Türkiye Büyük Millet Meclisinin 19’uncu Birleşimini açıyorum. Toplantı yeter sayısı vardır, görüşmelere başlıyoruz. Sayın milletvekilleri, bugün 24 Kasım, Anadolu’da yeni bir irfan seferî başlatmak üzere harekete geçen eğitimcilerimiz tam doksan iki yıl önce bugün tarihte iz bırakacak bir karar almışlardır. 24 Kasım 1928’de o günkü maarif kadromuz, teklifleri ve kendisinin tensipleriyle Mustafa Kemal Atatürk’e Millet Mektepleri Başöğretmenliği unvanı vermiştir. Bu anlamlı tarih, ülkemizde Öğretmenler Günü olarak kutlanmaktadır. Gerçekten büyük Atatürk Başkomutan olup sadece emperyalistlerin vahşi temsilcilerine diz çökertmemiş aynı zamanda başöğretmen olarak bu milleti muasır medeniyetlerin ötesine taşımaya çalışmıştır. “Bir milleti kurtaranlar yalnız ve ancak öğretmenlerdir.” diyerek öğretmenlerimizin kıymetini, “Cumhuriyet sizden fikrî hür, vicdanı hür, irfanı hür nesiller istiyor.” cümlesiyle de öğretmenlerimizin asli vazifesini işaret etmiştir. Onun ışık saçan kelimeleri, dün olduğu gibi bugün de yolumuzu aydınlatmaktadır. Yarınların büyük Türkiye'si de yine aynı felsefe ve şuurla inşa edilecektir. Bu vesileyle Türk milletinin büyük başöğretmeni Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü hürmetle anıyorum. Sekiz aylık öğretmenken bir ramazan günü teröristler tarafından kaçırılan, mübarek naaşı yirmi yedi gün sonra Pülümür Çayı’nda çıkan Necmettin Yılmaz gibi evlatlarımızı, Batman’ın Kozluk ilçesine atandığı gün “Öğretmen oldum ben.” diye sevinç içinde sosyal medyada paylaşımlar yapan, “Türk Bayrağı'nın dalgalandığı her yer vatandır. Oradaki çocukların eğitimciye ihtiyacı yok mu?” diyerek ailesini teskin eden ve yedi aylık öğretmenken yirmi iki yaşında şehit edilen Şenay Aybüke Yalçın gibi kızlarımızı Türk milleti asla unutmayacaktır. Bölücü terörün alçak saldırıları sonucunda şehit düşen öğretmenlerimiz başta olmak üzere ebediyete irtihal eden bütün eğitim neferlerine Allah’tan rahmet diliyorum. Bu vesileyle tüm öğretmenlerimizin Öğretmenler Günü’nü kutluyorum. [[AK PARTİ, CHP, MHP, İYİ PARTİ sıralarından alkışlar]] Buyurun Sayın Kalyoncu.
Bugün Ulu Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün “başöğretmen” unvanını kabul ettiği Öğretmenler Günü. Bir öğretmen olmanın gururuyla bütün öğretmenlerimizin Öğretmenler Günü’nü kutluyorum. “Önkuzu hey! Önkuzu! Önde gider Önkuzu. Bu bayrak düşmez yere. Ölmedikçe son kuzu!” Dün şehadetinin yıl dönümünü idrak ettiğimiz Ankara Erkek Teknik Yüksek Öğretmen Okulu öğrencisi ve öğretmen adayı Ertuğrul Dursun Önkuzu, DEV-GENÇ üyesi alçak teröristler tarafından insanlık dışı işkenceler sonucu 13 Kasım 1970 günü şehit edildi. Ruhu şad, mekânı cennet olsun. Şehidimiz cennet mekân Ertuğrul Dursun Önkuzu’nun ismi Gazi Üniversitesi Senatosu tarafından Teknoloji Fakültesi B Blok’a verilmiştir. Bu güzel olaydan dolayı Gazi Üniversitesi Rektörüne ve Senatosuna teşekkür ediyorum. Bu güzel davranış umarım, Ege Üniversitesi Senatosu ve Rektörüne de örnek olur. Bu vesileyle PKK’lı teröristler tarafından şehit edilen öğretmenler, başta Aybüke Yalçın, Necmettin Yılmaz ve Fırat Yılmaz Çakıroğlu olmak üzere bütün şehit öğretmenlerimizi rahmetle anıyorum, mekânları cennet olsun. Sayın milletvekilleri, TÜİK verilerine göre, Türkiye nüfusunun yaklaşık yüzde 90’ı kentlerde yaşamaktadır. Bu nedenle, kentler iklim değişikliğinden en fazla etkilenecek yerlerdir. Bu kentlerin büyük bölümü bugün bile yoğun trafik, plansızlık, yetersiz enerji, su temini, yetersiz altyapı, iklim değişimi etkileri, deprem, taşkın riskleri ve en önemlisi de bu risklerin kötü yönetimi gibi baskılarla karşı karşıyadır. Dirençli kentler oluştururken bu kent planlamalarının imara açılacak alanlar üzerinde yerleşim başlamadan ve kentlerdeki mevcut durumlar içinde kentsel dönüşüm alanlarının planlanması ve dirençli hâle dönüştürülmesi gerekmektedir. Şehrin yeşil alanlarının artırılması büyük önem taşımakta olup bu alanlar içinde yapılması gereken yapılar portatif ve kültürel dokuya uygun planlanmalıdır. Şehirlerdeki ağaçlandırma çalışmalarının altyapıya ve bina temellerine zarar vermeyecek şekilde olması ve yerel bitki örtüsünü yansıtacak şekilde düzenlenmesi gerekmektedir. Kuraklığa karşı şehirlerde yağmur suyunu depolayıp kullanabilecek alanlar oluşturulmalıdır. Kentlerde yeşil alanlarda kullanılacak bitkilerin karbon emiliminin üst düzeyde olması hava kirliliğini de önemli ölçüde azaltacaktır. Değişen fırtınalara karşı koyacak çatı ve tabelaların kullanılması ve hesaplamalara oluşturulan iklim değişikliği katsayısının eklenmesi, fay hatları üzerinde yer alan yerleşimin kaldırılması, dere yatakları ve çevresi planlanırken iklim değişikliği katsayısının hesaplara katılması gerekmektedir. Yağış rejimi değişimi, kuru dere yataklarını dahi tehlikeli hâle getirmiştir. Isınmayla birlikte şehirlerde özellikle yaz aylarında klimaların artışı ve şehri aşırı ısıtması da gündeme gelecektir. Bu sebeple şehirlerde hava koridorlarının oluşturulması önemli bir zorunluluktur. Atık su arıtım tesislerinden çıkan suların en azından sulamada kullanılabilecek düzeye çıkarılması ve park bahçe sulamalarında kullanılması, su tasarrufu açısından etkin bir yöntem olacaktır. Şehirlerdeki su kaçakları en aza indirilmeli, kanalizasyon sistemleri aşırı yağışları karşılayabilecek düzeyde olmalıdır. Elektromanyetik alanların izlenme sistemleri kurulmalı, çocuk parklarından plastik ve beton zemini kaldırılıp kum ve toprak karışımı zemin yapılmalıdır. Sanayi bölgeleri çok iyi şekilde planlanarak şehir içerisinde kalan bölgeler bir an önce taşınmalıdır. Gelecekte nüfus artışı da hesaba katılarak şehirlerin geleceklerinin buna göre planlanması zorunlu hâle gelmiştir. Bu kapsamda, belediyelerin üzerine büyük iş düşmekte, Hükûmetin yapacağı işlerle uğraşmak yerine, kendi işleriyle ilgilenmeleri gerekmektedir.
Sözlerime burada son verirken; Milliyetçi Hareket Partisi çevre politikaları kapsamında dirençli ve güvenli şehirler önem taşımaktadır ve gelecekte oluşacak sorunlara karşı alınacak önlemler önceliklerimiz arasında yer almaktadır. Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Buyurun Sayın Kaya.
Bir 24 Kasım Öğretmenler Günü’ne yine, sorunlarla başladık. Mevcut sorunların üzerine bir de Covid-19 pandemisinin ağır koşulları eklendi, çok sayıda öğretmenimiz Covid-19 yüzünden hayatını kaybetti. Hayatını kaybeden öğretmenlerimizi buradan saygı ve rahmetle anıyorum. Covid-19 pandemi koşullarında en ağır şartlarda çalışan bir meslek grubu da öğretmenler. Bir yandan uzaktan eğitimle canla başla çalışırken, diğer yandan vefa sosyal destek gruplarında, filyasyon ekiplerinde, otogarlarda görev yapan öğretmenler. “Öğretmenin hakkı ödenmez.” sözünü anlamayanlar, öğretmenlerimizin haklarını da ne yazık ki ödemiyorlar. EĞİTİM-İŞ’in yaptığı son ankete göre, öğretmenlerin yüzde 59’u gelecekten umutsuz, yüzde 93’ü öğretmenliğin toplumda saygınlığının azaldığını düşünüyor. EĞİTİM-SEN’in yaptığı ankete göre de öğretmenlerimizin yüzde 59,6’sı aldığı maaşın yaptığı işin karşılığı olmadığını düşünüyor, yüzde 94,5’i de Millî Eğitim Bakanlığının, sorunlarına çözüm üretemediğini düşünüyor. Öğretmenlerimiz tiyatroya gidemiyor, sinemaya gidemiyor, ayda bir kitap alıp okuyamıyor. Öğretmenlere verdiğimiz sözleri tutmadık. Siyasal iktidar bu sözlerin hiçbirini yerine getirmedi. Öğretmenlik meslek kanunu çıkarılmadı, 3600 ek gösterge verilmedi. 22 Kasım 2018’de Cumhuriyet Halk Partisi Grubu olarak “öğretmen meslek kanunu çıkarılsın” diye bir kanun teklifi verdik, Komisyona dahi gelmedi. Millî Eğitim Bakanı Sayın Ziya Selçuk bir kanun teklifi açıkladığını söyledi; saraya göndermiş, sanırım sarayın dehlizlerinde kayboldu. Ama kimse merak etmesin, öğretmenlerimiz, siz de hiç merak etmeyin; halkın iktidarında bu yasa çıkacak, öğretmenlerin sorunları tamamen çözülecek. Son on yılda öğretmenlerimizin maaşlarında çok ciddi bir erime var. 2010 yılında 9’uncu derecenin 1’inci kademesindeki bir öğretmen 1.387 lira maaş alıyordu. Bu maaşıyla 991 dolar, 13 çeyrek altın alabiliyordu. 2020 yılında ise 9’uncu derecenin 1’inci kademesindeki bir öğretmen 4.369 lira alıyor. Türk lirasına bakarsanız baya artmış ama kaç dolar alabiliyor? 567 dolar alıyor. Kaç çeyrek altın alıyor? 6 çeyrek altın alıyor. Şimdi diyecekler ki “Dolarla mı maaş alıyorsun kardeşim?” Tamam, dolarla hesap etmekten vazgeçtim, ayçiçeği yağıyla hesap edelim. 9’uncu derecenin 1’inci kademesindeki bir öğretmen 2010 yılında 630 litre ayçiçeği yağı alıyormuş. 2020 yılında aynı öğretmen 291 litre ayçiçeği yağı alıyor, yani yarısını dahi alamıyor. Ücretli öğretmenler asgari ücretin altında maaş alıyorlar. Üstelik Covid’e yakalanmışsa ücretleri kesiliyor. Öğretmenlerimiz TÜRK-İŞ’in açıkladığı yoksulluk sınırının altında maaş alıyor. Öğretmenleri sözleşmeli, ücretli çalıştırarak iş güvencelerini ellerinden aldık. Sözleşmeli öğretmenlerin aile bütünlüğü bozuldu, çocuklar annesiz ve babasız yetişiyor. Tüm bu gerekçelere rağmen Millî Eğitim Bakanlığı bütçesi ne yazık ki Adalet ve Kalkınma Partisinin iktidara geldiği günden çok daha geride, yüzde 10 daha geride. Öğretmen açığını kapatamadınız. Adalet ve Kalkınma Partisi Genel Başkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan miting meydanlarında şöyle diyordu: “Utanın, utanın; 72 bin atanmayan öğretmen var, devlet bunu atamaz mı?”
Buyurun, toparlayın.
Şimdi ne oldu? 600 bin atanmayan öğretmen var. Kim utanacak, kimin yüzü kızaracak? Bugün atanmayan öğretmenlerin sayısı bu noktada. Sayıştay çok açık söylüyor, diyor ki: “138.393 öğretmen açığı var.” Bize göre 250 bin öğretmen açığı var. Gelin, 2020 yılı dolmadan 60 bin öğretmenin atamasını yapalım. Öğretmenler için acil yapılması gerekenler: Öğretmen meslek kanunu çıkarılmalıdır, öğretmenlere 3600 ek gösterge verilmelidir, bugün de 24 Kasımda öğretmenlere 1 maaş ikramiye verilmelidir, engelli öğretmenlerin ataması yapılmalıdır, atama yapılmayan 20 bin öğretmen 2’nci iller arası atamadan dolayı yaklaşık on yıldır mağdur. Bu öğretmenlerin mağduriyeti giderilmediği müddetçe Öğretmenler Günü’nü kutlama hakkımız yok. Ben yine de diyorum ki: Bugün, 24 Kasımda öğretmenlere 1 maaş ikramiye verirse saray Hükûmetine saygılarımı ve sevgilerimi sunacağım, vermezse öğretmenlerin emeklerini de hak etmediklerini ilan ediyorum. Saygılar sunuyorum.
Buyurun Sayın Etyemez.
17 Aralık 1987 Tunceli Çemişgezek Akçapınar köyünde göreve başlayan ve ülkenin değişik bölgelerinde gururla öğretmenlik yapan bir kardeşiniz olarak yarınlarımızın inşasında önemli bir paya sahip olan öğretmenlerimizin ve emekli öğretmenlerimizin 24 Kasım Öğretmenler Günü’nü kutluyorum. Yarınlarımızın mimarı ve başımızın tacı olan öğretmenlerimizin sevgisini, emeğini, azmini, alın terini bir güne sığdırmak mümkün değildir. Beşikten mezara kadar ilim tahsil etmeyi emreden, kalemin kılıçtan üstün olduğunu belirten ve ilk emri “Oku.” olan bir inancın mensupları olarak öğretmenlerimizin gönlümüzde her zaman yeri ayrı olmuştur. Bizim kültürümüzde üç insanın eli öpülür. Anne, baba ve öğretmen. Değerli milletvekilleri, kültürümüzün inşasını ve Anadolu dirilişinin ruhunu sağlayan, geçmişin öğreticisi, geleceğin kurucusu öğretmenlerimiz kadim medeniyetimizin ihyasına büyük katkılar sağlamışlardır. Tarihimizin kodlarına baktığımızda Orhan Gazileri yetiştirmek, Fatih Sultan Mehmetleri ortaya çıkarmak, atının ayağından sıçrayan çamura hürmet eden bir anlayışla mümkün olmuştur. Eğer Şeyh Edebali olmasaydı Osman Gazi veya Osmanlı Devleti olmayabilirdi, Molla Gürani ve Akşemseddin olmasaydı Fatih Sultan Mehmet olmayabilirdi. Nizamiye Medresesini kuran Nizâmülmülk’ü, matematik ve astronomide çığır açan Ali Kuşçu’yu, Semerkand’da rasathane açan Uluğ Bey’i, büyük mütefekkir Farabi’yi, manevi hayatımıza asırlarca tesir etmiş Ahmet Yesevi’yi yetiştiren öğretmenlerimize her daim vefa duymaya devam edeceğiz. Ömrünü Anadolu medeniyetinin sentezi için vakfeden, sınıfta ibadet eder gibi ders verip öğretmenliğe değer katan Nurettin Topçu şöyle diyor: “Millet ruhunu yapan maariftir. Maarifin düşmesi millet ruhunu yerlere serer. Maarif hangi yönde yürürse, millet ruhu da onun arkasından gider. Şu hâlde millet maarif demektir.” Biz de Meclisin kürsüsünden ifade ediyoruz: Öğretmen demek, eğitim demektir. Eğitim demek millet demektir. Öğretmen düşerse eğitim düşer, eğitim düşerse millet ruhu yerlere serilir. Değerli milletvekilleri, öğretmenlik, içerisinde adalet, ahlak, muhabbet, sabır, samimiyet, özveri, sorumluluk bilinci ve değerler birikimi olmadan mekanik bir şekilde icra edilebilecek bir meslek değildir. Öğretmenlerimizin, Covid-19 salgını deneyimlerimizden yola çıkarak her şart ve koşulda öğrencisinin iyi olma hâlini önceliklendiren öğretmenlerimizin değerini toplum olarak daha çok önemsemeliyiz. Öğretmenlerimiz cemiyet hayatının şekillenmesinin en dinamik ve vazgeçilmez unsurlarıdır, ruh kökümüzün maden işçileridir. Medeniyet kodlarımızdan aldığımız ilhamla kalıcı hedeflerimize emin adımlarımızla yürüttüğümüz çalışmalarda en büyük takdir şüphesiz öğretmenlerimizindir. Öğretmenlik mesleği bir anlamda yarınlarımızın fidanlarını yeşertmek, memlekete kalıcı fidanlar dikmek anlamına gelmektedir. Değerli milletvekilleri, AK PARTİ olarak Hükûmetimiz döneminde bütün çalışmalarımızda eğitim ve öğretimin niteliğinin artırılmasına, okullar arasındaki nitelik ve nicelik farklılıklarının giderilerek fırsat ve imkân eşitliğinin sağlanmasına ve kaynakların rasyonel olarak değerlendirilmesine azami derecede gayret gösteriyoruz. Yeni bütçeden 211 milyar 993 milyon 156 bin lirayla en büyük payı eğitim hizmetlerine ayırıyoruz. Öğretmen istihdamını artırarak resmî eğitim kurumlarındaki öğretmen sayısını 295 binlerden 974 bin 837 öğretmene çıkardık. Hükûmetimiz döneminde atanan öğretmen sayısı, mevcut resmî öğretmen sayısının yüzde 71’ine karşılık gelmektedir. Öğretmen başına düşen öğrenci sayısını ise ilköğretimde 16’ya, ortaöğretimde 11’e düşürdük. Bu duygu ve düşüncelerle Mustafa Kemal Atatürk’e başöğretmenlik unvanının verildiği bugünde evlatlarımızı muhabbet, merhamet, adalet, ahlak, demokrasi ve millî, manevi duyguları merkeze alarak eğitim ve öğretim faaliyetini yürüten tüm öğretmenlerimizin öğretmenler gününü en kalbî duygularımla kutluyorum.
Batman Kozluk’ta teröristlerce şehit edilen öğretmenimiz Şenay Aybüke Yalçın ile Tunceli Pülümür’de teröristlerce aracı yakılıp şehit edilen öğretmenimiz Necmettin Yılmaz’ın şahsında hain terör örgütü PKK’nın saldırılarında hayatını kaybeden tüm şehit öğretmenlerimizi rahmetle anıyor, terör örgütü PKK ve sevicilerini bir kez daha şiddetle kınıyorum. Ebediyete irtihal eden tüm öğretmenlerimizi şükranla anıyorum. Öğretmenlerimizin yetiştirdiği her öğrenci aydınlık Türkiye'nin umududur. Size, minnettarız öğretmenim, iyi ki varsınız öğretmenim. Gazi Meclisimizi ve Genel Kurulumuzu saygıyla selamlıyorum.
Sayın Ersoy…
Teşekkür ederim Sayın Başkanım. Öğretmenlerimiz geleceğin büyük Türkiye’sinin güvenceleri, Türk milletinin umudu ve aydınlık yüzleridir. Geleceğimizin mimarı, cehalete karşı açılan savaşta en ön cephede yer alan neferlerdir. Başöğretmen Mustafa Kemal Atatürk “Dünyanın her tarafında öğretmenler, insan topluluğun en özverili ve saygıdeğer unsurlarıdır.” diyerek öğretmenlere yaşamlarının her anında hürmet edilmesi ve el üstünde tutulması gerektiğini nasihat etmiştir. Bu vesileyle terör saldırılarında hayatlarını kaybeden şehit öğretmenlerimiz Şenay Aybüke Yalçın ve Necmettin Yılmaz’a Cenab-ı Allah’tan rahmet diliyor, yurdumuzun her köşesinde azim ve sabırla görev yapan cumhuriyetimizin fedakâr ve saygıdeğer öğretmenlerinin gününü en içten dileklerimle kutluyorum. Teşekkür ederim.
Sayın Yılmaz…
Teşekkür ederim Sayın Başkan. İçişleri Bakanlığımızın 17/11/2020 tarihinde yayınladığı Genelge’yle zincir ve ulusal marketlerin çalışma saatleriyle küçük esnaf olan bakkalların çalışma saatleri ayrı şekilde değerlendirilmiş ve bakkallar adına pozitif ayrımcılık yapılmıştır. Bu, küçük esnafın korunması adına desteklediğimiz doğru bir uygulamadır. Ancak küçük esnaflardan bazıları belediyelerden ruhsat alırken 20-30 metrekarelik dükkânları olmalarına rağmen market olarak değerlendirilmiş ve ruhsatlandırılmıştır. Bu durum ülke genelinde küçük esnaf ve sanatkârlar odasına kayıtlı birçok esnafın mağduriyetine sebep olmaktadır. Küçük esnaflarımızın Bakanlığımızdan beklentisi yeni bir genelge yayınlayarak zincir ve ulusal marketlerin ayrılması, küçük esnaf odalarına kayıtlı bakkal, market, mandıra ve kuruyemişçilerin bakkal statüsünde değerlendirilmeleri ve faaliyetlerine devam etmeleridir. Saygılar sunuyorum.
Sayın Taşcıer…
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Cumhuriyet Halk Partili belediyeler kadın-erkek eşitliğini sağlamak ve şiddet mağduru kadınlara destek olabilmek için çok sayıda çalışma yapıyor. Ankara Büyükşehir Belediyemiz kadın konukevlerinde kalan kadın ve çocuklara 300 liradan az olmamak üzere nakdi yardımda bulunmaya başlıyor. İstanbul Büyükşehir Belediyemiz sadece bir yılda kadın çalışan sayısını yüzde 18’e yakın oranda artırdı, ayrıca kadın yönetici sayısı da yüzde 20 arttı. İzmir Büyükşehir Belediyemizde 34 daire başkanından 17’si, 156 müdürden 77’si ve Türkiye'de en çok kadın yöneticinin görev yaptığı kurumlardan biri olarak öne çıkıyor. Yanındayız Derneğinin hazırladığı toplumsal cinsiyet eşitliği endeksine göre sırayla İzmir Karşıyaka, İstanbul Kadıköy ve Bakırköy, Çanakkale merkez ve Ankara Çankaya toplumsal cinsiyet eşitliğinin en yüksek olduğu ilçeler olarak belirlendi. İlk 5’te yer alan tüm ilçelerin Cumhuriyet Halk Partisi tarafından yönetiliyor olması bizler adına gurur verici. Asla yetinmiyor…
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Değerli milletvekilleri, Türkiye’den Libya’ya giden ve boya gibi muhtelif maddeler taşıyan Türk bandıralı gemi Alman fırkateyni tarafından Akdeniz’de uluslararası hukuka aykırı bir şekilde durdurularak arandı. Bu hukuksuz müdahaleyi denizde haydutluk, korsanlık ve eşkıyalık olarak görüyor ve şiddetle kınıyorum. Bu barbarlığın hesabı ivedi bir şekilde sorulmalı ve her türlü yasal hak kullanılmalı. Haydutluk yapan NATO üyesi Alman Hükûmeti derhâl Türkiye’den özür dilemeli. Bugün, 24 Kasım. “Bana bir harf öğretenin kırk yıl kölesi olurum.” diyerek öğrenmenin ve öğretmenin paha biçilmez bir değer olduğunu ifade eden kültüre sahibiz. Geleceğimizin mimarı olan gençlerimizi iğne oyası gibi işleyerek güçlü yarınlara hazırlayan, fedakârca çalışan ve aynı zamanda Peygamber mesleğini ifa eden değerli öğretmenlerimizin 24 Kasım Öğretmenler Günü’nü kutluyor, saygı ve hürmetlerimi sunuyorum.
Sayın Taşkın…
Teşekkür ederim Sayın Başkan. 24 Kasım Öğretmenler Günü vesilesiyle, geleceğimizin mimarı, fedakârlığın ve sevginin timsali öğretmenlerimizin Öğretmenler Günü’nü kutluyorum. Başta görevi başında şehit olmuş eğitimcilerimiz olmak üzere, ahirete irtihal eden tüm öğretmenlerimize Allah’tan rahmet ve mağfiret diliyorum. Emekli öğretmenlerimize de sağlıklı, hayırlı ve uzun ömürler niyaz ediyorum. Geleceğin huzurlu, güvenli ve büyük Türkiyesinin inşasında rol alacak gençlerimiz ve çocuklarımız da öğretmenlerin ellerinde şekillenecektir. 2023 hedeflerimize bizleri taşıyacak olan gücümüz, tarihini bilen, medeniyet değerlerini özümsemiş, dinamik, açık fikirli, üretken, bilgi ve sorumluluk sahibi nesillerdir. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde AK PARTİ olarak öğretmenlerimizi her açıdan güçlendirmeye, onlara huzurlu ve güvenli bir çalışma ortamı sağlamaya, huzur ve refah içinde yaşamalarına büyük önem veriyoruz. “İyi ki varsın öğretmenim.” diyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Sayın Gürer…
Teşekkürler Sayın Başkan. AKP iktidarıyla ülkemizde işsizlik patladı. Atanamayan öğretmen, sağlıkçı, mühendis, mimar sayısı milyona ulaştı. Taşeron firmalarda kalan binlerce çalışan mağdur edildi. Açlık sınırı altında gelirle geçinmeye çalışan binlerce emekçi ve emeklimiz var. AKP iktidarında iş cinayetlerinde Avrupa 1’incisi durumuna erdik. Kadına şiddet canları yakıyor. Madde bağımlılığı kentten köye indi. Şans oyunlarıyla sömürü zirve yaptı. 2021 bütçesinde işçi, işsiz, çiftçi, esnaf, emekli ve engelli için bir umut yok. 10 milyon işsizimize pandemi döneminde iş ve gelir kaybıyla milyonlarca esnaf ailesi eklendi. Küçük esnaf feryat ediyor. Kahveci, TEKEL bayisi, lokantacı, bakkal, kafe işleten, servisçi, kantinci ciddi mağdur. Esnafa kredi verildi, ödemeler başladı. Kirasını ödeyemeyen esnaf krediyi nasıl ödesin? AKP iktidarı yaşamı eziyete çevirdi. Bir an önce gerçek sorunlarla ilgilenilmeli; esnafın, çiftçinin, emekçinin, engellinin…
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Bugün, 24 Kasım Öğretmenler Günü. Başta, başöğretmen Mustafa Kemal olmak üzere; atanamayan, kadrolu, kadrosuz öğretmen adayları ve annemin de Öğretmenler Günü’nü kutluyorum. Sayın Başkan, Bolu’nun Mengen ilçesinde büyük bir su sıkıntısı yaşanıyor. Domuz alanı olarak bilinen bölgedeki su kaynaklarına Gerede Belediyesi el koymuş, konu yerel mahkemeye taşınmış ve mahkeme yürütmeyi durdurma kararı vermiş ancak istinaf mahkemesi bunu bozduktan sonra DSİ Genel Müdürlüğü yüzde 60’a yüzde 40 şeklinde suyun kullanımına -yani yüzde 60 Gerede’nin, yüzde 40’ta Bolu Mengen Belediyesinin kullanmasıyla ilgili- karar vermiş. Ancak bu kararı, Gerede Belediyesi uygulamadığı için şu anda Mengen’de büyük bir içme suyu skandalı yaşanmaktadır ve biz, buradan gerekli mercilerin -özellikle DSİ’nin- konuyu bir an önce çözüme kavuşturup bu sorunu çözmesini talep ediyoruz. Saygılarımla.
Sayın Akkuş İlgezdi…
Teşekkürler Sayın Başkan. Bugün 24 Kasım Öğretmenler Günü, bizleri çağın aydınlığına taşıyan başöğretmenimiz Atatürk başta olmak üzere, eğitim ordumuza şükranlarımı sunuyorum. Aynı zamanda Toplum Ağız ve Diş sağlığı Haftası’ndayız. Ben de bir hekim olarak diş hekimlerimizin haftasını kutluyorum ancak büyük sorumluluk üstlenen diş hekimlerimizin sorunlarını da hatırlatmak istiyorum. Pandemi döneminde filyasyon ekibinde görev yapan, haklarını alamayan diş hekimlerimiz, yüksek risk grubunda olmalarına rağmen rutin testleri de yapılmıyor, Covid-19 ödeneği verilmiyor. Bakın, iş yükü nedeniyle ağız ve diş sağlığı merkezleri hasta bakamaz hâle geldi, günaşırı gece nöbetleri tüketti, izinler iptal edildi, başhekimlerce uygulanan mobbing yaygınlaştı; bunlar yetmiyormuş gibi “Sağlıkta Dönüşüm” denen makyajlı reformla diş hekimlerinin itibarı da ayaklar altına alındı. Mantar gibi biten yeni fakülteler açıldı, kontenjanlar sürekli artırıldı ancak istihdam olanağı yaratılmadığı için Türkiye atanamayan diş hekimleriyle tanıştı. Bu tablo diş hekimlerini tüketmektedir ve tükenen her bir sağlık emekçisinin hakkı üzerinizdedir. Diş hekimlerinin hakları derhâl verilmeli ve hekimliği itibarsızlaştırmaktan…
Teşekkür ediyorum Sayın Başkan. 10 öğretmenden 9’u öğretmenlik mesleğinin saygınlığını yitirdiğine inanıyorsa, on binlerce öğretmen açığı varken yüz binlerce eğitim fakültesi mezunu işsizse, on binlerce öğretmen “ücretli öğretmenlik” adı altında eziliyorsa, öğretmenlerin beklediği öğretmenlik meslek kanunu ve 3600 ek gösterge hâlâ çıkarılmamışsa, öğretmenler geçinemediğini, ek iş yaptığını, borçlu olduğunu ifade ediyorsa 24 Kasım Öğretmenler Günü kutlama yapılacak gün olmaktan çıkmış, öğretmen sorunlarının konuşulduğu gün hâline gelmiştir. Öğretmen olmadan eğitim olmaz. Öğretmenlerimizin sorunlarının çözüldüğü 24 Kasımları kutlamak dileğiyle tüm öğretmenlerimizin Öğretmenler Günü’nü kutluyor; başta Başöğretmenimiz Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere aramızdan ayrılan öğretmenlerimize, “Öğretmen oldum ben.” sevinci yarım bırakılan Aybüke Öğretmenimize, Necmettin Öğretmenimize rahmet; öğrencilerine ışık veren, yön olan, fikri hür, vicdanı hür, irfanı hür nesiller yetiştiren tüm öğretmenlerimize başarılar diliyorum.
Sayın Tarhan…
Teşekkür ediyorum Sayın Başkan. Verdikleri grev mücadelesi kapsamında Gebze’den Ankara’ya yürümek isteyen Birleşik Metal-İş üyesi işçilere polis müdahale etti; 20’ye yakın gözaltı var, gözaltı işleminde şiddet uygulandığına dair görüntüler var. Çıkan arbedede işçiler zarar gördü. Yürüyüş ve gösteri, temel hak ve özgürlükler arasındadır, bu nedenle anayasal haklarını kullanan işçilerin zorla durdurulması hukuksuzdur. Gözaltına alınan işçiler derhâl serbest bırakılsın. İşçilere ve örgütümüze yönelik bu saldırıyı kınıyoruz. Bu konunun takipçisi olacağız.
Sayın Ekinci…
Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım. Bugün 24 Kasım Öğretmenler Günü. Başta Aybüke Hocamız ve Necmettin Hocamız olmak üzere ebediyete irtihal eden tüm öğretmenlerimizi rahmet ve minnetle anıyorum. Aybüke Hocamızın son söylemiş olduğu türküde söylediği gibi “Seni öldürende yoktur din, iman.” Bizler de diyoruz ki: Sizleri öldürende yoktur din, iman. Sayın Başkanım, Sivas’ımızın markası, yiğidoların göz bebeği Demir Grup Sivasspor’umuzun hafta sonu oynamış olduğu Fatih Karagümrük maçının 86’ncı dakikasında olmayan bir pozisyonda aleyhimize verilen penaltı neticesinde iki puanımız kaybedilmiştir. Ben buradan hakemlere sesleniyorum: Sivasspor mütevazi ve kimseyi kırmayan bir camia, lütfen sizlerde artık bizi kırmayın, canımızı yakmayın. Perşembe günü takımımızın Avrupa kupalarında oynayacağı Karabağ maçında takımımıza başarılar diliyor, tüm heyeti saygıyla selamlıyorum.
