivir libros de dúas leis distintas, ao convivir bancos de libros das ANPA e da propia Consellería coa denominada gratuidade solidaria modelo Feijóo. Señorías, eu preguntábame en xuño que poderosas razóns poderían existir para someter o conxunto do sistema educativo a unha situación semellante, e só fun capaz, señor conselleiro, de atopar unha explicación: tiñan vostedes moita présa por implantar a LOMCE porque sabían e saben que é unha lei con clara data de caducidade. Tratábase por enriba de todo de deixar todo atado e ben atado antes de que en decembro perdan vostedes as eleccións. Eu pedinlle precisamente a don Roman no Pleno deste Parlamento, en xuño, que se dirixira ao Goberno de España para que este convocara con urxencia a Conferencia Sectorial de Educación, unha vez que xa estaban constituídos todos os novos gobernos autonómicos saídos das eleccións celebradas o pasado 24 de maio. A idea era precisamente compartir cos novos gobernos autonómicos saídos das urnas do 24 de maio o que había que facer; saber se o Partido Popular estaba disposto a parar ou alomenos ralentizar o calendario de implantación da LOMCE que estaban pedindo insistentemente 12 das 17 comunidades autónomas, ou ben se optaban, como optaron, por continuar co temerario calendario de implantación da mesma, aínda sabendo que ese calendario estaba asfixiando literalmente o conxunto da comunidade educativa do país. Eu dicíalle tamén en xuño a don Román, para intentar convencelo –iluso de min–, que non olvidaran que o mapa autonómico mudara radicalmente, xa que as eleccións últimas cambiaran moitos gobernos de mans, e xa vostedes soamente gobernaban en 5 das 17 comunidades autónomas; polo tanto, o cambio era substancial. Lamentablemente, o Partido Popular non me fixo caso, pasou polo medio o verán e aquí seguimos erre que erre con este calendario temerario de implantación da LOMCE. Non fixeron vostedes caso e agora temos unhas eleccións xerais a finais de ano, nas que todo apunta a que cambiará o Goberno. Será, donas e cabaleiros do Partido Popular, o momento de corrixir a insensatez que vostedes fixeron. Será o momento de facer unha nova lei educativa con amplo consenso social e político, e con capacidade real de durar no tempo –e xa lles anuncio que, se non podemos facelo contando con vostedes, teremos que facelo sen contar con vostedes–. Será o momento de iniciar o camiño para alcanzar en oito anos un investimento educativo do 7 % do PIB, tal e como temos prometido no Partido Socialista. Será o momento de empezar a recuperar os preto de 400 millóns de euros perdidos na educación galega. Será o momento de empezar a repoñer progresivamente as condicións laborais e profesionais arrebatadas ao colectivo docente. Será tamén o momento de empezar a repoñer paulatinamente as prazas perdidas de profesores, convocando unha potente oferta de emprego público en 2016. Será o momento de poñer en marcha un plan para mellorar as instalacións dos centros educativos e para renovar equipamentos didácticos, fundamentalmente equipamentos informáticos. Será o momento de poñerse a traballar para corrixir en serio e non con autobombo a fenda dixital existente entre centros, segundo a súa ubicación xeográfica, segundo estean nas cidades ou no medio rural. Será o momento de fornecer cos recursos prometidos os centros educativos que implantaron hai un ano a FP básica e que aínda a día de hoxe, señor conselleiro, non viron un só euro. Será tamén o momento de garantir e de saber se somos quen de garantir que ningún neno ou nena de ensino obrigatorio asista á clase sen libros de texto e material escolar. Será o momento de comprobar se os centros educativos recuperan as partidas para os seus gastos de funcionamento. E será tamén o momento de saber se as tres universidades galegas contan cun novo plan de financiamento que garanta un servizo público e de calidade. Eu sempre sostiven –e sosteño tamén hoxe– que en educación non hai receitas máxicas. En educación existe o traballo constante e sostido no tempo. Necesitamos recursos, pero, por enriba de todo, necesitamos coidar e respectar o noso profesorado, pois sen el non hai reforma milagreira que mellore o sistema educativo. Eu son dos que pensa que, a pesar do que se ten afirmado con moi pouco rigor, o noso sistema educativo mellorou nos últimos anos. O que toca agora, que xa somos a Alemaña do sur, é recuperar paulatinamente os orzamentos educativos que se perderon durante a crise. Pretendían vostedes coa posta en marcha da nova lei alcanzar aínda máis cotas de privatización no noso sistema educativo, e culpabilizar o mesmo de cousas que pouco ou nada teñen que ver con el. ¿Ou é que acaso o actual sistema educativo ten culpa do paro do país ou de non ter formado axeitadamente persoal cualificado para o noso tecido produtivo? Basta mirar como son recibidos os nosos titulados no estranxeiro para darnos conta de que iso é unha auténtica falacia. Quero rematar, señorías, afirmando que a LOMCE supuxo un ataque directo na liña de flotación da escola pública deste país. Para os socialistas esta é claramente unha liña roxa que vostedes traspasaron sen complexos, e teñen que saber que o Partido Socialista terá memoria. ¿Que pedimos, pois, no día de hoxe? Pedimos que ralenticen –e insisto na palabra ra-len-ti-zar– o calendario de implantación da LOMCE, que negocien co resto de comunidades autónomas esta cuestión, mentres non se fai unha nova lei. E pedimos tamén que cumpran mentres tanto certos aspectos do artigo 122 da propia LOMCE se queren propiciar en serio a autonomía de xestión dos centros, que tanto proclaman coa boca pequena, e que non limitaen esa suposta autonomía a xestionar os temporais en inverno cando veñen ciclos de cicloxéneses. Polo tanto, señorías do Partido Popular, teñen unha oportunidade de facerlle un favor á comunidade educativa, de escoitar unha vez, aínda que sexa de vez en cando –creo que non está mal–, o que dicimos dende as bancadas da oposición, o que di o Grupo Parlamentario Socialista. Se non o fan, alá vostedes, e xa darán contas diante da comunidade educativa galega. Moitas grazas.
Grazas, señor Docasar. Grupo Parlamentario Mixto, señora Iglesias.
Grazas, presidente. Levamos debatido neste hemiciclo moitas iniciativas por mor desta lei, da LOMCE, e os resultados das últimas convocatorias electorais anuncian que... Bueno, practicamente xa é un debate estéril porque vai haber un cambio nas políticas educativas. Así nolo amosan os resultados electorais das últimas convocatorias. Estase acabando o bipartidismo e o Partido Popular está en pendente total. Así que aos gobernos do PP lles queda pouco e á LOMCE tamén; é unha reforma sen consenso, acompañada duns orzamentos que recortan un investimento en educación, precarizan as condicións do profesorado e merman a calidade do ensino público. Ademais, é unha lei mercantilista cando representa –entrecomiñado e textualmente– "unha aposta polo crecemento económico e por conquerir vantaxes competitivas no mercado global", e nesa deriva somete os centros educativos a esencias do mercado competitivo, clasificando os centros en rankings ou someténdoos a probas externas a nivel estatal para ofrecer unha clasificación de colexios segundo os resultados públicos do ranking onde se ordenarán, coma se dunha liga de fútbol se tratara, señorías, convertendo a educación nunha carreira de obstáculos con múltiples reválidas e optando pola recentralización e control do currículo pola Administración. É unha lei clasista e segregadora, a través de itinerarios selectivos e temperáns, e que recorta o financiamento segundo os resultados, eliminando así progresivamente a igualdade de oportunidades e a formación común durante a etapa obrigatoria e establecendo textualmente tamén que "as opcións de calidade educativa deberán ser competitivas". Instaura, en coherencia con ese modelo de competencia, o pago por resultados, propio do mundo empresarial e non do ámbito educativo, porque a LOMCE aposta pola xestión empresarial dos centros educativos, socava a participación democrática da comunidade educativa e fomenta o negocio, ademais da dubidosa constitucionalidade da concesión de concertos a centros que segregan por sexos. Polo tanto, señor deputado, hai que paralizala, por iso presento... A primeira parte da miña emenda di que hai que paralizala xa. E o punto 3 do texto resolutivo desta PNL demanda ao Goberno cumprir todo o contemplado nos artigos 122 e 122 bis da LOMCE. Comparto a aplicación de que se cumpra o artigo 122, que se refire aos recursos dotacionais e humanos, totalmente, pero non do artigo 122 bis, que se refire ás seccións destinadas a fomentar a calidade dos centros educativos, porque a aplicación deste artigo supón xestionar os centros segundo as receitas da empresa privada, mediante unha maior autonomía financeira que requira das fontes de financiamento privadas ante a insuficiencia da pública. Financiamento externo de patrocinadores, que impoñen os seus logotipos e exixencias, introducindo intereses privados e mercantís na educación pública. A isto engádese a especialización dos centros para ofertar unha oferta competitiva –outra vez competitiva– e diferenciada á clientela e supón unha especialización dos centros nos ámbitos curricular, funcional ou por tipoloxía do alumnado. Isto condena legalmente á exclusión de determinado tipo de alumnas, que son as inmigrantes, as minorías, as que teñen dificultades de aprendizaxe... Ademais, implica esta lei, para o director, autonomía para a súa execución, tanto dende o punto de vista da xestión de recursos humanos como materiais e financeiros, o que se traduce en que o director ou directora poderá establecer os requisitos e méritos para os postos de persoal funcionario e poderá rexeitar interinos procedentes das listas. Rómpense, polo tanto, con este artigo os principios de transparencia, mérito e igualdade na conformación das plantillas docentes e aséntase a privatización da xestión, dos centros do ensino público e do seu financiamento, por iso presento esta emenda. Estando de acordo en que o Goberno debe escoitar o clamor...
Silencio, por favor.
...da comunidade educativa galega...
Silencio, por favor. Hai un murmurio moi grande na sala. ¡Por favor, silencio! Grazas.
Grazas, presidente. Estando de acordo en que deben de escoitar o clamor, pois penso que o que hai é que paralizala ou, no seu caso, os artigos de dubidoso beneficio para a mellora da calidade educativa no ensino público, entre os que, segundo o criterio desta deputada, se atopa o artigo 122 bis. Moitas grazas e máis nada.
Grazas, señora Iglesias. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, señor Pombo.
Grazas, presidente. Bo día, conselleiro; bo día, señorías. O Grupo Parlamentar do Bloque sempre defendeu adiar a aplicación da LOMCE na Galiza para evitar as consecuencias negativas que esta lei está introducindo no noso sistema educativo. Tamén a maior parte da comunidade educativa galega pediu adiar esta lei pola gran controversia que causou á hora da implantación dos novos currículos, do desenvolvemento normativo ou das reválidas do franquismo que volven, e que só aplica, digamos, a imposición negativa. O BNG loitou sempre contra a aprobación da LOMCE porque entendemos que invadía competencias da Xunta en materia educativa, e a propia Xunta non fixo nada para defender as súas propias competencias. Non é ningunha novidade, pois, que por medio dunha emenda nós intentemos que se recolla unha vez máis adiar a aplicación da LOMCE no noso país como única maneira de evitar a aplicación dunha lei letal para o ensino público galego; unha lei que, ao noso entender, impide o dereito á educación de todo o alumnado; unha lei que esquece o noso idioma, que privatiza e mercantiliza a educación, que desterra a igualdade de oportunidades, que reforza a confesionalidade, que incluso promove a segregación do alumnado e que reincorpora as famosas reválidas do franquismo. Mesmo o Consello Escolar de Galicia reclamou adiar a aplicación da LOMCE, reclamou a súa retirada para evitar as improvisacións, premuras, defectos e chambonadas producidas pola implantación apresurada desta lei no noso país. Mesmo reclamou tamén o adiamento da LOMCE na primaria, na secundaria e no bacharelato a maior parte da comunidade educativa, que xa está farta de présas, improvisacións, recortes, etc. A comunidade educativa galega non quere repetir un curso máis os defectos que xa observamos o curso pasado. Por todo iso, o Bloque presentou unhas emendas que espero que sexan aceptadas polo ponente do Grupo Socialista. Nós apoiamos, efectivamente, a petición de toda a comunidade educativa de ralentizar a implantación da LOMCE, mais entendemos que é fundamental a emenda que presentamos no punto segundo, que di que o Parlamento inste a Xunta de Galicia a facer xestións diante do Goberno do Estado para establecer os mecanismos que permitan adiar a aplicación da LOMCE na Galiza. O BNG defende que a LOMCE debe ser paralizada, como xa está a suceder noutros territorios; noutros territorios nos que a comunidade educativa reclamou, mais que os novos gobernos si souberon escoitar esas comunidades educativas. O BNG reclama da Consellería que deixe de comportarse como un instrumento ao servizo da ideoloxía do Partido Popular e asuma as súas responsabilidades, velando polo que é mellor para os galegos e as galegas, que neste caso para nós pasa necesariamente pola paralización da LOMCE. Mais o BNG tamén lle reclama á Consellería que teña responsabilidade, coherencia e respecto e unha actuación que priorice a calidade do ensino. Por esa razón presentamos unha nova redacción do terceiro punto desta proposición non de lei, na que se trata nin máis nin menos que de facer xestións diante do Goberno do Estado para garantir que todos os centros públicos galegos teñan recursos educativos, humanos e materiais necesarios e suficientes para ofrecer un ensino de calidade. E mais outro apartado: que todos os centros públicos galegos dispoñan das ferramentas necesarias para desenvolver proxectos educativos de calidade. Agardo, señor ponente do Grupo Socialista, que acepte a emenda do BNG polo ben do ensino público galego, pola mellora da calidade do ensino público galego e para poder adiar unha lei LOMCE totalmente negativa para os intereses do ensino público galego. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Pombo. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, señor Vázquez.
Moitas grazas, señor presidente. Bo día de novo a todos e a todas. Creo que dende Alternativa Galega de Esquerda temos dito todo o posible, todo o mencionable, sobre a LOMCE, sobre as súas consecuencias e sobre as consecuencias que tería para o noso país a aplicación desta lei, pero, desgraciadamente, mesmo as previsións de AGE están a verse superadas: nas reválidas, que ían ser presentados os seus resultados a final de curso, en xullo, finalmente se presentaron hai escasos días, en setembro, con datos estatísticos mesmo contraditorios que xeraron tamén moitísima confusión; a presentación dos currículos de xeito tardío; a implantación da FP Básica de xeito absolutamente atropelado e caótico; as materias curriculares feitas a toda présa, acumulando o traballo administrativo para os centros; e sobre todo algo no que Alternativa Galega de Esquerda leva feito insistencia dende o principio, nun modelo educador segregador, que tivemos en España durante décadas, durante toda a etapa franquista, un modelo educador segregador que separaba os nenos non só en función do seu sexo, senón tamén en función do seu rendemento, clasificador. Conseguiramos ao longo da transición acadar un modelo de educación integrador. O noso gran reto era acadar a inclusión, entender a diferenza como unha riqueza e non como un problema a resolver, que era no punto no que estabamos. Ben, todo iso dinamitouse, voou polos aires e agora volvemos non só a quedarnos no modelo integrador senón que retrocedemos cara á segregación. Esa é a gran traxedia. Todo iso o advertimos, pero, como diciamos, as nosas previsións están a ser superadas. Nós afirmamos que a LOMCE atentaba contra os dereitos educativos do alumnado, pero o que estamos percibindo, do que nos estamos decatando agora mesmo, é que está a atentar contra os dereitos fundamentais máis básicos do alumnado, non só contra o dereito á educación. Recentemente realizamos unha visita a un centro, Vite, que está a dous quilómetros deste Parlamento. Alí falamos coas familias dos nenos e comentábannos como nenos con necesidades educativas especiais que estaban dando progresos, por exemplo, no ámbito das súas necesidade, no ámbito motriz, que estaban empezando a dar os seus primeiros pasos e a poder camiñar, volvían ter que ser reducidos a unha silla, a unha cadeira de rodas, e, polo tanto, non tiñan o apoio necesario para continuar dando eses progresos. Ou nenos que estaban dando progresos, por exemplo, en control de esfínteres, e que, polo tanto, xa non necesitaban usar cueiros, co apoio necesario, volvían utilizar os cueiros porque non tiñan axuda necesaria. Isto non atenta só contra o seu progreso académico, contra o seu progreso persoal, contra o seu progreso social, isto atenta contra a súa dignidade como persoas. Ese é o inverosímil retroceso no que estamos plenamente metidos. Non estamos só atentando, polo tanto, contra dereitos educativos, senón contra dereitos humanos básicos, e iso está a acontecer a menos de dous quilómetros deste Parlamento. Polo tanto, nós defendemos e dicimos que as consecuencias da LOMCE se reflicten nun retroceso sen precedentes para o noso país que vai ser moi difícil de recuperar aínda que esa lei sexa finalmente derrogada, que é o que nós defendemos. Faltan recursos ordinarios, que son a mellor ferramenta para traballar e atender a diversidade; a diversidade entendida no seu sentido máis amplo: diversidade de intereses, diversidade de motivacións, de gustos, de capacidades e de ritmos, e son os recursos ordinarios os que permiten atender esa diversidade, pero faltan tamén os recursos específicos e tamén os recursos extraordinarios, como ben acabo de dicir neste momento. Por iso dende o punto de vista da Alternativa Galega de Esquerda o necesario é traballar para que a LOMCE sexa derrogada, non soamente para que se adíe a súa aplicación. Con todo, entendemos a iniciativa do Grupo Socialista, porque, dende o noso punto de vista, temos que traballar para ser insubmisos con esta norma, e dixémolo publicamente. Pero non estamos de acordo co punto terceiro da proposición non de lei do Grupo Socialista porque en todo o referido ao artigo 122, especialmente ao 122 bis, no que se pretende avanzar na autonomía das direccións, unhas direccións que acadan poderes case plenipotenciarios, que son designadas practicamente a dedo pola propia Administración, non só se atenta contra o funcionamento democrático dos centros, senón que se outorga un funcionamento empresarializado e puramente economicista dos mesmos. Preténdese dar autonomía ás direccións para adaptar os recursos humanos, para establecer os requisitos e os méritos para a cobertura dos postos docentes, para rechazar ou elixir o profesorado interino destinado nos centros, para solicitar, por exemplo, unha prórroga dunha comisión de servizos dos docentes con destino no centro. Nós non queremos que iso sexan competencias do director, e menos en exclusiva súas; sería, en todo, caso dos órganos do centro. Cremos que esas son competencias da Administración...
Remate, por favor.
...e que dar esas competencias plenipotenciarias ás direccións non beneficia a mellora da calidade do ensino. Polo tanto, entendemos que a emenda presentada polo Bloque Nacionalista Galego mellora a redacción. De ser admitida polo Grupo Socialista, nós apoiaremos esta iniciativa; do contrario, teriamos que absternos. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Vázquez. Grupo Parlamentario Popular. Señor Fariñas.
Grazas, señor presidente. Debatemos hoxe, señoras e señores deputados, novamente, a aplicación dunha lei orgánica, e, señor conselleiro, bis, bis, bis, el estribillo. Estamos aquí debatendo sempre, dándolle voltas ao mesmo muíño, sen chegar a ningunha conclusión, sen aportar ningún argumento novo, absolutamente ningún, siempre la misma cantinela y con el mismo fin: criticar a política educativa do Partido Popular, punto pelota, acabouse a argumentación. Pero é que esta vez introdúcesenos unha argumentación que ata agora non viramos no Partido Socialista de Galicia, que é a contradición pura e dura. Non hai máis que ler a súa proposta e escoitar o señor Docasar para ver que esa contradición é constante ao longo da exposición de motivos e mesmo na parte dispositiva desta proposición non de lei. Eu recoñezo que é moi difícil manter un criterio cando ese criterio non existe ou non vai moito máis alá, como dixen ao principio, de opoñerse a todo o que fai o Goberno democrático, lexítimo, maioritario, que representa a maior parte dos galegos e das galegas dun país que se chama Galicia. Pero miren, é que piden ao mesmo tempo ralentizar, que foi a palabra que empregou o señor Docasar, ralentizar a aplicación da LOMCE, pero é que ao mesmo tempo pide incumprir ao 100 % unha das partes da mesma lei. Entón, ralentizar un poquito, pero no de todo, segundo a receita que lle guste máis a cada un en cada caso. Pero é que esa contradición, señor Docasar, tena que despexar, porque nós de verdade que non a entendemos. E, ademais, se vai vostede coa ralentización pola flexibilización da aplicación do calendario da LOMCE, pois home, saiba vostede: o que pasa é que algún dos compañeiros por esa conferencia sectorial que pedía vostede –que, por certo, pide aquí de novo que se volva celebrar pero xa se celebrou en agosto; igual algúns estaban de vacacións, pero foi en agosto, señor Docasar–, claro, e nesas conferencias sectoriais foi onde unha das primeiras conquistas da Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria de Galicia, foi precisamente a flexibilización do calendario na súa aplicación dunha lei orgánica, como dixen antes. Pero é que hoxe pedir iso é unha perda de tempo, porque na última conferencia sectorial tamén todos os conselleiros de todas as comunidades autónomas se comprometeron a cumprir a lei e aplicala. Nestes momentos está en aplicación en todas as comunidades autónomas, en Galicia tamén, por lealdade institucional, por convencemento evidentemente, pero por lealdade institucional, a mesma lealdade institucional que tivo este grupo parlamentario e o Goberno da Xunta cando tocou de cumprir leis do Partido Socialista e outros compañeiros de goberno que tiña en Madrid, a mesma lealdade institucional. Cumprir a lei, que parece escusado ter que dicilo nunha cámara lexislativa, cumprir a lei. [[Murmurios.]] E é a mesma lealdade institucional que se lles podía pedir a vostedes, pero que vostedes non teñen. Pareceron moito máis atarefados en apoiar teses, non a Galicia, non os galegos e as galegas, non o noso sistema educativo galego, máis preocupados por defender as teses dos conselleiros socialistas de comunidades autónomas do resto de España, ou pode ser que do secretario de Educación de Ferraz, porque esas son as teses que veñen defender aquí, para nada o sistema educativo galego. E piden tamén o xa debatido. Pero é que ten graza que veñan pedir aquí a aplicación íntegra do 122 e do 122 bis, [[Murmurios.]] cando precisamente o recorte de profesorado se vén producindo porque foron eles, cunha lei deles, os que reduciron a taxa de reposición ao 10 %, e agora piden que se aumente, cando xa saben que este ano está aprobada a taxa de reposición do 50 %, e que está anunciado na mesma conferencia sectorial –da que acostuman a levantarse e marcharse, maioritariamente os socialistas–, está aprobado que sexa do 100 % para o ano que vén. Por certo, conferencia sectorial da que as comunidades autónomas nacionalistas, señor Pombo, saíron cunha –comiñas– "valoración positiva" –pecho comiñas–. Aquí parece ser que non é tan valorable positivamente. En calquera caso, señorías, o sistema educativo galego traballa cara a ese 122 bis, a proporcionar calidade ao sistema educativo galego, a non volver ao de atrás, que é a historia que nos veñen aquí de derrogar a lei nada máis chegar. Non chegarán, non haberá derrogación, pero, en todo caso, non é responsable, non é responsable tratar de volver a un sistema educativo que nos últimos informes pertencentes á época do seu goberno dicía: "España suspende, España por debajo de la media de la OCDE...,"
Remate, por favor.
..."e indica que el sistema..." –remato, señor presidente– "perdió equidad". Un 35 % máis de gasto sen resultado, pouca autonomía dos centros, máis diferenzas entre ricos e pobres, escasa avaliación dos mestres, baixa porcentaxe de excelentes e demasiados repetidores. Esa, señor conselleiro, é a proposta para a que veñen aquí propoñer isto: derrogar. E respecto da privatización, recorde vostede a LOPEG e o que dicían os sindicatos de clase e os directores dos centros, que era o primeiro paso para a privatización. Xa daquela andabamos así, coa privatización, pero daquela era...
Remate, remate, por favor.
...o señor Pertierra...,
Remate, remate xa.
–remato, señor presidente–, despois do sucedido polo señor Touriño, que foi o que puxo os libros gratuítos e solidarios en mans dunha empresa privada. [[Murmurios.]] Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Fariñas. Grupo autor da proposición non de lei. Señor Docasar.
Moi ben. Señor conselleiro, señor Fariñas, véxoos encantados, están encantados vostedes, vostedes consideran que cando un fala aquí e fala dende a experiencia de ser un profesional do mundo da educación e dicirlles cousas que están pasando no sistema educativo, vostedes interpretan que lles estamos contando un conto, ¡alá vostedes!, ¡alá vostedes! Evidentemente, eu non pido a insubmisión da LOMCE. Coñece perfectamente cal é a postura do Partido Socialista co tema da LOMCE, estivo claro desde o primeiro momento, non hai ningunha dúbida. Tivemos sempre claro que, se temos oportunidades de goberno, será derrogada. Iso que lles quede claro. Dixémolo sempre, e ademais puxemos frases moi precisas, dicindo: "durará o que dure Rajoy na Moncloa." Niso non teñan ningunha dúbida. Claro, ¿en que momento estamos agora? Agora evidentemente eu son unha persoa responsable, o Grupo Socialista é un grupo responsable, somos un partido que goberna, que gobernou e que quere volver gobernar. Eu non podo pedir agora mesmo no Parlamento que se paralice, nestes momentos en que está o curso en marcha, que paralicemos a LOMCE. Eu non son gilipollas, dito así [[Risos.]] , ¡eh!, eu son unha persoa responsable; polo tanto, ¿que lles pido? Que ralenticen, que moderen esa aplicación, esa aplicación que está asfixiando –gústelles ou non escoitalo en sede parlamentaria– as comunidades educativas e que está asfixiando o profesorado. ¿Ou é que acaso eu lles conto un conto se lles digo agora mesmo aquí, agora mesmo, señor conselleiro, en sede parlamentaria, solemnemente –vostede é o máximo responsable da Consellería de Educación–: vostede ten claro a día de hoxe que os centros educativos entregaron o 15 de setembro en secundaria e bacharelato as programacións didácticas? ¿Vostede teno claro? Eu dígolle hoxe aquí que non, que non están entregadas, porque non saben nin como teñen que facelas, non recibiron instrucións, non se lles dixo [[Murmurios.]] desde a Inspección Educativa como facelas, e eu emprázoo a que me dea datos –se os ten– de que porcentaxes de programacións didácticas foron entregadas en tempo e forma. E iso é consecuencia dun calendario temerario de implantación, e a vostedes poderalles gustar ou non, ¡alá vostedes!, pero que hai un cabreo enorme na comunidade educativa non teña ningunha dúbida, señor Fariñas, é así; e tamén vostede, por suposto, que tamén é vostede un profesional da educación –tamén o sei, eu iso non o vou discutir–. Pero se vostedes miran para outro lado e deixan que a comunidade educativa se vaia asfixiando, ¡alá vostedes! Falen e tomen decisións, tomen decisións de controlar estas cuestións que acabo de dicirlles. Eu púxenas encima da mesa. Nestes momentos o Partido Socialista non é responsable do Goberno, pero vostedes si, e teñen que procurar por todos os medios garantir que o sistema funcione, e estano poñendo en perigo. E tamén lles digo que están poñendo –e non estou dicindo insubmisión– o sistema educativo e o profesorado ao borde da insubordinación, gústelles ou non; e os pais, co tema do caos dos libros de texto. ¡Alá vostedes! Sigan por aí, con nós non conten. As emendas non as vou aceptar, porque non quero darlles a eles ningunha posibilidade de que me digan que quero paralizar a LOMCE, agora mesmo quero ralentizar a súa aplicación. E do artigo 122, sería para discutir longo e tendido. O único que pido é que se falamos de autonomía de xestión, por favor...,
Remate, por favor.
...unha cousa que lles dá xestión aos centros e aos directores, por favor, non lla paralicemos, porque dá a sensación que de a autonomía de xestión quere dicir que xestionen cando hai un temporal. Nada máis, moitas grazas.
Grazas, señor Docasar. Proposición non de lei do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de Dª María do Carmen Acuña do Campo e dous deputados máis, sobre a entrada en vigor do Plan nacional para a abordaxe da hepatite C no Sistema Nacional de Saúde e a súa aplicación no ámbito dos centros penitenciarios en Galicia
A esta proposición non de lei non se presentaron emendas. Para a defensa da mesma ten a palabra a señora Acuña.
Grazas, presidente. Bo día, señorías. Lamento non poder darlle os bos días á conselleira de Sanidade, pero si lles quero dar os bos días aos representantes da Plataforma de Afectados e Afectadas pola Hepatite C de Galicia. Bo día e moitísimas grazas polo voso traballo. O Goberno estalles negando aos presos e ás presas de Galicia o acceso aos novos tratamentos da hepatite, e o Grupo Parlamentario Popular parece que está de acordo con esa barbaridade, posto que na Comisión 5ª votou en contra da solicitude que para remediar ese problema nos fixo chegar a propia Plataforma de Afectados e Afectadas pola Hepatite C de Galicia, solicitude que hoxe os socialistas volvemos presentar para darlle ao PP a oportunidade de rematar coa maior inxustiza que se pode cometer en política: a de discriminar as persoas no acceso á atención sanitaria. Está claro que un goberno ético, un goberno social, como asegura o presidente Feijóo que é o seu, non pode consentir que a poboación reclusa dos cárceres galegos non teña dereito a curarse, non teña dereito a recibir o tratamento médico indicado; tratamento médico indicado, ademais, para unha enfermidade como é a hepatite C, que pode matar, señorías, ou provocar lesións graves e irreversibles. Resulta incrible ter que recordar que estamos a falar de persoas que están cumprindo unha condena, e por iso privadas de liberdade, pero que por suposto seguen tendo dereitos. Pero é que, ademais, o motivo polo que se lles nega este tratamento aos presos e presas, polo que se lles nega o dereito máis fundamental, o dereito á saúde, a esas persoas, non é, señorías, outro que entre o Ministerio do Interior e o Sergas non se poñen de acordo sobre quen ten que pagar ese tratamento. E claro, como non se poñen de acordo, decidiron iniciar un litixio nos tribunais, sen ter en conta que, mentres eles discuten, pois os reclusos poden morrer. Cruel litixio, señorías, cruel litixio cando se trata da vida das persoas, pois insisto: estamos falando de curar ou de morrer. Pero, ademais de cruel, absurdo litixio, pois estamos falando de cartos públicos, xa que tanto o orzamento do Ministerio do Interior como do Sergas vén do mesmo sitio, vén da propia cidadanía. E dende logo litixio incomprensible, pois resulta que no propio Plan nacional para a abordaxe da hepatite do Sistema Nacional de Saúde, que foi aprobado tarde, mal e arrastras polo Ministerio de Sanidade do PP, se sinala a enorme incidencia que esta enfermidade ten na poboación reclusa. Estímase no plan que máis dun 20 % –exactamente un 20,3 % das persoas presas– poden estar afectadas. E o plan recórdanos, ademais, que delas case o 27 % poden estar coinfectadas co virus da hepatite C mais co do VIH. Ademais, o plan identifica precisamente, señorías, precisamente, como poboación prioritaria para recibir os tratamentos as persoas internas nas institucións penitenciarias, para poder así previr e para reducir a incidencia da hepatite C, e determina ademais que as persoas coinfectadas serán igualmente obxecto de atención prioritaria na aplicación do plan. Por certo, non sei se o PP o que quere é repetir o ridículo político feito cando foi do plan, pois recórdolle que daquela tamén votaran aquí nesta Cámara en contra do que nos pedía a Plataforma Galega de Afectados e Afectadas, que era exactamente o mesmo que se recolle no plan que foi aprobado polo Goberno popular de Madrid –e benvido, por certo–, a bombo e platillo polo Ministerio, apenas uns días máis tarde de que o PP de Galicia votara en contra desa proposta. Ademais, señorías, existe unha sentenza, aínda vixente, que obriga o Sergas a facilitar eses tratamentos a todos os presos e presas que o precisen, mentres continúa a discusión nos tribunais entre o Ministerio e o Sergas. E quero recalcar dúas cousas: que é para todos e todas e non só para os que reclamaron xudicialmente. E quero recalcar outra cousa: que esa sentenza segue vixente. É verdade que existe un convenio Ministerio-Sergas para regular a atención sanitaria das persoas presas nos cárceres galegos, pero tamén é verdade que ese convenio non se renova dende o ano 2010. Os cárceres dispoñen de recursos sanitarios propios de atención primaria, pero a atención hospitalaria e a especializada que van necesitando as persoas reclusas proporciónaas o Sergas, e logo o Sergas pode, e debera ademais, facturar os gastos ao Ministerio do Interior. Descoñecemos os motivos polos que o mesmo Sergas, que leva anos, anos, señorías, sen facturar eses custos a Interior, se nega agora, sen embargo, a proporcionar esas medicinas aos presos; medicinas que son de dispensación hospitalaria e que, polo tanto, debería proporcionar –como, por certo, fai con outros fármacos– o propio Sergas, independentemente de que despois os facturara a Madrid. O que tampouco comprendemos é por que razón as persoas que están presas nos cárceres madrileños si teñen acceso a esa medicación. Ou sexa, se estás preso en Madrid, si que te tratan; se estás preso en Galicia. non. Por iso, agora o Partido Popular pretende plantexar como solución a este problema que as persoas que necesiten tratarse sexan trasladadas obrigatoriamente aos cárceres madrileños. É dicir, ademais da enfermidade, o desarraigo, porque non podemos esquecer que as súas familias, a súa xente segue aquí en Galicia. Tampouco comprendemos as razóns desta medida, posto que o prezo das medicinas ten que ser o mesmo aquí e en Madrid. Pero, sen dúbida, o gasto desta medida será maior, posto que ao prezo do tratamento teremos que sumarlle os gastos do traslado. Por certo que o Grupo Parlamentario Popular na Comisión pretendeu facernos crer que os reclusos e reclusas de Galicia non queren tratarse. Non, señorías, claro que queren tratarse, non se queren suicidar, non son suicidas; o que rexeitan é o traslado ao que os obriga o feito de tratarse. Señorías, non pode ser que en Galicia só estean recibindo tratamento máis ou menos unha decena de persoas reclusas cando se estima que serán aproximadamente unhas 750 as persoas infectadas. Isto non ten xustificación, algo ten que estar fallando. Así que, señores e señoras do PP, por xustiza, por ética e por sentido común, esperamos que hoxe si apoien esta iniciativa na que pedimos unha vez máis o mesmo que xa tiñamos solicitado e o mesmo que nos solicita a plataforma de persoas afectadas. Punto 1, que o Goberno da Xunta proceda a dispensar sen máis dilación os novos fármacos para a hepatite C a todas, a todas as persoas internas nos centros penitenciarios galegos, tal e como recolle o plan e tal e como mandatan os tribunais. E que dunha vez por todas –e isto é de absoluto sentido común– se coordinen a Dirección Xeral de Institucións Penitenciarias e o Sergas para solucionar este asunto. Esperamos contar co apoio dos demais grupos. E, de momento, máis nada, moitas grazas.
Grazas, señora Acuña. Grupo Parlamentario Mixto. Señora Martínez.
