Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, αρχίζει η συνεδρίαση. [[Σημείωση: Ο παρακάτω πίνακας περιεχομένων δεν αποτελεί το τελικό κείμενο, διότι εκκρεμούν ορθογραφικές και συντακτικές διορθώσεις]] Εισερχόμαστε στην ΕΙΔΙΚΗ ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΔΙΑΤΑΞΗ Α. Συζήτηση, κατόπιν αιτήματος του Πρωθυπουργού κ. Αλέξη Τσίπρα, σύμφωνα με το άρθρο 142Α του Κανονισμού της Βουλής, με αντικείμενο την ενημέρωση του Σώματος σχετικά με τις εξελίξεις στη διαπραγμάτευση για το κυπριακό ζήτημα. Β. Ανακοίνωση του Προέδρου της Βουλής κ. Νικόλαου Βούτση, σύμφωνα με το άρθρο 51 παρ. 4 του Κανονισμού της Βουλής, σχετικά με το Πρωτόκολλο Συνεργασίας μεταξύ της Βουλής των Ελλήνων και της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας, για την πρόσβαση στο υλικό του «Φακέλου της Κύπρου» και λήψη σχετικής απόφασης. Χαιρετίζουμε την παρουσία του Πρέσβη της Κύπρου κ. Κυριάκου Κενεβέζου και του Προέδρου της Ένωσης Κυπρίων Ελλάδας κ. Γεώργιου Συλλούρη. Σύμφωνα με το άρθρο 142Α του Κανονισμού της Βουλής, για την έγκαιρη και υπεύθυνη πληροφόρηση και ενημέρωση της Βουλής, η Κυβέρνηση διά του Πρωθυπουργού μπορεί, εκτός από τη συζήτηση προ ημερησίας διατάξεως του επομένου άρθρου, να ζητήσει οποτεδήποτε να κάνει ανακοινώσεις ή δηλώσεις ενώπιόν της για οποιαδήποτε σοβαρή δημόσια υπόθεση. Το αίτημα για ανακοίνωση ή δήλωση μαζί με το αντικείμενό τους διατυπώνεται στον Πρόεδρο της Βουλής και γνωστοποιείται στους Προέδρους των Κοινοβουλευτικών Ομάδων της Αντιπολίτευσης πριν από είκοσι τέσσερις ώρες τουλάχιστον. Το σχετικό αίτημα του κυρίου Πρωθυπουργού απεστάλη χθες και κοινοποιήθηκε στους Προέδρους των Κοινοβουλευτικών Ομάδων περισσότερες από είκοσι τέσσερις ώρες πριν, όπως ορίζει το άρθρο 142Α. Η ανακοίνωση ή δήλωση της Κυβέρνησης γίνεται αυτοπροσώπως από τον Πρωθυπουργό σε οποιαδήποτε συνεδρίαση νομοθετικής εργασίας ή κοινοβουλευτικού ελέγχου, πριν από την έναρξη της συζήτησης των θεμάτων της ημερήσιας διάταξης και η διάρκειά της δεν μπορεί να υπερβαίνει τα δέκα λεπτά. Οι Πρόεδροι των Κοινοβουλευτικών Ομάδων της Αντιπολίτευσης μπορούν να αναπτύξουν αυτοπροσώπως τις απόψεις τους για το περιεχόμενο της ανακοίνωσης ή της δήλωσης της Κυβέρνησης για πέντε (5΄) λεπτά κατ' ανώτατο όριο για τον καθένα. Σε περίπτωση απουσίας ή ασθένειας Προέδρου Κοινοβουλευτικής Ομάδας στη συζήτηση, τον αναπληροί εκπρόσωπός του οριζόμενος απ' αυτόν. Η απάντηση του Πρωθυπουργού στις απόψεις των Προέδρων των Κοινοβουλευτικών Ομάδων της Αντιπολίτευσης δεν μπορεί να υπερβαίνει τα πέντε λεπτά. Η δευτερολογία των Προέδρων των Κοινοβουλευτικών Ομάδων της Αντιπολίτευσης δεν μπορεί να υπερβαίνει τα τρία λεπτά και του Πρωθυπουργού, ο οποίος ομιλεί τελευταίος, τα πέντε λεπτά. Όταν οι ανακοινώσεις και οι δηλώσεις της Κυβέρνησης ενώπιον της Βουλής γίνονται από τον Πρωθυπουργό, οι αναπληρωτές εκπρόσωποι των Κοινοβουλευτικών Ομάδων δεν μπορούν να λάβουν τον λόγο, με την επιφύλαξη του δευτέρου εδαφίου της παραγράφου 4 αυτού του άρθρου. Παρακαλώ πολύ, καλείται στο Βήμα ο Πρωθυπουργός κ. Αλέξης Τσίπρας.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, θεώρησα απαραίτητο να ζητήσω τη σύγκληση σήμερα της Ολομέλειας, αξιοποιώντας σχετικό άρθρο του Κανονισμού, προκειμένου να ενημερώσω το Σώμα για την πορεία του Κυπριακού, σε συνέχεια και του τερματισμού των συνομιλιών στην Ελβετία τα ξημερώματα της περασμένης Παρασκευής. Είναι σαφές, άλλωστε, όπως είχα επανειλημμένως την ευκαιρία να επισημάνω στις κατ' ιδίαν συνομιλίες μου με τους Αρχηγούς των κοινοβουλευτικών κομμάτων, ότι η δίκαιη και βιώσιμη λύση του Κυπριακού αποτελεί εθνικής σημασίας στόχο, για την επίτευξη του οποίου είναι εξαιρετικά σημαντικός ο διάλογος, η διαρκής ενημέρωση αλλά και η συνεννόηση μεταξύ των πολιτικών κομμάτων. Στο πλαίσιο αυτό άλλωστε η ελληνική Κυβέρνηση, η ελληνική αντιπροσωπεία κατά τη διάρκεια των συνομιλιών υποστήριξε σθεναρά καθ' όλη τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης τις πάγιες θέσεις της χώρας μας: Πρώτον, ότι δίκαιη και βιώσιμη λύση του Κυπριακού προς όφελος του συνόλου του κυπριακού λαού, Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, μπορεί να επιτευχθεί μόνο επί τη βάσει των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, αλλά και της ιδιότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας ως κράτος - μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεύτερον, ότι η Ελλάδα στηρίζει σταθερά τις προσπάθειες της Κυπριακής Δημοκρατίας στις δικοινοτικές συνομιλίες, αλλά εμπλέκεται μόνο στη διαπραγμάτευση του Κεφαλαίου της Ασφάλειας. Τρίτον, ότι στο πλαίσιο των συνομιλιών η Ελλάδα βρίσκεται σε διαρκή συντονισμό με την Κυπριακή Δημοκρατία της οποίας άλλωστε ο λαός θα κληθεί να πάρει και την όποια τελική απόφαση. Στη βάση αυτών των πάγιων θέσεών μας αναδείξαμε με επιμονή και αποφασιστικότητα το γεγονός ότι δίκαιη και βιώσιμη λύση του Κυπριακού συνεπάγεται πρώτα και κύρια άρση των συνεπειών της εισβολής και κατοχής μέρους της Κύπρου. Με δύο λόγια, συνεπάγεται κατάργηση των επεμβατικών δικαιωμάτων και των εγγυήσεων και αποχώρηση των κατοχικών στρατευμάτων. Στο σημείο αυτό επιτρέψτε μου να επισημάνω ιδιαίτερα την καθοριστική, ιστορικής σημασίας, θα έλεγα, προσπάθεια της διαπραγματευτικής ομάδας του Υπουργείου Εξωτερικών και προσωπικά του Υπουργού Εξωτερικών κ. Κοτζιά, για την οποία σήμερα θα ήθελα και δημόσια να τον ευχαριστήσω. Γιατί η ελληνική πλευρά ανέδειξε με απόλυτη σαφήνεια σε όλα τα fora και τις διεθνείς μας επαφές το γεγονός ότι κανένα κράτος στον εικοστό πρώτο αιώνα και ειδικά ένα κράτος - μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν μπορεί να θεωρείται κυρίαρχο και ανεξάρτητο εάν εις βάρος του υφίστανται εγγυητικά και επεμβατικά δικαιώματα. Γιατί η ελληνική πλευρά επίσης ανέδειξε με απόλυτη σαφήνεια το γεγονός ότι κανένα κράτος της Ευρωπαϊκής Ένωσης - και σίγουρα όχι η Ελλάδα - δεν θα μπορούσε να αποδεχθεί και να συνυπογράψει δικαίωμα επέμβασης της Τουρκίας στην επανενωμένη Κυπριακή Δημοκρατία, δηλαδή απέναντι σε μια χώρα κράτος - μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ανέδειξε, επίσης, το γεγονός, επίσης, ότι μία επανενωμένη Κύπρος υπό το καθεστώς εγγυήσεων δεν θα μπορούσε ποτέ να εκφραστεί με ανεξάρτητη φωνή σε κοινοτικό επίπεδο, με όλες τις συνέπειες που θα είχε αυτό για την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση και το γεγονός ότι η διατήρηση των εγγυήσεων και η παρουσία των κατοχικών στρατευμάτων στην επανενωμένη Κύπρο θα υπονόμευαν καθημερινά οποιαδήποτε προσπάθεια για ειρήνη και συμφιλίωση στο νησί. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, θεωρώ ότι σε μεγάλο βαθμό - ίσως για πρώτη φορά σε τόσο μεγάλο βαθμό - μπορέσαμε να πείσουμε τη διεθνή κοινότητα αυτές οι θέσεις να γίνουν και δικές της θέσεις και θεωρώ ότι είναι εξίσου σημαντικό το γεγονός ότι πείσαμε και για τις προθέσεις μας, για το ότι δηλαδή δεν βρεθήκαμε όλο αυτό το διάστημα στη διαπραγμάτευση και στις συνομιλίες προκειμένου να ροκανίσουμε τον χρόνο των διαπραγματεύσεων για να παίξουμε το γνωστό παιχνίδι της επίρριψης των ευθυνών για την αποτυχία, αλλά αγωνιστήκαμε ειλικρινά υπέρ μιας λύσης που θα μπορεί να ωφελήσει το σύνολο του κυπριακού λαού, εξασφαλίζοντας ότι τα λάθη του παρελθόντος δεν θα επαναληφθούν κι ότι η ασφάλεια της μιας κοινότητας δεν θα οικοδομηθεί εις βάρος της ασφάλειας της άλλης. Εδώ και έναν χρόνο περίπου καταθέσαμε σειρά προτάσεων, μεταξύ των οποίων είναι η σύναψη τριμερούς συμφώνου φιλίας και η δημιουργία μηχανισμού ελέγχου του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Αυτές είναι προτάσεις που μαζί με την αλλαγή στη δομή του κράτους, τα μέτρα αστυνόμευσης και τη συμμετοχή στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα ενίσχυαν την αίσθηση ασφάλειας και της τουρκοκυπριακής κοινότητας. Στο πλαίσιο αυτό επανειλημμένως καλέσαμε και στην πρώτη φάση των συνομιλιών στην Ελβετία, τον περασμένο Γενάρη, αλλά και τώρα στη δεύτερη φάση την Τουρκία σε προπαρασκευαστικές διαβουλεύσεις. Δυστυχώς δεν βρήκαμε ανταπόκριση. Και το λέω αυτό με ιδιαίτερη λύπη διότι, όπως φάνηκε, αν είχαμε καταφέρει να σημειώσουμε εκ των προτέρων ουσιαστική πρόοδο στο κεφάλαιο αυτό, όπως αυτή η πρόοδος σημειώθηκε σε άλλα κεφάλαια, η προοπτική για λύση στην Ελβετία θα ήταν πολύ καλύτερη. Αυτό όμως που διαφάνηκε, παρά κάποιες επιμέρους ελπιδοφόρες ενδείξεις, ήταν ότι η Τουρκία δεν είχε τελικά πρόθεση να δεσμευθεί σε μία λύση που θα επέτρεπε στην επανενωμένη Κύπρο να είναι πραγματικά ανεξάρτητη και κυρίαρχη, δηλαδή σε μια λύση χωρίς επεμβατικά δικαιώματα τρίτων χωρών και βεβαίως με την έστω και σταδιακή, αποχώρηση όμως, του κατοχικού στρατού. Δεν θα ήθελα να μπω σε περισσότερες λεπτομέρειες για την έκβαση της διαπραγμάτευσης. Άλλωστε τον λόγο θα πάρει και ο Υπουργός Εξωτερικών, ο οποίος χθες ενημέρωσε αναλυτικά και τους εκπροσώπους των κομμάτων. Θεωρώ, όμως, ότι η επόμενη περίοδος είναι ιδιαίτερα σημαντική και γι' αυτό επιτάσσει αποφασιστικότητα και ψυχραιμία σε μια σειρά από θέματα, ζητήματα, που συνδέονται με τη σημερινή μας συζήτηση. Επιτρέψτε μου, λοιπόν, να τα ιεραρχήσω συνοπτικά. Πρώτον, η συνεργασία Ελλάδας - Κυπριακής Δημοκρατίας αποτελεί και θα συνεχίσει να αποτελεί τον κρίσιμο άξονα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Το γεγονός αυτό δεν περιορίζεται μόνο στις συνομιλίες για το Κυπριακό, όπου ο συντονισμός ήταν εξαιρετικός και θα ήθελα με την ευκαιρία να ευχαριστήσω γι' αυτό τον Πρόεδρο Αναστασιάδη και τη διαπραγματευτική ομάδα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η συνεργασία Ελλάδας - Κυπριακής Δημοκρατίας έχει ευρύτερες διαστάσεις. Αφορά γενικότερα - θα έλεγα - τη διεθνή διπλωματική μας συνεργασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στη Σύνοδο των Ευρωπαϊκών Χωρών του Νότου, στις ιδιαίτερης στρατηγικής σημασίας τριμερείς συνεργασίες μας με χώρες της Μέσης Ανατολής και άλλες χώρες. Αφορά ασφαλώς και τη στήριξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της στην Αποκλειστική Οικονομική της Ζώνη. Η Κυπριακή Δημοκρατία ως κυρίαρχο κράτος έχει το αναφαίρετο δικαίωμα να επιλέξει τον τρόπο με τον οποίο θα αξιοποιήσει τα δικαιώματά της, αυτά που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας. Και σε αυτήν την επιλογή της είναι αυτονόητο ότι θα έχει τη στήριξη τόσο της Ελλάδας όσο όμως και της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και της διεθνούς κοινότητας συνολικά απέναντι σε οποιαδήποτε απειλή. Δεύτερον, ο τερματισμός των συνομιλιών στην Ελβετία θέλω να τονίσω ότι δεν αποτελεί το τέλος της προσπάθειάς μας. Η δίκαιη και βιώσιμη λύση του Κυπριακού στο πλαίσιο των αποφάσεων του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών αποτελεί και θα συνεχίσει να αποτελεί κεντρικό άξονα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, κεντρικό διακύβευμα για μια χώρα που αποτελεί πυλώνα ειρήνης, σταθερότητας και ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή. Στο πλαίσιο αυτό είμαστε πάντοτε ανοιχτοί στην επανέναρξη των συνομιλιών υπό τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, στον βαθμό βεβαίως που θα εκφραστεί ενδιαφέρον από όλες τις πλευρές. Και θα συνεχίσουμε να κινούμαστε στην ίδια κατεύθυνση: Προάσπιση των αρχών μας, σε συνδυασμό με μια διπλωματία που δεν βασίζεται σε φοβίες και σε εμμονές του παρελθόντος αλλά σε εποικοδομητικές προτάσεις και στη δημιουργία διεθνών ερεισμάτων. Και βέβαια θα αξιοποιήσουμε το γεγονός ότι η κατάργηση των εγγυήσεων και η αποχώρηση των κατοχικών στρατευμάτων αποτελεί πια, χάρη και στις προσπάθειες της ελληνικής πλευράς, μέρος της ατζέντας της διεθνούς κοινότητας για την επίλυση του κυπριακού προβλήματος, όπως επιβεβαιώνεται άλλωστε και από τον Γενικό Γραμματέα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, έναν άνθρωπο που χαίρει ιδιαίτερης εκτίμησης διεθνώς, μια πολιτική προσωπικότητα, θα έλεγα, υψηλού κύρους, που μπορεί να συνεχίσει και ελπίζουμε να συνεχίσει αυτή τη σημαντική προσπάθεια για την εξεύρεση δίκαιης και βιώσιμης λύσης στο κυπριακό πρόβλημα. Τρίτο σημείο: η δίκαιη και βιώσιμη λύση του Κυπριακού είναι και πρέπει να είναι όχι το κεντρικό πρόταγμα για την Ελλάδα και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, αλλά το κεντρικό πρόταγμα για την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση και το μέλλον της - και αυτό είχα την ευκαιρία να τονίσω στην πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής - , όχι μόνον γιατί αφορά την άρση της παράνομης κατοχής μέρους ενός κράτους - μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης ούτε μόνον διότι η εφαρμογή του ευρωπαϊκού κεκτημένου είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την επίλυση του ζητήματος και ούτε μόνον επειδή χάρη στις συντονισμένες μας προσπάθειες έχει γίνει πια αποδεκτό από όλους ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέση στο τραπέζι των συνομιλιών, αλλά κυρίως διότι συμβάλλοντας στην επίλυση του Κυπριακού η Ευρωπαϊκή Ένωση ανοίγει τον δρόμο ώστε να ενισχύσει και τον δικό της διεθνή και περιφερειακό ρόλο. Τέταρτο σημείο: το μήνυμά μας προς την Τουρκία, το οποίο αναδείχθηκε και κατά τις συνομιλίες για το Κυπριακό, πρέπει να παραμείνει σταθερό, ιδιαίτερα σε αυτές τις δύσκολες στιγμές. Είμαστε αποφασιστικοί στην προάσπιση των αρχών και δικαιωμάτων μας έναντι οποιασδήποτε απειλής και παράνομης διεκδίκησης. Την ίδια στιγμή είμαστε και προσηλωμένοι στη διεκδίκηση των ζητημάτων που μας χωρίζουν και στην οικοδόμηση μιας σχέσης που θα βασίζεται στον σεβασμό του διεθνούς δικαίου αλλά και στον αμοιβαίο σεβασμό. Μένει, βεβαίως, να δούμε κατά πόσον και η Τουρκία θα αναγνωρίσει τη σημασία που έχει η δίκαιη και βιώσιμη επίλυση του Κυπριακού για την ίδια, για τις σχέσεις μας, για τις ευρωτουρκικές σχέσεις και την ευρωπαϊκή της προοπτική, αλλά βεβαίως και τη σημασία και για την ασφάλεια, τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή. Κυρίες και κύριοι Βουλευτές, θα ήθελα κλείνοντας μετά από αυτό το πλαίσιο της ενημέρωσης, χωρίς ελπίζω να καταχραστώ κατά πολύ τον χρόνο που προβλέπει ο Κανονισμός, να χαιρετίσω την απόφαση της ελληνικής και της κυπριακής Βουλής από τον Γενάρη του 2016 για την από κοινού πρόσβαση σε όλα τα ντοκουμέντα, τα οποία ήρθαν στη γνώση και την κατοχή της ελληνικής Βουλής από το 1986 μέχρι το 1988 κατά τη διάρκεια της εξεταστικής, τότε, επιτροπής για τον «Φάκελο της Κύπρου». Μια περίοδος κατά την οποία καταθέσεις των μαρτύρων εκείνων όλων όσων είχαν σχέση με την κυπριακή τραγωδία είναι ένα πλούσιο και χρήσιμο υλικό με ιδιαίτερη ιστορική σημασία. Είκοσι εννέα χρόνια μετά την εξεταστική επιτροπή και σαράντα τρία χρόνια μετά την εισβολή, η ελληνική Βουλή θα δώσει πλήρη σειρά αυτών των ντοκουμέντων στην κυπριακή Βουλή, έτσι ώστε να ανοίξει, όπως δικαιούται άλλωστε, ένα θέμα που αφορά κυρίως τον κυπριακό λαό και για το οποίο ο κυπριακός λαός δικαιούται να έχει γνώση και να ανοίξει, βεβαίως, για επιστημονικούς και ιστορικούς λόγους αυτή η περίοδος προς εξέταση. Θα ήθελα να επισημάνω, όπως άλλωστε θα γνωρίζετε, ότι αυτή η απόφαση των δύο εθνικών αντιπροσωπειών έχει ληφθεί εδώ και πάρα πολύ καιρό. Συνεπώς ουδόλως σχετίζεται με την πορεία των συνομιλιών για την επίλυση του κυπριακού προβλήματος. Αντιθέτως, θα έλεγα ότι ανεξαρτήτως από τις συνομιλίες και την έκβασή τους αποτελεί ένα ανεκπλήρωτο εδώ και δεκαετίες χρέος της ελληνικής πολιτείας απέναντι στον κυπριακό λαό. Είναι ένας ελάχιστος φόρος τιμής και μια ιστορική δικαίωση προς όλους όσοι αγωνίστηκαν, αντιστάθηκαν και θυσιάστηκαν προς το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου και στην εισβολή και κατοχή μέρους της Κύπρου από τις επιχειρήσεις του Αττίλα. Με αυτό το πνεύμα, λοιπόν, θέλω να πιστεύω ότι το σύνολο των δημοκρατικών πολιτικών δυνάμεων θα στηρίξουν αυτή την ιστορική πράξη του ελληνικού Κοινοβουλίου, όπως άλλωστε ενέκριναν πριν από λίγο καιρό και τα πρωτόκολλα συνεργασίας ανάμεσα στις δύο εθνικές αντιπροσωπείες με τα οποία η πρωτοβουλία αυτή ξεκίνησε. Σας ευχαριστώ.
Ευχαριστώ πολύ. Τον λόγο έχει ο Αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης και Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Δημοκρατίας κ. Κυριάκος Μητσοτάκης.
