Türkiye Büyük Millet Meclisinin 32’nci Birleşimini açıyorum. Toplantı yeter sayısı vardır, gündeme geçiyoruz. Sayın milletvekilleri, gündemimize göre 2014 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Tasarısı ile 2012 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Tasarısı üzerindeki görüşmelere devam edeceğiz. Program uyarınca bugün bir tur görüşme yapacağız. Dokuzuncu turda Dışişleri Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Millî Eğitim Bakanlığı, Yükseköğretim Kurulu; Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı ve üniversitelerin bütçe ve kesin hesapları yer almaktadır. 1) Dışişleri Bakanlığı 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi 2) Dışişleri Bakanlığı 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 1) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi 2) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı (x) 506 ve 507 S. Sayılı basmayazılar ve ödenek cetvelleri 10/12/2013 tarihli 27’nci Birleşim Tutanağı’na eklidir. 1) Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi 2) Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 1) Millî Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi 2) Millî Eğitim Bakanlığı 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 1) Yükseköğretim Kurulu 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi 2) Yükseköğretim Kurulu 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 1) Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezî Başkanlığı 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi 2) Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezî Başkanlığı 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Ankara Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Ankara Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 2) Orta Doğu Teknik Üniversitesi a) Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Orta Doğu Teknik Üniversitesi i 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Hacettepe Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Hacettepe Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Gazi Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Gazi Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) İstanbul Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) İstanbul Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) İstanbul Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) İstanbul Teknik Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Boğaziçi Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Boğaziçi Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Marmara Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Marmara Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Yıldız Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Yıldız Teknik Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 10) Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi a) Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Ege Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Ege Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Dokuz Eylül Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Dokuz Eylül Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Trakya Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Trakya Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Uludağ Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Uludağ Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Anadolu Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Anadolu Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Selçuk Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Selçuk Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Akdeniz Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Akdeniz Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Erciyes Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Erciyes Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Cumhuriyet Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Cumhuriyet Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Çukurova Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Çukurova Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Ondokuz Mayıs Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Ondokuz Mayıs Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Karadeniz Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Karadeniz Teknik Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Atatürk Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Atatürk Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) İnönü Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) İnönü Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Fırat Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Fırat Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Dicle Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Dicle Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Gaziantep Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Gaziantep Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 29) İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü a) İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 30) Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü a) Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Harran Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Harran Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Süleyman Demirel Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Süleyman Demirel Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Adnan Menderes Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Adnan Menderes Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Bülent Ecevit Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Bülent Ecevit Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Mersin Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Mersin Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Pamukkale Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Pamukkale Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Balıkesir Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Balıkesir Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Kocaeli Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Kocaeli Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Sakarya Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Sakarya Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Celâl Bayar Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Celâl Bayar Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 41) Abant İzzet Baysal Üniversitesi a) Abant İzzet Baysal Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Abant İzzet Baysal Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Mustafa Kemal Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Mustafa Kemal Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Afyon Kocatepe Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Afyon Kocatepe Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Kafkas Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Kafkas Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 45) Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi a) Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Niğde Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Niğde Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Dumlupınar Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Dumlupınar Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Gaziosmanpaşa Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Gaziosmanpaşa Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 49) Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi a) Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 50) Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi a) Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Kırıkkale Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Kırıkkale Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 52) Eskişehir Osman Gazi Üniversitesi a) Eskişehir Osman Gazi Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Eskişehir Osman Gazi Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Galatasaray Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Galatasaray Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Ahi Evran Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Ahi Evran Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Kastamonu Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Kastamonu Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Düzce Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Düzce Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 57) Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi a) Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Uşak Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Uşak Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 59) Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi a) Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Namık Kemal Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Namık Kemal Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Erzincan Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Erzincan Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Aksaray Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Aksaray Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Giresun Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Giresun Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Hitit Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Hitit Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Bozok Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Bozok Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Adıyaman Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Adıyaman Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Ordu Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Ordu Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Amasya Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Amasya Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 70) Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi a) Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Sinop Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Sinop Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Siirt Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Siirt Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 73) Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi a) Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Karabük Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Karabük Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 75) Kilis Yedi Aralık Üniversitesi a) Kilis Yedi Aralık Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Kilis Yedi Aralık Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Çankırı Karatekin Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Çankırı Karatekin Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Artvin Çoruh Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Artvin Çoruh Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 78) Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi a) Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Bitlis Eren Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Bitlis Eren Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Kırklareli Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Kırklareli Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 81) Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi a) Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Bingöl Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Bingöl Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Muş Alparslan Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Muş Alparslan Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Mardin Artuklu Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Mardin Artuklu Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Batman Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Batman Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Ardahan Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Ardahan Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Bartın Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Bartın Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Bayburt Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Bayburt Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Gümüşhane Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Gümüşhane Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Hakkâri Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Hakkâri Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Iğdır Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Iğdır Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Şırnak Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Şırnak Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Tunceli Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Tunceli Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Yalova Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Yalova Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Türk Alman Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Türk Alman Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî yönetim Kesin Hesabı a) Yıldırım Beyazıt Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Yıldırım Beyazıt Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Bursa Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Bursa Teknik Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 99) İzmir Katip Çelebi Üniversitesi a) İzmir Katip Çelebi Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) İzmir Katip Çelebi Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Necmettin Erbakan Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Necmettin Erbakan Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a)Abdullah Gül Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Abdullah Gül Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı a) Erzurum Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Erzurum Teknik Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 103) Adana Bilim ve Teknoloji Üniversitesi a) Adana Bilim ve Teknoloji Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi b) Adana Bilim ve Teknoloji Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 104) Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi a) Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi Komisyon ve Hükûmet yerinde. Sayın milletvekilleri, turda yer alan bütçelerle ilgili olarak soru sormak isteyen milletvekilleri sisteme girebilirler. Dokuzuncu turda grupları ve şahısları adına söz alan sayın üyelerin isimlerini okuyorum: Barış ve Demokrasi Partisi Grubu adına: Nazmi Gür, Van Milletvekili; Erol Dora, Mardin Milletvekili; Halil Aksoy, Ağrı Milletvekili. AK PARTİ Grubu adına: Volkan Bozkır, İstanbul Milletvekili; Halil Özcan, Şanlıurfa Milletvekili; Abdullah Çalışkan, Kırşehir Milletvekili; Muhyettin Aksak, Erzurum Milletvekili; İdris Güllüce, İstanbul Milletvekili; Mevlüt Akgün, Karaman Milletvekili; İlyas Şeker, Kocaeli Milletvekili; Orhan Atalay, Ardahan Milletvekili; Fikri Işık, Kocaeli Milletvekili; Sevde Bayazıt Kaçar, Kahramanmaraş Milletvekili; Mehmet Sağlam, Kahramanmaraş Milletvekili; Osman Çakır, Düzce Milletvekili; Ercan Candan, Zonguldak Milletvekili. Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına: Osman Taney Korutürk, İstanbul Milletvekili; Mustafa Serdar Soydan, Çanakkale Milletvekili; Sena Kaleli, Bursa Milletvekili; Fatma Nur Serter, İstanbul Milletvekili; Metin Lütfi Baydar, Aydın Milletvekili; Recep Gürkan, Edirne Milletvekili. Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına: Yıldırım Tuğrul Türkeş, Ankara Milletvekili; Ahmet Kenan Tanrıkulu, İzmir Milletvekili; Zühal Topcu, Ankara Milletvekili. Şahısları adına: Lehte söz isteyen Ali Şahin, Gaziantep Milletvekili; aleyhte söz isteyen Ali Haydar Öner, Isparta Milletvekili. Şimdi Barış ve Demokrasi Partisi Grubu adına Nazmi Gür, Van Milletvekili.
Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. Sayın Dışişleri Bakanı yok galiba? Biz herhâlde yine duvarlara konuşacağız. Oysa…
Bizler varız ya.
Dışişleri Bakanı yok.
Milletvekiliyiz ama biz de.