Grazas, presidente. Bo día e un saúdo ás persoas que hoxe nos acompañan neste debate que ten moito que ver coa responsabilidade social do Goberno, coa calidade humana do propio Goberno. Polo tanto, anuncio xa o apoio do Grupo Mixto a esta proposición non de lei, que nace por iniciativa das persoas afectadas polo virus da hepatite C e Esculca. O Sistema Nacional de Saúde integrou toda a poboación agás unhas 65.000 persoas dispersas por todo o Estado, as persoas internas en institucións penitenciarias. A Lei xeral de sanidade do 25 de abril do 86 ten como obxectivo fundamental facer efectivo o dereito constitucional á protección da saúde, que debe comprender –e así o expresa explicitamente– a sanidade penitenciaria. Pero, ademais, esta asistencia ten o obxectivo constitucional xenérico de protección da saúde da poboación, que excede o propio ámbito penitenciario para introducirse no campo da saúde pública, en orde a previr e romper a cadea de transmisión de múltiples enfermidades, por un lado, e a levar unha estrita e necesaria supervisión dos tratamentos dalgunhas outras. E tamén –entendo eu, aínda que non conste así– debería ter como obxectivo a prevención e a abolición da tortura no ámbito penitenciario. Os suicidios son a terceira causa de mortalidade nas prisións, moito máis alto que as mortes por problemas cardíacos ou causadas por drogas. Dende hai tempo asistimos a continuas denuncias relacionadas coas condicións de vida insalubres, malnutrición, abuso de poder e torturas nos cárceres galegos. Representantes de Esculca e de Avogados Novos de Vigo denuncian dificultades para poder investigar desde fóra estes sucesos que son declarados habitualmente como suicidios. Denuncian casos como o de Javier, un recluso da Lama, que iniciou unha folga de fame o pasado decembro porque non puido someterse a unha intervención cirúrxica nun ril xa que ese día non había dispoñible un vehículo policial para trasladalo ao hospital. Non falan nada das ambulancias, vese que os reclusos non merecen ser trasladados en ambulancia. O BOE do 22 de xuño de 2006 publicaba o instrumento de ratificación do protocolo facultativo da Convención contra a tortura e outros tratos ou penas crueis, inhumanos e degradantes realizado en Nova York o 18 de decembro de 2002. No seu preámbulo di: "O artigo 2 e 16 da convención obrigan a cada Estado parte a tomar medidas efectivas para previr os actos de tortura e outros tratos ou penas crueis, inhumanos ou degradantes en todo o territorio baixo a súa xurisdición". E, dende logo, negar un tratamento médico que pode supoñer curar unha enfermidade a unha persoa e permitir a deterioración progresiva da súa saúde co único argumento de que hai que negociar antes quen o vai pagar é un acto de tortura, cruel, inhumano e degradante. Trátase, pois, de cumprir coa obriga legal e moral de protexer un dereito fundamental como é a saúde das persoas privadas de liberdade, un dereito que xamais pode verse limitado por criterios economicistas ou en función do delito cometido, da idade, da etnia, da ideoloxía ou de calquera outra discriminación. E a saúde da poboación reclusa é unha responsabilidade da Xunta de Galiza. Vivimos nun Estado de dereito, unha democracia non é compatible co linchamento, as malleiras, as torturas e a negación de auxilio e tratamento médico. A prisión non pode ser concibida como unha vinganza da sociedade, a prisión debe ser concibida como un instrumento de reinserción. En prisión o ser humano perde a súa liberdade, non só a liberdade de saír e actuar no mundo; perde a liberdade de ser si mesmo, de decidir, de comunicarse co mundo. Nunha democracia real, onde o ser humano é o fundamento do seu dereito, a poboación reclusa goza dos mesmos dereitos á saúde que o resto da poboación e do mesmo nivel de protección da súa intimidade e dereitos constitucionais. Tendo en conta ademais que no Pleno do 6 de maio este Parlamento aprobou por unanimidade reclamar o traspaso das competencias en saúde da poboación reclusa, asumindo esta o propio Sergas, resulta evidente que o Sergas ten que facerse cargo deste tratamento. Por non engadir o que xa foi dito pola voceira do Partido Socialista de que neste momento a Xunta está incumprindo unha sentenza do Tribunal Superior de Xustiza de Galiza. E eu creo que calquera Goberno debe, e vostedes así presumen e sempre din que cumprirán as sentenzas, e cando se está investigando a corrupción falan de que hai que deixar actuar os xuíces e despois cumprir as sentenzas. Pois xa que non teñen ética para actuar eticamente e dar ese tratamento por unha cuestión ética, democrática e de pura dignidade, fágano polo menos para cumprir as sentenzas dos tribunais. Nada máis, moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Señora Prado.
Moi bo día a todos e a todas e, en especial, pois aos membros da Plataforma de Afectados e Afectadas pola Hepatite C que nos acompañan desde a tribuna. Quero empezar dicindo que, evidentemente, o Bloque Nacionalista Galego vai apoiar esta iniciativa, e non é que a vaia apoiar, senón que a fixemos propia no momento en que a propia plataforma nola fixo chegar, igual que fixemos propia a reivindicación no seu momento de que se dispensaran os tratamentos que existían no mercado para a cura da hepatite C. Eu tamén quero parabenizalos pois polo traballo importante que fan en defensa da sanidade pública e en defensa do dereito da poboación a recibir a mellor sanidade pública en igualdade de condicións. E parécenos tremendo que teñan que ser os propios afectados e afectadas os que teñan que converterse en –por así dicilo– lobby de presión ante a insensibilidade dos gobernos, neste caso do Goberno español e do propio Goberno galego, que, no seu afán de converter a saúde en negocio, deixa de lado o sufrimento das persoas. Porque do que estamos a falar non é de mellorar a calidade de vida, non é de ter unha medicación para sentirse un pouco mellor. Estamos a falar dunha medicación que marca a diferenza entre a vida ou a morte, estamos a falar de curarse ou de non facelo. E estamos a falar pois de que, efectivamente, hai persoas que sofren e gobernos que negan a dar eses tratamentos para rematar con ese sufrimento. E négano coa frialdade de persoas que teñen unha total insensibilidade ao sufrimento dos demais, de persoas que coidan que parece que eles ou elas nunca van ser afectados nin nunca se van ver nesa situación. E o tremendo é que neste momento que haxa que traelo aquí a través desta iniciativa parécenos realmente escandaloso ao Bloque Nacionalista Galego, e que siga habendo persoas ás que se lles nega un tratamento e que existe un tratamento que as pode curar só pode ser cualificado pois de indecencia. E dicimos máis unha vez que non chega con poñer as cousas nun papel, un acordo para sacarse a presión mediática, para sacarse a presión social de enriba, non chega con aprobar o plan para a abordaxe da hepatite C, senón que logo hai que poñelo en práctica, hai que efectivizar as medidas que alí se contemplan. E hai que facelo dun xeito proactivo, non pode ser a golpe de que haxa que estar presionando para que se cumpra o que se pon nun plan que teoricamente ten efecto de que hai que cumprilo. E a Administración pública o que non pode é seguir nesta situación de que, contemplando nese plan para a abordaxe da hepatite C que a prevalencia da hepatite C no persoal que está recluso en institucións penitenciarias é moi elevada, moi por encima do 20 %, contemplándoo especificamente nese plan, logo, efectivamente, non poña os mecanismos para poñelo en marcha. E teño que dicir tamén, alto e claro, que as administracións públicas deben ter unha especial atención con aqueles colectivos que son máis vulnerables. E dentro deses colectivos vulnerables están as persoas privadas de liberdade, persoas presas, e moi especialmente aquelas que polas súas condicións sociais, polas súas condicións económicas, pola súa situación sociocultural teñen menos posibilidades de acceder a determinados recursos. Están privadas de liberdade por ter cometido un delito, pero a esa privación de liberdade non se lle pode acrecentar máis condena, señores e señoras do Partido Popular. Están privadas de liberdade, mais a iso non se lle pode acrecentar unha dobre condena de privalas do dereito a unha medicación. As persoas presas nos cárceres de Galiza non poden acceder ao dereito á saúde en igualdade de condicións que as que non están nesa situación. Nunha recente Comisión 5ª, de Sanidade, o Partido Popular votou en contra do que pide esta proposición non de lei, nun novo exercicio de crueldade, nun novo exercicio de crueldade, e baixo uns argumentos, señor deputado do Partido Popular que o defendeu naquela ocasión –que non sei se vai volvelo defender hoxe–, dende logo non xustificables baixo ningún prisma. Non é xustificable que diga que este Parlamento non pode instar o Goberno galego a establecer unha comisión con Institucións Penitenciarias. Este Parlamento galego é soberano para reclamar que se tomen ese tipo de medidas. Non pode dicir que hai unha porcentaxe elevada –vostede dixo que máis do 40 %– que rexeitan esa medicación. Insulta á intelixencia de calquera dicir que hai reclusos que non aceptan esta medicación. Vostede sabe que iso non é así.
Remate, por favor.
Sabe que o que non aceptan –xa o dixo a voceira do Partido Socialista– é que teñan que ser desprazados a Madrid durante meses para ese tratamento, que, ademais, é que ¿que pasa? ¿Que as persoas reclusas non queren curar? Vostede dende logo xustificar a súa posición ideolóxica non pode levar a dicir este tipo de cuestións. Polo tanto, a cuestión é moi clara. Hai unha sentenza xudicial que establece medidas cautelares que din que, en tanto non se dirima a responsabilidade entre Institucións Penitenciarias e a Xunta de Galiza, se lles dea a medicación aos reclusos; hai reclamacións postas e admitidas a trámite no Valedor do Pobo, e hai, sobre todo, un mínimo de decencia e de atención a cuestións humanitarias. É dicir, non hai ningunha escusa para non atender...
Remate, señora Prado.
...esta petición que nos parece do máis xusto, do máis elemental. Eu agardo que, efectivamente, igual que fixo noutra ocasión, o Partido Popular rectifique e teña a decencia de hoxe votar a favor desta iniciativa. Moitas grazas.
Grazas, señora Prado. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Señora Solla.
Grazas, presidente. Benvidas e benvidos os compañeiros da Plataforma da Hepatite. Moitos meses de loita e de sufrimento persoal e social tiveron que soportar estas persoas e as persoas enfermas de hepatite para conseguir, porque o conseguiron elas e eles coa súa loita, que o Ministerio e a Consellería decidisen facilitar o acceso aos novos tratamentos contra a hepatite, que rexeitara a posibilidade real e legal de producilo como xenéricos pedindo unha licenza obrigatoria, tras votar en contra de partidas que sufragasen os medicamentos, tras avergoñar coa súa falta total de empatía a propios e a estraños. No Estado español hai unhas 65.200 persoas presas, un 50 % morren antes de chegar aos 47 anos. Non é precisamente o sistema penitenciario español un exemplo de absolutamente nada. O 21 % das persoas presas padecen hepatite C e o Goberno nega os tratamentos, a pesar de que, tras a aprobación do plan estratéxico, teñen dereito, ao igual que o resto da poboación en estadíos F2, F3 e F4. E, sen embargo, de todos eses milleiros de persoas infectadas, só o 2,8 % están a recibir o tratamento no Estado e o 1,4 % se falamos de Galicia. O Goberno do señor Rajoy e do señor Alonso e tamén a Xunta de Galicia pisan, pisotean os dereitos humanos. Pero incumpren ademais esa sacrosanta Constitución súa, concretamente sobre todo os artigos 14 e 43. Iso si, o artigo 135 seguen a cumprilo escrupulosamente. Incumpren, ademais, violan a Lei xeral de saúde, 14/1986, do 25 de abril, violando os artigos 3, 6, 10, 12 e 46 concretamente, e obviamente a Consellería viola tamén a Lei de saúde de Galicia. A valedora do pobo, a señora Becerril, do Partido Popular –pero semella que con máis luces que todos vostedes–, dicía no informe do 2014: "Hai un certo número de internos aos que lles foron prescritos estes fármacos por especialistas do sistema de saúde público correspondente que non os están recibindo, pois a Administración penitenciaria considera que o importe económico debe ser satisfeito polas comunidades autónomas, toda vez que se trata de fármacos de dispensación hospitalaria. Ante a negativa autonómica a correr con estes gastos, a Administración penitenciaria, a través dos Servizos Xurídicos do Estado, inicia actuacións xudiciais; entre tanto, os internos enfermos non reciben o tratamento prescrito e o seu estado de saúde deteriórase". Pois, a pesar desta advertencia, de que teñen dereito, ampáranse na legalidade vixente –parece ser– pero obvian os dereitos humanos. A Administración central, do Partido Popular, e a autonómica, do Partido Popular, continúan entre elas con litixios para evitar pagar os tratamentos. Un espectáculo lamentable. Os tratamentos obviamente destas persoas non é un capricho, senón que teñen dereito e ademais os precisan para mellorar e para poder sandar. Nada importa cando as bases do Estado se sosteñen sobre a usura. E contradí a sentenza do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia á que aquí se fixo referencia, que di que o dereito á saúde prevalece sobre o económico, e condenounos como neste caso incluso a pagar as custas e a facerse cargo dos tratamentos mentres se dirime a parte económica. O 1 de setembro do 2015 o Xulgado do Contencioso-Administrativo número 1 de Santiago fallou no mesmo sentido, segundo nos trasladou a propia plataforma. E a Xunta segue sen facerse cargo dos tratamentos das persoas enfermas. O Ministerio, do Partido Popular, e a Consellería, do Partido Popular, que diriman no político e no económico o que precisen, pero isto é unha cuestión de dereitos humanos. Non se pode deixar morrer unha persoa ou deteriorar o seu estado de saúde gravemente porque vostedes ou eles, que son do mesmo partido, non se queiran facer cargo do orzamento necesario para pagar estes tratamentos. Tampouco se pode obrigar estas persoas a trasladarse a Madrid para poder tratarse, porque isto viola os dereitos humanos, non só das persoas presas, senón das familias, que xa están a cumprir condena suficiente. Novamente, como é obvio, imos apoiar a iniciativa e exiximos que sexa apoiada –non o pedimos, exixímolo– polo propio Partido Popular, porque non teñen vostedes dereito a violar os dereitos humanos nin o dereito á saúde, que está contido en todas as leis, mesmo nesa sacrosanta Constitución á que vostedes din defender. Nada máis. Os tratamentos deben ser para todas e todos, incluídas as persoas presas.
Grazas, señora Solla. Grupo Parlamentario Popular. Señor Núñez Centeno.
Grazas, presidente. Bos días, señorías. Saudar en primeiro lugar as persoas que están presenciando este debate. Esta proposición foi debatida con idéntico texto, como xa se comentou aquí, na Comisión 5ª hai dúas semanas, a proposta do Grupo Mixto, e defendida pola señora Martínez. E dende logo eu xa o dixen ese mesmo día: nós estamos de acordo con vostedes en que a enfermidade ten unha incidencia moi importante na poboación reclusa e ademais, como tamén se dixo, unha coinfección en taxas elevadas co virus do VIH. Eu non dixen que o 47 % dos presos rexeitaran o tratamento, dío a Revista Española de Sanidad Penitenciaria. Un estudo realizado en oito servizos de sanidade penitenciaria do Estado, en relación co déficit de tratamento da hepatite C, chegou a esa conclusión: o 47,5 % rexeitaban o tratamento por falta de motivación ou concienciación dos reclusos. Ademais, no caso de coexistir a infección co VIH, que tamén é unha porcentaxe elevada, en ocasións non se poden utilizar os fármacos por toxicidade ou incluso por rexeitamento ou medo do enfermo. Dende o Decreto 190/96, as administracións sanitaria e penitenciaria deberían formalizar convenios de asistencia, definindo criterios de coordinación, protocolos, plans e procedementos. O dito real decreto, así mesmo, indica que as prestacións farmacéuticas se farán efectivas pola Administración penitenciaria salvo no relativo aos medicamentos de uso hospitalario e aos produtos farmacéuticos que non estean comercializados en España. Polo que respecta aos medicamentos empregados no tratamento da infección crónica polo virus C, informouse ao Ministerio, como fixo a maioría das comunidades autónomas, que non se trata de medicamentos de uso hospitalario, señora Acuña, senón de medicamentos de dispensación hospitalaria, que vostede, como profesional, sabe que non é o mesmo. O Servizo Galego de Saúde presta a atención sanitaria requirida para os pacientes reclusos con patoloxías dixestivas, incluíndo a valoración, tratamento e seguimento de pacientes con hepatopatía crónica polo virus da hepatite C. E quero engadir aquí que a señora Acuña dixo que dende o 2010 non se volveu firmar o convenio por parte de Institucións Penitenciarias, pero o Sergas seguiu atendendo nas institucións hospitalarias todos os reclusos, e trata o Sergas cos novos fármacos todos aqueles que o precisan, estando ingresados en hospitais da nosa rede. Tal e como establece o Plan estratégico para el abordaje de la hepatitis C en el Sistema Nacional de Salud, a indicación destes tratamentos é responsabilidade dos especialistas que atenden a consulta de patoloxía, mais, unha vez indicado o tratamento, a administración realízase no propio centro penal, onde tamén se efectúan as extraccións de sangue necesarias para a adecuada monitorización do tratamento. E así estase a proceder dende a entrada en vigor do dito plan. En canto ás transferencias, que se falou na Comisión das transferencias das competencias en sanidade penitenciaria, aprobouse neste Parlamento unha proposición non de lei neste sentido, pero que incluía unha transacción sobre suficiencia dinámica para a prestación do servizo tanto en medios económicos como materiais, e o noso grupo segue a reclamar a dita transferencia. En maio do ano 2003, co Goberno do Partido Popular en Madrid, aprobouse a Ley 16, de cohesión y calidad del Sistema Nacional de Salud, cuxa disposición adicional sexta instaba á transferencia dos servizos sanitarios penais nas comunidades autónomas. Nun prazo de dezaoito meses, dezaoito meses, dende maio do 2003, mediante real decreto procederíase á integración dos ditos servizos no Sistema Nacional de Saúde. Non lle vou recordar, señora Acuña, quen gobernou España dende marzo do ano 4 ata decembro do ano 11, tempos de bonanza económica nos que non se avanzou absolutamente nada neste tema. E indo aos puntos da proposición, con respecto ao punto primeiro da súa proposición, teño que dicir que o Servizo Galego de Saúde cumpriu a sentenza do Tribunal Superior, como non podería ser doutro xeito. Pero tamén lle dixen na Comisión que existe xa unha sentenza do Contencioso-Administrativo número 1 de Santiago que dá a razón ao Sergas baseándose na xurisprudencia do Tribunal Superior de Castela e León, que tamén recorreu, que reitera que a medicación da hepatite C non é de uso hospitalario, senón de dispensación hospitalaria. O Sergas prescribe o tratamento pero é Institucións Penitenciarias quen llo ten que facilitar na prisión. Calquera interno ou interna que o necesite é hospitalizado en centros do Sergas. Loxicamente toda a medicación que precisan durante o ingreso dáselle no hospital. A medicación ambulatoria correspóndelle ao Ministerio para calquera patoloxía, non exclusivamente, para calquera patoloxía. Pero o Servizo Galego de Saúde atende e trata toda a poboación reclusa que precisa e o solicita enferma de hepatite C e prescríbelle toda a medicación que necesita, de igual xeito que para calquera outra patoloxía. Dende o pasado mes de agosto é público que o Ministerio do Interior ten consignadas cantidades económicas para financiar a compra de medicamentos de hepatite C para administrárllelos ás persoas reclusas que o precisen, e ademais os servizos de saúde das prisións galegas xa teñen as instrucións e protocolos de utilización...,
Vaia rematando, por favor.
...–remato, presidenta– conservación e almacenamento dos medicamentos de última xeración. Non se traslada tampouco ningún preso a Madrid. Nós pensamos que debe ser desexable a colaboración entre as dúas administracións para que o desenvolvemento do que se estableza no marco do plan nacional e para o que sabemos tamén neste grupo parlamentario que o Sergas está evidentemente disposto. Máis nada e moitas grazas.
Grazas. Grupo autor da proposición non de lei. Ten a palabra a señora Acuña do Campo.
Grazas, presidenta. Bueno, en primeiro lugar, agradecer o apoio dos grupos da oposición. En canto ao Grupo Parlamentario Popular, bueno, pois está claro que o Grupo Popular, o Goberno popular do señor Feijóo, nin ética nin estética nin xustiza nin sentido común, e, ademais, de Goberno social, nadita, nadita. Mire, señor deputado, o único que lles solicitamos nesta iniciativa é que cumpran vostedes co seu plan. O único que lles solicitamos nesta iniciativa é que cumpran vostedes co que mandan os tribunais, que antepoñen, como é lóxico, a saúde ao litixio económico. O único que lles pedimos nesta iniciativa é que escoiten a defensora del pueblo, que escoiten a valedora. O único que lles solicitamos nesta iniciativa é o que lles solicita a Sociedade Española de Sanidade Penitenciaria. O único que lles solicitamos nesta iniciativa é o que solicita a Plataforma galega de afectados e afectadas pola Hepatite C de Galicia, o que lles solicitamos todos os grupos da oposición desta Cámara, o mesmo que lles están a solicitar todas as ONG que traballan coa poboación reclusa e, por suposto, señorías, o mesmo que, aínda que non o escoiten, lles solicitan os presos e as presas de Galicia, que se non o solicitan é porque non están ben informados. Mire, os presos e as presas, señor deputado, están privados de liberdade pero non están condenados a morte e vostedes, co seu voto verdugo, o que van facer é converter esa condena de privación de liberdade nunha condena de morte. Mire, señor deputado, señorías, creo seriamente que temos que facernos unha pregunta, a pregunta que temos que facernos é que estará pasando realmente nos cárceres galegos para que o Ministerio do Interior do PP nos negue aos representantes públicos a entrada nos cárceres, preguntarnos que estará pasando nos cárceres galegos, señorías, para que o Sergas do PP lles negue o dereito a coidar a súa saúde, lles negue o acceso ao tratamento médico que tanto precisan. Señor deputado, eu non sei se a solución é pedirlle aos profesionais do Sergas que ingresen a toda a poboación reclusa para que poidan acceder ao tratamento, eu propóñolle outra solución: se a vostede lle molesta o punto segundo porque non se atreve a falar co seu ministro do Interior, propóñolle unha votación por puntos para que, polo menos, esta Cámara por ética, por estética, por moral e por sentido común...
Moitas grazas.
...e por un mínimo de respecto por esa poboación reclusa vote a favor de que se lle proporcione o tratamento médico que necesita...
Moitas grazas.
...para vivir ou para non ter unhas lesións irreversibles. Espero contar co seu apoio. Nada máis e moitas grazas. [[Aplausos.]] Proposición non de lei do G.P. Popular de Galicia, por iniciativa de D. José Manuel Balseiro Orol, sobre a pesca de bocarte na zona CIEM IXa, aprobada pola Comisión Sectorial do Cerco do Consello Galego de Pesca
A esta proposición presentáronse emendas do Grupo Mixto, do Bloque Nacionalista Galego e do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda.
Ten a palabra, para formular a proposición non de lei, don José Manuel Balseiro Orol, do Grupo Popular.
Moitas grazas, señora presidenta. Señoras deputadas e señores deputados. A Consellería do Medio Rural e do Mar, que dirixe a conselleira Rosa Quintana, mantén un contacto e unha interlocución permanentes e vén traballando en colaboración cos representantes do sector do cerco na elaboración de iniciativas e propostas conxuntas que permitan unha mellor xestión dos recursos pesqueiros de interese estratéxico para esta frota; como resultado deste proceso demos pasos relevantes. A suba é efectiva nun 52 % desde o ano 2009 nas cotas de pesca das principais especies obxectivo da frota de cerco –estamos a falar do xurel, estamos a falar da xarda e estamos a falar da anchoa–, que pasaron de 64.964 toneladas no ano 2009 a 98.772 no ano 2015, cun incremento do 52 %. Promovemos tamén un cambio de modelo na xestión dos caladoiros, pasando dunha pesca olímpica sen control e que daba lugar a sancións por sobrepasar a cota a un modelo distinto que permitiu que en Galicia o cerco desembarcara no último ano máis que nos dous anteriores, xerando economía nos nosos portos, nos portos galegos, e xerando un 37 % máis nas descargas respecto do ano 2013 e un 25 % máis nas descargas respecto do ano 2012. E, finalmente, un acordo tamén para acadar melloras na rendibilidade e na comercialización con topes comerciais ilimitando o número de capturas e descargas en períodos de tempo. Hoxe, señorías, queremos centrarnos en particular no tocante á pesca do bocarte da anchoa, unha especie altamente migratoria que estes dous últimos anos aparece en abundancia nas nosas augas tras dez anos anteriores case sen aparecer. A Comisión Sectorial do Cerco do Consello Galego de Pesca –máximo órgano de consulta do Goberno galego en materia marítimo-pesqueira–, na xuntanza celebrada o 13 de xullo de 2015, acordou por unanimidade unha serie de propostas en relación coas posibilidades de pesca de bocarte na zona CIEM IXa, é dicir, en augas do sur de Fisterra ata o golfo de Cádiz –repito, na zona CIEM IXa, é dicir, en augas do sur de Fisterra ata o golfo de Cádiz–. Nas súas liñas fundamentais, o acordo solicitaba a reapertura da pesquería e o cumprimento do compromiso adquirido desde a Secretaría Xeral de Pesca do ministerio de habilitar cota suficiente para a frota galega tendo en consideración a aparición de abundante recurso desta especie en augas desta área, na zona IXa. Máis en concreto, a Comisión Sectorial propoñía unha reserva anual do 10 % da cota española nesta zona para que puidera ser aproveitada polos buques do cerco con porto base na nosa comunidade autónoma, con porto base en Galicia, en caso de que, como aconteceu este ano, se estimase a súa presenza en augas do norte da zona IXa, cota que estaría reservada como mínimo ata o 31 de outubro de cada ano. E dado que o devandito acordo acolle a toma de posición do sector do cerco galego, cómpre –ou así o entendemos desde o Grupo Popular– reforzar esta reivindicación mediante un acordo das forzas políticas presentes no Parlamento de Galicia, un acordo que sirva primeiro de respaldo ante as negociacións que o Goberno galego debe impulsar diante da administración central e, segundo, con respecto das comunidades autónomas e moi en particular coa Comunidade Autónoma de Andalucía, que defende posicións contrarias as teses galegas. Moito, señorías, temos falado da frota do cerco nesta Cámara, ás veces para reincidir naquilo que nos separa –que si, é certo que hai cousas que nos separan–, naquilo que non estamos de acordo os distintos grupos políticos, pero é certo que hoxe temos a oportunidade de mostrarlle ao sector do cerco aquilo no que debiamos coincidir, unha demanda que debéramos compartir e un aspecto no que todos debéramos estar de acordo. É certo que outras comunidades autónomas, incluso o propio ministerio, agardan o pronunciamento tamén, ¿como non?, desta institución e neste caso do Parlamento de Galicia. É certo que se hoxe sacamos este acordo por unanimidade, podemos dar un exemplo de unidade, podemos dar un exemplo de respaldo á frota do cerco nunha demanda que non é do Partido Popular, señorías, nunha demanda que é dos profesionais do mar e que é do propio sector; o único que fai o Partido Popular é trasladar ese acordo do máximo órgano de consulta do Goberno de Galicia –do Consello Galego de Pesca– ao Parlamento de Galicia, pero nós non temos ningún interese en facer esta proposta nós –repito, unha proposta traída polo Partido Popular, pero unha proposta que non é do Partido Popular e que é do sector–. O acordo establece: "O Parlamento de Galicia insta a Xunta de Galicia a asumir como propia a proposta en relación coas posibilidades de pesca do bocarte na zona CIEM IXa, aprobada pola Comisión Sectorial do Cerco do Consello Galego de Pesca, de tal xeito que este sexa o documento de referencia para defender os intereses da frota galega diante das comunidades autónomas e o Goberno central". Esperando o apoio, porque aí si que coincidimos todos: a frota galega ten que pescar, aquí queremos que a frota galega pesque e que pesque cerca, non a queremos mandar ás Azores, querémola mandar ao sur de Fisterra; que pesque onde pode pescar, onde os barcos do cerco teñen porte para pescar. Esperamos que vostedes sexan tamén responsables e apoien esta iniciativa. Nada máis e moitas grazas señora presidenta.
Grazas, señor Balseiro. Intervención dos grupos parlamentarios. Grupo Mixto, señora Martínez.
Grazas, presidenta. Se non fose polo dramático da situación, señor Balseiro, tería que dicir aquilo de "vota ti que a min dáme a risa". Señor Balseiro, ¿coida que é de recibo vir a este Parlamento a propornos que votemos a prol dun acordo da Comisión Sectorial do Cerco do Consello Galego de Pesca? Ten vostede unha actuación recorrente con este consello e os seus ditames, e así, cando o sector os pon a feder –e permítaseme a expresión coloquial– a vostedes e á Xunta de Galiza que sustentan por inoperantes e incompetentes, veñen lavarse a cara diante do mesmo traendo a este Parlamento unha proposición non de lei que só vale para referendar o acordo do Consello Galego de Pesca do mes de xullo. E eu pregúntome ante esta actuación do Partido Popular, ¿desconfía vostede de que a Xunta cumpra o acordo ou que a conselleira, nese déjà vu que ten co sector, esqueza facer algo ata o próximo follón que se lles monte? Sexan consecuentes, presenten dunha vez por todas unha proposta ou obriguen a consellería a presentar un plano estratéxico para viabilizar o sector. Deixen vostedes de lavar a cara cada vez que hai problemas, actúen, teñan valor, tomen medidas como grupo e dende o Parlamento aproben a miña emenda, pero deixen de fuxir da realidade e comecen a ser coherentes, deixen de ser gañadores. O sentido da miña emenda xa foi explicado, pois xa o levo explicado dabondo neste Parlamento e para a súa defensa dou por reproducidos os argumentos de onte na moción do Grupo Socialista no apartado de mocións. Fagan caso da confesión de parte que fixo o señor presidente da Xunta de Galiza nunha conferencia no Foro Económico que tivo lugar na Coruña a semana pasada. Alí, a preguntas de don Torcuato Teixeira, recoñecía que fora un erro xuntar as consellerías de Agricultura e Pesca e que fora un prexuízo para os dous sectores e a súa correcta xestión pública. Xustificouse así coa crise e os recortes, ¡manda chover na Habana! Pola austeridade dixo que cometeu o austericidio de prexudicar os dous sectores primarios máis importantes do noso país. Pois ben, axúdenlle, rectifiquen o erro –é de sabios rectificar–, sexan coherentes e procedan ao desdobramento da Consellería de Agricultura e Pesca en dúas consellerías, o sector primario galego agradecerallo e especialmente o sector do cerco galego. Os traballadores do cerco ven perdido o seu futuro cuns ingresos que non lles permiten cubrir nin sequera os custos da explotación. Por iso presento esta emenda de substitución, considero que o texto da iniciativa non ten sentido, se hai un acordo do sector coa consellería o normal é que a consellería o cumpra, non necesita que este Parlamento o parabenice. Polo tanto, creo que a parte resolutiva pode ser perfectamente substituída por outro texto, polo que digo: "a presentar no prazo dun mes, diante do Parlamento, para o seu debate e aprobación, un plan para a pesquería da frota artesanal e de baixura, en especial a frota do cerco, que garanta a súa rendibilidade económica asegurando a viabilidade desta frota. O devandito plan comprenderá un estudo das cotas necesarias e tamén unha política de prezos de retirada e a súa posta en marcha servirá de base para todas as negociacións e demandas da Xunta de Galiza fronte ao Goberno do Estado e a instancias comunitarias". Non pide esta emenda nada anormal, nada escandaloso, pide un plan para o futuro e a viabilidade do sector do cerco e pide que nese plan se contemplen tamén as medidas de política de prezos para poder garantir a subsistencia do sector do cerco. Esperemos que acepte esta emenda. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Polo Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego ten a palabra o señor Rodas Chapela.
A verdade é que dan ganas de botarse a chorar. Vostedes veñen hoxe aquí, despois de tres anos sen facer absolutamente nada e de ter un sector cada fin de semana nos peiraos con manifestacións, tirando co bocarte, evidenciando o drama polo que están a pasar, facendo válido que na reunión que tiveron na Comisión Sectorial do Cerco o 13 de xullo elaboraron un documento para reclamar o dereito da frota galega a poder pescar bocarte. A referencia, señor Balseiro, non pode ser un papel, deben de ser as xestións levadas a cabo, porque vostedes, ademais de ser o grupo maioritario, son goberno e, polo tanto, deben exercer a súa capacidade; capacidade que non levan exercendo durante todos estes anos, dende o 2012, en que chegaron ao acordo co secretario xeral, nin no 2013, onde nos corresponderon e onde se consolidou esa repartición indigna e miserable, pola que lle corresponde a Andalucía o 98,86 % e a nós a miseria do 1,14 %; isto foron 53 toneladas no 2013, 73 toneladas no 2014 e 52 toneladas neste ano 2015. Pero é que tamén se ten que ver o seu compromiso cando na Comisión de Pesca o BNG trouxo unha proposición para recuperar este dereito e vostedes votaron en contra. Como tamén se ve todos os días na capacidade que teñen de intermediar, por exemplo, no transvasamento de cota con Portugal, ou en como outros países como Francia foron capaces de intercambiar da novena á oitava, e resulta que vostedes, cando se fai o intercambio, o papa absolutamente todo Andalucía e nós quedamos facendo o ridículo. Como tamén se ve como pecha a VIIIc, e resulta que a pechan xustamente cando o bocarte está nas nosas augas, xustamente cando ten un prezo extraordinario e xustamente tamén cando resulta que se lle acorda ao Goberno do Estado que hai que pagar o exceso de pesca da xarda do ano 2009 e do ano 2010 co 10 % que queda da xarda deste ano. Xustamente agora tamén somos moeda de cambio, e o Goberno galego volve outra vez aparecer mudo, en vez de exixir que a xarda a pague realmente quen a pescou de máis, que non foi precisamente a nosa frota galega. Polo tanto, señor Balseiro e señores do Partido Popular, veñen aquí escenificar un fariseísmo político; predican unha cousa, pero día a día na realidade fan xustamente o contrario, fan que a nosa frota perda dereitos e fan que tamén perdamos a nosa capacidade de xestión e de interlocución, e teño que recordarlle unha vez máis que somos a frota maioritaria de toda a Península ibérica. Pero ademais fannos sentir absolutamente ridículos con esa repartición do 1,14 %, e, sobre todo, o que fan é enfrontar o sector e cabrealo sistematicamente, que non topan outra comunicación que estar na rúa, que estar a pé de muelle, reclamando unhas cotas xustas. Polo tanto, déixense de fariseísmo político e póñanse a traballar. Para iso lle plantexamos o BNG unha alternativa, que é, en primeiro lugar, rexeitar absolutamente esta repartición ridícula; en segundo lugar, denunciar que a Xunta leva tres anos a miralas vir...,
Vaia rematando, por favor.
...sen facer nin unha soa xestión que defenda o noso sector pesqueiro; e, en terceiro lugar –¡como non!–, non admitir para nada esta repartición de supostos dereitos históricos, que, cada vez que a aplican, nos trasquilan, tanto os vascos e cántabros como ata agora tamén o Golfo de Cádiz. Mira que xa ¡manda carai a situación á que nos conducen vostedes!, a frota maioritaria do Cantábrico e do Atlántico, e sendo trasquilados absolutamente por todo o mundo grazas ás súas excelentes xestións. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas. Polo Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda ten a palabra o señor Fajardo.
Moi bo día a todos e a todas. Basicamente hoxe volvemos a un debate que xa tivo lugar onte nesta Cámara, e onde quedou claro o grao de compromiso que algúns teñen coa situación do sector do cerco, concretamente coa especie que hoxe se trae a cuestión. Dígoo porque cada vez que hai un problema evidente, o Partido Popular plantexa nesta Cámara como claro exemplo da súa ineficacia propostas de resolución que non significan nada, porque que o Partido Popular crea que o único que pode facer para mellorar a situación do sector é trasladarlle á Cámara que ratifique un acordo do Consello Sectorial é algo así como dicir que sobra o Partido Popular e que sobra o Goberno. Que goberne directamente o Consello Sectorial porque queda claro que o Partido Popular non ten iniciativa neste sentido máis que desguazar a frota do cerco e do conxunto de frotas de Galicia. E faino, ademais, un portavoz que onte, nun tema tan importante como ese, utilizou a metade da súa intervención para falar dun erro tipográfico, e fixo diso o centro da súa intervención. E resulta que hoxe, na súa proposta, falan dunha zona de pesca que non existe, porque non falan da zona IXa, porque IxA non é a zona IXa. Iso non existe, é outra cousa, será 1xA, ou LxA ou La Caixa, que é o máis parecido que vostede pode poñer, pero, dende logo, non a zona IXa. Polo tanto, vostede teña un pouco de humildade cando fala dos demais neses termos, porque son vostedes os que sempre non teñen en conta nada á hora de facer propostas que sirvan para algo. Se aprobamos isto, aprobaremos que se pesque bocarte na zona La Caixa, que é o que pretende o Partido Popular. Nós imos poñer enriba da mesa unha cuestión que debería de explicar o Partido Popular. No conxunto do Estado no que vai de ano 21.000 toneladas de bocarte chegaron aos mercados –21.000 toneladas de bocarte–, e apenas 6.800 pescadas en Galicia. ¿Como se entende iso? ¿Como me pode explicar vostede que esa é a súa grande acción sobre a pesca do bocarte? ¿Como é posible que estean infestados os mercados do conxunto do Estado e tamén os galegos con bocarte e resulta que, das 21.000 toneladas que se pescaron no conxunto do Estado, en Galicia só 6.800 quilos? Esa é a xestión do Partido Popular, esa é a única realidade. Poderá vostede escudalo nas porcentaxes que queira, pero a realidade é outra, a realidade é que o Partido Popular está condenando a nosa pesca e os nosos pescadores á absoluta miseria. Polo tanto, ¿cales son os compromisos que mantén o Partido Popular co resto do Estado? ¿Por que utilizan a nosa pesca como moeda de cambio para outro tipo de intereses políticos que debera explicar o señor Balseiro? Busque, busque entre os papeis porque creo que vai ser difícil que explique con claridade, e sobre todo con honestidade, por que sempre venden a pesca galega a cambio doutros intereses. ¿Como é posible que en Cantabria, que no País Vasco, que en Andalucía sexan capaces de sacar cada vez máis capacidades e nós sempre acabemos perdendo? Dá igual cal sexa a especie, dá igual cal sexa a arte, sempre os nosos pescadores, os nosos mariñeiros, acaban perdendo nesas negociacións. Pero ¡que casualidade!, cando se fala da falta de compromiso daquel que foi director de Pesca no Estado, que se comprometeu a unha cuestión que agora incumpre, deberían de explicar vostedes como é posible que agora esta persoa sexa funcionario, embaixador en Tailandia, en Asia, nun deses contornos que está traendo pescado aos nosos mercados –¡que casualidade!, é que parece que as cousas non teñen nada que ver, pero ás veces as cousas teñen bastante que ver–, e como se premia unha persoa que ataca o peixe galego, os pescadores galegos, cun posto diplomático precisamente nun continente onde se está utilizando o peixe deste continente para invadir os nosos mercados e expulsar o peixe que se pesca nas nosas costas, ou o que se pesca polos nosos mariñeiros. Polo tanto, non estamos –xa o dixen onte– ante un erro e unha falta de capacidade, estamos ante decisións políticas tomadas polo Partido Popular, que significan acabar coa nosa frota e acabar co noso modelo de vida, pretenden acabar co agro, acabar coa gandería e acabar coa pesca, para que Galicia acabe sendo o que vostedes pretenden que sexa: unha colonia. Dende logo, en fronte atoparán todos os esforzos de AGE para evitar que isto sexa posible. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas, señor Fajardo. Polo Grupo Socialista, señor Val Alonso.