Κυρίες και κύριοι Βουλευτές, πριν από λίγες μέρες στο Κραν Μοντανά της Ελβετίας προστέθηκε, δυστυχώς, άλλο ένα κεφάλαιο στην ιστορία των χαμένων ευκαιριών επίλυσης του κυπριακού ζητήματος. Δυστυχώς, μια πολύ σοβαρή πολιτική και διπλωματική προσπάθεια, που σε ορισμένα στάδιά της είχε αναπτύξει μια θετική δυναμική, προσέκρουσε στην αδιαλλαξία της Άγκυρας. Γεωστρατηγικές επιδιώξεις και αντιλήψεις μιας άλλης εποχής, μιας εποχής που εδώ και πολλά χρόνια έχει ξεπεραστεί από νέα δεδομένα και νέες πραγματικότητες εγκλώβισαν για άλλη μια φορά την Τουρκία σε μια ουσιαστικά άκαμπτη στάση. Πέραν της εμμονής σε δυσλειτουργικές προσεγγίσεις, όσον αφορά τη λεγόμενη εσωτερική πτυχή του κυπριακού ζητήματος, η Άγκυρα απέτρεψε με τη στάση της τη δυνατότητα σύγκλισης στα κρίσιμα θέματα της εξωτερικής πτυχής, δηλαδή στα ζητήματα της ασφάλειας, των εγγυήσεων, των επεμβατικών δικαιωμάτων. Ο γεωστρατηγικός έλεγχος επί της Κύπρου φαίνεται να παραμένει σταθερή επιδίωξη της Τουρκίας. Φάνηκε αυτό από την προσήλωση μέχρι και την τελευταία στιγμή στη μακρόχρονη παραμονή κατοχικών δυνάμεων στο νησί, χωρίς συγκεκριμένη καταληκτική ημερομηνία πλήρους και οριστικής αποχώρησης. Και φάνηκε και στην αμετακίνητη θέση να διατηρηθεί το αναχρονιστικό σύστημα εγγυήσεων και επεμβατικών δικαιωμάτων τρίτων. Δεν βρισκόμαστε, όμως, πια στο 1960. Δεν είμαστε στον Ψυχρό Πόλεμο, δεν διανύουμε την εποχή των αδέσμευτων, δεν ζούμε στα χρόνια της χούντας. Ένα νέο περιβάλλον έχει διαμορφωθεί τόσο νομικά όσο και πολιτικά, χάρη σε μια σειρά αποφάσεων του ΟΗΕ και, βεβαίως, χάρη στην ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο πλαίσιο αυτό είναι παρωχημένες και ανεδαφικές οι λογικές εγγυήσεων και επεμβατικών δικαιωμάτων. Σε μία επανενωμένη Κύπρο, μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι από κοινού θα απολαμβάνουν τα αγαθά της δημοκρατίας, των ανθρώπινων δικαιωμάτων, της οικονομικής προόδου, της ασφάλειας, της σταθερότητας, δεν μπορεί να ισχύει μια ασφυκτική επιτήρηση. Δεν μπορούν να ισχύουν εγγυήσεις, η δυνατότητα επέμβασης από τρίτα κράτη και φυσικά η παρουσία ξένων στρατευμάτων. Μια τέτοια κατάσταση πραγμάτων δεν συνάδει και δεν μπορεί να είναι αποδεκτή σε μια σύγχρονη ευρωπαϊκή δημοκρατία. Οι συνθήκες εγγύησης και συμμαχίας του 1960, με άλλα λόγια, δεν μπορούν να είναι το θεμέλιο για το σήμερα και για το αύριο. Πόσο μάλλον όταν υπάρχουν πια αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, οι ίδιες οι συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κοινή πολιτική ασφάλειας και άμυνας, η αρμοδιότητα του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Συμβούλιο της Ευρώπης, το Δικαστήριο των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Και όλα αυτά, σε συνδυασμό με το Σύνταγμα μιας επανενωμένης Κύπρου, παρέχουν επαρκή και σταθερή βάση για την ασφάλεια και των δύο κοινοτήτων του νησιού. Όμως, η Άγκυρα, δυστυχώς, δεν επιχείρησε να διαβάσει έτσι τη συγκυρία. Δεν θέλησε να δει ξεκάθαρα το κοινό μέλλον, το κοινό ευρωπαϊκό μέλλον Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων. Εγκλωβίστηκε στο παρελθόν. Έχει λοιπόν, την κύρια ευθύνη της αποτυχίας αυτού του γύρου της διαπραγμάτευσης. Ούτε οι εποικοδομητικές ευρωπαϊκές παρεμβάσεις, ούτε η παρουσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης έκαναν την Άγκυρα να αλλάξει στάση, ούτε ακόμα ο ίδιος ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, ο κ. Γκουτέρες, ο οποίος παραβρέθηκε στο τελικό στάδιο των διαβουλεύσεων και επέδειξε - πρέπει να το τονίσουμε αυτό - αξιοθαύμαστη επιμονή και γνώση του ζητήματος, μπόρεσε να αποτρέψει το επερχόμενο αδιέξοδο. [[Στο σημείο αυτό κτυπάει το κουδούνι λήξεως του χρόνου ομιλίας του Προέδρου της Νέας Δημοκρατίας]] Θα χρειαστώ λίγο χρόνο παραπάνω, κύριε Πρόεδρε. Μέσα σε αυτό το άγονο τοπίο, η γενναία και θετική στάση του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Αναστασιάδη έμεινε, δυστυχώς, χωρίς ανταπόκριση από την άλλη πλευρά του τραπεζιού. Μέχρι την τελευταία στιγμή, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης έκανε προσπάθεια άρσης του αδιεξόδου, καταθέτοντας και μάλιστα γραπτώς, πλήρη και συνεκτική πρόταση για όλες της πτυχές του ζητήματος, πρόταση που αφορούσε και το εδαφικό, το περιουσιακό, τα ζητήματα της διακυβέρνησης, της κατανομής των εξουσιών, την ασφάλεια, τις εγγυήσεις, τα στρατεύματα κατοχής, την πολυεθνική δύναμη, την αρχή της ισότιμης μεταχείρισης. Είναι μια πρόταση - και πρέπει να το πούμε αυτό - τολμηρή και ουσιαστική, μια πρόταση, όμως, που συνάντησε αδιαλλαξία και επιμονή σε παρωχημένες θέσεις. Είναι θετικό ότι η ελληνική πλευρά, δρώντας μέσα στο πλαίσιο της εγγυήτριας δύναμης, δεν παρέκκλινε από την πάγια εθνική γραμμή ότι η Λευκωσία έχει τον πρώτο λόγο. Η Κύπρος αποφασίζει, η Ελλάδα στηρίζει και συμπαρίσταται και οι άρρηκτες σχέσεις Ελλάδας και Λευκωσίας αποτελούν θεμελιώδη προϋπόθεση και, τελικά, στοιχείο ισχύος του ελληνισμού. Η διεθνής κοινότητα, ανεξάρτητα από το αν αυτό τελικά θα αναγνωριστεί δημόσια για λόγους που όλοι αντιλαμβανόμαστε, γνωρίζει ποιος και τι έφταιξε. Και ακριβώς επειδή το γνωρίζει και το γνωρίζει καλά η διεθνής κοινότητα, ιδίως ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών αλλά και η Ευρωπαϊκή Ένωση, οφείλει από εδώ και πέρα να διασφαλίσει δύο κρίσιμα ζητήματα: Πρώτον, ότι η προσπάθεια επίλυσης του κυπριακού δεν θα τερματιστεί εδώ και, δεύτερον, ότι θα αποτραπεί κάθε προσπάθεια αμφισβήτησης των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας. Πρέπει να γίνει συνείδηση ότι στο Κραν Μοντανά μπήκε άνω τελεία και όχι μια τελεία. Κάποιες δηλώσεις για αναζήτηση λύσης εκτός του πλαισίου του ΟΗΕ, για plan B, για plan C, καθώς και ό,τι άλλο υπονοούσε η τουρκική πλευρά, δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές, είναι εκτός του πλαισίου συζήτησης και διαπραγμάτευσης. Ύστερα από ένα εύλογο χρονικό διάστημα περισυλλογής, η προσπάθεια πρέπει να εκκινήσει ξανά, λαμβάνοντας υπ' όψιν πολιτικά δεδομένα εντός και εκτός Κύπρου. Αθήνα και Λευκωσία συμφωνούμε και έχουμε δεσμευτεί σε αυτό, ότι η σημερινή κατάσταση παράνομης κατοχής και ουσιαστικής διχοτόμησης είναι απαράδεκτη. Πράγματι, είναι θετικό το γεγονός ότι οι περισσότεροι πια και στην παγκόσμια κοινή γνώμη αντιλαμβάνονται το δίκαιο των βασικών ελληνικών και κυπριακών θέσεων. Στη Νέα Δημοκρατία σήμερα, ως σοβαρή Αξιωματική Αντιπολίτευση και αύριο ως υπεύθυνη κυβέρνηση, θα συνεχίζουμε να εργαζόμαστε για μια δίκαιη λύση, για μια βιώσιμη λύση, για μια λειτουργική λύση. Λύση πάντα σύμφωνη με το Διεθνές Δίκαιο και τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Λύση που θα εφαρμόζει το ευρωπαϊκό κεκτημένο, το οποίο αποτελεί τελικά την καλύτερη εγγύηση για ένα σταθερό, ειρηνικό μέλλον για Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους μέσα σε μια επανενωμένη ευρωπαϊκή Κύπρο, μια Κύπρο, όμως, χωρίς στρατεύματα κατοχής, χωρίς ξένες εγγυήσεις, χωρίς επεμβατικά δικαιώματα. Αυτή ήταν και επί κυβερνήσεων Νέας Δημοκρατίας η σταθερή ελληνική θέση. Όπως ανέφερα ήδη, η διεθνής κοινότητα οφείλει, με κατάλληλες παρεμβάσεις και με σαφή μηνύματα, να αποτρέψει πολιτικές ενέργειες αμφισβήτησης των καθ' όλα νόμιμων κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η Κύπρος, όπως κάθε ανεξάρτητο και κυρίαρχο κράτος, έχει δικαίωμα να αξιοποιήσει τις πλουτοπαραγωγικές πηγές της, όπου κι αν αυτές βρίσκονται: Στο έδαφος, στα χωρικά ύδατα, στην υφαλοκρηπίδα και, βέβαια, στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη, η οποία έχει οριοθετηθεί σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τη σύμβαση του ΟΗΕ για το δίκαιο της θάλασσας. Η διαδικασία επίλυσης του κυπριακού δεν συνδέεται με κανέναν τρόπο με την άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας επί της ΑΟΖ της. Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης σωστά έχει καταστήσει σαφές ότι «οι ενεργειακοί σχεδιασμοί της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν έχουν σχέση με την ευθύνη της Τουρκίας, που οδήγησε στο ναυάγιο των συνομιλιών». Γι' αυτό, όπως δήλωσε, δεν πρόκειται να υπάρξει αναβολή στις γεωτρήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ. Συμφωνούμε και τον στηρίζουμε. Το μήνυμά μας πρέπει να είναι καθαρό: Καμμία αμφισβήτηση δεν είναι νοητή, καμμία ενέργεια παρεμπόδισης κυριαρχικών δικαιωμάτων δεν είναι αποδεκτή. Η Ανατολική Μεσόγειος μπορεί και πρέπει να είναι μια θάλασσα σταθερότητας, ειρήνης και ανάπτυξης, μια θάλασσα που θα ενώνει και δεν θα χωρίζει κράτη και λαούς. Ο σεβασμός του Διεθνούς Δικαίου και η αρχή των σχέσεων καλής γειτονίας είναι αυτονόητη προϋπόθεση γι' αυτό. Το επιβεβαιώνει, εξάλλου, το πλέγμα των άριστων σχέσεων Ελλάδας - Κύπρου - Ισραήλ, αλλά και Ελλάδας - Κύπρου - Αιγύπτου, που ξεκίνησαν, διαμορφώθηκαν και εμπλουτίστηκαν τα τελευταία χρόνια. Οι σχέσεις αυτών των τεσσάρων χωρών αποκτούν διαρκώς βάθος, πληρότητα και σταθερότητα, σε όφελος της περιφερειακής συνεργασίας και ασφάλειας. Αθήνα, Λευκωσία, Τελ Αβίβ και Κάιρο, έχουμε βρει έναν αρμονικό βηματισμό, βασισμένο στον αμοιβαίο σεβασμό, στις σχέσεις καλής γειτονίας και στο Διεθνές Δίκαιο. Διαμορφώνουμε ένα πλέγμα πολυεπίπεδης συνεργασίας, η οποία, προσέξτε, δεν στρέφεται κατά καμμίας άλλης χώρας, αλλά αντιθέτως συμβάλλει στην εμπέδωση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή μας. Και η Τουρκία θα πρέπει να επιλέξει ποιον ρόλο θα έχει, τελικά, σε αυτήν την κρίσιμη, αλλά ταυτόχρονα και πολλά υποσχόμενη, περιοχή του κόσμου. Θα είναι παράγοντας σταθερότητας και ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο; Θα είναι ένας γείτονας προβλέψιμος και αξιόπιστος; Θα είναι τελικά σταθερός ή αβέβαιος σύμμαχος; Αυτό, βεβαίως, δεν αφορά μόνο στην Ανατολική Μεσόγειο, αφορά και στο Αιγαίο. Το έχουμε πει πολλές φορές, το επαναλαμβάνω και σήμερα από το Βήμα της εθνικής αντιπροσωπείας. Επιθυμούμε ουσιαστικές σχέσεις φιλίας με την Τουρκία, σχέσεις στέρεες, θεμελιωμένες στο μόνο ακλόνητο βάθρο ρύθμισης των διακρατικών και διεθνών σχέσεων: στο Διεθνές Δίκαιο. Και στο πλαίσιο αυτό, είναι προφανές ότι και η πλήρης εξομάλυνση των ελληνοτουρκικών σχέσεων περνάει αναπόδραστα και από την επίλυση του Κυπριακού και από το τέλος της σαραντατριάχρονης παράνομης κατοχής του βόρειου τμήματος του νησιού. Και η ουσιαστική παύση αυτής της απαράδεκτης κατάστασης θα δώσει, εκ των πραγμάτων, θετική ώθηση, όχι μόνο στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, αλλά και στις σχέσεις της Τουρκίας με την Ευρώπη, οι οποίες αυτήν την περίοδο περνάνε, για πολλούς λόγους, μια ιδιαίτερα δύσκολη φάση. Η θέση μας είναι ξεκάθαρη: Η Τουρκία δεν πρέπει να αποξενωθεί από την Ευρώπη. Πιστεύουμε ότι η ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας πρέπει να κρατηθεί ζωντανή, να προχωρήσει στη βάση της προσαρμογής στα ευρωπαϊκά προαπαιτούμενα και στο κοινοτικό κεκτημένο, προμετωπίδα του οποίου είναι ο σεβασμός της δημοκρατίας, της ελευθερίας, της πολυφωνίας, των ανθρώπινων δικαιωμάτων και, βέβαια, οι σχέσεις καλής γειτονίας. «Ο δρόμος της δημοκρατίας είναι ανηφορικός και συχνά δύσβατος, αλλά είναι ο μόνος δρόμος που οδηγεί τελικά στην ευρωπαϊκή οικογένεια». Αυτά τόνισα, μεταξύ άλλων, και στον Τούρκο Πρωθυπουργό, τον κ. Γιλντιρίμ, στην πρόσφατη συνάντησή μας. Και η επίσκεψή του στην Ελλάδα είχε κάποια θετική συμβολή στην ατμόσφαιρα των διμερών μας σχέσεων. Μόνο η ατμόσφαιρα, όμως, δεν αρκεί. Πρέπει να υπάρχει και αντίκρισμα και αντιστοίχιση με την ουσία και το περιεχόμενο της εφαρμοζόμενης πολιτικής. Κι εκεί, υπάρχει σοβαρή αναντιστοιχία μεταξύ λόγων και πράξεων, δηλώσεων από τη μία πλευρά και γεγονότων από την άλλη. Στο Αιγαίο, η αναθεωρητική πολιτική, η παραβατική συμπεριφορά και οι προκλήσεις της γείτονος συνεχίζονται. Η κατάσταση αυτή αυξάνει τους εν δυνάμει κινδύνους. Και ο συνδυασμός αυτής της πρακτικής, με προκλητικές δηλώσεις που αμφισβητούν την εδαφική ακεραιότητα της Ελλάδας και που υπονομεύουν τελικά και το κύρος αυτής ακόμα της Συνθήκης της Λωζάνης, διαμορφώνουν μία εξαιρετικά δυσάρεστη κατάσταση. Είναι δε αδιανόητο ότι φτάνει να αμφισβητείται η κυριαρχία ακόμα και επί κατοικημένων ελληνικών νησιών. Η Τουρκία πρέπει να αναθεωρήσει αυτή τη στάση. Οι λαοί μας δεν μπορούν και δεν πρέπει να πορευτούν μέσα από εντάσεις και αδιέξοδα. Είμαστε καταδικασμένοι από τη γεωγραφία και από την ιστορία μας να ζούμε μαζί. Στους λαούς μας αξίζει ένα καλύτερο παρόν και ένα ακόμα καλύτερο μέλλον. Και η θετική διμερής συνεργασία στην οικονομία, στον τουρισμό μπορεί να δυναμώσει ακόμα περισσότερο και μπορεί να φέρει ακόμα περισσότερα οφέλη σε ένα πλαίσιο ηρεμίας, αμοιβαίου σεβασμού και εμπέδωσης της ασφάλειας. Και εδώ θέλω να στείλω ένα μήνυμα προς όλους. Στην Ελλάδα και στην Κύπρο είμαστε στοιχισμένοι σε μία συμπαγή εθνική γραμμή ευθύνης έναντι στις τούρκικες παραβιάσεις του Διεθνούς Δικαίου και στην αδιαλλαξία της Άγκυρας στην Κύπρο και στο Αιγαίο. [[Χειροκροτήματα από την πτέρυγα της Νέας Δημοκρατίας]] Η Νέα Δημοκρατία συνέβαλε πρώτη στη διαμόρφωση αυτής της εθνικής γραμμής. Πιστεύουμε - το έχουμε πει πολλές φορές, το επαναλαμβάνω και σήμερα - ότι τα εθνικά ζητήματα, καθώς και οι προκλήσεις που η χώρα αντιμετωπίζει στην εξωτερική πολιτική και στην άμυνα, δεν πρέπει να γίνονται αντικείμενο κομματικής εκμετάλλευσης και αντιπαράθεσης. Και σε όλα τα μεγάλα εθνικά θέματα έχουμε αναλάβει και θα συνεχίσουμε να αναλαμβάνουμε πρωτοβουλίες στήριξης των εθνικών συμφερόντων. Το κάναμε και συνεχίζουμε να το κάνουμε στο προσφυγικό - μεταναστευτικό με συνεχείς ενημερώσεις εταίρων και συμμάχων, υπογραμμίζοντας το μέγεθος και το βάρος της πρόκλησης που έχει αναλάβει η πατρίδα μας ως χώρα εξωτερικό σύνορο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το κάναμε και θα συνεχίσουμε να το κάνουμε απέναντι στην τουρκική πολιτική έντασης στο Αιγαίο με παρεμβάσεις σε εταίρους, συμμάχους και στα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ. Την ίδια πολιτική αποφασιστικών παρεμβάσεων και πρωτοβουλιών εφαρμόσαμε και στην περίπτωση της προσβολής της Αγίας Σοφίας ως παγκόσμιου πολιτιστικού μνημείου. Και ζήτησα άμεσα με επιστολή μου προς την UNESCO να παρέμβει, ώστε να μην επαναληφθεί η απαράδεκτη αυτή ενέργεια. Και σε αυτό το πνεύμα κινούμαστε και στο θέμα της ονομασίας της έτερης γειτονικής μας χώρας. Καταστήσαμε σαφές τόσο στη διεθνή κοινότητα όσο και στην κυβέρνηση των Σκοπίων ότι, ενώ αξιολογούμε θετικά την αλλαγή ατμόσφαιρας και μηνυμάτων, δεν πρόκειται να μετακινηθούμε από τη θέση του Βουκουρεστίου και την εκεί ομόφωνη απόφαση της συμμαχίας, που άλλωστε έχει υιοθετηθεί και από την Ευρωπαϊκή Ένωση. [[Χειροκροτήματα από την πτέρυγα της Νέας Δημοκρατίας]] Και η θέση αυτή συνοψίζεται σε τέσσερις λέξεις: πρώτα λύση, μετά ένταξη. Κυρίες και κύριοι Βουλευτές, κλείνω με την εξής παρατήρηση: Η επίκληση της εθνικής ενότητας δεν μπορεί να είναι μια σημαία ευκαιρίας και σίγουρα δεν μπορεί να είναι αναγκαστική καταφυγή μπροστά στα δύσκολα και περιστασιακή επιλογή μπροστά στα αδιέξοδα. Για εμάς, τη Νέα Δημοκρατία, η εθνική ενότητα αποτελεί σταθερή και διαχρονική πεποίθηση. Είναι μια πεποίθηση που υλοποιούμε και σήμερα, όταν μιλάμε και εργαζόμαστε για μία συμπαγή γραμμή ευθύνης. Οφείλω, όμως, να πω ότι αυτή η γραμμή ευθύνης πρέπει να υπηρετείται απ' όλους και όλοι πρέπει να στέκονται στο ύψος των περιστάσεων, έχοντας αίσθημα εθνικού καθήκοντος. Συμπεριφορές ρηχού εντυπωσιασμού, επιπόλαιας αυτοπροβολής και μικροκομματικής εκμετάλλευσης εθνικών ευαισθησιών πρέπει να αποφεύγονται, να μην δίνουν λαβή στην άλλη πλευρά για απαράδεκτα επιχειρήματα ή ακόμα χειρότερα να μην αποτελούν άλλοθι για προκλητικές ενέργειες. Και κύριε Τσίπρα, κύριε Πρωθυπουργέ, αυτό είναι δικό σας χρέος να το διασφαλίσετε. Διαφορετικά, είστε συνυπεύθυνος για τις συμπεριφορές αυτές και για τις συνέπειες που μπορεί να έχουν. Τα εθνικά θέματα δεν μπορούν να μπαίνουν στη ζυγαριά των ενδοκυβερνητικών ισορροπιών με τρόπο που πλήττεται η αξιοπιστία της χώρας. Η επόμενη περίοδος θα είναι ιδιαίτερα σύνθετη και δύσκολη και οι προκλήσεις σοβαρές και πιεστικές και τα εθνικά θέματα είναι πολύ σοβαρά για αντιμετωπίζονται από ορισμένους με ελαφρότητα. Το βάρος, κυρίες και κύριοι Βουλευτές, της ελληνικής ιστορίας είναι μεγάλο και οφείλουμε όλοι να κάνουμε τα πάντα για να αποδεικνύουμε ότι μπορούμε να ανταποκρινόμαστε με άξιο τρόπο στην κρισιμότητα των στιγμών. Σας ευχαριστώ πολύ.
Ευχαριστώ. Παρακαλώ, τον λόγο έχει η Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Δημοκρατικής Συμπαράταξης ΠΑΣΟΚ - ΔΗΜΑΡ κ. Φωτεινή (Φώφη) Γεννηματά.
Κυρίες και κύριοι Βουλευτές, θα επιλέξω να μείνω στο θέμα. Το θεωρώ πάρα πολύ σημαντικό. Σαράντα τρία χρόνια είναι πάρα πολλά. Το ναυάγιο με ευθύνη της Τουρκίας των συνομιλιών στο Κρα Μοντανά είναι ένας ακόμα κρίκος στην αλυσίδα των ανεπιτυχών προσπαθειών για επίλυση του Κυπριακού. Είναι ένας σταθμός και όχι το τέλος της διαδρομής. Γιατί τέλος διαδρομής και λύση με καθεστώς κατοχής και τείχος διαίρεσης απλά δεν μπορεί να υπάρξει. Με ψυχραιμία, σύνεση, εθνική συνεννόηση Κυπριακή Δημοκρατία και Ελλάδα σε συντονισμό οφείλουμε να δημιουργήσουμε νέα ευκαιρία για την επίλυση του Κυπριακού, με ακόμα πιο ενεργό και ουσιαστικό ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και θέλω να θέσω εδώ ένα ερώτημα προς την Κυβέρνηση. Πώς είναι δυνατόν, όταν βρισκόμασταν στην αιχμή του νέου γύρου διαπραγματεύσεων να μην υπάρχει ούτε μία αναφορά στις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στο Κυπριακό; Τι ακριβώς συνέβη; Δεν νομίζετε, κύριε Πρωθυπουργέ, ότι οφείλετε μία ενημέρωση στην Εθνική Αντιπροσωπεία για μια τόσο κρίσιμη παράλειψη, αν είναι παράλειψη και όχι επιλογή; Περιμένουμε τις εξηγήσεις γιατί δεν παίχτηκε ισχυρά το ευρωπαϊκό χαρτί. Είναι ίσως η πρώτη φορά που συμβαίνει αυτό σε μια τόσο κρίσιμη συγκυρία. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι έχουν γίνει τεράστιες και ειλικρινείς προσπάθειες τα προηγούμενα χρόνια και από την Κυπριακή Δημοκρατία και από την Ελλάδα και με σημαντικές χειρονομίες καλής θέλησης, προκειμένου να επανενωθεί το νησί, να τελειώσει η απαράδεκτη κατοχή και να υπάρξει δίκαιη, βιώσιμη και λειτουργική λύση αποδεκτή από τον κυπριακό λαό με βάση τις αποφάσεις και τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Οι ευθύνες της Τουρκίας και για την τελευταία αποτυχία είναι δεδομένες. Για μια ακόμα φορά τορπίλισε με τις άκαμπτες θέσεις της την προσπάθεια επίλυσης που αυτήν τη φορά έφτασε τόσο κοντά σε ένα θετικό αποτέλεσμα. Οι αδιάλλακτες θέσεις της Τουρκίας μπλόκαραν και εξακολουθούν να μπλοκάρουν κάθε προσπάθεια επίλυσης του Κυπριακού. Όλοι πλέον έστω και με αποχρώσεις και αποκλίσεις στις διατυπώσεις συνομολογούν - τι; - ότι πρέπει να υπάρξει υπέρβαση του καθεστώτος εγγυήσεων και απόσυρση των κατοχικών δυνάμεων. Μόνο η Τουρκία αρνείται να προσαρμοστεί. Οι ευθύνες είναι βαρύτατες. Σε κάθε περίπτωση, όμως, δεν είναι η στιγμή να περιοριστούμε στο blame game. Δεν αρκεί. Αυτό βολεύει τους εθνικιστές κάθε απόχρωσης και πλευράς. Προφανώς, δεν είμαστε για να αποτυπώσουμε την αποτυχία. Χρειάζεται προσοχή και σοβαρότητα η διαχείριση της επόμενης ημέρας και θέλω να σταθώ σε τρεις επισημάνσεις. Πρώτη επισήμανση: Να δούμε και την έκθεση του Γενικού Γραμματέα προς το Συμβούλιο Ασφαλείας για να αξιολογήσουμε σωστά την κατάσταση και να εκτιμήσουμε το πώς θα κινηθούμε από εδώ και πέρα. Θέλω να επιστήσω την προσοχή σας στην αιχμηρή φράση «Καλή επιτυχία στους κατοίκους της Κύπρου» του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, του κ. Γκουτιέρες. Η δεύτερη επισήμανση που θέλω να κάνω, αφορά την επιθετική δήλωση Τσαβούσογλου ότι η λύση πλέον πρέπει να αναζητηθεί έξω από τις καλές υπηρεσίες και το πλαίσιο του ΟΗΕ. Η λύση για εμάς πρέπει αυστηρά να αναζητηθεί στο πλαίσιο του ΟΗΕ, αυτό από το οποίο δείχνει να θέλει να ξεφύγει τώρα η Τουρκία. Το Κυπριακό, πριν απ' όλα, είναι διεθνές ζήτημα εισβολής και κατοχής. Ο ΟΗΕ και το Συμβούλιο Ασφαλείας έχουν κυρίαρχο ρόλο και λόγο, όπως και η Ευρωπαϊκή Ένωση, κράτος - μέλος της οποίας είναι η Κυπριακή Δημοκρατία και ας μην ξεχνάμε, βεβαίως, πότε συνέβη αυτό και από ποια κυβέρνηση. Θα τα πούμε αναλυτικά και στη δευτερολογία. Το τρίτο σημείο επισήμανσης στο οποίο θέλω να σταθώ είναι ότι σε συνεννόηση με τον διεθνή παράγοντα, πρέπει να διασφαλιστεί ένα περιβάλλον ασφάλειας και ηρεμίας στην ευρύτερη περιοχή. Σε λίγες ημέρες η Κυπριακή Δημοκρατία ασκώντας νομίμως τα δικαιώματά της που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο και τις συνθήκες, θα ξεκινήσει έρευνες στην ΑΟΖ της, σε συνεργασία με μεγάλες εταιρείες για υδρογονάνθρακες. Κυρίες και κύριοι Βουλευτές, εμείς στη Δημοκρατική Συμπαράταξη έχουμε απόλυτη συνείδηση των δυσκολιών και της πολυπλοκότητας που περιβάλλουν το Κυπριακό και το αντιμετωπίζουμε, όπως όλα τα θέματα εξωτερικής πολιτικής, με υψηλό αίσθημα πατριωτικής ευθύνης. Είμαστε αντίθετοι με την αντίληψη του συμβιβασμού στη λογική των χαμένων ευκαιριών που πάντα κάποιοι άλλοι φταίνε και αυτό μας βολεύει, γιατί εμείς γνωρίζουμε πολύ καλά ότι με σχέδιο, με συγκεκριμένη στρατηγική, με κατάλληλες συμμαχίες μπορείς να δημιουργείς ευκαιρίες και νέα θετικά δεδομένα για την πατρίδα. [[Χειροκροτήματα από την πτέρυγα της Δημοκρατικής Συμπαράταξης, ΠΑΣΟΚ - ΔΗΜΑΡ]] Στα θέματα αυτά δεν χωράνε κομματικές αντιπαραθέσεις. Θέλουμε και στηρίζουμε για το Κυπριακό την εθνική γραμμή που υπάρχει και έχει διαμορφωθεί εδώ και χρόνια, την εθνική γραμμή που στηρίζεται στην αλήθεια, τη δικαιοσύνη, το Διεθνές Δίκαιο και το συμφέρον του κυπριακού λαού. Στο θέμα των εγγυήσεων και ασφάλειας, ως εγγυήτρια δύναμη εμπλεκόμεθα άμεσα, σε στενή πάντα, όμως, συνεργασία με τη Λευκωσία και με πλήρη σεβασμό των απόψεών της. Βασική μας κατευθυντήρια γραμμή για το Κυπριακό ήταν και παραμένει ότι η Λευκωσία αποφασίζει και η Αθήνα στηρίζει. Στηρίζουμε για το Κυπριακό και το επαναλαμβάνω, μία δίκαιη και βιώσιμη λύση, στη βάση της διζωνικής και δικοινοτικής ομοσπονδίας, σύμφωνα με τις αρχές του ΟΗΕ και το κεκτημένο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μία λύση που θα οδηγεί στην επανένωση της Κύπρου ως ομοσπονδίας, χωρίς στρατεύματα κατοχής και αναγνωριστικές ρυθμίσεις εγγυήσεων, μία λύση όπου ένα σύγχρονο σύστημα ασφάλειας με άμεση συμμετοχή του ΟΗΕ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα κατοχυρώνει πλήρως την ασφάλεια, τα δικαιώματα της ελευθερίας των δύο κοινοτήτων και όλων των πολιτών του νησιού. Παραδείγματος χάριν, θέλω να φέρω εδώ μία πρόταση ως άμεσο πρώτο βήμα. Ενθάρρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης η οποία συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις να δηλώσει στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είναι μέρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Άρα, δεν χρειάζεται καμμία άλλη εγγύηση ασφάλειας και σίγουρα, όχι την παραμονή Τουρκικών στρατευμάτων, για να εγγυηθεί την ασφάλεια των Τουρκοκυπρίων. Δίνουμε την μάχη μαζί με την Κυπριακή Δημοκρατία, μία χώρα - μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωζώνης και του ΟΗΕ, η οποία παραμένει διχοτομημένη και με παρουσία κατοχικών δυνάμεων. Αυτό το καθεστώς είναι απαράδεκτο και για την Ευρώπη και για τον ΟΗΕ και για ολόκληρη την οικουμένη. Το τελευταίο τείχος της Ευρώπης πρέπει επιτέλους να πέσει. Σαράντα τρία χρόνια μετά την εισβολή και κατοχή, σίγουρα δεν ξεχνάμε. Συνεχίζουμε τις προσπάθειες. Επιμένουμε, παλεύουμε και διεκδικούμε την λύση. Σας ευχαριστώ πολύ.
Ευχαριστώ την κ. Γεννηματά. Τον λόγο έχει ο Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του Λαϊκού Συνδέσμου - Χρυσή Αυγή κ. Μιχαλολιάκος.
Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι Βουλευτές, είπε προηγουμένως ο κύριος Πρωθυπουργός ότι έκανε κατ' ιδίαν συνομιλίες με τους Αρχηγούς των πολιτικών κομμάτων για το θέμα της Κύπρου. Τη εξαιρέσει εμού, όμως, κύριε Πρωθυπουργέ! Το ίδιο ισχύει και για εσάς, κύριε Κοτζιά. Αποκλείσατε από την ενημέρωση για ένα εθνικό ζήτημα την τρίτη πολιτική δύναμη της χώρας σύμφωνα με τις εκλογές. Και θα σας θυμίσω μια παλαιά ιστορία. Μέχρι την 21η Απριλίου 1967 υπήρχε το συμβούλιο του στέμματος. Και τότε είχε γίνει συζήτηση επί του Κυπριακού, αλλά είχε αποκλειστεί ένα κόμμα, η ΕΔΑ. Δεν καλούσαν εκπρόσωπο της ΕΔΑ σ' αυτά τα ζητήματα. Τι διαφορετικό κάνετε εσείς απ' αυτό που έκανε το καθεστώς εκείνης της εποχής; Τα ίδια κάνετε. Και ερωτώ: Οι άνθρωποι οι οποίοι ψηφίζουν Χρυσή Αυγή δεν υπηρετούν στον Στρατό; Δεν πληρώνουν φόρους; Από πού αντλείτε αυτή την αμφίβολη νομιμότητα να αποκλείετε την τρίτη πολιτική δύναμη της χώρας; Από την ιδεολογική τοποθέτησή σας, από μια μαρξιστική ιδεοληψία από την οποία αναμφισβήτητα κατέχεστε ή μήπως από το γεγονός ότι δεν θα βρείτε πρόθυμους συνομιλητές στο κίνημα των εθνικιστών; Ο λαός της Κύπρου θα πάρει την απόφαση, είπε ο κύριος Πρωθυπουργός. Την έχει πάρει, κύριε Τσίπρα. Την είχε πάρει με το σχέδιο Ανάν, που δεν σέβεστε και προχωρήσατε σε συνομιλίες με τους Τούρκους ενάντια στο σχέδιο Ανάν. Και δεν είναι τυχαίο ότι τόσο ο ΣΥΡΙΖΑ - Συνασπισμός τότε - όσο και η πτέρυγα της Νέας Δημοκρατίας, που σήμερα κατέχει την ηγεσία της, ήταν υπέρ του σχεδίου Ανάν. Ομιλήσατε για δυο κοινότητες και μου θυμίσατε τα λόγια του αειμνήστου Τάσου Παπαδόπουλου, ο οποίος με δάκρυα στα μάτια είχε πει στο διάγγελμά του προς τον κυπριακό ελληνικό λαό: «Παρέλαβα κράτος, δεν θα παραδώσω κοινότητα,». Εσείς, σαν Κυβέρνηση, πήγατε έχοντας δίπλα σας τον κ. Αναστασιάδη σαν εκπρόσωπο κοινότητας και όχι κράτους και προχωρήσατε σε πράγματα τα οποία είναι εθνικά απαράδεκτα. Καλώς επιτέλους φύγατε, κακώς όμως πήγατε! Πήγατε, συζητήσατε και μιλάτε για πρόοδο σε άλλα κεφάλαια, για εκ περιτροπής Προεδρία της Κύπρου - το είχε αποδεχθεί ο κ. Αναστασιάδης, δεν είχατε εκφράσει καμμία κατηγορηματική αντίθεση - και μιλήσατε για το δικαίωμα βέτο των Τουρκοκυπρίων. Εδώ τίθεται το ερώτημα: Πώς είναι δυνατόν σε ένα κράτος, όπου οι Τουρκοκύπριοι αποτελούν το 18%, να έχουν δικαίωμα να έχουν πρόεδρο και να ασκούν και βέτο; Όλα αυτά τα είχε προς συζήτηση ο κ. Αναστασιάδης και ευτυχώς που έληξαν αυτές οι συνεργασίες. Είπε προηγουμένως ο κύριος Πρωθυπουργός, ο οποίος δεν ευρίσκεται αυτή την ώρα στην Αίθουσα, ότι η Κύπρος είναι κυρίαρχο κράτος και έχει δικαίωμα σε ΑΟΖ, σε Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και θα έχει τη στήριξη της Ελλάδας. Ωραία τα λέει ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας για την Κύπρο. Γιατί δεν τα λέει και για την Ελλάδα; Γιατί δεν ανακηρύσσει ΑΟΖ η Ελλάδα; Γιατί δεν εκμεταλλεύεται τα πλούσια κοιτάσματα υδρογονανθράκων η Ελλάδα; Η Χρυσή Αυγή είχε υποβάλει σχέδιο νόμου προς τη Βουλή των Ελλήνων, όταν ήταν κυβέρνηση η Νέα Δημοκρατία και το ΠΑΣΟΚ, στις 4 Οκτωβρίου 2012 για ανακήρυξη ΑΟΖ της Ελλάδας. Το καταθέτω στα Πρακτικά. [[Στο σημείο αυτό ο Γενικός Γραμματέας του Λαϊκού Συνδέσμου - Χρυσή Αυγή κ. Νικόλαος Μιχαλολιάκος καταθέτει για τα Πρακτικά το προαναφερθέν σχέδιο νόμου, το οποίο βρίσκεται στο αρχείο του Τμήματος Γραμματείας της Διεύθυνσης Στενογραφίας και Πρακτικών της Βουλής]] Πολύ γενναία η απόφασή σας να υπερασπιστείτε την ΑΟΖ της Κύπρου, αλλά δεν μπορείτε να κάνετε ΑΟΖ στην Ελλάδα. Ο Αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολιτεύσεως, ο κ. Μητσοτάκης, μίλησε για θετική προοπτική, η οποία διανοίγετο. Πού είδε τη θετική προοπτική; Στην άτακτη υποχώρηση του Αναστασιάδη απ' όσα αποφάσισε με συντριπτική πλειοψηφία, με την καταψήφιση του σχεδίου Ανάν, ο ελληνικός κυπριακός λαός; Στο σχέδιο Ανάν υπήρχε η πρόνοια να διατηρεί η Τουρκοκυπριακή μειονότητα δικαίωμα βέτο σε οποιαδήποτε πολιτική απόφαση και να υπάρχει Ελληνοκύπριος πρόεδρος και Τουρκοκύπριος αντιπρόεδρος και το αρνήθηκε αυτό. Πώς, λοιπόν, υπήρχε πρόοδος; Είπε επίσης, ο κ. Μητσοτάκης κάτι πολύ σημαντικό, που εύχομαι να μην το λάβουν σοβαρώς υπ' όψιν τους οι Τούρκοι. Είπε ότι οι συνθήκες του ‘60 δεν μπορεί να έχουν ισχύ. Μα με τις συνθήκες του ‘60 υπάρχει ανεξάρτητο κυπριακό κράτος. Εάν δεν υπήρχαν οι συνθήκες του '60, δεν θα υπήρχε κυπριακό κράτος. Και για να πούμε τα πράγματα με το όνομά τους, όλα άρχισαν μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και την ίδρυση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, στην οποία θεσπίστηκε η αυτοδιάθεση των λαών, η οποία ίσχυσε για Αφρική, για Ασία, παντού, εκτός από τους Έλληνες της Κύπρου. Μας παραβίασαν οι καλοί μας σύμμαχοι, στους οποίους υποτασσόμασταν με δουλικότητα σε κάθε σχέδιο του ΝΑΤΟ και υποτάχθηκαν στη θέλησή τους να μην έχει αυτοδιάθεση ο κυπριακός λαός. Τότε, με πρωτοβουλία ενός ηρωικού άντρα, ο οποίος μέσα σε αυτήν εδώ τη Βουλή εκρίθη άξιος πατρίδας, του στρατηγού Γεωργίου Γρίβα Διγενή, ξεκίνησε ένας υπέροχος αγώνας, ο αγώνας της ΕΟΚΑ και οι Άγγλοι σύμμαχοί μας κρεμούσαν ελληνόπουλα. Και τότε είχαν γεμίσει οι δρόμοι της Αθήνας, όχι από δεξιούς μόνο, αλλά και από αριστερούς, και είχαμε και νεκρούς στις διαδηλώσεις αυτές, που όλοι τους έχουμε λησμονήσει. Ετάχθη σαφέστατα ο κ. Μητσοτάκης, επίσης, υπέρ των προτάσεων Αναστασιάδη. Και είπε, επίσης, ότι οι προτάσεις Αναστασιάδη ήταν ένα θετικό Βήμα. Για εμάς είναι μια άτακτη υποχώρηση. Επί του προκειμένου, θα σας αναγνώσω τις θέσεις του ΕΛΑΜ, του Εθνικού Λαϊκού Μετώπου, που κατέχει θέσεις στην κυπριακή Βουλή, όπου προτείνει για το Κυπριακό τη χάραξη μιας νέας στρατηγικής σε νέο πλαίσιο, στη βάση του ενιαίου κράτους, που αποτελεί τη μοναδική βιώσιμη λύση, γιατί, ως γνωστόν, η διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία δεν εφαρμόστηκε πουθενά και όπου εφαρμόστηκε κατέρρευσε ή δημιούργησε σοβαρά προβλήματα. Ενιαίο κράτος. Αυτό ψήφισε το 76% των Ελλήνων της Κύπρου, καταψηφίζοντας το σχέδιο Ανάν και φυσικά να έχουν οι Τουρκοκύπριοι τα πλήρη δικαιώματά τους ως μειονότητα, δικαιώματα αστικά, πολιτικά, θρησκευτικά. Τίποτε, όμως, πέραν αυτού. Είναι ευκαιρία η παύση των συνομιλιών με τους Τούρκους, με ευθύνη της Τουρκίας, να ενταφιάσουμε τώρα τη διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία, η οποία θα χωρίζει την κυπριακή πατρίδα σε δύο ζώνες και θα είναι κατ' ουσίαν διχοτόμηση και νομιμοποίηση του Αττίλα. Όσο για τα στρατεύματα του Αττίλα - το είπε προηγουμένως ο Πρωθυπουργός - αποδεχθήκαμε τη σταδιακή αποχώρηση. Αυτό είναι αντίθετο με τις αποφάσεις του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, ο οποίος μιλούσε για πλήρη αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων, καθώς και των εποίκων. Εσείς αποδεχτήκατε μέρος παρουσίας των εποίκων, που αποτελεί έγκλημα πολέμου. Σταδιακή αποχώρηση, λοιπόν, των στρατευμάτων. Η πρόταση του ΕΛΑΜ είναι να κλείσουν αμέσως τα οδοφράγματα, να σταματήσει η νομιμοποίηση του παράνομου ψευδοκράτους στη βόρεια Κύπρο και επιτέλους να υπάρξει στην πράξη το δόγμα του ενιαίου αμυντικού χώρου Ελλάδος και Κύπρου. Είπε προηγουμένως ο κ. Μητσοτάκης ότι έχουμε κάνει κάποια αμυντική συμφωνία με το Ισραήλ και την Τουρκία. Δηλαδή, τώρα που η Τουρκία μάς απειλεί, εάν κάνουν κάποιο θερμό επεισόδιο στην Κύπρο οι Τούρκοι, όπως άφησε να εννοηθεί ο ίδιος ο Γκιλντιρίμ με δήλωσή του, θα επέμβουν οι αιγυπτιακές και ισραηλινές δυνάμεις; Σταματήστε επιτέλους τα παραμύθια. Δεν υπάρχει αυτό το πράγμα. Και επειδή σκοπός αυτής της συνεδριάσεως, που δεν ακολουθήθηκε, πέραν του χρόνου που παραβιάστηκε και από μένα κατ' ολίγον, είπαμε ότι είναι να θέσουμε συγκεκριμένα ερωτήματα στον Πρωθυπουργό, ερώτημα εγώ δεν άκουσα ούτε από τον κ. Μητσοτάκη ούτε από την κ. Γεννηματά. Έχουμε, λοιπόν, ερώτημα πρώτο: Αυτή τη στιγμή, έχουμε τις τουρκικές απειλές για την προσπάθεια της Κύπρου για εκμετάλλευση της ΑΟΖ και των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων. Θα υπάρξουν εμπράγματες ελληνικές εγγυήσεις ότι, αν απειληθεί η Κύπρος, η Ελλάδα, θα είναι παρούσα; Αυτό δεν το άκουσα. Επίσης, θα ανακηρύξει η Ελλάδα ΑΟΖ όπως η Κύπρος, της οποία το δίκαιο επικαλέστηκε ο Πρωθυπουργός, αναγνωρίζοντας το Δίκαιο της Κύπρου, αλλά όχι της Ελλάδος; Επιτέλους, ας ξεκαθαρίσουμε, εάν γίνουν συνομιλίες θα πρέπει να γίνουν σε νέες βάσεις, χωρίς εκ περιτροπής προεδρεία, χωρίς δικαίωμα βέτο στους Τουρκοκύπριους, με άμεση εφαρμογή των αποφάσεων του ΟΗΕ του 1974, ότι αποτελούν στρατό κατοχής, ότι πρέπει να αποχωρήσουν και να αποχωρήσουν όλοι οι έποικοι. Όσο για το γεωγραφικό, για εμάς τους Έλληνες πατριώτες και εθνικιστές, δεν φτάνει η Μόρφου. Πρέπει να κυματίσει η σημαία του ενιαίου ανεξάρτητου κυπριακού κράτους και στην Κερύνεια και στην Αμμόχωστο. Και δεν είναι δυνατόν, με την υπογραφή μας να απεμπολήσουμε αυτό το δικαίωμα. Η Κύπρος, για χιλιάδες χρόνια ήταν νησί ελληνικό, από την εποχή που ο Κίμων ο Αθηναίος πήγε με τις τριήρεις και την απελευθέρωσε. Σήμερα, η δυνατή Ελλάδα με τα αντιτορπιλικά και τις φρεγάτες και τα υποβρύχια δεν μπορεί να το κάνει. Και αυτό είναι θλιβερό. Η Κύπρος είναι ελληνική. Με αυτή τη φράση τελειώνω.
Παρακαλώ πολύ, να εισέλθουν στην Αίθουσα οι Βουλευτές του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας.
Είναι περιττό αυτό. Εντυπώσεις δημιουργείτε.
Για ποιο πράγμα; Δεν κατάλαβα.
Όταν μιλάμε εμείς, να εξέρχονται. Πού προβλέπεται αυτό;
Είναι ο επόμενος ομιλητής, κύριε Μιχαλολιάκο. Καλώ τον κ. Κουτσούμπα. Τι λέτε ακριβώς; Μνήσθητί μου, Κύριε! Παρακαλώ, κύριε Κουτσούμπα, έχετε τον λόγο.
Κυρίες και κύριοι, παρά την προσπάθεια όλο το προηγούμενο διάστημα διαμόρφωσης ενός τεχνητού κλίματος ευφορίας, καλλιέργειας, προσδοκιών που έχουν, βέβαια, διαψευστεί κατ' επανάληψη, οι εξελίξεις γύρω από το κυπριακό πρόβλημα είναι πολύ ανησυχητικές και δείχνουν πως περνάει και σε νέα φάση όξυνσης. Βέβαια, ανέκαθεν αρνητική ήταν η στάση και οι παρεμβάσεις εκ μέρους της Βρετανίας, των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, του ΝΑΤΟ σε βάρος της ανεξαρτησίας της Κύπρου, σε κατεύθυνση διχοτόμησης, πάντα σε σχέση με τους μεγάλους ανταγωνισμούς στην περιοχή. Η σημερινή φάση σχετίζεται και με τις νέες τούρκικες προκλήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ, αλλά και στο Αιγαίο με τις ιμπεριαλιστικές πολεμικές επιχειρήσεις στην περιοχή μας και γενικότερα με τις μεγάλες αντιθέσεις ανάμεσα στα διάφορα ιμπεριαλιστικά κέντρα γύρω από τους αγωγούς φυσικού αερίου και πετρελαίου, τους δρόμους διακίνησης εμπορευμάτων, καθώς και της συναφούς με αυτά αξιοποίησης της στρατηγικής γεωγραφικής θέσης της Κύπρου. Η προσπάθεια να παρουσιαστεί ως το βασικό πρόβλημα, η διασφάλιση της ειρηνικής διαβίωσης και ασφάλειας των δύο κοινοτήτων σε ένα νησί γίνεται με στόχο να συγκαλυφθεί στην ουσία της η πραγματικότητα των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών και της προώθησης των μεγάλων συμφερόντων, να διαγραφτεί μέσω αυτού του τρόπου το αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι το Κυπριακό είναι διεθνές πρόβλημα εισβολής και κατοχής του βόρειου τμήματος της Κύπρου από την Τουρκία και ότι αυτό φέρει τη σφραγίδα της επέμβασης του ΝΑΤΟ, αλλά και των γενικότερων ιμπεριαλιστικών σχεδιασμών στην περιοχή. Γνωρίζετε ότι το ΚΚΕ μαχητικά τάχθηκε στο παρελθόν ενάντια στο διχοτομικό σχέδιο Ανάν που δεν ήταν ούτε δίκαιο ούτε βιώσιμο και ενέπλεκε σε νέες περιπέτειες τους λαούς της Κύπρου, της Ελλάδας, της Τουρκίας. Ποια όμως είναι η λύση, που μαγειρεύεται τα τελευταία χρόνια στο βασικό ντοκουμέντο των διακοινοτικών συνομιλιών, την κοινή ανακοίνωση Αναστασιάδη - Έρογλου της 11ης Φεβρουαρίου 2014 η οποία επιβεβαιώθηκε και από τον κ. Ακιντζί το προωθούμενο σχέδιο επίλυσης του Κυπριακού προβλέπει τη δημιουργία δύο συνιστώντων κρατών. Παρά τις προσπάθειες εξωραϊσμού των υποστηρικτών του, η λύση αυτή είναι και διχοτομική και επικίνδυνη. Στην πράξη, όπως έγινε και με το σχέδιο Ανάν, η διχοτόμηση περνάει μέσα από τη δήθεν, τη λεγόμενη δικοινοτική, διζωνική ομοσπονδία, η οποία από αρχικώς επώδυνος συμβιβασμός, όπως χαρακτηρίστηκε τότε και από κυπριακά και από ελληνικά κόμματα, αντιμετωπίστηκε στη συνέχεια ως θέση αρχών, διολισθαίνοντας σταδιακά - και στο όνομά της - στην προώθηση μιας, στην ουσία, συνομοσπονδιακής λύσης δυο κρατών και όχι ενός ανεξάρτητου και βιώσιμου ομόσπονδου κράτους. Όσοι επικαλούνται κάθε φορά τον αρνητικό συσχετισμό δυνάμεων - όπως και η ελληνική Κυβέρνηση, άλλες κυβερνήσεις, αλλά και εκπρόσωποι διεθνών oργανισμών, όπως το ΝΑΤΟ, η Ευρωπαϊκή Ένωση ή εκπρόσωποι του ΟΗΕ - είναι ακριβώς όλοι αυτοί, οι ίδιοι, που διαμορφώνουν και ενισχύουν σε καθημερινή βάση αυτόν τον αρνητικό συσχετισμό με πολλούς τρόπους, κυρίως με τις επιλογές τους. Έτσι, τον κάνουν όλο και χειρότερο αυτό τον συσχετισμό για τους λαούς. Όταν όλοι αυτοί επικαλούνται τον συσχετισμό, στην πραγματικότητα καλούν τους λαούς - ελληνικό, τουρκικό, κυπριακό και άλλους λαούς βεβαίως - να τους αφήσουν με λυμένα τα χέρια να κάνουν τις λεόντειες συμφωνίες τους, στις περισσότερες των περιπτώσεων προσωρινές ιμπεριαλιστικές συμφωνίες σε βάρος των λαών. Και αυτό ανεξάρτητα από το ποια κρατική δύναμη ή κρατικές δυνάμεις βγαίνουν περισσότερο ωφελημένες από τις συμφωνίες και ποιες υφίστανται κατά διαστήματα τη σχετική ήττα. Προπαντός όλοι αυτοί λένε στους λαούς να σκύψουν το κεφάλι, να μείνουν παθητικοί δέκτες των αντιλαϊκών επιλογών, να χρησιμοποιούνται στο μεγάλο παιχνίδι των ανταγωνισμών. Οι υποστηρικτές αυτού του νέου σχεδίου, προκειμένου να χειραγωγήσουν τον κυπριακό λαό, χρησιμοποιούν διάφορα ψεύτικα διλήμματα και μεταξύ αυτών το κάλπικο ερώτημα, «διχοτόμηση ή ομοσπονδία;». Στην πραγματικότητα, έτσι όπως προωθείται, αυτό καταντά να είναι το ίδιο πράγμα. Γι' αυτό όταν βρίσκουν απέναντί τους, τους λαούς που αντιστέκονται, αρχίζουν να τσαμπουνάνε τα περί ουτοπίας των θέσεών μας, επιστρατεύοντας ξανά τα κάλπικα διλήμματά τους. Στη συγκεκριμένη, μάλιστα, περίπτωση της πρότασης που προωθείται, αποκρύβουν ότι στην πράξη δεν πρόκειται για καμμία ομοσπονδία, όπως προβάλλεται, αλλά για μια καραμπινάτη, στην καλύτερη περίπτωση, συνομοσπονδία δυο κρατών, τα οποία θα έχουν τη δική τους το καθένα εδαφική ακεραιότητα, τα δικά τους σύνορα και κυριαρχία, το δικό τους Σύνταγμα, Βουλή και κυβέρνηση, τη δική τους εσωτερική και εξωτερική πολιτική. Με αυτόν τον τρόπο ακυρώνονται οι αρχές, που έπρεπε να είναι αδιαπραγμάτευτες για μια κυριαρχία, μια ιθαγένεια, μια διεθνή προσωπικότητα, ενώ καθίστανται χωρίς υπόσταση τα συνθήματα που μιλούν για την ένωση του νησιού. Όλη την τελευταία περίοδο των συνομιλιών, συμπεριλαμβανομένων και αυτών στο Μον Πελεράν στις αρχές του χρόνου, αλλά και τώρα, προχθές στο Κρα Μοντανά στην Ελβετία, αποδείχθηκε πως σταδιακά επιχειρείται η αναζήτηση συμβιβασμών που προωθούν, τελικά, τη διχοτομική λύση. Αυτό υπηρετείται με τις σχετικές προτάσεις, που αφορούν και το εδαφικό και το περιουσιακό πρόβλημα, τη διακυβέρνηση, διαμορφώνοντας παράλληλα όρους για συμφωνία η οποία θα διατηρεί το απαράδεκτο καθεστώς των εγγυήσεων και την προκλητική παρουσία τούρκικων δυνάμεων κατοχής με διάφορες παραλλαγμένες μορφές. Φοβούμαστε πως σε αυτό αποσκοπούν οι διάφορες προτάσεις που δουλεύονται στα επιτελεία των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, της Βρετανίας, αλλά και του ΟΗΕ, με τη συνευθύνη της κυπριακής και της ελληνικής Κυβέρνησης, όπως, παραδείγματος χάριν, είναι οι προτάσεις για διεθνή αστυνομική - στρατιωτική δύναμη με τη συμμετοχή τούρκικων δυνάμεων, η αναζήτηση μηχανισμού παρακολούθησης μιας λύσης πριν καν αυτή εξευρεθεί, λύσης μάλιστα με χαρακτηριστικά εγγυήτριας δύναμης. Στην πράξη, οι συστηματικές παρεμβάσεις των Ηνωμένων Πολιτειών, της Βρετανίας, της Γαλλίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνολικά για να επισπευστούν οι συνομιλίες και να υπογραφεί η συμφωνία, στοχεύουν στη δημιουργία τετελεσμένων, με στόχο να ανοίξει ο δρόμος για την εκμετάλλευση των ενεργειακών κοιτασμάτων του νησιού προς όφελος των συμφερόντων τμημάτων των αστικών τάξεων, των εμπλεκομένων κρατών και των διαφόρων ευρωατλαντικών σχεδιασμών. Ταυτόχρονα, στόχο έχουν να αξιοποιηθεί η γεωστρατηγική θέση της Κύπρου, στην οποία έχουν εγκατασταθεί ΝΑΤΟϊκές, βρετανικές βάσεις, στον ανταγωνισμό με τη Ρωσία, στις συνθήκες της όξυνσης των γενικότερων, έτσι και αλλιώς, οξυμένων αντιθέσεων διεθνώς. Το Κυπριακό πρόβλημα διέπεται - ας το πούμε έτσι - και από μια ιδιομορφία: Είναι ένα από τα δύο διεθνή προβλήματα - μαζί με το Παλαιστινιακό - που από τον 20ο αιώνα καλύπτονταν από μια γενική απόφαση του ΟΗΕ, η οποία - τουλάχιστον τυπικά - έδινε απάντηση, λύση στο ζήτημα - ιδιαίτερα για το Κυπριακό - ως πρόβλημα εισβολής - κατοχής. Βεβαίως, δεν ξεχνάμε ότι τότε στον ΟΗΕ ο συσχετισμός δύναμης ήταν σχετικά καλύτερος λόγω της παρέμβασης στις αποφάσεις της Σοβιετικής Ένωσης, άλλων σοσιαλιστικών χωρών και της πίεσης, που ασκούσαν κάποια άλλα κράτη, που τότε ονομάζονταν «αδέσμευτα», τα οποία, βεβαίως, στην πορεία δεσμεύτηκαν και αυτά για τα καλά. Αποδεικνύεται έτσι αυτό που λέει το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας, ότι τα καπιταλιστικά κράτη ακόμα και όταν σε κάποια φάση ή στιγμή διαμορφώνουν μια καλή απόφαση, αυτή παραμένει στα λόγια, είναι προσωρινή και στην πορεία μπορεί να ανατραπεί, όταν μάλιστα - πολύ περισσότερο - οι λαοί εφησυχάζουν. Κυρίες και κύριοι, οι εξελίξεις δεν είναι απλά ανησυχητικές, αλλά γίνονται πολύ επικίνδυνες. Οι ανταγωνισμοί οξύνονται και αφορούν το ποιοι ενεργειακοί σχεδιασμοί θα επικρατήσουν για την εκμετάλλευση και μεταφορά του κυπριακού φυσικού αερίου και άλλων πηγών στη νοτιοανατολική Μεσόγειο προς την Ευρώπη. Επί της ουσίας, η διχοτομική λύση του Κυπριακού συνιστά διεθνή ανησυχητική εξέλιξη, γιατί, εκτός του ότι δεν εγγυάται βιώσιμη λύση υπέρ του λαού της Κύπρου, στην πράξη μπορεί να συνδεθεί με νέα όξυνση των αντιθέσεων στην ανατολική Μεσόγειο με πολύ αρνητικές συνέπειες για τους λαούς στην περιοχή. Οι ευθύνες της Κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ, όπως και της Νέας Δημοκρατίας και των άλλων κομμάτων που προπαγανδίζουν τον μονόδρομο της ευρωνατοϊκής «στρούγκας» για τη χώρα μας, είναι τεράστιες. Από τη μια, εκθειάζετε ως παράγοντα ειρήνης και ασφάλειας τη συμμετοχή Ελλάδας και Τουρκίας στο ΝΑΤΟ και όταν οι τουρκικές προκλήσεις ξεπερνούν κάθε όριο και τα εναέρια και τα χωρικά ύδατα της χώρας γίνονται «σουρωτήρι», τότε βγάζετε από το μανίκι ως νέα σανίδα σωτηρίας τη λεγόμενη «τριμερή συμμαχία» της χώρας μας με το Ισραήλ, την Κύπρο, την Αίγυπτο. Καλλιεργείτε έτσι και στις δύο περιπτώσεις φρούδες ελπίδες πως είτε καλοπιάνοντας την Τουρκία, είτε φωνάζοντας τον «χωροφύλακα», τις Ηνωμένες Πολιτείες, στην Ανατολική Μεσόγειο, θα καταφέρουμε στην Ελλάδα και στην Κύπρο να εκμεταλλευθούμε για την περιβόητη ανάπτυξη και την έξοδο από την κρίση τα ενεργειακά κοιτάσματα. Την ίδια ώρα λέτε ψέματα και, μάλιστα, συνειδητά, γιατί γνωρίζετε πολύ καλά πως αυτά τα κοιτάσματα και τα κέρδη από αυτά, θα μπουν μόνο στις τσέπες των μεγάλων ενεργειακών μεγαθηρίων, των μονοπωλίων αυτού του κλάδου. Αυτά τα κοιτάσματα στις συνθήκες του μονοπωλιακού καπιταλισμού, δηλαδή του ιμπεριαλισμού, τραβάνε πάνω τους, όπως το μέλι τις μύγες, τους ισχυρούς ανταγωνισμούς, τους ιμπεριαλιστικούς πολέμους. Να γιατί η θέση μας, το έδαφος πάνω στο οποίο στηρίζεται η θέση το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας, βρίσκεται σε διάσταση με τις θέσεις που υπηρετείτε, με το έδαφος το οποίο δημιουργείτε για να περάσουν σχεδιασμοί ξένοι προς τα πραγματικά συμφέροντα και του κυπριακού λαού - των Ελληνοκυπρίων, των Τουρκοκυπρίων - και του ελληνικού λαού, που βρίσκεται μέσα σε αυτήν τη δίνη ξένων - προς τα δικά του - συμφερόντων, αλλά και του τούρκικου λαού, που ματώνει κάτω από ένα αυταρχικό καθεστώς και χύνει το αίμα του για τα συμφέροντα κι αυτός της τούρκικης πλουτοκρατίας. Εμείς αγωνιζόμαστε για τα ενιαία συμφέροντα όλου του εργαζόμενου λαού της Κύπρου και όχι των ενεργειακών μονοπωλίων των Αμερικάνων, του ΝΑΤΟ, των άλλων συμμάχων σας. Τονίζουμε την αναγκαιότητα συντονισμού της πάλης της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων της Κύπρου, της Τουρκίας, της Ελλάδας για την εξάλειψη των συνεπειών της Κατοχής στην προοπτική της απελευθέρωσης συνολικά από τα δεσμά της εκμετάλλευσης. Τασσόμαστε υπέρ της άμεσης αποχώρησης κατοχικών δυνάμεων και όλων των άλλων ξένων στρατιωτικών δυνάμεων από την Κύπρο. Γενικότερα, υποστηρίζουμε την εξάλειψη των συνεπειών της τουρκικής κατοχής, το σταμάτημα του εποικισμού και την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος, παίρνοντας υπ' όψιν κοινωνικά, ανθρωπιστικά κριτήρια, το δικαίωμα επιστροφής των προσφύγων στις εστίες τους. Υποστηρίζουμε το κλείσιμο των NATOβρετανικών βάσεων και την κατάργηση του καθεστώτος που απολαμβάνουν τόσα χρόνια, συνεχίζοντας τον αγώνα για να κλείσει και η βάση της Σούδας και οι άλλες αμερικανονατοϊκές βάσεις στην Ελλάδα. Κυρίες και κύριοι, το ΚΚΕ θεωρεί πως η πάλη της εργατικής τάξης, των λαϊκών στρωμάτων πρέπει να κατευθύνεται στον στόχο για μία Κύπρο στην οποία πραγματικός αφέντης θα είναι ο λαός της, Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι, Αρμένιοι, Λατίνοι και Μαρωνίτες, μία Κύπρο ενιαία, ανεξάρτητη, με μία και μόνη κυριαρχία, μία ιθαγένεια και διεθνή προσωπικότητα, χωρίς ξένες βάσεις και στρατεύματα, χωρίς ξένους εγγυητές και προστάτες. Για το ΚΚΕ Κύπρος ενιαία σημαίνει ενιαία κρατική συγκρότηση, ένα κράτος και όχι δυο κράτη, δικαίωμα στην ελεύθερη διακίνηση, εγκατάσταση και διαμονή λαϊκών οικογενειών σε όλες τις περιοχές του νησιού, χωρίς όρους και δεσμεύσεις, εξασφάλιση των εργασιακών, ασφαλιστικών, κοινωνικών δικαιωμάτων χωρίς διακρίσεις, με σεβασμό στο δικαίωμα να μιλούν τη γλώσσα τους, να μορφώνονται τα παιδιά τους, με σεβασμό σε θρησκευτικές επιλογές και πολιτιστικές παραδόσεις. Στη βάση αυτή, η θέση του ΚΚΕ για Κύπρο ενιαία αντιπαλεύει τον εθνικισμό και την γκετοποίηση που προκαλεί η λεγόμενη «διζωνικότητα» και τα δυο «συνιστώντα κράτη» και εκφράζει την αναγκαιότητα της ενιαίας οργάνωσης, της κοινής πάλης της εργατικής τάξης των λαϊκών στρωμάτων της Κύπρου, Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, ενάντια στις αντιλαϊκές πολιτικές, την εκμεταλλεύτρια αστική τάξη, ενάντια στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το ΝΑΤΟ. Είναι ξεκάθαρο ότι το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας κάθε άλλο παρά αγνοεί τον συσχετισμό δυνάμεων ή το ποιοι σήμερα κάθονται στο ίδιο τραπέζι για τη λύση - υποτίθεται - του Κυπριακού. Όμως, το ΚΚΕ δεν έχει κανένα δικαίωμα να γίνει και αυτό ομοτράπεζο κόμμα με όλους αυτούς που διαμορφώνουν σήμερα έναν ακόμα πιο αρνητικό σε βάρος των λαών συσχετισμό. Το ΚΚΕ, εκτός από το γεγονός ότι διακηρύσσει θέσεις αρχών, παλεύει μέσα στις πιο δύσκολες συνθήκες, ώστε οι λαοί, με την παρέμβασή τους, να επιβάλουν ρωγμές, αλλαγές στους συσχετισμούς. Αυτό, βέβαια, δεν είναι καθόλου ουτοπία, ούτε όνειρο θερινής νυκτός. Είναι απλά ο ίδιος ο νόμος της κοινωνικής εξέλιξης. Θεωρούμε σημαντικό βήμα στην πάλη για την αλλαγή συσχετισμού την αλληλεγγύη και την κοινή διεθνιστική στάση των λαών κατά των αντεργατικών, αντιλαϊκών κυβερνήσεων και των διεθνών ή περιφερειακών ιμπεριαλιστικών ενώσεων και συμμάχων τους. Η πρόταση του ΚΚΕ ανταποκρίνεται στη μακρόχρονη εξέλιξη του κυπριακού ζητήματος. Είναι ρεαλιστική και απαντά με συνέπεια στα σημερινά επείγοντα προβλήματα. Ανοίγει, ταυτόχρονα, δρόμο, δίνει προοπτική στην πάλη του κυπριακού λαού, όλων των λαών της ευρύτερης περιοχής μας. Σας ευχαριστώ.
Ευχαριστούμε. Τον λόγο έχει ο κ. Παναγιώτης Καμμένος, Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας των Ανεξαρτήτων Ελλήνων.
Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, οι συνομιλίες στο Κρα Μοντανά υπήρξαν επιτυχείς, αν και δεν κατέληξαν στη συμφωνία την οποία η ελληνική πλευρά - τόσο η ελλαδική, όσο και η ελληνοκυπριακή - επεδίωκε με επιμονή και υπομονή. Λέω ότι υπήρξαν επιτυχείς, γιατί για πρώτη φορά η χώρα μας έθεσε ως πρωταρχικό θέμα την κατάργηση των εγγυήσεων στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Μέχρι τώρα υπήρχαν ρητορικές τοποθετήσεις, χωρίς όμως να τεθούν σε διαπραγμάτευση. Η ελληνική θέση ήταν σαφέστατη από την πρώτη στιγμή. Υπήρξε συντονισμός με την κυπριακή κυβέρνηση και ουσιαστικά η ελληνική αντιπροσωπεία, υπό τον Υπουργό των Εξωτερικών, αξίζει συγχαρητηρίων, διότι για πρώτη φορά η εθνική θέση διατυπώθηκε με απόλυτη ακρίβεια. Με συγκεκριμένες γραπτές και προφορικές προτάσεις ανάγκασε την τουρκική πλευρά να αποκαλύψει τις πραγματικές της προθέσεις, δηλαδή ότι δεν επιθυμεί λύση του Κυπριακού, ότι θέλει την Κύπρο υπόδουλη, με την παραμονή κατοχικών δυνάμεων στο νησί. Από τη μεριά των Ανεξαρτήτων Ελλήνων θέλω να συγχαρούμε τον Υπουργό Εξωτερικών και όλη την ομάδα διαπραγμάτευσης γι' αυτήν την εξέλιξη. Είναι προφανές ότι οι μελλοντικές συνομιλίες, όποτε λάβουν χώρα, θα πρέπει να δώσουν λύση στην αποχώρηση και του τελευταίου κατοχικού Τούρκου από το νησί. Ανεξάρτητο και κυρίαρχο κράτος με παρουσία κατοχικών δυνάμεων δεν υπάρχει πουθενά στον κόσμο και δεν θα είναι η Κύπρος η εξαίρεση, μία χώρα - μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Τουρκία θα πρέπει να καταλάβει ότι αν θέλει να έχει τη θέση που της αρμόζει στην περιοχή, θα πρέπει να αλλάξει ριζικά πολιτική. Η πρόκληση και οι απειλές δεν συμβάλλουν ούτε στο κλίμα καλών σχέσεων, που εμείς επιδιώκουμε, ούτε στη σταθερότητα της περιοχής. Η μόνη οδός για την Τουρκία, για να βρει τον δρόμο της στον κόσμο του πολιτισμού, της ειρήνης και της ανάπτυξης, είναι η αποκατάσταση των σχέσεών της με τη χώρα μας, σταματώντας τις ρητορικές και στρατιωτικές προκλήσεις και η αποχώρηση του κατοχικών δυνάμεων από την Κύπρο, στην οποία πρέπει να πει ένα μεγάλο «συγγνώμη» για την τραγωδία στην οποία οδήγησε τόσο τους Ελληνοκυπρίους, όσο και τους Τουρκοκυπρίους. Ο κ. Ερντογάν πρέπει να πάρει παράδειγμα από άλλους ηγέτες, για να αναδυθεί στο ύψος του και για να μπορεί να συμπορευθεί με τις πρωτοβουλίες ειρήνης της ευρύτερης περιοχής. Δεν είναι αργά να το κάνει. Η Ελλάδα, με υπευθυνότητα, έχτισε, με διμερείς συμφωνίες, στρατηγικές συμμαχίες στην ευρύτερη περιοχή με χώρες όπως το Ισραήλ, η Ιορδανία, η Αίγυπτος, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα προς το νότο και προς το βορρά με τις βαλκανικές χώρες, δημιουργώντας έναν άξονα σταθερότητας. Η Ελλάδα αποτελεί πλέον το κέντρο που μπορεί να φέρει κοντά αντίρροπες δυνάμεις. Είναι η ώρα πλέον στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου, με την ύπαρξη ισχυρών κοιτασμάτων φυσικού αερίου και πετρελαίου, να μετατρέψουμε μία περιοχή συγκρούσεων σε μία περιοχή ειρήνης. Σε αυτήν την προσπάθεια θα πρέπει να αντιληφθεί η Τουρκία ότι συμφέρον της είναι να εγκαταλείψει την παλιά πολιτική του «Eritme Programi». Από τη μεριά τη δική μας είναι ξεκάθαρο ότι οι αγώνες του κυπριακού ελληνισμού, οι αγώνες του Ευαγόρα Παλληκαρίδη, του Ισαάκ, του Σολωμού, των αγωνιστών της Εθνικής Φρουράς, του Θεόφιλου Γεωργιάδη, είναι αγώνες που δεν μπορεί να προδοθούν με υπαναχώρηση λύσεων «τύπου Ανάν». Εραστές πλέον των «σχεδίων Ανάν» έχουν μείνει λίγοι στην Ελλάδα. Λυπάμαι που το λέω, αλλά κάποιοι από αυτούς που αρθρογραφούν κατά του Υπουργού Εξωτερικών, κατά της ελληνικής Κυβέρνησης, ήταν αυτοί που σε αυτήν την περίπτωση αναπαρήγαγαν μηνύματα που τους έρχονταν από τα κινητά τηλέφωνα του ψευδοτουρκοκυπριακού κράτους. Είναι ξεκάθαρο ότι η αναβάθμιση της γεωπολιτικής θέσης της Κύπρου, οι συνεργασίες με χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και των Ηνωμένων Πολιτειών, οι συμμαχίες με χώρες της περιοχής μπορούν να οδηγήσουν στη δημιουργία και του μεγάλου ενεργειακού κέντρου και του κόμβου μεταφοράς ενέργειας. Αναφέρομαι στον αγωγό που θα ξεκινάει από την Κύπρο, θα επεκτείνεται νότια της Κύπρου και θα φτάνει μέχρι την Ηγουμενίτσα, που θα μπορεί να δώσει μία καινούργια δυνατότητα εφοδιασμού ενέργειας σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ήρθε η ώρα πια, όμως, να ανοίξουν και όλοι εκείνοι οι φάκελοι της Κύπρου που είτε υπάρχουν είτε δεν υπάρχουν. Είναι ξεκάθαρο ότι η εντολή του Πρωθυπουργού να δοθούν διά του Προέδρου της Βουλής όλα τα αρχεία της εξεταστικής επιτροπής της Κύπρου, είναι ένα πολύ σημαντικό βήμα, ένα αίτημα των Ελληνοκυπρίων για πάρα πολλά χρόνια, το οποίο δεν είχαμε μέχρι τώρα ικανοποιήσει. Έχει, όμως, και ιδιαίτερη σημασία η δουλειά που γίνεται μετά από εντολή του Πρωθυπουργού και στα Υπουργεία Εθνικής Άμυνας, όπου δίδονται πλέον και όλες εκείνες οι λεπτομέρειες που θα αποδείξουν τι συνέβη το 1974. Διότι - και λυπάμαι που το λέω - ακούστηκαν φωνές μέσα στη Βουλή από κάποιους οι οποίοι προσπαθούν να εμφανίζονται ως πατριώτες. Ήταν εκείνοι οι οποίοι στήριξαν το πραξικόπημα στην Κύπρο. Το πραξικόπημα στην Κύπρο, όπως και η Χούντα του Ιωαννίδη, φέρουν τεράστιες ευθύνες για την απώλεια εθνικού εδάφους, για την εισβολή και την κατοχή στην Κύπρο. Από τη δική μας μεριά, λοιπόν, θα αποδοθούν όλα εκείνα τα στοιχεία που αφορούν στρατιωτικές πληροφορίες για την περίοδο του πραξικοπήματος, αλλά και την περίοδο εισβολής και κατοχής, θα δούμε ποιοι αρχηγοί δεν εκτέλεσαν τους εθνικούς σχεδιασμούς και από ποιους πήραν εντολές. Παράλληλα με αυτό τον φάκελο, όμως, θα πρέπει να ανοίξει και ο φάκελος της χούντας, για να δούμε ποιοι συνεργάστηκαν με τη χούντα, ποιοι ήταν εκείνοι, οι οποίοι εμφανιζόμενοι αργότερα ως αντιστασιακοί, ήταν συνομιλητές της χούντας. Δεσμευόμαστε - κατόπιν των εντολών που έχουμε από τον Πρωθυπουργό - ότι και ο φάκελος της Κύπρου και ο φάκελος της χούντας και όλα τα στοιχεία τα οποία υπήρχαν βαθιά κρυμμένα στα υπόγεια του Πενταγώνου, θα δοθούν στον ελληνικό λαό και θα καταγραφούν στην ελληνική ιστορία. Κάποιοι θα πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι, βεβαίως, η Κύπρος δεν είναι μακριά. Κάποιοι άλλοι, όμως, δεν μπορούν να πουλάνε πατριωτισμό, όταν είναι αυτοί που συνεχίζουν να στηρίζουν τη χούντα που παρέδωσε την Κύπρο, τον Ιωαννίδη και όλους εκείνους που ως επίορκα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων έδωσαν τη δυνατότητα στον τουρκικό στρατό κατοχής να εισβάλλει και να καταλάβει την Κύπρο.
Ευχαριστώ. [[Χειροκροτήματα από την πτέρυγα της Ένωσης Κεντρώων]] Τον λόγο έχει ο κ. Λεβέντης, Πρόεδρος της Ένωσης Κεντρώων.
Καλημέρα σε όλους, στον κύριο Πρωθυπουργό, στον κύριο Πρόεδρο, στους κυρίους Υπουργούς - γυναίκα δεν υπάρχει, ευτυχώς - και τις κυρίες και τους κυρίους Βουλευτές.
Πρόεδρε, μας πληγώνεις τώρα.
Στα υπουργικά έδρανα εννοώ. Υπάρχει νομίζω μία κάτω. Εντάξει. Ο Γεώργιος Μαύρος, απ' ό,τι ξέρετε, διεξήγαγε τις συζητήσεις στην Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας για το κυπριακό, αμέσως μετά την πτώση της Χούντας, και είχε πετύχει αρκετά σε αριθμό καταδικαστικά για την Τουρκία ψηφίσματα. Στο στάδιο εκείνο, μέχρι τις εκλογές που έγιναν στην Ελλάδα, το Συμβούλιο Ασφαλείας είχε συνεδριάσει αρκετές φορές. Έχει γράψει και βιβλίο ο Γεώργιος Μαύρος, το οποίο και έχω, με όλα τα καταδικαστικά σε βάρος της Τουρκίας ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας. Κέρδισε ο Καραμανλής στις εκλογές και ξέρετε πώς τις κέρδισε, με ένα 53% και πήρε διακόσιους είκοσι Βουλευτές. Για να υπολογίσετε τα μπόνους, με 53% θα έπρεπε να έχει εκατόν πενήντα εννιά έδρες και πήρε διακόσιους είκοσι ο άνθρωπος. Με τέτοια μυαλά γύρισε από το Παρίσι! Αναγνωρίζουμε την αξία του προσώπου του Κωνσταντίνου Καραμανλή, έκανε και πέντε πράγματα. Κυρίως, η δεύτερη οκταετία του ήταν αρκετά σοβαρότερη της πρώτης, αλλά γύρισε από το Παρίσι, κομίζοντας για εβδομήντα έδρες μπόνους απόψεις. Αυτό, για να ξέρουμε από πού ξεκίνησε η Μεταπολίτευση. Τον επισκέφθηκε, λοιπόν, ο Γεώργιος Μαύρος - όταν έχασε τις εκλογές, πήρε 23% η Ένωση Κέντρου - Νέες Δυνάμεις - και του είπε: «Κύριε Πρόεδρε, τώρα που εκλεγήκατε, εγώ παύω να είμαι Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης και Υπουργός Εξωτερικών και σας δίνω τα καταδικαστικά ψηφίσματα εις βάρος της Τουρκίας και προσέξτε: Για να διαφυλαχθούν αυτά και να αποτελούν διπλωματικό κεφάλαιο, πρέπει να μην προχωρήσετε σε απευθείας συζητήσεις με τους Τούρκους. Διότι με την πρώτη, χωρίς παρουσία ΟΗΕ, χωρίς παρουσία διεθνούς οργανισμού, διμερή συζήτηση με τους Τούρκους, αυτά τα ψηφίσματα πάνε στο καλάθι των αχρήστων». Αυτές ήταν οι κουβέντες του Γεωργίου Μαύρου. Ο ηλικιωμένος Καραμανλής του είπε: «Προς Θεού! Δεν θα σεβαστούμε αυτό το κεφάλαιο κ.λπ.;». Δεν πέρασε ενάμισης μήνας και πήγε και συναντήθηκε με τους Τούρκους. Το ίδιο την άλλη φορά ζητούσαν να συναντηθεί και ο Τσίπρας. Συναντηθήκατε - δεν θυμάμαι - τελικά, κύριε Τσίπρα, με την τουρκική ηγεσία; Διότι ξέρετε ότι κάθε φορά που συναντάσθε με την τουρκική πρεσβεία, αυτοί κρατούν πρακτικά και όλες τις νέες αξιώσεις που θέτουν τις θεωρούν διεκδικήσεις. Δηλαδή, αν τρελαθούν τη νύχτα και θέλουν αντί δεκαοκτώ νησιών τριάντα οκτώ, αυτοί θα θεωρούν ότι ενώπιον του Έλληνα Πρωθυπουργού ζήτησαν τριάντα οκτώ νησιά. Αυτό κάνουν οι Τούρκοι, αξιοποιούν τις διμερείς επαφές για αύξηση, για προσθήκη στην ατζέντα των διεκδικήσεων. Μόνο αυτό. Την άλλη φορά που συναντήθηκαν προ ολίγων ημερών με τον κ. Τσίπρα του είπαν: «Για το Κυπριακό μην περιμένεις τίποτα. Αδίκως πασχίζετε. Οι Τούρκοι θα έρθουν να τα τινάξουν όλα στον αέρα την τελευταία στιγμή». Μάρτυς μου είναι ο ίδιος ότι του το είπαν. Αυτό είναι το πρώτο. Δεύτερον, του είπαν και για την ΑΟΖ και για τα πετρέλαια: «Θα κάνετε εσείς συνομιλίες, θα φέρνετε εταιρείες, θα κάνετε διάφορα πράγματα και θα έρχεται η Τουρκία όλα να τα τινάζει στον αέρα και να λέει causus belli, αν προχωρήσετε». Σχετικά με αυτή την εταιρεία, την «TOTAL», έβγαιναν κάποιοι αναλυτές - ένας Μάζης και ένας άλλος του οποίου το όνομα δεν θυμάμαι - και έλεγαν ότι τώρα, λόγω των διεθνών συγκυριών κ.λπ. δεν θα τολμήσει η Τουρκία να πλήξει τις εγκαταστάσεις της «TOTAL». Δεν ξέρετε τι θα πει «Τουρκία», κύριε Τσίπρα. Είστε νεότερός μου και δεν ξέρετε τι θα πει «Τουρκία». Για την Τουρκία ο Γεώργιος Παπανδρέου είχε πει: «Όταν ανοίξει η πόρτα του τρελοκομείου, είμαστε υποχρεωμένοι να διαβούμε». Επειδή νομίζω ότι αύριο το πρωί είναι η ημερομηνία προσέλευσης του πλοίου, να είστε έτοιμος για κρίση. Η Τουρκία δεν θα αφήσει την Ελλάδα και την Κύπρο να κερδίσουν τίποτα - έτσι είναι - ή θα τους δώσουμε τα μισά, το μισό Αιγαίο, τα μισά όλα. Αυτό ζητάει η Τουρκία. Αποφασίστε το. Αυτή είναι η Τουρκία. Αν πιστεύετε ότι θα έχουμε επιτυχία και ότι θα υποχωρήσει η Τουρκία, θα έρθει η αυριανή μέρα και θα δείτε τη συνέχεια. Ακούω και κάτι άλλες θεωρίες ότι είναι διαλυμένη η Τουρκία, ότι τώρα τα έχει βάλει με τη Γερμανία. Η Τουρκία είναι η μόνη χώρα που έριξε ρωσικό αεροπλάνο. Έριξε ρωσικό αεροπλάνο χωρίς κανέναν ενδοιασμό. Ως προς σε ποια κατάσταση είναι οι Ένοπλες Δυνάμεις και τι αμυντικά σχέδια έχει η Ελλάδα, περισσότερο χρήσιμο θα ήταν αντί να συζητάμε, φλυαρώντας στην Αίθουσα αυτή και να λέει ο καθένας το κοντό του και ο άλλος το μακρύ του, γιατί κάπως έτσι εξελίχθηκε η συζήτηση, να συζητήσουμε σε ένα ενδεχόμενο απειλής και θερμού επεισοδίου τι κάνουμε, πού είμαστε. Διότι, αν πιστεύετε ότι το τηλέφωνο με τον Αμερικανό Αντιπρόεδρο είναι διασφάλιση για τη χώρα, πλανάσθε! Πρόβαλαν εχθές οι τηλεοράσεις ένα τηλέφωνο που έκανε ο κ. Τσίπρας στον Αμερικανό Αντιπρόεδρο. Θα έλθει εδώ ο Αμερικανός Αντιπρόεδρος να πολεμήσει στο πλευρό της Ελλάδας; Το πιστεύουμε στην Αίθουσα αυτή; Υπάρχουν, λοιπόν, συγκεκριμένες τουρκικές απειλές και έπρεπε αυτή τη στιγμή οι Αρχηγοί των κομμάτων να είμαστε σε μία αίθουσα και να μιλάμε για τη δυνατότητα της χώρας, δηλαδή για το τι θα κάνει η χώρα αν δεχθεί μια απειλή. Δεν μπορεί να υπάρχει απειλή αύριο το πρωί, 03.00΄ η ώρα τη νύκτα και εμείς εδώ σε αυτήν την Αίθουσα να συζητάμε. Τι συζητάμε αυτή τη στιγμή; Η Τουρκία - λέει - είναι υπεύθυνη για το ναυάγιο των διαπραγματεύσεων. Γιατί, υπήρχε περίπτωση οι διαπραγματεύσεις να τελεσφορήσουν; Υπήρχε τέτοια περίπτωση; Αλήθεια, το πίστευε ο Πρωθυπουργός; Δεν το πιστεύω, γιατί τον ενημέρωσα. Όμως, εσείς πιστεύατε ότι μπορούσε η Τουρκία να υποχωρήσει; Η Τουρκία έχει τον γνωστό ρόλο της γάτας με το ποντίκι. Ο μόνος διάδρομος να γίνει λογική χώρα η Τουρκία είναι να πλησιάσει την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όμως, απ' ό,τι βλέπετε, κάνει ό,τι μπορεί για να απομακρυνθεί από τα κεκτημένα. Κάνει ό,τι μπορεί προς την τρέλα. Επομένως, έχουμε πρόβλημα μ' αυτό το θέμα. Πρέπει να εξετάσουμε τη δυνατότητα των Ενόπλων Δυνάμεων να αμυνθούν. Πρέπει να δούμε με μεγαλύτερη σοβαρότητα πώς θα αντιδράσουμε σε περίπτωση θερμού επεισοδίου, μην κάνει πάλι και ο κ. Τσίπρας ό,τι είχε κάνει με τα Ίμια ο κ. Σημίτης. Δηλαδή, το πρωί απειλούσε εδώ από τη Βουλή και έλεγε «Όποιος τολμήσει…» και το βράδυ κατέβαζε σημαίες. Δεν πρέπει να έχουμε ξανά τέτοια κατάσταση, γιατί υπολογίζω ότι προς τα εκεί αγόμεθα. Βλέπω εσχάτως με διακύβευμα τη δικαιοσύνη τη Νέα Δημοκρατία και τον ΣΥΡΙΖΑ να έχουν μία αντιδικία. Ο μεν ΣΥΡΙΖΑ θίγεται από αποφάσεις της δικαιοσύνης και δεν μπορεί να κυβερνήσει, η δε Νέα Δημοκρατία …
Κύριε Πρόεδρε, σας παρακαλώ να μείνουμε λίγο στα θέματα ή έστω στα εθνικά θέματα…
Εντάξει, κύριε Πρόεδρε. Όμως, τι να μείνουμε στα θέματα; Εγώ παρακολούθησα σήμερα όλους τους πολιτικούς Αρχηγούς. Αν γίνει αύριο θερμό επεισόδιο, κύριε Πρόεδρε, έχει αυτή η χώρα την απάντηση; Τον κ. Καμμένο και τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να βγαίνουν να απειλούν; Αυτό συμβαίνει.
Το θέσατε τρεις φορές…
Αν πουν κάτι κακό οι Τούρκοι, βγαίνει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και λέει «Εμείς δεν παραχωρούμε τίποτα». Τι έγινε; Κατοχυρώνει αυτό τη χώρα;
Καλώς, ευχαριστώ πολύ επ' αυτού του θέματος. Μην επεκταθούμε σ' αυτά, κύριε Πρόεδρε.
Όμως, θέλω να πω κάτι για το θέμα της δικαιοσύνης. Βάλατε κάτω τη δικαιοσύνη και οι μεν Νεοδημοκράτες είναι υπερασπιστές, η δε Κυβέρνηση είναι κατακριτές. Όποια κόμματα παίζουν με τους θεσμούς - και υπέρτατος θεσμός στην πολιτεία είναι η δικαιοσύνη - βλάπτουν τη δημοκρατία. Δεν ξέρω, έχουν πάρει μία στροφή τα μέσα ενημέρωσης εδώ και αρκετές μέρες και συζητούν το θέμα αυτό και μόνο. Αυτό είναι κατρακύλισμα, γιατί το ακούει ο απλός πολίτης και σου λέει «Δεν σεβόμαστε τις δικαστικές αποφάσεις, αφού είναι ευάλωτες και τρωτές». Αρχίζει μια τέτοια νοοτροπία και καταλαβαίνετε ότι αυτό είναι η ναρκοθέτηση του κράτους δικαίου. Όσον αφορά το θέμα των εξεταστικών επιτροπών, γιατί κύριε Τσίπρα, δεν δέχεσθε να γίνει εξέταση και επί των ημερών σας; Δηλαδή, κάνατε την άλλη φορά κάποιες εξεταστικές. Γιατί σταματήσατε στο 2014; Είναι γενναιότητα να είχατε βάλει και τον εαυτό σας υπό εξέταση.
Κύριε Πρόεδρε, σήμερα δεν είναι προ ημερησίας συζήτηση.
Κύριε Πρόεδρε, αφήστε με να μιλήσω. Αφήσατε είκοσι λεπτά τον κ. Κουτσούμπα να μιλήσει.
Μόνο επί του Κυπριακού μιλήσανε. Όλοι μόνο επί του Κυπριακού μιλήσανε.
Μα, δεν θα μου κάνετε λογοκρισία τι θα πω.
Δεν είναι θέμα λογοκρισίας. Είναι ειδική διαδικασία.
Μετά σαράντα έτη μπήκα εις την Αίθουσα αυτή. Δεν είναι συμπεριφορά αυτή, κύριε Πρόεδρε.
Μα, τι λέτε τώρα; Είναι ειδική συζήτηση σήμερα.
Σας παρακαλώ. Τι θα πει είναι ειδική συζήτηση;
Είναι επί ειδικού θέματος. Την αναφέρει ο Κανονισμός τι θα πει.
Έχουν βάλει κάτω τη δικαιοσύνη και τη βαράνε.
Καλώς. Εντάξει.
Και βαρώντας τη δικαιοσύνη, βαράμε το κράτος δικαίου. Δεν το σεβόμεθα.
Σας παρακαλώ. Επισπεύστε.
Και αν στην Αίθουσα αυτή θεωρείτε ότι μπορεί χωρίς δικαιοσύνη να βαδίσει η Ελλάδα, πλανάσθε. Όσον αφορά το θέμα της ονομασίας των Σκοπίων - αναφέρθηκε και αυτό σε κάποιες ομιλίες - θέλω να πω δυο λόγια. Η Αίθουσα και τα κόμματα έχουν αποφασίσει τι θα γίνει με την ονομασία των Σκοπίων; Το λέω γιατί μου είπε εμένα πρεσβευτής ότι όλοι οι παρελθόντες πρωθυπουργοί - βάζοντας μέσα και εσάς, κύριε Τσίπρα - έχουν δεχθεί γεωγραφικό προσδιορισμό με τη λέξη «Μακεδονία». Μου το είπε πρεσβευτής. Δεν χρειάζεται να πω ποιος. Φαντάζομαι ότι αντιλαμβάνεσθε ποιος είναι. Μου είπε ότι όλοι οι Αρχηγοί των κομμάτων έχουν αποδεχθεί ονομασία σύνθετη με τη λέξη Μακεδονία. Ρωτήσατε τον λαό της Μακεδονίας; Δηλαδή πώς ενεργείτε εσείς; Εσείς κάνατε δημοψήφισμα για να δείτε τι θα γίνει με την οικονομία. Με τη Μακεδονία τι θα γίνει; Εσείς αποφασίσατε να δώσετε τη λέξη Μακεδονία; Εσείς οι ίδιοι; Και η δική σας παράταξη έχει κάποιον πρωθυπουργό - που αμφισβήτησε την άλλη φορά κάποιο συγγενολόι από εδώ των Μητσοτάκηδων - που νομίζω ότι είχε πει να δώσουμε το όνομα και σε δέκα χρόνια θα το έχουμε ξεχάσει. Την ημέρα του μνημοσύνου, όπου μίλησα, μου επετέθη από εδώ μια ομάδα συγγενών σας, κύριε Μητσοτάκη, ότι είναι ψέμα, ότι δεν το είπε. Διαψεύστε το, λοιπόν, επισήμως.
Δεν τα αφήνετε αυτά τώρα;
Δεν χρειάζεται, κύριε Μητσοτάκη! Δεν είναι προσβολή στον λαό της Μακεδονίας το να πεις να δώσουμε το όνομα και σε δέκα χρόνια θα το έχουμε ξεχάσει;
Κύριε Πρόεδρε, διά του Προέδρου να απευθύνεστε, παρακαλώ, όχι κατευθείαν.
Εντάξει, αλλά δεν έχω καταλάβει, στο θέμα των Σκοπίων δεν πρέπει η Αίθουσα να αποφασίσει, αν γίνει μια διαπραγμάτευση, ως πού μπορούμε να φτάσουμε και τι ονομασίες μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε; Δηλαδή είναι ελεύθερος ο κ. Τσίπρας να πάει και να διαπραγματευθεί ό,τι να είναι και να έρθει εδώ; Ξέρετε, ο Καραμανλής, ο γέρος, είχε γυρίσει στην Ελλάδα μετά τις συμφωνίες της Ζυρίχης και του Λονδίνου, και αφού είχε βάλει τον Τούρκο εγγυήτρια δύναμη, έβαλε ολοσέλιδες καταχωρήσεις που τις πλήρωνε το κράτος και λέει «ελύθη το Κυπριακό»! Και αναγκάστηκε ο Γεώργιος Παπανδρέου στην Αίθουσα αυτή και είπε ότι τώρα αρχίζει η τραγωδία. Όχι μόνο δεν «ελύθη», αλλά «τώρα αρχίζει η τραγωδία»! Έβαλε ο Καραμανλής καταχωρήσεις σε όλες τις εφημερίδες ότι οι συμφωνίες Ζυρίχης - Λονδίνου έλυναν το Κυπριακό. Διερωτώμαι: Στα εθνικά θέματα έχουμε διαγράψει μια γραμμή ή θα πηγαίνει να μιλάει επί παντός επιστητού ο κ. Τσίπρας, θα έρχεται εδώ, θα τον βρίζουν όλοι οι άλλοι και θα συνεχιστεί αυτή η κατάσταση; Γιατί εκεί νομίζω ότι βαδίζουμε, προς μια τέτοια κατάσταση. Επειδή γίνονται κάποιες αποστασίες εις βάρος της Ένωσης Κεντρώων, θέλω να τονίσω ότι η Ένωση Κεντρώων είναι ενισχυμένη από τις αποστασίες που γίνονται - ενημερώνω τη Βουλή και τον ελληνικό λαό διά της Βουλής - και στον κάθε Βουλευτή που φεύγει, ο λαός θα δίνει πέντε Βουλευτές. Ευχαριστώ.
