Bo día, señorías. Ábrese a sesión. A orde do día está publicada no Boletín Oficial do Parlamento de Galicia, polo que non se procede á súa lectura. Xustificamos a inasistencia da deputada dona Concepción Burgo, e entramos na orde do día co punto 1, de textos lexislativos. Debate de totalidade do Proxecto de lei de mellora da estrutura territorial agraria de Galicia
Ao proxecto de lei presentáronse emendas á totalidade de devolución do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda e do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia. [[O señor Jorquera Caselas solicita a palabra.]] Si, perdón, ¿señor Jorquera?
Grazas, señora presidenta. É para suscitar unha cuestión de orde, apelando ao artigo 73.1, que establece que a orde do día do pleno pode ser alterada por acordo deste, por proposta do presidente ou por petición de dous grupos parlamentarios ou dunha quinta parte dos membros da Cámara. Formulamos a petición o Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda e o do Bloque Nacionalista Galego para solicitar que conste en acta a nosa protesta polo acordo da Mesa relativo á programación do traballo para este período de sesións, dado que entendemos que se vulnera claramente o respecto ao pluralismo nesta Cámara e os dereitos dos grupos parlamentarios. É un acordo tomado incumprindo o artigo 30.7, que establece a obriga de oír a Xunta de Portavoces...,
Señor Jorquera, xa o entendín.
...dado que non figuraba na orde do día da Xunta de Portavoces nin na documentación aportada previamente acompañando a orde do día. Entendemos que se incumpren de xeito manifesto...
Señor Jorquera...
...as normas supletorias relativas ao artigo 155 no relativo ás preguntas ao presidente, que é un acordo discrecional e discriminatorio...,
Señor Jorquera, xa o entendín.
...porque se aplica unha norma para dous grupos parlamentarios e outra distinta para o resto.
Señor Jorquera, por favor, xa o entendín.
E, polo tanto, anunciamos que presentaremos todos os recursos pertinentes e queremos que conste en acta neste pleno a nosa máis rotunda desconformidade e protesta.
Señor Jorquera, xa o entendín, pero vostede sabe que esta cuestión non forma parte da orde do día deste pleno e, polo tanto, xa tivo vostede a súa cuestión de orde. Se lle parece, imos continuar co pleno, coa presentación do proxecto de lei pola conselleira do Medio Rural e do Mar. [[O señor Beiras Torrado solicita a palabra.]] Señor Beiras, coido que o señor Jorquera xa falou en nome tamén do seu grupo. [[O señor Beiras Torrado pronuncia palabras que non se perciben.]] Se se trata do mesmo tema, non é unha cuestión que afecte a orde do día deste pleno. Se non lle importa, imos continuar... [[Murmurios.]] Se se trata do mesmo tema do que falou o señor Jorquera, dígolle que non é unha cuestión que afecte a orde do día deste pleno e, polo tanto, é unha cuestión, como vostede sabe, de Mesa e da Xunta de Portavoces. [[O señor Beiras Torrado pronuncia palabras que non se perciben.]] ¿É para esta cuestión, señor Beiras? Dígame para qué quere a palabra. [[O señor Beiras Torrado pronuncia palabras que non se perciben.]] Déanlle voz ao escano do señor Beiras para que diga para qué quere a palabra.
Pois para corroborar o que dixo o portavoz do BNG, porque eu...
Retírenlle a voz, por favor. Non ten a palabra, señor Beiras. Señor Beiras, xa llo expliquei... [[O señor Beiras Torrado pronuncia palabras que non se perciben.]] Señor Beiras, faga o favor, xa llo expliquei. [[O señor Beiras Torrado pronuncia palabras que non se perciben.]] Por favor, señor Beiras. Señora conselleira, ten vostede a palabra. [[O señor Beiras Torrado pronuncia palabras que non se perciben.]] Señor Beiras, faga o favor. [[O señor Beiras Torrado pronuncia palabras que non se perciben.]] Señor Beiras, ten unha chamada á orde. Ten a palabra, señora conselleira.
Grazas, señora presidenta. Señorías, moi bos días. Creo que cando repetimos que Galicia ten a alma no rural, non estamos a dicir ningunha falsidade. Así, o 84 % da súa superficie dispón desa condición. Asemade, o sector agrario emprega directamente a máis do 5 % da poboación activa e xera máis do 3 % do produto interior bruto galego. Sen dúbida, esta actividade segue a agochar potencialidades capaces de ofrecer novas oportunidades a esta comunidade, e desa tese extrae o Goberno galego a defensa do carácter estratéxico da produción primaria do noso rural. O Goberno galego vén de impulsar na última lexislatura os cambios necesarios para converter o rural nun destino, pero aínda sabemos que quedan cousas por facer. Os anos vindeiros marcarán o futuro do rural e son moitas as posibilidades de incidir positivamente no desenvolvemento da actividade agraria sen que se asocien necesariamente a gasto público, conxugando para iso medidas nos ámbitos non orzamentarios, como o normativo ou o administrativo. Nese espírito reside este Proxecto de lei de mellora da estrutura territorial agraria de Galicia. Neste punto sumamos ese espírito a unha realidade que vimos desenvolvendo e que nos di que hai puntos positivos, como o que nos reflicte que a media de hectáreas de concentración parcelaria rematadas medrou nun 8 % dende o 2009 respecto da anterior etapa, e que a media de propietarios beneficiados medra nun 4 % nese mesmo período. Todo isto, xunto a outro conxunto de medidas que se veñen desenvolvendo, foron quen de dar resposta –ao noso teor, positiva pero curta– ao problema, e déixannos cifras como un aumento da base territorial das explotacións lácteas nun 248 % entre o 2001 e o 2011. Xa que logo, a regulación actual serviu para facilitar a transformación do sector agrario, pero nestes momentos trátase dun concepto, o da concentración parcelaria, esgotado e que non dá máis velocidade a este proceso que exixe meter unha nova marcha. O proceso de concentración parcelaria actualmente considerado alóngase demasiado no tempo, e a orientación baséase fundamentalmente na diminución das parcelas achegadas polos propietarios sen ter en conta criterios de sostibilidade. Ademais, é moi custosa, con especial relevancia no actual contexto económico, e cómpre adaptala tamén conceptualmente ás normas aprobadas polo Goberno galego nos últimos anos. Estoume a referir ás normas de ordenación do territorio e á Lei de mobilidade de terras. E tamén, do mesmo xeito, na actualidade non se pode actuar no solo de núcleo rural, e este impedimento non permite o aproveitamento do carácter produtivo dunhas parcelas con claro potencial agrario. Polo tanto, o texto que se propón debe supor un salto cualitativo no eido da reestruturación do agro galego, poñendo a terra con vocación agraria en valor e fomentando que se xere riqueza a través da optimización do seu uso por parte das explotacións agrarias. Trátase dunha concepción máis moderna da mellora das estruturas, orientada a favorecer o desenvolvemento económico das explotacións e que vai máis alá do que supoñía ata o de agora a simple concentración de parcelas. Así, a reforma das estruturas será máis barata e executarase en menos tempo. Con isto, a Lei de mellora da estrutura agraria de Galicia formará, xunto coa Lei de mobilidade de terras aprobada no ano 2011 e a Lei de montes de Galicia aprobada no ano 2012, un corpo legal único e coherente que pon de manifesto a importancia que este goberno dá á ordenación para a xestión agraria, entendendo como agraria a actividade agrícola, gandeira e forestal. Polo tanto, o obxectivo do Anteproxecto de lei de mellora da estrutura territorial agraria de Galicia, aprobado por acordo do Consello da Xunta e rexistrado neste Parlamento o día 9 de decembro como proxecto de lei, é ordenar axeitadamente a estrutura territorial agraria, abaratando custos de execución sen prexudicar os dereitos dos administrados e minorando os tempos de execución. Ademais, pretenden mellorar as condicións técnicas, estruturais e económicas das explotacións agrarias, atendendo a criterios de ordenación axeitada e sustentable das mesmas e dos seus cultivos, perseguindo a utilidade económica e social. Este proxecto recolle, nese espírito construtivo, as achegas do Consello Agrario, do Consello Forestal, así como tamén as realizadas desde o Consello Económico e Social. Este último, o Consello Económico e Social, apunta que o anteproxecto de lei sometido a ditame establece cambios substanciais respecto das normas anteriores, que poden resultar positivos de cara a poñer en valor a superficie agraria de Galicia. Destaca especialmente o CES no seu ditame, aprobado o día 4 de setembro, o entendemento da inclusión dos terreos forestais tentando evitar o seu abandono e buscando novas formas de reorganizar as parcelas e as infraestruturas rurais dun xeito máis racional, áxil, sostible e económico, subliñando a consideración da oportunidade do proxecto de lei dicindo que é axustado aos obxectivos que esta lei persegue. Atendendo xa ao proxecto, este texto que propomos desenvolve ese novo concepto que precisamos, o de reestruturación parcelaria. Este supera a dimensión e a capacidade de actuación da actual concentración parcelaria. O seu obxectivo principal non é tanto a diminución do número de parcelas, senón manter e optimizar os usos das fincas. O texto establece un procedemento máis curto no tempo que o actual para que a mellora das estruturas agrarias sexa máis rápida e funcional sen prexudicar os dereitos dos administrados. Pretende simplificar o procedemento diminuíndo o número de fases e mellorando o sistema de entrega e tramitación da documentación. En consonancia, tamén diminúe os custos de execución da reestruturación parcelaria, optimizando os recursos dispoñibles e aforrando na execución das obras, xa que na medida do posible se utilizarán as trazas dos camiños xa existentes. Ademais, ese factor de axuntar sinerxías fai as parcelarias medioambientalmente máis sostibles, contribuíndo a mitigar o impacto ambiental mediante o establecemento de medidas axeitadas nos usos do solo. Indo a outro problema sinalado na actualidade para os procesos existentes, procedemos a incluír os solos de núcleo rural no perímetro de actuación da reestruturación parcelaria, dando resposta a unha das principais demandas dos propietarios das explotacións e permitindo a reestruturación neste tipo de solos sen afectar a unha posible posta en marcha de procesos de ordenación urbanística. Noutra liña coordinada, este proxecto avanza no feito de permitir a declaración de determinados perímetros de fincas como abandonados cando se dean circunstancias como o risco de incendio, que xa fosen obxecto de incendio ou que exista demanda de terra polas explotacións existentes. Neste senso, os titulares destes terreos deberán optar entre traballalos, arrendalos de forma privada a terceiros que os traballen ou ser incorporados ao Banco de Terras. De non optar por ningunha destas tres vías, serán sancionados con base na Lei de mobilidade de terras. Mais todo isto proponse sen perder un ápice de participación. Nada máis lonxe, permite mellorar a transparencia nas relacións de todos os axentes implicados, introducindo novas formas de participación pública como a Xunta Local de Zona, a Xunta de Titulares e o Comité Técnico Asesor. Estes órganos deberán de coordinar as actuacións levadas a cabo na provincia e entre os diferentes organismos que teñen participación nunha actuación concreta. Estamos a falar de Patrimonio ou de Urbanismo, fomentando así a participación e coordinación entre os propietarios e a Administración. Consecuentemente con este novo avance no concepto da estrutura territorial agraria, e de forma coherente, este proxecto declara a caducidade dalgúns procesos de concentración parcelaria obsoletos, se ben só afectará a aqueles procesos de concentración iniciados antes da vixencia desta lei que non foran obxecto de ningunha actuación ou acto administrativo firme que lles dera continuidade. Como último paso, nos eidos técnico-administrativos cabe sinalar que este texto favorece a ordenación das parcelas e o redimensionamento das explotacións a través das permutas e reordenacións de superficies en espazos agrarios. A teor disto, cabe dicir que esta lei inclúe o aspecto novidoso de elevar a rango de lei o procedemento de reestruturación da propiedade de predios con vocación agraria polos particulares, ofertando servizos de arbitraxe, de asesoramento e mesmo incluíndo na lei un novo procedemento no cal se pode acordar a reordenación da superficie agraria dunha área delimitada previamente. Pero unha estrutura territorial non é completa dende o punto de vista agrario se non se teñen en conta as circunstancias específicas do territorio, a súa actitude produtiva e a orientación do uso agrario das súas explotacións. Trátase non só de estruturar a propiedade, senón de aproveitar isto para, naqueles casos onde se identifiquen cultivos prioritarios, ordenar os usos do solo a un nivel de concreción nunca realizado, priorizando as achegas das fincas de reemprazo nas zonas ordenadas ás explotacións que precisen instalarse nas mesmas para dimensionarse e ser máis viables. Os plans de ordenación de predios de especial vocación agraria son unha gran novidade. É a primeira vez que en Europa se combina un procedemento de reestruturación da propiedade cunha real e práctica ordenación de usos do solo. Mais a proposta dun novo camiño e marco para a estruturación territorial agraria debe vir acompañado do estímulo para que o noso obxectivo se mova nese camiño á velocidade axeitada, servindo de motor nese movemento. Este estímulo virá dado en boa maneira polos beneficios fiscais que este proxecto establece. O primeiro foco desta aposta céntrase nas herdanzas. Trocamos a situación actual na que, cando estaba incluída unha explotación agraria, se practicaba unha redución do 99 % do valor da mesma para o cálculo do imposto cando se transmitía a outra explotación agraria. Facemos que agora, ademais de a explotacións enteiras, se poida aplicar a redución do 99 % do valor ás fincas rústicas soltas, dándose esta vantaxe tanto cando se transmitan a unha explotación agraria cun agricultor profesional á fronte como cando se incorporen ao Banco de Terras. No atinxente ás vendas e doazóns intervivos, variamos as situacións preexistentes nas que ás compravendas das explotacións agrarias se lles practicaba unha redución do 99 % do valor das mesmas para o cálculo do imposto cando se transmitía a outra explotación agraria. E agora, ademais de ás explotacións enteiras, poderase aplicar a mesma redución do 99 % do valor ás fincas rústicas soltas. No caso da cesión temporal de terreos integrantes do Banco de Terras, as transmisións en propiedade ou a cesión temporal de terreos integrantes do Banco de Terras de Galicia disfrutarán dunha dedución na cota tributaria do 100 % no imposto de transmisións patrimoniais e actos xurídicos documentados. Ademais, este beneficio fiscal será compatible con calquera outro que poida ser aplicable a esas adxudicacións ou ao encargo da mediación, promovendo deste xeito a incorporación de parcelas a este mecanismo de mobilidade de terras. Xa que logo, e resumindo, as vantaxes da reestruturación parcelaria fronte ao anquilosado concepto de concentración, que tiña como obxectivo a agregación das achegas de cada propietario nunha finca nova, son evidentes. Non queremos tan só reducir o minifundismo, que tamén, senón que o que pretendemos é que a nova estrutura territorial sexa a mellor dende o punto de vista da mellor optimización produtiva da terra e o tempo permita que a actividade agraria existente na zona teña nesta nova estrutura unha base sólida para reestruturar así mesmo a súa actividade, mellorando a súa viabilidade económica. Pero antes de rematar, quero dicir que o traballo de conseguir que teñamos esta ferramenta na nosa man no día de hoxe e a posibilidade de levala a adiante para o ben de Galicia e o seu rural ten uns protagonistas, aos que quero agradecer o seu labor. Por iso, vaia desde esta tribuna o meu agradecemento e o do Goberno de Galicia ao persoal da Consellería, especialmente na área de desenvolvemento rural, aos membros da representación do Consello Agrario e do Consello Forestal, e en particular a todos os integrantes do Consello Económico e Social, porque foron quen de ver que esta lei si que é capaz de aportar as solucións que se buscan. Eles reciben hoxe o noso agradecemento, o agradecemento de Galicia, como sei que o recibirán vostedes ao remate do trámite parlamentario deste proxecto. Sei que saben da súa importancia e que serán consecuentes e responsables no seu debate. Por todo iso, e de forma adiantada, doulles as grazas e pídolles o seu apoio para este texto do Proxecto de lei de mellora da estrutura agraria de Galicia. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas. Rolda de defensa das emendas á totalidade e de posicionamento respecto do proxecto de lei. Polo Bloque Nacionalista Galego ten a palabra a señora Paz Franco.
Grazas, señora presidenta. Bos días, señoras e señores deputados. Señora conselleira do Medio Rural, poderiamos empezar dicindo que sen dúbida este é un dos proxectos de lei máis desexados por este Parlamento. Desde logo, o señor Núñez Feijóo e o conxunto do Goberno da Xunta de Galicia levan practicamente desde o ano 2009 anunciando a inminente presentación neste Parlamento dun proxecto de lei de mellora da estrutura territorial agraria de Galiza. E por fin viu a luz. Seguramente, que fose tan esperado este proxecto de lei explica a decepción que este proxecto nos produce no Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, e cremos que tamén en gran parte do sector produtor. Polo tanto, poderiamos dicir, en primeiro lugar, que chega rematadamente tarde, señora conselleira. Sabe vostede perfectamente que dentro de algo menos de dous meses cambia o marco do sector lácteo europeo, que sen dúbida debería ser o sector ao que estivese en maior medida orientado este proxecto de lei. Desde logo, as medidas que pretendidamente se perseguen coa aprobación deste proxecto de lei de ampliación da base territorial das nosas explotacións lácteas para que estas poidan competir, xa non digo en igualdade de condicións pero, cando menos, non con tantas desvantaxes comparativas nese novo escenario sen cotas, chegan absolutamente tarde. Polo tanto, consideramos que iso é unha grave irresponsabilidade. En segundo lugar, despois de escoitar a súa intervención, señora conselleira, teño que dicir que debemos de ler proxectos de lei absolutamente diferentes. Porque é certo que vostedes, supoño que premeditadamente, titularon esta lei como "de mellora da estrutura territorial de Galiza", e vostede insistiu moito na súa intervención que cambiaba a conceptualización de "concentración" cara a "reestruturación", que era un concepto moito máis amplo. E, efectivamente, se fose así, sería un concepto moito máis amplo e moito máis acaído á nosa realidade territorial, á nosa realidade da propiedade agraria e rústica e, sobre todo, á nosa realidade produtiva. Pero, sen embargo, o que temos que dicir desde o Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, e no que se sustenta a nosa petición de devolución ao Goberno para que se reelabore este proxecto de lei, é que consideramos que non é así. Consideramos que nesta lei non se aborda desde unha perspectiva integral a modificación da estrutura da propiedade rústica no noso país. Cremos que o principal obxectivo desta lei debería ser non só a modificación desa estrutura da propiedade senón procurar a incorporación na máxima cantidade posible de terras á produción agraria, e incorporarlles ás explotacións –minguantes pero que aínda existen– do noso país máis terra para ter máis capacidade de produción e tamén para optimizar moito máis o potencial que ten a terra. Até agora, señora conselleira, tiñamos máis ou menos catro instrumentos para lograr este obxectivo: o das concentracións parcelarias, o Banco de Terras, as sociedades de fomento forestal e o contrato de explotación sustentábel. En relación coas concentracións parcelarias, hai que dicir que se ten manifestado –despois de algo máis de sesenta anos desde que se utiliza ese instrumento no Estado español para reestruturar a propiedade– absolutamente ineficaz no noso país. Hai que dicir que a primeira concentración parcelaria foi en Cantalapiedra. Empezouse no ano 1953 e rematouse en 1956. Fíxense vostedes, señoras e señores deputados, en tres anos fixeron unha concentración parcelaria, mentres que en Galiza temos unha media de dezaoito anos para a execución das concentracións parcelarias. Dezaoito anos é a media, pero hai concentracións –de moitas das cales xa esta propia lei derroga os seus decretos– que poden levar ata preto de corenta anos decretadas sen que estean rematadas. En todos eses anos, en sesenta anos, en Galiza non fomos quen de concentrar máis que 300.000 hectáreas. Polo tanto, resultou –e hoxe éo en moito maior medida– un instrumento absolutamente irrelevante por varias razóns, pola demora que se produce e, desde logo, pola súa falta de orientación cara ao sector produtivo; sobre todo, aquelas que se decretaron hai varias décadas. A respecto do Banco de Terras, ¿que quere que lle digamos, señora conselleira? Vostedes simplemente se dedicaron a poñelo a hibernar, e, polo tanto, tamén está devindo nun instrumento bastante inútil para conseguir mobilizar terras agrarias, empezando pola ausencia dun instrumento de xestión que o dinamice e a asignación de poucos recursos. Respecto das Sofor, desde a aprobación no ano 2010, nin unha soa Sofor foi capaz de constituírse. E ¿que quere que lle diga a respecto dos CES, nos que desde o ano 2010 empezaron recortes sucesivos? E non lles chega cos recortes, que a semana pasada moitos gandeiros empezaron a recibir requirimentos para que lles devolvan cartos cobrados durante o ano 2010, 2011 e 2012. Eu non sei se a vostedes lles parecería ben que tres ou catro anos despois lles reclamaran que devolveran 7.000 euros que no seu momento cumprían todos os requisitos establecidos na orde. Polo tanto, señoras e señores deputados, desde o Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego consideramos que este proxecto de lei é absolutamente inútil para frear o principal problema que temos no noso medio rural, que é, por un lado, a perda continua e permanente de activos traballando no sector primario e o conseguinte devalo demográfico que isto provoca. Polo tanto, o obxectivo central deste proxecto de lei debería ser manter eses activos, incrementar a superficie agraria útil á disposición das explotacións agrogandeiras e, desde logo, contribuír a diminuír os custos de produción desas explotacións. Polo tanto, señora conselleira, eu téñolle que dicir, insisto, que da lectura deste proxecto de lei o que se desprende é que, efectivamente, intentan vostedes, a través da modificación do procedemento das concentracións agrarias, acurtar os procesos desas concentracións. Simplifican as bases provisionais e as bases definitivas que había na anterior lexislación en bases de reestruturación; e o proxecto e o acordo, en acordo de reestruturación. Pero, sen embargo, esta lei, que en moitos tramos máis que unha lei parece un regulamento, segue mantendo, tanto para as bases como para os acordos, unha fase previa de alegacións que se resolve nas delegacións territoriais e outra de recurso ante a propia Dirección Xeral. Hai outro aspecto, señora conselleira, que sería moi relevante para acurtar os prazos, que é dotar medios humanos e materiais para poder efectivizar os distintos procesos. Actualmente hai recursos que botan até dous anos na Dirección Xeral para ser resoltos por falta de persoal técnico para abordar ese traballo. E na propia memoria deste proxecto de lei vostedes o que nos están dicindo é que pensan acometer esta aplicación desta lei exactamente co mesmo cadro técnico, tanto a nivel central como a nivel territorial, da Dirección Xeral de Infraestruturas da Consellería do Medio Rural. Polo tanto, se segue habendo a fase de alegacións na Delegación e de recurso na Dirección Xeral cos mesmos medios humanos, dificilmente se van acurtar eses procesos. E tamén a asignación de recursos para a execución das obras. Mire, señor conselleira, actualmente, como media, pódese dicir que na realización da rede de camiños nunha concentración parcelaria se invisten aproximadamente 2 millóns de euros, que se reparten en dúas anualidades; obras que poderían executarse, polo seu contido, tranquilamente nun ano e medio, pero que, sen embargo, por falta de recursos orzamentarios acaban durando esas obras, que se fraccionan en dúas anualidades teóricas, aproximadamente seis anos. E da memoria económica desta lei non se desprende tampouco que vaia haber máis recursos para realizar esas actuacións; polo tanto, non podemos afirmar, como vostede dixo con tanta rotundidade, que vaia haber un alixeiramento e unha aceleración dos procesos, por moito que, efectivamente, se recorten algúns trámites administrativos. Mire, pola contra, o que se bota en falta nesta lei, se é que vostedes realmente queren manter esa afirmación de que se trata dunha lei de reestruturación e non só de concentración, é a existencia de instrumentos que sexan realmente útiles para traspasar a maior cantidade posíbel de superficie agraria, non pola vía de cambio de dominio senón pola vía de uso, a mans das explotacións agrarias. Porque, señoras e señores deputados, incluso aquelas fórmulas alternativas que se establecen neste proxecto de lei en relación coa reforma da estrutura entre particulares teñen un carácter absolutamente residual dentro desta lei. O que prima, o que segue primando, son as concentracións parcelarias. E as concentracións parcelarias todas e todos sabemos que non implican un incremento da base territorial á disposición dunha explotación senón simplemente que esa base territorial que antes estaba en 10, 15, 20 parcelas acabe estando nunha ou dúas parcelas. E do que se trata neste país, se de verdade queremos darlle viabilidade ao sector agrogandeiro, é de achegarlles máis terra ás explotacións agrarias, que evidentemente, pola situación económica que teñen actualmente, e cobrando o leite en orixe a 25 ou 26 céntimos por litro, dificilmente, ou case imposible, se van poder facer coa incorporación de máis terra pola vía de ter que incrementar os gastos ou de ter que facer fronte a gastos para incrementar esa base territorial. E, polo tanto, señora conselleira, nós botamos de menos neste proxecto de lei a existencia, o establecemento, de fórmulas alternativas, que sería o realmente novidoso e dinamizador do mercado da terra no noso país. Porque –insisto– a través deste proxecto de lei o único que se fai é incrementar o tamaño das parcelas xa existentes, pero non a cantidade de superficie que teñen á súa disposición as explotacións. Polo tanto, cremos que neste proxecto de lei –por iso queremos que se devolva ao Goberno– se deberían incluír outras fórmulas. Vostede dixo que había cousas nas que iamos ser os primeiros en Europa en facer. Pero xa hai outras cousas nas que fomos os primeiros en Europa en facer e que vostedes simplemente quixeron obviar. E non vou falar do Banco de Terras, vou falar de fórmulas mixtas como a reestruturación asociativa, como, por exemplo, no polígono das Bouzas en Castrelo de Miño, que permite que as explotacións poidan xestionar máis terra sen mediar necesariamente ningún tipo de cambio de dominio nin de cambio de propiedade desas terras, simplemente incorporando o seu uso a aquelas persoas que realmente se dedican á actividade agraria. Bótanse en falta fórmulas de traspaso de xestión das terras sen que medie tampouco cambio de dominio. E, por outra parte, señora conselleira, outra das estrelas deste proxecto de lei é a incorporación do terreo forestal a este ámbito de aplicación. Nós, desde logo, cremos que a fórmula das concentracións parcelarias para o territorio forestal é absolutamente unha perda de tempo, por dicilo suavemente, claro, porque ¿que parcelas poden resultar da concentración parcelaria en terreo forestal?
Vaia rematando, por favor.
¿Poden resultar unidades de 20.000 metros, dúas hectáreas? ¿Vostede cre realmente que dúas hectáreas son suficientes para unha explotación forestal sostible e rendible para os seus propietarios? Non, e, polo tanto, habería que ir aquí tamén a outro tipo de fórmulas ás que vostedes lles teñen alerxia, como ás unidades de xestión forestal. E, finalmente, imos falar de vontade política. Vostede díxonos aquí que se establecía un réxime sancionador. E aí xa me dá a risa directamente. O réxime sancionador que se establece neste proxecto de lei é practicamente calcado ao réxime sancionador que está vixente neste país desde o ano 2007, desde o ano 2008, no que entrou en vigor en toda a súa extensión a Lei do Banco de Terras. E vostedes non aplican ese réxime sancionador. ¿Que nos ten que facer crer que a partir de agora van aplicar un réxime sancionador que xa estaba vixente e que nunca aplicaron? Mire, señora conselleira, eu insisto. É absolutamente frustrante para o sector produtor no noso país, despois de estar esperando practicamente seis anos –porque no debate de investidura de abril de 2009 xa este foi un dos grandes anuncios do señor Núñez Feijóo–, despois de estar esperando practicamente seis anos por unha lei imprescindible para o noso país, que o que nos traian vostedes aquí sexa un instrumento que é absolutamente inútil, que é máis do mesmo e que o único que vai supor é unha nova frustración para o futuro do sector lácteo e para o futuro das persoas que seguen crendo e querendo dedicarse a vivir e traballar na súa terra. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas. Polo Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, ten a palabra don Antón Sánchez.
Bos días a todos e a todas. Bos días, señora conselleira, alégrome de vela aquí hoxe. Menos mal que actúo en segundo lugar, porque, se non, ía ter difícil concentrarme mentres o novo conselleiro de Educación facía o besamanos polo grupo parlamentario. Eu non teño tanta capacidade de concentración como a señora Paz. Se eu entrase a analizar esta Lei de mellora da estrutura territorial agraria seriamente, señora conselleira, estaría contribuíndo ao que vostedes queren facer coa presentación deste anteproxecto, que é unha cortina de fume ante unha realidade na que os datos neste campo son desastrosos. E eu non vou contribuír. Non vou contribuír a esa cortina de fume da falta de acción e de vontade política deste goberno de solucionar realmente este problema. Isto non é serio, este plantexamento non é serio. Porque digo eu: ¿pódese solucionar a cuestión da mellora da estrutura agraria das explotacións de Galicia só coa aprobación de novas leis, por moi perfectas que esas fosen, señora conselleira? A resposta é non, e vostede sábeo. A solución deste problema, como a maioría dos problemas estruturais, que son complexos, vén da man da existencia dunha boa normativa, pero tamén da vontade política, da actuación normativa e administrativa coherente, da plasmación desa vontade política a través da implementación de recursos humanos e económicos suficientes para transitar das palabras aos feitos, do DOG á realidade. E iso é o que vostedes non fan. En canto á vontade política, nós preguntamos, señora conselleira, se o Goberno galego pretende tratar con seriedade esta cuestión, a ordenación do territorio, a protección dos solos con actitudes agronómicas, como recurso non renovable, mantendo a coherencia entre as leis que se van aprobando e mantendo a coherencia nunhas actuacións para que todas elas avancen no mesmo sentido e cun obxectivo claro. Vemos que, desgraciadamente, non. Máis parece que se pretende, sen teren esgotado en absoluto o percorrido da normativa vixente, tapar as carencias dunha realidade na que os resultados avaliables son negativos co efectismo de aprobar unha nova lei. Vostedes teñen a habilidade de facer ver que son un Goberno recén chegado. E vostedes, nesta última etapa só, levan seis anos. E os datos son os que son, a finais do 2014 publicáronse os datos do Instituto Nacional de Estatística sobre as explotacións agrarias galegas. Son datos dramáticos: perda continua de superficie agraria útil, non aumento da superficie das explotacións agrarias, e, xa por non entrar nos datos que tamén inflúen na mobilidade de terras, evidentemente, de envellecemento da poboación agraria galega. Eses datos dicían nada máis e nada menos que o 60 % da poboación agraria neste país ten máis de 60 anos, e só o 5 % da poboación agraria deste país ten menos de 40 anos. Con ese panorama, cando acaben vostedes de facer as concentracións parcelarias, a ver para qué serven esas concentracións parcelarias. E por iso dicimos que é un problema complexo que require de moitas actuacións no mesmo sentido, coma se fose un quitaneves, e con coherencia, seriedade e vontade, que vostedes non teñen. Falamos de que non se esgotaron os preceptos legais vixentes, porque xa na normativa actualmente en vigor existen elementos como os que agora se nos presentan como propostas estrela nesta lei, que non foron aplicados. Pero nós sabemos ler, traballamos, e estudamos con rigor a Lei do 2001, de modificación da concentración parcelaria, a Lei de mobilidade de terras, 6/2011, e vemos que se repiten neste momento os anuncios de cuestións que xa aparecen na lexislación vixente. ¿A quen pretenden enganar? Había estímulos aos propietarios para a mobilidade da terra similares aos que hoxe hai, a existencia dun réxime sancionador que nunca se aplicou na concentración parcelaria. E hoxe anúnciasenos por parte do señor Feijóo en reiteradas ocasións que vai ser a panacea e a solución a todos os nosos problemas. Por exemplo, na Lei de modificación da concentración parcelaria dise: "O incumprimento destas obrigas ou do plan de ordenación de aproveitamentos de cultivos ou forestal, se é o caso, así como o cambio de uso da terra clasificada como labradío ou prado ata que os concellos regulen o uso das terras concentradas, dará lugar á imposición das sancións que se determinen nesta lei". ¿Onde está a aplicación deste réxime sancionador? ¿Como se vai aplicar, se vostedes non teñen lexitimidade para aplicarllo á xente porque non fan os seus deberes e entón non a poden aplicar? E ben que fan que non a apliquen. ¿Onde está a aplicación da lei cando hai reforestacións ilegais de terra neste país? ¿Como se tramitan esas denuncias? ¡Se veu aquí un director xeral e dixo que de douscentos expedientes estaban tramitando na metade do ano dous! ¿Como vostedes permiten que se reforesten ilegalmente as terras agrarias e veñen aquí agora a dicir que o seu obxectivo é mellorar a estrutura das explotacións? A Lei de mobilidade de terras 6/2011 di: "Tamén se pretende dotar o Banco de Terras de recursos legais para realizar outras funcións vitais para a dinamización da mobilidade de terras agrarias e mesmo para a xestión do territorio rural, posibilitando que o Banco de Terras sexa un instrumento dinamizador do agro galego". ¿De que recursos dotaron o Banco de Terras para realizar estas funcións, que evidentemente son necesarias? "Esta nova lei dá soporte legal á realización de traballos de investigación e planificación da propiedade, e o pertinente rexistro resultado das pescudas efectuadas...". ¿Onde están eses recursos para o Banco de Terras? ¿Onde está esa acción do Banco de Terras? ¿Onde están os resultados das accións do Banco de Terras? "Outra das funcións que poderá realizar o Banco de Terras é a de ofrecer servizos de intermediación entre terceiros para o rendemento e alugamento de instalacións vinculadas ás explotacións agrogandeiras." ¿Cal é o resultado desas accións? Houbo accións, hai estímulos, hai exencións –se antes eran do 95 %, agora son do 100 %–. ¿Vai cambiar iso cualitativamente a cuestión? É evidente que o desenvolvemento e a aplicación do marco legal existente ten un percorrido potencial moito maior do que se está a poñer en práctica, tanto a nivel legal como de recursos postos á disposición de instrumentos como este que dicía, o Banco de Terras. O investimento en recursos humanos e económicos para que se poida aplicar a normativa neste campo realmente é, comparativamente ao que se inviste no dispositivo para a extinción de incendios, de cantidades insignificantes. Onte mesmo facía público o Foro Económico Galego un informe no que se denuncia a tendencia absoluta –como nós denunciamos– a priorizar o gasto en extinción de incendios sobre investimentos para solucionar problemas estruturais deste país. Acábase de facer público. Na aplicación en campo dalgún dos preceptos regulatorios, o control de superficies abandonadas ou reforestacións incontroladas da superficie agraria útil, tamén se incumpre reiteradamente. Hai permisividade coa reforestación ilegal de terras, como xa dicía. De pouco serven, señora conselleira, estes instrumentos legais, sexan regulatorios, de fomento, se finalmente non se levan a cabo con recursos, cumprimento e seguimento dos resultados. Nin hai recursos nin nós coñecemos os resultados nin vostede nunca aquí veu a dar resultados. Todas estas cuestións que non se plasmaron por falta de vontade, recursos ou porque a cuestión é moi complexa, fan que volva soar a música das promesas pero non a realidade dos feitos. ¿A solución é unha lei, señora conselleira, ou a solución é un proxecto de goberno, proxecto do que este goberno carece? Pois nós, evidentemente, sabemos que é o segundo, é un proxecto de país, do que vostedes carecen. Foi incapaz o seu goberno de articular os mecanismos integrados para acadar os obxectivos de que se protexa a terra cultivable, de ordenar o territorio, de fomentar a mobilidade da terra, de garantir base territorial para as explotacións, de axudar na comercialización dos produtos do agro, de mellorar a rendibilidade das explotacións e, á súa vez, dinamizar o rural, evitar o abandono, implantar a fiscalidade que estimule que as terras teñan o uso acorde coa súa clasificación ou ser dilixente á hora de impedir o incumprimento da lei. E non vale unha destas cousas, valen todas ou ningunha, teñen que ser todas ou ningunha. E non foi porque non tivesen normativa abonda para avanzar. A "dogacracia", señora conselleira, non fai milagres. Sen instrumentos dinamizadores no terreo, en cada comarca, sen técnicos con funcións nas oficinas agrarias comarcais ou nos concellos, sen traballo, se recursos, non se consegue. Vostedes acaban de presentar a amortización de 130 prazas que afectan primordialmente, como nós xa dixemos, ao desmantelamento das oficinas agrarias comarcais. E todas estas cuestións teñen que ir avanzando paralelamente. Evidénciase máis esa ausencia de proxecto ou vontade política real cando as leis que se aproban noutras consellerías ou sectores son contraditorias coas leis da Consellería do Medio Rural que din perseguir os obxectivos de mellora da estrutura agraria. É dicir, se analizamos o anteproxecto da nova lei do solo que se pretende aprobar, esta torpedea totalmente os esforzos por mellorar as estruturas agrarias, a protección de terras con altas capacidades para producir alimentos ou a propia reforestación. Todos os expertos coinciden en sinalar que un dos factores que compite coas terras agrarias e que provoca a perda de superficie agraria útil é a expansión urbanística, expansión urbanística que ten consumido nos últimos doce anos 60.000 hectáreas, e dos solos con maior actitude agronómica. Ben, pois no anteproxecto da Lei do solo, señora conselleira –non sei se ten previsto facer alegacións, algún comentario ou falar coa conselleira–, unha vez máis a figura da Lei do solo é a expansión urbanística con base na recualificación do solo rústico. Artigo 31.5: "O plan xeral poderá excluír xustificadamente de solo rústico de especial protección os terreos necesarios para o desenvolvemento urbanístico racional, con autorización expresa do órgano con competencia sectorial que motivou a protección do solo do que se trate". Con este articulado, incluso a máxima protección que lle podería dar ao solo rústico conta con excepcións que permiten a súa vulneración, sen que en ningún lado quede claro cales van ser as regras para esas excepcións. ¿Como se definiría, por exemplo, o termo "desenvolvemento urbanístico racional"? E en vez de facer unha lei do solo baseada na rehabilitación e rexeneración, vostedes seguen na expansión, nun elemento que compite, evidentemente, co uso agrario do solo. É contraditorio totalmente co que vostedes veñen dicir hoxe aquí, contraditorio. Ou ben a Lei de montes, que permite o cambio de uso agrario a forestal, ou que no seu preámbulo di: "Obxectivo básico formulado: o incremento da masa arborada en cantidade e calidade". O uso forestal é outro do que os expertos din que compite e que avanza en detrimento do solo agrario, e, nunha lei na que deberían priorizar a mellora da produtividade da superficie existente –a mellora da calidade, a transformación, etc.–, un dos seus obxectivos é aumentar a masa arborada. Igual que no Programa de desenvolvemento rural, que volven repetir que o seu obxectivo é incrementar a superficie forestal. Temos un país limitado –non sei se pretenden invadir O Bierzo ou tal...–. Entón, se unha das ameazas para o solo agrario é a forestación e se aínda encima a nós nos convén non aumentar a superficie forestal senón mellorar os rendementos do monte, vostedes seguen apostando por que avance unha das ameazas para as explotacións agrarias actualmente. ¿Como se van acadar os obxectivos se vostedes non dotan de recursos, de persoal, de vontade política ou de recursos económicos? Señora conselleira, na propia memoria económica desta lei vostedes xa admiten que van gastar, de media, a metade de recursos económicos dos que se viñan gastando nos últimos doce anos. A media dos últimos anos eran 20 millóns de euros, e vostedes nesta ambiciosísima lei din que van gastar 10 millóns de euros de media; unha media de 20 millóns de euros, evidentemente, que o señor Feijóo axudou a rebaixar. Porque temos aquí os datos. Dende que chegou o señor Feijóo, en concentracións parcelarias en 2013, 23 millóns de euros; en 2011, 11,5; 2012, 14; e en 2013, 4,4. Xa axudou a rebaixar, pero a media eran 20 millóns de euros. E vostedes, neste ambicioso plan, fan iso: facer máis con menos, seguramente facer máis con menos, como ata agora, máis con menos. Aí están os resultados. Xa vimos cal foi o ritmo de avance nos seus obxectivos, señora conselleira. Se a tiveramos que xulgar só por estes obxectivos e polos números, vostede debería dimitir. Xa que estamos en crise de goberno permanente, en función dos intereses electorais do Partido Popular e non dos intereses xerais da cidadanía, tamén se podería facer. Ben, ademais, non vemos ningunha novidade nos estímulos, nin no aumento de recursos, que faga eficiente a posible aplicación desta lei. Parécennos irreais moitos dos plantexamentos. É evidente que se di na lei: "O 70 % dos propietarios de explotacións agrarias poderán decidir que se inicie, ou instar a que se inicie, un proceso de reestruturación parcelaria". Moi ben, ¿a vostede parécelle que no rural de hoxe en día, aínda que o 70 % das explotacións agrarias se poñan de acordo, é realista que poidan iniciar un proceso á marxe doutros propietarios da terra que non teñen explotacións agrarias e sen o respaldo da Xunta de Galicia? Nós cremos que non é realista, e por iso cremos que non se van iniciar moitos destes proxectos. En definitiva, preséntasenos unha modificación mínima da Lei de concentración parcelaria para acadar efectos puramente propagandísticos. Pero non dá resposta a por que agora si se aplicará o que antes non se aplicou, si se destinarán recursos cando antes non se aplicaron e si se fará cumprir a lei cando antes non se aplicou. Estamos aquí para admitir todo tipo de diferenzas ideolóxicas e políticas que existan, pero exiximos seriedade nos plantexamentos. O único que queremos conservar aquí, unha das poucas cousas, é que non nos tomen o pelo. Polo tanto, seriedade. Necesitamos neste país un proxecto integral que dea solución aos retos dos próximos anos do rural. Na realidade cremos que o seu partido e o seu goberno se atopan moi cómodos con esta realidade de abandono e envellecemento, na que seguen a pechar explotacións, nun país no que non ten perspectivas, polo de agora, o seu rural. Evidentemente, nós aspiramos a que esta realidade cambie, porque si cremos que ten futuro. Pero vostedes teñen demostrado que coas súas políticas fan todo o posible para que non o teña. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Sánchez. Polo Grupo Parlamentario Socialista, o señor García.
Grazas, presidente. Bos días, conselleira, eu tamén me alegro moito de poder debater hoxe aquí con vostede, créame que o digo de verdade. Hai 1,6 millóns de titulares, é dicir, o 60 % da poboación deste país, que teñen, cando menos, unha finca rústica. A dimensión desa parcela, de media, é 1,7 hectáreas por propietario; e esas 1,7 hectáreas por propietario están repartidas nunha media de 7,7 parcelas. Esa é a foto. Polo tanto, vir ante esa foto con medidas triunfalistas non é nada axeitado. É dicir, o traballo é duro e é complicado. E temos que partir de aí se realmente imos tomar este tema en serio. Todo o demais –como aquí xa se dixo e eu non vou reiterar– é facer un DOG, dicir que se fai unha lei, pero non vai servir para nada. E iso é así, e esta realidade –non vou ser eu estadista, e todo o que é bo para unhas cousas é malo para outras– vén porque neste país en procesos históricos a xente accedeu á propiedade da terra, cousa que noutros sitios non pasou. E, polo tanto, existía así. Pero tamén sen ir sequera tan lonxe, apenas hai un século, ou menos dun século, cando había escaseza de poboación urbana, o intenso policultivo de subsistencia era o que sostiña este país, en definitiva. E, polo tanto, as explotacións tiñan que ter algo de todo. O minifundio –aínda que sendo limitante nalgúns aspectos–, polo tanto, tiña unha funcionalidade. Ter parcelas con diferentes orientacións produtivas en diferentes localizacións proporcionaba a diversidade necesaria para o policultivo e para outro elemento clave do sistema, que era a rotación. E todo isto estaba complementado tamén cos montes en man común, cos montes veciñais; que eran, en definitiva, o combustible que agora arde sen control nos nosos montes e que antes ardía controladamente tanto nas cuadras –como esterco– coma nas cociñas, nas súas lareiras. Este sistema, polo tanto, para a súa sustentabilidade é verdade que precisaba unha gran man de obra, que pouco e pouco, paulatinamente, deixou de existir. E todo isto ¿a que vén? Ao que dicía antes, o que houbo foi un cambio de situación. É dicir, isto era así porque era bo que fose así nun determinado momento. E agora non é bo que sexa así e, polo tanto, temos que mudar. Eu digo iso porque eu non son daqueles –polo menos, non só– que crea que isto é froito dun mandato divino –que non ten que ver co apego da galega á terra, ou non ten que ver só con iso–, nin do individualismo intrínseco do noso carácter galego, nin de todas esas cousas que dicimos, que, efectivamente, inflúen pero que creo que non son determinantes. Iso era así porque era bo que fose así, igual que agora non é bo que sexa así e, polo tanto, temos que facer algo para mudalo, nada máis; ou, cando menos, nunha gran parte. Existía, polo tanto, unha razón para que iso fose así. Segundo aspecto. Despois, na metade do século XX a xente foi abandonando as explotacións, foise cara ás áreas urbanas. E, na actualidade, o tamaño medio das explotacións –outro dato tamén que temos que ter claro, son datos aos que xa se fixo aquí referencia– é de 8,15 hectáreas de superficie agraria por explotación. Por comparar: País Vasco, 11,7; Asturias, 16,10; ou Cantabria, 24,8; comunidades que non difiren en gran medida do que podía ser a nosa. E, bueno, se comparamos –e collín algúns países, porque temos que competir con eles– con Francia, son 53,94; Alemaña, 55,84; e Dinamarca, 62,87. Tamén para que teñamos a foto de con quen temos que competir hoxe en día e con quen estamos competindo. Polo tanto, tamén para reiterar o mesmo, triunfalismos os xustiños, porque o traballo que nos queda é moi difícil. Só en dúas décadas, 145.000 hectáreas menos de superficie agraria –de 1985 a 2005–. Collín eses datos, primeiro, por comodidade, porque estaban así; pero tamén para que extrapolemos o tema da crise, o tema de todo iso. É dicir, dende 1985 ata 2005, cando este país era un país avanzado, cando todos eramos avanzados, eramos modernos, cando se fixeron moitas infraestruturas históricas que acabaron en certa medida co noso illamento e se solucionaron problemas importantísimos, perdemos 145.000 hectáreas de superficie agraria útil. Polo tanto, terceiro elemento: quizais as perdemos porque, como país, quixemos perdelas; ou, cando menos, non nos preocupamos o suficiente ou non lle demos a importancia suficiente ou non puxemos este problema como un problema fundamental para solucionalo. Porque se solucionamos durante esa época outro tipo de problemas tremendamente difíciles, tamén poderiamos ter solucionado este; e, sen embargo, non o fixemos. É verdade –e aquí púxose este aspecto– que nese mesmo período medraron en 150.000 hectáreas as superficies arboradas de pino e eucalipto. Pero tampouco podemos chegar á conclusión de que houbo un transvasamento lineal das 145.000 perdidas ás 150.000 arboradas. Por certo, das 150.000 arboradas, 75.000 en solos agrícolas de grande aptitude agraria. Isto, por suposto que non foi, nin moito menos, de xeito homoxéneo. É dicir, non ten nada que ver o que pasou en Lugo, ou na provincia de Ourense e en certa zona de Lugo, co que pasou noutros territorios. Polo tanto, é un elemento que temos que ter aí, pero tamén seriamos simplistas se centrásemos todo aí. Non temos que esquecer tamén que durante esa época –repito–, na que non había un problema de financiamento, un problema de cartos, na que os orzamentos medraban, na que, dalgún xeito, non tiñamos as condicións que hoxe temos, diminuía a superficie agraria útil. É máis, permitíronse e incentiváronse mudanzas tecnolóxicas e técnicas a nivel produtivo que semellaban ou intentaban trasladar a idea da independencia da terra por parte das explotacións. E iso xa todos o coñecemos, pois houbo moita teoría de que ter terra non era determinante nin tan sequera importante para ter explotación. O caso é que, sexa polo que sexa, os incrementos dos inputs nas explotacións, a vaga de incendios, a política agraria comunitaria... Iso si, estamos todos de acordo, hoxe en día ninguén o pon en dúbida, na importancia do elemento terra e de xestión do territorio. Temos tamén, polo tanto, que escapar desa visión estritamente sectorial e na que se suele enfrontar –e eu si que quixera deixar constancia disto– o sector gandeiro co sector forestal. O mantemento da superficie agraria útil ten que ser un obxectivo territorial e unha cuestión de país. Este país, no fondo, ten que decidir se quere aproveitar dun xeito racional as posibilidades produtivas do seu territorio ou se prefire dúas cousas: pagar a factura de importar produtos –media de entre 250 e 300 millóns de euros/ano se importamos cereal, só cereal– e seguir pagando tamén eses 100 millóns de euros anuais en apagar os lumes, que vostede e mais eu xa temos discutido. Eu digo que 1 de cada 5 euros da súa consellería van para apagar o lume ano tras ano. Ía dicir que en función da meteoroloxía, pero o que depende da meteoroloxía é a eficacia deles. É dicir, arda ou non arda, os 100 millóns pagámolos sempre, independentemente da meteoroloxía. Polo tanto, as causas son moitas e diversas. Á presión urbanística tamén xa fixo aquí referencia o señor Sánchez, eu concordo e, polo tanto, tampouco vou afondar niso. Pero tamén, e sen dúbida para min é o factor no que quero facer fincapé, e ao que eu cría que esta lei ía dar resposta, para nós, independentemente de todos estes factores, o factor máis importante é o abandono. E, polo tanto, a primeira ferramenta que deberiamos ter clara e co que temos que loitar de forma transversal é contra o abandono. Son moitas as medidas, son moitas as decisións que temos traído aquí a esta Cámara e que vostede e mais eu temos discutido, cando falamos das pequenas axudas, das razas autóctonas que vostedes eliminaron, cando falamos do CES –do que tamén xa falou a señora Paz–, cando falamos de pequenas axudas que apuntalan esas explotacións que, polo tanto, para sobrevivir dependen en exclusiva desas subvencións. Estamos poñendo obstáculos a esas dotacións, estamos facendo que abandonen; e, polo tanto, estamos facendo que se abandone o territorio. Se estamos de acordo en que o problema é o abandono, temos que mimar ao máximo posible os agricultores e gandeiros que viven alí, non só como xeradores de riqueza e de emprego senón tamén recoñecéndolles o papel de xestión do territorio. E isto, como ben se dicía aquí antes, ou se fai desde varios puntos de vista ou non ten ningún tipo de efectividade. ¿E que levan facendo vostedes estes anos, ademais de desatender todas esas medidas transversais? Aquí púxose antes o exemplo dos programas concretos de concentración parcelaria, pero vaiamos ou amplifiquemos un pouco a mira. Eu escollín dúas medidas: o programa de infraestruturas, que comprende tamén as concentracións, pero non só, e o programa do Banco de Terras. E vemos claramente esa diminución –da que tamén xa temos falado moito–, 60 millóns de euros de redución –non falo e non o comparo co bipartito– dende que Feijóo é presidente, dende o seu primeiro orzamento ata o último orzamento. A mobilidade de terras agrarias, é dicir, o programa que se chama "Mobilidade de terras agrarias", liquidámolo cunha media dun millón é medio. A verdade é que este ano se incrementou ata tres, pero a media dos anos foi dun millón e medio de euros. Polo tanto –repito–, a causa principal para nós é o abandono. E vou na liña tamén do que dicía a señora Paz, de que onde deberiamos centrar o tiro, máis alá de redimensionar as parcelas existentes, é en que se incorporaren outro tipo de parcelas. Polo tanto, loita contra o abandono apuntalando as explotacións, conferíndolles ese papel relevante aos agricultores e gandeiros como xestores do territorio, e, como terceiro elemento, unha política activa, é dicir, con iniciativa política e con orzamentos claros. E non con lexislación pura e dura, que ademais ten demostrado que non é eficaz. E iso é o que de novo vostede hoxe nos trae aquí: unha nova lei. Despois de seis anos falando da nova lei, efectivamente, eu tamén esperaba algo máis. Para esta viaxe non fan falta esas alforxas. É dicir, seis anos para sacar esta nova lei tal e como vén. Todos esperabamos algo máis. Esperabamos unha lei que fose, salvando as diferenzas –e eu esperábao, sinceramente, máis alá de que estivera mellor ou peor–, no estilo do que foi a lei de Estremadura –digo na filosofía de que fora máis ampla–, ou doutras comunidades autónomas, un verdadeiro compromiso coa actividade agrícola, coa actividade gandeira, e co mundo rural; onde incluso se compromete unha porcentaxe do orzamento da comunidade autónoma, que vai ir dedicada á agricultura, á gandería e a medio rural. Esperaba unha lei nese sentido, e o que hoxe nos chega ao Parlamento é unha modificación da Lei de concentración parcelaria, como xa se dixo aquí, seguramente necesaria, seguramente lóxica, xa que, se falamos de que a anterior lei é do ano 85, parece claro que, aínda que se reformou no ano 2001 e tamén no ano 2010... Por certo, modificacións que non sabemos moi ben para que se fixeron, porque vostedes xa modificaron a Lei de contratación parcelaria no ano 2001 e 2010, pero non fixeron ningunha concentración parcelaria con esas modificacións. É dicir, as concentracións estaban todas feitas de antes, estaban iniciadas; polo tanto, non sabemos moi ben para que se modificou. Unha modificación da concentración parcelaria, en teoría, é para facela máis áxil. A media de duración dunha concentración hoxe está en quince anos; polo tanto, iso si que parece sinxelo e alcanzable, que a deamos baixado algo. É dicir, do ano 1985 ao ano 2015 algo cambiamos, pero volveremos equivocarnos se facemos ese diagnóstico. É verdade que a lei mellora, é verdade que había determinados prazos insalvables, pero é igual de verdade que ese non era o principal problema para que as concentracións durasen eses longos períodos. O principal problema era que non se destinaban recursos suficientes, señora conselleira, que non dedicabamos orzamentos, cousa que esta lei non vén garantir en absoluto. É máis, encárgase na memoria económica –como aquí tamén se dixo– de deixar claro que a aprobación desta lei non vai supoñer ningún tipo de endebedamento orzamentario. É dicir, o principal problema non se soluciona con esta lei. O outro elemento novidoso é que se carga sobre esas concentracións que vostedes decretaron, que vostedes aprobaron e que vostedes fixeron –que non sabían moi ben qué facer con elas–, porque ese foi outro dos problemas que tamén existiron: a maneira de decretar concentracións como elemento propagandístico, que cada alcalde tiña que ter tres ou catro concentracións. Como decretalas non custaba nada, despois morrían aí no limbo ese de que non había un orzamento continuado para facelas. E tamén a utilización das concentracións parcelarias como elemento de reorganización urbana, para facer camiños e facer infraestruturas. Polo tanto, non se pode trasladar –este grupo non vai ser cómplice– unha idea do que non é. Pódese vender unha lei que actúe sobre un aspecto moi concreto e moi pequeno do problema, o que non se pode é vender esa lei como solución do problema, xa que sería un novo fracaso e unha nova frustración. No que se refire ao tema das medidas coercitivas, nada novo, como aquí se dixo. Por certo, dígalle ao señor Feijóo o que tamén aquí xa se dixo, e que repite coma un loro que escoita unha frase, isto que está dicindo el de que os propietarios terán tres opcións: ou traballar a terra, ou alquilala, ou dala ao Banco de Terras. Iso é desde 2007. Miren que tardou en ler o papel. ¿En cantos casos vostede actuou con esas tres opcións? Eu non coñezo ningún, e non fai falta datos. Deamos unha volta no coche por aí e veremos a un lado e a outro casos que deberiamos mirar. Por certo, señora conselleira, lei que tamén xa modificaran, porque xa modificaran a anterior Lei de concentración parcelaria e a Lei de mobilidade de terras, que modificaba o das masas comúns para que fosen ao Banco de Terras, que foi o único aspecto que modificaron. É dicir, despois de todas estas modificacións, aínda non se deron conta de que isto non é un problema de leis. Aínda veñen aquí cunha nova modificación para seguir mareando a perdiz, e para dicirnos e intentar venderlle ao sector que están facendo vostedes algo con este problema, cousa do que non imos ser cómplices.
Remate, por favor.
Doulle un dato. E por suposto que non quero entrar no debate doutra cámara. Deputación de Lugo: 300.000 euros –é dicir, o que lle custan a vostede tres cuadrillas de incendios dos ayuntamientos–, con 300.000 euros o ano pasado en seis meses mobilizaron e incorporaron a explotacións, a agricultores a título principal, 800 hectáreas; non para limpalas, senón para sembralas e poñelas a producir. Con 300.000 euros, 800 hectáreas, sen modificación da lei, sen facer tanto malabarismo dialéctico...
Remate, por favor, señor García.
...e sen ningún tipo de slogan, señora conselleira. Por suposto, cos seus hándicaps e cos seus inconvenientes. Pero eu creo que é moito máis efectivo que o que vostede plantexa hoxe aquí. Moitas grazas.
Grazas, señor García. Grupos non emendantes. Polo Grupo Parlamentario Mixto, a señora Martínez.