Sayın Gaytancıoğlu.
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Ayrımcılık ve fırsatçılık AKP’nin genlerine işlemiş durumda. Covid-19 salgını bunun yeni bir göstergesi oldu. Covid-19 kapsamında daha önce bir çok ayrımcı karar almış, içki satan yerleri fırsat bu fırsat deyip cezalandırmıştınız. Son İçişleri Bakanlığı genelgesiyle aynı bölücü kafanın devam ettiğini görüyoruz. Alkol satmayan bakkal ve büfelerle kuruyemişçi olarak faaliyet gösteren iş yerleri ruhsatlarında yazan açılış kapanış saatlerine tabi tutulmaktadır. Alkol satışı yapılan bakkal ya da büfelerse on ile sekiz saatleri arasında faaliyet gösterebileceklerdir. Açılış saatini neden on yaptınız? Sabah açıldığında peynir, zeytin, ekmek satan bakkallar, bırakın biraz para kazansın. Alkol satma yasağını kanuna rağmen saat sekize çektiniz. Ruhsatta alkol satabiliyorsa neden daha erken kapanıyor? Sizin yaptığınız işlerde mantık aramayı uzun süre önce bırakmıştık ama artık bu kadarda olmaz. Yurttaşı tercihlerinden dolayı cezalandırmayı bırakın. Türkiye Cumhuriyeti tarihi, çok hükûmet gördü ama sizin kadar yurttaşı ayıranını görmedi.
Sayın Arkaz.
Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım. 24 Kasım 1928’de Mustafa Kemal’e başögretmen unvanı verildi ve 24 Kasım Öğretmenler Günü olarak ilan edildi. Ayrıca 24 Kasım 1934’de Mustafa Kemal’e Atatürk soyadı verildi. Bu vesileyle başta Başöğretmen Atatürk olmak üzere Neşe Alten’in, Aybüke Yalçın’ın, Necmettin Yılmaz’ın, adını sayamadığım tüm şehit öğretmenlerimizin ve geleceğimizin teminatı olan tüm öğretmenlerimizin Öğretmenler Günü’nü kutluyor bilhassa pandemi döneminde üstlendikleri görevler için şükranlarımı sunuyorum. Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Sayın Aygun…
Tüm öğretmenlerin Öğretmenler Günü’nü kutluyorum. Çiftçinin borçlarını yapılandırmadınız, trafikten vergi usulsüzlük cezalarına kadar her alana af getirdiniz, çiftçinin faiz borcunu silmediniz, affetmediniz. Sizin yüzünüzden çiftçiler tarımdan uzaklaşıyor, tarlayı bırakıyor. Çiftçilik yapana da hayatı dar ediyorsunuz, çiftçiye haciz üstüne haciz geliyor. Tarım Kredi Kooperatifleri, çiftçisinin, tarlasını sürdüğü traktörlere hacizler gönderiyor. Örneğin, Amasya Büyük Kızılca köyünde bir günde 10 tane traktöre haciz geldi. Çiftçi feryat ediyor: “Herkese kolaylık sağlayan, herkesin borcunu silen AK PARTİ ve MHP, çiftçiye ceberut davranıyor.” Yargıtayın emsal kararı var, uygulanmıyor. Anayasa Mahkemesinin Enis Berberoğlu kararı uygulanmamıştı, Yargıtayın üst mahkeme olarak aldığı karar da diğer mahkemelerce uygulanmıyor. Yargıtay 12. Dairesinin 2019 yılında bir kararı var: “Çiftçinin tarla ve bahçede kullandığı traktörler haczedilemez.” Ama bu karar da uygulanmıyor maalesef. Hukuk devleti olmayan bir ülkede huzur olmaz, üretim olmaz, bunu asla unutmayın. Gelin çiftçilerimizin borçlarını yapılandıralım ve Tarım Kredi Kooperatifleri ile Ziraat Bankasıyla acil olarak borçlarını… Kanun teklifimiz Komisyonda bekliyor, gelin indirelim. Olmazsa sizler hazırlayıp verin, hep beraber el birliğiyle çiftçimizin borçlarını yapılandıralım diyorum, borcunu silelim, faizini…
Sayın Çepni…
DİSK’e bağlı Birleşik Metal-İş Sendikası üyesi işçiler sendikalı oldukları için tazminatsız işten atıldılar. Systemair HSK, Özer Elektrik ve Baldur işçileri bugün Ankara’ya yürümek için Gebze’de toplandılar. Polis, her zamanki gibi, patronlardan aldığı emirle işçilere barikat kurdu ve saldırdı. Aralarında Birleşik Metal-İş Genel Başkanı Adnan Serdaroğlu, Limter-İş Genel Başkanı Kamber Saygılı, Nakliyat-İş Genel Başkanı Ali Rıza Küçükosmanoğlu’nun da bulunduğu 89 işçi ve sendikacı gözaltına alındı. Gözaltına alınanlar derhâl serbest bırakılmalıdır, barikatlar kaldırılmalıdır, işçilerin talepleri derhâl karşılanmalıdır.
Nurhayat Altaca Kayışoğlu? Yok. Buraya gelip söz isteyen 4 arkadaşa daha söz vereceğim. Asuman Hanım, buyurun.
Teşekkür ederim Başkanım. Öğretmenler Günü’müz kutlu olsun. Salgın sürecinde aynı fedakârlık ve azimle görevini yerine getiren tüm öğretmenlerimize selam ve saygılarımı iletiyorum. Şu ana kadar sayıları 153’ü bulan şehit öğretmenlerimizi rahmetle yâd ediyorum. acımadan, utanmadan, hayâsızca, haince kıyıldı canlarına öğretmenlerimizin. Öğrencilerinin ve ailelerinin gözleri önünde, eşleri, babaları, anneleri ve çocuklarıyla katledildiler çünkü onlar korkmadılar. Vatan sevgisi ve imanla vatanın en ücra köşesine kadar koştular. Hain teröristler en çok da bu yüzden koydu onları hedef tahtasına çünkü teröristler aydınlıktan değil, karanlıktan beslenirler. İsimlerini zikrettik ama daha niceleri var, bir kaçını da olsa onları burada zikretmek istiyorum. Nurgül Aladağ, Tunceli Ovacık Yatılı İlköğretim Okulunda öğretmendi 1993 yılında eşiyle birlikte şehit edildi. Nesrin Ünügür, yine bir öğretmenimizdi 1996 yılında dört arkadaşıyla birlikte köyden kaçırılıp şehit edildi. Aynur Sarı, Diyarbakır Ergani Mesleki Ve Teknik Anadolu Lisesinde öğretmendi, henüz altı aylık öğretmendi, eşi ve oğluyla birlikte şehit edildi.
Sayın Tokdemir…
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Başöğretmenimiz Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü rahmetle yâd ediyor, tüm öğretmenlerimizin 24 Kasım Öğretmenler Gününü kutluyorum. Avrupa Birliği ülkelerindeki meslektaşlarına oranla en fazla çalışan ve en düşük maaşı alan öğretmenlerimiz sürekli değişen eğitim sistemi nedeniyle mesleki sorunlar yaşamakta, yüz binlerce öğretmenimiz de atama beklemektedir. Öğretmenlerin ekonomik gelirlerinin yetersizliği, eğitimin niteliğini de etkilemektedir. Öğretmenlerimizi gerek şimdi, gerekse emekli olduklarında bir nebze rahatlatacak olan 3600 ek gösterge, yıpranma payı ve her 24 Kasım Öğretmenler Gününde de bir maaş tutarı ikramiye verilmesini ve atanamayan öğretmenlerimize acilen çözüm bulunmasını talep ediyorum. Teşekkür ediyorum.
Sayın Kılavuz…
Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım. Gazi Atatürk’ün “Yeni nesil sizlerin eseri olacaktır” sözü doğrultusunda evlatlarımızı fikri hür, vicdanı hür, irfanı hür nesiller olarak yetiştiren, vatanımızın dört bir yanında her şart ve koşul altında fedakârca görev yapan, coronavirüs salgınının yaşandığı bu zorlu süreçte insanüstü gayret gösteren öğretmenlerimizin 24 Kasım Öğretmenler Günü’nü kutluyor, bizleri sevgisiyle, şefkatiyle yetiştirip geliştiren öğretmenlerimizin ellerinden öpüyorum. Öğretmenlik hayalleri ahirete kalan ülkücü şehidimiz Fırat Yılmaz Çakıroğlu kardeşimi, öğretmen okulunda eğitim görürken ağır işkenceyle şehit edilen Dursun Önkuzu ağabeyi, öğretmen olma sevincini unutmadığımız Aybüke Yalçın’ı, öğrencileri boynu bükük kalan Necmettin Yılmaz’ı ve teröristler tarafından alçakça şehit edilen tüm öğretmenlerimizi rahmetle, minnetle anıyor, aziz hatıraları önünde saygıyla eğiliyorum.
Buyurun Kemal Bey.
Teşekkür ediyorum Sayın Başkan. Öğretmenlik mesleğine ve öğretmenine saygının bir gereği olarak 24 Kasım Öğretmenler Günü’nü kutlayan herkese bir öğretmen olarak yürekten teşekkür ediyorum. Buradan, yıllarca bizim kahrımızı da çeken, bize katlanan sevgili öğrencilerime, sevgili öğrenci velilerime ve birlikte eğitimi olgunlaştırma, bilimselleştirme mücadelesi verdiğimiz sevgili meslektaşlarıma sevgiler ve saygılar sunuyorum. Ne kadar ki Öğretmenler Günü konusunda ciddi bir tartışma var ise de öğretmene saygının bir gereği olarak bu günü kutlamanın anlamlı olduğunu, ancak öğretmenlik mesleğinin de çok ciddi sorunlarla karşı karşıya olduğunu ve bu sorunların çözümünün de mümkün olduğunu hatırlatarak bir kere daha teşekkür ediyor, öğrencilerime saygılarımı sunuyorum.
Dursun Bey, buyurun.
Teşekkürler Sayın Başkan. Ekonomik krizle mücadele eden Kayseri mobilya üreticilerimiz, mobilya üretiminin ana kalemlerinden profil, tela ve sünger gibi ürünleri temin etmekte zorlanmaktadır. Mobilyanın ham maddesine son iki ay içinde döviz kurlarındaki artıştan kaynaklı yüzde 20 ile yüzde 50 arasında zam geldi. Mobilyada en fazla kullanılan süngere iki ay içerisinde gelen zam yüzde 47’yi buldu. Maske üretiminde de kullanılan telanın fiyatı ise 2 dolardan 10 dolara kadar yükseldi. Fiyatların yükselmesini fırsat bilen ana tedarikçiler, bu ürünleri âdeta karaborsa noktasına getirmiştir. Zaten fiyatların yükselmesiyle döviz-faiz sarmalına giren mobilya üreticileri zor durumdadır. Bu zor dönemde bile ülke üretimine katkı sunmak adına üretimlerini aksatmamak isteyen sanayicilerimizin ham madde temini konusunda yaşadıkları sıkıntılar giderilmelidir diyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Sayın Enginyurt…
Sayın Başkanım, ekonomik reformun konuşulmaya başlandığı bugünlerde kahveci esnafı, internet kafe, servis esnafı, kantinciler, kırtasiyeciler, kafe ve restoranlar, düğün salonları yeni bir kapanmayla birlikte büyük sıkıntılar yaşamaya devam ediyorlar. Kredi çektiler, kredilerinin ödeme günü geldi; ödemeleri imkânsız. Ben ekonomi kurmaylarına buradan seslenmek istiyorum: Krediler ertelensin, küçük esnafa destek verilsin, aylık en az 3 bin lira olmak kaydıyla destek verelim. Esnafımızın durumu iyi değil; vergisini, SGK’sini ödeyemiyor. Küçük esnaf batarsa büyük sıkıntılar yaşanır, küçük esnafımıza, sanayicimize sahip çıkalım diyor, teşekkür ediyorum.
Sayın Dervişoğlu…
Çok teşekkür ederim Sayın Başkanım. 24 Kasım Öğretmenler Günü’nü ben de kutluyorum. Başta başöğretmenimiz Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere ebediyete irtihal eden tüm öğretmenlerimizi şükran, minnet ve rahmetle yâd ediyorum. Şehit öğretmenlerimizin manevi huzurlarında tazimle eğiliyor, görev başındaki öğretmenlerimizin ve öğretmen adaylarımızın günlerini tebrik ediyorum. Hazindir, öğretmenlerimiz hak ettiği değeri bulamamaktadırlar. On sekiz yıllık AK PARTİ iktidarında öğretmenlerin sorunları her geçen gün biraz daha büyümektedir. Sayıları neredeyse yarım milyona ulaşan atanamayan öğretmenlerimiz ile düşük ücret ve zor şartlarda çalışan ücretli ve sözleşmeli öğretmenler, Hükûmetin çözmesi icap eden öncül konular olmalıdır. Yüz binlerce öğrenci, öğretmen atama bekliyor. Olası bir ek atama hem okullarımızı hem de öğretmenlerimizi fazlasıyla rahatlatacaktır. EĞİTİM-İŞ sendikasının yurt genelindeki 81 ilde görev yapan 5.514 öğretmenin çevrim içi katılımıyla gerçekleştirdiği bir anket var malumunuz öğretmenlerin ekonomik, mesleki ve sosyal durumlarına ilişkin “Öğretmen Görüşleri” adlı bu araştırmada ekonomik sorulan açık ara önde görülmektedir. Araştırmaya göre öğretmenlerin yüzde 93’ü öğretmenlik saygın bir meslek olma özelliğini kaybetti görüşündedirler. Çocuk sahibi öğretmenlerin yüzde 63’ü çocuğunun gıda ihtiyacını karşılayamamaktadır, yüzde 73’ü çocuklarına kılık kıyafet alamamaktadır; yüzde 29’u esnafa, yüzde 25’i şahıslara nakit olarak borçlu yaşamaya devam etmektedir.
Öğretmenlerin yüzde 46’sı anne, baba, arkadaş yardımı alarak ancak geçimlerini sürdürebilmektedirler. Tüm bunların sonucu olarak belki de en vahimi öğretmenlerin yüzde 86’sı kesinlikle çocuğunun öğretmen olmasını istememektedirler. AK PARTİ iktidarıyla birlikte öğretmenlik mesleğinin itibarı zedelenmiş, azalan alım gücü karşısında öğretmen maaşları da yetersiz kalmıştır. Öğretmenlerimizin en büyük beklentilerinden birisi de malumunuz olduğu üzere 3.6000 ek göstergenin verilmesidir. Bu konuyu daha önce Meclis araştırma önergesiyle Genel Kurulun gündemine getirmiştik. İYİ PARTİ olarak 3.600 ek göstergeyle ilgili verdiğimiz araştırma önergesi, öğretmenlerimizin önemli sorunlarından birini temsil etmektedir.
Verdiğimiz önergeyle otuzuncu hizmet yılında ve birinci derecenin dördüncü kademesinde bulunan öğretmenler ek göstergesinin 3.600’e yükseltilmesi; aylık ücretine, emekli aylığına ve emekli ikramiyesine büyük katkı yapacaktı fakat bu iktidar partisini oylarıyla reddedildi. Hükûmet, seçim öncesi verdiği 3.600 ek gösterge sözünü tutmamıştır, Hükumeti sözünü tutmaya davet ediyorum ki öğretmenlerimizin mağduriyetleri giderilsin. Bilindiği gibi Akdeniz’de yeni bir kriz yaşanmıştır. Taşıdığı insani yardım malzemeleriyle İstanbul’dan demir alan, Libya’ya hareket eden Türk bandıralı “Rosalina-A” gemisi dün gece Yunanistan Deniz Kuvvetlerinden bir komutanın sevk ve idaresinde yapılan İrini Harekâtı’nda görevli Alman fırkateyni tarafından Mora Yarımadası’nın güneybatısında uluslararası hukuka aykırı bir biçimde durdurulmuştur.
Gemimize yapılan bu saldırıyı şiddetle kınıyorum. Yaşanan olay, bizim için bir millî güvenlik meselesidir, ayrıca millî onur meselesidir. Bunu basit bir olaymış gibi geçiştirmek de asla mümkün değildir. Zira uluslararası sulardaki bir gemi, bayrağını taşıdığı ülkenin toprağında sayılır. Hükûmetten uluslararası hukuktan doğan haklarımızın, hukukumuzun korunabilmesi için gerekli adımları ivedilikle atmasını bekliyoruz. Müsamahanız için teşekkür ediyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Sayın Bülbül…
Teşekkür ederim Sayın Başkanım. Bugün 24 Kasım Öğretmenler Günü. Öğretmenler Günü’müz kutlu olsun. Başta Başöğretmen Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere şehit öğretmenlerimiz, Necmettin Öğretmen, yine, Aybüke Öğretmen başta olmak üzere bütün şehit öğretmenlerimizi ve ebediyete irtihal etmiş olan bütün öğretmenlerimizi saygı ve minnetle yâd ediyoruz. Bu yıl Öğretmenler Günü’nü ne yazık ki biraz daha buruk bir şekilde kutluyoruz zira okullarımızda öğretmenlerimiz öğrencileriyle beraber, baş başa, fiziki olarak birlikte derslerini yapamıyorlar; eğitim, uzaktan eğitim yoluyla devam ettiriliyor. Bu süreçte öğretmenlerimizin uzaktan eğitim konusunda da gösterdikleri fedakârlığa hep birlikte şahit oluyoruz. Onların her bir öğrencisi için, her bir öğrencinin eğitim ve öğretimi için uzaktan da olsa nasıl seferber olduklarına şahidiz. Bundan dolayı kendilerine bir defa daha teşekkür etmek istiyoruz. Öğretmenlerimizin sorunları, problemleri tabii ki siyaset olarak, Meclis olarak bizleri de alakadar etmektedir. Bizler de Milliyetçi Hareket Partisi olarak, öğretmenlerimizin maaş, özlük hakları ve diğer bütün problemleriyle alakalı olarak meselelerin halliyle ilgili gereken bütün desteği verebileceğimizi, bu noktada geçmişten bugüne ifade ettiğimiz hususların gerçekleşmesi için elimizden gelen bütün çabayı sarf edeceğimizi buradan bir defa daha dile getirmek istiyorum.
Sayın Başkan, 23 Kasım 1970 tarihinde Gazi Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesinde eğitim ve öğretim hayatını devam ettirmeye çalışan merhum Ertuğrul Dursun Önkuzu, vatan ve millet düşmanları tarafından ciğerlerine bisiklet pompasıyla hava basılmak da dâhil olmak üzere, vahşice ve insanlık dışı işkencelere maruz kalarak ve nihayetinde bulunduğu binanın 3’üncü katından aşağıya atılarak şehit edilmiştir. Şehidimiz Dursun Önkuzu’yu şehit edilişinin 50’nci yılında bir kez daha rahmet ve duayla yâd ederken Ruhi Kılıçkıran’dan Fırat Yılmaz Çakıroğlu’na kadar bütün şehitlerimizi bir defa daha rahmetle anıyorum. Sayın Başkan, özellikle son dönemde Covid-19 vaka sayıları ülkemizde artmaya başlamış ve bunun sonucu olarak ağır hasta sayısı ve vefat sayısında ciddi bir yükseliş meydana gelmiştir. Geçtiğimiz hafta toplanan Bakanlar Kurulu sonrasında yayınlanan İçişleri Bakanlığı genelgesiyle yeni tedbirler uygulanmaya başlamıştır.
Toparlıyorum efendim. Bu tedbirlerin eksiksiz bir şekilde yerine getirilmesi halk sağlığı açısından çok önemlidir. Eğer tedbirleri eksiksiz bir şekilde yerine getirirsek hasta ve vefat sayıları gözle görülür bir şekilde düşecektir. Bilim Kurulumuz ve Sağlık Bakanımızın verdiği tavsiyelere, bütün dezenformasyonlara rağmen bu tavsiyelere mutlak bir şekilde uyulmasında büyük yarar olacağını bir defa daha dile getiriyoruz. Sayın Başkan, Avrupa Birliği tarafından tek yanlı yürütülen, maksat ve muhtevası oldukça şüpheli olan, İrini Harekâtı’nda görev alan bir Alman fırkateyni, Türkiye’den Libya’ya boya ve insani yardım malzemesi taşıyan Türk Bayraklı bir ticaret gemisine korsanca bir müdahalede bulunmuştur. Maruz kalınan muamele hukuka ve ittifak ahlakına temelden aykırıdır. Kaptan dâhil tüm gemi personelinin zorla üstlerinin arınması, bir yerde toplu olarak alıkonulmaları özellikle kaptanın başına silahlı askerin dikilmesi eşkıyalıktır, ahlaksız bir tertiptir.
Silah ambargosunu ihlal etmediği görülen gemimizin saatlerce güzergâhından mahrum bırakılması, ayrıca gemi personeline suçlu muamelesi yapılmış olması skandaldır. Uluslararası sularda ticari gemilere müdahale edilebilmesi için bayrak devletinin rızasının alınması esastır ve bu rıza ne yazık ki alınmamıştır, bu kural çiğnenmiştir. Neticesinde Türkiye Dışişleri Bakanlığı tarafından gerekli girişimler başlatılmıştır. Doğu Akdeniz de yaşanan bu mütecaviz provokasyonu şiddetle kınıyor, bu konuyla ilgili olarak devletimizin meseleyi takip edeceğini, takipçisi olacağına ve gereken bütün hukuki yollara, bütün siyasi girişimlerde bulunacağına inanıyor yüce Meclisimizi saygıyla selamlıyoruz.
Sayın Beştaş….
Teşekkürler Sayın Başkan. Evet, 24 Kasım, 12 Eylül cuntasının bize bıraktığı bir miras olarak aslında Öğretmenler Günü şeklinde kutlanıyor ama 12 Eylül, öğretmenlerin birçok hakkını gasbeden bir darbeydi, bunu hatırlatmak isterim ama buna rağmen 24 Kasım’ı Öğretmenler Günü olarak kabul eden öğretmenlerimizin gününü kutluyorum. Bu zorlu süreçte görevlerini yapmak için binbir güçlüğe katlanan öğretmenlerimizin, eğitim emekçilerimizin -birkaç günlüğüne kutlasak da- onların haklarını asla ödeyemeyiz. Özellikle on-line eğitimde en ağır yükü çeken kesimlerin başında yine öğretmenler geliyor. Öğretmenlerin maaşını “Külfet olarak” anlayışı talihsiz ve kabul edilemez bulduğumuzu da ifade etmek istiyorum. Sayıştay raporlarına göre 138 bin Öğretmen açığı var, 60 bin civarında öğretmen atama bekliyor, ataması yapılmayan binlerce öğretmen yıllardır bunu beklemekte ve 100 bin öğretmen emekli olmak için ek göstergenin 3600 olmasını bekliyor. Ben bu vesileyle özellikle atama bekleyen 60 bin olarak kabul edilen atamaların bir an önce yapılmasını ve öğretmenlerin koşullarının düzeltilmesini ehemmiyetle vurgulamak istiyorum. Sayın Başkan, çok önemli bir problem, cezaevleri -sıklıkla burada söylüyoruz- bugün, maalesef, âdeta bir toplama kampına dönüşmüş durumda, çok sık ölüm haberleri alıyoruz. İnsan Hakları Derneğinin verilerine göre, şu anda 59’u çok ağır ve acil hasta olan 1.565 ağır hasta mahpus bulunmakta. Yine, sadece 2020 yılında 49 tutuklu ve hükümlü cezaevinde tutulduğu sırada yaşamını yitirmiş. Bunlardan biri Kırıkkale’den Serkan Tumay, darp sonucu yaşamını yitirmişti.
Samsun Bafra’dan Mehmet Yeter, Covid’den yaşamını yitirmişti. Sıtkı Bektaş, geçenlerde yaşamını yitirdi ve birçok hasta şu anda maalesef cezaevlerinde ölümü bekliyor. Hatta, şu an, önceki dönem Urfa Milletvekilimiz İbrahim Binici haksız yere rehin tutulduğu Sincan Cezaevinde Covid-19 hastalığına yakalandı. Yine, Kars Belediye Eş Başkanımız Şevin Alaca Covid-19 hastalığına yakalandı. Hakikaten, cezaevlerinde ölümler durmuyor. Patnos Cezaevinde bir yılda 4 hasta mahpus yaşamını yitirdi. Bu artık sınırları aşan, bu Covid-19 pandemisi döneminde, kesinlikle, derhâl cezaevlerinin tahliyesini gerektiren bir durumdur. İnfaz paketi döneminde bunları çok sık söyledik, kulaklar tıkatıldı, gözler kapatıldı ama bu, insanların yaşamını elinden alıyor. Cezaevlerindeki çığlığa hepimiz ses verelim.
Başka bir mesele, 22 Kasım 2020’de tamamlanan G20 Zirvesi’nde G20 Ülkeleri, 26’ncı İklim Zirvesi’nde Paris Anlaşması’nın onaylanıp yürürlüğe girmesini destekleme kararı aldı. Bu karara maalesef Türkiye şerh koydu. Türkiye, Paris Anlaşması’nda taraf ülkeler arasında olmasına rağmen onaylamayarak uygulanması gereken yaptırımlardan kaçmaktadır. Geleceğimiz için, sermayeyi korumak yerine insan kaynaklı küresel sera gazı emisyonları sıfırlanmalıdır. Türkiye, karbon emisyonlarının sınırlandırılmasını öngören Paris Anlaşması’nı imzaladığı hâlde Parlamentosundan geçirip onaylamayan 8 ülkeden biri ve anlaşmayı onaylamayan G-20’deki tek ülke konumundadır. Cumhurbaşkanı, AB’ye girme politikasını açıkladı ama G-20 konuşmasında ise OECD’deki Ek-1’den çıkmayı beklediklerini söyledi. Avrupa Birliğine giren ülkeler Ek-1 ülkesi olmak durumunda.
Toparlayacağım Başkan. Hem AB’ye girmeyi hem Ek-1’den çıkmayı aynı anda isteyemezsiniz, bu dış siyasetteki beceriksizliğin ve iş bilmezliğin göstergesidir. Çok önemli bir mesele Sayın Başkan, partimize yönelik saldırılarda, etkinlik yapma yasağı. Neredeyse bugün Van’da kadın arkadaşlarımız esnaf ziyareti bile yaptırılamayacak noktaya geldi. Size sadece bir ili örnek vereceğim: 21 Kasım 2016’dan bu yana Van ilinde etkinlik yasağı var. Kime var? Ayda bir uzatılıyor, HDP’ye var ama iktidar partisi orada her türlü etkinliği valiliğin özel korumalarıyla yapıyor. Bu açıkça bir OHAL uygulamasıdır hatta OHAL’i aşan sıkıyönetim uygulamasıdır. Evet, iktidar partisinin yaptığı etkinlikleri burada sayfa sayfa anlatabilirim, binlerce insanla kongre yapan, yürüyüş yapan iktidar partisi…
Vali de, Van Valisi de diğer bütün valiler gibi AKP’nin İl Başkanı olarak bu yasaklama kararlarını alıyorlar ve 2020 yılında İpekyolu AKP 3’üncü Olağan Kongresi yapılmasından Mayıs 2020’de bildiri dağıtmaya kadar uzunca bir etkinlikleri var. Biz, şunu söylemek istiyoruz: Van, Diyarbakır, Siirt, Batman, Mardin ve daha birçok ilde partimize yönelik bu yasaklamaları tanımıyoruz. Bunlar hukuk dışı, gayrimeşru ve Anayasa’ya aykırı uygulamalardır. Siyasetin aldığı kararlar, iktidar partisi tarafından valilere onaylatılmaktadır, oysaki demokrasi sokak demektir. Biz sokakları kullanmaktan, demokratik haklarımızı kullanmaktan bir an geri durmayacağız Başkan. Teşekkür ediyorum.
Sayın Özkoç…
Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; hepinizi saygıyla selamlıyorum. Değerli arkadaşlar, Türkiye Cumhuriyeti uluslararası haklarını kolay elde etmedi. Türkiye Cumhuriyeti kurulurken bağımsızlığını da kolay elde etmedi. Bağımsızlığımızın her kare taşı için bu topraklarda insanlarımız canını verdi. Lozan Antlaşması’yla Ege’deki adaların silahsızlandırılmayacağı çok açık şekilde ifade edildiği hâlde Yunan askerlerinin bugün orada olması, Türkiye Cumhuriyeti’nin itibarını zedelemektedir. Süleyman Şah Türbesi’nin -yurt dışındaki yegâne toprağımız- orada dalgalanan bayrağımız indirilerek taşınmış olması bizim içimizi acıtmaktadır. Mavi Marmara’da İsrail askerlerinin gemimize inip insanlarımızın canına kastetmesi hâlâ hafızalarımızdan silinmiyor. Türkiye Büyük Millet Meclisinde açılan dava geriye çekilmiştir. Şimdi de bir Alman fırkateyninde bir Yunan subayının emriyle Türkiye Cumhuriyeti’nin bayrağının dalgalandığı ve toprağı sayılan bir gemiye fütursuzca girerek orada bulunan insanlarımızı tehdit altında bizim haberimiz olmadan arama yapmaları kabul edilebilir bir şey değildir. Şunu herkes bilmelidir ve bütün dünya bilmelidir ki: Türkiye'nin uluslararası hakları yolgeçen hanı değildir. Türkiye Cumhuriyeti’nin devletini on sekiz yıldan beri idare eden Hükûmetin bir an önce kendine gelmesi gerekir. Bu cumhuriyetin hakkını hukukunu uluslararası arenada aramak, birinci derecede onların görevi, takip etmekse muhalefetin görevidir.
Asla kabul edilemeyecek bu tutumların daha fazla sergilenir olmasına göz yummayız. Bunun için ne gerekiyorsa onu yaparız. Bugün 24 Kasım Öğretmenler Günü. Tüm öğretmenlerimizin gününü kutluyorum. Emekleri için, hayatımızı kattıkları değer işin şükranlar sunuyorum. Yeter mi? Yetmez. Bulunduğumuz koltuklar mesaj vereceğimiz değil, çözüm üreteceğimiz makamlardır ve sorumluluğumuz vardır. Bu Meclis, öğretmenlik meslek yasasını çıkartmalıdır. Öğretmenlik özel ihtisas mesleğidir ve bence dünyadaki en kıymetli, en önemli meslektir. Evlatlarımızın akıllarını, yüreklerini emanet ettiğimiz insanlardır. Onları genel bir memur tanımı içinde değerlendiremeyiz.
Yaptıkları işin niteliğine uygun bir yasal çerçeve oluşturmak zorundayız. Bu meslek yasası çerçevesinde, akademik gelişmeleri destekleyecek, siyasi baskıdan arındıracak, atamalarında liyakat esası kılacak bir yapı kurulmak zorundadır. Atanamayan yüz binlerce öğretmenin sorununa çözüm bulmak zorundayız. Ders başı para alan ücretli öğretmenlerin sorunu çözülmek zorundadır. Borç yüküne, siyasi baskıya, liyakatsizliğe çözüm bulunmak zorundadır. Öğretmenler tükenme noktasındadır. Sendikalar bugün araştırmalarını yayınladılar, tablo açık. Neredeyse tamamı borçlu, yardımla geçimini sağlayabiliyorlar, ay sonunu getiremiyorlar, sinemaya, tiyatroya, tatile gidemiyorlar. Siyasi baskıdan, torpilden, kayırmadan yılmış ve umudunu kaybetmiş durumdalar.
Peki efendim. Bizzat siyasi iktidarın söz verdiği gibi öğretmenlik meslek kanunu bir an önce çıkartılmalıdır ve öğretmenlere bizzat siyasi iktidarın, Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın sözünü verdiği 3600 ek göstergesi kesinlikle verilmelidir. Bu 2 konu da bizim taahhütlerimiz arasındadır. AKP iktidarı yerine getirmeye talip olursa her türlü desteği vereceğimizi defalarca söyledik, kanun tekliflerini de Meclise sunduk. Daha fazla vakit kaybetmeden öğretmenlerimizin hakkı sağlanmalıdır. Bu öğretmenlere, annelere, babalara, en çok çocuklarımıza ve ülkenin yarınlarına borcumuzdur.