Ευχαριστούμε. Παρακαλώ πολύ ως τελευταίο ομιλητή για τις πρωτομιλίες, πέραν του Υπουργού των Εξωτερικών που αμέσως ύστερα θα πάρει τον λόγο, καλώ στο Βήμα τον κ. Σταύρο Θεοδωράκη Πρόεδρο της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του Ποταμιού. Παρακαλώ να ενημερώσουν όσοι στην πρωτομιλία τους χρησιμοποίησαν, ηθελημένα δηλαδή, και τον χρόνο της δευτερομιλίας, έτσι ώστε να έχουμε υπ' όψιν μας την οικονομία της συζήτησης. Για παράδειγμα, ο κ. Κουτσούμπας ήδη ανέφερε στο Προεδρείο ότι δεν θα δευτερομιλήσει. Κύριε Θεοδωράκη, έχετε τον λόγο.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, το πιο εύκολο είναι να σταθούμε μόνο στις ευθύνες της Τουρκίας, αδιαφορώντας στην ουσία για το μέλλον της Κύπρου. Το δύσκολο είναι να επιχειρήσουμε μια ψύχραιμη αποτύπωση, διερευνώντας όλες τις παραμέτρους που οδήγησαν στο τελευταίο αδιέξοδο. Το Ποτάμι, όπως ξέρετε, στήριξε χωρίς αστερίσκους την προσπάθεια του Προέδρου Αναστασιάδη και των ηγετών της Κύπρου, για να βρεθεί μια λύση σε ένα πρόβλημα που η διαιώνισή του δεν είναι υπέρ ούτε των πολιτών της Κύπρου, ούτε της ηρεμίας στην περιοχή. Θέλαμε, και το είχαμε πει από την πρώτη στιγμή, να δοθούν εγγυήσεις ασφάλειας και για τις δύο κοινότητες και ιδιαίτερα για τους Ελληνοκύπριους που έχουν ζήσει τόσα χρόνια κατοχή. Η αποτυχία στην Ελβετία αποτελεί για τον λαό της Κύπρου, για τους Ελληνοκύπριους και τους Τουρκοκύπριους, μια κακή εξέλιξη. Και θέλω να αναρωτηθώ: Συμφωνούμε όλοι σε αυτή τη διατύπωση; Γιατί φοβάμαι ότι υπάρχουν κάποιοι και σε αυτή εδώ την Αίθουσα που βολεύονται με το τελευταίο ναυάγιο. Είναι αυτοί που τους αρέσει να κρύβουν τα προβλήματα κάτω από το χαλί. Είναι αυτοί που δειλιάζουν πάντα την κρίσιμη στιγμή και μεταφέρουν τα προβλήματα στις επόμενες γενιές. Είναι αυτοί που δεν θέλουν να ζήσουν μαζί Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι. Και τέλος, είναι αυτοί που, απαιτώντας τα πάντα σήμερα, βοηθούν τα κατοχικά στρατεύματα να παραμείνουν για πάντα στο νησί. Ειλικρινά ελπίζουμε οι εξηγήσεις της ελληνικής Κυβέρνησης για τους λόγους κατάρρευσης των διαπραγματεύσεων να συμβαδίσουν με τις εκτιμήσεις και της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΟΗΕ. Γιατί το θέμα δεν είναι να φεύγουμε από τις διαπραγματεύσεις αλώβητοι επικοινωνιακά. Το θέμα είναι να μην φεύγουμε άπραγοι. Δυστυχώς, κύριε Τσίπρα, η εικόνα κάποιων Υπουργών σας δεν βοηθά στη δημιουργία αισθήματος εμπιστοσύνης και ασφάλειας στους πολίτες, όσες στολές παραλλαγής και αν αλλάζουν. Αν οι εξηγήσεις που μας δώσατε ακούγοντας τον κ. Κοτζιά δεν συμπίπτουν με τις ερμηνείες που τελικά θα γίνουν στην Κύπρο, στον ΟΗΕ, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τότε τα ερωτήματα θα είναι πολλά. Θα είναι άλλη μια ένδειξη ότι οι διαπραγματεύσεις, είτε στα οικονομικά είτε στα εθνικά, δεν είναι το ισχυρό σας χαρτί. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, σαράντα τρία χρόνια, έξι γενικοί γραμματείς Ηνωμένων Εθνών, εννιά σχέδια, ένα δημοψήφισμα, διεθνείς διασκέψεις - τριμερείς, πενταμερείς - και καμμία πρόοδος δημιουργούν ένα αίσθημα ότι όλα πλέον είναι μάταια. Και εδώ θα πρέπει να αντισταθούμε. Το Κυπριακό δεν πρέπει να φύγει από τη διεθνή ατζέντα, όπως θέλει η Τουρκία και όπως ήδη το έχει πει. Ο Νίκος Αναστασιάδης και ο Μουσταφά Ακιτζί είναι ίσως οι τελευταίοι ηγέτες που έχουν μνήμες της Κύπρου πριν από την εισβολή. Και είναι στενάχωρο πως ούτε αυτή τη φορά δεν μπόρεσαν να συμφωνήσουν σε μια πρόταση, σε μια συμφωνία κυπριακής ιδιοκτησίας. Τους καλούμε, όμως, να επιμείνουν. Καλούμε τον Αναστασιάδη και τον Ακιτζί να διαψεύσουν την ιστορία, που θέλει συζητήσεις και ποτέ λύσεις. Η ελπίδα για απελευθέρωση και επανένωση του νησιού πρέπει να κρατηθεί ζωντανή. Πρέπει να καταβληθεί κάθε προσπάθεια, ώστε μην ακυρωθεί το κεκτημένο της τελευταίας διαπραγματευτικής διαδικασίας. Αν δεν τα καταφέρουμε, τότε όλοι μαζί, Ελλάδα και Κύπρος, πρέπει να είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε τους κινδύνους και τις προκλήσεις στην περιοχή. Όμως, πριν απ' αυτό πρέπει να επιμείνουμε. Πρέπει να μην γράψει η ιστορία ότι τόσα χρόνια δεν χάσαμε καμμία ευκαιρία να χάνουμε κάθε ευκαιρία. Σας ευχαριστώ.
Ευχαριστώ πολύ, κύριε Θεοδωράκη. Τον λόγο έχει ο Υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας κ. Νικόλαος Κοτζιάς. Έχετε τον λόγο για πέντε λεπτά, αλλά θα έχετε χρόνο, κύριε Υπουργέ.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Ξέρετε ότι είμαι και στην κοινοβουλευτική μου παρουσία λιγομίλητος, ως οφείλει να είναι ένας Υπουργός Εξωτερικών. Αλλά αφού έχουμε θέμα του αντικειμένου μου, επιτρέψτε μου να πω ορισμένα πράγματα. Πρώτα απ' όλα, θέλω να ευχαριστήσω τα κόμματα για τη στάση που κράτησαν κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων και που έδωσαν τη δυνατότητα οι πλάτες της ελληνικής διαπραγματευτικής ομάδας να είναι καλά στημένες, χωρίς ανασφάλειες και χωρίς αμφιβολίες για το πώς βλέπει η πλειονότητα των Ελλήνων αυτή τη διαπραγμάτευση. Θέλω να τους ευχαριστήσω όλους και επισήμως από αυτό το Βήμα. Επίσης, θέλω να σας πω ότι σήμερα το πρωί έχουμε το πρώτο σχέδιο του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ προς το Συμβούλιο Ασφαλείας. Είναι το σχέδιο που έχει υποβάλει. Σ' αυτό έχει τρεις ενδιαφέρουσες διαπιστώσεις: Πρώτον, αναφέρει ότι η Διάσκεψη της Γενεύης σηματοδότησε ένα ιστορικό και αποφασιστικό στάδιο κατά τις συνομιλίες - δεν κάνει αξιολόγηση δηλαδή, ότι απέτυχε ή ότι δεν θα συνεχιστεί - και θεωρεί ότι ήταν η πρώτη φορά που οι δύο κοινότητες και οι τρεις εγγυήτριες δυνάμεις συναντήθηκαν, προκειμένου να συζητήσουν κεφάλαια ασφάλειας και εγγυήσεων. Είναι η παράγραφος 4 του σχεδίου για το Συμβούλιο Ασφαλείας. Στην ίδια παράγραφο λέει ότι είναι μεγάλο βήμα που αναδείχθηκε στην ίδια τη διαπραγμάτευση το θέμα των εγγυήσεων και στην παράγραφο 42 υπογραμμίζει ότι ο οργανισμός παραμένει στη διάθεση των μερών, δηλαδή όλων εμάς που συμμετείχαμε, στο πλαίσιο του ρόλου του για να διευκολύνει την παραπέρα διαδικασία του Κυπριακού. Μας δίνει, δηλαδή, ανοιχτό δρόμο για να συνεχίσουμε να παλεύουμε για μια ορθή και σωστή λύση του Κυπριακού. Δεύτερον - και αυτό θα το καταθέσω στα Πρακτικά - , η παράγραφος 21 της τελευταίας Συνόδου Κορυφής της Ευρώπης είναι αποκλειστικά αφιερωμένη στο Κυπριακό, μετά από μια συζήτηση που προκάλεσε ο Πρόεδρος της Κύπρου και ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας στο ίδιο το Συμβούλιο της Συνόδου Κορυφής. Το καταθέτω, γιατί υπήρξε ένα ερώτημα για ποιον λόγο ο Πρωθυπουργός δεν ασχολήθηκε με αυτό το ζήτημα. Υπάρχει γραπτώς. Είναι η παράγραφος 21, των συμπερασμάτων. [[Στο σημείο αυτό ο Υπουργός κ. Νικόλαος Κοτζιάς καταθέτει για τα Πρακτικά το προαναφερθέν έγγραφο, το οποίο βρίσκεται στο αρχείο του Τμήματος Γραμματείας της Διεύθυνσης Στενογραφίας και Πρακτικών της Βουλής]] Επίσης, φροντίσαμε η Ευρωπαϊκή Ένωση να είναι παρατηρητής για πρώτη φορά σε αυτήν την πενταμερή διάσκεψη. Και τρίτον, μπορέσαμε να έχουμε εκφρασμένη τη θέληση και γνώμη κατά τις διμερείς συναντήσεις ότι δεν υπάρχει περίπτωση η Ευρωπαϊκή Ένωση να δεχτεί παρεμβατικά δικαιώματα στο έδαφός της, σε κράτος μέλος, που διεκδικούσε και απαιτεί η Τουρκία. Αυτά τα δυο κείμενα για τα διευκρινιστικά. Τώρα θα σας πω τις σκέψεις μου. Αυτό το μάθημα που έβγαλα για τον εαυτό μου, διότι όλοι πρέπει να μαθαίνουμε, είναι ότι μια καλά σχεδιασμένη και επίμονη διαπραγμάτευση, σε συνδυασμό με την ισχυρή συνεργασία με την κυπριακή κυβέρνηση - και έχουμε πέντε φορές τον κ. Αναστασιάδη να επαναλαμβάνει χθες στη συνέντευξη Τύπου πόσο ισχυρή και σταθερή ήταν αυτή η συνεργασία - , μας δίνει τη δυνατότητα να προωθήσουμε μια ατζέντα διαφορετική απ' ό,τι ήταν οι διαπραγματεύσεις του Κυπριακού στο παρελθόν. Επίσης, όταν έχεις τεκμηριωμένες θέσεις, γραπτές και προφορικές και τις προωθείς και τις διεκδικείς, είναι πιο εύκολο να γίνει κατανοητή η άποψή σου. Από αυτήν την άποψη, στις δύο Συνθήκες του Λονδίνου και της Ζυρίχης που αφορούν την Ελλάδα, διότι συνυπέγραφε, προτείναμε για μεν τη Συνθήκη των Εγγυήσεων, έναν μηχανισμό εφαρμογής και εποπτείας της κατάργησης της Συνθήκης των Εγγυήσεων και της απομάκρυνσης των τουρκικών στρατευμάτων, την οποία πρόταση επεξεργάστηκε και προσωπικά κατόπιν με τις προτάσεις της Κύπρου και τις δικές μας ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ και ήταν η πρόταση με την οποία προσήλθε την Πέμπτη προς την Παρασκευή το βράδυ στην τελική διαπραγμάτευση, όπου εκτέθηκε από την υποκρισία και τη διγλωσσία της Τουρκίας. Διότι η Τουρκία στις συναντήσεις που είχε με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ υποσχέθηκε να αποδεχτεί συμβιβαστικές λύσεις και όταν ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ στις πρωινές ώρες - στις 2.00 το πρωί - ενώπιον της άρνησης της Τουρκίας να υποβάλει γραπτώς τις προτάσεις που του είχε διατυπώσει, ανέλαβε να τη διατυπώσει ο ίδιος σε μια παράγραφο, η Τουρκία αρνήθηκε ότι είχε κάνει καν τέτοια συζήτηση με τον Γενικό Γραμματέα, απέσυρε την όποια συμβιβαστική της πρόταση και υποχρέωσε επιτόπου τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ να δηλώσει ότι «αυτή η Διάσκεψη τελειώνει, διότι η Τουρκία άλλα μου είπε, άλλα λέει εδώ και παίρνω πάνω το βάρος ότι παρανόησα τις προτάσεις της Τουρκίας». Κατά συνέπεια, δεν το βρίσκει εξαιρετικά ευγενικό, όταν υπάρχει πάρα πολύ σαφής διατύπωση του Γενικού Γραμματέα, να τίθενται αυτές στην ελληνική Βουλή υπό αμφισβήτηση. Επίσης, όσον αφορά τη Συνθήκη Ασφάλειας, η οποία έχει δύο παραρτήματα, σας θυμίζω ότι η Συνθήκη Ασφάλειας λέει ότι τα στρατεύματα Ελλάδας, Κύπρου και Τουρκίας μπορεί να είναι εννιακόσια πενήντα και εξακόσια πενήντα αντίστοιχα, ότι πρέπει να είναι σε κοινό στρατηγείο κι ότι πρέπει να βρίσκονται υπό εκ περιτροπής διοίκηση Κύπρος πρώτον χρόνο, Ελλάδα δεύτερο, Τουρκία τρίτο. Κι όταν ερωτήθηκαν οι Τούρκοι τι εννοούν με συνθήκη ασφάλειας σε αυτό ακριβώς το περιεχόμενο, δεν ήταν σε θέση ούτε καν να συμφωνήσουν με το ίδιο τους το αίτημα, να διατηρηθεί αυτή η Συνθήκη και να μην αποσυρθεί ο στρατός τους, διότι δεν είχαν ακριβή εικόνα του τι σήμαινε. Υιοθέτησε ο ΟΗΕ - κι αυτό πάλι χάριν στη διαπραγματευτική μας τακτική - , την πρότασή μας για ένα σύμφωνο φιλίας, το οποίο θα κρατάει ζωντανές τις πολιτισμικές, οικονομικές, εκπαιδευτικές, μορφωτικές σχέσεις ανάμεσα στις τρεις χώρες, Τουρκία, Ελλάδα και Κύπρο, αλλά θα καταργεί κάθε δυνατότητα επέμβασης οποιουδήποτε και κάθε τέτοια στρατιωτική πτυχή που θα διευκόλυνε σε μια τέτοια κατεύθυνση. Δεύτερον, θέλω να σημειώσω ότι αυτή η πολιτική μας μ' αυτές τις προτάσεις μας είχε στιγμές που είχε τη συντριπτική πλειοψηφία μέσα στη διάσκεψη. Ακόμα και οι Βρετανοί αναγκάστηκαν να τις υιοθετήσουν. Ακόμα και ο ΟΗΕ και η Ευρωπαϊκή Ένωση τις υποστήριξαν. Είναι η πρώτη φορά που οι Τούρκοι βρέθηκαν σε διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό μόνοι τους και αυτό το θεωρώ σημαντικό βήμα, διότι χάρη σ' αυτό το σημαντικό βήμα μπήκε πλέον στην ατζέντα του Κυπριακού και είναι κεκτημένο το ότι η Κύπρος πρέπει να γίνει ένα κανονικό, φυσιολογικό κράτος, δηλαδή χωρίς ξένα στρατεύματα και ξένες εγγυήσεις. Πρέπει να σας πω με ικανοποίηση ότι αυτή η διατύπωσή μας ότι η Κύπρος πρέπει να είναι ένα κανονικό κράτος έγινε αποδεκτή και υιοθετήθηκε από τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ. Εδώ δεν χρειάζεται, δηλαδή, να κάνουμε πολλές ερμηνείες ή να ακούμε τους συγκεκριμένους καλοθελητές, που έχουν άλλου είδους σχέσεις με κανάλια που αφορούν το Κυπριακό, οι οποίοι συναντιόνταν τα βραδινά με συγκεκριμένο άνθρωπο από τον ΟΗΕ, ενάντια στη θέληση του Γενικού Γραμματέα, αλλά πρέπει να παρακολουθούμε τι ακριβώς είπε ο Γενικός Γραμματέας, ότι δηλαδή πρέπει να φύγουν τα τουρκικά στρατεύματα, ότι πρέπει να σταματήσουν τα παρεμβατικά δικαιώματα, ότι πρέπει να υπάρξει ένα σύμφωνο φιλίας και πρότεινε ο ίδιος έναν μηχανισμό παρακολούθησης όλων αυτών. Έχει σημασία αυτό, γιατί στη διαπραγμάτευση οι Τούρκοι αναγκάστηκαν κάτω από τη δική μας επιμονή να εξηγήσουν τι τα θέλουν όλα αυτά. Ο Τσαβούσογλου επί ώρες έλεγε: «Τα έχω εξηγήσει στον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ». «Τι το θέλετε, κύριε Τσαβούσογλου, το δικαίωμα παρέμβασης;». Στο τέλος είπε: «Να σας πω τι το θέλω: Για να μπορεί η Τουρκία να επεμβαίνει όποτε θέλει και όποτε χρειαστεί». «Πώς να επεμβαίνει;». «Στρατιωτικά». Αυτά δεν είναι ευκαιρίες. Αυτές είναι αποκαλύψεις. Είναι, επίσης, αποκάλυψη ότι όταν ο Πρόεδρος Αναστασιάδης επέμεινε στον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών να του πει τελικά γιατί είναι τόσο ευέλικτος όπως περιέγραφε και αν θέλει απλώς μια συμφωνία που να λέει «όσον αφορά τον τουρκικό στρατό η Τουρκία θα είναι ευέλικτη, όσον αφορά τα εγγυητικά δικαιώματα η Τουρκία θα είναι ευέλικτη, όσον αφορά τις παρεμβάσεις η Τουρκία θα είναι ευέλικτη» - αυτό του έλεγε ο Πρόεδρος Αναστασιάδης - , αναγκάστηκε να πει ότι η Τουρκία δεν θέλει να πάρει τα στρατεύματά της από την Κύπρο, δεν θέλει να παραιτηθεί από τα δήθεν παρεμβατικά της δικαιώματα και ότι αυτά πρέπει να διατηρηθούν για δεκαπέντε χρόνια και μετά θα γίνει μια ανασκόπηση - review - για το κατά πόσο είναι ώριμα τα πράγματα για να φύγει ή όχι. Ήθελε, δηλαδή, στο new states of affairs, σε μία κατάσταση με νέες συνθήκες για την Κύπρο, να διατηρήσει όλα αυτά τα συμφέροντα και όλες αυτές τις δυνατότητες. Εμείς δεν θέλαμε να επιρρίψουμε ευθύνες σε κανέναν. Πήγαμε εκεί γιατί θέλαμε να λύσουμε το πρόβλημα. Η απόδειξη τού ότι θέλαμε να λύσουμε το πρόβλημα είναι ότι για όλα τα ζητήματα είχαμε προετοιμάσει όλους τους εταίρους μας με τις συγκεκριμένες προτάσεις που είχαμε και με την υποστήριξη των αντίστοιχων της Κύπρου. Πήγαμε, όμως, στη διαπραγμάτευση για το Κυπριακό με μία αρχή με την οποία φαίνεται ότι de facto δεν συμφωνούν όλα τα κόμματα. Ποια είναι αυτή η αρχή; «Τα εσωτερικά ζητήματα της Κύπρου, η εσωτερική πτυχή του Κυπριακού δεν αφορά την Ελλάδα, διότι η Ελλάδα είναι μόνο εγγυήτρια δύναμη». Πέρα από συναισθηματισμούς και ιστορικούς δεσμούς, πέρα από το γεγονός ότι όλοι μας πολιτικοποιηθήκαμε στη γενιά μου χάρη και - πιο σωστά - εξαιτίας του Κυπριακού, η Ελλάδα δεν δικαιούται να παρεμβαίνει στα εσωτερικά της Κύπρου και όποτε το επιχείρησε στο παρελθόν, το πλήρωσαν ακριβά και η Κύπρος και ο κυπριακός λαός και ο ελληνισμός συνολικά. Κατά συνέπεια, δεν είναι δουλειά της χώρας μας να αξιολογεί τη διαπραγμάτευση των εσωτερικών πτυχών του Κυπριακού και αυτό επίμονα το υποστηρίξαμε, διότι η επιδίωξή μας ήταν να κρατήσουμε την Τουρκία μακριά από την εσωτερική πτυχή, να αναγκάσουμε όλους να αποδεχθούν αυτό που ήθελε ο ΟΗΕ και που έκανε, ότι δηλαδή η εσωτερική πτυχή του Κυπριακού είναι αντικείμενο διαπραγμάτευσης ανάμεσα στις δύο κοινότητες, από τις οποίες η μία είναι ο ηγέτης ταυτόχρονα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Δεν ανακατευτήκαμε, λοιπόν, στην εσωτερική πτυχή. Αν στην ελληνική Κυβέρνηση γίνεται κριτική για οποιεσδήποτε συμφωνίες - που άλλοι θεωρούν καλές και άλλοι όχι - για την εσωτερική πτυχή του Κυπριακού, αντιλαμβάνομαι ότι δεν έχουν να κάνουν κριτική για την πολιτική που ακολουθήσαμε στα ζητήματα εγγύησης και ασφάλειας, για τον τρόπο που βάλαμε την Ευρωπαϊκή Ένωση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και για το γεγονός ότι ο ΟΗΕ για πρώτη φορά επίσημα δήλωσε με τα χείλη του Γενικού Γραμματέα του ότι στο Κυπριακό δεν μπορεί τρίτη χώρα να έχει παρεμβατικά δικαιώματα. Και αυτό ήταν ένα μεγάλο βήμα. Δεν είμαστε στην εποχή που μας κατηγορούσαν πριν από δεκαπέντε χρόνια ότι δεν θέλαμε λύση. Δεν είμαστε στην εποχή όπου εθεωρείτο αυτονόητο οι Τούρκοι να διατηρούν αυτά τα δικαιώματα. Είμαστε πια στην εποχή που πλην Τούρκων ουδείς θεωρεί αυτονόητο κάποιος να έχει στρατό σε τρίτη χώρα, παρά τη θέλησή της και κάποιος να μπορεί να παρεμβαίνει σε αυτήν. Για να μπορέσουμε να πετύχουμε οτιδήποτε πετύχαμε με την αναβάθμιση αυτών των ζητημάτων, την απαλλαγή του ελληνοκυπριακού στοιχείου από τις ευθύνες και τον πόλεμο ευθυνών που γινόταν στο παρελθόν σε βάρος τους, αντιμετωπίσαμε από κοινού με την Κυπριακή Δημοκρατία όλα τα ζητήματα που ήταν ανοιχτά. Είναι ολοφάνερο ότι δεν τέλειωσε το κυπριακό πρόβλημα μετά τη Διάσκεψη της Ελβετίας. Είναι ολοφάνερο ότι τα προβλήματα είναι εκεί και μας περιμένουν. Όμως, η διαπραγματευτική θέση της Κύπρου και της Ελλάδας είναι διαφορετική από ό,τι πριν από τη Διάσκεψη της Ελβετίας. Και η θεματολογία, η ατζέντα του Κυπριακού είναι διαφορετική. Έχει γίνει αποδεκτό ότι ο πυρήνας του είναι αυτό που είχε ξεχαστεί, δηλαδή οι εγγυήσεις και η ασφάλεια. Θα δούμε τουρκικές προκλήσεις; Πιθανόν. Μη θεωρείτε ότι οι Τούρκοι είναι αήττητοι. Κοιτάξτε με τι ευκολία οι ισλαμιστές - τζιχαντιστές κατέστρεψαν μεγάλο μέρος του τουρκικού μηχανισμού μέσα στην ίδια τη Συρία και τα μεγάλα προβλήματα που έχει η τουρκική στρατιωτική μηχανή εκεί. Δεν υποτιμώ, αλλά ούτε θέλω να υπερτιμώ κανέναν. Πρέπει κανείς να διαμορφώνει τις συμμαχίες του, να έχει την απαιτούμενη στρατηγική, να έχει κοινή συνεργασία με την Κύπρο. Για αυτό την επόμενη Δευτέρα, μετά το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες, θα βρεθεί στην Κύπρο η ίδια ελληνική αντιπροσωπεία που ήταν στην Ελβετία - πιο λίγοι, βέβαια - , για να κουβεντιάσει πώς θα πρέπει να συνεχίσουμε και να επιδιώκουμε τη λύση του Κυπριακού, πώς θα αξιοποιήσουμε τις σημερινές νέες δυνατότητες αλλά και τα προβλήματα που ανακύπτουν, να συζητήσουμε για την τελωνειακή ένωση και την ευρωπαϊκή πολιτική απέναντι στην Τουρκία, να διαμορφώσουμε μια κοινή γραμμή πλεύσης με την Κυπριακή Δημοκρατία, να συζητήσουμε πώς θα αξιοποιηθούν οι νέες δυνατότητες που έχουμε για τη δημόσια διπλωματία και την επιδίωξη, να έχουμε υψηλές επαφές παντού στον κόσμο και να εξηγήσουμε τι πραγματικά συνέβη, ώστε με συγκεκριμένη την αλήθεια - γιατί η αλήθεια είναι πάντα συγκεκριμένη - να δυναμώσουμε το μέτωπο των δυνάμεων και από πλευρά μας αλλά και διεθνώς που επιδιώκουν μια δίκαιη και βιώσιμη λύση του Κυπριακού. Δηλαδή, μια λύση χωρίς στρατεύματα κατοχής, χωρίς συνθήκες «εγγυήσεις τρίτων», με τον κυπριακό λαό να αποφασίζει ο ίδιος. Όταν λέω ο κυπριακός λαός να αποφασίζει ο ίδιος, εννοώ τις δύο κοινότητες και τις τρεις μειονότητες. Η Ελλάδα στα δυόμισι χρόνια των διαπραγματεύσεων υπερασπίστηκε τα δικαιώματα της τουρκοκυπριακής κοινότητας, να νιώσει όσο το δυνατόν ότι το μέλλον της είναι σε αυτό το νησί, στη Μεγαλόνησο. Διότι, οι Τουρκοκύπριοι είναι αυτοί που υπέστησαν την μπότα του τουρκικού στρατού και οι μισοί από αυτούς αναγκάστηκαν να καταφύγουν στο εξωτερικό. Να δώσουμε το μέγιστο αίσθημα και τη δυνατότητα ασφάλειας σε όλο τον κυπριακό λαό, ιδιαίτερα στους Ελληνοκύπριους, αλλά να αποκαταστήσουμε και τα δικαιώματα των τριών μειονοτήτων, που είναι καθήκον μας και αυτούς να τους παίρνουμε υπ' όψιν μας στην ίδια την Κύπρο. Θα σας θυμίσω κάτι που το είπα στον Γενικό Γραμματέα. Στο μέλλον στην Κύπρο μπορεί να υπάρξουν πολίτες που να θέλουν να ονομάζονται μόνο Κύπριοι. Έχουμε δει τις νομικές υποθέσεις με τη Βοσνία σε αυτή την υπόθεση. Θα πρέπει και σε αυτό να είμαστε προσεκτικοί, διότι η δημοκρατία στην Κύπρο πρέπει να είναι δημοκρατία των κοινοτήτων αλλά και δημοκρατία των πολιτών, που έχουν τα δικά τους ατομικά συμφέροντα. Ευχαριστώ πολύ.
Ευχαριστώ πολύ τον Υπουργό Εξωτερικών. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, θα δευτερολογήσουν από τους πολιτικούς Αρχηγούς ο κ. Μητσοτάκης, η κ. Γεννηματά, ο κ. Μιχαλολιάκος και ο κ. Λεβέντης και θα κλείσει με την τριτολογία επί της ουσίας - ας την πούμε δευτερολογία - ο Πρωθυπουργός κ. Τσίπρας. Παρακαλώ πολύ για την οικονομία του χρόνου, ακριβώς επειδή στην πρώτη φάση οι περισσότεροι χρησιμοποίησαν αρκετό χρόνο. Κάθε ένας είναι υπεύθυνος γι' αυτή τη διαδικασία. Παρακαλώ πολύ τον κ. Μητσοτάκη, Αρχηγό της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, να πάρει τον λόγο.
Θα είμαι σύντομος, κύριε Πρόεδρε. Θα κάνω τέσσερις επισημάνσεις για την αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας. Άκουσα τον κ. Καμμένο να αναφέρει ότι για πρώτη φορά, σε διαπραγμάτευση που αφορά το Κυπριακό, ετέθη το ζήτημα των εγγυήσεων και των επεμβατικών δικαιωμάτων με τόσο μεγάλη έμφαση από ελληνικής πλευράς. Είναι λάθος αυτό, κύριε Καμμένε. Αυτό αποτελούσε πάγια ελληνική θέση. Για να επιβεβαιώσω αυτό το οποίο λέω, καταθέτω στα Πρακτικά, κύριε Πρόεδρε και κύριοι Υπουργοί, δήλωση του κ. Κουμουτσάκου, Εκπρόσωπο Τύπου τότε του Υπουργείου Εξωτερικών, τον Ιούνιο του 2008, επίσημη θέση του Υπουργείου Εξωτερικών. «Σε ένα τέτοιο πλαίσιο η Ελλάδα θεωρεί ότι συστήματα εγγυήσεων ή παρεμβατικά δικαιώματα είναι παρωχημένα. Είναι λογικές και πρακτικές ξένες και θα έλεγα άγνωστες στο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Για τα μέλη της ευρωπαϊκής οικογένειας δεν τίθενται τέτοια ζητήματα.».
Ήταν αδιαπραγμάτευτο αυτό.
Θα πρέπει να γνωρίζετε, κύριε Καμμένε, ότι για πρώτη φορά…
…(δεν ακούστηκε)
Παρακαλώ, κύριε Υπουργέ. Συνεχίστε, κύριε Μητσοτάκη.
