Welkom in onze commissie, mevrouw de staatssecretaris, het is de eerste keer dat u hier te gast bent. U krijgt meteen een pak vragen.
Mevrouw de staatssecretaris, ik wil het met u hebben over de wet van 4 april 2019, op grond waarvan in het verzekeringsrecht het recht vergeten te worden, geïmplementeerd wordt. Die wet werd ingevoerd voor voormalige kankerpatiënten die een schuldsaldoverzekering of een beroepskrediet willen afsluiten. In die wet wordt aan de Koning de mogelijkheid geboden een referentierooster op te stellen waarin naast kankeraandoeningen ook chronische ziekten kunnen worden opgelijst waarvoor de verzekeringsondernemingen geen bijpremies mogen vragen en geen verzekering mogen weigeren. Het referentierooster kan op eventueel voorstel van het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg en na advies van het Opvolgingsbureau voor de tarifering worden opgesteld. Met het koninklijk besluit van 26 mei 2019 tot vaststelling van het referentierooster vindt u in bijlage n2 ervan een aantal chronische ziekten opgelijst. Het gaat onder andere over infecties door het hiv-virus, virale hepatitis C, mucoviscidose. Tijdens de voorbereiding van de wetswijziging kondigde de toenmalige verantwoordelijke minister, de heer Kris Peeters, aan dat het recht vergeten te worden, zou worden ingevoerd voor medische aandoeningen die perfect onder controle zijn, onder meer bepaalde types van diabetes. Tot vandaag is echter geen enkel type van diabetes opgenomen in dat referentierooster. Mevrouw de staatssecretaris, waarom werd geen enkel type van diabetes opgenomen in het referentierooster met chronische ziekten? Is hier een specifieke medische reden voor? Heeft het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg een advies verstrekt inzake het referentierooster, inclusief diabetes? En plant u het referentierooster uit te breiden naar meer chronische ziekten, bijvoorbeeld diabetes?
Mijnheer De Caluwé, dank u wel voor de vraag, die inderdaad zeer belangrijk is voor chronische patiënten. Dat recht maakt werkelijk een verschil voor hun leven. Het huidige referentierooster is rechtstreeks geïnspireerd door de Franse AERAS-Conventie, waarin, voor zover ik weet, de betreffende pathologie niet is opgenomen. Over het eerste referentierooster werd geen advies gevraagd aan het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg. Een voorstel van het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg en een advies van het Opvolgingsbureau voor de tarifering zijn vereist voor de aanpassing van dat referentierooster. Het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg evalueert het referentierooster tweejaarlijks aan de hand van de medische vooruitgang en de beschikbare wetenschappelijke gegevens inzake de aandoeningen. Het voorstel van de aanpassing wordt doorgezonden naar het Opvolgingsbureau voor de tarifering. Pas als ik het voorstel van het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg en het advies van het Opvolgingsbureau voor de tarifering heb ontvangen, kan ik er samen met mijn collega-minister die bevoegd is voor verzekeringen, ervoor zorgen dat het referentierooster wordt aangepast voor bepaalde chronische aandoeningen. Het referentierooster dateert van 2019 en de evaluatie wordt normaal gezien pas in de tweede helft van 2021 verwacht. Naar aanleiding van uw vraag heeft mijn kabinet contact gelegd met het kabinet van de minister van Economie, de heer Pierre-Yves Dermagne. In het regeerakkoord is er een specifieke bepaling opgenomen over het recht vergeten te worden, namelijk dat de regering maatregelen neemt om het recht vergeten te worden, in het verzekeringsrecht te verbeteren. Er wordt onderzocht of en onder welke voorwaarden de lijst van chronische ziektes kan worden aangevuld. De regering zal onderzoeken hoe het recht om vergeten te worden, kan worden uitgebreid tot andere gezondheidsverzekeringen. Samen met collega Dermagne wil ik dus bekijken of wij die lijst inderdaad kunnen uitbreiden. Het is namelijk niet logisch en niet rechtvaardig dat wie een medische aandoening heeft of heeft gehad die perfect onder controle is, geen recht heeft om vergeten te worden en bijvoorbeeld een verzekering geweigerd kan worden. Wij maken daar dus werk van.
Mevrouw de staatssecretaris, bedankt voor uw hoopgevend antwoord. Met nogal wat chronische ziektes, ook bepaalde ziektes waarvoor de kans op herval na een aantal jaren heel sterk beperkt wordt, kunnen mensen die een strikte behandeling volgen, eigenlijk perfect gezond leven. Ik spreek ook uit eigen ervaring, aangezien mijn zus diabetes type 1 heeft, de zogenaamde aangeboren diabetes. Haar waarden zijn perfect geregeld en zij leeft heel gezond, maar toch is het voor haar moeilijk en in sommige gevallen zelfs onmogelijk om een verzekering aan te gaan. Ik hoop dat er voor diabetespatiënten en ook voor heel veel andere chronische patiënten in gelijkaardige situaties een oplossing kan komen. Ik ben u er dan ook heel dankbaar voor dat u dat samen met uw collega bekijkt. Ik hoop dat al die patiënten binnenkort verzekeringen kunnen sluiten waarbij er met hun chronische aandoening geen rekening meer zal worden gehouden. Ik zal bekijken of ik in die zin zelf ook wetgevende initiatieven kan nemen.
Madame la secrétaire d'État, bienvenue dans notre commission. J'espère que nous aurons l'occasion de faire un excellent travail ensemble, ce dont je ne doute pas. Depuis plusieurs mois, les ballons d'essai pour rendre l'épargne payante se multiplient dans notre pays. La banque privée Puilaetco Dewaay a brisé un tabou, il y a environ un an. Ensuite, on a entendu certaines déclarations du patron de Febelfin. Désormais, c'est la banque Triodos qui annonce que le taux de tous ses comptes d'épargne sera ramené à zéro, dès le 7 décembre. Une même dynamique est en marche dans d'autres pays, en particulier en Allemagne et en Suisse. Pour la justifier, les banques indiquent qu'elles agissent dans un contexte hautement concurrentiel et que leurs marges bénéficiaires sont rabotées vu les taux d'intérêts bas. Pourtant, les banques continuent à réaliser de très beaux bénéfices: en Belgique, les dividendes remontés à la maison-mère se sont établis à 4,16 milliards uniquement pour les quatre plus grandes banques belges. Quant à Triodos, son bénéfice a progressé à 38,8 millions d'euros en 2019 (soit une progression de 4,1 millions par rapport à 2018). La tendance reste donc positive. En théorie, les comptes d'épargne en Belgique génèrent un minimum d'intérêts: la loi fixe ce montant minimum légal à 0,11 % (0,01 % de base et 0,1 % de prime de fidélité). Mais ce minimum concerne uniquement les comptes réglementés (exemptés d'impôt en deçà d'un certain seuil) et non les comptes non réglementés (dont les intérêts sont taxés à hauteur de 30 %). Pour Test-Achats, qui a dénoncé la manœuvre de Triodos, il suffit donc d'un simple tour de passe-passe pour qu'une banque puisse s'affranchir des taux d'intérêt minimums imposés par la loi. Madame la secrétaire d'État, avez-vous examiné cette problématique? Avez-vous pris contact avec Triodos pour obtenir des clarifications? Vous êtes-vous concertée avec le ministre des Finances sur ce sujet? Allez-vous initier des mesures pour assurer un rendement minimum aux épargnants et donc protéger leur pouvoir d'achat?