Olsun, yok, Dışişleri Bakanı yok, onun burada olması gerekiyordu. Herhâlde “Bu muhalefet ne konuşursa konuşsun, ben gene bildiğimi okurum.” diyor Sayın Bakan. Olsun, bildiğini okusun, canı sağ olsun. Değerli arkadaşlar, hiç kuşkusuz, Türkiye dış politikasının en kritik dönemlerinden birisi Suriye krizi ve buna bağlı olarak Kürtlerle olan ilişkileridir. Bir yandan, Avrupa Birliği süreci, öte yandan Sayın Başbakanın sık sık dile getirdiği farklı arayışlar, örneğin Şanghay Beşlisi ya da Şanghay İşbirliği Örgütü gibi hedefler Türkiye’de bu Hükûmetin dış politikası konusunda nasıl bir kafa karışıklığı içinde olduğunun en güzel kanıtıdır. Bugün cumhuriyet tarihinin en istikrarsız Orta Doğu’sunda bulunuyoruz değerli arkadaşlar. Daha da vahim olan ise bu istikrarsızlıkta Türkiye devletinin de büyük payı vardır, izlenen yanlış dış politikaların çok büyük bir payı vardır. Ne yazıktır ki, Kürtlere komşu olmak yerine El Kaide’yle komşu olmayı yeğleyen bir AKP dış politikası vardır bugün. Suriye’yle olan yaklaşık 940 kilometrelik sınırlarının büyük bir kısmını radikal grupların denetimine vermesi, onlara lojistik destek, kamp sağlaması, silah sağlaması ve nihayetinde, bunların bir bumerang gibi Türkiye’ye dönmesi hiç de şaşılacak bir durum değildir değerli arkadaşlar. Her ne kadar, bugün, AKP Hükûmeti, El Kaide’yle bağlantılı El Nusra ve IŞİD gibi örgütlere yardımı kesmiş gibi görünüyorsa da, bugüne kadar bu örgütlere yapmış olduğu destek ortadadır. Uluslararası yardım kuruluşlarının sağladığı yardımların, özellikle onların denetimindeki bölgelerden Suriye’nin içlerine, Suriye halklarına ulaşmaması için de bu gruplar özel çaba sarf etmektedir. Değerli arkadaşlar, bugün hâlen Rojava’da -bizim “Rojava Kürdistan” dediğimiz- Suriye halkların Rojava Kürdistan’ına tehdidini sürdüren bu örgütler maalesef Türkiye’den destek almaya devam etmektedir. Açık olmak gerekirse, bu akla zarar politikalar neticesinde, neredeyse Afganistan’dan Akdeniz’e kadar uzanan geniş bir coğrafyada, bu gruplar, radikal gruplar egemenliklerini ilan etmiş durumdadırlar. Bunda da, Türk dış politikasının yanlışlıklar içinde sürdürdüğü, AKP’nin sürdürdüğü yanlış dış politikanın payının olduğunu söylemekte fayda var. Değerli arkadaşlar, biz BDP olarak, AKP dış politikasının karar vericilerinin Türkiye’yi bölgesel bir güç hâline getirmek uğruna anlamsız tehlikelere sürüklediğini, maceralara sürüklediğini hep söyledik, hep eleştirdik. Kaldı ki, AKP’nin bölgesel güç olma kavramından çıkardığı anlamların da tutarsızlıklar içerdiğini görmekteyiz. Örneğin, kışa dönen Arap Baharı sürecinde Türkiye’nin benimsemiş olduğu müdahaleci dış politikada ortaklaşmaya giden ülkelerden birinin Suudi Arabistan Krallığı, diğerinin de Katar Emirliği olması, kamuoyuna, bir bataklığa kimlerin ipiyle girildiğinin, bu kuyuya hangi güçlerin ipiyle inildiğinin en güzel kanıtıdır. Sayın Davutoğlu ve Sayın Erdoğan, Arap Baharı sırasında, AKP Hükûmetinin sürdürdüğü aktif katılımla ilgili olarak, daha önce Türkiye’de dış politikaların “Su akar Türk bakar.” konseptinde olduğunu defalarca dile getiriyorlardı, bundan yakınıyorlardı ve bu sözden yola çıkarak aktif, müdahaleci bir Türk dış politikası geliştirmek için bir çaba içine girdiler. Ama ne yazıktır ki, bu pasif durumdan çıkalım derken -aktif konuma, müdahaleci konuma derken- evdeki bulgurdan da olunmuş durumda. Değerli arkadaşlar, AKP’nin, her yerde söz sahibi olma iddiasını taşıyan bir ruh hâlini pratiğe geçirme hevesi olduğunu görüyoruz. Sebebi ise, bölgesel ve küresel gelişmeler karşısında seyirci konumdan çıkıp aktör olmak. Tabii, bu anlaşılır bir durumdur ve her demokratik hükûmetten beklenilen bir şeydir. Başkalarının piyonu olmaktansa güçlü bir aktör olmak her zaman daha iyidir. Tercih böyleyse bunda problem yok. Ancak, şunu söylemekte fayda var: “Hangi bedeller karşılığında? Aktör olunacak ama hangi bedeller karşılığında? Bunun karşılığında Türkiye neleri ödedi, hangi bedelleri ödüyor?” Bu sorunun cevabının bir kısmı Suriye krizi sebebiyle hayatını kaybeden yurttaşlarımızın sayısında gizlidir. Şu ana kadar, 70’in üzerinde yurttaşımız Suriye krizi nedeniyle yaşamını yitirdi. Suriye’yle sınırdaş olan illerimizin ekonomik kayıplarını, Türkiye’nin ekonomik kayıplarını ise saymıyoruz değerli arkadaşlar, söylemiyoruz bile. Değerli milletvekilleri, BDP olarak Türkiye’nin izlemesi gereken dış politikayı özetle buradan bir kez daha sizlerle paylaşmak istiyorum: Bölge devletleriyle yürütülen ilişkilerde -yaklaşım bağlamında- “ağabeylik” rolünden artık Türkiye’nin vazgeçmesi gerekiyor. Türkiye ne bölgenin ağabeyi olabilir ne bölgenin ağası olabilir ne de bu politikalarla Türkiye bölgede güç ve iradeyi temsil eden bir bölge devleti olabilir. Oysa, Türkiye’nin hegemon olma isteği, bölgede eski Osmanlı ruhunu dirilterek “Osmanlının eski topraklarında yeni bir şahlanışla -böyle hani damarlarımızı titretecek- Türklüğün at koşturduğu eski alanlarda yeniden egemen olacağız.” hülyası, arkadaşlar, bugün maalesef İran’ın, Rusya’nın, Çin’in kayasına çarpmıştır. Onun için, Türkiye bir an önce bu hegemon güç olma hülyasından da sevdasından da vazgeçmelidir. Türkiye, bölge devletleriyle kuracağı demokratik ilişkilerle, içeride de kendi iç sorularını çözerek, demokratikleşerek, ekonomisini demokratik temellerde geliştirerek, hakça ve adaletçe paylaşarak, kalkınarak ancak bölgede güç olabilir. Aksi takdirde, Türkiye’nin bu politikalarla bölge gücü olmasının imkânı yoktur değerli arkadaşlar. Dış politikada Osmanlı mirası üzerinden politika üretmek yerine demokratik cumhuriyet ilkeleri üzerinden politikalar yürütmek daha tutarlı olacaktır kanısındayız. Aksi durumda, Suudi Arabistan, İslam devleti mirası; Yunanistan, Helen mirası; İtalya, Roma mirası; İran, Pers mirası üzerinden siyaset yapmaya kalkışırsa, Allah korusun gerisine siz karar verin. Tabii, bu arada Kürtlerin de eski Med İmparatorluğu üzerinden bir dış siyasete dönüşmesi… Ki biliyorsunuz bölgenin, Orta Doğu’nun yükselen gücüdür Kürtlerin bugünkü demokratik gücü, onlar da böyle bir yaklaşım sergilerlerse geri kalanını siz tahmin bile edemezsiniz. Değerli arkadaşlar, dış politika Türkiye’de yaşayan tüm halkların ve kimliklerin benimseyebileceği ilkeler çerçevesinde geliştirilmelidir, halklarımıza hizmet etmelidir. Sadece tek bir etnik ve mezhepsel kimliğin hassasiyetlerini önceleyen bir dış politika hem ülke içinde hem ülke dışında istikrarsızlık ve çatışma yaratma potansiyelini barındıracaktır. Bu bağlamda, AKP Hükûmeti Türkiye toplumunun bir parçası olan Kürtlerin, Alevilerin ve diğer bütün halkların hassasiyetlerini dikkate alarak iç politikada da, dış politikada da bu hassasiyetleri dikkate alarak politikalar oluşturmak zorundadır. Eğer etnik temelde bir Türk dış politikası varsa karşısında muhakkak farklı etnik kavramlarla anılacak dış politikalar olacaktır, bunu hiçbir zaman unutmamalıdır. Eğer Hükûmet Sünni eksenli bir dış politika oluşturacaksa karşısında Alevi dış politikası ya da deyim yerindeyse farklı mezheplere sığınan, onların üzerinden temellenen, şekillenen dış politikalarla karşı karşıya kalacaktır. Asıl ürkütücü olan budur değerli arkadaşlar. Orta Doğu da kavgayı da başlatacak olan, Orta Doğu’da halkları boğazlaştıracak olan da bu yaklaşımdır. Onun için, Hükûmetin bu etnik ve mezhepsel temelli dış politikalarından bir an önce vazgeçmesini tavsiye ediyoruz. Değerli milletvekilleri, dış politika felsefesinin hangi temeller üzerine oturtulması gerektiği çok kritik bir meseledir ve bu sadece uluslararası ilişkilerin değil, iç politikanın da alanına girer ve onun köklerinden etkilenir. Yani, içerideki yaklaşımınız ne ise, ideolojik, siyasal yaklaşımınız, felsefi yaklaşımınız neyse bu ruh hâli, bu durum aslında dış politikanıza da yansır. İşte, AKP’nin üzerinde şekillendiği ideolojik, siyasal durum, bu ruh hâli, maalesef, dünya gerçeklerini de göz ardı edecek şekilde dış politikasına da yansımaktadır. Bir hükûmet dostunu ve düşmanını ayırt etmede, bölgenin binlerce yıllık medeniyet tarihini doğru tahlil etmelidir. Eğer bu Hükûmet dostunu ve düşmanını tahlil ederken, analiz ederken, bölgenin… İçinde yaşadığımız, bizi kuşatan coğrafyanın, Orta Doğu’nun, Kafkasların, Balkanların ve nihayetinde Akdeniz’in ve Kuzey Afrika’nın, bu hinterlandın içinde Türkiye kendini merkeze koyacaksa ve yeniden tanımlayacaksa hiç kuşkusuz bu bölgedeki dost ve düşman tanımlamasını da çok iyi yapmak zorundadır. Aslında dostu olanını düşman gibi görürse ve ona her türlü eziyeti çektirirse kaybeden Türkiye olacaktır. Değerli arkadaşlar, biz şovenizmden uzak, popülizmden uzak, etnik milliyetçilikten ve mezhepçilikten uzak bir Türkiye arzuluyoruz ve bu temelde de Türkiye’nin dış politikasının bu ilkeler üzerinde şekillenmesini öneriyoruz, dile getiriyoruz. Bu bağlamda, Kürtlerle olan ilişkilerin Türkiye dış politikasında en az iç politika kadar öncelikli olduğunu söyleyebiliriz. Irak Kürdistanı’nda resmiyet kazanan Kürt yönetimiyle olan ilişkiler… Tabii ki biz bu ilişkileri destekliyoruz, özellikle Hükûmetin güney Kürdistan hükûmetiyle sürdürdüğü ilişkilerin, ekonomik, diplomatik ilişkilerin, sosyal ilişkilerin, kültürel ilişkilerin daha da ilerletilmesi gereğine inanıyoruz. Ama, burada da yine Hükûmetin kimi zaman içine düştüğü şekilcilik, şekilci yaklaşım ve tereddüt edici yaklaşım, maalesef, Kürt politikasında da ayrımcı bir hatta olduğunu -Türkiye’yi ürküten tarafların olduğunu- gösteriyor. Bu konuda bence rahat olmalı Türkiye. Çünkü, özellikle Sayın Barzani’yle ve güney Kürdistan hükûmetiyle yürüttüğü doğal gaz, petrol yani enerji anlaşmaları Türkiye’nin geleceği için, halklarımızın kardeşleşmesi için son derece önemli, stratejik bir adımdır. Değerli arkadaşlar, tabii, bu, aynı zamanda üsluplarımıza ve davranışlarımıza da yansıyor. Bir taraftan “Kürt” demekten kaçınacağız, bir taraftan “Kürdistan” demekten kaçınacağız. Öte yandan, Sayın Başbakanın bir kezcik de olsa Diyarbakır’da Sayın Barzaniyi karşılarken “Kürdistan” demesi “Kürdistan yönetimi” demesi kimilerimizi kızdırmış, kimilerimizi sevindirmiş, kimilerimizi de derin düşüncelere sevk etmiştir. Bence bir gerçeği görmek gerekir: Orada bir Kürdistan vardır, orada Sayın Barzani’nin liderliğinde bir Kürt Federasyonu söz konusudur. Irak Anayasası gereği Kürt Federasyonu resmiyet kazanmıştır ve bugün Türkiye o Kürt Federasyonu ile diplomatik, siyasi, ticari ilişkilerini sürdürüyor. Ama değerli arkadaşlar, yine bu şekilci yaklaşımlara bakarsak tabii ki Irak Anayasası’na göre Kürdistan bölgesinin bir bayrağı ve bir sembolü vardır. Sayın Barzani’nin Türkiye’yi her ziyaretinde, Türkiye, ısrarla Irak Bayrağı yanına Kürdistan Bayrağı’nı koymaktan imtina etmektedir. Oysa Türkiye’den giden bakanlar, Hewler’e giden bakanlar yani Erbil’e giden bakanlar, Sayın Başbakan mutlaka arkasında Irak Bayrağı’yla birlikte Kürdistan Bayrağı’nı ve Türkiye Bayrağı’nı da görmektedir. Hiç olmazsa bu diplomatik nezaketi bundan sonra göstermek gerekir. Türkiye Büyük Millet Meclisinin “Kürdistan” ifadesini bütçe metinlerinden çıkarması ile ilgili olarak da birkaç şey söylemek gerekir söz açılmışken. Türkiye Hükûmetleri ve dolayısıyla Dışişleri Bakanlığı elinden gelse bütün bütçesini “Kürdistan” kelimesini tüm dünyanın hafızasından silmeye harcar, böyle de bir yaklaşım var. Biz bu ikili yaklaşımı, bu tereddütlü yaklaşımı eleştiriyoruz tabii ki. Şurası gerçektir değerli arkadaşlar: Kürtlerin yaşadığı coğrafya, sosyolojik ve tarihsel boyutlarıyla tanımlanan “Kürdistan” ifadesi 1924 Anayasası’nın hayata geçmesi sonrasında Türkiye halklarının hafızasından çıkarılmaya çalışılmıştır. Ancak biz Kürtlerin, Kürt halkının hafızasından ve dünya halklarının belleğinden bu kavramı silmek ise mümkün değildir. Hatırlayın, bir dönemler Türkiye’ye gelen turistlerin cepleri aranır, haritaları aranır. Eğer bu haritada hasbelkader bir “Kürdistan” kelimesi görülürse bu turistlere gerçekten çok büyük zorluklar çıkarılır. Bu haritaları nereden aldıkları, kimlerden temin ettikleri konusunda turistlerin sorguya çekildiğini bu ülkede hatırlamalıyız. Değerli arkadaşlar, yine bu ayrımcı tutum şimdi bile sürüyor. Örneğin bu turistler ülkeye girerken “Sizin Diyarbakır’da, Van’da, Hakkâri’de, Şırnak’ta, Ağrı’da ne işiniz var, siz Bodrum’a, Antalya’ya, Marmaris’e gidin.” gibi yaklaşımlarla bu Hükûmetin ve devletin yaklaşımlarını bir kez daha hem içte hem dışarıda, altını çizerek söylüyorum hem içeride ve dışarıda göstermeye çalışıyorum. Yine, değerli arkadaşlar, biliyorsunuz uzun bir süredir “Kürdistan bölgesel hükûmeti” olarak bilinen meşru Hükûmet yine Dışişleri Bakanlığı tarafından “Irak Bölgesel Kürt Yönetimi” olarak algılanıyordu. Artık bunun da değişmesi gerektiğini… Bir gerçeği ismiyle anmanın, onu ismiyle çağırmanın çok daha gerçekçi yaklaşım olduğunu söylemek istiyoruz. Bunun için, değerli arkadaşlar, oranın adı “Kürdistan bölgesel yönetimidir”, “Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi”dir; bunun Başkanı Sayın Mesut Barzani’dir ve Türkiye, eğer gelecekte de ilişkilerini sürdürmek istiyorsa, eğer gerçekten hem içerde ve dışarıda Kürtlere, Kürt halkına saygıyı kendine hedef seçecekse bu dili de, bu davranışı da değiştirmek zorundadır. Türkiye’nin bölgesel istikrara sunabileceği katkı gerçekten de çok fazladır fakat bunun tarihsel şartları söz konusudur değerli arkadaşlar. Türkiye eğer bugün kendi bölgesinde barışına ve istikrarına katkı sağlayacaksa öncelikle kendi evinde kendi Kürtleriyle barışmak zorundadır. Bu bağlamda, demokratik ve çözüm sürecinin, barış sürecinin derinleştirilerek sürmesi ve uluslararası bütün örnekleri göz önünde bulundurularak çözüm sürecinin artık bir müzakere sürecine evrilmesi Türkiye’ye kazandıracaktır. Tıpkı Güney Afrika’da olduğu gibi, tıpkı Kuzey İrlanda’da olduğu gibi, bu sorunlar, çatışmalı süreçler muhakkak muhataplarıyla bir masa etrafında oturup bu işi müzakere etmekle çözülür. Siz eğer muhatabınızı tanımazsanız, siz eğer muhatap almazsanız bu sorunların çözümü, bu sorunların üstesinden gelmek de mümkün değildir. Onun için, eğer gerçekten Orta Doğu’da Türkiye güçlü demokrasisiyle, sağladığı iç barışıyla örnek olacaksa, rol model ülke olacaksa Kürtleriyle barışmalı, Kürt sorunu demokratik, siyasal yöntemlerle çözülmeli. İşte, o zaman göreceksiniz ki Türkiye hem kendi bölgesinde hem de kendi bölgesini aşacak bir şekilde bir dünya gücü olacaktır. Türkiye ancak demokrasisiyle, kendi içinde oluşturacağı barış ve istikrarla dünya gücü olabilir, bunun aksini düşünmek ise hayaldir değerli arkadaşlar. Biz, tabii, BDP olarak dış politika oluştururken her fırsatta kendi önerilerimizi, eleştirilerimizi, düşüncelerimizi hem Sayın Dışişleri Bakanlığıyla hem Parlamentoyla hem Hükûmetle defalarca paylaştık. “Kürtlerle ittifak yapın.” dedik, “Sadece kendi içinizdeki Kürtlerle değil, çevrenizdeki Kürtlerle de ittifak yapın.” dedik. Çünkü Kürtler artık sadece Türkiye’de yaşamıyor, Suriye’de, Rojava Kürdistanı’nda yaşayan, güney Kürdistan’da yaşayan, doğu Kürdistan’da yaşayan Kürtlerin yüzü Batı’ya dönüktür, Batı değerlerine dönüktür. Bu yönüyle de bakıldığında Kürtlerle geliştirilecek tarihî bir ittifak, size kazandırır, sizi güçlendirir. Aksi, sizin ayağınıza çelme olur, sizin Kürtlere karşı yürüteceğiniz hasmane bir tutum, düşmanca bir tutum sizlere kaybettirir, Türkiye’ye kaybettirir. Değerli arkadaşlar, AB’yle olan ilişkilerin gerilmesine müsaade edilmemelidir. Bugün Türkiye farklı arayışlara girmemelidir. Biraz önce bir arkadaşımız burada konuşurken Şanghay Beşlisinden söz ederken çok katmanlı politikadan söz etti. Bu, çok katmanlı bir politika değildir, bu bir siyasal tercihtir. Ya tercihinizi Avrupa Birliğinden yapacaksınız -ki Türkiye 2005’le birlikte Avrupa Birliğine tam üyelik hedefiyle, bu stratejiyle hareket ediyor, Hükûmet hareket ediyor- ya da “çok katmanlı politikalar” adı altında başkalarına aba altından sopa göstermekten vazgeçmelisiniz. Bu, bir blöftür, biz bunun farkındayız. Şanghay Beşlisi’ne, Şanghay İşbirliği Örgütüne girmek bir blöftür. Tıpkı, NATO üyesi iken Çin’den füze almak gibi değerli arkadaşlar. Bunun kadar hatalı bir dış politika olamaz, bunun kadar hatalı dış politika yönetimi olamaz. Tabii ki özellikle Sayın Davutoğlu son bir aydır komşu ülkeleri geziyor; Irak, İran, Ermenistan, Yunanistan, Kıbrıs, Rusya gibi ülkeleri geziyor. Hükûmetin Suriye konusunda şimdiye kadar yaptığı yanlışlardan vazgeçme yönünde kimi sinyaller vermesi, yine Ermenistan’la bundan sonra özellikle diplomatik ilişkilerin geliştirilmesi konusunda Türkiye’nin atacağı adım, yine Kıbrıs konusunda Türkiye’nin atacağı somut adımlar Türkiye’nin Avrupa Birliği sürecine de çok ciddi katkı sağlayacak, Türkiye’nin kendi bölgesinde de etkin ve güçlü bir rol oynamasını sağlayacaktır. Tabii ki biz Hükûmetin “komşularla sıfır sorun” politikasını şimdiye kadar eleştirdik çünkü neredeyse komşumuz kalmamış duruma gelmiştik. Yeniden, Hükûmetin özellikle İran’la, Irak’la, Ermenistan’la, Yunanistan’la, Kıbrıs’la, Rusya’yla diplomatik ilişkilerine şimdiye kadar izlediği yoldan farklı bir yolla girmesi -ki umuyoruz öyledir- Türkiye’nin gerçekten bu yanlışlardan vazgeçtiğinin bir kanıtıdır. Tabii, Sayın Davutoğlu bunun böyle olmadığını söylüyor, Sayın Davutoğlu dinamik bir politika izlediğini söylüyor. Sayın Davutoğlu yine bu Türk dış politikasındaki değişikliklerin bölgedeki dinamizmden kaynaklandığı, aslında stratejinin aynı olduğunu söylüyor ama burada bir şeyi daha Sayın Bakana söylemek gerekir: Bu çark edişi, bu U dönüşünü bu yaklaşımlarla kapatamazsınız. Siz eğer gerçekleri yaparsanız, doğruları yaparsanız dış politikada, şimdiye kadar izlenen yanlış tutumlarınızdan vazgeçerseniz, yanlış politikalardan vazgeçerseniz, komşularınızla iyi ilişkiler kurma konusunda çaba gösterirseniz, Türkiye’yi güçlendirecek, güç duruma sokacak değil ama güçlendirecek politikaları yaşama geçirirseniz, bizler sizin arkanızda oluruz, bunu tereddütsüz yerine getiririz. Bu konuda da sizin hiçbir kuşkunuz olmasın. Tabii, Türkiye dış politikasını, öncelikleri itibarıyla şöyle sıralamak gerekir değerli arkadaşlar: Öncelikle, komşularla sıfır sorun politikası. Daha sonra, biliyorsunuz, Medeniyetler İttifakı. Arap ülkeleriyle ticari ve siyasi yaklaşımın artırılması ki burada Sayın Başbakanın Arap ülkeleri lideri ya da Müslüman dünya lideri olma hevesi söz konusuydu. Yine, değerli arkadaşlar, Afrika’ya açılım ki. Bu son derece olumlu bir yaklaşımdır. Türkiye’nin sadece belli bir bölgede sıkışık kalan bir politika izlemesi elbette beklenemez. Afrika’yla, Latin Amerika’yla, dünyanın geri kalanıyla diplomatik siyasi ilişkileri geliştirmesi tabii ki son derece önemlidir. Biz, bu yapılan iyi şeyleri takdir etme konusunda da hiç kaçınmayız. Yine, değerli arkadaşlar, Suriye’ye yönelik Türkiye’nin müdahaleci siyaseti. Avrupa Birliği ilişkilerinde kontrollü yavaşlama. Özellikle Kıbrıs’ın dönem başkanlığında bu kontrollü yavaşlamayı hepimiz gördük, tanık olduk. NATO’yla daha yoğun bir iş birliği, Füze Kalkanı Projesi,. Malatya’ya yerleştirilen füzeler fakat Çin füzesi üretimi konusunda Çin’le varılan anlaşma… Enerji nakil hatlarının Türkiye’den geçirilmesi ve Rusya ile sürdürülen rekabet. İsrail’le yaşanan siyasi krize rağmen askerî iş birliğinin sürdürülmesi. Ermeni soykırımı yasa tasarılarına karşı diplomatik girişimler. Avrupa’da Kürt siyasetçilerin tutuklanması ve Türkiye’ye iadesinin yürütülmesi çalışmaları. Türkiye dış politikasının öncelikleri olmuştur. Bir önceliği daha burada vurgulamak gerekir: Biliyorsunuz, Türkiye dış politikasının özel bir alanı daha vardır artık mücadele ettiği, savaştığı. O da Avrupa’da yayın yapan Kürt televizyonlarının kapatılmasıdır. Neredeyse bunu özel zevkler arasına koymuş durumdadır Türkiye. Eğer içeride Kürtlerinizle barışıyorsanız, dışarıda Kürtlerle savaşı sürdüremezsiniz. Şimdi de Roj TV’nin yerine kurulan televizyonları Norveç’i sıkıştırarak kapatmaya çalışmanız ne demokrasi ve barış sürecine, çözüm sürecine hizmet eder ne de çokça sözünü ettiğiniz kardeşlik politikalarına hizmet eder. Bir kez daha burada özellikle büyükelçilik çalışanlarının yaşam koşullarını dile getirerek sözlerime son vermek istiyorum değerli arkadaşlar. Bizler hep konuşurken dış politikayı, yanlış politikaları söyledik ama dış politikada çalışan, Dışişleri Bakanlığında çalışan emekçilerin, çalışanlarının sorunlarını gündeme getirmedik. Bizler, Dışişleri Bakanlığında çalışan emekçilerin, emekleriyle bu çalışmalara hizmet eden insanların da sorunlarının farkındayız; bu sorunların çözümü konusunda da Hükûmeti ve Sayın Bakanı çözmeye, bu sorunlarını çözmeye davet ediyoruz. Beni dinlediğiniz için…
Barış ve Demokrasi Partisi Grubu adına ikinci konuşmacı Erol Dora, Mardin Milletvekili.