…για πρώτη φορά έγινε διαπραγμάτευση που αφορούσε τις δύο κοινότητες και τις τρεις εγγυήτριες δυνάμεις. Η επίσημη θέση της ελληνικής κυβέρνησης ήταν η ίδια, απαράλλακτη και πάντως δεν συνιστά κάποια κατάκτηση της σημερινής Κυβέρνησης το γεγονός ότι επανέλαβε αυτό το οποίο πάντα αναγνωρίζαμε ότι ήταν στη βάση οποιασδήποτε λύσης του κυπριακού ζητήματος, ότι δεν μπορούν να υπάρχουν στρατεύματα κατοχής και ότι το πλαίσιο των εγγυήσεων και των επεμβατικών δικαιωμάτων το 1960 είναι ένα πλαίσιο αναχρονιστικό, το οποίο δεν έχει θέση στον 21ο αιώνα. Δεύτερον, με αφορμή μια τοποθέτηση την οποία έκανε ο κ. Θεοδωράκης, την οποία θεωρώ σωστή και θέλω να την υποστηρίξω, έχω να πω το εξής. Πράγματι ο κ. Αναστασιάδης και ο κ. Ακιντζί ως εκπρόσωποι των δύο κοινοτήτων και λόγω της ηλικίας τους έχουν βιώσει το δράμα της εισβολής και της διαίρεσης της Κύπρου. Υπάρχει ο κίνδυνος, όσο ο χρόνος περνά και όσο δεν βρίσκεται λύση, οι νεότερες γενιές, ίσως, να θεωρήσουν ότι το βασικό πλαίσιο πάνω στο οποίο οικοδομήθηκαν όλες οι προσπάθειες επίλυσης του κυπριακού ζητήματος, η λύση, δηλαδή, στο πλαίσιο μιας διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας είναι καταδικασμένη σε αποτυχία. Θα είναι μεγάλο λάθος εάν επικρατήσει αυτή η λογική και γι' αυτό και είναι εξαιρετικά σημαντικό να αναγνωρίσουμε προφανώς το γεγονός ότι δεν καταφέραμε να φτάσουμε στο επιθυμητό αποτέλεσμα σε αυτόν τον γύρο των διαπραγματεύσεων, να αποδώσουμε τις ευθύνες εκεί που πρέπει, να κρατήσουμε όμως και τα όποια θετικά στοιχεία από αυτή τη διαπραγμάτευση και να πούμε ξεκάθαρα, κύριε Υπουργέ, ότι δεν τελειώνει εδώ πέρα αυτή η ιστορία. Θα πρέπει να συνεχίσουμε, θα πρέπει να επιμείνουμε. Πράγματι θα αναγνωρίσω το γεγονός ότι είναι θετικό πως σε επίπεδο Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών τίθεται πια το ζήτημα των εγγυήσεων και των επεμβατικών δικαιωμάτων με μεγαλύτερη έμφαση. Αυτό είναι κάτι θετικό συνολικά για τον Ελληνισμό, για την Ελλάδα και πρωτίστως για την Κύπρο. Στο πλαίσιο αυτό όμως, κύριε Πρόεδρε - και έρχομαι στην τρίτη επισήμανσή μου - , επιτρέψτε μου μια σύντομη παρατήρηση γύρω από το ζήτημα με το οποίο ξεκινήσατε την τοποθέτησή σας σχετικά με τον Φάκελο της Κύπρου. Η ιστορία είναι γνωστή στο εθνικό Κοινοβούλιο και αφορά σε μια επιτροπή η οποία είχε συσταθεί στα μέσα της δεκαετίας του '80, η οποία κατέληξε σε τρία, αν δεν κάνω λάθος, διαφορετικά πορίσματα, στα οποία το κάθε κόμμα, τότε, αποτύπωνε τη δικιά του ερμηνεία για το τι συνέβη εκείνες τις τραγικές μέρες του 1974. Κύριε Πρόεδρε και κύριε Πρωθυπουργέ, θέλω να εκφράσω την επιφύλαξή μου για τον χρόνο, όχι για την πρωτοβουλία - θέλω να είμαι σαφής - υλοποίησης αυτής της απόφασης. Σε μια χρονική περίοδο λίγες μέρες μόνο μετά την αποτυχία των διαπραγματεύσεων και όταν ερχόμαστε εδώ και ισχυριζόμαστε ότι, παρά τις όποιες αρνητικές επιπτώσεις αυτής της υπόθεσης, θέλουμε να κρατήσουμε αυτή τη δυναμική ζωντανή, δεν είμαι καθόλου σίγουρος, κύριε Τσίπρα και κύριε Πρόεδρε, ότι ο χρόνος υλοποίησης αυτής της πρωτοβουλίας είναι ο κατάλληλος. Θέλω να το καταθέσω και επίσημα στην Εθνική Αντιπροσωπεία και θέλω να επαναξιολογήσετε αυτή την πρωτοβουλία σας. Επίσης - δεν θα αναφερόμουν στο ζήτημα αυτό εάν δεν είχε κάνει μια αναφορά ο κ. Λεβέντης, γιατί δεν αποτελεί το κύριο αντικείμενο της σημερινής συζήτησης - αναρωτήθηκε ο κ. Λεβέντης ποια είναι η επίσημη θέση της Εθνικής Αντιπροσωπείας για το ζήτημα της ονομασίας των Σκοπίων. Ο κ. Λεβέντης μπορεί να είναι παλιός στην πολιτική, είναι, όμως, νέος σε αυτή την Αίθουσα και προφανώς δεν θυμάται ότι υπάρχει επίσημη θέση της ελληνικής Κυβέρνησης, επικυρωμένη δις από την Εθνική Αντιπροσωπεία, για σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό για όλες τις χρήσεις, erga omnes. Αυτή είναι η επίσημη θέση της Εθνικής Αντιπροσωπείας, όπως τουλάχιστον αποτυπώθηκε και στις προγραμματικές δηλώσεις της κυβέρνησης Καραμανλή το 2007 και όπως επικυρώθηκε για άλλη μια φορά μετά τις διαπραγματεύσεις που έγιναν στο Βουκουρέστι. Το ερώτημα για εσάς, κύριε Πρωθυπουργέ, και για εσάς, κύριε Καμμένε, είναι αν αυτή η θέση αντιπροσωπεύει συνολικά την κυβερνητική πλειοψηφία. Είναι η επίσημη θέση του Υπουργείου Εξωτερικών, διορθώστε με αν κάνω λάθος, κύριε Κοτζιά, τουλάχιστον έτσι παρουσιάζεται στις επίσημες ανακοινώσεις του Υπουργείου, είναι όμως μια πρώτης τάξεως ευκαιρία να αποσαφηνίσει ο κύριος Πρωθυπουργός και ο κ. Καμμένος αν αυτή είναι η επίσημη θέση όχι της Κυβέρνησης, αλλά της κυβερνητικής πλειοψηφίας. Σας ευχαριστώ πάρα πολύ.
Ευχαριστώ. Τον λόγο έχει η κ. Φωτεινή Γεννηματά, επίσης για τρία λεπτά.
Κυρίες και κύριοι Βουλευτές, το ναυάγιο της διαπραγματευτικής προσπάθειας για την επίλυση του κυπριακού προβλήματος έχει προκαλέσει όχι μόνον απογοήτευση, αλλά και προβληματισμό. Ανησυχούμε για το μέλλον της Μεγαλονήσου και του κυπριακού λαού. Η Τουρκία, λόγω των εσωτερικών της καταστάσεων αλλά και της ρευστότητας στην ευρύτερη περιοχή, είναι απρόβλεπτη. Οι κινήσεις της χαρακτηρίζονται συνήθως από νευρικότητα και προκλητικότητα. Τώρα, μετά το ναυάγιο, διακινούν σενάρια και απειλές για νέα ένταση στην ευρύτερη περιοχή αλλά και στα κατεχόμενα. Θυμίζω εδώ ότι η Ελλάδα με ψυχραιμία, σύνεση και αποτελεσματικότητα διαχειρίστηκε δύσκολες καταστάσεις γύρω από το Κυπριακό και απέτρεψε δυσάρεστες εμπλοκές, επιπλοκές και μάλιστα είχε και σημαντικές επιτυχίες. Θυμίζω, λοιπόν, ότι το 1983 όταν ο Ραούφ Ντενκτάς, με τις πλάτες της Τουρκίας, ανακήρυξε το ψευδοκράτος σε δήθεν «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου», η τότε κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου, με σχέδιο και συντονισμό, μπλόκαρε το κύμα της αναγνώρισής του, με αποτέλεσμα το παράνομο καθεστώς της εισβολής και κατοχής να μη λάβει κανένα διεθνές πιστοποιητικό νομιμότητας. Δεύτερον, το 2004, όταν η κυβέρνηση του Κώστα Σημίτη κλείδωσε, χωρίς αστερίσκους, όρους και προαπαιτούμενα την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, παρά τις απειλές της Τουρκίας για αντίδραση χωρίς όρια και με όλα τα μέσα, δεν άνοιξε ρουθούνι. Βέβαια προχωρήσαμε, πάλι επί κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ, αυτή τη φορά του Γιώργου Παπανδρέου, στη σύγκλιση με την Αίγυπτο, το Ισραήλ, την Κύπρο και την Ελλάδα, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις, ώστε το Διεθνές Δίκαιο να γίνει ρυθμιστής των διμερών και πολυμερών σχέσεων στην περιοχή μας, έτσι ώστε τα οικονομικά συμφέροντα να γίνονται γέφυρα συνεννόησης, συνεργασίας και ειρήνης. Στο Κυπριακό και στα ελληνοτουρκικά, όπως είπα και στην πρωτολογία μου και ακούστηκε εξάλλου από όλους στην Αίθουσα, υπάρχει εθνική γραμμή και έχει χαραχθεί εδώ και χρόνια. Πάνω σε αυτή τη γραμμή οφείλουμε να συνεχίσουμε, γι' αυτό το πρώτο που πρέπει να αποφύγει η Κυβέρνηση είναι η κατασυκοφάντηση των προηγούμενων κυβερνήσεων. Η διαρκής ενημέρωση των κομμάτων και η στενή συνεργασία του εκάστοτε Υπουργού Εξωτερικών με όλους τους προκατόχους του είναι επιβεβλημένη και αυτονόητη ανάγκη. Τονίζω τα παραπάνω, γιατί το σημαντικό σήμερα είναι το τι θα γίνει από εδώ και πέρα. Χρειάζεται προσοχή και εγρήγορση. Πιστεύουμε ότι η προσπάθεια επίλυσης θα πρέπει να συνεχιστεί, με την αξιοποίηση των νέων δεδομένων και της προόδου που έχει επιτευχθεί στα επιμέρους διαπραγματευτικά κεφάλαια. Δεν πρέπει και δεν μπορεί να εγκαταλειφθεί. Το μέλλον της Κύπρου βρίσκεται στην επανένωση ως ομοσπονδίας στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Βεβαίως, εναπόκειται στην κυπριακή κυβέρνηση να λάβει, τη στιγμή που νομίζει, τις κατάλληλες πρωτοβουλίες. Εμείς, από τη δική μας την πλευρά θα συνεχίσουμε να στηρίζουμε τον κυπριακό λαό και την πολιτική του ηγεσία στην προσπάθεια επίτευξης της λύσης. Είμαστε έτοιμοι να αναλάβουμε κάθε σχετική πρωτοβουλία στον ευρωπαϊκό και διεθνή συγγενή πολιτικό μας χώρο για τον σκοπό αυτό. Εμείς πιστεύουμε βαθιά στην εθνική συνεννόηση και η συζήτηση σήμερα εδώ έδειξε ότι μπορούμε να την πετύχουμε, αλλά όχι μια συνεννόηση αλά καρτ. Εμείς θα μείνουμε συνεπείς σε αυτή τη γραμμή. Το πρόβλημα πρέπει να το αντιμετωπίσει η Κυβέρνηση, που δεν χάνει ευκαιρία για πόλωση και διχασμό. Σας ευχαριστώ πολύ.
Ευχαριστώ πολύ την κ. Γεννηματά. Τον λόγο έχει ο κ. Μιχαλολιάκος για τρία, επίσης, λεπτά.
Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι Βουλευτές, παρά τον αποκλεισμό μας, δεν έχουμε τη μικροψυχία να μην αναγνωρίσουμε ότι το «ναυάγιο» - εντός πολλών εισαγωγικών - των διαπραγματεύσεων στην Ελβετία ήταν μια διπλωματική νίκη της Ελλάδος, η οποία αποκάλυψε πλήρως τα επεκτατικά σχέδια της Τουρκίας, με την επιμονή της να κρατά τα στρατεύματα του Αττίλα στην περιοχή. Βεβαίως, στα όσα είπε προηγουμένως ο κύριος Υπουργός, ο κ. Κοτζιάς, έχουμε κάποιες ενστάσεις, γιατί τα ζητήματα εσωτερικής ασφαλείας άπτονται μοιραία σε κάποιες περιπτώσεις και τα ζητήματα ασφαλείας ολόκληρης της νήσου. Εδώ, όχι με ευθύνη δική σας, με ευθύνη της ηγεσίας της Κύπρου, έχουν προχωρήσει σε κάποιες αποφάσεις, οι οποίες δυναμιτίζουν και τη γενικότερη ασφάλεια της Κύπρου, όπως το ζήτημα της αναγνώρισης μέρους των εποίκων, την εκ περιτροπής Προεδρία, κ.λπ., όλα αυτά για τα οποία δεν καταλήξαμε. Εν τοιαύτη περιπτώσει, η καλύτερη λύση για το Κυπριακό, όπως είχε δηλώσει και ο Αρχιεπίσκοπος της Κύπρου, είναι να μην υπάρχει λύση με αυτούς τους όρους. Αυτό το επιτύχαμε με τη στάση της Τουρκίας και την αδιαλλαξία της και αυτό είναι οπωσδήποτε θετικό. Μην ξεχνάμε τη Συνθήκη της Λωζάνης, τι ίσχυε για την Ίμβρο και την Τένεδο, και ότι μια ανάλογη κατάσταση, με μια λύση που θα είναι κατ' ουσίαν η τουρκοποίηση της Κύπρου, μπορεί να οδηγήσει και την Κύπρο στη μοίρα της Ίμβρου και της Τενέδου, όπου η πλειοψηφία των κατοίκων ήταν Έλληνες και με τα σχέδια της Τουρκίας κατάντησαν να είναι μια πολύ μικρή μειονότητα ολίγων δεκάδων ατόμων. Σε ό,τι αφορά τα ερωτήματα που έθεσα, δεν έλαβα ξεκάθαρη απάντηση εάν τώρα, με τα πρόσφατα γεγονότα της εκμεταλλεύσεως των υδρογονανθράκων της Κύπρου, έχουμε τουρκική πρόκληση, εάν η Ελλάδα θα σταθεί ολόθερμα στο πλευρό της Κύπρου. Ακούω για συμμαχίες με το Ισραήλ, με την Αίγυπτο. Μακάρι να υπάρχουν αυτές οι συμμαχίες. Έχω σοβαρές επιφυλάξεις ότι, εάν κινδυνεύσει ο Ελληνισμός, θα τον σώσει κάποια Ευρωπαϊκή Ένωση, κάποιο ΝΑΤΟ, η Αμερική, η Αίγυπτος, η Ιορδανία ή δεν ξέρω ποιος άλλος. Την Κύπρο μπορεί να τη σώσει μόνο η Ελλάδα. Επειδή στην επόμενη διαδικασία, σχετικά με τον Φάκελο της Κύπρου, δεν έχουμε δικαίωμα ομιλίας, ασφαλώς και καταγγέλλουμε κι εμείς τα μεγάλα λάθη που έγιναν το 1974. Δεν εκπροσωπούμε εμείς αυτούς που έκαναν εκείνα τα λάθη. Όμως, μην ξεχνάτε…
Προδοσία ήταν!
Προδοσία ήταν, βεβαίως!
Προδοσία της χούντας ήταν!
Όχι μόνο της χούντας. Ήταν προδοσία και των πολιτικών. Κύριε Φίλη, ο δεύτερος…
Παρακαλώ!
Προδοσία της χούντας ήταν!
Κύριε Φίλη, εντάξει. Συνεχίστε, κύριε Μιχαλολιάκο.
Μάλιστα. Αφού, λοιπόν, ήταν προδοσία μόνο της χούντας, ας δώσετε στον ελληνικό λαό τον Φάκελο της Κύπρου - τον οποίο κρατάτε επτασφράγιστα κλειστό - και ας αναφέρουμε ότι στις 14 Αυγούστου που έγινε ο «Αττίλας 2» δεν κυβερνούσε η χούντα την Ελλάδα, αλλά η Μεταπολίτευση, που την οδήγησε από αυτή την προδοσία στη σημερινή κατάσταση.
Ντροπή!
Ντροπή δική σου, μπολσεβίκε!
Ντροπή! Φασίστα!
Παρακαλώ, μη διακόπτετε.
Αλήθεια, μιλάμε για προδοσία της Κύπρου. Τα υποβρύχια στην Κυρήνεια δεν τα έστειλε ο Αραπάκης, που η Νέα Δημοκρατία και οι λοιπές δημοκρατικές δυνάμεις, ΠΑΣΟΚ, τον είχαν επίτιμο καλεσμένο κάθε 24 Ιουλίου στη γιορτή της δημοκρατίας. Η χούντα έφταιγε για τον Αραπάκη, που ήταν τιμώμενο πρόσωπο και έμεινε και με τους βαθμούς του και με όλα αυτά; Όσοι πρόδωσαν τότε την Κύπρο πρέπει να εμφανιστούν τα ονόματά τους, αυτοί που δεν άφησαν τα υποβρύχια να πάνε κάτω, αυτοί που δεν άφησαν τα F4 να πάνε κάτω, αυτοί οι οποίοι είπαν το: «Η Κύπρος είναι μακράν». Αυτή είναι η μεγάλη προδοσία της Κύπρου. Τελειώνω με αυτό, κύριε Πρόεδρε. Έχουμε καταθέσει δύο αιτήσεις, μία στις αρχές του 2013 και μία του 2016, μία προς τον προηγούμενο Πρόεδρο της Βουλής και μία προς εσάς, κύριε Βούτση, για να λάβουμε πρόσβαση στον Φάκελο της Κύπρου. Είναι αδιανόητο να λαβαίνουν γνώση των απορρήτων αυτών εγγράφων καθηγητές και τεχνοκράτες, διάφοροι που τα επεξεργάστηκαν, η Βουλή της Κύπρου, αλλά όχι οι Βουλευτές του ελληνικού Κοινοβουλίου, οι αντιπρόσωποι του έθνους με την ψήφο του ελληνικού λαού. Δεν θα ήθελα να επεκταθώ στο ζήτημα της ονομασίας των Σκοπίων, για το οποίο τιμωρηθήκαμε με αποκλεισμό από τον κύριο Υπουργό από το Εθνικό Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής. Όμως, ακούγεται κάτι για «Μακεδονία του Βαρδάρη». Ο Βαρδάρης φτάνει στη Θεσσαλονίκη, κύριε Κοτζιά, αν δεν το ξέρετε. Αυτά και σας ευχαριστώ.
Τον λόγο έχει ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας - Πρόεδρος των Ανεξαρτήτων Ελλήνων κ. Πάνος Καμμένος επ' ολίγον.
Θα είμαι πολύ σύντομος, κύριε Πρόεδρε. Παίρνω τον λόγο για κάτι στο οποίο αναφέρθηκε ο Αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολιτεύσεως. Θέλω να θυμίσω για το θέμα της Κύπρου πως εκείνες τις εποχές Υπουργός Εξωτερικών ήταν η κ. Μπακογιάννη, η οποία στήριζε αναφανδόν το Σχέδιο Ανάν, σε αντίθεση με την κοινοβουλευτική Πλειοψηφία της Νέας Δημοκρατίας, η οποία αντιστάθηκε στο Σχέδιο Ανάν. Μάλιστα αρκετοί εξ ημών μιλήσαμε και στην Κύπρο και εδώ. Όσον αφορά το θέμα για την επίσημη θέση σχετικά με το όνομα της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας, θέλω να πω τα εξής: Ιδρυτής της Νέας Δημοκρατίας ήταν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής. Εγώ, λοιπόν, θα σας παραπέμψω στο δάκρυ του Καραμανλή στο αεροδρόμιο, όταν ανακοίνωσε ότι είναι μία και μοναδική η Μακεδονία. Βλέπω ότι γελάει ο κ. Κουμουτσάκος και ο κ. Τσιάρας.
Ξέραμε τι θα λέγατε, γι' αυτό!
Θα θυμίσω, λοιπόν, ότι η μόνη απόφαση που υπάρχει σε επίπεδο εθνικής θέσεως είναι το Συμβούλιο Αρχηγών Κομμάτων υπό την προεδρία του Κωνσταντίνου Καραμανλή, που, ομόφωνα, εκτός του ΚΚΕ - για να μην αντιδράσει η κ. Παπαρήγα και πάλι - , πήρε την απόφαση για τη μη χρήση του όρου «Μακεδονία». Αν επιθυμείτε να αλλάξετε τη θέση του Κωνσταντίνου Καραμανλή, μπορείτε να ζητήσετε σύγκληση του Συμβουλίου Πολιτικών Αρχηγών από τον κ. Παυλόπουλο…
Στον Υπουργό να τα πείτε.
Στον κ. Κοτζιά να τα πείτε αυτά. Αυτή είναι η θέση του Υπουργείου.
Αυτή είναι η θέση του Υπουργείου!
Σας λέω, λοιπόν, κύριε Μητσοτάκη. Εσείς αλλάξατε τη θέση της Νέας Δημοκρατίας…
Κύριε Υπουργέ, διά του Προέδρου παρακαλώ. Μην απευθύνεστε στον κ. Μητσοτάκη.
Όσον αφορά δε τη νέα θέση της Νέας Δημοκρατίας, θα ήταν καλό πριν φτάσετε στο Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών, να ρωτήσετε τους Βουλευτές της Μακεδονίας, να σας απαντήσουν ποια είναι η θέση τους. Κοντά σας είναι αρκετοί.
Εντάξει. Σημειώνω ότι δεν είναι γενικευμένη η συζήτηση σήμερα επί των θεμάτων της εξωτερικής πολιτικής.
Αυτή που ψηφίσατε εσείς ως Βουλευτής και Υπουργός της Νέας Δημοκρατίας το 2007!
Παρακαλώ, κύριε Μητσοτάκη.
Αυτή που ψήφισε ο κ. Καμμένος!
Τον λόγο έχει ο Πρόεδρος της Ένωσης Κεντρώων κ. Βασίλης Λεβέντης για τρία λεπτά.
Παρακαλώ, ησυχία. Ορίστε, κύριε Λεβέντη, έχετε το λόγο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κυρίες και κύριοι Βουλευτές, από τη σημερινή συζήτηση διαπιστώνω ότι αν υπάρξει θερμό επεισόδιο με την Τουρκία, η Ελλάδα δεν έχει εθνική θέση. Θα έχουμε τηλέφωνα μεταξύ Καμμένου, Τσίπρα και δεν ξέρω ποιου άλλου Αρχηγού. Θα χτυπήσουμε, κύριε Καμμένο; Θα χτυπήσουμε, αν η Τουρκία πάει να βομβαρδίσει τις εγκαταστάσεις; Εν πάση περιπτώσει, εγώ πιστεύω ότι έπρεπε να διαμορφωθεί μια εθνική θέση και να διαμορφωθεί, όχι έτσι φύρδην - μίγδην, αλλά μέσα από μια σοβαρή συζήτηση σε επίπεδο Αρχηγών. Νομίζω ότι αυτή είναι η άποψη, αλλιώς θα έχουμε Ίμια. Ο Τούρκος απειλεί. Κάποιοι ίσως δεν λογαριάζετε τις απειλές του, γιατί βγαίνουν κάποιοι αναλυτές και λένε ότι η Τουρκία είναι σε δυσχερή θέση, ότι δεν είναι σε θέση να επιφέρει πλήγμα κ.λπ.. Απόψεις είναι αυτές. Αν, όμως, δεν ισχύσουν αυτές οι απόψεις, τι θα γίνει με τη χώρα; Αυτό νομίζω ότι δεν το έχετε λογαριάσει, κάτι που εγώ θεωρώ ως απερισκεψία και επιπολαιότητα για ένα τόσο μεγάλο ζήτημα. Όσον αφορά το ζήτημα της ονομασίας των Σκοπίων, ζητώ επισήμως από τον κύριο Πρωθυπουργό να πάμε στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να πάρουμε μια νέα θέση. Διότι ακούω για θέσεις που απέκλειαν τον όρο «Μακεδονία», παλαιές θέσεις υπό τον Κωνσταντίνο Καραμανλή. Επίσης, την ώρα που έλειπα άκουσα από τον κ. Μητσοτάκη για άλλες θέσεις, ότι έχει δεχθεί η Εθνική Αντιπροσωπεία τον όρο «Μακεδονία». Η Κυβέρνηση ποια θα διαλέξει δηλαδή; Τη θέση των Αρχηγών υπό τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, που λέει «όχι χρήση» ή τη θέση εκείνη που ανέφερε ο κ. Μητσοτάκης;
Κύριε Πρόεδρε, αυτό που γράφει το Υπουργείο Εξωτερικών στην επίσημη ιστοσελίδα του.
Δεν ξέρω τι γράφει. Εγώ ξέρω τι γράφει η καρδιά του ελληνικού λαού, ότι δεν δικαιούστε να αναγνωρίσετε τη λέξη «Μακεδονία». Εγώ αυτό ξέρω! Και αν κάποια άλλη Βουλή το 2006 αποφάσισε αλλιώς, πρέπει και αυτή η Βουλή να πάρει τις αποφάσεις της. Και όχι να πάμε να υπογράψουμε υπό το πρόσχημα ότι κάποια άλλη Βουλή έκανε κάπως αλλιώς. Αυτό ξέρω. Τελεία και παύλα! Δεν είναι αυτές λύσεις, να παραπέμπουμε στη Βουλή του 2006. Αυτές δεν είναι λύσεις. Δεν είναι τίμιο να πηγαίνετε στη Μακεδονία ένας - ένας και να λέτε «αποκλείεται» και εδώ εν συνόλω να έχετε δεχθεί τη λέξη «Μακεδονία». Το λέω αυτό, διότι πρεσβευτής μεγάλου κράτους μού ανέφερε ότι όλοι οι Πρωθυπουργοί, συμπεριλαμβανομένου και του παρόντος, έχουν δεχθεί σύνθετη ονομασία με τη λέξη «Μακεδονία». Kαι με ρώτησε: «Εσείς διαφωνείτε, κύριε Λεβέντη; Όλα τα κόμματα τα δημοκρατικά έχουν δεχθεί». Ακούστε τι μου είπε! Και του είπα «αν δίπλα στην Αμερική υπήρχε ένα άλλο κράτος με το όνομα «Ουάσιγκτον», εσείς θα καθόσασταν να το κοιτάτε;». Μου είπε: «Όχι, ασφαλώς». Του είπα: «Γιατί, λοιπόν, η δική σας περηφάνια είναι πάνω από την περηφάνια του ελληνικού λαού; Δεν το καταλαβαίνω γιατί». Επιπλέον, ακούω ότι σήμερα θα πάτε στην Κοζάνη και αύριο θα πάτε κάπου αλλού για να κάνετε συνόδους. Στην επαρχία θα βρείτε τη λύση του οικονομικού προβλήματος, κύριε Τσίπρα; Δίνει έμπνευση η ύπαιθρος; Δεν μπορέσαμε δηλαδή στην Αττική και ψάχνουμε εις την ύπαιθρο τη λύση του ελληνικού προβλήματος; Δεν το καταλαβαίνω αυτό. Σας έχω πει κατ' επανάληψη ότι με Κυβέρνηση εκατόν πενήντα τριών επενδύσεις δεν θα έρθουν εδώ, όσο και αν τις γυρεύουμε. Ο Ιησούς Χριστός να γίνει Πρωθυπουργός, δεν θα έρθουν επενδύσεις, γιατί τα λεφτά του κανείς δεν είναι βλάκας να τα χάσει σε μια Ελλάδα με Grexit, με μια Κυβέρνηση η οποία δεν πιστεύει στις ιδιωτικοποιήσεις.
Μπράβο, μπράβο! Άξιος!
Υπάρχει Grexit τώρα;
Πιστεύετε στις ιδιωτικοποιήσεις; Σοβαρά; Έτσι είναι; Θα θέλατε εσείς με μια τέτοια Κυβέρνηση; Επτά χρόνια δεν έρχονται επενδύσεις. Έχετε διερωτηθεί το γιατί; Όλοι απέτυχαν. Ο Γιώργος Παπανδρέου, ο Σαμαράς, ο Τσίπρας. Ο χρόνος δεν είναι εις βάρος της Ελλάδος; Η «μαύρη τρύπα» δεν μεγαλώνει; Ευθύνες απέναντι στην κοινωνία δεν έχει το πολιτικό σύστημα; Αφήνετε τον λαό να υποφέρει; Αυτό είναι, κύριε Μητσοτάκη; Επειδή σας δώσανε την ενισχυμένη, αισθάνεστε ότι είστε κοντά στην πρωθυπουργία; Θα τιμωρηθείτε αν δεν βάλετε πλάτη, κύριε Μητσοτάκη, να σωθεί η χώρα.
Ευχαριστώ, κύριε Λεβέντη. Πριν κλείσει αυτό το πρώτο μέρος της συνεδρίασης ο Πρωθυπουργός, η κ. Παπαρήγα έχει ζητήσει τον λόγο για δύο λεπτά.
Επειδή ο κ. Καμμένος θεωρεί τον εαυτό του ερμηνευτή των συναντήσεων των επικεφαλής των κομμάτων με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, συναντήσεις στις οποίες δεν ήταν μέσα - όχι ότι δεν έχει δικαίωμα να έχει γνώμη, βεβαίως έχει δικαίωμα - κι επειδή εγώ, καλώς ή κακώς, ήμουν εκεί, θέλω μόνο να πω δύο λόγια. Θα ξεκινήσω από το δεύτερο, από το Σχέδιο Ανάν. Δεν βγήκε κανέναν ανακοινωθέν από εκείνη τη συνάντηση, όπως ξέρετε. Κι ο λόγος που δεν βγήκε το ανακοινωθέν είναι ότι το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας διαφωνούσε με το Σχέδιο Ανάν. Δηλώσαμε ότι δεν θα το υπογράψουμε. Και τότε εκτιμήθηκε να μην υπάρχει κανένα ανακοινωθέν, αφού δεν μπορούσε να βγει ένα ομόφωνο «υπέρ» του Σχεδίου Ανάν. Αυτή είναι η αλήθεια. Δεν κουτσομπολεύω. Αυτή είναι η αλήθεια! Δεύτερον, όσον αφορά τη συμφωνία για το όνομα. Δεν ήταν μόνο το όνομα, τότε έμπαιναν και τα άρθρα του συντάγματος των Σκοπίων, τα αλυτρωτικά. Δεν ήταν μόνο το όνομα «Μακεδονία», ήταν συνδυασμός, ήταν το θέμα της μακεδονικής εθνότητας, ήταν το θέμα ότι υπάρχει μακεδονική μειονότητα στην Ελλάδα. Εμείς, είχαμε ένα πακέτο διαφωνίας. Δεν υπογράψαμε, γιατί δεν συμφωνούσαμε με την αποτύπωση, όπως έμπαινε το όνομα. Όμως, βάζαμε ζήτημα. Δεν υπάρχει μακεδονική εθνότητα. Δεν υπάρχει. Γεωγραφικός χώρος υπάρχει. Δεν υπάρχει μακεδονική μειονότητα στην Ελλάδα. Και υπήρχαν τα γνωστά αλυτρωτικά άρθρα του συντάγματος. Είμαι, όμως, σε θέση να πω ότι σε σχέση με εκείνη την απόφαση του Συμβουλίου Αρχηγών - τέλος πάντων, εμείς στο κόμμα μας δεν έχουμε Αρχηγούς - η θέση των κομμάτων μέσα στον χρόνο άλλαξε. Δεν κρίνω αν ήταν σωστή ή όχι η αλλαγή. Και θεωρώ σοβαρό ζήτημα ότι η στάση των κομμάτων σταδιακά άλλαξε και άλλαξε και επίσημα ή αναδιαμορφώθηκε. Επίσημα έγινε, δεν έγινε αδιαφανώς. Και ο Συνασπισμός άλλαξε θέση και η Νέα Δημοκρατία επεξεργάσθηκε τη θέση της και το ΠΑΣΟΚ κ.λπ.. Και με αυτή την έννοια, θεωρώ απαράδεκτο, κύριε Πρόεδρε της Βουλής, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, κάθε φορά που συζητάμε εδώ, να επικαλείται μία απόφαση του 1992. Οι θέσεις των κομμάτων άλλαξαν. Και είμαι σε θέση - δεν πρόκειται να πω κάτι παραπάνω, μόνο τα πρακτικά - να πω και πώς πάρθηκε αυτή η απόφαση. Και να σας πω μόνο μία κουβέντα. Όλοι όσοι υποστήριξαν την απόφαση να μην υπάρχει ο όρος «Μακεδονία», ταυτόχρονα αναγνώριζαν το ζήτημα της γεωγραφικότητας του όρου. Κάτω, όμως, από τα συλλαλητήρια, τα οποία είχαν προκαλέσει και που πήγαιναν όλοι οι επικεφαλής των κομμάτων, δεν μπορούσαμε να έχουμε μία άλλη απόφαση. Εν πάση περιπτώσει, ας δημοσιευθούν τα Πρακτικά. Δεν μπορεί να έρχεται ο καθένας και να λέει έγινε έτσι στη σύσκεψη. Αισθάνομαι κι άσχημα. Τελειώνοντας να πω ότι είμαι κατά του πολιτικού κουτσομπολιού. Γίνονται οι συσκέψεις και βγαίνει ο καθένας και λέει «μου είπε, σου είπα, του είπα». Το θέμα είναι τι λένε τα πρακτικά. Κι αυτά που λέω εγώ είναι για δοκιμασία με τη δημοσίευση των πρακτικών. Να σταματήσει, όμως, αυτό το βιολί της σύσκεψης του 1992 ή τι είπε ο ένας κι ο άλλος για το Σχέδιο Ανάν.