Grazas, presidente. Bo día a todas e a todos. Bo día, conselleira. En primeiro lugar, quero anunciar que votarei a favor das tres emendas de devolución presentadas polos grupos da oposición, posto que considero que as razóns esgrimidas nos tres casos servirían xa dabondo para xustificar a devolución do proxecto de lei ao Goberno. Pero, ademais, o maior problema deste proxecto de lei é o mesmo que o defecto xeral que ten case todo o labor normativo do Partido Popular, que se manifesta normalmente na lei de orzamentos. Hai unha permanente ausencia dun proxecto estratéxico para o país, e para todos e cada un dos sectores produtivos sobre os que se quere actuar. Pártese dunha diagnose falsa ou moi parcial dos sectores sobre os que se pretende actuar. E cando para situacións sangrantes, alarmantes sen límite, se establecen liñas de acción, teñen tal cativo respaldo económico que resultan fume, propaganda e fogos de artificio. O Proxecto de lei de mellora da estrutura agraria de Galicia non parte dunha diagnose sobre a situación do agro actualmente e das causas do devalo dos últimos decenios, nos que o PP gobernou a Xunta con só dous breves respiros para o noso país. Moito menos falar da política agraria común, que poñería rubios os partidos do réxime, que avalaron e defenderon unha entrada no Mercado Común nunhas condicións ruinosas para o noso agro. Tiñan razón as labregas e os labregos cando berraban o de "Mercado Común Europeo, ruína do pobo galego" nas mobilizacións dos anos oitenta e noventa. O mercado común supuxo entregar case todo o monopolio dos alimentos ás multinacionais europeas. Ducias de miles de explotacións agrarias desapareceron porque os labregos foron literalmente expulsados polas cotas lácteas. O abandono rural non caeu do ceo, nin foi froito do arrastre dunha industria e un comercio puxantes, como ocorreu noutras latitudes. O aumento dos incendios tampouco é consecuencia de ningunha maldición. O envellecemento da poboación do rural tampouco é unha maldición, nin é unha cuestión de azar. E sen sermos conscientes das causas que nos trouxeron ata aquí, ata esta situación de verdadeira emerxencia social, ecolóxica e económica no agro galego, dificilmente poderemos remediar nada. Insisto no que foi a liquidación do sector lácteo pola importancia cuantitativa, e porque estamos a piques de ver agravada a súa situación no que queda neste sector. As políticas da Xunta orientáronse nos últimos vinte e cinco anos a ocultar a liquidación do sector lácteo e do agro, con políticas de modernización que non resultaron outra cousa que concentración da produción nun número reducido de explotacións, con base territorial insuficiente e cada vez máis dependentes da compra de alimentos para o gando. Ademais, tiveron que endebedarse as explotacións gandeiras para mercar cota, e agora séntense, loxicamente, estafadas e, en moitos casos, en risco de desaparición. A boas horas, mangas verdes –diríase– coa mellora da estrutura territorial agraria para moitas gandeiras e gandeiros. Primeiro liquidaron as pequenas explotacións por non estar modernizadas, e agora deixarán morrer as que se modernizaron seguindo as directrices do Goberno do PP. Na repartición das axudas directas e do desenvolvemento rural, contrariamente ao ton triunfalista do Goberno da Xunta, hai feitos obxectivos preocupantes para Galiza. Galiza vén cobrando só o 3 % das axudas directas da PAC que chegan a España, cando supomos ao redor do 6 % da produción agraria, e entre o 8 % e o 9 % das explotacións e do emprego agrario. Se no período anterior da PAC o Programa de desenvolvemento rural de Galicia contou con 1.500 millóns de euros, no novo período 2014-2020, segundo información da propia Xunta, vai haber 1.187 millóns de euros; isto é, 300 millóns de caída, un 21 % menos. O 30 de marzo rematan as cotas do leite. Parece que o PP non sabe nada disto ou, polo menos, non fala nada do conto. Por parte dos produtores si fixeron os deberes. Quédalles por resolver un problema que non depende deles, que é o acceso á terra para dispoñer dunha base territorial que lles permita diminuír a compra de pensos. Pero a realidade é que este feito muda case todo. Pon en risco as explotacións actuais que un goberno responsable tería que apoiar e abre a oportunidade de recuperar pequenas explotacións que poden ser unha fonte de autoemprego para persoas expulsadas doutros sectores pola crise económica. Deste problema e destas oportunidades falaba hai un ano o profesor do Departamento de Economía Aplicada da Universidade de Santiago de Compostela, Edelmiro López Iglesia, que dicía: "Facer as explotacións menos dependentes da compra de alimentos para o gando e máis baseadas na produción de forraxes suporía meterlle o dente ao problema da terra, o cal é imprescindible para o noso agro. É imprescindible tamén consolidar unha industria transformadora galega e organizar a relación na cadea produtiva entre gandeiros, industrias e cadeas de distribución, que se rexen pola lei da selva". Trouxen á conta o sector lácteo porque, como dixen ao comezo, é preciso pensar na mellora da estrutura territorial agraria de Galicia dentro dun plano estratéxico para o agro, e non facer unha lei para dar por mortas as concentracións parcelarias en marcha e tentar recadar fondos endurecendo o réxime sancionador. Se pensamos que o agro debe ser, en primeiro lugar, a principal fonte de alimentos para os nosos cidadáns, entón é cando cobra sentido falar de recuperar a superficie agraria útil. Pero require, ademais, dun sector agroindustrial galego e non un fiasco, como a estafa de Alimentos Lácteos. En canto á industria leiteira, penso que non se fixeron os deberes. Hoxe temos un sector lácteo potente na produción, con explotacións que son viables a medio e a longo prazo na Unión Europea, pero temos unha industria láctea en Galiza enormemente débil; e a de capital galego, máis aínda. Galiza produce o 40 % do leite do Estado. A industria láctea ubicada en Galiza non chega ao 10 % en termos de emprego e valor engadido sobre o conxunto do Estado. E a de capital galego anda na terceira parte. É dicir, producindo o 40 % do leite do Estado, a industria de capital galego supón o 3 % da estatal. E se non hai unha industria que complete a cadea produtiva, o sector lácteo galego seguirá sendo vulnerable. Cómpre a comercialización propia e de circuítos curtos, e é sabido, e que vostedes, os do Partido Popular, ouviron aquí moitas máis veces sen escoitalo nunca, que cando o agro galego volva ser a principal fonte de alimentos moitos dos perigos ecolóxicos, como os incendios, diminuirán, recuperarase a poboación do rural e o comercio das vilas, e será un sector fundamental para a recuperación económica sostíbel. Para rematar, cinguíndome ao texto do proxecto de lei, fáltalle o máis importante, que son os incentivos fiscais. Tamén cumpriría regular a protección dos dereitos dos propietarios das terras sen dono, que en moitos casos son propiedade de emigrantes ou fillos e netos de emigrantes dos que o PP só se lembra cando chega a hora de recadar votos para as eleccións. E se non é posible localizar os propietarios, que esas terras pasen ás parroquias. Pero isto deixámolo para as emendas parciais. Remato reiterando que votarei a favor das tres emendas de devolución presentadas polos grupos da oposición, porque merece a pena un sector tan importante para o noso país, un sector tan importante para recuperar a dinámica, a poboación, a economía e o futuro do noso país, sobre todo no interior. Sería importantísimo que retiraran este proxecto de lei e que se abrira un diálogo entre todos os grupos cos sectores e coa cidadanía para establecer unha lei agraria que realmente nos sirva para recuperar o noso agro, as nosas cotas leiteiras, a nosa produción e que vaia acompañado dun desarrollo agroalimentario que faga que Galiza sexa por fin unha potencia nun sector no que ten moitas posibilidades se non fora por unhas políticas que a condenan á desaparición e a depender das multinacionais e dos pensos que temos que comprar fóra. Pola nosa parte, nada máis, só pedir ao Partido Popular que, por unha vez, pense no país e non pense nas súas eleccións políticas. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Polo Grupo Parlamentario Popular, a señora García Pacín.
Bo día. Grazas, señor presidente. Bo día, señorías. Señora conselleira, o marco legal da etapa Feijóo iniciada na pasada lexislatura coa publicación da Lei de mobilidade de terras e a Lei de montes prosegue hoxe coa tramitación do presente proxecto de lei. Grazas, señora conselleira, pola contribución. Perséguese con estas iniciativas, con estas normativas, a mellora da capacidade produtiva e da viabilidade dos sectores económicos vencellados á terra, con respecto ao medio e aos valores naturais, como se recolle na súa exposición de motivos. As normativas actuais relativas á modificación das estruturas agrarias foron instrumentos que posibilitaron importantes avances no agro, pero quedan agora derrogadas. Falamos da Lei de concentración parcelaria, e tamén das súas modificacións, e da Lei 11/1983, de actuación intensiva nas parroquias rurais. Hoxe deostaban os datos que se conseguiron coas concentracións parcelarias, cos cambios que mudaron parte da realidade das nosas comarcas. Eu realmente quería recalcar o traballo da Administración e dos propietarios afectados, que foron moitos e que viron aumentadas considerablemente as súas bases das explotacións alí onde existiron e existen concentracións parcelarias. Proponse, señora conselleira, un texto moi ambicioso con numerosas novidades. Falaba vostede de procedementos áxiles e curtos pero máis eficaces e funcionais. Favorécese a xestión e o aproveitamento en común, señora Paz, polas explotacións ou polas agrupacións agrarias. Favorécese a ordenación e o redimensionamento das explotacións con permutas e con ordenacións de superficies. Falaba vostede dos plans de ordenación de predios de especial vocación, os POPEVA, como unha grande novidade. Señora Paz, elévase a rango de lei o que vostede cualifica de case residual, a reestruturación parcelaria a partir de particulares. Ata o de agora era mediante decreto, agora ten rango de lei. Diminúense os custos de execución ao aproveitar ao máximo a rede de camiños existentes. Inclúense tamén como unha grande novidade os solos de núcleo rural nos perímetros de actuación. Establécense beneficios fiscais. Porque aquí falouse moito das sancións e do réxime sancionador, pero realmente os beneficios fiscais si poderán acadar os obxectivos que perseguen. E tamén falaba o señor portavoz socialista da caducidade dos decretos de concentración parcelaria, que, despois de moitos anos, non tiveron avances significativos. Incluso hai algunhas –creo recordar– dunha duración de catro décadas. Pero, fíxense, eses procesos realmente estaban afectando aos propietarios desas terras. O que se pretende é eliminar os prexuízos ou os atrancos que estes sofren á hora de proceder a facer calquera xestión con esas propiedades. E tamén é unha novidade, un requirimento desta lei, a metodoloxía obxectiva que se persegue, que identificará as peticións de reestruturación como aptas ou non aptas para facer investimentos realmente efectivos e obxectivos. Numerosas novidades, señora conselleira, non só normativas, como dicía vostede, senón de espírito e de filosofía, aplicables nos procesos de mellora da estrutura do territorio rural. Entendo que as emendas presentadas dende a oposición pretenden ser construtivas, porque eu a súa proposta realmente non a coñezo. Pero si falaba, por exemplo, o portavoz de Alternativa Galega de Esquerda de que non se pode cualificar de parcial e insuficiente esta lexislación. Non é unha simple modificación da Lei de concentración parcelaria, señor Sánchez. Non é certo que a Lei de montes de Galicia ou o Anteproxecto de lei do solo entren en contradición con esta nova norma. Eu creo que perseguen a coherencia que se vén demandando dende as necesidades amosadas polos propietarios. Fala vostede de presións forestais e de presións de uso urbanístico do solo na redución da SAU. E sabe vostede que nas interpretacións que fai vostede tamén dos datos do INE realmente non di toda a verdade, fala da súa propia interpretación, da súa visión. Sabe que houbo aumentos, incrementos importantes, na superficie agraria útil, na base por explotación. Aínda que se persegue que a superficie agraria útil medre, e por iso estas normas todas que se pretenden dende a administración actual. Datos, pídeme vostede datos, señor Sánchez. Pois fíxese nos esforzos dedicados na actual administración no referente á mobilidade de terras: 11.358 parcelas no 2014, con 5.848 hectáreas, que están no Banco de Terras á disposición, fronte ás 6.700 que se incorporaron de oficio daquela, cando as masas comúns, sen mediar, sen filtrar, puideron aumentar a burocracia do Banco de Terras, colapsar literalmente a Administración. Eses foron os resultados que vostedes deixaron en herdanza. E fala vostede de que non se actúa no referente á reforestación de terras. Eu entendo que dende o 2007 son 291 expedientes sancionadores por repoboacións forestais, cunha media de 44,5 expedientes/ano. Non se pode dicir que non se está actuando, señor Sánchez. Vostede mente. Mesmo se teñen encomendas, como vostede sabe, a Seaga para, neste ano 2015, cun orzamento, paréceme, de arredor dos 15.000 euros, proseguir con estas inspeccións e estas tramitacións destes expedientes. Señora Paz, vostede na súa emenda amosa unha certa morriña dos chiringuitos, do Bantegal. Realmente non fai unha interpretación da realidade, pero os datos son os que son, e un 35 % de incremento na mobilidade de terras dende o 2011, dende a aplicación da Lei de mobilidade de terras, veñen corroborar que o Partido Popular, as políticas do Partido Popular, están na boa dirección. Pódese coincidir no obxectivo de dispoñer de instrumentos que permitan o traspaso de maior cantidade de terra posible pola vía do seu uso ou da xestión, como moi ben di vostede. O que se contemplan tamén son procedementos de permutas e de ordenación, como dicía antes, que veñen a acompañar as normas anteriores e vixentes. Ou a declaración de perímetros de terras abandonadas: ata o de agora podíanse declarar fincas abandonadas, pero agora pódese actuar en áreas con maior superficie. Afirman que a lectura do presente proxecto resulta decepcionante, que está carente de medidas reais. En todo caso, vostedes demandan mecanismos de obrigatoriedade suficientes para a execución da reforma da estrutura por parte de particulares. Vostedes erre que erre, queren seguir obrigando. Eu entendo que o que se debe facer é seguir impulsando, axudando. A Administración debe estar do lado dos administrados promovendo, pero en ningún caso facendo o que realmente se pretende, que é que os particulares, as agrupacións e as asociacións, como moi ben falaba vostede, xestionen en común pero sendo eles os promotores. Afirman que non é útil ou que non vai ser útil para incorporar maior base territorial ás explotacións a non ser que estean en disposición de acceder á propiedade. Digo que se contemplan permutas, que se contemplan reordenacións de superficies. Demandan vostedes fórmulas mixtas, cando á xestión ou ao aproveitamento en común polas explotacións ou as agrupacións, se lles outorgan dereitos na adxudicación das novas fincas de reemprazo, prioridade nas novas fincas de reemprazo sobre as áreas de ordenación preferente. Búscase unha auténtica ordenación dos usos agrarios mellorando a viabilidade técnica e económica. Menospreza o réxime sancionador, logo de tachalo de simplemente recadatorio. Pero ¿aplicouse ou non se aplicou? ¿É recadatorio ou non é recadatorio? É similar ao existente. Incoherencia, señora Paz. Non queremos ser contraditorios con normas que veñen do 2007, que seguen estando vixentes e que se pretenden levar a cabo. Rematan afirmando que é unha lei excesivamente regulamentista, xa que se introducen no seu articulado cuestións relacionadas co procedemento que deberían ser obxecto de desenvolvemento regulamentario. ¿Acórdase, señora Paz, cando se tramitou a Lei de mobilidade de terras? Este era o argumento contrario que utilizaba daquela para criticar a norma presentada. Si, daquela dicía que a lei presentada, aquel proxecto, non era regulamentariamente axeitado, que se deixaban moitas cuestións para futuros regulamentos. Agora resulta que esta si contempla demasiados regulamentos. Eu creo que aquí vale todo, e a cuestión é poder criticar. A emenda socialista basea a súa crítica na insuficiencia de medios á disposición para desenvolver a lei. Esta é unha das demandas de todos os grupos, no que tamén podemos coincidir. Pero recordemos que os investimentos económicos nos vindeiros anos van ser os mesmos, son similares os contemplados no novo PDR aos do anterior período. Realmente, cando se teñen ou se dispoñen dos mesmos medios nunhas épocas economicamente ben diferenciadas respecto das anteriores pois non se pode dicir que non se está apostando con fondos públicos neste tema. Eu necesito facer a solicitude, aínda que sei que vai caer en saco roto ou en saco mollado: póñanse, señorías, a axudar, a propoñer, a defender alternativas e deixen de menosprezar as iniciativas políticas do executivo actual cando se está actuando decididamente para mudar a realidade e dar solucións ás necesidades actuais. A súa emenda, señor García, é moi feble argumentalmente, e mesmo parece que non afondaron dabondo no texto presentado, no texto exposto, ou é que coinciden coa súa filosofía e coa súa demagoxia. Pero, mire, mesmo tamén foi bastante simplista a exposición que aquí vostede fixo. Porque eu non tiven máis que coller un artigo. Vostede literalmente copiouno e díxoo. É dicir, sabemos ler todos. E a visión que vostede plantexou aquí do medio rural... Realmente aquí estamos a facer política, señor García, non a dar datos e a buscar... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Si, señorías, estamos a facer política implantando todas as xestións que ideoloxicamente cremos convenientes. E non como fai o señor García, que trae aquí unha acción política, señora Adán, unha acción política da Deputación de Lugo, onde saca peito porque mobilizou 800 hectáreas, 800 hectáreas nun segundo programa, que serán máis, porque agora mesmo na época na que estamos implantou un segundo programa para beneficiar a aqueles veciños que comparativamente con outros veciños... [[Murmurios.]] ¿Verdade, señor García? Non é mofa, non é cuestión de risa. A min acórdame moito a aqueles cheques que cando eu era pequena se repartían.
¡Silencio, por favor!
Realmente esas si son medidas electoralistas. A superficie agraria útil: 150.000 hectáreas do país. E fala este señor de 800 hectáreas. Pois a verdade é que ese rendemento político lle traerá un rendemento político exclusivamente electoralista, pero non para o beneficio de todos os lucenses. Fixéronse aquí moitas interpretacións, pero eu creo que a rigorosidade das mesmas ben dada pola propia ideoloxía de cada grupo. Porque non pode coincidir que cuestións tan relevantes como as que estamos tratando non poidan atopar un consenso, non poidan atopar uns obxectivos comúns, que se pretenden con este proxecto de lei, que se pretenden dende a Administración e que van ter o seu froito. Pero non só no beneficio de todos os propietarios de terras e do medio rural senón tamén de cara a toda a cidadanía, de cara a toda a comunidade, que verá nesta nova norma, en coherencia coas vixentes, estender a ferramenta útil que supón a Administración para os seus administrados. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora García Pacín. Réplica dos grupos emendantes. Polo Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, a señora Paz.
Grazas, señor presidente. En primeiro lugar, teño que dicir que no BNG nos alegramos moito de que por fin nos deixen vir facer política ao Parlamento galego. E, en segundo lugar, señora García Pacín, teño que dicirlle que para mentir hai que ter moi boa memoria, e vostede non a ten. Porque vén aquí a dicir que nós cualificamos de excesivamente regulamentista esta lei, na que ata se di a qué hora practicamente teñen que reunirse no comité de asesoramento e que, se non pode ir un, pode nomear un substituto, e non mo pode comparar con que nós criticaramos na Lei de mobilidade de terras que vostedes se negaran a incluír na lei, no texto da lei –e pretendían desenvolvelo regulamentariamente–, que prioritariamente os adxudicatarios das terras procedentes dos bancos de terras tiñan que ser as explotacións agrarias, fundamentalmente aquelas acollidas a plans de mellora e de incorporación de mozos a explotacións agrarias. Hai unha certa diferenza, señora García Pacín, e comigo non veña aquí a xogar ao xogo da manipulación. Miren, esta lei é absolutamente unha lei eivada. Porque lle vou dicir que vostede falou aquí de tres ou catro cousas como grandes novidades desta lei. Di que se permiten as permutas. ¿É que ata agora non había posibilidade ou estaba prohibido nalgunha lei que calquera destes señores que están por aquí e eu puideramos facer unha permuta para incrementar a nosa base territorial? Mire, señora García Pacín, dende logo creo que máis falta de rigor non se pode establecer. E a respecto do tema das obrigas, que nós dicimos que na lei non se establecen os suficientes instrumentos para obrigar a outro tipo de procedementos de reorganización da propiedade, claro, nós xa sabemos que o tema do solo urbano para vostedes é moi importante. Porque de aí seguramente veñen moitos cartos deses que manexou o señor Bárcenas, e do solo agrario veñen moi poucos cartos para a bolsa do señor Bárcenas. Vostedes non teñen ningún problema en obrigar os propietarios a participar nunha área de repartición en solo urbano pero si que hai problema en establecer instrumentos para obrigar a un propietario absentista que ten as terras, por exemplo, no seu concello de Friol abandonadas, cando ao mellor hai alí explotacións que as necesitan e o señor propietario está en Barcelona sen traballar as terras, sen coidalas, nin entregalas ao Banco de Terras. E ese señor pode boicotear activamente o desenvolvemento económico das explotacións de onde están as súas terras. E a vostede iso non lle importa. Se fora en terreo urbano seguramente non lles importaría obrigar a eses propietarios. Miren, nós, desde logo, seguimos mantendo a nosa emenda de devolución, porque cremos que esta lei –que na práctica simplemente supón unha modificación da Lei de concentración parcelaria, que segue apostando, como único instrumento fundamental, ou como instrumento ao que se lle dá máis prioridade para a reordenación da propiedade e da terra do noso país, polas concentracións parcelarias– é unha lei que non ten nada que ver co rural de hoxe, coas necesidades das explotacións nin coas posibilidades das explotacións. É unha lei que deixa fóra incluso experiencias que xa se teñen impulsado en Galiza en relación coas fórmulas mixtas de reorganización da propiedade, que si que conseguen que terras que estaban abandonadas se incorporen á superficie agraria útil e se incorporen á explotación por parte de persoas que traballan a terra. Miren, outra novidade que vostede dixo é que non fan falta máis recursos para executar as concentracións parcelarias porque se vai aproveitar a rede de camiños existente. ¿É que había algunha lei ata agora que impedise que se puidese aproveitar a rede de camiños existente? ¿É que os técnicos ata agora eran tan irresponsables que decidían gastar máis podendo gastar menos? Vai haber, señora conselleira –e vostede sábeo–, concentracións, centos de concentracións, nas que é imposible dar acceso ás fincas de reemprazo se non é a través da construción de novo viario. E, finalmente, temos que dicir que este proxecto non é nada ambicioso. Primeiro porque só se centra nas concentracións parcelarias como elemento fundamental, porque non dota de máis medios humanos nin materiais para a execución desas concentracións parcelarias, porque, detrás da palabrería do señor Núñez Feijóo de que vai haber instrumentos sancionadores para quen ten terra e non a traballe, e para que estea obrigado a poñela á disposición de quen a traballe, hai unha falacia.
Vaia rematando, por favor.
Porque eses instrumentos, idénticos, existen desde o ano 2008 en plena vixencia e nunca os utilizaron. E, finalmente, os instrumentos fiscais. Xa se falou aquí, efectivamente, e mellóranse, xa que se establece unha exención que antes era do 95 % e pasa ao 100 %. Pero se co 95 % de exención non se conseguiu mobilizar ningún metro cadrado de terra, ¿cren vostedes que porque esa exención sexa do cen por cento se vai mobilizar moito máis? Esta lei carece de imaxinación, carece de vontade política, e sobre todo carece de oportunidade. É unha lei que, despois de cinco, ou de seis anos...
Remate, por favor.
...de anuncio reiterado, non serve absolutamente para nada, para dinamizar a terra no noso país. Máis nada e moitas grazas.
Grazas señora Paz. Polo Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, o señor Sánchez.
Ben, pois se hai unha réplica, haberá que replicar. Señora García Pacín, dime vostede que os datos do INE os dou de xeito interesado, manipulado. Mire, desde 2007 houbo unha perda de 120.000 hectáreas de superficie agraria útil. Vostede di que as explotacións aumentaron a súa base territorial. Ben, pois voulle dicir cómo aumentaron a súa base territorial. Das 120.000 hectáreas que se perderon neste país, menos de 15.000 foron parar ás explotacións. Entón, as explotacións que sobreviven, despois de destruírse moitísimas explotacións debido á falta de protección por parte das administracións públicas, recollen só unha pequena porcentaxe da superficie agraria que se perde. Ese é o fracaso das políticas de mobilidade de terras. Porque se desas 120.000 hectáreas fosen parar 90.000 ás explotacións que aínda quedan, pois evidentemente sería un éxito. Pero ese é o fracaso, e aí están os datos, non lle minto. Consúlteos e verá. Porque, ademais, os datos do INE din cantas explotacións agrarias se perderon. E, evidentemente, as explotacións agrarias que sobreviven é porque fixeron un esforzo heroico por aumentar o tamaño, porque cada vez os prezos percibidos son menores, cada vez aumentan os custos dos insumos, como os pensos e o gasóleo, e cada vez hai que traballar máis, ampliar máis, para poder sobrevivir, e para seguir endebedados, e para seguir nunha situación moi difícil. Porque unha explotación agraria non pode facer coma Bárcenas, vender as participacións y me voy. Tes a túa vida metida nas explotacións agrarias e non podes fuxir. Polo tanto, tes que saír adiante como se poida. Pero moitas delas quedaron no camiño porque non puideron ampliar a súa base territorial. Moitas delas destruíronse, destruíndo emprego no rural e provocando abandono, que tamén se reflicte nos datos do INE, como antes lle dixen, abandono e envellecemento. ¿Para vostedes non é un drama que neste país o 60 % da poboación agraria teña máis de 60 anos e que só o 5 % teña menos de 40? ¿Iso significa unha boa base para o futuro do agro deste país? ¿Iso non significaría ter que tomar medidas drásticas de replantexarse todas as políticas que vostedes veñen facendo nos últimos anos? Nós cremos que si, nós cremos que as políticas anteriores tiveron un resultado, e que cos mesmos métodos imos ter o mesmo resultado. Se queremos diferentes resultados, hai que cambiar esas políticas. Fala vostede de datos, fala vostede de estímulos e de réxime sancionador. Todo o que hai nesta lei xa o había en maior ou menor medida nas anteriores, e non o aplicaron. Diso falamos, diso falamos, vostedes queren aprobar unha lei propagandística. Porque o que había antes vostedes mesmos non o aplicaron, non o cumpriron, igual que as reforestacións agrarias. Mire, vostede intentou tamén dar uns datos sesgados. Claro que hai 291 expedientes, 291 denuncias, das cales se tramitan 44. ¿Cantos se resolven e se executan na realidade, señora Pacín? ¿Por que non dan eses datos? ¿Cantos se executan na realidade?, ¿44? Non, eses son os datos reais que nós tamén sabemos ler. E vostede di que a Lei do solo e a Lei de montes non son contraditorias. ¿Como que non é contraditorio que na Lei do solo a figura urbanística estrela da Lei do solo sexa a expansión urbanística e que calquera plan xeral, simplemente con base no desenvolvemento racional urbanístico –a ver cómo se define o desenvolvemento racional urbanístico–, poida recualificar calquera tipo de solo rústico, incluídos os agrarios? ¿Como vostedes van solucionar o feito de que neste país nos últimos doce anos 60.000 hectáreas dos mellores solos de aptitude agronómica A, B e C foran a usos urbanísticos? ¿Como? ¿Como, se na nova Lei do solo xeralmente se permite a recualificación urbanística, que non só se leva á realidade senón que xera expectativas e que eleva o prezo da terra –que é outro dos problemas que vostedes me dirán cómo van resolver con esta lei–? E o feito verdadeiramente importante é que ningunha lei por si mesma soluciona o problema. Se vostedes non teñen vontade política e non poñen recursos humanos e económicos para aplicala na realidade, de nada servirá. E respecto dos recursos económicos, desde que o señor Feijóo chegou reducíronse exponencialmente os recursos dedicados á concentración parcelaria. E, como ben se dixo aquí, ningunha das modificacións que xa fixeron tiveron ningunha incidencia nas concentracións parcelarias. E vostedes mesmos, na memoria económica desta lei, din que van dedicar a metade de recursos económicos do que se viña dedicando ata o de agora, a metade da media. E entón, con estes recursos económicos minguados vostedes pretenden convencernos de que esta lei vai vir solucionar os problemas...
Remate por favor.
...da estrutura territorial agraria deste país. Nós cremos que non, e por iso dicimos que é unha tomadura de pelo, que non hai vontade. Porque, aínda encima, afróntase cunha simpleza absoluta un problema que é complexo. De nada serve unha normativa sobre a mellora da estrutura agraria se non hai paralelamente medidas que melloren a rendibilidade das explotacións, se non hai medidas que fomenten a incorporación de mozos e mozas ao rural, se non medidas para mellorar a comercialización. Porque se non hai rendibilidade, se a xente non pode vivir do campo, ¿para que facemos as concentracións parcelarias? E neses campos vostedes non aportaron nada. Aportaron Alimentos Lácteos, aportaron os recortes das oficinas agrarias comarcais, que deberían ser os viveiros de emprego do rural deste país para a xente moza.
Remate, por favor.
E vostedes estano desmantelando. Polo tanto, non veñan a tomarnos o pelo e dicir: Aprobamos esta lei, xa cumprimos. Non, hai que ter e hai que implementar políticas para facer realidade o que se pon no DOG. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Sánchez. Polo Grupo Parlamentario Socialista, o señor García.
Grazas, presidente. Señora Pacín, perdón por ter o inconfesable vicio de ler. A verdade é que iso de ler documentos é tremendamente nefasto e é algo imperdoable, e, polo tanto, pídolle perdón. Benvida ao mundo da política en todo caso. Alégrame moito que vostede fale de que aquí hai que facer política. Sen dúbida, vai supoñer un punto de inflexión nos debates no que se refire ao medio rural a partir de agora. Señora conselleira, eu quero remarcar –porque tampouco imos entrar nos datos, que creo que non fan falta demasiados datos nin enzarzarnos– o que lle dicía antes. Eu creo que calquera que saia neste país, e non fai falta que baixe, non fai falta que pise chan, non fai falta que poña as botas, calquera que vaia no coche e percorra este país por determinadas zonas, o que diría é que ao longo e ancho deste país ve que temos un problema de abandono e un problema de mobilidade de terras. E, polo tanto, non fai falta ser un estadista –e niso deberíamos de coincidir todos– para ver que, efectivamente, temos un problema, e que outros territorios non o teñen. Hai fronteiras naturais polas que pasamos a outras rexións onde vemos que hai un aproveitamento da terra que aquí non temos. Polo tanto, enzarzarnos a discutir esas cifras eu creo que queda fóra de toda realidade. E dicíalle, e ese é o sentido, que se vostede, señora conselleira, plantexase esta lei coma unha lei de mellora da reforma, unha nova reforma da reforma da concentración parcelaria, eu tería moi poucos argumentos para pedir a devolución. É máis, tería que estar de acordo, porque, efectivamente, simplifícase un proceso de concentración parcelaria, cousa que repito que é lóxica e ten sentido despois de tantos anos e despois de tantas modificacións que non serviron para nada. Polo tanto, nese aspecto, nada que dicir. O problema é que vostedes levan seis anos cebando este globo e o problema é que, despois destes seis anos, o texto non responde para nada ao que vostede di, ao que o señor Feijóo repite xa –como dixen antes– coma un loro sen saber moi ben o que di. Porque o que está dicindo xa está escrito dende o ano 2007 e non é ningunha novidade para ninguén que minimamente lera. É verdade que poucos len, señora Pacín. Calquera que lera, xa o tiña lido. Polo tanto, ese é o problema deste texto, é o problema polo que nós pedimos a devolución. Porque o que non podemos é ser cómplices dunha nova frustración e dunha nova lei, dunha nova modificación, que non ten iniciativa política. E aí, señora conselleira –xa lle dei antes datos e non é cuestión de reiterarme–, a iniciativa política ata agora brillou pola súa ausencia e non hai nada novo que pareza indicar que iso vai mudar. Por certo, que os datos serán tercos cando os teñamos. Señora Pacín, non vai haber nunca, nunca, máis fondos para o PDR e para isto dos que houbo. Non, non os vai haber. Non os vai haber e, polo tanto, cando non os haxa viremos aquí e dirémolo. Efectivamente, non os haberá e, polo tanto, eu creo que é ir contra un muro, e un muro non se vai apartar. Outro aspecto que eu lle dicía, tres aspectos que se modificaran. O das masas comúns... Por certo, señora Pacín, que foi o incremento que tivo o Banco de Terras. Quero dicir que coa modificación vostedes fixeron que se permitira que as masas comúns das concentracións pasasen ao Banco de Terras. Foi o que incrementou a actividade do Banco de Terras desde esa modificación, as masas comúns. Cousa relativamente sencilla. Estaban localizadas, estaban concentradas, formaban parte dunha concentración parcelaria e era bastante sencillo que se incorporaran ao Banco de Terras cun papeliño. Na xestión entre particulares o Banco de Terras a verdade é que non deu moito máis de si do que daba. Polo tanto, señora Pacín, creo que iso é así. E modificárona para outra cousa. Cargáronse, cando modificaron a Lei de mobilidade de terras, as zonas que se decretaran e que se declaraban zonas de interese agrario, polo tanto con medidas específicas e cun plan de actuación concreto e onde había que investir e onde se ían acentuar os investimentos. E cargáronse estas pero non desenvolveron outras. Desde aquela, cargáronse aquelas –ao mellor a vostede non lle gustaban e iso podería ter sentido–, pero non declararon outras. E agora véñennos cunha nova lei que di que se declararán zonas e que se fará fincapé en determinadas zonas. Pero, señora conselleira, se levaban desde o 2007 para facer esas ou, se non lles gustaban, cambialas, e se modificou unha lei para cargarse esas decretadas, pois podían ter decretado outras, cousa da que non soubemos nada ata agora. E remato, señora Pacín, mire –e non pretendo eu aquí sustentar o debate que terán na Deputación–, era un exemplo o de que con 300.000 euros –xa digo, o que custan tres brigadas municipais para rozar, tres brigadas para rozar–, se puxeron en activo e a producir, para agricultores, 800 hectáreas. Xa lle gustaría a este goberno, en calquera desas medidas políticas, ter esa relación calidade-prezo, porque no da optimización de recursos igual navegamos. En calidade-prezo... É dicir, se con 300.000 euros se poñen en valor 800 hectáreas, multiplique vostede o que esta conselleira leva gastado –se verdadeiramente se quixeran facer medidas efectivas– e cantas poderían estar funcionando. Moitas grazas.
Grazas, señor García. Debate de toma en consideración da Proposición de lei, do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, de modificación da Lei 2/2012, do 28 de marzo, galega de protección xeral das persoas consumidoras e usuarias, para a introdución do concepto de pobreza enerxética e medidas para a súa erradicación
Para presentar esta proposición de lei, ten a palabra a señora Adán.
Grazas, presidente. Bo día, señoras deputadas e señores deputados. Inicio esta intervención realmente reconfortada de poder comprobar cómo o Goberno galego en pleno está preocupado pola pobreza enerxética, polas dificultades que teñen as familias para chegar a fin de mes. [[Aplausos.]] Entendemos, claro, que se queiran reducir tempos de iniciativas. É certo, porque ao Goberno dálle un traballo estar aquí no Parlamento que non dá feito. É así, é un día moi intenso para saudar nos pasillos do Parlamento pero, dende logo, non para atender na Cámara. Pois así, reconfortada, vou defender unha lei que o que pretende é que cada pau aguante a súa vela. Vou defender unha lei que ten por obxectivo garantir que non existan cortes de subministración ás persoas que non poidan pagar a subministración eléctrica en Galiza. É certo que esta modificación da Lei das persoas consumidoras en Galiza chega un ano despois daqueles anuncios do señor Feijóo de que xa ía inventar el a fórmula máxica de con menos facer máis para rematar coa pobreza enerxética. Chega tamén un ano despois da modificación da Lei do sector eléctrico, e varios anos despois de que diferentes directivas europeas declararan que os Estados membros deben rematar cos cortes de subministración eléctrica. Mais o certo é que en Galiza seguen existindo, e os últimos datos son alarmantes a respecto da pobreza enerxética. Estamos falando de preto de medio millón de persoas que non poden facer fronte ás súas facturas. É dicir, nun país coma Galiza, rico na produción de electricidade, cunha capacidade de exportar preto do 40 % desa produción de electricidade, pois estamos falando de que unha parte moi importante da poboación non pode facer fronte ao pago da luz. Soamente algún dato para a reflexión. No 2009 existían en Galiza 19.700 fogares que non tiñan ningún ingreso. No 2014 son 31.000 os fogares que non teñen ningún ingreso. Pero ao mesmo tempo –tamén datos de onte–, luz, auga e gas subiron o triplo que os salarios –daqueles que os teñen, non destes fogares nos que están con todos os seus membros no paro e sen prestación–. Exactamente, a luz un 70 %, a auga máis dun 50 % e o gas máis dun 30 %. Claro, así podemos atopar datos aterradores, como podemos ler hoxe, de que a infancia galega en fogares nos que ninguén traballa se duplica dende o inicio da crise. E, mentres tanto, ¿como temos o recibo da luz, aquel que ía decrecer? O ministro Soria, relativizando a subida da luz –un 3 % en xaneiro–, considera que non é demasiado, que un 17 % de subida en comparación á interanual do recibo da luz durante o 2014, vén dicir en declaracións destes días, tampouco é para tanto. Poderiamos denominar isto como "momento Homer Simpson", porque di: "Dadas as condicións meteorolóxicas adversas, non houbo vento, menos enerxía hidráulica, pois o normal é que suba o recibo da luz". Porque, como temos un recibo da luz, dende logo, asumible por toda a poboación, pois isto é o normal. Ademais, queda tan tranquilo e di: "Un sistema enerxético que acumula unha subida do 70 % en dez anos non é sostible dende o punto de vista económico e financeiro". E estas son, polo menos, as declaracións que eu puiden atopar na prensa, coma se isto non fora co ministro de Enerxía, coma se non fora co ministro que está encarecendo –por moito que dixo que non– o recibo da luz. Nesta situación de pobreza crecente, de subida da electricidade, atopámonos con informes que nos falan da pobreza enerxética. Do último informe realizado pola Asociación de Ciencias Ambientais vou ler os datos para que saibamos cómo estamos en Galiza, ou a situación que existe en Galiza. A porcentaxe dos fogares galegos con gastos de enerxía doméstica superiores ao 10 % dos ingresos foi similar á subida na media española. Mais a porcentaxe dos fogares con gastos desproporcionados en enerxía doméstica aumentou intensamente en Galiza desde o 2007. No 2012 un 18 % dos fogares en Galiza tiñan un gasto de enerxía doméstica superior ao 10 % dos ingresos. ¿Por que este 10 %? Porque todas as definicións falan de que os fogares, as persoas, que dediquen máis do 10 % dos seus ingresos a gastos de facturas de electricidade e gas están en risco de pobreza enerxética. Esta é unha definición asumida non soamente por diferentes parlamentos europeos, senón tamén por todos os científicos que coñecen deste tema. Polo tanto, nós estamos falando de que neste momento –cos datos que temos, porque o Goberno galego non fixo ningún tipo de estudo a este respecto– un 18 % dos fogares galegos están nese risco de pobreza enerxética. O que virían ser –como dicía antes– unhas 455.000 persoas en Galiza con dificultades para pagar as facturas da subministración eléctrica e do gas. Se atendemos á temperatura adecuada nas vivendas, é certo que en Galiza temos un problema para ter as vivendas nunha temperatura adecuada, a que se entende, ademais, que vai entre os 18 e os 21 graos. Tampouco estamos inventando nada novo. Temos que ir simplemente aos informes científicos. E aí atopámonos falando de case 200.000 persoas que non teñen os seus fogares nesa temperatura adecuada. Consecuencias disto: maiores riscos de enfermidades, maiores riscos para as poboacións como a infancia ou as persoas maiores e dependentes. E para dar datos asumidos pola comunidade científica, tamén lerei o que aparece neste informe referido a Galicia, que entende que, cos últimos datos, o promedio de mortes asociadas á pobreza enerxética nos últimos anos aumentou ata 800 persoas por ano. Se estas eran 200 no ano 1996, na actualidade estamos falando de 800 persoas que en Galiza poden potencialmente morrer en función da pobreza enerxética que sofren. Pensen vostedes na comparación que se fai habitualmente cos accidentes de tráfico, na consideración que teñen os accidentes de tráfico, e na consideración que se ten das mortes por pobreza enerxética. Logo, estamos nun problema grave, un problema grave do que, ademais, non atopamos desagregados estes datos por xénero en ningún dos estudos. Pero no cativo ou miniinforme de impacto de xénero que realizou a Secretaría Xeral de Igualdade diante deste proxecto de lei afirma esa propia Secretaría Xeral de Igualdade que, efectivamente, segundo os datos que constan, as familias monoparentais en Galicia son da orde dun 80 % femininas, que son familias con maiores riscos de pobreza. E, polo tanto, conclúe o propio informe de impacto de xénero que as medidas para erradicar a pobreza enerxética teñen unha maior incidencia na poboación feminina e, polo tanto, poden contribuír indirectamente na redución das desigualdades. Eu aquí, se me permiten, tamén corrixiría o propio informe, e diría que poden contribuír "directamente" na redución das desigualdades. Polo tanto, na extensa normativa europea podemos ver dúas directivas no 2009 e dúas novas directivas no 2012, e todas encamiñadas –vou ler textualmente– a: "Conseguir plans de acción nacionais ou outros marcos adecuados para loitar contra a pobreza enerxética, co fin de reducir o número de persoas que padezan a dita situación e definir a tipoloxía de consumidor ou consumidora vulnerable, para incluír a protección de prohibir a desconexión dos ditos clientes en períodos críticos". Pois a día de hoxe nin en Galiza nin tampouco no Estado español están desenvolvidas estas directivas, cando outras si que apuran bastante a desenvolvelas. Seguimos diante da posibilidade de que neste momento se estea dando un corte de subministración eléctrica sen que a Administración galega, o Goberno galego, fixera nada. Podemos ter diferentes informes, incluso en novembro a propia Defensora del Pueblo alarmou e instou a que se tomaran medidas serias e reais contra a pobreza enerxética. En Galiza tivemos, como dicía ao principio da miña intervención, unha exposición por parte do presidente da Xunta na cal falaba dese tícket eléctrico-social, que realmente o que foi foi unha acumulación de traballo para os concellos –despois falaremos do mesmo– pero que non serviu realmente para paliar en nada a pobreza enerxética, pola cantidade ridícula da propia contía deste tícket, polas dificultades que poñía ás persoas que tiñan que solicitalo. Quero simplemente recordar que este tícket tiña que solicitarse con DNI electrónico e toda a súa documentación vía electrónica. Por exemplo, as persoas que cobran a Risga non poden ter conexión á internet na súa casa, porque soamente ter esa conexión xa as priva de cobrar a Risga. Polo tanto, realmente vivimos nunha fenda dixital clarísima en Galiza e ademais recoñecida incluso como un factor que supostamente entende a Administración de benestar que incrementa a riqueza. ¿Como é posible que despois ás persoas que non poden pagar a luz se lles obrigue a facer todo electronicamente? Bueno, pois unha forma máis de poñer trabas a esa petición do tícket eléctrico. Mais ese tícket de ningunha das formas garantía que non existiran cortes de subministración, por exemplo, durante este mes de xaneiro e este mes de febreiro, tan fríos. Por iso traemos esta proposta de lei, cunha primeira parte que o que fai –como xa dicía antes– é definir claramente cal é a definición de pobreza enerxética, para que todos esteamos falando nos mesmos parámetros sobre que entendemos: "Unha unidade de convivencia está en situación de pobreza enerxética cando ten que destinar máis do 10 % dos seus ingresos para satisfacer as necesidades enerxéticas. Para o cálculo anterior consideraranse os gastos teóricos da enerxía para manter a temperatura da vivenda entre 18 e 21 graos". Consideramos que esta definición pode ser mellorable, non sei se é discutible, mais é asumida neste momento por todos os expertos e expertas en cuestións enerxéticas e en cuestións sociais. Seguramente o seguinte artigo, artigo 8 bis, será asumido con maior discusión por parte desta Cámara, xa que o que se poñen son medidas concretas para evitar os cortes da subministración de luz. Enúncianse catro medidas diferentes para evitar eses cortes de subministración, asumindo a relación necesaria que debe haber entre as empresas distribuidoras e a Administración galega, a obriga que ten a Administración galega de evitar eses cortes de luz, e, en último caso, se é necesario, se é necesario, o propio Goberno galego facéndose cargo desas facturas de luz e gas se as persoas que se atopan xa non en pobreza enerxética senón en indixencia enerxética non poden asumilas e se ven abocadas a que esta empresa lles corte a luz. Consideramos que en Galiza, un país rico en produción de electricidade, un país que exporta electricidade a esgalla, que ve incrementado o seu recibo da luz –igual que todos os outros territorios do Estado español, porque o Partido Popular non quere nin escoitar falar da posibilidade dunha tarifa eléctrica galega–, non pode manterse tendo persoas que non poden pagar a luz. Despois de ver toda a nosa nación inzada de liñas de alta tensión, de vales asolagados, de ver tamén todos os custos medioambientais que existen, ¿como é posible que hoxe existan 455.000 persoas que están a dúas velas, que non teñen para pagar as facturas da luz? É certo que os informes afirman que o paro e o incremento do desemprego aumentou moito o risco de pobreza enerxética. Tampouco había que facer demasiadas análises moi sesudas para darse conta de que as persoas que non teñen ningún ingreso necesariamente terán moitas facturas sen pagar. Mais o certo é que tamén unha concepción da electricidade non como un ben público, senón como un beneficio para as grandes multinacionais da electricidade, que poñen as súas regras de xogo ao seu antollo e que simplemente o que fan os gobernos é ratificalas no BOE, pois leva a esta situación, a que teñamos que vir á Cámara demandar algo que é xusto: que as persoas teñan luz para poder vivir. Nada máis, moitas grazas.
Grazas, señora Adán. Rolda dos grupos parlamentarios. Grupo Parlamentario Mixto. Señora Iglesias.
Bo día. Moitas grazas, presidente. Ten a impresión esta deputada de que os gobernantes viven á marxe da realidade, que viven nunha burbulla de confort e benestar que os fai ignorar terribles realidades que están a acontecer. European Poverty and Energy Efficiency é un proxecto cofinanciado pola Comisión Europea co obxectivo de dar a coñecer e entender o significado da pobreza enerxética, cuantificar aqueles casos que se atopan nesta situación e procurar aqueles mecanismos que axuden a afrontalos en varios países europeos, entre eles, España. European Poverty and Energy Efficiency no seu estudo establece as causas e as consecuencias desta nova forma de miseria. Causas: baixos ingresos; as persoas en paro, as que teñen traballo en precario e/ou as beneficiarias dunha prestación social son as máis afectadas. Segundo: a vivenda, que non dispón de calefacción nin de materiais illantes e/ou ten humidades; un tipo de vivenda habitada por persoas vítimas da crise con insuficientes ingresos. O prezo da enerxía, terceira causa; a pobreza enerxética resulta atoparse nun continuo círculo vicioso que obriga aquelas persoas con rendas máis baixas a vivir en vivendas en condicións pésimas de confort. Ademais, os aumentos no prezo da enerxía dificultan aínda máis a estas persoas o poder pagar as facturas. Consecuencias. Primeira: riscos e impactos na saúde física; os máis afectados son os nenos e as nenas, as anciás e as enfermas crónicas; e as patoloxías máis frecuentes: asma, bronquite, pneumonía e mesmo tuberculose; tamén pode ocorrer que se bote man de métodos inseguros para quecer que poden dar lugar a intoxicacións e mesmo incendios. Segunda consecuencia: riscos e impactos na saúde mental; vivir nunha casa en malas condicións causa ansiedade, leva á exclusión e ao illamento social e á perda da autoestima por non ser quen de atopar solucións. Terceira consecuencia: degradación das vivendas; por exemplo, canto máis deteriore a humidade unha vivenda máis custa quentala e evitar a humidade; unha loita perdida, un ciclo que se retroalimenta. Cuarta consecuencia: débeda excesiva; as familias con baixos ingresos teñen serias dificultades para pagar as súas facturas de subministración e acumulan débedas cuxo pago limita despois o poder facer fronte a outras necesidades básicas como a comida ou o transporte. En Galiza 100.000 fogares padecen pobreza enerxética, 800 persoas morren ao ano por mor desta lacra e 455.000 fogares teñen serias dificultades para pagar os recibos da luz e do gas. As cifras fálannos de casas conxeladas, asistimos a un panorama vergoñento para os propios gobernantes. Ademais, tanto polo seu carácter eminentemente doméstico e especialmente difuso como pola súa estreita interrelación con outras formas de pobreza e exclusión social, a pobreza enerxética é unha realidade practicamente invisible –señores e señoras, abran os ollos, por favor– para as administracións públicas, para as organizacións non gobernamentais e empresas e resto de actores relevantes. Quero, para rematar, dar lectura desde esta palestra ao comunicado sobre pobreza enerxética que o colectivo Yayoflautas emitiu no ano 2013 nunha das súas mobilizacións de denuncia e loita contra esta lacra social. E di así: "Agora berramos xuntas porque a súa riqueza é a nosa pobreza, porque as súas ganancias déixannos frías, porque fríos son os seus cálculos e calculado o seu inverno. Porque a pobreza íllanos, sumíndonos na soidade e na vergoña de ter que escoitar como nos bancos de alimentos xa se está pedindo aos doantes comida que non necesite enerxía para ser preparada. Porque sen poder poñer a calefacción mentres xea o tempo faise pel que tirita. Porque o oligopolio enerxético gana miles de millóns de euros. Porque o poder gobernamental está asaltado polos políticos xiratorios de cazo disposto, por intereses tan cóncavos coma espurios. Porque a pobreza enerxética conxélanos a conciencia. Porque a enerxía é un dereito fundamental, porque este inverno milleiros de familias non poderán pór a calefacción, cociñar ou alumearse. Porque a avaricia do oligopolio medrou e con ela a factura da luz. Porque o paro está desbocado, os salarios baixan e as súas ansias de apoderarse de todo e de todas responde a unha bulimia sen límites e irracional. Berramos porque ante o seu inverno debemos de opoñer a calor das nosas apertas, porque a nosa dor non pode ser pasto da súa impunidade, porque hai enerxía para todas. Porque todas somos enerxía que clama para que este inverno o roubo dos nosos dereitos non perpetúe a súa conta de beneficios. Porque hai alternativas máis sociais, máis baratas, máis ecolóxicas, sostibles e solidarias. Porque é vergoñento que o Goberno de todas nos abandone aos intereses duns poucos. Porque as cifras da pobreza enerxética encarnan as voces das nenas que non puideron descansar ben antes de ir ao colexio, ou das anciás cuxa esperanza de vida se ve minguada porque unha de cada dez familias está a sufrir a pobreza enerxética e non pode afrontar as súas necesidades básicas de enerxía. Hoxe berramos xuntas contra a pobreza enerxética, que non é máis que a violación dos nosos dereitos colectivos por parte do oligopolio enerxético e os gobernos do PP. Porque subir a factura tantas veces ao ano é desafiuzar da calor máis de dous millóns de fogares. Porque nada xustifica que se estea a erradicar o sector renovable que xera a enerxía autóctona abaratando o prezo da electricidade. E berramos porque todo é evitable. Para que o seu inverno non se perpetúe e nos encadee á soidade dun fogar depauperado pola súa avaricia e irresponsabilidade. Pero a súa impunidade, señores e señoras do Goberno e do PP, está a rematar. Imos a pola nosa calor neste seu cru inverno de opulencia, quédalles pouco a vostedes e aos seus cómplices". Esta deputada vai apoiar a proposición de lei. Moitas grazas, máis nada.
Señora Martínez. Ben, moitas grazas, señora Martínez e señora Iglesias. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra o señor Fajardo Recouso.
Bo día a todos e a todas. Para gobernar é necesario ter un mínimo de empatía e agora que vivimos días de frío, agora que a todos os que nos sentamos nesta Cámara nos parece normal que cando cheguemos á casa poidamos acender a luz, incluso ter unha temperatura agradable, resulta que iso que a nós nos parece normal e lles debe parecer normal aos membros do Goberno do Partido Popular –porque cando estamos a debater un tema como a pobreza enerxética non está nin a conselleira de Benestar nin o propio presidente, e o único conselleiro que está é aquel que está encantado de saudar a todo o mundo pola súa nova condición pero incapaz de solventar este problema– detecta dunha forma clara que ao Partido Popular e a quen nos goberna lles dá igual a situación que provoca a pobreza enerxética. E a pobreza enerxética significa que neste país preto de medio millón de persoas ten que decidir entre comer ou pasar frío; significa que en máis de 100.000 fogares deste país todas as noites hai meniños que teñen que durmir cun montón de mantas encima e con enfermidades que non terían se tiveran capacidade para ter calor na súa vivenda. Pero esa pobreza enerxética non é unha pobreza casual, non é unha praga porque esa xente se comportase mal. A pobreza enerxética ten que ver coas políticas do Partido Popular e daqueles que nos gobernaron, que preferiron que un sector como o eléctrico estea en mans de monopolios privados, de empresas que eran públicas, que en realidade eses gobernos gobernan para eles e non para a xente que pasa frío. E hai tres factores que debemos de ter en conta para combater a pobreza enerxética, e os tres solucionables, pero, fronte a eses factores, as políticas do Partido Popular foron mirar para outro lado e seguir lexislando para que as eléctricas cada día teñan máis beneficios. Un primeiro factor é a situación das vivendas do noso país, as súas deficiencias de illamento, pero, en cambio, o único programa que había para solventar esa situación, como era aquel programa para combater a infravivenda, foi eliminado polo Partido Popular. Había un programa dotado de cantidades pequenas, pero cantidades, para que aquelas persoas que tiveran dificultade na súa vivenda puideran acceder a ese financiamento para mellorar o illamento das súas vivendas. O Partido Popular decidiu que iso non era prioritario e eliminouno dos orzamentos. O segundo problema é o prezo da enerxía. Só neste ano, de xaneiro de 2014 a xaneiro de 2015, incrementouse máis dun 20 %, e, polo tanto, esa é unha decisión política do Partido Popular, que decidiron que as eléctricas nos cobren máis por algo polo que non podemos deixar de pasar, que é gastar enerxía eléctrica nos nosos fogares, decisións do Partido Popular que teñen que ver xa con aquela modificación da Lei eléctrica do señor Rato. Pero o terceiro –e quizais o máis importante– é o empobrecemento da nosa poboación. Dende que comezou a crise, os salarios teñen non só unha situación de non mellora, senón que o que se encareceu a luz significou cinco veces máis do que subiron os salarios. Soamente dende que comezou a crise a luz creceu un 70 % no seu custo. E, polo tanto, esas cuestións que terían unha solución suficiente se tiveramos gobernos solventes e implicados cos problemas da súa xente, terían hoxe xa unha solución definitiva. Pero temos un Goberno indigno, indigno para os seus cidadáns, porque indigno é formar parte dun Goberno que cando se debate de pobreza enerxética prefire fuxir e non estar cando falamos dunha situación que pode provocar mortes. Non falamos dunha situación de confort, non falamos de ter confort ou non ter confort nas casas. Falamos de que no noso país preto de 1.000 persoas poden morrer prematuramente por falta de capacidade enerxética. Falamos de que só no inverno pasado se pasaron de 63 a 84 mortes por incendio por utilizar aquilo que se chama calor barata; estamos falando dun 25 % máis de mortes provocadas porque a xente non ten capacidade para quentar as súas vivendas e utilizan mecanismos pouco axeitados. Estamos falando, polo tanto, de decisións políticas que provocan mortes, como tantas veces se dixo neste país. Iso si, cando se dan mortes máis alá das nosas fronteiras provocadas pola violencia, actúase de inmediato; cando a violencia a exercen as compañías eléctricas mantidas polos gobernos de turno contra a súa sociedade, as solucións non se dan. E non estamos, polo tanto, ante un problema menor. Un Goberno decente tería isto no primeiro lugar da súa axenda, ou cando menos no segundo, pero un Goberno indecente ten esta situación nun lugar perdido da súa axenda. Moitas veces se debateu aquí estas situacións, moitas veces tamén o Partido Popular votou en contra de cada unha das propostas que pretendían dar unha saída a esta situación. E nós puxemos encima da mesa alternativas para solventar o problema. O primeiro é unha moratoria, unha tregua universal. Non pode ser que nun país como o noso se lle corte a luz, o gas, a auga, á xente simplemente porque non pode pagala. Deberían de implementarse axudas sociais xa de forma inmediata para solucionar esta situación e para permitir á nosa xente que pague o seu recibo. Pero ¿saben vostedes que pasou, por exemplo, coas axudas de emerxencia durante o ano pasado? No orzamento de axudas de emerxencia había 4 millóns e medio, este Goberno apenas gastou 1.115.000. Esa é a realidade do Partido Popular. Non é capaz nin sequera de atender aquelas cousas que son as máis necesarias. Pero, sobre todo, todo isto soluciónase dotando de rendas suficientes os galegos e as galegas. Xa está ben de repartir esmolas, xa está ben de tomarnos o pelo, xa está ben de dicirnos que non hai cartos, pero si os hai, por exemplo, para perder 9.000 millóns no rescate de Novagalicia Banco e ser incapaces de rescatar as familias do frío, da miseria e da situación que provoca a pobreza enerxética. Polo tanto, estamos ante un problema grave, e nós queremos solventar ese problema. Parécenos axeitada, seguramente mellorable, a proposta do Bloque Nacionalista Galego, pero temos que ir máis alá. Nós somos unha organización radical, e cando digo radical é que imos á raíz dos problemas, e aquí o problema é o que pasou coas eléctricas neste país. As eléctricas eran públicas, pero alguén, os partidos que nos gobernaron, decidiron entregárllelas ás corporacións para que fixeran o que lles dera a gana. Decidiron que con cartos públicos se construísen os embalses, que con cartos públicos se botase a xente das súas terras, que con cartos públicos se anegasen tamén esas terras. E cando xa se fixo iso con cartos públicos, decidiron entregarllo á empresa privada, para que directamente e libremente puxera os prezos que quixera, eses prezos dos que non podemos fuxir, porque todos necesitamos a electricidade para vivir. Pois iso é a raíz deste problema. E, ademais, permitiron o beneficio desbocado destas compañías, permitiron a liberdade para que estas compañías poñan os prezos que lles dea a gana. ¿Por que? Porque son vostedes os lacaios das compañías eléctricas. E non é casual esta realidade. Non é casual que un dos problemas teña que ver co prezo da enerxía. A porta xiratoria. Vou dar só algúns nomes de membros do Partido Popular que gobernaron e agora forman parte de consellos de administración das compañías eléctricas: Ana Palacio, Ángel Acebes, Hernández Mancha, Isabel Tocino, José María Aznar, Marcelino Oreja, Pío Cabanillas, todos eles membros dos gobernos do Partido Popular que agora forman parte dos consellos de administración das eléctricas, que deciden incrementar os nosos recibos e, ademais, deciden que a aquel que non paga se lle corte, aínda que iso provoque a súa morte. Pero tamén se inventaron os timos, como o timo do déficit tarifario. ¿Ou son capaces de obrigar as eléctricas a devolver os máis de 3.000 millóns de euros cobrados de máis aos cidadáns do conxunto do Estado?, 3.000 millóns de euros cobrados de máis e que, polo tanto, deberan ser devoltos a cada un dos cidadáns, pero vostedes non. Vostedes, cando teñen que decidir entre o poderoso e o que sofre, sempre deciden polo poderoso. Vostedes, cando poden tomar unha decisión que evite máis de 900 mortes no noso país, deciden que non hai que tomar esa solución, deciden que os beneficios sigan sendo para as compañías eléctricas, que están avasalando o conxunto da nosa cidadanía. Polo tanto, nós hoxe podemos e debemos apoiar esta iniciativa, que soamente di dúas cousas bastante sencillas. Primeiro, definamos que é pobreza enérxica –aquelas familias que gastan máis do 10 % da súa renda en pagar a subministración– e decidamos, polo menos, que esas familias teñan a garantía de que non se lles vai cortar a subministración. Pero neste país continuamos cortándolles a subministración. Neste país resulta que a nosa auga, o noso sol, as nosas terras, que son utilizadas para xerar enerxía...,
Vaia rematando, por favor.