Monsieur Lacroix, effectivement, la Belgique connaît un système de compte d'épargne réglementé qui génère un taux minimum défini par arrêté royal et qui permet aux titulaires de bénéficier d'une déduction fiscale. Il n'existe par contre pas d'obligation pour les banques d'offrir ce produit, même si la plupart le font. D'ailleurs, toutes les banques établies en Belgique n'offrent pas ce produit. C'est toutefois généralement un produit phare dans l'offre des grandes banques. On constate en effet des initiatives, isolées pour l'instant, de banques de petite taille comme Triodos pour ne plus offrir de compte d'épargne réglementé compte tenu de l'impact des taux bas constatés depuis un certain temps. Je compte aborder cette problématique avec le ministre des Finances et avec Febelfin afin d'éviter que des initiatives de ce type pour le moment isolées n'aient un effet boule de neige. Je n'ai encore eu de contact direct avec Triodos mais, à l'avenir, on va certainement suivre très attentivement cette problématique et contacter tous les acteurs du secteur pour s'assurer que les droits des consommateurs et des épargnants sont garantis.
Madame la secrétaire d'État, je vous remercie pour votre réponse. Effectivement, il n'y a pas d'obligation légale d'offrir un compte réglementé avec un minimum de rendement. Vous l'avez bien précisé. Mais auparavant, le recours à des comptes non réglementés concernait des comptes bien plus rares et des banques spécialisées dans davantage de niches réservées à des clients bien plus riches. Dès lors, il n'y avait pas de difficultés en la matière. Ici, on constate que ce sont des banques généralistes, comme Triodos, qui finalement font autre chose que ce qui était habituel et cela, au détriment des consommateurs. Je compte évidemment sur vous pour agir de manière efficace afin de protéger l'épargne des petites gens, de ceux qui placent de temps en temps un peu d'argent sur leur compte d'épargne, soit pour s'assurer une retraite convenable, soit pour permettre de passer une vie à l'abri des soucis et des problèmes, pour autant que ce soit encore possible à l'époque que nous traversons.
Monsieur le président, madame la secrétaire d'État, il s'agit d'une question majeure, qui est revenue plusieurs fois sur la table de cette commission. À nouveau, Test-Achats, qui suit de très près cet état de fait depuis le début de la pandémie, a publié une analyse selon laquelle le prix en Belgique des masques buccaux jetables, dits masques chirurgicaux, a baissé depuis le mois de juin. Cependant, il reste encore bien plus élevé que dans les pays voisins. Le 7 octobre, le prix moyen d'un masque jetable en Belgique était d'environ 75 centimes d'euros. Les prix proposés dans les grandes pharmacies en ligne fluctuaient de 50 centimes à 1,20 euro la pièce et, dans les grandes surfaces, de 54 centimes à 70 centimes d'euro pièce. En comparaison, les prix sont beaucoup plus bas à l'étranger. Au Portugal, le prix du même masque jetable que celui vendu en Belgique est de 40 centimes d'euro, 30 centimes au Danemark, 20 ou même 10 centimes en France. Je parle bien des mêmes masques, avec la même certification européenne et le même niveau de protection. Madame la secrétaire d'État, comment expliquez-vous que le consommateur belge continue à payer plus cher pour ses masques jetables? Comment réagissez-vous au sondage de Test-Achats, selon lequel 82 % des familles belges soutiennent l'exigence d'un prix maximum pour les masques buccaux?
Monsieur Lacroix, je vous remercie pour votre question. J'ai un petit problème: la réponse a été rédigée en néerlandais. Nous n'avons pas eu le temps de la traduire. Je vous enverrai la traduction dès que j'en disposerai. Ik zal mijn antwoord nu in het Nederlands geven. Vous recevrez la réponse en français très bientôt. Op grond van de gegevens opgenomen tot 30 september 2020 bij de twee grootste onlineapotheken, Newpharma en Farmaline, en bij de drie grootste retailers, Carrefour, Delhaize en Colruyt, melden de diensten van de FOD Economie, Kmo, Middenstand en Energie mij dat er ook wegwerpmondmaskers verkrijgbaar zijn tegen prijzen die iets lager liggen dan 50 cent per stuk. Die prijzen zijn ook lager dan de prijzen die in juni 2020 werden toegepast. In Frankrijk is de prijs van dergelijke maskers wettelijk beperkt tot maximaal 95 cent per stuk. Die maximumprijs ligt beduidend hoger dan de marktprijs in dat land. Is het wenselijk om de prijs van mondmaskers te reglementeren? Uiteraard moet er ook rekening mee worden gehouden dat de bevoorrading van zowel prioritaire afnemers, zoals het zorgpersoneel, als van consumenten verzekerd is. Om die reden is het in de huidige situatie niet nodig een maximumprijs op te leggen.
Merci madame la secrétaire d'État. Si votre réponse clarifie certaines choses, elle ne ne me satisfait qu'à moitié. Je ne vous le cacherai pas. En effet, examinons les proportions du budget d'un ménage avec plusieurs enfants et adolescents! À partir du moment où la pandémie explose à nouveau dans notre pays et où le port du masque est recommandé, voire obligatoire dans de nombreuses villes et dans de nombreux endroits fermés, il me semble qu'une action visant à fixer un prix maximum pour les masques, de manière à faire baisser le prix, du moins sa tendance à moyen terme, comme c'est le cas à l'étranger, serait tout de même de nature à améliorer le pouvoir d'achat des ménages. Quand vous achetez une boîte de 50 masques, en pharmacie ou ailleurs, cela représente tout de même une certaine somme et le port du masque chirurgical dure quatre heures maximum. Vous devez donc au minimum en utiliser deux par jour. Je ne doute pas que vous serez tout de même attentive à l'évolution des choses en la matière et je vous remercie pour votre réponse.
Mevrouw de staatssecretaris, eerst en vooral, gefeliciteerd voor uw benoeming. Ik wens u veel succes met uw nieuwe functie. Monsieur le président, madame la secrétaire d'État, je serai assez bref sur le développement de cette question qui porte sur un sujet souvent abordé. La digitalisation dans le secteur bancaire est un courant qui a commencé voici de nombreuses années et qui rencontre un certain succès auprès des clients des banques pour le confort et la facilité offerts. Mais se pose évidemment la question de la discrimination numérique qui est également dénoncée par Test Achats; cela concerne notamment les tarifs appliqués sur les opérations bancaires habituelles, telles que les virements, la consultation du solde, les domiciliations, les extraits de compte, les dépôts, etc. On parle ici de 6 ou 7 euros par opération; c'est un coût considérable pour les personnes aux revenus faibles ou moyens. D'où ce débat récurrent sur la fracture numérique. L'organisme de défense des consommateurs ajoute son souhait d'avoir un service de dépannage par rapport à cette digitalisation pour répondre au prescrit de la loi qui impose aux banques d'offrir un service bancaire de base pour réaliser les opérations courantes. Comme vous le savez, Test Achats a lancé une pétition qui a déjà recueilli pas moins de 25 000 signatures en protestation contre la digitalisation accélérée du secteur bancaire et l'augmentation des frais bancaires. Madame la secrétaire d'État, comment réagissez-vous à cette pétition de Test Achats? Comment comptez-vous répondre aux personnes concernées par cette fracture numérique (pensionnés, seniors, public précarisé) qui doivent faire face à cette "volonté" de digitaliser au maximum les services bancaires? Cela s'est aussi traduit par la fermeture d'agences bancaires et par une réduction du personnel. Avez-vous déjà entamé une concertation avec Febelfin à ce sujet et notamment sur la question de la discrimination entre clients? Quelles sont les possibilités de geler l'indexation des tarifs bancaires ou encore de supprimer les frais pour les revenus faibles?