Bir ülkede, demokrasi, toplumun kendisiyle ilgili kararlara müdahil olabileceği ölçüde anlamlı, işlevsel ve kalitelidir. Demokrasinin, temsilî bir mekanizma değil katılımcı ve müzakereci bir süreç olduğu unutulmamalıdır. Bu anlamda, siyasetin çözüm üretebilme kapasitesi müzakere süreçlerini inşa edebilmesiyle ilişkilidir. Hesap verebilmeye, denetlenebilmeye açık ve hazır olmak, bir iktidarın demokratlık ve şeffaflık karnesinde önemli noktalardır. Zira, bir bütçenin denetlenebilir olması ya da olmaması, iktidarın diğer alanlardaki politika ve icraatlarının da bir aynası niteliğindedir. Bütçe üzerinde yapılan görüşmeler ve yürütülen tartışmalar artık sembolik bir seremoninin ötesine geçmek zorundadır. Özellikle üzerinde konuştuğumuz Çevre Bakanlığı gibi tüm ekosisteme dair sorumluluğu olan bir bakanlığın bütçesi üzerinde etkin bir toplumsal katılım ve denetleme sağlanmadan demokrasi kavramı ancak bir iddia düzeyinde kalır. Öyle ki kaynaklarının kullanımında söz sahibi olamayan bir toplumun diğer karar süreçlerinde de etkin olması beklenemez. Değerli milletvekilleri, 5 Haziran 1972’de Stockholm’de toplanan Birleşmiş Milletler Çevre ve İnsan Konferansı’nın ünlü “Dünya Çevre Bildirgesi”nin ilkeler bölümünde şöyle denilmektedir: “İnsanın onurlu ve huzurlu bir hayata izin verecek kalitede bir çevrede özgürlük, eşitlik ve elverişli hayat şartları içinde yaşaması temel hakkıdır.” Bu ilke, çevre hakkı kavramının belirtildiği bir belge niteliğindedir. Bu bağlamda, çevrenin korunması, insanlık ve tüm canlılar için yaşam kaynaklarının gözetilmesi, doğa ve kültür mirasının yaşatılması ve geliştirilmesi noktasında son derece duyarlı olmamız gereken bir çağda ve coğrafyada yaşıyoruz. Temel insan haklarının bile yeterince korunamadığı ülkemizde, çevre hakkını savunmayı ve doğanın haklarından söz etmeyi bu nedenle anlamlı ve gerekli bulduğumu belirtmeliyim. Değerli milletvekilleri, özgürlük yalnızca insanların hakkı değildir; özgürlük, aynı zamanda göller, ırmaklar, ağaçlar ve hayvanların, kısaca tüm ekosistemin hakkıdır. Unutmamak gerekir ki insan bu ekosistemin yalnızca bir parçasıdır. Deyim yerindeyse, dünyanın sahibi değildir, kiracısıdır ve komşularıyla yani ekosistemin diğer üyeleri olan hava, su, toprak ve diğer canlılarıyla iyi geçinmek zorundadır. Değerli milletvekilleri, konuşmamı, çevrenin korunması konusunda çok büyük öneme sahip yasal bir mevzuat olan ÇED raporuyla ilgili sürdürmek istiyorum. Türkiye’de çevresel etki değerlendirme süreci denildiğinde, mevzuat açısından aklımıza ilk olarak ÇED Yönetmeliği ve Çevre Kanunu gelir. Çevre Kanunu’nun 10’uncu maddesi, gerçekleştirmeyi planladıkları faaliyetler sonucu çevre sorunlarına yol açabilecek kurum, kuruluş ve işletmelerin ÇED raporu almasını şart koşmuştur. “ÇED raporu” denilen bu belgeyle amaçlanan ise hayata geçirilecek, inşa edilecek projenin yol açabileceği bütün olumsuz çevresel etkilerin önceden tespit edilip gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamak ve söz konusu projenin onaylanması ya da onaylanmaması noktasında gerekli verilere ulaşabilmektir. Kısaca “ÇED Yönetmeliği” olarak anılan bu yönetmeliğin ilk yürürlüğe girdiği 1993 yılından bu zamana kadar geçen süre içinde 1997’de 1 kez, 2002 yılında 2 kez, 2004, 2008 ve 2009’da 1’er kez ve 2011’de 2 kez olmak üzere toplam 8 defa değişikliğe gidilmiş, yönetmelik 3 kez tamamıyla yürürlükten kaldırılmıştır. Yatırım ve enerji sektörünün baskılarıyla ortaya çıktığını düşündüğümüz değişikliklerle ÇED Yönetmeliği her geçen yıl biraz daha çevre koruması amacından uzaklaşmış, yapılan her değişiklik yatırımcıların önünü biraz daha açmayı hedeflemiştir. Değerli milletvekilleri, ÇED İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü tarafından tutulan 1993-2010 yıllara arasındaki ÇED kararları istatistiklerine göre on yedi yıllık dönem içinde verilen 33.824 ÇED kararından sadece 32 tanesine “ÇED olumsuz” raporu verilmiştir. “ÇED gerekli değildir.” kararı sayısı ise 31.285’tir. Dört bir yanı doğal sit alanı, koruma havzası, orman, tarihî sit alanı olan ülkemizde doğanın ve çevrenin emanet edildiği Bakanlığa bağlı birimlerce verilen kararlara dair vahim rakamlar ortadadır. Bu arada “ÇED olumsuz” raporu verilen bu 32 projenin iptal olduğu gibi bir yanlış anlamaya yol açmayalım. Bu projeler çeşitli şekillerde değiştirilerek, bir kısım projeler parçalara bölünerek yeniden başvuruda bulunulmuş, bunlardan önemli bir kısmı da “ÇED olumlu” veya “ÇED gerekli değil” kararlarıyla uygulamaya konulmuştur. 1993 yılında yürürlüğe giren ÇED Yönetmeliği’nin geçici 3’üncü maddesiyle de bu tarihten önce yapımına başlanmış projeler Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu’ndan muaf tutulmuşlardır. Bunun en somut örneği kamuoyunda Hasankeyf’in sular altında bırakılması olarak bilinen ve Dicle Nehri üzerinde kurulacak olan Ilısu Barajı Projesi ve benzeri pek çok büyük proje 1993 yılından önce yatırım programına alınmış olduğu gerekçesiyle çevresel etkileri analiz edilmeden, hesaplanmadan ve özetle devlet tarafından çevre umursanmadan uygulamaya konmuştur. Değerli milletvekilleri, ÇED raporlarının hazırlanma sürecinde işletmenin kurulacağı yerleşim yerinde yaşayan halkın proje konusunda bilgilendirilmesi adı altında bazı toplantılar yapılmaktadır. Formalite hâline gelmiş bu uygulamada halkın itirazları dinlenir ve raporlara kaydedilir. Karar aşamasında halkın itirazlarına aslında hiçbir değer verilmediği az önce belirttiğim istatistiki rakamlardan bellidir. Bu arada, halkı bilgilendirme toplantılarının suistimali ile ilgili trajik bir konuya da mutlaka değinmek gerekiyor. Bilindiği gibi on yıllarca süren çatışmalı ortam sürecinde devletçe boşaltılmış veya güvenlik kaygılarıyla terk edilmiş binlerce köy ve mezra bulunmaktadır. Dolayısıyla, boşaltılan köylerinden ayrılmak zorunda kalmış ve gerek başka şehirlere gerekse başka ülkelere göç etmiş insanların çoğunun işleme konulan bu projelerden haberi bile olmamaktadır. Bir başka deyişle, insansızlaştırılmış bu köyler taş ocaklarının, maden ocaklarının, hidroelektrik santral işletmelerinin insafına terk edilmiştir. İnsansızlaştırılmış bu köylerde ÇED raporlarına dair toplantı yapılacak bir halk yaşamamaktadır. Dolayısıyla, insanları göçertilmiş bu köyler devlet eliyle her türlü talana açık hâle getirilmiştir. Değerli milletvekilleri, Avrupa Birliği Türkiye 2013 İlerleme Raporu’nda da önemle belirtildiği gibi Türkiye nisan ayında Çevresel Etki Değerlendirmesi’ne ilave muafiyetler getirmek suretiyle çevre alanındaki yatay mevzuatını ÇED direktifinin gereklilikleriyle tutarlı olmayan bir şekilde değiştirmiştir. Bunun sonucu olarak Karadeniz ve Akdeniz Bölgesi’ndeki nükleer santraller, mikro ölçekli hidroelektrik santraller İstanbul’daki 3’üncü köprü ve yeni havaalanı da dâhil olmak üzere büyük çaplı birçok altyapı projesi ÇED raporu kapsamı dışında tutulmuştur. Değerli milletvekilleri, Avrupa Birliğine uyum sürecinde sıkça gündeme gelen doğa korumasıyla ilgili çerçeve mevzuatı ve ulusal biyoçeşitlilik stratejisi ve eylem planı henüz kabul edilmemiştir. Biyolojik çeşitliliği korumak adına yeterli bir mevzuat da henüz bulunmamaktadır. Bu konuyla ilgili olarak Edremit Körfezi’ndeki Havran’da bulunan 10 farklı türden 20 bin yarasanın eşleşmek ve yavrularını büyütmek için kullandığı mağaraların tüm eylemlere rağmen baraj kapaklarının kapanmasıyla sular altında kalması neticesinde yaşanan yarasa katliamı hâlâ hafızalardaki yerini korumaktadır. Değerli milletvekilleri, elbette kapsam olarak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bünyesinde görülen ancak çevreye etkileri bakımından değinilmesi gereken bir konu da maden işletmeciliği, özelde ise altın madeni işletmeciliğiyle ilgili sorunlardır. Çanakkale’de yaklaşık on beş yirmi yıldır süren ve ağırlıklı olarak değerli metallerle ilişkili madencilik faaliyetleri girişimi, bugün itibarıyla kritik bir aşamaya ulaşmıştır. Madenler, Çanakkale, Merkez, Çan, Bayramiç ve Lapseki ilçe sınırlarında ve Kaz Dağları yöresinde bulunmaktadır. Arama faaliyetlerinin işletme faaliyetine dönüşmek üzere olduğu bölgede, binlerce sondajın yapıldığı ve daha bu ilk sondajlarda bölgedeki köylerde suların bulanıklaştığı, musluklardan çamurlu suların aktığı ve bazı köylerin artık damacana suyu içer hâle geldiği belirtilmektedir. Bu ilk sondajlarda bu durumun yaşanması, bu bölgede yer altı su rezervlerinin karşı karşıya olduğu tehlikeyi gözler önüne sermektedir. Maden şirketleri her ne kadar önlemlerini alacaklarını belirtseler de bölgeyi önemli tehditler beklemektedir. Bunlar arasında yer altı ve su üstü kaynaklarının kirlenmesi ve bölgedeki su rezervlerinin yetmemesi, asit kaya drenajı ve buna bağlı ağır metal içeriği yüksek asidik suların bölgeyi kirletmesi, gürültü kirliliği ve tozluluğa bağlı kirlilik, kaza ve yangın riski, bölgedeki ormanlık alanların yok olması, insanlarda çeşitli hastalık ve bozuklukların ortaya çıkması, tarımın ve hayvancılığın olumsuz etkilenmesi, bölgenin ekolojik yapısının geri dönüşümsüz tahribi, ormanlık alanların ve su kaynaklarının göreceği zarara paralel olarak bölgede bulunan doğal yaşam formlarının zarar görmesi sayılabilir. Doğayı da insan emeğini gördüğü gibi, meta olarak gören ve onu sömürmeyi amaç edinmiş bir ekonomik sistemde, çevre kirliliğinin her yanı kapladığı ve insanları bozulmamış doğal yaşam alanı aramaya yönelttiği bir dönemde, en büyük hazine doğal yaşamın ve biyoçeşitliliğin sürdüğü alanlardır. Böyle bir durumda, Çanakkale ve Kaz Dağları bölgesini altın şirketlerine açmak, oluşacak bütün olumsuz etkilerin sorumluluğunu üstlenmekle eş anlamlıdır. Bir ülkenin doğal zenginlikleri ancak ve ancak o topraklar üzerinde yaşayan insanların ve doğanın yararına kullanılabilir. Bu kaynakların, halka rağmen, sayılı ortaklara sahip olan, yerel ya da çok uluslu şirketlere bırakılması o topraklarda yaşayanların yaşam haklarına saldırı ile eş değerdir. Özellikle, bu saldırının, o ülkede yaşayan insanların yasal haklarını tıkayan kanunlar ve yönetmelikler yoluyla yapılmasının izahı olamaz. Değerli milletvekilleri, hidroelektrik santraller bu kaynaklarımızı tehdit etmeye devam ediyor ve maalesef, ilgili bakanlıklar bu uygulamadan vazgeçmiyorlar. Akarsuya müdahale yöntemleri suyun akışını keserek ya da akarsuyun yatağını değiştirerek yapılmakta, HES yapımı sonrasındaki etkilere baktığımızda, akarsuların doğal akışı ve yapısı değiştiriliyor, HES inşaatından sonra su kalitesinin bozulmasına neden oluyor. Sudaki oksijenin miktarının azalması, çözünmüş oksijenin düşmesi bölgedeki tüm canlıların yaşamını etkiliyor, tehlikeye atıyor. Sudaki canlıların, mikroorganizmalardan balıklara kadar, bu oksijene ihtiyacı olan canlıların yaşamı tehlike altında kalıyor. Yine, suyun orada tutularak azalması, akışındaki azalma ya da etraftaki ağaçların, hayvanların, tüm canlıların bu suya ulaşamamasına neden olduğu gibi, onların da hayatlarında ciddi bir tehdit olmaktadır. Akarsular deltalardan geçerek denize ulaşıyor. Akarsuyun akmasını engellediğinizde tortulara bağlı olarak akarsuyun taşıdığı besin maddelerini de tutmuş oluyoruz. Son olarak: Diyarbakır’da yapımı süren Kulp ve Silvan HES inşaatlarına tepkiler sürerken Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü sessiz sedasız, Diyarbakır’ın içinden geçen Dicle Nehri üzerine 3 yeni HES inşaatı için de çalışma başlattı. Böyle giderse çok yakın zamanda üzerine HES kurulmamış dere yatağı kalmayacak ve daha uzun zaman diliminde de daha vahim sonuçlar kaçınılmaz olacaktır. Değerli milletvekilleri, artan sanayileşme, hızlanan kent yaşamı ve devamında üretim ve tüketim politikaları fosil yakıt kaynaklı iklim değişikliğini insanlık için ciddi bir sorun hâline getirmektedir. Doğanın hızla yok olması, yeni kent yaşam alanları için ormanların kesilmesi, sulak alanların kurutulması gibi birçok ekosistemin tahribatıyla iklim değişikliğinde dengeler bir kat daha bozulmaktadır. Bugün için iklim değişikliği daha fazla sera gazı salımı ve bu gazları tutan ve yutan alanların daha fazla tahrip olması ile ciddi bir noktaya ulaşmıştır. Bu gelişmeler olurken vahim konu, Türkiye’nin, İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı’nda hâlâ genel bir ulusal sera gazı emisyon hedefinin olmamasıdır. Kopenhag uzlaşması ile 140’tan fazla ülke sera gazı azaltım, sınırlama ya da gönüllü projeler için bildirimde bulunurken Türkiye herhangi bir taahhüt vermekten kaçındı. Genel düzeyde hedef koymayan Türkiye, 1990 yılına göre 2011’de sera gazı emisyonlarını yüzde 124 artırdı. Bilindiği gibi, sera gazlarının miktarındaki artış, gezegenin sıcaklık ortalamasının artmasına yani küresel ısınmaya yol açmaktadır. Bu gerçeklik ortadayken Türkiye’nin bu sorumluluktan feragat etmesi düşünülemez. Hükûmet bu konuda gerekli adımları atmalıdır. Çevre konusunda bir diğer önemli nokta nükleer santraller meselesidir. Nükleer santraller, kurulumu uzun süren ve yüksek maliyetli olan tesislerdir. Ömrünü tamamlayan tesislerin sökülmesi işlemi de uzun süreli ve oldukça risklidir. Ayrıca dünyada şu ana kadar radyoaktif artıkların güvenle saklanabilmesine yönelik bir formül bulanabilmiş değildir. Kaldı ki gelişmiş dünya ülkeleri nükleer enerjiden kurtulmanın yollarını arıyorken Türkiye’nin de yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmesi gerekir. Doğaya, insana ve geleceğe saygılı ve güvenli enerji politikaları üretmek, devletlerin yurttaşlarına ve dünyaya karşı önemli bir sorumluluğudur. Değerli milletvekilleri, bir diğer değinilmesi gereken konu, kentsel dönüşüm politikalarıdır. Çevre ve Şehircilik Bakanlığının kendisine slogan edindiği “marka şehirler” yaratma hayali; şehirlerin akciğerleri niteliğinde yeşil alanları arsalara dönüştürmek suretiyle tam anlamıyla bir kıyıma neden olmaktadır. Çevre ve Şehircilik Bakanlığının geçtiğimiz aylarda almış olduğu “yapı rezerv alanı” kararı Diyarbakır’ın en önemli yeşil ve doğal alanı olan Hevsel Bahçelerinin kentleşmeye açılmasına neden olacak, bu karar ekolojik bir yıkım anlamına gelecektir. Hevsel Bahçelerinde 180’den fazla kuş türü yaşıyor. Türkiye’nin sayılı ve bölgenin en büyük kuş cenneti olan Hevsel de, yiyeceğin bolluğu kuşlar için bulunmaz bir nimet olduğundan dolayı kuşlar açısından önemli bir durak. Göçmen kuşlar, Dicle Vadisi’ni ve dolayısıyla Hevsel Bahçelerini istasyon olarak kullanıyor. Kuşların yanı sıra, kirpi, tilki, sansar, su samuru, domuz ve sincap gibi onlarca hayvan türü var. Eskiden Diyarbakır’ın sebze ve meyve ihtiyacının karşılandığı Hevsel Bahçelerinde tarım hâlâ yapılıyor. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi ve sivil toplum kurumları tarafından Hevsel Bahçelerini de kapsayan Diyarbakır Surlarının UNESCO dünya mirası listesine alınması için başlatılan çalışmalara, Kültür ve Turizm Bakanlığı da destek verirken, Çevre Bakanlığının aldığı bu karar, doğru bir politikanın ürünü değildir. Kentsel politikalar yeniden ele alınmalı, doğal çevre ile uyumlu, tüketime yönelik olmayan, kirletmeyen, tarihsel ve kültürel çevreyi insan ölçekli kentsel dokuları koruyup geliştirmeyi amaçlayan yeni politikalar oluşturulmalıdır. Kentsel düzenlemelerde Bakanlıkla birlikte yerel yönetimlerin de üzerine düşen önemli konulardan biri de engelli bireylerin daha kolay hareket edebilecekleri, hizmetlere daha kolay erişebilecekleri, engellenmişlik hissini yaşamayacakları mekânsal düzenlemelerin acilen uygulamaya geçirilmesidir. Bu kapsamda zorunluluklar getirici yasal düzenlemeler getirilmelidir. Değerli milletvekilleri, “Çözüm olarak neler yapılabilir?” diye düşünüldüğünde, en başta gayrimenkul ve mülkiyet çalışmalarının sermayeye, ranta değil, halkın sorunlarını çözen mantığa dayalı oluşturulması sağlanmalı ve gayrimenkulle ve mülkiyetle ilgili kanunlar bölgesel farklılıklar baz alınarak yapılmalı, şu ana kadar yapılan muhtar, bilirkişi beyanlarının arkasına sığınarak değil, vatandaşlar bilgilendirilip her sürece dâhil edilerek yapılmalıdır. Doğal kaynaklardan ihtiyaçlarını karşılamak her canlının hakkıdır. Bu nedenle, doğal kaynakları genelde insanların tekeline, daha özelde insanların kurdukları kâr hırsı güden şirketlerin tekeline vermek hiçbirimizin haddine değildir. İnsan yaşamı ve etkinliklerinin ekolojik değerleri tüketen değil, yeniden üreten ve doğadaki diğer türlerle uyumlu hâle getirilmesi için çalışılmalıdır. [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] Tekrar Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. 2014 bütçesinin de hem ülkemize hem bütün vatandaşlarımıza hayırlı olmasını temenni ediyor, saygılarımı sunuyorum.
Barış ve Demokrasi Partisi Grubu adına üçüncü konuşmacı Halil Aksoy, Ağrı Milletvekili.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 2014 yılı Eğitim Bakanlığı bütçesi üzerine Barış ve Demokrasi Partisi adına söz aldım. Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. Eğitim, Türkiye’de en önemli ve en hassas konulardan birisidir. Elbette ki bu kadar önemli ve bir o kadar da sorunlu bir konuyu sınırlı bir süre içerisinde dile getirmek mümkün değildir. Şu bilimsel gerçeği hatırlatmakla başlamak istiyorum: Şayet bir sistemin temeli, yani merkezi, yani aslı bozuksa, çürükse elbette ki ferîleri de en baştan itibaren küçük doğar, çürük doğar ya da çürümeye yüz tutar. Tekçi, ırkçı, ezberci, asimilasyoncu bir eğitim sisteminden sorundan başka bir şey beklemek de çok mümkün görünmemektedir ama ben yine de kayda geçsin ve bir kez daha ifade edilsin diye sorun alanlarının her birini birer cümleyle özetlemeye çalışacağım. Başta Millî Eğitim Bakanlığının isminden başlamak istiyorum. Neden “Millî Eğitim Bakanlığı” da “eğitim bakanlığı” değil? Neden “demokratik eğitim bakanlığı” değil? Bunu hiç düşünebildiniz mi? Bu başlı başına bir sorun. Keza, eğitim emekçilerinin mali ve özlük sorunları var. Ataması yapılmayan öğretmenler sorun. Kadrolaşma ve yandaş sendikacılık noktasında sorunlar var. Muhalif ve demokrat eğitim emekçilerine uygulanan bir taciz, daha doğrusu mobbing uygulaması var. Öğretmenlerin ve yöneticilerin atama ve yer değiştirmelerinde usulsüzlük ve gasbedilen haklar var. Eğitim durumu, eş durumu, sağlık özrü durumu itibarıyla ivedilikli bir şekilde işletilmeyen bir sorun var. Eğitim emekçilerinin bölgelere göre dağılımındaki eşitsizlikler yanında ücretli öğretmenlerin sorunu var. Öğretmen yetiştirmedeki yanlış politikalar ve öğretmen yetiştirmedeki niteliksiz eğitim diye bir sorun var. Öğretmensiz okul ve öğrenciler, öğrencisiz öğretmenler var. Sürekli değiştirilen eğitim sistemi, eğitim sisteminde merkezî Hükûmetin baskısı var. Her gelen hükûmetin, hatta her gelen bakanın kendisine göre eğitim sistemini değiştirmesi gibi bir bozukluk var. Eğitim sisteminin merkeziyetçiliği, karar mekanizmalarında öğretmen, öğrenci ve veli gibi eğitimin temel bileşenlerini söz sahibi etmemek gibi bir durumu var. Merkezî sınavlar var. Eğitimde hızla düşen nitelik, kamusal eğitimin dönüşümü ve standartlaşması diye bir sorun var. Eğitimin ticarileştirilmesi, özelleştirilmesi, piyasacı ve rekabetçi bir anlayışa teslim edilmesi var. Tekçi, inkârcı ve asimilasyoncu politikalarla eğitim müfredatı ve uygulamalarının şekilsizleşmesi var. Irkçı, cinsiyetçi, ötekileştirici eğitim içeriği var. Ana dilde eğitim almayan milyonlarca öğrenci var. Yatılı okullar; yatılı okullardaki temizlik, sağlık, kalite sorunları var. Taşımalı eğitim, taşımalı eğitim öğrencilerine verilen düşük maliyetli, kalitesiz öğle yemekleri, yemekhanesi olmayan taşıma merkezleri var. Çocuk yoksulluğu, eğitim dışında kalan milyonlarca öğrenci var, yoksulluktan ötürü. Çalışan öğrencilerin, çocuk gelinlerin, tutuklu öğrencilerin, devamsız öğrencilerin, engelli öğrencilerin sorunları var. Özel eğitim kurumları ve rehabilitasyon merkezleri; bu merkezlere bağlı olup hiç eğitim almayan ya da çok kalitesiz eğitim alan öğrenciler var. Okulların fiziki, eğitsel ve donanımsal yetersizlikleri ve okullar arasında merkezden taşraya, batıdan doğuya doğru gittikçe artan bir eşitsizlik var. Okul öncesi eğitimin yaygınlaştırılmaması, mevcut okul öncesi eğitimin uygun olmayan sınıflarda yapılması gibi bir sorun var. Rehberlik hizmetindeki yetersizlikler var. “Okul ve toplum bağının eğitsel değil, ekonomik gereksinmeler üzerinde kurulması” diye bir sorun var. Okullara bütçe ayrılmaması, hatta “okulları kendi kaynaklarını kendilerinin bulmasına zorlamak” gibi bir durum var. Denetimdeki yetersizlik ve dengesizlikler, ihalelerdeki usulsüzlükler var. “FATİH Projesi” adı altında eğitimde bilinçsiz teknoloji kullanımı var. İdarecilerin özel tamircilerine dönüşen öğretmenler, meslek liselerindeki kalitesiz ve düşük eğitim sistemi var. Anadolu liseleri, imam-hatipler, dershaneler, 4+4+4 eğitim sistemindeki problemler bütün hızıyla devam ediyor. Yaşamını yitiren öğrenciler, okullardaki temizlik, ısınma sorunları var. Kürt ve solcu öğrencileri linç etmek gibi bir anlayış hâlâ okullarda hâkim. Çift öğretim ve birleştirilmiş sınıflar var. Görüldüğü gibi, yukarıda sadece başlık olarak belirtilen sorunlar, eğitim sisteminin sahip olduğu kronik sorunların sadece belli ve bir bölümünü içermektedir. Burada bu sorun alanlarının her birini tek tek açmamız da zaten mümkün değil. AKP Hükûmeti bu sorunları çözmek yerine, her gün bu sorunlara yenilerini ekliyor. Mesela, dershaneler yeni bir sorun oldu, önümüze çıkarıldı; belli bir ölçüde uzlaşma olduysa da sorun olmaya önümüzde günlerde de devam edecek. Keza, yine Başbakan her defasında bir şey söylüyor, kimsenin haberi yok. Altı yıllık üniversiteleri sekiz yılda, dört yıllık üniversiteleri altı yılda bitirme zorunluluğu gibi bir şey söyledi Başbakan. Keza “81 ilde 81 kitap” projesiyle okullara gönderilen cemaat kitapları da göz önüne alınırsa, sorunlar o hâle gelmiştir ki içinden çıkılmaz bir durumdur. Eğitime verilen değer sadece bütçeden ayrılan payın nominal olarak büyüklüğüyle ölçülemez değerli arkadaşlar. Eğitimin kronik sorunları tüm bileşenlerin ortak ve demokratik katılımını sağlayacak mekanizmalar aracılığıyla çözülebilir; bu da kamusal, ücretsiz, demokratik, bilimsel, laik, ana dilde özgürlükçü, eşit ve eleştirel nitelikli bir eğitim sisteminin inşa edilmesinden geçer. Eğitimde esas olan, bu rakamların ve diğer fırsatların artması değildir; tüm toplumun hiçbir ayrımcılığa uğramadan ve eşit bir şekilde olanaklardan yararlanmasıdır. Sadece sayılar üzerinde bir değerlendirme yapıldığı zaman, nominal olarak Bakanlık bütçesinin arttığı ifade edilebilir ancak bilindiği üzere, kamu personelinin neredeyse yarısı yani yüzde 48’i Eğitim Bakanlığına bağlı kurum ve kuruluşlarda çalışmaktadır. Doğrudan hizmet gördüğü yurttaş sayısı bakımından 17 milyon insana hitap etmektedir, aileleri de bu sayıya eklersek neredeyse toplumun tamamına yakını bu Bakanlıktan hizmet bekliyor. Bağlı kurum ve kuruluşlar, okullar vesaireler sayısı bakımından da diğer kurum ve kuruluşlara göre açık ara öndedir. Bakın şöyle bir gerçeklik de var: Eğitime ayrılan payın neredeyse yüzde 80’ni personel harcamalarına gidiyor. Mal ve hizmet alımına ayrılan payın Bakanlık bütçesine oranı ise sadece yüzde 8’dir. Yatırımlara ayrılan payın toplam Bakanlık bütçesine oranı, AKP iktidarından önce -2002 yılında- yüzde 17’ydi, yüzde 9’luk bir düşüş var şu durumda. Gerçek anlamda eğitime ayrılan bütçeyi en iyi yansıtan veri eğitim yatırımlarıdır. Değerli milletvekilleri, eğitim bütçesinin bir önceki yıla göre yüzde 17’lik artışının temel nedeni 4+4+4 sistemidir, bu sistemin yarattığı sorunlardır, okul ve derslik açıklarının yanı sıra, özellikle, okulların altyapı ve donanım eksikliklerinin maliyetlerinin artmış olmasından kaynaklanmaktadır. 2012 yılında uygulamaya konulan 4+4+4 sisteminin toplam maliyetinin 40 milyar lira olduğunu da belirtmek gerekir. Bakınız, Eğitim Bakanlığı 2013-2014 eğitim öğretim yılında, bir önceki yıla göre yaklaşık 3 milyon daha fazla öğrenciye hizmet verecektir. Derslik başına düşen öğrenci sayılarının hızla artmasının önüne geçebilmek için 2014-2016 döneminde her yıl ortalama 26 bin yeni dersliğe ve ortalama 4,6 milyar liraya ihtiyaç vardır. Ancak, Bakanlık 2014 yılı derslik yapımı için sadece 1,5 milyarlık bir bütçe ayırmıştır. Sayın Başbakan bütçe konuşmasında, derslik konusunda, 2002 ile 2013 rakamlarını kıyasladı. Gelsin de bir görelim bakalım, Ağrı köylerinde eğitim nasıl yapılıyor. Hâlâ birleştirilmiş sınıflarda 50-60 öğrenci bir arada okuyor. Hatta İstanbul’un varoşlarında bile durum aynen böyledir. Değerli milletvekilleri, aynı şekilde Türkiye’de öğrenci sayısındaki artış, derslikle birlikte öğretmen gereksinimini de ortaya çıkarmaktadır. Bakanlık, mevcut öğretmen açığının 130 bin civarında olduğunu belirtmektedir. Sayın Bakan, uzun süre, 2014 Şubatında öğretmen ataması yapılamayacağını belirtmişti hatta komisyon görüşmeleri aşamasında da herhangi bir plan açıklanmamıştı. Ancak, daha sonra, şubatta 10 bin, ağustosta 40 bin öğretmen atamasına yönelik planlar Başbakan tarafından açıklandı. Belli ki Başbakanın aklına seçim geldi de onun için böyle bir açıklama yaptı. Merak da ediyoruz doğrusu, Bakan “2014’te atama yok.” diyor, Başbakan çıkıyor “50 bin öğretmen atayacağız.” diyor. Düşünün artık koordinasyonsuzluğu, eğitimin içinde bulunduğu durumu. Ayrıca, atama yapılacak olan branşların dağılımının nasıl bir eğitim stratejisi çerçevesinde oluştuğu da belli değildir. Zira, Eğitim Bakanın bunlardan haberi dahi yoktur. Değerli milletvekilleri, bugün Türkiye’de 400 bine yakın ataması yapılmayan öğretmen bulunmaktadır. Peki, ihtiyaç nedir? İhtiyaç 130 bindir. Peki, neden atama yapılamıyor? Bahane hazır: “Yeterli kaynak yok.” Şimdi, sayın milletvekilleri, ben size kaynağı göstereyim: İnsanların üzerine az gaz atın veya sıkın, az polis alımı yapın, Rojava’daki çeteleri desteklemeyin, örtülü ödeneği kısın ve öğretmen atamaları yapın. Bu kaynak buna fazlasıyla yetiyor. Türkiye, dünyada gayrisafi yurt içi hasılanın en yüksek oranını savunma harcamalarına ayıran 14 ülkeden biridir. Kamu Harcamalarını İzleme Platformu “Türkiye’de savunma harcamalarının sadece yüzde 10’u bile kısıtlansa 400 bin öğretmenin işe alınması ve ortalama memur maaşıyla görevlendirilmesi mümkündür.” diyor. Peki, ne yapıyor bu durumda? Öğretmen ihtiyaçlarına karşılık, Bakanlık bünyesinde 70 bine yakın ücretli öğretmen ucuz iş gücü olarak güvensiz bir şekilde çalıştırılıyor. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; eğer bu ülkede devletin kasti tutumu ya da ihmali sonucu çocuklar yaşamını yitiriyor ve Eğitim Bakanlığı bu konuda hiçbir girişimde bulunmuyor, açıklama dahi yapmıyorsa o ülkedeki eğitime dair tüm göstergeler anlamsızlaşır. Bakın, Roboski’de F-16’larla bombalanan, 34 yurttaşımızın ölümüyle sonuçlanan ve bunların içerisinde 19’u çocuk ve öğrenciydi -bununla ilgili Bakanlık herhangi bir açıklama yapmıyor- çocuk ve öğrenci bunlar. Bu arada belirtmek gerekir, katliamın üzerinden iki yıl da geçti, uçak belli, pilot belli, emreden belli değil, hâlâ bir özür dahi dilenmedi. Devletin ihmali ya da kasti tutumu sonucu yaşamını yitiren yalnızca Roboski’de katledilen çocuklar da değildir. Son altı yıl içerisinde 59 çocuk devletin ihmali ya da kasti tutumu sonucu, nedeniyle yaşamını yitirdi, bunlardan 25’i ilkokul öğrencisiydi. Değerli milletvekilleri, yine bizim için çok önemli bir konu da ana dilde eğitimdir. Günümüzde dünya ülkeleri incelendiği zaman, Birleşmiş Milletler üyesi 194 ülkenin 113 tanesinde birden çok resmî dilin olduğu ve İngiltere, İspanya, İtalya, İsveç , Almanya, Çin, Hindistan, Rusya ve benzeri birçok ülkede ana dilde eğitim ve öğretim yapıldığı görülmektedir. Çok sayıda uluslararası belgede ana dilde eğitimin önemi vurgulanmakta ve hiç kimsenin ana dilini öğrenmekten alıkonulamayacağı belirtilmektedir. Mücadeleler sonucunda, 2012 yılında yapılan bir düzenlemeyle, Kürtçe seçmeli ders olarak okul müfredatlarına girdi. Altını çizmek istiyorum bu noktanın, Kürtler, seçmeli dersi seçmeyerek, taleplerinin ana dili öğrenimi değil ana dilde eğitim olduğunu, bir bütün olarak, bir daha ifade etmişlerdir tutumlarıyla. Öncelikle belirtmek gerekir, dersin okutulmasının 5’inci sınıftan başlatılması kısıtlayıcı bir durumdur. Ayrıca, dersin verilebilmesi için getirilen “asgari 10 kişinin seçmesi” kuralı insan haklarına aykırı ve yine kısıtlayıcı bir durumdur. Bu şartlar sağlansa bile bu kez de dersi verecek öğretmen ve materyal sorunu ortaya çıkmaktadır. O dersi seçtirmemek için gereken her şey yapılmıştır. Yeri gelmişken, 900 civarında öğretmen çeşitli üniversitelerin Kürtçe yüksek lisans programlarını bitirdiler ve hâlâ istihdamı bekliyorlar. Böylece, atanamayan öğretmenler sorununa Kürtçe öğretmenleri de eklenmiş oldu. Son olarak açıklanan demokrasi paketinde, Kürtlerin ana dilde kamusal eğitim talebi yine görmezlikten gelinmiştir. Özel okulların lise kısmında kısmi olarak Kürtçe eğitimin yapılacağı ifade edilmişti. Bu fasit daireden çıkmak lazım yani tekrardan. Söz gelimi, 2002 yılındaki özel kurs, paralı ana dil eğitimine yeniden geri dönmeyelim. Bu konuda Hükûmet, acilen, ana dilde kamusal, parasız eğitim ve öğretimin önünü açacak yasal ve anayasal düzenlemeleri hayata geçirmek zorundadır. Değerli milletvekilleri, 4+4+4 sisteminin olumsuz sonuçlarından bir tanesi de kuşkusuz, altmış aylık çocukların okula başlamış olmasıdır. Deyim yerindeyse bu alan tam bir yazboz tahtasına çevrilmiştir. Neyse ki eğitim yılı başında Bakanlık, Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nde değişiklik yaparak uygulamadan vazgeçti. Hiç kuşkusuz, eğitim sisteminin merkezî sınav odaklı hâle getirilmesi de önemli bir sorun alanıdır. Aslında bu, bilinçli bir politikanın sonucudur. Amaç, eğitimi yerel, özgün ve özerk bağlarından koparmaktır; farklılıkları ve eşitlikleri görünmez kılarak ülkenin genelinde eğitimi piyasaya açmak, standartlaştırmak ve eğitim alanlarını kontrol altına almaktır. Her eğitim ortamı o ortamda var olan koşullara göre özgündür. Öğretmen, öğrenci, veli profilleri bölgenin siyasi, ekonomik ve sosyal durumlarına göre şekil alabilir. Eğitim müfredatı oluşturulurken bu özgün koşulları mutlak suretle göz önünde bulundurmak zorundadır. Örnek vermek gerekirse, Çankaya’daki bir eğitim ortamının koşulları ile Ağrı’nın bir dağ köyündeki eğitim ortamının sahip olduğu koşullar aynı mıdır? Bu nedenle, yapılan her merkezî sınavın sonuçları açıklandığında sondan birinciler bellidir, baştan beri bellidir; Hakkâri’dir, Şırnak’tır, Ağrı’dır, Bitlis’tir, Muş’tur. Asimilasyon politikalarının yuvası hâline gelen YİBO’ların sorunları hâlâ devam etmektedir. Bu okulların büyük çoğunluğu, yüzde 70’i yani, Kürt coğrafyasındadır. Kapatılacakları söylenmişti, herhangi bir şey şu ana kadar yok. Yine, başta Kürt coğrafyasındaki köylerde olmak üzere Türkiye’de birçok yerde eğitim taşımalı sistemle yapılıyor mu? Yapılıyor. Medyada görmüşsünüzdür, kamyon ve traktörlerle, römorklarla okullara gitmeye çalışan çocuklar var. Yaşananlar tam bir rezalettir. Kolunda bir tezekle okula giden çocuklar var. Onlarca çocuk yaşanan kazalarda yaşamlarını yitirdi. Yine, Hükûmetin uygulamaya koyduğu, tüm illerde tüm işlerde olduğu gibi Okul Sütü Projesi’nde de halkın gözünü boyamış bir durum söz konusudur. Çocukların haftada üç gün ve bir yılda sadece dört ay süt içmeleri yeterli görülmüştür. Çocuklarımızı siyasi malzeme yapan AKP iktidarı Okul Sütü Projesi’ni de ne yazık ki planlayamamıştır. Keza, aynı şekilde FATİH Projesi de tıpkı Okul Sütü gibi bir proje olmakta, devam ediyor ve çökmüştür. Bu projede yaşanan ihale yolsuzluklarını bugün burada anlatmamız çok mümkün görünmüyor zaman nedeniyle. Değerli milletvekilleri, önemli bir konu da kuşkusuz üniversite ve öğrencilerin içerisinde bulunduğu olumsuz durumdur. Üniversite öğrencilerinin en büyük sorunları yoksulluktur. Yapılan araştırmalar her 4 öğrenciden 1’inin maddi olanaksızlıklar nedeniyle okulunu bırakmak zorunda kaldığını ortaya koymaktadır. Yine, yurt ve barınma meselesi çözülmüyor. Devlet yurtlarının toplam kapasitesi 310 bindir. Açık öğretim hariç lisans ve ön lisans öğrencilerinin toplam sayısının yaklaşık 1 milyon 900 bin olduğunu düşünürsek, Kredi ve Yurtlar Kurumu mevcut ihtiyacının sadece yüzde 16’sını karşılıyor. Bu çok düşük bir rakam. 1,5 milyondan fazla öğrenci kendi kaderlerine terk edilmiş sayılır. Bugün bir üniversite öğrencisinin barınma, beslenme ve ulaşım masrafları için toplam 700 Türk lirası gerekiyor. Eskiden üniversiteyi kazanmak büyük bir başarı sayılırdı, şimdilerde tamamlamak artık bir maharet olmuştur. Bu sorunların yanı sıra, 12 Eylülün ürünü olan YÖK hâlâ devam ediyor. Mevcut pratikler haksız ceza alan öğrenciye bir üst makama başvurup bu cezayı düzeltme şansını da vermiyor. Tek seçenek idare mahkemeleridir, o da, öğrencilerin oraya dava açmak için öngörülen parayı ödemesi bile mümkün değildir. Önemli bir konu da tutuklu öğrenciler meselesidir değerli milletvekilleri. Tutuklama gerekçeleri ise evde bulunan ders notları, kitaplar, basın açıklamalarına katılmak, YÖK’ü protesto etmek gibi faaliyetler. Hatta, yanı sıra, saç kestirmemek, şemsiye taşımak, poşu takmak, halay çekmek gibi… [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] Sayın Başkan, bir dakika alabilir miyim?
Hayır, kimseye vermedim.
Evet, şimdi, bir problem alanı daha doğmuş değerli milletvekilleri. Öğrencilerin Ermeniler üzerine yapmış oldukları tezler veya yapmış oldukları çalışmalar isteniyor. Bu tezler henüz yazılmamış, öğrenciler çalışıyor. Bunun adı ne olsa gerek?
Evet, Sayın Aksoy, teşekkür ediyorum.
Besbelli ki bu, öğrencileri yeniden fişlemektir. Bunu da kabul etmek mümkün değildir. Bu duygularla hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Niye Ermeniler, niye Ermeniler sadece?
Çünkü Ermenistan soykırım iddiasında bulunuyor da onun için.
AK PARTİ Grubu adına ilk konuşmacı Volkan Bozkır, İstanbul Milletvekili.
Tabiatıyla, beş dakikalık bir konuşma süresi zarfında dış politikada bir ufuk turu yapmak mümkün değil. O nedenle, önemli gördüğüm bazı hususları dile getireceğim. Son otuz yılda meydana gelen ve Sovyetler Birliği’nin çökmesi, 11 Eylül terör saldırısı, benzeri görülmemiş ekonomik kriz ve Arap Baharı gibi her biri deprem niteliğindeki gelişmelerle dünya politika sahnesinde paradigma değişmiştir. Amerika Birleşik Devletleri de Saddam Hüseyin, Kaddafi, Usame Bin Ladin gibi, Amerikan halkının tanıdığı yegâne isimlerin ortadan kalkmasıyla artık dışarıya asker gönderebilmek için kamuoyunu ikna etme imkânını kaybetmiştir. Avrupa Birliği ise ekonomik sıkıntılar nedeniyle zaten mefluç durumdadır. Uluslararası platformda böyle bir tablo ortaya çıkarken AK PARTİ hükûmetlerinin siyasi istikrar, ekonomi ve demokrasi alanında kaydettiği başarılarla Türkiye’nin dünya politika sahnesinde oynadığı rol de değişmiştir. Yıllarca az sayıda konuya teksif olmuş, başka yerlerde alınan kararları uygulamak zorundaki güçsüz devletlere mahsus politika zorunlu olarak değişmiştir. Türkiye, uluslararası bir aktör hâline gelmiş ve bölgesel ve uluslararası sorunların çözümüne yönelik karar mekanizmalarının da içinde yer almaya başlamıştır. Dışişleri Bakanlığı Türkiye’nin bu yeni konumunda geniş bir uluslararası platformda rol oynamaya başlamıştır. Türkiye sadece bölgesinde ve geleneksel alanlarda değil, artık, Afrika’da, Latin Amerika’da, Uzak Doğu’da, Orta Asya’da ve daha birçok platformda etkin bir şekilde mevcuttur. 13 komşusu bulunan Türkiye, komşularıyla cumhuriyet tarihinin en iyi ilişkilerini yaşamaktadır. Yunanistan, Bulgaristan, Romanya, Moldova, Rusya, Ukrayna, Gürcistan, Azerbaycan, İran ve KKTC’yle ilişkilerimiz gerçekten üst düzeydedir. Nispi sorun yaşadığımız Irak’la da ilişkilerimiz olması gereken noktaya doğru ilerlemektedir. Hâlihazırda sorun yaşanan Suriye’de halkını katleden liderle ilişki kesilip halkın yanında yer alma doğru kararıyla geleceğe bir anlamda yatırım yapılmıştır. Suriye’de demokratik, hukuka ve insan haklarına saygılı bir yönetim başa geldiğinde Türkiye ve Suriye devletleri ve milletleri arasında da uzun yıllar sürecek sağlam bir dostluk mümkün hâle gelecektir. İki süper güç Amerika Birleşik Devletleri ve Rusya Federasyonu’yla ilişkilerimiz örnek düzeydedir. Avrupa Birliği müzakere sürecinde yeni bir faslın açılmasıyla durgunluk giderilmiştir. Yarın imzalanacak olan ve üç buçuk yıl sonra vizenin tamamen kaldırılmasına imkân sağlayacak anlaşmayla da elli yıllık bu ilişki en önemli adımlarından birisine şahit olacaktır. AK PARTİ hükûmetleri yönetiminde Türkiye böylesine önemli bir tablo sergilerken ana muhalefete baktığımızda üzüntü duyacağımız davranışlar gözlemlenmektedir. Pazartesi günü gensoru vesileyle Sayın Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanına, kendisine dış politika kılavuzları tarafından yaptırılan yanlışlıkları dile getirmiştim. Bunlara ilaveten bir de yurt dışına giden Cumhuriyet Halk Partisi heyetleriyle sorun var. Suriye’ye bir CHP heyeti gidiyor, 150 bin cana kıymış Esad’la sarmaş dolaş oluyor. Sonra bir başka CHP heyeti Mısır’a gidiyor, darbecilerle halvet oluyor. Yarın, Suriye’de ve Mısır’da demokrasiye, insan haklarına ve hukuka saygılı bir yönetim avdet ettiğinde Suriye ve Mısır halklarının yüzüne nasıl bakılacak bunu anlamak mümkün değil. Şurası kesindir ki, Cumhuriyet Halk Partisi ziyaretlerinin bu katil ziyareti ve darbe turizmi gezileri hiçbir zaman unutulmayacaktır. CHP Genel Başkan Yardımcısı basın toplantısı yapıyor, diyor ki: “Bizim birçok ülkede büyükelçimiz kalmadı.” Ancak, bundan da dış politikayı kınama vesilesi çıkartıyor. Ancak, Genel Başkan Yardımcılığı görevini önce devredip sonra tekrar geri aldı. Sayın Korutürk’ün Tahran Büyükelçisiyken “istenmeyen adam” ilan edildiğini de unutuyor. CHP’nin hayranlıkla izlediği ve desteklediği 28 Şubat döneminin Türkiye-İran ilişkilerinde açtığı yaralar hâlâ hatırlanıyor. Bütün bu tabloya rağmen Türkiye Cumhuriyeti’nin gerçekten yurt dışında parasına, Türk Hava Yollarına, pasaportuna gurur duyulan bir ülke hâline gelmiş olmaktan dolayı gurur duyulması gereken bir tablo var. Bundan ben ve bütün Türkiye gurur duyuyor. Cumhuriyet Halk Partisinin de bundan gurur duymasını bekliyoruz ve tavsiye ediyoruz. Dışişleri Bakanlığımızın bütçesinin hayırlı olmasını temenni ediyorum ve yüce Meclise saygılarımı sunuyorum.