Sayın Zengin…
Sayın Başkanım, çok değerli milletvekilleri; Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. Hayırlı haftalar diliyorum. Ben de konuşmamım başında, öncelikle bir kınamanın altını çizerek ve neler yapıldığını ifade ederek konuşmama başlamak istiyorum. İrini Harekâtı kapsamında, Türk bayraklı MV Roseline A gemisine yapılan müdahale hakkında gereken anında yerine getirilmiştir. Bu müdahale uluslararası hukuk açısından tamamen hukuksuzdur, yersizdir. Nihayetinde de gün tamamlandığında, sabah 9.30 itibarıyla orada hiçbir asker kalmamıştır, tahliye edilmiştir. Fakat bununla da kalınmayarak Dışişleri Bakanlığımız tarafından AB ve Alman Büyükelçiliği Bakanlığa davet edilerek konuyla alakalı izahat istenmiştir ve bu konuyla alakalı uluslararası hukuk açısından bakıldığında yapılması gereken neyse bu da devam edecektir. Türkiye’nin özellikle bu konudaki hassasiyeti herkesçe malumudur, böylesine hukuksuz bir müdahaleye tahammül gösterilemez. Zaten fiilen müdahale engellenmiştir ama devamında da bununla alakalı hukuki yaptırım süreçleri muhakkak ki bakanlıklarımız tarafından hem Dışişleri Bakanlığı hem de Millî Savunma Bakanlığımız tarafından hassasiyetle takip edilmektedir. Ben de tabii ki, bugün, 24 Kasım Öğretmen Günü’nü canıgönülden tebrik ediyorum. Kendimde de öğretmen bir anne babanın çocuğu olmam hasebiyle bugünün hayatımızda da ayrıca özel bir yeri var. Bütün öğretmenlerimizin Öğretmenler Günü’nü tebrik ederken özellikle bu pandemi sürecinde görüyorum ki on-line öğretimde öğretmenlere olan özlemin, öğretmenlerin hayatımızda ne kadar büyük bir yere haiz olduğunun veliler tarafından da bir kez daha görüldüğünü fark ediyorum. Çünkü evde çocuklarla birlikte bütün bir günü eğitime öğretime ayırarak geçirebilmenin, aslında, okul olmaksızın eğitimin öğretimin devam ediyor olmasının ne kadar zor olduğunu velilerimizin bir kez daha gördüğünü düşünüyorum.
Bu manada, özellikle pandemi sürecinde yaşananlara baktığımızda, öğretmenlerimizin hayatımıza ne kadar büyük bir varlık alanı açtıklarını, yer açtıklarını görmüş oluyoruz. Tabii, bu manada öğretmenlerimizin hayatımızdaki tanımına dair, Sayın Milletvekilimiz Halil Bey de konuşmasında Nurettin Topçu’dan bahsettiler, ben de Nurettin Topçu’nun muallim tanımını burada sizlerle paylaşmak istiyorum, istifade etmek istiyorum; bir muallim nasıl olmalı? Nurettin Topçu olması gereken muallim yapısını anlatırken şunları ifade ediyor: “Muallimler hayatımızın sahibi olmaktan ziyade hayatımızın sanatkârlarıdır, hayatımızın kullanıcısı değil, yapıcısıdırlar; seyircisi değil, aktörüdürler; en doğru, en güzel hayat örneğini yaparlar, hazırlarlar, bize sunarlar ve biz de yaşarız.
Bizim vazifemiz bu hayata anlayış katmaktır, anlayışla ona iştirak etmektir. Tıpkı balını yemeyip yaptıklarını sonraya bırakan arılar gibi bir şuur içerisinde ideallerimizi yerine getirmek için çalışmaktır.” diye tanımlıyor öğretmenleri. Böyle bakıldığı zaman öğretmenlerimiz, bütün hayatlarını öğrencilerine verirken kendilerini geriye koyarak hatta hayatlarını geriye bırakarak, hayatlarını feda etmek uğruna, bir çocuğumuzun daha fazla eğitim görmesi, öğrenmesi, hayata tutunması için gayret gösteren -bugün yaşadığımız pek çok örnek var, arkadaşlarım bahsettiler- terörden şehit olan öğretmenlerimiz var. Ben bu manada canı gönülden görevini ifa etmeye çalışan, teröre rağmen yapmaya çalışan, yokluk içerisinde, bütün gayretiyle daha iyi evlatlar yetiştirmeye çalışan, kendi çocuklarının önüne koyarak çocuklara sahip çıkan bütün öğretmenlerimizin Öğretmenler Günü’nü tebrik ediyorum ve onların yetiştireceği en güzel neslin hayatımız için de çok büyük bir ümit olduğunun altını çizmek istiyorum. Teşekkür ederim.
Sayın Güzel, buyurun.
Teşekkürler Sayın Başkan. Erkek şiddeti, pandemi süreciyle beraber artışa geçmiştir ve bunun etkisi hâlâ devam etmektedir. Seçim bölgem olan Diyarbakır’da basına yansıdığı kadarıyla 2020 yılı içerisinde en az 9 kadın erkekler tarafından katledildi, 10 kadın şüpheli bir şekilde yaşamını yitirdi. Yaşamını yitiren bu kadınlardan 2’si İnfaz Yasası’yla salıverilen erkekler tarafından katledildi. Türkiye’de ilk olan, kadına yönelik şiddet acil destek hattı ilk kez Diyarbakır’da kurulmuştu. Bu ve benzeri birçok örnek uygulama 2016 yılında başlayan kayyum atamalarından sonra feshedildi, kapatıldı veya etkisiz hâle getirildi. Kalan birkaç kadın kurumundan biri olan Rosa Kadın Derneği ise hukuksuz bir şekilde kriminalize edilmekte, dernek üyesi ve yöneticiler tutuklanarak cezalandırılmaya çalışılmaktadır. Kadın özgürlüğünü esas alarak çalışma yürüten TJA aktivistleri de bu tutuklama ve gözaltı politikalarından nasibini almaktadır.
Sayın Filiz…
Teşekkürler Sayın Başkan. Ülkelerin kalkınmasında, nitelikli insan gücünün yetiştirilmesinde, toplumun kültür ve değerlerinin genç kuşaklara aktarılmasında öğretmenlerin rolünü çok iyi bilen Atatürk “Öğretmenler; cumhuriyet sizden fikri hür, vicdanı hür, irfanı hür nesiller ister.” diyerek öğretmenlerimize önemli bir sorumluluk yüklemiştir. Atatürk’ün sağlığında ve ölümünden sonra da öğretmenlerin itinayla yetiştirilmesine çok önem verilmiş olsa da daha sonra öğretmen yetiştirme konusunda aynı hassasiyet gösterilmemiş, ihtiyaca göre planlar yapılmamış ve bazen öğretmen niteliği taşımayanlara öğretmenlik yaptırılmıştır. Bugünlerde ise yetişmiş öğretmenlerin atanma sorunu vardır. 60 bin öğretmen atama beklemektedir. ÖSYM verilerine göre işsiz öğretmen sayısı 550 bin civarında olup kontenjan sorunu halledilmezse bu sorun katlanarak devam edecektir. Öğretmenlerimizi sorunsuz günlere en kısa zamanda ulaştıracağımız inancıyla öğretmenler gününü kutluyor, Genel Kurulu saygılarımla selamlıyorum.
Gündeme geçiyoruz. Başkanlığın Genel Kurula sunuşları vardır. Hatay Milletvekili Sayın Hüseyin Yayman’ın İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu üyeliğinden istifasına ilişkin yazısı 24 Kasım 2020 tarihinde Başkanlığımıza ulaşmıştır. Bilgilerinize sunulmuştur. İYİ PARTİ grubunun İç Tüzük’ün 19’uncu maddesine göre verilmiş bir önerisi vardır, okutup işleme alacağım ve oylarınıza sunacağım. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Danışma Kurulu 24/11/2020 Salı günü (bugün) toplanamadığından grubumuzun aşağıdaki önerisinin İç Tüzük’ün 19’uncu maddesi gereğince Genel Kurulun onayına sunulmasını saygılarımla arz ederim. Denizli Milletvekili Yasin Öztürk ve 23 milletvekili tarafından “Ataması yapılmayan rehabilitasyon öğretmenlerinin sorunlarının araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi” amacıyla 23/10/2019 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına verilmiş olan Meclis araştırma önergesinin diğer önergelerin önüne alınarak görüşmelerin 24/11/2020 Salı günkü birleşimde yapılması önerilmiştir. Önerinin gerekçesini açıklamak üzere İYİ PARTİ Grubu adına Denizli Milletvekili Sayın Yasin Öztürk. Buyurunuz Sayın Öztürk.
Emanetimiz evlatlarımızın eğitim ve öğretimini aile şefkatiyle üstlenen, cehaletle savaşta fedakârlıkla görev alan bütün öğretmenlerimizin 24 Kasım Öğretmenler Günü’nü kutluyor; başta, Başöğretmen Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere ebedî aleme intikal eden, bölücü terör örgütü tarafından görevi başında katledilen Neşe Alten, Aybüke Yalçın, Necmettin Yılmaz ve adını burada sayamadığım bütün şehit öğretmenlerimizi rahmet, minnet ve şükranla anıyorum. Değerli milletvekilleri, Grubumuzun önerisi ataması yapılamayan rehabilitasyon öğretmenlerinin sorunları ve çözüm yollarının bulunması üzerine ama bugün günlerden 24 Kasım, özel bir gün. Bu nedenledir ki atanamayan öğretmenlerimiz kadar görevde olan öğretmenlerimizin de sorunlarını dile getirmek istiyorum. Ülkemizin en önemli sorunlarının başında eğitim geliyor. “Eğitim öğretimde, kültürde arzu ettiğimiz ilerlemeyi sağlayamadığımızı düşünüyorum.” bu, bir muhalefet partisi milletvekilinin ya da genel başkanının eleştirisi değildir, bunu söyleyen on sekiz yıldır iktidarda olan bir partinin lideri ve daha da ötesi, artık her kararda tek başına imzası olan Sayın Cumhurbaşkanıdır. Sayın Cumhurbaşkanının sözlerinin altına imza atarak AK PARTİ’si iktidarlarının eğitimde yaptığı uygulamaları birkaç başlık altında hatırlatmak istiyorum. AK PARTİ’si iktidarlarında, on sekiz yılda toplam 7 Millî Eğitim Bakanı görev almıştır. Göreve gelen her yeni bakan sanki iktidar değişmişçesine yeni bir eğitim sistemi, yeni bir sınav sistemi, yeni bir atama sistemini getirmeye çalışmıştır. Öğretmen atama, yer değiştirme ve ihtiyaca göre planlama yapılamamıştır. Öğretmenler, kendi aralarında kadrolu, sözleşmeli, ücretli olarak ayrıştırılmış, norm kadro uygulamasıyla neredeyse emeklilik süresi gelmiş öğretmenlerin branşları değiştirilmiş, okul okul dolaşmak zorunda bırakılmışlardır. Köklü reform olarak sunular 4+4+4 eğitim sistemi çökmüş, memleket meselesi olarak ele alındığı söylenen meslek liseleri işlevlerini yitirerek gerçekten memleket meselesi hâlini almış, Anadolu liseleri niteliksiz hâle gelmiş, fen liseleri iktidarda alerji yaratmıştır. Okullarımızda müfredat birliği sağlanamamış, her eğitim öğretim yılı başında değişen müfredata öğretmenler bile adapte olamamışlardır. Öğretmenler, iktidarın il başkanın referansıyla göreve gelen yöneticiler tarafından dışlanmış; konuşmasıyla, duruşuyla, hayata verdiği bilgiler ve öğütleriyle öğrenciler için rol model olan öğretmenler, bizden olanlar ve olmayanlar ayrıştırmasına karşı psikolojik savaş vermeye başlamışlardır. Öğretmenlik mesleği tarihte hiç olmadığı kadar değersizleştirilmiştir. Değerli milletvekilleri, mevcutta görev alan öğretmenlerimiz kaos hâline gelen bu sorunlarla mücadele ediyor. Bir de atanamayan öğretmen sorunumuz var. 2020 yılında ÖSYM verilerine göre atamayı bekleyen öğretmen sayısı 460 bin civarında. Artık KPSS sınavına girmekten vazgeçmiş, atanma umudunu yitirmiş, mesleği dışında çalışmak zorunda kalmış öğretmenlerimizle birlikte bu sayının 550 bin civarında olduğu tahmin edilmektedir; tahmin edilmektedir diyoruz çünkü atanması yapılmamış öğretmenlerimize ilişkin resmî kaydın olmaması ilgisizliğin yanında acı tablonun resmî verilere yansımasının korkusudur. Bir öğretmenin atanamamasının sonucu sadece işsizlik değildir; gelecek nesillerin öğretmenlik mesleğini tercih etmeyi istemesinden uzaklaşmasıdır, hayallerinin elinden alınmasıdır, ideallerinden uzaklaşmasıdır, eğitim israfıdır, eğitim kadro israfıdır, zaman kaybıdır, emeğinin sömürülmesidir, hak kaybıdır, mağduriyettir, adaletsizliktir. Değerli milletvekilleri, ülkemizde yaklaşık 2.500 özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde 300 bine yakın öğrenci eğitim almakta, 27.500 civarında öğretmen çalışmaktadır. Özel eğitim merkezlerinde çalışmakta olan öğretmenler, özel eğitime ihtiyaç olan bireylerin eğitim ihtiyacını karşılamak, geliştirilmiş eğitim programları ve yöntemleriyle onların yapı ve özelliklerine uygun ortamlarda eğitim vermektedir. Bu doğrultuda özel eğitim, çoğunluktan farklı ve özel eğitime ihtiyacı olan çocuklara sunulan, üstün yetenekli olanlara yetenekleri doğrultusunda en üst düzeye çıkmasını sağlayan, yetersizliği engele dönüştürmeyi önleyen, engelli bireyi kendisine yeterli hâle getirerek toplumla kaynaşmasını ve bağımsız, üretici bireyler olmasını destekleyecek becerilerle donatılan eğitimdir. Özel eğitim, yoğun ve sistematik bir eğitimdir. Dolayısıyla, özel eğitim ihtiyacı olan evlatlarımızın eğitimi de özel eğitim almış öğretmenler tarafından yapılmak zorundadır ancak atanamayan birçok branştaki öğretmenler gibi özel eğitim ve rehabilitasyon öğretmenleri de atama sorunu yaşamaktadırlar. Mezun oldukları bölümler itibarıyla uzmanlık alanları özel eğitim ve rehabilitasyon olan öğretmenler atanamazken, sertifikalı öğretmenler özel ilgi gerektiren bu çocuklara eğitim vermekle görevlendirilmektedirler.
Ataması yapılamayan özel eğitim öğretmenleri, özel eğitim kurumlarında asgari ücretle çalışarak hayatlarını idame ettirmeye çalışmakta ve belirli süreli sözleşme imzaladıkları için de kıdem tazminatı hakkından mahrum kalmakta, kanuni hakları olan doğum ve ölüm izinlerini dahi kullanamamaktadırlar. Sayın milletvekilleri, hepimiz çocukluğunda büyüklerimiz tarafından “İleride ne olmak istiyorsun?” sorusuna muhatap olmuşsunuzdur. Eminim ki büyük çoğunluğumuz “Öğretmen olmak istiyorum.” cevabını vermiştir. Soruyu soran büyüklerimiz de verdiğimiz cevap karşısında sevinmiş, hatta bizi de takdir etmişlerdir. Bugün aynı soruyu sorduğunuz bir evladımızdan “Öğretmen olmak istiyorum.” cevabını alabiliyor musunuz? Evet, hâlâ çocuklarımızın içerisinde tek tük de olsa “Öğretmen olacağım.” diyenler vardır. Peki, bugün bu çocuklarımızın hayallerine büyüklerimizin verdiği cevap nedir? “Aman ha! Atanamazsın. Ne olursan ol öğretmen olma.”
Buyurun Sayın Bülbül.
Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. Tabii, âdet olduğu üzere, yine bir 24 Kasımdayız ve 24 Kasımda herkes sevgiyle saygıyla öğretmenin gününü kutluyor. Sayın Ziya Selçuk da kutluyor, Adalet ve Kalkınma Partisinin değerli vekilleri de kutluyor fakat buna ne denir biliyor musunuz halk dilinde? “Kuru kuruya kurban olayım.” denir. Yani karşılığı olmayan -tamam, manevi bir söylemdir, doğrudur, iyidir, hoştur ama- 24 Kasım Öğretmenler Günü’nde, pandemi koşullarında, yoksulluk koşullarında, açlık koşullarında çalışan öğretmenlere hiç değilse bir maaş ikramiye ya da bir ikramiye… Yok, bu olmuyor. Başka ne olmuyor? 3600 ek gösterge olmuyor, öğretmenlik meslek yasası ısrarla çıkarılmıyor. Dünyada böyle örnekler çok az. Defalarca söyledim, bütçe görüşmelerinde de söyledim, burada da tekrar edeyim: Öğretmenlik sıradan bir devlet memurluğu değildir, eğitim ve bilim insanlığıdır, akademik bir sıfattır, bu sıfatı tanımlayan bir yasanın olması gerekir ve bu sıfatı karşılayan bir ücretin, bir saygının, bir koşulun, bir ortamın olması gerekir. Eğitim ortamı son derece sağlıksızdır. Ben buradan, şunu özellikle belirtmek istiyorum: En içten, en saygılı, en samimi bugünü kutlayanlar öğrencilerimizdir. Sevgili öğrencilerime, bana öğretmenliği de öğreten sevgili öğrencilerime buradan sevgi ve saygılarımı sunuyorum. Sevgili öğrenci velilerine, meslektaşlarıma… Ama şunu da belirtmek istiyorum ki: Öğretmenler Günü’nü Mustafa Kemal’e özenerek armağan eden Kenan Evren bir öğretmen düşmanıdır. TÖB-DER’i kapatmıştır, yüzlerce öğretmeni yargılamıştır, ceza vermiştir, işkenceden geçirmiştir protesto ediyorum, kınıyorum ve bugünün aslında 5 Ekimde kutlandığını… Bakınız, biz bununla ilgili mücadele yaparken, sadece sendika kurmak için 12 kere mahkemede yargılandık, 8 defa idari ceza aldık, Kenan Evren’in yaptığı yasa doğrultusunda. Ha, bu anlamda verilen önergenin içeriği doludur, önerge anlamlıdır. Rehabilitasyon öğretmenlerine, atanamayan öğretmenlere dair bir görmenin, bir farkındalığın ve bir gereğinin yapılması gerekir. Şu “atanamayan” ne demek Allah aşkına ya? Atanmayan, atanmayan, ısrarla atanmayan; istatistikleri falan kabul etmiyorum ben, bırakın istatistiklerle konuşmayı, hakikatle konuşalım. Yıllarca eğitim fakültelerinde emek sarf eden, öğretmen olan, KPSS’ye giren onu da kazanan ama Bakanlığın ama iktidarın denetiminden geçemeyen ve intihar eden... İntihar edenlerin sayısını vermek insanı üzüyor; ayıptır, günahtır, yazıktır.
Teşekkür ediyorum Sayın Başkan. Öğretmenlik mesleğine dair aslında Millî Eğitim Bakanlığının rehabilite edilmesi gerekir. Söyledim, Emrullah Efendi Tanzimat Dönemi’nde Maarif Nazırlığı yaparken “Talebeler ve mektepler olmasa ben bu Maarifi ne güzel idare ederim.” demişti. Sayın Ziya Selçuk, şu anda talebeler de yok, mektepler de yok günümüzün Emrullah Efendi’si oldunuz yani, bunu güncellediniz. Şimdi, bugün de öğretmenlere sadece kuru kuruya bir kutlama, kuru kuruya kurban olma kesinlikle yetersizdir, ayıptır ve bugüne dair yapılması gereken bu araştırma önergesinin kabul edilmesi ve gereğinin yapılmasıdır. Ben buradan bir kere daha özveriyle bu koşullara rağmen mesleğini sürdüren, mesleğini yapan sevgili meslektaşlarıma sevgi ve sayılarımı sunuyorum. Teşekkür ediyorum.
Buyurun Sayın Köksal.
AKP’nin on sekiz yıllık eğitim karnesi bakınca görüyorum ki geleceğimizin teminatı çocuklarımız, sürekli değişen eğitim politikalarıyla âdeta deneme tahtasına çevrilmiş durumda. Cumhuriyetin kurduğu eğitim kurumlarının içi boşaltılmış, parasız ve nitelikli okulların oranı azaltılmış, dar gelirli ailelerin çocukları için olmazsa olmaz olan eğitimde fırsat eşitliği yerle yeksan edilmiş, devlet yurtlarının azlığı ve yetersizliği yüzünden aileler çocuklarını istemeseler bile FETÖ’nün yurtlarına bırakmak zorunda kalmış. Öğretmenler ise ekonomik sıkıntılarla âdeta kaderine terk edilmiş; idareci atamalarında, yönetim kademelerinde liyakatin yerini sendikal aidiyet almış. Yani, AKP, burada da partizanca davranıp kendi iktidarının arka bahçesi olan sarı sendikalara ait öğretmenlere öncelik tanımış. Bir yandan da 15 Temmuz darbe girişimi sonrası KHK’yle ihraç edildiği hâlde takipsizlik veya beraat kararı alıp yargıda masumiyetini ispat edip hâlâ görevine başlatılmamış öğretmen ve akademisyenler de geçim mücadelesiyle boğuşmak zorunda bırakılmış. Her 24 Kasımda aynı nakaratı duyuyoruz: “Öğretmenler, hakkınız ödenmez.” diye süslü laflar var iktidar sıralarında ama icraat yok. Öğretmenlerin bir meslek kanunu bile yok, atama, yer değiştirme, görevde yükselme, mali ve sosyal haklar gibi tüm konularda niçin kendilerine özgü bir meslek kanunu yok?
Seçim meydanlarında hemen her parti “3600 ek gösterge vereceğiz.” diye söz verdiği hâlde, hatta AKP, ilk 100 Günlük Eylem Planı’na aldığı hâlde neden hâlâ 3600 ek gösterge verilmedi? Öğretmen yetiştirmek için açılan öğretmen liseleri vardı -ben de gururla söylüyorum ki öğretmen lisesi mezunuyum- oralar neden kapatıldı? Pandemi döneminde 30 milyon veli ve öğretmeni uzaktan eğitimde kaderiyle baş başa bıraktınız. İnterneti olmayan evler, bilgisayarı olmayan çocuklar, hatta evinde tek televizyon olup da birden fazla öğrencisi olan aileler ne yapacak düşünmediniz. 759 bin hanenin televizyonu yok, 3 milyon öğrenci internete erişemiyor; siz, hâlâ “Uzaktan eğitimde süperiz.” diyorsunuz. Okullar açılsa bile 57 bin dersliğe ve 138 bin öğretmene ihtiyaç var. Dezenfektan, maske, ateş ölçümü gibi cihazları okullar nasıl temin edecek? Asgari ücretli bir aile bunlara nasıl bütçe ayıracak?
Sayın Başkan, çok az kaldı. Bir dakika… Bugün kadınlarla da ilgili olduğu için…
Verelim Başkanım, evet.
Buyurun.
Çünkü salgının başlangıcında vatandaşa 5 maske dağıtamayan AKP’nin, öğrencilere her hafta düzenli maske ve dezenfektan temin edebileceğini açıkçası hiç düşünmüyorum. Okullar kapalı lakin ana sınıfları açık. Ana sınıfı öğretmenleri ve öğrencileri bulaş riskiyle karşı karşıya. Çalışan anneler için kreşler zaten açık. Ayrıca, bu konu ebeveynlere eğitim izni verilerek esnek çalışmayla da çözülebilir. Peki, ilköğretim, ortaöğretim kapalıyken neden devletin ana sınıfları açık? Okul öncesi öğretmen ve öğrencilerine Covid-19 bulaşmayacak diye anlaşma mı yaptınız virüsle? Üretmeyen, istihdam yaratmayan, faize dayalı ekonomi politikalarında yanıldınız, ithalata dayalı tarım politikalarında yanıldınız, “Özelleştiriyoruz.” diye satmadık yer bırakmadınız, yanıldınız; cumhuriyet tarihinin en yüksek dış borçlanmasını yaptınız, yanıldınız; sürekli değiştirip allak bullak ettiğiniz eğitim politikalarında yanıldınız. Memleketi karanlığa sürükleyecek sizlere, millet ilk seçimde “Dur!” diyecek; sizi, başta öğretmenler sandığa gömecek. Genel Kurula saygılarımla.
Buyurun Sayın Yeğin.
Öncelikle hayatımızın her alanında bize yol gösteren, rehberlik eden tüm öğretmenlerimizin Öğretmenler Günü’nü kutluyor, her birine minnetlerimizi ve saygılarımızı sunuyorum. Bizden önce konuyla ilgili hatipler çıktı. Kimileri süslü ifadeler kullanmaktan, kimileri iktidarın denetiminden geçemediği için öğretmen olamayıp intihara sürüklenen öğretmenlerden bahsetti. Kötü kötü sözler edenler oldu, incitmeye çalışanlar oldu ama öğretmenlerimiz bize dediler ki: “Birileri sizi yıpratmaya, sizi küçük düşürmeye çalışsa da aslı astarı olmayan şeylerle sizi suçlamaya çalışsalar da onlara cevap vermek, aynı üslupla mukabelede bulunmak için gayret etmeyin. Siz anlatmak istediğinizi anlatın, söylemek istediğinizi söyleyin. “ Ben de buraya çıkarken ki niyetim neyse aynı niyetle devam edeceğim. Kıymetli milletvekilleri, bildiğiniz gibi partimiz ve hükûmetimiz hayatın farklı alanlarında, farklı zorluklarla mücadele eden kesimlerin yanında olan ve onların yükünü hafifletmek için gayret gösteren bir anlayışla ilk günden bu yana hizmet etmektedir. Yaşlı genç, zengin fakir, engelli engelsiz, öğrenci öğretmen tüm kesimlerin dertlerini, sorunlarını gidermeyi önemseyen bir anlayışla bugüne kadar politikalarını oluştururken özellikle dezavantajlı olan kesimlerin yükünü alan, onların zorluklarını gideren, onların dertlerini dert edinen bir anlayışı çalışmalarının odağı hâline getirmiştir. Bu doğrultuda özel eğitime ihtiyaç duyan vatandaşlarımız, bilhassa engelli kardeşlerimiz konusunda son on sekiz yılda devrim niteliğinde adımlar atılmış, özellikle özel eğitime ihtiyaç duyan çocuklarımız için bu süreçte gerçekten büyük gelişmeler yaşanmıştır. Türkiye’de özellikle gereksinimli çocukların yıllarca sanki bir utanç sebebi gibi köşelerde gezindikleri, hayatlarını dört duvar arasında sürdürdükleri dönemler AK PARTİ’mizin, hükûmetlerimizin öncülüğünde hep birlikte ortaya koyduğumuz gayretle hamdolsun, artık ortadan kalkmıştır. Bu vatandaşlarımızın özel eğitime ihtiyaç duymasını gerektiren sebeplerden kaynaklanan özel durumlarının ve problemlerinin ortaya çıkardığı kısıtlamaları en aza indirgemek, toplum içindeki görevlerini yerine getirebilmelerini ve diğer insanlarla sağlıklı ilişkiler kurabilmelerini sağlamak, ekip çalışmasına ve çevreyle uyumlu bireyler olarak yetişmelerine imkân sunmak için gerekli adımları attık ve atmaya devam edeceğiz. “İnsanı yaşat ki devlet yaşasın.” anlayışından taviz vermeden yürüme gayretindeyiz. Hayatın her alanında olduğu gibi eğitim alanında da engelli ve özel ilgiye muhtaç çocuklarımızın ve onların ailelerinin ve onlar için var gücüyle çalışan öğretmenlerimizin yaşadığı zorlukları bizler de biliyor, paylaşıyor ve bu zorlukları aşmanın çabasını veriyoruz.
Biliyoruz ki özel eğitime ihtiyaç duyan bireyler ve onların aileleri kadar bu alanda var gücüyle çalışıp kardeşlerimize yardımcı olmaya çalışan öğretmenlerimizin de desteğe ihtiyacı var. Onların yükünü hafifletmek, sorunlarını dinleyip birlikte çözüm geliştirmek hepimizin sorumluluğundadır. Bizim kültürümüzde öğretmenlerimizin üzerimizdeki hakkı neredeyse anne ve babalarımızın hakkı seviyesindedir. Bu sebeple özel eğitime ihtiyaç duyan evlatlarımızın toplumda eşit fırsatlara sahip bireyler olmalarında büyük gayret gösteren öğretmenlerimizin sorunlarını ele alıp imkânlar doğrultusunda çözebilme yolunda gayret gösteriyoruz. Bu bakış açısıyla çocuklarımızı kucaklayıp onlara kol kanat geren, sadece özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde çalışan öğretmenlerimizin değil, tüm öğretmenlerimizin haklarını, imkânlarını daha iyi duruma getirme yolunda hep beraber el ele vereceğiz ve zaman içerisinde inşallah imkânları sağlayarak bu imkânları onlara hep beraber sunacağız. Bu vesileyle tekrardan geleceğimize ışık tutarak bizlere mihmandarlık eden tüm öğretmenlerimizin Öğretmenler Günü’nü kutluyor ve Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Halkların Demokratik Partisi grubunun İç Tüzük’ün 19’uncu maddesine göre verilmiş bir önerisi vardır. Okutup işleme alacağım ve oylarınıza sunacağım. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Danışma Kurulu 24/11/2020 Salı günü (bugün) toplanamadığından, grubumuzun aşağıdaki önerisinin İç Tüzük’ün 19’uncu maddesi gereğince Genel Kurulun onayına sunulmasını saygılarımla arz ederim. 24 Kasım 2020 tarihinde Siirt Milletvekili Grup Başkan Vekili Meral Danış Beştaş ve İstanbul Milletvekili Grup Başkan Vekili Hakkı Saruhan Oluç tarafından (9876 grup numaralı) “Türkiye'de kadına karşı şiddetin son bulması için gerekli tedbirlerin alınması amacıyla” Türkiye Büyük Millet Meclisine verilmiş olan genel görüşme önergesinin, diğer önergelerin önüne alınarak görüşmelerin 24/11/2020 Salı günkü birleşiminde yapılması önerilmiştir. Önerinin gerekçesini açıklamak üzere Halkların Demokratik Partisi grubu adına Batman Milletvekili Sayın Ayşe Acar Başaran. Buyurun.