Monsieur le président, monsieur Delizée, je vous remercie pour cette question ainsi que pour vos félicitations. La numérisation de notre société est indéniablement en marche. Le secteur financier qui constitue une part importante de notre économie mise aussi fortement sur la numérisation de ses services. Cette évolution numérique est mondiale. La Belgique ne peut et ne doit pas rester en retrait. Cependant, il faut effectivement veiller à ce que le consommateur, et plus particulièrement l'utilisateur faible, ne soit pas discriminé ou laissé de côté en raison de cette évolution numérique. Le SPF Économie, le secrétaire d'État et le ministre de l'Économie sont chargés d'approfondir cette question de la digitalisation des services bancaires et des répercussions sur les personnes les plus vulnérables afin de pouvoir dégager les grands enseignements et tous les points d'attention. Tous les aspects de cette question seront traités, en ce compris la pétition de Test Achats et l'ensemble des mesures nécessaires pour garantir aux personnes âgées un accès aux services liés à leur compte courant à un coût raisonnable. La législation européenne en matière de comptes de paiement et de services de paiement devra être prise en compte puisqu'il s'agit d'une législation harmonisée. Pour l'heure, je ne dispose pas encore de tous les éléments et informations nécessaires pouvant me permettre d'apprécier concrètement et correctement toutes les conséquences de cette évolution technologique rapide des services bancaires. Quoi qu'il en soit, je ne manquerai pas de vous faire part des éventuelles mesures qui seront prises, et ce, en fonction des prérogatives qui sont les miennes. Si un plan d'action concernant la numérisation au sein du secteur financier devait s'avérer utile, il faudra déterminer comment le mettre en place. À cet effet, une collaboration et une concertation avec le secteur semblent être indiquées.
Madame la secrétaire d'État, je vous remercie pour votre réponse. Je conçois que vous n'en soyez qu'au début de votre mandat et que vous ne puissiez pas encore être en possession de tous les éléments. Cela dit, quand on s'intéresse à la question de la lutte contre la pauvreté et notamment à celle relative à la fracture numérique et aux coûts exorbitants que cette dernière implique, il s'agit d'un véritable enjeu de société. Madame la secrétaire d'État, au-delà de votre réponse assez générale, j'espère que vous pourrez prendre ce défi à bras-le-corps. Mon groupe politique attend votre note d'orientation et votre notre de politique générale, en espérant que vous pourrez donner plus d'éléments de réponse à cette occasion. Je comprends que cela soit un peu tôt pour vous aujourd'hui, mais le défi est là. Ce dossier concerne à la fois les plus faibles, les plus vulnérables comme vous l'avez dit, mais aussi les seniors, les personnes plus âgées qui n'ont pas grandi dans ce monde du numérique. J'espère que vous travaillerez avec détermination pour défendre et soutenir ces publics qui en ont vraiment besoin. Vous avez la fonction qui permet de le faire. Nous serons attentifs à vos propositions dans les débats que nous aurons prochainement en commission, au cours des temps à venir. Autant le problème ne date pas d'hier, autant il faut essayer de lui apporter une solution le plus rapidement possible. Je vous remercie en tout cas.
Madame la secrétaire d'État, les habitants de Lierneux ont récemment appris la disparition de leur dernier distributeur de billets. Après l'avoir mis à l'arrêt au mois de mars, Belfius a annoncé au bourgmestre son choix de ne pas le remettre en service. Depuis six mois, les habitants de Lierneux qui doivent retirer de l'argent se voient donc dans l'obligation de se déplacer à Vielsalm ou à Manhay, ce qui représente un trajet aller-retour d'une vingtaine de kilomètres. Il est facile d'imaginer les répercussions sur le commerce local d'une telle mesure ainsi que ses effets sur les citoyens les plus vulnérables, notamment les aînés. Outre les villageois concernés, il convient de préciser que Lierneux accueille sur son territoire l'un des plus importants centres de soins psychiatriques du pays, dont les visiteurs et le personnel sont, eux aussi, affectés. En mars dernier, Belfius, BNP Paribas Fortis, ING et KBC se sont alliées et ont créé une nouvelle entreprise baptisée Batopin, chargée de mettre sur pied et de gérer un réseau commun de distributeurs automatiques de billets. Leur ambition est de faire en sorte qu'au moins 95 % de la population belge puissent trouver un de ces appareils à tout au plus cinq kilomètres de leur domicile ou des commerces. La contradiction entre cet objectif et la décision prise en l'espèce renforce l'incompréhension sur place. Je sais que ce gouvernement souhaite veiller à ce que les groupes les plus fragiles continuent à avoir accès aux services bancaires de base. Avez-vous pu prendre connaissance de la situation particulière de Lierneux? Cette annonce est très mal vécue par les habitants. Ce village remplit-il les conditions pour être intégré au nouveau réseau en constitution? Puis-je vous demander d'aborder ce point avec les responsables de Belfius et/ou de Batopin? À la lumière de l'accord de gouvernement, quelles mesures envisagez-vous pour empêcher ces décisions lourdes de conséquences?
Cher collègue, à l'heure actuelle, je n'ai pas eu connaissance de réelles plaintes ou de problèmes majeurs quant à l'absence de distributeur de billets dans la commune de Lierneux. Néanmoins, je suis informée des problèmes que pose la présence de distributeurs sur l'ensemble du territoire, et je suis cette question avec attention. La constitution de la nouvelle entreprise Batopin est en effet en cours. Cependant, je ne dispose pas encore de toutes les informations nécessaires quant à celle-ci. Je ne manquerai pas de lui rappeler l'importance d'une couverture suffisante de distributeurs de billets afin de s'assurer d'une accessibilité de qualité sur tout le territoire national. En premier lieu, je tiens à rappeler que les banques ont pour tâche d'offrir un service minimum sur le plan de l'accessibilité des distributeurs automatiques, en veillant à leur juste répartition géographique ainsi qu'à leur disponibilité, surtout dans les zones rurales. Elles doivent également communiquer clairement lorsque des distributeurs doivent fermer et informer des solutions de rechange proposées ainsi que de leurs stratégies d'installation de distributeurs. Un dialogue sera noué avec les institutions bancaires à ce propos. Cependant, pour le moment, je ne dispose pas encore de toutes les informations nécessaires susceptibles de me laisser apprécier concrètement et exactement toutes les conséquences de cette question essentielle. Je ne manquerai pas de vous faire part des mesures éventuelles qui seront prises à la lumière de l'accord de gouvernement, en fonction des prérogatives qui sont les miennes.