Moi bo día a todos e a todas. Moitas grazas, señora presidenta. Hoxe novamente volvemos asistir a ese xogo ao que nos ten acostumados o Partido Popular, que consiste en traer ao Parlamento iniciativas que queren manifestar achegamento e apoio ao sector, pero que simplemente quedan niso, en pura fachada, sen ningún fondo e sen ningún tipo de contido. O Partido Popular, sen complexos, tal e como demostrou o voceiro do Partido Popular no día de onte, tratando de ridiculizar unha proposta deste grupo, e facendo o ridículo el mesmo, porque o PP, despois de que a conselleira comparecese no pasado pleno desta Cámara para falar xustamente deste tema, e despois de recoñecer que non fixeron nada para cumprir, ou para exixir que se cumpriran, os compromisos, despois de dicir que para este ano de reabrir a pesquería, nada de nada, despois de que non fixesen nada para acadar que esa repartición do 1,14 % se modificase e no día de onte botar en contra de reclamar do Goberno do Estado o cumprimento dos acordos pesqueiros establecidos na zona CIEM IXa, hoxe o Partido Popular trae unha iniciativa –fíxense– para xustamente solemnizar aquilo que é evidente: que o Goberno galego, que a Xunta de Galicia, asuma como propia unha proposta xa aprobada na Comisión Sectorial do Cerco do Consello Galego de Pesca. Señor Balseiro, fume, detrás de todo isto non hai nada, nada de nada, nin un compromiso temporal nin unha soa exixencia de reapertura da pesquería nin de cumprimento dos compromisos adquiridos no pasado nin unha solicitude ou cambio de variación nas cifras de repartición; nada de nada, señores deputados, tan só que o Goberno asuma como propia unha proposta aprobada na Comisión Sectorial do Cerco. Miren, nós, dende o PSdeG, imos xa fartos destas cuestións, de que un día o Partido Popular, cando é goberno, diga unha cousa e outra cando veñen ao Parlamento e digan xustamente a contraria. No día de onte vostede fixo o ridículo, señor Balseiro, buscando un argumento infantil e de patio de colexio sobre un erro que eu mesmo recoñecín. Deille a posibilidade a vostede –tal e como dixo vostede na súa intervención– de que estaría disposto a votar a favor, pero non o fixo, e non o fixo xustamente porque no día de hoxe traía vostede esta iniciativa para falar do mesmo tema, e iso ten un nome, chámase sectarismo, ou que vostede está facendo números para poder manter o seu sillón neste Parlamento. Mire, a xente do cerco está farta do tratamento que vostedes lles están a dar nos últimos tres anos; están sendo ninguneados, tratándoos como delincuentes, deixándoos sen posibilidades de pesca, nunha situación límite, e volvo repetir que os están obrigando vostedes a xogar no fío da navalla. Nós realmente queremos que se solucione a cuestión, pero cremos que con iniciativas deste calado e da profundidade que hoxe trae o señor Balseiro non imos solucionar nada de nada. Se realmente queren que esta cuestión se solucione, exerzan as súas competencias como goberno. O resto, señor Balseiro, nada máis que teatro. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas, señor Val. Grupo autor da proposición non de lei, ten a palabra o señor Balseiro Orol.
Moitas grazas, señora presidenta. Falaba o voceiro do Partido Socialista de que onte fixeramos o ridículo. ¡Home!, se onte fixo o ridículo alguén, téñolle que dicir que foi vostede, e foi o Grupo Socialista. E o que votamos... [[O señor Val Alonso pronuncia palabras que non se perciben.]] Non, non, pero espere un momento porque ao mellor a vostede o fai estar de pé, o que votamos onte, que falabamos dunha zona XIa... [[O señor Val Alonso pronuncia palabras que non se perciben.]] Ben, consúltelle vostede...
¡Silencio, señor Val! ¡Señor Val!
Vostede o que ten que facer é consultarlles aos Servizos Xurídicos da Cámara, e que lles digan o que votamos onte, porque vostede ten que corrixilo, que o pode corrixir a través dunha corrección de erros, antes do debate, pero non despois do debate. [[Murmurios.]] Polo cal, onte non votamos para nada a IXa. [[Protestas.]] Non vaia pensar vostede que porque lle deron a palabra, vostede fixo a corrección, que non a fixo... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Ben, dito isto...
Silencio, por favor.
Dito isto, señora presidenta...
Perdoe un momento, señor Balseiro. Eu pido que se escoite, por favor. Ten a palabra o señor Balseiro. [[Murmurios.]] Señor Balseiro.
Dito isto, señora presidenta, hai un grupo –que non vou perder o tempo– ao que lle dou a mesma contestación que lle dei onte, [[Murmurios.]] porque dixo exactamente o mesmo que dixo onte, [[Murmurios.]] que é o grupo de AGE. No referente á emenda do Grupo Mixto, ¡home!, vostede parece que intenta cambiar unha emenda, a substitución dun acordo, que é do sector –xa dixen que non era do Partido Popular–, por un acordo que propón vostede. Cando menos, no noso grupo ímoslle crer moito máis ao sector que o imos crer a vostede; cando menos, por iso non lle imos aceptar a emenda. E fala vostede de prezos de retirada na súa emenda, pero é que xa existe un acordo de regulación comercial que establece o propio sector e que fala dos prezos de retirada. Eu non sei se vostede coñece ese acordo; se coñece iso, pois non sei como o mete nunha emenda. E no referente á emenda do Bloque Nacionalista Galego, que fala vostede sobre a porcentaxe de cota no Atlántico, ¡home!, vostede sabe que o bocarte é unha especie migratoria –sábeo, sei que o sabe; [[Murmurios.]] desde logo, sei que o sabe– que non sempre aparece en Galicia, que a media de descargas entre 1997 e 2013 foi só de 145.000 quilos, que no ano 2014 ascendeu a 2,3 toneladas e que no que levamos de 2015 ascendeu a 3,3 toneladas. E á súa petición eu téñolle que dicir, señor Rodas –que eu sei que vostede o sabe–, que é unha petición perigosa, porque se cuestionamos a repartición, como pide vostede, outras comunidades autónomas discutirán que Galicia teña, por exemplo, o 98 % do xurelo na mesma zona –que o temos; nesa zona Galicia ten o 98 % do xurelo–. E poñemos en risco a repartición da principal especie. A principal especie da frota do cerco é o xurelo, que a frota pode pescar todos os anos. Pero di vostede...
Vaia rematando, por favor.
...–termino, señora presidenta–: ¿que avanzamos na pesca do bocarte? E eu digo: ¿como pode vostede afirmar iso sen poñerse colorado? Porque se hoxe non temos avanzado nada, ¿que pasaba no ano 2009? Porque hoxe temos de cota o 608 % máis no 2015 que tiñamos no ano 2009.
Remate, por favor.
Termino, señora presidenta, déixeme dar este dato nada máis. No ano 2009, 3.826 toneladas; no ano 2015, 27.118 toneladas...
Moitas grazas, señor Balseiro.
¿Que dicían en Galicia, que gobernaban co Partido Socialista, e que dicía o seu grupo en Madrid, que apoiaba o Partido Socialista?
Grazas, señor Balseiro.
Termino, señora presidenta. Grazas. [[Aplausos.]] Proposición non de lei do G.P. Popular de Galicia, por iniciativa de D. Miguel Ángel Tellado Filgueira e oito deputados/as máis, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación coa xestión, a explotación, o mantemento e a conservación da estación depuradora de augas residuais e instalacións complementarias de cabo Prioriño
A esta proposición non de lei presentáronse emendas do Grupo Mixto, da Alternativa Galega de Esquerda e do Grupo Socialista.
Para formular a proposición non de lei ten a palabra don Miguel Ángel Tellado Filgueira, do Grupo Popular.
Grazas, señora presidenta. Conselleira de Medio Ambiente, Transportes e Infraestruturas, deputados, deputadas, moi boa tarde a todos. O saneamento da ría é unha vella reivindicación da cidade de Ferrol, unha aspiración que fixeron súa e pola que traballaron dende os primeiros anos noventa diversas corporacións municipais, dende a encabezada polo socialista Manuel Couce Pereiro, seguida pola presidida polo popular Juan Blanco Rouco –quen conseguiu a Declaración de obra de interese xeral do Estado no ano 1997– e por todos os alcaldes que os seguiron: Xaime Bello Costa –do Bloque Nacionalista Galego–, Juan Juncal, Vicente Irisarri e José Manuel Rey Varela. Todos eles, sen distinción, converteron o saneamento e a depuración da ría nunha das súas principais prioridades. E por iso todos –estou seguro– celebraron a posta en funcionamento da EDAR en setembro de 2014 como un logro colectivo, un logro de todos os que sempre quixeron servir a cidade de Ferrol. Como saben, o 1 de xuño de 2014 comezou o período de arranque e posta en marcha do sistema de depuración, período que aínda se mantén a día de hoxe á espera da finalización da construción de todos os colectores e os interceptores que permitan incrementar o caudal das augas residuais que chegan á EDAR de cabo Prioriño. Pese a atopármonos nesta situación moi avanzada, pero aínda non finalizada, o novo alcalde de Ferrol, Jorge Suárez, vén de anunciar hai varias semanas a súa intención de desentenderse da xestión da estación depuradora de cabo Prioriño baixo o pretexto da aparición dunha serie de presuntos desperfectos na propia estación depuradora que ata a data non foran advertidos por parte de ninguén. A decisión anunciada polo Goberno local suporía anular o convenio que a Administración local asinou co organismo autonómico Augas de Galicia en xuño de 2014, polo que o concello de Ferrol asumía a encomenda da explotación, mantemento e conservación do sistema de depuración da marxe dereita da ría, que comprende o emisario submarino, a EDAR de cabo Prioriño, o emisario terrestre da Malata e o cruce e impulsión da Malata, que inclúe á súa vez o bombeo da Cabana. A actuación de saneamento e depuración da marxe dereita da ría, que fora declarada de interese xeral do Estado no ano 1997, é, polo tanto, do que estamos a falar. En virtude desa declaración, a obra foi executada e financiada pola Confederación Hidrográfica do Norte entre setembro de 2003 e agosto de 2010 por un importe cercano aos 98 millóns de euros, dos que a Xunta de Galicia aportou en torno a 15. En concreto, as obras estendéronse entre o ano 2003 e 2010. Nesa data foron recepcionadas pola Confederación Hidrográfica. Catro anos despois serían cedidas á Xunta de Galicia e, a continuación, postas á disposición do Concello de Ferrol. Pese á importancia desta infraestrutura, o novo alcalde da cidade ten anunciado a súa decisión de desentenderse da xestión da depuradora, esquecendo que é o Concello de Ferrol quen ten as competencias en saneamento e depuración, de conformidade co artigo 25 da Lei de bases de réxime local. Semella que o novo alcalde esquece que o saneamento da ría é vital non só en termos medioambientais senón tamén en termos económicos, na medida en que 500 familias viven do marisqueo na ría ferrolá. Cómpre lembrar que a depuradora foi posta en marcha en agosto de 2014 pola empresa municipal Emafesa coa que o Concello subscribe un protocolo de execución concertada para a xestión, explotación, mantemento e conservación do sistema de saneamento e depuración, tal e como aprobou o Pleno da corporación municipal de Ferrol o 29 de maio de 2014. Nos informes municipais emitidos pola empresa municipal Emafesa, dependente do Concello de Ferrol, indícase que o tratamento de depuración que estivo en funcionamento ata este momento consistiu na predecantación e na aireación durante os sete quilómetros de emisario terrestre, no tamizado de finos nas reixas mecanizadas, no desareado, no desengraxado e na dilución do emisario submarino. Polo tanto, informes técnicos da propia empresa municipal dependente do Concello confirman que as afirmacións do alcalde son falsas cando afirma que a depuradora non depurou nin un só metro cúbico de auga. En todos os informes de posta en marcha da depuradora advertíase de que este período de arranque e posta en marcha estaría acondicionado ata a finalización das obras dos interceptores e dos colectores prevista para dentro de moi poucas semanas. Só nese momento poderá a depuradora ter o caudal mínimo necesario para completar todas as fases da depuración, coa posta en marcha do tratamento biolóxico, que é a fase final da depuración. Por todo iso o que é innegable é que dende setembro de 2014 –hai un ano– se deixaron de verter no medio da ría 2,2 millóns de metros cúbicos de augas fecais, tratándose na depuradora e verténdose logo do tratamento de depuración no exterior da ría a través do emisario submarino. Polo tanto, queda acreditado que o novo alcalde denunciou falsamente que a auga chegaba á depuradora e que non era tratada, cun único ánimo que o de desprestixiar a difícil tarefa do proceso e posta en marcha da depuradora e o de poder xustificar así o cumprimento dunha promesa electoral francamente irresponsable, dende o noso punto de vista, que era non cobrar a taxa de saneamento que obriga a lei. En definitiva, é o Concello de Ferrol quen ten a responsabilidade de poñer a punto, explotar, manter e conservar estas instalacións de depuración que xa foron postas á disposición do Concello. Sen embargo, o novo rexedor está a manifestar que a EDAR non está a funcionar de forma axeitada pola existencia de filtracións nas instalacións. Sobre eses desperfectos existen distintos informes: un, da Confederación Hidrográfica, que foi a Administración que executou e recepcionou as obras. A Confederación Hidrográfica indicou que a depuradora posúe nos procesos de depuración as duplicidades necesarias para poder realizar reparacións, alternando o funcionamento dos equipos e depósitos, de tal forma que non se impida a posta en marcha do conxunto da instalación e que as dimensións das filtracións en ningún caso impidan a actividade da planta. Ademais, técnicos de Augas de Galicia realizaron hai poucos días unha visita de inspección das instalacións que derivou nun informe técnico no que se recollen as accións a desenvolver por parte do Concello de Ferrol para que a depuradora estea en condicións de dar un tratamento adecuado á totalidade do caudal –que chegará nas próximas semanas, no próximo mes de outubro– e poida dar cumprimento ao arranque secuencial previsto no protocolo que ten asinado o Concello de Ferrol coa súa empresa de augas municipal. Ademais, a través da prensa, puidemos coñecer que a asociación AEOPAS, a Asociación Española de Operadores Públicos de Augas e Saneamento –que foi invitada polo propio alcalde a visitar a depuradora–, tamén indica que esas filtracións –e leo textualmente o que dixeron os seus representantes– son problemas moi leves que non afectan o funcionamento da planta e que "el hormigonado está bien; hay fisuras que se pueden resolver en tres días". Indican iso dende a entidade, destacando, por certo, que a depuradora de cabo Prioriño é unha infraestrutura das mellores existentes en España. É dicir, a depuradora de cabo Prioriño ten capacidade para tratar as augas fecais dos ferroláns e agora é ao Concello de Ferrol a quen lle corresponde poñerse a traballar: reparar as fisuras, rematar a posta a punto e continuar completando o proceso de posta en marcha das instalacións comezado hai un ano para conseguir que todo estea funcionando a pleno rendemento cando se rematen as obras dos colectores e dos interceptores dentro de moi poucas semanas. Así as cousas, e ante a actitude que o novo Goberno municipal está a manter con respecto á estación depuradora de augas residuais, é polo que temos presentado esta iniciativa; unha iniciativa coa que pretendemos que as administracións implicadas garantan o funcionamento da EDAR, na que se teñen investido 98 millóns de euros. O que demandamos é que se garanta, con todos os instrumentos legais ao noso alcance, que o Concello de Ferrol cumpra coas súas obrigas adquiridas no que atinxe á xestión, explotación, mantemento e conservación da EDAR e das instalacións complementarias, garantindo en todo momento o saneamento e depuración das augas residuais de Ferrol de acordo coas competencias que lle son propias e que recolle no artigo 25 a Lei de bases de réxime local. E instamos tamén a Xunta a prestar colaboración dende o punto de vista técnico e asesoramento en todo tipo de materias ao Concello de Ferrol para completar este proceso de conexión de todos os interceptores da rede de saneamento ata completar a fase do mesmo, de acordo co plan predeseñado. O saneamento e a depuración das augas residuais é un obxectivo irrenunciable para todos os ferroláns –foino para todos os gobernos municipais anteriores–; unha tarefa común que comparten ata o día de hoxe Xunta de Galicia, Goberno de España e as distintas corporacións municipais. Chegado o momento de finalizar a posta en marcha da depuradora, é preciso que todos cumpran coas súas obrigas: a Xunta, a Confederación Hidrográfica e, por suposto, o Concello de Ferrol. Iso é o que demandamos con esta iniciativa e, polo tanto, por iso pedimos o apoio do conxunto dos grupos desta Cámara. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, señor Tellado. Intervención dos grupos. Grupo Mixto, señora Martínez.
Grazas, presidenta. O 29 de maio do pasado ano aprobouse polo Concello de Ferrol que Urbaser, o socio privado de Emafesa, xestionara a EDAR ferrolá coa desconformidade de varios concellos. Un ano despois o novo alcalde de Ferrol, Jorge Suárez, e os concelleiros do Goberno local compareceron para denunciar que a estación depuradora de cabo Prioriño non depurou nin un metro cúbico de auga dende agosto de 2014. O Concello levará o caso aos tribunais e exixirá que a empresa Urbaser, do Grupo ACS, responsable técnico da empresa municipal de augas, devolva o diñeiro cobrado aos ferroláns e pague indemnizacións, posto que a pesar de non ter cuberto o saneamento si cobrou este servizo aos cidadáns entre 40 e 70 euros semestrais por recibo. Segundo o Goberno local, unha parte das instalacións xestionadas por Urbaser non estaba funcionando e as augas residuais que saían ao mar a través do emisario submarino non estaban depuradas. O Goberno local relata que os laboratorios do recinto estaban sen uso, os manuais de instrucións dentro dos aparatos e a auga que saía ao mar estaba completamente negra. A empresa de auga Emafesa admitiu ante o Concello que desde xaneiro a planta só funcionou de 8 a 15 horas en momentos moi puntuais e só para a eliminación de residuos sólidos, o cal recoñece a propia empresa, pero non o recoñece o Partido Popular. Sen embargo, no mes de marzo, o anterior Goberno local –do Partido Popular– e a conselleira de Medio Ambiente aseguraron que a instalación levaba depurados xa 1,5 millóns de metros cúbicos. Mentira. ¡E despois piden que lles creamos! A denuncia do Consistorio está baseada no informe realizado polos técnicos municipais que conclúe: "Nesta visita de inspección puidemos comprobar que a empresa Emafesa non está a xestionar e a explotar o sistema de saneamento e depuración da EDAR, xa que as augas residuais saen da planta sen depurar. Nesta situación, aos efectos de avaliar as responsabilidades que Emafesa ten co Concello de Ferrol en virtude do Protocolo de execución concertada para a xestión, explotación, mantemento e conservación do sistema de saneamento e depuración, propoño que a empresa Emafesa documente, acredite e xustifique a súa actividade na EDAR desde a data de entrada en vigor do devandito protocolo". En teoría, o tratamento debería cumprir tres fases, tal e como recoñece o Partido Popular na súa iniciativa, antes de volver ao mar a través dun emisario submarino. As augas residuais tan só están a recibir o primeiro tratamento –considerado pretratamento para eliminar os residuos sólidos–, a segunda e terceira fase de decantación de lodos e metano e o filtrado biolóxico non se están acometendo. Por iso non se entenden a xustificacións nin as faltas de respecto institucional ao alcalde de Ferrol que o PP manifesta nesta proposición non de lei, cando reduce, por un lado, todo o escándalo que acompaña a EDAR de Cabo Prioriño á falta de diálogo entre o alcalde e o socio privado. É un problema persoal para o Partido Popular. O novo alcalde denunciou falsamente, segundo o Partido Popular, e afirman que a denuncia é falsa sen ningún tipo de comprobación, a pesar de que o socio privado recoñeceu a veracidade da denuncia. Din que é o Concello de Ferrol o que ten as competencias en saneamento e depuración, pero esquécense de que o anterior alcalde tamén tiña as mesmas responsabilidades e permitiu que a situación chegara a onde chegou. Refírense aos informes de inicio da actividade da EDAR para xustificar e, polo tanto, recoñecer que, efectivamente, a auga sae ao mar sen depurar. Iso, señor Tellado, dío vostede na súa iniciativa e recoñéceo, porque a auga ou está depurada ou non está depurada; iso da depuración parcial é un invento do Partido Popular, igual que é un invento do Partido Popular os finiquitos diferidos, a vostedes encántalles inventar cousas. O Goberno de Ferrol exixirá a Urbaser, o socio privado de Emafesa, responsabilidades por esta fraude, reclamarán que se devolva o importe cobrado aos veciños en concepto de taxa por un servizo que non prestou. Estou totalmente de acordo co Goberno local de Ferrol en exixir a Urbaser responsabilidades por esta fraude e a devolución do cobrado indebidamente aos cidadáns. Pero, ademais, vostede mesmo no punto 2 da súa parte resolutiva...
Vaia rematando.
...–vou rematando–, recoñece tal feito porque di prestar colaboración para completar a conexión de todos os interceptores á rede de saneamento ata completar as fases do mesmo; é dicir, a depuración non se pode rematar porque ao proceso lle faltan fases. Presento unha emenda de substitución que di: "O Parlamento de Galicia insta a Xunta a ofrecer a súa colaboración e asesoramento ao Concello de Ferrol para levar o caso aos tribunais e exixir que a empresa Urbaser devolva os cartos indebidamente cobrados ás e ós cidadáns e pague as indemnizacións que correspondan". Cremos que isto é verdadeiramente...
Moitas grazas, señora Martínez.
...o que corresponde neste caso.
Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, ten a palabra dona Yolanda Díaz.
Boas tardes, señora conselleira. Agradecemos moito que estea aquí presente neste debate porque coidamos que estará suficientemente preocupada polo que pasou no concello de Ferrol e, sobre todo, pola xestión que fixo o Partido Popular nesta catástrofe e nesta fraude xestionada polo Partido Popular ao que vostede pertence. Tamén lle agradezo especialmente que estea porque, como acaba de dicir nesta Cámara a señora Martínez, o Partido Popular mentiu, mentiu e segue mentindo nesta iniciativa, polo que xa adiantamos que imos votar en contra. Mire, señora conselleira, esta que está aquí é vostede, ¿verdade? Pode mirar, sexa educada. Esta que está aquí é vostede en marzo deste ano, facía campaña. E nesta mesma data vostede dicía exactamente que se estaban depurando un millón e medio de metros cúbicos. Falso, e esta é vostede, ¡falso! Mire, estas imaxes son as que temos en Ferrol, estas. Este é o medio de depuración. Sexa un pouquiño educada, señora conselleira, que estaba vostede aquí, [[Murmurios.]] [[Protestas.]] e atenda e mire. Isto é o que temos en Ferrol, por se lle interesa, porque lle vai tocar tamén, señora conselleira; mire como saen as imaxes, mire, a cano aberto, sen problema. Esta é a depuración coa que vostede e o Partido Popular dicían, co ex-alcalde de Ferrol, que depuraban un millón e medio de metros cúbicos; esta é a realidade. Claro, imos votar en contra desta iniciativa por unha razón. En primeiro lugar, pola falsidade e, en segundo lugar, señor Tellado, porque vostede nesta iniciativa non pide que todas as administracións cumpran coas súas obrigas legais, vostede nesta iniciativa o que fai é partidismo e pídelle –e leo literalmente– ao concello de Ferrol que cumpra –só o concello de Ferrol– coas súas obrigas. Eu voulle ler algúns preceptos –explícamo despois–, eu vou ler a nosa emenda de substitución, que por iso imos votar en contra. Mire, primeiro, respecto das obrigas nese convenio que se asinou, como supoño que o coñece moi ben, na cláusula terceira dinos, efectivamente, que Augas de Galicia se reserva –e leo literalmente– "as funcións de inspección e control sobre os bens cuxo uso se encomenda e sobre a forma de prestación de servizo". Inspección que nunca se produciu, polo que vimos, mesmo chegan unha conselleira e un ex-alcalde a afirmar que depurabamos un millón e medio de metros cúbicos. Pero, en segundo lugar, e sigo sinalando, a cláusula cuarta, apartado 3, di: "Son competencias do Concello actuante realizar as reformar internas e as actuacións de construción precisas para o cumprimento dos fins pactados" e di: "Agás aquelas que teñan a consideración de obras de reforma ou gran reparación", que é diante de onde estamos aquí. Por tanto, excusatio –por parte do Partido Popular– non petita, accusatio manifesta. Traen esta iniciativa porque saben que cometeron o pecado, cometeron o delito. E mire, nós só votariamos a favor desta iniciativa se, efectivamente, votan a favor do texto que propoñemos e é xustamente o que di: O Parlamento galego insta a Xunta de Galicia a: 1. Que garanta con todos os instrumentos legais ao seu alcance que a entidade pública Augas de Galicia, dependente da Xunta de Galicia, cumpra coas obrigas adquiridas no que atinxe á xestión, explotación, mantemento e conservación da EDAR. 2. Que garanta o financiamento con carácter urxente das reparacións –cualificadas polos técnicos como "gran avaría"– que precisa a EDAR de Cabo Prioriño. 3. Que a Xunta poña a disposición da Fiscalía toda a información que ten na súas mans –igual que vai facer e xa está facendo o concello de Ferrol–. 4. Que, efectivamente, este Parlamento acorde abrir unha comisión de investigación para saber que pasou. 5. O Partido Popular en Ferrol, e vese que os seus voceiros agora en lugar de defender os intereses da xente e votar en coherencia co Concello de Ferrol cando se instou á suspensión da taxa de saneamento, esa grande masa de fraude masiva...
Remate, por favor.
...na que vostedes estaban cobrando por un servizo que non se prestaba, o que fixeron foi votar defendendo os intereses da parte privada de Emafesa; e tamén votaron, aínda que ausentándose, dicindo como xa dixo a compañeira Chelo Martínez que, efectivamente, non podían estar no consello de administración porque tiñan que defender ou que ían ter un encontronazo entre defender os intereses do concello ou á empresa privada, efectivamente, vostedes... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non, non, non apoiaron o alcalde da cidade de Ferrol cando foi evidente cos informes técnicos que hai...
Remate, señora Díaz, por favor.
...–e remato, señora presidenta– que, efectivamente, había que cesar ao xerente de Emafesa. Vostedes dixeron que non, vostedes unha vez máis defendendo a FCC...,
Moitas grazas, señora Díaz.
...Florentino Pérez. Por iso, señor Tellado, salvo que admita esta proposta de substitución, dende logo, imos votar en contra e nos gustaría que nos explique...,
Grazas, señora Díaz.
...se nós non temos razón, por que non acepta a comisión de investigación deste Parlamento. Nada máis e moitas grazas.
Grupo Socialista, señora Sestayo.
Grazas, presidenta. Señorías, só alguén que carece do mínimo sentido da vergonza pode presentar unha iniciativa como esta. Efectivamente, como di o artigo 248 do Código Penal "cometen estafa los que, con ánimo de lucro, utilizan engaño bastante (…)" para inducir "a realizar un acto de disposición en perjuicio propio o ajeno". O Goberno anterior de Ferrol, en complicidade coas administracións do Partido Popular e coa empresa privada de Florentino, impoñía unha taxa cuxo obxecto impoñible... [[Murmurios.]] Señora presidenta, cústame falar. [[Murmurios.]] Señora presidenta, cústame falar cos nervios do Partido Popular.
Señora Sestayo. Tranquilidade e silencio, por favor.
Coa ordenación da taxa por prestación do servizo da depuración de augas residuais, que se rexerá pola presente ordenanza fiscal. Esta taxa impúxose e recadou un millón de euros, case un millón de euros, entre os cidadáns e cidadás de Ferrol, entre cidadáns e cidadás que estaban convencidos de que se depuraban as augas. Case un millón de euros recadados polos gobernos do Partido Popular por isto, ¡por isto!, por estas augas negras que son as augas cristalinas, limpas e cristalinas que o ex-alcalde de Ferrol, os representantes do Partido Popular, os membros conselleiros do Goberno Feijóo e membros do Goberno estatal dicían que se estaban depurando; estas son as augas cristalinas do señor Tellado polas que, efectivamente, se cobraron case un millón de euros aos cidadáns e cidadás de Ferrol nunha enorme fraude propia dos peores tempos e das peores prácticas do Partido Popular. Efectivamente, nunha visita sorpresa do novo Goberno de Ferrol, do novo Goberno que se atopa cunhas instalacións de augas cristalinas –aquí vemos as augas cristalinas– nas que, efectivamente, varios actos electorais nos que vostede participou, señora conselleira, a Conferencia Hidrográfica entrega e recepciona Augas de Galicia, Augas de Galicia firma e entrega ao Concello de Ferrol cunha encomenda de xestión para este obxectivo: depurar as augas e, ademais, a Xunta de Galicia resérvase facultades de inspección e control. ¿Señora conselleira, que inspeccionaban e controlaban? ¿Que viron vostedes cando acudiron á estación depuradora? ¿Que augas cristalinas existen nesta foto, señora conselleira? ¿Que viron vostedes? ¿Sabía o señor Feijóo? ¿Quen de vostedes participaron nesta enorme fraude? ¿Quen sentou nesa mesa de Cedeira onde comen representantes do Partido Popular con representantes destas empresas? O certo é que no consello de administración de Emafesa do novo Goberno o que se informa por parte da empresa privada é que o anterior Goberno municipal non lle exixía control, que isto era unha práctica nova, que por parte de Augas de Galicia non existía ningún control, pero que, ademais, estaban de acordo porque en catro xuntanzas producidas na Xunta de Galicia –que non na depuradora– o que lles dicían é que a depuradora non depuraba. Iso dino os seus amigos, a empresa de Florentino, que a Xunta de Galicia sabía perfectamente que non depuraba. Obviamente din que, despois da visita electoral, era...
Vaia rematando, por favor.
...ben fácil saber que non depuraban. Ademais, argumentan unha avaría de 550.000 euros, que xustamente descobren uns e outros xusto cando cambia o goberno municipal, como descobren uns e outros que é necesario que funcione unha subministración eléctrica, xusto no cambio do goberno municipal. Durante un ano estivo unha planta sen depurar, sen instalación eléctrica, sen operarios e cos aparellos, con instalacións como os atopamos o Goberno municipal de Ferrol, instalacións precintadas, aparatos sen usar, laboratorios pechados, metidos en plásticos e aínda coas etiquetas. [[Murmurios.]] Iso é o que se encontrou...
Silencio, por favor.
...o Goberno municipal de Ferrol. Foi unha enorme fraude á cidadanía, e a resposta de Augas de Galicia, dada a esta deputada en comisión o outro día, é que, claro, a culpa é do...
Remate, por favor, señora Sestayo.
...Goberno de Ferrol, que non inspecciona un ano despois, do Goberno de Ferrol, que non inspecciona. Isto é a herdanza, a herdanza de augas negras...,
Remate, por favor.
...a herdanza da basura residual, a herdanza da non depuración, pero si se depurarán as responsabilidades en fiscalía...,
Moitas grazas, señora Sestayo.
...si se depurarán as responsabilidades políticas, as responsabilidades legais e as responsabilidades penais a que houbera lugar. E só alguén que non ten vergonza son capaces de presentar esta iniciativa, alguén como vostede, señor Tellado. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, señora Sestayo. Bloque Nacionalista Galego. Ten a palabra a señora Pontón Mondelo. Prego silencio, por favor.
Ben, estamos tamén hoxe á hora de xantar falando dun tema importante, como é o problema grave que hai coa depuración e co saneamento de augas residuais neste caso na ría de Ferrol, unha ría que ten graves problemas de contaminación e que hoxe vén aquí a debate máis ben dunha maneira singular –todo hai que dicilo–, porque teño que recoñecer que a min, que non son ferrolá pero como galega tamén entendo que forma parte do meu país, sorprendeume moitísimo que o Partido Popular, que goberna en Galiza, que ten competencias directas en materia de saneamento, depuración, que cobra ademais un canon da auga en teoría para garantir unha boa xestión da nosa auga, pois vén aquí facer de oposición do Concello de Ferrol, supoño que porque ten moito interese e porque o Partido Popular sabe que hai moitas outras responsabilidades que exixir no que se refire a esta depuradora. Porque a primeira pregunta ou o primeiro que nos escandaliza a nós, membros dunha forza nacionalista, é que esta obra foi declarada de interese xeral no ano 97 e no ano 2015 o que vemos é que temos unha chapuza, unha chapuza, que non soluciona o problema, e escandalízanos ver como se gastaron cartos públicos na construción pois en teoría dunha depuradora que á hora da verdade non está funcionando. E creo que isto, se foramos un país onde houbera un sentido da responsabilidade institucional, o primeiro que fariamos como galegos e galegas sería dicirlle ao Estado: señores do Estado, ¿que construíron aquí? ¿Que responsabilidade ten o Estado nesta cuestión? E aquí entra en xogo o segundo actor, que é a Xunta de Galiza. A conselleira está aquí. A conselleira, se quere, pode facer, xa que o Regulamento llo permite, tomar a palabra e aclararnos: ¿como recepcionou esta obra a Xunta de Galiza? Creo que é unha pregunta normal. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non me entero, bueno.
Silencio, por favor.
¿E a Confederación non lla traspasou á Xunta de Galiza? ¡Ai!, ¡ai!, ¡ai! Ben, ben. Entón, a Xunta de Galiza, cando lle traspasan esta depuradora, ¿que di? ¿Que fai? ¿Como estaba? ¿Exixiulle algo á Confederación ou é que a Xunta simplemente é unha recadeira que asume unha obra e despois non pasa nada? Porque, ata onde eu sei –e, se non, que me corrixa aquí o experto na materia–, hai un convenio entre Augas de Galiza e o Concello de Ferrol para a formalización da encomenda de xestión de explotación. ¿Ou isto tampouco é que non me entero? Entón, ¿quen llo traspasa ao Concello de Ferrol? A Xunta de Galiza. ¿E que vén aquí o PP? Dicir que eles son irmanciñas da caridade e que non teñen nada que ver neste problema. A táctica de toda esta lexislatura do señor Feijóo: eu goberno, son o presidente da Xunta, pero nunca son responsable de nada do que pasa neste país. Sempre é culpa do Goberno de Madrid cando non goberna o PP ou dos concellos cando non goberna o Partido Popular. É realmente un espectáculo dantesco, sobre todo porque a ría de Ferrol ten un problema de contaminación gravísimo, e a vostede, que creo que vive alí, o único que o preocupa é un rifirrafe co que só pretende ocultar as responsabilidades do Partido Popular en toda esta fraude. Polo tanto, se vostede fora serio e se a conselleira pois tamén quixera aclararnos hoxe aquí –que o Regulamento llo permite–, pois sería interesante para o debate, porque toda esta situación, desde logo, a nós parécenos que é moi escandalosa. Como é escandaloso –e tamén debería e pode explicárnolo, señor Tellado– por que o PP decide privatizar a xestión desta depuradora. ¿Por que? ¿Por que? Explíquenolo vostede, e explíquenolo, que vai ter outro punto. ¿E que fixo durante todo este tempo en que había un problema coa depuración? ¿Mirar para outro lado, deixar que a empresa fixera o que quixera, non preocuparse e intentar tapar, esconder os problemas ata que todo estale e xa non colla a merda debaixo das alfombras? Creo que esa é unha moi mala política e que nós estamos pagando a incompetencia, dende logo, de quen estivo xestionando isto, de quen fixo unha obra e de quen non se preocupou por atender a situación. A nós esta proposición non de lei parécenos unha auténtica tomadura de pelo, e desde logo penso que o Partido Popular, que ten moita responsabilidade na situación grave de contaminación que hai na ría de Ferrol...,
Remate, señora Pontón, por favor.