Değerli arkadaşlar, yarın 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Mücadele ve Uluslararası Dayanışma Günü. Aslında kadınlar açısından her gün mücadele, üç yüz altmış beş gün, yedi gün yirmi dört saat kadınlar sürekli bir şiddet sarmalının içerisinde ve bu şiddete karşı mücadele ediyorlar. Tabii ki bu şiddetin çoklu biçimiyle kadınlar karşı karşıya. En fazla yansıyan fiziki ama kadınlar; psikolojik, ekonomik, cinsel ve fiziki şiddetin her türüne yedi gün yirmi dört saat her alanda maruz kalıyorlar. Tabii bunun en fazla basına yansıyan, kamuoyuna yansıyan ve bizim de gündemimize aldığımız, artık kadınların yaşam alanını, yaşam hakkını ortadan kaldıran fiziki şiddet. Değerli arkadaşlar, bakın, Türkiye'de 2020 Ocak ayı itibarıyla en az 256 kadın katledilmiş. Yine, 197 kadın şüpheli bir biçimde yaşamını yitirmiş; bu, şüpheli biçimde yaşamını yitirme olaylarının çoğunun cinayet olduğunu çok iyi biliyoruz, bunu Şule Çet gibi davalarda aslında kadınlar olarak tecrübe ettik. Biz, mücadele etmesek, kadınlar bunun peşine düşmese Şule Çet yine şüpheli bir ölüm, intihar gibi görülüp üstü kapatılacak meselelerden biriydi. 2020 Küresel Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi’ne göre Türkiye, 153 ülke arasında 130’uncu sırada. Bence, günbegün bu sıralamada daha alt sıralara düşecek gibi de görülüyor. Değerli arkadaşlar, tabii ki, bu şiddetin artmasının çokça nedeni var. Onun için biz bir gün oturalım bütün Meclis özelinde tartışalım, konuşalım ve bunun çözüm yöntemlerini bulalım diyoruz. Kadına yönelik şiddetin, özellikle iktidarın yürüttüğü politikayla birebir bağlantılı olduğunu biliyoruz çünkü iktidar; bütün sözcüleri aracılığıyla, basın aracılığıyla, kurumları aracılığıyla sürekli bir biçimde kadın düşmanı politikalar yürütüyor ve yine iktidar, özellikle bu vasıtalarla toplumsal cinsiyet eşitsizliğini perçinleyecek, geliştirecek siyasetler üretiyor. Bakın, iktidarın, en üstündeki Cumhurbaşkanı başta olmak üzere; bütün sözcüleri, zaten kadın ve erkeğin eşit olmadığını düşünüyor, bunların fıtraten eşit olmayacağını ifade ediyor. Yine, mücadele eden kadınlar özellikle, özel bir biçimde hedef alınıyor. İki gündür, kendini İçişleri Bakanı değil de erkeklerin sözcüsü gibi gören Bakan, çıktığı her yerde kadınları hedef gösteriyor, kadınların mücadelesini hedef gösteriyor ve gerçekten dâhiyane önerilerde bulunuyor. Çözüm neymiş? Erkekler kadınlara vuracaklarına, kendilerine vuracakmış. Gerçekten dâhiyane bir çözüm önerisi, iktidar sorumlu değil zaten(!) “Pandemi döneminde eve kapanın; siz, kendi tedbirinizi alın, biz tedbir almak zorunda değiliz.” Kadınlar, şiddete maruz kaldığında, katledildiklerinde “Yapmayın erkekler, aman ayıp.” diyor, bir de “Ayıp.” Kadına yönelik şiddet ayıp değil arkadaşlar. “Ayıp” söylemi tıpkı karakollarda polislerin, jandarmanın kadınlara “Aman, ayıptır.” erkeğe “Ayıptır, bak yapma böyle bir daha. Böyle yaparsan artık aramız bozulur, bozuşuruz.” der gibi erkekleri ikna edip, kadınları ikna edip eve göndermesiyle aynı zihniyettir. Bu ülkenin İçişleri Bakanı kadına yönelik şiddeti “Ayıp” olarak tanımlayamaz. Kadına yönelik şiddet Ceza Kanunu’nda özel olarak düzenlenmemiş doğru ama şiddet suçtur. İçişleri Bakanı böyle tanımlarsa, biz bu işin içerisinden nasıl çıkacağız? İşte bunu düzenlemenin, değiştirmenin yöntemini bulmak lazım. İlk önce de bence en üstten en alta eğitimin bir parçası olarak toplumsal cinsiyet eşitliği eğitimi verilmeli, özellikle başta kabineden de başlayabiliriz. Bir de sayı tartışmasına giriyoruz. Biz bir kadının katledilmesini bile bu ülkede kıyameti koparma vesilesi olarak görüyoruz. Bizim mücadelemiz sadece pankart mücadelesi değil, biz mücadelemizi siyasetin her alanında olarak, biz mücadelemizi toplumun her alanında olarak, biz mücadelemizi erkek egemen zihniyeti değiştirme, dönüştürme ve kadınlara eşit bir yaşam kurulması için her alanda yürütüyoruz. Bu mücadelemiz küçümsenecek, dalga geçilecek bir mesele değildir. Bunu da İçişleri Bakanına hatırlatmak isteriz. Değerli arkadaşlar, peki, gerçekten savaş tablosu ortadayken, iktidar ne yaptı bu pandemi sürecinde? Pandemi bir kriz süreciydi, kadına yönelik şiddet vakaları arttı ama iktidarın yaptığı…
Buyurun toparlayın.
Şimdi, bu bir savaş tablosudur. Kadınlar savaş tablosuyla karşı karşıya. Şimdi, bu kadar kadın katledilmiş, kadınlar her gün yaşamın her alanında şiddete maruz kalıyor. İktidarın yaptığı, pandemi sürecinde erkekleri de düşünsünler -hâkimler, savcılar 6284’ü uygularken- diyerek bir HSK Genelgesi yayınladı. İnfaz Kanunu, cezaevlerindeki koşullar, cezaevindeki mahpusların yaşamını tehlikeye atıyordu ama en fazla erkekleri etkiliyordu herhâlde. Özellikle kadına ve çocuğa karşı suç işleyen erkekleri -az önce arkadaşımız ifade etti- Diyarbakır’da bu yıl içerisinde katledilen dokuz kadından ikisini öldüren bu İnfaz Yasası’yla çıkan erkeklerdi. Yine ne yaptı iktidar? Fırsata çevirdi pandemiyi. Kayyumlar atayarak, kadın kurumlarını kapatarak, eş başkanlık sistemimizi hedef aldı. Yine bununla beraber mekanizmaları askıya aldı bu süre içerisinde ama “Evlerinize gidin kadınlar, bu süreçle, bu saldırılarla, bu şiddetle yüz yüze kalın.” dediler. Şimdi, biz kadınlar… Bir de İstanbul Sözleşmesi’ni de tartışmaya açtı ve bunu hâlâ tartıştırıyor. [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] Arkadaşlar, tekrar ifade edeyim; bugün bu korkunç savaş tablosunun karşısında, gelin bütün partiler, bir günümüzü bu meseleye ayıralım, bir gün “Neden bu ülkede kadına yönelik şiddet her geçen gün artıyor?” tartışmasını yürütelim. Bizim çözüm önerimiz, emin olun, İçişleri Bakanının çözüm önerisinden çok daha etkili. Eğer bunu uygularsak, gerçekten bir nebze ilerleyebileceğimizi düşünüyorum. Teşekkür ederim.
Değerli milletvekilleri, 24 Kasım Öğretmenler Günü nedeniyle bilimin aydınlığını memleketin dört bir yanına taşıyan tüm öğretmenlerimizin gününü kutluyorum ve Başöğretmen Mustafa Kemal Atatürk’ü de saygı ve özlemle anıyorum. Cumhuriyet Halk Partisi olarak, tüm öğretmenlerin yoksulluk sınırının üzerinde ücret aldıkları, kadrolu-sözleşmeli-ücretli ayrımının kalktığı, 3600 ek göstergenin verildiği, her 24 Kasımda bir maaş ikramiyenin verilebileceği bir Türkiye hayalimiz var ve bunu gerçekleştirmenin sözünü de öğretmenlerimize bir kez daha veriyoruz. Değerli milletvekilleri, yarın 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Günü. 2 sosyal bilimcinin oluşturduğu kırık camlar kuramından bahsetmek istiyorum. Bir mahallede bir evin bir camı kırılıyor, cam yerine takılmayınca bir camı daha kırılıyor, o takılmayınca bir başkası ve böylece sağlam cam kalmıyor ve zamanla ev serserilerin mekânı hâline geliyor, sonrasında orası suçluların barındığı bir mahalleye dönüşüyor. İşte o evde kırılan ilk camın sonuçları buraya kadar varıyor. İçişleri Bakanı dün erkeklere “Kendinize gelin.” deyip kulak çekerek sözde şiddetle mücadele ederken, aynı saatte bir haber düştü. Nevşehir’de bir erkek kendisinden ayrılmak isteyen kadına şiddet uygulamış, tehdit etmiş, evi kurşunlamış, evi yakmaya çalışmış; tüm bunlara rağmen gözaltına alınıp serbest bırakılmış. Ve bu adam ne zaman tutuklanmış biliyor musunuz? Kadının evinin önüne bomba düzeneği kurarken. El insaf! Kadını öldürmek için bomba yerleştiren raddeye gelecek, müsamaha gösterecek bir düzen var. Daha geçen gün Sincan’da Sevtap Şahin’in davasındaydım. Sevtap Şahin, öldürülmeden önce bir değil, iki değil altmış kez şikâyetçi olmuş. Katili hakkında uzaklaştırma kararı, kadın hakkında da koruma kararı var ama uygulanmamış. Katil evin önüne sandalye çekip evi taşlamış, kapıyı anahtar uydurup eve girmiş, öldürmeye çalışmış; yine bir şey olmamış ve her seferinde elini, kolunu sallayarak dışarı çıkmış. Muğla’da öldürülen Zeynep Şenpınar… Onun da duruşmasına katıldım. Zeynep, öldürülmeden önce katili hakkında şiddet uyguladığı için şikâyetçi oluyor, sonrasında şikâyetini geri çekiyor, daha doğrusu şikâyetini geri çekmek zorunda kalıyor. İstanbul Sözleşmesi’nin açık hükmü diyor ki: “Soruşturma mağdurunun ifadesine veya şikâyetine bağlı olmaksızın şikâyetini geri çekse dahi dava devam ettirilir.” ancak, maalesef öyle olmadı ve Zeynep öldürüldü, işte katil o zaman tutuklandı. Türkiye’de kadınlar öldürülmeden önlem alınmıyor. Sosyal medyadan seslerini duyurmaya çalışırken diyorlar ki: “Biz de Emine Bulut gibi öldürülmek istemiyoruz.”
Şimdi, öldürülen kadınların katilleri sadece 1 kişi mi? Geçen sene itibarıyla son beş yılda yaklaşık 100 kadın, devlet koruması altındayken öldürüldü. Durum böyle iken İstanbul Sözleşmesi ve 6284 sayılı yasa hükümlerini uygulamayanların bu cinayetlerde parmak izi yok mu? İstanbul Sözleşmesi’ni tartışmaya açanların hiç sorumluluğu yok diyebilir miyiz? (CHP sıralarından alkışlar) İlk cam kırıldığında seyredildi, ikinci cam kırıldığında seyredildi ve mahalle artık suçluları barındırdı. Bu mahalleyi onaracak, suçlulardan arındıracak çare belli: İstanbul Sözleşmesi’ni ve 6284 sayılı Kanun’u uygulayacaksınız. Sözleşmeyi yani kadınların yaşam hakkını tartışmaya açmayacaksınız, işte o zaman o mahalle kurtarılır. Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Buyurun.
Şimdi, bir defa bu konu özellikle üç bakanlığı çok yakinen ilgilendiriyor. Birisi Adalet Bakanlığı, bir diğeri İçişleri Bakanlığı, bir diğeri elbette ki aileden sorumlu olan Bakanlığımız. Böyle bakıldığı zaman nasıl bir koordinasyon olduğunu ben size anlatmak istiyorum, nasıl bir çalışma sistematiği var. Şimdi rakamlara baktığımızda şunu görmemiz lazım: Sayıları tutan Bakanlığımız İçişleri Bakanlığı ve aileden sorumlu bakanlık. Adalet Bakanlığımız yaklaşık bir yıl evvel başlayan UYAP üzerinden bir programla belki de daha yeni takiplere başladı çünkü bir cinayetin kadın cinayeti olduğunun tespiti çok zor bir iş ama bu manada İçişleri Bakanlığımız ve Aile Bakanlığımızın verileri bu tanımlama üzerinden yani ilk beyanlar, ilk tespitler üzerinden devam ediyor. Ve Adalet Bakanlığımızın yapmaya çalıştığı şey, en önemli şey, bu konuya dair tekerrürleri, şikâyetleri, bunların hepsini UYAP sistemi üzerinden görmeyi hedefliyor. Hangi kişiler kaç defa yapmış, tekerrürü var mı, nasıl bir yaptırımla karşılaşmış? Mesela çok abartılı bazı sayılar var. Örneğin, ben genel bir çerçeve içinde söyleyeceğim, deniyor ki: “500 binden fazla tedbir kararı var.” Şimdi, bu tedbir kararlarına baktığımızda şunu görmemiz lazım: Bir kişi için 5 tane, 6 tane, 7 tane tedbir kararı veriliyor. Yani şunu demek istiyorum: Aslında Adalet Bakanlığının rakamlarına baktığımızda yaklaşık 200-230 bin gibi bir rakam için –yuvarlak olarak ifade ediyorum- birden fazla verilen tedbir kararı var ve bu tedbir kararlarında inanılmaz bir artış var yani yüzde 28 oranında koruyucu tedbirlerde, önleyici tedbirlerde artış var. Ve Adalet Bakanlığının yayınlamış olduğu genelgelerde Adalet Bakanlığı bu konuda özel bir hassasiyet rica ediyor yani hangi konuya dair?
Israrlı takipler, bu konuyla alakalı verilen tedbirler… Bu tedbirlerin hepsinin aynı ekranda, UYAP sistemi üzerinde görülerek bu bilgilerin aynı zamanda İçişleri Bakanlığı tarafından da Aile Bakanlığı tarafından da görülmesini hedefliyor. Mesela herhangi bir sebeple bu şiddet uygulamasından dolayı eğer hapishaneye düşen birisi varsa onlarla alakalı bir rehabilitasyon süreci başlatıyor; öfke kontrolüyle alakalı, aile bilinciyle alakalı eğitim programları yapıyor. Ve devamında, özellikle İçişleri Bakanlığının hizmete geçirdiği çok önemli bir birim var, ben bunu çok önemsiyorum. Kadına yönelik şiddetle mücadele amirlikleri oluşturdu İçişleri Bakanlığı hem illerde hem ilçelerimizde ve şu anda bunların sayısı bini geçti, 1.086’ya ulaştı. Şunu hepimiz kabul ediyoruz herhâlde: Kadınla ilgili, kadına giden şiddetle alakalı yolda bir vazifemiz eğitim vazifesi ama devamında da bir kadın şiddetle karşılaştığı zaman, ilk temas ettiği emniyet görevlisinden başlayarak yargılamanın biteceği o sürece kadar çok özel bir hassasiyet içerisinde bunun takip edilmesi gerekiyor.
Bu hafta bütün kadınlara bir dakika verelim Sayın Başkanım.
O zaman ben gelip bir dakikamı kullanayım.
Yani evet, bu hafta kadınlara biraz torpil Sayın Başkanım.
Bir tamamlayayım Sayın Başkanım, bir cümle.
Prensip olarak kimseye vermiyorum.
Siz vermeseniz de ben cümlemi söyleyeyim.
25 Kasım haftası Sayın Başkanım.
Bu manada, bu konuşmalarımızı yarın tamamlayacağımızı ifade edelim. Sonuçta, birden fazla Bakanlığın koordineli… Ama özellikle burada, Mecliste hepimizin koordineli olarak yapacağı çalışmalarla bu sayıyı azaltabiliriz, sıfırlayabiliriz diye düşünüyorum. Sizleri saygıyla selamlıyorum. Teşekkür ederim.
Sayın Başkan, çok kısa bir açıklama yapacağım.
Sayın Beştaş, buyurun.
Şimdi, Sayın Zengin’i dikkatle dinledim. Bir iki noktada görüşümüzü paylaşmak istiyorum. Bir sataşma yoktu, doğru. Şu cümlesi dikkatimi çekti: “Bir cinayetin kadın cinayeti olduğunun tespiti çok zor.” dedi.
Yargı açısından dedim.
Yargı açısından da, Emniyet, kolluk açısından da, bizler açısından da aslında bu çok açıktır, tespiti öyle zor falan değildir. Eşi, sevgilisi, babası, abisi ya da “sapık” -çok affedersiniz, tırnak içinde söylüyorum, gerginlikten hızımı alamadım- biri çıkıp çekip vuruyor. Yani, mesela, Pınar Gültekin meselesi. Adam… “Hasta” demeyeceğim ancak “sapık” denebilir onlara. Şimdi, burada, cinayeti tespit etmek zor değil; burada, cinayeti cezalandırma konusunda bir isteksizlik var. Bir cezasızlık politikası on yıllardır devam ediyor. Kadına yönelik şiddette ve bu cinayetlerde…
Biliyorum ama çok hayati bir mesele.
Buyurun.
Yani kadınlar olarak şu konuda anlaşalım: Kadın cinayetlerinin tespiti kolaydır.
Sayın Başkan, söz talep ediyorum.
Diğeri de bir kişi hakkında 6-7 tane koruma kararı varsa bu aslında olayın vahametini ortaya koyar. Yani düşünün, yaşama yönelik o tehdit devam ediyor ve ağırlaştırıyor. Bu yönleriyle, kadına yönelik şiddette cezasızlık politikasıyla mücadelede dilimize de çok özen göstermemiz gerekiyor. İpek Er cinayeti bunlardan biridir; uzman çavuş tecavüz ediyor, bir hafta tutuklu kalıyor ve serbest bırakılıyor bütün deliller sabit olmasına rağmen.
Özlem Hanım, buyurun. Bir hassasiyet var, onu belirtmek istiyorum: Buraya gelip giden bir arkadaşımızda tekrar pozitif bir tespit yapıldı. O bakımdan salonun da çok süratli bir şekilde dezenfekte edilmesi lazım. Buyurun Sayın Özlem Hanım.
Sayın Başkanım, teşekkür ederim. Şimdi, ben kürsüde hiçbir sataşma yapmadım fakat şu anda bir sataşmaya maruz kaldığım için cevap verme ihtiyacı duyuyorum. Ben ifadelerimi çok dengeli ve seçerek kullanmaya gayret ettim, öyle yaptığımı düşünüyorum. Söylediğim şey çok nettir, bakın, İçişleri Bakanlığı ve Aile Bakanlığı kendilerine gelen beyanı ve aynı zamanda kendi gördükleri o hâli, tabloyu tasvir ederek çok tabii olarak “kadına karşı şiddet” diye tanımlayabilirler fakat yargının, yargının son nihai kararı verebilmesi için bir yargılama süreci var yani bir Bakan, Adalet Bakanlığının ve aynı zamanda bir mahkemenin bir cinayete, kadın cinayeti damgasının noktasını koyması için yargılamanın tamamlanması gerekiyor. O sebeple yargı açısından meselenin adının konması yargı sürecinin bitmesine bağlıdır diyorum ve şunu bir kez daha reddediyorum, reddediyoruz, reddediyoruz, reddediyoruz.
Bu ülkede kadın cinayetlerinin -ben sizin kadar şey değilim yani böyle tarafgir olamayacağım- ben bu ülkede kadın cinayetlerini savunabilecek bir insan olmadığını düşünüyorum, yoktur böyle bir şey, varsa elini kaldırsın. Bu ülkede başta milletvekilleri olmak üzere her birimiz hiçbir kadının incinmemesi için gayret gösteriyoruz ve AK PARTİ’nin de birinci meselesidir. O yüzden kullandığınız bütün o ifadeleri, tanımlamaları da şiddetle reddediyorum. Bilerek bir çarpıtma, yanıltma olarak kullandığınızı görüyorum artık yani. Teşekkür ederim.
Öneriyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmemiştir. Salonun dezenfekte edilmesi için on dakika ara veriyorum.
Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 19’uncu Birleşiminin İkinci Oturumunu açıyorum. Cumhuriyet Halk Partisi Grubunun İç Tüzük’ün 19’uncu maddesine göre verilmiş bir önerisi vardır, okutup işleme alacağım ve oylarınıza sunacağım. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Danışma Kurulu 24/11/2020 Salı günü (bugün) toplanamadığından grubumuzun aşağıdaki önerisinin İç Tüzük’ün 19’uncu maddesi gereğince Genel Kurulun onayına sunulmasını saygılarımla arz ederim. Türkiye Büyük Millet Meclisi gündeminin “Genel Görüşme ve Meclis Araştırması Yapılmasına Dair Öngörüşmeler” kısmında yer alan, öğretmenlerin sorunlarının tüm yönleriyle araştırılması amacıyla verilmiş olan (10/3432) esas numaralı Meclis Araştırması Önergesi’nin görüşmesinin Genel Kurulun 24/11/2020 Salı günlü (bugün) birleşiminde yapılması önerilmiştir. Önerinin gerekçesini açıklamak üzere, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına, Bursa Milletvekili Sayın Lale Karabıyık. Buyurun Sayın Karabıyık.
Çocuklara eskiden sorarlardı “Büyüyünce ne olmak istiyorsun?” diye; çocuklar da “Öğretmen olmak istiyorum.” derlerdi ama şimdi ne yazıktır ki öğretmenlere sormuşlar “Çocuklarınızın öğretmen olmasını ister misiniz?” diye -Eğitim-İş’in böyle bir araştırması var- maalesef,+ öğretmenlerin yüzde 86’sı “Çocuğumun öğretmen olmasını istemem.” demiş. Ne kadar içler acısı bir durum. Tabii, öğretmenlik deyince geçim sıkıntısı akla geliyor, öğretmenlik deyince atanamayan öğretmenler ve siyasetin gölgesinde görevini sürdürmeye çalışan öğretmenler akla geliyor maalesef. Yine, öğretmenlere sorduklarında yüzde 61’i, gelirlerinin yeterli olmaması sebebiyle psikolojik sorunları olduğunu dile getiriyor. Yoksulluk sınırının altında ücret alıyorlar, maaşları son derece yetersiz ve de yüzde 26’sı ek iş yapmak zorunda kalıyor. Öğretmenlerin yüzde 43’ü ne diyor biliyor musunuz? “Eğer daha iyi gelirli bir iş olursa öğretmenlik mesleğini bırakırım.” Ne kadar acıdır ki öğretmen, gelir yetersizliği sebebiyle böyle ulvi bir meslekten, mesleğinden vazgeçmeye razı. Bugün, öğretmenlerin çeşitli sorunları var; mesela bir tanesi 3600 ek gösterge. Biz bunu yıllarca ifade ettik, söyledik, “Olmaz.” denildi ama sonra öğretmenlere 3600 ek gösterge sözü verildi. Sayın Bakan 2019 bütçesinde “5,2 milyar liraya geliyor bunun maliyeti ve mümkün değil.” dedi ama değerli milletvekilleri; öğretmenlerimiz için, gelecek nesilleri yetiştiren öğretmenlerimiz için verilmeyecekse bu para kimler için verilecek? Bu siyasi bir tercihtir, bütçenin nerelere harcanacağının doğru tercih edilmesi ve planlanması gerekir. Eğer bugün 3600 ek gösterge verilirse 100 bine yakın öğretmen emekli olacaktır ve atanamayan bunca öğretmene de sıra gelecektir belki. Yine, meslek yasası… Bildiğimiz gibi öğretmenlik meslek yasasının acilen getirilmesi gerekiyor. Biz bunu hazırladık, defalarca ifade ettik. Sayın Bakan geleceğini söyledi ama daha bu konuda hiçbir haber de göremedik. Öğretmenlerin, Devlet Memurları Kanunu dışında, kendilerine ait bir meslek yasasına ihtiyacı var; bunun şekillenmesi gerekiyor. Değerli milletvekilleri, bu kadar öğretmen açığı var ki… Bunu ben söylemiyorum, Sayıştay raporu bile söylüyor; 129 bin öğretmen açığı var, norm fazlası dışındakini de hesaplarsanız 138 bin ama 700 bine yakın da atanamayan öğretmenimiz var. Bakın, bu rakam bugün 700 bine yaklaştı ama 2002 yılında 68 bindi ve Sayın Erdoğan, o zaman İstanbul mitinginde bu kadar öğretmenin beklemesinin yanlış olduğunu ve iktidara geldiklerinde öğretmenlerin atama bekleme sorunu olmayacağını ifade etmişti. Bugün planlama hatasıyla gelinen noktada, 700 bine yakın öğretmen şu anda atama bekliyor. Şu anda 60 bin atama için de bir talep var; bunu da tekrar duyurmak, ifade etmek istiyoruz. Kadrolu öğretmen var, sözleşmeli öğretmen var, ücretli öğretmen var; bu, nasıl bir garabettir diyoruz. 822 bin kadrolu öğretmen, 120 bin sözleşmeli ve 90 bin de ücretli öğretmen var. Değerli milletvekilleri, öğretmen kadrolu olur, sözleşmeli ya da ücretli değil. Bakın, ücretli çalışan öğretmenler bugün Türkiye’nin her yerinde iş güvencesi olmadan çalışılıyorlar, bunların da bilinmesi gerekiyor. Doğru planlamalarla öğretmenlerin atanması gerekiyor. Yine, öğretmenlerin maddi sorunlarının olduğunu dile getirmiştik. Ama maddi sorunları olan o öğretmenler kendilerine “Sorunlarınız nedir?” diye sorulduğunda -o kadar sevgi dolu ki yürekleri- önce öğrencilerinin yaşadığı sorunları dile getiriyorlar; öğrencisi kahvaltısını etmeden okula gelmişse veya okulun bir gereci ya da dersliği eksikse önce onu söylüyor, kendi sorununu en sona bırakıyor veya ifade etmiyor. O öğretmen ki bilgisayar, tablet kendisine verilmemiş, yok ama uzaktan eğitim sisteminde…
…öğrencilerine verimli olabilmek için taksitle, ailesinin rızkından keserek tabletini, bilgisayarını alıyor ve o dersini yürütmeye çalışıyor. Yine, öğretmenlerin çok sorunları var. Bu arada KHK’li öğretmenler var, görevden uzaklaştırıldılar ama bitti yani soruşturma yok, kovuşturma yok, haklı çıktılar, suçsuz bulundular ama hâlâ görevlerine ne işse döndürülmüyorlar, OHAL Komisyonunda bekliyorlar. İsteğe bağlı 2’nci nakil bekleyenler var, onlara bir kulak verilmesi lazım. Evet, norm fazlalığı, dengesizlikler var ama onların da sorunlarının çözülebileceği birtakım formüllerin bulunması lazım; bunların da altını çizmek isterim. Bugün, özlük haklarıyla ilgili sorunların hepsinin çözülmesi ifadesini bir kez daha burada belirterek bütün öğretmenlerimizin Öğretmenler Günü’nü kutlamak istiyorum. Madem burada görev yapıyoruz, öğretmenlerin sorunlarını çözemeyeceksek o zaman gerçekten biz, burada durmayalım; gelecek neslimizi şekillendiren öğretmenlerin Öğretmenler Günü’nü kutluyorum.
Buyurun Sayın Yokuş.
Başta, Cumhuriyetimizin kurucusu Başöğretmen Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere memleketimizin her köşesinde fedakârca hizmet veren öğretmenlerimizin, emekli öğretmenlerimizin 24 Kasım Öğretmen Günü’nü kutluyorum. Şehadet şerbeti içen, özellikle PKK terör örgütü tarafından katledilen, şehit edilen -150 civarındaki- öğretmenlerimizi de bir kez daha rahmetle anıyorum. Değerli milletvekilleri, keşke bugün, Öğretmenler Günü vesilesiyle öğretmenlerin sorunlarının çözüldüğü bir yasa teklifi burada olsaydı. Mesela, ekonomik ve sosyal haklarıyla ilgili bir düzenleme getirseydiniz. Mesela, öğretmenlik mesleği kanun teklifini getirseydiniz. Mesela, bütün öğretmenlerin kadrolu olduğu “sözleşmeli” “ücretli” kavramlarının ortadan kalktığı bir düzenleme olsaydı. Keşke hani şu çok sözünü verip üstüne yattığınız 3600 ek göstergeyi konuşur olsaydık, keşke şu öğretmenlere on sekiz yıl boyunca yaptığınız ayrımcılığı, liyakatsizliği ortadan kaldıracak düzenlemeleri getirmiş olsaydınız. Ama burada çok güzel sözler dinledik, daha dinlemeye devam edeceğiz. Hepimiz öğretmenleri seviyoruz hiç şüphe yok, çok da seviyoruz, Allah için seviyoruz yani ama kardeşim sevmek böyle mi olur? Madem seviyoruz sevginin karşılığı; öğretmenin hakkını vermek, hakkını düzenlemek, öğretmenin huzur içinde görev yapmasını sağlamak. Bunu nasıl yapacağız? Biz yapacağız, bu Meclis yapacak, siyasi iktidar yapacak ama hiçbirinizin buna yanaştığı yok. Şimdi öğretmenlere soruyoruz. TÜRK EĞİTİM-SEN 15 bin öğretmenle bir anket yapmış, soruyor. Öğretmenlerin yüzde 71’i aldıkları maaşların yetmediğini ifade ediyor yani geçim sıkıntısı çektiklerini söylüyor. Yine, öğretmenlerin yüzde 52’si “Daha iyi imkânlarla bir iş bulabilsem öğretmenlik mesleğini terk edeceğim.” diyor. Yani bunlar sizin hiç zorunuza gitmiyor mu? Bunlar çok kötü işler ve yanlış işler. Pandemi döneminde öğretmenlerimizin yüzde 42’si “Kredi borçlanmak zorunda kaldım.” diyor. Yani ekonomik, sosyal, her konuda sıkıntılılar. Emekliliği gelen öğretmenlerin yüzde 61’i “Emekli olamıyorum çünkü emekli olursam maaşım düşecek, geçinemeyeceğim.” diyor.
Buyurun.
“Onun için emekli olamıyorum.” diyor. Şimdi öğretmenlerimizin yüzde 64’ü öğretmenlik meslek kanununun bir an önce çıkarılmasını istiyor. Yine, yüzde 49’u ise görevde yükselmede liyakat, adalet istiyor. Yani öğretmenlerimiz aslında sizden çok şey istemiyor. “Ey iktidar, gölge etmeyin başka ihsan istemeyiz. Bizi ayrıma tabii tutmayın, bizi ötekileştirmeyin. Bizim hak ettiğimizi, hakkımızı verin. Başka bir şey istemiyoruz.” diyor ama siz hakkı, hukuku çoktan bütün çalışanlarda unuttuğunuz için öğretmenleri de çoktan unuttunuz ama burada çok güzel beylik sözleri ediyorsunuz: “Öğretmenlerimiz, canımız ciğerimiz.” Can, ciğer böyle olmaz; can, ciğer onları onure etmekle olur, haklarını, hukuklarını vermekle olur diyorum. Hepinizi selamlıyorum.
Buyurunuz Sayın Özgüneş.
Değerli arkadaşlar, 24 Kasım günü, Kenan Evren’in hediyesidir, onun iyiliklerini de sindiremiyoruz içimize. Ben EĞİTİM SEN kurucusu olduğum için Dünya Öğretmenler Günü’nü biz hep 5 Ekim’e savdık ama yine de 24 Kasım’ı esas alan ve 5 Ekim’i esas alan bütün öğretmenlerimizin gününü kutluyoruz. Şöyle bir söylem var: “Öğretmenler, yeni nesil sizin eseriniz olacaktır.” bu, Atatürk’ün söylemi. Hazreti Ali diyor ki: “Bana bir harf öğretenin kırk yıllık kölesi olurum.” Şimdi, eğitim öğretim ve onun aydınlık meşalesi olan öğretmenler, toplumun aydın insanlarıdır. Şu anda öğretmenlerin iki tane temel sorunu var: Bir, AKP ve sağ hükûmetlerin geriye doğru götürdükleri zihinsel sorun yani gericilik aşıladılar, diyeceksiniz “Nasıl oldu?” Dün sosyal medyada bir şey gördüm: Bir sakallı amca üç öğrencisine -biri 17 yaşında- 3 soru soruyor: “Bir yıl kaç gündür?” diyor, cevap yok; “12 ayın içerisinde 28 çeken ay hangisi?” cevap yok; “666’yı yan yana koyup topladığınızda kaç eder?” 1 kişi cevap verebildi. Şimdi, değerli arkadaşlar “Türkiye’yi kim kurdu diyor?” Kenan Evren’den Özal’a kadar gidiyor; “Başkent neresi?” İzmir’den başlıyorlar. Şimdi AKP’li bir arkadaş dedi ya “Biz devrim yaptık.” doğrudur, geriye doğru müthiş bir devrim yaptınız. Belki kendinizi bu anlamda kutlayabilirsiniz. Şimdi, diğer boyutuyla ekonomik anlamda ele aldığımızda, arkadaşlar söylediler: “Şimdi ortalama 5 bin maaş…” Türkiye'de bir öğretmen bir yılda 8 bin dolar alıyor. Peki, Avrupa'da ne kadar? En düşük 40 bin dolar, en yüksek 120 bin dolar. Şimdi, aradaki farkı görün işte. “Biz uçtuk, uçuyoruz.” Hani AKP diyordu ya “Önceden biz çıraktık, şimdi usta olduk.” Evet, Türkiye'yi batırmada, toplumu yoksullaştırmada ustalaştınız. Burada bu anlamda da size gerçekten bir madalya takmak gerekir. Türkiye'nin ocağına incir ağacı diktiniz, sadece öğretmenlerinkine değil.
Buyurun, toparlayın.