...que son de todos, están privatizadas, e, ademais de estar privatizadas, están permitindo beneficios que nin sequera quedan en Galicia e que, en definitiva, van parar a esas compañías eléctricas que logo aparecen con esas contas en Suíza, con esas listas Falciani, con esas listas de subornos aos que nos gobernan. Decidan, dunha vez por todas, gobernar para a cidadanía ou quiten a careta e veñan, como xa lles dixen algunha vez, en plan Fernando Alonso, co traxe, coas compañías que os promocionan –Iberdrola, Gas Natural–, e, polo tanto, polo menos, a cidadanía terá claro a quen defenden vostedes. Eu pídolles dunha vez por todas que deixen de ser hipócritas e quiten a careta e demostren que aquí non defenden os galegos e as galegas, senón que defenden a Gas Natural, a Iberdrola e a todos aqueles que lles permiten estar neses sillóns sentados.
Moitas grazas, señor Fajardo. Grupo Socialista. Señora Gallego.
Moitas grazas, señora presidenta. Bos días, señoras deputadas e señores deputados. A verdade é que as últimas directivas comunitarias, tanto a que ten que ver coas normas de mercado interior da electricidade como a do mercado interior do gas natural, conteñen xa previsións específicas para que os Estados membros poidan adoptar, sen ter que facer ningunha modificación lexislativa, medidas para abordar a cuestión da pobreza enerxética e a protección das persoas consumidoras máis vulnerables. Pero, así como isto é certo, tamén é certo que o Goberno de España si que fixo modificacións lexislativas para adaptarse a esas directivas noutras cuestións, pero para nada incluíu dentro das previsións da normativa estatal cuestións relacionadas coa pobreza enerxética ou coa protección das persoas consumidoras vulnerables, aínda que insisto en que se poderían aplicar de xeito inmediato se houbera algo que a todas luces non existe, que é vontade política. Dende o Grupo Parlamentario Socialista vaia por diante que imos aceptar, apoiar, a toma en consideración desta proposición de lei que presenta hoxe o BNG, por moitas cuestións. Primeiro, porque xa vimos facendo aquí reiteradamente neste Parlamento causa da necesidade de abordar o problema da pobreza enerxética, a través de emendas aos orzamentos da Xunta de Galicia cada ano –sempre sistematicamente rexeitadas polo Grupo Popular– e tamén a través de iniciativas na Comisión 6ª, basicamente, e na Comisión 5ª, nas comisións que se ocupan tanto das cuestións enerxéticas como da pobreza. Concordamos coa señora Adán na definición de pobreza enerxética. Efectivamente, esta definición na que unha persoa consumidora dedica máis do 10 % dos seus ingresos ao pago do consumo de enerxía é unha definición que está aceptada comunmente, está aceptada tamén a nivel comunitario; polo tanto, é unha acepción en que nós concordamos en que é xusta. E entendemos que esta proposición de lei o que ven é cubrir unha eiva que ten a lexislación autonómica actual, do ano 2012, onde non se contemplou –si se fala de consumidores vulnerables– o concepto de pobreza enerxética. Nós vimos propoñendo –non só aquí no Parlamento de Galicia, senón tamén a nivel estatal– lexislalo, efectivamente, como proxecto de lei, para que tanto a luz como o gas, como o butano e o propano, sexan un dereito social básico, para que os consumidores e consumidoras vulnerables poidan acceder a unha tarifa social en función dos seus ingresos, e non en función do mercado eléctrico, para que non haxa cortes de subministración en inverno para quen se atope en situación de pobreza enerxética e para que a diferenza entre a tarifa social e o consumo real se financie a través dos presupostos públicos, dos orzamentos públicos, nuns casos do Estado e noutros pois das propias comunidades autónomas. A señora Adán facía referencia á enquisa de condicións de vida do Instituto Nacional de Estatística, á cal non me vou seguir referindo, porque ela xa deu todos os datos, pero si chamar a atención sobre dúas cuestións que a min me conmoven e que eu creo que nos deberan de conmover a todos, ¿non? E é que, efectivamente, o promedio de mortes asociadas á pobreza enerxética en Galicia incrementouse dende o ano 1996; daquela eran 200 persoas ao ano, e agora, a ano 2011, mellor dito, que é o último medido, xa estabamos en 800 persoas ao ano. E que 455.000 persoas se atopan en Galicia na definición do que é pobreza enerxética. Eu creo que estes dous datos son máis que suficientes para poder abordar esta cuestión con seriedade e para actuar dende o Goberno de Galicia para que estas persoas que están en pobreza enerxética non tiveran que estalo. Insisto en que se podería facer se houbera vontade política, incluso sen esta proposición de lei, pero evidentemente non a hai. Non a hai porque a solución dada polo Goberno de Galicia a este problema de pobreza enerxética é o tícket social eléctrico. Eu xa teño falado aquí moitas veces do tícket social eléctrico con motivo de debates de pobreza. E a verdade é que teño falado aquí para ridiculizalo –e non é para menos–. Estamos falando dunha axuda de 45 euros cada seis meses, é dicir, 90 euros ao ano –caso de que lla concedan un ano enteiro– a unha familia en problemas de pobreza e de exclusión social. Unha axuda que hai que solicitala –como dicía a señora Adán– por vía telemática, que hai que pedir no concello un informe dos servizos sociais –xa de por si saturados con todo o que está pasando no noso país con respecto á pobreza en xeral–, ao que hai que acompañar, ademais, unha serie de documentos que máis parecera que está tramitando –a persoa que está pedindo 45 euros por seis meses, ou 90 euros por un ano– unha axuda, un investimento para construír unha nave industrial ou para construír pois unha instalación agrícola ou un buque de pesca –vamos–. É practicamente a mesma documentación que se lle pide a unha persoa para eses 45 euros que para un proxecto de carácter industrial. Bueno, isto é a todas luces insuficiente. O que está pasando é que hai moitísimas familias que están pasando frío nas súas casas, que non poden cociñar nas súas casas, que lles cortaron xa a luz, e ás que non llela cortaron é porque hai concellos onde hai gobernos municipais sensibles que están substituíndo, coma sempre, as obrigas que tería que ter a Xunta de Galicia e que están en moitos casos pagando eses recibos da luz porque a Xunta de Galicia non quere asumir este problema con toda a súa crueza. É certo, o Goberno do señor Feijóo non quere falar de pobreza, moito menos de pobreza con apelidos, pobreza enerxética. O dato témolo todos os anos no debate orzamentario, no debate de política autonómica. As persoas en pobreza e en risco de exclusión social non paran de medrar dende que o señor Feijóo chegou á Xunta de Galicia; incrementouse a pobreza no noso país; temos agora mesmo máis de 600.000 persoas en Galicia, que é o mesmo que dicir o conxunto das provincias de Ourense e Lugo, en situación de risco de pobreza ou exclusión social, e, pola contra, temos unhas axudas públicas, tanto de emerxencia social como de renda de inclusión, absolutamente insuficientes para cubrir o conxunto das persoas que teñen problemas. Temos 55.000 fogares nos que non entra ningún ingreso e o Goberno galego dedica este ano para dotar a renda de inclusión social de Galicia, para chegar a 10.000 persoas, 10.000 persoas, cando temos –insisto– 55.000 fogares nos que non entra ningún ingreso. Evidentemente, insuficiente e moi lonxe doutras comunidades autónomas do noso contorno, que dedican un 60 % máis de recursos á loita contra a pobreza e a exclusión social, como é o caso de Asturias, cando teñen unha porcentaxe de pobreza, medida segundo a taxa AROPE, inferior á galega, que teño que recordar que está no 23,58 % neste momento e que se incrementou un 20 % dende que goberna o señor Feijóo. Polo tanto, eu agardo, señora Adán, que por esta vez o Goberno de Galicia e o Partido Popular que sustenta ao Goberno de Galicia sexa sensible, que acepte tomar en consideración esta proposición de lei, que –xa lle digo– nós imos apoiar e se tiveramos a fortuna de que se tramitara, evidentemente pois introduciriamos algunhas cuestións máis no articulado da mesma. Pero temo que vai pasarlle o mesmo que lles vén pasando ás iniciativas que presentamos neste Parlamento, e tamén a unha proposición de lei á que quero facer referencia porque considero que é un fito importante, que foi a Proposición de lei de protección dos consumidores vulnerables e contra a pobreza enerxética que o Grupo Socialista, neste caso no Congreso dos Deputados, presentou no pasado ano, que foi debatida no mes de outubro do ano 14 e que o Partido Popular rexeitou. Eu espero que ese non sexa o destino da súa, porque hai 55.000 familias en Galicia nas que non entra ningún ingreso e hai 455.000 persoas en Galicia neste momento en situación de pobreza enerxética. E creo que, con esas cifras, é hora de que o Goberno tome algunha medida e de que o Grupo Parlamentario Popular se comprometa. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas, señora Gallego. Grupo Parlamentario Popular. Ten a palabra o señor Fariñas Sobrino.
Moitas grazas, señora presidenta. Quero empezar a miña intervención manifestando unha vez máis a solidariedade do Grupo Parlamentario Popular cos afectados pola vulnerabilidade enerxética. Do mesmo xeito tamén, facer unha manifestación, unha declaración de compromiso inquebrantable con resolver esta tremenda lacra que afecta as persoas vulnerables por enerxía en Galicia. Preséntasenos hoxe unha iniciativa que, a pesar das argumentacións que aquí se empregaron hoxe, trata de cambiar, modificar a Lei 2/2012, de persoas consumidoras e usuarias, respecto dunha terminoloxía que chaman de pobreza enerxética, pero que é terminoloxía que non é aceptada en ningún país da Unión Europea, que a propia Unión Europea, nos seus ditames, nos seus informes, nas súas directivas, describe como "consumidores vulnerables". E respecto desa definición, que é mesmo aceptada polo Consello Económico e Social da Unión Europea, e distintos informes, que estaría ben que citara aquí cales son eses informes dos científicos, porque eu tamén dispoño de informes de científicos que din exactamente o contrario, informes independentes, como é a definición que se fai do consumidor vulnerable, e nos dez países que teñen adoptadas medidas sociais –entre os que está España– para combater a vulnerabilidade enerxética, ou os oito países que teñen trasposta a terminoloxía ao seu ordenamento legal, é unánime, unánime, a acepción de vulnerabilidade enerxética e ao mesmo tempo a definición de persoas que son incapaces de pagar unha subministración suficiente cos seus ingresos ou cando ese pago supón un quebranto das súas economías de forma que provoca carencias noutras necesidades básicas. Vostedes introducen aquí, baseándose no método británico da Fuel Poverty, ¿verdade?, referente ao 10 % dos que pagan un recibo enerxético, e que iso causa pobreza enerxética segundo vostedes. Ben, pois só nas Illas Británicas, e referida á calefacción, é aceptada esa terminoloxía. No informe Hills, por exemplo, ou no informe Lynch, camiñan en dirección contraria á acepción do 10 %, por consideralo inxusto, e si traballan máis na liña da mediana da renda sobre o 60 %. E camiñando, a Unión Europea non foi quen de definir cales son os termos a aplicar en cada un dos seus Estados, co cal deixa a responsabilidade a cada un deles para que adopten as medidas necesarias para traballar en contra deste mal. E si é unánime tamén a decisión de que ¿que é o que causa esta vulnerabilidade enerxética? Xa o dixeron aquí outros portavoces. E con respecto a eses tres parámetros que estamos aquí manexando continuamente –porque non é esta a primeira vez que debatemos deste asunto– é sobre o que o Goberno responsable está actuando, para cumprir tamén a Directiva 27 de 2012, pero tamén un Goberno popular, que está cumprindo esa directiva coa súa actuación de goberno, foi o que traspuxo as directivas 72 e 73 de 2009 da Unión Europea, nas que si xa se contemplaba a pobreza enerxética; 2009, e venceron o prazo de transposición, venceu no ano 2011, en marzo. ¿Quen gobernaba no ano 2011 cando agora se vén reclamar a aplicación de directivas que non traspuxeron ao ordenamento legal en España os que entón gobernaban? Pois gobernaban outros, que non lles gusta escoitar o nome, pero era o Goberno do señor Zapatero, e todos os seus socios, que hoxe veñen aquí –cunha retahíla de violencia verbal incluída por parte dalgún voceiro– reclamar, entón, non reclamaban nada. Porque parece que a pobreza enerxética é algo que xerou o Partido Popular; e non, porque ata a acepción a xeraron vostedes. Pero é que o mal da vulnerabilidade enerxética non é novo. ¿Que pasaba ou onde estaban esas voces de reclamación cando no ano 2006 se lles cortaba a luz a 600.000 persoas, ou no 2010, a un millón de persoas? ¿Ou onde estaban esas voces reclamando cando no 2011 se lles cortou a luz a 1.400.000 persoas? ¿É que entón non falecía ninguén? Falecen agora que goberna Mariano Rajoy e o señor Feijóo. Entón non houbo maneira de tomar ningunha decisión. Señora Gallego, os que non queren saber nada da vulnerabilidade enerxética nin da pobreza enerxética que din vostedes son precisamente vostedes e os seus socios, que non fixeron absolutamente nada por paliar esta lacra social, e veñen reclamalo aquí agora. [[Aplausos.]] Desde o primeiro momento o Goberno do Partido Popular en Madrid tivo unha preocupación, que foi atacar un dos compoñentes da xeración deste mal social terrible, que foi o prezo da luz, o prezo da electricidade, pelexando contra un déficit tarifario ou de tarifa insostible, insostible, cunha herdanza de 27.000 millóns de euros en débeda, publicados no Boletín Oficial do Estado; desde o primeiro día pelexando contra ese déficit tarifario, que fai o sistema insostible, caro e insostible. E algo débese estar a facer ben, porque quero ler o que din voceiros no Congreso dos Deputados cando se debate destas cousas –que tamén se debate–. Voceiro do PNV: "Creo que ha sido valiente, señor Soria, con la reforma del sistema eléctrico. Creo que ha terminado con el déficit de tarifa con la actuación de su departamento. Por lo tanto, en esto cabe decirle que lo ha hecho bien". Nós tamén cremos que se está a facer ben, e así se está a traballar desde o Goberno para paliar o prezo da luz. Insostible. Só tres veces baixou o prezo da luz desde o ano 2006, tres, señora Iglesias, a ese primeiro factor. Un período de tarifa do 2012, cómputo xeral do 2013 e o cómputo xeral do 2014, aínda que aquí se fagan comparacións interanuais de mes con mes, pero no cómputo xeral do 2014, señor Fajardo, baixou o recibo da luz, igual que baixou no 2013. E iso é algo que non pode dicir ninguén máis que os gobernos do Partido Popular. Insisto: medidas como o bono social, un bono social xusto e solidario, que supón o 25 % do prezo do recibo da luz, e un tícket eléctrico e social galego, que complementa ese déficit que poidan ter as familias á hora de pagar. E que si, naceu con espírito de continuidade. Este ano está dotado un millón e medio de euros, señor Fajardo, un millón e medio de euros. Vostedes, nunha emenda, o ano pasado pedían un millón, agora un millón e medio parécelles pouco. Cambiaron as tornas. E ese tícket eléctrico e social vai reportar a cada un dos usuarios merecedores del entre 15 e 20 euros no recibo bimensual, que lles pode parecer pouco, pero é moi ben apreciado polas familias que o solicitan. Por certo, si, a través dos servizos sociais dos concellos, señora Gallego, menos en Ourense, que non tiñan lectores do DNI, entón non puideron solicitalo, pero si os servizos sociais fan ese importante labor. Non ten que ser cada persoa na súa casa a que o solicite, pode facelo a través dunha administración pública. E para completar esta reforma do sistema eléctrico que afrontou valentemente o ministro Soria e o Goberno de Mariano Rajoy, faltan catro decretos por desenvolver a Lei 24/2013, do sector eléctrico. E entre eses decretos –que xa o anunciamos nesta Cámara– está o decreto que vai regular as medidas referentes ao corte da subministración eléctrica ás persoas que estean en réxime de vulnerabilidade enerxética. Señoras e señores deputados, non era importante que no ano 2007, 2008 e 2009 Cáritas dixera que se estaba duplicando o número de persoas ás que se lles pagaba a luz, non era importante nin se tomaban medidas. Nin eran importantes os 5 millóns de persoas con factura desproporcionada nin se adoptaban medidas. Nin eran importantes os preto de 4 millóns de persoas que non podían manter unha temperatura axeitada nos seus fogares nin se tomaban medidas. Nin os 3,5 millóns de vivendas que non podían combater...
Vaia rematando.
...–remato, señora presidenta– a excesiva calor, que tamén afecta nas comunidades cálidas. Nin era importante que no ano 2007, cando gobernaban outros, aquí en Galicia houbera un 11 % de familias que non podían quentar o seu fogar, porque entón non había índices de mortalidade, porque entón non pasaba nada. Pasa agora, que goberna o Partido Popular, e agora, que se están a tomar medidas para paliar esta lacra. E un dato, señoras e señores deputados. Cando falan dos bonos sociais, saiban que 12 millóns de clientes pagaron menos de 33 euros ao mes, 6 millóns de clientes pagaron...
Remate, por favor.
...entre 33 e 46 euros ao mes, 3,5 millóns de clientes entre 46 e 58 e 2,8 millóns de clientes máis de 75 euros. Non sexamos inxustos...,
Moitas grazas, señor Fariñas.
...recoñezamos o labor feito.
Réplica do grupo parlamentario autor da proposición. Señora Adán, ten a palabra. [[O señor Beiras Torrado pronuncia palabras que non se perciben.]] Señor Beiras, que eu saiba, non lle dei a palabra. Ten a palabra a señora Adán. Señora Adán.
Grazas, presidenta. Eu quixera saber por que motivos o Partido Popular non vai votar a favor desta proposta de lei, porque estiven moi atenta e non son capaz de adiviñar que culpa teñen os anteriores para non votar cara ao futuro por unha lei que mellora as condicións de vida das persoas. Mire, o problema da pobreza enerxética non é un mal, é consecuencia dunhas determinadas políticas onde os maiores actores en poñelas en B son vostedes. Son vostedes, dende a Lei de 1997, que liberaliza un mercado que, como consecuencia, ten unha subida do 70 % do recibo da luz e un empobrecemento das persoas a través das súas medidas de reformas laborais. Esa é a realidade. Vostede aquí non recordou os niveis de paro que sofre Galicia e que polo tanto as persoas non poden pagar a factura da luz. Tomo boa nota. Cando volvamos debater sobre a tarifa eléctrica galega, entendo que van votar a favor, porque, claro, aducir aquí que o PNV chega a un acordo para conseguir unha tarifa vasca, claro, iso consecuentemente entendo que vostedes están a favor tamén dunha tarifa eléctrica galega. E sobre o tícket eléctrico, mire, o tícket eléctrico ten unha virtualidade. ¿Sabe canto lle custaron a Feijóo as últimas campañas para a Consellería de Industria? Cerca de 2 millóns de euros nos últimos dous anos, 2 millóns de euros para convencer os vigueses e as viguesas de que o hospital privado de Vigo era público. E xa non falemos das campañas de natalidade, que tamén pois é moi adicta a conselleira de Benestar a esas campañas, xa van dúas campañas e cun gasto ademais de 1.400.000 euros. En cambio, o tícket eléctrico sae moitísimo máis barato. Por 600.000 euros e previsiblemente 1 millón e medio o vindeiro ano, tivo moitísimas páxinas dicindo que loitaba contra a pobreza enerxética, cun tícket que xa foi aquí descrito como 45 euros cada semestre, é dicir, nada. A pregunta é a seguinte, señores e señoras do Partido Popular e ao Goberno ausente: ¿aumentaron ou non aumentaron os fogares galegos con dificultades para pagar a factura da luz? En concreto, un 34 % nos últimos anos. ¿Que medidas adoptou o Goberno galego? ¿Adoptou algunha medida para que hoxe, se se lle comunica a unha persoa que ten un corte de subministración eléctrica, iso non se realice? ¿Adoptou algunha medida? Non. Polo tanto, esta lei é absolutamente mellorable en trámite de ponencia, pódense incorporar as emendas que queiran. Por iso agradecemos o voto favorable de todos, tanto do Grupo Mixto e Alternativa Galega de Esquerda como do Partido Socialista. ¿Por que motivo non vota o Partido Popular en contra da pobreza enerxética? ¿Por que vostedes non queren realmente acabar coa pobreza enerxética? Simplemente porque son cómplices das eléctricas, nada máis. Mire, non me veña con absolutas terminoloxías. Vostede aquí coñece perfectamente todos os estudos que falan de pobreza enerxética e de vulnerabilidade enerxética, son dous conceptos moi semellantes. A súa diverxencia non é unha diverxencia política, unha diverxencia para realmente atallar os problemas, senón da academia, e non estamos na academia. Se quere, noutro momento debatemos a respecto de por que se están utilizando eses dous conceptos. Mais o que entende a xente á que lle están cortando a luz é o seguinte. O tícket social –que eu sigo mantendo que foi publicidade gratuíta do señor Feijóo diante de todo un tempo de preguntas sobre que se vai facer para erradicar a pobreza enerxética– ¿serviu para algo en Galiza? Contestación: non. Polo tanto, ¿vostedes van adoptar algunha medida real para acabar cos cortes de subministración de electricidade? ¿Vostedes van tomar algunha medida real? Pois se van tomar algunha medida real, comecen por votar a favor desta lei. En Galiza...
Vaia rematando.
...somos ricos na produción de electricidade, e en Galiza hoxe hai máis de 400.000 persoas –455.000 persoas, segundo os últimos datos– que non poden facer fronte ás súas facturas. Chámeo vostede pobreza enerxética, vulnerabilidade, indixencia, como queira. O certo é que o que entende a xente é que as persoas non poden pagar o recibo da luz e en cambio as grandes eléctricas seguen a forrarse. En cambio, a reforma do ministro Soria segue a facer crecer o recibo da luz. Mentres tanto, o Goberno galego, cómplice do espolio enerxético de Galiza e da pobreza enerxética. Van vostedes votar que non. Alá a súa conciencia.
Moitas grazas, señora Adán. Votación dos textos lexislativos
Ben, pasamos á votación dos textos lexislativos. Comezamos co primeiro dos proxectos, o Proxecto de lei de mellora da estrutura territorial agraria de Galicia. Votamos as emendas á totalidade, comezando pola emenda do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, documento número 31631. Votación da emenda á totalidade do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego ao Proxecto de lei de mellora da estrutura territorial agraria de Galicia. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 33; votos en contra, 41. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta emenda.
Votamos a emenda do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, documento número 31594. Votación da emenda á totalidade do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda ao Proxecto de lei de mellora da estrutura territorial agraria de Galicia. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 33; votos en contra, 41. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta emenda.
E votamos por último a emenda á totalidade do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia, documento número 31633. Votación da emenda á totalidade do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia ao Proxecto de lei de mellora da estrutura territorial agraria de Galicia. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 33; votos en contra, 41. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta emenda.
Rexeitadas as emendas á totalidade, o proxecto de lei continúa a súa tramitación parlamentaria. Votamos a continuación a toma en consideración da proposición de lei do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Votación da toma en consideración da Proposición de lei, do G.P. do Bloque Nacionalista Galego, de modificación da Lei 2/2012, do 28 de marzo, galega de protección xeral das persoas consumidoras e usuarias, para a introdución do concepto de pobreza enerxética e medidas para a súa erradicación. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 33; votos en contra, 41. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada a toma en consideración desta proposición de lei.
Continuamos co desenvolvemento da orde do día, co punto 2, de comparecencias. Comparecencia do vicepresidente e conselleiro de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza, por petición propia, para informar sobre a situación da cooperación transfronteiriza e interrexional
Ten a palabra para a súa intervención o vicepresidente e conselleiro de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza, don Alfonso Rueda Valenzuela.
Moitas grazas, señora presidenta. Señorías, bos días a todas e a todos. Correspóndeme abrir a quenda de comparecencias neste novo período de sesións e fágoo coa intención de trasladarlles a situación das liñas de cooperación transfronteiriza e interrexional, quenda de comparecencias ordinarias. Galicia e o norte de Portugal, como saben, levan xa case un cuarto de século, vinte e cinco anos, dunha relación –penso sinceramente que frutífera– no seo da comunidade de traballo, comunidade que foi pioneira en Europa e que a día de hoxe se ten configurado, sen ningunha dúbida, como un referente de cooperación transnacional en todo o eido europeo, recoñecido así polas principais autoridades europeas. Unha cooperación que empezou no eido institucional, se estendeu ao social, seguiu polo económico e polo educativo e que ten agora, sen dúbida, un novo punto de inflexión coa posta en marcha efectiva do novo marco financeiro de unión para o período 14-20 e moi especialmente coa aprobación do programa operativo de cooperación entre España e Portugal para ese período 14-20. Así pois, considerou o Goberno galego que é o momento oportuno para avaliar o alcance dos resultados acadados e para expoñer as perspectivas que se abren de agora en diante no que se refire á participación de Galicia nas políticas de cohesión e moi especialmente nas políticas que sigamos a este respecto con Portugal. Señorías, a política de cohesión creo que a estas alturas non cabe dúbida de que facilitou en grande medida o noso desenvolvemento e a nosa converxencia progresiva con Europa. No período 1986-2013 Galicia ten recibido axudas da Unión Europea por case que 19.000 millóns de euros. Polo tanto, eu creo que é fácil deducir a importancia que tivo esta aportación no avance da nosa Comunidade, nas nosas infraestruturas, no noso desenvolvemento tecnolóxico, na modernización do noso tecido produtivo e no fortalecemento do noso PIB. Creo que todo isto, conxuntamente, nos permitiu abandonar o grupo de rexións menos desenvolvidas do contorno europeo, no que estabamos ata hai ben poucos anos. Eu creo que, do mesmo xeito, tamén é doado comprender a relevancia que tiña manter unha inxección de recursos de envergadura para capitalizar as decisións futuras, é dicir, seguir percibindo fondos europeos neste novo período, algo que era complicado, semellaba polo menos complicado nun principio despois de que superaramos ese 90 % do PIB medio comunitario e polo tanto tiveramos saído do obxectivo converxencia no que estabamos ata superar ese 90 % do PIB. Polo tanto, esta circunstancia íase traducir en principio nunha perda significativa de fondos con respecto ao que viñemos recibindo, e por iso houbo que poñer en marcha unha intensa e decidida estratexia en distintos eidos cunha finalidade clara, que era que a Unión Europea establecese unha rede de seguridade, algún tipo de mecanismo que nos permitise seguir percibindo nos vindeiros anos, ata o ano 2020, unha cantidade significativa, polo menos o 60 % dos fondos estruturais que viñamos percibindo no período anterior e que perderon outras comunidades autónomas que antes que nós entraron ou superaron ese límite de 90 %. Desenvolvemos, polo tanto, de acordo con esa estratexia, unha interlocución sostida e comprometida coas principais institucións e cos principais axentes en Europa para evitar que Galicia perdese a súa posición relativa na distribución dos fondos; é dicir, actuamos onde criamos que era necesario actuar, actuamos de acordo cunha estratexia, buscamos aliados e creo que conseguimos ese obxectivo desa aterraxe suave que a día de hoxe está garantida. Galicia conta a día de hoxe cun mecanismo que vai permitir recibir polo menos –e imos superar esa porcentaxe– un 60 % dos fondos estruturais que recibimos no período 2007-2013, máis de 2.800 millóns de euros, aos que hai que sumar o financiamento que está previsto con cargo a fondos sectoriais e que engaden tamén moitos centos de millóns de euros. Entre ambas as partidas, 4.144 millóns de euros, dos agora, neste novo período, denominados fondos estruturais e de investimento, o que supón ao final máis do 80 % do percibido no período anterior. É dicir, ese obxectivo da rede de seguridade que –insisto– non acadaron outras comunidades autónomas en período anteriores Galicia conseguiuno. Polo tanto, nos próximos sete anos Galicia vai seguir recibindo importantes achegas dos fondos estruturais da Unión Europea, e ese era un obxectivo no que xogabamos moitísimo. E agora, unha vez acadado ese obxectivo de manter este financiamento, chega o momento de executalo axeitadamente. Como coñecen vostedes, na súa recente viaxe a Bruxelas o presidente da Xunta tivo oportunidade de reunirse coa comisaria de Política Rexional e co comisario de I+D+i, que lle trasladaron ambos que neste mesmo mes de febreiro a Comisión Europea vai aprobar o plan operativo Feder que porá ao dispor de Galicia xa neste momento 900 millóns de euros dos máis de 4.144 que acabo de sinalar. E creo que dentro desta aportación que vai ser de 900 millóns e dentro da aportación de máis de 4.000 é importante, importantísimo, seguir poñendo o acento na cooperación territorial. A pesar de que o orzamento global da Unión Europea diminuíu por primeira vez respecto do ano anterior e a pesar de que tamén descendeu lixeiramente o total, a cifra total da política rexional, as partidas de cooperación territorial que vai dedicar a Unión Europea neste novo período aumentan un 15 %, pasando de 8.700 millóns de euros a 10.000 millóns de euros. E esta oportunidade, señorías, sen dúbida, hai que aproveitala. Case dúas terceiras partes destas partidas se van destinar a cooperación en territorios transfronteirizos, 6.600 millóns de euros, que van financiar 60 programas de cooperación transfronteiriza nos próximos seis anos. Polo tanto, a Unión Europea aposta, segue apostando claramente pola cooperación transfronteiriza, e polo tanto Galicia e o norte de Portugal, como dispoñemos dunha ampla bagaxe e dunha enorme vantaxe competitiva, cunha cooperación sólida e frutífera, temos que aproveitarnos do mantemento destes fondos. Considero que o camiño feito ata o de agora podería resumirse en proxectos –moitos deles, pero algúns moi destacados– levados a cabo ata este momento e nas ferramentas e os instrumentos dos que estamos dotados, dos que estivemos para executar os executados, e sobre todo dos que dispoñemos para poñer en marcha os novos proxectos. No que se refire a proxectos destacados, como dicía, son centos os proxectos compartidos que se puxeron, que se remataron xa, que seguen en marcha, que queremos poñer entre Galicia e o norte de Portugal. Só por citar algúns: os traballos para a homologación dos títulos de FP, que xa están rematados, no sector da metalomecánica e que comezarán este ano nos sectores de turismo e da madeira para a elaboración conxunta dos títulos de FP. A cooperación transfronteiriza no eido sanitario, nada sinxela e sometida a moitos obstáculos, pero que xa comeza a tomar corpo, xa comeza a ser unha realidade a través do protocolo que asinamos este ano entre a Consellería de Sanidade e a Administración Rexional de Saúde do norte de Portugal para a utilización conxunta de infraestruturas sanitarias en ambos os dous lados da fronteira. Tamén, o fomento da cooperación transfronteiriza municipal, a través das dúas eurocidades das que dispoñemos a día de hoxe, Chaves-Verín e Tui-Valença, e a cooperación que, sen ser a través de eurocidades, realizan moitos concellos fronteirizos lindante entre si e que comparten proxectos e infraestruturas. Salvaterra e Monção, Tomiño e Vilanova de Cerveira, Arbo e Melgaço son bos exemplos do que estou a dicir. Tamén, a posta en marcha do Gabinete de Información da Eurorrexión, unha plataforma on line para compartir e facer útil –e que se poida aproveitar por todo aquel interesado en facelo– toda a información, moita e organizada, que está dispoñible e no que van colaborar tamén no desenvolvemento desta plataforma as universidades galegas e do norte de Portugal. Tamén, a aposta por desenvolver plans conxuntos para potenciar patrimonio común, como o parque Gerês-Xurés ou o Camiño portugués a Santiago, que non deixa de medrar en peregrinos. Tamén, o apoio ás actuacións a prol da integración das empresas, con visitas de empresas galegas a Portugal e de empresas portuguesas a Galicia, con todo o que iso supón de establecemento de relacións, primeiro de tipo persoal e a través disto relacións de tipo comercial, que son as que interesan e son as que se buscan, por exemplo, como foi o caso das visitas xa postas en marcha de misións empresarias do Clúster do Téxtil a empresas de ambos os lados da fronteira. Tamén, Galicia e o norte de Portugal teñen posto en marcha o proxecto Ariem 112, xunto con Castela e León, neste caso coa finalidade de crear un espazo común en materia de xestión de emerxencias, onde todos axuden a todos e cando se produce unha emerxencia todos os medios de emerxencia sirvan a todos os que o necesiten nos diferentes territorios que están neste proxecto. Trátase dun servizo do 112 operativamente coordinado e disposto a ofrecer o mellor servizo, o máis pronto servizo, independentemente do lado da fronteira no que vivan os cidadáns que o demanden. Estase tamén a colaborar co instituto Camões para fomentar o estudo e a difusión do portugués e da cultura portuguesa en Galicia, e tamén, por suposto, do galego e da cultura galega en Portugal, e colaborando tamén coa sociedade civil no apoio da candidatura da cultura galego-portuguesa como patrimonio inmaterial da humanidade da Unesco. Tamén se están a lanzar iniciativas novidosas, como o programa Iacobus de cooperación interuniversitaria. Trátase de estudar xuntos, de investigar xuntos e de crear sinerxías que permitan ás nosas empresas e ás nosas universidades converter en riqueza e en postos de traballo e en desenvolvemento os resultados que se vaian acadando no I+D+i. Nas dúas primeiras convocatorias deste programa Iacobus, contamos xa case con 250 beneficiarios, entre docentes, investigadores e persoal de administración, que teñen realizado estadías nalgunha das once universidades de ambos os lados da fronteira que están acollidas a este programa. Fomentamos tamén o emprego co chamado Job Days da eurorrexión, que está a servir como punto de contacto transfronteirizo entre empresarios e profesionais. A primeira edición, que xa se celebrou, centrouse no sector do metal e tivo lugar no ano 2014, en xuño, en Valença, e a próxima edición desta xornada de Job Days estará dedicada ao sector da hostalería e terá lugar o 16 de marzo –dentro de apenas mes e medio–, tamén en Valença. E tamén no eido laboral, unha das nosas prioridades. A vindeira semana asinaremos un acordo entre as autoridades galegas, as portuguesas e os sindicatos da eurorrexión a prol do emprego e do fomento para a súa promoción a ambos os dous lados da fronteira. Estes son algúns dos proxectos que se fixeron ou que están en marcha, que se van facer proximamente, e isto hai que facelo –como dicía– a través de ferramentas, a través de instrumentos idóneos para acadar esta necesaria execución, esta completa execución, que ademais Europa demanda para seguir percibindo fondos. Este ano cúmprense cinco anos da posta en marcha da Agrupación Europea de Cooperación Territorial Galicia-norte de Portugal, a denominada AECT, que ten sede en Vigo e que conta con persoal galego e con persoal portugués, traballando cóbado a cóbado, traballando conxuntamente. A AECT tense configurado durante este tempo como o auténtico brazo executor das políticas da eurrorexión, centrada nos aspectos que máis interesaban, en promover as relacións transfronteirizas en xeral, pero sobre todo valorizando o fomento da concorrencia do tecido empresarial de Galicia e norte de Portugal, que sexa un punto de encontro entre os empresarios de ambos os dous lados da fronteira e tamén entre as administracións –que ás veces nalgunhas cousas viviamos demasiado de costas– e con iso aumentar a cohesión social entrambos os dous lados da fronteira. En definitiva, trátase de traballar día a día, de facer da eurorrexión un territorio máis atractivo para os seus veciños e veciñas, para os seus visitantes de ambos os lados e tamén para as empresas de ambos os lados. Contamos, ademais, con dúas eurocidades –como dixen–, a de Chaves-Verín e a de Tui-Valença, que teñen proxectos conxuntos e tamén con eses concellos que, sen estar en eurocidades, traballan conxuntamente en proxectos ás veces de dous concellos, ás veces de tres e ata de catro. E tamén, ademais destas infraestruturas, contamos cunha infraestrutura máis grande e novidosa no eido europeo, pero que estamos seguros de que durante estes anos adquirirá ano a ano máis pulo e será quen de aproveitar oportunidades que se ofrecen dende Europa para este tipo de estruturas novidosas. Falo da macrorrexión de rexións do suroeste europeo. Inicialmente constituíuse entre o norte de Portugal, Galicia e Castela e León, á que se teñen engadido no último ano o centro de Portugal e a Comunidade Autónoma de Asturias, dándolle máis masa crítica e máis posibilidades por tanto de poder acceder a proxectos financiados pola Unión Europea. Pero é que, ademais, creo que temos ido por diante na posta en marcha de instrumentos que mesmo se adiantaron a este novo escenario no que estamos agora, o 14-20, como foi –e veremos a partir de agora a súa utilidade– a elaboración primeiro, man a man cos nosos veciños portugueses, e a aprobación despois no mes de xaneiro do ano pasado en Baiona, do plan de investimentos conxuntos para a eurorrexión; un documento que identifica 8 prioridades estratéxicas, que se desenvolve en 39 grandes proxectos e que ten 4 eixos de actuación: a investigación e transferencia de tecnoloxía, o emprego, a calidade ambiental e o patrimonio e a capacitación institucional. Ademais, estamos ultimando –e estará rematada antes de xuño deste ano– a estratexia de especialización intelixente da eurorrexión, que se converterá –a estas alturas é previsible que así sexa– na primeira RIS3 transfronteiriza de Europa, con todo o que isto supón para aproveitar as oportunidades que se van abrir para este tipo de estratexias neste novo período económico. Incidimos nesta RIS3 transfronteiriza en diferentes finalidades estratéxicas: o apoio ás pemes –considerámolo fundamental–; o fomento da participación do capital privado xuntamente co público, para poder acceder a proxectos dunha maior envergadura; a transferencia de resultados do sector público e o privado, para que se poidan desenvolver; e a aposta decidida polo emprendemento. Trátase dunha auténtica folla de ruta pola que van discorrer –como digo, irase vendo pouco a pouco conforme avance o período económico 14-20– os investimentos que queremos para a nosa eurorrexión ata o final deste período económico. Con isto, queremos lograr a Galiza do futuro, queremos xestionar de xeito innovador os recursos naturais e culturais, dende o agro e o mar ata o turismo, ambos nos dous lados da fronteira; queremos un modelo industrial a través desta RIS3 que mellore a competitividade das nosas empresas –hai moito camiño que facer aí, hai empresas moi competitivas nos dous lados, pero queremos que o sexan máis–; queremos diversificar a nosa produción industrial; e queremos unha especial atención ao envellecemento activo, que é un problema, por suposto, en Galicia, tamén en Castela e León, falando da macrorrexión, e tamén por suposto un problema que sofren –e moito– os nosos veciños portugueses. Así llelo trasladou en Bruxelas o presidente da Xunta aos comisarios de Política Rexional e de I+D+i, que saudaron esta iniciativa e que nos vai permitir optar tanto aos fondos dedicados á cooperación transrexional como aos destinados ao Programa Horizonte 2020 de investigación e innovación, abrindo así unha dobre vía de posibilidades de financiamento, no convencemento ademais de que quen se move antes no ámbito europeo nestas iniciativas ten máis posibilidades de acadar financiamento, e creo que a todos nos interesa acadar o maior volume de financiamento posible. Estamos, polo tanto, comprometidos coa cooperación transfronteiriza, e non deixamos de procurar este financiamento que sustente esta vontade de política clara, este convencemento de facer ben as cousas e de facelas con tempo, cos calendarios que marca Europa. Non vale de nada empezar a facer agora algo, porque outros moitos empezaron moito antes, e polo tanto este traballo vén de moi atrás e agora chega o momento de empezar a recoller os froitos. Galicia e o norte de Portugal estamos sen dúbida mellor situados para lograr acceder a ese financiamento e para conseguir fondos europeos que nos permitan afrontar investimentos clave e que sen dispoñer deste financiamento serían francamente difíciles de acometer. Como lles dicía ao comezo, atopámonos nun momento crucial porque está a piques de aprobarse o novo POCTEP para o vindeiro período 2014-2020, e que supón tamén unha inxección de fondos importantes. O POCTEP sen dúbida é un programa de enorme importancia para eses proxectos de cooperación nos que participan todo tipo de institucións e administracións, e polo tanto hai unha enorme competitividade para intentar acadar fondos, e que redundan directamente, mesmo máis directamente que outras liñas de axuda europeas, no beneficio dos cidadáns dun e doutro lado da fronteira. Así, universidades, centros tecnolóxicos, administracións públicas, cámaras de comercio, axencias de desenvolvemento, as confederacións hidrográficas, asociacións de todo tipo van poder participar neste programa, en cuxas anteriores convocatorias, no período 2007-2013, se teñen feito proxectos realmente proveitosos para a eurorrexión. Nos seis últimos anos aprobáronse 76 proxectos, que se suman ademais, que se engaden á participación que tivo Galicia noutros 6 proxectos de carácter plurirrexional, é dicir, non especificamente entre entidades de Galicia e norte de Portugal, senón participando con outras rexións do ámbito europeo. Neste período 2007-2013 o importe total do POCTEP na eurorrexión acadou 147,7 millóns de euros, é dicir, case 150 millóns de euros, distribuídos en pequenos proxectos, en moitísimas iniciativas, ata 73, máis eses 6 plurirrexionais, que permitiron que moitísimas institucións puideran acceder a estes fondos. Téñense impulsado proxectos importantes en novas tecnoloxías, na nanotecnoloxía –especialmente co centro de Braga–, apoio aos clústers da eurorrexión –téxtil e automoción principalmente–, o turismo sostible, protección do ecosistema, cooperación de proximidade. En definitiva, todo aquilo que abrangue unha cooperación intelixente a ambos os dous lados da fronteira. Contamos, ademais, cun balance positivo –penso– no grao da execución en liña coa importancia dos compromisos que temos asumidos. Quen non executa axeitadamente e quen non executa nunha porcentaxe importante despois ten moitos problemas para acadar novos fondos, e non queremos nin moito menos que este sexa o problema da nosa eurorrexión. A participación da Xunta de Galicia nos diferentes proxectos vén respaldada neste período que rematou, que está a rematar agora, coa regra N+2, nun 83 % de execución dos proxectos, cunha porcentaxe francamente alta tendo en conta que son moitos os axentes que participaron e polo tanto moitas veces as dificultades para coordinar as situacións de todos para acadar este alto grao de execución. E, polo tanto, no novo POCTEP 2014-2020, o que agora estamos a afrontar, o que está no principio neste ano 2015, tendo en conta os tempos europeos, estamos preparados para acadar un maior financiamento aínda. Proximamente, a Comisión Europea vai aprobar o novo programa de cooperación transfronteiriza España-Portugal 2014-2020, o novo programa operativo que vai guiar a aplicación do Feder durante este período no espazo fronteirizo España-Portugal, é dicir, o POCTEP 2014-2020. O documento final que se elaborou durante o ano 2014 xa foi enviado á Comisión Europea o pasado mes de xaneiro e as previsións que manexamos é que sexa aprobado neste primeiro trimestre. Esperamos, ademais, que no seu conxunto esta axuda aos POCTEP para o período 2014-2020 acade case 300 millóns de euros, o que supón un 8 % máis de incremento de axuda con respecto ao período anterior, o cal especialmente é meritorio se temos en conta que as axudas globais dedicadas no seu conxunto para todo o espazo europeo e para a Unión Europea para este novo período diminúen. En cambio, na cooperación transfronteiriza van aumentar ata case 400 millóns de euros, tendo en conta a aportación que temos que facer dende diferentes administracións. E, dende logo, estes cartos e estas oportunidades debemos aproveitalas. Aspiramos dende Galicia a lograr que o 40 % dese importe total deses 400 millóns de euros vaia destinado a proxectos que se acometan, que se propoñan e que se executen dende a eurorrexión Galicia-norte de Portugal. Obxectivos que perseguimos con este novo POCTEP. ¿Que proxectos imos presentar? Pois dende logo aqueles que busquen potenciar o I+D+i, sen ningunha dúbida –a axuda europea vai por aí en gran parte; polo tanto, hai que saber ler esas liñas, hai que saber aproveitalas–, mellorar a competitividade das pemes –cousa moi necesaria, sobre todo despois deste período de crise–, fomentar o crecemento sostible –iso sempre–, a mellora da xestión dos recursos naturais, mellorar a capacidade institucional –á que antes me refería– mediante a mellora da eficiencia das administracións públicas e, sobre todo e por enriba de todo, conseguir con todas estas liñas promover, aumentar e manter un nivel de emprego aceptable. Xa lles podo avanzar que a Xunta, dentro deste novo marco, vai priorizar a innovación, a aposta polas pemes e a creación de emprego –como lles dicía–, como resumo destas seis liñas que lles acabo de expoñer. En definitiva –xa digo–, estamos a punto de empezar xa a execución destes case 400 millóns. Hai un traballo previo antes que había que facer, está feito e agora estamos no momento de poder aproveitalo. Porque, señorías, no que é nas dúas últimas décadas Galicia tense configurado como unha boa mostra dunha axeitada execución, dun axeitado emprego dos fondos da Unión, e nun referente da cooperación transfronteiriza, e non podemos perder esta posición de referencia, porque son moitos en toda Europa os territorios, as institucións e as administracións que queren ocupar este lugar. O novo período orzamentario da Unión Europea 2014-2020 representa, xa que logo, para nós unha oportunidade de aproveitar este valor engadido que teñen Galicia e o norte de Portugal á hora de cooperar e cooperar frutiferamente. Levamos moito camiño andado –como lles dicía–, o noso modelo de cooperación transcendeu o marco institucional e avanza, sen dúbida, dun xeito decidido a unha cooperación de segundo nivel, con implicación directa dos cidadáns, que iso tamén é o que agora está a demandar Europa. Tivemos na cooperación transfronteiriza moito camiño que facer. Inicialmente había que deseñar todo o marco legal –que non existía–, o marco institucional. Despois houbo que consolidar esas institucións, eses órganos de cooperación, de goberno da eurorrexión. Despois houbo que defender o desenvolvemento de infraestruturas moi necesarias, de vías de comunicación, tratar de harmonizar servizos sociais e tratar de harmonizar marcos laborais. Este traballo fíxose ata o ano 2014. Agora este novo marco, este novo período que abre Europa ante nós –e temos que aproveitalo, insisto–, é unha oportunidade de ir máis alá con base no traballo que está feito ata o de agora. Hai que aproveitar as potencialidades e as sinerxías dunha liña de cooperación entre Galicia e Portugal, que cada vez nos une máis, que cada vez nos ten que separar menos. Temos que superar –penso que o temos superado xa– o marco institucional de cooperación, implicar toda a cidadanía, facer –porque así nolo van demandar– accións cada día máis concretas e acadar tamén resultados concretos. Ao final este marco de estabilidade que temos despois destes moitísimos anos de traballo conxunto, este referendo do traballo feito ten que supoñer un novo pulo e un novo desexo de consolidar unha eurorrexión das persoas que polo de agora e por aí vai o novo marco de financiamento ata o ano 2020. Sempre tivemos un eixo de proxecto: poñer as persoas no centro da acción dos poderes públicos, darlles un sentido renovado, actualizado, a esa histórica veciñanza que tivemos sempre os galegos e os habitantes do norte de Portugal. Polo tanto, agora chegou o novo momento, o momento de poñer o acento no investimento inmaterial –que é o que pide Europa–, no emprego, na innovación e, en definitiva, no capital humano para facelo posible. Temos moito camiño andado, temos moitos competidores por diante, os fondos son os que son, teñen aumentado; agora é responsabilidade de todos saber aproveitalos, e novamente esa vantaxe que, sen ningunha dúbida, supón ser un territorio transfronteirizo, aproveitala unha vez que Europa segue considerando que ese é un marco aproveitable, unha potencialidade, un nicho que hai que seguir apoiando e potenciando. E nós, dende logo, imos facer todo o posible para non volver perder esta nova oportunidade que Europa nos dá. Non o fixemos no período que remata e non o imos facer no período que agora empeza. Moitas grazas.
Moitas grazas. Rolda dos grupos parlamentarios. Polo Grupo Mixto ten a palabra a señora Martínez García.
Grazas, presidenta. Bueno, eu para empezar é que creo que acabo de escoitar un relato dun mundo feliz e o ben que o fixemos e o ben que o imos facer. E o peor de todo, sobre todo, non é facer as críticas por facer as críticas. Cando un parte de falta de crítica sobre as cousas que fallaron no pasado, moi probablemente volva cometer os mesmos erros na nova etapa que comeza. Polo tanto, pensamos que todo o discurso que acabamos de escoitar carece dunha base sólida e dunha análise rigorosa. Así que sobre o traballo que se ten feito en Galiza e o norte de Portugal, a zona transfronteiriza, sobre o traballo do programa de cooperación universitaria, entendemos que fracasou no seu cometido de promover os intercambios de docentes investigadores entre a comunidade universitaria e a eurorrexión. O Centro de Estudos Eurorrexionais Galicia-norte de Portugal, o CEER, logrou poñer de acordo no seu momento seis universidades públicas dos dous países, un goberno rexional, unha administración rexional e unha asociación transfronteiriza de municipios. O CEER tense convertido nunha fundación de dereito privado, polo que puido impartir e participar en convocatorias públicas en Galiza pero non en Portugal, o que creou un serio problema de cooperación transfronteiriza. A falta, por outro lado, de liderado na dirección, as desconfianzas entre as seis universidades e o abandono paulatino tanto das autoridades públicas como do Eixo Atlántico na súa participación no CEER poñen en risco a súa continuidade. Polo tanto, deberiamos, antes de ser triunfalistas, poñer remedio ao que está ocorrendo. En canto á celebración do primeiro Job Day, a min encántame, porque Galiza e Portugal falan de Job Day, non temos un idioma propio que se poida empregar. Tristísimo, pero, bueno, como é triste –e despois falarei diso– o trato que se lle dá ao idioma en todo isto. Os obxectivos eran fomentar a creación de emprego, cooperación transfronteiriza e tamén a cooperación entre empresas. Contou con 16 empresas e ofertáronse 48 postos de traballo. Non parece que sexa para botar as campás ao ceo, tal como está a situación de desemprego e de destrución de emprego en ambos os dous países. Pero xa falando en concreto do noso, ¿cantos contratos se asinaron? ¿Que tipo de contratos eran? ¿Eran indefinidos ou eran contratos en formación, contratos eventuais, a tempo parcial? ¿Que se conseguiu? Porque realmente 48 postos non parecen moitos. En canto ao POCTEP 2014-2020, xira en cinco grandes ámbitos de obxectivos programáticos, que é potenciar a investigación, o desenvolvemento tecnolóxico e a innovación. A min gustaríame saber como, na base de falta de innovación e de aposta pola innovación e a investigación da Xunta de Galiza no noso país, vai levar a adiante esta potenciación da investigación, cando permite e apoia e aposta pola emigración dos nosos universitarios. Mellorar a competitividade das pequenas e medianas empresas, mellorando as condicións necesarias e propicias para a aparición de novas iniciativas empresariais. Explíqueme como, nun país que en non lles dan ningún apoio real nin á cooperación entre pemes nin ás pemes para que realmente poidan saír a adiante. Promover a adaptación ao cambio climático en todos os sectores. Isto xa parece, dito pola Xunta de Galiza, recochineo. O outro día na Comisión 2ª o Partido Popular votaba en contra dunha iniciativa de AGE para mellorar e para traballar contra a contaminación do aire. E o Partido Popular vota en contra, igual que vota en contra de moitas iniciativas que se levaron neste Parlamento para mellorar a calidade das nosas augas, tanto das augas doces como das augas das nosas rías. Protexer o medio ambiente e promover a eficacia dos recursos. Protexer e valorizar o patrimonio cultural e natural. Eu é que aquí xa me perdo coas políticas da Xunta, cando tamén acaban de votar en contra de que a Xunta se implique en manter o patrimonio que supoñen as pallozas, por exemplo –e isto foi a semana pasada–. Ou mellorar a protección e xestión sostible dos espazos naturais, cando a súa política de aposta pola megaminería e pola destrución dos nosos chans en función de non se sabe que beneficio mineiro pon en grave risco precisamente o noso espazo natural e o noso patrimonio cultural. Así mesmo, tamén se inclúen actuacións relacionadas co desenvolvemento empresarial e o fomento do emprego de calidade. Pero vostede non falou nada disto. ¿Que actuacións, que iniciativas pensa propoñer a Xunta de Galiza precisamente para que se dea este desenvolvemento empresarial e o fomento de emprego de calidade? Porque, dende logo, o que se crea no noso país –se se crea algo, porque se sumamos e restamos, destrúese–, o que está ocorrendo é que se destrúe emprego de calidade para crear emprego moi moi moi precario. Igual en materia de medio ambiente e infraestruturas enerxéticas e ecolóxicas. O POCTEP prevé a adaptación ao cambio climático, á prevención e xestión de riscos. Tampouco falou nada de algo tan serio e tan grave como adaptarse ás consecuencias do cambio climático no noso país. E temos varios exemplos nestes dous últimos anos de crecidas dos ríos e de consecuencias no litoral sobre as modificacións ou os fenómenos atmosféricos que, segundo gran parte dos científicos, deveñen deste cambio climático. Tamén a protección e a promoción dos activos da cultura e do patrimonio natural. O tratamento dos residuos domésticos. Non sei se aquí a Xunta de Galiza, neste punto, vai falar de Sogama e propoñerlle a Portugal que Sogama é a solución para o tratamento dos residuos. Non falemos xa da xestión e conservación da auga potable; supoño que a Xunta o que levará a reunións da zona transfronteiriza será a privatización da auga, como está facendo en Galiza. E se falamos da prevención e control integrados da contaminación, teremos que falar tamén moito do pouco interese que ten a Xunta de Galiza en empezar a poñer medidas para poder ir cambiando de modelo enerxético e apostando por un modelo enerxético renovable e non contaminante para substituír as enerxías máis contaminantes. En canto ás prioridades estratéxicas Galiza-norte de Portugal, está a cooperación no ámbito do mar, a internacionalización de pemes, a protección ambiental e o desenvolvemento urbano, o fomento da cooperación e a integración social. Pero dentro destes temas de cooperación non se teñen en conta outros moi importantes. Falan, si, de estaleiros navais e náutica de recreo, de cultura e de turismo. A min gustaríame saber cal é a aposta da Xunta en canto ao sector naval e ao sector náutico. E se do turismo ademais vai falar algo máis que do Camiño portugués nestes anos que nos veñen ata o ano 2020. Despois hai un tema –e xa remato, acábaseme o tempo, pero que é importante–, que é os traballadores transfronteirizos na eurorrexión Galiza-norte de Portugal, que son persoas que traballan nun lado da fronteira e se desprazan todos os días ou un día á semana, porque viven no outro lado da fronteira, á súa casa. No ano 2010 o PIB per cápita de Galiza era de 21.000 euros e o do norte de Portugal de 13.000. Os traballadores portugueses aceptan traballos en Galiza pouco cualificados e inestables, sofren discriminación laboral e salarial fronte aos traballadores galegos. O que pasa é que no seu país os salarios son tan baixos que non lles compensa traballar. E iso é a cooperación que está facendo a Xunta de Galiza con Portugal, cando recomenda, xunto con Citroën, ás empresas galegas que contraten en Portugal, que leven as súas empresas a Portugal, porque así sae máis barato, xerando paro e pobreza no noso país. Polo tanto, incrible que non haxa medidas a prol do emprego de calidade e unha converxencia salarial e de condicións laborais entre os dous países. Tamén é incrible que non se fale, ou que non se falara en todo este tempo na exposición do señor conselleiro, das melloras na calidade de vida das persoas, a consecución do nivel de salarios que entren dentro da media da Unión Europea, a igualdade de oportunidades, a loita contra a violencia de xénero, a posta en valor da lusofonía ou a loita contra a pobreza enerxética.
Remate, por favor.
Queda moito camiño e todo queda en propaganda do Partido Popular, sen que miremos nunca resultados que poida apreciar a cidadanía. Nada máis, moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Señora Paz.