...debería de vir aquí a algo máis que a facer eu creo que ata o triste papel de oposición do Concello de Ferrol no Parlamento de Galiza.
Grazas, señora Pontón. Grupo autor da proposición non de lei. Ten a palabra o señor Tellado.
Grazas, señora presidenta. Señora Pontón, comprenda que eu teño tres minutos e non vou poder explicarlle como funciona a estación depuradora. O que si podo dicirlle a vostede e á señora Díaz é que nós puxemos en marcha a estación depuradora, que está funcionando dende hai un ano e que o que quere o Goberno municipal de Ferrol –Partido Socialista e Alternativa Galega de Esquerda, que alí se chama doutra forma– é precisamente parala. Eu o que lle teño que dicir é que non conte co Partido Popular para que colaboremos con esa estratexia. Señora Díaz, leccións de educación pola súa parte á conselleira de MATI, entenda que non, e leccións de enxeñaría, creo que sinceramente tampouco. [[Murmurios.]] O primeiro que teño que amosar é a miña sorpresa porque o feito é que PSOE e AGE, que gobernan, cogobernan en Ferrol, veñen aquí e presentan emendas contraditorias entre si. Non son capaces de poñerse de acordo nin para presentar emendas, proba evidente de que a situación do bipartito ferrolán non debe ser nada boa. [[Murmurios.]] As súas emendas o que poñen de manifesto é ánimo belixerante do Goberno municipal de Ferrol contra todas as administracións. Teñen un problema, e como non saben resolvelo, o que buscan é a quen botarlle a culpa. Destilan irresponsabilidade, porque, lonxe de asumir as súas competencias, as que lle son propias ao Concello de Ferrol, o que buscan son escusas para incumprir as súas obrigas. Vendo o comportamento do alcalde e das dúas deputadas que falaron aquí, da señora Díaz e da señora Sestayo, eu creo que hai moitos fíos para moi pouca marioneta, esa é a sensación que teño do que acontece no Concello de Ferrol, e que iso, dende logo, [[Interrupcións.]] [[Murmurios.]] prevé que todo vai acabar bastante mal en Ferrol, como xa aconteceu hai uns anos.
¡Silencio, por favor!
Isto é o que ocorre cando os alcaldes non os elixen os cidadáns, señora Sestayo...,
¡Señora Sestayo!
...iso é o que ocorre cando os alcaldes nos os elixen os cidadáns. Falan vostedes de privatizar servizos. Sorpréndeme que falen vostedes destas historias de intereses empresariais, porque o certo é que ¿saben vostedes, señora Díaz, quen privatizou e externalizou todos os servizos municipais, agás a auga, no concello de Ferrol? Un bipartito de PSOE-Izquierda Unida. Mire, servizo de recollida de basuras, privatizado por vostedes; servizo de limpeza viaria, por vostedes; mantemento viario, por vostedes; mantemento parques e xardíns, privatizado por vostedes; servizo de mantemento alumeado público, privatizado por vostedes; [[Murmurios.]] a recadación municipal, por vostedes; servizo de axuda no fogar, pola señora Sestayo; limpeza de edificios municipais, por vostedes. Señoras, vostedes son os amigos desas empresas, son precisamente vostedes cando gobernan.
Señora Sestayo, fala vostede de desvergonza.
Grazas.
Eu simplemente non lle vou contestar, simplemente permítame que lle remita a La Voz de Galicia. Enquisa de La Voz de Galicia: ¿cre que é ético que Beatriz Sestayo manteña os seus cargos no Concello e no Parlamento? Si, un 3 %; non, 94 %. Queda dito todo, señora Sestayo.
Remate, por favor, señor Tellado.
Polo tanto, ensinaba vostede... [[Aplausos.]] –Grazas–.
Remate, por favor.
...unhas fotografías. Teño que dicirlle que esas imaxes...
Señor Tellado, moitas grazas.
...de augas sucias corresponden a un período: ao do Goberno do bipartito Ferrol en Común-Partido Socialista de Beatriz Sestayo. Nada máis e moitas grazas.
Señor Tellado, moitas grazas. Imos pasar á votación das proposicións non de lei... [[Interrupcións.]] [[Murmurios.]] Perdón. Si, señor Méndez Romeu, ¿para que quere a palabra?
Para acollerme ao respecto e decoro debido aos membros deste grupo.
¡Silencio, por favor! O portavoz ten a palabra. ten un minuto vostede se considera... O portavoz ten a palabra un minuto.
Señora presidenta, os membros desta Cámara estamos amparados pola liberdade de expresión de xeito libérrimo, pero de xeito libérrimo non autoriza a ningún membro deste grupo a utilizar como argumento de autoridade unha petición de dimisión que procede non sabemos de que intereses. Exiximos que aquí se manteña o debate nos termos que corresponden especificamente á orde do día e que se retiren esas alusións do señor Tellado.
Moitas grazas, señor Méndez Romeu. Queda constancia da súa queixa. Supoño que o señor Tellado retira esas alusións que lle pide o señor Méndez Romeu. Perdón, non abre debate, claro que non.
Non, non. Quen pide dimisións parece ser que é o Partido Socialista.
Señor Tellado, non lle dei a palabra. ¡Señor Tellado!
Eu teño que dicirlle que os datos que lle dei son dunha enquisa cidadá de La Voz de Galicia. Nada máis. É a cidadanía a que pide a dimisión da señora Sestayo.
Señor Tellado, señor Tellado, non lle dei a palabra. [[Murmurios.]] ¡Silencio, por favor! Non lle dei a palabra ao señor Tellado. [[Interrupcións.]] [[Murmurios.]] Pasamos á votación das proposición non de lei. Votación das proposicións non de lei
Comezamos coa votación da proposición non de lei do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa da señora Adán, que dixo que non acepta a emenda do Grupo Mixto. Votación da Proposición non de lei do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de Dª María do Carme Adán Villamarín e D. Francisco Xesús Jorquera Caselas, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación co sector naval de Ferrol Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 32; votos en contra, 41. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta proposición.
Votamos a proposición do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa do señor Vázquez, á que non se presentaron emendas. Votación da Proposición non de lei do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de D. José Javier Ron Fernández e dous deputados/as máis, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación co convenio de colaboración asinado pola Xunta de Galicia co Ministerio de Defensa para o establecemento dunha base de experimentación con drones no aeródromo de Rozas, no concello de Castro de Rei Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 33; votos en contra, 41. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta proposición.
Votamos a proposición do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa da señora Pontón Mondelo, que coido que dixo que non aceptaba a emenda socialista. ¿Si, perdón? [[A señora Pontón Mondelo pronuncia palabras que non se perciben.]] Xa, pero agora non dixo nada. ¿Quere a votación por...? Son os dous apartados, máis que puntos. Ben, votamos entón o primeiro dos apartados da proposición non de lei do Bloque Nacionalista Galego. Votación do apartado primeiro da Proposición non de lei do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de Dª Ana Belén Pontón Mondelo, sobre a constitución dunha comisión parlamentaria de investigación para a análise do funcionamento e xestión da Fundación Camilo José Cela, así como a actuación que debe levar a cabo o Goberno galego ao respecto Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 33; votos en contra, 41. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitado este apartado.
Votamos o apartado segundo da proposición. Votación do apartado segundo da Proposición non de lei do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de Dª Ana Belén Pontón Mondelo, sobre a constitución dunha comisión parlamentaria de investigación para a análise do funcionamento e xestión da Fundación Camilo José Cela, así como a actuación que debe levar a cabo o Goberno galego ao respecto. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 16; votos en contra, 58. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitado este segundo apartado.
Pasamos a continuación a votar a proposición do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa do señor Beiras, que dixo que aceptaba a emenda do Bloque Nacionalista Galego. Votación do texto transaccionado da Proposición non de lei do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, sobre as actuacións que se deben levar a cabo en relación coa situación de crise económica da Unión Europea. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 33; votos en contra, 41. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta proposición.
Votamos a Proposición do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia, por iniciativa do señor Docasar, que creo que non acepta as emendas presentadas. Votación da Proposición non de lei do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de D. Ricardo Vicente Docasar Docasar e dous deputados/as máis, sobre as actuacións que debe levar a cabo a Xunta de Galicia co fin de ralentizar o calendario de implantación da LOMCE. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 17; votos en contra, 41; abstencións, 15. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta proposición.
Votamos a proposición do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia, por iniciativa da señora Acuña do Campo, á que non se presentaron emendas. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] ¿Si? Se ningún grupo ten inconveniente que se vote por puntos a iniciativa que foi presentada conxuntamente, votariamos, en primeiro lugar, o primeiro dos puntos. Votación do primeiro punto da Proposición non de lei do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de Dª María Carme Acuña do Campo e dous deputados/as máis, sobre a entrada en vigor do Plan nacional para a abordaxe da hepatite C no Sistema Nacional de Saúde e a súa aplicación no ámbito dos centros penitenciarios en Galicia. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 33; votos en contra, 41. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitado o primeiro punto da proposición non de lei.
Desaloxen, por favor, a tribuna de invitados. Votamos o segundo dos puntos da proposición non de lei do Grupo Socialista. Votación do segundo punto da Proposición non de lei do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de Dª María Carme Acuña do Campo e dous deputados/as máis, sobre a entrada en vigor do Plan nacional para a abordaxe da hepatite C no Sistema Nacional de Saúde e a súa aplicación no ámbito dos centros penitenciarios en Galicia. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 33; votos en contra, 41. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitado o segundo punto da proposición non de lei.
Votamos a proposición do Grupo Parlamentario Popular de Galicia, por iniciativa do señor Balseiro Orol, que non acepta as emendas presentadas. [[O señor Beiras Torrado pronuncia palabras que non se perciben.]] Señor Beiras, estamos votando, por favor. Señor Beiras, eu non estou escoitando. Se me falan todos á vez, non escoito. Polo tanto, señor Beiras, prégolle que manteña silencio. ¡Silencio, por favor! [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Votación da Proposición non de lei do G.P. Popular de Galicia, por iniciativa de D. José Manuel Balseiro Orol, sobre a pesca de bocarte na zona CIEM IXa, aprobada pola Comisión Sectorial do Cerco do Consello Galego de Pesca. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 40; votos en contra, 30. O resultado da votación é positivo. En consecuencia, queda aprobada esta proposición.
Votamos a última das proposicións non de lei, do Grupo Parlamentario Popular, que non acepta as emendas presentadas. Votación da Proposición non de lei do G.P. Popular de Galicia, por iniciativa de D. Miguel Ángel Tellado Filgueira e oito deputados/as máis, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación coa xestión, a explotación, o mantemento e a conservación da estación depuradora de augas residuais e instalacións complementarias de cabo Prioriño. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 41; votos en contra, 33. O resultado da votación é positivo. En consecuencia, queda aprobada esta proposición. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Alteración da orde do día
Antes de suspender a sesión, quérolles comunicar ás súas señorías que a pregunta número 41649, da señora Acuña, do Grupo Socialista, se substanciará á primeira hora desta tarde; e a continuación substanciaranse as dúas interpelacións á Consellería de Sanidade; a primeira, do BNG, da señora Prado, e a segunda, do Grupo Socialista, da señora Acuña. Suspendemos a sesión ata esta tarde ás 16.30, catro e media.
Retomamos a sesión co seguinte punto da orde do día, co punto de interpelacións. Interpelación do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa de Dª María Montserrat Prado Cores, sobre o peche de camas hospitalarias durante os meses de verán
Si, pero xa falei coa señora Acuña e xa falei coa señora Prado, e entón a interpelación é da señora Prado.
Moi boa tarde a todos e a todas. Señora Mosquera, hoxe pola mañá o presidente da Xunta dixo rotundamente que o hospital de Vigo é un orgullo para os que defendemos a sanidade pública. A miña primeira consideración, nesta interpelación que lle fai o Bloque Nacionalista Galego, é se vostede concorda co presidente da Xunta en que é o orgullo dos que defenden a sanidade pública. Habería que preguntar se vostede e o presidente defenden a sanidade pública. Pero, bueno, xa que el tivo ese arrebato verbal, pois pregúntolle. Mire, en Vigo hai convocada unha folga para o día 13 de outubro. As últimas informacións din que se paralizaron intervencións cirúrxicas por problemas coa esterilización, e que en admisión hai xa problemas no reparto de camas, que as camas xa non chegan; que xa está habendo problemas de camas en urxencias; que hai mestura de patoloxías –que, por exemplo, a un doente pendente de intervir por unha apendicite, queríano ingresar nunha planta de pneumoloxía–; a cita previa desbordada, colas de máis dunha hora por falta de previsión. A compactadora do lixo estivo estropeada: acumulación de lixo nas plantas, o circuíto de retirada do mesmo inadecuado, uniformes suxos... Mire, os celadores e celadoras están pechados desde o luns porque vostedes, nesa mentira continuada de que non privatizan o hospital de Vigo, resulta que privatizan parte das encomendas que no Estatuto dos profesionais son competencia dos celadores e das celadoras. E hoxe uniuse a ese peche o resto da Xunta de Persoal. ¿Que demandan? Avaliación real da situación –o mesmo que lle levamos demandando aquí–; medidas para corrixir a situación; reversión do hospital para a sanidade pública. E que esas medidas para corrixir a situación se fagan a cargo, se paguen, a custa do canon que lle hai que pagar á empresa. Eu pregúntolle se vai rectificar, señora Mosquera, e demándolle que non persista nesta actuación temeraria, que escoite os traballadores e as traballadoras e que, por unha vez, sexa vostede a conselleira da sanidade pública. Igual que lle demandamos hoxe, e ímoslle preguntar nesta interpelación, se vai rectificar no peche constante de camas hospitalarias e se vai seguir vostede mantendo que non ten consecuencias o peche masivo de camas hospitalarias. Mire, hoxe é 30 de setembro, vostede un ano máis procedeu a pechar un número de camas indecente nos centros hospitalarios de Galiza. E vostede non se atreveu a vir aquí dar a cara para explicar por que pechaba todas esas camas. Eu pregunteille se ía esperar a que pasaran as eleccións municipais para anuncialo. Efectivamente, agardou a que pasaran as eleccións municipais; pero vostede non tivo a valentía de vir aquí explicar por que as pechaba, mandou un director xeral a que dera a cara por vostede. Para vostede cada vez é máis doado pechar camas, unidades enteiras, plantas enteiras, durante o verán; pero é que resulta que cada ano se lle fai máis difícil a súa apertura ao remate do verán. Persiste tamén vostede en restarlle valor ao que denomina recurso-cama. Persiste en dicir que non determina o grao de eficiencia do sistema. Persiste en enviar doentes para a casa a que fagan o seu postoperatorio, para que se estabilicen na casa despois de intervencións cirúrxicas ou procesos médicos, para procurarlles aos doentes un lugar máis confortábel –palabras textuais súas, señora Mosquera. Deste xeito, é evidente que o recurso-cama cada vez ten menos valor, porque vostede lle imprime ese valor a custa dos petos dos doentes e das familias dos doentes. Igual que o valor do persoal sanitario; vostede cada vez llelo repercute directamente ás familias, que son as que teñen que coidar dos doentes, e sobre todo ás mulleres. Entón o recurso-cama cada vez ten menos importancia porque a pon directamente o doente. Chegan a esta conclusión de que o recurso-cama cada vez ten menos valor, e entón ¿cal é o paso seguinte? Pois instalar dispositivos, equipos informáticos, na casa dos doentes; instalar vídeocámaras, micrófonos... A última é darlles unhas tablets aos pacientes crónicos para que leven eles mesmos o control. ¿E cal é a consecuencia disto? Pois Telefónica, Indra, Philips..., é dicir, negocio para as empresas que colocan todos eses dispositivos que substitúen o recurso-cama, que substitúen o recurso-profesionais sanitarios. E, mire, a rede hospitalaria galega non fai máis que ver reducido o número de camas. No sexenio negro, desde que o Partido Popular no 2009 volveu ao Goberno da Xunta –sexenio negro–, resulta que en Galiza se levan perdido, pechado ou quedado polo camiño máis de 600 camas, a unha media de 100 camas por ano. No ano 2010 había 830 e os últimos datos son de que neste momento temos 1.315, máis de 600 camas pechadas, menos, na sanidade pública. Pero a pregunta é ¿cantas máis abertas na sanidade privada, señora Mosquera? Se o recurso-cama cada vez ten menos valor, ¿por que aumentan as camas na sanidade privada? ¿É que resulta que agora as empresas privadas deciden ampliar camas? Vostede ten dito tamén en varias ocasións que é conselleira da pública e da privada, ¿por que non homologa, entón, criterios? ¿Por que pecha camas na sanidade pública e por que se abren na sanidade privada? É unha pregunta que me gustaría que contestara na súa quenda, señora Mosquera. E mire, apresuráronse a pechar camas pero resulta que despois non teñen esa présa por abrilas. A situación neste momento –voulle poñer varios exemplos– en Lugo, no HULA, segue habendo camas pechadas en todas as especialidades. A planta de Cirurxía estivo todo o verán pechada e cos doentes desperdigados por todo o hospital, unha media de 25 ou 30 doentes cada día. Esta é a mesma situación que o ano pasado fixeron coa Xeriatría. Chegados a este punto, vostedes din que van abrir a planta, non se sabe cando van facelo; pero, en todo caso, o que si teñen anunciado é que van abrila con 20 camas, é dicir, 14 menos das que existían. Tamén din que van abrir Medicina Interna con 20; é dicir, 14 menos das que había; que van abrir Xeriatría só con 20, 14 menos das que había; é dicir, 42 camas menos. E a isto hai que engadir que resulta que non van abrir a planta de Uroloxía. Encontrámonos con que os doentes de Uroloxía van estar mesturados con outras patoloxías –con otorrino, con trauma...–, que, como todos sabemos, son patoloxías todas elas moi afíns. Entón, señora Moquera, ¿vai abrir todas as camas pechadas este verán no HULA? ¿Cando vai abrilas? ¿É certo que van pechar 42, e ademais a planta de Uroloxía non se vai abrir? Mire, póñolle outro exemplo. Hai escasas datas o Bloque Nacionalista Galego trouxo a este Parlamento unha iniciativa na que, entre outras cuestións, demandabamos que se abrira de inmediato a terceira planta do Hospital do Salnés, que vostedes tamén pecharan a principios de xuño. Un hospital cun número de camas moi reducido e resulta que teñen pechada a totalidade da terceira planta. O Partido Popular, que sustenta o Goberno do que vostede forma parte, votou en contra desa petición, de que se abrira inmediatamente esa terceira planta. ¿Significa entón que a terceira planta do Hospital do Salnés non se vai abrir a partir de mañá, día 1 de outubro? Señora Mosquera, gustaríame que nos contestara. Pódolle seguir dicindo. En Pontevedra van seguir pechadas 18 camas –9 de onco e 9 de lactantes–, co cal esa teoría que a vostede tanto lle gusta repetir, de que hai menos demanda asistencial, xa me dirá vostede, nestas dúas especialidades, a que demanda asistencial se refire. Na Coruña seguen pechadas 50, e podemos seguir así: en Ferrol, 32 no naval, 10 en Pediatría; en Compostela, en Conxo está pechada a planta de Pneumoloxía, o Gil Casares ten pechada toda a planta de Medicina Interna, 9 en Coidados Paliativos. Bueno, podiamos seguir facendo toda unha retahíla de cal é a situación. A min gustaríame que vostede explicara cal é a pretensión que ten. Mire, vostede segue persistindo en que non ten consecuencias o peche de camas, e eu dígolle que si. Primeiro, ¿consecuencia? Patoloxías moi diversas na mesma planta, sobrecarga asistencial, profesionais obrigados a saber de todo –porque non saben a que tipo de especialidade teñen que atender en cada planta–, frustración. Peregrinaxe polo hospital para visitar os doentes e peregrinaxe tamén das diferentes especialidades. Equipos de traballo onde todos os profesionais teñen que saber de todo. ¿Vostede cre que isto é excelencia e que isto permite calidade asistencial, señora Mosquera? Eu o que lle digo é que isto significa risco e peor calidade asistencial. Non é o mesmo traballar de xeito ordenado que traballar a destajo, como lles están vostedes obrigando a facer aos profesionais.
Remate, por favor.
Nada que ver coa eficiencia e coa boa xestión dos recursos; nada absolutamente que ver. E se do que se trata é de seguir mantendo derivacións á privada, traballo a destajo, perda de calidade asistencial, desmotivación dos profesionais, perda dos postos de traballo, perda de dereitos laborais, unha carteira de servizos sanitarios ficticia, presión asistencial nos servizos de urxencias, aumento das listas de espera... en suma, destrución da sanidade pública, a maiores do que xa lle teño preguntado, señora Mosquera, pregunto: ¿vai ratificar a súa política de peche de camas? ¿Segue a manter que o recurso-cama...
Remate, por favor.
...non aporta valor? ¿Por que considera que as empresas privadas persisten en manter o recurso cama se vostede insiste en que non ten valor? ¿E vai persistir na súa infame política laboral co persoal do Sergas? Agardo as súas contestacións, señora Mosquera.
Grazas, señora Prado. Ten a palabra agora a conselleira de Sanidade.
Grazas, señor presidente. Boa tarde, señorías. Boa tarde, señora Prado. Unha vez máis, comparezo nesta Cámara para dar resposta a esta cuestión: a reordenación asistencial habitual no período de verán, que de xeito reiterado adoitan vostedes preguntar. Como ben poden supoñer, a resposta non vai variar en demasía –xa o dicía vostede–, pois as circunstancias son as mesmas, salvo a relativa ás cifras concretas. O Servizo Galego de Saúde planifica todos os anos, antes da tempada estival, o número de camas que estarán funcionando durante o verán. Saben ben que isto non é unha peculiaridade do Servizo Galego de Saúde, senón que se trata de algo que se fai todos os anos en todos os servizos de saúde. Como mostra, no pasado ano 2014 máis do 86 % do total de camas dispoñibles nos centros hospitalarios da rede pública estiveron operativas. Asemade, o índice de ocupación global en 2014 foi do 77,7 %, fronte ao 77,5 do 2013. Neste 2014, pendente do peche de setembro, pódolle adiantar que as porcentaxes foron incluso algo menores: o 74,9 % en xuño, o 76,5 % en xullo e o 75,9 % en agosto; é dicir, 1 de cada 4 camas operativas estivo desocupada. Ademais, en ningún mes se chegou ao 85 %, que é o estándar recoñecido en toda a literatura. Respecto do hospital do Salnés –do que vostede me falaba especificamente–, téñolle que dicir que o índice de ocupación foi en xullo do 54,4 %, en xullo do 53,58 % e en agosto do 58,49 %. Como ve, un índice de ocupación case rondando a metade do que se recoñece como óptimo en toda a literatura. Por tanto, cumprimos co noso deber de xestionar con eficiencia os fondos públicos que a cidadanía galega pon á nosa disposición. Facelo doutra maneira –como parece vostede pretender– sería un derroche dificilmente xustificable de ditos fondos. É evidente que, desde calquera punto de vista, ten bastante pouco sentido manter camas abertas –como di vostede– que van estar desocupadas. Unha vez máis, teño que insistir en algo que tamén me oíron moitas veces; a decisión sobre o alcance desta programación tómase tendo en conta a responsabilidade principal da sanidade pública galega de garantir en todo momento a seguridade e a calidade asistencial dos pacientes. Ademais, de seren necesarias por motivos asistenciais, as camas que non están utilizadas nun momento determinado poden activarse en calquera momento, xa o demostramos en moitas ocasións. Asemade, esta programación permítenos xestionar de modo eficiente as vacacións regulamentarias dos nosos profesionais. O verán, como sucede noutros moitos sectores, é o período máis demandado polo persoal para as súas vacacións, e nós, indubidablemente, respectamos este dereito. Isto condiciona, evidentemente, a necesidade de substituír os traballadores. Esta substitución non é posible -e vostede sábeo ben- en determinadas especialidades de persoal facultativo, o que implica que quedan incompletos os equipos asistenciais necesarios para determinadas funcións. En calquera caso, o Servizo Galego de Saúde realiza esta actuación seguindo a súa política de mellorar a eficiencia na xestión e o uso racional dos nosos recursos físicos e humanos, mantendo toda a actividade clínica que resulta posible e, fundamentalmente, garantindo a atención naqueles procesos que, evidentemente, non admiten demora. Realmente, a actividade segue aumentando, a actividade cirúrxica. En xuño, xullo e agosto deste ano realizamos –realizaron os profesionais- 43.315 intervencións cirúrxicas, fronte ás 38.475 que se realizaron no 2010. É dicir, 5.000 intervencións máis nestes tres meses que no ano 2010. As intervencións aumentaron en todos os centros e durante todos estes anos. Por outra parte, esta planificación baséase nunha reestruturación das unidades de hospitalización, non pode ser doutra maneira, para que os pacientes teñan á súa disposición os recursos que precisan e os profesionais poidan traballar da maneira máis racional e máis cómoda. Na época estival, habitualmente, os índices de ocupación –como lle dixen xa– diminúen en todos os centros. Este ano non chegamos ao 77 %, e en ningún centro chegamos ao 85 %, que é o que se considera estándar en toda a literatura. Isto ocorre porque, evidentemente, tamén temos unha maior redución de determinadas patoloxías como as respiratorias, que son responsables dunha parte moi importante dos ingresos no resto do ano. É tamén habitual que nesta época haxa menos ingresados, sobre todo, de medicina interna. Por outra parte, tamén llo teño que dicir –xa sei que a vostede non lle gusta–, o recurso-cama non é un determinante do Sistema Nacional de Saúde. Con todo, segundo todos os indicadores, o Ministerio de Sanidade, pero tamén a Plataforma para a defensa da sanidade pública no seu último estudo, recoñece que Galicia ten un índice de camas por mil habitantes máis alto que outras moitas comunidades autónomas, e, desde logo, estamos na media do Sistema Nacional de Saúde; é dicir, non estamos moito máis baixos que o resto das comunidades autónomas. Por outra parte, nos últimos anos incrementamos a actividade ambulatoria de xeito moi importante: hospital de día, cirurxía maior ambulatoria, e, desde logo, estas actividades –en contra do que vostede di– están moi ben valoradas pola cidadanía. Todos os pacientes e todos os seus coidadores realmente están moito máis satisfeitos de estar nun hospital de día, ou da cirurxía maior ambulatoria, que estar ingresados nun hospital. E, sen dúbida, señoría, asistiremos nos vindeiros anos a un proceso irrefreable de ambulatorización, de atención domiciliaria, de utilización intensiva das tecnoloxías. Gústelle ou non lle guste, isto é o futuro e é o presente, e ímolo vivir no Servizo Galego de Saúde, e en todo o Sistema Nacional de Saúde, igual que no resto de todos os países do noso contorno. Por outra parte, e polo que se refire á xestión de persoal, téñolle que dicir que se efectúan todas aquelas substitucións que resulten necesarias para garantir idéntica calidade asistencial da que se vén dispensando ao longo do resto do ano. O procedemento de contratación é de sobra coñecido. Para garantir o funcionamento continuado e permanente das nosas institucións, o Sergas dá cobertura ás necesidades asistenciais da poboación mediante a formalización de nomeamentos temporais, co obxecto de atender as ausencias de persoal, e faino de acordo ao regrado na Mesa sectorial de negociación e con todas as forzas sindicais, negociación que se publicou no Diario Oficial de Galicia do 9 de maio de 2011. Nesta normativa está moi claro que hai unha lista ordinaria de vinculacións temporais, pola que se chama de maneira transparente e que está á disposición de todos os profesionais do Servizo Galego de Saúde e de toda a xente que está inscrita nesas listas temporais. Hai –como digo– unha lista ordinaria e despois están as listas especiais, a coñecida como pool e as áreas especiais, previstas estas últimas para aquelas substitucións de menos de 4 días. Dicirlle tamén que no mes de xuño a porcentaxe de plantilla que disfrutou as vacacións no mes de xuño foi do 4,8 %, no mes de xullo o 23,6 % e no mes de agosto o 29,9 %, é dicir case o 30 % disfrutaron as súas vacacións no mes de agosto. E no mes de setembro o 11,1 %. En definitiva, señorías, trátase de que a reordenación dos recursos de hospitalización non teñan repercusión algunha sobre a calidade da asistencia sanitaria. Unha vez máis quero lembrarlles que o que vostedes denominan cama pechada non significa cama inutilizable. Se fora necesario, todas estas camas están dispoñibles para poñelas en funcionamento no momento en que haxa unha necesidade asistencial, e así o fixemos en moitos casos. Quero, en calquera caso, tamén agradecer o traballo da maioría dos profesionais do Servizo Galego de Saúde, porque en momentos complicados e en momentos difíciles, igual que en momentos menos complicados, dan o mellor de si mesmos para garantir a atención aos pacientes, a atención aos cidadáns. E, desde logo, dicirlles que imos continuar a traballar para mellorar a atención aos pacientes crónicos e pluripatolóxicos en todos aqueles aspectos que eviten a descompensación dos mesmos, e, polo tanto, que impidan ou que preveñan as hospitalización, que preveñan os ingresos. E, desde logo, imos seguir coa hospitalización a domicilio, coa implantación do Plan integral de atención a pacientes de EPOC e de diabetes, coa atención prioritaria, sempre que sexa posible, aos pacientes en atención primaria, porque isto creo que é o que demandan os nosos cidadáns, isto é o que queren todos os galegos e galegas. E, desde logo, publicaremos a Estratexia galega de atención á cronicidade en datas próximas para recoller todos estes aspectos. Non teña ningunha dúbida. Moitas grazas.
Grazas, conselleira. Réplica, señora Prado.
Señora Mosquera é vostede incombustible ao desalento. Podía ter mandado a casete porque xa é a terceira vez... Vostede pásalle os apuntes ao director xeral, que repite absolutamente o mesmo, como se estiveramos aquí falando dunha cuestión trivial. Mire, o problema non é que a min non me guste a súa contestación, o problema é que non lles gusta aos doentes deste país. Supoño que a vostede non lle gustaría se, por exemplo, acudise a un servizo de urxencias e estivera con súa nai de 80 anos durante horas nunha camilla, sen mantas para tapala... Si, non mova a cabeza. Esa é a realidade que pasa todos os días. E poderían poñerse aí ringleiras de persoas explicándolle a súa realidade. E mire, non lle agradeza tanto o traballo aos profesionais, escóiteos, escoite o que están pasando no hospital de Vigo, dóteos dos recursos e non os maltrate. Ese é o mellor xeito que ten de agradecerlles o seu traballo. Dende logo, volver escoitarlle a vostede que no verán diminúe a taxa de ocupación... Claro, é que se vostedes pechan quirófanos, se vostedes pechan plantas, se vostedes non teñen profesionais, ¿como quere que a taxa de ocupación estea minimamente a uns niveis que lle valan para as súas estatísticas, señora Mosquera? No Hospital do Salnés, a planta que vostedes teñen pechada era de paliativos, e que eu saiba non diminúe a súa presión asistencial no verán, nin que vostedes obriguen a obstetricia a non ter cama individual e ter que compartila. E a realidade é que todo isto que vostede di aquí non é capaz de sustentalo con ningún plan, non é capaz de sustentalo con ningún informe que xustifique ese peche continuo de camas. Mentres siga habendo listas de espera, mentres siga habendo derivacións á sanidade privada, mentres siga habendo dificultades para ingresar doentes que van unha, outra e outra vez a urxencias e que son mandados para a casa ata que logo conseguen ingresar, e non por culpa dos profesionais, senón por culpa das directrices que reciben de vostedes e do seu equipo directivo, o recurso-cama si que ten valor. Non me contestou á pregunta de por que na sanidade privada si lle dan valor ao recurso-cama, señora Mosquera. Agardo que me conteste na seguinte quenda que ten vostede. ¿Cando van publicar a lista non estrutural de espera, señora Mosquera? Porque o que está a pasar todos o días é que vostedes, coa súa lei de garantías na man, o que fan é que chaman aos doentes para ofrecerlles ser atendidos na sanidade privada. Cando estes doentes se negan a ser atendidos na sanidade privada, ¿que fan vostedes? Pásanos ao limbo do caixón. Meten o seu posto na lista de espera, pásano a un caixón e dorme alí o soño dos xustos, ¡esa é a realidade!, co cal multiplican as listas de espera onde vostede di que non pasa nada por pechar camas. Mire, sistematicamente están levando a cabo o peche estrutural de camas máis alá dos meses do verán. Eu agardo que vostede me diga aquí se os datos que lle din do HULA son certos ou non, porque se vostede non mos desminte, dou por certo que se van pechar máis de 42 camas nas tres especialidades que lle dixen e que non se vai abrir a planta de uroloxía. Salvo que vostede mo desminta, douno por bo. E salvo que vostede mo desminta, dou por bo que non ten pensado abrir a terceira planta do Hospital do Salnés. Se vostede non mo desminte, dou por bo que se van manter pechadas 18 camas no Complexo Hospitalario de Pontevedra, que van seguir pechadas as 50 da Coruña e que van seguir pechadas o número que lle din de Santiago e de Ferrol. Salvo que vostede mo desminta, eses datos vounos dar por bos. E mire, cada ano vostede baixa tres banzos pechando camas a principios do verán, e rematado o verán só sobe un banzo, co cal, cada ano perdemos dous banzos en camas. No seu sexenio negro lévanse perdidas máis de 600 camas, máis de 100 por ano. Entón, baixa dous banzos, pecha 1.000 camas de media, e pasado o verán resulta que non abre 100 camas de media. Salvo que vostede o desminta, esa é a realidade dos datos. E non é inocente, ao final sempre está o negocio e a privada, porque, como lle dixen antes, vostede pecha camas na pública mentres se abren camas na sanidade privada. Entón, señora Mosquera, predicar e dar trigo son cousas ben distintas. Vostede actúa coa máxima de que, se non hai actividade, non hai gasto, e deste xeito cadran as contas e válelle para que veñan aquí presumir de non sei que déficits. Mentres a sanidade pública deste país estea nas súas mans, baixo a súa dirección, coa complicidade e co apoio incontestábel do presidente do Goberno, o que fan un día tras outro é o desmantelamento continuo da sanidade pública do noso país. Insisto, señora Rocío Mosquera, os datos polos que eu lle preguntei destes centros hospitalarios, se vostede agora non mos desminte, os profesionais e os doentes van dar por bo que vostede pecha camas ao principio do verán, e, pasado o verán, aproveita un ano si e outro tamén para ir minguando a capacidade dos nosos centros hospitalarios. Con iso mingua a calidade asistencial, maltrata continuamente...
Remate, por favor.
...aos profesionais na súa política laboral indecente, e, sobre todo, o que fai é unha moi peor asistencia sanitaria aos galegos e ás galegas.
Grazas, señora Prado. Turno de peche. Señora conselleira de Sanidade.