Buyurun Sayın Altay.
Sayın hatip, konuşmasında, partimizin çeşitli yetkililerinin yurt dışına yaptığı ziyaretleri “katil ziyaretleri” diye niteleyerek grubumuza, partimize açıkça saygısızlıkta bulunmuştur. Söz talep ediyorum.
Açıkça…
Açıkça saygısızlıkta ve hakarette bulunmuştur. Söz talep ediyorum.
İsim de vererek.
Hakaret değil de… Buyurun Sayın Altay. Yani, kimsenin kimseyi eleştirme hakkı yok aslında Mecliste. Buyurun.
Sayın Başkan, sizin, hatibin konuşmalarını teyit etmenizi de hiç anlamadım.
Buyurun… Buyurun…
Yani, bizim yaptığımız ziyaretlerin…
Efendim, sataşma olup olmadığı anlamında söylüyorum. Buyurun Sayın Altay.
Sayın milletvekilleri, biraz önce konuşan sayın hatibin yaptığı dış politika değerlendirmesini dinlerken masal dinlediğimi düşündüm yani hatibin söyledikleriyle Türkiye’nin ve bölge ülkeleriyle olan ilişkilerimiz bakımından durumu değerlendirdiğimde, hatibin Adile Naşit’in –rahmetli- çocuklara anlattığı masallar gibi masalları bu Parlamentoya anlatmasını yadırgadığımı söylemek isterim.
Size öyle gelmiş!
Hatibin söylediklerinin hangisini düzelteceğimi bilmiyorum ancak şunu söyleyebilirim ki Türkiye, Orta Doğu ve dünyanın merkezi AKP değil, Recep Tayyip Erdoğan değil; bir. 13 komşu ülkemizden hangisiyle aramızda ciddi, samimi, karşılıklı güvene dayanan bir ilişki var, bunu biz görmüyoruz; tam tersine komşu ülkelerimizin hemen hemen tamamıyla güven sorunu yaşıyoruz. Bu, çok çeşitli uluslararası raporlarda da gündeme taşınıyor, en son mesela Amerika’dan bir rapor ben size söyleyeyim: “Türkiye’nin dış politikası, Erdoğan-Davutoğlu ikilisinin mezhepçi ve romantik siyasetiyle giderek desteklenemez ve bölgedeki mevcut sorunları daha da derinleştirir bir hâl aldı.” Ve gene, özellikle Suriye konusunda izlediğiniz mezhepçi politika yüzünden bütün dünyada Türkiye’ye şöyle bakılıyor: “Türkiye, dış politikada tümüyle mezhepçi, kontrolsüz, dengesiz, ufuksuz, vizyonsuz bir süreç sergiliyor.” kanaati tüm dünyada oluştu. Oluşan bir kanaat daha var bütün dünyada; doğudan batıya, kuzeyden güneye: “Türkiye’nin başında kontrolsüz, beceriksiz bir diktatör oturuyor.”…
Ayıp… Ayıp…
Ayıp… Ayıp…
İlaveten, bizim bu sırada Suriye’ye ziyaretlerimiz Mısır ve Türkiye haklarının arasındaki dostluğu…
Sayın Başbakanla böyle konuşulur mu ya!
…güveni, tarihsel kadim dostluğu pekiştirmeye yöneliktir. Biz katillerle görüşmüyoruz, katilleri Türkiye’deki kamplarda besleyip onları başka ülkelere terörist saldırılar yapmaya gönderen sizin Hükûmetinizdir.
Diktatör Suriye’de ya!
Teröristleri ben mi besliyorum Türkiye’de.
Bir defa dersin bir defa! Diktatör deme hakkın olmaz, bir defa dersin ikinciyi dedirtmezler adama.
Herkes söylüyor bunu.
Siz söylüyorsunuz, herkes söylemiyor.
Sayın Başkan… Sayın Başkan…
Buyurun… Önce, bir Sayın Korutürk…
Sayın Başkan, benden önceki hatip hakkımda yanlış bilgi verdi.
Sayın Korutürk, ne diye yanlış bilgi verdi, ne söyledi?
Sadece benim hakkımda değil Türkiye’nin dış politikası hakkında da yanlış bilgi verdi.
Ne söyledi Sayın Korutürk?
“Osman Korutürk İran’da istenmeyen kişi ilan edilmiştir.” diyor, böyle bir şey yok onu izah etmek istiyorum efendim.
Sırası gelince konuşsun efendim yani böyle…
Buyurun Sayın Korutürk… Sataşma nedeniyle iki dakika…
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Sayın Başkan, benden önce konuşan hatibin, Adalet ve Kalkınma Partisi adına dış politikadan bahseden hatibin milletvekili olduğunun hemen üzerinden geçen iki buçuk sene içerisinde mesleki bilgilerini unuttuğunu üzüntüyle görüyorum. Dış politikada istenmeyen kişi ilan edilmesi çok vahim bir hadisedir. İstenmeyen kişi ilan edilmeden önce başka yollara başvurulmaya çalışılır. Kudüs hadiseleri diye bilinen hadiselerde “Humeyni’nin yolunu Türk halkı da takip etmelidir.” diyen İran Büyükelçisini, biz, Türkiye olarak sınır dışı etmedik. Ben o sırada Tahran’da Büyükelçiydim. Hükûmetimden aldığım talimat üzerine -ki o dönemdeki Hükûmet ani ve duygusal kararlarla çalışmazdı- İran Dışişlerine dedik ki: “Büyükelçinizi geri çekin, başka bir büyükelçi için agreman isteyin. Biz kendisine müsaade edelim, o gelsin ve bu işi kapatalım.” Bu biraz sürdü fakat sonunda bu yapıldı. İran Büyükelçisi Bagheri kendi hükûmeti tarafından geri çekildi. Onlar da buna mukabele olarak “Siz de lütfen hükûmet olarak kendi büyükelçinizi geri çekin, başka birisini tayin edin.” dediler. 2 büyükelçi de istenmeyen şahıs ilan edilmeden oradaki görevlerinden ayrıldılar. Bunu bilmemek veya çarpıtmak, yanlış söylemek çok şaşılacak bir hadise. Çünkü bir büyükelçinin “persona non grata” (istenmeyen adam) ilan edilmesine giden yolda bunu engellemek için birçok şey vardır, bunların hepsini yapmak lazım ve biz o tarihte bunları yapmıştık. Bu dönemde medya üzerinden diplomasi yapılmaya çalışıldığı için başımıza bu geldi. En son Hüseyin Avni Botsalı’dan önce sınır dışı edilen gene Mısır’dan edilmişti ve altmış bir sene önce edilmişti. Onun için, bunları yanlış söylemeyelim, doğrusu neyse onu bilelim. Çok teşekkür ediyorum, saygılar sunuyorum.
Buyurun Sayın Satır.
Teşekkür ederim. Sayın Grup Başkan Vekili konuşmasında Sayın Başbakanımıza “diktatör” dedi, diktatörle yönetilen bir ülkeden bahsetti, cevap vermek istiyorum.
Sayın Satır, sataşma mı bu?
Tabii efendim.
Bütün yetkilerin tek elde toplanmasıdır diktatörün sözlük karşılığı, öyle değil midir?
Buyurun Sayın Satır.
Sözlüğe bak, sözlüğe.
Teşekkür ediyorum Sayın Başkan. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinize güzel bir çalışma günü diliyorum. Şu ana kadar konuşmalarımız gayet güzel gidiyordu, değerli konuşmacıların fikirlerinden de istifade ediyorduk. Cumhuriyet Halk Partisi Grup Başkan Vekili arkadaşımız yaptığı konuşmada Grup Başkanımız Sayın Başbakanımızdan “diktatör” diye bahsetti.
Evet.
Maalesef, terminolojilerinde bu kelimeyi sık sık kullanıyorlar. Şunu belirtmek isterim ki: Türkiye Cumhuriyeti’nde ciddi oy oranıyla iktidar olmuş bir iktidarın ve bir Hükûmetin Başkanıdır Sayın Başbakanımız. Bugüne kadar -bildiğiniz gibi- 3 yerel seçim, 2 Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimi ve 2 referandum geçirdik. Hepsinde artan oy oranıyla ve artan halk desteğiyle iktidara geldik. Nasıl olur da böyle bir başarının kahramanını diktatör olarak kabul edebilirsiniz? Bugünkü oy oranlarında da gösteriyor ki oy oranımız ciddi anlamda artıyor ve bu “diktatör” dediğiniz kişinin başkanlığındaki Adalet ve Kalkınma Partisi felsefesi tekrar iktidara gelmenin ve yerel yönetimlerde büyük bir başarıyla yoluna devam etmenin ışığını bugünden görüyoruz. Bu anlamda kullandığınız kelimeyi size iade ediyorum. Daha saygılı konuşmanızı tavsiye ediyorum. Türkiye’de seçilmiş kişilere, özellikle başbakanlara saygı duymamız gerektiğini tekrar söylemek istiyorum.
Diğerlerine duymayalım, sadece Başbakana duyalım!
Türkiye dünyada bildiğiniz gibi, bizlerin, hepimizin bildiği gibi yükselen değerdir. Türkiye yükselen bir yıldızdır. Bunun en önemli sebebi iktidarımızdaki her milletvekilinin, Bakanlar Kurulumuzdaki her bakanımızın, özellikle ve önemle Başbakanımızın eseridir. Hepinizi saygı ve sevgiyle selamlıyorum. Teşekkür ederim.
Seçilerek gelen çok diktatör gördük.
Teşekkür ediyorum. [[Devam]] 2) Dışişleri Bakanlığı 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 1) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi 2) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 1) Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi 2) Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı Ç) MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI [[Devam]] 2) Millî Eğitim Bakanlığı 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 1) Yükseköğretim Kurulu 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi 2) Yükseköğretim Kurulu 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 1) Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezî Başkanlığı 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi 2) Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezî Başkanlığı 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı AK PARTİ Grubu adına ikinci konuşmacı Halil Özcan, Şanlıurfa Milletvekili.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Dışişleri Bakanlığının 2014 Mali Yılı Bütçe Tasarısı’nın yüce Meclisin onayına sunulması vesilesiyle AK PARTİ Grubu adına söz almış bulunmaktayım. Yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum. 2013 yılı tüm dünyada önemli siyasi ve ekonomik gelişmeleri beraberinde getirmiştir. Bu hızlı değişim dalgası içinde tüm dünyanın dikkati esasında Türkiye’nin mücavir bölgelerinde yaşanan yoğun değişim ve dönüşüme odaklanmıştır. Balkanlarda kalıcı istikrarın önündeki engellerin henüz kalkmadığı, Güney Kafkasya’da donmuş itilafların bir türlü çözülemediği bir dönemdeyiz. Orta Doğu’da ise bölgenin önümüzdeki on yıllar içindeki kaderini belirleyebilecek hayati bazı gelişmeler vuku bulmaktadır. Bir tarafta Suriye’de 21’inci yüzyılın en büyük insanlık trajedisi tüm bölgeye yayılma eğilimine girerken diğer tarafta Arap halklarının üç yıl önce hak, onur, özgürlük ve ekmek için başlattıkları devrimlerin kaderini etkileyebilecek nitelikte Mısır’da bir askerî darbe gerçekleştirilmiştir. Yine, yıl içinde İran’ın nükleer programıyla ilgili olarak yürütülen müzakerelerde uzun süre sonra ilk defa somut ilerleme sağlanmış, İsrail ve Filistin arasında ABD’nin ara buluculuğunda görüşmeler yeniden canlandırılmış, önümüzdeki yıl genel seçime gidilecek olan Irak’ta mezhepsel ve etnik ayrımlar ülke bütünlüğünü tehdit edebilecek boyuta ulaşmıştır. Değerli milletvekilleri, Orta Doğu’da mezhepsel ve etnik kimliklerin millî kimlikleri aşındırarak öne çıktığı, bu ayrımlar temelinde çatışmaların körüklendiği, ezcümle istikrarsızlık emarelerinin arttığı bir resimle karşı karşıyayız. Bu gelişmeleri göz ardı ederek, özellikle Suriye ve Mısır’da yaşananları öne çıkarıp bazı genellemelere başvurarak Türkiye’nin dış politikasını acımasızca eleştirmek, hakkaniyete sığmadığı gibi, gerçeklerle de bağdaşmamaktadır. Gelişen demokrasisi, büyüyen ekonomisi ve küresel düzeyde etkin ilkeli dış politikasıyla Türkiye, bölgesindeki bu yoğun değişim dalgasında halkların gıptayla baktığı bir örnek niteliğindedir. İşte, bu ilkeli dış politikanın bir gereği olarak Suriye’de sivil halka karşı uygulanan 21’inci yüzyılın en büyük vahşetine karşı çıktık. Aynı anlayışla Mısır’da meşru bir şekilde işbaşına gelmiş bir yönetimin askerî bir darbeyle görevden alınmasına tepki verdik. Irak’ta mezhepsel ve etnik gerginliklerin tırmanması karşısında tabii ki sessiz kalamazdık. Söz konusu dış politika duruşunun, bu ülkelerle ilişkilerimizde bazı konjonktürel sıkıntılara yol açma pahasına takınılmış olması önemlidir. Unutulmamalıdır ki değeri günler, aylar ile değil asırlarla ölçülen diplomasi hamlelerinde hep kazanan, ilkeli bir tutumla tarihin doğru tarafında yer alanlar olmuştur. Suriye de 10 binden fazlası çocuk olmak üzere 110 bini aşkın insanın hayatına mal olan, ülke nüfusunun yarısını evlerini terk etmek zorunda bırakan, nüfusun üçte 1’ini acil yardıma muhtaç duruma düşüren bu şiddet sarmalının bir an önce sonlanması için Türkiye yoğun bir çaba göstermektedir. Çünkü biz, komşusu açken uyumayı haram sayan bir anlayışa mensubuz. Bu yüzden, kışı nasıl geçireceğini bilmeyen 10 milyona yakın Suriyeli kardeşimizin acısını dindirmek bizim için en önemli önceliktir. Bu yöndeki uluslararası çabaların hepsinde Türkiye vardır. Esad rejiminin kimyasal silah kullanmasının ardından, hemen bir adım atılması için Birleşmiş Milletlere ilk başvuran ülke Türkiye olmuştur. Değerli milletvekilleri, “dünyanın annesi” olarak tanımlanan Mısır’ın beş bin yıllık uzun tarihinde, 2011’deki Tahrir devrimi sonrasında ilk defa halkın özgür iradesi iktidara gelmiştir. Ne acıdır ki bu yönetim sadece bir yıl sonra askerî bir darbeyle görevden alınmıştır. Türkiye’nin demokrasiye yapılan bu açık saldırıya en güçlü tepkiyi veren ülke olması bir rastlantı değildir. Kendi demokratik tecrübemizden aldığımız acı dersler hepimizin hafızalarında tazedir. Burada bizi Mısır’ın iç işlerine müdahaleyle, bazı siyasi grupları kayırmakla itham edenler olmuştur. Bu iki ithamı da katiyetle reddediyoruz. Türkiye, dost ve kardeş Mısır için temel hak ve hürriyetlerin korunması, demokratik kurumların ihdası için hukuk temelli bir düzenin tesisinden başka bir şey istememektedir. 350 milyonluk Arap dünyası tarihsel bir süreçten geçerken Mısır’daki gelişmeler uzun vadede tüm bölgedeki istikrar açısından belirleyici olacaktır. İşte, bu nedenle, Türkiye, Mısır’da iki kardeş halkın yararını gözeten bir politika izlemektedir. Kardeşlik bağımız bu zorlu dönemi aşacak kadar sağlamdır. Değerli milletvekilleri, Türkiye’nin dış politikası, tabiatıyla sadece Orta Doğu’dan ibaret değildir. Gerçekten de son yıllarda büyük bir atılım gerçekleştirilmiş ve Asya Pasifik’ten Latin Amerika’ya kadar dünyanın en ücra köşesinde dahi Türk Bayrağı dalgalanır olmuştur. Bu düşüncelerle sözlerime son verirken, Dışişleri Bakanlığımızın 2014 bütçesinin ülkemize ve yüce milletimize hayırlar getirmesini temenni ediyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum.