Grazas, señor presidente. Señor vicepresidente, a min sorprendeume xa cando vin a orde do día esta comparecencia que vostede solicitaba incluír no Pleno de hoxe, porque literalmente se correspondía co enunciado dunha comparecencia que se produciu o pasado 29 de abril na Comisión de Asuntos Europeos por parte do señor Gamallo. Bueno, pero, porén, pensei que igual vostede neste ano, dez meses que pasaron desde abril até hoxe, que había algún avance por parte da Xunta de Galiza en relación coas cousas que nos veu vostede contar. Eu non teño tempo, vostede ten tempo limitado, pero eu asegúrolle que, se lle leo a acta da Comisión de Asuntos Europeos do 29 de abril do ano 2014, non só non aportou vostede ningunha novidade, senón que repetiu parágrafos enteiros dos que dixo o señor Gamallo naquela comparecencia, e incluso é máis: diría que omitiu vostede información que daquela deu o señor Gamallo. Ou sexa, que parece que tiñamos máis avanzado, en relación co marco 2014-2020, hai un ano do que temos agora. E, polo tanto, señor Rueda, temos que concluír que o partido Popular e vostede, como vicepresidente da Xunta e secretario xeral do Partido Popular, toman este Parlamento por un auténtico cachondeo. Veñen aquí simplemente para despois ao final do período de sesións poder encher estatísticas de dicir que non sei cantas veces compareceron no Parlamento, pero cunha comparecencia que non é que aborde un tema que non sexa importante –que o tema é moi importante–, pero vostede non nos deu nin un só dato, nin unha soa información relevante a respecto desta cuestión. E mire, no conxunto do Goberno ocorreríanseme a min dez temas que seguramente serían de moita máis relevancia para unha comparecencia neste Pleno, sobre todo desde o punto de vista dos cidadáns, pero na súa consellería, señor Rueda, asegúrolle que tamén os hai, porque podía facer algunha vez algo máis en relación coa Administración de xustiza que queixarse da falta de funcionarios para facer fronte ao colapso e de botarlle a culpa ao Goberno de Madrid, que a ten, pero vostede tamén, señor Rueda. Porque a convocatoria de prazas de funcionarios é competencia de Madrid, pero a contratación de persoal de reforzo é competencia súa, señor Rueda, e, polo tanto, se hai colapso é pola súa responsabilidade. E mire, eu, a respecto de cuestións concretas que vostede dixo, claro, é que vostede empezounos aquí a falar practicamente desde o ano 86 até agora, e claro, que veña aquí alguén dicir que grazas ás políticas de cohesión e aos 19.000 millóns de euros que por mor desas políticas de cohesión se investiron en Galiza conseguimos converxer en emprego e en renda coa Unión Europea, ¡manda truco! Porque, señor Rueda, a min gustaríame, se vostede ten algunha forma de desmontar a afirmación que vou dicir eu aquí: converxemos por un efecto estatístico da entrada na Unión Europea dos países do Leste, porque se non habería que ver. E se ten datos que contradigan isto que estou dicindo, póñaos, dígaos aquí na súa segunda intervención. ¿Converxeriamos igual se non se ampliara cos países do Leste? Bueno, hai que ser un pouco máis rigoroso, hai que ser un pouco máis rigoroso, señor Rueda. Despois, que veña vostede dicir aquí que grazas a que Galiza empezou desde o principio a traballar para que houbera unha rede de seguridade, os chamados fondos phasing-out, mire, á parte de que ese é un debate, desde logo, que xa está moi trasnoitado –porque iso tiñámolo que ter debatido hai catro anos–, téñolle que dicir que a primeira vez que o señor Núñez Feijóo ou ningún membro do Goberno galego se lle ocorreu falar diso xa o presidente da comisión tiña manifestado que os ía haber. E, por certo, señor Rueda, son vostedes tan bos negociadores, tan bos, tan bos, tan bos, que, por exemplo, de fondos Feader imos ter, en total para o PDR galego, 308 millóns de euros menos que no período anterior –señor Rueda, escoite–, a pesar de que a Unión Europea consigna máis fondos Feader que no período anterior. Pero claro, con quen non souberon negociar vostedes foi co Goberno de España, que vai participar cun financiamento tan, tan, tan miserable que o resultado final é que temos 308 millóns de euros menos. Por certo, en períodos anteriores, vostede dixo que grazas a esas magníficas negociacións mantemos en torno ao 60 % de fondos en relación co anterior período e teño que recordarlle que, facendo así un pouco de memoria –porque como non sabiamos de que ía falar tampouco podiamos traer todo o que temos no despacho, pero facendo memoria–, recordo que no anterior período, por exemplo, Asturias conseguiu manter o 75 % do que tiña con anterioridade. Polo tanto, tampouco será tan extraordinario que a Xunta conseguira o 60 %. Mire, a min gustaríame saber, señor Rueda, e ao Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, que veu contarnos exactamente vostede aquí a respecto de obxectivos concretos de futuro deses programas e proxectos transfronteirizos que di que van ter un financiamento prioritario por parte da Unión Europea, pero que nos diga non enunciados grandilocuentes, como veu vostede dicir aquí, de I+D+i, competitividade das pemes, crecemento sostible. ¿En que, carne e óso? ¿En que se vai materializar ese apoio ás pemes? ¿Que tipo de pemes? ¿Que orientación produtiva? ¿En que ubicación? ¿Cantos empregos pretenden fixar, consolidar ou crear a través dese apoio? I+D+i, ¿onde: nas universidades, nos clústers, nos centros tecnolóxicos que están vostedes desmantelando? Díganos algo máis do que pretenden vostedes facer con eses fondos. Porque xa lle digo que foi case, case un pelín máis concreto hai un ano o seu director xeral, o señor Gamallo, do que foi vostede hoxe. Pero mire, imos falar de cousas máis concretas en relación coa eurorrexión. Neste Parlamento, hai dez meses, aprobouse a lei coñecida como Lei Valentín Paz Andrade, e que como eixos fundamentais tiña tres. Un, o coñecemento da lingua e da cultura portuguesa por parte de todos os galegos, partindo da consideración de que a pertenza de Galiza ao espazo da lusofonía é un valor que debemos poñer nun primeiro termo tamén para o noso desenvolvemento económico; polo tanto, medidas no ámbito educativo, no ámbito da cultura e tamén no ámbito da Compañía da Radiotelevisión Española. Miren, vostedes veñen despois aquí e o único concreto, tanto vostede como o señor Gamallo, de balance con datos e cifras que foron capaces de poñer enriba da mesa foi o das bolsas Iacobus. E dígame vostede que congruencia ten manter as bolsas Iacobus se despois, desde que entrou en vigor esta lei, só oito centros de ensino se incorporaron ao portugués dentro da súa oferta educativa. Ou dígame vostede como é iso compatible con que, por exemplo, o 14 de setembro de 2014, na eurocidade Chaves-Verín se publique unha convocatoria para os cidadáns desa eurozona –que algúns tamén son portugueses– e que só se poida acceder a esa convocatoria en español, ou en inglés ou en galego. ¿E esa a orientación da Valentín Paz Andrade, señor conselleiro? ¿Ou como pensan vostedes utilizar iso como un elemento de dinamización? E claro, falou tamén vostede moito de turismo, tanto no pasado como no futuro. Outro tema polo que podía comparecer vostede aquí –e ese é un elemento en que, efectivamente, poñen vostedes sempre moito o acento cando falan da eurocidade Verín-Chaves– é a dinamización termal e do turismo. Pero mire, até agora, até agora, señor vicepresidente, e, desde logo, despois de coñecer o Plan termal da Xunta de Galiza, moito me temo que tamén, a partir de agora, quen come a carne do termalismo é Chaves e quen roe o óso é Verín. Porque non sei se vostede sabe que, a pesar de que o presidente da Xunta fixo un anuncio a bombo y platillo dun plan termal con 166 millóns de euros de investimento, a señora Nava Castro confirmou que ese investimento tería que ser privado, porque, desde logo, non ía haber investimento público. E non sei, señor vicepresidente, se escoitou vostede onte o presidente da Confederación de Empresarios de Ourense, o señor Canal, dicir que se vostedes, de verdade cren no termalismo e cren no termalismo como un elemento dinamizador da economía de moitas comarcas de Galiza, e nomeadamente de Ourense, que debían repensar ese Plan termal e que, sobre todo, tiñan que poñer euros enriba da mesa. Díganos vostede, señor vicepresidente, se, a través deses fondos de cooperación transfronteiriza, teñen vostedes que facer algún tipo de proposta para captar fondos europeos desde o ámbito das administracións para poder desenvolver o termalismo. Porque esas serían cousas relevantes que nos gustaría saber, para ver se realmente ese plan de investimentos conxuntos –do que, por certo, exactamente nos mesmos termos que fixo vostede hoxe xa nos falou o señor Gamallo hai un ano– vai ter algunha virtualidade práctica e vai servir para unha certa dinamización económica.
Remate, por favor.
E, desde logo –e remato, señor presidente–, vostede empezou dicindo que ía facer un balance dos resultados e unha proxección para o futuro. Mire, señor vicepresidente, dígollo con total sinceridade e seriedade. Para o Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, un balance de resultados é algo máis que vir aquí dicir catro ou cinco obviedades acerca dos eixos sobre os que virou até agora a política transfronteiriza, senón que debería vostede ternos traído aquí como incidiron realmente no desenvolvemento económico e social de Galiza aquelas medidas que se impulsaron ao abeiro desa cooperación e fixar obxectivos para o futuro. Porque se non, señor vicepresidente, se vostedes nunca fixan obxectivos, sempre poderán vender un éxito, aínda que en realidade non se teña producido ningún avance. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Paz. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Señora Díaz.
Bueno, boas tardes a todos e a todas. A verdade, señor vicepresidente da Xunta, eu quedei bastante perplexa cando vin na Xunta de Voceiros a comparecencia que pedía vostede mesmo para explicarlle á cidadanía do noso país –intuímos– cales son as súas prioridades. Perplexa, porque mire que é vostede un home orquestra, que ten baixo o seu haber relevantes funcións e relevantes competencias, e mesmo mire que ten detrás de vostede funcións públicas relevantes que atender que semellarían a todas luces que cando menos ese sería o obxectivo prioritario para ter comparecido no primeiro pleno deste período de sesións. Pero non é así, e non soamente non é así, senón que sorprendentemente vostede elixe esta temática, e, ademais, elíxea con certa desgana. Porque, se me permite, señor Rueda, cando vostede comparece aquí, supoño que é para transmitirlles aos galegos e ás galegas cales van ser as prioridades desde o noso país nese plan de cooperación con Portugal substancialmente, ou mesmo nesa cooperación no conxunto de Europa, pero claro, digo con desgana porque calquera que teña lido o plan de actuación, ¡home!, polo menos –digo–, vostede esfórcese, porque –insisto– nin sequera ao que son os propios enunciados da proposta política que se ten feito nin sequera lles puxo vostede –digamos– a paixón necesaria para gozar de certa credibilidade. E, en primeiro lugar, si que, emendando a maior, e a desgana que vostede transmitiu, ¡home!, a verdade é que nós non imos compartir esa lectura amable que vostede fai, en primeiro, por razóns ideolóxicas. Non compartimos a lectura amable, coa que está caendo, da Unión Europea, sobre todo porque non é certa e sobre todo porque o que están defendendo vostedes nesa Unión Europea que vostede aquí gabou é xustamente unha Europa a favor dos poderosos, unha Europa "alemá" na que nós somos un auténtico protectorado –ou algo peor–, en detrimento das clases traballadoras que están oprimindo de maneira contundente. Digo isto pois, seguramente, porque non compartirá con nós que, efectivamente, se para algo serve o que está acontecendo en Grecia e a través do seu ministro de finanzas, Varufakis, pois é xustamente para combater as políticas da barbarie que construíu a Unión Europea. Por iso non compartimos esa primeira visión que vostede fixo, nin compartimos –tamén gabándose– pois que esteamos converxendo con Europa, porque non é este o obxecto desta comparecencia, pero si que lle desmentiriamos dato a dato que o que vostede di non é certo. É máis, a primeira pregunta responsable que debería de facerse un galego e unha galega é onde están investidos eses 19.000 millóns de euros nestes anos, xeradores, que tiñan que ser xeradores de cohesión social ou de cohesión económica, ou de cohesión territorial, ou de cohesión, por exemplo, en materias substanciais, como son os transportes públicos. Non existen, señor Rueda. E, seguramente, se fixeramos unha valoración do que ten acontecido con estes 19.000 millóns de euros, pois serían máis que cuestionables pola cidadanía, porque algúns son directamente unha auténtica estafa. E, por suposto, compartindo coa compañeira do Bloque, a señora Paz, ¡home!, que nos diga vostede que saímos do obxectivo 1 porque melloramos e converxemos e porque acadamos o 90 % do PIB, é que sabe que é mentira; é tan mentira que simplemente porque entran uns países moito máis pobres do que o é, nesta ocasión, a propia Galicia. Por tanto, esta é a única realidade que temos, e non a visión que vostede aquí amosou. Pero con todo e con iso, efectivamente, vostede comparece aquí e o que debería de facer é un balance ou concretarnos que é o que ten pensado facer. Digo qué ten pensado facer, porque o balance si que é moi negativo para a xestión do noso país. Moi negativo, por exemplo, tendo en conta que vostedes mesmos xa para o ano pasado se fixaron unha axenda e unha serie de obxectivos que non se teñen cumprido, por exemplo, as infraestruturas ferroviarias e viarias, un mercado enerxético ibérico, cooperación empresarial ou mesmo a propia recolleita dos fondos europeos, que, como vostede sabe, nada disto existe. Pero tamén deberiamos de avaliar o que ten acontecido. Vostede fala do I+D+i, bueno, pois sería conveniente que fixeramos un balance do que ten pasado mesmo na comparativa co norte de Portugal e con Portugal, porque as cifras dende que gobernan vostedes son moi negativas para o noso país. E falo claro e, particularmente, do I+D+i, segundo reflicte o propio informe que vostedes hoxe –digamos– poñen a coñecemento da cidadanía galega, ubícanos a Galicia como a 12 comunidade autónoma das 17 que hai na peor situación de I+D+i, nun retroceso histórico dende que vostedes gobernan, pasando da inversión no 2009 no PIB do 1,01 % a –datos oficiais, téñenos vostedes aí–, na actualidade, menos do 0,87 %, nunha media española que está no 1,3 % e nunha media europea, señor Rueda, que está no 2,2 %. E estas cifras todas son positivas para Portugal e moi negativas para Galicia. Dígoo porque xa que fala de I+D+i pois sería conveniente que souberamos do que estamos a falar. Nun modelo, ademais, no que vostedes despediron preto de 1.000 investigadores do noso país, nun modelo no que a investigación non ten futuro, temos os talentos fóra de Galicia. A pesar diso, vostedes falan pois destas irrealidades ou mesmo de desexos que non teñen que ver nada coa realidade. Poderiamos falar tamén das empresas de carácter tecnolóxico que temos perdido dende que vostedes gobernan; 5.821 de alta tecnoloxía, alta ou medio-alta tecnoloxía. Ou ben, por exemplo, outras, vencelladas a actividades de innovación tecnolóxica, como son preto de 832. Pero non soamente iso. É que nos datos de paro, señor Rueda, os datos son catastróficos para Galicia en relación con Portugal. Non fai falla que llo diga, tamén está no propio informe. Namentres que a nosa media está no 20,7 %, a media portuguesa está no 15,7 %. Algo están facendo terriblemente mal. Pero mesmo tamén, e seguindo con isto de I+D+i, a banda ancha na media ubicación portuguesa está no 58 % e a nosa tamén vai en peor posición en relación con Portugal. E algunhas cuestións concretas, señor Rueda, que nos gustaría saber. Por exemplo, vostede fala das emerxencias, do Proxecto Ariem 112 –que dá igual, porque compareza do que compareza, sempre fala do mesmo–, e imos facer preguntas concretas. En primeiro lugar, ¿cal sería o organigrama do mando no caso de que acontecese algo nese Programa Ariem 112? Dígoo concretamente, é dicir, ¿que pasaría se hai unha emerxencia? ¿Cal sería o corpo de mando deses tres pobos e países que están combinados: Galicia, Castela e Portugal? ¿Como sería, cal sería a dotación que atendería ese rexistro? ¿Que acontece respecto desta realidade, sobre todo disto que denominan os propios bombeiros ese simulacro espectáculo?, porque se o posto de mando de Axega pois tardou, como sabe vostede, nun sinistro tremendo o 24 de xullo, dúas horas en chegar a Angrois, pregúntannos os propios bombeiros –e pídenme ademais que llo pregunte directamente–, pois por exemplo que realidade ten un simulacro en Laza no que se parte xa do posto de mando avanzado no punto. E eles dinnos directamente que isto que están a facer vostedes é un auténtico espectáculo, non hai nada de real. Pero tamén que nos explicite vostede aquí, xa que comparece, cal sería o tempo de reacción, de mobilización, de cada un dos medios empregados entre Castela, Portugal ou mesmo Galicia, que nos digan cal é a realidade. Vostede, que sempre fala de isócronas, concrétenos por favor cal sería esta realidade. Porque –insisto– o único que vivimos foi o sinistro de Angrois e a realidade amosou outra cuestión que non ten nada que ver con esta lectura. E, por outra banda, efectivamente, respecto desas pretensións de cooperación en materia cultural, simplemente a avaliación da ILP Valentín Paz Andrade fainos xa dicir que vostedes non van facer absolutamente nada do que están indicando neste propio proxecto. Por outra banda –e para ir rematando–, señor Rueda, respecto da cooperación laboral e empresarial, o único que fan vostedes é deslocalizar empresas, empresas do sur do noso país. Están deslocalizando liñas enteiras de produción, como sabe, coa conivencia e cooperación activa da Xunta de Galicia e coas patronais galegas. Levan esas empresas para o norte de Portugal, porque teñen salarios moito máis baixos –insisto–, coa conivencia da Xunta de Galicia, ou mesmo empresas relevantes que o están pasando terriblemente mal, que están de actualidade, como Alcoa, algunha vencellada tamén a temas de Portugal, ou mesmo tamén como empresas que teñen que ver na miña comarca por exemplo con Poligal, que teñen –sabe vostede– directamente liñas de actuación derivadas pois nese país de Portugal, que o único –insisto– do que se trata é de facer dumping social. E, por exemplo, señor Rueda, se están tan preocupados por cooperar, sería conveniente, xa que está tamén de actualidade a discusión sobre Grecia e o modelo social grego e as medidas que está implementando, pois por exemplo, para termos un dato –e ese dato é relevante en termos de exilio económico de Galicia para Portugal–, pois tendo en conta que nos subiron o salario mínimo interprofesional 3 euros, é dicir, que na actualidade temos un salario...
Remate, por favor.
...–remato– de 648 euros, Portugal ten un salario mínimo de 589 euros, señor Rueda, sería conveniente que, por exemplo, nos puxeramos a traballar para iso que vostedes din no papel, pois en conseguir marcos harmonizados para o salario mínimo interprofesional. E, por outra banda, o que estamos vivindo en termos sociais non fai falla que llo diga. Por exemplo, en materia sanitaria. É a fuxida, o exilio económico de profesionais sanitarios que non teñen futuro no noso país e que, efectivamente, van traballar a Portugal.
Grazas, señora Díaz. Grupo Parlamentario Socialista. Señora Soneira.
Grazas, señor presidente. Señoras deputadas e señores deputados. Señor Rueda, eu non sei se vostede concilia. Isto case sempre é unha función das mulleres. Eu hoxe tívenme que levantar ás 6 da mañá e antes de vir pois, claro, entrei na habitación dos meus pais, maiores, e un deles díxome que non durmira nada e pregunteille se estaba maliño e tal. E dixo: non, é que non peguei ollo pensando nas nosas relacións transfronteirizas, que non me deixan pegar ollo. Dígolle isto, señor Rueda, porque vostede podía escoller un amplo abano de comparecencias, aceptar comparecencias solicitadas polo noso grupo, que lle vou dicir exactamente que son 286, a vostede, ao presidente do Goberno, ao resto dos membros do Goberno e a outros que non son nin 60 nas bancadas de diante; e, sen embargo, todas elas, en total 286, están pendentes de que vostedes se dignen a aceptalas. E claro, a toda présa e con urxencia, para dar cumprimento seguramente a esta ansia que ten meu pai e esta preocupación polas nosas relacións transfronteirizas, vostede o día 2 solicita comparecer, o 3 rexístrase na Cámara e o día 4 o grupo maioritario –evidentemente, que para isto é imprescindible– decide incorporalo neste pleno. Recórdolle, ademais, señor Rueda, que vostede ten pendentes 19 peticións de comparecencia neste pleno do noso grupo, que non se digna a aceptar ningunha; e o señor presidente da Xunta, 36. Por certo, acaba de vir dunha viaxe. Aquí era costume, ata que chegaron vostedes, que o presidente da Xunta en todas as viaxes, e sobre todo nestas onde xogamos recursos europeos, comparecía. Díxollo a señora Paz: o que nos vén contar vostede xa nolo dixo o señor Gamallo, e, se quere que lle diga a verdade –tamén foi en comisión, e hai –digamos– outro ambiente–, pois case con máis concreción e case crendo máis o que dicía que o que transmitiu vostede aquí. É posible que as peticións de comparecencias nosas non teñan actualidade. Imos ver algunha. Hai uns días un tribunal certificou formalmente que o presidente da Xunta navegaba cun señor que tiña negocios criminais; está certificado polos tribunais. Estamos pendentes de que o señor presidente da Xunta veña aquí e nolo explique, nos diga onde foi, cantas veces, quen pagou e de onde era a neve. Vostede ten pendente comparecer aquí, señor conselleiro da Administración Pública, para contarnos por que se transmuta nun Moisés moderno e, de repente, as augas –non do Mar Roxo, senón dunha oportuna inundación– acaban cos expedientes dos contratos do Sergas da época Feijóo, da súa relación cun criminal certificado polos tribunais. E vostede pois diso nin sabe nin quere comparecer. Quizais hai outros asuntos que son de menos actualidade: financiamento do PP galego, as súas relacións co financiamento do PP nacional, os problemas de financiamento do PP en Ourense. O señor secretario xeral do PPdeG, vicepresidente da Xunta e conselleiro de Presidencia, ten solicitudes de comparecencia tanto en pleno como en comisión que lle parece que non son convenientes atender. Operación Zeta. Acaba de dicir un militante do Partido Popular –entrecomiñado– nun xornal: "El PP es la corrupción crónica y la deslealtad generalizada". E o secretario xeral do PPdeG, ao que se lle pide a comparecencia, tampouco. Quizá tamén, señor Rueda, conviña que vostede –debería pedila, xa lla temos pedido nós, facilitámoslle o traballo– viñera dar explicacións daquilo que vostedes chamaron a "trama agraria", e que tamén os tribunais certificaron que a única trama que había é a que montaba vostede un día como membro do Goberno e ao día seguinte como secretario xeral do PPdeG. E, de momento, vostede aínda non veu dar ningunha explicación. O señor Méndez Romeu solicita en todas as reunións da Xunta de Portavoces a comparecencia do señor presidente da Xunta para que veña dar conta dos datos do noso mercado laboral. Que se queres arroz, Catalina. A velas vir, señor Méndez, perda toda esperanza. Como Dante, xa o sabe, perda toda esperanza. ¡Eu que sei! Poderiamos falar absolutamente..., incluso vostede podería vir e podía pedir a súa comparecencia para explicarnos como unha comunidade como esta ten abandonadas as políticas de emigración e o 20 % da nosa poboación, como se non tiveramos relación ningunha histórica e actual con ese fenómeno. Pois non, o señor vicepresidente da Xunta vénnos contar –e eu diría que incluso en detrimento seu– aquilo que xa nos contou o señor Gamallo. Porque aquí si que volve caber –que xa teño utilizado nalgunha ocasión– aquela expresión do señor Fraga: ¡manda chover na Habana! Porque mire, ¿quen creu sempre na cooperación Galicia-norte de Portugal? Recordábao o meu compañeiro Abel Losada non hai moito: os concellos de esquerdas, cando gobernaba a esquerda en Vigo e en Oporto, que tiraban dese carro e que foi asumido por outro Goberno e por outro presidente –espero que ese dato tamén llo dea o señor Puy, porque seguramente o ten–, e que vostedes o único que fixeron foi ralentizar aquel motor que se puxera en marcha no seu momento. ¿Entende? Porque incluso en todos estes programas transfronteirizos de becas, de cooperación entre universidades, o único que utilizan vostedes son os recursos europeos para financiar pola porta de atrás e doutra maneira aquilo que vostedes lles retiraron do financiamento ordinario das universidades. Vostede vén aquí falarnos de converxencia, e xa llo dixeron antes. Bueno, eu non quero entrar, porque, ademais, eu, contrariamente a vostede, teño pouco tempo. Pero ¿vostedes viron os números de execución do Feder, que decae en Galicia, datos oficias da súa consellería? Salvo que os reconduza o novo conselleiro de Facenda, teñen vostedes o 35 % sen gastar. ¿E que nos vén contar? Nin unha programación concreta, simplemente nos leu un cadro de cales son as liñas básicas e os obxectivos que figuran na programación do propio Feder, da Unión Europea. Calquera de nós pode entrar aí e consultalo directamente. Bueno, algo que ten relación eu case diría directamente. ¿Vostede é consciente de que o noso PDR recibiu máis de 400 alegacións da Unión Europea e que, de facto, ten unha moción de censura e que veremos como o poñemos a funcionar?¿E esa é a programación do próximo período? ¿Vostede é consciente de que outra vez –e volvo citar o meu compañeiro Abel Losada– trouxo aquí o plan Juncker e o seu portavoz case, case lle dixo –¡home!, non vou utilizar a frase esta do Club da Comedia–, pero, pouco menos que perdoándolle a vida, dicindo: ¿pero de que me fala vostede?, ¡por favor!? Claro, pois estáballe falando de que o Goberno amigo de Madrid nin sequera os chama a vostedes para preguntarlles que queren incluír, en que programación, e vostedes veñen aquí contarnos non sei que. Fálame vostede da cooperación Chaves-Verín en temas sanitarios. A miña compañeira Carmen Acuña presentou iniciativas que foron votadas en contra polo seu grupo precisamente para coordinar todo iso. ¿Vostede quéreme dicir –e isto xa o temos debatido co señor Gamallo– cuestións absolutamente moi concretas, se vostedes non son capaces de coordinar con Portugal o descanso semanal de pesca, que fai que sábados e domingos a nosa frota estea amarrada e os barcos portugueses estean pesando a xarda que nós non podemos pesar e outras especies porque temos descanso semanal? E iso está facendo que moitos armadores de Galicia matriculen os seus barcos en Portugal. Son cuestións concretas, sencillas, que vostede non trouxo aquí nin un só balance de concrecións, señor Rueda. ¿Cantos puntos medrou o noso PIB...,
Vaia rematando, por favor.
...–remato, señora presidenta– concretamente, e en que sectores coa aplicación do período anterior, señor Rueda? Sinceramente, eu creo que é unha falta de respecto ao Parlamento non que traia vostede estes asuntos, que son moi importantes, e incluso unha falta de respecto ás políticas de cooperación, ás políticas de utilización sanamente dos fondos europeos. É unha falta de respecto que, caendo o que está caendo e chovendo o que chove, señor Rueda, vostede utilice o Parlamento sencillamente para rirse del e dos cidadáns de Galicia. Nada máis.
Grazas, señora Soneira. Grupo Parlamentario Popular. Ten a palabra a señora Pardo López.
Grazas, presidenta. Bos días, señorías, señor vicepresidente. Grazas tamén por vir comparecer por iniciativa propia e por considerar este como un tema coa importancia e protagonismo suficientes para traer a un pleno. Lamentablemente, non se deduce a mesma opinión nin a atribución da importancia dalgunhas das intervencións dalgúns dos grupos que anteriormente interviñeron. Pois ben, para as institucións comunitarias, a cooperación transfronteiriza entre cidades e rexións é un dos piares da integración europea e é tamén, na opinión do Grupo Parlamentario Popular, o mellor modo de conquerir na práctica o espírito real de cidadanía europea. Por isto, desde o Grupo Parlamentario Popular e despois da súa comparecencia, só podemos recoñecer que no marco da Unión Europea a Xunta de Galicia ten feito un traballo de liderado de alianzas estratéxicas. Vémolo na evolución da eurorrexión e dos proxectos innovadores que a través da comunidade de traballo ou da agrupación europea de cooperación territorial se teñen lanzado e executado respectivamente. Vémolo na macrorrexión, en quen a ideou e a lanzou, esta Xunta de Galicia, e en quen a fixo crecer, esta Xunta de Galicia. Vémolo nesa alianza transnacional iniciada en 2009 para a consecución da rede de seguridade de fondos europeos no programa marco en que xa nos encontramos. E aproveito, señora Paz –como ten eses apuntamentos no despacho–, para dicirlle que converxer pode que non converxeriamos igual, pode que non superásemos ese 90 %, pero tamén lle digo –e iso témolo debatido moitísimo en comisión e o sabe perfectamente– que somos un caso, que conseguimos ser –a Xunta de Galicia– un caso único en España. E doulle números. Falaba vostede de Asturias, ¿non?: 50 %; fálolle de Castela-León, fálolle de Valencia –33 %–, fálolle de Murcia, fálolle de Ceuta e Melilla –50 %–, polo efecto do fade in-out que comentou. Fálolle incluso de rexións alemás e Grecia, que conseguiron un pouco máis que nós, 75 %, ¿por que?, porque non conseguiron atinxir ese 90 que nós conseguimos superar. Por tanto, caso único en España e case caso único en Europa. E non só iso, senón que, ademais, non temos obrigación de concentrar os fondos no 80 % nas catro prioridades que a Unión Europea nos deu, senón que podemos facelo nun 60 %. Vémolo, señor vicepresidente, a nivel máis micro e non menos estratéxico, nas eurocidades, que consideramos que estruturas desta natureza constitúen un instrumento fundamental para o desenvolvemento futuro da cooperación transfronteiriza de segunda xeración. Vémolo, a nivel máis macro, cunha AECT máis veterana –dicía antes–, impulsada realmente polo actual Goberno, dado que foi a actual Xunta a que a fixo realidade –despois dunha sinatura meramente simbólica alá polo 2008–, co obxectivo final de converterse en axente dinamizador e de interconexión para a eurorrexión. Ou, dito doutro modo, moi moi simple: un: a Xunta de Galicia ten sabido aproveitar as oportunidades que lle ofrece o feito de pertencer a un Estado membro da Unión; e dous: a Xunta de Galicia cre nos beneficios da cooperación. Nas últimas dúas décadas territorios e cidades veciñas teñen executado proxectos de colaboración da máis diversa natureza, pero ninguén pode negar –e despois máis de oílo aquí, señor vicepresidente– que nese escenario de cooperación ten destacado exemplarmente Galicia; exemplarmente, porque así o oímos do propio ex comisario de Desenvolvemento Rexional no pasado ano 2014. Sei que me repito, porque aproveitei para utilizar as súas verbas e os que quixeron puideron oílo na súa estancia aquí en Galicia. O señor Johannes Hahn ao presidente Feijóo dixo textualmente: "Tuve la oportunidad de ver directamente lo que puede hacer la política regional de la Unión Europea si se combinan talento local, visión e innovación." Exemplarmente, porque Galicia, ademais de pola súa eurorrexión, destaca por esas outras fórmulas de cooperación transfronteiriza que a Xunta impulsa e que xa mencionei. Exemplarmente, porque moitas das iniciativas e proxectos concretos de cooperación co norte de Portugal teñen sido consideradas boas prácticas pola Comisión Europea, e eu diría máis: a colaboración entre Galicia e o norte de Portugal constitúe un exemplo de boa práctica en si mesma. Exemplarmente, porque este Goberno presentou o primeiro plan de investimentos conxuntos transfronteirizos da Unión Europea, cando moitos continúan instalados na filosofía de conseguir fondos para duplicar investimentos a un e outro lado da fronteira. E un longo etcétera de exemplaridades. Xa o señor vicepresidente deu aquí moitos números, que obviamente non vou repetir, pero, por falar de dous que evidencian a palabra exemplar que teño insistido en repetir anteriormente. Das pouco máis de sesenta fórmulas de conurbacións transfronteirizas existentes da Unión Europea, catro están conformadas a diferentes escalas entre Galicia e o norte de Portugal, e das pouco máis de trinta AECT que existen nunha vintena aproximadamente de Estados membros do total da Unión Europea, dúas están en Galicia e no norte de Portugal: a AECT Galicia-norte de Portugal e, por outro lado, a de máis recente creación Chaves-Verín, exemplo de cooperación transfronteiriza de segunda xeración, probablemente a máis pequena desde o punto de vista poboacional na Unión Europea. Por outro lado, o novo escenario orzamentario europeo –quero dicir– prima as alianzas territoriais para optar aos fondos destinados a fomentar a economía produtiva e xeradora de emprego. No novo período de programación comunitaria que se vén de abrir resulta necesario lanzar o debate sobre aqueles desafíos que deben ser afrontados pola cooperación transfronteiriza para manter as dinámicas de desenvolvemento que foron impulsadas nos últimos anos, e Galicia xa o lanzou. A Comisión Europea planteou favorecer as fórmulas de cooperación cunha nova liña de subvencións en propiciar a maior racionalidade no gasto público, e Galicia, a Xunta de Galicia, recolleu rápida e intelixentemente ese guante en diferentes escenarios, como os que xa o vicepresidente aquí mencionou, pero que quero recapitular: co fortalecemento da comunidade de traballo Galicia-norte de Portugal; co impulso definitivo da AECT, que está a conquerir o ambicioso reto da implicación do sector privado na cooperación transfronteiriza como un modelo de coparticipación e corresponsabilidade; co apoio da existente eurocidade Chaves-Verín e o impulso para a creación da xa existente eurocidade Tui-Valença; coa creación por iniciativa galega da macrorrexión e dos seus crecementos con novas adhesións como a de Asturias, porque parece ser que o Partido Socialista, señora Soneira, noutras comunidades si cre na cooperación transfronteiriza e se une a Galicia para poder ser máis fortes neste novo programa marco comunitario. E do PIC –por non repetirme tampouco coa ampla exposición xa feita polo vicepresidente– só recapitulo os catro piares que nos comentou, e quero salientalos polo enganche que teñen precisamente cun dos documentos máis importantes na opinión do Grupo Parlamentario Popular destes momentos –refírome á estratexia de especialización intelixente da nosa comunidade–: unha eurorrexión innovadora que aposta pola innovación e a transferencia, unha eurorrexión competitiva que aposta polo emprego, unha eurorrexión cabeceira en calidade e medioambiental e patrimonio e unha eurorrexión exemplar na capacitación institucional. O PIC soubo incardinarse nas directrices da Europa 2020 e agora temos que buscar o enganche –como dicía– adecuado para os intereses en desenvolver en cada momento. Con este documento e co anuncio que aquí fixo o vicepresidente dunha estratexia de especialización intelixente, unha RIS transfronteiriza, creo que están ben definidas e claras as liñas de traballo. Mentres desde Bruxelas se recomenda a Europa, en xeral, que o futuro da cooperación transfronteiriza debe nacer de iniciativas locais e dunha xestión común dos recursos dos territorios da fronteira, aquí, para mellorar a calidade de vida dos cidadáns, nós xa temos aquí dúas iniciativas de eurocidades. Nós, en Galicia, xa podemos e sabemos falar de planificación conxunta dos territorios transfronteirizos, do desenvolvemento conxunto e harmónico de servizos compartidos, esenciais para o desenvolvemento socioeconómico e para unha mellor calidade de vida nos territorios da fronteira. Parabéns, señor presidente, porque consideramos que podemos dicir, sen dúbida, que temos a eurorrexión máis cohesionada, polo menos cando menos máis cohesionada do sur de Europa. Eu quixera facer algúns apuntamentos sobre o que aquí se dixo, e diríalle, por exemplo, á señora Díaz que, de aquí a que chegue á súa casa –falaba de onde estaban eses 19.000 millóns de euros que se investiron en Galicia que chegaron nos últimos anos–, de aquí a que chegue á súa casa, asegúrolle que pasará e pisará por moitísimos investimentos que se fixeron con eses 19.000 millóns de euros. Do I+D+i só lle dou un exemplo, que o vicepresidente tamén mencionou nesa cooperación transfronteiriza exemplar en Europa. Remítome ao exemplo do Instituto de Nanotecnoloxía de Braga. Á señora Soneira diríalle...
Vaia rematando, por favor.
...ou insistiríalle en que dixo que outros compañeiros doutras comunidades autónomas si que cren na cooperación transfronteiriza, como é o caso de Asturias. Ou doulle outro máis: Andalucía e o Algarve pediron recentemente o asesoramento da Xunta de Galicia da eurocidade Chaves-Verín e do Eixo Atlántico para fortalecer a súa cooperación transfronteiriza co Algarve. Señora Paz, afortunadamente, o señor vicepresidente repetiu iso da coherencia, repetiu o que xa o señor Gamallo nos contou o ano pasado, porque iso significa que hai coherencia e que se traballa moi unidamente nun Goberno que é un só...
Remate, por favor.
...e que non é un bipartito. Vou finalizar entón. Teño máis comentarios e respostas para algunha das dúbidas que os compañeiros deputados fixeron durante as súas intervencións. Grazas, presidenta.
Moitas grazas. Réplica do vicepresidente e conselleiro de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza.
Moitas grazas, señora presidenta. Señorías, bos días outra vez. Faláronme vostedes en xeral –creo que todas as portavoces da oposición, algunhas máis ca outras– da miña falta de paixón explicando o que son obxectivos concretos e cifras, porque aquí falamos de cifras, falamos de cantidades polas que están loitando moitos territorios, moitas administracións, e nós polo tanto temos que gañarlles. Eu creo que non. En todo caso, nada comparable á indignación xeral tamén de todas as portavoces que aquí falaron en nome da oposición porque veñamos ao pleno falar dun tema que lle importa tanto a Galicia. Polo visto, a vostedes impórtalles moitísimo menos que unha vez que se falara xa na comisión, aínda que agora esteamos a piques de empezar a falar de proxectos, abonda, e entón estes temas aburridos que non lles importan a vostedes nada, á xente que está esperando estes proxectos e que se abran os prazos, impórtanlles moitísimo máis afortunadamente, porque iso é dicir tanto como que lles importa o desenvolvemento de Galicia. Bueno, pois a vostedes parece ser que este tema no pleno lles sobra; a nós non; por iso falamos, por iso cremos que é importante falar neste momento, porque dentro de moi pouco se abren os prazos e polo tanto temos que estar –insisto outra vez– preparados para non perder un minuto. Dicíame a señora Martínez que non houbo ningunha crítica ao que fixemos durante este período e que así é moi difícil intentar acertar no seguinte. Pois, señora Martínez, as dúas cousas: críticas, por suposto que as hai, acáballo de dicir a señora Carmen Pardo; aquí acaba de estar o comisario de Política Rexional, que non ten ningunha necesidade de vir aquí dicir cousas que non sexan verdade, dicindo que aquí se executaron ben os fondos, que están ben os proxectos que levamos presentando meses para que agora estean xa en disposición de acadar financiamento e que as cousas se fixeron ben. E veu aquí dicilo –e mire que hai rexións en Europa–, e veu aquí a Galicia dicir que as cousas se facían ben. [[Aplausos.]] ¡Mire que casualidade! Non creo que teña ningunha necesidade de dicir cousas que non son verdade. Pregúntome tamén por que o presidente da Xunta foi o designado no Comité das Rexións, entre tantos responsables de rexións en toda Europa, para facer un ditame de como se deben gastar ben os cartos. Será porque aquí o fixemos ben. ¿Que podemos acadar un 100 % de execución dos proxectos que se dan con cargo a fondos europeos? Podiamos. Eu creo que o 100 % non o conseguiron en ningún país de Europa, pero creo que unha porcentaxe importante, inda estamos no remate do período N+2 e pódolle asegurar que estamos facendo o posible para recuperar todo o tempo perdido que atopamos nos dous primeiros anos; chegamos aquí no ano 2009, os fondos tíñanos dende o ano 2007 e non se fixera absolutamente nada. É o principio, e por iso agora queremos facer as cousas dende o principio, que é cando se sentan as bases para investir os cartos europeos. Dende uns anos aquí si que viviron de costas. Será que pensaban que como non había crise se podía dispoñer de fondos de sobra e non eran necesarios os cartos europeos e deixaron pasar dous anos. Alégrome moitísimo a estas alturas de ter ese nivel de financiamento e eses eloxios dos responsables europeos. Críticas, ou autocrítica, por suposto, si; críticas de todo o mundo, tamén, pero tamén realismo dos que saben deste tema, dos que entenden, dos que teñen que decidir quen segue recibindo fondos, que din que as cousas aquí se fixeron ben. Falábame das cooperacións entre universidades, falábame do CER. ¡Oia!, o CER está colaborando no deseño do programa Iacobus, que non lles mereceu a vostedes ningunha reflexión. Eu creo que é importante, falamos del porque se está executando neste último período de execución dos fondos POCTEP, porque, por certo, a segunda fase está sendo aportada integramente polos nosos socios portugueses, non lle está custando nada a Galicia, e en cambio si que está permitindo que moitos investigadores, moitos docentes, moito persoal das universidades galegas poidan facer estadías e que tamén membros das universidades portuguesas poidan vir facer estadías aquí. Eu creo que é importante, que non se fixo antes, que está ben ter un Erasmus propio para nós e que iso dende logo contribúe a estreitar as relacións entre as universidades galegas e portuguesas, que non creo que sexa nada malo. Non se trata, como dicía –paréceme– a señora Paz, dun programa lingüístico e polo tanto..., non, non, trátase dun programa multidisciplinar no que ten que vir aquí persoal das once universidades galegas e portuguesas formarse en diferentes eidos; non confunda os termos e infórmese ben neses papeis que deixou no despacho, señora Paz. Dicíame a señora Martínez, falaba do Job Days e queixábase do nome. Mire, é o nome que lle dan en Bruxelas, é un programa patrocinado por Bruxelas, non creo que iso sexa o importante; o imporante é que nun día e medio que duraron as xornadas, ao final, efectivamente houbo 48 contratos de traballo. Nun día e medio penso que non está nada mal, pensando que é algo sectorial. A maioría deses contratos seguen a día de hoxe e son de carácter fixo e eu estou seguro de que o seguimento e as cifras cando remate ese programa se poderán expoñer, estou seguro de que se nun día e medio ou dous días se conseguiron 48 contratos, iso porque se trata de empezar a dinámica, seguiu e seguro que hai máis contratos agora. Para vostede o único importante é que se chame Job Days, porque –insisto– é o nome que pide Bruxelas que se dea para financiar eses programas, e creo que o importante é que a xente se contrate, e seguro que á xente que acadou un posto de traballo lle importa moito máis iso que como se chame. Dicíame a señora Tereixa Paz –e algunha portavoz máis– que por que veño aquí dicir cousas que xa dixo o director de Relacións Exteriores, o señor Gamallo. Mire, primeiro porque as cousas son como son, e polo tanto non por deixar de repetilas van deixar de ser como son, pero creo que é importante volver falar delas –insisto– nun momento do tempo que pasou dende que compareceu o señor Gamallo, no momento en que considerabamos que era necesario porque se empezaban a elaborar as estratexias, agora que xa están elaboradas chega o momento, en poucos meses, e todo está preparado e insisto en que falando de Europa isto é moi imporante, todo está preparado para empezar a solicitar proxectos concretos. Deseñamos os eixos. Faleille do programa de investimentos, está aí –logo deixareillo, supoño que o coñecerán; se non, déixollelo por se acaso–, e agora o que estamos rematando de elaborar –e aquí quería vir falar diso– é a estratexia RIS3 transfronteiriza, que é moi imporante, que ese vai ser o polo de atracción para acadar financiamento, que o que pedimos é que todo o mundo colabore, vostedes non quixeron saber, bueno. Eu díxenlles os eixos, vólvollos dicir outra vez: potenciar a investigación, o desenvolvemento tecnolóxico e o I+D+i, mellorar a competitividade das pemes, fomentar o crecemento sostible e a mellora da xestión dos recursos naturais, mellorar a capacidade institucional e a eficiencia da administración pública e promover o emprego. É que nisto consiste unha estratexia. Destas perchas teñen que colgarse as diferentes asociacións, institucións, administracións que van pedir proxectos amparados no POCTEP. É que iso se está elaborando, estamos falando con todo o mundo, pedimos tamén a colaboración dos grupos políticos da oposición, que penso que é moi importante, se lles deran importancia a estes temas. Non vai máis que diso, nada máis e nada menos. Se vostedes cren que non é importante e que con ventilalo de ano en ano nunha comparecencia en comisión era suficiente, e que se non se din agora os proxectos concretos, que son os que teñen que presentarse, se entenden de que vai isto, ¡eh!, pero como non os traemos agora, que non é o momento de traelos, entón non vale a pena falar disto, creo sinceramente que se están equivocando. Igual que se equivocan –paréceme– cando dicía a señora Paz que non veñamos contar historias porque falamos do 90 %. ¡Oia!, son as estatísticas europeas, é que son as que serven para medir se imos ter financiamento ou non, e resulta que se pasamos do 90 %, porque entran outros países na Unión Europea, non depende de Galicia, pero o que si depende é reaccionar fronte a esa situación na que o 90 % quedamos fóra dos fondos europeos. Mire, se todo o rigor que vostede aplica é o que me dixo no caso de Asturias, que tivo non sei se dicía o 75 % ou máis, de que viñamos aquí fachendear se Asturias sen facer nada tivo o 75 %. Infórmese ben, señora Paz; tivo o 35 % e chegou ao 50 % porque o Goberno socialista naquel momento tirou de fondos de cohesión que tiña España e que xa non ten, e probablemente, retraéndoos de Galicia, e puxo a Asturias no 50 %, no 55 %, con fondos de cohesión que eran para todos e foron para Asturias –non discuto se procedía ou non procedía–, pero, primeiro, eses fondos non foron para Galicia, e, segundo, Asturias por si mesmo non chegaba ao 35 %. Aquí imos chegar cos fondos sectoriais ao 80 %, non lle quite o mérito ao que o ten [[Aplausos.]] ou infórmese ben polo menos e non diga estas cousas, porque demostra que se non está informada diso é moi difícil que as outras cousas que diga teñan un mínimo de rigor. Agora virame dicindo que son un soberbio por dicirlle estas cousas. Non, son unha persoa que intenta vir aquí dicir cifras exactas, porque a todo o mundo lle interesa falar de cifras exactas cando falamos de cartos, señora Paz. Creo que isto é o que hai que dicir. Igual que me di que, nos fondos Feader, non, é que agora hai máis fondos Feader pero vostedes teñen menos. Efectivamente, señora Paz, porque hai máis países, porque entraron máis países, ampliouse e os fondos Feader van para os novos países. Inda así, se compara vostede a porcentaxe entre o que temos en número de países que se ampliou, inda así saímos gañando, pero supoño que esa conta non lle interesa facela. Das bolsas Iacobus xa lle falei, van dunha cousa diferente ao que vostede pensa, é un proxecto innovador, e alégrome de que haxa nesta segunda fase moitísimas máis solicitudes aínda das que houbo na primeira, o cal demostra que acertamos, o cal demostra que hai moitísimos traballadores das once universidades galegas e portuguesas que se interesan por estas estadías, a pesar do que vostede di. Mire, señora Díaz, un plantexamento inicial de que, sinceramente, se a paixón consiste en defender o modelo grego para aproveitarse dos recursos que nós queremos sacar de Europa, eu creo que por aí non imos ben; vostede cre que si, eu creo que non, sinceramente. Como vostede dicía, temos unha ideoloxía diferente, pero a nós o que nos interesa é que os cartos, as oportunidades que hai en Europa, á parte de filosofías e de protectorados alemáns dos que vostede me falaba, mire, hai uns cartos á disposición das rexións que saiban acadalos, que presenten proxectos concretos, que saiban facer boas estratexias, e nós estamos agora mesmo nese traballo. As filosofías e os plantexamentos doutro estilo e doutra dimensión deixámosllos para quen teña que facelos. A nós o que nos encargan os cidadáns e as cidadás galegas é que fagamos o posible para que os cartos que ofrece Europea veñan a Galicia. Outros plantexamentos doutro tipo pódeos facer vostede, pero iso non permite acadar fondos nun momento en que, como non os academos nós, os acadarán outras rexións e despois non haberá máis posibilidades. Falábame da Ariem 112. Se quere, un día falamos diso nada máis. Vostede sempre trae recados aquí dunha serie de xente, e di que así fala por todo, sempre está en posesión da verdade das emerxencias, e dime que lle diga concretamente quen ten o posto de mando nunha emerxencia concreta. ¡Oia!, para iso están os simulacros, para iso se fixeron os simulacros. Vostede di que houbo unha serie de participantes neses simulacros que os criticaron. ¡Oia!, pois os que estiveron alí, primeiro, non dicían iso, creo que os simulacros estiveron ben plantexados; e se a opción que vostede plantexa, pola contra, é dicir que non fagamos nada, porque isto non vale a pena para nada, e que cando haxa unha emerxencia nun territorio transfronteirizo que cada un faga o que poida e que mire só polos seus, e ao final non mirarán por ninguén, nós, dende logo, non estamos dispostos a iso. Hai financiamento europeo para facer este tipo de plantexamentos, nós imos facelos. Fálame, como sempre que fala vostede das emerxencias –que é sempre–, do camión que tardou dúas horas, e vólvolle dicir outra vez que o camión estaba esperando a que saíran as ambulancias. Prefiro que as ambulancias saquen feridos que entre un camión para presumir non sei de que. Naquela emerxencia actuouse ben e nós non presumimos de nada. Vostede segue co de sempre, porque cre que sabe moito disto, e sabe o mesmo ca min, o mesmo que lle poden dicir os demais, pero eu teño a vontade de acertar e vostede a intención de criticar sen construír nada, tamén en emerxencias, que é un tema no que deberiamos estar especialmente responsables. [[Aplausos.]] . E, señora Soneira, mire, permítame que lle diga, con todo respecto e xa que vostede colleu o exemplo: se vostede espertou os seus pais para que os seus pais lle confirmaran que este tema a vostede lle dá igual, escusaba espertalos e podían seguir durmindo. Non lle importa nada, non o preparou e para iso os dez minutos que tivo pasou oito e medio –que llos cronometrei– falando de todo menos disto. Como a min me interesa isto, cando fale disto, falaremos. Moitas grazas.
Moitas grazas. Rolda especial de aclaracións. Grupo Mixto. Señora Martínez.
Señor Rueda, a verdade é que non sei quen o dixo das voceiras da oposición, pero vén vostede aquí falar de xeneralidades que podiamos ter lido perfectamente no documento, non nos contou nada novo; sinceramente entón, para iso nos puido mandar un correo electrónico, lernos isto e xa está, porque realmente non aportou absolutamente nada. Pero, ademais, é que, cando eu falo de que falta unha análise crítica, eu non digo que o Partido Popular se autoliquide e se castigue, pero si é importante, sempre máis que gabarse dos grandes logros, analizar onde fallamos para poder dar pasos en positivo e mellorar, algo que o Partido Popular é incapaz de facer. Polo tanto, se non ten en conta a situación de Galiza e do norte de Portugal, o que é unha situación periférica no económico e no xeográfico, que marca polo tanto o noso futuro; unha Galiza que ten importantes carencias demográficas, económicas e en infraestruturas; polo tanto, máis ca compracencia, se queremos solucionar os problemas, teriamos que mirar que temos que solucionar, que se fixo, quen non solucionou os problemas e que hai que cambiar. Falaba dos fondos europeos, o ben que se empregaron os fondos europeos. Por iso temos o saneamento das rías solucionado, as vías de alta capacidade son todas necesarias e pensadas en función dos intereses do pobo, o sector pesqueiro está recuperado e cunhas cotas que están encantados os mariñeiros do noso país, tanto da pesca de baixura como da de altura. Non falemos do sector naval, que aplaude ao Goberno todos os días polo ben que se atopa o sector naval. E xa, como falabamos antes, o sector agrogandeiro, que está en plena ruína. E vostedes veñen aquí aplaudirse, é que eu non sei do que se aplauden. Dicía vostede, o Job Days, iso non ten importancia, porque vostedes non lle dan importancia ao idioma. Vostedes consenten todo, como se nos mandan a partir de agora ter todas as clases en inglés, ¡que máis lles dá! Se o galego para vostedes non é importante, máis ben parece que é unha molestia, que só serve para sacar a foto o 17 de Maio. Fala vostede tamén e eu faláballe antes ademais de que unha das cousas que hai que poñer en valor sería a lusofonía, o noso idioma en Europa, que non está en valor e ao que vostedes tampouco lle dan moita importancia. Falaba vostede de obxectivos xerais, mellorar a competitividade nas pemes. Eu, desde que estou no Parlamento, é o que escoito; agora, o que miro é que neste país as pemes están desaparecendo, pecharon un montón de empresas, seguen nunha situación moi difícil e o Partido Popular só lles ofrece propaganda. Polo tanto, non entendo a súa intervención nin entendo o seu triunfalismo. Despois de vinte e sete anos de éxitos do Partido Popular, Galiza ten os salarios máis baixos do Estado, as pensións máis baixas do Estado, unha emigración crecente –moi parecida á dos anos 60, aínda que agora marchan os nosos rapaces e rapazas con moita formación–, un desemprego cabalgante, unha natalidade desaparecida co envellecemento da poboación, un sector naval desfeito, un sector pesqueiro alarmado e desfeito, un sector agrogandeiro en desaparición, un sector industrial desaparecido tamén do noso territorio...,
Vaia rematando, por favor.
...os investimentos en I+D+i desaparecidos do noso país, e non digamos xa todo o referido a políticas de igualdade contra a violencia de xénero. ¿De que triunfos nos fala o Partido Popular se nestes vinte e sete anos non conseguiu arranxar nin un dos problemas graves do noso país? Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Señora Paz.
Grazas, señora presidenta. Señor vicepresidente, mire, quen lle resta importancia á temática desta iniciativa, desta comparecencia; quen lle resta importancia á cooperación transfronteiriza é quen vén aquí non dicir nada; quen vén aquí simplemente para ocupar un tempo ao mesmo tempo que nos amordazan aos grupos da oposición impedíndonos presentar iniciativas; quen vén aquí simplemente contarnos que é o que nós lle criticamos, señor vicepresidente –escoite ben; claro, se vostede está falando por teléfono e con todos os membros do Grupo Popular, é normal que despois non entenda ben o que nós lle dicimos–... [[Aplausos.]] Nós o que lle dicimos é que vostede..., nós non lle dicimos que non se poida vir en abril de 2014 e en febreiro de 2015 falar dun asunto se o asunto o require. Nós o que lle dicimos é que vostede veu aquí e concretou menos hoxe do que concretara hai un ano o seu director de Acción Exterior. O que lle dicimos é que moi pouco deberon vostedes traballar en cooperación transfronteiriza se non son capaces de aportarnos ningún dato máis a respecto do que nos aportaron hai un ano. Foi o que lle dixemos. E mire, das Iacobus, vostede, claro, é a primeira vez que vén aquí –porque vostede vén moi pouco ao Parlamento– e polo que vexo non se entera de nada do que se fala no Parlamento, nin sequera a xente que pertence á súa consellería. Porque das Iacobus dígolle que xa falamos o 29 de abril, pero tamén falamos o 13 de decembro, hai menos de dous meses; na penúltima Comisión 1ª que houbo no Parlamento falamos das bolsas Iacobus. E, polo tanto, eu hoxe non tiña interese en falar das Iacobus, porque hai dous meses que tiña absolutamente todos os datos, os mesmos que nos deu vostede hoxe aquí neste Parlamento. Por iso eu neste Parlamento, hoxe neste pleno, pensei que vostede, señor vicepresidente, viña dicirnos algo máis; que vostede viña facer unha avaliación en serio do que se conseguiu co Programa operativo 2007-2013; que nos viña falar en serio sobre se iso que vostedes venden como un logro como é ampliar a eurorrexión a Castela, a Asturias, a Cantabria e a non sei onde é realmente un logro, ou, como din os expertos en cooperación transfronteiriza, foi un obstáculo para que realmente se puidesen desenvolver os programas e que andaban vostedes máis distraídos en andar por aí facendo propaganda que en executar realmente a cooperación transfronteiriza. Iso é o que tiña que vir dicirnos hoxe aquí. E, despois, tamén tiña que vir dicirnos para o 2014-2020 algo máis que as epígrafes concretas que marca o Programa operativo europeo. Dicir cales eran as prioridades de investimento da Xunta de Galiza, cales eran as prioridades á hora de optar a eses programas europeos. E vostede non nolo dixo. Non nos falou de se o termalismo vai ser ou non unha prioridade. ¿Que é iso de desenvolvemento sustentable? ¿Me lo cuenta o me lo explica? ¿Van facer algo en relación coa Rede Natura 2000, que, ademais, temos compartida con Portugal, como é o Gerês-Xurés, ou non? ¿Que é o desenvolvemento sustentable? Mire, señor vicepresidente, mobilidade sustentable, é outra das epígrafes. Cónteme algo do tren Vigo-Oporto, ¿pódeme contar algo diso ou non? ¿Tampouco toca hoxe? ¿Non é un asunto de cooperación transfronteiriza? ¿Imos ter algún día electrificada na súa totalidade a liña entre Vigo e Oporto? ¿Cando vai ser iso? ¿Con que fondos? O Goberno portugués comprometeuse a investir 100 millóns de euros nesa electrificación, a Comisión Europea aprobou hai tres meses 35 millóns de euros para facer unha variante de 3 quilómetros e medio. ¿Hai algo máis?, porque con eses 35 millóns de euros, de 3 e medio, mais os 100 de electrificación, pois igual no ano 2030...,
Vaia rematando, por favor.
...na seguinte perspectiva, estamos falando de que pode estar rematada esa cuestión. Polo tanto, nós o que lle pediamos eran cuestións concretas. Cuestións concretas como, por exemplo: vostedes apoiaron neste Parlamento unha lei que di que hai que aprobar a lusofonía. ¿Non lle parece a vostede que a eurorrexión Galiza-norte de Portugal, ademais de ser unha oportunidade en si mesma, é unha oportunidade para establecer relacións comerciais e de todo tipo con todos os países da lusofonía? ¿É esa unha das liñas de actuación prevista dentro dese Programa 2014-2020? É que non nos dixo nada concreto, señor vicepresidente, e iso é o que lle reprochamos desde o Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Porque para nós, efectivamente, si que é importante a cooperación interrexional e son moi moi importantes os fondos europeos. Para vostedes, desde logo, ou non o son ou son moi incompetentes, porque, até onde sabemos...,
Remate, por favor.
...o PDR galego seguramente non vai ser o primeiro en aprobarse; é máis, bo é se é dos últimos en ser aprobado. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas, señora Paz. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Señora Díaz Pérez.