Madame la secrétaire d'État, je vous remercie de ce rappel de principes élémentaires, que vous venez d'énumérer. Vous indiquez ne pas être au courant de la situation particulière de Lierneux. Nous considérons que vous l'êtes désormais. Dès lors, je me permettrai de revenir vers vous en attendant qu'une solution soit trouvée. Vous n'avez pas répondu à ma question particulière qui concernait les contacts que vous pourriez prendre avec Belfius. Cela me semblerait utile. Vous pourriez ensuite m'informer de la teneur de vos échanges, afin que je puisse répercuter la réponse aux autorités locales. L'enjeu est réel pour la vitalité des territoires ruraux, menacés d'isolement. Je pense notamment à leurs commerces de proximité, qui sont essentiels. Comme je l'indiquais dans ma question, l'accès des personnes âgées à certains services me paraît tout aussi crucial. Bref, il ne faut pas négliger cet enjeu. J'espère donc que des solutions seront trouvées. Mon arrondissement connaît d'autres problèmes, comme c'est le cas dans le village de Jalhay - où plus aucun service bancaire, en tout cas plus aucun distributeur, n'est disponible. La même difficulté se pose à Hamoir, en province de Liège: il faut en effet y parcourir 13 kilomètres pour trouver un distributeur. C'est pourquoi je vous invite à entreprendre le maximum afin de trouver rapidement des solutions pour ces territoires.
Monsieur le président, tout d'abord, je souhaite la bienvenue à notre nouvelle secrétaire d'État. Madame la secrétaire d’État, la Belgique est l’un des pays d’Europe où les factures d’électricité sont les plus élevées. Chaque année, une famille belge paie jusqu'à 245 euros de plus que la moyenne européenne. Test-Achats a donc décidé d'enquêter sur les principaux responsables de ces coûts. Tout d’abord, on apprend que l’électricité proprement dite représente environ 25 % de la facture et que le reste représente des coûts facturés par les gestionnaires de réseaux ou par le gouvernement. Ensuite, et c’est là que commence le problème, l’étude révèle que les citoyens ne sont pas égaux sur le plan de la facturation. Ainsi, pour ne citer que cet exemple, les foyers de la région de Verviers ou de Courtrai sont les plus mal lotis puisqu’ils paient jusqu'à 250 euros de plus par an que leurs compatriotes résidant à Bruxelles. Ceci s’explique, toujours selon les auteurs de l’étude, par les nombreuses zones de réseau qui traversent le territoire belge avec des tarifs de distribution propres à chaque zone. Enfin, comme si cela ne suffisait pas, Test-Achats révèle également que les gros consommateurs, comme les grandes entreprises, paient moins cher leur facture que les petits consommateurs. Les petits consommateurs d’énergie tels que les particuliers, les bureaux à domicile et les PME paient remarquablement plus que les gros consommateurs. Dans la zone de réseau de GASELWEST en Flandre occidentale par exemple, une famille doit dépenser 201 euros par an pour 1000 kWh. Pour le même service, un très gros client de la même zone de réseau paie la somme dérisoire de 9,78 euros. Toujours selon Test-Achats, les coûts plus faibles pour les grands consommateurs sont compensés par des coûts plus élevés pour les ménages. Madame la secrétaire d'État, quel regard posez-vous sur cette enquête? Qu’allez-vous faire pour diminuer la facture des petits consommateurs d’électricité comme les familles? Que répondez-vous à Test-Achats qui appelle à une plus grande uniformité des tarifs et à une révision des rabais dont bénéficient actuellement les grands consommateurs au détriment des petits? Quelles réponses pouvez-vous apporter à sa demande de réduire la facture à l’essentiel et de supprimer certains frais de fonctionnement? Que pouvez-vous faire en la matière? Ne pensez-vous pas, à l’instar de Test-Achats, qu’il faille promouvoir un mode de financement alternatif? L’organisation propose une taxe sur les produits qui ne respectent pas l’environnement. Qu’en pensez-vous? Quelles pistes envisageriez-vous?
Monsieur D'Amico, je vous remercie pour votre question. Concernant les coûts des réseaux, les gros consommateurs sont généralement raccordés à des niveaux de tension supérieurs à ceux auxquels les PME et les clients résidentiels sont raccordés. L'électricité étant généralement transportée du niveau de tension supérieur au niveau de tension inférieur, les régulateurs considèrent actuellement que les consommateurs importants ne doivent pas contribuer au financement des infrastructures spécifiques bénéficiant du niveau de tension inférieur. En ce qui concerne certaines taxes, les gros consommateurs bénéficient actuellement d'un mécanisme de dégressivité en vertu duquel le législateur octroie des diminutions de charges fiscales au client final prélevant sur le réseau une quantité importante d'électricité. Le financement des ces diminutions de charges fiscales est supporté par le budget de l'État. Ainsi et contrairement à ce que vous affirmez, les PME et clients résidentiels ne paient pas plus cher pour compenser les bas coûts des gros consommateurs. Concernant les actions que notre gouvernement compte mener, je vous rappelle que la problématique des bas coûts des réseaux de distribution relève, depuis 2012, d'une compétence régionale sur laquelle je ne souhaite pas m'étendre davantage. Concernant les taxes, notre accord gouvernemental prévoit de veiller à une diminution de la part fédérale dans la facture d'électricité. Plus précisément, notre accord prévoit qu'une facture énergétique abordable est essentielle pour les citoyens et les entreprises. Les prix sont également soumis à un contrôle continu. En outre, une norme énergétique sera introduite pour les citoyens et les entreprises. Le coût du CRM dans la facture énergétique, qui n'entrera en vigueur qu'à partir de 2025, sera compensé par une réduction proportionnelle de la part fédérale dans la facture. La CREG (Commission de Régulation de l'Électricité et du Gaz), régulateur fédéral, travaille actuellement sur une étude analysant l'impact du coût des obligations du Service public fédéral sur la facture d'électricité. Elle proposera un soutien à la compétitivité des entreprises qui ne grève pas la facture des ménages et des PME au profit du CRM et de la surcharge offshore. Le gouvernement attend cette étude pour la fin du mois de novembre 2020.
Merci, madame la secrétaire d'État pour ces nouveaux éléments. Mais comme je l'ai dit, après le Danemark et l'Allemagne, nous sommes le pays où les ménages paient le plus cher leur électricité. De 2007 à 2019, la hausse a été de 66 %. C'est déplorable. Même sur le prix de l'énergie, les citoyens sont encore lésés par les grandes entreprises qui s'en sortent à bas prix, comme si payer moins d'impôts ne suffisait déjà pas. Le PTB ne l'accepte pas. Nous verrons ce que nous pourrons faire pour apporter plus de justice en la matière.