Ευχαριστώ. [[Χειροκροτήματα από τις πτέρυγες του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝΕΛ]] Ορίστε, κύριε Πρωθυπουργέ, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Σε αντίθεση με ορισμένους που προσπάθησαν να πάνε τη συζήτηση σε άλλα ζητήματα ή να δημιουργήσουν μια αίσθηση έντονης αντιπαράθεσης, η δική μου η αίσθηση είναι ότι όσοι παρακολούθησαν - με προσοχή κι όχι απλά κάποιες ατάκες - τη σημερινή συζήτηση, θα διαπιστώσουν ότι πάνω στις βασικές κατευθυντήριες γραμμές της εξωτερικής μας πολιτικής σε ό,τι αφορά το Κυπριακό, διαμορφώνεται θα έλεγα μια - δεν θα πω τη λέξη «συναίνεση» - σύμπτωση απόψεων. Και, βεβαίως, θέλω να επισημάνω ότι η εξωτερική πολιτική γενικότερα αλλά και ειδικότερα, όταν βρισκόμαστε μπροστά σε κρίσιμες αποφάσεις ή σε κρίσιμες εξελίξεις δεν ενδείκνυται, δεν είναι το πεδίο για εντυπώσεις ή για μικροπολιτικά, μικροκομματικά οφέλη. Πιστεύω, λοιπόν, ότι από τη σημερινή συζήτηση μπορούμε να βγάλουμε κάποια συμπεράσματα. Θα πω επιγραμματικά σε ό,τι αφορά το Κυπριακό και την πορεία από εδώ και στο εξής τέσσερα σημαντικά συμπεράσματα. Πρώτον, υπάρχει ευρύτατη συναντίληψη των πολιτικών κομμάτων στην ανάγκη διαρκούς προσπάθειας για την εξεύρεση δίκαιης και βιώσιμης λύσης στο κυπριακό πρόβλημα χωρίς εγγυήσεις, χωρίς στρατό κατοχής στο νησί και βεβαίως χωρίς παρεμβατικά δικαιώματα τρίτων χωρών σε μια επανενωμένη, αυτόνομη, ανεξάρτητη Κύπρο, κράτος - μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το δεύτερο συμπέρασμα, στο οποίο νομίζω ότι αβίαστα θα μπορούσαμε να καταλήξουμε, είναι ότι επίσης υπάρχει μια ευρύτατη μάλιστα συναντίληψη στην ανάγκη να στηριχθούν οι προσπάθειες της Κυπριακής Δημοκρατίας και της εκλεγμένης ηγεσίας της, του Προέδρου Αναστασιάδη, στην επιλογή του οποίου βεβαίως και προφανώς του πολιτικού συστήματος της Κύπρου - που έχει τις δομές συνεννόησης οι οποίες καμμιά φορά είναι και πιο προωθημένες από τις δικές μας - εναπόκειται και το τελικό βάρος της λήψης των κρίσιμων αποφάσεων. Εμείς κάνουμε ό,τι μπορούμε. Παρεμβαίνουμε πολύ ουσιαστικά στο θέμα που αφορά τη συζήτηση, όπου εμπλέκονται οι εγγυήτριες δυνάμεις, παρεμβαίνουμε πολύ ουσιαστικά στη διαμόρφωση ενός διεθνούς περιβάλλοντος ικανού να βοηθήσει τις προσπάθειες της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η τελική απόφαση, όμως, ανήκει στην Κυπριακή Δημοκρατία και την ηγεσία της. Και έρχομαι στο τρίτο σημείο. Νομίζω ότι επίσης συμφωνούμε στην ανάγκη αξιοποίησης, αλλά και εμβάθυνσης των ερεισμάτων σε ό,τι αφορά το ρόλο της Κύπρου όχι μόνο ως ανεξάρτητο κράτος - μέλος του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, αλλά και ως κράτος - μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και, βεβαίως, η αξιοποίηση όλων των διεθνών και ευρωπαϊκών ερεισμάτων. Διότι, ξέρετε, το Κυπριακό δεν είναι ένα ζήτημα ελληνοτουρκικής διαφοράς. Είναι ένα διεθνές, ένα ευρωπαϊκό πρόβλημα που ξεκίνησε με τη μορφή που έχει σήμερα, με τη μορφή ενός κορυφαίου ζητήματος που αφορά τη διεθνή συζήτηση, με την παράνομη εισβολή και κατοχή μέρους της βόρειας Κύπρου από κατοχικά τουρκικά στρατεύματα. Το τέταρτο σημείο - που επίσης διαπιστώνω τουλάχιστον ότι υπάρχει μια ευρύτατη σύμπτωση - είναι η υποστήριξη από την πλευρά της Ελλάδας του αναφαίρετου δικαιώματος της Κυπριακής Δημοκρατίας να αξιοποιήσει κατά τη δική της επιλογή ως προς τον τρόπο και τον χρόνο, όλα τα δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας. Να μείνουμε - νομίζω - σε αυτές τις τέσσερις αναφορές. Κάποιος μπορεί να βρει και περισσότερες. Πιστεύω, όμως, ότι αυτές είναι τέσσερις βασικές αναφορές στις οποίες η μεγάλη πλειονότητα των Βουλευτών θα μπορούσε να συγκλίνει και συγκλίνει. Επιτρέψτε μου, ωστόσο, να επισημάνω ότι εν όψει της προφανούς αδυναμίας να αποτυπωθούν σοβαρές διαφωνίες στο κυπριακό ζήτημα και στους χειρισμούς της ελληνικής πλευράς, υπήρξε η προσπάθεια ορισμένων να συγκροτήσουν διαφωνίες σε άλλα ζητήματα. Άλλοι τα έθεσαν με σοβαρό τρόπο, άλλοι με όχι τόσο σοβαρό τρόπο για μία συνεδρίαση της Εθνικής Αντιπροσωπείας εν όψει σημαντικών αποφάσεων ή και εξελίξεων στην ευρύτερη περιοχή. Δεν μπορεί, δηλαδή, ελαφρά τη καρδία ακόμη και πολιτικοί Αρχηγοί μικρότερων κομμάτων να ανεβαίνουν σε αυτό το Βήμα και να μιλάνε για θερμά επεισόδια και για αδυναμία ανταπόκρισης της ελληνικής πλευράς. Αυτά τα θέματα δεν συζητούνται με αυτόν τον ευτελή τρόπο. Και νομίζω ότι από τη δική μας πλευρά, και με όσες διαφωνίες μπορεί να έχουμε με τα κόμματα της Αντιπολίτευσης, την Αξιωματική Αντιπολίτευση και άλλα κόμματα, έχουμε κάνει ό,τι περνάει από το χέρι μας για να υπάρχει μια διαρκής ενημέρωση και ουσιαστική ανταλλαγή απόψεων στα κρίσιμα, επαναλαμβάνω, εθνικά θέματα. Σε ό,τι αφορά, λοιπόν, το θέμα που έθεσε ο κ. Μητσοτάκης για το ονοματολογικό, θα ήθελα να διαβεβαιώσω το Σώμα ότι με την ίδια υπευθυνότητα που διαχειριστήκαμε ένα κρίσιμο θέμα, κρίσιμες φάσεις διαπραγμάτευσης για το Κυπριακό, με την ίδια υπευθυνότητα θα διαχειριστούμε - όταν έρθει η ώρα - και το ονοματολογικό. Έχει αλλάξει η κυβέρνηση στη γειτονική χώρα. Είναι προφανές ότι επίκειται να ξεκινήσει ένας νέος γύρος διαπραγμάτευσης. Όταν ξεκινήσει, θα υπάρχει πλήρης και ανοικτή ενημέρωση των κομμάτων. Θα ήθελα να σας επισημάνω ότι όταν έρθει και αν έρθει εκείνη η ώρα να πάρουμε κρίσιμες αποφάσεις, να μην ανησυχείτε, διότι μέλημά μας δεν θα είναι απλά και μόνο να συγκροτήσουμε μια σύμπτωση εντός του κυβερνητικού συνασπισμού, αλλά μια ευρεία σύμπτωση απόψεων για τη θέση και τη στάση της χώρας, επαναλαμβάνω, σε ένα κρίσιμο εθνικό θέμα, μια ευρεία σύμπτωση, που θα αφορά όλες τις πτέρυγες του ελληνικού Κοινοβουλίου. Επαναλαμβάνω ότι τα κρίσιμα αυτά θέματα, που δεν αφορούν το παρόν αλλά το μέλλον της χώρας, τη θέση και τον ρόλο της χώρας στο διεθνές στερέωμα, δεν ενδείκνυνται για τέτοιου είδους μικροκομματικές αντιπαραθέσεις που αφορούν το παρόν. Είναι θέματα που αφορούν το μέλλον και με τέτοια ενόραση πρέπει να τα αντιμετωπίζουμε. Τέλος, επιτρέψτε μου δύο παρατηρήσεις. Κύριε Μητσοτάκη, έχετε δίκιο ότι το 2008 αυτή ήταν η θέση του Υπουργείου Εξωτερικών και του κ. Κουμουτσάκου, που ήταν εκπρόσωπος τότε στο Υπουργείο Εξωτερικών. Όμως, θέλω να σας υπενθυμίσω…
Δεν ήταν προσωπική.
Είπα στο Υπουργείο Εξωτερικών, αλλά ως εκπρόσωπος τότε είχατε την ευθύνη να εκφράζετε την επίσημη θέση του Υπουργείου. Όμως, θα ήθελα να υπενθυμίσω και σε εσάς και σε όλο το Σώμα ότι η ιστορία της διαπραγμάτευσης της χώρας μας για το Κυπριακό δεν ξεκινά το 2008. Και να σας θυμίσω ότι κάποτε είχαμε καταλήξει και σε ένα σχέδιο, το οποίο είχε έρθει, είχε εγκριθεί ως σχέδιο, εν πάση περιπτώσει, και είχε τεθεί σε ψηφοφορία στην Κύπρο και το είχε απορρίψει ο κυπριακός λαός. Θέλω, λοιπόν, να υπενθυμίσω και σε εσάς, αλλά και στο Σώμα ότι το Σχέδιο Ανάν δεν προέβλεπε την άμεση κατάργηση της συνθήκης των εγγυήσεων και του παρεμβατικού δικαιώματος της Τουρκίας. Και θέλω, επίσης, να σας υπενθυμίσω ότι το Σχέδιο Ανάν - άκουσα και την κ. Γεννηματά, που μάλλον δεν θα είναι καλά ενημερωμένη - προέβλεπε την κατάργηση των εγγυήσεων, όταν η Τουρκία θα έμπαινε στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δηλαδή του «αγίου ποτέ»! Εύχομαι να μην είναι του «αγίου ποτέ», εύχομαι να γίνει, γιατί ταυτίζεται η άποψή μας, κύριε Μητσοτάκη, στο ότι η Ελλάδα θα πρέπει ενεργά να στηρίζει την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας και ως μοχλό, αν θέλετε, πίεσης για τον εκδημοκρατισμό στη γείτονα χώρα. Όμως, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, και παρακαλώ για την προσοχή σας, γιατί λέω πράγματα που δεν χωρούν αμφιβολία, είναι γεγονός ότι με τόση έμφαση στον πυρήνα, στο κρίσιμο θέμα του κυπριακού προβλήματος τέθηκε επί τον τύπον των ήλων το ζήτημα για πρώτη φορά, σε αυτόν τον γύρο της διαπραγμάτευσης, σε αυτή την προσπάθεια που κάναμε και συνεχίζουμε να κάνουμε - γιατί θα συνεχίσουμε να κάνουμε - για να δοθεί μια βιώσιμη και ουσιαστική λύση στο κυπριακό πρόβλημα, χωρίς να υποτιμούμε τα ζητήματα της εσωτερικής πτυχής. Άλλωστε σε αυτά δεν εμπλεκόμαστε, παρά μονάχα ενθαρρύνουμε τις δύο πλευρές να είναι εποικοδομητικές. Όμως, ο πυρήνας του κυπριακού προβλήματος, αν δεν υπόκειται στο γεγονός ότι η τουρκική πλευρά διαρκώς διεκδικεί, να έχει τη δυνατότητα παρέμβασης, επέμβασης, σε μια ανεξάρτητη χώρα και μάλιστα κράτος - μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αν δεν είναι αυτός ο πυρήνας, τότε ποιος είναι; Ορθώς, λοιπόν, για πρώτη φορά σε εντατικές διαπραγματεύσεις και σε τελικό γύρο, η ελληνική πλευρά έθεσε επιτακτικά αυτό το ζήτημα. Και θέλω για του λόγου το αληθές, κύριε Μητσοτάκη, κύριε Κουμουτσάκο, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι - δεν θα το καταθέσω στα Πρακτικά, γιατί είναι εμπιστευτικά έγγραφα, αλλά στους Αρχηγούς των κομμάτων, βεβαίως και ο Υπουργός Εξωτερικών θα έχει δυνατότητα να σας τα δώσει να τα δείτε - να σταθώ στην αναφορά του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών στις 10 Ιουλίου, σε ό,τι αφορά το σχέδιο για την επικείμενη λύση, όπου κάνει σαφή αναφορά στην πρώτη Διάσκεψη της Γενεύης, τη Διάσκεψη του Γενάρη. Είναι έγγραφο το οποίο θα σας δώσουμε, για να έχετε τη δυνατότητα να το διαβάσετε αναλυτικά. Μιλάω για τωρινό έγγραφο, του 2017. Κάνει, λοιπόν, σαφή αναφορά στην έκθεσή του για τα πεπραγμένα. Κάνει σαφή αναφορά σε ό,τι αφορά την πρώτη διαδικασία της Γενεύης, λέγοντας ότι σηματοδότησε ένα ιστορικό στάδιο κατά τις συνομιλίες, καθώς ήταν η πρώτη φορά στην ιστορία που οι δυο κοινότητες και οι τρεις εγγυήτριες δυνάμεις συναντήθηκαν προκειμένου να συζητήσουν το κεφάλαιο ασφάλειας και εγγυήσεων. Διότι στο Σχέδιο Ανάν, που δόθηκε προς έγκριση στον κυπριακό λαό, δεν υπήρχε ούτε καν συζήτηση για το κρίσιμο θέμα της ασφάλειας και των εγγυήσεων. Άρα, λοιπόν, το Υπουργείο Εξωτερικών και η ελληνική Κυβέρνηση είχε μια συμπαγή στρατηγική και γραμμή υπεράσπισης των κρίσιμων εθνικών συμφερόντων επί της ουσίας και όχι τύποις κι αν ορισμένες φορές σε αυτό τυγχάνει να μη διαφωνούμε, δεν είναι κακό να το λέμε και δημόσια. Δεν χάνουμε από αυτό. Τελειώνω, απαντώντας και προς την πλευρά του κ. Θεοδωράκη που έθεσε το ζήτημα, για το κατά πόσο αυτά τα οποία σήμερα εμείς είπαμε, ενημερώνοντας το Κοινοβούλιο, θα είναι και οι διαπιστώσεις του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών ή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που - ειρήσθω εν παρόδω - να πω ότι επίσης για πρώτη φορά πετύχαμε η Ευρωπαϊκή Ένωση να είναι παρούσα στις διαπραγματεύσεις και να υπάρχει και ουσιαστική αναφορά στις αποφάσεις του Συμβουλίου Κορυφής για το Κυπριακό. Κύριε Θεοδωράκη, δεν θα απαντούσα, αν δεν ήξερα ότι γίνεται μια προσπάθεια από ορισμένους κύκλους, για άλλη μια φορά, να διαμορφωθεί η εντύπωση ότι εντάξει δεν φταίει τόσο η Τουρκία, που ήταν εν τέλει στο διά ταύτα - όχι στις δηλώσεις στους διαδρόμους, αλλά στο διά ταύτα - αδιάλλακτη στο πιο κρίσιμο ζήτημα, στο παρεμβατικό δικαίωμα και στην παρουσία των στρατευμάτων, αλλά φταίει ισόποσα ή ενδεχομένως και περισσότερο, η ελληνοκυπριακή - ελληνική πλευρά. Θα ήθελα να σας παραπέμψω στις επίσημες δηλώσεις αλλά φαντάζομαι ότι θα έχετε τη δυνατότητα - κι αν δεν την έχετε, φαντάζομαι ότι θα υπάρχει τρόπος - να διαπιστώσετε ότι και κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων αλλά και μετά, όλες οι πλευρές - αναφέρομαι στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στον ΟΗΕ - απέδωσαν τα εύσημα στην ελληνική πλευρά, για το πόσο εποικοδομητική και δημιουργική στάση κράτησε στις διαπραγματεύσεις. Διότι ήμασταν η μόνη πλευρά στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης που καταθέσαμε προτάσεις, νέες ιδέες και μιλάγαμε επί της ουσίας, ασκώντας κριτική όχι σε ανεμόμυλους αλλά στις προτάσεις που είχαμε στη διάθεσή μας. Θα το διαπιστώσετε, δεν θέλω να αντιδικήσω. Πράγματι θα ήταν μεγάλο πρόβλημα, εάν ίσχυε αυτό που λέτε αλλά δεν ισχύει. Βεβαίως, δυστυχώς, δεν έχουμε λύση και αυτό είναι το μεγάλο θέμα, όχι να παίρνουμε εύσημα αλλά να έχουμε λύση. Πιστέψτε με, όμως, εάν δεν υπάρξει η ουσιαστική βούληση από την πλευρά της Τουρκίας για λύση στο Κυπριακό, δύσκολα θα βρεθεί λύση. Εμείς, όμως, πρέπει να επιμείνουμε, με τις συμμαχίες μας, με τις κρυστάλλινες θέσεις μας, αξιοποιώντας τον ευρωπαϊκό και τον διεθνή παράγοντα, για να υποχρεώσουμε σε μια πιο ευέλικτη στάση την τουρκική πλευρά. Κλείνω με το θέμα του φακέλου. Να μην έχετε επιφυλάξεις, κύριε Μητσοτάκη, διότι εδώ δεν πρόκειται για μια προσπάθεια που ξεκίνησε χθες. Είναι μια προσπάθεια, που έχει ξεκινήσει εδώ και ενάμιση χρόνο, εάν δεν κάνω λάθος, από την πλευρά των δύο Εθνικών Αντιπροσωπειών. Είναι ένα ηθικό χρέος από την πλευρά μας η παράδοση του φακέλου της Κύπρου στην κυπριακή Βουλή και κατ' επέκταση στον κυπριακό λαό. Να πω και κάτι άλλο. Ξέρετε, χωρίς να θέλω να αντιδικήσω στο επιχείρημά σας ότι έχετε επιφυλάξεις σε σχέση με τη χρονική συγκυρία, πάντοτε, όμως, όταν άνοιγε αυτή η συζήτηση να παραδοθεί ο φάκελος, αυτό δεν ήταν το επιχείρημα ότι δεν είναι καλή η χρονική συγκυρία; Πάντοτε αυτό ήταν το επιχείρημα και πάντοτε, ενδεχομένως πόσω δε μάλλον, όσο δεν λύνεται και το Κυπριακό, θα υπάρχουν ενστάσεις και επιφυλάξεις. Πιστεύω ότι δεν έχουμε να φοβηθούμε τίποτα, μα τίποτα. Η Ελλάδα, η Ελληνική Δημοκρατία, η Κυπριακή Δημοκρατία δεν έχουν να φοβηθούν τίποτα από την αλήθεια. Η αλήθεια όσο και αν πολλές φορές είναι σκληρή, πάντοτε είναι λυτρωτική και πάντοτε μπορεί να ανοίξει δρόμους δημιουργικούς. Να δοθεί, λοιπόν, φως στην αλήθεια. Μην ανησυχείτε, δεν πρόκειται αυτό να γίνει χωρίς συνεννόηση, δεν πρόκειται αυτό να γίνει με έναν τρόπο αποσπασματικό. Άλλωστε έχουν υπογραφεί τα σχετικά πρωτόκολλα, νομίζω με ομοφωνία της Συνόδου των Προέδρων, τα οποία πρωτόκολλα ανάμεσα στις δυο Εθνικές Αντιπροσωπείες προβλέπουν ότι θα γίνει μεν η παράδοση, το άνοιγμα όμως του φακέλου θα γίνει όταν και οι δυο πλευρές εκτιμήσουν - αυτό να είναι ένα ζήτημα, για το οποίο ο Πρόεδρος θα μας ενημερώσει - ότι είναι η κατάλληλη στιγμή. Νομίζω, όμως, ότι είναι ένα ηθικό χρέος από την πλευρά μας, να παραδοθεί ο φάκελος στην Κυπριακή Δημοκρατία και στον κυπριακό λαό. Ευχαριστώ.
Κύριε Πρόεδρε, παρακαλώ τον λόγο για ένα λεπτό.
Κατά τον Κανονισμό, κύριε Πρόεδρε, δεν έχετε το δικαίωμα να τριτολογήσετε.
Ζητώ τον λόγο, επειδή αναφέρθηκε ο κ. Καμμένος σε εμένα.
Θέλετε τον λόγο για ένα συγκεκριμένο θέμα που έθεσε ο κ. Καμμένος. Εάν χρειαστεί όμως και προκληθεί ανταπάντηση, είμαι υποχρεωμένος να δώσω τον λόγο. Κύριε Μητσοτάκη, έχετε τον λόγο.
Καταλαβαίνω απόλυτα την ανάγκη του κ. Καμμένου να διεκδικήσει ζωτικό πολιτικό και εκλογικό χώρο. Αυτό, όμως, κύριε Καμμένε, δεν αναιρεί το γεγονός ότι ως Βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας το 2007 και ως Υφυπουργός της κυβέρνησης του Κώστα Καραμανλή, είχατε τότε συνταχθεί διά της ψήφου σας, με αυτό το οποίο είναι σήμερα η επίσημη θέση του Υπουργείου Εξωτερικών. [[Στο σημείο αυτό την Προεδρική Έδρα καταλαμβάνει η Γ΄ Αντιπρόεδρος της Βουλής κ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΠΟΥΛΟΥ]] Διαβάζω από το site του Υπουργείου Εξωτερικών: «Η θέση μας είναι σαφής: Σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό πριν από την λέξη «Μακεδονία» που θα ισχύει έναντι όλων, erga omnes, για κάθε χρήση εσωτερική και διεθνή.». Έχετε δικαίωμα, κύριε Καμμένε, να αλλάξετε γνώμη. Εγείρεται, όμως, εδώ ένα μείζον ζήτημα. Δεν γίνεται για ένα κορυφαίο ζήτημα εξωτερικής πολιτικής ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας - προσέξτε, δεν θέλω να υποτιμήσω κάποιο άλλο κυβερνητικό χαρτοφυλάκιο, αλλά δεν μιλούμε εδώ πέρα για τον Υπουργό Τουρισμού - ο Υπουργός Εξωτερικών και ο Πρωθυπουργός να έχουν διαφορετική άποψη. Εγείρεται μείζον ζήτημα αυτή τη στιγμή με την τοποθέτησή σας, κύριε Καμμένε! [[Θόρυβος στην Αίθουσα]] Εγείρεται μείζον ζήτημα και θα πρέπει να καταλάβετε ότι αυτή η ετερόκλητη συμμαχία την οποία έχετε οικοδομήσει, είναι μια συμμαχία που κατά την άποψή μας έχει έναν συνεκτικό παράγοντα και αυτός είναι η παραμονή στην εξουσία. Δεν μπορεί, όμως, να είναι μια συμμαχία αλά κάρτ, κύριε Πρωθυπουργέ! Εδώ πέρα, λοιπόν, για ένα κορυφαίο ζήτημα εξωτερικής πολιτικής τίθεται επί της ουσίας, κυρία Πρόεδρε, ζήτημα δεδηλωμένης. Δεν γίνεται η Κυβέρνηση να μην εμφανίζεται… [[Θόρυβος διαμαρτυρίες από τις πτέρυγες του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝΕΛ]] Μη γελάτε, κύριε Καμμένε. Μη γελάτε, γιατί είναι πολύ σοβαρό το ζήτημα.
Παρακαλώ, όχι να τα χαλάσουμε τώρα στο τέλος. Σας παρακαλώ!
Εδώ πέρα για ένα κορυφαίο ζήτημα εξωτερικής πολιτικής αναδεικνύεται μια βασική διαφορά μεταξύ των δύο κυβερνητικών εταίρων. Κύριε Πρωθυπουργέ, οφείλετε εσείς - όχι ο κ. Καμμένος - να τοποθετηθείτε επ' αυτού του ζητήματος. Πώς είναι δυνατόν να έχετε Υπουργό Εθνικής Άμυνας έναν πολιτικό, ο οποίος αμφισβητεί την κεντρική γραμμή της Κυβέρνησης - αφήστε ποια είναι η δικιά μας θέση, η δικιά μας θέση είναι γνωστή, δεν έχουμε φοβηθεί να την πούμε - σε ένα κρίσιμο ζήτημα εξωτερικής πολιτικής.
Κυρία Πρόεδρε, θα ήθελα τον λόγο παρακαλώ.
Τώρα θα ζητήσετε όλοι τον λόγο. Εντάξει. Κύριε Καμμένε, έχετε τον λόγο και εσείς για δύο λεπτά. Προσπαθήστε να είστε συνοπτικός.
Κυρία Πρόεδρε, πρώτη φορά ακούω ότι οι δηλώσεις του εκπροσώπου Τύπου του Υπουργείου Εξωτερικών είναι σχέδια νόμου. Ουδέποτε έχω ψηφίσει κάτι τέτοιο, γιατί ουδέποτε ήρθε για ψηφοφορία.
Δεν ψηφίσατε τις προγραμματικές θέσεις του 2007;
Κύριε Μητσοτάκη, σας παρακαλώ, μην κάνετε διάλογο.
Δεν έχω ψηφίσει, κύριε Μητσοτάκη, ποτέ αλλαγή της θέσεως αυτής που είπατε το 2008. Από το 2008 διαβάζατε.
Το 2007 την κάνατε.
Το 2008 είπατε. Από το 2008, λοιπόν, διαβάσατε μια ανακοίνωση του εκπροσώπου του Υπουργείου Εξωτερικών. Δεν είναι νόμος. Δεύτερον, κύριε Μητσοτάκη, πρόβλημα υπαρξιακό πρέπει να έχετε εσείς. Διότι όταν έριξε την κυβέρνησή σας ο Αντώνης Σαμαράς, σειόταν τότε το στάδιο και φώναζαν «Αλήτη, προδότη Σαμαρά». Εσείς έχετε συνοχή στο κόμμα σας; Εμείς θα τα βρούμε. Ο Υπουργός Εξωτερικών θα διαπραγματευτεί και η Κυβέρνηση αυτή θα βγει πάλι νικητής, όπως βγήκε στο Κυπριακό. Εμείς ούτε διαφωνίες είχαμε τύπου Ανάν, που η αδερφή σας έλεγε άλλα και ο Καραμανλής άλλα ούτε στο βέτο για το ΝΑΤΟ που ο Καραμανλής έλεγε άλλα και η αδερφή σας ήθελε να παραδώσει τη μισή Ελλάδα.
Μα τι λέτε; Δεν ντρέπεστε λίγο;
Να είστε σίγουροι ότι η κυβερνητική πλειοψηφία θα τα βρει μια χαρά.
Κυρία Πρόεδρε, μπορώ να έχω τον λόγο;
Κύριε Κοτζιά, εσείς δεν αναφερθήκατε στο συγκεκριμένο σημείο.
Για ένα λεπτό, κυρία Πρόεδρε.
Παρακαλώ, έχετε τον λόγο, κύριε Κοτζιά.