Şimdi, görev alamadı diye 54 öğretmen intihar etmiş. KHK’lileri saymıyoruz. İşte, arkadaşlar söylediler, 700 bine kadar öğretmen görevlendirilmiyor. Niye? Çünkü AKP'nin zihniyeti, başlar, ayaklar zihniyetidir; toplumu da öğretmeni de köle olarak görür. Bunu en baştaki reisleri söyledi. O açıdan, şunu beklemek… Şimdi, arkadaşlar, biz bir şeyler anlatmaya çalışıyoruz ama AKP’nin “Bu insanlar ne söylüyorlar? Acaba bunların söylemlerinden yararlanabilir miyiz? Bir yol gösterme var mı, bir iyi yön var mı?” diye bir düşüncesi yok. Sadece şunu düşünürler: “Bunlar tehlikeli, işe yaramaz insanlardır. Ne söylerlerse söylesinler, biz onlara nasıl laf yetiştiririz?” Sorun bu. Onun için, öğretmeni önce çağdaş, bilimsel, demokratik, laik, ana dille eğitimi esas alan bir zihniyetle yetiştirmeniz lazım.
Sayın Başkanım, değerli milletvekilleri; öncelikle hepinizi saygıyla selamlıyorum. CHP grup önerisi üzerinde söz almış bulunmaktayım. Başta, görevi başında şehit olan öğretmenlerimizi ve şu anda hayatta olmayan bütün öğretmenlerimizi rahmetle, mağfiretle anıyorum. 24 Kasım Öğretmenler Günü dolayısıyla bütün öğretmenlerimizi; emekli, çalışan tüm öğretmenlerimizi kutluyorum. Hazreti Mevlâna’nın bir sözü var: “Bir mum, bir başka mumu yakmakla ışığından bir şey kaybetmez.” Değerli öğretmenlerimiz ışıklarıyla yavrularımızın, öğrencilerimizin aydınlanmasını sağlıyor ve bize ışıl ışıl bir dünya hazırlıyor, onlara minnettarız. Öğretmenlerimize ne versek bedelini ödeyemeyiz, bu bilinçle hareket ediyoruz ve AK PARTİ 2002’de geldiğinde eğitimi önceleyerek, bütçesinde, atamalarında, her noktada birinci sıraya alarak bu konuda önemli gelişmeler de sağlamıştır. Şimdi, konuşmacılarımızın söylediği atamalara baktığımızda, 2002’den bu yana 690 bin atama yapmışız. Bugün görevi başındaki öğretmenlerin yüzde 71’i AK PARTİ döneminde atanmış. Şu anda, 2019’da 700 bin değil, 375 bin öğretmenin KPSS’ye girdiğini biliyoruz. Bunların da 125 bini atamalara başvuruyor. Şu kısmı unutuyoruz: Özel sektörde de 310 bin öğretmen çalışıyor ve onlar da haklı olarak devlet güvencesine kavuşmak için, atanmak için başvuruyor, en doğal haklarıdır. Bu bakımdan, öğretmenlerimizin maaşları olsun, eğitimdeki ortamları olsun önemli gelişmeler sağladık. Yetmez ama size kısaca birkaç rakam vereyim: 2002’de 635 TL alan öğretmenimiz bugün 5.462 lira alıyor, artış yüzde 760, enflasyonun çok üstünde. Dolar bazında yüzde 76, bugün yaşadığımız pandemi ve olağanüstü dolar artışlarına rağmen. 175 lira olan eğitim öğretim ödeneği bugün 1.210 lira, yüzde 591 artmış. Yine ek derste 2 lira 75 kuruştan 18 liranın üzerinde ek ders ücreti verilmiş. Tekrar diyorum: Yetmez ama verilenler öğretmenlerimizi bugün yaşanabilir bir ortama sokmuştur, hazırlamıştır.
Tabii, Lale Hocam önergesinde en çokta vurguladığı “Özgürlük” “Mesleki özgürlük” “Siyasallaşmama” gibi ifadeler var ama Sayın Kılıçdaroğlu bugün grup konuşmasında “Hâlâ iktidara destek veren, destekleyen öğretmenlere ben öğretmen demem.” diyor. Hani bu çelişkiler üzücüdür, öğretmenlerin bu güzel gününde böyle ifadeler hiçbirimize yakışmaz. Ben, yine, öğretmenlerimizin haklarının AK PARTİ iktidarıyla daha iyileşeceğini biliyorum. İyi var, daha iyi var, çok daha iyi var. İyi ortama getirmişizdir yetmez, çok daha iyi bir gelecek için öğretmenlere ihtiyacımız var. Ben, hepinizi saygıyla, hürmetle selamlıyorum.
Sayın Özkoç, buyurun.
Sayın Genel Başkanımızın konuşmalarına hiçbir AKP milletvekilinin ayar vermesine gerek yoktur. O ne konuşacağını bilir. Konunun bütünlüğünden kopartılmadan değerlendirilmesi gerekir. Bunu bilginize arz etmek istedim, kayıtlara geçsin. Teşekkür ederim.
Sayın Zengin, buyurun.
Sayın Başkanım, eleştirmek ayar vermek değildir. Yani kendi kanaatlerimizi arkadaşımız, sayın hatip kendi kanaatini ifade etti. O yüzden “eleştiri” ifadesinin böyle tanımlanmasını doğru bulmuyorum, hoşlanmıyorum ama bende söyleyeyim kayıtlara geçsin. Teşekkür ederim.
Buyurun Sayın Özkoç.
“Kendisine yakıştıramadım.” sözü ayar vermektir. Neyin ne olduğunu anlayacak durumdayız hepimiz. Onun için herkes sözlerine dikkat etmeli.
Peki, teşekkür ederim. Öneriyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmemiştir. Değerli milletvekilleri, İç Tüzük’ün 37’nci maddesine göre verilmiş bir doğrudan gündeme alınma önergesi vardır. Okutup işleme alacağım ve oylarınıza sunacağım. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına 2/1528 esas numaralı 4875 sayılı İş Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin Türkiye Büyük Millet Meclisi İç Tüzüğü’nün 37’nci maddesi uyarınca doğrudan Genel Kurul gündemine alınmasını arz ve talep ederim. Saygılarımla. Önerge üzerinde teklif sahibi İstanbul Milletvekili Sayın Mahmut Tanal. Buyurun Sayın Tanal.
Öncelikle, tüm öğretmenlerimizin 24 Kasım Öğretmenler Günü’nü kutluyorum. Eğitimde fırsat eşitliğini sağlayan Başöğretmen Mustafa Kemal Atatürk’ü beni hayata hazırlayan okul ve toplumla buluşturan ilk öğretmenim rahmetli annemi, memleketim Şanlıurfa’da Siverek Yatılı Bölge İlkokulunda Ahmet Güzel’i, Gülbahar Güzel Yıldız’ı, ortaokul öğretmenlerimden şu anda Tokat Niksar’da yaşayan Halil İbrahim Yılmazer’i, lise öğretmenim Afyonlu olup Antalya’da yaşayan Şekip Dinçer’i, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesindeyken öğrencisi olduğum Profesör Doktor Ünal Tekinalp’ı, Profesör Doktor Feridun Yenisey’i, Profesör Doktor Köksal Bayraktar’ı, Profesör Doktor Kayhan İçel’i, Profesör Doktor Cumhur Özakman’ı, Profesör Doktor Can Tuncay’ı ve ismini sayamadığım tüm öğretmenlerimi şükranla anıyorum. Değerli arkadaşlar, engelli kotasıyla ilgili, özel sektörde ve kamuda engelli personel istihdam zorunluluğunun artırılmasına ilişkin, engelli bireylerin çalışma kotasının özel sektörde yüzde 3’ten yüzde 5’e, kamuda yüzde 4’ten yüzde 7’ye artırılmasına ilişkin kanun teklifini sundum ben. Bunun Türkiye Büyük Millet Meclisi İç Tüzük’ümüzün 37’nci maddesi uyarınca doğrudan Genel Kurul gündemine alınması konusunda söz aldım ve birazdan sizler oy kullanacaksınız. Değerli Başkanım, değerli milletvekilleri; engellilerin en büyük sorunu istihdamdır Sayın Adalet Komisyonu Başkanı. Özel sektörde yüzde 3, kamu kurumlarında yüzde 4 oranında belirlenen istihdam zorunluluğu engelli vatandaşlarımıza gerekli olan imkânı sunmada yetersiz kalmaktadır. Sadece 2020 yılında Kamu Personeli Seçme Sınavı’na engelli vatandaşlarımızdan 85 bine yakın kişi müracaat etmiştir. Engelli bireylere ilişkin güncel verilere ulaşmada zorluklar yaşamaktayız. Mevcut verilere baktığımız zaman yüzde 3’lük ve yüzde 4’lük zorunlu engelli personel çalıştırma kotası engelli bireylerin derdine derman olamamaktadır. Ancak kota sisteminin kullanımına devam edilmeli ama aksayan yönler de düzeltilmelidir. Engelli kotasının özel sektörde yüzde 3’ten yüzde 5’e, kamuda yüzde 4’ten yüzde 7’ye çıkarılması, engelli istihdam etmektense ceza ödemek şeklinde iş veren davranışları büyük bir handikap oluşturmaktadır. Bu sebepten dolayı o zaman ceza oranlarını artırmak lazım yani İş Kanunu’nun 101’inci maddesi uyarınca… Sayın Adalet Komisyonu Başkanı, size, iktidara ve Hükûmete sesleniyoruz tabii ki, siz yasama organının parçasısınız ve burada Bakana sesleniyoruz: Vatandaş diyor ki özel işletmelerde: “Ben engelli vatandaş çalıştırmaktansa parayı basarım, cezayı öderim, ben engelli birey çalıştırmam.” Onun için İş Kanunu’nun 101’inci maddesindeki para cezasının oranını artırmak lazım. Engelli birey çalıştırmakla yükümlü bulunan kamu kurumlarında 2019 Kasım ayı itibarıyla toplam engelli kontenjan açığı 7.119’dur, tekrar ediyorum, 2019 yılı TÜİK verilerine göre, kamuda çalıştırılması gereken 7.119 kişi kamuda çalıştırılmıyor. Bu sayının 6.673’ünün yani yaklaşık yüzde 94’ünün 5 kamu kurumuna ait olduğu görülüyor. En fazla engelli kontenjan açığı bulunan 5 kamu kurumunu sırasıyla bilgilerinize arz ediyorum: Yüzde 76’yla Millî Eğitim Bakanlığı, 5.086 kişi; yüzde 20’yle Diyanet İşleri Başkanlığı 1.348 kişi; yüzde 2’yle Emniyet Genel Müdürlüğü 119 kişi; yüzde 1’le Dışişleri Bakanlığı 73 kişi ve yine yüzde 1’le Ticaret Bakanlığı 47 olduğu gözlemleniyor. Zorunlu kotanın üstüne çıkarak fazladan 430 engelli personel çalıştıran Adalet Bakanlığını ise kutluyorum ben.
Buyurun Sayın Tanal.
Bunlar Kasım 2019 verileridir. Aile, Çalışma ve Sosyal Politikalar Bakanlığı güncel bilgileri henüz kamuoyuyla paylaşmaktadır. Bize göre, engelli bireylerin istihdam edilmesinde kota yöntemi dışında tahsis, sınırlı tahsis, işe girmede öncelik tanınması, esnek veya evde çalışma gibi alternatif yöntemler de kullanılabilir. Engelli personellerin sadece istihdamı yetmiyor, işe girdiği zaman bunların yükselme imkânı da olmuyor. Büyük bir sıkıntı var değerli arkadaşlar. Engellileri eve hapsetmeye yönelik çağ dışı politikaları ve tutumları şiddetle kınıyoruz. Cumhuriyet Halk Partisinin iktidarında engelli kardeşlerimizin istihdam sorunu da kalmayacak. Hepinizi saygıyla hürmetle selamlıyorum.
Teşekkürler.
Yani Sayın Başkanım sizden istirhamım, sizin Meclis Başkan Vekili olarak hümanist olduğunuzu ve adaletli yapınızın olduğunu biliyorum. Siz destek verirseniz AK PARTİ Grubu destek verir diye düşünüyorum ben.
Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Önerge kabul edilmemiştir. Gündemin seçim kısmına geçiyoruz. İnsan Haklarını İnceleme Komisyonunda boş bulunan ve Adalet ve Kalkınma Partisi Grubuna düşen bir üyelik için İzmir Milletvekili Mahmut Atilla Kaya aday gösterilmiştir. Oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Alınan karar gereğince denetim konularını görüşmüyor ve gündemin "Kanun Teklifleri ile Komisyonlardan Gelen Diğer İşler" kısmına geçiyoruz. 1'inci sırada yer alan, İstanbul Milletvekili Nevzat Şatıroğlu ve Bursa Milletvekili Hakan Çavuşoğlu ile 88 Milletvekilinin Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ve Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu Raporu'nun görüşmelerine kaldığımız yerden devam ediyoruz. 1-İstanbul Milletvekili Nevzat Şatıroğlu ve Bursa Milletvekili Hakan Çavuşoğlu ile 88 Milletvekilinin Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/3116) ve Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu Raporu (S. Sayısı: 238)x Komisyon? Yerinde. 9/11/2020 tarihli 18’inci Birleşimde birinci bölümde yer alan maddelerin oylamaları tamamlanmıştı. Şimdi ikinci bölümün görüşmelerine başlıyoruz. İkinci bölüm 25 ila 47’nci maddeleri kapsamaktadır. Teklifin ikinci bölümü üzerinde İYİ PARTİ Grubu adına Ankara Milletvekili Sayın Ayhan Altıntaş. Buyurun Sayın Altıntaş.
Yine, 8 farklı kanunda değişiklik öngören bir torba yasa teklifi var elimizde. Hep söylüyoruz, bu şekilde hazırlanan kanun teklifleri başarısızlığa mahkûmdur, halkın sorunlarına çare olmaz. Bu yüzden Meclisimiz sık sık aynı konuda kanun tekliflerini gündeme alıyor. Bakın, mesela Elektrik Piyasası Kanunu da son yedi yılda 9 kez değiştirilmiştir. İtiraf etmek gerekir, belki de en dünyanın en çalışkan meclislerinden biriyiz ama çıkardığımız yasaları tekrar tekrar değiştirdiğimiz için fazla yol kat edemiyoruz. Bu kadar çalışmaya rağmen verimlilik düşük, bunun en temel sebebi planlamadaki sıkıntılar; kaldı ki AK PARTİ hükûmetleri âdeta planlamayı unutmuş. AK PARTİ, ilk önce Devlet Planlama Teşkilatını kaldırıp görevlerini Kalkınma Bakanlığına aktardı, sonra Kalkınma Bakanlığını da kaldırdı. Kısacası AK PARTİ devletin planlı hareket etmesinin önüne geçmiştir. Planlamadaki bu özensizliğin harika bir örneği 11’inci Kalkınma Planıdır. Temmuz 2019’da yapılan bu plan daha başlamadan geçersiz hâle geldi. Ne diyor 11’inci Kalkınma Planı? “2020 yılında kişi başı gayrisafi yurt içi hasıla 10 bin doların üstüne çıkacak.” diyor. 6 bin doları bulsak öpüp başımıza koyacağız. “İşsizlik yüzde 10’larda olacak.” diyor. Yüzde 13,2 olunca bir sevindik, bir sevindik. “İş gücüne katılım 32 milyon olacak.” diyor. Şu anda bu rakamı TÜİK bile 27 milyona çıkarabildi. Kalkınma Planı değil, sanki kooperatif toplantısının dilek ve temenniler listesi. Aynı plansızlık elektrik üretiminde de var. Elektrik ihtiyacı yüzde 7 artacak derken son dört yıldır artmıyor, hatta bu yıl Covid yüzünden düştü. Bu hesapsız tahminler neye mal oldu? Yurt dışından alınan döviz borcuyla bol bol doğal gaz santralleri yapıldı. Bu santraller üretim maliyeti nedeniyle çalışamıyor, milyarlarca dolar borca batmış durumdalar. Batık paralar da faturaların içine gizlice yerleştirilerek halka ödetilmeye çalışılıyor. Ayrıca, kapış kapış sahiplenilen YEK lisanslı üretim mekanizmasının destekleri, TRT payı, kayıp kaçak oranı, KDV vesaire derken 5 dolar/centlik üretim vatandaşa 10 cent olarak ödetilmektedir. Vatandaş, sanayi ve iş yerlerine bu corona günlerinde gelir getirmediği hâlde 13 centten elektrik faturası ödüyor. Halkımız bu hatalı planlarınız altında eziliyor. Zaten yokluk içindeki vatandaş, esnaf, sanayici bir de faturalarla boğuşuyor. Mesela, 41’inci maddeyle iktidar kayıp kaçak adı altında değerlendirdiği ve çoğunluğu çalıntı olan bedelleri vatandaşın faturalarına yüklüyor, faturasını ödeyen vatandaş bu bedeli ödüyor. Devletin faturasını ödeyen vatandaşa haksızlık yapmaması, adil davranması gerekmektedir. Bunun için de en başta denetim sıkı olmalıdır. Devlet, tespit edemediği kayıp kaçak elektrik bedelini vatandaşa yüklememeli, özellikle hırsızlık oranlarını düşürülmesi için tedbir almalıdır. Bu durum, hukuk devleti ve adalet düşüncesiyle bağdaşmamaktadır. Adil olmayan uygulamanız bununla da sınırlı değil. Herkese eşit tarife uygulamak da adil değildir. Az kullanan vatandaşlara indirimli elektrik verilmesi daha doğru olacaktır, bu daha adil bir uygulamadır. Herkes kendi gelirine göre elektriği kullanır ve neticede maddi sıkıntıları olan insanlarımız da bu sayede biraz tasarruf edebilir. Ayrıca, böyle bir uygulamanın elektrik tüketimini azaltacağı ve tasarruf sağlayacağı da görülmelidir. Devlet, denetimleri sıkı tutmalı; örneğin, 36’ncı maddede elektrik dağıtım şirketlerinin denetimi Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığında iken bu yetkinin “kısmen ya da tamamen ihtisas sahibi kamu kurum ve kuruluşlarına devri” öngörülmektedir. Bakanlık böyle bir yetki devri yaparsa, ya da kısmen yetkisini devredip bir başka kamu kurum ve kuruluşuyla birlikte denetim yaparsa bu kuruluşun denetim işlemleri için yapacağı masrafların da bakanlık bütçesinde ayrılan ödenekten karşılanması öngörülmektedir. Biz, burada “tamamen” ifadesini hatalı buluyoruz. Bakanlığın denetim yetkisinden tamamen vazgeçmesi hatalıdır. Kaldı ki bu tür denetimler uzmanlık isteyen denetimlerdir. Bu teklif firmaların korunmasını amaçlamaktadır. Çevreyi, insan sağlığını, doğayı düşünmeden firmaların önünü açmayı hedefleyen bir tekliftir. Kanun Teklifi'nin 29’uncu maddesiyle JES yatırımlarında ihalelere katılımın artırılması öngörülmüş. Bunun içinde JES ihalelerinde taksit imkânı sağlamak amaçlanmıştır. JES’lere, diğer santrallere ve madenlere ilişkin yaşanan temel iki sorun var. Birincisi tesislerin denetimsizliği, ikincisi ise bu santrallerin işletmecilerinin maliyet kaygısıyla birtakım hayati tedbirleri almaması. Siz bu Kanun Teklifi ile JES’leri de karayolu, park, bahçe gibi değerlendirip ihaleyi kolaylaştırmayı böylece potansiyel alıcıları artırmayı hedefliyorsunuz, bu doğru bir yaklaşım değildir. Mevcut JES’lerin denetimsizliği nedeniyle pek çok şehrimizde insan sağlığı, tarım, hayvancılık ve turizm gibi pek çok alan tehdit altında. Bu tehditlerde yeni düzenlemeler ve denetimsizliğin devam etmesi sebebiyle artmaktadır. Değerli arkadaşlar, JES’ler Türkiye’nin toplam elektrik üretiminin yüzde birinden az bir kısmını teşkil etmektedir. Bu kadar ufak bir hasıla uğruna halk sağlığı, tarımsal üretim gibi önemli alanları riske atmak doğru mudur? Bir de taksit imkânı getirerek mali gücü yetersiz firmaların sektöre girmesini sağlamak istiyorsunuz. Bu firmaların yatırım için gereken asgari emniyet ve tedbir koşullarını ekonomik olarak kaldırabileceğinden emin miyiz? Bunun garantisini verebiliyor musunuz? JES tesislerinin ciddi olumsuz etkileri ortadadır. JES yatırımlarında hızlı hareket etmeyin ya da potansiyel yatırımcıları artırmaya uğraşmayın. Bunun yerine JES yatırımlarının daha sıkı denetlenmesini sağlayacak düzenlemeler yapın. Değerli arkadaşlar; iş verenleri, şirketleri, firmaları düşünerek kanun teklifi hazırlamanızı anlıyoruz. Tabii ki onları da düşüneceğiz fakat halkımızı, geleceğimizi, havamızı, suyumuzu, doğamızı da düşünmek zorundayız. Maalesef şu anda karşımızda 82 milyon vatandaşımız için değil; 21 dağıtım şirketi, 8990 santral sahibi için hazırlanmış bir yasa teklifi var. Patronlara yeni imtiyazlar sağlamak için hazırlanmış bir kanun teklifi, halkı yine görmezden geliyorsunuz. Kanun teklifi hazırlarken yakın gördüğünüz şirketlere rant sağlayacak düzenlemelerle uğraşmak yerine, halkımızın geleceğini güvenceye alacak düzenlemeler yapsanız, emin olun, bugün ülkemiz daha iyi yerlerde olurdu. Belli ki yandaşa rant sağlamak için ciddi manada büyük mesai harcanıyor. Bu mesai halk için harcansaydı, şu an daha güçlü ve zengin bir devlet olabilirdik. Bu ülkede kimse istihdamın artırılmasına, yatırım teşviklerine ya da işverenlerin desteklenmesine karşı değil ama ne devlet patronların devleti ne de geleceğimiz patronlara verilecek ödenek de değil. Halkı düşünmeden çıkaracağınız kararlar, millet meclisi mantığıyla bağdaşmaz. Mesela, yer altı kaynaklarının, madenlerin, fabrikaların gelecekte ne işe yarayacağı hesaplanır, planlanır. Devlet dediğiniz “Madenleri şimdi çıkaralım, fabrikaları satıp parasını kullanalım, gelecek nesillere de Allah kerim.” diyerek savurganlık yapmaz, bu yüzden “baba” benzetmesi devlete yapılır. Devlet gelecekte de ne olacağını düşünmeli, gelecek nesillere miras bırakmaya uğraşmalıdır. Fakat ne yazık ki haberlerde de sürekli karşımıza “Köylüler maden arama faaliyetine izin vermedi, jandarma, polis müdahale etti.” gibi haberler çıkıyor. Köylüler neyi koruyorlar? Vatan toprağını, tarım arazisini kaybetmekten korkuyorlar. Peki, Hükûmet kimi koruyor? Çoğunlukla yabancı ya da yabancı ortaklı maden arama şirketlerini, Kaz Dağları’nda gördüğümüz gibi. Ayrıca Hükûmet bir tasarrufta bulunurken uluslararası hukuka uygun davranmalıdır, gelecekte başımızı belaya sokacak, uluslararası mahkemelerde suçlu konumuna düşürecek uygulamalardan kaçınmalıdır. Örneğin, Kuzey Irak’tan petrol alıp bedelini Irak Hükûmetine ödemek yerine Kuzey Irak Bölgesel Yönetimine ödersek sorumlusu vatandaş mı olacaktır? Dikkatsizce yapılan kontratlar yüzünden uluslararası tahkimden gelecek kötü sonuçların bedelini vatandaş mı ödeyecektir? Son olarak, değerli arkadaşlar, kanun tekliflerini hazırlarken devletin yasama organı olduğumuzu unutmayıp büyük bir devlete yakışan şekilde planlı yasalar hazırlamak gerektiğini düşünüyorum. Bir kanunda sık sık değişiklik yaparak daha önce öngöremediğimiz eksikliklerin düzeltilmesini amaçlamak…
Buyurun.
Ve daha önceki hatalarımızı düzeltirken de yine muğlak ifadelerle belirsizlik yaratmak büyük bir devletin Meclisine uygun işler değildir. Bir düşünüp bin yasa yapmak yerine, bin düşünüp bir yasa yapalım. Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Buyurun Sayın Osmanağaoğlu.
Ülkemize karşı yönetilen tehditlerin muhatapları değişkenlik gösterse de kaynakları hep aynı kalmıştır. Âdeta kuşatılmaya çalışılan ülkemiz gerçekten de ciddi, ciddi olduğu kadar da büyük bir mücadele örneği sergilemektedir. Doğu Akdeniz’de Türkiye’nin, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin ve sindirilmiş ulusların gasp edilmeye çalışılan haklarını savunan Türkiye, kendi imkânlarıyla Akdeniz’i parsellemeye çalışanlara kafa tutmakta, bir tehdit olarak kullanılan enerjide dışa bağımlılığı azaltacak adımlar atmaya devam etmektedir. Takdir etmek gerekir ki bugün çalışmalarıyla bütün dünyanın dikkatini üzerine çeken emperyalist devletlerin hesaplarını boşa çıkartan, millî gururumuz olan 3 sondaj, 2 sismik arama gemimiz Karadeniz ve Akdeniz’i fersah fersah taramaktadır. Gemilerimiz ve içinde bulunan gözleri öpülesi personelimiz âdeta destan yazmaktadır. Barbaros ve Hayrettin Paşa, Oruç Reis sismik araştırma gemilerimiz bugüne kadar Doğu Akdeniz’de 46 bin kilometrekare, Karadeniz’de 33 bin kilometrekare üç boyutlu sismik veri toplamıştır. Fatih ve Yavuz sondaj gemilerimiz ise 9 adet derin deniz sondajı yapmıştır. Diğer yandan, Karadeniz’de tarihimizin en büyük doğal gaz rezervinin keşfedilmesi… Fatih Sondaj Gemimiz tarafından Karadeniz’imizin Sakarya havzasında keşfedilen 405 milyar metreküplük rezervin 2023 yılından itibaren vatandaşlarımızın kullanımına sunulacağının ifade edilmesi, keşfedilen bu rezervin 2025 yılı sonrası piyasa ihtiyacının yaklaşık yüzde 30’luk bölümünü karşılayacak olması gerçekten büyük bir heyecan uyandırmıştır. Ülkemizde yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılması konusunda oldukça önemli gelişmeler olmaktadır. 2020 yılının ilk yarısında toplam elektrik üretimimizin yarısından fazlası yenilenebilir enerji kaynaklarından elde edilmiş, 24 Mayıs 2020 tarihinde elektrik üretimimizin yüzde 90’ı yerli ve yenilenebilir kaynaklardan elde edilerek bir rekora imza atılmıştır. Yenilenebilir kaynaklardan elde edilen elektrik üretimi 2019 yılında 133 milyar kilovatsaate ulaşmıştır. Elbette ülkemizin enerji ihtiyacının karşılanabilmesi bu bağlamda yeni ve sürdürülebilir kaynaklara ulaşabilmesinden geçmektedir. Bu bağlamda yeni güzergâhlar ve yeni kaynakların oluşturulması rekabeti artıracak, ülkemizin gider kaleminde oldukça önemli bir yer tutan enerji ithalatı giderini minimize edebilecektir. Arz güvenliğimiz için önemli gördüğümüz bu hususlarda devletimizin gerekli tedbirleri alacağını umuyor ve bu istikamette adımlar attığını biliyoruz. Diğer yandan, birinci ünitesinin inşasına başlanan Akkuyu Nükleer Santrali’nin ikinci ünitesi için inşaat lisansının verilmiş olması da sevindiricidir. Cumhuriyetimizin 100’üncü yılında 1’inci ünitenin faaliyete geçmesinin planlanması ve bu plana riayet edilmesi bizleri heyecanlandıran diğer bir hadisedir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; önümüzdeki yıllarda uygulanacak olan projelerin de millî bir enerji politikasına dayanması büyük önem arz etmektedir. Şimdiye kadar atılan bu adımların enerji ham maddesinde dışa olan bağımlılığı azaltacak adımlar olmakla birlikte, katetmemiz gereken daha çok yolumuzun olduğu ortadadır. Kömür ve yenilenebilir enerji kaynaklarının en iyi şekilde değerlendirilmesi, enerji ithalatı yapılan ülke sayısının artırılması, böylelikle kaynak çeşitliğinin artırılması suretiyle arz güvenliğimizin teminat altına alınması, yerli enerji kaynaklarının keşfi ve çıkartılmasında kullanılacak altyapıdaki yerlilik oranını artıracak AR-GE çalışmalarının daha fazla yapılması, doğal gaz arz güvenliğimizin güçlendirilmesi açısından oldukça önemli gördüğümüz yer altı depolama kapasitesinin artırılması, ham petrol üretimini de artıracak faaliyetlere daha fazla yer verilmesi, maden üretiminde katma değerli ürün üretiminin artırılması, tabii kaynaklarımızın hak ettiği şekilde değerlendirilmesi atılması gereken adımların başında gelmektedir. Değerli milletvekilleri, görüştüğümüz kanun teklifinin ikinci bölümünde 5686 ve 6446 sayılı Kanunlarda değişiklikler öngörülmektedir. 5686 sayılı Kanun’da öngörülen değişikliklerle, jeotermal kaynakların hızla işletmeye alınması hedeflenmekte, MTA’nın keşfettiği jeotermal kaynakların hızla işletmeye alınması sağlanmakta, yeni alanlarda keşif çalışmaları için bütçe kaynağı oluşturulmaktadır. 6446 sayılı Kanun’da öngörülen değişikliklerle, elektrik dağıtım şirketlerinin denetimi etkinleştirilmekte, tüketicilerin kendi elektrik ihtiyacını üretmesi kolaylaştırılmakta, kamulaştırmaya ilişkin işlemlerin hangi kurum ve kurullarca yapılacağı netleştirilmekte, elektrik şirketlerinin denetiminde görevli personele, maden işletmelerini denetleyen personele uygulanan harcırahla uyumlu harcırah ödemesi öngörülmektedir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ülkemiz yeni yüzyıla yeni oyunların kurulduğu, asimetrik savaşların verildiği, küresel siyasetin argümanlarının çeşitlendiği bir dönemde sağlam ve güçlü bir iradeyle adımlar atmaktadır. Büyük Türk milleti olmanın büyük sorumlulukları olduğu bilinciyle Türkiye’nin gelecek yüzyıldaki pozisyonunu da belirleyecek bu adımlar sadece Türkiye’nin değil, büyük Türk dünyasının ve hakları gasbedilmeye çalışılan milletlerin de hassasiyet ve samimiyetle izlediği adımlardır. Buna rağmen terör örgütlerinin yörüngesine girenlerin aktivist olarak pazarladığı kitaplarında bebek katili teröristleri övenlerin barış havarisi gibi sunulmaya çalıştığı talimatıyla onlarca masumun ölümüne sebep olan teröristlerin siyasetçi olarak takdim edildiği bir ortamda Türk milletini tefrikaya sevk etmeye çalışanlar olsa da devranın istenildiği gibi dönmeyeceği, kitap üzerinden hikâye yazanların seherde tövbeye ihtiyacı olduğu muhakkaktır. Evet çakallar, fırsatçılar asalaktır; başkalarının avlarıyla geçinir. Teröre kurban verdiğimiz şehitlerimizin aziz hatırasını muazzep etmeye çalışır. Bunun adı kanlı siyasettir, kan deryasının ortasında olmayan, kendi ağırlığını göstermek isteyen çakalın yamyamlarla dansıdır. Hukukun, adaletin konusu siyasette kendisine yer açmak için istismar eden, hiçbir kutsalı olmayan şarlatanların hezeyanlarıdır bu. Çakallarla yamyamların aynı kaptan yemek yemelerine, birbirlerine gösterdikleri izzet ve ikrama kulak asmamakta kararlıyız. Aziz milletimiz çakallarla yamyamların saltanatına izin vermez, hiçbir değeri onlardan dolayı feda etmez. Kan üzerinden şişmiş egolarını tatmin etmeye niyetlenenlere de izin vermez, iğneyi batırır, balonu patlatır. Değerli milletvekilleri, Türk milleti, devletiyle birlikte, külli iradenin sahibi tarafından bu toprakların sahibi ve varisi kılındığının şuurunda; atılan adımların, beklenen şafağın kutlu habercisi olduğunun bilincinde; kararlılığı yaracak hilalin son sancaktarı olduğunun farkındadır. Bu duygu ve düşüncelerimle, başta Mustafa Kemal Atatürk ve şehit öğretmenlerimiz olmak üzere, bütün öğretmenlerimizin gününü kutluyor ve hepinize saygılar sunuyorum.
Buyurun Sayın Kenanoğlu.