Dank u wel, mijnheer de voorzitter, voor de hoffelijkheid om de vragen op het einde te behandelen, aangezien ik vragen mocht stellen aan de premier. Allereerst, ook via deze officiële weg proficiat, mevrouw De Bleeker, met uw aanstelling als staatssecretaris. Ik heb inderdaad een hele reeks vragen. Mijn eerste vraag gaat over de update van de energielabels. Dat dossier heb ik mee mogen onderhandelen op Europees niveau. Het is een heel belangrijk dossier. Wanneer men een huishoudtoestel koopt, worden er allerlei indicaties vermeld over de energiezuinigheid van het toestel, tot een niveau A+++. De consument zag door het bos de bomen niet meer. Het verschil tussen A++ en A+++ leek niet groot te zijn, terwijl er wel een groot verschil in energie-efficiëntie achter zat. Daarom is er op Europees niveau beslist om niet meer met +'en te werken, maar enkel met de letters A, B, C, D en E. In eerste instantie zal A zelfs niet bestaan, omdat men futureproof wil zijn. In de toekomst komen er immers nog toestellen op de markt die energie-efficiënter zullen zijn. Het is een heel goede zaak. Momenteel zitten we in een overgangsfase. Vanaf november 2020 tot maart 2021 hebben de producenten de tijd om over te schakelen op het nieuwe systeem. Daardoor zullen we tijdelijk twee labels hebben, namelijk het oude systeem met de +'en en het nieuwe systeem. Dat kan voor verwarring zorgen bij de consument. Die kan verkeerdelijk denken dat een A++ beter is dan een B, terwijl dit niet het geval is. Maar ook na maart 2021 zal er nog verwarring bestaan, aangezien de nieuwe labels slechts gefaseerd zullen doorgevoerd worden. Daarom heb ik een aantal concrete vragen. Hoe kan deze verwarring vermeden worden? Waarom is er beslist om één en ander gefaseerd door te voeren? Ik geef een concreet voorbeeld. Het nieuwe energielabel voor lichtbronnen zal pas tegen september 2021 nodig zijn, terwijl dit voor elektrische schermen al in maart 2021 het geval moet zijn. Denkt u eraan om een sensibiliseringsactie of –campagne op te zetten gericht op consumenten? In het kader van de strijd tegen de klimaatverandering, denk ik dat elk kilowattuur die we niet verbruiken de goedkoopste, de zuinigste en de beste voor het klimaat is. Zal de Economische Inspectie controles uitvoeren op de correcte implementatie van de nieuwe energielabels?
Mijnheer de voorzitter, mevrouw de staatssecretaris, zonder de context geheel te herhalen, kan ik zeggen dat de huidige verwarring leidt tot anomalieën van die aard dat hetzelfde product in de ene klassering een uitstekende score krijgt en in de andere een matige tot teleurstellende score. Wie energie- en klimaatbewust aankoopt, houdt rekening met die scores. Het beslissingsproces en de uiteindelijke keuze hangen ervan af. Mevrouw de staatssecretaris, hoe moet de consument nu kiezen als er twee verschillende scores zijn voor hetzelfde product, met soms een elkaar totaal tegensprekend evaluatie? Welke labeling of score moet de consument tijdens de overgangsfase hanteren in zijn beslissingsproces, de oude of de nieuwe? Was u op de hoogte van dit probleem? Welke initiatieven zult u ter zake nemen? Hoe zult u de consument inlichten en opnieuw perfecte informatie op de markt installeren?
Mijnheer de voorzitter, mevrouw Van Bossuyt, mevrouw Verhelst, bedankt voor uw vragen die ervoor zorgen dat de dossiers snel op mijn bureau terechtkomen, waardoor wij er ook snel werk van kunnen maken. Dat geldt uiteraard ook voor de vragen van de andere leden. De aanwezigheid van twee labels in een doos kan inderdaad als dubbelop of verwarrend beschouwd worden, maar het is noodzakelijk om de fabrikanten en de retailers de tijd te geven om het nieuwe label voor elk betrokken product te voorzien tegen 1 maart 2021. Om verwarring tijdens deze periode zo veel mogelijk te voorkomen, heeft de FOD Economie sinds eind september 2020 een communicatiecampagne lopen om de consument te informeren tijdens de verschillende stappen van deze overgangsfase. Ook hebben enkele beroepsfederaties en consumentenorganisaties voor deze overgang een communicatieplan uitgewerkt. Om die campagnes op elkaar af te stemmen, hebben mijn diensten regelmatig overleg met Test Aankoop, Comeos, Agoria en Nelectra. Dat overleg blijft gehandhaafd, ten minste tot na het verschijnen van de nieuwe labels in de winkelrekken, en zal telkens aangehaald worden wanneer een volgende productgroep het nieuw label zal introduceren. De veranderingen die gepaard gaan met de nieuwe energielabels beperken zich helaas niet alleen tot de lay-out van de labels, noch tot een eenvoudige verschuiving van klassen. Voor elke productgroep werd bijvoorbeeld elk aspect van zowel de testmethode als berekeningswijze van verschillende parameters geëvalueerd. Daarnaast werd ook de omvang van de verschillende klassen herbekeken, zodat het verschil tussen de klassen opnieuw overeenkomt met een significante besparing van gebruikskosten, zoals in de vraag al werd aangehaald. Al die veranderingen vragen een doorgedreven technische en economische analyse van elke individuele productgroep. Voor elke productgroep werden uitgebreide stakeholdersconsultaties georganiseerd, gevolgd door onderhandelingen tussen de verschillende EU-lidstaten. Alle productgroepen samen herschalen was, gezien het omvangrijke proces en de technische eigenheden van elk product, geen optie. Er werd geopteerd om in verschillende golven te herschalen, waarbij de eerste golf de zichtbaarste producten omvat, maar ook degene waarbij de bovenste klassen volledig gevuld waren of waarbij de beschikbare technologie reeds ver boven de hoogste klassen zat. Dankzij deze prioritering komen de producten met het grootste potentieel aan energiebesparing onder het nieuwe label eerst aan bod. Voor latere herschalingen zal worden getracht om verschillende types in clusters te herschalen. In eerste instantie vormt het nieuwe label zelf een sterkere incentive voor de consument om een meer energie-efficiënt product aan te kopen. Het verschil tussen de klassen wordt namelijk groter en, zoals u al zei, de topklasse A zal nog enige tijd leeg blijven. Bovendien reflecteert het nieuwe label, dankzij de ingrijpende wijzigingen in de testmethoden, beter het reële energieverbruik, zodat de consument beter geïnformeerd is bij de keuze van een energie-efficiënt product. De QR-code op het nieuwe label, die vanaf 1 maart 2021 naar een centrale productdatabase zal verwijzen, zal die keuze tussen toestellen op basis van energie-efficiëntie nog vergemakkelijken. In tweede instantie zal de FOD Economie, in samenwerking met verschillende stakeholders, de overgang naar het nieuwe label gedurende de hele overgangsperiode ondersteunen. Dat zorgt ervoor dat de daarnet vermelde kenmerken van het nieuwe label verduidelijkt zullen worden aan de consument. De lopende informatiecampagne focust niet alleen op de mogelijke aanwezigheid van twee verschillende labels, maar bereidt de consument ook voor op de aankomende verschillen met het oude label. In de aanloop naar 1 maart 2021 zal dan meer aandacht worden besteed aan de eigenlijke introductie van het nieuwe label in de winkelrekken. De Economische Inspectie zal inderdaad controles uitvoeren op de correcte implementatie van de nieuwe energielabels. Dat zal gebeuren op basis van de meldingen die de Economische Inspectie ontvangt via het meldpunt en andere kanalen, maar kan ook op eigen initiatief van de controleambtenaren. Wanneer zij een onregelmatigheid vaststellen, zullen de controleambtenaren de betrokken handelaar aanmanen om die te regulariseren, maar waar en wanneer nodig zullen zij ook verbaliserend kunnen optreden.
Mevrouw de staatssecretaris, de communicatiecampagne zal inderdaad heel belangrijk zijn. U zegt dat zij al sinds eind september is gestart, maar ik heb daar zelf nog niets van gezien. Het is belangrijk om een zo groot mogelijke groep te bereiken om ervoor te zorgen dat mensen effectief het meeste energie-efficiënte toestel zullen kopen. Ten slotte, heb ik goed begrepen dat die gefaseerde aanpak overal in Europa gebeurt of is dat enkel bij ons? Het gebeurt overal. Ok, dank u wel.