AK PARTİ adına üçüncü konuşmacı Abdullah Çalışkan, Kırşehir Milletvekili.
Yüzyıllık bölgesel düzenlerin çatırdadığı, ekonomik ve siyasal güç dengelerinin yer değiştirdiği ve hegemon güçlerin derin meşruiyet krizlerine girdiği bir süreçten geçmekteyiz. Bu küresel kriz atmosferine rağmen Türk dış politikası AK PARTİ iktidarında tarihî bir ivme kazanmıştır ve bu ivme Türkiye’ye içinde bulunduğumuz tarihî kırılma anıyla şekillenen bölgesel ve küresel sistemde yön verici ve belirleyici bir aktör olma imkânı tanımıştır. 20’nci yüzyılın başından beri farklı formlarda ve aralıklarla devam eden jeopolitik depremler idamesi yerli aktörlerin nesne konumunda tutulmasına bağlı olan bir küresel ve bölgesel alt sistemler bütününü ortaya çıkardı. Birinci Dünya Savaşı ve Sykes-Picot, İkinci Dünya Savaşı ve Soğuk Savaş, ardından Yom Kippur Savaşı ve Camp David bölge ve dünyaya ilişkin tüm güç ve egemenlik algılamalarını, paradigmaları ve edilgen zihniyeti tesis etti. Soğuk Savaş’ın sona ermesi, 11 Eylül saldırıları akabindeki Afganistan ve Irak fiyaskoları, 2007-2008 küresel finans krizi ve son olarak Arap isyanları Sykes-Picot’u, Soğuk Savaş paradigmalarını ve Camp David düzenini yerle bir etti. Tarihin kırılma anlarından birini yaşadığımız bu kritik dönemde Türk dış politikası dönüşmüş, dönüştükçe aktifleşmiş, aktifleştikçe de merkezî bir ülke konumuna gelmiştir. Dönüşen sadece Dışişleri Bakanlığımızın teknik altyapısı değil, aynı zamanda Türkiye’nin bölgesel ve küresel meselelere yaklaşım tarzı ve etki gücü de olmuştur. Dönüşen Türkiye aynı zamanda dönüştürücü bir etkiye de kavuşmuştur. Uluslararası kurumlarda artan görünürlüğüyle, Avrupa Birliği yolunda katettiği aşamalarla, Orta Doğu’da yeri doldurulamaz varlığıyla, Balkanlar, Kafkaslar ve Afrika’da artan etkinliğiyle ve en önemlisi, halklar nezdindeki referans güç pozisyonuyla Türk dış politikası tarihin sadece en aktif değil, aynı zamanda en başarılı dönemini de yaşamaktadır. Türkiye, devam eden küresel ve bölgesel depremlere rağmen, demokratik ve çoğulcu bir meşruiyet ve istikrar adasıdır. İlkesizliğin kol gezdiği coğrafyalarda ilkesel siyasetin, baskı ve zulmün kıskacında yaşayan coğrafyalarda adaletin ve açlık ve yoksulluğun hükmettiği coğrafyalarda da insanlığın sesi olmuştur. Türkiye, Mısır’da demokratik değerlerin, Suriye’de adaletin, Somali’de insanlığın sesidir. Türk dış politikasını olaylarla değil, süreçlerle ve bağlamıyla birlikte değerlendirdiğimizde görürüz ki Türk dış politikası günü kurtarmaya değil, ilkeleri tesis ve takviye etmeye yönelik çok boyutlu bir gündem takip etmektedir. Bu, içinden geçtiğimiz küresel kriz dönemi, Türkiye ile bazı eski düzen mensubu aktörler arasında sorunlara sebep olsa da nihayetinde, tarih ve siyaset birçok örnekte görüldüğü gibi Türk dış politikasıyla paralel bir mecrada akmaktadır. Türk dış politikasına son kullanma tarihi dolmuş paradigmalar perspektifinden bakanların, Türk dış politikasına olay bazlı analiz sığlığında yaklaşanların, dış politika gelişmelerini küresel ve bölgesel bağlamından koparılmış bir şekilde değerlendirenlerin, dış politikamızı iç siyasi hesaplara malzeme yapma sorumsuzluğunu gösterenlerin ve en acısı, dış politikamızı akmaz kokmaz ve edilgen bir çerçeveye hapsetmek isteyenlerin bunu anlaması mümkün değildir ve anlamalarını da beklemiyoruz. Bu sorunlu ruh hâlini şair bundan beş asır önce ne güzel anlatmış: “Cihân-ârâ cihân içindedür arayıbilmezler, O mâhîler ki deryâ içredür deryâyı bilmezler.” Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; paradigmaların altüst olduğu ve eski ezberlerin birer birer bozulduğu bu kritik dönemde zamanın ruhuna adapte olan ve dünyanın dört bir yanındaki faaliyetlerini artırarak devam ettiren Türkiye gibi aktörler içinde bulunduğumuz tarihî kırılma anı ile şekillenen yeni bölgesel ve küresel sistemin başat aktörleri olacaktır. Bu dönüşüm ve gelişimde büyük emeği olan, başta Sayın Bakanımız Ahmet Davutoğlu olmak üzere, tüm büyükelçilerimize ve Bakanlık personelimize teşekkür ediyorum. Dışişleri Bakanlığının 2014 yılı bütçesinin hayırlı olmasını diler, yüce heyetinizi saygıyla selamlarım.
AK PARTİ Grubu adına dördüncü konuşmacı Muhyettin Aksak.
Sayın milletvekilleri, yeniden yapılandırılan Çevre ve Şehircilik Bakanlığının temiz ve yaşanılabilir bir çevre, kaliteli ve sağlam yerleşim alanları üretmek, yapı malzemelerini denetlemek, hayat standartlarını yükseltmek, marka şehirler oluşturmak, çevresel faaliyetleri denetlemek, ulusal coğrafi bilgi sistemini kurmak, iskân projelerini gerçekleştirmek, mahallî idarelere mali ve teknik destek sağlamak, tabiat varlıklarını korumak, enerji verimliliğini artırmak gibi birçok alanı kapsayan bir görev yelpazesi mevcuttur. Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2013-2017 dönemini kapsayan beş yıllık stratejik planı yürürlüğe girmiştir. Bu plan çerçevesinde “yaşanabilir bir çevre ve marka şehirler” vizyonu doğrultusunda hedefleri belirlenmiş ve çevre görüşmelerini yaptığımız 2014 yılı bütçesinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı için 1 milyar 329 milyon Türk lirası, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü için 720 milyon Türk lirası olmak üzere merkezî yönetim bütçesinden toplam 2 milyar 50 milyon Türk lirası ödenek öngörülmüştür. Türkiye de son yıllarda hızla gelişen bir ülke konumuna gelmiş, 1927’de yüzde 24 olan şehirleşme oranımız bugün yüzde 72 seviyesini geçmiş bulunmaktadır. Yaşadığımız bu hızlı şehirleşme beraberinde bazı sorunları da getirmiştir. Gecekondulaşma ve kaçak yapılaşma gibi sorunlar şehirlerimizin sağlıklı büyümesini engellemiştir. Şehirlerimiz, kalitesiz ve çarpık yapılaşma nedeniyle doğal afetler karşısında çok fazla can ve mal kaybı riskini taşımaktadır. Yine, bu yapılarda gerekli olan yalıtımlar yapılmadığı için millî servet kaybına yol açmıştır. 2012 yılında çıkarttığımız ve kamuoyunda kentsel dönüşüm olarak bilinen yasayla şehirlerimizde afet riskini taşıyan binaların dönüşümüne başlanılmıştır. Çevre ve Şehircilik Bakanlığımız bu konuda büyük aşama katetmiş, 2013 yılı için hedeflediği 200 bin konut dönüştürülmesi rakamını şimdiden geçmiş bulunmaktadır. Bakanlığımız, cumhuriyetin 100’üncü yılında 3,5 milyon konutu dönüştürerek vatandaşlarımızın güvenle yaşayabilecekleri, afetlere dayanıklı konut üretmeyi hedeflemiş bulunmaktadır. Çevre ve Şehircilik Bakanlığımızın, 2013 yılı içerisinde gerçekleştirdiği kentsel dönüşüm çalışmalarındaki başarı oranı 2023 hedefini şimdiden gerçekleştireceğini göstermektedir. Çevre ve Şehircilik Bakanlığımız halkımızın beklentilerine cevap vermek için çalışmalarını tüm hızıyla sürdürmektedir. Halkımızın daha huzurlu, kaliteli, sağlıklı bir yaşam sürmesi için kentsel dönüşüm projeleri kapsamında geride bıraktığımız bir yılda 750 milyon Türk lirası kaynak kullanarak bu konuda çok ciddi bir sınav vermiştir. Belediye Başkanlığı yapmış birisi olarak kentsel dönüşümün çok hızlı bir şekilde yapılması gerektiğine inanıyor ve söz konusu yasanın çıkarılmasında emeği geçenlere bu vesileyle çok çok teşekkür ediyorum. Değerli milletvekilleri, atık su arıtma hizmetleri hızla yükseltilmiştir. AK PARTİ iktidara geldiğinde nüfusun yüzde 35’i bu hizmetten yararlanırken bugün yıl itibarıyla bu oran yüzde 72 olmuştur. 2002’de 145 olan su arıtma tesisi bugün 444’e ulaşmış ve arıtma tesisleri 3 kat artırılmıştır. Yaşanabilir bir çevre ve marka şehirler vizyonunda hizmet üreten Çevre ve Şehircilik Bakanlığımızı bu çalışmalarından dolayı kutluyoruz. Peygamber Efendimiz “Yarın kıyamet kopacağını bilseniz bile bugün elinizdeki fidanı dikiniz.” buyurmaktalar. Bu ilkelerin, bu inancın insanları olarak, yaklaşan yılbaşı dolayısıyla acaba ne kadar çama kıyılacağı merak konusudur. Bu konuda bütün toplumun duyarlı olması gerekmektedir. Beddua etmek bizim geleneğimizde yoktur ama olayın ehemmiyetini ortaya koymak için, çam devirenler için “devrilsinler” ifadesini kullanıyor, “Mesele, üç beş ağaç meselesi değil.” diyenlerin dışındaki çevreye duyarlı olan kişileri… [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] Bu vesileyle 2014 yılı mali bütçesinin ülkemize, milletimize hayırlı olmasını diliyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum.
AK PARTİ Grubu adına beşinci konuşmacı İdris Güllüce, İstanbul Milletvekili.
Çevre ve şehircilik sorunu hem dünyanın hem ülkemizin en önemli sorunlarından birisi. Dünyayı çok acımasızca tüketen insanlık çevre bilincine çok çok geç ulaşmıştır ancak milletimizde çevre hassasiyeti asırlar önce var olagelmiştir. Dünyayı ve çevreyi tüketmeme, koruma anlayışı kültürümüzün derinlerinden gelmektedir. Bütün yaradılmışların hukukunu korumakla kendini sorumlu tutan insanımız bütün dünyaya çevrecilik örneği vermiştir. Değerli milletvekilleri, dünyanın en dinamik nüfusuna sahip olan milletimiz, 1950’li yıllardan sonra köylerden şehirlere göçmüş, çok hızlı şehirleşmeye sebep olmuştur. Göçlerin hızlı oluşu, nüfus artışı konut talebini doğurmuştur. Kamu bu talebi karşılayamadığı için çarpık şehirleşmenin önü alınamamıştır. Çarpık yapılaşmanın yaygın olması, ülkemizin deprem kuşağında olması ve yapı stokunun teknik hizmet görmemiş olması kentsel dönüşümü mecburi kılmıştır. Depremin getirdiği sıkıntılar teknik şartnameyi ve mevzuatı değiştirmeyi gerektirmiş, Bakanlık deprem ve modern şehircilik gerekçesiyle mevzuatta gereken değişiklikleri yapmıştır. Dönüşümle ilgili kanun düzenlenmiş, kanun anlaşmayı esas almıştır; dönüşecek yapı sahiplerine gerekli destek verilerek yapılacaktır. Kanun uygulamasında yerel yönetimler etkin bir şekilde yetkilendirilmiştir. Modern şehircilik gereği olarak, ekonomik ömrünü bitirmiş, afet riski taşıyan binalar yıkılıp yerine güvenli ve yaşanabilir yapılar oluşturmak amacıyla kentsel dönüşüm hamlesi başlatılmıştır. Kentsel dönüşüm ile insanların mutlu, huzurlu yaşadığı, yaşanabilir bir çevrenin olduğu ve marka şehirler hedeflenmektedir. Kentsel dönüşüm hamlesini iktidar, muhalefet el ele vererek yapmak mecburiyetindeyiz. Burada muhalefete de önemli görev düşmektedir. Değerli milletvekilleri, geçen dönem yüce Meclisimizin takdiriyle Deprem Komisyonu Başkanlığı yaptım. Belediye ve 1999 depremi tecrübesiyle biliyorum ki ülkemizin yapı stoku canımızı sıkacak ve bizi üzecek durumda. 2011 yılına kadar 19 ilimizde uygulanan Yapı Denetim Sistemi artık 81 ilimizde uygulanmaktadır. Yapı malzemelerinin denetiminin geçmişte yapılmamış olmasının da getirdiği başka bir sıkıntı yaşamaktayız. Artık yapı malzeme denetimi yapılmaktadır. Bakanlıkça Yapı Müteahhitliği Bilgi Sistemi kurularak Türkiye’de inşaat yapmak bir düzene sokulmuş, herkesin bir düzen içerisinde inşaat yapması sağlanmıştır. Değerli milletvekilleri, dünyada en fazla ihtilaf olan konu gayrimenkul konusudur. En zor paylaşılan, en fazla çeşitliliği olan gayrimenkul üzerinde çalışılarak dönüşüm yapılacak. İhtilaflara müsait olan ve paylaşılması zor olan bir konuya el atılmış durumda. Bu yüzden de dönüşüm oldukça zor bir iş. Sayın Çevre ve Şehircilik Bakanımızı ve Bakanlık personelini bu kadar zor bir işe el attıkları için ve… “Hüner zor olanı başarmaktır.” atasözünden yola çıkarak, zoru başlatmışlar ve zoru da epey bir şekilde çözmüşlerdir. Bundan dolayı Sayın Bakanımızı, Bakanlığı ve Bakanlık çalışanlarını tebrik ediyorum, kutluyorum. Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.
AK PARTİ Grubu adına altıncı konuşmacı Mevlüt Akgün, Karaman Milletvekili.