Öncelikle, tutsak olan Eş Genel Başkanımız Sayın Selahattin Demirtaş ve Sayın Figen Yüksekdağ başta olmak üzere, tüm tutuklu arkadaşlara buradan saygı ve sevgilerimi iletiyorum. [[HDP sıralarından alkışlar]] Şimdi, bu ikinci bölüm çoğunlukla jeotermal enerji santralleri ve bunları yapan şirketleri kapsayan bir bölüm, buradaki maddeler çoğunlukla burayı kapsıyor; bu anlamıyla ben de jeotermal enerji üzerinde birkaç söz etmek istiyorum. Jeotermal enerji, yer kabuğunun çeşitli derinliklerinde bulunan birikmiş ısının oluşturduğu sıcaklığın çıkarılmasıyla oluşan bir enerji türüdür. Tabii, bunlar yer kabuğunun çatlaklarından çıktığı gibi, diğer taraftan da, bu konuyla ilgili yapılmış sondajlarla da çıkarılıyor yeryüzüne ve buradan da eğer ısı değeri yüksekse bir enerji açığa çıkıyor. Bu konuda, 60 tane jeotermal enerji santrali bulunuyor Türkiye’de ve bunlar fay kırıklarının yoğun olduğu yerlerde var. Yani dolayısıyla, depremlerin yoğun yaşandığı bölgelerde, fay kırıklarının olduğu bölgelerde bu enerji ortaya çıkıyor; bu anlamıyla Ege Bölgesi, Güney Marmara, şu anda yoğunluk olarak jeotermal santrallerin yapıldığı bölgeler. Bunun yanı sıra Van Çaldıran bölgesinde de bu yönde çalışmalar yürütülüyor. Denizli, Aydın, Çanakkale, İzmir, Kütahya, Manisa gibi illerde de yoğun olarak bu santraller yer alıyor. Aslında “JES’ler” diye de tanımlanan bu jeotermal santrallerin payı yüzde 2,83 yani elektrik üretimindeki payı 2009 yılında yüzde 2,83 civarında bir şey. Ama bu kapasiteye rağmen verdiği zarar ayrı bir tartışma tabii. Şimdi, şöyle bir durum var: Yani, bu yenilenebilir enerjiler aslında hepimizin desteklediği, olması gereken enerji türleri içerisinde yer alıyor. Ancak vahşi kapitalizm, para hırsı, sermaye hırsı yani her olanağı faydaya çevirme, her imkânı kendi menfaatine çevirme bakış açısı bütün bu işleri de tersine çeviriyor. Yani yenilenebilir enerjinin toplum için, doğa için, çevre için faydalı bir hâl alması gerekirken bu uygulamalar yüzünden tam tersi oluyor. Şöyle düşünün: Otomobil aslında faydalı bir araç ancak bir durakta bekleyen insanların üzerine sürüp onları öldürdüğünüz zaman bir katliam aracına dönüşüyor. Dolayısıyla yenilenebilir enerjide benzer bir durum söz konusu. Jeotermal santraller Türkiye’de ilk önce tarım alanlarına kuruluyor, en başta zararı burada veriyor tarım alanlarına kurulmuş olması nedeniyle. Şimdi, dünya genelinde bunlar genelde tarım alanlarından ve yerleşim alanlarından uzak yerlere yapılıyor, 4’üncü sınıf tarım topraklarına yapılıyor genelde. Ama bir bakıyorsunuz, bizim ülkemizde 1’inci sınıf tarım alanlarına yapıldığı gibi yerleşim yerlerinin de çok yakınlarına yapılıyor. Şimdi, Manisa Salihli’de bir yurttaşımız, bir vatandaşın evinin 100 metre yakınına jeotermal santral yapılıyor ve kuşku duyuyor yani ne olacağını bilmiyor, zarar nedir bilmiyor, 11 defa başvuruda bulunuyor -dilekçeleri burada- o zamanlar BİMER’e, daha sonra CİMER’e, valiliğe, şuraya buraya her tarafa başvuruyor, diyor ki: “Ya, benim 100 metre ilerimde jeotermal santral var ama bu nedir, bunun zararı nedir, faydası nedir? Ben buradan etkilenir miyim, ne yapayım, ne edeyim?” falan diye soruyor, bir türlü cevap alamıyor. Biz, vatandaşa buradan biraz yardımcı olalım, aslında, bu soruların da cevabını da vermiş olalım. Şimdi, jeotermal enerjiyi suyun üzerine çıkarırken kullanılan borular var yani boru hatlarıyla çıkarılıyor ve bu borular zamanla birtakım birikintilere yol açıyor, burada maddeler birikiyor ve bunları temizlemek gerekiyor. Bu temizliği de tuz ruhuyla yani hidroklorik asitle yapıyorlar ve tonlarca tuz ruhu kullanılıyor bunlarda. Bu tuz ruhları bir yere atılmıyor, olduğu gibi çevreye salınıyor ve bunların -ciddi bir şekilde- toplu koyun ölümlerine ve aralarında koloni hâlde ölümlere sebep olan örnekleri var. Ayrıyeten de bunlar, işte içme sularına da karışabiliyor. Tarım yapılan araziyi de bu anlamıyla zehirleyebiliyor. Şimdi, diğer taraftan, JES’lerin havaya yayılan sera gazları yani çıkarılması sonrasında havaya yayılan hava gazları oransal olarak kömür, petrol, doğal gaz gibi fosil yakıtlardan daha az olmasına rağmen tamamen sıfır değil yani bu anlamıyla küresel ısınmaya neden olabilecek şekilde bir yönü de var bu gazların. Diğer taraftan, jeotermal suyun toprak altına geri salınması esnasında oluşan zararlar var yani burada şu ortaya çıkıyor: Jeotermal suyun tamamı aslında çıkarıldığı noktaya geri salınmıyor. Toprak altındaki kaynağa basılmadan yukarılarda bırakıldığını görüyoruz. Bu da çok ciddi bir şekilde suların zehirlenmesine sebep oluyor. Şöyle bir örnekle bunu anlatayım: Türkiye’de örneğin Türkiye Ziraatçılar Derneği Genel Başkanı demiş ki: “Hileli gıda sektörü var, 21.600 firmadan sadece 9.100’ü olumlu rapor almış.” Şimdi, bizim işletmelerimiz şöyle maalesef ya da genelleme yapmadan böyle işletmeler var: Son kullanım tarihi geçmiş yumurtaları yeni ambalaja koyup pazarlayan bir işletmemiz var. Kırmızıbibere kiremit tozu, karabibere renk alması için kanserojen boya katan işletmelere sahibiz. Yani yağ ve kemik külünden lahmacun yapan işletmelerimiz var. Şimdi, böyle işletmelerin olduğu yerde bu jeotermal suların da istenildiği seviyede, kaynağa inmeden toprak yüzeyinde bırakıldığına da tanık olabiliyoruz. Bunlar yeteri kadar denetlenmiyor ve bundan kaynaklı olarak da çok ciddi sıkıntılar, sorunlar yaşanıyor. Tabii, burada ne yapılması gerekiyor? Yapılması gereken basittir aslında bütün bu enerji ihtiyaçlarına binaen: Bir kere bunların tarım alanlarından uzaklaştırılması gerekiyor, özellikle Aydın’da, Muğla’da, Ege’de. Demin Vekilimiz: “Artık incir de yetişmeyecek.” dedi, hakikaten incir alanlarında bu jeotermal enerji yüzünden, bu santraller yüzünden tarım çok ciddi bir şekilde etkilenir hâle geldi. O anlamıyla, bütün bunların tarım alanlarından uzaklarda yapılması gerekiyor öncelikle. İkincisi yönetmeliklerine uygun ve sık denetlenebilir yani yönetmeliğe uyduklarının sık bir şekilde denetlenmesi gerekiyor ki bunların doğaya zarar vermeyecek hâlde üretim yapmasını sağlamak gerekiyor. Diğer taraftan da hakikaten bu enerji üretimi meselesinde bizim doğayı taklit eden bir yerden enerji meselesine bakmamız gerekiyor. Bütün bu yeraltı kaynakları bizden sonraki kuşaklar açısından da kullanılacak, enerji ihtiyacı fazlasının çıkartmamak da bu politikalardan birisidir. Çünkü bizden sonra, bizim çocuklarımızın da, torunlarımızın da bu enerjilere ihtiyacı var ama bizde şöyle bir şey var nerede, ne kadar maden var; nerede, ne kadar enerji var hepsini çıkartmaya yönelik, hepsini talan etmeye yönelik bir bakış açısı var. Bunun da terk edilmesi gerekiyor. Mutlaka bu dünyada yaşamayı sürdüreceksek ve bizden sonraki kuşaklar da yaşamını sürdürecekse onların da bu enerjilere ihtiyacı olacaktır ama bir bütün olarak tamamen doğaya, çevreye zarar vermeyecek şekilde, doğayı taklit ederek yani doğanın kendi ekosistemini taklit ederek bu enerji piyasasına ve enerji meselesine bakış açısı olması gerekiyor.
Buyurun.
Bizim parti olarak bakış açımız bundan ibarettir. Mutlaka bir gün demokrasi güçleriyle birlikte bu ülkede iktidar olacağız ve o zaman doğaya ve çevreye barışık, ekosisteme uygun enerji politikalarını hep birlikte hayata geçireceğiz. Teşekkür ediyorum.
Buyurun Sayın Arslan.
Bir AK PARTİ klasiği olan kapsamlı bir torba kanun teklifinin bugün burada ikinci bölümünü görüşüyoruz. Kanun teklifine 88 milletvekili imza atmış ama herhâlde nöbeti sadece Nevzat Bey’e bırakmışlar; burada kanunu savunmak sadece Nevzat Bey’e düşüyor, arkadaşlarımız burada değiller. Ülkemizin ekonomisini, vatandaşın gündelik hayatını, bütçesini yakından ilgilendiren 47 maddelik, 238 sıra sayılı bu Kanun Teklifi 8 kanunda değişiklikler öngörüyor. Teklif metninde, birçok maddede özel sektör yatırımcılarının faaliyetlerinin daha sağlıklı ve hızlı bir şekilde gerçekleştirmesini temin etmek amaçlandığı yazılmış yani bu kanunda vatandaş unutulmuş. Enerjinin sosyal bir hak, temel bir insan hakkı olduğu gerçeğinden uzak bir teklifle karşı karşıyayız. Teklifin gerekçesine baktığımızda deniyor ki: “Enerji alanında dışa bağımlılığın azaltılması amacıyla ülkemizin bölgesel ve küresel etkinliğinin artırılması ve tabii kaynaklarımızın en iyi şekilde değerlendirilmesi elzemdir.” Peki, bugünkü durum nedir diye baktığımızda ülkemizin enerjide dışa bağımlılığının hâlâ yüzde 70’ler seviyesinde olduğunu görüyoruz. Enerji ithalatına 2019 yılında 41,6 milyar dolar ödediğimiz göz önüne alınırsa dışa bağımlılığımız daha iyi anlaşılacaktır. Yine, teklifin gerekçesinde ayrıca, günümüzde enerji ithalatının azaltılması amacıyla yeni politikalar geliştirilmesi kaçınılmaz hâle gelmiştir, ülkemizin enerji arz güvenliği noktasındaki risklerinin bertaraf edilmesi adına yerli ve yenilenebilir kaynaklı enerji üretiminin artırılması gerekmektedir.” denmektedir. On sekiz yıldır bu ülkeyi yönetiyorsunuz, enerji politikalarını belirliyorsunuz; kim elinizden tuttu da bu hedefleri gerçekleştiremediniz? Sürekli yerli, yenilenebilir vurgusu yapıyorsunuz ancak düşük verimli yerli kömür santrali ve ithal doğal gaz kömür santrali yatırımları son döneme ne yazık ki damgasını vurmaya devam ediyor. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; vatandaşlarımızın en önemli gider kalemlerinden biri enerjidir. Örneğin, faturanızı ödeyemediğiniz zaman elektriğiniz kesilir ve tekrar açtırırsınız. Açma kapama parası olarak konutlarda EPDK tarafından belirlenmiş olan fiyat 37,3 TL, fabrika ve işyerlerinde ise 171,6 lira açma kapama parası olarak ödemek zorundasınız. Bakanlık bu konuda veri açıklamaktan kaçındığı için bilgi edinme taleplerimize verilen yanıtları değerlendirdik, sonuç olarak 2016, 2017, 2018 yıllarında yaklaşık 12 milyonu konut olmak üzere 17,8 milyon abonenin elektriği kesilmiş ve vatandaşın cebinden dağıtım şirketlerinin kasasına 500 milyon lira bu yolla girmiştir. 2006 yılında 7,1 lira olan açma kapama bedeli, 2020 yılında 37,3 liraya yükselmiş, 5 katın üzerinde bir artış söz konusudur. Bu artışın sebebi nedir? Ne değişti de açma kapama bedellerini 5 kat artırdınız? Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Elektrik Üretim Anonim Şirketinin öncelikli görevleri; kamu yararını gözetmek, güvenli, sürekli, kaliteli, verimli, düşük maliyetli elektrik enerjisi sağlamak. EÜAŞ, 2018 yılında Türkiye genelinde dağıtım sistemine giren enerjinin neredeyse yarısı, satışa sunduğu elektrik enerjisinin yaklaşık üçte 1’i kadar yani 60 milyar kilovatsaat elektrik üretmiştir ve şirketlere satmıştır. 2019-2010 yılları içinde benzeri tablo devam etmektedir. Elektrik Üretim AŞ’nin görevli tedarik şirketlerine satmış olduğu elektrik enerjisinin toplam satış fiyatlarına dönemler itibarıyla göz atarsak zaman zaman fiyatlar artmış, zaman zaman azalmış. Örneğin, kilovatsaat başına fiyatlar şöyle olmuş: 1 Ekim-31 Aralık 2018’de 17,36 iken bir sonraki çeyrekte 12,63; 1 Ekim-31 Aralık 2019 döneminde 34,86; ondan sonraki -2020’de- birinci çeyrekte 27,56; ikinci çeyrekte 22,83; üçüncü çeyrekte 13,2; dördüncü çeyrekte ise 15,5 kuruş gibi bir paraya satılmış. EÜAŞ’ın toptan satış fiyatlarında 2019 yılında yaptığı zamlar tedarik şirketleri tarafından tüketici tarifelerine yansıtılmış, 2020 yılı içinde ise salgın dönemi de dikkate alınarak yapılan indirimler, maalesef, tüketiciye yansıtılmamıştır. Elektrik Üretim AŞ’nin 2020 yılının ilk çeyreğinde 1,09 milyar, ikinci çeyreğinde 1,81 milyar, üçüncü çeyreğinde 3,25 milyar ve dördüncü çeyreğinde 2,91 milyar TL olmak üzere tedarik şirketlerine yaklaşık 9,06 milyar TL indirim yapmıştır ama bu indirim maalesef tüketicinin faturalarına yansımamıştır. Milletimizin cebinden çıkmıştır, tedarik şirketlerinin bu anlamda cebine girmiştir. (CHP sıralarından alkışlar) Bu kaynak bir diğer ifadeyle 260 bin kişiye bir yıl boyunca asgari ücretle iş demektir. Dönemin Maliye Bakanı, özelleştirme döneminde, 1 Ekim 2015 yılında aynen şunları söylemişti: “Bundan sonra yatırım harcamaları özel sektör tarafından yapılacak ve performansa dayalı bir faaliyet sürdürmek suretiyle sektörün kronik sorunlarına çare bulunacak, dolayısıyla, söz konusu şirketler kâr elde ederek devlet özelleştirme bedelinin yanı sıra vergi veren şirketler hâline gelecek.” Peki, sonuç: EÜAŞ’ın kasasından çıkan 9 milyar TL. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; teklifin 41’inci maddesiyle kayıp kaçak elektrik bedelinin tüm tüketicilere yansıtılmasını beş artı beş yıl daha uzatmayı öngörüyoruz. 21 elektrik dağıtım bölgesi oluşturulurken yani özelleştirmeler yapılırken “Kayıp kaçak oranları yapılacak yatırımlarla azalacak.” diyen siz değil miydiniz? 2018 yılında dağıtım sistemine giren enerji miktarı yaklaşık 204 milyar kilovatsaat, dağıtım sistemine tahakkuk eden enerji miktarı yaklaşık 177 milyar kilovatsaat, kayıp kaçak miktarıysa yaklaşık 26,5 milyar yani yüzde 13 gibi bir kayıp kaçak söz konusu bu sistemde. Elektrik enerji tarifelerinde önemli bir paya sahip olan ve teknik ve teknik olmayan kayıplar olarak bilinen kayıp kaçak miktarı oldukça fazla ve bu miktarda enerji miktarının bedeli, kullanmadığımız hâlde tüketiciler olarak faturalarımıza yansıtılmaktadır. Teknik kayıpların asgari seviyeye düşürülmesi, dağıtım şirketlerinin işletilme süresinde tesisata, tekniğe uygun periyodik bakımlarının, varsa kısmi onarımlarının ve yeni yatırımların zamanında yapılmasıyla mümkündür. Bu yönde yapılan tüm harcamalar tüketici tarifelerine yansıtılmaktadır. Kayıp kaçak tüketiminin asgari seviyeye düşürülmesi dağıtım şirketlerinin sorumluluğu altındadır. Elektrik fiyatları kalkınmayı, üretimi, uluslararası rekabeti, vatandaşın temel ihtiyaçlarını doğrudan ilgilendiriyor. Türkiye satın alma paritesine göre G20 ülkeleri arasında elektriği en pahalı kullanan üçüncü ülke konumundadır. 2018-2019 yıllarında elektriğe yüzde 73, doğal gaza yüzde 57 zam yapıldı. Salgın sürecinde olmamıza rağmen 1 Ekim 2020’den geçerli olmak üzere elektrik fiyatlarına maalesef yüzde 5,75 zam yapılmıştır. TMMOB Elektrik Mühendisleri Odasının Temmuz 2019’da yayınladığı rapora göre OECD ülkeleri arasında enerji fiyatlarına en çok zam yapan ülke durumundayız. Aynı raporda, 2003 yılı ile Mayıs 2019 arasında Türkiye’de elektrik faturasındaki artış yüzde 307 olarak gösteriliyor. Değerli milletvekilleri, 2015 yılı sonuna kadar elektrik faturalarını oluşturan bileşenler tüketici faturalarında ayrı ayrı yer almakta ve tüketici hangi hizmete, ne kadar ödeme yaptığını sorgulayabilir durumdaydı. Faturalarda yer alan kayıp kaçak bedeliyle başlayan, devamında sayaç okuma ve diğer hizmet bedellerine yönelik şikayetlerin artması ve söz konusu bedellerin iadesi için yargı yoluna başvuran tüketici sayının artması üzerine EPDK 2015 yılında yaptığı mevzuat düzenlemesiyle; perakende enerji bedeli, perakende hizmet bedelinden oluşan iki bileşenin toplamını enerji bedeli adı altında; dağıtım sistemi kullanım bedeli, iletim sistemi kullanım bedeli, kayıp kaçak bedeli ve sayaç okuma bedelinden oluşan dört bileşeni de dağıtım bedeli adı altında faturalara yansıtmaya başladı. Bu da yeterli gelmemiş olacak ki 2019 Ağustos ayından itibaren enerji ve dağıtım bedelleri tek kalem hâline getirilerek tüketicilerin fatura üzerindeki denetimleri tamamen ortadan kaldıracak torba fatura dönemine geçilmiştir. Vatandaş kullandığı elektrik enerjisi bedeli oluşturan ve 2015 yılı sonuna kadar faturasında görebildiği tüm hizmetler için ödeme yapmakta ancak hangi hizmete ne kadar ödediğini görememektedir. Özellikle kayıp kaçak için tüketiciden tahsil edilen, bedeli vatandaşın dikkatinden kaçırılmak adına sürdürülen uygulama bu hâliyle şeffaflıktan uzak, vatandaşın değil şirketlerin hakkını koruyan bir içerik taşımaktadır. Uygulamanın sonlandırılması, 6446 sayılı Kanun’un amaç maddesinde yer alan şeffaflık ilkesiyle, 6052 sayılı Kanun’a uygun düzenlemenin ivedilikle hayata geçirilmesi gerekmektedir.
Değerli milletvekilleri, son olarak, elektrik faturaları üzerinden alınan TRT payı, sanayi abone grubunda olduğu gibi tüm abone gruplarından kaldırılmalıdır. Belediye tüketim vergisi tüm abone gruplarında yüzde 1 olarak uygulanmalıdır. KDV oranı, mesken abone grubundan tamamen kaldırılmalı, diğer abone grupları için makul bir seviyeye düşürülmelidir. Sözlerime son verirken yüce heyetinize sevgi ve saygılarımla selamlıyorum.
Buyurun Sayın Beştaş.
Bir selamım da cezaevindeki arkadaşlarımıza, yoldaşlarımıza; Sevgili Figen Yüksekdağ’a Kandıra Cezaevinde, sevgili Selahattin Demirtaş’a, Abdullah Zeydan’a, Gülser Yıldırım’a, İdris Baluken’e, Sebahat Tuncel’e, Çağlar Demirel’e, Selçuk Mızraklı’ya, Nazmi Gür’e, Ali Ürküt’e… Daha yüzlerce arkadaşımız rehin olarak tutuluyor. Hepsine Genel Kuruldan saygı ve sevgilerimizi gönderiyoruz, HDP Grubu olarak. (HDP sıralarından alkışlar) Onlarla gurur duyuyoruz, onlar dört duvar arasında rehin olduklarını gayet iyi biliyorlar. Kimin rehini olduklarının da gayet farkındalar. Kimlerin rehin siyasetini neden yürüttüklerini de iktidarlarının bekası için siyasi rekabetten kaçarak yargıyı bir sopa olarak kullanıp kendilerini rehin aldıklarını biliyorlar ve çok iyi çalışıyorlar. Hakikaten kitaplar yazarak, şiirler yazarak, besteler yaparak, yakında senaryolar da yazılacak ülkenin bu tarihi dönemecini gayet iyi anlatıyorlar. Sevgili Figen Yüksekdağ’ın söylediği gibi “O duvarlar yıkılacak, o duvarların arkasındaki arkadaşlarımız özgürleşecek ve bugün burada halkın iradesiyle seçilen, milyonlarca oyla seçilen, bu partinin Eş Genel Başkanlığını yapan, iki defa Cumhurbaşkanı adayı olan, yüzde 10’un üzerinde oy alan Selahattin Demirtaş’a dil uzatanlar da gelip özür dileyecekler. Evet, biz konuşmaların farkındayız, bu kürsüden yapılan konuşmaları dikkatle dinliyoruz. Biz o düzeye düşmek istemiyoruz ama şunu söylüyoruz: O çakal diyenlere de, terörist diyenlere de aynen sözlerini iade ediyoruz, aynen iade ediyoruz. (HDP sıralarından alkışlar) Evet, bu devran dönecek ve bir seher vakti arkadaşlarımızla bunların hesabını hep birlikte halkın oyuyla sandıklarda soracağız ve onları da göndereceğiz, bu da böyle biline.
Aynen cümleleri bu. Ve sonra savcıyı bekledi, istediği savcı gelince gidip teslim oldu ve şimdi kendisine son duruşmada 12 yıl ağır tahrikten istendi, diğer çocuğa 2 abisini, 1 babasını kaybeden çocuğa 150 yıl ceza istendi. Bu mu reform? Adalet bu mu? Bu mu gerçekten? Adalet deniyorsa eğer önce bunların hesabının sorulması gerekiyor. Anne, konuşamayacak kadar ağır bir acı çekiyor, travma yaşıyor. 3 insan kaybetmiş ve şimdi, sadece oğlunun adil bir şekilde yargılanmasını istiyor. İşte, reform dediğiniz Kemal Kurkut ve Şenyaşar ailelerinin acısını görmektir aynı zamanda. Bunları görmeden reform söylemlerinin hiçbir karşılığı yoktur diyorum. Hepinizi selamlıyorum.
Buyurun Sayın İslam.
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Değerli arkadaşlarım, öncelikle Öğretmenler Günü’nü kutluyorum. Tabii, bu kutlama esnasında da 42 bin öğretmenin veya öğretim görevlisinin KHK’lerle atıldığını, işlerine son verildiğini… Sadece bu grup içinde 60’tan fazla intihar vakası yaşandığını ve bu kayıplarla birlikte bütün kayıpları rahmetle anıyorum. Bu arada, genç yaşlarda, belki daha sorumsuz olduğumuz yaşlarda üzdüğümüz öğretmenlerimizden de af ve helallik diliyorum. Bu vesileyle, ben, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonunu bir kez daha ciddiyete davet ediyorum. Bakınız, 2017’de başladı, burada ilk bütçe görüşmesini yaptığımızda “Bir yıllık işimiz var.” dediler ama maalesef bizim söylediğimiz gibi oldu, hâlâ bekleyen en az 16 bin dosya var. Değerli arkadaşlarım, bir başka önemli mesele, bugünlerde çokça tartışılan Anayasa Komisyonu veya bu Anayasa toplantısı meselesi. Bakınız, ben size buradan bir cümle okuyorum, daha o zaman HDP yok iş başında. “Bu, BDP’nin kendi fikridir. 4’üncü siyasi parti oturarak yola çıkmıştır. Çayı geçerken at değiştirmek yanlıştır, oyun oynandıktan sonra kuralını değiştirmek de yanlış olacaktır.” diyor. Kim diyor? Yani BDP’yi masada tutmak istiyor. Anayasa Uzlaşma Komisyonu çalışmasında, 6 Aralık 2013 tarihli zabıtlarda Sayın Faruk Bal bunu söylüyor ve iyi de yapıyor. Çünkü bir anayasanın bir parti, iki parti meselesi olmadığını, bütün siyasi partilerin meselesi olduğunu gayet iyi biliyoruz. Kim var bu Anayasa Komisyonunda? Bakınız, Sayın Cemil Çiçek Başkanlığında bugünkü Meclis Başkanımız Sayın Mustafa Şentop var. MHP’den –henüz İYİ PARTİ yok ortada- Sayın Tunca Toskay, Sayın Oktay Öztürk ve Sayın Faruk Bal var. E, peki, bugünkü istişare, Anayasa istişare toplantılarında sorun ne arkadaşlar? Yani milletvekilleri, siyasiler, sivil toplum kuruluşları bir araya gelip “Bir anayasa nasıl olur?” meselesini tartışmayacak mı? Bu saklanacak bir mesele mi veya gizli gizli yapılacak bir mesele mi?
İnkâr edenlere sormak lazım.
İnkâr edenlere sor.
Daha önemli bir mesele şudur: 4’üncü partimiz, 5’inci partimiz elbette Anayasa çalışmasının içinde olacaktır ve olmalıdır ama Türkiye’nin 3’üncü büyük partisi bu çalışmanın içinde olmadan bir Anayasa çalışması beklenemez; neticede bu, olsa olsa bir tüzük çalışmasına döner. Değerli arkadaşlarım, son zamanlarda önemli bir şey daha oldu, siyasete kazık girdi, kazıklardan bahsedilmeye başlandı. Şimdi “kazık” deyince aklımıza ilk önce, maalesef, Osmanlı’nın yanlış uygulamaları, cezalandırma yöntemleri gelir. Bunun gerisine gittiğinizde, biraz altını eşelediğinizde Kazıklı Voyvoda’yı görürsünüz, aşağı yukarı Fatih Sultan Mehmet döneminde. Biraz daha geriye gittiğinizde Hazreti İsa’yı çarmıha gerenleri, bu tip cezalandırmayı yapanları görürsünüz ama en dibe indiğinizde kazıkların sahibinden bahsedilir. Biliyor musunuz kazıkların sahibini? “Zül evtad” diye geçer kitapta, kazıkların sahibi yani firavun, firavundan bahsedilir. Değerli arkadaşlar, şimdi kazıktan söz açıldı. Kâhtalı ağabeyiniz çıktı, dedi ki “Bunda yanlış bir şey yok. Ben onu tanırım, son derece delikanlı, mert adamdı.” Teşbih hatasız olmaz, af diliyorum: Öküzün gamsızı kasabın bıçağını yalarmış arkadaşlar. İşte, böyle bir manzarayla karşı karşıyayız. Sayın Cumhurbaşkanının, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığının sessizliği manidar ve üzücüdür, AK PARTİ’nin tepkisi de yetersizdir, son derece yetersizdir. Değerli arkadaşlar, sevgili AK PARTİ’liler; ilk seçimde seçimi kaybedeceğiniz aşikâr gibi ama kazıkların sahibiyle anılıp anılmamak gittiğinizde bu şekilde anılmamak gerçekten sizin elinizde. Hepinize saygılarımı sunuyorum efendim, sağ olun.
Şimdi, ikinci bölümde yer alan maddeleri varsa o madde üzerindeki önerge işlemlerini yaptıktan sonra ayrı ayrı oylarınıza sunacağım. 25’inci madde üzerinde 3 önerge vardır. Önergeleri aykırılık sırasına göre işleme alacağım. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Görüşülmekte olan 238 sıra sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin çerçeve 25’inci maddesiyle değiştirilen 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu’nun 1’inci fıkrasının 4 numaralı bendinde yer alan “illerde” ibaresinden sonra gelen “ise” ibaresinin teklif metninden çıkarılmasını arz ve teklif ederiz. Tahsin Tarhan Müzeyyen Şevkin Tacettin Bayır Kadim Durmaz Nurhayat Altaca Kayışoğlu Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu Komisyon önergeye katılıyor mu? SANAYİ, TİCARET, ENERJİ, TABİİ KAYNAKLAR, BİLGİ VE TEKNOLOJİ KOMİSYONU BAŞKANVEKİLİ FAHRİ ÇAKIR (Düzce) – Katılamıyoruz Sayın Başkanım. Önerge hakkında konuşmak isteyen Bursa Milletvekili Nurhayat Altaca Kayışoğlu. Buyurun Sayın Kayışoğlu.