Señor Rueda, vostede ten un problema coa democracia, iso é o que lle pasa. Isto consiste en que vostede elixiu unha temática para comparecer, compareceu de oficio –como se di que comparecen–, elixe a temática e agora semella que lle parece mal que dende a oposición fagamos o traballo que temos que facer, que é exixirlle concreción e mesmo facer balance do que vostedes non están a facer. Iso chámase ter un problema coa democracia ou non saber ou non querer algo tan fundamental como é render contas. E a verdade, señor Rueda, é que vostede amosou que non viña preparado para esta comparecencia. Non está preparado, señor Rueda, non sabía realmente ou tomouse isto como unha especie de "maría" á que pouco menos que viña aquí para encher o tempo da primeira sesión do Parlamento. Mire, eu volvo falarlle de temáticas que se reflicten no plan. Por exemplo, na páxina 33 –para que me dea cumprida resposta se é capaz– fala de maneira contundente sinalando que a rexión Galicia-norte de Portugal se atopa nunha situación moi mala no que atinxe aos recursos de accesibilidade. Fágolle unha pregunta concreta, para que vostede cumpra coa súa función. Díganos que medidas concretas imos tomar no noso país para mellorar esta situación, nuns niveis de promedio que sinala o informe –repito, páxina 33– do 40 % ou o 60 %, no mellor dos casos, en relación coa media europea. ¿Que medidas concretas? Unha, señor Rueda, medidas de accesibilidade, situación caótica, lea o informe. En segundo lugar, señor Rueda, voulle falar tamén de cousas concretas de que fala o informe. Por exemplo, as medias de patentes son dramáticas, as medias galegas en relación con Portugal –non lle estou inventando nada, dío o propio informe–. A media galega está en 10 patentes por millón de habitantes, ¿non?, a media europea está en 111 por millón de habitantes. Señor Rueda, díganos que vai facer Galicia –insisto, xa que vostede fala de tanto I+D+i e xa que están enfurecidos os investigadores e investigadoras deste país–, que vai facer vostede para mellorar esas medias na consecución de patentes. Cousas reais, cousas elementais para modernizar un país, señor Rueda, díganos algo concreto. Tamén, señor Rueda, efectivamente, vostede fártase de falar de mellorar a competitividade das pemes. Unha medida, señor Rueda, ¿como? Concrete algo, díganos como. Concrétenos tamén que vai facer vostede para que se deixe de deslocalizar liñas de produción no sector do téxtil, no sector da automoción do sur do noso país, que se van directamente para Portugal. ¿Que medidas van adoptar? E tamén –aínda que non lle guste, señor Rueda– é a miña obriga, teño que vir aquí falar destas cuestións. Primeiro, fala o informe, facendo unha descrición profunda da situación na que nos atopamos en Galicia, de que hai unhas eivas importantísimas en Galicia para o financiamento dos proxectos vencellados á innovación e á tecnoloxía. Tamén, por favor, algunha medida concreta. ¿Que van tomar con Abanca, que estamos en risco xa de perder, porque vai ser absorbida ao prezo módico de agasallo que lle fixo o señor Feijóo á banca privada venezolana? Agora pasa á outra banca e todo está moi ben. ¿Que medidas imos tomar para que poidamos financiar estes proxectos? Eu tamén invítoo a que lea o proxecto, porque está clariño recollido, non me estou inventando absolutamente nada. E no que atinxe ás emerxencias –das que non lle gusta falar, señor Rueda, a pesar de que gastan 1 millón de euros en autobombo–, das que non lle gusta falar, preguntas concretas. Mire, voulle poñer un exemplo do que pasou hai uns días escasamente, concretamente na raia, en Vilardevós, ¿que pasou? Pois o que pasou é que chamaron ao 112, saíu o 112 portugués, ¿e sabe vostede o que pasou?, que non eran quen de comunicar co 112 galego.
Remate, por favor.
–Vou rematando xa, señora presidenta–. Entón –vólvolle dicir–, ¿como imos coordinar eses servizos de emerxencias? Por favor, dígamo, é a súa obriga. Organigrama de mando, ¿como van ser as redes de comunicación entre Castela, Portugal e mesmo Galicia? Supoño que vostede saberá iso. ¿Ou vaise montar o pollo que se montou con esta chamada ao 112? Porque –insisto– este é un caso real, eu sei que vostede o sabe, aínda que non lle guste falar disto. Terceiro, ¿cando imos facer os protocolos de actuación, señor Rueda?, porque non os hai, non os hai. E dígame concretamente: ¿canto tempo de reacción –a vostede, que lle gusta falar de isócronas, e remato, señora presidenta– vai haber se hai unha emerxencia na que teñan que actuar os tres efectivos, de Castela, de Galicia ou, se quere, de Galicia e Portugal? Por favor, dígame algo concreto para salientar ou mesmo dicir que hoxe esta comparecencia serviu para algo.
Grazas. Grupo Socialista. Señora Soneira.
Grazas, señora presidenta. Para empezar, señor Rueda, vostede sabe que a xente maior acostuma a espertar cedo. [[Murmurios.]] ¡Home!, claro, si que puxen eu o exemplo, eu supoño que vostede tamén se despide dos seus cando marcha e preocúpase de se quedan ben de saúde, de se teñen as pastillas ordenadas, para comunicarlles que xa lles queda máis ou menos todo. Si, dixen antes que eu conciliaba, non sei se vostede..., claro, pero élle así. Señor Rueda, ¿vostede cre realmente que o control que exercen vostedes sobre todo o país, en todos os sentidos, vai chegar ata incluso que pretenda que este grupo parlamentario fale do que vostede quere que falemos? Señor Rueda, claro, é que o conto sería para nota, porque, mire, eu creo nos curas que celebran misa, non nos curas que din misa de maneira rotineira e que non cren en nada do que alí pasa. E vostede vén aquí porque tocaba, porque se deron conta nun día de que non tiñan... ¡Home!, se vostedes non comparecían, algunha había que aceptar da oposición. Pois xa lle dixen que nós temos varios centos; o resto dos grupos, outros tantos. E, claro, vostedes tiveron esta cousa, vénlles a inspiración, porque non é certo que nós non creamos na cooperación. Señor Rueda, pero se esta deputada, cando vostedes me convidan ás asembleas, alí estou, recollo a documentación, estudámola, lémola. Xa o debatemos en varias ocasións, tanto na Comisión de Asuntos Europeos como na Comisión 1ª. Chamo na miña defensa unha testemuña, o señor presidente, que temos falado moito destes temas. Pero, claro, ¿que ocorre aquí, señor Rueda? Que vostede hai cousas das que non quere falar. E ten pedido expresamente a comparecencia, tanto en pleno como en comisión, e vostede non quere falar, señor Rueda. Por exemplo, hoxe lánzolle un reto: ¿a que non pide vostede a comparecencia para explicarnos o que está pasando por exemplo coa Unidade adscrita da Policía Nacional a Galicia? Eu rétoo para que pida vostede a comparecencia e nos conte por que promovía vostede unha persoa condenada nos tribunais por torturas ao máximo rango. ¿Por que? ¿Por que hai esta afinidade? ¿Por que en determinados temas o señor conselleiro de Presidencia, vicepresidente da Xunta, a pesar de que se lle pida expresamente, non quere comparecer? ¡Home!, pois eu creo que debería facelo. Falaba vostede, facía unha apelación á xente que está esperando por estes fondos europeos. Evidentemente, o sector agrogandeiro e forestal ten unha preocupación enorme. Sabe vostede que, se non nos aproban o PDR ou se nolo aproban tarde, ou este nivel de incerteza en que vostedes o teñen posto non se concreta, todos os programas da Xunta de Galicia en materia forestal, proxectos que se veñen desenvolvendo ao longo de anos, ou as medidas agroambientais, ou todo o equipamento que teñen pois desde as organizacións agrarias ata determinadas empresas de servizos que viven deses fondos e que achegan á formación un montón de servizos, o noso medio rural, ¿vostede cre que esa xente non está preocupada a día de hoxe? Aquí dá a impresión de que só se preocupa o Goberno, pero, claro, o Goberno resulta que presenta os papeis en Europa daquela maneira –tamén di misa en lugar de celebrar misa– e ao final cando Europa lle di: así non é, ¿como non van ter preocupación? ¿Cre vostede que non teñen preocupación as empresas acuícolas deste país?, empresas que están dispostas a meter recursos e que levan seis anos vostedes sen inaugurar un só metro cadrado...
Vaia rematando, por favor.
...dun proxecto acuícola neste país, cando entraron como entraron e dixeron o que dixeron. En fin, ¿que nos fala vostede de becas, señor Rueda, cando a OCDE lle acaba de dicir que é unha calamidade? Está escrito, é de onte ou antonte, ¡home! E, claro, véñennos dicir que é que nós non cremos na política de colaboración fronteiriza e transrexional. Mire, señor Rueda, sinceramente, vostede, como os curas que din misa e non cren en todo aquilo que fan alí, tamén vén aquí pois porque había que vir, había que vir, e o que non cremos no noso grupo é en vostede; non os achaque crenzas das que non renegamos, porque xa lle dixen antes que a paternidade, maternidade, e, sobre todo, deste lado e non dese, e que quen puxo os cimentos foron desde Vigo e desde Oporto cos gobernos socialistas, quen o consolidou, e agora vostedes conducen o coche máis mal que ben, foi outro Goberno e outro presidente que non é o actual. Nada máis, moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Popular. Señora Pardo López.
Grazas, presidenta. Señorías. Señora Martínez, dos grandes fallos que dicía tiña a cooperación ou ten a cooperación transfronteiriza da Xunta de Galicia só oín o exemplo do Iacobus. Pois eu reitero e congratulo o partido que está gobernando, porque xa 250 beneficiarios ata o momento nas dúas convocatorias. Falaba vostede de que unha fundación que estaba asediada nun país non podía pedir fondos europeos. Documéntese, señora Martínez. A Unión Europea exixe que as AECT escollan un país –España ou Portugal–, a AECT Galicia-norte de Portugal escolleu, precisamente España está en Vigo, para poder optar a xestionar fondos europeos e servizos e infraestruturas conxuntas. [[Aplausos.]] Quería vostede exemplos de cooperación en pemes. Bueno, pois foi o Partido Popular, concretamente unha administración local do Partido Popular, a de Verín, e unha administración local do PSD –irmán do Partido Popular en Portugal– a que creou –e con isto respondo tamén á señora Paz– os primeiros paquetes turísticos transfronteirizos na unión Europea; administracións do Partido Popular. Dicía vostede que isto se tiña que ver na mellora da calidade de vida, a cooperación transfronteiriza tiña que mellorar a calidade de vida. E cando no día a día dos cidadáns da raia, da zona de fronteira, hai algunha mellora no acceso ou ao ocio ou ao negocio, iso é mellora de vida. E asegúrolle, de primeira man, que o Partido Popular está a conseguilo, grazas –e non só– á cooperación transfronteiriza. Señora Paz, eu si que lle dou algunhas novidades desde o ano 2014, desde que estivo aquí o señor Gamallo, en relación coa comparecencia do señor vicepresidente. Unha RIS transfronteiriza, a primeira da Unión Europea. Obxectivos en volume para o próximo POCTEP, Programa operacional de cooperación transfronteiriza España-Portugal. Balance do POCTEP que estamos a punto de finalizar; coñece tan ben coma min a regra N+2, ou sexa, a punto case de finalizar. Volume definitivo conseguido de fondos europeos para o programa marco que agora iniciamos. E quéreme falar de termalismo. O primeiro hotel balneario escola da península Ibérica foi deseñado grazas a fondos europeos. Como ben sabe, os fondos europeos agora non queren cemento, queren I+D, que se falou aquí moito disto. Bueno, pois o primeiro hotel balneario escola está deseñado na eurocidade Chaves-Verín. Grazas a fondos europeos fíxose o proxecto arquitectónico, grazas a fondos europeos deseñouse o contido programático e grazas a fondos europeos estableceuse o plan de acción para ese hotel balneario escola. Agora ten que entrar o sector privado para o seu desenvolvemento –digamos– físico e tanxible. Debería alegrarse, como ourensá –porque eu entendo que en Ferrol ou na Costa da Morte non coñezan o POCTEP, viven a máis de 150 quilómetros da fronteira e, polo tanto, non teñen acceso a el–, pero, como ourensá, debería alegrarse do ben que vai encamiñado o termalismo ourensán. [[Aplausos.]] Señora Díaz, empéñase en comparar o PIB per cápita, en comparar as medias de patentes, en comparar non sei cantas cousas. Non viñemos falar de comparación, viñemos falar de cooperación, que son cousas ben distintas. E, señora Soneira, para finalizar, vostede estaba en Baiona –estou segura de tela visto alí–, hai un ano atrás, onde nos falaron dese plan de investimentos conxuntos. E como ben dicía o señor vicepresidente, polo menos, podía ter lido o pen que aí se nos deu con ese plan e falar algo diso aquí hoxe. Sen subxectividade, señorías, aquí falóusenos, o vicepresidente falou de cooperación en materia de sanidade, en materia de educación, en materia de turismo, no ámbito empresarial en xeral, no cultural, no medioambiental –visite, señora Martínez, a ecovía do Támega, pagada con fondos europeos, transfronteirizos, por certo–, en materia de xestión de emerxencias, en materia de linguas e en materia de patrimonio e un longo etcétera. Sen subxectividades e con datos, o vicepresidente falounos de resultados sociais, en persoas beneficiadas directamente polas iniciativas concretas e en resultados económicos de consecución de fondos. Sen subxectividades. Non é por casualidade que fose o presidente de Galicia o escollido para ser redactor do ditame de recomendacións para un mellor gasto no Comité das Rexións. E agora si, unha subxectividade –a última, para finalizar–. Xaneiro de 2009 –por tanto, momento preelectoral, aquel 1 de marzo de 2009–, Guimarães, Portugal, Asemblea do Eixo Atlántico, xunta presente: alcaldes galegos e portugueses de diferentes cores, esta que vos fala tenente alcalde. Isto non é a sinopse dunha película, era para chamar simplemente a vosa atención. Un deputado da bancada da esquerda, que hoxe é deputado –naquel momento non o era, con outro cargo–, comenta nos bastidores: nós, disto de traballar conxuntamente cos portugueses, aproveitar sinerxía e establecer estratexias en común, non sabemos nada en comparación co que impulsou don Manuel Fraga e o Partido Popular ata o ano 2005. Esta que volo conta oíuno en xaneiro de 2001.
Moitas grazas, señora Pardo. Remate, por favor. Ten a palabra, para pechar o debate, o vicepresidente e conselleiro de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza, don Alfonso Rueda Valenzuela.
Moitas grazas, señora presidenta. Señorías, lamento dicírllelo: se comparezo eu ou comparece calquera membro do Goberno, para falar de cousas que non son interesantes; se non comparecemos, é porque non nos interesa falar de cousas das que a vostedes lles interesa falar. Nós falamos aquí de cousas que cremos que son importantes, outra cousa é a importancia que lles dean vostedes despois, pero comparecemos sempre para falar de cousas que cremos que importan ao conxunto dos galegos. Despois, o resultado pois pode ser como o que acabamos de ter esta mañá. E ten razón, señora Paz, estaba falando por teléfono cando vostede estaba falando, porque aínda creo que vén aquí cun pouco de rigor, e estaba cotexando o dato de Asturias. Xa vin que non me respondeu, evidentemente; pois xa lle dixen, se o seu rigor en todo é como as cifras que dá de financiamento, pois así nos pode ir. Señora Soneira, claro, vostede dime: non, é que como eu non entendo a democracia, pois resulta que veño aquí pretendendo que vostedes me falen do tema que nós propoñemos na comparecencia, cando vostede poden falar de calquera cousa, como por outro lado fixo. Vostede foi quen meteu o tema da súa familia. Eu díxenlle, con todo respecto, que sinceramente, para iso, non facía falta que lle dixera nada, pero vostede foi a que o meteu. Dígoo porque despois, como fixo outra alusión, hai que pensar un pouco en como empezan as cousas. Pero, en todo caso, voume ao que me interesa de todo o que dixo sobre a comparecencia, e dígolle: si, eu sinceramente, tonto de min, inda espero que, cando nós plantexamos unha comparecencia, vostede fale cos datos, e preparando a comparecencia, daquilo que nós vimos plantexar; non o fixo nin na primeira nin na segunda vez. Que, por certo, téñolle que dicir que vostede dicía que nós vivimos malamente do que fixeron os gobernos socialistas. Vólvolle dicir: do ano 2007 ao ano 2009, cando había cartos porque inda non había que loitar, porque aínda non saïamos no ano 2007 do 90 % e, polo tanto, do obxectivo de converxencia, chegamos e estaba todo sen executar. Polo tanto, vostedes conseguirían cartos, que viñan de seu, porque estaba por debaixo do 90 %, pero non executaron absolutamente nada. E, por certo, tamén, falando de cooperación transfronteiriza España-Portugal e Galicia-norte de Portugal, teño que dicir que foi un Goberno socialista o que deixou que se fora a Estremadura a autoridade de cooperación en materia de fondos transfronteirizos, que é onde se decide, realmente, ao final os proxectos que se propoñen desde Galicia, e aquí nos deron ao final o premio de consolación da FP que nós agora estamos utilizando. Non se falou nada aquí. Eu plantexeino, pero a vostedes a iso non lle dan ningún valor. Nós si llo damos. E téñolle que dicir que cando chegamos nós, no ano 2009, despois de facer moita propaganda, eu crin que era un centro que estaba funcionando, pero resulta que non tiñan nin sede, nin persoal, nin orzamento, non había absolutamente nada, e houbo que poñelo en marcha de présa e correndo, porque xa pasara a gran oportunidade de ter aquí o centro de decisión que vostedes lle deron a Estremadura, inda desprezando o feito de que aquí case o 45 % dos fondos de cooperación transfronteiriza se xestionan desde Galicia, e moi pouco desde Estremadura. Pero, claro, había que ir a Estremadura, porque supoño que terían algún favor que pagar. Esa foi a cooperación transfronteiriza tal como a entendía o Goberno socialista. Polo tanto, os datos son os que son, e agora que me veña vostede dicindo que fixeron grandes cousas e nós nada, xa lle dixo a señora Carmen Pardo a tradición que temos nós, que vén de moitos anos, non vén de agora, e queremos seguir tendo eses fondos. Señora Díaz, vostede sempre sabe moitísimo, eu non sei nada, eu veño aquí sen prepararme nada, veño aquí a que vostede me diga como hai que facer as cousas. Mire, xa lle dicía, voulle deixar aquí o PIC, que evidentemente non o coñece. É que, de verdade, que o POCTEP vai diso, vai de facer as propostas –e están aquí a todo o que vostede me preguntou e moitas cousas máis, teño aquí subliñadas as que preguntou, pero hai moitas máis–, qué queremos facer despois de detectar os grandes problemas, efectivamente, en todos os eidos que ten Galicia e o norte de Portugal, e agora chega un momento durante estes meses –e por iso é esta comparecencia– de que todos aqueles interesados en aportar proxectos e conseguir financiamento o fagan. Aquí está como queremos responder ás cousas, como queremos intentar solucionar de acordo con grandes marcos estratéxicos, non pide unha concreción, que é o que hai que facer agora, é o que estamos facendo coa RIS3 e é o que queremos que fagan as empresas, asociacións. E que isto vai de todo isto, señora Díaz, e que se non lle explican como vai o POCTEP e como se conseguen fondos, é moi difícil explicárllelo, e, dende logo, é moi fácil que vostede me diga estas sobradas que me di sempre, respóndame concretamente a preguntas concretas da ciencia eterna que vostede sempre ten sobre todo. Mire, isto non vai así, xa lle dixen: hai moitas cousas das que os dous sabemos o mesmo, o malo é que eu o recoñezo e vostede sempre sabe de todo. Déixollo para que se ilustre un pouco máis, [[Aplausos.]] déixollo para que se ilustre un pouco máis. Pero disto pódolle dicir que, sobre proxectos e como destinar os fondos, eu, pola miña responsabilidade de goberno, estou obrigado, afortunadamente, a saber bastante máis que vostede. E, mire, por último, eu alégrome, para pechar esta comparecencia –xa que me corresponde, por pedila en nome do Goberno–, de estar coincidindo coas universidades en que este é o momento de unirse para conseguir fondos e para presentar proxectos que non terían financiamento se non fora doutra maneira. Creo que isto é importante, e todas as universidades, as tres galegas e as oito portuguesas, así o entenderon. Alégrome de estar coincidindo cos sindicatos, que, fóra dos lexítimos intereses que defende cada un, se deron conta tamén de que é o momento de estar unidos e de que Europa e a cooperación transfronteiriza é unha oportunidade, e así o imos explicitar dentro duns días nesa reunión que imos ter, para dicir que aquí estamos unidos, para presentar proxectos concretos, en aras, efectivamente, de conseguir unha cada vez máis converxencia entre o mercado laboral do norte de Portugal e de Galicia, que estou de acordo en que agora mesmo non converxen, e iso crea problemas, pero tamén están de acordo os sindicatos, tamén están de acordo a autoridade do norte de Portugal, e por iso nos imos reunir, e eu alégrome de coincidir niso. Alégrome de ter coincidido, por exemplo, con Andalucía. A vostedes iso tamén lles parece, á señora Paz parecíalle unha cousa que viña ¡bah!, se Asturias non fixo nada e conseguiu máis. Alégrome de ter coincidido con Andalucía nesa unión, á marxe de cores políticas, para conseguir o que tamén conseguiu Andalucía, que é ter esa rede de seguridade, e non deixar de percibir fondos que iamos deixar de percibir, señora Paz, se non tivera habido esa unión e non tivera habido esa converxencia por riba de cores políticas. Alégrome de que Andalucía lle dera a importancia que vostede non lle deu. E alégrome tamén de coincidir con Asturias, xa que falamos doutro goberno, que non é do Partido Popular, en que é importante unirse, é importante crear redes cada vez máis grandes para conseguir un financiamento que cada vez se lles escapa máis ás pequenas asociacións, e cada vez Europa destina máis á xente que traballa con tempo, que traballa con rigor, que non cae en demagoxia e que entende que Europa, á marxe de grandes filosofadas que poidan ter algunhas e grandes plantexamentos que non lle corresponden á Comunidade Autónoma, Europa é estar traballando con antelación, estar traballando con rigor, ter unha bagaxe detrás e non deixar escapar cartos, que se nós deixamos escapar irán con seguridade a outros que non están perdendo o tempo. Moitas grazas.
Moitas grazas, conselleiro. Alteración da orde do día.
Antes de suspender a sesión, comunicar ás súas señorías dúas alteracións da orde do día, as que teñen que ver –creo que son coñecedores xa todos os portavoces– coa proposición non de lei que está na orde terceira, 4.3 de AGE, que se substanciará hoxe ao inicio do Pleno –que xa lles adianto que será ás catro e media–, e a 4.4, que se substanciará mañá despois das preguntas ao presidente, e as PNL 4.6 de AGE e 4.7 do BNG, que se debaterán de xeito conxunto. Polo tanto, suspendemos a sesión ata esta tarde ás catro e media. Moitas grazas.
O punto 4 da orde do día, proposicións non de lei, como xa foi comunicado pola mañá, ten unha alteración da orde do día. Polo tanto, comezamos coa seguinte proposición non de lei. Proposición non de lei do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de Dª Yolanda Díaz Pérez e Dª Eva Solla Fernández, sobre a posición do Parlamento de Galicia e a actuación que debe levar a cabo o Goberno galego en relación coas quendas de traballo propostas na xuntanza do 21 de novembro de 2014 para o persoal adscrito aos centros asistenciais dependentes da Consellería de Traballo e Benestar
A esta proposición non de lei non se presentaron emendas. Ten a palabra, para formulala, dona Yolanda Díaz Pérez, do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda.
Boas tardes. En primeiro lugar, quero darlles a benvida ás traballadoras que se atopan no hemiciclo, xunto con nós, de distintos centros de Benestar e tamén a outras que están, efectivamente, no interior do Parlamento porque non poden estar no propio hemiciclo. Vaia por elas, porque, sen lugar a dúbidas, son as que están a sufrir as consecuencias da política que está a practicar a Consellería de Benestar no noso país. En segundo lugar, quero lamentar o escaso interese que ten a conselleira de Benestar sobre esta problemática. Dígoo porque nin sequera se molesta nesta substanciación en facer presenza e mesmo, insisto, en interesarse por unha problemática severa que están a vivir os traballadores, as traballadoras, ou que está a vivir un servizo público fundamental no noso país. Este é o interese que ten a responsable política do ramo. ¿Que é o que estamos interesando nesta iniciativa? Pois algo tan evidente que sei que coñecen perfectamente os homes e mulleres do Partido Popular. Como sabedes, estivemos varios meses visitando os centros de benestar da provincia da Coruña e coñecemos de primeira man, perfectamente, o que está acontecendo nos centros de benestar, sobre todo no que atinxe ao réxime de escravismo que o Partido Popular está practicando coas traballadoras –practicamente todas elas traballadoras– e tamén traballadores, que sofren, insisto, as súas consecuencias. A primeira e fundamental é que, efectivamente, o Partido Popular, como saben vostedes, ten ditado a Lei 1/2012, do 29 de febreiro, que ataca directamente os dereitos dos traballadores e traballadoras da función pública. Pero esta norma tamén leva consigo a suspensión dun precepto básico e fundamental para os traballadores e traballadoras dos centros dependentes de Benestar, como é xustamente o artigo 19 do V Convenio colectivo da Administración pública, que paso a ler. Di así: "Descanso e festivos. Descanso semanal. Os traballadores e traballadoras terán dereito a un descanso mínimo de dous días ininterrompidos, que, como regra xeral, abarcarán o sábado e o domingo. Naqueles centros nos que sexa necesaria a prestación de servizos os sábados e os domingos, poderán establecer previsións necesarias para que os traballadores e traballadoras disfruten do descanso semanal anticipadamente". Segue en distintos preceptos, en todo caso, sinalando cales son as características da prestación deste servizo público en días festivos, en domingos ou mesmo, insisto, en fins de semana. ¿Que aconteceu? Bueno, o que aconteceu é que a suspensión do artigo 19 do V Convenio colectivo digamos que nun réxime ordinario da Administración pública causa prexuízos, pero non causa tantos prexuízos como estas traballadoras e traballadores que pasan a prestar os servizos en centros que son híbridos; é dicir, non pasa nada en traballadores e traballadoras que con normalidade traballan de 8 a 3, por dicilo así, pero, efectivamente, non é o caso das traballadoras que hoxe están aquí. Son traballadoras que, como nos centros sanitarios, traballan durante os 365 días ao ano as 24 horas ao día; é coma se foran ou coma se se tratase de centros, insisto, de carácter sanitario. Por tanto, como tales centros, requirirían deste descanso mínimo obrigatorio que está exixindo a normativa e do que, por certo, xa temos distintas sentenzas gañadas polas traballadoras referidas a conflitos colectivos, que gañaron –insisto– os sindicatos de clase que reclamaron. E eu quero dicirlles, para que o coñezan, que estas traballadoras están traballando –digamos que prestando un servizo público fundamental– con persoas en moi malas condicións, como se poden imaxinar, con escasos recursos de todo tipo, materiais; pero o máis grave é que a suspensión deste artigo 19 do V Convenio colectivo o que provoca de facto é que elas traballen durante sete días á semana de maneira seguida e que mesmo con alteracións pode darse o caso de que traballen durante nove días seguidos, descansen un e que non se lles respecte o día de vela, e mesmo tamén hai moitas traballadoras e traballadores que só chegan a descansar unha fin de semana ao mes. Esta é a política que practica o Partido Popular de conciliación da vida laboral e familiar. Esta é a realidade da política de propaganda que practican vostedes. Dicía que hai dúas sentenzas do Tribunal Superior de Xustiza de Galiza do Social que cuestionan, combaten e mesmo anularon as carteleiras que tiña firmadas e substanciadas o Partido Popular, a conselleira de Benestar –hoxe non presente–. Pero hai unha trampa maior que practica o Partido Popular –e que o saben, ademais–, que é o que ten a ver con ese pretendido descanso que vostedes defenden, que é o solapamento coa necesaria xornada de descanso dun mínimo de 12 horas que establece o Estatuto dos traballadores. Eu vou ler o que di exactamente unha das sentenzas respecto desta cuestión. E di así: "En efecto, conforme a xurisprudencia do Tribunal Supremo, o empresario debe impedir que o descanso semanal de día e medio se solape co descanso diario de 12 horas e se faga en cómputo semanal ou bimensual". Para seguir dicindo: "O certo é que os períodos de descanso semanal e diario son distintos e obedecen a diversa finalidade, debendo por iso computarse de forma separada; debendo comezar as 12 horas de descanso diario unha vez que terminara a xornada de traballo para posibilitar a recuperación diaria do traballo, comezando –e di a sentenza– o cómputo aquí de dous días de descanso semanal só despois de que disfrutaran, efectivamente, das 12 horas de repouso diario". A Consellería non soamente non respecta as sentenzas que se teñen ditado, senón que, na negociación que se emprendeu para negociar as carteleiras deste ano 2015, erre coa mesma. E vou ler literalmente as instrucións que emanan da Consellería. "Coa finalidade de cumprir co artigo 18.6 do convenio colectivo, queremos proceder a negociar a carteleira." ¿E cales son as condicións da secretaria xeral técnica da Consellería? Primeiro, realización de 7 días de traballo consecutivos, realización de 3 noites consecutivas de traballo como máximo e a garantía dun descanso mínimo de 48 horas. Suma e segue, para que vostedes vexan como están vulnerando permanentemente os dereitos das traballadoras. Pero, dito isto, a situación do persoal é tremenda. Quero sinalar a situación de moitos dos centros que se atopan en malas condicións, pero vou salientar dous: un, o centro de maiores de Caranza. Calquera sabe como se atopa. As fotos falan por si mesmas, con buratos evidentes e cunhas obras que son terceiromundistas. Pero, se me permiten, tamén a situación de maneira sinalada do centro de Oleiros. Voulles dicir que me gustaría que a voceira do Partido Popular explicite aquí cales son as razóns, por exemplo, de por que o director do centro de Oleiros conta cunha casa no centro, sufragada con recursos públicos, e unha casa, ademais, que ten a sorprendente nova de gozar dunha piscina, que, en teoría, foi un proxecto para ser disfrutado polos usuarios e usuarias do centro, e que está sendo empregada directamente polo director desa casa. Pero, ademais, quero sinalar que as condicións nas que presta o persoal de Oleiros o seu traballo son de escravitude e son dos tempos escuros do franquismo. Hai un réxime de terror no centro de Oleiros que non soamente reprime as traballadoras e aos traballadores que se atreven a interpoñer, por exemplo, ou a reivindicar os seus dereitos, senón que, ademais, hai ameazas, non veladas, senón ameazas reais. A situación do centro é insostible. Eu á señora Rodríguez convídoa –igual que á conselleira non presente– a que visite o centro para que vexa en que condicións se atopan. Hai 284 usuarios e usuarias. Para que o saiban, non cumpren coas normativas, teñen que traballar dúas persoas conxuntamente; é imposible. Está atendendo unha soa traballadora, por cada noite, cada planta e carece dos medios materiais imprescindibles. Por exemplo, como saben, non nas plantas baixas, senón na terceira, na cuarta e na quinta planta, as camas non son eléctricas, son de manivela e non hai grúas –agora van comprar dúas grúas–; é dicir, carecen dos elementos mínimos para prestar ese servizo cunhas funcións, digamos, de certa dignidade.
Vaia rematando, por favor.
Para rematar, señora presidenta, quero sinalar que lle pedimos a esta Cámara que nos digan cal é o nivel de absentismo dese centro, porque llo vou dicir eu. No mes de setembro, tiñamos o 33 % da plantilla de baixa. Quero tamén denunciar que a mutua que presta os servizos nese centro obriga as traballadoras, por exemplo, a ir, cando soportan pesos con persoas que pesan máis de 100 quilos, por exemplo, nada máis e nada menos que con muletas. E suma e segue. Por tanto, señora presidenta, nós pedimos o voto favorable a esta iniciativa, que ten dous puntos: un sinxelo, reprobar a política social da conselleira –non presente neste hemiciclo– e, en segundo lugar, por suposto, retirar as carteleiras que volven impoñer aos traballadores e traballadoras dos centros dependentes de Benestar. Espero, señora presidenta, que, xa que teñen tanto compromiso social e están tan preocupados polo benestar deste país, voten favorablemente esta iniciativa.
Moitas grazas. Intervención dos grupos parlamentarios. Polo Grupo Parlamentario Mixto ten a palabra a señora Iglesias.
Boa tarde. Moitas grazas, señora presidenta. Boa tarde, benvidas as traballadoras que estades aí. É moi frustrante saber que tes a razón, que cho confirme o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, pero que a responsable política, enrocada nunha postura inmobilista, se negue xa non a aplicar esta sentenza, tan sequera a negociala. As traballadoras dos centros da terceira idade e servizos sociais que dependen da Xunta de Galicia na provincia da Coruña tiñan unhas xornadas de traballo como as de todo o mundo, máis ou menos: librábase unha fin de semana e traballábase outra; e non se traballaban máis de 5 días seguidos. Pero no 2013 a Consellaría decide unilateralmente cambiar todo isto por quendas abusivas que o Tribunal Superior de Xustiza considera non equilibradas –e atención á palabra– inxustas –¡inxustas!–, con quendas estresantes e abusivas. Segundo a CIG, as traballadoras de Traballo e Benestar son o colectivo máis castigado polos recortes e o roubo de dereitos conqueridos historicamente dentro do persoal laboral da Xunta, nin máis nin menos. Manteñen dende o comité de empresa que as quendas de traballo nos centros de atención a persoas maiores e menores teñen secuencias de 7 días continuados de traballo, con 3 noites consecutivas, librando só 1 de cada 3 domingos. Non hai unha regra que regule a libranza de festivos, polo que se están a traballar a meirande parte deles, e hai sospeitas da posibilidade de ter que traballar todos os festivos sen ningún tipo de compensación. ¿Isto como se define nesa linguaxe política electoralista?, ¿traballo? Non, eu chamaríalle escravitude. Esta carga de traballo dáse, entre outras cousas, pola negativa "directa" –entre comiñas– da señora Mato de cubrir as baixas que se producen nos centros de atención directa, e así os departamentos de enfermaría, limpeza, cociña e ordenanzas están sempre baixo mínimos, con carencia de persoal e tendo que suplirse esta carencia dobrando as xornadas e sobrecargando as traballadoras. Todo isto supón un aumento vertixinoso das baixas laborais, tanto por accidente como por enfermidade común, e coas fabulosas reformas deste goberno supón unha mingua dun salario xa de por si raquítico e sen actualizar dende que esta estafa-crise lles deu os argumentos para cargar contra os dereitos das traballadoras que tanto custou acadar. Un grupo 5 non chega aos 1.000 euros de salario, polo que o desconto aplicado por días de baixa é insostible para unha economía familiar que dependa deste salario; por non falar da imposibilidade de conciliar traballo e familia, e xa non digamos ocio –imprescindible na vida dos seres humanos– con estas quendas e condicións laborais medievais. E aínda temos que escoitar, sen que nos escoiten os membros deste goberno cada vez que soben a esta palestra, falarnos da súa marabillosa xestión, desfacerse en eloxios e loanzas para o persoal sanitario, administrativo, de incendios e de servizos sociais, mentres xestionan e gobernan, repito...,
Prego silencio, por favor.
...–grazas, señora presidenta– autoritariamente –repito as palabras do tribunal– inxustamente en contra dos dereitos máis básicos das traballadoras, como é o dereito á saúde, á protección laboral, á negociación colectiva ou ao salario digno. Mentres o PP asusta e advirte contra a deriva populista das formacións políticas, resulta que practica sen rubor un populismo electoralista recalcitrante. O Grupo Mixto apoia esta iniciativa...
Vaia rematando, por favor.
...e desaproba a xestión da señora Mato. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas, señora Iglesias. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, señora Adán Villamarín.
Grazas, presidenta. Boa tarde, en primeiro lugar, ás traballadoras que nos acompañan, tamén a todas e a todos os que seguro que querían estar aquí neste debate e que seguro que o están seguindo e tamén aos deputados e deputadas. Esta é unha exemplificación do que significa o slogan do Partido Popular de facer máis con menos. Despois de reducir 670 postos de trabalo nas RPT, despois de reducir máis de 800 postos de traballo na acumulación de tarefas, pois as persoas que conservan os seus postos de traballo –literalmente, dito por elas mesmas– teñen condicións laborais de escravitude. Creo que acaban de ser explicadas á perfección, aínda que moitos deputados e deputadas do Partido Popular non estaban escoitando as voceiras que me precederon no seu turno de palabra, pero creo que é moi claro como as condicións nas que se atopan neste momento as e os traballadores de Benestar son completamente abusivas, nunha consellería que leva por nome Traballo e Benestar e que aplica un réxime cualificado polas propias traballadoras de escravitude; un réxime –cederon moitos datos–, por exemplo, que aumentou o número de baixas entre un 60 % e un 70 %, segundo datos das propias mutuas. Reparen o que significa traballar con persoas que necesitan unha grande atención, reducidas todas, ademais, as condicións físicas para ese traballo –menos grúas, un material moi vello e non renovable–, e, ademais, cunha carga psicolóxica importante, cando moito persoal, unha vez que se eliminan, por exemplo, as acumulacións de tarefas, non é contratado durante as vacacións; reparen no que significa asumir todo ese traballo como o están asumindo neste momento as/os traballadores. Porque os servizos públicos e, en concreto, os servizos de atención a maiores e a menores mantéñense polo compromiso dese persoal, que é o que está dando atención directa hoxe ás usuarias, non dende logo pola preocupación da conselleira de Traballo e Benestar, que é absolutamente vergoñento –e tamén o quero citar aquí– que non estea hoxe presente no debate, nun tema tan absolutamente sensible, que depende directamente das decisións que toma esta conselleira, que decide privatizar os centros de maiores e ir pouco a pouco reducindo os centros públicos e sometendo a este réxime de escravitude as súas traballadoras. As sentenzas son moi claras, o posicionamento das e dos traballadores tamén, e a súa denuncia, incluso en cuestións como que a calidade da comida diminuíu. Vostedes seguramente o leron na prensa, pero elas relatáronnos aos diferentes grupos parlamentarios que as persoas maiores tiñan unha comida de peor calidade e que teñen menos cueiros incluso para os diferentes cambios que teñen que facer. Esa é a realidade que se está vivindo nos centros de maiores. Nós dende logo que imos apoiar esta iniciativa e tamén queremos utilizar esta intervención para demandar da Consellería de Traballo e de Benestar que deixe de privatizar; que os centros públicos os está apertando de tal xeito que intenta, efectivamente, que perdan calidade e despois poder facer a súa folla de ruta, que ben a coñecemos, que é a da privatización. Por iso queremos parabenizar o esforzo que fan os traballadoras e traballadores para que se escoite a súa voz saíndo na prensa e traendo estas cuestións á Cámara. É vergoñento que unha irresponsable como unha conselleira de Traballo e Benestar non se preocupe nunca polos centros que dependen da Consellería, centros de atención a persoas maiores, a persoas dependentes que, como xa foi relatado antes, están nunhas condicións que en moitos aspectos son infrahumanas. A verdade é que hai anos nos resultaría incrible ter que vir a este Parlamento simplemente para defender que as traballadoras fundamentalmente dos servizos de Benestar sexan tratadas con dignidade, que é xustamente o que piden elas, e fan, ademais, unha comparación que podemos entender todas e todos, que é a comparación co Sergas, onde despois tamén de toda esa perda de dereitos, aínda así, as traballadoras de Benestar parecen traballadoras de segunda ou de terceira para a tantas veces nomeada e sempre ausente conselleira de Traballo e Benestar. Moitas grazas.
Grazas, señora Adán. Grupo Socialista, señora Gallego.
Moitas grazas, presidenta. Boa tarde, quero darlles tamén, en nome do Grupo Parlamentario Socialista, a benvida ao pleno deste Parlamento ás traballadoras que están hoxe con nós aquí para escoitar como, a través dos grupos, cando menos da oposición –xa me gustaría que fósemos todos–, intentamos trasladar aquí a realidade do que sucede nos centros públicos da Consellería de Traballo e Benestar nos últimos anos. Eu a verdade é que tiña pensado empezar como empezou a señora Adán, dicindo que esta é a constatación máis evidente de que non se pode facer máis con menos, pero, como xa o fixo a señora Adán, direino doutro xeito. É evidente que se un goberno lles quita aos orzamentos da Xunta de Galicia nada menos que 4.016 millóns de euros en seis anos en materia de política social, ou se lle reducimos unicamente á Consellería de Traballo e Benestar máis de 530 millóns de euros que se recortan nesa consellería nos últimos seis anos, as consecuencias están á vista e son estas. E isto non se fai porque non haxa recursos económicos senón porque hai unha estratexia política determinada, que é que cos recursos económicos que existen..., que podería haber máis se se fixera outra política fiscal, porque se podería variar, por exemplo, o capítulo de ingresos da Comunidade Autónoma a través dunha fiscalidade distinta, cobrándolles impostos a aqueles que máis teñen ou creando unha nova imposición, por exemplo, para as industrias que contaminan, etc., etc., como temos defendido aquí dende o grupo Socialista moitas veces. Cando non se quere facer unha política fiscal distinta e se utilizan os recursos e só, só se emprega o aforro a través do recorte no gasto, efectivamente, se non se prioriza politicamente que os servizos públicos esenciais se sigan dando nas mesmas condicións, pasan estas cousas. Eu, na xuntanza que mantiven coas traballadoras e traballadores dos centros da Consellería de Traballo e Benestar de toda Galicia, porque a conselleira de Traballo estes días trataba de minimizar o problema dicindo que só eran uns centros determinados na provincia da Coruña, e non son centros públicos de toda Galicia, a verdade é que quedei impresionada polo que me contaban, non só polas condicións de traballo precarias que están sufrindo os traballadores e traballadoras, que redundan na súa mala saúde, porque están influíndo no aspecto físico, pero tamén no aspecto psíquico dos traballadores e traballadoras, senón nunha merma da calidade do servizo prestado ás persoas que están nestes centros de atención a persoas con discapacidade nestes centros para persoas maiores. Quedei impresionada non só por ese sufrimento físico e psíquico, polas longas xornadas de traballo, polos períodos exhaustivos sen descanso, por esas enfermidades profesionais cada vez máis abundantes e que seguen sen recoñecerse a día de hoxe, senón que tamén quedei impresionada polo que nos relataban dos recortes e da escaseza de medios cos que traballan. Cando escoitas a traballadores e traballadoras destes centros, que, insisto, están todos os días con persoas maiores, con persoas con discapacidade, falarnos de que se recorta na comida, de que se recorta nos cueiros, de que se recorta ata nas cremas hidratantes que se lles dan ás persoas que están moito tempo nas camas para evitar que se lle produzan escaras, de que as persoas que teñen que estar polo motivo que sexa, atadas ou suxeitas, non se lles poden poñer as proteccións nas muñecas ou nas pernas e iso lles xera úlceras, cando estamos falando deste tipo de cuestións é cando evidenciamos que temos un goberno absolutamente insensible cos problemas das persoas, como todos os días evidencia o presidente Feijóo e, por suposto, a ausente Consellería de Traballo e Benestar. Un presidente que nunca o veremos en ningunha fotografía nos medios de comunicación coas persoas que sofren, coas persoas ás que se lles recortaron os seus dereitos, coas persoas ás que se está maltratando cunha carga de traballo insoportable. Porque é evidente que a situación que vivides hoxe as traballadoras e traballadores e que viven as persoas que están neses centros públicos ten moito que ver con esa supresión de 800 postos de traballo acumulados, por acumulación de tarefas, e coa destrución de 700 postos de traballo máis en toda a Consellería dende que goberna o señor Feijóo. Isto é o que hai que reparar. Non podemos seguir nesta situación, porque hai recursos para reverter esta situación, o que fai falta é vontade política...,
Remate, por favor.
...outra estratexia política distinta, desde logo non a que ten o Partido Popular, que nunca pensa naqueles que máis o necesitan. Apoiamos, dende logo, a iniciativa que trae a señora Díaz e anunciamos tamén que o Grupo Socialista seguirá reiterando esta situación e denunciándoo tanto no Pleno como na Comisión 5ª deste Parlamento para intentar que as mulleres e homes que traballan nestes centros e as persoas que están nestes centros sexan atendidos cando menos con dignidade. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Gallego. Grupo Parlamentario Popular, señora Rodríguez Arias.
Grazas, señor presidente. Boa tarde a todos e a todas. Boa tarde tamén ás traballadoras que nos acompañan. Señora Díaz, en primeiro lugar, aclararlle que esta iniciativa non é unha interpelación. Se vostede quere interpelar sobre cuestións da Consellería, ten que rexistrar unha interpelación e preguntarlle á conselleira de Traballo e Benestar, porque o que presenta vostede é unha proposición non de lei clara, con dous puntos. Polo tanto, se ten algunha dúbida ao respecto do que acaba vostede de asegurar aquí, presente unha interpelación e debata vostede coa conselleira de Traballo e Benestar. En primeiro lugar, penso que é preciso aclarar que a Consellería de Traballo e Benestar cumpre coa lexislación vixente, tanto no ámbito laboral como no ámbito da prestación dos servizos sociais. E tamén cómpre aclarar que se está a cumprir a ratio da atención; é dicir, o número de persoal requirido para atender de forma axeitada as persoas maiores. Se falamos da demanda de conflito colectivo polas quendas de traballo do ano 2013, que é ao que se refire a súa iniciativa, o persoal laboral da Consellería de Traballo e Benestar, como vostede sabe, se rexe polo V Convenio colectivo único de persoal laboral da Xunta de Galicia, que, no seu artigo 18.6, dispón que naqueles centros de traballo que teñan quendas, se negociará o cadro destes cos representantes do persoal co fin de que as rotacións sexan equilibradas entre o persoal. Na propia sentenza da que fala vostede na súa iniciativa recóllese que polo menos dende o ano 2011 a xefatura territorial da Consellería e o comité de empresa do persoal laboral negociaban as carteiras de traballo no mes de decembro do ano anterior. ¿Cando xorde o conflito? O conflito, como vostede sabe, xorde coas quendas de traballo do ano 2013. En relación con esa cuestión, cómpre aclarar as seguintes cuestións: en primeiro lugar, a sentenza do Tribunal Superior de Xustiza estima en parte a demanda na parte das quendas do ao 2013. É unha sentenza declarativa, e no que se basea é na celeridade coa que se fixo a negociación das quendas de traballo do ano 2013 do persoal laboral das residencias de maiores, de centros de menores e doutros dependentes da Consellería de Traballo e Benestar na provincia da Coruña, que foi o 18 de marzo de 2013 cando tivo lugar a primeira reunión para negociar as quendas dese mesmo ano e en que o retraso das negociacións das quendas de 2013 foi unha cuestión puntual, como acabamos de demostrar e imos demostrar, por mor da tramitación duns orzamentos, os orzamentos da Xunta de Galicia, que tiveron lugar en febreiro dese mesmo ano. As quendas establecidas respectan a legalidade e axústanse ás condicións laborais. A sentenza o que pretende, señora Díaz, é que en sucesivas ocasións a negociación das quendas de traballo se faga no mes de decembro do ano anterior, como se fixo ata o de agora, sempre. Queda demostrado na sentenza que con data 9 de decembro de 2013 se convoca a reunión para negociar as quendas do ano 2014. Polo tanto, a sentenza recoñece que a xefatura territorial da Consellería e o comité de empresa do persoal laboral negocien as carteleiras de traballo no mes de decembro do ano anterior. O retraso na negociación das quendas de 2013 foi unha cuestión puntual, unha cuestión puntual que non aconteceu nas quendas dos anos anteriores, nin aconteceu nas quendas posteriores ao ano 2013. Teña por seguro que a Consellería de Traballo e Benestar ten vontade de diálogo e de acordo en relación coas quendas de traballo. Dende logo, nós non imos aceptar a súa iniciativa, porque, cando fala de reprobar o comportamento da conselleira –xa non por agredir os dereitos dos traballadores, senón porque estamos nun réxime de escravitude–, entenderá vostede que cando afirma que se deteriora a calidade dos servizos públicos, da súa responsabilidade, pois a min gustaríame recordarlle que determinadas cuestións que se afirman neste Parlamento habería que revisalas, porque vostedes teñen perfectamente claros os datos, porque hai pouco que a conselleira de Traballo e Benestar estivo neste Parlamento explicando as prazas públicas postas en marcha durante todos estes anos, e puxo de manifesto o orzamento que vai destinado non só ás prazas públicas, senón ás persoas que máis o necesitan. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Rodríguez Arias. Réplica. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Dende o escano señora Díaz. Señora Díaz, ten a palabra.
En primeiro lugar, agradecer aos grupos da oposición, ao Grupo Mixto, ao Grupo do Bloque e ao PSdeG-PSOE o apoio favorable a esta iniciativa; non é unha cuestión menor. En segundo lugar, señor presidente, voulle entregar nada máis e nada menos que 115 sinaturas de traballadoras e traballadores que onte en dúas horas recolleron só no centro de Oleiros. E xa que di a señora Rodríguez que ten vontade de negociar a conselleira, esperemos que escoite as traballadores e os traballadores e cumpra coa lexislación vixente. Eu voulle ler, señora Rodríguez, un parágrafo antes do fallo dunha das sentenzas, e di: "Este tribunal declara o dereito dos traballadores incluídos no ámbito da aplicación do artigo do V Convenio colectivo a disfrutar de maneira real e efectiva, diferenciada e independente dos descansos semanais" –insisto, dous días ininterrompidos e diarios, doce horas– "sen que en ningún suposto o límite do descanso diario poida quedar solapado polo tempo de descanso semanal ou subsumido, computado ou mistificado dentro deste." Polo tanto, acollen a demanda. Señora Rodríguez, a súa conselleira, que non está presente, que non amosa interese por esta temática nin respecta os traballadores nin traballadoras, está vulnerando a lexislación vixente. Está provocando distorsións ou está prestando servizos públicos ás costas das traballadoras, que están enfermando, señora Rodríguez. Mes de setembro, 33 % de persoas de baixa, mulleres e homes, que, como sabe vostede, non poden enfermar por prestar un servizo público. Quero aproveitar para sinalar algunhas cuestións que antes non tiven tempo de dicir, señor presidente. Os grupos multidisciplinares un día imos ter un problema neste país porque non se cobren as súas baixas. Nas vacacións non se cobren as súas baixas. Os centros quedan sen facultativos, quedan sen psicólogos; un día –insisto– teremos un problema. Gustaríanos tamén denunciar as carencias dos centros, insisto, particularmente as do caso de Oleiros; cousas tan elementais como, por exemplo –señor presidente e señora Rodríguez, non se preocupen que xa temos rexistradas interpelacións para substancialas–, que no Centro de Oleiros, no servizo de lavandería, se lava tamén a roupa da Casa do Mar. Non sabemos por que se vulnera a lexislación vixente. Señor presidente, vostede é un profesional da medicina e, dende logo, as traballadoras manipulan esa roupa sen saber se algunha vén de persoas que teñen algún tipo de enfermidade que pode contaxialas. Temos carencias ou problemas severos de bañeiras hidráulicas; insisto, de camas que non son eléctricas. En definitiva, un servizo que, dende logo, adolece do que son unhas condicións mínimas de dignidade. E, por outra banda, si que nos gustaría, dende logo, facer unha reflexión: as únicas fotografías que vemos da señora Mato –non presente– son en centros privados. Este é o interese que ten a señora conselleira hoxe ausente. Moitas grazas, e entrégolle as sinaturas.
Grazas, señora Díaz. Retomamos a orde do día co punto 3. Moción do G.P. Mixto, por iniciativa de Dª Carmen Iglesias Sueiro, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación coa xestión do sistema público de servizos sociais
A esta moción non se presentaron emendas. Para a defensa da mesma ten a palabra a señora Iglesias.
Boa tarde de novo. Moitas grazas, presidente. Para quen corresponda en particular e para esta Cámara en xeral, quero deixar claro, co fin de que non se me replique con políticas de gobernos anteriores ou gobernos alleos a esta nación –que é Galicia e non outra– que esta deputada, non pertencendo a ningún partido, se sente próxima ou afastada con políticas acordes ou desconformes coa súa ideoloxía, veñan acuñadas pola siglas que veñan; actitude que reflicte claramente a frase: "Galicia non se vende, goberne quen goberne". E vostedes, señoras do PP, son quen están a día de hoxe, despois de seis anos de goberno, vendendo e case regulando os servizos sociais desta comunidade á que pertenzo. Si, señoras do PP, vostedes manipulan a linguaxe empregando sen pudor, e infravalorando a intelixencia das votantes, eufemismos a esgalla, medias verdades e silencios sospeitosos. E, así, falan de "externalización", eufemismo derivado dunha palabra inglesa que aínda non foi recollida pola Real Academia Española nin, por suposto, pola galega, para maquillar lingüisticamente a privatización galopante que están a levar a cabo cos servizos públicos na nosa sociedade. Externalización tradúcese por: proceso polo cal unha empresa delega unha porción do seu proceso de negocio a unha compañía externa. Non entende esta deputada que se lle aplique a un servizo público tal termo "negocio", posto que a finalidade dun servizo público non debe ser o negocio, senón o ben común. Ademais, as diferenzas semánticas coa palabra privatización, que si que recolle o dicionario e que define como "proceso xurídico-económico mediante o cal as actividades empresariais son transferidas do sector público ao sector privado", resulta evidente que non son diferenciadoras. É sabida e resulta cansina e ás veces patética a teima de responsables políticas de maquillar a linguaxe cando tratan de ocultar algo que non é rentable electoralmente, ou teñen medo –e ao mellor, e ogalllá, vergoña– a chamarlles ás cousas polo seu nome; estratexia cuxo esplendor máis abraiante o temos cando Cospedal, no asunto Bárcenas, pronunciou estas irrepetibles palabras: "simulación de indemnización en diferido". Pero hai máis exemplos que parecen sacados dun libro de tópicos políticos. Así, "recargo temporal de solidariedade", Montoro subindo o IRPF no 2011, e non podemos esquecer nunca máis os "hilillos de plastilina" do plasmático presidente do Goberno do Estado. Hai unha longa lista de lindezas deste tipo en boca das nosas representantes; así que o argumento de que "non privatizan, que externalizan", non é válido. Como tampouco o é que a xestión privada "mellora o servizo", máis ben todo o contrario, precariza a atención ás usuarias, así como as condicións laborais das traballadoras do sector, e nisto, de verdade, non me vou deter máis. Está de sobra explicado e demostrado por activa e por pasiva polos grupos da oposición e polos colectivos de afectadas fronte á xordeira da que fan vostedes gala. Así que eu aproveito hoxe para pedirlles non xa que muden as súas políticas, pero si a súa linguaxe, e que teñan a decencia de dicirlles ás cidadás cales son as súas intencións reais cando se presentan ás eleccións, para que saiban a que aterse, por exemplo, se deciden votalos cando se lles nega unha medicina que pode sanar unha enfermidade, ata o de agora incurable, e se lles nega a prestación deste tratamento por motivos mercantilistas e economicistas. Falen claro e digan que o seu modelo se sustenta no sistema capitalista, se sustenta no privado, se sustenta na diferenza de clase, na defensa de morais católicas máis arcaicas e integristas. Digan que defenden a privatización. É unha opción que eu non comparto, pero non entendo por que vostedes tratan de disfrazar o seu ideario. Vostedes afirman e manteñen que as súas políticas están pensadas para beneficio da cidadanía. Está demostrado, como xa dixen –e vostedes sábeno ben–, que a xestión pública dos servizos sociais mellora e garante a calidade e a universalidade dos mesmos. Así que xa é tempo de rematar coa actual política de privatizacións, colaboración público-privada, externalización, xestión indirecta dos servizos públicos –¡vai ti a saber que eufemismo!– e exercer a xestión pública directa. Son vostedes as responsables, e, se non, teñan a decencia política de defender o seu modelo privado; ese modelo que consiste e normaliza que os tratamentos médicos, as prestacións sociais ou a educación superior sexan privilexios de clase e non dereitos universais. E é que vostedes manipulan a linguaxe ata cotas insuperables, e así din de contidos constitucionais clarísimos, como o dereito á vivenda e á saúde, que non deben ser interpretados no seu sentido literal, senón como unha declaración de intencións ou algo así. A cidadanía escoita palabras como: "amortización", que significa desaparición de postos de traballo; "externalización", que significa privatización; "copago solidario", que significa aumento de impostos; "indemnizacións en diferido", que significa custo do silencio do corrupto; "liña de crédito", que significa o temido rescate, etc. Apelo á decencia da que fan gala para que no período electoral que se aveciña digan a verdade e lles chamen ás cousas polo seu nome, é dicir: paro, privatización, pobreza, traballo en precario, desigualdade, exclusión social e beneficios empresariais e financeiros. Ese é o resultado dos seus programas, que vostedes maquillan e maquillarán, ¿ou non? Sexan coherentes e sexan tamén valentes, defendan vostedes o neocapitalismo, sistema político e económico no que sustentan as súas políticas reais. Destapen a pezuña do neoliberalismo que agochan baixo a pel da socialdemocracia. Así, os votos que obteñan, ademais de legais, serán lexítimos. Este é o ano das verdades, das verdades con maiúsculas. Por certo, señoras, a residencia de maiores O Cornuval segue a estar pechada, supoño que por pouco tempo. Un día destes veremos a inauguración oficial e o corte da cinta; estamos en época de inauguracións a esgalla. Por outra banda, tamén seguimos á espera de coñecer as formulacións xurídicas e administrativas levadas a cabo na privatización dos servizos da residencia O Cornuval, construída con cartos públicos, e que a día de hoxe segue pechada. Máis nada. Moitas grazas.
Grazas, señora Iglesias. Rolda dos grupos parlamentarios. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, señora Adán.