Grazas, señor presidente. Vostede insiste en dicir que aumenta o número de camas da privada mentres diminúe na pública, o cal é absolutamente falso, non sei de onde saca vostede os datos. Punto número un. Xa me gusta bastante que vostede diga que non desaparece o Servizo de Uroloxía, porque xa tamén oín que desaparecía o Servizo de Uroloxía do HULA, o cal é absolutamente falso. En ningún caso, evidentemente, desaparece o Servizo de Uroloxía do HULA, senón que o que se fixo foi unha reorganización de camas precisamente para abrir outros servizos ou outras unidades coas que non contaba o Hospital de Lugo. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] O que se está a facer é, precisamente, reorganizar e reestruturar a hospitalización do Complexo Hospitalario Universitario de Lugo para poder dar unha mellor asistencia cirúrxica, precirúrxica e, sobre todo, de curta estadía aos pacientes de Lugo. Desde logo, vanse ir abrindo as camas, todas as camas que se necesiten, nos distintos hospitais, como non pode ser doutra maneira. Vostede segue dicindo que aumentan as listas de espera, o cal tamén é falso. É absolutamente falso. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] . Non estamos a subir as listas de espera senón todo o contrario, as listas de espera cirúrxica reducíronse ano tras ano durante todos estes anos: na prioridade 1 pasamos de 28,3 días cando chegamos no ano 2009 a 17,1 días no ano 2014 e na prioridade 2 tamén diminuímos de maneira absolutamente significativa, pasando de 68 días a 50,3 días. O número de intervencións cirúrxicas está aumentándose ano a ano e o número de cirurxías ambulatorias tamén se está aumentando. O ano 2014 foi a primeira vez que o Servizo Galego de Saúde fixo máis intervencións cirúrxicas en cirurxía maior ambulatoria que en cirurxía con ingreso e isto é unha boa nova, por moito que vostede se empeñe, para todos os pacientes porque prefiren ser operados e teñen un postoperatorio moito mellor –tanto en calidade como en número de días de postoperatorio– cando son intervidos por cirurxía maior ambulatoria que cando son intervidos por intervencións clásicas e abertas. Co cal, señoría, a verdade é que non sei a que pacientes se refire cando di que os pacientes prefiren estar ingresados nun hospital a ser intervidos e irse para casa no mesmo día ou ao día seguinte cunha curta estadía. Creo que os datos son o suficientemente claros [[Murmurios.]] cando dicimos que o índice de ocupación non chega ao 80 % en todos e cada un dos hospitais –e estamos falando, por suposto, das camas que están operativas, non estamos falando do total de camas porque non sería unha maneira correcta de facelo–. Mire, en canto á hospitalización a domicilio, a hospitalización a domicilio é probablemente un dos servizos mellor valorados por toda a cidadanía. No ano 2014 tivemos 5.716 ingresos por hospitalización a domicilio, 97.499 –case 97.500– estancias en hospitalización a domicilio. Vostede di que é un erro incrementar a hospitalización a domicilio, pero todos os cidadáns galegos e todos os pacientes están de acordo coa calidade da hospitalización a domicilio, queren a hospitalización a domicilio e valórana de maneira moi positiva. Por poñerllo en perspectiva: 97.500 estancias son as mesmas que realizou o Arquitecto Marcide en todo o ano 2014 ou o Hospital do Salnés, da Barbanza, Verín e Monforte xuntos; temos en hospitalización a domicilio un hospital máis no Servizo Galego de Saúde e, dende logo, se vostede é capaz de dicirme que a hospitalización a domicilio non está ben valorada pola poboación, entón falaremos doutra cousa. Mire, como digo, vanse abrir todas as camas que sexan necesarias de acordo cos profesionais, de acordo coa actividade que se desenvolva no HULA, no Arquitecto Marcide e na Coruña. E si, señoría, síntome moi orgullosa do hospital de Vigo, síntome moi orgullosa porque vai ser o hospital que vai solucionar os problemas de Vigo e, desde logo, síntome moi orgullosa de que sexa un hospital cen por cento público e son unha defensora absoluta da sanidade pública, levo desde o ano 1985 traballando por e para a sanidade pública. Moitas grazas.
Grazas, señora conselleira. Retomamos agora o punto de preguntas ao Goberno. Pregunta de Dª María Carmen Acuña do Campo e dous deputados/as máis, do G.P. dos Socialistas de Galicia, sobre as razóns do Goberno galego para non recoñecer como vítimas da violencia de xénero as mulleres ás que o maltratador lles asasina os seus fillos
Para formular a pregunta, ten a palabra a señora Acuña.
Grazas presidente. Boa tarde, señorías. Señor Rueda, o Grupo Socialista vén de presentar unha proposición non de lei en comisión instando o Goberno galego a que adopte todas as medidas ao seu alcance para conseguir que as mulleres ás que o maltratador lles asasinou familiares ou amigos sexan consideradas vítimas de violencia de xénero e, ademais, tanto elas como as persoas asasinadas. Pedimos isto, señor Rueda, porque é un dos problemas máis graves e máis urxentes evidenciados na Comisión de estudo sobre violencia de xénero que se está desenvolvendo nesta Cámara despois de escoitar testemuños tremendos. Ademais, parécenos que se trata dunha disfunción das leis que temos sobre violencia, xa que está claro que o maltratador mata os fillos, as fillas, os familiares, os amigos ou amigas desas mulleres para facerlles dano a elas, para vingarse delas. Sen embargo, de non existir unha denuncia previa, non son consideradas vítimas de violencia por non ser elas o obxecto directo da mesma, nin elas nin as propias vítimas e, ademais, nin xudicialmente nin administrativamente nin, por suposto, estatisticamente, co cal ata o número de vítimas de violencia de xénero non o estamos a contabilizar correctamente. Pero teño que dicirlle que sorpresivamente o Grupo Popular votou en contra da nosa solicitude cos seguintes argumentos: que xa coa xestión popular se están a mellorar moitísimas cousas, que ademais coas últimas reformas lexislativas feitas se van arranxar todas as deficiencias existentes en torno aos menores e a violencia –cousa que non é certa– e, sobre todo, que segundo o propio ministro non queda tempo para reformar a lei. ¡Que curioso isto do tempo, señor Rueda! Pois si lles chegou o tempo para reformar a Lei do aborto, deixando as mulleres máis novas e embarazadas, as máis vulnerables, en mans de pais maltratadores e incluso de pais violadores. Señor Rueda, díganos a verdade, díganos que razóns ten vostede para non querer recoñecer como vítimas de violencia de xénero esas mulleres ás que o seu maltratador, para facerlles dano, en lugar de matalas a elas matou as persoas que elas máis queren. Grazas.
Grazas, señora Acuña. Respóndelle o vicepresidente e conselleiro de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza.
Moitas grazas, señor presidente. Efectivamente, houbo unha iniciativa neste Parlamento e houbo un voto do Grupo Parlamentario Popular que penso que foi un voto responsable e incluso podo entender que suscite agora unha pregunta que me dá ademais ocasión de volver a explicitar cal é a postura do grupo ao que, á parte de ser membro do Goberno, pertenzo e subscribo. Foi un voto absolutamente responsable e nin o Goberno galego nin o grupo parlamentario se opoñen a considerar unha ampliación da consideración de vítimas de violencia de xénero, non se opoñen en absoluto, e cos sucesos arrepiantes que ocorreron nas últimas datas creo que máis razón todavía para, cando menos, considerar esta posibilidade. Pero precisamente ao ser responsables para conseguir o obxectivo de que este recoñecemento teña despois un efecto práctico, creo que tamén hai que ser responsables á hora de facer este recoñecemento. Sabe vostede que nin na lei do ano 2004 nin na lei estatal nin na lei do ano 2007 se facía este recoñecemento aos novos supostos que vostede contempla, supoño que por considerar naquel momento –e iso non quere dicir que a evolución desgraciada dos acontecementos non faga reconsiderar, como lle estou recoñecendo, que iso se pode ampliar– que non procedía. ¿Hai agora que ver se procede ou non? Pois para iso temos unha comisión no Parlamento. Eu creo que simplemente por respecto a esa comisión á que vostede se refería, hai que ver as súas conclusións e ver realmente... Xa sei os testemuños que se están producindo, estou perfectamente informado, xa sei que hai testemuños que se están producindo que moven a poder facer esa consideración polo menos nunha parte, non en todo, e a iso me quero referir tamén: non todos os supostos, na miña opinión, teñen que ter a mesma consideración á hora de facer esa ampliación, pero polo menos consideralo e cando acabe esa comisión e esas conclusións será o momento de consideralo. Mentres, creo que se deron pasos importantes. Sabe vostede que coa definición de vítima de violencia de xénero e co contexto que marca a lei do ano 2007 –que se fixo no bipartito e que creo que ten moitas cousas positivas– xa se permite poder considerar vítimas de violencia de xénero as mulleres ás cales os maltratadores asasina os seus fillos, e así foi nalgún caso desgraciado que tivo lugar en Galicia. Respecto dos fillos, coñece vostede perfectamente igual ca min que, coa modificación que tivo lugar neste mesmo ano 2015, esa consideración dos menores como vítimas de violencia de xénero xa se está producindo. Polo tanto, creo que con eses avances que se están dando, con esa predisposición a considerar esa ampliación daquelas persoas que poidan ser consideradas vítimas de violencia de xénero, á parte das que están na lei agora mesmo, creo que se están dando pasos importantes que nin se deron no ano 2004 nin se deron no ano 2007, supoño que porque naquel momento non se consideraban importantes, non se consideraban procedentes, e agora si e para iso –insisto– temos esa comisión e esperemos as súas conclusións. Moitas grazas.
Grazas, señor vicepresidente. Réplica, señora Acuña.
Grazas, señor presidente. Señor Rueda, ¿responsable deixar as mulleres sen amparo?, ¿responsable deixalas ata que finalice a Comisión? Eu creo que responsabilidade pouca e compromiso ningún; nin compromiso coa violencia de xénero nin compromiso do PP coas mulleres mortas nin compromiso do PP coas mulleres vivas. ¿Que pasa, señor Rueda, tal vez cre vostede que as mulleres que denunciaron esas situacións tan terribles, esas disfuncións das leis na Comisión o fixeron porque si, porque coas melloras do PP xa está todo arranxado? Mire, non lle estamos pedindo ao Partido Popular que mude as leis, e menos cando se trata de leis que teñen que ver cos dereitos das persoas e coa igualdade, e non lle pedimos ao Partido Popular que mude esas leis porque temos moi claro que de mudalas sería para traer un retroceso; só lle solicitamos que adopte medidas que minoren unha disfunción detectada nun tema tan grave. Pedímoslle que solucione disfuncións urxentes e graves que non teñen espera e non entendemos, señor Rueda, que nos pida que esperemos a que remate a Comisión, como non entendemos que o ministro, que tamén rechazou esta solicitude no Congreso, a rexeitara dicindo que é que non teñen tempo. Valéronlles os minutos de desconto –insisto– para deixar as mulleres máis vulnerables en mans de maltratadores, sen embargo, un ano que lles queda por diante non lles parece tempo suficiente para amparar esas nais ás que os maltratadores non mataron pero si lles quitaron a vida igual, nin lles chega un ano para axudar e para amparar eses fillos e fillas que morren en mans de pais maltratadores para facerlles dano ás mulleres.
Grazas, señora Acuña. Grazas.
Señor Rueda, non nos pida tempo porque as vítimas non o teñen. Grazas.
Grazas, señora Acuña. Réplica, señor vicepresidente.
Señora Acuña, mire, nin coas medidas que vostedes adoptaron –de boa fe, seguro– cando gobernaban nin coas medidas que adoptamos nós –tamén, por suposto, de boa fe– agardo, como vostede preguntaba, que, por desgraza, se solucione o problema definitivamente. Se cre que isto se soluciona con medidas legais a pregunta que lle podería facer é, se é tan urxente, ¿por que na lei estatal do ano 2004 e ata o ano 2011 non se comprenderon todas estas persoas que vostede agora pide que se metan na lei?, ¿e por que no ano 2007 fixeron exactamente o mesmo? Se esta fose unha cuestión de ampliar os conceptos legais, e se vostede crera realmente que esa é a solución, a pregunta que lle podería facer –xa sei que me pregunta vostede a min, pero estamos nunha comparecencia parlamentaria e tamén podo dicir isto– é ¿por que non adoptaron esas medidas se esa era a solución? Porque saben de sobra que esa non é a solución, a solución é ir dando pasos, pasos serios, pasos que vallan de algo e non facer política con este tema –xa llo teño dito moitas veces–, nin facelo uns nin facelo outros, porque con iso non solucionamos absolutamente nada; hai que ir dando pasos e pasos serios. E, sinceramente, non creo que teñan a mesma consideración nin que deban tela nin que deba ser unha reforma cando menos simultánea considerar vítimas de violencia de xénero os menores –que xa o son e vostede sábeo como lle dicía antes– e as mulleres ás cales o maltratador lles asasina os seus fillos, os familiares e os amigos. Creo que non se pode meter todo no mesmo saco, creo que non se pode meter todo na mesma reforma e creo que non se poden dar todos os pasos simultaneamente porque, entón, seguramente estariamos facendo as cousas, non lle vou dicir mal, pero, dende logo, nin ben nin do xeito óptimo co que creo que hai que facer estas cousas. Por iso prefiro seguir dando pasos, prefiro seguir pensando que se constituímos unha comisión no Parlamento é para escoitala e para saber cales son as súas conclusións e non adiantarse ás conclusións que poida ter esa comisión, que é plural, que escoita a todo o mundo e que intenta acertar. Non está nas reformas legais a solución, se non, entendo e insisto en que vostedes xa as terían feito porque tiveron tempo de sobra. Creo que isto é ir dando pasos: hoxe acaba de publicarse no Diario Oficial de Galicia a resolución para a mellora do equipamento dos CIM, que fan un labor fundamental en concellos de todas as cores e teñen que facelo moito máis e teñen que ser moito máis coñecidos, e o luns vou asinar co Ministerio do Interior, co ministro, o convenio para que Galicia poida acceder aos datos do VioGén, o Sistema de seguimento integral de vítimas de violencia de xénero. Creo que eses son os pasos que hai que ir dando para que despois, cando ampliemos o concepto a aquelas persoas que vexamos que procede en cada momento, non o fagamos nin cunha declaración parlamentaria nin adiantándose ás conclusións dunha comisión, que é a que entende realmente deste asunto e vostede forma parte desa comisión igual que formamos parte nós. Esperemos a todo iso, non fagamos nin política nin demagoxia, e probablemente aceptaremos para un problema que, por desgraza, non vai solucionar ningún goberno, vai solucionalo a sociedade, pero con pasos serios e non facendo nin política nin demagoxia. Moitas grazas.
Grazas, señor vicepresidente. Retomamos o punto de interpelacións. Interpelación do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de Dª María do Carmen Acuña do Campo, e dous deputados/as máis, sobre as sostibilidade do sistema sanitario público de Galicia
Para formular a interpelación, ten a palabra a señora Acuña.
Grazas, presidente. De novo, boa tarde, señorías. Señora Mosquera, antes de preguntarlle pola sostibilidade, quero pedirlle a súa opinión sobre o caso desa nena á cal, sempre segundo os medios de comunicación, se lle nega o dereito a unha morte digna. ¿Que vai facer vostede, señora conselleira, para que nun centro sanitario da rede pública se cumpra coa lexislación vixente? ¿Recorda, conselleira, a Lei dos dereitos e garantías da dignidade das persoas enfermas terminais, que foi aprobada nesta mesma Cámara no mes de xuño –por certo, na súa presenza–? Pois ben, conselleira, agora hai que cumprir con ela. ¿Recorda vostede iso de "se non somos capaces de facer as reformas que necesita o sistema nos lo cargamos"? Santander, marzo de 2011, señora Mosquera, xerente do Sergas. ¿E isto outro: "Ou tomamos medidas ou o sistema sanitario será insostible"? Santander, xullo do 2015, señora Mosquera, conselleira de Sanidade de Galicia. Por certo, nesta última afirmación sinalaba vostede, ademais, os culpables desa insostibilidade do sistema e, claro, como sempre, cando se trata do Partido Popular, os culpables son outros. Neste caso era a cidadanía galega en primeiro lugar, por ignorante ou, se o prefire, deficientemente alfabetizada e cunha inadecuada autoxestión da saúde –debe ser iso o que lles pasa aos presos e as presas do noso país, que non queren tratarse–; e o segundo culpable eran os profesionais, polo exceso de hospitalización e o elevado gasto sanitario. Por certo, isto último solucionouno vostede rapidamente: ¿Exceso de hospitalización? Péchanse as camas todo o ano e xa non poden hospitalizar. ¿Exceso de gasto? Ningún problema, copagos e redúcese o gasto porque pagan outros, e, ademais, se non se lles financia o tratamento os reclusos, tamén aforramos un pellizco. Pero, por suposto, nin unha soa palabra nesa análise da súa desastrosa xestión. Señora Mosquera, ¿non cre que, despois de escoitala, a primeira pregunta que nos temos que facer é que fixo vostede nos anos transcorridos entre esas dúas declaracións? Pois se, como vostede mesma asegura, persiste o problema da sostibilidade, ou é que non fixo suficientes cambios ou é que os que fixo, os fixo mal. Pero vexamos os cambios feitos: primeiro foi recortar para adelgazar todo o posible o sistema sanitario público –ese no que leva vostede traballando toda a vida– e despois, unha vez adelgazado, todo o retirado foise substituíndo polo privado. O resultado témolo aí: deterioro e ademais, segundo vostede, insostibilidade; ou sexa, peor calidade e aínda así maior prezo. Podería poñerlle miles de exemplos do fracaso das privatizacións feitas por vostede, pero vaime permitir que empregue o máis recente: Vigo. Mire se a privatización do novo hospital de Vigo –dese que se sente vostede tan orgullosa– foi un fracaso que sacou a rúa a máis de 200.000 persoas; iso si, segundo o presidente Feijóo, a 200.000 políticos irresponsables. Un fracaso estrepitoso en Vigo que ata provocou a parálise do traslado a ese marabilloso e, sobre todo, carísimo novo hospital privado, pequeno e ata perigoso de Vigo. Dígame, señora Mosquera, ¿de todos os traslados hospitalarios feitos na historia da sanidade pública galega cantos houbo que paralizar? E de paso explíquenos que pasou, señora Mosquera, co Aspergillus, porque todo o mundo sabe que se hai obras, que se hai po, hai Aspergillus. Díganos por que se empeña vostede en negalo, por que escondeu vostede os feitos –sabe de que lle falo–, por que secuestrou as mostras desa doente, seguramente contaminada, e por que amordazou e agora ten ameazados os profesionais. ¿Ou prefire reservarse toda esa información para o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia? ¿Por que o Partido Popular está tan empeñado en acalar a todo o mundo? ¿Que esconde vostede? ¿Que nos oculta o presidente Feijóo? Mire, por moito que vostedes boten fóra do hemiciclo a oposición e por moito que o presidente nos chame irresponsables, a verdade está aí e sábena os profesionais –que, por certo, agora a denuncian nos tribunais– e sábea a cidadanía. Todo o mundo ten moi claro, señora Mosquera, que o irresponsable non é pedir, ante a sospeita dunha contaminación tan grave, que non só se paralice o traslado senón que ademais se evacúen os doentes críticos e os trasladados –si, os que teñen comprometido o seu sistema inmunitario, ben porque sexan inmunodeprimidos ou porque estean a tratamento con inmunosupresores–; o irresponsable, conselleira, é non facelo. Irresponsable, intolerable e insostible é desprezar a opinión de profesionais serios e responsables e tratar de acalalos con informes ad hoc feitos por xefes postos a dedo por vostede. Porque a estas alturas, conselleira, temos moi clariño como escolle, como reparte e como cobre vostede as xefaturas de servizo: maridos, familiares e amigos do Partido Popular. Debería explicarnos para que tanta présa agora co hospital de Vigo despois de ser tan comprensiva coas múltiples demoras que sufriu a construción. ¿Tal vez para que esa empresa privada dona do hospital de Vigo comece a cobrar o millonario canon que, sen dúbida, vai facer insostible a nosa sanidade? Debería explicarnos como segue vostede nin dimitida nin cesada despois desa afirmación tan preocupante sobre a insostibilidade dun sistema que vostede mesma xestiona, señora conselleira. ¿Como sería que ata o propio presidente da Xunta –por certo, o ideólogo deste modelo e deste fracaso– se viu, unha vez máis, na necesidade de contradicila e de desautorizala, asegurando que o noso sistema si é sostible? Aínda que en honor á verdade, o que textualmente dixo o presidente Feijóo foi que o sistema sanitario sería sostible mentres el fora presidente. Ao mellor o que quería dicir o presidente é que o ano que lle queda ao PP no Goberno o sistema vai aguantar, pero que en canto teñamos que comezar a pagar todas as privatizacións que el mesmo autorizou, o sistema sanitario vai converterse en insostible; ou dito doutra maneira: que se prepare o que veña despois. Señora Mosquera, son as súas declaracións e a súa xestión as que están xerando gran preocupación, tanto entre a profesión sanitaria como entre a propia cidadanía, e non as denuncias da oposición. Preocupación sobre a viabilidade e preocupación sobre a calidade do dereito fundamental, do dereito máis básico, do dereito ao coidado da saúde da cidadanía galega. Por iso hoxe queremos preguntarlle: ¿é sostible, señora conselleira, o sistema sanitario público, tal e como asegura o presidente, ou insostible, tal e como afirma vostede, que é quen directamente o xestiona? E de ser sostible hoxe, ¿vai seguir séndoo cando teñamos que pagar os millonarios canons de todo o que vostede leva privatizado? ¿Será esa a causa desa insostibilidade que anunciaba vostede desde Santander? Díganos se Feijóo vai adoptar máis medidas para asegurar a sostibilidade do sistema e, de ser así, cales. ¿Tal vez máis recortes?, ¿tal vez máis copagos? ¿Considera vostede analfabeta a cidadanía galega en materia sanitaria? ¿Comparte Feijóo iso de botarlle a culpa das dificultades económicas do noso sistema ao comportamento da cidadanía? E, desde logo, non esqueza explicarnos, señora conselleira –máis nin dimitida nin cesada que nunca–, o asunto do Aspergillus. Mire, ter que pagar canons millonarios e non ter garantías na atención sanitaria por culpa de todo o que vostede leva privatizado é absolutamente intolerable e, por suposto, insostible. Espero as súas respostas. De momento máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Acuña. Ten a palabra a conselleira de Sanidade.
Grazas, señor presidente. Boa tarde, señorías, outra vez. Mire, con respecto á nena de Santiago, eu creo que temos que deixar que sexan os profesionais os que decidan neste caso e téñolle que dicir que, pola información que teño do Servizo de Pediatría, eles afirman –e eu así o creo– que non hai ningún ensañamento terapéutico neste momento, que é o que recolle a lei que non debe haber, pero tampouco se lle pode pedir aos profesionais a eutanasia activa. Neste momento están eles a falar do tema e, desde logo, eu creo que están a cumprir coa súa obriga, que é precisamente que esta nena non teña ningunha actividade ou acción de ensañamento terapéutico, que é o recollido –como digo– na lei que se aprobou precisamente nesta Cámara; eu creo que iso é o que estamos a cumprir e están a cumprir os profesionais, como non pode ser doutra maneira. Respecto á pregunta que vostede me facía por escrito, temos que recordar que nestes seis anos tiñamos unha situación de partida dunha realidade que a ninguén lle gusta, nin a vostedes, que a negaron reiteradamente durante bastante tempo, nin a nós. Esta situación foi unha crise económica, a crise económica máis grande que viviu este país e que nalgún momento incluso nos levou a pensar que ía haber un rescate. Neste escenario, evidentemente, houbo unha baixada importante de maneira drástica dos fondos públicos para financiar os servizos públicos. Enfrontamos entón un desafío, que era xestionar para manter o noso sistema sanitario, mellorando a súa eficiencia e baixando substancialmente os custos, mais non a calidade. Este foi sempre o noso obxectivo: baixar os custos mantendo a calidade en todo aquilo que era imprescindible, que era necesario e aportaba valor ao paciente. Vostedes durante todos estes anos dedicáronse a dicir que tiñamos recortes, as tesoiras, as privatizacións,... unha letanía continua, unha ladaíña continua que tivemos que escoitar e vimos escoitando. Señorías, evidentemente a situación non era tan sinxela. Non se trataba de recortar sen máis, non se trataba disto, evidentemente, nin de baixar o gasto por baixar o gasto na medida en que baixaban os ingresos; tratábase de poñer en marcha medidas de eficiencia, medidas de xestión que lograran reducir os custes pero, como digo, sen alterar para nada a esencia do sistema. Queriamos que o sistema seguira sendo universal, gratuíto, equitativo, de calidade e respectando o traballo dos profesionais que o compoñían. Creo que o conseguimos, creo que estes principios son básicos e defendémolos todos. Máis dunha vez nesta Cámara pedinlles que nos axudaran, máis dunha vez nesta Cámara pedinlles un pacto pola sanidade pública e máis dunha vez vostedes se negaron. Téñolle que dicir que non que non hai lío nin confusión entre as miñas palabras e as do presidente, evidentemente non as hai. Eu non dubidei da sostibilidade do sistema público que xestionamos, o que dixen é que era preciso tomar medidas a medio e longo prazo para facer, precisamente, que este sistema –que todos queremos que siga sendo público, universal, gratuíto e equitativo– fora solvente e sostible; e sígoo repetindo, lévoo dicindo moito tempo. E iso mesmo é o que di o presidente, que a aposta da Xunta de Galicia é pola sanidade pública e por iso dedicamos máis do 40 % dos presupostos da Xunta á sanidade pública; iso foi o que fixemos durante todos estes anos. Eu creo que o logramos e que o logramos grazas ao esforzo dos profesionais. Repítoo sempre, xa sei que non lles gusta, pero lográmolo grazas ao esforzo dos profesionais, do día a día dos profesionais. E dicíame vostede que que fixemos, fixemos moitas cousas durante estes anos: por exemplo, fixemos unha lei para utilizar mellor a prescrición farmacéutica, incrementamos a utilización de xenéricos –pasamos dun 10 % no 2010 a un 43 % no ano 2015 e, evidentemente, tamén grazas aos profesionais, que o entenderon desde o primeiro momento–, establecemos e divulgamos criterios de uso racional do medicamento entre todos os profesionais, que eles foron quen de poñer en marcha, cando vostedes estiveron en contra da Lei do catálogo de medicamentos, cando vostedes votaron en contra, que eles foron quen de seguir aplicando. Entón implantamos o 100 % da receita electrónica, o 100 % da dispensación e o 97 % da prescrición. Fixemos acordos de xestión cos profesionais –tanto cos médicos como cos farmacéuticos–, e é necesario destacar o labor tamén dos farmacéuticos de farmacia neste longo período de crise económica, grazas a eles, tamén, fomos quen de baixar o gasto en farmacia, tanto en farmacia hospitalaria como en farmacia por receita. Outro dos programas que puxemos en marcha foi o de pacientes crónicos e polimedicados. Empezamos no ano 2010 a estudar e traballar con aqueles pacientes que tomaban máis de quince medicamentos distintos ao día, con este programa lográmolo reducir nun 47 %; isto é un signo de calidade porque vostede saberá que as interaccións medicamentosas, cando se toman máis medicamentos..., e, desde logo, tomar máis de quince medicamentos ao día é un termo que nos pon francamente en risco; no ano 2014 empezamos a traballar cos que tomaban máis de once medicamentos, e neste momento estamos traballando xa cos que toman máis de dez. E isto é un feito, pero tamén é un feito que seguimos sendo a comunidade autónoma co gasto por habitante en receitas máis alto de todo o Estado despois de Estremadura –364,57 euros por habitante no ano 2014–, e tamén seguimos sendo a comunidade autónoma co gasto por receita máis alto, co cal aínda temos melloras posibles neste eido, aínda somos quen e aínda temos que seguir traballando cos profesionais para reducir o gasto en receita. E non baixamos nin un ápice a calidade, baixando o gasto en receitas non baixamos nin un ápice a calidade; e fomos quen de poñer en marcha o tratamento da hepatite C, das primeiras comunidades autónomas cos novos fármacos –primeiro cos do ano 2012 e, despois, cos do ano 2014 e 2015–; e, neste momento, estamos tratando a todos os pacientes con criterios clínicos seguindo o plan de hepatite C do ministerio e do Sistema Nacional de Saúde. E isto fixémolo, evidentemente, para garantir a sostibilidade do sistema sanitario. Outra das liñas de acción importantes na consellería foi a compra centralizada, a compra integrada de produtos e medicamentos: 433 millóns de euros –¡433 millóns de euros!– foron obxecto de licitacións integradas cun custo estimado de 43 millóns de euros; isto é unha rebaixa nos custos sen repercusión para nada, evidentemente, na calidade. Outra liña de traballo é o risco compartido con aqueles fármacos, e con aqueles laboratorios e con aqueles grandes fármacos. O máis claro é o socio tecnolóxico, o socio tecnolóxico que nos permite ter a tecnoloxía punta para todo o Sistema Nacional de Saúde –e, ademais, pagar só pola dispoñibilidade do equipamento–; tamén a plataforma loxística é outro dos grandes obxectivos da consellería precisamente para controlar os custos. Neste momento 1.497 unidades xa están sendo servidas pola plataforma loxística, 45.000 produtos dos que se controlan os prezos en todo o Servizo Galego de Saúde, e 3.500 artigos de especial consideración que levan a trazabilidade ata a cama do paciente. Evidentemente, tamén o Plan de eficiencia enerxética foi un plan para reducir os custos sen baixar nin un ápice a calidade. Como ve, señoría, non estou a falar de recortes; como ve, señoría, non estou falando de baixar a calidade, estou falando de mellorar a xestión, estou falando de algo que a vostede non lle gusta: facer máis con menos. Señorías, imos seguir por este camiño porque creo que é o que nos demandan todos os galegos e galegas, que sexamos capaces de xestionar todos os euros que nos poñen nas nosas mans para ter unha sanidade pública de calidade, equitativa, segura e que nos permita facer máis cousas. Moitas grazas.
Grazas, señora conselleira. Réplica, señora Acuña.
Grazas, señor presidente. Señora conselleira, en relación co asunto da nena: ¿quen cumpre coa lei, señora conselleira?, ¿os profesionais do Comité de Ética ou os profesionais do Servizo de Pediatría? Mire, ademais, a lei vaina ter que reler vostede de novo –se é que a leu no seu día– porque fala de moitas máis cousas que da eutanasia activa, máis ben precisamente diso non fala. Mire, vostede di aquí que baixou os gastos, si: novo hospital privado de Vigo, baixounos de 400 millóns que custaba o primeiro proxecto a 1.400 millóns; que subiu a calidade, si: no hospital de Vigo, tanto que hoxe nos despachamos na prensa con que non se poden facer cirurxías porque non hai material cirúrxico esterilizado –sen falarlle do Aspergillus–. Mire, ¿como vai ser sostible o noso sistema despois de todo o que leva vostede privatizado? Mire, o novo hospital privado de Vigo... Pero é que, ademais, ao lado de Povisa, de Galaria, etc. ¿O Plan director do CHOU?, tamén privatizado. ¿A ampliación do Salnés? Por certo, que a empresa Cofely esa, ¿sóalle, conselleira?, privatizou os laboratorios, o mantemento dos equipos sanitarios, a electromedicina, a historia clínica electrónica, as telecomunicacións do Sergas durante tres anos por 28 millóns... Todas menos as do novo hospital privado de Vigo, que, como é privado, tivo que negociar el por libre o seu propio servidor como seguro que vostede sabe moi ben porque foi con moita présa e nos minutos de desconto tamén. Privatizou os arquivos, a documentación clínica, esa central de compras, toda a alta tecnoloxía, o servizo de protección da radioloxía, a esterilización –por doce anos, por doce anos, si, por 160 millóns–, esa esterilización que agora non lle permite que funcionen os quirófanos, toda a xestión e subministro enerxético –incluída a auga–. Ese novo invento dos camións, consultorios e os quirófanos móbiles... Por certo, ¿vostede recorda –falando de recordar– que, cando falabamos da supresión das mamografías da unidade móbil de mamografías, vostede nos explicaba que as retiraba por deficiencias técnicas e, ademais, polas dificultades que tiñan as mulleres, ou as persoas con problemas de mobilidade, para acceder ao camión? Curioso. Agora, para eses consultorios caravaning e eses quirófanos de campaña non vai haber dificultades para acceder, ¿verdade? E privatizou efectivamente a atención aos crónicos, si; a teleasistencia no domicilio, a formación, a investigación, a innovación sanitaria; os celadores, si –eses que agora están pechados nese hospital do que vostede está tan orgullosa–; a cita previa; por suposto, a limpeza, o cátering, a seguridade, a hemodiálise, a oxixenoterapia, o transporte sanitario, etc. E ¿que ocorre, señora conselleira? Pois voullo dicir eu. Que, se ten que sumar o pago de todos eses canons, todos eses que teñen que empezar a pagar as empresas privadas, se lles ten que sumar os gastos de persoal máis os gastos de farmacia, non dan as contas, non dan as contas. Talvez a única verdade que leva dito é o da insostibilidade, claro que si, pero pola súa xestión. Pero, miren, o que non lles podo tolerar é o do modelo sanitario; vostedes non só o fixeron sostible senón que, ademais, cambiaron o modelo sanitario, modelo que tiñamos que facía unha das mellores sanidades do mundo ademais das máis baratas. Señora conselleira, co seu decreto lei famoso e mal chamado de sostibilidade vostedes cambiaron o modelo da sanidade, agora non é universal, señora conselleira; ¿por que?, porque ese decreto lei cambiou o que era un dereito ligado á condición de cidadán e transformouno nun servizo ligado á condición de asegurado, co cal a nosa sanidade, o noso sistema sanitario, deixou de ser univeral. Sobre que non é público aí todo ese listado...
Vaia rematando.
...creo que o deixa bastante claro. En canto a que é gratuíto, o decreto lei tamén introduciu toda sorte de copagos e a calidade coa súa xestión quedou anulada. Mire, señora conselleira –remato–, quen non é sostible é vostede e o modelo sanitario do Partido Popular. Afortunadamente, nin a vostede nin ao PP lles queda moito tempo, de feito a sanidade en nove comunidades autónomas –na maioría do Consello Interterritorial– xa está gobernada por socialistas, que están loitando por recuperar...
Remate, por favor.
...a universalidade e comprometéndose coa sostibilidade. Máis nada e moitas grazas.
Grazas. Grazas, señora Acuña. Turno de peche, señora conselleira.
Grazas, señor presidente. Mire, creo que non hai ningunha discrepancia entre o informe da Comisión Ética Asistencial e o Servizo de Pediatría, pódollo asegurar. E, desde logo, vaise cumprir a lei e váiselle dar a mellor asistencia, sen ningunha dúbida –e non teño ningunha dúbida–, a esta como a calquera outro paciente. Por outra parte, mire, a sanidade pública evidentemente afronta o reto de mellorar os seus servizos e garantindo a sostibilidade. E para iso –e sígoo dicindo– é necesario e temos que seguir cambiando, entre outras cousas porque cambia o paciente: temos cada vez máis pacientes crónicos –sobre todo en Galicia– e máis pacientes anciáns; e, para iso, evidentemente, temos que virar o sistema cara á promoción da saúde e a prevención da enfermidade, a abordaxe da cronicidade, a autoxestión e o autocoidado da enfermidade –aínda que non lles guste– e a promoción do envellecemento activo e saudable. Non hai outra maneira, porque é o que os pacientes demandan, é o que os pacientes necesitan. E, por tanto, neste contorno é necesario aproveitar para cambiar o sistema; xa sei que vostede todos os cambios..., porque parece que agora temos que facer –nós tamén– as determinacións da enerxía, é dicir, imos ter que xestionar nós a enerxía eléctrica e o gas natural –non sei a que se refire–. Non sei a que se refire cando fala da privatización da esterilización porque, desde logo, en Vigo a esterilización segue estando no Meixoeiro, segue sendo absolutamente pública, segue sendo xestionada polos profesionais do Servizo Galego de Saúde e en ningún momento se privatizou nin se externalizou absolutamente nada a esterilización; en ningún hospital está externalizada a esterilización. Como menten seguido co tema do hospital, chegaron a dicir que cobrabamos polos sillóns, ou polo sillón de pacientes, chegaron a dicir que cobrabamos pola auga, chegaron a dicir tantas barbaridades dentro do hospital que se van ir demostrando que son falsas. Hoxe á mañá xa me recoñecía que era falso o que se cobraba polo sillón. Respecto á alfabetización: mire, señoría, eu creo que non entende vostede cando eu falo da alfabetización dos pacientes do que estamos a falar; ao mellor é que lle gusta máis o termo inglés porque ao mellor é máis fino o termo inglés, pero a min gústame máis o termo castelán e falo de alfabetización da saúde. [[Murmurios.]] Eu non sei se vostede coñece estes libros, [[Murmurios.]] non sei se os coñece, pero, mire, a persoa que dirixe estes cursos e estes libros chámase profesor Rafael Bengoa –como vostede sabe, é un asesor do Partido Socialista, tamén foi asesor de Obama e da Organización Mundial da Saúde–. Nestes libros fálase precisamente da alfabetización dos pacientes [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] , e nestes libros, precisamente, ponse Galicia como exemplo de boas prácticas na Escola de Saúde para Cidadáns na que levamos traballando desde o ano 2010, e ponse como referencia Galicia no Consello Asesor de Pacientes. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Pódellos pedir ao doutor Bengoa e se non pódollos prestar eu tamén, sen ningunha dúbida. ¿Vale? Evidentemente, a Escola de Saúde para Cidadáns é unha maneira de traballar cos pacientes, é unha maneira de traballar precisamente para o que se chama tamén empoderamento dos pacientes. Nestes anos pasaron por esta Escola de Saúde para Cidadáns máis de 11.000 pacientes, pacientes que o que están é, precisamente, formándose e informándose sobre a súa patoloxía, sobre a maneira de autocoidarse mellor e sobre a maneira de utilizar mellor os recursos sanitarios. Ademais formáronse 70 pacientes expertos que é o que recomenda toda a literatura mundial agora mesmo. Isto non sei se é privatizar tamén, pero isto é o que recomenda toda a literatura mundial que é o que hai que facer cos pacientes crónicos, cos pacientes polimedicados e cos pacientes pluripatolóxicos. O Consello Asesor de Pacientes fomos a primeira comunidade autónoma en crealo, agora xa o teñen moitas outras máis. Xente con vida, un sitio temático de recoñecido prestixio e polo que nos deron varios premios; o programa Conecta 72 e, agora si, temos en Innova-Saúde varios proxectos máis: E-Saúde, Fogar Dixital e Hospital na Casa –todos, precisamente, para traballar mellor cos pacientes, para traballar mellor cos profesionais–. Xa sei que non lle gusta. Mire, en canto a que estamos mantendo o sistema: Galicia destina 1.241 euros por habitante e ano; non o dicimos nós, está na páxina do ministerio e tamén se recoñece no estudo da Plataforma para a defensa da sanidade pública. Somos das comunidades autónomas que temos o gasto por habitante... ¿Sabe quen é a última en gasto por habitante, sabe quen é a última en gasto por habitante? Andalucía. [[Murmurios.]] Andalucía, que gasta 998 euros.