Mijnheer de voorzitter, mevrouw de minister, ik ben blij dat de kwestie heel goed wordt opgevolgd, ook met de sectoren, en dat er een goede communicatie is. Dat is immers het meest cruciale. Ik ben ook blij dat een en ander ook heel zichtbaar is. Ik heb eind september 2020 wel al in een krantenartikel over de problematiek gelezen, waarin het duidelijk als eerste aandachtspunt werd aangegeven. Het zal wellicht moeten verschijnen in iedere winkel waar mensen keuzes moeten maken. Het is echter goed dat het wordt opgevolgd.
Mevrouw de staatssecretaris, in het regeerakkoord wordt naar meer circulaire economie gestreefd. Ik denk dat iedereen dat alleen maar kan toejuichen en onderschrijven. Ik denk wel dat een nauwe afstemming met de deelstaten hierin belangrijk is, omdat een groot deel van de bevoegdheid bij de deelstaten ligt. In het licht van de transitie naar meer circulaire economie wordt onder meer aangegeven dat men werk zal maken van de tijdige omzetting van de Europese garantierichtlijn. Ik hoef u er niet aan te herinneren dat België niet zo een goede leerling in de klas is, als het gaat over de omzetting van Europese richtlijnen. Hoe dan ook, de richtlijn bepaalt dat wanneer men een product in de EU heeft gekocht dat afwijkt van de beschrijving of niet goed werkt, de verkoper het moet herstellen of vervangen of de consument zijn geld teruggeven. Ik herinner mij de onderhandelingen. Het was heel moeilijk om te beslissen vanaf wanneer een nieuw product moet worden gegeven of wanneer het moet worden hersteld. Er werd uiteindelijk een soort van drietrapsraket in de garantierichtlijn opgenomen. Op de aankoop van elk product geldt een minimumgarantieperiode van twee jaar, wat in België al langer werd toegepast. Mevrouw de staatssecretaris, wat is de tijdslijn voor de omzetting van de richtlijn? Hoe zal België de Europese garantierichtlijn omzetten? Zal België ruimere maatregelen nemen dan de bepalingen die worden gevraagd? Zo ja, voor welke onderdelen? Wordt er bijvoorbeeld aan gedacht om de garantietermijn te verlengen? Zal er bij de omzetting rekening worden gehouden met de manier waarop onze buurlanden de richtlijn zullen omzetten? Ik heb het dan over de gold-plating, heel belangrijk om onze concurrentiepositie te behouden.
De eerste twee vragen zal ik samen beantwoorden. Justitie streeft ernaar dat de garantierichtlijn voor goederen vóór 1 juli 2021 in het Burgerlijk Wetboek is omgezet. De garantierichtlijn is maximaal harmoniserend, met slechts op enkele punten bewegingsruimte voor de lidstaten, waaronder een regeling in verband met de omkering van de bewijslast gedurende twee jaar en een langere garantietermijn dan twee jaar. Die punten vormen nog het onderwerp van een politieke discussie, waarbij alle elementen zullen worden afgewogen, om te komen tot een goed gebalanceerde regeling. Ik kan nog niet zeggen op welke punten eventueel zal worden afgeweken; het is alleszins niet de bedoeling om af te wijken. Het doel van de maximale harmonisatie door de richtlijn is de uniforme bescherming van de Europese consument te waarborgen. De punten waarop de lidstaten ruimere bepalingen kunnen uitvaardigen, betreffen vooral enkele verplichtingen van verkopers en mogen er niet toe leiden dat België een concurrentieel nadeel zou ondervinden ten opzichte van de buurlanden. Ik zal hier zeker nauw op toekijken, conform het regeerakkoord, dat gold-plating afwijst.
Mevrouw de staatssecretaris, bedankt dat u een concrete datum naar voren schuift. De bedoeling van de richtlijn was een maximale harmonisatie, maar dat is helaas niet gelukt op Europees niveau. Er zijn landen, zoals Portugal en het Verenigd Koninkrijk, waar een langere garantietermijn geldt. Zij zagen het natuurlijk niet zitten om conform Europa slechts een garantietermijn van twee jaar van toepassing te maken, terwijl er nationaal een langere termijn geldt. Het is heel belangrijk om niet aan gold-plating te doen om de concurrentiepositie van ons land te vrijwaren. U argumenteert dat het in het regeerakkoord is opgenomen dat België niet aan gold-plating zal doen. In het regeerakkoord is het voornemen veel minder uitgesproken dan in de preformateursnota. Daarin stond kortweg dat België niet aan gold plating zal doen. In de definitieve versie van het regeerakkoord worden daar alweer allerlei andere zaken aan toegevoegd. Hopelijk zult u er als staatssecretaris op toezien dat we effectief niet aan die gold-plating zullen doen.
Mijnheer de voorzitter, mevrouw de staatssecretaris, u hebt vandaag al heel wat verschillende onderwerpen de revue zien passeren. Deze keer gaat het over de elektrische steps. In mijn buurt zie ik steeds meer mensen er gebruik van maken. Uit onderzoek van Test Aankoop blijkt dat de veiligheid van elektrische steps heel vaak te wensen overlaat. Als ik met de fiets ben, verbaast het mij trouwens hoe mensen mij met een elektrische step voorbijsteken, terwijl ze geen helm dragen en het heel smalle fietspad er nat bijligt. Ik stel mij daar toch echt wel vragen bij. Zo blijken er problemen te zijn met de toegestane snelheid van de steps. Dat doet mij een beetje denken aan de brommertjes die worden opgedreven, zodat ze sneller gaan. Ook zijn er problemen met de spatbestendigheid en de rembestendigheid, vooral bij regenweer. Bovendien vreest men voor problemen met mogelijke herstellingen en dus ook met de garantie van dergelijke steps. Op basis van haar onderzoek raadt Test Aankoop het gebruik van elektrische steps af, wat toch vrij drastisch is. Mevrouw de staatssecretaris, ik heb de volgende vragen. Hebt u al kennis genomen van het onderzoek van Test Aankoop? Hoe evalueert u dit onderzoek? Zult u naar aanleiding hiervan extra maatregelen of initiatieven nemen, zoals voor de speedpedelecs is gebeurd? Hoe verloopt de controle op de conformiteit en veiligheid van deze vervoersmiddelen op de Europese markt? Hoeveel inbreuken werden er in 2019 en 2020 vastgesteld? Welk gevolg werd aan deze inbreuken gegeven? Werden die bijvoorbeeld van de markt gehaald? Zo ja, om welk aantal ging het dan?