Grazas, presidente. Esta iniciativa ten, aínda que non unha relación que semelle directa, si que a ten de forma bastante indirecta, coa que vimos de defender hai escasamente uns minutos: poñer en cuestión os servizos públicos. Di a señora Iglesias que teñen que destaparse un pouco máis os do Partido Popular. Permítame que lle diga que eu creo que eles xa están poñendo en práctica, case sen pudor, ese imos dicir "destape" ou venda de servizos públicos ás empresas privadas. Recollendo un pouco todo o que foron estes últimos anos do Partido Popular en Galiza e tamén no Estado, para min hai un titular –e vou utilizalo, porque non son palabras que utiliza o Bloque Nacionalista Galego, senón que as recollemos directamente da prensa– que eu creo que explica a situación na que estamos: "As construtoras capean a crise do ladrillo con contratos de servizos públicos privatizados." E esa é a realidade: empresas que fixeron os seus negocios primeiro con grandes obras de diferentes tipos de infraestruturas. ¿E que fan agora? Temos o exemplo clarísimo do hospital de Vigo, pero non soamente o constrúen, senón que se converten despois naqueles que dan os servizos; incluso agora naqueles que dan os servizos da alta tecnoloxía hospitalaria. O mesmo, respecto dos servizos sociais, levan as residencias. Quero lembrar que a primeira privatización é a Residencia de Bóveda, con todo o que significou: cartos para a construción e despois cartos para a posta en marcha, e despois cartos que cobran a través do copago desa residencia. ¡Vamos!, o que se diría que é absolutamente un negocio redondo para esa empresa. Poderiamos poñer moitísimos exemplos no ámbito dos servizos sociais, como as escolas infantís, e incluso xa un pasiño máis. Hai escasamente un mes a Consellería de Traballo e Benestar –a nosa benquerida Consellería de Traballo e Benestar, que sempre é capaz de sorprendernos– decide xa utilizar o método de concertos coas escolas infantís, e non soamente privatizar as escolas infantís da rede pública de escolas infantís, como está facendo e como aínda non sabemos que vai pasar coa Axencia de Servizos Sociais, senón que xa decididamente inicia unha senda que nunca se fixera coas escolas infantís. Ten exemplos dabondo, evidentemente, en Madrid e en Valencia, que foron a avanzadilla desa privatización das escolas dos máis pequenos. Estamos falando das escolas de 0 a 3. Quero lembrar que aquí, ademais, se dá o curioso paradoxo de que nun dos primeiros consellos da Xunta o señor Feijóo, ao saír do consello, dixo literalmente: as escolas infantís dos máis pequenos por fin pasan a Educación. Seis anos despois o que pasan é á privatización. Esta é a realidade na que estamos. Poderiamos poñer tamén exemplos a respecto –bueno, antes xa o vimos– dos centros de maiores, dos servizos de atención no fogar ou de moitos dos servizos da dependencia que neste momento se están a privatizar. Hai pouco, nunha xuntanza con traballadores e traballadoras sociais, comentaban unha reflexión que está un pouco na base, no fondo, de todo isto: lenta pero constantemente estanse privatizando os servizos –sanitarios, educativos–. Empresas como Clece, por exemplo, xa levan actividades extraescolares, algo que non era pensado hai pouco; ou actividades de campamentos de verán; concellos... A Administración galega vai privatizando todos eses servizos. E a folla de ruta é clara: adelgazar o máximo posible o Estado e dar esas concesións a grandes grupos –non a cooperativas, non aos propios traballadores e traballadoras– que veñen da empresa construtora, das construtoras, e que están buscando novos nichos de negocio, como eles mesmos o denominan na súa linguaxe. O certo é que o fan a custa dos salarios dos traballadores e das traballadoras; fano tamén a custa do servizo que dan e entendendo que non é un servizo público senón un negocio. E a situación á que nos levan é: menor calidade no servizo, situacións como antes se viñan de denunciar –neste caso na Administración pública, pero está ocorrendo nos servizos privatizados– de pseudoescravitude dos seus traballadores e traballadoras e negocio para uns poucos, neste caso as grandes empresas. Por iso imos, dende logo, votar a favor desta iniciativa, tamén coa súa parte a respecto da Residencia do Carballiño, que, curiosamente, leva dende o 2010 agardando a ser aberta para –como quere o Partido Popular– privatizala neste caso. Cartos públicos, construción pública e negocio para os amigos –supoño– ou amigas do Partido Popular.
Grazas, señora Adán. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, señor Fajardo.
Boa tarde a todos e a todas. Dende Alternativa Galega imos apoiar a moción que presenta o Grupo Mixto porque neste pleno temos falado de cuestións fundamentais, e, se neste país hai un problema moi importante, é a voadura controlada do público que está a facer o Partido Popular. Nós defendemos, igual que o fai a moción, que os servizos fundamentais sexan públicos, pero tamén as subministracións. E por iso temos que denunciar que dende o Partido Popular se ve o público como unha oportunidade de negocio para os amigos; eses amigos que despois se converten en doantes que permiten facer campañas electorais multimillonarias. E, polo tanto, cando hai unha campaña de desprestixio do público co único obxectivo de poder esnaquizalo e vendelo ao mellor postor ao máis baixo prezo posible, o que hai que dicir é que aos únicos inimigos do público que hai que atacar é a aqueles que impiden que as arcas públicas teñan diñeiro suficiente para manter con dignidade os servizos públicos, por exemplo, eses 1.800 millóns de euros en Suíza, que é practicamente o 20 % do orzamento da Xunta de Galicia. Con todo ese carto tributando neste país sería posible ter máis e mellores servizos públicos. Polo tanto, o problema non son os servizos públicos; os servizos públicos son a solución de moitos dos problemas que ten este país, porque son os únicos que poden garantir a cohesión, a igualdade, a eficacia e a imparcialidade. Porque os servizos públicos, ademais, se dispensan con independencia do sexo dos cidadáns, da súa capacidade económica, da súa idade, da súa condición social; e, polo tanto, son a garantía da equidade e da igualdade no sistema. Fronte a iso, cando introducimos os mecanismos de mercado nos servizos públicos e cando introducimos o beneficio das empresas privadas, é este o primeiro obxectivo das empresas privadas: non atender os cidadáns, non dar mellores servizos, senón sacar a maior parte do pastel posible. E, polo tanto, son os beneficios o obxectivo definitivo desas empresas, e nós cremos que o único obxectivo dun servizo público debe ser atender con criterios de equidade e de calidade. E aquí xa se explicou moi ben como se están privatizando todos os servizos, desde externalizacións a vendas directas; pero a nós tamén nos preocupa ese novo modelo, esa nova forma de chamarlle á privatización: a colaboración público-privada; esa colaboración público-privada que se fai, primeiro, porque non computa na débeda e, polo tanto, permite niveis de endebedamento por encima do que marcan os grandes da Unión Europea –así o di incluso o Consello de Contas ou o propio Parlamento Europeo–, pero que ten problemas realmente moi importantes e que desmenten esa realidade que plantexa o Partido Popular, a alternativa de que esa fórmula é mellor para o sistema público. E non é certo, porque este mecanismo non é transparente. O Parlamento non ten coñecemento nin autoriza o volume de compromiso adquirido. E, polo tanto, un mecanismo como este, que non é transparente, impide a capacidade de control do desmán das empresas privadas sobre esta realidade. Pero tampouco é máis barato, nin moito menos, e vou poñer un exemplo que todos podemos coñecer e que eu, que son da comarca do Salnés, o teño moi claro. Mediante este mecanismo unha infraestrutura como a autovía do Salnés, que tería custado 43 millóns de euros, vaise disparar aos 98 millóns de euros, ao dobre do que ten que custar. Pero é que, ademais, este mecanismo impide a marxe de manobra de futuros gobernos, porque condena a pagar durante moitísimos máis anos dos necesarios infraestruturas ou servizos que se poderían ter pagado con anterioridade, e, polo tanto, impide que novos gobernos con novas ideas, con novos plantexamentos políticos, teñan capacidade de xestión para articular esas ideas. ¿Que sentido ten que, por exemplo, cando falamos desta cooperación público-privada se fagan contratos ata o 2036 impedindo que xeracións futuras tomen decisións sobre o seu futuro porque este xa está hipotecado por gobernos que soamente pensan no espolio do público? ¿Que está pasando, por exemplo, agora coa AP-9, unha autopista que está pagada por todos e por todas xa multitude de veces, pero que resulta que aínda nos atopamos durante moitos anos –moitos anos– con esa dificultade por decisións políticas que son absolutamente inaceptables? Pero é que, ademais, as empresas privadas non asumen ningún risco, e neste tipo de contratos esas cláusulas que penalizan a falta de beneficios das empresas e que, polo tanto, obrigan a recalcular os canons cada ano significan un sobrecusto moi por enriba do que custarían esas infraestruturas ou eses servizos directamente públicos. E deberiamos de tomar exemplo do que pasou noutros sitios. Non é de recibo que esteamos aplicando estes mecanismos que o único que fan é destrozar o público e deixarnos un país baleiro de capacidade de atención para os seus. Por iso nós defendemos e imos apoiar esta proposta. Dende logo, seguiremos denunciando como o Partido Popular é un gran problema, é unha enfermidade mortal para o público; que está tratando de acabar con todo simplemente porque aínda hai amigos deses doantes que queren un cacho do pastel dos nosos servizos públicos.
Grazas, señor Fajardo. Grupo Parlametario Socialista, señora Gallego.
Moitas grazas, presidente. Boa tarde de novo, señoras e señores deputados. Dende o Grupo Parlamentario Socialista imos apoiar esta iniciativa que presenta a señora Iglesias, porque, ademais de coincidir, efectivamente, con parte do debate da iniciativa anterior da señora Díaz, nos lembra tamén o debate que mantivemos aquí no mes de novembro pasado, cando dende o Grupo Socialista interpelamos a conselleira acerca de cal era a política que estaba levando a cabo o Goberno galego en relación coa xestión dos centros públicos, e a subseguinte moción. Eu creo –igual engánome–, señora Iglesias, que vai ter vostede pouca sorte, porque daquela nós na moción pediamos só que se priorizara a prestación directa por parte das administracións públicas dos servizos sociais, e vostede vai un pouco máis alá. Algunhas cuestións técnicas que están na súa iniciativa nós podemos non compartilas, pero, en calquera caso, a filosofía está clara. Daquela, o Partido Popular votou en contra; imaxino que hoxe iremos polo mesmo camiño. E, claro, traeralle a vostede como debate a Lei de servizos sociais do ano 2008; unha lei que, efectivamente, no seu articulado fala de distintas formas de prestación dos servizos sociais. Pero o Partido Popular sempre queda no enunciado, nunca baixa ao detalle nin ao articulado desta lei; e sempre lle esquece, por exemplo, que hai varios artigos adicados ao fomento da iniciativa social e a priorizar a xestión pública e directa por parte da Xunta de Galicia de todos os centros da Consellería de Traballo e Benestar neste caso. A realidade é ben distinta. Dende que goberna o señor Feijóo só tres centros son de xestión pública, dos que se abriron; o resto, todos de xestión privada. Agás o centro de día de Sada, o de Cerceda e o de Muros, os demais centros que se abriron dende que goberna o señor Feijóo son todos, todos, de xestión privada. Xestión privada, ademais, con falta de eficiencia, de control por parte da Administración pública, que nos levou a afirmar aquí no mes de novembro pasado –e que non foi desmentido, dende logo, polo Goberno galego– que se despilfarraron nada menos que un millón de euros pagando por prazas que non estaban sendo ocupadas neses centros de xestión privada que o Goberno do señor Feijóo outorgou a distintas empresas, nin tan sequera a entidades de iniciativa social. Falamos de empresas privadas. Porque a lexislación di a día de hoxe priorizar e fala de xestión directa, e fala de priorizar entidades de iniciativa social, e fala de que nos procedementos de concorrencia se poden premiar –e de feito débese facer– aquelas entidades de iniciativa social; sen embargo, o Goberno Feijóo opta pola empresa privada. O exemplo máis claro témolo coa Residencia San Francisco, en Vigo, de como se pretende trasladar a todas as persoas que levan alí máis de vinte anos a un centro privado, a Mos, propiedade dunha empresa inmobiliaria, que está no medio do monte, sen apenas servizos, e co trastorno que iso supón para as persoas usuarias. Pero, por suposto, a apertura desa ampliación do centro Cornuval, do Carballiño, é tamén outro exemplo. Cando o centro se constrúe dende o público, a ampliación constrúese con recursos públicos; a parte pública do centro en teoría vaise seguir xestionando con persoal público da Consellería de Traballo e Benestar. Resulta que van convivir no que ao final vai ser o mesmo centro –porque vai ser o mesmo centro– unha parte del xestionada dende o público e a outra parte xestionada dende o privado. Totalmente absurdo, a menos que o que se queira finalmente sexa eliminar tamén as persoas que se xestionan dende o público nese centro e que todo quede xestionado dende o privado. Dende logo, dende o Grupo Parlamentario Socialista apostamos pola priorización do público e non valen escusas de directivas nin de leis anteriores, porque agora mesmo, se o Goberno galego quixese, podería priorizar perfectamente coa Lei do ano 2008 e coa recente directiva do ano pasado, coa directiva comunitaria do ano pasado, a xestión pública ou a xestión concertada con entidades de iniciativa social nestes centros; non o fai porque non poida ou porque llo impida a lexislación, senón porque non queren, porque esta é a estratexia política do Partido Popular, a folla de ruta que se empezou coa sanidade e que segue coa educación e cos servizos sociais. Esa é a súa folla de ruta. Dende o Grupo Socialista, dende logo, imos estar sempre en fronte, en contra desa folla de ruta, e imos apoiar todas e cantas iniciativas veñan dos grupos da oposición que incidan nesta cuestión, así como esperamos que tamén se apoien as que traemos desde o Grupo Socialista. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Gallego. Grupo Parlamentario Popular, señora Rodríguez Arias.
Grazas, señor presidente. A verdade é que sorprende, e sorprende moito, a falla de coherencia dos deputados e deputadas desta Cámara, non de vostede, señora Iglesias, que, segundo acaba de dicir, non pertence a ningún partido, pero si a dos demais, que critican unha cuestión tan fundamental como a Lei de servizos sociais de Galicia, que eles redactaron, que eles aprobaron, que eles aplicaron e que seguen aplicando. Pero resulta que se é o Partido Popular o que aplica unha lei aprobada polo Goberno bipartito, o que está facendo é privatizar os servizos sociais. E unha vez máis a min gustaríame aclarar a diferenza que hai entre a xestión indirecta e a privatización, señora Iglesias. Na xestión indirecta a titularidade é da Xunta de Galicia, señora Iglesias; da Xunta de Galicia son todos os centros. Os prezos deses centros son públicos e regulados pola Xunta de Galicia, e o acceso das persoas a eses centros tamén os determina a Xunta de Galicia. E, nun centro privado, a titularidade non é pública, a titularidade é dunha empresa. Os prezos deses centros son postos por esa empresa, e o acceso das persoas a ese servizo tamén o regula a empresa. Polo tanto, creo que quedan ben claras as diferenzas entre unha cousa e a outra, que vostedes queren facer ver que é o mesmo, pero non é, porque a xestión indirecta non é privatizar. Aínda que vostede di coñecer a normativa galega, a min gustaríame recordarlle o artigo 29 da Lei de servizos sociais, que deixa ben claro que os servizos sociais se poden prestar polas administracións públicas de forma directa ou de forma indirecta. Isto non é maquillar a linguaxe, señora Iglesias, isto é unha lei, unha lei galega, que se aprobou no Parlamento de Galicia no ano 2008. O marco legal non mudou; que este grupo parlamentario teña coñecemento, o marco legal non mudou. As comunidades autónomas e concellos, independentemente da súa cor política, utilizan a xestión indirecta dos servizos sociais desde hai anos. Xa sei que a vostede, como non pertence a ningún grupo político, non lle podemos achacar que ningún concello gobernando polo seu suposto partido utilice a xestión indirecta. Cando goberna o Partido Popular, privatízase. Cando utilizan a xestión indirecta o resto dos partidos representados neste Parlamento, entón, é unha xestión intelixente dos recursos públicos. Voulle dar algúns exemplos de xestión indirecta, do que vostedes chaman privatización, porque non é cuestión de ideario político. Escolas infantís, xestión indirecta: Mugardos, Vigo, Pontecesures, Lugo, Teo. Servizo de axuda a domicilio, xestión indirecta: Teo, Ourense, Ferrol –que externalizou este servizo no ano 2009, cando gobernaba o Partido Socialista, e Esquerda Unida–. Por iso nós nos preguntamos, concellos gobernados polo Partido Socialista, polo Bloque Nacionalista Galego, por Esquerda Unida, por Anova, que están externalizando servizos sociais tan fundamentais como as escolas infantís ou o servizo de axuda a domicilio: ¿está facendo o Partido Socialista negocio cos servizos sociais?, ¿está facendo Esquerda Unida negocio cos seus amigos a través dos servizos sociais?, ¿están o Bloque Nacionalista Galego e Anova utilizando as persoas para repartir o pastel? Dende logo, a min paréceme incoherencia, e, dende logo, falla de responsabilidade e de seriedade. En relación coa residencia do Carballiño, señora Iglesias, é de titularidade pública, da Xunta de Galicia. Ten dous centros: un deles está en funcionamento; e outro, a piques de abrir, abrirá a principios deste ano, como xa anunciou a conselleira neste Parlamento, e será de titularidade da Xunta e as súas prazas serán públicas. Gustaríame recordar, xa que vostedes acusan este goberno da Xunta de Galicia de destruír os servizos sociais, que dende o ano 2009 se crearon máis de 7.300 prazas públicas novas por este goberno; 167 millóns de euros ao ano para o mantemento de todas as prazas sociais. Polo tanto, señoras e señores, veñen aquí criticar unha cuestión que vostedes redactaron, que vostedes aprobaron, que vostedes aplicaron e que seguen aplicando. E cando a aplica o Partido Popular é privatización, e se a aplican vostedes é que son moi intelixentes.
Grazas, señora Rodríguez Arias. Dende o escano, se é tan amable. Grupo autor da moción, señora Iglesias.
Boa tarde. Grazas, señor presidente. Dona Marta Rodríguez, recórdame na súa intervención a cando a señora Mato o outro día, no turno de réplica da interpelación desta deputada, afirmaba con contundencia, segundo consta en acta: "O que teño claro é que o Goberno da Xunta non privatizou nada de nada". Eu vou desmentir esta afirmación e con ela vou desmentir o seu discurso tamén: vostedes privatizan. En marzo de 2014, a Asociación Galega para a Defensa da Sanidade Pública emite un informe no que deixa ben clara a estratexia privatizadora: primeiro, recortan presupostos e reducen persoal; segundo, desprestixian o traballo das profesionais; terceiro, ceden a empresas privadas o cometido que estaban a realizar as empregadas públicas. É dicir, centros de titularidade pública xestionados por empresas privadas. O presidente Núñez Feijóo, experto privatizador –a nefasta experiencia das fundacións sanitarias e a privatización de Correos figuran no seu curriculum–, impulsou esta liña de actuación dende o primeiro día da súa chegada á residencia Monte Pío. A folla de ruta é ben clara: fragmentan a sanidade pública en diversas áreas de actividade para proceder despois á súa privatización. Deste xeito, destrúen postos de traballo e descapitalizan os centros públicos. Non garanten unha maior calidade na prestación, pero si provocan, en todos os casos, un aumento do custo económico. Destaca a Asociación Galega para a Defensa da Sanidade Pública pola súa negativa repercusión cara ao futuro da privatización da alta tecnoloxía, mediante outra lindeza lingüística –desas que tanto lle gustan a vostede–, a figura legal do chamado "socio tecnolóxico", que permita que quede en mans das propias empresas subministradoras a decisión de onde se implanta a tecnoloxía e como. Isto aumentará o gasto e o uso excesivo e inadecuado destes recursos, como xa se ten demostrado. Tamén é unha subtracción importante a entrega a mans privadas da docencia, da información e da avaliación da tecnoloxía. O sistema público perde así o control dunha área fundamental: a investigación e o coñecemento, que permiten construír un futuro. E así, con estratexias e cabriolas lingüísticas como as que acaba de desenvolver desde ese estrado, o Goberno do PP entrega á xestión privada parcelas moi amplas dos centros sanitarios, por exemplo, o servizo de ambulancias, a comunicación do Sergas, o almacenamento e subministración do material –por certo, penoso–, os equipos sanitarios, a historia clínica e a receita electrónica, a central de chamadas –tamén penoso servizo– e a alta tecnoloxía; e agora tócalles, polo visto, aos servizos de esterilización de todos os centros sanitarios de Galicia, unha decisión que implica un alto risco e que está a deixar sen traballo a cerca de 200 profesionais. Máis privatizacións, porque no ano 2009 –xa non teño tempo– o Consorcio non se plantexa outra alternativa para as infraestruturas construídas polo bipartito que a súa privatización, e comeza por unha trintena de centros de día. Así o confirman no seu momento Roberto Gómez, xerente do Consorcio Galego de Servizos de Igualdade e Benestar, que dirixe dona Beatriz Mato. ¡Vaia que si privatizan! Privatizan...,
Remate, por favor.
...privatizan e volven privatizar. ¡Menos mal que lles queda pouco a vostedes e aos seus cómplices! E a todo isto o anexo da resi de maiores do Cornuval segue inoperativo. Seguro que os vemos un día nun xornal, porque é período electoral, hora de cortar cintas e de descubrir placas. Moitas grazas. Máis nada.
A seguinte moción é do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia sobre a actuación que debe realizar a Xunta de Galicia ante o Goberno central para apoiar os intereses das universidades galegas. Moción do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de Dª María Concepción Burgo López, sobre a actuación que debe realizar a Xunta de Galicia ante o Goberno central para apoiar os intereses das universidades galegas
A esta moción presentáronse dúas emendas: unha do Grupo Parlamentario Popular e outra do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego.
Para a defensa da moción ten a palabra o señor Caamaño.
Moitas grazas, presidente. Señorías, ben saben todos vostedes que unha cousa é a intelixencia e outra a ocorrencia. E mesmo que dentro desta última, da ocorrencia, hai dúas modalidades: a ocorrencia inocente, esa pavera, graciosa, que nun determinado momento a todos nos saca de certas preocupacións, e a outra, a ocorrencia perigosa –un xénero moito máis complicado–, que é aquela que aparece como se acontecera ao chou, como sendo sen querer, pero que persegue claramente un obxectivo claro e definido, aínda que se estea a agachar. Pois ben, a política educativa do Goberno de España dende que goberna Rajoy é xustamente unha ocorrencia perigosa. É perigosa porque ten un obxectivo claro –aínda que non o digan–: retornar ao elitismo, acabar coa democracia do coñecemento –o coñecemento ten que ser algo reservado para uns poucos– e montar e artellar toda unha estratexia que acade esa finalidade. E é ocorrente, porque as declaracións de quen a ten que dirixir –o ministro Wert– así o suxiren cada día. Por sorte, o Constituínte de 1978 foi o bastante intelixente como para permitir que non só o Goberno de España poida definir a política educativa de España, e deulles competencias tanto no eido das universidades como da educación pública, e mesmo tamén privada, ás comunidades autónomas. Por iso un agardaría que, fronte a algunhas ocorrencias, o sistema funcionase e houbera unha reacción por parte das comunidades autónomas e das súas autoridades educativas; unha reacción que non ten por que ser severa, senón sinceramente de incomodidade, nalgúns casos, de advertencia noutros, de que por esa liña non se vai ben e de que a realidade é distinta, e mesmo de silencio. Nembargantes, no caso da Comunidade Autónoma de Galicia, e particularmente do Goberno actual da Xunta de Galicia, nin se manifestaron inquedanzas nin desacomodos, máis ben a política seguida polo señor Wert. Fronte a ela, o que fixo a Xunta de Galicia foi facer, no seu sentido literal, etimolóxico, un alarde; é dicir, saír ao campo para presumir ante as forzas inimigas das capacidades que un ten. ¿E por que fixo unha política de alardes? Recordarei algunhas cousas: cando o Goberno de España e o señor Wert negocian a LOXSE coa Conferencia Episcopal, o alarde que facemos aquí é renovar uns contratos con centros privados que segregan por razón de sexo –se non queredes unha cunca de caldo, tomade dúas–; cando o señor Wert dixo aquilo de hai que españolizar Cataluña, saíu o presidente da Xunta, o señor Núñez Feijóo, felicitarse porque o ministro asumía o bilingüismo cordial que el tiña establecido en Galicia –verdadeiramente fantástico–; chegou a hora de reducir as becas, e a Xunta de Galicia sumouse ao mecanismo de redución de becas –¡non faltaba máis!, nós os primeiros–. Por certo, onte mesmo a OCDE –que creo que non é organismo sospeitoso de ser de esquerdas– dicíalle ao Goberno de España que, por favor, volvera incrementar a contía das becas, porque estaba a facer trampas. Dicía no informe que daba máis, pero, claro, dese máis, eran 338 euros menos en cada unha das que se recibía. E o que lle di a OCDE é: dea máis, pero dea mellores becas, porque así non sae da situación na que se atopa. Iso, informe de onte mesmo. Sigamos, taxas. É verdade que aquí a Xunta de Galicia foi un pouco máis intelixente. Para cubrir o escenario que tiña, o que fixo foi non subir as taxas na primeira matrícula, pero si facelo no resto. Fixo un alarde máis discreto, se se me permite, dentro da política sistemática do señor Wert. E o mesmo podemos dicir en materia de I+D+i. Grazas a ese descalabro, a ese desmantelamento permanente da investigación vinculada á universidade, calcúlase só que nos últimos dous anos, 45.000 mozos e mozas quedaron fóra do sistema universitario de España. Fronte a esa decisión, o presidente da Xunta decidiu un bo día outorgarlles aos mellores investigadores de Galicia, agasallalos, cunhas maletas. Eu penso que pensou para el mesmo: á súa vez non vai ser só o ministro Wert o ocorrente, eu tamén teño as miñas ocorrencias. E esta é a situación que temos ata a última, que é a que hoxe nos ocupa: o decreto de dous máis tres, ou de tres máis dous; depende, como algúns vexan. Por certo, este chamado decreto de tres máis dous –cuestionado polo Consello de Estado cando pasou polas súas mans para ser informado, cuestionado polos sindicatos, pola comunidade universitaria, veremos despois e de que xeito polos reitores da CRUE, por todos menos polo señor Wert, que decidiu seguir adiante e non menealla, nin sequera emendala, por suposto– foi interpretado moi axeitadamente pola secretaria de Estado do propio Ministerio de Educación do xeito seguinte: intentou aclarar nunha rolda de prensa que realmente o decreto non era de tres máis dous, senón de catro menos un. Primeiro, teñen algúns problemas de non saber sumar, porque, claro, ou é cinco ou é tres. Pero o problema é que tiña razón a secretaria de Estado. Ten razón. Este é un decreto de catro menos un. Ao final, quere ser un ciclo que é unha mera prolongación do bacharelato de tres anos cun coñecemento xenérico, e que a titulación universitaria non sexa quen de servir para a incorporación ao mercado de traballo ou as responsabilidades de natureza profesional. Por iso o propio decreto mantén a un lado as chamadas titulacións reguladas, como son profesións sanitarias e algunhas outras. Trátase de dar un verniz xenérico pola universidade e despois xa que cada un vaia arranxando a súa vida, porque unha cousa é ter o título e outra cousa é que ese título sirva para algo máis que para portas a dentro da casa dun. Por iso que tiña razón cando lle chamou de catro menos un; toda a razón. O ministro Wert –e aquí mesmo na interpelación que se substanciou– intentou xustificar esa posición do Goberno de España e da Xunta de Galicia alegando os seguintes argumentos, substancialmente dous: o primeiro, que en toda Europa os países máis desenvoltos teñen un sistema de tres máis dous. Estou de acordo. En toda Europa a gran maioría dos países europeos teñen un sistema de tres máis dous, mais non pasaron del en condicións como as que neste momento se atopa España. Unha cousa é pretender acadar un obxectivo e outra é esquecer a responsabilidade mínima para chegar a acadar ese tipo de obxectivos. O mesmo informe, que é o do Observatorio do Sistema Universitario Europeo, dinos o seguinte: "Os países onde o ensino universitario en Europa é máis caro son Portugal" –por esta orde–, "Países Baixos, Italia, Irlanda, Reino Unido e o seguinte, o sexto, España". Polo tanto, se nos imos comparar cos 33 do mesmo estudo, estamos á cabeza dos máis caros. Pero hai un dato moi importante e significativo. Cando un compara neses países cal é o custo medio da matrícula no sistema universitario e nos másteres, ve que ese mesmo informe –que se pode consultar, está aberto a todo o mundo– determina entre os vinte primeiros países, entre eles España, que todos eles teñen substancialmente –eses vinte primeiros países– un prezo medio de máster semellante ao prezo medio de matrícula, agás España, onde o prezo medio de máster é un 67 % por riba do prezo de matrícula. Estas cousas o Ministerio tenas que saber; estas cousas da realidade educativa de España teñen que estar en coñecemento de alguén que quere xestionar a educación pública deste país e o Sistema universitario deste país. Nembargantes, parece que todo isto se descoñece e do que se trata é de facer un primeiro ciclo universitario prolongado de mero coñecemento e despois un sistema de máster, que xa veremos. Claro, ante esa situación, ¿que fixeron os reitores de toda España? Aplicar, fronte á ocorrencia, a intelixencia, por suposto. A reunión da CRUE o que veu determinar –por certo, por un voto; só houbo un voto en contra dun reitor dunha universidade privada e catro abstencións; o resto, por unanimidade, xa que os reitores non poden impedir a aplicación dunha norma legal, dun decreto– foi utilizar a intelixencia para que ese decreto non se poida aplicar polo menos no inmediato. E, polo tanto, decidiron que non se ía aplicar nas universidades públicas españolas ata o ano 2017. Co cal, temos un decreto deste ano que non se vai aplicar ata dentro de dous. Cando Wert se enterou disto, o ministro Wert fixo unha declaración ben interesante tamén, que foi que o que estaban a facer os reitores reunidos na CRUE era unha automoratoria, que estaban autoaprazando. Non, señor Wert, non estaban facendo iso, estaban sinxelamente manifestando a súa vontade de que non queren ese decreto, de que non queren velo nas súas universidades; e, polo tanto, xa que non poden derrogalo porque eles non teñen esa capacidade, o que fan é poñelo no tempo agardando que haxa outro goberno de España que veña e o derrogue. Esa é a intelixencia fronte á ocorrencia, e isto é o que pasou. Por iso os reitores que integran o Sistema universitario de Galicia, os tres reitores de Galicia, votaron afirmativamente esa decisión; votaron por que ese decreto non se aplique agora en España, non se aplique sen ter un cálculo estimado de tempo e de prudencia, e sobre iso vai...
Remate, por favor.
...–remato xa, presidente– a emenda que presentamos. Quixera moi brevemente, xa que falamos de temas de educación e antes de pechar esta quenda, felicitar o novo conselleiro de Educación –que non só é membro deste Pleno, aquí presente, ademais, senón tamén membro da Comisión 4ª, da que eu tamén formo parte–, agardarlle dende o Grupo Parlamentario Socialista que teña moitos acertos na súa xestión e, ademais, agardamos os socialistas que o poida facer moito mellor, escoitando as universidades, escoitando este Parlamento, escoitando estes cidadáns e, sobre todo, non facendo alardes de políticas alleas que non son do caso. Moitas grazas, presidente.
Grazas, señor Caamaño. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, señor Pombo.
Grazas, señor presidente. Boa tarde, señoras e señores deputados. Boa tarde, señor conselleiro. O Grupo Parlamentar do BNG desde logo tamén reclama un apoio do Parlamento galego para defender o noso sistema universitario fronte á reforma do ministro Wert, totalmente prexudicial para os intereses da universidade pública galega, ao entender do Grupo Parlamentar do BNG. Ten hoxe o señor conselleiro recén nomeado a oportunidade de aclararnos se vai ser conselleiro de perfil baixo, como auguraban os medios de prensa, ou se realmente vai defender os intereses da universidade galega. Porque nós entendemos que o señor Wert pretende afondar na deterioración do Sistema universitario galego seguindo as directrices do Fondo Monetario Internacional, que non son outras que desestabilizar, desprestixiar e desregular o sistema universitario público para favorecer a privatización e o negocio da ensinanza universitaria privada. Señor Caamaño, xa lle anuncio que imos apoiar a moción, porque para nós resulta urxente defender os intereses do Sistema universitario público galego diante da irresponsabilidade que supón o plantexar unha nova reforma do Sistema universitario galego. O Bloque rexeita esta reforma porque provocará varios efectos moi negativos; tamén, por certo, denunciados polos propios reitores do Sistema universitario galego: Primeiro, unha grave confusión diante dos cambios. Cando aínda está sen rematar o proceso de reforma da estrutura dos títulos Bolonia, modelo catro máis un, quérennos meter xa, sen avaliación, sen consenso, sen debate, noutra reforma chea de confusión; confusión que tamén desacredita o sistema público. En segundo lugar, esta nova reforma implica menor formación académica para o alumnado; de 240 créditos, pasamos a 180, rebaixa do 25 % da calidade. Total, terán, si, un título as clases humildes, mais será un título papel mollado para o mercado laboral. Outra grave consecuencia: encarecemento da formación universitaria que o decreto chama cualificada. Efectivamente, haberá non un, senón dous mestrados, como dixo o ponente que me precedeu no uso da palabra, moitísimo máis caro, e se até agora na Galiza non chegaban nin ao 20 % aqueles que podían chegar ao mestrado, de aquí para diante moito menos. Polo tanto, novo modelo de universidade, volvemos á universidade para os ricos. Cuarto. Expulsión do sistema universitario do alumnado de familias con menos recursos. Repito, camiñamos de cara á universidade de novo para ricos. Para nós, desde logo, para o BNG vai supor un duro golpe para a educación pública universitaria, polo que suporá unha nova reestruturación do Sistema universitario galego. Xa advertiu o reitor de Compostela de que esta aplicación vai implicar recorte de alumnado, que cuantifica nada máis e nada menos que en 4.000 alumnos menos, só na Universidade de Compostela. Este novo recorte implicará recorte de profesorado, que vai implicar unha merma moi importante na calidade do sistema educativo e do sistema de investigación universitario. E, por suposto, un novo recortamento brutal do que é o financiamento da universidade pública galega; iso si, oportunidade de negocio, por suposto, para a empresa privada, que é o fin último que persegue. O Grupo Parlamentario do BNG desde logo rexeita de plano esta nova reforma do señor Wert, como tamén a rexeitan a práctica totalidade da comunidade universitaria galega e mesmo do Estado. Polo tanto, nós o que pretendemos –xa llo advirto ao señor Caamaño– é votar a favor a moción, pero presentamos unha emenda porque nós entendemos que hai que mellorar un pouco esa propia moción, no sentido de recabar do Ministerio de Educación a derrogación do actual real decreto para que o Sistema universitario galego teña tempo para, primeiro, avaliar neste ano o sistema Bolonia actual, catro máis un; segundo, propoñer alternativas consensuadas da universidade galega que garantan a calidade da docencia e a investigación da propia universidade; e, por último, para que tamén teñan tempo e entre as tres universidades galegas sexan quen de homoxeneizar en primeiro lugar os títulos universitarios, buscar que os custos dos créditos de grao e de máster sexan o mesmo, para non facer unha pexa o acceso á universidade e, por último, para que tamén busquen a maneira de propoñer bolsas para que aquel alumnado galego que sexa capaz e queira poida acceder ao Sistema universitario galego.
Remate, por favor.
Xa remato, presidente, agardando que sexa admitida esta emenda do BNG. E nada máis.
Grazas, señor Pombo. Grupo Parlamentario Popular, señora Piñeiro.
Moitas grazas, presidente. Permítanme, señorías, que as miñas primeiras palabras sexan para agradecer dende o Grupo Parlamentario Popular o magnífico traballo e o gran labor que Jesús Vázquez desenvolveu á fronte desta consellería ao longo destes seis anos. [[Aplausos.]] E, como non, manifestar a satisfacción que nos produce no grupo que tome o relevo o noso compañeiro, o portavoz de educación, Román Rodríguez, co que tantas horas de traballo temos compartido ao longo destes seis anos. [[Aplausos.]] Sei, señor conselleiro, que vostede lle vai poñer a esta nova tarefa o mesmo empeño e a mesma dedicación que lle vén poñendo ao longo destes anos que levamos traballando, o que redundará en beneficio do Sistema educativo galego, da nosa cultura e, como non, da nosa lingua. Señor Pombo, estea ben tranquilo que vai defender moi en firme o Sistema universitario galego tamén, asegúrollo. Señor Caamaño, vou empezar analizando a parte dispositiva da súa moción, na que instan apoiar os intereses das universidades e dos estudantes universitarios. Miren, non o dubiden nin un só momento, é algo prioritario e que así se vén demostrando ao longo destes anos dende a Consellería de Educación. Así foi co señor Vázquez e así seguirá a ser co señor Rodríguez. Sendo explícito, que parece que iso é o que os move tamén a vostedes, dende o Grupo Parlamentario Popular propoñemos unha emenda á súa proposta; unha emenda que recolle o espírito do modelo universitario que nós desexamos: que teña diálogo cos reitores, que dea apoio ás decisións que estes tomen e que manifeste respecto pola autonomía das universidades. Dígame, señor Caamaño, se iso é intelixencia ou ocorrencia. Todo iso sempre en beneficio e respaldando os intereses dos estudantes e da máxima estabilidade para o Sistema universitario galego. Pois a pesar de que parece que todos buscamos este obxectivo, o que realmente nos trae a este debate, o que nos confronta, son dous modelos, dúas maneiras de facer as cousas: por unha banda, está ao cambio de postura do PSOE alá polo ano 2006, ano en que impuxo un modelo de catro anos para graos, separándose así da tendencia europea e fixando un prazo inmediato de execución do seu modelo –¿intelixencia ou ocorrencia, señor Caamaño? Foron daquela os reitores os que criticaron o apresuramento e a falta de xustificación desa medida; ademais foi a propia CRUE a que dixo textualmente: "La propuesta constituye una cuestión muy relevante que merece una reflexión y una explicación más detalladas". Creo, señor conselleiro, que están esperando aínda esa explicación a día de hoxe. Dígame tamén, señor Caamaño, se iso é intelixencia ou se iso é ocorrencia. Pois ben, parece que o que lles debe de molestar é que sexa o Partido Popular o que estea aportando elementos que daquela se desprezaron: reflexión, planificación, flexibilidade, voluntariedade, explicacións ante as universidades e respecto pola autonomía das mesmas; de feito, o señor conselleiro reunirase en breves datas cos reitores das universidades. As universidades galegas xa se posicionaron a favor do fondo do decreto, unicamente falan da conveniencia de retrasar a implantación de graos ao curso 2017-2018, e miren por onde fano exercendo a autonomía que lles acaba de conceder o Ministerio e da que antes carecían; esa autonomía da que vostedes non fan gala máis que de boquilla, pero na que pretenderon mesmo interferir coa presentación dunha proposición non de lei preventiva alá polo mes de decembro sen dar tempo sequera a que se pronunciara nin as universidades nin a Xunta a través dos cauces correspondentes. A nova normativa abre a porta a que de xeito voluntario –repito, de xeito voluntario– as universidades se poidan acoller ao novo modelo de tres anos de grao máis dous anos de máster. Quero recordar e poñer en valor que Galicia conta co modelo máis solidario e equitativo de acceso á universidade xa que a nosa Comunidade Autónoma ten as taxas universitarias máis baixas de toda España, e é grazas ás políticas activas de prezos universitarios aplicadas polo actual Goberno, con becas complementarias para que ningún alumno quede fóra por motivos económicos. Creo recordar que ese non era o modelo do ano 2009. Señor Caamaño, ¿intelixencia ou ocorrencia? Señorías, nós propoñémoslle unha emenda que cremos que é intelixente, non ocorrente; unha emenda na que se propón diálogo cos reitores, apoio ás súas decisións e respecto pola autonomía universitaria. Vostede nos dirá, señor Caamaño. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Piñeiro. Grupo Parlamentario Mixto, señora Martínez.
Boa tarde e boa tarde ao recén estreado conselleiro, que espero que teña máis éxitos e máis acertos que o seu predecesor, polo ben da universidade e polo ben do sistema educativo galego. O decreto de flexibilización do sistema universitario que estamos tratando, como xa se dixo aquí, conta coa posición de practicamente toda a comunidade universitaria, co cal, a min a emenda do Partido Popular paréceme incrible porque, que eu saiba, ninguén lle prohibe ao Goberno nin falar cos reitores nin ninguén lle prohibe ao Goberno apoiar os reitores, pero é que, ademais, a proposición da moción socialista di exactamente o que queren os reitores; non entendo a que vén unha emenda para vir dicir o mesmo doutra maneira. Os reitores, a oposición, sindicatos e estudantes critican este decreto porque din que encarecerá os estudos. A xeneralización dos másteres e dos de dous anos supoñerá pagar máis por ter un título co mesmo prestixio; suporá a perda de postos docentes e provocará un caos no sistema, xa que cada centro pode optar. Non se entende que alguén lexisle e que, en vez de lexislar para regular, para cohesionar, lexisle para dicir que cada un faga o que queira, e aquí podemos ter, dentro do Estado, titulacións de tres anos, de catro anos, con máster, sen máster..., un tótum revolútum que, evidentemente, só busca beneficiar as universidades privadas. Iso é o que hai no fondo de todo este decreto. A Conferencia de Reitores calcula que o aforro das familias enunciado por Wert dicía que serían arredor de 150 millóns. Eu calculo que máis, porque as familias traballadoras xa non van mandar os seus fillos á universidade. Entre as faltas de axudas e o encarecemento, evidentemente, van aforrar todo o custo universitario, porque os fillos dos traballadores e das traballadoras non poderán acceder aos estudos universitarios. Supón un recorte no financiamento das administracións de ata 800 millóns que se van perder. Os alumnos cobren as taxas entre o 15 % e o 20 % e o resto as administracións, e esta medida rompe o principio de igualdade, nace sen consenso e supón un novo recorte encuberto do gasto público ao encarecer a factura universitaria dos estudantes. Xa como se dixo, o Consello de Estado sinalou que esta reforma ten un prazo moi breve e pediu marxe para unha adaptación máis coordinada, o cal sería lóxico. O Ministerio de Educación di que se permitirá equipararnos aos países veciños. E eu digo: ¿tanta présa? Eu teño ganas de que o Goberno un día diga: imos equipararnos en xornada de traballo, imos equipararnos en pensións, imos equipararnos en salarios, imos equipararnos en conciliación da vida laboral e familiar. ¿Por que non empezan a equipararnos por aí? Non, teñen que empezar a equipararnos por onde ninguén pediu a equiparación. Isto ocorre, ademais, ao tempo que se recortan as axudas. No 2012, nos criterios de axudas, introduciron criterios académicos que antes non estaban, o cal fixo –e é certo– que o número de becarios aumentara nun 20 %, pero o que baixan son as contías; aumentan as becas, que só cobren matrícula, pero baixa todo o resto das axudas aos estudantes. A Conferencia de Reitores pide tempo porque di que ademais a universidade está saturada de cambios que aínda non se avaliaron, e que para dar un novo paso conviría avaliar o que xa temos e ver qué é o que se necesita para mellorar. Pero, ademais, esta modificación faría que conviviran con outras dúas estruturas, as vellas licenciaturas e os actuais graos, e agora teriamos outra máis, tres, para unha mesma titulación; é dicir, unha loucura; faría inestable o sistema; require cambios normativos importantes que aínda non existen e pode afectar as plantillas de profesores e incrementar as taxas. A duración dos estudos de grao non é absoluta en todos os campos europeos, non é certo. A fórmula de tres anos si é certo que a teñen a maioría dos países do noso entorno, pero tamén é certo que moitos deles a teñen en revisión. Non é que todo o mundo a aplauda, e sen embargo outros países, como pode ser Estados Unidos, ten un sistema de graos parecido ao español. Pero, ademais, teremos que falar desa repercusión á hora da inserción laboral das distintas titulacións e dos problemas que pode levar o papel que ten que cumprir cada unha delas. Polo tanto, vou dar –xa rematei o tempo– o meu apoio a esta moción, e eu pediríalle ao Partido Popular que, se quere gobernar, goberne e, se non sabe gobernar nin tomar decisións sobre o sistema universitario, deixe que as leis as propoñan os reitores e os alumnos, e vostedes despois as traen aquí consensuadas, porque as súas non valen para sacar adiante o noso sistema universitario. Nada máis.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, señor Vázquez.
Boa tarde a todas e a todos. A verdade é que hoxe debera ser un día de alegría, de celebración nesta Cámara polo feito de ternos librado dun conselleiro de Educación como o que deixou o seu cargo nestes días, precisamente porque dende AGE temos dito que foi un dos peores conselleiros de Educación da historia da democracia, e aos feitos me remito. Digo que debería ser un día de celebración, pero non o é completa, porque a verdade é que o señor Rodríguez como voceiro do Grupo Popular de Educación fixo unha política de seguidismo absoluto do señor conselleiro, tendo unha visión moi pobre da separación de poderes, e, en todo caso, nunca facendo defensa do sistema educativo galego como corresponde ao voceiro dunha materia como a educación e dun grupo, o maioritario, que sostén o Goberno. Nese sentido, agardo, gustaríame agardar, un cambio no rumbo das políticas, pero, se nos remitimos aos feitos, vai ser difícil que así aconteza. E, entrando xa en materia, quixera empezar dicindo que comprendo perfectamente o sentido da interpelación e da moción presentada polo Grupo Socialista, o que pasa, o que sucede, é que teño a sensación de que os grupos da oposición nos atopamos continuamente a rebufo da dinámica normativa perversa do Partido Popular, e explícome: unha dinámica normativa baseada en realizar cambios estruturais no noso sistema social, en facer eses cambios por decreto, sen escoitar a ninguén, sen contar cos colectivos afectados, sen base técnica, sen base científica, sen diálogo, de xeito absolutamente unilateral, e, unha vez consumado o feito, como é o caso que nos ocupa, é dicir, unha vez publicado o decreto, os grupos da oposición subimos a esta tribuna a denunciar o mesmo que diciamos antes de que se aprobara e constatando as consecuencias da aplicación do que vai ser esa norma. Así é –repito– o caso que nos ocupa, porque no mes de xullo do ano 2014 a Conferencia de Reitores Universitarios, onde están representados todos os campus, tamén os galegos... A señora portavoz, voceira do Grupo Popular, dixo que os reitores galegos estaban de acordo con este decreto, pero na Conferencia de Reitores de todo o Estado están representados os reitores galegos, e esa conferencia fixo un informe que é clarísimo, un informe de 24 folios, onde di claramente os inconvenientes e os problemas, un por un, que vai levar a cabo a aplicación deste cambio ao establecer titulacións de tres, máis dous anos de máster, en lugar dos catro máis un existentes. O informe é absolutamente claro e lapidario sobre os problemas que vai implicar esta nova estrutura das titulacións, pero, a pesar diso, mesmo antes de aprobarse ese real decreto, o Partido Popular de Galicia trouxo unha iniciativa á Comisión de Educación onde xa impulsaba precisamente que se acometeran eses cambios. O informe da CRUE, a través da Comisión Académica Sectorial, deixa claras varias cuestións: en primeiro lugar, que o modelo de catro anos máis un de máster, establecido no ano 2007, está aínda en proceso de implantación e que, polo tanto, está por desenvolverse, por valorarse e está por ver exactamente como son os resultados da súa aplicación. ¿Como se pode cambiar un sistema de titulacións cando aínda non se implantou o modelo anterior? Paréceme que é facer gala dunha improvisación absolutamente irresponsable. En segundo lugar, o informe da CRUE é clarísimo cando di que establecer un sistema de titulacións onde cada universidade poida optar por ter titulacións de tres ou catro anos vai engadir absolutamente máis inestabilidade e máis confusión nun sistema onde van convivir –non esquezamos– as antigas licenciaturas de cinco anos, que aínda perviven no sistema universitario, os graos de tres anos máis dous de máster e os graos de catro anos máis un de máster. É dicir, todo un auténtico galimatías que, ademais, é un camiño baldío, porque se cambiamos o sistema universitario anterior, onde había diplomaturas de tres anos e licenciaturas de cinco, agora o recuperamos pola vía dos feitos a través dun modelo que na práctica é tamén de tres máis dous; digamos que parece como se quixeramos evocar devaluando as licenciaturas coas antigas diplomaturas. Non ten ningún tipo de explicación. En terceiro lugar, e unha cuestión que dende o punto de vista de Alternativa Galega de Esquerda é preocupante: vai supor un evidente incremento dos custos para os alumnos, porque nos másteres os prezos alcanzan ata os 8.000 euros nalgún caso; se pasan a ser dous anos, serán 16.000 euros. Polo tanto, as familias vanse ver máis abafadas do que xa están para poder finalizar unha titulación universitaria no milagroso caso de que poidan acceder a ela. Volvemos ao sistema americano, á americanización da titulación universitaria...
Remate, por favor.
...onde os estudantes, o 71 % dos estudantes americanos, deben préstamos aos bancos para poder pagar os seus títulos. Dende logo, ese non é o modelo que defende Alternativa Galega de Esquerda. Nós defendemos un modelo onde se garante a equidade e o ensino de calidade, tamén no eido universitario. E hai un elemento –e xa remato, señor presidente– que ten que ver claramente coas dificultades científicas e pedagóxicas que vai ter para o sistema universitario condensar os contidos de 240 créditos –é dicir, de catro anos– en 180, o que vai implicar, evidentemente, unha devaluación da calidade do ensino universitario que o Goberno galego non debera permitir. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas, señor Vázquez. Grupo autor da proposición non de lei, señor Caamaño.
Moi brevemente, presidente. Señora Piñeiro, se eu pido un café e vostede me emenda e me presenta un descafeinado, pois algo de intelixencia hai na xogada. Se o que me dá é unha tila, evidentemente, é unha ocorrencia. E a emenda que presenta o Partido Popular non é máis que iso. ¿Dialogar sobre que? ¡Se xa está acordado! Os reitores do Sistema universitario galego xa teñen un acordo, idéntico ao do resto de todos os reitores de España, que é que non van aplicar o decreto Wert ata o ano 2017. Ata dentro de dous anos teremos unha norma morta, un decreto regulamentario ao que non lle fan caso. Só queda o señor Wert contemplando a soidade da súa propia ocorrencia. Esta é a realidade, e vostedes tiveron a oportunidade, sinceramente, de non facer alarde de algo que a propia universidade, non este grupo parlamentario, a universidade española na súa totalidade –insisto, 57 reitores, salvo un, e catro abstencións, e un dunha universidade privada–, fixo, que é opoñerse á medida. Algo terán que dicir. E cando di voluntaria, por favor, lea o informe da CRUE. Como moi ben se di alí, unha cousa é respectar, cando un ten o poder público, a ordenación dun sector garantindo a autonomía universitaria, e outra cousa é apelar á voluntariedade e á autonomía universitaria para desregular e desestruturar o sistema de ensinanza universitaria pública, porque desestruturar é permitir que nun lado haxa tres anos para ter a mesma titulación e que noutro teña que haber catro máis un. Iso é desestruturar, e iso é o que lle din os reitores que é unha aplicación de intelixencia e de sentido común. E eu agardaba... Por iso o noso texto era moi light, non pretendía nada máis que que dende este Parlamento, dende esta comunidade, nos sumásemos ao que xa os reitores teñen dito, non só os de Galicia, insisto, os reitores de toda España. Por iso non pediamos a derrogación expresa deste decreto, porque cremos que non se vai publicar. Fronte a isto, en troques de defender minimamente a realidade deste país e as dificultades do seu sistema universitario, volven facer alarde da ocorrencia e prefiren presentar unha emenda inasumible. ¿Como imos dialogar co que xa está decidido? Esa é unha decisión tomada na CRUE, e eu respéctoa, creo que son persoas serias e maiores de idade os tres reitores que responden do Sistema universitario galego, e creo que o pensaron, que dialogaron antes de tomar esa posición e penso que o falaron co Ministerio e coa Xunta de Galicia. Estou convencido de que foi así, e, se chegaron a esa decisión, foi porque alguén non os atendeu. ¿Como lle vou admitir eu agora unha emenda onde me pide que volvan dialogar? É unha ocorrencia; perdóeme, pero non ten outra explicación, é unha ocorrencia. Polo tanto, nós, que tiñamos algo moi medido, o que si imos facer agora, vista a súa posición, que é a de manterse no alarde de quen fai unha política non se sabe moi ben para que, educativa e no ensino universitario fronte a todos –que bastaba co silencio e con dicir que este Parlamento apoiará o que xa está apoiado polos propios reitores–, fronte a iso imos admitir, para que quede clara a postura deste grupo, a emenda do Bloque Nacionalista Galego, na que se pide expresamente –aínda que cremos que nunca se vai aplicar; polo menos ata o ano 2017 xa estamos tranquilos de que non vai ser así– a derrogación; que este Parlamento e a Xunta soliciten –como ten que ser, porque non temos competencia para outra cousa– nas conferencias e nos lugares pertinentes a derrogación dese decreto, que ademais xa non se vai probablemente aplicar nunca en España. Grazas.
Grazas, señor Caamaño. Moción do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de Dª María Remedios Quintas Álvarez, sobe a actuación que debe realizar a Xunta de Galicia ante o Goberno central para ampliar a protección por desemprego no seu nivel asistencial ante as novas situacións de necesidade que creou a profunda e prolongada crise
A esta moción presentáronse dúas emendas, unha do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda e outra do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego.
Para a defensa desta moción ten a palabra a señora Quintas.
Grazas, señor presidente. Boas tardes, señoras e señores deputados. Esta moción é consecuencia dunha interpelación realizada no mes de decembro. No mes de decembro o Grupo Socialista interpelaba a conselleira de Traballo sobre as accións que estaba levando a cabo o Goberno galego, en concreto a Consellería de Traballo, e resaltabamos os datos de paro lamentables para a nosa comunidade. Por desgraza, dende o mes de decembro, Galicia inicia o 2015 cunha nova subida de paro. Nos datos de paro rexistrado para xaneiro do 2015, elevábase o número de desempregados na nosa comunidade en máis de 7.000 demandantes de emprego. Por tanto, confírmase a tendencia negativa do desemprego en Galicia. Galicia destrúe 13.000 empregos en xaneiro, e súmanse sete mil e pico parados máis. Nós entendemos que para o presidente da Xunta de Galicia, para o Partido Popular de Galicia, para o Goberno galego, este debería de ser o problema máis importante. É certo que nesa publicidade e propaganda que rodean o Goberno galego, din, cando se dirixen aos medios de comunicación, que o problema do desemprego é o máis importante. Polo que se observa polos datos de paro, non é o problema máis importante para o Partido Popular nin por suposto para os deputados do Partido Popular que están nesta Cámara, eu creo que o desemprego é un problema moi importante, non pola importancia en si mesmo, senón porque afecta as persoas directamente, as familias. Eu non sei se alguén que é representante institucional nin sei se alguén que goberna se pode permitir o luxo, cando na súa comunidade a pobreza aumenta cada día máis, de permanecer impasible sen levar a cabo ningún tipo de acción e coa maior irresponsabilidade posible. Por tanto, o novo ano comezou na nosa comunidade tal como finalizamos o anterior. Pese a que tanto o presidente do Estado como o señor Feijóo ultimamente o único que din é que estamos xa na recuperación, o único que podemos constatar con datos obxectivos é que o desemprego aumenta, tanto no Estado como en Galicia, pero en Galicia aumenta máis que no Estado español. Ademais destes datos de paro rexistrado, as afiliacións á Seguridade Social baixan en Galicia en preto de 13.153 persoas para xaneiro de 2015, o cal nos deixa uns datos realmente escalofriantes. O descalabro na Comunidade Autónoma de Galicia con respecto ao emprego é imparable, porque nin lles ocupa nin lles preocupa. Estamos nunhas vésperas electorais nas que vemos como se está falando da recuperación, como incluso se nos está falando das maiores vendas de electrodomésticos, pero o que si constatamos é que en Galicia os galegos e as galegas cada vez sofren máis o desemprego, e quen non o sofre ten que emigrar. E, como dicía en decembro, en moitas ocasións os xoves galegos xa non van ao estranxeiro para traballar naqueles traballos para os que estudaron e están cualificados, senón que voltan traballar naqueles traballos que xa nos anos cincuenta e sesenta levaban a cabo os seus pais. O fin da campaña navideña, na que nun momento determinado a señora conselleira estaba tan satisfeita dos resultados que iamos ter en decembro –parece mentira que unha conselleira naquel momento estivera satisfeita por un emprego previsible, precario e que estaría encadrado dentro dunhas datas navideñas–, demóstranos que ese emprego, ese aumento, esa diminución do paro, pequena, en decembro era ficticia. De todas as comunidades, a galega é a cuarta que máis desempregados incorpora ás listas do paro en xaneiro. Estes datos eu creo que servirían para que os deputados e deputadas do Partido Popular apoiaran esta moción, que o único que pretende é mellorar a situación dos desempregados. É urxente e imprescindible que o Partido Popular se comprometa para facer reversible unha situación que están convertendo dende o ano 2009 en crónica. Dende o Grupo Socialista reclamamos ao Goberno galego a ampliación da protección por desemprego aos colectivos máis vulnerables, reclamamos un plan de emprego específico para parados de longa duración e propomos que a protección por desemprego debe de ser percibida por todas as persoas desempregadas que leven máis dun ano inscritas nos servizos públicos de emprego e tamén para aquelas persoas que teñan responsabilidades familiares e cumpran cos requisitos de carencia de rendas. O subsidio, por suposto, estenderase ás mulleres vítimas de violencia de xénero e tamén a aquelas persoas con minusvalías por riba do 33 %. Os socialistas reclamamos ademais ao Goberno galego que se dirixa aos interlocutores sociais para implementar de inmediato un plan de emprego específico. Exiximos un aumento de dotación dos servizos públicos de emprego, cun mínimo de 200 técnicos especializados. Recordamos como a Consellería de Traballo despediu os técnicos de Orientación e Promoción do Emprego para de novo intentar privatizar e pór en mans dos seus amigos un servizo necesario nun momento crítico para os galegos e as galegas que se atopan en situación de desemprego. Este goberno, dende logo, non traballa para resolver a situación de milleiros de persoas que están a sufrir esta lacra. Non sei como impasiblemente e aburridamente poden os señores e señoras deputadas do Partido Popular asumir que 600.000 persoas en Galicia están en situación de pobreza, e entre elas 120.000 menores, señor conselleiro de Educación; 93.000 familias teñen a todos os seus membros en paro, 55.000 fogares están sumidos en pobreza severa e 30.000 deles non teñen ningún ingreso. Este goberno debería de aplicar a decencia e a ética, e ás veces, cando se fala de drama, a presenza. Non estaría de máis respectar un pouco a xente que aí fóra o está pasando moi mal. O señor presidente da Xunta, coa soberbia que o caracteriza e posiblemente coa frivolidade coa que goberna este país, cando se presentou ás eleccións no ano 2009, con pleno coñecemento da situación galega, dixo que remataría co paro en 45 días. Eu creo que, coas accións que estamos levando a cabo, seguramente –e espero que non sexa así– eses 45 días poden ser 45 anos. Non vou seguir repetindo as cifras de paro que todos coñecemos, porque entendo que debe ser a obriga de todos nós, simplemente urxir este goberno a que teña en conta esa situación de miseria. É obsceno ver...
Vaia rematando, por favor.
...como os bancos dan día a día as súas contas de resultados e son comparables aos nosos xoves, que teñen que marchar da súa casa, e aos nosos homes e mulleres, que se encontran nunha situación desesperada. É tamén obsceno ver como unha ideoloxía perfectamente premeditada está intentando acadar a desaparición dunha clase media, a desaparición dos dereitos máis básicos dos homes e mulleres deste país. É lamentable ver como a Consellería de Traballo, que é a responsable –debería de ser a responsable– das accións máis importantes neste aspecto, cada día, cada ano, baixa os orzamentos. E mentres, un señor, un tal Gerardo Crespo, ameázaos publicamente...:
Remate, por favor, señora Quintas.