Moitas grazas, conselleira. Moitas grazas.
Non digo nada máis que isto, señoría. E, desde logo, non sigan mentindo e non sigan poñendo en risco...
Moitas grazas.
...o hospital de Vigo. Temos un gran hospital en Vigo, que é seguro para os pacientes. [[Murmurios.]] Non sigan mentindo.
Moitas grazas, conselleira. Interpelación de D. Ricardo Vicente Docasar Docasar e dous deputados/as máis, do G.P. dos Socialistas de Galicia, sobre a situación do sistema educativo en Galicia
Para formular a interpelación ten a palabra o señor Docasar.
Boas tardes a todos. Benvido de novo, señor conselleiro. Só quedo se falamos da educación en Galicia e non da educación en Andalucía; se é de Andalucía, marcho. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Algo haberá de Andalucía, claro, ¡faltaría máis! Señor Rodríguez, vén hoxe vostede aquí collido por unha orella polo Grupo Socialista e debe quedar claro, dende o principio, que iso implica que son eu quen pregunta e vostede quen responde. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Si, si, é así. Son as regras do xogo, claro que son así. Se quería outro formato –e era posible outro formato–, tivo vostede a oportunidade de comparecer voluntariamente para explicar o inicio de curso, pero non quixo facelo; vostede saberá por que. Penso, honestamente, que vostede tiña que ter comparecido voluntariamente no día de hoxe para falar do inicio do curso 2015-2016. Pero non pasa nada, insisto: trouxémolo nós, collido por unha orella, e aquí estamos cara a cara vostede e máis eu –e, insisto, non esqueza que son eu hoxe quen pregunta e vostede que debe ser o que responda; non fagamos as cousas ao revés–. A miña intención hoxe, señor conselleiro, é poder debater sosegadamente, tranquilamente con vostede sobre o estado de saúde e cabreo do sistema educativo galego, agora que temos xa nas aulas a todo o alumnado dende a educación infantil ata a universidade. Pensamos, pois, no Grupo Socialista, que é o momento acaído para facer isto, e facelo poñendo enriba da mesa críticas e propostas, como corresponde a un partido que é, a día de hoxe, o principal partido da oposición neste Parlamento, pero que aspira lexitimamente a ser goberno tanto aquí como en Madrid, señor Rodríguez. E por iso, precisamente, nós non podemos limitarnos tan só a criticar o que vostedes fan mal –que é bastante–, temos tamén que dar propostas e tamén propostas en positivo. Nós queremos hoxe poñer enriba da mesa propostas viables, sensatas e que poidan cumprirse. Sabe vostede, señor Rodríguez, que este humilde portavoz do Grupo Socialista ten máis moral que o Alcoyano cando cre en algo, aínda que xa estou en condicións de afirmar, despois do tempo transcorrido –case tres anos que estamos aquí–, que iso a vostedes lles importa moi pouco. Está en marcha, señor Rodríguez, o segundo curso da era LOMCE, e está en marcha con máis defectos e problemas dos que xa denunciaramos o curso anterior por estas mesmas datas. Hai apuro, hai improvisación, hai cabreo da comunidade educativa, hai falta de recursos humanos en moitos centros galegos, e hai desprezo e ninguneo ao propio profesorado. E aí están, para demostrar o que digo, as numerosas queixas de ANPA, profesores, equipos directivos e sindicatos de ensino. Sabe vostede, señor Rodríguez, que me gusta falar de casos concretos e de poñerlle cara aos problemas, e non falar en abstracto: queixas e problemas en colexios e institutos de Santiago, Ordes, Rianxo, Taragoña, a Guarda, a Illa de Arousa, Ames, Pontevedra, Forcarei, Ourense, Nigrán, etc. Vostede e o seu equipo na consellería téñense comportado neste inicio de curso como un disco raiado, e falaron –como fan sempre– dun inicio de curso normal, obviando as numerosas queixas de moitas comunidades educativas espalladas polo país, e esquecendo –intencionadamente tamén– a grande chapuza que teñen montada coa xestión dos libros de texto, as carencias de persoal en moitos centros –fundamentalmente persoal de apoio– ou a implantación temeraria dos decretos de secundaria e bacharelato –que ten dificultado moito, señor conselleiro, moito, a elaboración das programacións didácticas, dos horarios e da propia matriculación nos centros–. Cuestións estas que non terían sucedido se as cousas se fixeran con máis pausa e rigor. Señor conselleiro, estamos á porta de debater neste Parlamento os orzamentos de 2016, e por iso pensamos no Grupo Socialista que é un bo momento para empezar a corrixir as dificultades que vén arrastrando o noso sistema educativo pola política austericida levada a cabo nos últimos tempos. Será, xustamente, o momento de comprobar, señor conselleiro, se, ademais de contarnos contos, empezan a verse cousas nas contas; pois, se realmente somos –como dixo recentemente o presidente do Goberno nunha visita a Berlín– a Alemaña do sur, pois sería bo que a comunidade educativa galega empezara a percibir esa ilusionante sensación de ser algo así como Baviera. Eu rematei o curso anterior dicíndolle a vostede, e neste Parlamento, que no tempo que levaba no cargo non se tiña producido ningún cambio substancial na política educativa, cultural ou lingüística do país. Díxenlle tamén, naquel momento, que non sabía se tería vostede marxe de manobra para tomar decisións distintas, e tamén lle dixen que a comunidade educativa galega as demandaba, e que a súa credibilidade como conselleiro dependería, en boa medida, de que as puidera atender ou non. Señor conselleiro, imos dar por boa a recuperación da que tanto falan Rajoy, Feijóo, Santamaría ou Montoro; imos dar por boa a frase de Rajoy en Berlín de que somos realmente a Alemaña do sur. Vostede sabe mellor ca ninguén que os recortes producidos no sistema educativo galego, dende o 2009, teñen producido importantes consecuencias que vostedes sempre intentaron agochar con ese mantra que tamén acaba agora de recordar a conselleira de Sanidade: facer máis con menos; pero o certo, señor conselleiro, é que temos menos recursos para becas e para educación compensatoria, que temos menos profesores e con peores condicións laborais e profesionais, que organizaron vostedes un auténtico caos coa xestión dos libros de texto, que puxeron en marcha –ás présas e correndo– a FP básica sen poñer un solo euro ao longo de todo o curso anterior –nin tampouco, que saibamos, no inicio deste novo curso–. E que dicir tamén, señor conselleiro, das consecuencias que terá para o alumnado matriculado actualmente na FP básica, precisamente, esa decisión a efectos de titulación. Pero diso falaremos outro día en profundidade, porque me parece importante, creo que hoxe non toca. Eu quero dicirlle hoxe de novo, señor conselleiro, que os humildes logros acadados nos últimos anos foron posibles grazas a un profesorado que, nunha situación moi difícil, foi quen de conseguir humildes avances. E velaí outro dos motivos da interpelación do día de hoxe, señor conselleiro: Galicia non sae precisamente moi ben parada nos informes educativos coñecidos, aínda que vostedes sacan sempre peito por saír mellor neses informes que Canarias, que Estremadura ou Andalucía, esquecendo intencionadamente que practicamente todas as comunidades autónomas do norte de España saen mellor paradas ca nós –estou pensando, por exemplo, no País Vasco, Navarra, Aragón, Castela-León, a Rioxa ou Asturias–; e todo iso, señor conselleiro, co amparo da mesma e malvada lei educativa zapaterista. Vostedes levan moito tempo gobernando a educación galega e non poden seguir botándolle a culpa aos demais: teñen que ser máis responsables e asumir que en Galicia vostedes gobernaron en 25 dos últimos 30 anos. Dígame, señor conselleiro, se pode, quere e sabe por que o País Vasco, Navarra, Asturias, Aragón, Castela-León ou a Rioxa teñen mellores resultados ca nós, ao amparo dunha mesma lei. Señor conselleiro, en educación sobran as receitas máxicas e milagreiras, en educación as cousas conséguense con paciencia, con medios, con estabilidade e respectando e valorando profundamente o profesorado. Galicia non está para sacar tanto peito –diga o que diga vostede e diga o que diga o presidente Feijóo–. Creo que xa basta de vivir dos mantras de Zapatero, de Andalucía, do bipartito e das malvadas leis socialistas. Señor conselleiro, imos con outro dos temas da nosa interpelación: eu rematara tamén o curso pasado e inicio o actual dicíndolle que se tomara moi en serio a posta en perigo da equidade do sistema educativo; eu rematei tamén o curso anterior e inicio o actual pedíndolle que non permita que nin un só neno ou nena vaia a clase sen libro de texto e material escolar; e iso, por desgraza, a día de hoxe non está garantido. O que si conseguiron vostedes coa nefasta xestión dos libros de texto é cabrear o profesorado, as ANPA, os equipos directivos e mesmo as librerías. Deixen de marear a perdiz, recuperen un sistema que funcionaba e deixen de facer improvisacións. Señor conselleiro, se realmente somos –como di Rajoy– a Alemaña do sur, pídolle hoxe, por enésima vez, que paren o austericidio educativo, que centren os seus esforzos en loitar pola estabilidade, a equidade e a excelencia do sistema educativo, que centren os seus esforzos en recuperar o respecto e a autoestima do profesorado, xa que sen implicación do profesorado non hai avance posible. Señor conselleiro, a nosa interpelación vai sobre catro cuestións ben concretas: equidade-sistema educativo, resultado do sistema, recuperación condicións do profesorado e recuperación das condicións dos propios centros educativos –gastos de funcionamento, equipamentos didácticos, obras de [...] e corrección da fenda dixital–. Sabe vostede, señor conselleiro, que intentei sempre seguir o consello que me deu ao pouco de chegar a este Parlamento: díxome que fora perseverante e fíxenlle caso, pero estou cada día máis convencido de que me tomou o pelo; aquí dentro non prima a razón nin os argumentos que poñamos enriba da mesa, aquí dentro o único que prima é cantos votos temos á hora de votar para esmagar a todo aquel ou aquela que se lle ocorra argumentar e non sexa do Partido Popular. O que si lles digo é que cada día que pasa hai máis xente que non entende esta maneira de facer política, que está conseguindo afastar a chorros a cidadanía das cousas que facemos. É hora de recuperar o prestixio da política, pois, se non o facemos e o facemos xa, chegaremos tarde. Agardo, señor conselleiro, que esta interpelación de hoxe, que hoxe lle fixo o Grupo Socialista, sirva, polo menos, para facelo reflexionar e para levalo a tomar decisións distintas ás que leva tomado nos últimos tempos. Creo, honestamente, que é perfectamente posible se somos de verdade a Alemaña do sur. En todo caso, se non o conseguira no día de hoxe, non teña ningunha dúbida vostede de que seguirei insistindo ata cansalo, porque, como di o presidente Rajoy, un vaso é un vaso e un prato é un prato. Moitas grazas.
Ten a palabra o conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria, don Román Rodríguez.
Boas tardes, señora presidenta. Señorías. Señor Docasar, veño aquí dunha orella, tirado dunha orella. Bueno, eu o que non quero, señor Docasar, é tocar de oído, non me gusta tocar de oído porque non soe dar bos resultados, e eu diríalle que, como todos os anos, vostedes se precipitan e, así como o curso comeza con bastante normalidade case todos os anos –salvo algunha cuestión puntual que se vai corrixindo, se vai adaptando–, tamén é normal que o Partido Socialista –ou a oposición en xeral–, un pleno antes ou dous plenos antes da comparecencia de final de curso –que, por certo, señor Docasar, vostede debe de saber que xa está solicitada e a queremos facer en outubro cando teñamos pechados os procesos informáticos para ter todos os datos exactos e non tocar de oído como están facendo vostedes, tocar de oído–, pois nós o que estamos facendo é agardar a ter eses datos para vir aquí e presentalos e para non vir tocar de oído uns días antes do que lle corresponde. E normalmente, xa o ano pasado tamén o pleno anterior –a comparecencia, naquel caso, do conselleiro– pois fíxose o mesmo. E tamén lle quero dicir que este goberno, o Goberno Feijóo, todos os conselleiros –o meu antecesor e eu tamén o farei– vimos comparecer polo inicio de curso, sempre. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] E outras conselleiras non poden dicir o mesmo cando durante catro inicios de curso compareceron unha vez soa, co cal eu creo que, que nos veñan aquí dar leccións de que o goberno do Partido Popular non comparece, francamente eu pídolle que teña un pouco de memoria e un pouco de honestidade, porque, se non, tamén segue tocando de oído e eu creo que vostede non sei se é un músico de altos voos, pero realmente non debería tocar de oído, porque, se non, o público non lle vai facer caso porque está desafinando. E, dito isto, creo que vostede nos falou de que viña aquí facer propostas en positivo, que teñen aspiracións lexítimas a gobernar, lexítimas, e que veñen facer propostas en positivo; eu non oín ningunha, non sei se algún compañeiro destas bancadas oíu algunha proposta en positivo; a máxima proposta en positivo que lle levamos oíndo durante moito tempo é que vostedes van derrogar a LOMCE, esa é a máxima proposta en positivo. Ben é certo, señor Docasar, que xa comeza a recoñecer que nos últimos anos houbo humildes avances no eido educativo, creo que as evidencias teñen que levalo a vostede a entender e a dicir e a recoñecer que houbo, na súa opinión, humildes avances. Pero bueno, máis alá dos humildes avances tamén é certo, señor Docasar, que este partido gobernou en Galicia moitos anos –tamén temos aspiracións lexítimas a seguilo facendo, como vostedes as terán a ser vostedes–; e voulle dicir que a educación en Galicia avanzou moito durante diferentes gobernos, pero en España gobernaron vostedes –cando digo vostedes, digo o Partido Socialista– arredor dun terzo do período democrático –máis ou menos, ano arriba, ano abaixo, arredor dun terzo–. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Vou dicir que avanzou notablemente, pero que tamén segue tendo moitos, moitos déficits. Agora, tamén podemos coller comunidades autónomas –sen citar ningún nome porque creo que vostedes xa me entenden–, nas cales gobernou o Partido Socialista nun réxime cen por cento, non houbo ningunha alternancia de goberno. E, a verdade, as variables e os índices educativos nesas comunidades autónomas non lle son moi brillantes, señor Docasar, non lle son moi brillantes. E eu recoñezo a súa perseveranza; por suposto, non intentei enganar, non son tan iluso para pensar que eu o intentei enganar a vostede, que é un deputado hábil, pero a súa perseveranza –se me permite a expresión– hai un momento onde roza con ser testarudo, e enténdame a palabra, enténdame ben a palabra. Hai unha frase que nos vén dicir: "que nos gusta –e leo textualmente– chamar testarudez á perseveranza allea pero reservamos o nome de perseveranza á nosa testarudez". E quizais aquí, ao final, non é cuestión de quen é máis testarudo ou quen é máis perseverante, é cuestión de ver a realidade e é cuestión de ver os datos; e, se vemos a evolución de Galicia a nivel educativo nos últimos anos, dende o ano 2009, eu creo que esa expresión –que eu teño acuñado e que vostede recoñece porque mesmo a pon na exposición de motivos desta iniciativa, de revolución silenciosa–, creo que si se lle pode aplicar este cualificativo ás dinámicas educativas do país; e ¿por que? porque houbo esta revolución silenciosa. Bueno, houbo proxectos educativos creo que innovadores –Abalar, plurilingüismo, contratos-programa–, agora estamos traballando en convivencia. Fomentáronse valores: cultura do esforzo, autonomía dos centros, novos métodos de aprendizaxe...; fomentouse moito a equidade, fixéronse investimentos –menos dos que quixéramos, porque hai menos recursos, pero fixéronse investimentos–. E bueno, eu estou seguro de que non o vou convencer, non o vou convencer nin a vostede nin as bancadas da oposición, non os vou convencer, perdo a miña esperanza lexítima de intentar convencelos; pero intentareino tamén perseverando e aportando información para intentar poñerlle enriba da mesa información obxectiva; por exemplo, melloramos en calidade educativa; unha pregunta –non quero que ma responda, señor Docasar, xa lla responderei eu–: obxectivamente, segundo os parámetros de organizacións internacionais, si, dende o ano 2008 ao ano 2014 o informe Pisa demostra que Galicia aumentou notablemente nas tres variedades principais –coñecemento de linguas, matemáticas e ciencias–, dato obxectivo: estamos por riba da media Europea. Desgraciadamente no 2009 non estabamos nesa ratio, desgraciadamente para o país non estabamos nesa ratio. Un dato obxectivo, que vostede me dará a razón: fracaso escolar; é a variable máis importante do sistema educativo, a máis equitativa, porque non hai nada máis antiequitativo que que os mozos e as mozas saian á rúa sen ningún tipo de titulación, porque os encamiña directamente a itinerarios vitais difíciles. Goberno Socialista, máximo investimento público, case un 26 %, actualmente un 18 %. Creo que son datos obxectivos e poderiamos seguir falando de datos, que –insisto, tamén vou ser perseverante– aspiraría lexitimamente a intentar convencelo, aínda que tamén recoñezo que vai ser difícil. Pero poderiamos seguir falando e falando. A LOMCE: vostedes falan de caos, falan de desastre; a verdade, visito moitos centros –menos dos que me gustaría, pero visito moitos centros educativos– e, mire, aquí aplicouse o decreto de primaria con total normalidade, e aplicamos este ano o decreto, puxemos en marcha o decreto de ESO e Bacharelato con total normalidade –por certo, moito antes que o que fixeron vostedes co decreto de ESO e Bacharelato da LOE; co cal, sen ter o decreto publicado despois de ter pasado polos órganos consultivos, de estar na rede etc.; vostede di que houbo caos e precipitación, non sei como cualificaría vostede o que fixeron os seus gobernos para aplicación da LOE –iso xa non sería un caos, sería un acabose, porque realmente está moito por detrás, ¿non?–. E compáranos vostede, señor Docasar, fainos unha comparativa por comunidades autónomas; bueno, eu voulle dicir unha cuestión: en todos os índices hai unhas comunidades que soen estar arriba –País Vasco, Navarra– e unhas que soen estar abaixo –Andalucía, non a quería citar pero vostede citouna–. Galicia, nos últimos anos, e segundo un ránking imos chamarlle obxectivo –ou un ránking feito polos Profesionales por la ética, unha asociación civil independente–, Galicia nos últimos anos, dende o 2007, estase achegando progresivamente ao País Vasco, e Andalucía estase afastando en todos os parámetros, en calidade e en equidade. E eu creo que aí é algo que deben pensalo porque hai unha cuestión –e aquí nego a maior–: vostede fala de equidade do sistema; mire, o sistema, un sistema equitativo, non é o que vostedes entenden cunha especie de sorte de pensamento único, o café para todos non é equidade, ¿que é o que plantexa o sistema educativo que estamos a defender dende a Xunta de Galicia?, unha equidade adecuada ás necesidades do alumno, tanto dende o punto de vista puramente educativo como dende o punto de vista económico; é dicir, dar a cada un aquelas cuestións que realmente poden contribuír a superar as diferenzas de base, tanto a nivel educativo –pensemos na atención individualizada, contratos-programa–, dende o punto de vista económico –pensemos no sistema de axuda económica en base a renda que o que pretenden, basicamente, é reducir as diferenzas de base, porque se tratamos a todos igual o que facemos é que nunca reducimos as diferenzas económicas de base, e por iso facemos sistemas progresivos en comedores ou facémolo tamén no sistema de libros de texto ou no sistema que agora imos poñer en marcha de materiais–; ¿por que?, porque, realmente, tratar a todos por igual non fai ningunha, non permite romper...
Vaia rematando.
...as diferenzas económicas de base, e unha administración seria o que debe plantexar é un sistema de redistribución de rendas e intentar favorecer aquelas familias con menos recursos, e é o que se plantexa; e tamén o estamos a facer, por exemplo, na inserción de novas tecnoloxías ou na inserción do plurilingüismo. E voulle dicir unha cousa: ata hai moi poucos anos, para estudar ou manexar a informática, ou para estudar inglés máis alá das clases de inglés, había que ir a academias privadas e pagalas, e con sistema de aprendizaxe en...
Remate, conselleiro.
...inglés ou novas tecnoloxías había moi poucos colexios, colexios imos dicir case de elite; pois mire, afortunadamente, e grazas á xestión dos últimos anos do Goberno Feijóo, fomos capaces de pór ao dispor de moitos o que antes era privilexio duns poucos...
Moitas grazas, conselleiro.
...e eu creo que esa é a auténtica equidade e é o que está facendo...
Moitas grazas.
...este goberno: equidade, e logrando resultados e mellorando a calidade do sistema educativo. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas. Rolda de réplica, señor Docasar.
Tocar de oído non, señor conselleiro, este humilde deputado nunca toca de oído, nunca, sempre procura informarse e ser rigoroso; poderei equivocarme pero, tocar de oído, nunca. Son un profesional da educación e cando falo dun tema sei do que falo e procuro sempre informarme ben, polo tanto, non me falte ao respecto. [[Murmurios.]] Digo o de tocar de oído... A ver, que temos un debate tranquilo e sosegado, por favor. Eu respecto moito o conselleiro, ¿eh?, non se alporicen; respecto moito o conselleiro e el sábeo, el sábeo porque llo digo moitas veces, ¿eh?. Son testarudo si, claro que son testarudo, non me queda outro remedio, señor conselleiro, porque nunca nos fan caso, polo tanto é igual o que digamos, é igual o que diga en tres anos que levo aquí, nunca me fan caso, polo tanto, teño que insistir; teño que ter, como dixen na intervención anterior, máis moral que o Alcoyano porque, como son do Madrid, son tamén moi persistente, son madridista, entón loito ata o último minuto, aínda que sei que vostede é unha auténtica rocha. Tampouco oíra nunca de min dicir... Eu falei de humildes avances, claro que si, pero conselleiro, mírese, por favor, nas comunidades autónomas que teñen mellores resultados, non miren as que van peor, miren as que van mellor; para nós o espello teñen que ser as que van ben, non mirar cara a atrás, o modelo a imitar son os que teñen mellores resultados académicos, polo tanto, deixen eses mantras que teñen historicamente. Señor conselleiro, pídolle por favor que poña fin ao caos que se está producindo –iso si que o pode facer porque é unha decisión súa– coa elaboración das programacións didácticas, e que remita de maneira inmediata as correspondentes instrucións, vía inspección educativa, para intentar arranxar ese lamentable asunto, froito da imposición dun calendario –que iso, gústelle oílo ou non, é así– temerario e inasumible para a comunidade educativa. Señor conselleiro, vostede é o máximo responsable da educación galega, e ten a obriga de tranquilizar o profesorado se quere vostede contribuír, precisamente, a evitar ese caos do que lle falo. Creo reflectir ben, e non toco de oído, cando lle digo que o profesorado está francamente cabreado con estas historias, con este tema, por exemplo, das programacións, aínda que se fixo no verán; teñen dificultades, polo tanto vostede ten a obriga de facer algo, aí ten unha proposta en positivo, pode facelo vostede e cólguese a medalla, por favor. Recuperen tamén en serio, e non tan só con anuncios electoralistas ás portas de cada elección, as condicións laborais e profesionais dos profesores, fágano e fágano xa a partir do orzamento do 16. Recuperen plantillas convocando unha potente oferta de emprego público en 2016 para recuperar o perdido durante a etapa de austericidio; pacten a convocatoria dunha oferta potente cos sindicatos representados na mesa sectorial de educación e déana a coñecer con antelación a miles de persoas que preparan esas oposicións. Rematen dunha vez por todas –e vostede poderá dicir que non– coa trapalleira xestión dos libros de texto, poño por testemuña..., non toco tampouco de oído, pregúntelle as ANPA, pregúntelle aos equipos directivos se o que digo é certo ou non, señor conselleiro. Saquen os centros do austericidio, e fágano recuperando partidas para gastos de funcionamento, plantillas de docentes, equipamentos didácticos e fundamentalmente informáticos, arranxos de instalacións e corrixindo a fenda dixital –si, esa fenda existe señor conselleiro–, e son testarudo, pero porque vostedes falan de centos de megas e eses non chegan aos centros, eles non os coñecen, señor conselleiro. Doten a FP básica, por favor, cos recursos necesarios. Díxenlle, hai tempo, que vostedes o ano pasado non puxeron nin un euro e no que vai de curso, tampouco; eu non sei como a queren financiar. E aí tamén hai un grave problema: os rapaces que acaben en xuño de 2016 non terán unha titulación, non poderán acceder, ¿saben por que? por ter feito unha implantación trapalleira e atropelada; fixérono mal, señor conselleiro, con este tema, agora hai que arranxalo, hai que cambiar un decreto de ámbito nacional; faga vostede as xestións co conselleiro correspondente, neste caso co ministro. E que dicir, tamén, a nivel de temas académicos e resultados, a min nunca me oíu dicir que non se mellorou, eu digo que se mellorou, mellorouse nos últimos anos, e están moi ben valorados os nosos titulados, logo iso vai en contradición: se o sistema era tan malo, había que cambialo, poñelo patas arriba... ¿por que o fixeron vostedes así?, se funcionaba razoablemente ben, o que están agora a medir son resultados das leis anteriores, ¿eh?, non das súas leis –que, de momento, iso non se mediu–. E o que dicía antes do tema da comparecencia, señor conselleiro, vostede non compareceu como tiña que comparecer, vai comparecer practicamente no mes de novembro, esa é a realidade.
Vaia rematando, por favor.
Alá vostedes, señor conselleiro, se vostedes pretenden seguir sen escoitar a ninguén, que creo eu que despois non poderán queixarse de que ninguén queira falar e, moito menos, pactar con vostedes. Señor Rodríguez, non permita coa súa inacción que a política errática e caótica da conselleira de Educación, neste inicio de curso, poida estar levando a comunidade educativa a insubordinación que eu non desexo, por suposto; e, por favor, ten vostede nas súas mans algunhas armas, póñase a funcionar, e si que lle falo de propostas en positivo, e gústame ter un diálogo con vostede sensato e razoable, tranquilo.
Moitas grazas, señor Docasar.
Falemos de educación, porque creo que as cousas se poden mellorar, señor conselleiro, e non saque tanto peito, que non está para tanto, creo que non é así.
Grazas.
Non saque peito. Grazas.
Ten a palabra o conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria don Román Rodríguez.
Moitas grazas, señor Docasar. Eu non soio ser unha persoa que saque moito peito, pero, se vostede entendeu unha falta de respecto, pola miña parte, que lle dixera que toca vostede de oído, eu retíroo, pero eu tampouco interpreto como unha falta de respecto que vostede me diga aquí que veño pola orella, cando a miña intención é comparecer porque teño rexistrada unha proposta para comparecer no seu momento. Pero bueno, mire, nós mirámonos cos mellores e queremos ser como os mellores; comunidades autónomas, miramos para o País Vasco e estámonos achegando, non miramos para Andalucía, que é das peores; para aí miran vostedes, para aí miran vostedes. E, seguindo no que estamos a falar, tocar de oído: vostede dixo, á mañá, unha cuestión que nos chamou a atención sobre programacións didácticas, e dixo agora que non hai instrucións de inspección nos centros; toca vostede de oído, toca vostede de oído, porque hai instrución nos centros, hai instrucións enviadas polos centros de formación e recursos, os antigos Cefodes. E, fíxese vostede: en 220 centros –arredor do 20 %, mais ou menos, da rede–, hai plans específicos de formación para os currículos. Bueno, non sei, se vostede me di que non hai programacións didácticas, señor Docasar, perdóeme que eu con datos oficiais o contradiga, e con isto non quere dicir que toque de oído, pero a realidade é a realidade. E vostede tamén nos fala aquí de recortes económicos, e o seu razoamento e a súa lóxica é "menos diñeiro, peor educación", é o seu razoamento e en xeral o da oposición; non hai outro, "menos diñeiro, peor educación". Sen embargo, vostede di que tamén hai humildes avances, quizais non tan humildes, e dígoo con humildade, quizais non tan humildes. Pero, vamos ver, creo que vostede –hai unha mensaxe que non é entendible en si mesma– fala de que hai menos recursos. E eu dígolle que si, que hai menos recursos que no ano 2009, menos recursos públicos, menos diñeiro nas arcas da Administración, pero, sen embargo, hai mellores resultados, e temos moitísimos parámetros: o informe PISA, temos melloras notabilísimas na inserción de novas tecnoloxías na aprendizaxe, temos melloras notabilísimas no ensino do plurilingüismo, temos melloras practicamente en todas as variables educativas que vostede manexe. Entón, ¿como é posible que, tendo menos diñeiro, sexamos capaces de ter mellores resultados? Eu creo esa é a pregunta que nos debemos facer. ¿Como é posible entender iso? Porque iso é realmente o que vostede non nos explica nunca, nunca. Bipartito: máis recursos que nunca, incremento anual do fracaso escolar, caída anual nas matriculacións en FP, incremento anual das taxas universitarias por riba do IPC. E vostede segue dicindo que, como hai menos diñeiro, funciona peor. Pois non, hai menos diñeiro e funciona mellor. Iso é o que deben pensar vostedes, e deben pensar tamén vostedes por que onde teñen vostedes responsabilidades de goberno, como Andalucía, pois tamén fan recortes. ¿Ou é que vostedes en Andalucía non sacaron do sistema educativo público máis de 1.000 millóns de euros? ¿Ou non o fixeron? Díganme se non o fixeron, porque, se non o fixeron, terei que calar, pero non, realmente creo que é unha mensaxe que non cala, que non entra na sociedade porque realmente non se sostén. E, mire, é certo que se modificou o modelo educativo nos últimos anos cos gobernos do Partido Popular. Catro premisas: calidade, equidade, innovación e xestión. Calidade, están aí os resultados encima da mesa. Equidade, económica e educativa. Hai menos abandono escolar, que para min é a variable máis importante. Hai unha maior adaptación dos currículos ás necesidades educativas dos alumnos, hai os itinerarios, que posibilitan dar a cada alumno o que realmente precisa, e hai unha maior xustiza redistributiva nos servizos complementarios. Innovación: Plan Proxecta, novas tecnoloxías, metodoloxías inclusivas. Xestión. Ser capaces, con menos recursos, de manter o sistema público e de mellorar en moitísimas variables. Creo que, máis alá destas cuestións que vostede plantexa, pois non o entendo. E, xa para rematar, unha cuestión que realmente eu pediría: máis honestidade no seu razoamento e que non se deixe levar polo partidismo. Vostede fala de que devolvamos aos profesores ¿que?, ¿o que lles quitou o Partido Socialista? Si, vostedes –o Partido Socialista– foron os que lles quitaron aos profesores en torno ao 7 % do salario e vostedes foron os que puxeron a taxa de reposición no 10 %. O Partido Popular sacoulles a paga extra, e estállela recuperando. Vostedes puxeron a taxa de reposición no 10 %, e nós, primeiro, poñémola nun 50 %...
Remate, por favor.
...e agora estamos no 100 % da taxa de reposición; co cal, eu pídolle unha certa honestidade, porque, efectivamente, o Partido Popular está recuperando o que quitou o Partido Socialista, e aí estamos de acordo. Señor Docasar, un pracer falar con vostede, e verémonos na comparecencia. Moitas grazas, señora presidenta.
Moitas grazas, conselleiro. Continuamos co desenvolvemento da orde do día coas preguntas ao Goberno. Tal como foi comunicado e aceptado polos distintos portavoces, imos comezar as preguntas ao Goberno coa pregunta da señora Martínez. Pregunta de Dª María Consuelo Martínez García, do G.P. Mixto, sobre as previsións do Goberno galego respecto da presentación no Parlamento de Galicia dun plan de acollemento de persoas refuxiadas
Ten a palabra a señora Martínez para formular a súa pregunta.
Grazas, presidenta. Segundo a Convención de Refuxiados de 1951, un refuxiado é unha persoa que abandonou o seu país e non pode regresar por temor ben fundado á persecución por motivos de raza, relixión, nacionalidade, pertenza a un grupo social determinado ou opinión política. Esta é a condición das persoas que abandonan Siria, Kosovo, Afganistán ou Eritrea. A situación das persoas sirias que escapan da guerra e da barbarie é a maior crise humanitaria europea dende a Segunda Guerra Mundial. Decenas de miles de persoas intentan escapar da guerra. Máis de 2.000 persoas perderon a vida intentando cruzar o Mediterráneo, e as poucas que o conseguen enfróntanse á falta de solidariedade da Unión Europea. O conflito xa custou máis de 230.000 vidas humanas, e once millóns e medio de persoas tiveron que saír de Siria. Pero a Comisión Europea só estaba disposta a admitir 40.000 refuxiados, ata que a traxedia da familia Kurdi, coa foto dun neno de 3 anos morto nunha praia de Turquía e a consecuente indignación popular, obrigáronlle a admitir 120 refuxiados adicionais. Os refuxiados que intentan entrar en Europa son tan só unha pequena parte dos que agora mesmo buscan asilo en Turquía, Líbano ou Xordania, mentres Europa ten problemas para dar asilo a unha décima parte desa cifra, entre os seus máis de 500 millóns de habitantes. E para máis vergoña da vella Europa, a xenofobia leva aos gobernos de Bulgaria, Estonia, Polonia e República Checa ou Eslovaquia a oporse a acoller refuxiados, principalmente pola súa condición de musulmáns. A posición do Goberno do Estado, despois de regatear coa Unión Europea o número de persoas que acollerá, ao alertar infundadamente da posible chegada de xihadistas entre os refuxiados, é que acollerá o número de refuxiados que a Unión Europea asigne. Condenamos o holocausto nazi. Conmóvenos ver as imaxes sobre os campos de concentración ou sobre o éxodo do pobo xudeu, mais parecen non emocionarnos as imaxes que hoxe nos mostran o éxodo doutros pobos que tamén sofren e foxen do seu exterminio. Xa estamos no outono e pronto estará aquí o inverno, ¿imos mirar impasibles como estes seres humanos –homes, mulleres, nenos, nenas, persoas anciás– morren abandonados á súa sorte nas fronteiras europeas? En Galiza o presidente da Xunta informou a través dos medios de comunicación de que o noso país está en disposición de acoller ata 300 persoas refuxiadas. Segundo a enquisa do censo de vivenda do 2011 do INE, en Galiza hai 299.396 vivendas baleiras. Familias e municipios como Lalín ou A Coruña xa manifestaron a súa disposición a acoller persoas refuxiadas que están tratando de obter asilo en Europa. En Galiza hai 314 concellos. Con que cada concello asilara 3 persoas refuxiadas, xa estariamos nas 942 persoas acollidas. Por iso é imprescindible un plan de acollida ás persoas refuxiadas pactado cos concellos para facilitar tanto o acollemento como o establecemento das medidas...