Evet, bugün Öğretmenler Günü. Başta Başöğretmenimiz Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere bütün öğretmenlerimizin günlerini kutluyorum ve diliyorum ki en kısa zamanda sosyal haklarına kavuşsunlar, işsiz kalmasınlar, atanabilsinler ve geçen haftalarda şahit olduğum gibi böyle yetişmiş güçler tarımda çalışmak durumunda kalmasın. Evet, üzerinde konuştuğum madde 25’inci madde, Elektrik Piyasası Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklikle İlgili bu teklifin 25’inci maddesi. Bir tanım değişikliği içeriyor sadece, kurumun isminin değişmesinden dolayı. O yüzden üzerinde çok da bir şey yok ama yarın 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddetle Uluslararası Mücadele Günü. Bu vesileyle bu konuya tekrar değinmek istiyorum. Evet, yarın Aile Bakanlığından bir plan daha açıklamasını bekliyoruz. Niye bekliyoruz? Çünkü her sene yapılan şey sadece plan açıklamaktan ibaret. Geçen seneye baktığımızda, haberleri şöyle bir taradım: Bir koordinasyon planı açıklanmış, kurumlar toplanılmış, efendim, “Kadına yönelik şiddetle nasıl mücadele edeceğiz, nasıl farkındalık oluşturacağız?” diye bir açıklama yapılmış ama o günden bugüne baktığımızda bir aşama kaydetmemiş olduğumuzu görüyoruz. Bir de uygulamalara baktığımızda bu açıklanan eylem planlarının, strateji planlarının tam tersi uygulamalar yapıldığını görüyoruz. Değerli arkadaşlar, şöyle baktım, Aile Bakanlığı 2012 yılında Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Ulusal Eylem Planı çıkarmış, daha sonra bu beş yıllık planın süresi dolunca -bu kalın bir şey ama ben kâğıt tasarrufu olsun diye başlığını, birkaç önemli sayfasını çıkardım- 2016-2020 yılı arası için yine bir Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Ulusal Eylem Planı çıkarmış. Herhâlde bunun da süresi doldu bugün itibarıyla. Muhtemelen bugün yarın bir tane daha eylem planı açıklanır ama bu eylem planlarına bakıyoruz, ne diyor? Önce diyor ki: “Toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamak için bir zihniyet dönüşümü gerçekleştirmek gerekiyor.” Genelde o planlar böyle başlıyor, peki bu zihniyet dönüşümü gerçekleştiriliyor mu? Hayır, gerçekleştirilmiyor. Neden gerçekleştirilmiyor? Müfredata bakıyorsunuz, toplumsal cinsiyet eşitliği eğitimin her aşamasında müfredattan çıkarılıyor. Eğitim broşürlerindeki, kitaplarındaki görsellere bakıyorsunuz, orada toplumsal cinsiyet eşitliğinin tam tersine, çocukların bilinçaltına toplumsal roller yükleyen resimler kullanılıyor. Ne yapılıyor? Mesela kadın, efendim, çay servisi yaparken, ev işi yaparken resmediliyor veya güya bazı kurumlardan destek alınıyor bu koordinasyon planları çerçevesinde. Onlara bakıyorsunuz, işte Diyanetin en son yayınladığı videoda olduğu gibi kadına bir rol biçiliyor ve bu toplumsal rolle farkındalık oluşturmanın tam tersine, toplumsal cinsiyet eşitliği sağlamanın tersine geri adımlar atılıyor ve bakıyoruz maalesef ülkemiz -üzülüyoruz, bundan hepimiz üzülüyoruz- Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Endeksi’nde geçen yıl 153 ülke arasında 130’uncu olmuş değerli arkadaşlar. Bu, koskoca Türkiye Cumhuriyeti’ne yakışmaz, bu, hakikaten yakışmaz. Bununla ilgili her sene de bu endekslerde geriye gittiğimizi görüyoruz. Son üç yıla baktığımızda, kadına yönelik şiddetin, cinayetin arttığını görüyoruz. Aslında, 2007’den itibaren çıkardım, çok ciddi oranlarda artış var. Örnek vereyim: 2008’de 80, 2009’da 109, 2010’da 180, 2011’de 121, 2012’de 201 diye gidiyor, 2018’de 440, 2019’da 474 kadın cinayete kurban gidiyor. Peki, bunu nasıl değiştireceğiz? Bunu biliyoruz, işte bu strateji planlarını, eylem planlarını açıklıyorsunuz ya bunların içinde yazılanları hayata geçirirseniz, İstanbul Sözleşmesi’ni eğer tartışmaya açmazsanız, orada taahhüt ettiğiniz, gurur duyduğunuz o maddeleri hayata geçirirseniz ve o kanunları buraya getirirseniz, koordinasyonu gerçekten kurumlar arasında kurarsanız işte o zaman kadına yönelik şiddetle gerçek anlamda mücadele ettiğinizi ve kadın cinayetlerinin azalacağını görürüz. Yapılan araştırmalar şunu gösteriyor: Eğer bu söylenenler hayata geçirilse dahi gerçek anlamda toplumsal cinsiyet eşitliğinin gerçekleşmesi için bir yüzyıla ihtiyaç var. Bu yüzyılı kısaltabiliriz değerli arkadaşlar, yeter ki bu konuda irade gösterelim diyorum. Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Görüşülmekte olan 238 sıra sayılı Kanun Teklifi’nin 25’inci maddesinde geçen “şekilde” ibaresinin “biçimde” olarak değiştirilmesini arz ve teklif ederiz. Zeynel Özen Filiz Kerestecioğlu Demir Erdal Aydemir Züleyha Gülüm Murat Çepni Murat Sarısaç Komisyon önergeye katılıyor mu? SANAYİ, TİCARET, ENERJİ, TABİİ KAYNAKLAR, BİLGİ VE TEKNOLOJİ KOMİSYONU BAŞKAN VEKİLİ FAHRİ ÇAKIR (Düzce) – Katılamıyoruz Sayın Başkan. Önerge hakkında konuşmak isteyen Ankara Milletvekili Filiz Kerestecioğlu. Buyurun, Sayın Kerestecioğlu.
Pandeminin ilk döneminde dahi şiddetin azaldığı iddia edildi. Neymiş? Gelen başvurular azalmış. Keşke azalsa fakat hakikat bu değil. Yani, şu pandemi döneminde kurumlar doğru düzgün çalışmamışken, kadınlar şiddet uygulayanla aynı evin içindeyken, bazısı internete ve telefona dahi erişemezken bir kez bile “Bu kadınlar başvuru yapabiliyor mu acaba?” diye düşünmediniz. Bir kez bile kadınların gerçekten ne yaşayacağını düşünüp, bir nebze empati yapıp “Neye ihtiyacı var?” diye sormadınız. Kadın örgütleri onlarca rapor yayınladı, açıklama yaptı. Bir tanesi bile karşılık bulmaz mı Allah için? Pandemide şiddet konusunda bir tane kamu spotu yapılıp da televizyonlarda yayınlanmaz mı arkadaşlar? Bu dahi yapılmadı. Şimdi bir de kalkmış İçişleri Bakanı: “Nereden çıktı bu kadına şiddet, kadın cinayeti? Erkeklere sesleniyorum: Kendinize gelin.” diyor. Şimdi, erkek şiddetini maçolukla, azarla, erkeklik taslayarak mı çözeceksiniz? Buradan o erkek bakanlara sesleniyorum: Elinizdeki o erkekliği yavaşça yere bırakın ve erkek şiddetine karşı: “...” (x) “İstanbul Sözleşmesi yaşatır.” deyin. Yani bilinmeyen bir dilde konuşmadım, Kürtçe “İstanbul Sözleşmesi yaşatır.” dedim. Muğla’da cinsel saldırıya uğrayan bir kadının durumuyla ilgili günlerdir Adalet Bakan Yardımcısı ile Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanına ulaşmaya çalışıyorum. Gerçekten cuma gününden beri telefon açtım ve danışmanlarım acil bir şey olduğunu ifade etti. Orada bir fuhuş çetesi var, kadınları seks işçiliğine zorlayan… Pardon “fuhuş” diye benim de ağzımdan çıktı, doğru bir laf olduğunu düşünmüyorum. Kadınları seks işçiliğine zorlayan bir çete var dedim, bir kadının ölme ihtimali olabilirdi. Neden dönmüyorsunuz ya? Ankara Milletvekili sizi arıyor “acil” diyerek bir haber bırakıyor; neden dönmüyorsunuz? Yani bu kadar mı saflaştık? Bir kadın ölebilir diyorum, acil bir şey var diyorum; bilmiyorum anlamak gerçekten de zor. Bu nedenle de bu durumda kadınlar, sadece kadınlara güveniyorlar, kadın örgütlerine güveniyorlar haklı olarak. Evet, değerli arkadaşlar, konumuz enerji ve çevreydi. Dokuz yıl önce Artvin Hopa’da o dönem Başbakan olan Erdoğan’ı protesto etmek üzere basın açıklaması yapmak isteyen yurttaşlar korkunç bir polis saldırısına uğramıştı. O gün gaz kapsüllerinin silah gibi hedef alınarak kullanılması sonucunda çok sayıda insan yaralandı ve saatlerce süren yoğun kimyasal gaz saldırısı nedeniyle Metin Lokumcu adındaki emekli öğretmen hayatını yitirdi. O protestonun bir nedeni de Karadeniz’in tüm derelerine göz diken HES projeleriydi. O gün Metin Lokumcu’ya kulak vermediniz ve hem onu hem Karadeniz’in derelerini hem de doğasını maalesef öldürdünüz. 2012’de ölümün gaz saldırısı sonucu gerçekleştiği adli tıp raporu dâhil birçok raporla ortaya konuldu, sekiz yıl boyunca dava açılmadı, bağımsız yargınız sekiz yıl boyunca dava açmadı. Şimdi, 2020’de ancak açılan davada 13 polis sanık durumunda ama aslında -kaç polisin gaz kullandığı- en temel bilgiler dahi mahkemeden gizlenebiliyor. Esas olarak da talimatı verenler hiçbir zaman yargılanmıyorlar, idari olarak sorumluluk almıyorlar. Hâlbuki idarenin önleme yükümlülüğü vardır, bunu hukukçu arkadaşlarımız bilir. Ben burada adalet aramaktan, dokuz yıl boyunca vazgeçmeyen avukatlara ve kamuoyuna teşekkür etmek istiyorum. Sayın Başkan, müsaade ederseniz.
Gerçekten çok abes bulduğum bir haberi de paylaşarak bitirmek istiyorum: Cezaevine yayılan salgını anlatan tutukluya disiplin cezası. Cezaevinde coronavirüse yakalanıp yaşananları ailesi aracılığıyla basına anlatan Ferhat Demirbaş hakkında disiplin soruşturması açılıp bir ay süreli açık ve kapalı görüş cezası verildi. Tutuklu bulunduğu Kayseri Bünyan Kapalı Cezaevinde coronavirüse yakalanan Demirbaş’ın salgının giderek tüm cezaevine yayıldığını anlattığı ailesi, ulaştığı Mezopotamya Ajansı ve HDP Kocaeli Milletvekili Gergerlioğlu’na cezaevindeki durumu aktardı. Bu nedenle de panik yaratabilecek biçimde söz söylemek, davranışta bulunmak nedeniyle Demirbaş hakkında soruşturma başlatıldı. Yani corona oluyorsun “Oldum.” diyorsun, dediğin için ceza alıyorsun. Bu vesileyle başta Selahattin Demirtaş ve Figen Yüksekdağ olmak üzere tüm arkadaşlarımı selamlıyorum. Devranın yanı sıra yıkılacak duvarları da tavsiye ediyorum, insanlığı öğretiyor. Saygılar sunuyorum.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Görüşülmekte olan Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin 25’inci maddesinde yer alan "değiştirilmiştir” ibaresinin "yeniden düzenlenmiştir” ibaresiyle değiştirilmesini arz ve teklif ederim. Behiç Çelik Dursun Müsavat Dervişoğlu Fahrettin Yokuş Enez Kaplan Ümit Beyaz Mehmet Metanet Çulhaoğlu Komisyon önergeye katılıyor mu? SANAYİ, TİCARET, ENERJİ, TABİİ KAYNAKLAR, BİLGİ VE TEKNOLOJİ KOMİSYONU SÖZCÜSÜ FAHRİ ÇAKIR (Düzce) – Katılamıyoruz Sayın Başkan. Önerge hakkında konuşmak isteyen İstanbul Milletvekili Ümit Beyaz.
Değerli milletvekilleri, son dönemde sıkça karşılaştığımız ve Anayasa’da öngörülen yasa yapma sürecini devre dışı bırakarak bir yasama kurnazlığına dönüşen yeni bir torba yasayla karşı karşıyayız. Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemine geçmemiz hâlinde Parlamentonun daha güçlü olacağını, kuvvetler ayrılığının daha belirgin olacağını, yasaların milletvekilleri tarafından yapılacağını söylemiştiniz, oysa şimdi yasama faaliyetlerinin torba yasalarla düzenlediği bir süreci yaşıyoruz. Yine bir torba kanunla çok sayıda farklı konuyu da düzenlemeyi amaçlıyorsunuz. Şirketlerin temsilcilerini dinleyip onlar lehine bir yasa hazırlamış ve önümüze getirmişsiniz; getirdiğiniz değişikliklerde milletin lehine tek bir madde yok. Bu değişiklikle elektrik şirketleri altyapıya yatırım yapacak mı? Hayır. Bu değişiklikle vatandaşlarımız elektriği ucuza kullanacak mı? Hayır. Değerli arkadaşlar, bu yasa değişikliğini hazırlarken ilgili kurumlar ve çevreci kuruluşlarla görüşmediğinize, değişikliği maden şirketlerinin önerileriyle hazırladığınıza inanıyoruz hatta “Ne yapsak da bu maden şirketlerinin doğamızı talan etmelerini kolaylaştırsak?” diye düşündüğünüz kanısına varıyoruz. Bakın kimleri çağırmışsınız toplantılara? Enerji Bakanlığı, EPDK, BOTAŞ, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü, Türkiye Kömür İşletmeleri, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Kamu İhale Kurumu, Gelir İdaresi Başkanlığı, Orman Genel Müdürlüğü; hepsi kamu kuruluşu. Bir de kimler var? TOBB, MÜSİAD, TÜSİAD, ASKON, YASED, Rüzgar Enerjisi Birliği, Jeotermal Elektrik Santral Yatırımcıları Birliği, Elektrik Üreticileri Derneği, Madenciler Derneği, Güneş Enerjisi Yatırımcıları Derneği, Türkiye Doğal Gaz Dağıtıcıları Birliği Derneği; hani çevreci kuruluşlar, hani meslek odaları? Apaçık, sermayenin ihtiyacına göre yasa tanzim etmişsiniz. Keşke yabancı sermaye taraftarı olduğunuzu bu kadar belli etmeseydiniz. Bütün Türkiye bilsin ki bu yasa değişikliğinde Türk milletinin menfaati yoktur. Bu değişiklik gerekçesinde, belirttiğiniz gibi açıkça maden şirketlerinin ihtiyaçlarını karşılayan ve bu şirketlerin işlerini kolaylaştırma amacı güden bir değişikliktir. Oysa bugüne kadar maden şirketlerine sayısız kıyaklar yaptınız. KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti, kurumlar ve gelirler vergisinden indirimler, hazine arsalarına yatırım alanı tahsisi, düşük faizlerle kredi desteği. Bu kıyaklar maden şirketlerinin gözünü doyurmadı mı? Devletin kontrol mekanizmasını “bürokratik engel” tanımlamasıyla kaldırıyorsunuz, maden işçilerine grevi yasaklıyorsunuz, maden şirketlerine de kolaylık sağlıyorsunuz. Vatandaşa vergide, doğalgazda, elektrikte sağlamadığınız kolaylıkları maden ve enerji şirketlerine sağlıyorsunuz çünkü işçiden, memurdan, işsizden, öğrenciden, sağlıkçıdan, öğretmeden, milletten yana değil, sermayeden yanasınız da ondan. Bu vatan üzerinde yaşayanların sağlığı ve güvenliği için değil, yabacı sermayenin güvenliği ve çıkar için varsınız da ondan. Yaptığınız bu yasa değişikliğiyle yabancı maden şirketleri yeraltı zenginliklerini daha rahat yağmalayacak; ormanlarımızı, derelerimizi daha kolay kurutacak, daha çok talan edecekler, daha çok kâr elde edecekler. Değerli milletvekilleri, eğer bu teklif yasalaşırsa doğal zenginliklerimizin yağmalanmasının önünü daha da açacaksınız. Orman alanlarında, tarım ve mera alanlarında bölgenin yüzeysel ve yeraltı su kaynaklarında, sulak alanlarda tahribatlar yaşanacak. Maden ve enerji sahasında faaliyetler gösteren küçük ölçekli şirketlerimiz yok edilecek ve yeni tekeller oluşturulacaktır. Hepinize saygılar sunuyorum.
25’inci maddeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Madde kabul edilmiştir. 26’ncı madde üzerinde üç önerge vardır, önergeleri aykırılık sırasına göre işleme alacağım, okutuyorum: Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Görüşülmekte olan 238 sıra sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin çerçeve 26’ncı maddesinin aşağıdaki şekilde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz. “MADDE 26- 5686 sayılı Kanunda yer alan tüm ‘MİGEM’ ifadeleri ‘MAPEG’ şeklinde değiştirilmiştir.” Tahsin Tarhan Müzeyyen Şevkin Tacettin Bayır Kadim Durmaz Ensar Aytekin Çetin Osman Budak Komisyon önergeye katılıyor mu? SANAYİ, TİCARET, ENERJİ, TABİİ KAYNAKLAR, BİLGİ VE TEKNOLOJİ KOMİSYONU BAŞKAN VEKİLİ FAHRİ ÇAKIR (Düzce) – Katılamıyoruz Sayın Başkanım. Önerge hakkında konuşmak isteyen, Balıkesir Milletvekili Ensar Aytekin. Buyurun Sayın Aytekin.
Öncelikle -bugün 24 Kasım Öğretmenler Günü- atanmış, atanmamış, atanmayı bekleyen tüm öğretmenlerimizin Öğretmenler Günü’nü kutlayarak başlamak istiyorum. Değerli milletvekilleri, kanunların genelliği ilkesi kişiye, kuruma, toplumun belirli bir grubunun çıkarlarına değil, kamunun tamamına yönelik yasa yapılmasını ifade eder ancak bugün görüştüğümüz yasa tam da kanunların genelliği ilkesinden sıyrılarak maden şirketlerinin, doğayı talan etmeyi kafasına takıp AKP’yi bunun için paravan yapanların istediği bir yasadır. Bu yasa, Alamos Golda Kaz Dağları’nı, beşli çeteye HES’ler üzerinden Karadeniz’i, jeotermaller üzerinden Ege’yi şirketlere peşkeş çekmek için getirilmiş bir yasadır. Değerli milletvekilleri “çevre” sözcüğü AKP için rant dışında hiçbir anlam ifade etmeyen; yeşili görünce kesip konut, suyu görünce holdinglere verip baraj yaptırmayı düşündüren bir sözcük. Ormanlarımız bir otel arazisi ölçüsünde yanarken sarayları götürüp doğanın ta orta yerine konduran zihniyetin getirdiği bu teklif, yıllardır korudukları şirketlere yeni imtiyazlar tanıyor. Bu teklif, bir yönüyle maden arayan şirketlere dağlarımızı ve coğrafyamızı teslim ederken bir yönüyle de sözde enerji verimliliği sağlamak adına ülke kaynaklarını erozyona uğratan bir tekliftir. Değerli milletvekilleri, bakın, 47 maddelik bir teklif bu ve maddeler arasında KDV düzenlemesi de var. Çocuk mamasından KDV alıyorlar ama dağıtım şirketlerine gelince KDV’den koruyucu düzenleme yapıyorlar. Çiftçilerimiz üretimin bel kemiğidir. Çiftçiye “Elektrik faturasını yatırmazsan tarımsal desteğine el koyarım.” diyenler, bu teklifte maden şirketlerine Bakan onayıyla “Borcu yoktur.” yazısı getirmeyi şart olmaktan çıkartıyorlar. Bu yasa yurttaşa karşı maden şirketlerinin çıkarlarını koruyan bir yasa olarak karşımızda duruyor. AKP’nin yarattığı tahribat, seçim bölgem olan Balıkesir’de de net bir şekilde görülebiliyor ki bu yasa yine Balıkesir’i ciddi şekilde etkileyecektir. Şehrin kuzeyinde Bandırma-Erdek arasını RES’lerle, gübre fabrikası BAĞFAŞ’IN kükürtlü dumanıyla, ağır metal OSB’siyle; şehrin merkezini yoksullukla; şehrin güneyindeki Edremit Körfezi’ni ise JES,RES,HES’lerle; Kaz Dağları’nı ve Madra Dağları’nı ise maden şirketleriyle delik deşik ettiler. Balya ilçesinden örnek verelim: Türkiye’nin en küçük ilçelerinden birisi Balya ama ilçenin her yanını maden arayacağız diye köstebek yuvasına çevirdiler. Geçtiğimiz bir ay içerisinde maden şirketinin yarattığı tahribatı yerinde gözlemledik. Atıklar dere yatağını değiştirmiş, yakında çökme riski var. Bu şirketler, bu pervasızlığı AKP iktidarına sırtını dayamakta buluyor. Uçakla üzerinden geçilen Kaz Dağları’nda görülen o kel tepeler AKP’nin kimlere doğru yürüdüğünün göstergesidir. Maden şirketlerini kapıda karşılayanlar, madenleri çıkaran işçileriyse Jandarmayla, polisle, copla, kalkanla karşılıyor. AKP’nin iktidar ortaklarıyla yürüdüğü yol, doğayı ve çevreyi talan eden, vatandaşa gelince yokluk, şirketlere ve kendilerine gelince servet vadeden yoldur. “Şirketler gelsin de nasıl gelirse gelsin.” diye her tarafı talan eden bu anlayışın Türkiye’ye vereceği bir şey yoktur. Bu yasaya “evet” demek bize göre çevreye ve gelecek nesillere ihanet demektir. Bu düşüncelerle Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Görüşülmekte olan 238 sıra sayılı Kanun Teklifi’nin 26’ncı maddesinde geçen “yer alan” ibarelerinin “bulunan” olarak değiştirilmesini arz ve teklif ederiz. Zeynel Özen Musa Piroğlu Züleyha Gülüm Erdal Aydemir Murat Sarısaç Murat Çepni Komisyon önergeye katılıyor mu? SANAYİ, TİCARET, ENERJİ, TABİİ KAYNAKLAR, BİLGİ VE TEKNOLOJİ KOMİSYONU BAŞKAN VEKİLİ FAHRİ ÇAKIR (Düzce) - Katılamıyoruz Sayın Başkan. Önerge hakkında konuşmak isteyen, İstanbul Milletvekili Musa Piroğlu. Buyurun Sayın Piroğlu.
Dün ve daha önceki günlerde, aslında bu vakaların sayısına ilişkin İstanbul’da ilginç açıklamalar oldu. İzmir’de Ege Üniversitesi Hastanesi bütün servislerini kapattı ve kendisini salgın hastanesine çevirdi, İzmir 9 Eylül Üniversitesi Hastanesi acil hariç bütün ameliyatlarını iptal etti ve İstanbul’da Cerrahpaşa Üniversitesi ameliyat koridorunu pandemi servisine çevirdi ve dekanın çağrısı şu: “Umarım yatağımız yeter.” ve söylediği de şu: “Yatak sayısı doldu.” ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanı çıkıp bir açıklama yaptı, 23 Kasımda dedi ki: “Ölenlerin 250’si salgın nedeniyle öldü.” Aynı gün Sağlık Bakanı Türkiye çapında 139’u açıkladı. 22 Kasımda İBB Mezarlıklar Dairesi: “Salgından 186 kişi öldü.” dedi; Sağlık Bakanı: “Ülke çapında 139.” dedi. Ve dün sadece İstanbul’da Covid’den ölen 201 kişi var; Sağlık Bakanı: ”Ülke çapında 153.” dedi. Bu Sağlık Bakanını aslında takdir etmek lazım çünkü şöyle bir özelliği de var. Halkı kandırıyor sonra çıkıyor: “Yaptım ama niye yaptım, bir sorun.” diyerek kendi yalanını söylüyor. “Vatanın iyiliği için ben size gerçekleri söylemedim.” diyor. Bununla yetinmiyor, 9 liralık kiti 60 liraya alıyor. “Ama idare edeceğiz, bunu çözeceğiz.” diyor. Bununla da yetinmiyor “Hastaneler, özel hastaneler 250 lirayı aşmayacak.” diyor, kendi hastanesinin faturaları geliyor. “Ya, bundan sonra olmayacak.” diyor. Bu rakamlar ve bu açıklamalardan sonra Sağlık Bakanına bir tek şey düşüyor, istifa etmeli.
Hakkını aramak için, işten çıkarılmalarını protesto için yürüyüş yapmaya kalktılar ve polis bütün gaddarlığıyla, bütün hırçınlığıyla -hani Grup Başkan Vekiliniz diyor ya “Anlam veremiyorum.” diye o anlam verilmeyen hırçınlığıyla- 99 işçiyi döverek gözaltına aldı. Peki, ne oldu? Bütün fabrikalar ayağa kalktı, bütün metal fabrikalarında direniş başladı. İşçiler bırakılacak, o işçiler hakkını da alacak. Ben, buradan halka bir kere daha sesleniyorum, bu Meclisten umut beklemek yerine ölümü ve yoksulluğu beklemek yerine maden işçisinin yaptığını yapın, metal işçisinin yaptığını yapın. Birleşerek, direnerek, öfkelenerek ayağa kalkın. Bu iktidar yıkılmadan, bu iktidar süpürülmeden yoksulun hakkını alma şansı yok. Süpürmek için güçleri birleştirmek, ayağa kalkmak ve direnmek zorundayız.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Görüşülmekte olan Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin 26’ncı maddesinde yer alan “değiştirilmiştir” ibaresinin “yeniden düzenlenmiştir” ibaresiyle değiştirilmesini arz ve teklif ederim. Dursun Müsavat Dervişoğlu Behiç Çelik Enez Kaplan Mehmet Metanet Çulhaoğlu Hasan Subaşı Fahrettin Yokuş Komisyon önergeye katılıyor mu? SANAYİ, TİCARET, ENERJİ, TABİİ KAYNAKLAR, BİLGİ VE TEKNOLOJİ KOMİSYONU BAŞKANVEKİLİ FAHRİ ÇAKIR (Düzce) – Katılamıyoruz Sayın Başkan? Önerge hakkında konuşmak isteyen Antalya Milletvekili Hasan Subaşı. Buyurun Sayın Subaşı.
24 Kasım münasebetiyle öğretmenlerimizin Öğretmenler Günün kutluyorum. Ebediyete intikal edenleri de rahmet ve şükranla anıyorum. Bizleri bağışlasınlar maalesef öğretmenlerimizin sorunlarını hâlâ çözebilmiş değiliz ama günlerini de bütün kalbi duygularımızla kutluyoruz. 238 sıra sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin 26’ncı maddesiyle ilgili partim adına söz aldım. Ben bu torba yasalarla -çok eleştirildi ama- nereye varılmak istenildiğini anlamış değilim, bu acele niyedir, neden hiç özen göstermeden yasa hazırlanır. Maalesef bunun zararını hepimiz çekiyoruz. Kamu çıkarı gözetilmeden hazırlanan yasalar bu yasada görüldüğü gibi enerji ve maden şirketlerinin çıkarı gözetilerek yapılmıştır. Hadi o yapılırken en azından çevreye zarar vermemesi için gerekli denetim ve önlemler alınmalıydı ama maalesef o konuda da hiçbir tedbir alınmamıştır. Elektrik Piyasası Kanunu yedi yılda 9 kez değişti, Yenilenebilir Enerji Kanunu on beş yılda 5 kez değişti, Maden Kanunu son on sekiz yılda 21 kez değişti. Benim aklıma 1930 tarihli, 1580 sayılı yasa geldi, neredeyse Türkiye’de hiç değişmeden o belediye kanunu, 60 yıl idare etmişti. Onun gibi askerlik yasası ve birçok yasa Türkiye’de on yıllarca hükmünü ifa etmiştir. Ama, bu Hükûmetin hazırladığı yasalara bakıyoruz, her yıl yeni değişiklik teklifleri geliyor ki bu hazırlanan yasada da çevre değerleri hiç nazara alınmadan yapılan bu yasada yine önümüzdeki yıllarda sık sık değiştirme gayretinde olacağız. Çevre, enerji ve adalet en önemli konularımızdan ama bunlarla ilgili her yıl yasa hazırlıyoruz, Meclisin gündemine getiriyoruz ve hiç sonuç alınmadan, değişiklik yapılamadan bu yasalar özensizce çıkarılıyor ve sürekli değişikliğe tabi oluyor. Enerjide, özelleştirmek tercih edilmiş ama özelleştirmenin burada amacı üretimi artırmak, daha ucuz enerji üretmek ve enerjinin alt yapısını muhkem hâle getirmektir, bundan amaç bu olmalıdır. Ben, soruyorum sizlere hanginizin şehrinde enerji alt yapısı düne nazaran daha iyidir? Şunu söyleyebilirim ki düne nazaran çok daha kötüdür. Çünkü, özelleştirilen firmalar, sadece tahsilatı ön plana çıkarmış, kaçak enerji bedellerini bile alamadığı gibi altyapı konusunda da gerekli yatırımları yapamadığı için, maalesef, gelecekte kentlerimiz için çok ciddi riskler oluşmuştur. Özel sektör yatırımlarını teşvik edebiliriz fakat kamunun denetimi olmadan özel sektör yatırımlarına girmek büyük risk arz eder. Öncelikle bu tür ihalelerin şartnamelerinde en önemli konu denetim olmalıdır. Ben soruyorum sizlere: 110 bin maden ruhsatı verildi, siz, hangi maden ocağının işi bittikten sonra rehabilitasyon yapıldığını gördünüz? Ben şahsen -Antalya’da binin üzerinde ruhsat verildi, bir o kadar da ruhsatsız çalışan var, ormanlarımız çiçek bozuğu gibi perişan durumdadır ama- bir tek rehabilite eden merkez görmedim. Tokat Erbaa’da 20 bin dönüm tarım alanı siyanürlü altın arama faaliyetinde.
Köylüler ayaklanmış durumda hem çevresini hem hayvancılığını hem insan sağlığını korumak adına ama cevap bulamadıkları gibi… Yine Bilecik Bozüyük’te Muratdere ormanları neredeyse talan edilmekte, 36 bin ağaç -yine bakır madeni için- yok edilmek üzere. Burada da su kaynakları olduğu için büyük kirlilik riski var. Şehrimiz Antalya’da Korkuteli’de kömür ocağı, Dereköy’de kömür ocağı faaliyeti son gaz gidiyor ve köylülerin ayaklanmasına rağmen “Siz neden ayaklandınız, ne istiyorsunuz?” diyen yok. Maalesef yine Finike’de, İbradı’da, Elmalı’da ve Antalya’nın neredeyse millî park sınırlarında bu hoyratça verilen maden ocakları ormanlarımızı büyük ölçüde tahrip etmiştir. Bu uğurda katliamlar yapıldı, birçok kişi cezaevine girdi, Dur Dağı’ndaki Aleviler…
Vermiyorum Sayın Subaşı.
Peki. Saygılar sunuyorum efendim.
26’ncı maddeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Madde kabul edilmiştir. 27’nci madde üzerinde 4 adet önerge vardır, önergeleri aykırılık sırasına göre işleme alacağım. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Görüşülmekte olan 238 sıra sayılı Kanun Teklifi’nin 27’nci maddesinin metinden çıkarılmasını arz ve teklif ederiz. Kemal Peköz Zeynel Özen Erdal Aydemir Züleyha Gülüm Murat Çepni Murat Sarısaç Komisyon önergeye katılıyor mu? SANAYİ, TİCARET, ENERJİ, TABİİ KAYNAKLAR, BİLGİ VE TEKNOLOJİ KOMİSYONU BAŞKAN VEKİLİ FAHRİ ÇAKIR (Düzce) – Katılamıyoruz Sayın Başkanım. Önerge hakkında konuşmak isteyen Adana Milletvekili Kemal Peköz. Buyurun Sayın Peköz.
Madde üzerinde konuşmama başlamadan önce, biraz önce bir “tweet” gördüm, ondan söz etmek istiyorum. Ermenekli maden işçisi İbrahim, kendisi polis tarafından yere yatırılmış, ensesinden de bir başka polis kendisini çekiştirip götürmeye çalışıyor. Beyler, efendiler; namusuyla çalışan, sadece emeklerinin karşılığını isteyen insanlara bu eziyeti yapmayın. Her yaptığınız eziyet kuyunuzu kazmaya devam edecek ama size tavsiyem olsun ki daha fazla derin kazmayın bu kuyuyu, bu kuyuyu daha çok derinleştirdiğinizde, nedamet duyduğunuz zaman bu kuyudan çıkmanız çok mümkün olmayacak. Değerli milletvekilleri, önce, yasa teklifinin tamamı hakkında birkaç söz söylemek istiyorum. Yasa teklifi, 8 kanunda değişiklik meydana getiriyor ve her zaman olduğu gibi yine AKP’nin neoliberal yaklaşımlarını yansıtan, halk yararını asla gözetmeyen, enerjinin sorunlarını çözmek yerine tamamen sermaye transferiyle ilgilenen bir teklif. 27’nci maddeyle de idarenin yüzde 1 payının nasıl hesaplanacağı değerlendiriliyor. Bu yüzde 1 payın hesaplanmasının sonunda kaynağın bulunduğu yerlere yüzde 20’si geri kalanı ise genel bütçeye aktarılmaya çalışılacak. Oysaki tersinin olması lazım, yerelde bunu teşvik etmek, o yereldeki insanların zararlarını en azından bir miktar azaltmak için tam tersinin olması lazım ve bunun yüzde 80’inin yerele aktarılması, gerekiyorsa yüzde 20’sinin genel bütçeye aktarılması gerekir. Ayrıca hesap yapılırken metreküp fiyatı olarak 3 lira hesaplanıyor, oysaki burada metreküp hesabı değil ısının derecesine ve gücüne göre bir hesap yapılması gerekirdi. Aslında ülkenin jeotermal kaynaklarının genellikle orta entalpiyi sağlar olması ve jeotermal akışkanların doğrudan kullanımının hem kaynağın bulunduğu yöre halkına katkısının yüksek olması ve hem de jeotermal kaynağın veriminin daha yüksek olması nedeniyle çok yararlı şeyler meydana getirilebilir. Ancak idare payı ödemesiyle jeotermal kaynağın doğrudan kullanımının desteklenmesi bir yana tamamen önünün kesilmesi söz konusudur. Değerli arkadaşlar, jeotermal enerji başka ülkelerde de kullanılıyor, şimdi siz öyle diyeceksiniz işte “Orada da var.” diyeceksiniz. Evet, başka ülkelerde de kullanılıyor, özellikle kuzey ülkelerinde ve İzlanda’da yoğun olarak kullanılıyor ve burada kullanılırken halk yararı daha çok dikkate alınıp onlarla ilgili çalışmalar yürütülüyor. Şimdi, bu ülkelerde tamamen kapalı sistemler kullanılıyor, sondajlar özel koruma teknolojileriyle yapılıyor ve bu ülkelerde kullanımdan sonra soğumuş olan kaynak suyu yine aynı şekilde kaynağın çıkartıldığı yerin koduna tekrar geri veriliyor, oysaki Türkiye’de yine bu da söz konusu değil. Alınan önlemlerle ve geliştirilmiş teknolojilerle insan sağlığı ve çevre açısından riskler en aza indirilmiş durumda başka ülkelerde, bizde ise bu ilkelere uyulmuyor. JES santrallerinin şirketleri bu maliyetleri işlem yapmak için pahalı bulduklarından gece ve kimsenin görmediği zaman karanlıkta başka derelere ve çevreye bu drenajı yapmaktadırlar. Aydın ilinden geçmişseniz görmüşsünüzdür, ne meyve bahçelerinin görüntüsü meyve bahçesi ne de temiz hava kokusu söz konusu; kokudan geçilmiyor, son derece kötü bir görüntüyle karşı karşıya kalmış oluyoruz. Oysaki verimli kullanılmış olsa, kurallarına göre kullanılmış olsa elbette ki jeotermal enerji faydalı olacaktır ve insanlar bundan yararlanacaktır. Türkiye’de 48 tane jeotermal enerji santrali var, bunların 28 tanesi Aydın ili içerisinde. Yine 25 kadar da hazırlığı yapılan, çalışmaları yapılan santral var; yine bunlar da bu bölgede. Oysaki Aydın ili aynı zamanda tarımıyla, meyveciliğiyle son derece önemli bir bölgemiz; ihraç ürünleriyle de ayrıca getirisi olan bir bölgemiz ama jeotermalin kötü kullanılmış olması, gerekli teknolojilerin kullanılmamış olması ve çevre etkilerinin değerlendirilmemiş olması nedeniyle son derece kötü bir konuma ve duruma gelmiş durumda. Bundan bir an önce vazgeçilmesi gerekiyor.
Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği geçen yıl bir rapor yayınladı. Bu raporda mevcut jeotermal santral, kuyu ve üretim hatlarının bilimsel ve teknik gerekliliklere aykırılık içerdiği; yer seçimi, ÇED süreçleri, işletme ruhsatı verilmesi, işletme ve denetim aşamalarının hiçbirisinde mevzuat hükümlerine uyulmadığı; ölçüm sonuçları konusunda da bilgilendirme ve şeffaflık ilkelerinin ihlal edildiği kamuoyu ve yetkililerle bir kez daha paylaşıldı. Raporda da belirtildiği üzere, bugün ülkemizde jeotermal enerji alanında sadece kâr hesaplanmaktadır; kamuoyu yararı, toplum çıkarı gözetilmemektedir. Zaten Türkiye’de enerji tamamen özelleştirilmiş yani oradan da insanların sadece kâr hesabı yaptıkları ortadadır, kamu çıkarı söz konusu olamamaktadır. O nedenle bunlardan bir an önce vazgeçilmesi, kamu çıkarının herkesin ve her şeyin önünde tutulması gerektiğini düşünüyoruz. Saygılar sunuyorum.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Görüşülmekte olan 238 sıra sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin çerçeve 27’nci maddesiyle değiştirilen 5680 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu’nun 10’uncu maddesinin 1’inci fıkrasının (e) bendinde yer alan “tahsil edilen tutarın beşte” ibaresinden sonra gelen “biri” ibaresinin “dördü” şeklinde değiştirilmesini ve aynı bendin son cümlesinin teklif metninden çıkarılmasını arz ve teklif ederiz. Tahsin Tarhan Müzeyyen Şevkin Tacettin Bayır Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu Kadim Durmaz Çetin Osman Budak Komisyon önergeye katılıyor mu? SANAYİ, TİCARET, ENERJİ, TABİİ KAYNAKLAR, BİLGİ VE TEKNOLOJİ KOMİSYONU BAŞKANI MUSTAFA ELİTAŞ (Kayseri) – Katılamıyoruz Sayın Başkanım. Önerge hakkında konuşmak isteyen, Adana Milletvekili Müzeyyen Şevkin. Buyurun Sayın Şevkin.
Başta, Başöğretmen Mustafa Kemal Atatürk’ü saygıyla anıyorum, bütün öğretmenlerimize saygılarımı sunuyorum. 500 bin atama bekleyen öğretmenimiz var, 60 bin atama istiyorlar, artık bu sesi duyun diyorum. Değerli milletvekilleri, toplumun, köylülerin, madencilerin, elektrik piyasasının, çevre örgütlerinin beklentisini karşılamayan uzun vadede yeniden değişikliğe ihtiyaç duyulacak bu kanun teklifinin, sağlığı da doğayı da tahrip edeceği açıktır. Kaz Dağları’ndan Karadeniz yaylalarına, Muğla’dan Tunceli’ye, Çukurova’dan İç Anadolu’ya kadar Türkiye’nin her tarafından vatandaşların, çevre örgütlerinin, odaların, sendikaların düzenlemeye karşı çıkışlarını, doğanın ve çevrenin tahrip edilmesine karşı verdikleri mücadeleyi görmezden gelmek mümkün değildir. Her ne kadar iktidar kanadına yakın medyada yer almasa da madencilerin kömür karası gözleriyle, çığlıkları yürek dağlıyordu ve harçlık haykırışı bağrımızı delen minik madenci çocuğumuzun onurlu mücadelesi de önünde saygıyla eğileceğimiz bir durumdur. Değerli milletvekilleri, teklifin bütününde olduğu gibi 27’nci maddenin de enerji ve maden şirketlerini koruyan, kollayan bir yanda olduğu açıktır. Sade vatandaşın herhangi bir sorununa çözüm getirmeyip şirketleri kollamaktadır. Bu yasa teklifiyle elektrikteki kayıp kaçak bedelleri on yıl süreyle dürüst elektrik tüketicisinin sırtına yüklenecektir, daha önceki maddelerde geçti. 27’nci maddeyse 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu’nun 10’uncu maddesinde değişiklik öngörüyor. Nedir bu değişiklik? Burada, beşte 1’iyle ilgili belediye ya da köy muhtarlıklarına aktarılan idare payının kalan beşte 4’ünün harcanması konusunda İçişleri Bakanlığına bütçeye ödenek ekleme yetkisi veriliyor. Değerli milletvekilleri, buradan sizleri yine uyarmak istiyoruz. Türkiye Büyük Millet Meclisi yetkisini Bakana devrediyor. Türkiye Büyük Millet Meclisinin bütçe hakkı açısından son derece sakıncalı bir durumdur bu, üstelik de Anayasa’ya aykırı bir durumdur. Bir Bakana, Bütçe Kanunu’nun dışında bir kanunla bütçeye ödenek ekleme yetkisinin verilmesi doğru bir şey değildir, Meclisin yetki devridir değerli milletvekilleri. Evet, düzenlemeyle, idare payının yüzde 20’sinin kaynağın bulunduğu büyükşehirlerde, başta ilçe belediyesi olmak üzere belediye ya da köy tüzel kişiliklerine ödenmesi, kalan kısmınınsa -yüzde 80’inin- bütçeye gelir kaydedilmesi öneriliyor. Yani Allah razı olsun demek lazım ya, gerçekten, teşekkür ediyoruz arkadaşlar, çok büyük lütuf yapıyorsunuz. Burada vatandaşlık hakkı nerede arkadaşlar, sizlere sormak isterim değerli iktidar milletvekilleri. Vatandaşın hakkı nerede? Çanakkale’de, Manisa’da, Aydın’da, Denizli’de, Kütahya’da 2006 yılından beri, yıllarca jeotermalin bütün olumsuzluklarına katlanmak zorunda kalan vatandaş bütün o sıkıntıyı çekerken, bütün o kiri pası onlar çekmek zorunda kalırken yüzde 20’yi yerel yönetime veriyorsunuz, yüzde 80’ini bütçeye gelir kaydediyorsunuz. Burada hakkaniyet nerede arkadaşlar, bana söyler misiniz? [[CHP sıralarından alkışlar]] Değerli milletvekilleri, 6’ncı maddeyi sözüm ona çektiniz, teşekkür ediyoruz onu çektiğiniz için. Ama 13’üncü maddeyle ilgili, yine buradan söylemem gerekiyor: 13’üncü maddede lastik yakmayla ilgili kısım, eski kanunda hâlâ korunuyor arkadaşlar. Dünyanın hiçbir yerinde biyokütle sayılmayan eski lastiklerin yakılması eski kanunda duruyor, siz bunu sollayarak bize hülle yaptınız, sözüm ona 13’üncü maddeyi çektiniz; böyle bir durum yok arkadaşlar. Bugün, hâlâ Erzincan’da, Kocaeli’de, Düzce’de, Kayseri’de, Çorum’da, Konya’da, yetmedi, Ankara’da 2 santral daha eklenecek ve siz burada yüzde 80 biyoenerjiden dolayı birtakım şirketlere para aktaracaksınız. Yani vatandaşın bu hakkını da hem havayı kirletiyorsunuz değerli arkadaşlarım…
Şunun bana biyoenerji olduğunu bir Allah’ın kulu izah edebilir mi sayın iktidar milletvekilleri? Bunun biyoenerji olduğu konusunda bir fikriniz var mı? Lütfen, bu, 13’üncü madde bence tekrar gözden geçirilmelidir. Artık bu ülkenin kaynaklarının doğru aktarılması gerekiyor. Hani nerede kaldı sizin yerliliğiniz, nerede millîliğiniz? Biz, bu mücadeleyi hep beraber vermek zorundayız. Vatandaş pandemi nedeniyle canının derdine düşmüşken gizli, saklı düzenlemelerle hayata geçirmeye çalıştığınız bu yasa teklifi ülkemize ve halkımıza ihanettir; vazgeçin artık bu ihanetlerden diyorum. Saygılar sunuyorum.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Görüşülmekte olan “Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”nin 27’nci maddesinde yer alan “değiştirilmiştir” ibaresinin “yeniden düzenlenmiştir” ibaresiyle değiştirilmesini arz ve teklif ederim. Dursun Müsavat Dervişoğlu Behiç Çelik Mehmet Metanet Çulhaoğlu Enez Kaplan Komisyon önergeye katılıyor mu? SANAYİ, TİCARET, ENERJİ, TABİİ KAYNAKLAR, BİLGİ VE TEKNOLOJİ KOMİSYONU BAŞKANI MUSTAFA ELİTAŞ (Kayseri) – Katılamıyoruz Sayın Başkan. Önerge hakkında konuşmak isteyen Mersin Milletvekili Behiç Çelik Bey. Buyurun Sayın Çelik.
Bugün 24 Kasım, Öğretmenler Günü’nü kutluyorum. Başta büyük Atatürk olmak üzere, ebediyete intikal eden tüm öğretmenlerimizi rahmetle anıyorum. Ayrıca bu vesileyle tüm hocalarımıza buradan saygılarımı sunuyorum. Bahse konu 27’nci madde, 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu’nun devir, sicil, ihale, harç, teminat ve idare payını içeren 10’uncu maddesini tanzim etmektedir. Maddenin (e) fıkrası Akışkanın doğrudan ve/veya dolaylı kullanıldığı tesislerin gayrisafi hasılatının yüzde 1’i tutarında idare payının, her yıl haziran ayı sonuna kadar idareye ödemesine ilişkin bir hüküm içeriyor; tahsil edilen tutarın beşte 1’inin, idare tarafından, kaynağın bulunduğu belediye veya köy tüzel kişiliğine bir ay içerisinde ödenmesini içeriyor. Hak sahibinin, başvurusunun kabul edildiğinin kendisine bildirildiği tarihten itibaren on beş gün içerisinde harç ve teminatı yatırmadığı takdirde, talebinden vazgeçileceğini hükme bağlıyor. Değerli arkadaşlar, bu hüküm, biraz tadat içeren bir hüküm. Kullanılan yerler belirtiliyor, ısı enerjisi ve reenjeksiyon durumuna atıf yapılıyor ve YİKOB’da biriken payların da İçişleri Bakanlığı tarafından bütçeleştirilmesini öngörüyor. Değerli milletvekilleri, on sekiz yıllık AK PARTİ iktidarı, burada da görüldüğü üzere, kamu kurum ve kuruluşlarını “Yozlaştır, lağvet, yeniden kur ve partizanlaştır.” sürecinden geçirmektedir. Bu yöntem aslında sadece devlette değil sivil toplum kuruluşlarında da yapılmaktadır: “Yozlaştır, kapat, istila et.” Bunu vakıflarda, derneklerde, odalarda hep yaşıyoruz. Tek parti otokrasisinin varacağı nihai nokta totalitarizmdir. Bu, başka bir gerçeği ortaya çıkarıyor: O da, esasen, yozlaşanın kendiniz olduğudur. Kibir ve saltanat o hâle gelir ki “Ben olmazsam devlet olmaz.” menziline girilir. Yaradan’ın menettiği her şey usulünce yapılmaya başlanır ve tükeniş, işte, böyle bir şeydir. Kendiniz dışında herkes vatan haini ilan edilir. Kitleleri etkilemek için dinî terminoloji kullanılır ve “münafıklık” kelimesi çokça kullanılır hatta komplolar, iftiralar da bunun başka bir boyutudur. Sonuç, değerli arkadaşlar, bir ülkede fikirsel, düşünsel yarılmadır yani kaostur. Değerli milletvekilleri, başa dönersek ben bu madde üzerinde şunu görüyorum: Biliyorsunuz, YİKOB’lar kurulmuştu, 30 ilde özel idareler lağvedildi. Hâlihazırda Türk idare tarihinde mümtaz bir yere sahip olan il özel idaresinin ne gibi bir kusuru oldu da 30 ilde kapatıldı? Bildiğiniz gibi bu yönetim tarzı il örgütlenmesinde “alan yerel yönetimi” olarak ifade edilir. Anayasa’nın 127’nci maddesi alenen ihlal edilmiştir çünkü il, merkezi idarenin bir taşra örgütü olduğu gibi aynı zamanda bir mahallî idare birimidir ama bu dikkate alınmadığı için özel idareler dolayısıyla il genel meclisleri de lağvedilmiştir ve yerel demokrasi AK PARTİ iktidarları tarafından tüketilmiş, yok edilmiştir. Ta, 1864 yılından beri Türk idare yapılanmasında yeri olan il özel idarelerinin kaldırılması AK PARTİ’nin sicil hanesine “eksi” olarak geçmiştir. Değerli arkadaşlar, söz konusu kanun teklifiyle “paydan ilçe belediyelerine ve muhtarlıklara” derken de ilçe belediyelerini, büyükşehre karşı koruduğumuz gibi bir sonuç ortaya çıkıyor. Hâlbuki bu anlamsız bir düşüncedir çünkü 6360 sayılı Kanun’la adeta ilçe belediyelerini, ilçe belediye şube müdürlüğü hâline dönüştürdünüz. Dolayısıyla, ilçe belediyelerine buradan pay vermenin de bir anlamı olmasa gerek. “Köy” diyorsunuz, köy ortada yok. 34 bin köyü olan Türkiye, 6360 sayılı Yasa’yla birlikte 18 bin köye düşürülmüştür. Dolayısıyla köyün bütün mal varlıkları âdeta, şu anda birileri tarafından işgal ediliyor.
Konuya tekrar dönersek bu düzenleme mevcut hükmün daha ayrıntılı bir düzenlemesinden ibarettir. Uygulama hususları da yönetmeliklere bırakılmaktadır. İktidara tavsiyemiz odur ki devlette artık tahribata bir son verilsin. Hazreti Mevlana’nın güzel sözü var, diyor ki: “Günün adamı olmaya çalışma, hakikatin adamı olmaya çalış. Çünkü gün değişir, hakikat değişmez.” Biz de bu şekilde sizlere hakikatleri ifade etmeye gayret edeceğiz. Saygılar sunarım. Önergemizin kabulünü dilerim.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Görüşülmekte olan 238 sıra sayılı Kanun Teklifi’nin Çerçeve 27’nci maddesi ile 5686 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin birinci fıkrasının değiştirilen (e) bendinde yer alan "kullanılan suyun bir metreküpü 3 Türk lirası tutarını geçmeyecek şekilde” ibaresinin seralarda kullanılan suyun bir metreküpü 1 Türk lirası tutarını, kaplıca ve diğer alanlarda kullanılan suyun bir metreküpü 2 Türk lirası tutarını geçmeyecek şekilde” şeklinde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz. Özlem Zengin Ramazan Can Muhammed Fatih Toprak Oğuzhan Kaya Fatma Aksal Emine Sare Aydın Komisyon önergeye katılıyor mu? SANAYİ, TİCARET, ENERJİ, TABİİ KAYNAKLAR, BİLGİ VE TEKNOLOJİ KOMİSYONU BAŞKANI MUSTAFA ELİTAŞ (Kayseri) – Takdire bırakıyoruz Sayın Başkan. Önergenin gerekçesini okutuyorum: Önerge ile, seralarda kullanılan jeotermal kaynağın bir metreküpünün 1 Türk lirası tutarını, kaplıca ve diğer alanlarda kullanılan jeotermal kaynağın ise bir metreküpünün 2 Türk lirası tutarını geçmeyecek şekilde belirlenmesi yönünde düzenleme yapılmaktadır. Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Önerge kabul edilmiştir. 27’nci maddeyi kabul edilen önerge doğrultusunda oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Madde kabul edilmiştir. 28’inci madde üzerinde 3 önerge vardır. Önergeleri aykırılık sırasına göre okutup işleme alacağım: Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Görüşülmekte olan 238 sıra sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin çerçeve 28’inci maddesiyle değiştirilen 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu’nun 11’inci maddesine eklenen altıncı fıkrada yer alan “İdari para cezası miktarı” ibaresinden sonra gelen “20.000” ibaresinin “10.000” şeklinde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz. Tahsin Tarhan Müzeyyen Şevkin Tacettin Bayır Kadim Durmaz Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu Çetin Osman Budak Komisyon önergeye katılıyor mu? SANAYİ, TİCARET, ENERJİ, TABİİ KAYNAKLAR, BİLGİ VE TEKNOLOJİ KOMİSYONU BAŞKANI MUSTAFA ELİTAŞ (Kayseri) – Katılamıyoruz Sayın Başkan. Önerge hakkında konuşmak isteyen İzmir Milletvekili Bedri Serter. Buyurunuz Sayın Serter.
Öncelikle, Öğretmenler Günü bütün öğretmenlerimize -bizleri yetiştiren öğretmenlere- kutlu olsun. Enerji Piyasası Kanunu hakkında söz aldım, yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum. Bu teklif, her ne kadar genel olaraktan enerji piyasasını düzenleyen maddeleri içeriyor olsa da ben kanunu sanayi sektörü açısından ele almak istiyorum. Bu konuşmayı hazırlarken pek çok organize sanayi bölgesinin yöneticileriyle, sanayi bölgelerinin enerji altyapılarını kurmuş uzmanlarla görüştüm. Sanayinin en temel ve stratejik girdisi enerjidir hepimizin bildiği gibi; enerji olmadan üretim yapmak, sanayimizi geliştirmek mümkün değildir. Üretilen ürünün maliyetinde elektrik fiyatlarının etkisi çok yüksektir. Bu nedenle, sanayicinin şu anda önündeki en acil problemler dövize dayalı olarak belirlenen ve yenilenebilir enerji kaynaklarını destekleme mekanizması adı altında alınan “YEKDEM bedeli” ve buna bağlı olarak da öngörülemez elektrik faturalarıdır. Sanayici, bir gün sonra kullanacağı elektriğin fiyatını bilmemekte, döviz dalgalanmaları içinde fiyat öngörüsü yapamamakta ve değişken bir elektrik borsasında gözleri bağlı karanlıkta, dünyayla rekabet etmeye ve üretim yapmaya çalışmaktadır. Konuştuğumuz kanun teklifinin bir maddesinde yenilenebilir enerji kaynakları bedelinin Türk Lirası olarak alınması noktasında bir düzenleme öngörülmektedir ama biz size yıllardır bunu söylemekteyiz, günaydın diyorum çünkü sanayici sizlerin yıllardır ihalelerle dövize endeksli rakamlarla garantilerini verdiğiniz projelerin bedellerini ödüyor zaten. Pandemi döneminde de nisan ve mayıs aylarında –burası çok önemli- elektrik tüketimi yüzde 25’e kadar azalan sanayicinin enerji maliyetleri yüzde 36 oranında artmış ve sanayicimiz isyan etmiştir ama sizler yine bunu duymuyorsunuz. Durum buyken bir zamanlar organize sanayi bölgeleri kendi enerjilerini üretmeleri için izin verildiğini ancak yıllar önce aynı bugün yenilenebilir enerji diye konuşanların “Kömürü terk edin doğal gazla elektrik üretelim.” dediklerini hatırlatmak istiyorum. Buna kulak veren organize sanayi bölgelerinin yöneticileri doğal gaz çevrim santralleri kurarak elektrik üretmeye başlamış daha sonra bu santraller döviz fiyatlarına kurban gitmiş ve kapanmaları kaçınılmaz olmuş, mezarlıklar hâline gelmiştir. Bu durum yenilenebilir enerji için de tekrar edecekse çevre dostu OSB’ler kurmak istemek bugün şartlarıyla çok da gerçekçi değildir ancak koşulları değiştirirsek bu mümkün olabilir. “Gelin, derdimiz devlete elektrik satmak değil.” diyor sanayici. “Derdimiz sanayicimizin tüketirken yarınının da göreceği çevreci bir enerji üretim ve tüketim sistemini oluşturmaktır.” diyen OSB’lerin sesini dinleyelim. Bu ses karşısında hemen “Organize sanayi bölgeleri yenilenebilir enerji kaynaklarına karşı.” demeyelim. Sanayici olarak bu soruya bir kez daha cevap vermek istiyorum. Organize sanayi bölgeleri bugün lisansız olarak güneş ve rüzgâr enerjisiyle ürettikleri enerjiyi sadece sanayisinin ihtiyacını karşılayabilmek için yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanarak ve lisanslı olarak üretmeye talip olmakta fakat mevzuat buna engel. Neden engel? Çünkü lisanslı olarak enerji üretebilmeleri için ilgili mevzuat gereği yarışmalara ve ihalelere girmeleri şart. Yani bir ticaret kuruluşu gibi elektrik üreteceğim dedikleri an yarışa sürükleniyorlar ve sözde yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanarak kendi ekosistemlerini kursunlar diye desteklenecekleri söylenen organize sanayi bölgelerimiz kömür ve doğal gaz kullanarak elektrik üretmeye mahkûm ediliyorlar. Peki, soruyorum: Zamanında bu kaynaklarla ilgili çıktığınız ihalelerde garanti ettiğiniz tüm destekleme paralarını döviz cinsinden belirlediğiniz, bu projeleri destekliyoruz diye fiyatlamaları en üst limitlerde bağladığınız için suçlu OSB’ler mi oluyor? Bir sanayici olarak bütün sanayicilerimizin, ülkemizin ve dünyamızın geleceği için en büyük tehdit olan küresel ısınmaya karşı enerjimizin çevreyle uyumlu kaynaklardan elde edilmesinden yana olduğunu düşünüyorum. Kanunun 15’inci maddesinde yenilenebilir enerji kaynakları belgeli üretim tesisleri ve lisanssız üretim tesisleri için verilecek yerli katkı fiyatları fiyat güncellemeleri yetkisini de Cumhurbaşkanına veriyorsunuz yani sarayda danışmanların ve elektrik piyasasına hâkim yandaş lobilerin borusu ötecek, sanayici bitecek. Gelin, bundan vazgeçin ve bu fiyatlamaları esas üretimi yapan sanayicilerin de içinde olduğu çalışma komisyonlarıyla belirleyelim.
Buyurun, toparlayın.
Teşekkür ederim Başkanım. Ayrıca, OSB’lerin lisanslı enerji üretimine geçmesini sağlama yoluyla da bu maddede geçen yerli katkı fiyatından faydalanmalarını sağlayalım, sanayicilerimize nefes olalım. Çevreyi, yeşili koruyan bir üretimi nasıl yaparız diye düşünen sanayicilerimiz hepimizden destek bekliyor. Sayın milletvekilleri, çevreyi ve geleceği koruyan bir üretim stratejisi hepimizin önceliği olmalıdır. Sanayici bizlerden bu türlü destekleri çok doğal olarak beklemekte, hem üretimlerini artıracaklar hem de istihdam kaynaklarını yaratmış olacaklar. Unutmayın, 13 milyon genç işsizimiz var. Hepinize saygılar sunuyorum.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Görüşülmekte olan 238 sıra sayılı Kanun Teklifi’nin 28’inci maddesinde geçen “belirlenmesinde” ibaresinin “tespit edilmesinde” olarak değiştirilmesini arz ve teklif ederiz. Zeynel Özen Erdal Aydemir Züleyha Gülüm İstanbul Bingöl İstanbul Murat Çepni Musa Piroğlu Murat Sarısaç İzmir İstanbul Van Komisyon önergeye katılıyor mu? SANAYİ, TİCARET, ENERJİ, TABİİ KAYNAKLAR, BİLGİ VE TEKNOLOJİ KOMİSYONU BAŞKAN VEKİLİ FAHRİ ÇAKIR (Düzce) – Katılamıyoruz Sayın Başkan. Önergenin gerekçesini okutuyorum: Madde metninin daha çok anlaşılır olmasını amaçlanmıştır. Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Önerge kabul edilmemiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Görüşülmekte olan Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin 28’inci maddesinde yer alan “eklenmiştir” ibaresinin “ilave edilmiştir” ibaresiyle değiştirilmesini arz ve teklif ederiz. Dursun Müsavat Dervişoğlu Behiç Çelik Enez Kaplan İzmir Mersin Tekirdağ Mehmet Metanet Çulhaoğlu Arslan Kabukcuoğlu Fahrettin Yokuş Adana Eskişehir Konya Komisyon önergeye katılıyor mu? SANAYİ, TİCARET, ENERJİ, TABİİ KAYNAKLAR, BİLGİ VE TEKNOLOJİ KOMİSYONU BAŞKAN VEKİLİ FAHRİ ÇAKIR (Düzce) – Katılamıyoruz Sayın Başkan. Önerge hakkında konuşmak isteyen Eskişehir Milletvekili Arslan Kabukcuoğlu.
Teşekkür ederim Sayın Başkanım. Değerli milletvekilleri, 238 sıra sayılı Kanun Teklifi’nin 28’inci maddesi üzerine İYİ PARTİ Grubum adına söz almış bulunuyorum, hepinizi saygıyla selamlarım. Gün geçtikçe artan enerji ihtiyacı, geleneksel enerji kaynaklarında tükenme tehlikesi korkusu, yüksek fiyatlar ve bunlardan dolayı doğan dış devletlere karşı bağımlılıktan çekinme gibi nedenlerden dolayı devletler yenilenebilir enerji kaynaklarına daha fazla yönelmişlerdir ve bunları genişletmişlerdir, kullanma alanlarını artırmışlardır. Jeotermal enerji kaynakları, bu kaynaklara sahip olan devletlerin yöneldikleri en önemli yenilenebilir enerjidir. Söz konusu jeotermal enerji kaynakları, elektrik üretimde, ısıtmada ve sıcak su ihtiyacının karşılanmasında kullanıldığı gibi tarım ve turizm gibi çeşitli alanlardaki enerji ihtiyacını karşılama gücüne de sahiptir. Ülke enerji ihtiyacımız yılda 68 milyar dolar kadar bütçeye yük getirmektedir. Kişi başı emisyon verimi yıllar bazında incelendiğinde emisyon oranları OECD genelinde düşerken, Türkiye’de emisyon artmaktadır. Ayrıca fosil yakıtlarının atmosfere getirdiği karbondioksit yüklenmesi, sera gazları da bir sorundur. Enerji maliyetini azaltmak bütçe yükünü azaltacaktır. Ayrıca sera gazlarının salınımını azaltan rüzgâr, hidroelektrik, güneş enerjisi gibi kaynakların yanında jeotermal elektrik kaynakları da önemli bir alternatiftir. Ülkemiz dünyanın 4’üncü büyük jeotermal enerji santral gücüne sahiptir. Azalan sera gazları küresel ısınmanın önüne geçecektir. Atık akışkanların kuyulara reenjekte edilmesi, ağır metaller, bor, kadmiyum, kurşun, hidrojen, sülfür, metanın çevreye verilmemesi, toprak, hava ve suyu da kirlenmekten koruyacaktır. Jeotermal enerji santrallerinin kurulma alanları tarım arazisi olmamalıdır. Enerji elde edeceğiz derken toprak, su ve havayı kirletmemeliyiz, onların korunması lazım. Çevre sağlığı ve verimli tarımsal üretim için bu şarttır. Jeotermal kuyuların otuz, elli yıl arasında bir ömrü vardır. Kullanılan akışkanlar reenjekte edilirse bu ömür biraz daha uzamaktadır. Bu kuyular ülkenin millî varlıklarıdır, burada herkesin hakkı vardır. Kuyu işleten elbette kâr edecektir ancak belli kriterler hazırlanmış mevzuat ve ücretlemeyle girişimci yatırıma geçmektedir. Jeotermal elektrik santrallerinin olduğu bölgelerde çiftçiler, yetiştirdikleri ürünlerde verim düşüklüğünden şikâyetçidirler. Jeotermal elektrik santralleri yatırımcısı, belli bir maliyetle kazancı göze almaktadır ve bunu alarak işe başlamaktadır. Ülkenin jeotermal elektrik santrali ihtiyacı olduğuna göre amaç jeotermal elektrik santrali yapılmaması değil, çevreye zarar vermeden üretime devam etmesidir. Yatırımcı da gelişebilecek aşırı kâr güdüsü gayrimeşru yollara sapmasına yol açabilir, çevreye oluşturabilecek olumsuzluklar dikkatten kaçabilir. Yasa teklifinin ilk hâlindeki en az cezanın 100 bin Türk lirası olması ve ikinci kez suistimalden sonra ruhsat iptali daha uygun gibi gözükmektedir. Burada, millî zarar sadece kaçak kullanılan suya göre hesaplanmıştır. Oysa limitlerin üzerinde veya uygunsuz akışkanlar dışarıya bırakılıyorsa bunun da dikkate alınarak ceza hesabının yapılması gerekirdi. Genel olarak cezanın, cezalandırmanın amacı, daha önceden suç işlemiş olan bireylerin yeniden suç işlemelerini engellemek ve suç işleme eğiliminde olan bireyleri bu davranışı gerçekleştirmelerinden caydırmaktır. Bu yaklaşım, cezalandırmanın önde gelen temel amacının caydırıcılık olduğunu göstermektedir. Bu nedenle, herhangi bir ülkede suç için öngörülen cezaların caydırıcı olmaması veya caydırıcılığını yitirmesi, ceza ve cezalandırma politikalarının yetersizliğine ilişkin önemli bir tartışmayı da beraberinde getirecektir. Teşekkür ederim.
28’inci maddeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Madde kabul edilmiştir. Sayın milletvekilleri, birleşime on dakika ara veriyorum.
Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 19’uncu Birleşiminin Dördüncü Oturumunu açıyorum. 238 sıra sayılı Kanun Teklifi’nin görüşmelerine devam ediyoruz. Komisyon yok. Ertelenmiştir. 229 sıra sayılı Kanun Teklifi’nin görüşmelerine başlıyoruz. Samsun Milletvekili Fuat Köktaş ve 48 Milletvekilinin Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/3112) ve Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu Raporu [[S. Sayısı: 229]] Ertelenmiştir. 232 sıra sayılı Kanun Teklifi’nin görüşmelerine başlıyoruz. Konya Milletvekili Selman Özboyacı ve Gaziantep Milletvekili Mehmet Sait Kirazoğlu ile 60 Milletvekilinin Türkiye Çevre Ajansının Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/3133) ve Çevre Komisyonu Raporu 232 sıra sayılı Kanun Teklifi’nin görüşmelerine başlıyoruz. [[S. Sayısı: 232]] Ertelenmiştir. Bundan sonrada Komisyonların bulunamayacağı anlaşıldığından alınan karar gereğince “Kanun Teklifleri ile Komisyonlardan Gelen Diğer İşleri” sırasıyla görüşmek için 25 Kasım 2020 Çarşamba günü saat 14. 00’te toplanmak üzere birleşimi kapatıyorum.