Mevrouw Van Bossuyt, ik heb inderdaad in de pers vernomen dat Test Aankoop hieromtrent een onderzoek heeft gevoerd en dat een aantal problemen aan het licht is gekomen. De elektrische steps vallen onder het koninklijk besluit van 12 augustus 2008 betreffende het op de markt brengen van machines. Dit besluit is een uitvoeringsbesluit in Boek IX van het Wetboek Economisch Recht betreffende de veiligheid van producten en diensten. Dit is de Belgische omzetting van de Richtlijn 2006/42/EG van het Europees Parlement betreffende machines. Er is momenteel geen specifieke norm voor dit type product. De controle van de conformiteit en veiligheid gebeurt dus op basis van het koninklijk besluit en delen van normen die van toepassing zijn op dat soort producten. In 2019 en 2020 vond een Europese gezamenlijke campagne plaats over elektrische steps, elektrische fietsen, hoverboards en uniwheels, CASP 2019 - Personal Transporters. Tijdens die campagne werden in België drie modellen van elektrische steps onderworpen aan een administratieve en technische controle. Er werden evenwel geen remtesten uitgevoerd, maar wel testen voor spatbestendigheid. Slechts één van de drie steps in het Belgische onderzoek faalde daarvoor. De step functioneerde niet meer na de test, maar dat leidde niet tot gevaarlijke omstandigheden. Voor twee steps werd de fabrikant gevraagd om de verkoop te stoppen en voor een derde step werd een waarschuwing gestuurd, wegens een aantal administratieve tekortkomingen. Tijdens die Europese campagne werden in totaal 19 steps getest. Naar aanleiding van de campagne werd een communicatiecampagne gelanceerd met aankooptips en tips voor een veilig gebruik van de steps. Die is ter beschikking op de website van de FOD Economie. Ik kan u de link doorsturen. De economische inspectie heeft in de periode 2019-2020 ook drie RAPEX-meldingen gekregen – meldingen van EU-lidstaten over gevaarlijke producten – en heeft die opgevolgd. Momenteel zijn er werkzaamheden bezig voor het opstellen van specifieke normen. Die worden uiteraard opgevolgd door mijn administratie en zullen hier wellicht verder nog aan bod komen. Op basis van de input van stakeholders werden elektrische steps en elektrische fietsen opnieuw opgenomen in het meerjarencontroleprogramma. We nemen de evolutie waar dat steeds meer soorten steps ter beschikking van de consument worden gesteld. Wij zullen het opvolgen en zorgen voor de bescherming van de gebruikers van die steps.
Mevrouw de staatssecretaris, een campagne voor veilig gebruik is zeker geen overbodige luxe. U had het ook over werkzaamheden met betrekking tot specifieke normen en in dat verband denk ik bijvoorbeeld aan snelheidslimieten. Is dat een mogelijkheid? Een andere punt is welk deel van de openbare weg zij moeten gebruiken. Mogen zij op het fietspad rijden, op het voetpad of op de rijweg? Voor een fietser of een voetganger is het immers altijd schrikken als er ineens iemand op een step voorbijvliegt. Maatregelen zijn echter in de eerste plaats nodig voor de veiligheid van de gebruikers zelf.
Mijnheer de voorzitter, mevrouw de staatssecretaris, mijn vraag gaat over het feit dat Airbnb soms dubbele servicekosten aanrekent, namelijk zowel aan de huurder als aan de verhuurder. In maart van dit jaar oordeelde een rechtbank in Amsterdam dat dit niet mag, dat het dubbelop is als men de servicekosten aan beiden aanrekent. Dat zou strijd zijn met een Nederlandse wet, die stelt dat een bemiddelaar niet aan beiden die kosten mag aanrekenen. Als dat toch gebeurt, is het de huurder die daartegen beschermd is. De kwestie is momenteel hangende bij de Nederlandse Hoge Raad. Wat is de situatie in België? Ontving de FOD Economie reeds klachten hieromtrent? Bestaat er Belgische wetgeving die deze dubbelopaanrekening verbiedt? Zo ja, werd hierover reeds contact opgenomen met Airbnb? Werd reeds onderzocht of ook in de Belgische wetgeving een bepaling dient opgenomen te worden, naar het voorbeeld van Nederland, om die praktijk van dubbele servicekosten te verbieden?
Mijnheer de voorzitter, mevrouw Van Bossuyt, ik verwijs in eerste instantie naar het antwoord van de vorige minister van Consumentenzaken op een gelijkaardige vraag in de commissie van 1 juli. Het systeem van de dubbele aanrekening van servicekosten van Airbnb is eveneens van toepassing in België, aangezien Airbnb dezelfde voorwaarden toepast in de Europese Economische Ruimte. De aanrekening van servicekosten aan zowel de huurder als de verhuurder in het kader van een huurovereenkomst, gesloten via een platform zoals Airbnb, is niet verboden volgens de Belgische wetgeving, voor zover zowel de verhuurder als de huurder op een duidelijke en begrijpelijke wijze werden geïnformeerd over de toepasselijke servicekosten en dit voorafgaand aan de sluiting van de overeenkomst. Ondernemingen dienen immers steeds hun precontractuele informatieverplichtingen na te leven en mogen geen misleidende handels- of marktpraktijken stellen, zoals bepaald in het Wetboek van Economisch Recht. In casu bepaalt artikel 6 van de algemene voorwaarden van Airbnb op duidelijke en begrijpelijke wijze de aanrekening van servicekosten aan zowel de huurder als de verhuurder. Deze servicekosten worden tevens aangeduid tijdens het boekingsproces, zodat de potentiële huurder er kennis van neemt alvorens hij besluit zijn boeking te finaliseren. De materies inzake toerisme werden geregionaliseerd, maar in deze regelgeving wordt evenmin voorzien in een verbod op de aanrekening van dubbele servicekosten voor de verhuur van toeristische verblijven. Ondertussen heeft de FOD Economie een analyse gemaakt inzake de behoefte aan een bepaling die de aanrekening van dubbele servicekosten verbiedt, zoals vermeld door de vorige minister van Consumentenzaken in haar antwoord op uw vraag. Gelet op de afwezigheid van een verbod in de regelgeving inzake toerisme en de duidelijkheid van de precontractuele informatie die door Airbnb verstrekt wordt betreffende de betrokken dubbele aanrekening van servicekosten, acht ik het niet opportuun om een bijkomend verbod ter bescherming van de consument in de wetgeving op te nemen. : Ik kan u, ten slotte, nog melden dat de Economische Inspectie geen meldingen heeft ontvangen over de dubbele aanrekening van servicekosten door Airbnb.
Mevrouw de staatssecretaris, de reden waarom ik de vraag opnieuw stel, is omdat uw voorgangster had geantwoord dat zij bij de FOD Economie zou navragen of er al klachten over waren ontvangen en, zo ja was, of het nodig zou zijn om wetgevende initiatieven te nemen. Mijn vraag is dus eigenlijk bedoeld als opvolgvraag. Bij deze ken ik het standpunt dat de huidige regering ter zake zal innemen.
Mevrouw de staatssecretaris, deze vraag gaat over de kosten die banken en verzekeraars mogen aanrekenen aan hun klanten. Het gaat dan voornamelijk om kosten zoals bij spaarformules voor de opbouw van een extra pensioenkapitaal, maar ook voor de herfinanciering van hypothecaire leningen. Het is een goede zaak dat er gezegd wordt dat er maatregelen kunnen genomen worden om consumenten te beschermen. Maar ik denk dat het heel belangrijk is, alvorens een nieuwe wetgeving te maken, dat de bestaande tenminste geïmplementeerd en toegepast wordt. Daar zien we dat het schoentje wringt. In 2017 heeft de toenmalige minister van consumentenzaken, Kris Peeters, maxima opgelegd voor dossierkosten bij een hypothecair krediet. Deze werden vastgelegd op 500 euro voor een hypothecaire woonlening, 300 euro voor een overbruggingskrediet en maximum 250 euro voor een herfinanciering bij dezelfde instelling. Dat zijn de regels die vandaag bestaan. We merken nu dat deze nog steeds niet door alle bankondernemingen worden nageleefd. De Economische Inspectie heeft begin 2020 een onderzoek gevoerd. Daaruit bleek bijvoorbeeld dat de bank ING voor de herfinanciering van een woonlening telkens 500 euro dossierkosten aanrekende, terwijl dit eigenlijk slechts 250 euro mag zijn. Het dossier werd dan ook overgemaakt door de Economische Inspectie aan het Brusselse Parket. Daarover heb ik een aantal vragen. Ik weet dat u niets mag zeggen over de inhoud van het onderzoek, maar eventueel wel of hierover al een concrete uitspraak werd gedaan. Zoniet, wanneer wordt deze verwacht? Hoe wordt de consument intussen beschermd tegen deze praktijken? Er is immers effectief vastgesteld dat er zaken gebeuren die niet kunnen. Heeft de Economische Inspectie nog gelijkaardige klachten over andere financiële instellingen die zich ook schuldig maken aan de schending van deze wetgeving? Zo ja, hoeveel en welk gevolg werd hieraan gegeven?