Moitas grazas, señora Martínez. [[A señora Martínez García pronuncia palabras que non se perciben.]] Ten a palabra a conselleira de Traballo e Benestar, dona Beatriz Mato.
Moitas grazas, presidenta. Primeiro de todo, gustaríame agradecer aos grupos políticos do BNG e ao Grupo Mixto que cambiasen ou mudasen agora e adiantasen o turno de preguntas para favorecer, neste caso, a axenda do Goberno. O seguinte, dicirlle á señora Martínez, en canto a esta pregunta que lle fai ao Goberno, que é a segunda vez que veño a este Parlamento –aínda hai quince días– a falar do mesmo tema. É un tema, evidentemente, importante, o suficientemente importante para vir aquí cantas veces faga falla; mesmo eu lle diría á señora Martínez que a súa pregunta foi rexistrada o 21 de setembro, en concreto cando eu, como conselleira, o anterior 16 de setembro, fixen xa un rexistro dunha comparecencia a petición propia precisamente para dar conta dese plan de acollida de persoas refuxiadas. Polo tanto, eu creo que ese rexistro fai implícita a resposta que vostede lle pregunta ao Goberno, que é se o Goberno estará aquí a dar conta deste plan. Evidentemente si, e farémolo, ademais, en breve. Máis alá das súas valoracións e apreciacións sobre o que é o peor drama que está a vivir agora mesmo a Unión Europea, a min si que me gustaría destacar que aquí ninguén –e estou convencida–, ningún goberno serio, regatea, e moito menos regatea coas persoas, porque estamos falando do maior drama que está a vivir a Unión Europea, neste caso co éxodo de persoas, e, polo tanto, creo que para solucionar esta situación toda a Unión Europea debe amosar a súa faciana máis humanitaria, e para iso todos os gobernos deben amosar o seus recursos. Así, dende logo, o entendeu o presidente Alberto Núñez Feijóo, cando foi a primeira comunidade autónoma que se ofreceu ao Goberno do Estado precisamente para poñer á disposición del todos os recursos que, sendo competencia desta comunidade, só do Goberno da Xunta de Galicia, tiñamos á nosa disposición para traballar coas persoas refuxiadas. Evidentemente, este non é un único paso; non se trata de ofrecer única e exclusivamente instalacións, hai algo moitísimo máis complexo e importante, e é que estamos a falar dunha política que é unha política nacional especializada e que precisa un tratamento como tal; polo tanto, ten que ser coordinada con seriedade, sobre todo para garantir a dignidade que precisan todos os refuxiados que veñan ao noso país, a España, e, evidentemente, tamén a Galicia. Para iso estamos a traballar agora arreo, non só dende a Xunta senón mesmo tamén coa Fegamp e con todas as oenegués, para poñer á disposición ese protocolo de actuación, ese plan de acción de refuxiados, que non vai consistir única e exclusivamente en ter unha vivenda, como xa se ten amosado. Non só están as 300 prazas do Goberno da Xunta de Galicia, senón que, en total, o ofrecemento –que non está aínda pechado– de todos os concellos e oenegués pode superar incluso tamén as 1.000 instalacións. Pero, evidentemente, ese non é o traballo único que temos que facer, senón que temos que dar resposta ás súas necesidades en conxunto...
Moitas grazas, señora conselleira.
Moitas grazas.
Réplica da señora Martínez García.
Alégrome, señora conselleira, de que o Goberno teña decidido levar adiante este plan consensuado cos concellos e coas organizacións sociais, pero eu entendo que non é posible esperar a unha comparecencia. Supoño que vostede entenderá a urxencia. Como dicía na miña intervención, estamos no outono, achégase o inverno, vai moito frío nos países onde están e a situación é crítica; polo tanto, creo que urxe poñerse a traballar e que, se é posible, xa neste mes que entra, de outubro, empecemos a ser capaces de recibir as primeiras persoas. É unha política estatal, pero, unha vez decidido o acollemento desas persoas, é cuestión de que a Xunta se poña a traballar, independentemente do que faga o Estado, para poder acoller a ese número de persoas. Como dicía, evidentemente, non é só unha cuestión de vivenda, é unha cuestión de integración, de servizos, de persoas que hai que incorporar aos servizos de saúde, aos servizos de educación, e, polo tanto, require un plan completo, que espero que se poida poñer en acción no mínimo prazo posible. De todas formas, faremos un seguimento, e esperamos que a Xunta esta vez realmente responda, como responderon no seu caso outros países cando o pobo español era o pobo que estaba enviando refuxiados por todo o mundo, escapando da Guerra Civil e da represión franquista. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, señora Martínez. Réplica da conselleira.
Moitas grazas outra vez. Señora Martínez, comparto con vostede a súa preocupación, e o que lle podo garantir é que a Xunta dende o minuto un está a traballar, precisamente, non só na definición dese protocolo, senón tamén, evidentemente, en todas as ferramentas que teremos que poñer á disposición de todas as familias e persoas que veñan á nosa comunidade. O que lle podo avanzar é que a diferenza que hai é que xa se deron pasos desde os últimos quince días desde que falei neste Parlamento ata o de agora, xa mantivemos dúas xuntanzas dese grupo de traballo interdepartamental dende a Xunta de Galicia, a Fegamp e as oenegués. Son dúas xuntanzas, pero, evidentemente, non serán as últimas. Como lle dicía, este equipo nace con vocación de permanencia. Non é un traballo para un mes, non é un traballo nin sequera para un ano, vai ser un traballo para anos e, polo tanto, é importantísimo que traballemos todos xuntos coordinados. Así o entendeu o Goberno da Xunta de Galicia e así estamos a traballar todos, e cando digo todos, son os concellos, son as oenegués e, evidentemente tamén, a Xunta de Galicia. O mesmo se está a reflectir no Estado, onde tamén existe un grupo de traballo que foi convocado precisamente o pasado luns. O pasado luns houbo unha xuntanza entre os distintos departamentos do Goberno central, as onegués con representación nacional, evidentemente que traballen con refuxiados, e as comunidades autónomas precisamente para seguir avanzando e clarificando cal vai ser a situación de acollida en canto se comunique sequera a cifra total de persoas refuxiadas que van vir a España. Aínda temos moito que avanzar. Temos que saber como se vai facer todo o tema do papeleo para acreditar a súa situación, se se vai facer no lugar de orixe, neste caso se están en Italia e en Grecia, se se vai facer en España... En definitiva, a competencia é do Estado, pero dende a Xunta de Galicia teremos todas as nosas ferramentas, todos os nosos recursos, para facer, o primeiro de todo, unha acollida, e logo, por suposto, traballar nesa integración que terán como españois e como galegos de pleno dereito, que serán no momento que cheguen á nosa comunidade. Polo tanto, teremos que falar con eles de sanidade, teremos que falar con eles de educación, teremos que garantirlles, como non pode ser doutro xeito, vivenda e, por suposto tamén, teremos que axudarlles na súa integración, que pasa por coordinar tamén unha rede de voluntariado que poida contribuír a facilitarlles a vida, non só nos hábitos sociais, senón mesmo tamén co idioma. En definitiva, señora Martínez, comparto con vostede a súa preocupación; froito desa preocupación fomos a primeira comunidade autónoma que traballamos arreo para poñer á disposición do Goberno central –que é quen ten a competencia– todos os nosos recursos, e podo garantirlle que virei aquí a dar conta dese plan en canto estea totalmente rematado. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, conselleira. Pregunta de Dª María do Carme Adán Villamarín e dous deputados/as máis, do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, sobre a discriminación laboral e a represión política por ter participado nunha candidatura nas eleccións municipais por parte da empresa ESYCSA
Ten a palabra a señora Adán para formular a súa pregunta.
Grazas, presidenta. Boa tarde, señora conselleira. Hoxe preguntámoslle ao Goberno galego a respecto dunha clara vulneración dos dereitos e das liberdades dunha traballadora por ser despedida xustamente por participar nunha lista electoral, por ser despedida por cuestións ideolóxicas. Non creo que teña que recordar xustamente nesta Cámara como existe lexislación internacional, incluso a propia Declaración dos Dereitos Humanos, a Constitución do Estado español ou o Estatuto de autonomía, que lexitiman e reflicten claramente que é un dereito de toda persoa a participar libremente na vida política, é dicir, a participar dunha lista electoral. Pois moi ben, señora conselleira, resulta que unha muller, Maite Mouriño –como ela mesmamente xa saía nos medios de comunicación– recibiu unha carta de despido o 11 de xuño, logo das eleccións municipais. Unha carta de despido despois de once anos de traballo nunha empresa –en concreto, Equipos de Sinalización e Control, que pertence ao grupo ACS– que vén traballando para diferentes administracións públicas, fundamentalmente no ámbito local; unha empresa que pertence a un grupo que ten recoñecida iso que se chama tantas veces "a responsabilidade social corporativa"; unha empresa que se gaba de ter un código ético, que incluso di nese código ético cuestións como as seguintes: que rexeita toda discriminación por calquera motivo tanto de idade, de sexo, de relixión, de raza, de orientación sexual, de nacionalidade, de discapacidade..., e que o seu propio presidente –neste extenso informe que cada ano colgan da súa páxina web– di xustamente, o señor Florentino Pérez, que traballan pola responsabilidade corporativa para cada vez mellorar os seus niveis de ética e de código ético. Pois ben, señora conselleira, esa empresa envía unha carta de despido a unha muller por ir de número tres nunha lista electoral en Pazos de Borbén. Nós consideramos que este é un feito moi grave que vulnera os dereitos –como xa lle dicía– e as liberdades das persoas, e que marca un precedente moi duro, onde o medo, onde o "non entres en política" –ou polo menos nunhas determinadas ideoloxías– marca unha liña vermella para a participación política. Nós, dada a gravidade deste feito, o sufrimento tamén desta moza, que hoxe está no Parlamento –aínda que non pode estar na tribuna dado que non temos convidados e convidadas nestes plenos–, consideramos que merece ben a atención do Goberno galego. Por iso hoxe lle preguntamos a vostede, señora conselleira, e a todo o Goberno, como valoran un feito tan grave, como valoran un despido ideolóxico, se vostede se interesou por este despido...
Moitas grazas, señora Adán.
...e fundamentalmente qué pensa dicirnos hoxe e facer ao respecto.
Moitas grazas. Ten a palabra a conselleira de Traballo e Benestar, dona Beatriz Mato Otero.
Pois, señora Adán, a verdade é que mesmo na súa intervención ou incluso cando tiven a oportunidade de ler a súa pregunta por escrito –no primeiro parágrafo, en concreto– tiña que sorprenderme, porque pode ser que sexa das poucas veces que eu estou totalmente de acordo con cada unha das verbas que fixo vostede na súa exposición. Cando fala dunha sociedade democrática, cando fala dunha sociedade libre de elixir evidentemente os seus representantes, e, evidentemente, cando fala incluso dos artigos dos que vostede estaba falando, que mesmo mencionou a Constitución, que di que, efectivamente, todos os españois somos iguais ante a lei e, evidentemente, non se pode permitir ningún tipo de discriminación nin por raza nin por sexo nin relixión nin, obviamente, tampouco por pertencer a unha opción social ou política. E, polo tanto, señora Adán, ¿que quere que lle diga en canto a qué me parece e se isto é digno de criticar ou non cando fala dun despido por unha razón como a que vostede afirma taxativamente? Pois a miña resposta tería que ser que estou totalmente de acordo con vostede. A única diferenza é que eu o que poño aínda en dúbida é saber se esa rotundidade coa que vostede fala sobre as razóns do despido, esa rotundidade, son exactamente as razóns que moveron a unha empresa para facer o despido. Vostede di que é única e exclusivamente porque pertence a unha formación política, algo que obviamente non lle toca dirimir a esta consellería. Posto que, como sabe vostede moi ben –e a señora Mouriño, que tamén estará escoitando tamén–, está agora mesmo nun proceso xudicial; e, polo tanto, será un xuíz o que teña que resolver se as razóns foron obxectivas ou non, e cales foron as razóns dese despido e se están acordes á lei. Mentres tanto, señora Adán, o que fai esta conselleira –que é a que ten a autoridade laboral e, polo tanto, ten que protexer os dereitos dos traballadores– é facer precisamente isto. E a maneira que temos de traballar para protexer os dereitos dos traballadores é traballando en conxunto coa Inspección de Traballo –que sabe vostede moi ben que depende do Ministerio de Traballo–. E actuamos de dúas maneiras, señora Adán, actuamos de oficio, facendo as nosas inspeccións –que neste ano serán 37.000 e que están incrementadas con respecto ao ano–; ou actuamos en canto hai unha denuncia. No caso concreto do que vostede me fala, neste despido, non houbo ningunha denuncia nin ante a Inspección de Traballo nin sequera tampouco ante a Consellería; e, polo tanto, nin esta consellería nin a Inspección poderían reaccionar ante unha denuncia que era inexistente. E mentres tanto, polo de agora, do que si temos constancia é que está en vía xudicial, e debería vostede saber –que estou convencida de que o coñece– que mentres está en vía xudicial a Inspección de Traballo non pode facer nin intervir absolutamente para nada, precisamente para non intervir nunha decisión xudicial nun procedemento aberto. Mentres tanto –insisto, señora Adán– non podo por menos que estar con vostede de acordo nas súas afirmacións cando está dicindo que non se poden vulnerar os dereitos dos traballadores, e máis se é por esas razóns.
Moitas grazas, conselleira.
O que dubido é se esas son as razóns do despido. Nada máis e moitas grazas.
Señora Adán, réplica.
Señora conselleira, coa súa dúbida está botando aquí unha sospeita realmente, despois do que acaba de dicir... [[Murmurios.]] É unha sospeita despois de dicir unha dúbida... [[Murmurios.]] Estean tranquilos. Pero á parte de todas as leis que acabamos de citar antes, vostede tamén coñece perfectamente que está aprobada a Lei 14/2013, de racionalización do sector público autonómico, onde se fala das responsabilidades que teñen as empresas que contratan coas administracións públicas e como nesa lei se recolle exactamente, tanto no artigo 19 como no artigo 30, a necesidade dunha contratación responsable onde non se vulneren de ningunha forma os dereitos dos traballadores e das traballadoras. Pero é máis, na propia Lei, aprobada no 2015, de calidade dos servizos públicos, no propio artigo 50 recolle no seu primeiro apartado xustamente a necesidade de promover condicións de conciliación laboral e de igualdade de xénero e de respecto aos traballadores e ás traballadoras. Todas as leis recollen claramente a necesidade de non vulnerar os dereitos das traballadoras e dos traballadores na súa participación na vida pública. Pero tamén que aquelas empresas que traballan –como é o caso desta empresa– para as administracións públicas e que realmente teñen moitos beneficios desas administracións públicas teñan unha relación coas administracións públicas nas que estas –e é o caso do Goberno galego– velen por que nas empresas realmente se teñan en conta os códigos éticos e toda esta trapallada da responsabilidade corporativa, que nada máis que fai encher folios, porque despois a realidade é que estas empresas non teñen nin plans de reconciliación reais nin respectan os dereitos das traballadoras e dos traballadores. E hoxe o noso grupo, o Grupo do BNG, quere denunciar neste Parlamento e quere que tamén o Goberno galego escoite que se vulneraron os dereitos dunha traballadora, dunha cidadá, un dereito fundamental dunha cidadá, que é a participar en política...
Moitas grazas, señora Adán.
...defendendo a súa ideoloxía.
Moitas grazas.
E queremos do Goberno galego maior compromiso, máis que simplemente dúbidas.
Moitas grazas.
Nada máis, moitas grazas.
Réplica do Goberno. Ten a palabra a conselleira de Traballo e Benestar.
Moitas grazas outra vez. A verdade é que a empresa da que vostede fala, Esycsa, en concreto, que é a empresa que nos trae aquí hoxe a este Parlamento, descoñezo exactamente –a verdade é que non o confirmei– se está a traballar –en concreto, esta empresa– nalgún departamento da Xunta de Galicia ou para algún departamento da Xunta de Galicia. O que si puiden comprobar é que está a traballar para o Concello de Tomiño, onde goberna unha formación do Bloque Nacionalista Galego dende o ano 2007 [[Murmurios.]] . Mesmo tamén puiden comprobar que Esycsa... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non, non o sei, pode ser. Esycsa mesmo tamén está a traballar no Concello de Vigo. [[Murmurios.]] Ben é certo que, de todos os xeitos, insisto en que entendo que esta demanda que vostede fai para o Goberno da Xunta de Galicia supoño que a estenderá –e pedirá explicacións– tamén a todas as administracións públicas que actualmente poidan ter unha relación contractual con esta empresa. [[Murmurios.]] Dito isto, de todos os xeitos, dende esta consellería o que temos que facer e o que seguimos facendo é traballar arreo pola protección dos dereitos de todos os traballadores coas ferramentas que a lexislación nos pon nas nosas mans.
Silencio, por favor. [[Murmurios.]] Silencio, por favor. Pido que se respecten os turnos e a quen fala, e está a falar a conselleira. [[O señor Pombo Rodríguez pronuncia palabras que non se perciben.]] Ben, señor Pombo, vostede non ten a palabra. Conselleira, continúe, por favor.
Perdón, non sabía que dicir qué concellos tiñan contratada a empresa era faltar ao respecto pero, bueno...,
¡Señor Pombo!
Bueno, dito isto...
¡Silencio, por favor! [[Murmurios.]] ¡Silencio, por favor! Conselleira, continúe. [[Murmurios.]] Continúe, conselleira, por favor.
En definitiva, o máis importante para min é tranquilizar a señoría que está a facer esta pregunta en canto á defensa e á protección dos dereitos dos traballadores na nosa comunidade, que, evidentemente, é o que nos compete, coa lexislación que temos, coas nosas competencias e mesmo tamén coas ferramentas a través da Inspección de Traballo. Iso é o que estamos a facer todos os días. Insisto, fixémolo de oficio con 37.000 inspeccións, facémolo cada vez que hai unha denuncia. Non tivemos constancia de ningunha denuncia por este acoso, esta vulneración, tanto na Inspección de Traballo como aquí. E, evidentemente, o que si lle podo garantir é que, mesmo agora, a Inspección de Traballo, xa que está o tema xudicializado, non pode nin debe –porque ademais así o di precisamente a lei– intervir para non interferir nesta decisión xudicial. Dío, en concreto, o artigo 20 da Lei ordenadora da Inspección de Traballo, por se queren constatar esta competencia. Mentres tanto, efectivamente, non se vai tolerar ningún tipo de vulneración dos dereitos dos traballadores, e, por suposto, moitísimo menos se fora por unha razón como é a de participar activamente no mundo da política. Iso non podería ser tolerable, será o xuíz o que diga cales foron as razóns. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora conselleira. Pregunta de Dª María Soledad Piñeiro Martínez, do G.P. Popular de Galicia, sobre o grao de execución das obras da autovía da Costa da Morte
Ten a palabra a señora Piñeiro para formular a súa pregunta.
Grazas, presidenta. Boa tarde, conselleira, o Grupo Parlamentario Popular de Galicia, na voz desta deputada, quere facerlle hoxe unha pregunta, que é tan simple como preguntar en que estado se atopan as obras dunha infraestrutura que foi deseñada por un goberno do Partido Popular alá polo ano 2005 e que tivo que ser retomada ou rescatada por outro goberno do Partido Popular no ano 2009; unha obra que sufriu todo tipo de atrancos, atrancos políticos e atrancos económicos. Preguntámoslle, señora conselleira, pola autovía da Costa da Morte. Posiblemente, señora conselleira, ningunha obra en Galicia teña pasado por tantas dificultades, pero posiblemente tampouco houbera nunca ningún goberno que tivera mantido tan firme o seu empeño e a súa vontade en buscar solucións e en seguir adiante coa mesma. Empeño e vontade que me consta que foron mantidos por dúas razóns básicas: unha delas era para cumprir coa palabra dada no seu día aos veciños da Costa da Morte, e outra porque este goberno do señor Núñez Feijóo cre –como creo eu e como cre o Partido Popular– na importancia estratéxica desta obra para a Costa da Morte. Porque este goberno soubo entender a necesidade que tiñamos na zona de paliar un déficit viario que nos dificulta moito a comunicación coa Coruña, cidade coa que a Costa da Morte mantén uns vínculos moi fortes; vínculos de todo tipo, vínculos sanitarios, educativos, económicos e mesmo sociais. Unha autovía chamada a ser o eixe vertebrador da zona, xerando así no presente e no futuro novas oportunidades para as iniciativas económicas existentes e para promover outras novas. Unha infraestrutura que tamén ten que servir para darlle un impulso ao turismo da zona e, ¿como non?, tamén aos parques empresariais ubicados na súa área de influencia. Na Costa da Morte, señora conselleira, temos posto moitas esperanzas en que esta infraestrutura nos vaia permitir que máis xente se achegue á Costa da Morte e que a Costa da Morte se achegue máis facilmente a novas oportunidades. E o que lle vou pedir agora tamén, señora conselleira, pode parecer unha broma ou pode parecer un capricho, pero non o é –créame que non o é–. Gustaríanos que por enésima vez nos confirme aquí, en sede parlamentaria –como xa o ten feito en moitos outros foros e aquí tamén–, que a autovía da Costa da Morte vai estar libre de peaxe. Non o pido por nós, nós crémolo firmemente desde un principio, non o digo polo Partido Popular, dígallelo, por favor, e diríxase aos grupos da oposición e vólvallelo manifestar, porque son capaces de levar ao mellor varios días circulando gratis por ela e dicir aínda que vai ser de pago. Máis nada, polo de agora, e moitas grazas.
Grazas, señora Piñeiro. Ten a palabra a conselleira de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas, señora Vázquez Mourelle.
Grazas, presidenta. Señora Piñeiro, dende logo no Goberno galego somos totalmente conscientes de que a autovía da Costa da Morte é unha infraestrutura de vital importancia para o desenvolvemento da comarca, unha vía que será, por suposto, libre de peaxe, e estratéxica para acadar a vertebración da zona, fundamental para mellorar a competitividade e imprescindible para o desenvolvemento económico, social e turístico na Costa da Morte. Dende a nosa chegada á Xunta, traballamos sen descanso, fixemos inxentes esforzos para que esta autovía fose unha realidade, porque foron moitos os atrancos que tivemos que resolver. En aras do interese público priorizamos o treito 1, entre Carballo e Baio, o treito que rexistra o maior volume de tráfico, o treito de máis lonxitude, 27 quilómetros –polo tanto, o 60 % do percorrido–, e que permite tamén atender os cinco municipios da traza. Unha vez superados todos os atrancos, e tamén pese aos intentos dalgúns de enredar e de privar os veciños da Costa da Morte desta infraestrutura, os nosos esforzos dirixíronse, estanse a dirixir, a lograr que esta infraestrutura esencial estea en servizo, polo tanto rematada e en servizo, nos prazos que temos comprometidos. Dende o pasado mes de marzo intensificáronse substancialmente os traballos. Na zona actualmente están 260 operarios traballando, máis de 120 máquinas a traballar diariamente. E isto significa non só que terá un impacto positivo na dinamización económica cando se poña en servizo, senón que os beneficios xa se están a notar a día de hoxe polos postos de traballo e tamén pola ocupación e actividade que temos rexistrada nos hoteis, nos establecementos hostaleiros, e tamén nos restaurantes da zona. A pesar de que é unha obra de grandes dimensións, dunha gran complexidade –6 viadutos, 8 enlaces, 18 pasos inferiores, 15 pasos superiores–, as obras marchan a gran velocidade, con movementos de terra que están preto do 90 %; e obras singulares moi avanzadas, ao 83 % no que respecta ás súas estruturas. No seu conxunto o grao de execución da autovía da Costa da Morte é de arredor do 62 %. Polo tanto, vainos permitir que, tal e como temos comprometido, esta infraestrutura vital para a Costa da Morte estea rematada, estea a servizo dos cidadáns, no próximo verán. Pola miña parte, nada máis.
Moitas grazas, conselleira. Señora Piñeiro, ten a palabra.
Moitas grazas, conselleira. Grazas pola súa cumprida resposta e, sobre todo, grazas polo empeño posto tanto por vostede como polo seu antecesor, o señor Hernández, en cumprir coa Costa da Morte en plena crise económica, paliando así a xestión chapuceira doutro goberno, innomeable nesta Cámara, con esta autovía en plena bonanza económica. A autovía da Costa da Morte beneficia evidentemente o interese xeral, como todas as vías de comunicación, pero sempre é inevitable, cando hai este tipo de obras, que se causen molestias e inconvenientes a nivel individual, neste caso aos veciños que teñen propiedades que coinciden co trazado ou nas inmediacións do mesmo. E sabemos que é responsabilidade dos promotores desas infraestruturas indemnizar adecuadamente e nun tempo prudencialmente curto estes propietarios que prescinden dos seus terreos en aras do interese xeral. Por iso quixera que nos aclarara tamén algo de como está o tema do pago das expropiacións. E outra cuestión, señora conselleira: desde algúns ámbitos políticos tamén acusan o Goberno de non atender as demandas dos veciños nin dos seus representantes municipais. E eu sei moi ben que non é así, eu coñezo a realidade. Pero gustaríame que o explicara unha vez máis, nomeadamente no referente aos enlaces coa autovía e máis concretamente na Piolla. É unha pena que eses que lanzan tales bulos non arrimaran o ombro no seu día e se dedicaran tan só a poñer atrancos e a facer de todo para que a autovía non se reactivara. Cando digo "de todo", digo "de todo", dende insultar ata mesmo chegar á Fiscalía para que se paralizara a obra. Por certo, a Fiscalía non atopou delito en ningunha das actuacións da Xunta, pero aínda non escoitamos as desculpas por parte dos irresponsables promotores desta denuncia. Animámolos a que sigan traballando e, por suposto, a que sigan coa idea de que, en canto sexa posible, se poida acometer o segundo treito da obra.
Moitas grazas, señora Piñeiro.
Grazas, presidenta.
Ten a palabra a conselleira de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas, dona Ethel Vázquez.
Grazas, presidenta. Señora Piñeiro, se hai algo no que o Goberno galego, dende logo, puxo especial coidado, especial consideración, á hora de deseñar e programar a execución da autovía da Costa da Morte, pois foi precisamente en atender ás demandas dos concellos e dos veciños e, dende logo, priorizar e axilizar o pago das expropiacións. En concreto, respecto das expropiacións, a totalidade das 3.000 fincas xa están pagadas a día de hoxe aos seus propietarios, ou consignadas á disposición dos propietarios no momento en que o requiran. Incluso coas persoas que decidiron recorrer, dentro do seu dereito, contra a valoración das súas fincas ao xurado de expropiación, tomamos a iniciativa de proceder ao pago da cantidade que ofreceu a Administración no seu momento, chamado "límite de acordo". Polo tanto, en total están pagadas todas as expropiacións; en total, levamos pagado 9 millóns de euros en concepto de expropiacións. E xunto con isto, tamén prestamos especial atención ás cuestións que nos trasladan tanto as administracións locais como os veciños da zona. Por iso mantivemos moitas reunións, numerosas reunións, tanto cos veciños como cos alcaldes. Precisamente o pasado mes de xullo mantivemos un importante encontro cos alcaldes de Zas, Coristanco e Bergantiños para presentar o deseño dos enlaces da futura autovía. Unha decisión que, tras escoitar aos concellos e tamén aos veciños, se baseou en criterios estritos, criterios técnicos de funcionalidade e de seguridade viaria. E tras realizar os estudos nos que foron determinantes estes dous aspectos, seguridade viaria e funcionalidade, o enlace de San Paio mantense, como estaba proxectado nun principio, e determinouse que a mellor solución para substituír o enlace da Piolla e o enlace coa estrada C-423 era un único enlace no Rempenín. E decidiuse reformar a intersección da Piolla executando unha rotonda, unha rotonda para reforzar esa seguridade viaria. E o Goberno pódolle asegurar que cumprirá co compromiso acordado cos veciños. Porase en servizo esta rotonda ao mesmo tempo que a autovía da Costa da Morte, un acordo e unha obriga cos habitantes da Costa da Morte. Dende logo, imos cumprir coa nosa palabra executando todos e cada un dos enlaces tal e como acordamos coas administracións locais e cos veciños, e poñendo en servizo no próximo verán esta infraestrutura vital e estratéxica que xerará novas oportunidades, permitirá aproveitar ao máximo as potencialidades da comarca e, dende logo, contribuirá a un maior desenvolvemento económico na Costa da Morte. Pola miña parte, nada máis. Moitas grazas.
Grazas, conselleira. Pregunta de D. Abel Fermín Losada Álvarez e dous deputados/as máis, do G.P. dos Socialistas de Galicia, sobre a valoración que fai o Goberno galego do proceso de venda da empresa R Cable á operadora Euskaltel
Ten a palabra, señor Losada, para formular a súa pregunta.
Si, grazas, señora presidenta. Señor conselleiro, eu non vou empezar pola microeconomía dos contratos do Concello de Tomiño, paréceme que hai cousas máis importantes. Vou empezar pola macroeconomía. Como o gurú económico do presidente de cada mércores non llo contou adecuadamente, eu pediríalle a vostede que lle explicara ao señor Feijóo –ten que ver con R e ten que ver coa internacionalización das empresas– que o QE europeo, ou, o que é o mesmo, a expansión cuantitativa, non tivo éxito en termos de crecemento en Europa por dúas razóns: porque se usou para financiar os bancos fundamentalmente, para limpar os balances dos bancos froito das desregulacións da dereita, e porque, como non hai demanda pola devaluación salarial e polos recortes nos servizos públicos, pois pura e simplemente a economía non arranca. Eu insisto en que convén que faga vostede de "gurú bis" e que lle explique estas cousas, porque a verdade é que, como galego, me dá un pouco de vergonza que o señor Feijóo, nas incursións que fai na economía cada mércores alterno, faga o ridículo espantosamente. E imos agora ao tema de R, efectivamente. Eu vou empezar cunha metodoloxía de artigo científico, coas palabras clave: telecomunicacións, TIC, Amtega, orzamentos, competitividade e Industria 4.0. Hoxe, ademais, o conselleiro que o acompaña, o conselleiro de Educación, falou recorrentemente de Euskadi, e entón temos ocasión de volver a Euskadi. Estas palabras clave recollen perfectamente o que ten acontecido coa empresa R, unha empresa que se crea coa liberalización de Aznar no ano 1999, que ten un nivel de fronteira tecnolóxica máis que satisfactorio para o nivel medio da economía deste país, e que, despois de varios avatares financeiros –e eu non estou en contra da liberdade de empresa, estou a favor do papel da política na economía, que son perfectamente compatibles, señor conselleiro, como seguro que vostede sabe–, esta empresa acaba, unha parte moi importante dela, o 70 %, en mans dun fondo de capital-risco. E tamén sabemos cal é a maneira de actuar habitual destes fondos, que é pura e simplemente para obter beneficios. É lexítimo, non o podo cuestionar en termos teórico-éticos. Pero unha vez que é propietario, indubidablemente ten todo o dereito a facelo. Pero o 30 % restante, señor conselleiro, está en mans de Abanca, Abanca, esa institución financeira que ía velar polos intereses de Galicia, pola que se brindaba en Monte Pío cos ollos humedecidos polas lágrimas ante a emoción dun tecido financeiro desta comunidade autónoma –¿recorda, verdade?-. Pois paralelo a iso temos outra comunidade autónoma que se chama Euskadi, temos unha caixa de verdade que se chama Kutxabank e temos un operador de cable que se chama Euskaltel. Eu creo que non lle fai falta que lle conte moito máis. O papel político duns e doutros, e o resultado das decisións...
Moitas grazas, señor Losada.
...políticas sobre a economía, señor conselleiro. Moitas grazas.
Moitas grazas. Ten a palabra o conselleiro de Economía e Industria, o señor Conde López.
Moitas grazas, señora presidenta. Señor Losada, a verdade é que debo de recoñecer que me sorprende. Sorpréndeme que vostede especule sobre o compromiso de Abanca con Galicia con base nunha operación concreta, que ademais vostede sabe que é habitual no sector das telecomunicacións. Eu non lle vou trasladar agora todo o proceso polo cal se produciu a bancarización das caixas, seguramente o gobernador do Banco de España –socialista- e a ministra Salgado –socialista- lle poden dar unha explicación polo miúdo de como se produciu ese proceso en España, e como levaron á quebra, practicamente cercano á quebra, o sistema bancario español. En calquera caso, parece ser que o Partido Socialista agora xa ten como referente o señor Stiglitz, e seguramente vostede poida recorrer a el para, efectivamente, resolver todas estas cuestións, incluso esas operacións que vostede coñece de concentración no sector das telecomunicacións que están á orde do día tanto en España como en Europa, e que están moi vinculadas a ganar tamaño. En calquera caso, vostede pide unha valoración do Goberno sobre esta operación, e eu voulla dar. Todo aquilo que implique levar a R adiante, a que desenvolva o seu potencial dentro e fóra de Galicia, en principio xa lle traslado que para este goberno é positivo. Non hai razóns para crer o contrario, salvo que vostede veña aquí simplemente a buscar un titular, que é o que habitualmente, cando se fala de política industrial, é o que pretende, trasladando situacións de Pemex, situacións de Pescanova, situacións de Abanca; en definitiva, parece que, máis que a defender os intereses das empresas e dos traballadores galegos, vén buscar un titular. Pero eu esta tarde, se mo permite, voulle dar un titular: "Barreras construirá un flotel xemelgo do Reforma Pemex". [[Murmurios.]] ¡Mire que insistiron, señor Losada, en que os floteis eran unha mentira!, e agora resulta que non só se van facer dous floteis, vanse facer tres floteis. E insistiron –e vén ao ámbito desta pregunta–, porque dicían que Pemex entrou no capital de Barreras para aproveitar a súa tecnoloxía. E resulta agora, señor Losada, que o que temos é un estaleiro modernizado e con máis carga de traballo. Esa é a realidade cando vostede fala de política industrial. En calquera caso, xa lle digo que a posición deste goberno con respecto a R e a esa operación que se está trasladando é, loxicamente, que cando se produza –que aínda non se produciu, aínda non está aprobada pola Comisión Nacional do Mercado de Valores e Competencia–, pois loxicamente o que trataremos de defender é que se manteña o investimento no territorio, que se manteña o emprego en Galicia, que se manteña a sede social en Galicia, que se manteñan as estruturas e a marca R e que, por suposto, que se manteña a relación co tecido produtivo galego, especialmente coas empresas galegas que son provedoras. Esa é a nosa opinión como goberno. Moitas grazas.
Grazas. Réplica do señor Losada Álvarez.
Señor conselleiro, alégrome moito de que se construíran os dous floteis de Pemex, díxeno sempre... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Si, si, díxeno sempre neste Parlamento. [[Murmurios.]] ¡Sempre!
¡Silencio, por favor!
O que dixen é que, cando pediamos información e se nos ocultaba, lexitimamente sospeitabamos. E, por certo, sospeitabamos con algo de razón, porque vostede fala de dous floteis e sabe tamén todo o que anunciou o señor presidente da Xunta que Pemex ía construír en Galicia. Pero imos deixar os barcos. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Falamos de punta Langosteira, se quere. Mire, señor conselleiro, a min impórtame moito o sistema financeiro, e impórtame moito a banca. ¿Sabe por que? Porque levaron 9.000 millóns de euros públicos, e xa sei que era para blindar os depósitos dos cidadáns, non me conte historias que xa sei, pero 9.000 millóns de euros públicos. E despois á vez vemos estes titulares: "Abanca gana 182 millones hasta junio pero anuncia que no adelantará los pagos pendientes al FROB"; ou sexa, a todos nós. E, mentres tanto, fai caixa vendendo as empresas participadas, señor conselleiro. E vostede e o señor presidente da Xunta, que brindaron emocionados en Montepío... Bueno, vostede non sei se aínda estaba ou non estaba, pero brindou o anterior, síntoo, é que é como unha vinoteca–. En todo caso, aquela emoción no brinde tiña que ter o correlato de dar a cara cando se ve exactamente como quen era o despositario do espírito de Galicia no sistema financeiro galego vén ao que veñen todos os axentes financeiros, a facer caixa e negocio. E, por certo, R, se vostede pensa de verdade nesa compra de Euskaltel a R... Porque, insisto, compra Euskaltel a R, non nos veña con efectos sede. Que a sede vai quedar ¿onde?, ¿onde vai quedar a sede, señor conselleiro?, ¿en Tomiño?, ¿vai quedar en Tomiño? Ao mellor queda en Tomiño, dígoo porque a compañeira de goberno estaba moi preocupada por ese concello. Ou sexa, a sede vaise ir a Euskadi, só faltaría...