..."no voy a contar todo lo que sé de la conselleira de Traballo, del presidente da Xunta y de los altos cargos del PP". Desgraciadamente, a única acción en emprego e en traballo que o Partido Popular leva feito en Galicia...
Remate, señora Quintas.
...é desviar fondos para a financiación irregular e para que uns cantos amigos –entre eles o señor Gerardo Crespo– se fixeran...
Moitas grazas, señora Quintas.
...e agora estaos extorsionando. Grazas, señora presidenta.
Intervención dos grupos parlamentarios. [[Pausa.]] Bloque Nacionalista Galego. Ten a palabra a señora Prado.
Moi boa tarde. Por moito que repitan unha e outra vez o discurso de que as cousas van ben, Galiza non vai ben, e a miles de galegos e galegas non lles vai ben. E, lonxe do discurso oficial, Galiza non converxe, senón que Galiza diverxe, e o drama do desemprego segue a ser un drama con maiúsculas para o noso país. Estamos diante dunha incesante extensión da pobreza. Cada vez máis desigualdades sociais: ricos máis ricos e pobres máis pobres, e a riqueza acumulada cada vez en menos mans. E esta estratexia de acumulación do capital en cada vez menos mans non é froito da conxuntura económica nin da prolongación da crise, senón que é froito dunha decisión estrutural tomada por quen se beneficia da situación, por quen ten as rendas do poder, que logo se atopa con gobernos cómplices, como o Goberno galego, que non contestan nin fan absolutamente nada por protexer o seu pobo desta situación. Baixo a escusa da crise, proporcionáronselle ao capital os instrumentos legais para reducir os dereitos laborais, os salarios e a protección aos desempregados; instrumentos legais que permiten un ataque directo contra as relacións laborais e contra os salarios. E o drama do desemprego en Galiza, lonxe de mellorar, persiste teimudamente. Hai 259.002 dramas de paro rexistrado, que –como todos e todas sabemos– non se corresponden coa realidade porque hai moitas máis persoas que non están inscritas pero que están en situación de desemprego. E non é só que teñamos un número de parados inasumíbel, por encima do 20 %, senón que as persoas que están en desemprego cada vez están máis tempo nesa situación, e cada vez hai máis persoas que non cobran absolutamente ningún tipo de retribución. O número de persoas que non cobran ningunha prestación en Galiza é escalofriante: xa son máis as persoas que non teñen ningún tipo de prestación que as que si o teñen no noso país. E, se hai un número de 259.000 persoas rexistradas nas listas dos servizos de colocación, dan 128.998 ou 129.000 as persoas que cobran algún tipo de prestación; 57.000 e pico prestacións contributivas, 58.000 subsidios e 13.000 e algo rendas activas de integración; co cal, de aí a 259.000, xa son máis as persoas que non cobran ningún tipo de prestación. O número de persoas está xa por encima desas 130.000 persoas, e ademais a isto hai que lle engadir a desvergonza do Goberno español –insisto–, coa complicidade do Goberno galego, que cada vez destina menos recursos a pagar ás persoas desempregadas. Se a principios do ano 2014 a cobertura estaba arredor do 60 % a finais de 2014 esa cobertura xa baixou case cinco puntos, agora xa está no 55,6 %. Temos que ter en conta o que estaba dicindo antes, que xa son menos as persoas que cobran unha prestación contributiva, e estariamos falando de 780 euros, ningunha millonada, evidentemente. Mais xa hai unha parte moi importante que o que cobran é unha renda activa de integración. É dicir, estamos falando de ingresos de arredor de 400 euros. Atopámonos, polo tanto, diante dunha situación dramática para moitas persoas, onde Galiza perde poboación, Galiza perde persoas activas e Galiza perde persoas afiliadas á Seguridade Social. Xa estamos por debaixo, apenas superamos as 900.000 persoas afiliadas á Seguridade Social, das cales, case 250.000 se perderon desde que volveu Feijóo e o Partido Popular á Xunta de Galiza. Por estas razóns, o BNG vai apoiar esta iniciativa que presenta o Partido Socialista, á cal lle presentamos unha serie de emendas co obxectivo de ir ao fondo, á orixe, desta situación de desemprego, que non é outra que as reformas laborais. Co cal presentamos unha emenda pedindo a eliminación das diferentes reformas laborais, a eliminación do Decreto lei 20/2012...,
Remate, por favor.
...que foi unha navallada para a clase traballadora. Unha emenda que elimine o tema de que as coberturas só sexan para persoas...
Remate, señora Prado, por favor.
...–remato, señora presidenta– con cargas familiares, porque consideramos que hai moitas persoas que, sen cargas familiares, tamén están nunha situación moi precaria. E que o límite do 15 % para cobrar esa prestación de desemprego pois tamén se elimine.
Moitas grazas, señora Prado.
Agardando que sexa aceptada
Está por escrito. Moitas grazas. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra o señor Fajardo Recouso.
Boa tarde a todos e a todas. Soamente aqueles que exercen o sadismo como método de acción política poden afirmar cousas como as que dixeron en prensa estes días. Dicía Báñez que instaba os cidadáns a estar alegres; e o señor Alonso, do Partido Popular, a que empecen a sorrir xa. Non sei se llelo dicían aos desafiuzados, a esas 250 e tantos mil persoas que non poden pagar a súa luz e a súa enerxía en Galicia, ou a eses desempregados aos que agora mesmo lles van negar o dereito a esa prestación por desemprego. Estes días cúmprense tres anos da reforma laboral. Esa reforma laboral acadou o obxectivo que perseguía o Partido Popular. E o obxectivo non era outro que máis desemprego e peores salarios, para ter ese exército de desempregados que tire cara a abaixo dos dereitos laborais dos que si teñen emprego. Dende a aprobación da reforma laboral, en Galicia temos 31.200 asalariados menos, e dos que temos, hai 34.400 contratos indefinidos menos. Dende que se aprobou a reforma laboral, en Galicia caeu o salario medio en 2.050 euros, e soamente o 48,5 % dos desempregados deste país cobran algún tipo de prestación, é o culmen da estafa. Vostedes non só expulsaron os traballadores dos seus postos de traballo, senón que ademais os condenan a non ter ningún tipo de prestación e, polo tanto, a non poder manter as súas familias. É unha política sádica contra a maioría social que o único que persegue é espallar o sufrimento, para que con esa doutrina do shock e do medo se acepten cousas que noutras condicións non se aceptarían. Son vostedes tan sádicos nas súas políticas que chegan a poñer encima da mesa un plan polo que din que lles van dar prestacións a eses que non as teñen, no que gasta 60 millóns de euros este goberno, pero resulta que non din a verdade. Esas novas prestacións para os desempregados sen dereito sácanas do que deixan de cobrar os desempregados que non cobran prestación. Só no 2014 o Partido Popular reduciu en 228 millóns o gasto en prestacións por desemprego en Galicia, 228 millóns de euros que foron roubados dos bolsillos dos nosos desempregados. Eu dicíao e dígoo moitas veces: antes os roubos facíanse na porta dos caixeiros, agora fanse dende os consellos de ministros. Porque é un roubo que unha persoa que perde o seu emprego teña agora máis dificultades para acceder á prestación de desemprego. E non é casualidade que vostedes reducisen ese gasto, porque tomaron dúas decisións que son absolutamente aberrantes en materia de xustiza social. En primeiro lugar, reduciron as contías das prestacións por desemprego. Neste momento, onde a xente non ten capacidade económica, onde hai moito desemprego, vostedes decidiron que a partir do sexto mes os desempregados cobren menos pola súa prestación do que cobraban antes. Vostedes foron capaces de gastar 9.000 millóns de todos e todas en salvar Novagalicia Banco, pero, en cambio, seguen asoballando e abafando a clase obreira deste país. Por se isto fose pouco, vostedes tomaron unha decisión que ademais para nós é criminal, e é a decisión de dificultar o acceso á prestación, ao subsidio por desemprego –a aquilo que lle chamaban antes a axuda familiar–, a milleiros de traballadores e traballadoras deste país. Porque vostedes decidiron que, para computar a renda que elimina a posibilidade de cobrar esta prestación, se computasen todos os membros da unidade familiar, todos os que convivían nunha vivenda. ¿Que significa isto? Que nun momento de reagrupación, onde moita xente ten que volver vivir cos seus pais porque non ten capacidade económica para vivir soa, incluso familias con nenos e nenas teñen que volver vivir cos seus avós, vostedes, para pagarlles esa prestación, din que se teña en conta a totalidade dos ingresos do conxunto da familia. ¿Que é iso, se non é unha política obscena e unha actitude absolutamente inaceptable? Por iso nós cremos que hai que apoiar esta proposta, e espero que vostedes non teñan o sadismo de dicir que hoxe tampouco apoian esta proposta. Se non, serán vostedes como este personaxe indigno que dicía que había que quitarlles esa prestación por desemprego ás familias porque ás veces os 400 euros ían a xente que vivían cos seus pais e non tiñan necesidade. Como se 400 euros fosen unha gran cantidade...,
Vaia rematando, por favor.
...como se iso fose unha gran saída para as familias. Vostedes atacan os de abaixo, pero impídenlles o progreso os de arriba. E claro que hai transmisión de rendas. No último ano, grazas ás políticas do Partido Popular, hai un 27 % de poboación pobre no conxunto do Estado. ¡Que casualidade que tamén nun 27 % foi no que se incrementou o beneficio da banca deste país! ¿Que quere dicir? Que vostedes lles quitan os cartos aos pobres para entregárllelos aos bancos e ás eléctricas. Son indignos de estar no Goberno deste país e do conxunto do Estado.
Remate, señor Fajardo. Señor Fajardo, creo que non lle vou repetir xa todo o que lle vou retirar. Vostede é consciente de que... [[O señor Fajardo Recouso pronuncia palabras que non se perciben.]] Precisamente, como vostede é consciente, vai acompañada a retirada –como non pode ser doutro xeito– dunha chamada á orde. Continuamos. Grupo Mixto. Señora Martínez.
As políticas de protección social desempeñan un papel determinante na realización do dereito humano á seguridade social para todos e todas, na redución da pobreza e da desigualdade, apoiando o crecemento inclusivo e favorecendo a demanda interna. A falta de acceso á protección social constitúe un gran obstáculo para o desarrollo económico e social. Unha cobertura inadecuada, ou unha ausencia de cobertura de protección social, asóciase con niveis elevados e persistentes de pobreza e de inseguridade económica, crecentes niveis de desigualdade, investimentos insuficientes no capital humano e capacidades humanas, e unha demanda agregada débil en tempos de recesión e lento crecemento. As políticas de protección social existentes non abordan suficientemente as necesidades de seguridade do ingreso dinerario dos nenos e das familias. A protección social tamén desempeña unha función clave na redución da vulnerabilidade económica das familias. Existen programas específicos no Estado de prestacións familiares e por fillos na lexislación vixente, pero comprenden só a pequenos grupos de poboación, e as súas contías son tan exiguas que non resolven, evidentemente, o problema. Un investimento insuficiente nos nenos pon en perigo os seus dereitos e o seu futuro; e co seu futuro, o desenrolo dos países nos que viven. É dicir, a pobreza que están sufrindo os nosos nenos está condenándoos a un futuro incerto, pobre, e a vivir nun país pouco desenrolado. O artigo "A capacidade das políticas sociais para combater a pobreza dos novos grupos sociais en risco de exclusión", da Universidade de Gotemburgo, resalta: De todas as intervencións políticas, as que son de especial importancia son as intervencións relacionadas co mercado do traballo. Países con mercados de traballo de escasa calidade, como ocorre, por exemplo, en España, teñen altos niveis de pobreza. E viceversa, nos países con mercados de traballo de alta calidade, é dicir, cun elevado nivel salarial e unha alta protección social, a pobreza é moito menor. As políticas activas de emprego teñen un gran impacto na prevención da pobreza. Teñen, incluso, máis importancia para facilitar a integración no mercado de traballo da muller, un punto de enorme relevancia para prever a pobreza da muller, a gran castigada pola pobreza no noso país. Como parte das medidas facilitadoras da integración no mercado de traballo, este traballo da Universidade de Gotemburgo sinala, especialmente, as medidas que non permiten baixos salarios. Un país con salarios baixos está condenado a ser un país eternamente pobre. A menor salario mínimo, maior pobreza. E viceversa, a maior capacidade de influencia sindical, menor pobreza. E aquí tamén teñen moito que ver as políticas do Partido Popular de represión e as súas políticas antisindicais. As transferencias de fondos públicos de carácter universal teñen menos impacto en reducir a pobreza relativa que a mellora dos salarios dos traballadores e das traballadoras. O seguro de desemprego é eficaz para evitar a pobreza durante un tempo determinado, sobre todo nas persoas de máis de 55 anos. Os programas de seguridade social son imprescindibles para que poidan vivir os pensionistas. Os países que teñen menor pobreza adulta e infantil son os que facilitan a ocupación, incluíndo a ocupación remunerada que realizan...
Vaia rematando.
...maioritariamente mulleres nas súas casas, e que aquí segue sendo gratis e non considerada. Por outro lado, a Universidade Carlos III tamén realiza un estudo onde di que a xenerosidade, é dicir, o que alcancen dinerariamente as prestacións, non inflúe para que as persoas non queiran volver ao mundo do traballo, ¡iso é mentira! Segundo este estudo da Universidade Carlos III, o que realmente desincentiva a volta ao traballo son os longos períodos de desemprego, e moito máis cando, como no noso país, se van acumulando un enriba doutro. Non vou falar xa da tremenda situación, que xa se dixo, pero si que as políticas que apoian a integración da muller no traballo, os salarios dignos, e que, dende logo, non se apoian nunha reforma laboral que só serviu para destruír emprego e tecido empresarial, avanzan moito máis rapidamente que o Estado español. Polo tanto, o noso apoio, como non pode ser doutra maneira, a esta iniciativa.
Moitas grazas, señora Martínez. Grupo Popular. Señor Tellado Filgueira.
Grazas, señora presidenta. Boa tarde a todos. Señora Quintas, a verdade é que ¡falar de amigos por parte do Partido Socialista...! Eu lamento ter que recordarlle que Gerardo Crespo de quen era amigo era de Ricardo Varela. ¿Non lembra aqueles correos que se mandaban? De Ricardo Varela. [[Aplausos.]] E falar precisamente hoxe destas cousas, cando en Andalucía hoxe se detivo a 16 persoas relacionadas cunha fraude na formación, ou cando hoxe se eleva o número de imputados, non sei, ata os 265... ¡Claro!, eu penso que vostede non vive na realidade. A verdade é que a nós sorpréndenos esta iniciativa que presenta o Partido Socialista, que é o pai desta grave crise económica que afecta a España dende hai seis anos. Sorprende esta falsa preocupación polos desempregados porque, no seu último goberno, os socialistas mandaron ao paro a máis de 3 millóns de persoas; vostedes foron os maiores destrutores de emprego deste país. Colleron o país cunha taxa de paro de 8 puntos e deixaron o país cunha taxa de paro de 21 puntos. É dicir, case multiplican por tres a taxa de paro de España. Sorprende esa preocupación porque vostedes mandaron ao paro a esa xente, e, mentres, vostedes falaban de brotes verdes en España. E agora lles chega esa sensibilidade cara aos desempregados, xustamente agora que non gobernan, esa é a realidade. Sorprende que esa preocupación chegue nestes intres, precisamente agora, cando a tendencia no mercado laboral é ben distinta. Eu teño que dicirlle, señora Quintas, que hoxe en España hai 288.000 parados menos que hai un ano, un 6 % menos que hai un ano. Que en xaneiro de 2015 se rexistraron 400.000 afiliados máis á Seguridade Social que hai un ano. Que en xaneiro de 2015 hai 93.000 mozos menos inscritos no paro en España que hai un ano. E que entre o 2014 e o 2015 en España se vai crear un millón de empregos, por moito que lle moleste ao Partido Socialista. Por iso a nós sorpréndenos esa preocupación que a vostedes lles chega xustamente nestes momentos, porque, cando vostedes gobernaban na Xunta de Galicia, no seu último ano destruíronse 51.000 postos de traballo. No noso último ano, creáronse 22.000 postos de traballo. É dicir, vostedes destrúen emprego, nós creamos emprego. É certo que aínda queda moito por facer, porque o número de desempregados segue sendo moi alto. Pero terá que recoñecer comigo que na tendencia de destrución de emprego hai un punto de inflexión, que é a saída dos socialistas do Goberno de España. Que neste ano 2015 o PIB vai crecer un 2 % e no ano que rematou creceu un 1,3 %. Polo tanto, estamos nunha situación ben distinta. Señora Quintas, o que nos diferencia a nós de vostedes é que para nós os parados son unha prioridade, e para o PSOE simplemente unha escusa para facer oposición, esa é a realidade. Sinceramente, sorpréndenos a súa iniciativa, que ten data de rexistro do 19 de decembro pasado, cando precisamente catro días antes o Goberno de España asinaba un acordo de diálogo social cos sindicatos Comisións Obreiras, UGT [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] , CEOE e Cepyme. Un acordo para a posta en marcha dun plan extraordinario de activación de emprego do que se van beneficiar 450.000 desempregados que non entenden de que ri vostede nestes momentos. Un plan ao que o Goberno de España vai adicar 1.200 millóns de euros. Un plan que permite compatibilizar a cobertura das rendas mínimas dos desempregados sen ingresos co impulso ás políticas de inserción no mercado laboral. Un acordo no diálogo social que se firmaba en España entre o Goberno de España, os sindicatos e a patronal, que tamén tivo continuidade en Galicia entre o Goberno da Xunta de Galicia e os axentes sociais de Galicia, [[Aplausos.]] con esa extensión do Programa de garantía xuvenil e coa extensión da cobertura deste programa extraordinario de activación polo emprego. Pon vostede en dúbida a nosa aposta polo emprego. Pero, señora Quintas, ¡se vimos de aprobar a maior oferta de emprego público de Galicia hai uns días, coa cobertura de 1.163 novas prazas: 446 en educación, 373 na Administración xeral e 344 en sanidade. Pon vostede en dúbida o noso compromiso coa inserción laboral dos desempregados cando hai uns días, no Diario Oficial de Galicia, publicabamos unha nova convocatoria de obradoiros de emprego dotada con 10 millóns de euros para o bienio 2015-2016. Pon vostede en dúbida o noso compromiso coa inclusión social cando nós multiplicamos por dous o gasto...
Remate, por favor.
...na renda de integración social de Galicia. Vostedes, que eran tan progresistas, adicaban 22 millóns de euros, e neste ano 2015 vanse adicar case 48 millóns de euros. E vinculamos a política de inclusión laboral co apoio á Risga nunha orde de contratación dos perceptores de Risga. No ano 2014 beneficiáronse 623 perceptores da Risga, e este ano duplicamos a inversión para que sexan o dobre de beneficiarios. Polo tanto, señorías, o Goberno do Partido Popular –queden coa cifra– dedicou dende que chegou Mariano Rajoy ao Goberno, no que vai de lexislatura, máis de 100.000 millóns de euros en prestacións...
Remate, por favor.
...en subsidios de desemprego. Entenderá vostede que non lle consentimos ao Partido Socialista demagoxias sobre esta cuestión, e menos ao partido que foi quen nos meteu nesta crise...
Moitas grazas, señor Tellado.
...da que agora estamos empezando a saír. Nada máis. Moitas grazas.
Moitas grazas. Señora Quintas, réplica. Grupo Socialista. Déanlle voz ao escano da señora Quintas, por favor.
Grazas, señora presidenta. Agradecer aos grupos AGE, BNG e Grupo Mixto o apoio a esta moción. Simplemente dicirlles aos señores do Partido Popular que en Galicia hai unha realidade: dúas de cada tres persoas en situación de desemprego non reciben cobertura por desemprego. Bueno, eu entendo que o Partido Popular pode estar moi orgulloso dos seus datos. Ás veces un pensa que, como se recibe menos cobertura, como hai máis xente que marcha, como a Seguridade Social en materia de prestacións e subsidios de desemprego se reduce..., non se sabe, ás veces un pensa que incluso ese é o obxectivo ideolóxico, o que quería conseguir o Partido Popular: aforrar cartos na Seguridade Social; e que o fai xogando coa miseria das persoas. Eu non lle vou contestar ao voceiro do Partido Popular, simplemente un pequeno relatorio: Gürtel, Fabra, Correa, bigotes, Pablo Crespo, Bárcenas, Dorado, Camps, Jaume Matas, Blesa, Rato, etc. ministros, como queiran. Miren, a miña posición e a posición do meu partido... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] A miña posición é que o que a fai a pague, estea onde estea. Non veña aquí a darlle leccións a ninguén, ¡a ninguén!, ¿entendido? [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] O que nos ocupa son os parados. Vostede pode seguir, o Partido Popular pode seguir, coa mesma retahíla... Olvideime do señor Dorado e do señor [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] Pablo Crespo, que...
Silencio, por favor.
...como é moi cercano ao Goberno galego... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Pachi Lucas non está imputado, entón por iso non o nomeei. [[Risos.]] En fin, mire, a realidade é que vostedes... Eu non dubido de que o Goberno de Galicia... Eu entendo, porque non podo dubidar de que un representante institucional, de que un goberno, non se preocupe pola lacra que está sufrindo Galicia. Eu non podo entender que non se preocupe. Por tanto, si penso que se preocupa. Pero mire, señor Tellado, eu podo dar os datos de 2009, de 2008, de 2013, incluso de 1800, pero o que ocorre é que o Partido Popular en Galicia leva gobernando seis anos e a realidade é que o número de parados aumenta...
Señora Quintas.
...e os afiliados á Seguridade Social diminúen. Mire, xa que o Partido Popular ten tantas influencias, que fale co Instituto..., é dicir, que fale cos organismos competentes, que parece que dan os datos confundidos. A realidade e os números son caprichosos, e a realidade e os números din o que din. Por tanto, vostede pode vir aquí dicir todo o que queira. Os datos están por riba da mesa, os datos son obxectivos e os datos din...
Remate, por favor.
...que dende 2009 Galicia empeorou. É máis, vostede que fala de que todo vai ben, todo son sonrisas, estamos despegando e imos chegar a Júpiter...
Señora Quintas, por favor.
...de 2014 a 2015 –remato, señor presidenta, un minuto– empeoraron máis aínda. Por tanto, esa é a realidade. E xa vexo cal é o compromiso do Partido Popular: frivolidade...
Moitas grazas, señora Quintas.
...e recordar o pasado. Pero o presente non o afrontan e estannos deixando sen futuro, señores do Partido Popular. Grazas, señora presidenta.
Señor Quintas, ¿e as emendas? [[A señora Quintas pronuncia palabras que non se perciben.]] Ningunha. Votación das mocións
Ben, pasamos á votación das mocións. Comezamos pola votación da primeira das mocións, do Grupo Parlamentario Mixto, por iniciativa da señora Iglesias, á que non se presentaron emendas. Votación da moción do G.P. Mixto, por iniciativa de Dª Carmen Iglesias Sueiro, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación coa xestión do sistema público de servizos sociais. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 29; votos en contra, 40. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta moción.
Votamos a moción do Grupo Parlamentario dos Socialista de Galicia, á que se presentaron dúas emendas, que coido que dixo que aceptaban a emenda do Bloque Nacionalista Galego e rexeitaban a emenda do Grupo Popular, ¿verdade, señor Caamaño?, ¿é así? Entón, votamos a iniciativa coa emenda do Bloque Nacionalista Galego. Votación do texto transaccionado da moción do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de Dª María Concepción Burgo López, sobre a actuación que debe realizar a Xunta de Galicia ante o Goberno central para apoiar os intereses das universidades galegas. Efectuada a votación deu o seguinte resultado: votos a favor, 29; votos en contra, 40. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta moción.
E votamos, por último, a moción do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia, por iniciativa da señora Quintas Álvarez, que dixo que non acepta ningunha das dúas emendas presentadas. Votación da Moción do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de Dª María Remedios Quintas Álvarez, sobre a actuación que debe realizar a Xunta de Galicia ante o Goberno central para ampliar a protección por desemprego no seu nivel asistencial ante as novas situacións de necesidade que creou a profunda e prolongada crise. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 29; votos en contra, 40. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta moción. Declaración institucional
Antes de continuar co desenvolvemento da orde do día, comunícolles ás súas señorías que os grupos me fixeron chegar unha declaración institucional á que vou dar lectura. "Hassanna Aalia, nacido en El Aaiún en 1988 e activista dende os 17 años, participou en 2010, xunto con aproximadamente 20.000 saharauís, en Gdeim Izik, o campamento de protesta pacífica máis importante na historia do Sáhara Occidental, desmantelado polo exército marroquí con extrema violencia o 8 de novembro de 2010. O 17 de febreiro do 2013 o Tribunal Militar de Rabat emite sentenza contra 25 civís saharauís acusados de organizar Gdeim Izik, o campamento da dignidade. Entre eles, Hassanna Aalia, que permanece nesta comunidade e é xulgado en rebeldía e condenado a cadea perpetua. Múltiples foron os organismos a nivel internacional que denunciaron publicamente, e de forma unánime, que o procedemento seguido no xuízo deste tribunal militar non cumpría as garantías mínimas para consideralo un xuízo xusto, porque as declaracións das persoas acusadas producíranse aparentemente baixo torturas, ademais de non poder presentar todas as probas que demandaron para demostrar a súa inocencia e por encontrarse actas policiais falseadas. Entre os organismos que actuaron como observadores no xuízo, encontrábanse a Asociación Internacional para as Observadoras e Observadores dos Dereitos Humanos, Amnistía Internacional, Human Rights Watch, eurodeputados e eurodeputadas, a Fundación Sáhara Occidental, a Comisión de Asuntos Exteriores do Parlamento Europeo, así como distintas formacións políticas. Polo tanto, Hassanna cumpriría cos requisitos establecidos para obter o estatuto do refuxiado. Sen embargo, a resolución que lle notificaron a Hassanna, apoiándose e sen cuestionar a sentenza do Tribunal Militar de Rabat, decide negarlle este dereito establecido na Lei 12/2009, que establece e regula o dereito ao asilo no Estado español. Por todo o mencionado anteriormente, ínstase ao ministro do Interior a reconsiderar a petición de asilo político de Hassanna Aalia, aceptando a súa petición de protección internacional segundo o establecido na Lei 12/2009, dado que, se volve ao seu país, será castigado duramente polas autoridades marroquís e non volverá saír de prisión no que lle quede de vida. E iso porque é unha persoa activa politicamente, de recoñecemento internacional, que loita pacificamente polo dereito de autodeterminación do pobo saharauí."
Ben, unha vez feita esta lectura da declaración institucional, continuamos coa orde do día no punto 4, de proposicións non de lei. Proposición non de lei, do G.P. dos Socialistas de Galicia, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación coa situación da sanidade pública en Ourense
A esta proposición presentouse unha emenda do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego por iniciativa da señora Paz.
Para formular a proposición non de lei ten a palabra a señora Acuña do Campo, do Grupo Parlamentario Socialista.
Grazas, presidenta. Boa tarde, señorías. A sanidade ourensá, tal e como lle ocorre tamén á totalidade do sistema sanitario público, coa xestión que está a facer del ese nefasto tándem Feijóo-Mosquera, vive momentos moi difíciles. Por outra parte, o presidente Feijóo ten decidido que un ilustre deputado desta Cámara, que ademais ata esta mañá era o conselleiro de Educación e de Cultura, sexa o candidato do Partido Popular á Alcaldía de Ourense; por certo, parece que en contra dos desexos do señor Vázquez. Así que dende o PSdeG-PSOE nos apresuramos a plantexar unha iniciativa que, aínda que rexistrada hai xa un ano, está de absoluta actualidade, convencidos de que, se o candidato conselleiro sente algún interese pola cidade que aspira a xestionar, terá que votar ao seu favor. Nela solicitamos o compromiso firme da Xunta co plan director do Complexo hospitalario ourensán. O compromiso firme coa atención primaria da cidade, recuperando o Centro de saúde do Vinteún, que, aínda que fora comprometido polo señor Feijóo, parece que se volatilizou. E tamén solicitamos nesa iniciativa unha rectificación inmediata da xestión sanitaria que en Ourense se está a facer e que está provocando un alarmante deterioro da sanidade pública, non só da cidade de Ourense, senón de toda a provincia. Dende logo, se –como se soe dicir– urxencias é o termómetro do sistema, a sanidade ourensá dende van xa seis anos ten moita febre, como o demostra o feito de que este servizo viva colapsado. Eu voulles mostrar un titular ás súas señorías que fala do atasco en urxencias do complexo hospitalario, e onde se aprecian as camillas no pasillo. Se abrimos a primeira folla "As urxencias do CHOU colápsanse con decenas de enfermos nos pasillos". Este periódico, señorías, está datado no mes de xullo pasado, onde non había gripe, pero, sen embargo, estaba igual de colapsado que está actualmente. Pero ¿cal é a razón para que o señor Feijóo teña a sanidade ourensá na UCI? Pois moi fácil: que aos recortes que caracterizan a súa política sanitaria temos que sumarlle en Ourense a nefasta xestión que está a facer a señora Núñez, a súa prima. Recortes en infraestruturas. Feijóo en Ourense non só non fixo novas infraestruturas sanitarias, senón que ata se permitiu o luxo de suprimir un hospital, de pechar Toen. Por certo, agora é obxecto de continuos destrozos e vandalismos, mentres a señora Núñez mira para outro lado. Todo un acerto iso de pechar as camas sociosanitarias do Hospital de Piñor, nunha provincia das máis envellecidas de Galicia, e ademais feito –coma sempre– con mentiras e con enganos, pois aínda recordo ao Partido Popular de Ourense, e ao voceiro do Partido Popular nesta Cámara, prometendo e asegurando que aínda quedaba unha planta-colchón no Hospital de Piñor para evitar precisamente eses colapsos. Colapsos todos os días, señor Santalices, e a planta-colchón permanece sempre pechada. E que dicir dos compromisos coas novas infraestruturas, co plan director do CHOU, que xa quedara adxudicado no 2009 e que, sen embargo, seis anos máis tarde, agora mesmo acaban de iniciar as obras. Seis anos, ademais, de mentiras, de promesas, de falsos anuncios. Seis anos de maquetas, de pantallazos nos ordenadores dos profesionais xusto cando arrancaba a campaña electoral das autonómicas e de anuncios en Expourense que lles custaron aos ourensáns e ás ourensás máis de 12.000 euros. Por certo, moito máis que o que ese ano 2012 –ano electoral– estaba orzamentado para os hospitais comarcais, tanto do Barco como de Verín. Plan director que veremos, señorías, como remata, pois non podemos esquecer que está denunciado nos tribunais e coa financiación no aire, xa que os cartos europeos xa están fóra de prazo. Por non falar das baixas temerarias nas adxudicacións ou deses 14 millóns que aínda non sabemos quen vai aportar. Mais o que leva a palma en cuestión de enganos é, sen dúbida, a construción dos dous centros de saúde comprometidos para a cidade dende hai máis de seis anos. Feijóo tense comportado en Ourense, nesa cuestión dos centros de saúde, como un auténtico trileiro. Primeiro ía facer os dous centros de saúde. Despois o Couto non, o Vinteún si. Andando os meses, resulta que xa era o Vinteún e non o Couto. A verdade é que estamos no 2015 e non fixo ningún dos dous. Recortes en recursos humanos. Gravísimo, señorías. Só coas xubilacións forzosas os sindicatos falan, denuncian, que Ourense ten agora 70 profesionais da medicina menos; 7 menos só no servizo de Medicina Interna –por certo, a especialidade máis directamente relacionada co envellecemento e a cronicidade–, e 19 prazas menos nos centros de saúde da provincia de Ourense precisamente por mor das xubilacións forzosas. ¡Case nada, señorías! Por iso eu lle pido ao flamante candidato que apoie esta iniciativa que trata de ir poñendo freo a todo ese ataque. Recortes tamén no material que están a provocar serias dificultades no funcionamento, e non en cousas extraordinarias nin moi sofisticadas, senón precisamente no máis necesario, no día a día. Estou a falar da lencería, das almofadas, das sabas, das toallas, pero tamén das mascarillas para nebulizar, dos reactivos para facer análises e dalgúns medicamentos, como ten acontecido esta fin de semana en urxencias, onde escaseaba a Actocortina, que os profesionais de sanidade saberán –igual que eu– que é un fármaco imprescindible en calquera servizo de urxencias. E a todos estes recortes temos que sumarlle unha desastrosa xestión, que vai desmantelando e suprimindo cousas en Ourense para levalas a outro sitio. A cirurxía pediátrica, ¿recordan, señorías?, foi obxecto de moitos debates. Pois seguimos igual. Os nenos e as nenas ourensás, e da provincia de Ourense; tirados polas cunetas. Eu non me podo esquecer de que en calquera momento un neno que viva en Lardeira, na Serra de Trevinca, pode ter unha torsión testicular e terá que irse operar a Vigo; iso si, despois de ter pasado polo Hospital do Barco, hospital comarcal, e mais polo Hospital de Ourense, hospital provincial. Pero agora tamén lle tocou á investigación. O persoal investigador que antes había en Ourense levárono para o Instituto de Investigación de Vigo. Ademais, señorías, este ano o CHOU non ten ningún alumno de grao. Por certo, o único centro que non ten. Así que moito tememos que Feijóo e a súa prima teñen decidido suprimirlle a este centro hospitalario a súa condición de universitario que tanto lle custou conseguir. En definitiva, xestión pepera aplicada pola señora Núñez, que consiste en ir desmantelando o público para ilo privatizando todo: mantemento, subministro enerxético, tecnoloxía, innovación. Mentres urxencias vai de colapso en colapso, ela se dedica a repartir os traslados que xorden en urxencias entre o seu marido e os seus amigos, e ademais vai colonizando pouquiño a pouco as xefaturas de servizo de Ourense. Porque, señorías, teñen que ir buscar os profesionais para facerse cargo das xefaturas fóra, xa que os de Ourense e os do propio centro saben que con ela non se pode xestionar. A señora Núñez e o señor Feijóo adicados a vendernos o dichoso hospital do futuro mentres afunden o hospital do presente.
Vaia rematando, por favor.
E ¡qué dicir da última ocorrencia que ten a Limia en armas! Como ten moi saturados os servizos do CHOU, Medicina Interna e Neuroloxía, en lugar de repor os profesionais que lles quitou, o que fixo foi quitarlles doentes, levar todos os pacientes da Limia para o Hospital de Verín. Señorías, esperamos contar co apoio dos grupos e, por suposto, do flamante candidato do Partido Popular á Alcaldía, que terá ocasión de mostrarnos se ten máis ourensanía que a que parece que xa perdeu o señor Feijóo. Terá ocasión de demostrar que prefire traballar por Ourense, e ademais por un dos principais e máis básicos dereitos dos veciños e veciñas que vai xestionar, é dicir, o dereito á atención sanitaria, que continuar a desmantelar a Consellería de Educación e Cultura como estaba a facer ata o de agora. De momento máis nada. Moitas grazas.
Moitas grazas. Intervención dos grupos parlamentarios. Polo Bloque Nacionalista Galego ten a palabra a señora Paz Franco.
Grazas, señora presidenta. Boa tarde, señoras e señores deputados. Anunciar que o Grupo Parlamentar do Bloque Nacionalista Galego vai votar favorablemente esta iniciativa que presenta o Grupo Socialista, con independencia de que acepten a emenda que formula o Bloque Nacionalista Galego e que tiña como finalidade poñer de manifesto e aportar unha serie de medidas que cremos que é de carácter urxente a súa aplicación para facer fronte á situación crítica que ten a sanidade no conxunto da área de Ourense. Sen dúbida, señoras e señores, este é un dos elementos de maior preocupación da cidadanía. Como cada día, a cada paso, a cada mes que pasa, se vai deteriorando aínda máis a prestación e a atención sanitaria que reciben as persoas. Ademais dos recortes, dos que xa temos falado aquí en moitas ocasións, motivados pola non reposición de efectivos en áreas tan sensibles como, por exemplo, a atención temperá de nenos e nenas que precisan un tratamento desde idades moi pequenas. Durante moitos, moitos meses, non se dou cobertura á praza de psiquiatría infantil, e o mesmo ocorre no ámbito da neuroloxía infantil. Digo que ademais de a eses casos de servizos concretos que se veñen denunciando por parte da plataforma, do conxunto de organizacións sociais e de persoas a título individual que padecen estes recortes, hai que facer mención das consecuencias que na prestación sanitaria de Ourense están ocasionando os permanentes recortes en materia de medios humanos e tamén de medios materiais que se veñen producindo por parte do Goberno da Xunta de Galiza. No que ten a ver coas infraestruturas sanitarias, dende logo a nós gustaríanos que algún día o Partido Popular, o Goberno da Xunta de Galiza, fose quen de saír a esta tribuna ou de entregar algún documento no que puideramos ter a certeza de que os centros de saúde, por exemplo, dos que se fala nese documento algún día se van facer. Porque aquí levamos dende o ano 2009 e agora licitamos 65, despois 24, despois 15, despois 19 e finalmente nunca se sabe, e a moitos deles nunca se lles viu por ningún lado a licitación, e iso poderiámolo dicir de tres centros de saúde moi sensibles para a área sanitaria de Ourense, como son o do Vinteún, do que xa falou a señora Acuña, o do Couto, ou tamén o centro de saúde da Valenzá. Esperemos que desta vez sexa certo, pero é curioso como agora precisamente, en vésperas das eleccións deste ano electoral, sobre todo de eleccións municipais, o Goberno da Xunta de Galicia e o Sergas se dedicaron a ir por todos os concellos solicitando licenzas de obra para os centros de saúde que, por certo, aínda non están licitados. Concretamente no meu concello, o de Barbadás, hai dous meses que solicitaron licenza de obra para o centro de saúde, que non está licitado. Será, señor Santalices... Porque, claro, eu lembro que aínda era eu concelleira, no ano 2002 –xa choveu dende entón–, cando se asinou o convenio entre o Sergas e o Concello de Barbadás e se puxeron a disposición os terreos, tres anos despois, para construír ese centro de saúde. E así poderiamos continuar. Pero tamén hai decisións que non teñen que ver cos recortes estritamente, senón que son decisións políticas, como a de pechar o hospital de Toén e trasladar a atención psiquiátrica a Piñor, privando a área de Ourense de 72 camas...,
Vaia rematando, por favor.
...o que está tendo consecuencias, como vimos, non só nesta crise de colapso nas urxencias que se produciu durante estes últimos dous meses e tamén en episodios anteriores, senón que tamén está tendo consecuencias graves sobre as listas de espera hospitalarias. Por moito que a señora Eloína Núñez se empeñe en intentar manipular –e digo e repito, manipular– a través dos máis diversos artificios, mesmo dando instrucións orais aos traballadores do Sergas para que manipulen as datas dos volantes de preferencia para a concesión de cita dos volantes, non lles van facer crer ás persoas que levan catro, cinco, seis meses agardando por unha intervención ou por unha consulta que a lista de espera é de quince días. Poderán enganar durante algún tempo aos que non teñan nada que ver coa sanidade, pero o que non van ser capaces é de...
Remate, señora Paz.
...enganar permanentemente a toda a sociedade, porque, por desgraza, tarde ou cedo todos acabamos tendo contacto coa sanidade pública e acabamos vendo cal é a triste realidade: que, por moito que intenten manipulalo, mesmo hai listas de espera...
Moitas grazas, señora Paz.
...en atención primaria, algo que non acontecera nunca antes desta maneira. Máis nada e moitas grazas.
Grupo Mixto, señora Iglesias Sueiro.
Boa tarde. Moitas grazas, presidenta. Esta iniciativa que presenta o Partido Socialista na parte resolutiva ten tres puntos. Vou ir un por un. O primeiro, que proceda ao inmediato desbloqueo das obras de ampliación do CHOU mediante a fixación dunha data de inicio e finalización. Vou contar a historia dunha promesa incumprida. O 15 do 11 de 2011 o señor Feijóo avanza en rolda de prensa o inicio da mellora do Complexo Hospitalario de Ourense, e di textualmente: Un proxecto real, ambicioso e que non ten volta atrás. Somos conscientes de que Ourense non precisa soamente de máis promesas, senón que precisa de realidades concretas. Antes de que remate esta lexislatura –pola anterior– ten que estar licitada a obra do complexo hospitalario. Maio do 2012. O presidente inaugura unha maqueta en Expourense do Proxecto Hospital 2050. Eu estaba alí, e botáronnos as forzas represivas encima. Feijóo no seu discurso di textualmente: A Comunidade Autónoma... –é verdade– A Comunidade Autónoma galega –e non facíamos nada máis que querer entregarlle un escrito coas demandas da Plataforma en defensa da sanidade; isto é verdade vivino– ten marxe económica para financiar, xunto co Goberno central, este proxecto, o de maior innovación sanitaria da historia. 13 de xuño de 2013. A Plataforma de defensa da sanidade pública de Ourense pídelle á Xunta que garanta a ampliación do CHOU –non hai avances– e convoca fronte ao complexo hospitalario a todos os partidos da oposición. 10 de febreiro de 2015. Aquí estamos neste Parlamento debatendo unha iniciativa para que o Goberno da Xunta fixe unha data –creo que empezaron a poñer o primeiro ladrillo, non sei– para a finalización das obras. Garantías legais nunha iniciativa que moito me temo que non vai ser aprobada. Tomadura de pelo, electoralismo puro e duro, vostedes dirán se haberá atraso, non sei. Punto tres. Restaura completamente o nivel de prestacións sanitarias esenciais en Ourense, especialmente o que atinxe á cirurxía pediátrica, etc., O Valedor do Pobo emite un informe sobre o desmantelamento do Servizo de Cirurxía Pediátrica de Ourense, que evidencia a clara chapuza da Xerencia de Ourense que a plataforma denuncia nestes puntos: perda deliberada de profesionais sanitarios neste servizo, deixando a situación a día de hoxe nun só cirurxián pediátrico, e só en xornada ordinaria. Cando se ten contratado e conseguido outro cirurxián de apoio permítese "polas condicións" –entre comiñas– "propostas para a súa contratación" que ese profesional marche de Ourense. Creación dunha área de servizo compartido con Vigo meses despois de que o servizo de Ourense quede sen cirurxiáns pediátricos, provocando durante este tempo unha clara inseguridade con risco para as cativas que precisen desa atención. Outra incongruencia. O ter que derivar as nenas da provincia de Ourense a un servizo como o de Vigo, que ten lista de espera, e non reforzar o de Ourense, que non está nesa situación. Retirar poboación de atención en Ourense de zonas limítrofes como Monforte, Chantada ou Quiroga, para xustificar con esta baixada os argumentos de que en Ourense non se xustifica a necesidade de cirurxiáns. Ou crear unha situación na que as mulleres embarazadas de Ourense ás que se lle diagnostique ao feto un problema que precise de intervención cirúrxica no posparto, terán que ir dar a luz fóra de Ourense. Ou ter feito unha xestión pegada aos números, sen avaliar os custos sociais de ter que trasladar nenas e nenos, e familias, en moitos casos a centos de quilómetros dos seus domicilios. O Valedor do Pobo o 5 de setembro do 2014, nun informe sobre os recortes no Servizo de Urxencias de Cirurxía Pediátrica de Ourense, insta...
Vaia rematando.
...o Goberno do PP... ¿Pásome ou quédanme aínda?
Non, quédalle un minuto.
Insta o Goberno do PP que se adopten as medidas necesarias para dar maior continuidade asistencial posible ao Servizo de Cirurxía Pediátrica do CHOU. As recomendacións do Valedor do Pobo non son vinculantes –deberían de selo– para as administracións afectadas, pero deixan en clara evidencia aqueles que non as levan adiante, pois falan do seu desprezo e ninguneo dunha institución tan importante para a defensa dos dereitos das persoas. E con respecto ao punto 2 desta parte resolutiva, eu espero que no Concello de Ourense os dous partidos, PP e PSOE, cheguen a un acordo que poña fin aos problemas dos terreos destinados ao centro de saúde do Vinteún. E o Grupo Mixto por suposto que apoia esta iniciativa. Máis nada. Moitas grazas.
Moitas grazas, señora Iglesias. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra dona Eva Solla.
Grazas, presidenta. En primeiro lugar, e antes de comezar, rexeitar a represión dos movementos sociais mostrando a nosa solidariedade co compañeiro Xurxo, da Asemblea de Coia, que mañá será xulgado inxustamente por defender os dereitos de todas, ao que lle piden dous anos e medio de cadea por protestar –como estabamos outras persoas alí– polo desbaldimento de cartos públicos. [[Aplausos.]] Referido á iniciativa, os rasgos xerais desta iniciativa a vedade é que ben poderían encadrarse en calquera mes e lugar, a pesar de estar tramitada no ano 2013, porque desgraciadamente a sanidade pública por doquier dista moito dunha situación que sexa minimamente aceptable. Supoño que, agora que empeza a precampaña, se traerán iniciativas deste tipo ao pleno e ás comisións, pois, como xa comentou a voceira do BNG, no caso do Goberno están mesmo pedindo licenzas de obra de centros que entendemos non van facer, como fixeron ata o de agora. E todos os servizos sanitarios en xeral, de toda a comunidade, sofren esas inaceptables condicións derivadas do mesmo, das mesmas orixes: do recorte de persoal, do recorte de recursos materiais e das privatizacións. No caso de Ourense, os incumprimentos políticos por parte do Partido Popular levan sendo materia de debate, desgraciadamente, nesta Cámara e derivaron nunha situación actual que dista bastante –como dicía ao principio– de ser minimamente aceptable: centros de saúde comprometidos e non construídos. E dende AGE, e tamén dende o resto da oposición, presentáronse emendas aos orzamentos nestes tres exercicios de lexislatura, emendas que absolutamente todas, como o resto, foron rexeitadas por parte do Partido Popular. Unha emenda de 1,45 millóns de euros para o Centro de Atención Primaria de Ourense, para ampliar iso proposto, que foi rexeitada; emenda para a construción do Centro de Saúde de Ribadavia, 2 millóns de euros, foi rexeitada; emenda de 1,5 millóns de euros para construír o Centro de Saúde do Vinteún en Ourense, foi rexeitada. Iso no 2015, pero vímolas presentando dende que estamos aquí, e nin os 66 nin os 15, non levan construído ningún dos centros de saúde comprometidos e prometidos polo Partido Popular, centros de saúde que, obviamente, son necesarios. E só agora, cando corremos xa o risco de perder eses fondos europeos dos que presumían esta mañá, só agora, por suposto –ademais en pleno ciclo electoral– licitan as obras. Unhas obras que, evidentemente, xa tiñan que estar rematadas hai polo menos, polo menos, un par de anos, porque voltamos unha vez máis a repetir que a maior parte destas obras se van realizar con fondos europeos, neste caso fondos FEDER 2007-2013, que hai que consumir ou executar antes de que remate este ano 2015. Isto xa é a prórroga. E o caso do Couto, que segundo o proxecto redactado por Cofely vai ter unha duración de obras de 14 meses, e segundo os pregos de cláusulas administrativas particulares vai ter unha duración de 17 meses o prazo de execución. En todo caso, prazos moi superiores ao que queda de ano 2015, que quedan dez meses. Igual que pasa co tema do Hospital do Salnés, tal e como denunciou AGE durante todo o pasado ano, e co resto de centros dependentes deste fondos. Non estaría de máis que hoxe aquí tamén o Partido Popular aproveitase para explicar como vai facer para cumprir con estes prazos. Se é que van facer a construción a todo correr para consumir estes fondos antes de rematar 2015, e logo non sabemos o que vai acontecer co resto do financiamento destas obras, ou que plan teñen pensado. Certo é que un centro de saúde...
Vaia rematando, por favor,.
...poden rematalo con máis facilidade, pero non sabemos que vai acontecer, por exemplo, co Hospital de Ourense, que tamén depende deses fondos. E xa denunciamos aquí no pleno as condicións administrativas, as dificultades e incluso a paralización deses dous contratos que se vincularon por parte do Partido Popular. Eu denunciei tamén en xuño que quedaba pendente outro contrato que se fixaba neses pregos de cláusulas administrativas, que eran 17 millóns de euros de xestión e explotación de aparcadoiro, que afectaría a espazos comerciais. Non estaría de mais tamén hoxe que o Partido Popular explicase que pasou con este contrato. E ademais de todo isto, temos, evidentemente, o que xa se mencionou aquí: os recortes de persoal, os colapsos nas urxencias, a non cobertura de baixas, todo isto que xa temos debatido durante os últimos meses e que, evidentemente, tamén na sanidade pública de Ourense está facendo fenda e está facendo que o deterioro sexa claramente patente. Neste sentido imos apoiar a proposición non de lei.
Moitas grazas, señora Solla. Polo Grupo Parlamentario Popular, señor Santalices.
Grazas, señora presidenta, boas tardes a todos e todas. Permítame en primeiro lugar, señora presidenta, que teña un recordo agarimoso para a miña compañeira da Mesa do Parlamento, Concepción Burgo, polo pasamento do seu pai. E entrando xa na materia, vostede, señora Acuña, xa se xustificou a si mesma co trámite de urxencia. Claro que isto era de decembro do 2013, afortundamente as cousas cambiaron. Eu non vou entrar hoxe aquí en como se xestionou o tema do hospital, porque vostede parece que sempre está buscando preitos, recursos, a ver se se tumba isto ou non se tumba. Nós somos doutra filosofía, de tratar de construír hospitais, non de botalos abaixo. Vostedes están sempre coa teima de a ver se hai algún atranco que impida que se desarrolle o hospital; xa o fixeron en Vigo e agora quéreno facer en Ourense. E aínda ten vostede aquí a desfachatez de saír e dicirnos que quedaron 140 millóns de euros licitados na época do Goberno Touriño. ¡Por favor! iso a bombo e platillo, pero todos sabemos o que foi a realidade, non se empezou. Afortunadamente, agora o hospital está empezado –poña vostede moqueta e tal– e ten un bo ritmo de obra. ¿Por que vostede expresa aquí a súa preocupación por que se poidan perder os fondos da Unión Europea? Eu non sei se é a súa preocupación ou –permítame que llo diga así abertamente– se é o seu desexo, e sería grave que vostede desexase que se perdesen os fondos da Unión Europea. Eu creo que debemos de empurrar para que se constrúa o hospital de Ourense porque é unha necesidade. Necesitamos reformar esas habitacións. Non é normal que sigan existindo habitacións de tres camas compartindo un baño. Polo tanto, hai que empurrar o proxecto de construción. Por certo, 53.000 metros cadrados é o que se vai construír no novo hospital, xa están as obras avanzadas. Polo tanto, este tema ímolo deixar aí. Eu espero que o señor Vázquez, cando sexa alcalde de Ourense –que o será–, non poña os mesmos atrancos que están poñendo hoxe no concello. Eu non sei se vostede sabe que no Concello de Ourense ata para retirar un contedor non hai quen dea ese informe. É tal o pánico que hai no Concello de Ourense a que alguén lle poida facer algo, que non hai quen firme un papel. Hai que arranxar esta situación como sexa. Señor Vázquez póñase vostede á faena e sexa alcalde, porque, se non, si que podemos ter problemas co asunto da construción do hospital. Quérome deter en dúas cousas. Dende logo, volvería eu apoiar o que se fixo coa asistencia psiquiátrica, pois non era de recibo o que se estaba facendo en Toén. E fun director do hospital de Toén; non era de recibo. Agora estase prestando unha asistencia digna no hospital de Piñor. ¿Que hai que darlle unha solución ao hospital de Toén? Pois si que haberá que darlla, pero eu, desde logo, apoiaría sempre o que se fixo coa asistencia psiquiátrica, que neste momento é moito máis digna que a que se estaba prestando en Toén; por magníficos profesionais, pero as instalacións non eran dignas. Cirurxía pediátrica. A ver se falamos claro. Eu respecto moito ao Valedor, pero o Valedor tamén pode equivocarse ás veces, e o Valedor fixo un informe que eu non comparto. Aquí imos empezar a falar claro. O tema da cirurxía pediátrica de Ourense –e a señora Paz sabe ben do que falo eu porque eu falei co profesional que tiña que falar– foi un problema de reciclaxe dun traballador ciruxano pediátrico que levaba moitos anos sen exercer a profesión e decide reingresar. Na lei está contemplado que hai que darlle a reciclaxe a ese profesional, e déuselle. Pero imos aos datos, imos aos datos porque vostede está aquí sempre dicindo: se derivan, se derivan, se derivan. Os datos actuais téñoos aquí: cirurxía programada pediátrica –datos facilitados pola Xerencia do hospital, polo tanto, son datos que están avalados, saen da información do hospital–, 206; cirurxía urxente, 45 casos no 2013 e 66 no 2014; derivacións a Vigo –atentos ao dato–, 7 pacientes, e teño aquí as patoloxías que se derivaron. Polo tanto, imos ver se colocamos as cousas no seu sitio. Foron 7 pacientes, un deles tivo que ser derivado a Vigo porque era unha apendicite e era de Vigo, e pediron os pais que fora para Vigo. Polo tanto, quedamos con 6. Outro era unha...
Vaia rematando.
...–perdoe señora presidenta, ¿xa me pasei?, é que este tema é moi importante porque é clarexar unha cousa na que moita xente meteu a pata, e é bo que se clarifique en sede parlamentaria–, dixen dun caso que, se o pide o pai e a nai, creo que se debe de facer. Segundo, unha queimadura. En queimadura Ourense non ten, referencia Vigo, paciente derivado alí. Terceiro caso, un problema dun pneumotórax, cirurxía torácica, Ourense non ten e hai que derivalo a Vigo. Unha fístula enterocutánea dun neno de baixo peso, recén nacido, que hai que derivar a Vigo coma antes. Non entorpeza vostede, señora Acuña, o magnífico traballo que está facendo a cirurxía pediátrica de Ourense en colaboración co Servizo de Cirurxía Xeral e con Uroloxía. Nunha torsión de testículo faino tan ben un urólogo coma un ciruxano pediátrico, e nunha apendicite faino tan ben ou mellor un ciruxano xeral que un ciruxano pediátrico. E vostede sábeo. Non entorpeza vostede o que está funcionando perfectamente.
Moitas grazas, señor Santalices.
Permítame que teña que corrixir aquí ao Valedor do Pobo: 7 pacientes a Vigo, os informes hai que contrastalos. Nada máis, señora presidenta. Moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo autor da proposición non de lei. Ten a palabra a señora Acuña do Campo.
Grazas, presidenta. En primeiro lugar, agradecer o apoio dos grupos e comunicar que aceptamos a proposta que se nos plantea desde o BNG, xa que vén completar a nosa iniciativa. En canto ao Partido Popular, dicirlle simplemente ao señor Santalices que quen se vai ter que xustificar –e ademais moito– é esa persoa, ese candidato que se postula á alcaldía de Ourense e que, sen embargo, non está de acordo con definir a data de inicio e a data de remate do Plan director do complexo hospitalario da cidade. Que non está de cordo con aclarar e con garantir a financiación desas obras. Que non está de acordo con que os contratos que se leven a cabo para facer esas obras, se leven a cabo dentro das pautas que marcan os tribunais. Difícil de xustificar e de explicar que a persoa que o PP postula para a alcaldía de Ourense non estea de acordo con que na súa cidade se constrúan os centros de saúde que se precisan, e que ten comprometido o señor Feijóo dende hai máis de seis anos. Difícil de explicar e de xustificar que a persoa que o PP presenta como candidato á alcaldía de Ourense estea de acordo coa nefasta xestión que está a facer a prima do presidente coa sanidade ourensá; que ten en armas a todos e a todas as profesionais, que ten aos sindicatos na Fiscalía e que ten á cidadanía preocupada e moi molesta chamando á porta do Valedor do Pobo, aínda que ao señor Santalices lle moleste. Difícil de explicar que si estea de acordo con que os nenos e nenas de Ourense e provincia anden tirados polas carreteras, sexan un, dous ou sete. Que estea de acordo en quitar os doentes do hospital de Ourense...,
Vaia rematado.
...porque coas persoas van os cartos; que estea de acordo con quitarlle ao complexo hospitalario o seu carácter universitario; que estea de acordo con que os cartos de todos e todas as veciñas da cidade que aspira a gobernar se destinen a empresas que a cambio financian o Partido Popular de forma ilegal, como denuncia o ex xerente do partido en Ourense, implicando a máis de 34 cargos do PP. Resulta moi difícil crer que poida ser un bo alcalde de Ourense un candidato designado a dedo polo señor Feijóo e que ademais está renegando por ter que obedecer. Non hai máis que mirar a postura...
Señor Tellado, vouno ter que chamar á orde.
...que ten o señor Vázquez neste Pleno, medio escochado e acurrucado no seu escano.
Moitas grazas. Señora Acuña, simplemente recordarlle que lle pregaría que nas súas intervencións se dirixa á Cámara ou, en todo caso, ao deputado que intervén, e non se dirixa vostede a alguén que nin sequera está no debate. O seu discurso ten que ir dirixido á Cámara, e como moito á persoa que está intervindo no debate, porque despois nos atopamos con situacións que..., [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Señor Losada ¿estaba falando con vostede?, porque eu no o recordo, ¿eh? Imos continuar. Proposición non de lei do G.P. Popular de Galicia, por iniciativa de D. José Manuel Balseiro Orol e sete deputados/as máis, sobre as demandas que debe realizar o Goberno galego diante do Goberno central e a Unión Europea en relación con terceiros países que non cumpran os requisitos establecidos no Regulamento europeo sobre pesca ilegal non declarada e non regulamentada, ou pesca INDNR
A esta proposición non de lei presentáronse emendas do Grupo Mixto, do Grupo Socialista e do Grupo Parlamentario de Alternativa Galega de Esquerda.
Ten a palabra, señor Balseiro, para formular a súa proposición.
Señor Vázquez, sabe vostede que como o señor Vázquez de aquí non puido ser, [[Murmurios.]] vostede púñaos nerviosos no Goberno, pero parece ser que os pon máis nerviosos cara á alcaldía de Ourense, porque a deputada non falou nada...
Silencio, por favor.