Λοιπόν, εγώ κάνω μια έκκληση. Σήμερα θέλω να συζητήσουμε το Κυπριακό, να εκφράσουμε με όσο… [[Θόρυβος στην Αίθουσα]] Αν θυμάμαι, δεν έχω διακόψει κανέναν σε αυτή τη Βουλή ούτε έχω προκαλέσει κανέναν. Μιλάω με αυτόν τρόπο, επειδή είμαι Υπουργός Εξωτερικών. Στα αμφιθέατρα ξέρω και εγώ να απαντάω αλλά εδώ είναι Βουλή. Ξέρω, έχω μεγάλη πείρα από αυτά. Λοιπόν, εμείς θέλαμε να κάνουμε μια συζήτηση για το Κυπριακό και να υπάρξει μια όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ομοφωνία, ώστε ο πρέσβης της Κυπριακής Δημοκρατίας να μπορεί να μεταφέρει αυτό το κλίμα της ελληνικής Βουλής. Διότι ξέρει καλά, όποιος έχει ασχοληθεί με την εξωτερική πολιτική ότι επί των δηλώσεων του 2008 έχω να απαντήσω πάρα πολλά αλλά δεν είναι της στιγμής άλλη ώρα. Δεύτερον, όσον αφορά τα των Σκοπίων. Υπάρχει μια ανάρτηση - πράγματι έχει δίκιο ο Αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης - στο Υπουργείο Εξωτερικών από το 2007. Έχω αποφασίσει να μην τη πειράξω, διότι από το 2007 θεωρείται ότι υπάρχει μια συνέχεια και εάν την πείραζα και την άλλαζα, θα εθεωρείτο ότι έχουμε μια καινούργια πολιτική γραμμή.
Έχετε κάνεις και δηλώσεις, κύριε Υπουργέ.
Κύριε Κουμουτσάκο, γιατί δεν με αφήνετε μια φορά να μιλήσω, μέχρι τέλους; Είμαι τόσο ευγενής μαζί σας. Δεν σας αμφισβητώ για το 2008. Λοιπόν, εγώ έχω κάνει μια έκκληση στα κόμματα, ώστε όποιο ήθελε, να μου δώσει τις απόψεις του για το ονοματολογικό. Τη θυμόσαστε αυτή τη καυτή συζήτηση στη Βουλή με τα χαρτιά στο χέρι. Θα συζητήσουμε, όπως έχουμε πει, στον προγραμματισμό μας εν ησυχία το ζήτημα των Σκοπίων στο Εθνικό Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής, διότι δεν είναι αυτή η κατάλληλη στιγμή για μια συζήτηση στην Ολομέλεια. Την εβδομάδα που έρχεται, θα δω τον κ. Νίμιτς ο οποίος ξαναέρχεται στην Ευρώπη για να συζητήσει τα θέματα, που έχουν να κάνουν με το ονοματολογικό. Ο κ. Νίμιτς ήταν πριν πέντε μέρες στα Σκόπια και ήταν αδύνατο να τον συναντήσω, γιατί ήμουν στη διαπραγμάτευση της Ελβετίας. Εντός του επόμενου Σαββατοκύριακου θα τον συναντήσω και θα συζητήσουμε, θα ακούσουμε τις προτάσεις του και τις εντυπώσεις του από τις συναντήσεις που είχε στα Σκόπια. Η ελληνική διπλωματία - σας διαβεβαιώνω - πολύ μεθοδευμένα έχει εντοπίσει τα προβλήματα, τις αντιφάσεις, τις δυσκολίες αυτής της διαπραγμάτευσης κι έχει μελετήσει όλες τις διαπραγματεύσεις. Εγώ προσωπικά έχω δει όλα τα πρακτικά των τελευταίων δεκαπέντε ετών. Ξέρετε πώς δουλεύω. Με βάση αυτά έχουμε καταγράψει ποιες είναι οι ανάγκες της ελληνικής διπλωματίας και ήδη έχουμε πάρει πρακτικά μέτρα. Αυτά τα πρακτικά μέτρα επειδή θα πάμε σε διαπραγμάτευση, δεν είναι ανακοινώσιμα αλλά σίγουρα - κι ευχαριστώ πολύ τον κύριο Πρωθυπουργό - με την ίδια προσοχή που αντιμετωπίσαμε το Κυπριακό, αντιμετωπίζουμε σειρά διαπραγματεύσεων που έχουμε ενώπιον μας τις επόμενες εβδομάδες, μία από τις οποίες είναι και το Σκοπιανό. Αυτό ήθελα να διευκρινίσω.
Κυρία Πρόεδρε, θα ήθελα τον λόγο επί προσωπικού.
Τριτολογία δεν έχετε. Έχετε τον λόγο επί προσωπικού.
Το γνωρίζω πολύ καλά, κυρία Πρόεδρε και σας ευχαριστώ πολύ. Απλώς αναφέρθηκε ότι δεν είμαστε ενήμεροι και κατατέθηκαν κι έγγραφα από τη μεριά του Υπουργού Εξωτερικών και θέλω να βάλω στη θέση τους δύο ζητήματα. Είπα στην πρωτολογία και στη δευτερολογία μου ότι η Κύπρος είναι κράτος - μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ως εκ τούτου δεν έχει καμμία ανάγκη από εγγυήσεις. Από μόνη της η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να διασφαλίσει την ασφάλεια των πολιτών της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αυτό συνέβη, δηλαδή η Κύπρος έγινε κράτος - μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης την 1η Μαΐου 2004, μετά από επίπονες και συστηματικές προσπάθειες της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ. Ακριβώς, λοιπόν, αυτή η εξέλιξη δίνει σήμερα τη δυνατότητα να έχουμε πρόοδο σε σχέση με τις εγγυήσεις. [[Θόρυβος στην Αίθουσα]] Όχι απλά, λοιπόν, δεν είμαστε ενήμεροι αλλά καλό θα είναι να αναγνωρίζονται όλες οι προσπάθειες των προηγούμενων κυβερνήσεων, διότι αυτό σημαίνει εθνική συνεννόηση. Εκτός εάν η σημερινή συζήτηση αφορούσε απλά την αλλαγή της ατζέντας. Επειδή κατατέθηκαν στα Πρακτικά τα συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής, θέλω να επισημάνω ότι αυτά που κατατέθηκαν στα Πρακτικά είναι από τις 16 Δεκεμβρίου 2016 και όχι της τελευταίας Συνόδου. Το κείμενο είναι στη διάθεση και των κοινοβουλευτικών συντακτών, για να δούμε ότι δεν υπάρχει καμμία αναφορά στο Κυπριακό.
Κύριοι συνάδελφοι, σας παρακαλώ να μη φύγετε, γιατί θα ψηφίσουμε διά εγέρσεως μετά το δεύτερο μέρος. Για τον λόγο αυτό, σας παρακαλώ, να συντομεύσουμε τη διαδικασία. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ολοκληρώθηκε η ειδική ημερήσια διάταξη ως προς το πρώτο μέρος σύμφωνα με το άρθρο 142Α του Κανονισμού της Βουλής με αντικείμενο την ενημέρωση του Σώματος από τον Πρωθυπουργό κ. Αλέξη Τσίπρα, σχετικά με τις εξελίξεις στη διαπραγμάτευση για το κυπριακό ζήτημα. Εισερχόμαστε τώρα στο δεύτερο μέρος, που αφορά στην ανακοίνωση του Προέδρου της Βουλής, σύμφωνα με το άρθρο 51 παράγραφος 4 του Κανονισμού της Βουλής, σχετικά με το Πρωτόκολλο Συνεργασίας μεταξύ της Βουλής των Ελλήνων και της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας για την πρόσβαση στο υλικό του Φακέλου της Κύπρου και λήψη σχετικής απόφασης. Παρακαλώ, κύριε Πρόεδρε, έχετε τον λόγο.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, αισθάνομαι ιδιαίτερη ευθύνη που είμαι ενώπιόν σας για αυτό το θέμα. Ιδιαίτερα, όμως, αισθάνομαι συγκίνηση - και το λέω ειλικρινά - διότι σαράντα τρία χρόνια δεν είναι απλά πολλά, είναι υπερβολικά πολλά και έχουν διαμορφώσει ένα ιστορικό ρήγμα μνήμης κι ευθύνης. Με αυτή την έννοια είναι θέμα ιστορικού χρέους με ηθικές, πολιτικές και άλλες διαστάσεις, το ζήτημα για το οποίο αναφέρθηκε προηγούμενα και ο Πρωθυπουργός. Στη δικιά μου γενιά τότε, πάρα πολύ παλιά, κολλάγαμε κάτι αυτοκόλλητα, που έλεγαν «Δεν ξεχνώ», για την Κύπρο. Πέρασαν σαράντα τρία χρόνια και εκείνο το «Δεν ξεχνώ», ενδεχομένως υπήρξε ένα άλλοθι συλλογικό για τη λήθη, ηθελημένη ή αθέλητη μιας ολόκληρης κοινωνίας, μιας ολόκληρης χώρας. Είμαστε υποχρεωμένοι να τοποθετηθούμε επί της ουσίας. Αισθάνομαι ιδιαίτερη συγκίνηση διότι με τον Υπουργό Εθνικής Αμύνης αλλά και με εκπροσώπους όλων των κομμάτων της Βουλής, τους τελευταίους μήνες υποδεχθήκαμε δυο φορές στην Τανάγρα από δεκαέξι φέρετρα παιδιών - στρατιωτών. Προφανώς συνομήλικοί μας θα ήταν τώρα, αλλά δεν πρόλαβαν να ζήσουν. Τότε ήμασταν και εμείς στα χρόνια τους. Τώρα μόλις έχει ξεκινήσει η διαδικασία - τα τελευταία χρόνια εννοώ - και λόγω της τεχνολογίας DNA κ.λπ., να προσπαθούν να τακτοποιήσουν τους λογαριασμούς τους με τους συγγενείς τους. Είναι μια απίστευτη, μια θλιβερή ιστορία, που αφορά σε έναν πόλεμο - επιτρέψτε μου - ο οποίος δεν κηρύχθηκε ποτέ. Είναι θύματα πολεμικών συγκρούσεων, οι οποίες δεν αναφέρονται πουθενά σαν τέτοιες, διότι δεν υπήρξε καμμία κήρυξη πολέμου από καμμία πλευρά. Γι' αυτό όταν υποδεχόμαστε τα θύματα ενώπιον των γονέων τους, των αδελφών τους μέσα σε τραγικές και δραματικές όπως αντιλαμβάνεστε καταστάσεις, δεν μπορεί η ελληνική πολιτεία σήμερα να αποδώσει μια πραγματική τιμή, ένα παράσημο, μια αναφορά. Απλώς βγαίνουν κάποιοι λόγοι και αποδίδονται κάποια γραπτά. Είναι, πραγματικά, μια δραματική υπόθεση, διότι πίσω της έχει και χιλιάδες άλλα θύματα αλλά και χιλιάδες αγνοούμενους. Είναι πράγματα τα οποία γνωρίζουμε πολύ καλά, για τα οποία, όμως, δεν έγινε δυνατόν μέχρι του παρόντος να προχωρήσουν οι έρευνες και να αποδοθούν ευθύνες. Με αυτή την έννοια επαναλαμβάνω ότι από την πλευρά μου θα σας δώσω και θα καταθέσω όλα τα στοιχεία, έτσι ώστε μετά γνώσεως να ληφθεί η σχετική απόφαση, για την οποία ακούσαμε προηγούμενα και από τον Πρωθυπουργό. Θέλω να καταθέσω τα πρακτικά της χθεσινής συνεδρίασης της Διάσκεψης των Προέδρων, όπου ετέθη αυτό το ζήτημα.
Θέλω να καταθέσω το Πρωτόκολλο Συνεργασίας μεταξύ της Βουλής των Ελλήνων και της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας για την πρόσβαση στο υλικό του «Φακέλου της Κύπρου», το οποίο υπεγράφη στις 21 Γενάρη 2016.
Επίσης καταθέτω και το συμπληρωματικό παράρτημα πρωτοκόλλου συνεργασίας για την πρόσβαση στο υλικό του «Φακέλου της Κύπρου» που υπεγράφη στις 15 Φεβρουαρίου 2017.
Σε αυτά αναφέρθηκε ο Πρόεδρος της κυπριακής Βουλής κ. Γιαννάκης Ομήρου στην ομιλία που έκανε εδώ στην Ολομέλεια της Βουλής. Καταθέτω και αυτά τα Πρακτικά με τις δεσμεύσεις που υπήρχαν και με μια πάρα πολύ σοβαρή εργασία που έγινε αυτό τον ενάμιση χρόνο.
Με βοήθεια των κομμάτων - με την έννοια ότι κανένα κόμμα δεν ζήτησε να παρέμβει ή να παρακωλύσει αυτή τη διαδικασία, πέραν αυτών που είπε προηγούμενα ο κ. Μιχαλολιάκος «Κάνω δύο φορές αίτηση» κ.λπ. - αλλά και με τη βοήθεια των εκπροσώπων του Τύπου που την σεβάστηκαν, αυτή η διαδικασία έμεινε επί ενάμιση χρόνο εκεί που έπρεπε να μείνει. Καταθέτω τον πίνακα των μαρτυρικών καταθέσεων. Είναι εκατόν τριάντα εννιά φάκελοι. Είναι περί τις ενενήντα μαρτυρικές καταθέσεις στην επιτροπή, όλων των υπευθύνων, πρωταιτίων ή συμμετεχόντων, προς την εξεταστική επιτροπή της Βουλής.
Δίπλα από κάθε έναν απ' αυτούς τους φακέλους είναι καταγεγραμμένος ο αριθμός των σελίδων. Είναι από εξήντα μέχρι διακόσιες πενήντα σελίδες, που αφορούν στις μαρτυρικές καταθέσεις για όλη την περίοδο και που ήταν το βασικό αντικείμενο, με βάση το οποίο, όπως ειπώθηκε και προηγουμένως, διαμορφώθηκαν τα πορίσματα. Πρόκειται για ένα πόρισμα τότε όχι της πλειοψηφίας, αλλά της πλειοψηφούσας δύναμης του ΠΑΣΟΚ, διότι δεν έγινε ποτέ ψηφοφορία σ' αυτήν τη Βουλή για τα πορίσματα. Κατατέθηκε τον Οκτώβριο του 1988 ένα πόρισμα, δύο ακόμη πορίσματα από τον Κώστα Κάππο κι από τον κ. Βαρβιτσιώτη κατατέθηκαν, έγινε συζήτηση στην ελληνική Βουλή πάνω σε όλα αυτά και εκεί σταμάτησαν όλα. Δεν έχει υπάρξει ούτε σχετική απόφαση της Βουλής επ' αυτών, παρότι υπήρχε μια δέσμευση να επανέλθει το ζήτημα για συζήτηση ούτε ανελήφθη πολιτική πρωτοβουλία ύστερα πάνω σ' αυτό το ζήτημα. Τα είκοσι εννιά επόμενα χρόνια όποτε συζητήθηκε εδώ το Κυπριακό ήταν στο πλαίσιο προ ημερησίας διατάξεως συζήτησης των Προέδρων των κομμάτων ή με αφορμή το Σχέδιο Ανάν κ.λπ.. Αυτό το ζήτημα είχε τεθεί εκτός της όποιας διαδικασίας και διερεύνησης, ενώ από πλευράς της κυπριακής Βουλής αρκετές φορές είχε έλθει αυτό το ζήτημα σαν αίτημα, τουλάχιστον για να υπάρχει επικοινωνία. Επιτρέψτε μου ένα μικρό ιστορικό, για να ξέρουμε όλοι μας σε σχέση με αυτό το ζήτημα, που είναι ιδιαίτερα σημαντικό. Πρέπει να ξέρουμε ότι το 1975 υπήρξε απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου όπου παραχωρήθηκε στον Υπουργό τότε Εθνικής Αμύνης το δικαίωμα να άρει τις ποινικές διώξεις κατά των υπευθύνων της κυπριακής τραγωδίας. Ύστερα υπήρξαν δεσμευτικές πολιτικές δημόσιες θέσεις Πρωθυπουργού το 1975 και το 1976-1977, 1978 και 1983, αν δείτε τα Πρακτικά της Βουλής, αρκετές φορές από αρκετές πλευρές είχε έλθει το αίτημα ότι θα έπρεπε αυτό το ζήτημα να συζητηθεί, να μαζευτούν τα ντοκουμέντα, να μαζευτούν τα υλικά κ.λπ.. Τελικά το 1986 γίνεται εξεταστική επιτροπή της Βουλής με συμμετοχή όλων των κομμάτων. Δίνονται δύο παρατάσεις και εντός διετίας, στις 31-10-1988 έγινε η κατάθεση του πορίσματος που σας ανέφερα. Δεν έγινε δημοσίευση των Πρακτικών, όπως είχε προαναγγελθεί, παρότι τα Πρακτικά είναι εδώ, είναι μέσα στη Βουλή, είναι τακτικά, όπως είναι και τα Πρακτικά όλων των άλλων συνεδριάσεων και προφανώς προσβάσιμα, προσπελάσιμα και από οποιαδήποτε Κοινοβουλευτική Ομάδα και από οποιονδήποτε Βουλευτή. Έχει και πολύ μεγάλη αξία η μελέτη αυτών των Πρακτικών. Είπαμε για τα δύο πρωτόκολλα. Στο πρωτόκολλο αυτό το οποίο υπογράψαμε επιβεβαιώνεται η πρόσβαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας στο υλικό που συγκεντρώθηκε ή χρησιμοποιήθηκε από την Εξεταστική Επιτροπή για τον Φάκελο της Κύπρου. Επίσης, συγκροτήθηκαν δύο επιτροπές εμπειρογνωμόνων και υπηρεσιακών παραγόντων και καθηγητών πανεπιστημίων. Και οι δύο επιτροπές θα συνεργάζονταν με στόχο την ταξινόμηση, την ψηφιοποίηση του εν λόγω υλικού. Και τρίτον, το υλικό στο οποίο θα δοθεί πρόσβαση στη Βουλή των Αντιπροσώπων θα χρησιμοποιηθεί αποκλειστικά για κοινοβουλευτικούς ή επιστημονικούς, ιστορικούς σκοπούς, με την έγκριση πάντοτε των εκάστοτε Προέδρων των δύο Κοινοβουλίων. Αυτή ήταν η δέσμευση. Ύστερα, υπήρξε και ένα συμπληρωματικό πρωτόκολλο και έχει ενδιαφέρον λιγάκι να ακούσετε αυτά τα οποία θα σας διαβάσω: «Συμπληρωματικά υπεγράφη ένα παράρτημα στις 15-2-2017, που διευκρίνιζε ότι έγγραφα που εντοπίστηκαν με διαβάθμιση «απόρρητο» ή «άκρως απόρρητο» επιπλέον αυτών τα οποία είχαν έλθει σε γνώση της επιτροπής και συζητήθηκαν και αποτέλεσαν τη βάση των πορισμάτων και τα οποία βρίσκονται εδώ, αποτελούν μεν αναπόσπαστο μέρος του υλικού, ωστόσο για οποιαδήποτε χρήση τους απαιτείται κοινή έγγραφη άδεια ή οδηγία των δύο Προέδρων των Κοινοβουλίων». Επ' αυτών των εγγράφων, ακριβώς επειδή έχουν χαρακτηριστεί από το Υπουργείο Εθνικής Αμύνης, στο προσεχές διάστημα, σε εύλογο διάστημα - ίσως να απαιτηθούν δυο, τρεις, τέσσερις μήνες - θα υπάρξει - διότι υπάρχουν σοβαρές νομικές και διεθνείς δεσμεύσεις σε αυτά τα ζητήματα, δεν είναι απλά ζητήματα - η πρόσβαση, έτσι ώστε να αποχαρακτηριστεί ενδεχομένως ένα μεγάλο μέρος εξ αυτών. Κάποια δεν είναι για αποχαρακτηρισμό, επιτρέψτε μου να έχω μια άποψη, αλλά αυτά θα τα δούμε. Είναι επιπλέον υλικά τα οποία δεν θα αποσταλούν σήμερα, στον βαθμό που δεν αποτελούν μέρος αυτών με τα οποία ασχολήθηκε και συγκρότησε τα πορίσματα η εξεταστική επιτροπή της Βουλής. Πλην όμως είναι εδώ και με υπεύθυνη διαδικασία και αυτά, καθώς αποτελούν - και το έχουμε αναγνωρίσει - μέρος αυτού του συνολικού υλικού, κάποια στιγμή τον επόμενο καιρό θα δοθούν, χωρίς να τα βαρύνει οποιοδήποτε κώλυμα διεθνών σχέσεων ή νομικών προνοιών. Έτσι, στο πλαίσιο των εργασιών της επιτροπής που συστάθηκε βάσει του Πρωτοκόλλου Συνεργασίας, το υλικό του Φακέλου της Κύπρου εντοπίστηκε σε διάφορα σημεία στα υπόγεια της Βουλής, συγκεντρώθηκε, ταξινομήθηκε και αποθηκεύτηκε σε κατάλληλο χώρο. Η επιτροπή, προχωρώντας στο έργο της, διαπίστωσε πως το κύριο σώμα του υλικού αποτελούν τα πρακτικά της επιτροπής με τις καταθέσεις όλων των πρωταγωνιστών της τραγωδίας του 1974. Στις καταθέσεις γίνεται αναφορά στην κατάθεση κάθε μάρτυρα στο ΓΕΣ και ΓΕΕΘΑ ή στις άλλες αρχές των Ενόπλων Δυνάμεων, ενώ υπάρχουν συνοδευτικά έγγραφα από φορείς και θεσμούς που ενεπλάκησαν σε αυτά τα γεγονότα. Είμαι υποχρεωμένος δημόσια να σας πω το εξής: Διαπιστώθηκε ότι έλειπαν οι έντεκα πρώτοι φάκελοι, κεντρικοί φάκελοι σε αυτές τις ερωταποκρίσεις, που είχαν αντιστοίχως τα πρακτικά των έντεκα πρώτων συνεδριάσεων της εξεταστικής επιτροπής με καταθέσεις μαρτύρων. Χρειάστηκε, ευτυχώς, να γίνει απομαγνητοφώνηση του ηχογραφημένου υλικού, δηλαδή των κασετών που κατέγραφαν οι στενογράφοι την ώρα της συνεδρίασης και κάτι τέτοιο ήταν και τεχνικά δύσκολο μετά από περισσότερα από τριάντα χρόνια. Πλην όμως, τα πρακτικά που αφορούν αυτές τις έντεκα βασικές μαρτυρικές καταθέσεις δεν είναι ενδεχομένως τα ακριβή, αλλά είναι βάσει της δουλειάς που έγινε αυτόν τον ενάμιση χρόνο. Δεν εντοπίσαμε πότε, σε ποια συγκυρία, από ποιον, πού και πώς αφαιρέθηκαν αυτοί οι φάκελοι από τα ερμάρια της Βουλής. Με σκοπό τη διαφύλαξη της ιστορικής μνήμης - τελειώνω, συναδέλφισσες και συνάδελφοι - και την ετεροχρονισμένη εκπλήρωση στο ελάχιστο της ηθικής, ουσιαστικής και ιστορικής υποχρέωσης στο κυπριακό κράτος δημιουργήθηκε ακριβές αντίγραφο του Φακέλου της Κύπρου, ώστε να αποσταλεί στη Βουλή των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας. Έχει προβλεφθεί την Παρασκευή το πρωί να γίνει μια ειδική διαδικασία στη Βουλή των Αντιπροσώπων στην Κύπρο, με στόχο να υπάρξει μια επιμελημένη έκδοση των πρακτικών της επιτροπής εντός ευλόγου χρονικού διαστήματος, δηλαδή με ευθύνη και από την κυπριακή και από την ελληνική Βουλή τους επόμενους μήνες, η οποία θα ανοίξει και στο ευρύτερο κοινό, δημόσια δηλαδή, μια πολύτιμη ιστορική πηγή, πάντα στο πλαίσιο της ασφάλειας, της εγκυρότητας και της επιστημονικής ακεραιότητας που προσφέρει το κύρος των δυο Εθνικών Κοινοβουλίων. Κυρίες και κύριοι, συναδέλφισσες και συνάδελφοι, σας καλώ να υπερψηφίσουμε, κατά το τακτικό που θα ακολουθήσει η Πρόεδρος, την παρούσα πρόταση. Ευχαριστώ.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,…
Κυρία Πρόεδρε, θα ήθελα τον λόγο για μια διευκρίνιση.
Ορίστε, κύριε Τσιάρα, έχετε τον λόγο.
Όπως δήλωσε και ο Πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, η Νέα Δημοκρατία είναι θετική στην πρόταση του Προέδρου. Οφείλω, όμως, να επαναδιατυπώσω την επιφύλαξή μας σχετικά με τον χρόνο. Θα είμαστε θετικοί, ως εκ τούτου.
Κυρία Πρόεδρε, θα ήθελα και εγώ τον λόγο.
Ορίστε, κύριε Λοβέρδο, έχετε τον λόγο.
Επί της ουσίας και ο Πρωθυπουργός και όλα σχεδόν - νομίζω - τα κόμματα διατυπώσαμε την πάγια θέση της Ελλάδας ότι το Κυπριακό για εμάς είναι ζήτημα εισβολής και κατοχής. Πριν από αυτά, όμως, πριν από εκείνα τα γεγονότα του 1974 είχε συντελεστεί και μια προδοσία σε φάσεις, αρχής γενομένης από τον Νοέμβριο του 1967, όταν αποσύρθηκε η ελληνική μεραρχία από την Κύπρο με απόφαση της τότε χούντας. Η εξεταστική επιτροπή για το άνοιγμα του Φακέλου της Κύπρου ήταν αίτημα - θυμίζω στους παλαιότερους - που διατύπωνε ο αείμνηστος Ανδρέας Παπανδρέου ως κεντρικό αίτημα στις εκλογές του 1981. Και πράγματι αυτό έγινε, με όσα είπε ο κύριος Πρόεδρος της Βουλής, το 1986 με την εξεταστική και με την κατάληξη το 1988. Κυρία Πρόεδρε, υπάρχει μία συνεργασία με τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Κύπρου, η οποία ξεκίνησε, αν θυμάμαι καλά, από το 2004 και πηγαίνει καλά. Και πράγματι υπεγράφησαν και τα πρωτόκολλα. Τώρα καλούμαστε - αν έχουμε καταλάβει καλά - να εγκρίνουμε την πρόσβαση ή την παράδοση του υλικού - όχι των πρακτικών - της εξεταστικής επιτροπής, είτε είναι αυτό συνοδευτικό υλικό που κατατίθετο εκεί είτε φαντάζομαι και τα Πρακτικά, με τις δυσκολίες που ανέφερε ο κύριος Πρόεδρος. Προφανώς είμαστε σύμφωνοι. Έχουμε άλλωστε υποστηρίξει τις πρωτοβουλίες του κ. Βούτση όλον αυτόν τον καιρό. Αναρωτιέμαι, κυρία Πρόεδρε, αν για μία υπόθεση προδοσίας, που βαρύνει με τρόπο καίριο κάποιους υποτίθεται συμπατριώτες μας άλλων εποχών, έπρεπε η Εθνική Αντιπροσωπεία να ασχοληθεί σήμερα, που έγινε μια προσπάθεια, με επιτυχές αποτέλεσμα, να φανεί η σύμπτωση των απόψεών μας όχι μόνον στο Εθνικό Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής, όχι μόνον στη Διαρκή Επιτροπή Εξωτερικών και Άμυνας, αλλά εδώ στην Ολομέλεια της Βουλής με την παρουσία όλων των κομμάτων. Θεωρώ ατυχή την επιλογή. Εν πάση περιπτώσει, όμως, δεν διαφωνούμε.
Ευχαριστούμε, κύριε Λοβέρδο.
Κυρία Πρόεδρε, θα ήθελα τον λόγο.
Εσείς, κύριε Μιχαλολιάκο, τοποθετηθήκατε προηγουμένως επ' αυτού. Αφήστε να ολοκληρώσουμε τη διαδικασία.
Θα ήθελα να καταθέσω την άποψή μας, ότι σωστό είναι να δοθεί στη Βουλή της Κύπρου, αλλά να δοθεί και στους Έλληνες Βουλευτές, να δοθεί στον ελληνικό λαό. Επί σαράντα τρία χρόνια κρατάει το πολιτικό σύστημα μια ένοχη σιωπή για την προδοσία της Κύπρου και απ' ό,τι φαίνεται δεν είναι μόνον κάποιοι στρατιωτικοί οι οποίοι ενέχονται σε αυτό, αλλά και πολιτικοί.
Ευχαριστώ. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, στο σημείο αυτό παρακαλώ πολύ να εγκρίνετε δι' εγέρσεως την παράδοση των υλικών που έχουν κατατεθεί στη Βουλή και αφορούν στον «Φάκελο της Κύπρου», τα οποία είχαν γίνει αντικείμενο μελέτης και αξιολόγησης από την εξεταστική επιτροπή στο διάστημα 1986 έως τον Οκτώβριο του 1988, οπότε κατατέθηκαν τα σχετικά πορίσματα και έγινε η συζήτηση στην ελληνική Βουλή, σε υλοποίηση των διαλαμβανομένων στο Πρωτόκολλο Συνεργασίας, καθώς και στο Παράρτημα αυτού, που έχουν υπογράψει οι δύο Πρόεδροι της Βουλής των Ελλήνων και της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, οι αποδεχόμενοι την πρόταση παρακαλώ πολύ να εγερθούν. [[Εγείρονται οι αποδεχόμενοι την πρόταση]] Είναι προφανές ότι ηγέρθησαν όλοι. Συνεπώς το Σώμα ενέκρινε ομόφωνα την πρόταση, η οποία έχει κατατεθεί στα Πρακτικά της σημερινής συνεδρίασης. [[Χειροκροτήματα]] Παρακαλώ το Σώμα να εξουσιοδοτήσει το Προεδρείο για την υπ' ευθύνη του επικύρωση των Πρακτικών της σημερινής συνεδρίασης.
Συνεπώς το Σώμα παρέσχε τη ζητηθείσα εξουσιοδότηση. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, δέχεστε στο σημείο αυτό να λύσουμε τη συνεδρίαση;
Με τη συναίνεση του Σώματος και ώρα 14.53΄ λύεται η συνεδρίαση για την προσεχή Πέμπτη 13 Ιουλίου 2017 και ώρα 9.30΄, με αντικείμενο εργασιών του Σώματος: α) κοινοβουλευτικό έλεγχο, συζήτηση επικαίρων ερωτήσεων και β) νομοθετική εργασία, σύμφωνα με την ημερήσια διάταξη που θα διανεμηθεί.