Moitas grazas, señor Losada. Moitas grazas. Grazas, señor Losada. [[O señor Losada Álvarez pronuncia palabras que non se perciben.]] [[Aplausos.]] Réplica do conselleiro de Economía e Industria, don Francisco José Conde.
Señor Losada, crin entender, na súa intervención en relación con Pemex, cos floteis, que vostede quería facer un recoñecemento explícito a este goberno, ao sector naval e a Pemex, efectivamente, pola alianza entre Pemex e Galicia. Eu creo que, máis que recoñecementos implícitos, no próximo pleno seguramente terá a oportunidade de trasladar de forma explícita e concreta ese recoñecemento tanto ao Goberno como ao presidente da Xunta como a Pemex. Esperemos que así sexa. [[Aplausos.]] En calquera caso, señor Losada, ¿vostede coñece Telecable? Imaxino que si, como se corresponde a esa operadora asturiana de telecomunicacións. Eu non sei que opinión lle merece a súa compra por parte de Zegona Communications, que é unha empresa, como sabe, británica do sector das telecomunicacións.
¡Señor Losada!
Porque eu imaxino que saberá perfectamente o que fixo o Goberno asturiano, incluso a oposición da Federación Socialista Asturiana, que é nada. En calquera caso, como xa lle trasladei na pregunta inicial, o Goberno, dende logo, está centrado, na área das telecomunicacións, en defender o posicionamento das nosas empresas, nomeadamente de R, e todo aquilo, todas as iniciativas, que permitan crear actividade, crear emprego no noso país. E, dende logo, iso é o que estamos a facer no seguimento desa operación, insisto, que ten que ser avaliada aínda polos consellos de administración e pola propia xunta de accionistas de Euskaltel e pola propia Comisión Nacional dos Mercados e a Competencia. Loxicamente, nós si nos implicaremos como goberno para que esta potencial operación poida ser unha garantía para todos os galegos, e, desde logo, unha garantía, señor Losada, en termos de investimentos, de emprego e de vinculación co noso tecido produtivo. Esa é a aposta que temos, loxicamente, no eido das telecomunicacións, e iso é o que estamos a defender coa nosa política. Todos os instrumentos van nesa dirección en materia de política económica e en materia de política industrial, coa Estratexia de Especialización Intelixente e coa Axenda Galicia Industria 4.0. E a este goberno o que lle interesa, señor Losada, é, efectivamente, crecer e crear máis empregos. E, dende logo, eu o que espero é que o seu grupo se una dunha vez por todas a sumar, non sempre estando á contra. Eu creo que non lle pasaría nada se intenta apoiar algunha actuación a priori, non a posteriori, como fai no tema de Pemex, senón a priori, para que efectivamente deixe de enviar mensaxes apocalípticas. En calquera caso, señor Losada, eu recoméndolle que non faga como no caso das entidades financeiras galegas. Porque cando vostedes, o Partido Socialista, tiveron a oportunidade de defender as empresas de capital galego o seu partido, o Partido Socialista Galego, votou en contra. Moitas grazas.
Grazas conselleiro. Pregunta de Dª Yolanda Díaz Pérez, do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, sobre as actuacións que está a levar a cabo a Xunta de Galicia para garantir o emprego e a actividade produtiva da planta de Alcoa, na Coruña
Ten a palabra, para formular a pregunta, o señor Fajardo.
Moi boa tarde, señor conselleiro. Espero que eu, que non veño a buscar ningún titular, non teña como resposta o sector naval a unha pregunta que ten que ver con Alcoa. Bueno, como vostede saberá, tras o proceso no mercado enerxético que tivo que ver coas últimas subastas do servizo de interrompibilidade, a situación dos traballadores de Alcoa continúa coma sempre, ante incertezas e ameazas que poden poñer en risco 400 postos de traballo, todo derivado dun mercado enerxético onde o Partido Popular e os poderes deste país o que tratan de garantir son os grandes beneficios e embolsos de grandes cantidades para as multinacionais sen que iso teña que ver cunha situación de estabilidade para o emprego ou, cando menos, de investimento futuro que deixe claro que o emprego en Alcoa-Coruña se pode plantexar cara ao futuro con certa estabilidade. Non só iso, senón que o modelo que vostedes adoptan significa que é moi caro para a cidadanía, para o consumidor final, e o que si que se consegue son grandes apoios para a industria que me gustaría que incluso vostede puidera cuantificar en cantos millóns de euros ou en cantos miles de euros por empregado se poderían transformar se fosen directamente aos empregados. Nós o que lles plantexamos é se van vostedes condenar a plantilla de Alcoa a que ano tras ano estean coa auga ao cuello nos seus postos de traballo ante a utilización por parte da empresa da súa plantilla para obter beneficios económicos que lle garantan eses beneficios que logo son investidos fóra de Galicia e incluso fóra do Estado, ou se, pola contra, vostedes van tomar decisións sobre esta empresa como xa tomaron outros gobernos autonómicos, como pode ser o asturiano. Vostede sabe que a día de hoxe a dirección da empresa continúa coa posible ameaza, continúa coa incerteza sobre os postos de traballo, namentres, iso si, acadou unhas situacións de compra de enerxía moi beneficiosas. Nese sentido, o que esperamos é que nos diga, neste proceso, qué vai facer a Xunta, ou qué fixo, ou se vai permitir que esteamos nesta situación un ano máis esperando en qué momento a empresa utiliza, digamos, como parapeto os traballadores para o seu beneficio empresarial ou se vostedes teñen encima da mesa algún proxecto para cambiar este modelo enerxético que nos permita un marco máis estable, que xere certezas, que xere calidade do emprego e que permita, polo tanto, dicir que eses 400 empregos que son fundamentais para unha comarca e unha provincia como A Coruña se poidan manter no tempo e non son simplemente utilizados, insisto, para que unha empresa obteña beneficios nun modelo e nun marco enerxético onde os únicos beneficiados son a empresa e as eléctricas. Porque debo recordar que as eléctricas son subvencionadas despois por parte do Estado, e os que si que acaban pagando estas cantidades son os destinatarios e usuarios finais. Polo tanto, espero a súa resposta e que non veña con respostas ou exemplos sobre Pemex.
Grazas, señor Fajardo. Ten a palabra o conselleiro de Economía e Industria, o señor Conde López.
Moitas grazas, señora presidenta. Señor Fajardo, este goberno ten unha política moi clara dende o punto de vista enerxético. Comparte, loxicamente, unha política enerxética que garanta a competitividade das empresas e nomeadamente das empresas electrointensivas. E vostede sábeo, porque non é a primeira vez que este goberno se pronuncia neste Parlamento, igual que o saben, señor Fajardo, todos os traballadores de Alcoa. Esta sempre foi a posición que tivo a Xunta de Galicia, porque así llo trasladei persoalmente en diferentes ocasións ao propio comité da empresa de Alcoa. E a última ocasión foi non hai máis dunha semana. E niso estamos a traballar. O ano pasado, como vostede recordará, xa conseguimos que o Ministerio celebrase unha segunda poxa que deu resposta ás necesidades do noso tecido industrial, e particularmente de Alcoa. Este mesmo ano vostede sabe que conseguimos que o Ministerio, en primeiro lugar, adiantara a poxa para que as empresas, efectivamente, teñan tempo para coñecer a súa retribución e planificar os seus proxectos, e que mantivese –aspecto moi importante– os mesmos fondos para a retribución da interrompibilidade. E por suposto, señor Fajardo, este goberno seguirá a traballar defendendo un sistema que mellore o actual e que, loxicamente, permita, en primeiro lugar, unha maior estabilidade na retribución do servizo dende o punto de vista temporal, e que supoña unha mellor certidume dende o punto de vista do coñecemento do prezo por parte das empresas electrointensivas. Esta é a posición clara e contundente da Xunta de Galicia, que así está a defender diante do Goberno central. Porque, señoría, niso estamos totalmente de acordo, estamos totalmente de acordo, cando menos, a Xunta e os traballadores. O que non sei, sinceramente, é cal é a posición do seu grupo parlamentario, porque convirá en que AGE debería aclarar a súa posición sobre este asunto, salvo que, igual que o Partido Socialista, veña buscar aquí un titular. Mire, o seu compañeiro Antón Sánchez, este mesmo mes dicíanos na Comisión 6ª que o pago pola interrompibilidade é aberrante para os consumidores. Agora vostede dime aquí que resulta que o sistema o que permite son grandes beneficios para as multinacionais. ¿Cal é a postura de AGE? ¿Vén aquí a defender os traballadores? ¿Vén aquí a defender a Alcoa? ¿Vén aquí a defender os consumidores? ¿Vén aquí a defender o Goberno? ¿Cal é a posición real que ten AGE? Mire, señor Fajardo, nós non buscamos réditos políticos, buscamos solucións para os traballadores e buscamos solucións para as empresas electrointensivas. E de momento o que estamos a conseguir son feitos concretos e dar unha continuidade no emprego das empresas que participan no sistema de interrompibilidade. Moitas grazas.
Grazas. Replica do señor Fajardo Recouso.
A verdade é que eu non saio do meu asombro. Mire, cando era cativo diagnosticáronme dislexia, e ata eu fun capaz de entender que o que di o meu compañeiro que é aberrante e o que eu digo, que o único beneficiario é a grande multinacional eléctrica neste caso, é o mesmo. Eu son capaz de entendelo. Se vostede non é capaz de entendelo, temos un problema en Galicia; porque, se o noso conselleiro de Industria non é capaz de entender esa cuestión, está claro que nos deixa nunha situación complexa. Eu facíalle unha pregunta baseada nunha cuestión, sobre a necesidade de crear unha estabilidade para que no futuro os postos de traballo non sexan moeda de cambio para os beneficios da empresa. Pero vostede non se referiu en ningún momento aos postos de traballo, queda claro cales son os obxectivos da súa política. A súa política non está baseada en exixirlle á empresa que, a cambio dese modelo que lle permite, insisto, ter grandes beneficios, a cambio dun modelo enerxético no que ao final o único que paga é o último consumidor, o consumidor final, a cambio diso, vostedes non exixen nin sequera investimento no futuro, nin sequera mantemento de emprego. E temos que recordar que todo isto empeza no momento en que o señor Aznar privatiza esta empresa. Ese é o inicio desta situación, onde se privatiza un sector fundamental para o noso país simplemente para que grandes multinacionais poidan facer negocio. E os compromisos de investimento que se fixeron naquel momento desapareceron da realidade. E ese investimento, o que se levou directamente, foi máis alá do estreito. Esas son as realidades de Alcoa. E eu plantéxolle: ¿que plantexamento van facer para cambiar ese modelo enerxético que evite esa situación de incerteza sobre o traballo da nosa empresa, desa empresa, no noso país? Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Fajardo. Réplica do conselleiro de Economía e Industria, señor Conde.
A verdade, señor Fajardo, é que eu entendo perfectamente que lle sexa moi difícil trasladar unha postura coherente dende AGE, porque, claro, o que non sei é se é que está vostede a defender nestes momentos a posición de Anova ou a posición de Esquerda Unida. A verdade é que é unha situación que moitas veces é difícil de interpretar por parte deste goberno. En calquera caso, señoría, nós estamos ao lado dos traballadores de Alcoa, nós estamos loxicamente defendendo as súas demandas, porque nos parecen que son razoables e que son compartidas pola Xunta de Galicia. Cando vostede fala do sistema interrompibilidade, eu lamento que vostede o identifique con Alcoa. O sistema de interrompibilidade ten como beneficiarias máis de 130 empresas e, polo tanto, afecta o conxunto de empresas que en España e que en Galicia se benefician deste sistema, e que, polo tanto, lles permite acudir ao mercado nunha posición competitiva e, polo tanto, efectivamente, poder darlle viabilidade á súa actividade e ao mantemento dos postos de traballo. Nós, como goberno, temos unha política industrial moi clara, unha política enerxética moi clara, e estamos ao lado de todas as empresas que crean valor, como poden ser as empresas electrointensivas, como poden ser Pescanova, Clesa, Barreras..., todas as empresas que, loxicamente, con feitos contrastados efectivamente se vinculan co tecido produtivo. Como sabe, nós con Alcoa estamos a traballar dende hai moito tempo. E na segunda poxa do 2014, como lle trasladei, esa retribución que se conseguiu manter no ano 2015... E dígolle máis: a Xunta –e vostede coñéceo, debería de recoñecelo de vez en cando–, a Xunta ten apoiado a Alcoa en todos os proxectos desenvolvidos en Galicia, dende Galicia, incluído, como sabe, o acceso á subministración de gas natural á planta de San Cibrao. En calquera caso, eu lamento que a política industrial de AGE sexa totalmente esquizofrénica, porque non sabemos se falamos cun grupo ou con outro. O que si é certo é que sería bo para todos que vostedes identificaran cal é a súa política industrial e a súa política enerxética, porque parece que vostedes o único que perseguen é dar carnés de galeguidade ás empresas. E eu o que non sei, señor Fajardo, é se o que buscan con eses carnés de galeguidade é que teñan capital galego ou foráneo, non o sei; non sei, se é foráneo, se é mellor que sexa estadounidense que italiano; non sei se lles gusta máis a produción de aluminio que a pasta de papel; e non sei tampouco se situarse no sur leva consigo máis requisitos para vostedes ou non. A verdade é que non o sei. Nós o que si estamos a defender son as empresas que desenvolven a súa actividade en Galicia. E, miren, se fora por vostedes pechariamos Alcoa, pechariamos Reganosa, pechariamos as centrais térmicas, pechariamos Elnosa, pechariamos Ence, e botariamos á rúa a 15.000 galegos e galegas. Nós non o imos facer. Moitas grazas.
Moitas grazas, conselleiro. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Señor Sánchez, efectivamente, pero as alusións, segundo o Regulamento, se vostede o le con coidado, valóraas a Presidencia, [[Protestas.]] e as alusións teñen que implicar xuízos de valor, ou teñen que atentar contra a dignidade de vostede como deputado. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] E creo que neste caso, señor Sánchez... [[Protestas.]] Perdóeme... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Señor Losada, vostede non está neste debate. Señor Losada, ¿quere que o chame á orde? Non estou falando con vostede, estou falando... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Protestas.]] Señor Losada, non vou rematar o pleno sen chamalo á orde. Faga o favor. [[Murmurios.]] Señor Sánchez... [[Murmurios.]] Déixenme falar, por favor, déixenme falar con tranquilidade, déixenme falar... Señor Tellado, ¿vostede quere outra chamada á orde antes de rematar o pleno? [[Murmurios.]] Pero, por favor, con tranquilidade. Eu pido tranquilidade. Señora Prado, señora Prado... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Paréceme moi ben, se queren que fale eu, que se supón que son a que teño que falar, fagan o favor, fagan o favor. Non consentiría baixo ningún concepto que faltaran ou atentaran contra a súa dignidade de deputado. As alusións valóraas a Presidencia, e entende que non ten vostede a palabra. Polo tanto, imos continuar coa orde do día, se nos deixan rematar. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Ben, paréceme moi ben, señor Sánchez. Pregunta de D. Moisés Blanco Paradelo e sete deputados/as máis, do G.P. Popular de Galicia, sobre o número de proxectos beneficiados polos recursos do Fondo Tecnolóxico 2007-2013
Ten a palabra o señor Blanco.
Moitas grazas, presidenta. Señor conselleiro de Economía e Industria, o coñecido como Fondo Tecnolóxico 2007-2013 supuxo unha inxección económica especial que, xestionado pola Administración xeral do Estado, estivo dirixido a todas as comunidades autónomas para impulsar a investigación e o desenvolvemento tecnolóxico, con especial atención ás denominadas rexións de converxencia. O orzamento deste programa foi de aproximadamente 3.300 millóns de euros; dos cales, 360 millóns foron adxudicados por Bruxelas a Galicia, que xunto a Andalucía, Castela a Mancha e Estremadura, foron as que maior partidas recibiron. Pois ben, señor conselleiro, isto mesmo foi anunciado con satisfacción neste Parlamento polo conselleiro de Economía e Facenda do Goberno bipartito, Xosé Ramón Fernández Antonio, o 10 de maio de 2006, quen comunicaba á Cámara que Galicia recibiría os 360 millóns de euros do Fondo Tecnolóxico. Explicaba que o vicepresidente económico Pedro Solbes lle comunicara a repartición na reunión do Consello de Política Fiscal e Financeira, e afirmaba que no mes de xullo a Consellería tería elaborado o marco estratéxico, e que en outubro –estamos falando do ano 2006– estarían listos os programas operativos. Naquela sesión, tamén facía unha chamada ao empresariado galego para que se implicara na estratexia da Xunta e para aproveitar mellor que en épocas pasadas os fondos comunitarios; sobre todo, os relativos á innovación e á sociedade do coñecemento. Polo tanto, por unha banda, desde aquel goberno de esquerdas apelábase á colaboración e implicación do empresariado privado ao tempo que aproveitaban para criticar o uso dos fondos de etapas anteriores. Señor conselleiro, tanto vostede como o director xeral da Axencia Galega de Innovación teñen falado sobre a baixa ou mínima execución destes fondos coa que se atopou o Partido Popular cando accedeu ao Goberno no 2009, o que semella que aqueles plans do Bipartito de elaboración de marcos estratéxicos e programas operativos, así como os desexos de aproveitar mellor os fondos, non se levaron a cabo. Ao noso grupo cónstanos que tanto o anterior conselleiro, Javier Guerra, coma vostede, precisamente para evitar a perda dun capital público –máis prezado ca nunca nunha situación de falta de recursos xeneralizada–, se propuxeron incentivar consultoras e centros tecnolóxicos para actuar como asesores das empresas que quixeran innovar e, deste xeito, acadar a maior execución de orzamentos posible. Hai que lembrar que o Fondo Tecnolóxico se mobiliza a través dos instrumentos financeiros do Centro de Desarrollo Tecnológico Industrial, dependente do Ministerio, e asígnanse as propostas presentadas en función da dispoñibilidade dos fondos da Comunidade Autónoma. Por iso, tendo en conta a importancia destes fondos para o desenvolvemento de proxectos innovadores de calidade, desde o Grupo Popular queremos hoxe preguntarlle cantos foron os proxectos que se beneficiaron das achegas do Fondo Tecnolóxico. E tamén queriamos saber cal é a súa valoración respecto deste orzamento executado. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas, señor Blanco. Ten a palabra o conselleiro de Economía e Industria, señor Conde.
Moitas grazas, señora presidenta. Señor Blanco, efectivamente, dende o primeiro momento este goberno tivo claro que o impulso da innovación tiña que ser un eixe fundamental da política económica e da política industrial, porque, efectivamente, esa política de innovación ten que marcar un cambio dentro do modelo industrial do noso país, e, polo tanto, centrar todas as actuacións en materia de innovación. Trátase, efectivamente, de dar un salto cualitativo, de desenvolver un hábito de innovación entre as nosas empresas. E aí a Xunta de Galicia tiña dúas alternativas: ou ben seguir e ignorar as ferramentas que a Unión Europea estaba a pór á nosa disposición –como fixera o Goberno bipartito de forma clara–, ou ben apostar decididamente por aproveitar ao máximo a excelente oportunidade que nos brindaba e nos brinda o Fondo Tecnolóxico para impulsar iniciativas de innovación. A elección foi sinxela, e o resultado nestes momentos é inmellorable. Conseguimos esgotar e, polo tanto, executar ao cen por cento os fondos para Galicia, e tamén loxicamente superar esas ratios de execución do Goberno bipartito, que tan só tiña executado o 5 % dos recursos que tiñamos asignados. En concreto, a intervención da Xunta de Galicia centrouse no impulso da innovación a través da creación de emprego e tamén a través loxicamente dun uso ordenado do Fondo Tecnolóxico, e aí impulsáronse diferentes iniciativas. En primeiro lugar, a compra pública innovadora, na que Galicia está sendo pioneira, está sendo referente a nivel nacional e internacional, cos proxectos que se están a desenvolver, proxecto A-Tempo, proxecto Láser Pet e tamén os xa coñecidos Innova saúde e Hospital 2050; outras actuacións singulares, como é o programa Innopharma táctica, e tamén a creación, señorías, do Centro de Investigación Aerotransportada de Rozas, para que en Galicia se poidan desenvolver proxectos no ámbito dos avións non tripulados, un centro único que é o xerme dun polo tecnolóxico industrial que vai permitir vincular ata o ano 2020 outros 45 millóns de euros máis e, polo tanto, que Galicia teña unha oportunidade industrial e de innovación en materia aeronáutica. En definitiva, señoría, impulsamos a execución dos fondos tecnolóxicos e permitimos que Galicia, que as nosas empresas e os nosos centros tecnolóxicos, tiveran a oportunidade de dar ese salto cualitativo e de traballar cara a unha cultura da innovación que permita a maior competitividade do noso tecido produtivo. Moitas grazas.
Ten a palabra o señor Blanco Paradelo.
Grazas, señora presidenta. Señor conselleiro, grazas pola información detallada que nos acaba de ofrecer. Eu penso que é unha información que demostra varias cousas. Por un lado, eficacia e axilidade na busca e impulso de proxectos innovadores de calidade, posto que, como dixo vostede, conseguiron esgotar e executar o cen por cento de todos os fondos e mobilizar 400 millóns de euros nos catro anos dende o 2010 ao 2013, co que puideron apoiar arredor de douscentos proxectos. Tamén demostra o bo grao de entendemento na colaboración público-privado, unha alianza necesaria máis ca nunca para avanzar no crecemento económico e na creación de emprego; algo que agora algúns confunden, confunden a colaboración co mundo privado coa privatización. Demostra tamén que non abonda con ter orzamentos, senón que hai que saber xestionalos. Como dixo vostede, o Goberno bipartito tan só executou o 5 % dos recursos que tiñamos asignados, mentres que este goberno pois conseguiu que Galicia fose a primeira comunidade en número de proxectos concedidos no ano 2013 no Programa Innterconecta. Demostra tamén a solvencia económica da Xunta de Galicia, posto que o Fondo Tecnolóxico se mobiliza e se asigna ás propostas presentadas en función da dispoñibilidade de fondos da comunidade autónoma. E demostra tamén que, a pesar das dificultades nestes anos de crise, o Goberno galego aprobou unha estratexia de especialización intelixente, a RIS3, apostou pola innovación, polos centros tecnolóxicos, pola investigación, polo uso das TIC, pola modernización tecnolóxica, pola Industria 4.0 –cuestión que a algúns parece que lles molesta–, ou por proxectos novidosos e de futuro como ao que fixo referencia, a creación do Centro de Investigación Aerotransportada de Rozas, que hoxe, nesta mañá, tantas críticas recibiu; ou tamén outros proxectos no ámbito e no eido sanitario. Nós pensamos que están traballando na boa liña, e polo tanto esperamos que sigan traballando por aí. Moitas grazas.
Moitas grazas, señor Blanco. Réplica do conselleiro de Economía e Industria, señor Conde.
Moitas grazas, señora presidenta. Señor Blanco, efectivamente, este goberno levou un esforzo moi importante para executar este Fondo Tecnolóxico e, polo tanto, para permitir mobilizar fondos europeos en ámbitos tan importantes como é a enerxía eólica, como son as novas técnicas de radiofarmacia diagnóstica, como é o programa Innova saúde e Hospital 2050, xa digo, referentes a nivel nacional e internacional, ou ámbitos como o descubrimento temperá de fármacos, a xeración e posta en valor do coñecemento TIC creado en Galicia e tamén esa aposta polo sector aeronáutico. Pero o máis importante que estamos a desenvolver con esta política de innovación, e para o cal recorremos a este Fondo Tecnolóxico, é, efectivamente, ter convertida a Galicia nun referente na aplicación de principios moi claros dende o punto de vista da utilización dos fondos de innovación, como é a compra pública innovadora e a cooperación público-privada, que permita que os esforzos dende a Administración veñan acompañados por un maior investimento en materia de innovación por parte do sector privado. Ese é o camiño; polo tanto, a eficacia, a execución e a vinculación destes fondos a proxectos vertebradores e proxectos que permitan a consolidación da nosa economía. Lamentablemente o Bipartito confundiu a colaboración coa privatización, lamentablemente; faino permanentemente, porque está acostumado a malgastar os fondos públicos e está acostumado tamén a non colaborar, a non buscar sinerxías. E deron sobradas mostras disto na súa nefasta xestión do Fondo Tecnolóxico. A colaboración público-privada orientada á innovación débese potenciar, e así o suxiren os propios expertos da Comisión Europea, que nos invitan a establecer –e leo textualmente– iniciativas en áreas estratéxicas e competitivas que lideren as empresas. E iso é o que estamos a facer, señorías, co polo tecnolóxico industrial de Rozas, estamos diante dunha oportunidade para que Galicia se converta nunha referencia para o uso civil dos avións non tripulados. A oposición sabe perfectamente que a utilización dos fondos europeos tan só pode ter un uso civil, e polo tanto aí estaremos, para impulsar proxectos vertebradores de xestión do territorio e que permitan que Galicia, apoiada polo investimento de socios industriais, converta o sector aeronáutico galego nun referente, nunha punta de lanza dun novo sector estratéxico. É unha mágoa, dende logo, a miopía dalgúns grupos políticos, que só queren desprestixiar un proxecto que impulsará notablemente as capacidades industriais de Galicia. E de novo nos enfrontamos ben a unha aposta pola modernidade e o emprego ou ben simplemente a unha ideoloxía partidista. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, conselleiro. Pregunta de D. Cosme Eladio Pombo Rodríguez, do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, sobre a política educativa prevista pola Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria para o curso 2015-2016
Ten a palabra, señor Pombo, para formular a súa pregunta.
Grazas, señora presidenta. Boa tarde, señor conselleiro. Xa temos en marcha un novo curso escolar, cunha escola pública galega que continúa cos recortes continuados dende o ano 2009, era do señor Feijóo. Xa sei, señor conselleiro, que vostede considera suficiente a plantilla de docentes, que o ensino público, segundo vostede, funciona ben, e que incluso Galicia ten a mellor ratio profesor/alumno do Estado. Mais a realidade do comezo de curso é, señor conselleiro, outra ben diferente. Hai dúas semanas a Plataforma Galega de Defensa do Ensino Público denunciaba publicamente diante da Consellería os continuos recortes educativos no ensino público. Tamén varias ANPA de centros públicos demandaban –como o caso do CPI do Pino– que se desdobren aulas que superan os 25 alumnos por aula. Polo tanto, máis profesores para atender mellor a este alumnado. Mesmo o CEIP de Vite reclamaba profesorado suficiente para atender a alumnos con necesidades educativas específicas –lémbrese que é un centro de referencia para o alumnado con diversidade funcional–. Polo tanto, o curso non comeza ben, porque o desdobre do CPI do Pino é necesario, pero hai máis de cen aulas en toda Galiza que necesitan tamén desdobres. A razón da nosa pregunta, señor conselleiro, é que comeza un novo curso con vellos problemas. Temos en marcha a LOMCE outra vez en primeiro e terceiro de ESO e primeiro de BAC, unha Lei LOMCE que pretende impoñer o ideario político do PP a toda présa, atropeladamente e contra a opinión da comunidade educativa; unha nova LOMCE á conta de converter o ensino nun negocio e á conta de deteriorar gravemente o ensino público. Continúa, señor conselleiro, o retroceso galopante do ensino en galego, nin retirou o Decreto do plurilingüismo nin anunciou medidas novas a prol do noso idioma a pesar de ter asinado un manifesto coa Mesa pola Normalización Lingüística. Continúa arredor do 40 % do alumnado tendo que mercar os libros de texto e o material didáctico, miles de familias que teñen que pagar un servizo de comedor que antes tiñan gratuíto, un novo curso escolar con máis de tres mil solicitudes de infantil non atendidas no ensino público, máis recortes en profesorado, supresión de 48 unidades escolares e 13 escolas no ensino público mentres aumentan as unidades na privada. O continuo recorte de profesorado, señor conselleiro, a redución continuada de profesorado, representa unha perda de calidade no ensino público. Mentres a Consellería segue a subvencionar o ensino privado que segrega o alumnado en razón de xénero.
Moitas grazas, señor Pombo.
Señor conselleiro, ¿que criterio seguiu para recortar o profesorado do ensino público?
Ten a palabra o conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria, don Román Rodríguez.
Moitas grazas, presidenta. Señor Cosme, bueno, no día de hoxe xa falamos bastante de educación, xa falamos moito, e eu estou moi contento de falar moito de educación no Parlamento; tivemos unha PNL, unha interpelación e agora unha pregunta. [[Murmurios.]] Obviamente os plantexamentos e as visións que temos nós e teñen vostedes son francamente difíciles. Pero eu voulle dicir unha cousa: eu, polo menos, na miña condición de conselleiro, como galego e tamén como pai, estou orgulloso do noso sistema educativo, absolutamente orgulloso do noso sistema educativo. Iso non quere dicir que non haxa que melloralo, por suposto que hai que melloralo. Pero, agora, o que non se pode facer son plantexamentos absolutamente maximalistas e poñer en cuestión algo tan importante para Galicia –e que non é dun goberno nin doutro, é de todos os galegos– como é o sistema educativo público. Mire, nós temos máis de 30.000 profesores, temos máis de 1.000 centros educativos, temos 400.000 alumnos no ámbito non universitario. E temos –e entra dentro da normalidade– algúns centros onde hai reivindicacións puntuais ou reivindicacións que dalgún xeito a Administración ten que atender. E neste curso comezou o curso cunha notable normalidade, foise dando resposta a aquelas cuestións concretas que os servizos de inspección ou orientación educativa estimaron que era preciso. E naqueles outros onde os informes técnicos non coincidían coas reivindicacións, obviamente nós guiámonos polas informacións técnicas. E voulle dicir unha cuestión. Vostede fala de profesorado, e practicamente nos fala como se houbera unha arbitrariedade, unha actitude política, respecto a poñer ou quitar profesores, a facer desdobres ou facer agrupamentos. Non a hai. Hai un cumprimento estrito da legalidade, en todo momento estanse cumprindo as ratios fixadas precisamente por unha lei socialista, pola LOE. Galicia –vostede o dixo– ten un privilexio. Ese privilexio é que ten a ratio alumno/profesor mellor do Estado; creo que é un punto forte no sistema educativo. E ten un profesorado –que eu creo que hai que romper unha lanza no seu favor– tremendamente motivado por mellorar o sistema educativo, e que día a día se está formando. Sen ir máis lonxe, nas actividades de formación do profesorado do curso pasado practicamente estamos a falar de 18.700 profesores que se están formando día a día para traballar mellor e para dar un mellor servizo aos seus alumnos. Creo que temos que facer un recoñecemento do profesorado, non existe ningunha arbitrariedade á hora de poñer ou quitar un profesor dun centro, estanse cumprindo as ratios educativas fixadas pola lei, estase cumprindo o catálogo educativo. E entre todos –profesores, administracións, familias, ANPA– estamos mellorando o noso sistema. Moitas grazas.
Moitas grazas. Réplica do señor Pombo. Déanlle voz, por favor, ao escano do señor Pombo.
Señor conselleiro, non sei de que país me fala vostede. Hai só na provincia da Coruña máis de 100 unidades escolares por riba desa ratio que marca a lei e que vostede non está a cumprir. Hai máis de 200 centros sen dotación do profesorado necesario. E o rural galego está asistindo a auténticas, non sei se chamarlles, granxas de alumnado, onde se agrupan varios niveis de idades diferentes de alumnos e se despachan tranquilamente cun profesorado que non é o que necesitan eses alumnos a pesar de vivir no rural do noso país. Son alumnos e non son números. Moitos dos profesores son para atender necesidades educativas específicas deses alumnos que necesitan máis apoio que o alumnado normal.
Silencio, por favor.
E, polo tanto, estamos ante unha situación grave. Vostede, señor conselleiro, sabe disto moito máis ca min, para iso é o conselleiro da Xunta de Galicia. E sabe que hai cantidade de centros que están reclamando atender a diversidade do alumnado do noso país. Se recortamos alumnado, se durante a época do señor Feijóo se xubilaron 4.000 profesores e só se ofertaron prazas por 1.000, estase recortando a calidade do sistema educativo galego. Xa sei que funciona o sistema grazas ao esforzo do profesorado do noso país, mais a Consellería debía ter outra consideración e atender as demandas dos centros públicos que reclaman o profesorado necesario e suficiente para atender un ensino público de calidade. Porque estamos falando de nenos e non de números.
Moitas grazas, señor Pombo. Réplica do conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria, don Román Rodríguez.
Moi ben, señor Pombo, ese país que vostede di é Galicia, e eu creo que a coñezo relativamente ben; non digo mellor ca vostede nin mellor ca ninguén, pero eu creo que a coñezo máis ou menos ben e coñezo moi ben os centros educativos. E coñezo as estatísticas educativas, e repítollas, só datos obxectivos. Vostede, seguramente igual que me pasa a min, temos un velo que nos nubra a nosa percepción, seguro –e é lóxico–. Agora, os datos son obxectivos. [[Murmurios.]] E os datos obxectivos son os que son. Galicia ten a mellor ratio profesor/alumno, e iso creo que é indubidable, señor Pombo. E, mire, as ratios fixadas pola LOE cúmprense, cúmprense. E están avaliadas por informes de Inspección e por informes de Orientacion. E vostede, señor Pombo, coñece coma min a realidade demográfica do interior de Galicia, porque somos os dous do interior. E sabe que as dinámicas demográficas son as que son, e as dinámicas demográficas leváronnos a unha situación na que estamos obviamente plantexando sempre solucións. [[Murmurios.]] Nuns espazos hai unha poboación xoven, noutros espazos hai unha poboación envellecida; nuns espazos hai que facer agrupamentos porque non hai os nenos necesarios para ter un nivel educativo amplo, porque hai poucos nenos, e noutros sitios temos que facer ampliacións. Esta consellería está facendo ampliacións de centros nas áreas metropolitanas, nas cidades, nas vilas, digamos, máis poboadas; e nas zonas rurais ten que facer agrupamentos, non queda outra. E eu sei que vostede non o dixo en mal sentido, pero eu creo que chamarlles –díxoo literalmente– "granxas de alumnos" non é a palabra máis axeitada para referirse aos centros rurais onde se fan agrupamentos; e onde os profesores nos CRA, nas unitarias, fan un esforzo notabilísimo para poder dar un ensino de calidade a eses alumnos, por causas demográficas. Vostede citou centros. En Mesón do Vento –onde hai unha reivindicación– hai unha aula con 17 alumnos. Vostede entenderá que é preciso facer agrupamentos para ter un sistema educativo que funcione; se non, sería inviable desde calquera punto de vista. E vostede fala tamén do profesorado e plantexa uns números non sei se alegres. Di que hai 4.000 profesores menos... [[O señor Pombo Rodríguez: Xubilados.]] Xubilados, ben. Pois eses profesores cubríronse en gran parte con interinos. ¿Por que se cubriron con interinos? Porque houbo unha lexislación do Partido Socialista –como dixemos anteriormente– [[Murmurios.]] que impedía convocar prazas, ¿verdade? O 10 % de reposición. O Partido Popular o ano pasado xa foi capaz de poñer o 50 %, e xa puidemos convocar 400 prazas. E este ano temos a posibilidade de chegar ao número que nos faga falta, porque neste caso o Partido Popular a nivel do Estado plantexa a posibilidade de chegar ao cen por cento das prazas que se xubilen. Co cal a situación actual, en certa medida, creo que se mellorou notablemente respecto da que había, herdada neste caso dun plantexamento dun goberno do que vostede é o seu socio en moitísimos sitios. E, dito isto, tamén hai que ter en conta que, ademais destas prazas, hai un incremento notable da formación do profesorado. E creo que debemos estar todos orgullosos, moi orgullosos dos nosos profesores...,
Moitas grazas.
...porque o nivel educativo...
Moitas grazas, conselleiro.
...da nosa educación fíxano os nosos profesores. Moitas grazas.
Ben, esgotada a orde do día levántase a sesión. Moitas grazas e boa noite.