De Economische Inspectie heeft inderdaad het proces-verbaal dat zij aangaande ING België opstelde omwille van dossierkosten die 100% boven het wettelijk maximum liggen, in het geval van een interne herfinanciering van een hypothecair krediet met onroerende bestemming, aan het parket van Brussel overgemaakt. Bijgevolg is dit dossier niet langer in handen van de Economische Inspectie en kan zij hierover niet verder communiceren. Op basis van de tarieven van ING België stelde de Economische Inspectie bij een nacontrole vast dat sedert mei 2020 de dossierkosten voor de herfinanciering van een bestaand ING-hypothecair krediet 250 euro bedraagt, ofwel het wettelijk maximum. In het kader van haar actieplan 2020 voert de Economische Inspectie momenteel op eigen initiatief een onderzoek uit naar de hoogte van de dossierkosten die de bij de FSMA vergunde kredietgevers voor dergelijke herfinancieringen vragen. Sedert de inwerkingtreding van het koninklijk besluit van 24 februari 2017 inzake de vaststelling van de maximale dossierkosten bij een hypothecair krediet met een onroerende bestemming heeft de Economische Inspectie via het meldpunt van de FOD Economie geen meldingen met betrekking tot de voorgaande problematiek ontvangen.
Het is inderdaad belangrijk dat de consumenten ondertussen effectief maar 250 euro betalen. Het is een goede zaak als zou blijken dat er geen andere financiële instellingen zijn die zich aan deze praktijk schuldig maken. Ik had melding gekregen van mensen dat dit zo wel nog zou zijn, maar dit was misschien eerder. Ik zal het nog eens navragen en anders aan die mensen zeggen dat ze toch klacht moeten indienen bij de FOD Economie of bij de Economische Inspectie.
Mevrouw de staatssecretaris, mijn gebundelde vragen zijn ingegeven door het antwoord op vragen die ik eerder aan uw voorgangster, mevrouw Muylle, stelde. Tijdens de eerste golf in deze coronacrisis besliste de regering om coronavouchers uit te geven in de periode tussen maart en juni, waarbij de consument een bon krijgt ter waarde van de reis die hij geboekt heeft en waarmee hij of zij voor die waarde binnen het jaar een reis kan boeken. Het voordeel van de in die periode uitgereikte voucher is dat die door het Garantiefonds Reizen gedekt wordt, mocht de reisorganisatie intussen failliet gaan. Daarover heb ik cijfers opgevraagd en ik moet eerlijk zeggen geschrokken te zijn van het aantal vouchers dat in die periode werd uitgegeven, namelijk bijna 210.000 vouchers voor een bedrag van 351 miljoen euro, waarvan er nog voor 307 miljoen euro openstaat. Met andere woorden, dat bedrag van 307 miljoen euro zal mogelijk moeten worden gedekt door het Garantiefonds Reizen. Aan uw voorgangster heb ik gevraagd of het Garantiefonds wel over voldoende middelen beschikt om eventueel die dekking te kunnen bieden. Zij zei dat zij dat zou laten onderzoeken. Om die reden stel ik u vandaag een opvolgingsvraag. Hoe zal de problematiek van de garantie en de insolventieverzekeraars worden opgelost? Wat zijn de eerste bevindingen van de werkgroep die hiertoe werd opgericht? Welke denksporen en eventuele oplossingen worden naar voren geschoven? Welk systeem van duurzame financiering voor het Garantiefonds Reizen stelt u voorop, opdat de garantieregeling voor de consument niet zou wegvallen? Mijn andere vraag gaat over de manier waarop het geld van het Garantiefonds Reizen zal worden verdeeld. Naast de grote reisorganisaties, zoals TUI en Neckermann zijn er heel veel kleine kmo's die reizen aanbieden. Ik heb hierover al dramatische verhalen gehoord, onlangs nog van een vrouw die over twee jaar met pensioen zou gaan. Sommigen doen aan voorafbetalingen van de boekingen, bijvoorbeeld van hotels. Die vrouw had daar tussen 200.000 en 300.000 euro uitstaan. Ze zien hun levenswerk dus eigenlijk bijna in rook opgaan, vandaar de vraag hoe het geld van het Garantiefonds Reizen zal worden verdeeld tussen de verschillende spelers, want als eerst de grote spelers aan bod komen, schiet er niets meer over voor de kmo's. Is er al een plan voor de verdeling in het worstcasescenario dat het Garantiefonds Reizen niet over voldoende middelen zou beschikken om alle kosten te dekken?
Deze vraag was al op mijn bureau beland voor u ze stelde, want het gaat om een zeer urgente kwestie die veel mensen in de sector treft. De uitbraak van het coronavirus heeft al lange tijd een impact op de reissector en dat zal nog lang zo blijven. Het volgende jaar zal bepalend zijn voor het voortbestaan van veel ondernemingen en daar komt dus de insolventiebescherming bij kijken. Eind september vond er eerste vergadering plaats van de werkgroep die door het kabinet van voormalig minister Muylle werd samengesteld. De werkzaamheden van de groep lopen nog en we bekijken momenteel wat daar al besproken werd. Er zijn nog geen concrete conclusies, maar uit de eerste besprekingen blijkt alvast dat er niet alleen een oplossing voor de korte termijn moet komen, er moet ook een heel nieuw systeem opgezet worden om op lange termijn een performante insolventiebescherming te kunnen bieden. De problematiek maakt uiteraard deel uit van mijn prioriteiten en die van de minister van Economie. Onze kabinetten en diensten bespreken de problematiek, maar ik kan u momenteel nog niet veel details geven, aangezien de werkzaamheden volop aan de gang zijn. Zodra hier meer duidelijkheid over bestaat, komen we er zeker op terug.
Mevrouw de staatssecretaris, zoals u terecht aangaf, is de problematiek zeer urgent. Het gaat niet om een omzetdaling met 20 % of 30 %, de betrokkenen hebben gewoon geen omzet meer. We zien hier dus echt dramatische toestanden. Er moet dus inderdaad een oplossing zijn, niet alleen op korte termijn maar ook op lange termijn. Het is trouwens de enige sector die een insolventieverzekering moet aangaan, waarvoor de betrokken bedrijven ook veel geld moeten betalen. Ik hoop ten zeerste dat bij de eventuele uitkering van de middelen de kleine kmo's niet in de steek worden gelaten en dat naar hen minstens evenveel aandacht zal gaan.