...da réplica da iniciativa, e si que parece que o estaba interpelando a vostede. Non é mala cuestión esa. É unha boa cuestión. Sinal de que vostedes están nerviosos. [[Aplausos.]] Señorías, a iniciativa que hoxe presentamos busca demandar da Unión Europea accións máis contundentes, un maior control fronte á actividade de países extracomunitarios que participan e que practican a pesca ilegal, e que despois venden os seus produtos nos nosos mercados. Reclamamos, en definitiva, unha maior protección dos intereses dos nosos mariñeiros e dos nosos tripulantes, un amparo máis efectivo da nosa frota pesqueira. Creo que todos estaremos de acordo en que a pesca ilegal representa un problema para o futuro dos profesionais do mar, e un problema, porque esgota as poboacións de peixe, porque destrúe os hábitats mariños e porque prexudica de xeito inxusto aos pescadores legais e provoca importantes distorsións na competencia e nos mercados. Para loitar contra esta lacra, os países membros da Unión Europea –incluído o noso– teñen asumido o compromiso de poñer todas as ferramentas ao seu alcance para non permitir que os ilegais poidan obter beneficio das súas actividades. Así, por exemplo, todos os estados europeos ratificaron en xaneiro do ano 2010 o regulamento da Unión Europea para previr, desalentar e eliminar a pesca ilegal non declarada e non regulamentada. De feito señorías, Europa colabora activamente para garantir que se aplique de forma coherente e para que só os produtos da pesca mariña certificados, só os produtos legais certificados polo Estado de abandeiramento ou polo estado exportador correspondente, poidan ser importados pola Unión Europea. Como é lóxico, en tanto en canto existan países no mundo que non cumpren estas normas, que non contribúen a loitar contra a pesca ilegal, os populares galegos entendemos que debe bloquearse calquera tipo de acordo comercial con eses países. O Grupo Popular e o Grupo Parlamentario Popular entende preciso impulsar distintas salvagardas que impidan que os países incumpridores poidan aproveitarse da vantaxe competitiva que adquiren con estas prácticas ilegais, e sobre todo establecer salvagardas xa previstas na lexislación comunitaria, como, por exemplo, a suspensión das importacións en tanto en canto non se cumpra esta normativa. Os populares galegos buscamos, ademais, un acordo desta Cámara que ofreza unha mensaxe clara para protexer o mercado comunitario da competencia desleal que provocan importacións obxecto de sospeita, como foron, entre outros, os procedentes de Vietnam –peixe espada–, Filipinas ou Tailandia, con conservas de atún. Por certo, falando das conservas de atún, en particular, sobre a defensa das nosas conservas fronte ás de Filipinas, acabamos de aprobar unha proposición non de lei na última Comisión de Pesca co apoio unánime de todas as forzas políticas deste Parlamento. Sen lugar a dúbidas, ir da man nestas peticións supón un notable avance que, seguro, Europa nos escoitará. No debate desta iniciativa tan en particular aseguramos, e hoxe mantemos, que Partido Popular e o Grupo Parlamentario Popular non ten medo á libre competencia, que Galicia é unha potencia mundial no sector da pesca e no sector da conserva, que ten produtos de calidade capaces de competir con calquera país do mundo. Pero, claro está, sempre e cando esa competencia se realice en pé de igualdade e con idénticas regras de xogo para todos. E hoxe, en cambio, hai países que non cumpren esas exixencias. Non podo negar que, cada vez, existe maior conciencia sobre estas cuestións, tamén nas institucións comunitarias. Entre outras razóns, polo impulso de demandas dos grupos políticos; entre eles, dos eurodeputados populares comprometidos neste ámbito. É certo que outras forzas políticas, en cambio, non están a dar a talla nesta cuestión. A Comisión Europea ten impulsado sancións e suspendido as importacións de determinados países. Hai normativa, ademais, en vigor para exixir a reciprocidade en materia de dereitos humanos, laborais e sociais, en materia de pesca ilegal e de respecto ao medio ambiente. Introdúcense incluso cláusulas de reciprocidade nos tratados internacionais, pero moitas veces non funcionan coa axilidade que todos desexariamos; sobre todo, en comparación coa celeridade das transaccións no mercado. Hai casos incluso nos que a tramitación dun tratado internacional leva un camiño diferente e non complementario co estudo de sancións no ámbito pesqueiro, ambiental ou sanitario. É dicir, señorías, o que pretende hoxe o Grupo Popular e o que trae hoxe o Grupo Popular é unha iniciativa porque queremos mellorar o sistema. E queremos melloralo desde Galicia. Galicia, como potencia pesqueira mundial, queremos que levante a súa voz co apoio desta Cámara para facer posible esta mellora. Señorías, queremos que exista un acordo firme do Parlamento de Galicia, que demanda a Europa un maior control e accións máis contundentes en defensa dos nosos profesionais da pesca. E nesa liña ofrecemos a iniciativa que hoxe traemos. É certo que esta iniciativa a maioría dos grupos a viron con bos ollos. Digo que a viron con bos ollos. A señora presidenta acábao de dicir, houbo grupos que presentaron emendas. Creo que hai unha posibilidade. Desde logo, desde o grupo maioritario desta Cámara estamos polo labor de poder chegar a un acordo nesas emendas que presentaron os distintos grupos; nalgunhas delas, non en todas. Pero despois de escoitalos a vostedes no turno de réplica, xa lles direi as que aceptamos e as que non. Moitas grazas e nada máis, señora presidenta.
Moitas grazas, señor Balseiro. Intervención dos grupos parlamentarios. [[Pausa.]] Polo Grupo Mixto, a señora Martínez.
Ben, evidentemente, eu non creo que ninguén apoie a pesca ilegal non declarada, non regulamentada. E, ademais, a nivel de Europa é un tema que tampouco é novo, non é algo que o Parlamento de Galiza acabe de descubrir senón que xa está bastante avanzado en determinadas medidas, que ao señor Balseiro parece que se lle acaban de ocorrer a el. Claro, e cando se le a iniciativa a min chámame a atención o que di a iniciativa de que Europa tome todas as medidas que considere necesarias. E aí queda. Tampouco é que romperan moito a cabeza propoñendo medidas ou cousas novas. Polo tanto, é tan ambiguo que evidentemente é difícil non estar de acordo con algo así. A pesca ilegal non declarada é unha gran ameaza para a pesca en xeral, pois esgota as poboacións de peixes; destrúe os hábitats mariños; distorsiona a competencia; prexudica a pesca legal, e, polo tanto, a aqueles que contribúen co seu traballo tamén a mellorar a calidade de vida e a economía do noso país; fraxiliza as comunidades costeiras, posto que está invadindo as súas competencias e o seu modo de vida; viola os dereitos laborais, porque se a pesca é ilegal os traballadores están traballando tamén baixo condicións non legais, polo tanto, están traballando baixo condicións de sobreexplotación; e incluso en moitos casos se violan os dereitos humanos, e os traballadores, os mariñeiros destes barcos, normalmente non teñen seguridade e soportan condicións de auténtica escravitude. Polo tanto, de aí o noso apoio, evidentemente, a esta iniciativa que xa se recolle dende o ano 2008 en varios documentos da Unión Europea. Pero si nos estraña que o Partido Popular hoxe nos traia aquí esta iniciativa. Primeiro porque esa preocupación que amosa o Grupo Popular pola actividade arancelaria da Unión Europea está un pouco en contra, vese en contra, do que realmente o Partido Popular defende despois cando está en Europa. É dicir, esa liberalización bestial, ao besta e sen control, de todos os mercados é o que nos leva a estas situacións, a liberalización aberta a todo e sen control. Pero despois vostedes aquí véñennos contar outras películas, xa nos teñen acostumados a que aquí digan unha cousa e en Madrid e en Bruxelas digan outra cousa. Polo tanto, consideramos que esta iniciativa, de cara a un proceso electoral no que estamos agora metidos, pretende un lavado de cara ante o sector. Despois tamén non deixa de sorprender que teñan vostedes que incentivar o señor Feijóo para que o Goberno de Madrid á súa vez se preocupe. Porque é que dá a impresión de que vostedes son a oposición do Goberno de Madrid cando realmente vostedes e o Goberno de Madrid teñen os mesmos obxectivos. Polo tanto, a eficacia Feijóo está claro que non resulta e que os problemas evidentemente non se resolven en Madrid senón que o señor Feijóo trae aquí moi obedientemente o que Madrid impón, e así nos vai. Consideramos que isto é un exercicio de cinismo do Partido Popular, pero aínda así imos votar a favor desta iniciativa, porque cremos que é coherente perseguir e acabar coa pesca ilegal. Pero tamén pedimos o voto a favor da emenda, e explico a emenda. É unha emenda en defensa da frota de baixura. Non é unha cuestión de congruencia de se entra ou non entra dentro desta iniciativa, porque entendemos que a defensa do noso sector pesqueiro vai máis aló da pesca ilegal con terceiros países. Nas nosas rías a pesca de baixura é fundamental no sector pesqueiro galego e na nosa economía. A nosa pesca de baixura forma parte da nosa cultura, da nosa alimentación, do noso xeito de entender a relación co mar. Por iso debemos defendela e apoiala para que perviva no tempo...
Vaia rematando, por favor.
...como un modelo de pesca sustentable. Por iso esperamos que o Partido Popular teña a ben ter en conta a nosa emenda. Nada máis, moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra o señor Fajardo Recouso.
Boa tarde de novo. A algúns chámasenos á orde polo que dicimos, a outros advírteselles de que ao mellor os chaman á orde por interromper. Democracia 2.0. Hai unha realidade na proposta do Partido Popular que é excesivamente habitual nas propostas deste tipo que se traen á Cámara, e é que unha cousa é o que di a proposta e outra cousa é o que di o señor Balseiro cando chega a esta tribuna. Porque di que vai facer maior protección dos nosos intereses, amparar a nosa frota pesqueira, iniciar accións contundentes. Todo iso non ten nada que ver coa proposta absolutamente ambigua, e que vale para todo, que vén no texto que ten rexistrado. É algo habitual ese totum revolutum que serve para todo e para dar a aparencia de preocupación neste sentido, cando a realidade é outra. E a realidade é tan evidente, imaxinade, como que existe un acordo pesqueiro con Filipinas, con Tailandia e demais, ou un acordo de libre comercio, e que, por mor desa decisión do Partido Popular de que a partir de decembro xa non é obrigatorio poñer nos produtos elaborados a orixe dese produto, podemos atoparnos con que calquera deses produtos que sexa producido ou pescado en Asia poida ser vendido como galego simplemente con que unha parte do proceso produtivo se faga en Galicia. É dicir, non se pode plantexar aquí que se defende de forma contundente o sector cando se permite que un atún pescado en Tailandia veña a Galicia, que se lle poña a lata, e simplemente, porque aquí se pon a lata ou a caixa, se poida vender como galego; como así acontece logo da modificación normativa que se sacou adiante grazas á iniciativa do Partido Popular europeo. Esa é a realidade do Partido Popular. Pero non só iso, é que, ademais, estes acordos e estas decisións tómaas a Comisión Europea. Esa Comisión Europea foi votada polos europarlamentarios do Partido Popular e os europarlamentarios do grupo do señor Balseiro. Polo tanto, estamos ante un novo lavado de cara, ante esa manobra de filibusteirismo político que fai sempre o señor Balseiro para aparentar que está do lado do sector, cando en realidade onde se toman as decisións é en Europa e o seu grupo sempre está na contra do sector. E se vostede quere protexer o noso sector pesqueiro, o que ten que facer é evitar a situación que se dá nos mercados. E nesa situación de competencia desleal na que se continúa a vender milleiros de produtos coma se fosen galegos, na que existe unha invasión de produto foráneo que se vende todos os días nos supermercados de Galicia coma se fose propio, e nos supermercados de fóra de Galicia, onde tamén se vende coma se fose noso, niso é no que ten que traballar. Polo tanto, a nosa emenda é un pouco para clarificar. E o que hai que clarificar é que non se poden ter acordos deste tipo con países onde non se respectan dereitos laborais, non se respectan dereitos humanos; e onde, ademais, por exemplo, se utiliza a pesca ilegal, como pon na proposta. Polo tanto, esa é a cuestión, nós queremos clarificar as situacións. E o que non pode ser é que o mesmo grupo que di que está en contra desas actitudes teña presentado perante este Parlamento e perante a Comisión de Pesca numerosas iniciativas onde plantexa que nos acordos con terceiros países se deixe á marxe os temas da cooperación. ¿Por que existe explotación laboral neses países? ¿Por que existe pesca ilegal neses países? Existe por unha situación social absolutamente lamentable. Polo tanto, a única forma de combater estes métodos ilegais é que haxa equidade social e que, polo tanto, neses países onde hai pesca ilegal a xente non teña que ir pescar a calquera prezo e non teña que aceptar calquera tipo de situación laboral. Polo tanto, non se pode dicir un discurso e despois tomar decisións que van en contra dese discurso. E unha das decisións é que vostedes apoiaron que se eliminasen as contraprestacións sociais e a cooperación ao desenvolvemento nos acordos con terceiros países. Polo tanto, nós fixemos unha emenda que o único que fai é aclarar que, mentres se dean estas prácticas, non se poden acordar acordos coma estes. Pero, ademais, vostede debería de explicar unha vez máis como o seu grupo defendeu –insisto, defendeu– e permitiu que na Unión Europea se adoptase esa decisión. Calquera produto pescado en calquera parte do mundo que non sexa Galicia pode venderse como galego simplemente con que a caixa se faga en Galicia, esa é a realidade do Partido Popular. E por iso nesa visita que vai facer a Comisión de Pesca a Galicia vostedes estiveron tan interesados en que non se reunisen coa pesca de baixura nin coas artes menores, pero si que insistían moito en que se visen con Anfaco e cos grandes armadores. Esa é a diferenza entre o Partido Popular e a Alternativa Galega de Esquerda.
Moitas grazas, señor Fajardo. Polo Grupo Parlamentario Socialista, ten a palabra o señor Val Alonso.
Moitas grazas, presidenta. Moi boa tarde a todas e a todos. Ben, isto que hoxe presenta o Partido Popular xa foi debatido nesta Cámara a través dunha proposición non de lei que presentou o Grupo Socialista hai exactamente un ano; unha proposición que contiña catro puntos, dos cales dous foron votados en contra polo Partido Popular. Pero, como xa nos imos coñecendo, todos sabemos perfectamente cales son os intereses que moven o Partido Popular para traer esta iniciativa xustamente agora. Nós mantemos o mesmo que diciamos naquel momento, sabemos que determinados sectores produtivos se ven totalmente prexudicados polos acordos internacionais asinados entre a Unión Europea e terceiros países porque as condicións nas que se producen determinados bens e servizos nestes últimos non son equiparables ao modelo social europeo. Pero se as condicións laborais dalgúns dos países aos que nos estamos a referir non admiten comparación coas existentes en Europa, existen tamén diferenzas apreciables con moitos deles en canto a políticas de conservación e preservación dos recursos naturais, que fan que aquilo que é perseguible e punible dentro do territorio da Unión Europea e para as empresas aquí radicadas moitas veces acabe nos lineais dos nosos centros comerciais como produtos elaborados procedentes de terceiros países con base nalgún tratado internacional. Un dos sectores máis prexudicados polos tratados internacionais da Unión Europea é o sector pesqueiro, e todos os subsectores que del dependen. Así, cando se negocian acordos de libre comercio ou de cooperación nesta materia con terceiros países sempre existen elementos de incerteza e preocupación polas consecuencias que os mesmos pode ter para os nosos intereses. Nós cremos que a Unión Europea debe acadar acordos internacionais que propicien o desenvolvemento do comercio internacional e que contribúan ao progreso material doutras zonas do mundo, pero eses acordos non poden facilitar prácticas laborais e medioambientais alleas aos dereitos humanos que a Unión Europea nunca consentiría no seu territorio. Pero o Partido Popular non pode vir só ao Parlamento galego con estas iniciativas. E digo que non pode vir só con estas iniciativas porque o Partido Popular goberna en Galicia e goberna no Estado. E hai poucos días que a Unión Europea aprobou un novo acordo comercial cun destes países, que puxo, ademais, contra as cordas o noso sector conserveiro. Polo tanto, algo máis de exixencia si que lle temos que pedir ao señor Feijóo, que a día de hoxe aínda nin tan sequera se pronunciou sobre o mesmo. Sabemos, ademais, que hai poucos días que o señor Feijóo viaxou a Bruxelas, señor Balseiro, e preguntámonos cal foi o motivo desa visita. ¿Falou destes temas co comisario, señor Balseiro? ¿Falou do que pode significar este tipo de acordos para o noso sistema produtivo, para o noso sistema industrial? Dende o PSdeG cremos que non, cremos que o señor Feijóo foi tan só a Bruxelas a facer unha foto totalmente baleira de contido. Todo isto mentres o tecido industrial deste país vinculado ao sector pesqueiro se desmorona e incluso está contra as cordas. O Goberno galego mira para outro lado, e o único que se lle ocorre é facer viaxes a Bruxelas e traer ao Parlamento iniciativas deste tipo, que, como operación de maquillaxe política, está moi ben, pero que na práctica non serve absolutamente para nada. Porque a realidade é ben distinta, señor Balseiro. Mentres que aquí estamos debatendo que se condicione a firma dos acordos comerciais ao cumprimento da normativa respecto da pesca ilegal, ao cumprimento dos dereitos laborais dos traballadores, ao cumprimento da normativa en materia hixiénico-sanitaria, a realidade aí fóra é ben distinta. ¿Ou acaso ten vostede algunha dúbida de que en Filipinas, por exemplo –que é o do último acordo comercial asinado–, non se cumpre ningunha destas cuestións? Nós non temos ningunha dúbida diso, señor Balseiro. Polo tanto, non só serve con vir aquí facer unha posta en escena e logo mirar para outro lado nos lugares onde si hai que condicionar a toma de decisións. Nós estamos de acordo co que di vostede nesta iniciativa, pero non chega con iso, señor Balseiro. Nós propoñémoslle unha emenda con tres puntos. No primeiro recollemos o que vostede di, e dous puntos a maiores que son aqueles que vostede mesmo votou en contra hai exactamente un ano...,
Vaia rematando.
...cando nós presentamos unha iniciativa moi semellante á que hoxe presenta. Dous puntos que falan de condicionar os acordos comerciais ao cumprimento da normativa equiparable ás normas da Unión Europea en materia hixiénico-sanitaria, sociolaboral e medioambiental, e tamén á defensa dos dereitos laborais en calquera parte do mundo, os equiparables aos da Unión Europea. Se quere contar co apoio do Partido Socialista, xa sabe que terá que aceptar esta emenda. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas, señor Val. Polo Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, ten a palabra o señor Rodas.
Boa tarde. Nótase que vén aí o carnaval. Con esta iniciativa, señor Balseiro, vostede pretende lavarlle a cara ao Goberno español e ao galego pola súa incompetencia por impedir que se asinen acordos de libre comercio que están a arruinar sectores estratéxicos da nosa economía, como é a conserva, ou como é a pesca do palangre. E veñen a esta Cámara ante o clamoroso berro por parte de Anfaco, que comproba que dende o 25 de decembro Filipinas pode enviar ao mercado da Unión Europea unha lista de máis de 6.000 produtos libres de aranceis, entre eles, cómo non, produtos como a conserva de atún. Esa é a crúa realidade. Polo tanto, estamos ante unha situación altamente dramática. Pero teño que lembrarlle que non é a primeira, porque teño que lembrarlle que hai pouco tempo tamén se realizou un novo acordo con Papúa Nova Guinea, que, por certo, é o segundo produtor mundial en latas de atún, e tamén o ano pasado con Tailandia, que este si é o primeiro produtor mundial de latas de atún. E podemos asistir a que, efectivamente, este novo acordo supoña pasar duns aranceis do 24 % a nada de aranceis, o que supón que poden pasar de 44.500 toneladas a nada máis e nada menos que 70.000 toneladas. Polo tanto, señor Balseiro, estamos ante un novo caso de competencia desleal, pero tamén ante un novo caso de incapacidade manifesta da diplomacia por parte do Goberno español para defender os lexítimos intereses que ten na conserva. Polo tanto, estamos ante un novo caso, efectivamente, dunha competencia desleal, onde non sempre se cumpre a normativa hixiénico-sanitaria, nin sequera a laboral nin a de pesca responsable. Porque vostede ben sabe que unicamente o que se lles exixe é que estas latas de atún estean enlatadas nos países de orixe. Polo tanto, non vai haber máis alá ningún outro tipo de control. E, efectivamente, supón a ruína dun sector estratéxico para o noso país, que representa o 3 % do PIB, que representa o 6,5 % do emprego, que emprega a máis de 12.700 traballadores, dos cales o 80 % si que son mulleres. Pero tamén é certo, señor Balseiro, que vén vostede aquí a tratar, como dicía, de lavarlle a cara ao Goberno en vez de vir dar conta da súa capacidade de xestión. Porque teño que lembrarlle que este acordo foi reflectido o 25 de decembro do ano pasado. Polo tanto, aí tiveron vostedes unha magnífica oportunidade para reflectir o que veñen aquí a solicitar, que non é outra cousa máis que bloquear este tipo de acordos que son tremendamente lesivos para os nosos sectores produtivos, bloquear ou deixar fóra do dito acordo, por exemplo, a conserva galega. Polo tanto, se vostede tivera un mínimo de dignidade, en vez de vir aquí a xustificar a incompetencia dos seus gobernos, viría vostede aquí a darnos explicacións das xestións que levaron a cabo. Porque teño que lembrarlle que no ano 2013, esta mesma manifestación...
Vaia rematando, por favor.
...que trae vostede aquí xa a escenificou o secretario xeral do Mar na Conferencia Mundial de Pesca, onde ía exixirlle á Unión Europea, efectivamente, que se puidera competir nas mesmas condicións e coas mesmas regras. Ou deberiamos tamén exixir cal foi o acompañamento que dicía que tiña a señora conselleira co propio sector. Polo tanto, señor Balseiro, menos hipocrisía e máis traballo, que é do que debería vir vostede a dar contas aquí. Polo tanto, estamos ante unha nova escenificación, unha nova entroidada, no sentido de aparentar, aparentar para non facer absolutamente nada. O exemplo máis claro teno na visita que o presidente fixo a Bruxelas, nin falou da conserva nin da xarda...
Remate, señor Rodas.
...nin do xurelo nin de nada de nada. A el, en realidade, o único que lle preocupaba é que o BNG fora cos mariñeiros a Bruxelas e puxera en evidencia a incompetencia deste goberno, que non está pensado...
Remate, por favor.
...nos intereses de Galiza, aínda que sempre hai algúns que lle seguen facendo caso e cren nas súas promesas. E tamén tivemos unha boa oportunidade agora coa visita da señora ministra...,
Moitas grazas, señor Rodas.
...onde vimos que, en vez de vir resolver os problemas, ao que veu, en realidade, é a darse unha boa enchente co cocido de Lalín. Máis nada e moitas grazas.
Grupo autor da proposición non de lei. Ten a palabra o señor Balseiro.
Grazas, señora presidenta. Señor Rodas, falou vostede de carnaval. É certo que na miña aldea din "ataca antes de que te ataquen", porque, para falar da defensa dos intereses de Galicia en Europa no sector da pesca, o Bloque Nacionalista Galego, cando menos, non está lexitimado. Digo que non está lexitimado porque vostedes poden convencer os seus socios, e o BNG en Europa está cos ambientalistas, que impoñen prohibicións como as do xeito e impoñen prohibicións no recorte das cotas. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] Non, non, escoite, escoite. Vostedes o único que foron facer a Europa foron fotos. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] Tivo que ir arreglalo despois o presidente da Xunta de Galicia [[Aplausos.]] Despois foino arreglar o presidente da Xunta de Galicia. Vostedes foron facer as fotos [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] E di o señor Val: Oia, ¿é que lle explicou ao señor comisario o señor presidente da Xunta de Galicia estes problemas? Non só llos explicou, senón que o invitou e o comisario comprometeuse a vir a Galicia a velos in situ. Vostedes a facer as fotos e dar unha información errada. O presidente da Xunta, a solucionar o problema, coma sempre. Pero é máis, falou vostede –e é bo que vostede se documente– do acordo de Filipinas. Mire, a voz do BNG en Europa, os seus socios, o deputado de Bildu señor Juaristi, abstívose o 18 de decembro na votación do bloqueo do tratado con Filipinas, o seus socios e a voz que teñen vostedes alí. Porque vostedes, neste momento, non teñen ningún eurodeputado alí. Isto élle así, pero é bo que vostede ataque antes de que o ataquen. Señora Martínez, non sei que dicirlle porque vostede é certo que non leu o acordo. Vostede dicía que o acordo dicía "para que adopten todas as medidas que estimen necesario". Pero di máis o acordo, di: "...incluído acordar e manter a suspensión das importacións dos produtos pesqueiros ou o bloqueo da negociación dos novos acordos comerciais en tanto en canto estes terceiros países non cumpran o requisito sobre pesca ilegal, non declarada e non regulamentada". Hai que lelo todo. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non, non, vostede isto non o dixo, levaríao na cabeza á tribuna do Parlamento, pero non o dixo para nada. É certo que nós non lle podemos aceptar a súa emenda. Non lla podemos aceptar porque unha cousa é negociar cotas e outra cousa é a sinatura de tratados internacionais, que son cousas distintas. Pero ademais, sobre o cerco, respecto das negociacións, ten que respectar vostede o modelo de xestión, que aínda se está negociando, aínda está pendente. Xa falaremos diso. Señora presidenta, termino dicindo que aceptamos o punto 2 e o punto 3 da emenda do Partido Socialista. Non aceptamos o punto 1 porque é exactamente igual que o noso acordo. Aceptamos o punto 2 e o punto 3. E aceptamos como engádega a emenda de AGE. Nada máis e moitas grazas. [[Aplausos.]] Proposición non de lei do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de Dª María Carmen Gallego Calvar e nove deputados/as máis, sobre o desenvolvemento polo Goberno galego dun plan de actuacións de obra pública nos concellos de Marín, Bueu, Cangas, Moaña e Vilaboa
A esta proposición non de lei presentouse unha emenda do Grupo Parlamentario Mixto.
Ten a palabra a señora Gallego para formular a súa proposición.
Boas noites. Moitas grazas, señora presidenta. Boas noites xa, señoras deputadas e señores deputados. ¿Eu que queren que lles diga? Hoxe estou contenta, creo que pagou a pena traer esta iniciativa ao Parlamento de Galicia por parte do Grupo Parlamentario Socialista, porque levabamos moito tempo botando de menos algunha declaración pública dos membros do Goberno de Galicia respecto da comarca do Morrazo. E hoxe, por fin, despois de ter esta iniciativa na orde do día, na que o pedimos unha vez máis –unha vez máis, digo, porque o vimos solicitando, reiteradamente, nas emendas aos orzamentos da Xunta de Galicia nos últimos seis anos, desde que goberna o señor Feijóo, e a través de iniciativas no Pleno e na Comisión–, por fin foi a señora conselleira de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas ao Morrazo, visitou o Concello de Cangas, fíxolle a entrega da insignia do Concello de Cangas o señor alcalde de Cangas, e anunciounos –sorpresa– que nesta primavera –un pouquiño antes das eleccións municipais– se vai licitar o desdobramento do corredor do Morrazo na primeira fase, é dicir, no trozo de Domaio. Anuncio sorprendente, sorprendente, sobre todo, se temos en conta que no Diario Oficial de Galicia se anunciou no ano 2013 que se ía facer esta licitación e que había un prazo de dezaoito meses, que curiosamente caducaba en marzo de 2015. Toda unha sorpresa. En fin, señores do Partido Popular, hai que tomar as cousas a broma, porque a verdade é que o compromiso do Partido Popular coa comarca do Morrazo, nestes seis anos, é francamente inexistente, por dicilo dun xeito suave, inexistente en canto ás infraestruturas viarias que quedaron encamiñadas polo goberno anterior. Teño que lembrarlles a todos vostedes que no Diario Oficial de Galicia do 28 de febreiro do ano 2008 e no de xullo do ano 2008 estaba publicada a redacción do proxecto e o impacto ambiental tanto das variantes de Cangas e Moaña como do desdobramento do corredor do Morrazo. E case sete anos despois aínda non se iniciaron as obras. Polo medio houbo unha adxudicación que houbo que anular porque as empresas que se presentaran non eran solventes. En fin, unha serie de desculpas, todas elas conducentes a retrasar sine die o desdobramento desta vía, un desdobramento que os socialistas vimos reclamando dende antes de que se construíra. É dicir, no seu día, cando se empezou a falar desta infraestrutura sempre dixemos que tiña que ter dous carrís en cada dirección, porque a acumulación de tráfico –sobre todo na época estival– é tan importante que cun carril só en cada lado ía pasar o que pasou, un absoluto atasco. E, ademais, aínda por riba, é unha vía absolutamente perigosa, na que xa teñen falecido moitas persoas. Esa é unha das principais reivindicacións, que se desdobre para mellorar a seguridade das persoas que circulan a cotío por esta vía, que comunica a comarca do Morrazo con toda a área metropolitana e coa AP-9. A día de hoxe nada sabemos acerca de como se vai resolver a conexión da ampliación da ponte de Rande co desdobramento do corredor do Morrazo, porque a conselleira fai declaracións pero non hai ningunha explicación. Nin nada sabemos do que vai pasar coa rotonda que une a AP-9 co corredor do Morrazo e coa Nacional 554, onde cada mañá eu mesma podo ollar como hai colas quilométricas para poder acceder desde a Nacional 554 tanto á AP-9 como ao corredor do Morrazo. Porque é unha rotonda feita con moi mala planificación. Nada sabemos –aínda que hoxe anuncia a señora conselleira que a variante de Cangas si que se vai construír en paralelo– da variante de Bueu, por exemplo, da que nada se di e que este goberno non fixo ningunha actuación sobre ela. Da de Moaña, da que estaba prevista como estaba prevista, si sabemos que hai unha oposición veciñal e do propio concello. Pero haberá que resolver dalgunha maneira a comunicación entre a vía actual, a estrada comarcal, e o corredor do Morrazo. Nada se di diso. Por suposto, a Nacional 554, respecto da que por activa e por pasiva o anterior conselleiro de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas se comprometeu a que se ía solicitar do Goberno do Estado o traspaso da titularidade á Xunta de Galicia, teño que lembrar aquí que é unha nacional que ten nove quilómetros, nove rotondas, e que pasa por unha parte dun concello unicamente; e que no seu día se declarou nacional porque tiña que dar acceso a unha autoestrada, foi a única razón. Pero a día de hoxe non ten ningún sentido que esa estrada sexa de titularidade estatal, podería estar moito mellor xestionada en mans da Comunidade Autónoma. Pois o señor conselleiro de Medio Ambiente anterior comprometérase a que ía facer a xestión dese traspaso da titularidade. Nada sabemos a día de hoxe. E, por suposto, isto en canto a infraestruturas viarias. Pero se falamos de servizos públicos esenciais para os veciños e veciñas da comarca do Morrazo, e neste caso temos que falar de sanidade, pois nada de nada de nada. Miren, Centro de Saúde de Marín, señores do Partido Popular: convenio asinado por parte da conselleira de Sanidade, señora Rubio, e o señor alcalde de Marín, señor Veiga Soto. Convenio asinado a finais de 2008, primeiros de 2009. A día de hoxe, case sete anos despois, ¿saben como está o Centro de Saúde de Marín? Sen construír. Adxudicado no ano pasado, e sen construír, sen iniciar nin tan sequera o desmonte de terras. ¡Cero! Centro de Saúde de Aldán-Hío: terreos postos á disposición da Consellería de Sanidade no ano 2008; sen construír. Con remendos por parte do alcalde de Cangas intentando tapar a desazón dos veciños e as protestas da Plataforma en Defensa da Sanidade Pública intentando que a antiga casa do médico de Hío se convertera nun centro de saúde absolutamente precario, que tiveron que desbotar; pero sen construír. Centro de Saúde de Moaña: inexistente. Non digamos xa do Centro de Alta Resolución do Morrazo, para o que tanto o concello de Cangas como o de Moaña ofreceron terreos para poñelos á disposición da Xunta. Un centro de alta resolución que sería a única maneira que teñen os veciños dos concellos do Morrazo para entrar na sanidade pública, unha porta de entrada na sanidade pública. Porque teño que lembrarlles ás súas señorías que a maioría dos veciños e veciñas desta comarca hoxe en día están discriminados respecto do resto dos cidadáns de Galicia, porque teñen como hospital de referencia un hospital privado, e así vai seguir sendo aínda que se constrúa ese novo hospital de Vigo privado, máis caro e máis pequeno que o que estaba proxectado, por moito que aquí o señor Santalices e outros deputados do Partido Popular queiran facernos crer o contrario. Pois ese centro de alta resolución do Morrazo que estaba comprometido, ao igual que o de Lalín e ao igual que o de Vigo, están os tres sen construír seis anos despois. Centros de educación en cada un dos concellos, en Vilaboa, en Moaña, en Cangas, en Bueu, que ao longo destes anos sufriron desperfectos por causa de temporais, que sofren desperfectos por causa do baixo mantemento. Todos os concellos solicitaron reiteradamente á Consellería de Educación e Ordenación Universitaria axuda para que se puideran arranxar e para que os nenos e as nenas poidan acceder a eles en condicións de seguridade, para que estean ben atendidos. De todas estas cuestións, por suposto, nin falar delas. O único que fai o Partido Popular e o Goberno do señor Feijóo na comarca do Morrazo é o que fixo hoxe a conselleira de Medio Ambiente no concello de Cangas: publicidade e propaganda cada vez que hai un proceso electoral cerca. O corredor é a mellor mostra de todo isto que digo. Cada vez que hai un proceso electoral de autonómicas, de xerais, de municipais, mesmo de eleccións europeas, hai un desfile de conselleiros pola comarca do Morrazo anunciándonos que vén a boa nova do desdobramento do corredor, da construción dos centros de saúde, da construción do centro de alta resolución, de todo. Como facía, por certo, tempo hai, o señor Rajoy, cando non era aínda presidente do Goberno...,
Vaia rematando, por favor.
...que ía ao Morrazo a dicirnos sempre que ía levantar a peaxe de Rande. Claro que despois tivo que ser un goberno socialista en Madrid, cun goberno presidido por un socialista na Xunta, o que tivo que levantar a peaxe da ponte de Rande. Eu agardo, señores do Partido Popular, que xa que hai este cambio de talante e que a señora conselleira de Medio Ambiente hoxe visitou o concello de Cangas, teñan vostedes a ben aceptar esta proposta que lle presenta o Grupo Socialista, na que fixemos unha escolla moi pequena das necesidades básicas que ten a comarca do Morrazo e o concello de Vilaboa, que son a de desdobrar o corredor, a de construír as variantes de Cangas, Moaña e Bueu, a de obter a titularidade da Nacional 554 e resolver o enlace de Vilaboa coa AP-9 e o corredor do Morrazo, a de construír os centros de saúde de Aldán, Marín, Moaña e o CAR do Morrazo, e reparar e modernizar os colexios públicos en Vilaboa, Moaña, Cangas e Bueu. Agardo que non se me chame a atención se apelo ás deputadas e deputados que son desa comarca e que forman parte das filas do Partido Popular...
Remate, por favor.
...para que voten a favor dos veciños e veciñas desa comarca, e non unicamente a favor dos intereses do Partido Popular. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas. Intervención dos grupos parlamentarios. Polo Grupo Mixto, a señora Martínez.
A bisbarra do Morrazo a día de hoxe conta con 8.788 desempregados e desempregadas, un 4,25 % máis que no mes de xaneiro, encadeando cinco meses consecutivos de incremento de paro; 8.830 destes desempregados e desempregadas son maiores de 25 anos e 458 están por debaixo desta idade. Por sectores, o sector servizos é o que xera máis desemprego, seguido da industria, a construción e, por último, a agricultura e a pesca. Sería necesario un incremento das políticas de xeración e mantemento do emprego, fomentar as diferentes economías locais, con claras apostas polo turismo de calidade no sector servizos, potenciando os seus recursos naturais, a súa cultura e o seu patrimonio. Pero isto non está a suceder no Morrazo, nin a ampliación do parque industrial de Castiñeiras, recollido no Plan sectorial de ordenación de áreas empresariais de Galiza, nin a ampliación do Museo Massó en Bueu, a pesar do ofrecemento do concello dunha parcela de 200 metros cadrados, nin a ordenación do nó de Marín conveniado con Fomento, nin a ampliación do atraque en San Adrián de Cobres, nin a ampliación do peirao de mexilloeiros de Moaña, nin o saneamento do porto de Cangas e un longo etcétera de proxectos que só se escoitan durante as campañas electorais, pero que nunca chegan a desenvolverse. E falando de incumprimentos, imos falar do desdobramento da "vía lápida", un desdobramento que será agora necesario grazas a que o proxecto inicial do corredor, ilegal, apresurado, que produciu un grave impacto ambiental, destruíu por completo minas de augas naturais e ten multitude de defectos na mesma estrada que provocaron máis dunha morte, para o cal eu pido que antes de que se desdobre e aí teño unha opinión distinta á do Partido Socialista, se faga un estudo serio, imparcial e crítico onde se analicen os problemas que ten o actual corredor e se depuren as responsabilidades, se propoñan solucións consensuadas coa cidadanía e cos axentes sociais da comarca, se mellore, vertebre e humanice a rede comarcal de estradas existente, se potencie o transporte público colectivo, terrestre, marítimo e ferroviario de proximidade, con conexións entre os barcos entre a parte do Morrazo e a zona de Vigo, con buses, con minibuses, con barcos que acerquen os núcleos de poboación, se repare a PO-551, que vai pola costa e que está nun estado lamentable e se someta o novo trazado ao consenso social, e avaliar a necesidade ou non de realizar o desdobramento segundo estudos rigorosos e serios, coa súa correspondente avaliación de impacto ambiental. Da cuestión sanitaria xa falou a voceira do Partido Socialista, non vou insistir. Pero si é certo que as persoas de Cangas e Moaña se preguntan por qué teñen que ir a un hospital privado. Os centros de saúde, o mesmo. Xa falamos do de Aldán, do de Moaña, do de Marín, do Centro de Alta Resolución. Todos proxectos, promesas, que se lle fixeron á península do Morrazo e dos cales ningún está cumprido a estas alturas. O Partido Popular non ten un programa para o Morrazo nin ten interese na comarca. O único interese do Partido Popular no Morrazo empeza co anuncio das eleccións e termina ao día seguinte da votación. Ese é o único interese que ten. Se se rescatan os bancos e se lles dá un trato de favor ás grandes fortunas, hai que centrarse en acabar con esa política e eses cartos –que si hai, porque non é un problema de que non haxa diñeiro, senón de onde e de como se utiliza, e de onde se saca, e de como se utiliza a fiscalidade– deberían de cambiarse para poder empezar a apoiar a cidadanía machucada por unha crise que converteu en máis ricos os ricos e en máis pobres os pobres. Por iso presentamos esta emenda para pedir fundamentalmente que se faga ese estudo. Non volvamos facer un desdobramento do corredor do Morrazo que a sociedade do Morrazo non ten decidido se quere. Moitos destes desdobramentos, igual que o desdobramento da ponte de Rande, pódense solucionar cun transporte público colectivo que dea resposta ás necesidades da ría de Vigo, que ao final non é máis que ese o interese, solucionar os problemas de transporte das persoas e non seguir enchendo de asfalto e destrozando os nosos montes e o noso patrimonio natural a custa de grandes vías que ao final o único que nos traen son máis problemas. Nada máis, moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Polo Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, o señor Rodas.
Raro, raro, ¡eh!, que, cada vez que chegan as eleccións, volven outra vez, e tanto o transporte metropolitano coma a vía rápida. Bueno, hai que dicir que desta vez o que é salientable é que o Partido Popular vai facer a campaña nada máis e nada menos que con 3.250 metros de vía rápida. A verdade é que ten un mérito de carallo. Creo que esta é unha boa oportunidade para facer balance do comprometido e do realmente realizado por Núñez Feijóo dende que se presentou alá polo 2009. E a min gustaríame utilizar unicamente dous exemplos. Un podería ser o emisario de subministración de auga a Moaña e Cangas, un proxecto, por certo, que deixou listo o anterior goberno e que unicamente tiveron que adxudicalo. E, a pesar de ser entregada a obra en outubro de 2013, a día de hoxe nin o novo funciona nin o vello ofrece as suficientes garantías; seis anos para unha obra crucial para o Morrazo cuxo resultado é totalmente incerto. O outro exemplo, xa o dicía, relacionado co transporte metropolitano, é o transporte de ría. A día de hoxe seguen sen cumprir o seu compromiso de traer aquí a súa propia proposta para a recuperación como servizo público, consentindo que as empresas fagan o que queiran: soben os prezos, eliminan frecuencias, retiran servizos, falsean os datos, incluso despiden traballadores, e aquí non pasa absolutamente nada. En todo este tempo, nin unha soa acción, salvo, evidentemente, o de levar o anterior grupo parlamentario de visita, de cruceiro, e, cómo non, facer unha campaña con Novas Xeracións, na que o daquela candidato á alcaldía ía repartindo piruletas e anunciando, iso si, que co PP por fin iamos ter un transporte de ría en condicións. A cousa tamén é moi grave se consideramos os principais compromisos polos cales logrou o poder. Xa se referiron aquí anteriormente a un deles, ao Centro de Saúde de Marín. Por certo, o comprometido é que estaría construído no ano 2011, e para o cal daquela xa había unha partida comprometida de 3,6 millóns de euros. O outro, evidentemente, é o Centro de Saúde Aldán-O Hío, co compromiso tamén de que ía ter iniciadas as obras no ano 2012 polo presidente Feijóo. E hoxe, con este centro vivimos o drama de que, en vez de estar o centro, cando menos, proxectado ou, cando menos, ter comprometido o que debería ser o seu proxecto, pois asistimos a como se invisten 110.000 euros de fondos na casa do médico. Un centro, por certo, respecto do que a propia xerente do Sergas vén afirmando con total rotundidade que nada sabe das obras nin coñece o proxecto nin se modificou o informe que xa dicía claramente que non reúne as condicións mínimas exixibles. E, cómo non, tamén se falou aquí do compromiso polo desenvolvemento industrial. E podemos comprobar como no canto de apostar pola ampliación do de Castiñeiras, un parque consolidado con alta demanda de solo, vostedes apostan unha vez máis polo parque industrial da Cruz da Maceira, en terreo forestal protexido, unha proposta que hai que desenvolver dende cero, excesivamente cara e medioambientalmente agresiva, que conta coa oposición do propietario maioritario, a Xunta de Montes de Moaña, e cos informes contrarios da Dirección Xeral de Urbanismo e da Dirección Xeral de Montes. Agora que si, co único co que conta é co apoio do actual alcalde, que é un dos propietarios do terreo e é o principal promotor. Estes son os compromisos que si mantén o Partido Popular co Morrazo. Pero o que si me gustaría tamén lembrarlles é a súa responsabilidade no lío en que teñen metidas as empresas do porto de Marín pola sentenza que anula a aprobación definitiva do plan especial e declara ilegais as obras de recheo; obra levada a cabo por decisión de persoas e institucións vinculadas ao Partido Popular, como o titular daquela da COTOP, Alberto Núñez, ou o presidente da Deputación ou a señora María Ramallo...,
Remate, por favor.
...daquela presidenta da Autoridade Portuaria e hoxe actual alcaldesa de Marín. Polo tanto, uns poucos exemplos para escenificar de verdade o gran compromiso que ten o Partido Popular co Morrazo, que é un compromiso baleiro que cada vez que chegan as eleccións se volve escenificar. E agora que volven, volverán tamén coas mesmas promesas mentres nos atracan na tarifa eléctrica, nos expulsan do mar ou obrigan os nosos fillos a coller a maleta para escapar dun país que está quedando deserto, espoliado e frustrado por ser incapaz de enfrontar o seu presente. Este é o balance que o goberno popular deixa no Morrazo, unha comarca sen confianza en si mesma e totalmente intoxicada de enganosa publicidade.
Grazas, señor Rodas, grazas.
Moitas grazas, señor.
Polo Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, o señor Fajardo.
Boa noitiña de novo a todos. A verdade é que, unha vez que chegan este tipo de propostas a este Pleno, queda claro que as campañas municipais están inauguradas en todo o país; non só polas visitas para prometer o xa prometido noutras ocasións por parte de Ethel Vázquez á península do Morrazo, senón que tamén desprende certo tufo de electoralismo a posición do Partido Socialista que se desprega nesta proposición. Nós cremos que chega o momento de que a xente entenda que non se poden facer eleccións municipais como se fixeron toda a vida. Aquí parece que a xente vai votar pensando en que lle arreglen a súa farola, o seu bache, o seu acceso. O problema é que aquí nos estamos xogando a vida e, polo tanto, as eleccións municipais teñen que ser pensadas en clave de transformar o país e solventar os problemas reais da xente, que son o desemprego, a vivenda, o acceso á sanidade pública, á educación. E por iso nós, aínda que compartimos a proposta, imos matizar algunha cuestión. Dende logo, estamos de acordo coa necesidade de intervir sobre o corredor do Morrazo, pero non tan de acordo en que teña que ser co seu desdobramento, porque existen perigos evidentes sobre o impacto medioambiental e paisaxístico desta obra. Pero si, dende logo, hai que intervir cun plan serio de seguridade que garanta que a xente non se xogue a vida cada vez que utiliza ese corredor. Da mesma forma, estamos de acordo con obter a titularidade da Nacional 554 e mellorar o acceso a Vilaboa, á AP-9 e ao propio corredor do Morrazo dende esa vía. Estamos, dende logo, como non podería ser doutra forma, de acordo con que se cumpra cos compromisos sobre os centros de saúde de Aldán, de Marín e de Moaña. Pero, dende logo, tamén estamos de acordo coa necesaria actualización e mellora dos colexios públicos. Pero é unha situación que ten que ver con onde se gastan os diñeiros dende o Partido Popular. Os colexios públicos do país, tamén os do Morrazo, están nunha situación calamitosa. Namentres, poucas veces vemos os colexios concertados reclamando melloras nas súas instalacións, ¡que casualidade! Porque hai unha drenaxe moi importante cara ao ensino concertado deixando o ensino público nunha situación certamente desastrosa. Polo tanto, nós, que cremos na participación democrática, cremos que o que ten que facer a cidadanía é empoderarse e decidir cales son as cuestións fundamentais para esta comarca. E, dende logo, unha das cuestións fundamentais para a comarca do Morrazo é o acceso ao emprego, a posibilidade de que a súa xente gañe a vida como a gañou sempre, no mar, que están sendo expulsados a centos, a milleiros, dese tipo de traballo polas accións do Partido Popular a ese respecto. Pero tamén o saneamento das dúas rías que a afectan, e, sobre todo –e aquí se dixo hai pouco–, as accións políticas que meteron a concellos como o de Marín nun problema de primeira orde. Porque aquí, desde as institucións, fixéronse cousas absolutamente ilegais e agora quen as van pagar son as empresas alí instaladas de boa fe ou os traballadores que traballan nesas empresas do ilegal porto de Marín. Polo tanto, non estamos no momento de facer unha carta aos Reis Magos. Estamos no momento de priorizar e dicirlle á xente que o que necesita son postos de traballo, e o que necesita é seguridade, sanidade e educación. E a partir dese momento, falemos desas cuestións. Polo tanto, dende AGE imos apoiar a proposta, pero trasladamos esa necesidade de que, antes de desdobrar o corredor do Morrazo... Por certo, unha obra xa comprometida hai demasiados anos, cando eu traballaba e tiña responsabilidades sindicais a respecto da conservación desa vía, que xa se comprometeran naquel momento a desdobralo e xa había preocupación nas persoas de mantemento sobre a súa situación laboral no futuro, e hoxe, tres anos despois daquel momento, seguimos na mesma situación. Polo tanto, estamos necesitados dunha actuación de seguridade sobre esa vía. Pero o que primeiro hai que plantexar é que tampouco é necesario incrementar o fluxo de vehículos cara a esa comarca. O que necesita esa comarca é transporte público de calidade. E cando dicimos transporte público dicimos transporte intermodal, mellorar o transporte de ría, mellorar as conexións dese transporte de ría cos centros educativos, cos hospitais e con todos aqueles lugares a onde habitualmente se despraza a xente desa comarca cando utiliza o transporte de ría. Non é o momento de incrementar o transporte por carretera, é o momento de tomar en serio o transporte público e de non facer cuestións absolutamente de cara á galería, como as novas e as últimas mocións aprobadas en moitos dos concellos da comarca para falar dese transporte metropolitano que non ten nada que ver cun transporte metropolitano eficiente, que si o sería utilizando o tren, utilizando as cercanías e utilizando o transporte marítimo. Polo tanto, neste batiburrillo de iniciativas nós estamos de acordo na maioría, pero plantexamos que debería de ser a cidadanía no Morrazo, a través do empoderamento cidadá, quen decida como e cando se fan as cousas, e, sobre todo, que se dea dunha vez por todas ese debate sobre a necesidade ou non do desdobramento da vía do Morrazo e sobre a necesidade ou non de priorizar a seguridade sobre un inversitimento que pode acabar cunha das belezas do noso país se continuamos afectando paisaxisticamente e medioambientalmente esta comarca. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Fajardo. Polo Grupo Parlamentario Popular, o señor Gómez Alonso. Déanlle voz ao escano do señor Gómez Alonso, por favor.
Grazas, señor presidente. Señorías. Señora Gallego, alegrámonos desde o Grupo Parlamentario Popular de que vostede hoxe defenda esta iniciativa cun estado de ánimo positivo, que estea contenta, que estea optimista. Alegrámonos porque vostede mesma pois reiterou os anuncios feitos onte pola conselleira de Medio Ambiente no concello de Cangas, e supoñemos tamén que, despois do brillante discurso político que vostede lanzou hoxe aquí –que supoño que será o seu telón de presentación na precampaña das municipais deses concellos–, lle sairía moi ben. Entón estará dobremente contenta. O problema, señora Gallego, é que este non é un mitin político, este é un debate parlamentario. Polo tanto, o que vostede di vai ser obxecto de réplicas por parte de todas as formacións políticas. Díxollo perfectamente o representante da AGE: este é un batiburrillo de demandas en plena precampaña electoral. E vostede, dentro destas réplicas parlamentarias, estaría moi ben que nos contestara a tres preguntas moi claras. A primeira das preguntas que lle queremos formular, señora Gallego, é: o 3 de decembro do ano 2005, cando se puxo en servizo o corredor do Morrazo, ¿vostede era conselleira do Goberno bipartito? Si, vostede era. Supoño que o día anterior, o 2 de decembro, vostede, como conselleira de Pesca do Goberno bipartito, asistiría á inauguración da posta en servizo do corredor do Morrazo. Asistiu, ¿non? Si. Entón, señora conselleira, ¿pódenos explicar como, despois de catro anos estando no Consello da Xunta de Galicia dun goberno bipartito, vostede non foi quen de influír no seu partido nin no seu presidente nin na súa compañeira responsable de obras públicas para nin sequera licitar os proxectos construtivos do corredor do Morrazo? Explíquenolo, porque non ten explicación. E vostede despois pide coherencia a outros deputados que están aquí. Dígame vostede, señora Gallego, cómo é posible que no ano 2006 dedicaran 141.000 euros para o corredor do Morrazo; no ano 2007, 70.000; no ano 2008, 300.000; e no ano 2009, 114.000 euros, e que non gastaran nin un só deses euros para a redacción do proxecto construtivo. E vostede despois di que lles estamos tomando o pelo aos veciños do Morrazo, cando nós no ano 2005 asignamos 41 millóns de euros para rematar o corredor do Morrazo dun total de 96,. E non teña dúbida de que se fixo o corredor do Morrazo grazas á demanda social dos veciños da península do Morrazo, liderados polo que actualmente é o alcalde de Cangas, do cal a señora Pérez é tenente de alcalde, o señor Sotelo. Polo tanto, cando vostede fala de coherencia, ¿cal foi a súa coherencia no Goberno? Ningunha. E ¿sabe por que non tiña coherencia no Goberno? Porque vostede aprobou na sala do Consello da Xunta no Goberno bipartito un plan director de estradas no cal vostedes tiñan previsto a posta en servizo do corredor do Morrazo no ano 2020. E está aí o documento dese plan director de estradas. No ano 2020, e vostede votouno a favor. Polo tanto, despois non veña aquí apelando á conciencia doutros deputados que si teñen responsabilidade institucional e si son coherentes co que eles están a facer. E di a señora Gallego con toda lixeireza: "É que vostedes teñen os suficientes recursos económicos para executalo". ¡Home!, se comparamos o ano 2014 –foi o último orzamento que non diminuíu– respecto do ano 2015, menos 675 millóns de euros. Se a vostede iso lle parece unha cantidade menor..., menos 675 millóns de euros. Intentáronse formulas para financiar por colaboración público-privada. Cando se licitou a adxudicación inicial do corredor do Morrazo –vostede lembrarao–, quedou deserto porque a única empresa que se presentou prevía unha modificación dun 28 % da adxudicación. Aquí trouxemos unha iniciativa para desdobrar o corredor do Morrazo en tres treitos para facilitar o seu financiamento e vostede votou en contra, e é veciña desa bisbarra. Xa botou pedras contra o corredor do Morrazo cando era conselleira de Pesca, e fíxoo agora como voceira adxunta do seu Grupo Parlamentario Socialista. E, ¡home!, señora Gallego, o cronograma está perfectamente claro. Estimación da redacción do proxecto construtivo do treito 1, Rande-enlace Domaio: principios de 2015. Está cumprido, 20 millóns de euros. O señor Rodas dicía: ¡Manda carallo!, tan só 3,2 quilómetros. Pois custa 20 millóns de euros, o "manda carallo" do señor Rodas custa 20 millóns de euros. ¡Case nada! No segundo trimestre do 2015 vai quedar redactado o treito enlace Domaio-enlace da Fraga. E no segundo trimestre do 2015 vai quedar redactado o do enlace da Fraga coa saída a Cangas. O decreto de utilidade pública deste enlace que se vai adxudicar...
Remate, por favor.
...vai quedar no segundo trimestre do 2011. E as obras vanse iniciar a principios do ano 2016, pero cunha diferenza, señora Gallego: con fondos propios. E con outra diferenza, señora Gallego: que neste caso, a diferenza do que aconteceu co corredor, imos iniciar as obras do desdobramento do corredor e imos inaugurar as obras do que vai ser a futura autovía do Morrazo. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Gómez Alonso. Polo grupo autor da proposición non de lei, a señora Gallego.
Moitas grazas, señor presidente. Anuncio que non vou aceptar a emenda que me presentan, porque evidentemente non coincidimos. Xa o temos posto de manifesto aquí en distintas votacións nas emendas aos orzamentos e nas propostas de resolución dos debates do estado da Autonomía. O que nós queremos é que se desdobre o corredor. Somos conscientes das dificultades que tivo a construción dese corredor, dos agrietamentos producidos, de todos os danos producidos. Témolo traído aquí a este Parlamento en milleiros de ocasións, e en todas elas o Partido Popular sempre rexeitou buscar outras solucións. Pero non imos aceptar esa emenda. Entendo que haxa un posicionamento distinto doutros grupos. Nós o que queremos é un compromiso do Partido Popular. Mire, señor Alonso, eu lamento unha vez máis que, despois de ter traído aquí estas iniciativas en moitas ocasións neste seis anos, ninguén dos deputados e deputadas do Grupo Parlamentario Popular que apoian o Goberno Feijóo da zona, da comarca, se atreva a dar a réplica aquí. Porque sería o xusto, se están tan convencidos de que o que está facendo o Partido Popular é bo para a comarca do Morrazo, pois deberían de ser capaces de defender aquí honradamente o seu posicionamento. A verdade é que o Partido Popular o que trouxo á comarca do Morrazo é nada nestes seis anos. Porque, miren, dos 23,9 millóns de euros que se investían no ano 2009 na comarca do Morrazo cos orzamentos feitos polo último Goberno do señor Touriño, pasamos aos escasos 3 millóns de euros que se invisten no 2015 na comarca do Morrazo co señor Feijóo. De facer infraestruturas portuarias en Cangas, en Bueu e en Moaña co señor Touriño, pasamos a nada co señor Feijóo. De comprometer e iniciar todo proxecto para o abastecemento de auga de Vigo á comarca do Morrazo do señor Touriño, pasamos a unha chapuza monumental do señor Feijóo, que aínda a día de hoxe, como dicía o señor Rodas, non está posta en marcha. O que fai o señor Feijóo é unha cousa, iso si: intentar poñernos un parque eólico en Pedras Negras, co que todos os veciños da comarca do Morrazo estamos en desacordo, que hai acordos plenarios unánimes, incluídos os do seu grupo, señores do Partido Popular, que votaron en contra. E vostedes seguen co trámite de avaliación ambiental para darlle para adiante, para destrozar paisaxisticamente a ladeira da comarca do Morrazo que dá á ría de Vigo, que, como vostedes saben, é unha das rías que ten maior impacto no ámbito turístico. O que fai o señor Feijóo na comarca do Morrazo é recortar os profesionais nos centros de saúde, non construír os centros de saúde dos que lles falamos antes e non investir en nada do que ten que ver coas competencias propias da Xunta de Galicia. Iso é o que fai o señor Feijóo na comarca do Morrazo. E mire, o señor alcalde de Cangas, o señor alcalde de Moaña, que son do Partido Popular, non é nin a primeira nin a segunda nin a terceira vez que teñen que aprobar iniciativas nos plenos das súas corporacións locais exixíndolle á Xunta de Galicia investimentos na comarca do Morrazo, e facendo declaracións nos medios de comunicación botándolle en cara ao Goberno Feijóo o retraso acumulado de seis anos do desdobramento do corredor do Morrazo. Por moito que veña vostede aquí a dicir mentiras, porque o que dixo respecto dos investimentos do corredor do Morrazo...
Remate, por favor.
...respecto do Goberno Touriño é sinxelamente mentira, señor Alejandro Alonso. [[Murmurios.]] E, se non, vaia vostede ao Diario Oficial de Galicia do 28 de febreiro do 2008, ou ao Diario Oficial de Galicia de xullo do 2008, e ao Diario Oficial de Galicia do 26 de febreiro de 2008, e verá aí os orzamentos e os prazos de execución. Vostedes incumpriron todos e cada un deles, porque vostedes non teñen ningún compromiso coa comarca do Morrazo máis alá de que en cada período electoral intentan enganarnos. E xa non nos deixamos enganar, señor Gómez Alonso.
Grazas, señora Gallego. Suspendemos a sesión ata mañá ás dez da mañá.