Değerli arkadaşlarım, gelecek yıllarda ülkemizin refah seviyesini belirleyecek konuların başında çevre ve şehircilik konuları gelmektedir. Ülkemizdeki hızlı şehirleşme bir taraftan plansız ve çarpık yapılaşmaya neden olurken diğer taraftan da doğal kaynakların ölçüsüz kullanılmasına ve çevre kirliliğine yol açmıştır. Hükûmetimizin en önemli icraatlarından biri olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı çevrenin korunması ve kentsel altyapının iyileştirilmesi, kentlerin yaşam standartlarının yükseltilmesi, sürdürülebilir kentsel gelişmenin sağlanması, yaşanabilir mekânların oluşturulması amacıyla 2011 yılında kurulmuştur. Değerli arkadaşlarım, çevre ve şehircilik alanında Bakanlığımızın geniş bir görev yelpazesi bulunmaktadır. Bu çerçevede halkımızın hayat kalitesini sağlıklı ve planlı bir biçimde yükseltmek, çevresel şartlar konusunda refahı en üst seviyelere taşımak hedeflenmektedir. Özellikle gecekondulaşma ve kaçak yapılaşma sorunlarının çözümüne yönelik olarak 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun 2012 yılında Resmî Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Kanun ile can ve mal emniyeti bakımından riskli yapılar ortadan kaldırılarak daha sağlam, daha konforlu, daha estetik yapılar elde edilecek, halkımızın ulaşım, altyapı, sosyal donatı sorunları çözülerek planlı alanlarda yaşaması temin edilmiş olacaktır. Bu kapsamda ülkemizin dört bir yanında kentsel dönüşüm çalışmaları başlatılmış, bu çalışmalar halkımızın ve kamuoyunun büyük beğenisini kazanmıştır. Değerli arkadaşlarım, yine Bakanlığımız tarafından yürütülen çok önemli çalışmalar arasında çevre kirliliğini önlemek, çevre standartlarını yükseltmek, iklim değişikliğiyle mücadele konuları da bulunmaktadır. Bu kapsamda Bakanlığımızca yapılan destekler sonucunda son yıllarda kanalizasyon şebekesi ve atık su arıtma tesisi sayısında önemli artışlar olmuştur. Ülkemizde, 2002 yılında belediye nüfusunun yüzde 35’ine atık su arıtma hizmeti verilirken, bu oran 2013 yılında yüzde 72’ye çıkmıştır. Ayrıca, katı atık su arıtma tesislerinin enerji giderlerinin yüzde 50’si Bakanlıkça karşılanmaktadır. Şehirlerimiz için çok önemli olan katı atık düzenli depolama tesis sayısı ülke genelinde 69’a ulaşmıştır. Bu tesisler ile 903 belediyede yaklaşık 45 milyon kişiye hizmet verilmektedir. Bakanlığımız, İller Bankası kanalıyla ülkemizde bulunan belediyelerin altyapı sorunlarını gidermek için büyük çaba sarf etmektedir. İller Bankasından belediyelerimize verilen kredi ve hibe yardımlarında geçmişle kıyaslanamayacak oranda büyük artışlar sağlanmıştır. Büyük ve güçlü Türkiye hedefini gerçekleştirmek için bölge ve parti ayrımı gözetmeksizin ülkemizin tamamına bu hizmetler götürülürken, milletvekili olduğum Karaman ilimize de 5 adet atık su arıtma tesisi, katı atık düzenleme, depolama tesisi gibi tesisler kazandırılmıştır. Ayrıca, Karaman’ımıza, kentsel dönüşüm çerçevesi ve TOKİ yatırımları ile 2003-2013 yılları arasında toplam 235 milyon TL’lik yatırımla 2.486 konut, 4 okul, 5 spor salonu, 1 hastane, 1 sevgi evi ve onlarca hizmet binası ve sosyal donatılar kazandırılmıştır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; siyasette murat, gök kubbede hoş bir seda bırakmak ve milletin hayır duasını almaktır. Bir bilge kişi der ki: “Er kişi odur ki bırakmalı bir eser/Eser bırakmayanın yerinde yeller eser.” Sözlerime son verirken, yarım milyon konut üretimi gibi diğer bir başarıya imza atmış ve konut sahibi olmayı hayal olmaktan çıkarmış olan Sayın Başbakanımız başta olmak üzere çalışkan ve üretken Bakanımıza ve tüm Hükûmetimize bütçe vesilesiyle teşekkür ediyor, 2014 yılı bütçesinin hayırlı olması dileğiyle yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum.
AK PARTİ Grubu adına yedinci konuşmacı İlyas Şeker, Kocaeli Milletvekili.
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün 2012 yılı gerçekleşen bütçesi 649 milyon 273 bin 087,41 TL olup 2014 yılı tahminî bütçesi ise, 720 milyon 642 bin TL’dir. Hayırlı projelerde kullanmalarını diliyorum. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, yüz altmış altı yıldan beri hizmet veren köklü bir kurum olup yurt genelinde yılda 20 milyona yani yaklaşık nüfusun yüzde 25’ine hizmet vermektedir. Türk Medeni Kanunu’nun öngördüğü mülkiyet ve buna ilişkin hakların tesisini ve muhafazasını yapan, mülkiyet hakkının dayanağı olan topoğrafik kadastral haritaları ülke koordinat sisteminde üreten Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, e-devletin en önemli fonksiyonlarından birini yerine getirmektedir. Kurum, AK PARTİ iktidarıyla 2003 yılından günümüze kadar her biri kısa, orta ve uzun vadede ülkemizin büyümesine katkı sağlayacak olan birçok projeyi gerçekleştirmektedir. Bu projelerden uygulamaya konulan Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi, kısa adıyla TAKBİS Projesi’yle güncel tapu ve kadastro bilgilerini diğer kurum ve kuruluşların kullanımına hızlı, kolay ve güvenilir bir şekilde elektronik ortamda sunmaktadır. Yine, TUSAGA-Aktif Projesi’yle hassas ve homojen doğrulukta topoğrafik kadastro haritalarının üretimi hızlı bir şekilde gerçekleşmektedir. TUSAGA-Aktif Projesi’nden toplam 4.700’ün üzerinde kamu kurumu ve özel sektör 7/24 saat esasına göre hizmet almaktadır. Bugün itibarıyla ülke genelinde yerel sorunları olan 325 birim dışında ülke kadastrosu bitirilmiş olup vatandaşlarımızın kullanımına sunulmuştur. Ayrıca, geçmiş yıllarda yapılan kadastral haritaların büyük bir çoğunluğu grafik ve fotoğraf yöntemiyle yapıldığı için uygulama kabiliyetlerini kaybettiğinden, kendi seçim bölgemde de olduğu gibi, bu bölgelerde de kadastro yenileme çalışmaları da devam etmektedir. Yine, devletin hüküm ve tasarrufu altında olup kadastro tapulama çalışmalarında tescil dışı bırakılmış olan yerlerin kadastro çalışmaları da yine kurum tarafından yapılmaktadır. Ayrıca, ülkemizde yapılan bu kadastro çalışmalarının dışında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin de kadastro yenileme çalışmaları kurum tarafından yapılmaktadır. Diğer taraftan, AK PARTİ iktidarı ile ilk defa kurum aracılığıyla orman kadastrosu ve seçim bölgemde de olduğu gibi 2/B kadastroları da yine kurum tarafından yapılmaktadır. Sonuç itibarıyla, cumhuriyetin kuruluşundan 2003 yılına kadar 39.240 birimin kadastrosu yapılmışken, 2003-2013 yılları arasında yani son on yılda 12.407 birimin kadastrosu yapıldı. 2003’e kadar yılda ortalama 350 birimin kadastrosu yapılırken, 2003 yılından sonra yıllık ortalama 1.750 birimin kadastrosu yapılmıştır. Grafikte de 1924’ten 2013 yılına kadar yıllık kadastronun yapılış seyrini görmekteyiz. 1951 yılına kadar neredeyse kadastro yapılmamış, 1950 yılında bir ivme alıp 1978’lerde biraz yükselip ve 2003 yılında maalesef 1951 yılının seviyesine tekrar inmiş 2003 yılında AK PARTİ iktidarıyla birlikte tekrar yükselerek 2013 yılı itibarıyla tamamlanmıştır. Kadastro Lisesinde okurken, hiç unutmuyorum, “tasarruf hukuku” diye bir dersimiz vardı ve bu dersimize de -Allah rahmet etsin- Tapu ve Kadastro Genel Müdürü Galip Esmer geliyordu. O zaman sormuştuk “Hocam, bu kadastro ne zaman bitecek?” diye. Aynen şu ifadeyi kullanmıştı: “Çocuklar yirmi yıl içerisinde bitecek.” demişti. Aradan yirmi yıl geçti, 2000’li yıllarda yöneticilerin, idarecilerin beyanatlarına bakıyoruz yine “Yirmi yılda bitecek.” diyorlardı ancak 2003 yılında AK PARTİ’nin gelmesiyle bunun kaderi değişmiş oldu. Uygulamaya konulan çağdaş projelerle artık mülk sahipleri yerlerini satmak için taşınmazın bulunduğu il ve ilçeye gitmeden bulundukları yerlerdeki tapu müdürlüklerinde satış işlemlerini yapabilmektedirler. Her alanda olduğu gibi tapu ve kadastro alanında da AK PARTİ ırakları yakın ederek erişilmesi zor ve imkânsız olan hizmetleri vatandaşımızın ayağına getirdi. Hükûmetimizin verdiği hedefler doğrultusunda projeleri hayata geçiren, katkı koyan tüm Kadastro çalışanlarına teşekkür ediyorum. 2014 yılı bütçesinin ülkemize, milletimize hayırlı olmasını diliyorum. Bütçenin hazırlanmasında başta Sayın Başbakanımız olmak üzere tüm bakanlarımıza ve emeği geçenlere teşekkür ediyor, yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.
Bugün çocuklarımız adına Sayın Bakanımızdan bir istekte bulunmak istiyorum. Değerli Hocam, zatıalinizden çocuğuma öyle bir okul istiyorum ki giriş panosunda Akif’in şu beyti yazılı bulunsun: “O iman farzı katidir diyor tahsili irfanın/ Ne cahil kavmiyiz biz Müslümanlar şimdi dünyanın.” Bahçesinde ise arıların konacağı rengârenk çiçekleri, dallarında kuşların ötüştüğü ağaçları bulunsun. Ve en önemlisi, çocuğumun yeteneklerini keşfedecek ortamları olsun ki akıl yürütmeyi, bilgiye erişimi, analitik düşünmeyi, sorun çözmeyi öğreneceği gibi, fikir, edebiyat, sanat, estetik ve hitabet sanatını da öğrenebilsin. Sayın Bakanım, Talim Terbiye yeni bir müfredat hazırlasın. İnsanlığın serüvenine dair güçlü ve sahih bir hafıza oluşturabilecek tarih dersiyle birlikte, özgürlüğün sırrını ve sınırını öğretecek ahlak felsefesine de yer verilsin. Hayatta hakiki irşat için aklın veya bilimin tek başına yeterli olmayacağını, vicdana ve fazilet hissine de ihtiyaç olduğuna dikkat çekilsin.
Sayın Vekilim, Bakanla görüşmüyor musunuz? Keşke yüz yüze konuşsaydınız bunları!
Hayat bilgisinde ise, esasında ana baba bir kardeşler olan insanların tıpkı bir tarağın dişleri gibi eşit, her farklılığın ise tıpkı gökkuşağının her bir rengi gibi tabii, her renk ve dilin ise kutsal birer ayet olduğu öğretilsin ki çocuğum da her insanın tüm temel hak ve hürriyetleriyle birlikte doya doya yaşama hakkı olduğuna saygı gösterebilsin. Sayın Bakanım, bir öğretmen gönderin, bir insan inşa etmenin zorluğunun farkında olsun ki hamurundan bir fazilet abidesi çıkaracak mahareti bulunsun. Frenk lorduna müritlik yapmamış, benliği ölmemiş, hiç kimseye zangoçluk etmemiş biri olsun isterim. Aksi takdirde, kendi dağını çöp gibi görür, onu da yel alır gider. Hem buralı olsun hem bugünü yaşasın; bir ayağı burada, diğeri dünyayı dolaşsın. Bu tarihe ve bu toprağa yabancı biri olabilir ama asla buraya yabancılaşmış biri olmasın. Bilginin finansal zeminlerde metalaştığı bir dünyada yaşadığının farkında olsun ki eğitim öğretimin amacını öğrenebilsin. Yoksa her yıl dünyanın beyaz yarım küresinde fiyatları dengelemek adına yüzbinlerce ton gıda okyanuslara dökülürken siyah yarım kürede bir kuru ekmek ve bir kutu ilaç bulamadığı için her yıl milyonlarca çocuğun ölümünü anlayamaz. Sayın Bakanım, öğretmeni çocuğuma farklı bir tarih öğretsin. Çoğu kere ırkçılıkla malul milliyetçilikler adına yazılmış, çoğu da kurmaca, tarihî destanlar, efsaneler yerine, dünden bugüne ibretlik adına daha sahih fotoğraflar çekilsin.
Kurmaca efsaneler neymiş ya?
Kim kurmuş onları, onları yazmamışlar mı?
Kitabın girişinde savaşın ne olduğu, niçin yapıldığı; hangi sonuçlara, ölümlere, yıkımlara, acılara neden olduğu mutlaka yazılsın.
Dipnotu yok mu o konuşmanın?
Dünyanın, esasında herkese yurt olmaya yeter, kaynaklarının ise herkesin karnını doyurabilecek bollukta olduğunun altı çizilsin. Nice zorba kralların tarih boyunca insanları kendilerine kul edip her birisinin çıkarları uğruna yek diğerine karşı birer canavara dönüştürdüklerinden de söz etsin. Değerli Bakanım, çocuğumun sırasına bir kitap bırakın. O kitapta insan için asıl olanın kendi emeği, emek istismarının ise haram olduğu yazılsın. Helal lokmanın, alın terinin, göz nurunun kıymetinden bahisler de içerecek o kitapta bir çiftçinin nasırlı ellerine bakıp da “Allah bu elleri cehennemde yakmaktan hayâ eder.” diyen Sevgili Peygamberimin sözüne de yer verilsin. Sayın Bakanım, o okula bir müdür atayın; merhamet ile adaleti, disiplin ile babacanlığı, cömertlik ile tasarrufu, istişare ile iradeyi tıpkı bir desendeki iki renk gibi iç içe ustalıkla işlemiş olsun. Çocuklara arada bir de, öldürmenin kötülüğü ile yaşatmanın iyiliğinden, yıkmanın zararı ile yapmanın faydasından, çalışmanın fazileti ile tembelliğin rezaletinden, hayânın güzelliği ile edepsizliğin çirkinliğinden de söz etsin. Sevgili Hocam, çocuğum sadece iyi bir insan olsun isterim. Ne bilgi yığınlarına ne de totaliter ideolojilere hamallık yapsın istemiyorum. Yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum.
Niye üstüne alınıyorsun ki? Zorun mu var üstüne alacak?
Teşekkür ediyorum. AK PARTİ Grubu adına dokuzuncu konuşmacı Fikri Işık, Kocaeli Milletvekili.
Sözlerime başlamadan önce, Malatya ve Adıyaman’da trafik kazalarında hayatını kaybeden görev şehidi öğretmenlerimiz Derya Şahin, Emine Coşkun, Azize Çelik, Alişan Ergen, Erhan Yaşar ve Çetin Kuşbay ile şoför Bilal Andiç’e Allah’tan rahmet, yaralanan öğretmenlerimize de acil şifalar diliyorum. Bu vesileyle tüm şehit öğretmenlerimizi rahmet, minnet ve şükranla anıyorum. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; demokratik sistemlerde seçilmiş iktidarların vazgeçilmez sorumluluğu bireyin, toplumun ve ülkenin geleceğini teminat altına alacak çalışmaları yapmasıdır. Her bireyin, her toplumun ve her ülkenin geleceğini garanti altına almasının en önemli yolu iyi eğitimdir. Hükûmetlerin hizmet önceliklerini gösteren ve bunların somut olarak belirlendiği en önemli belgelerden birisi ise bütçe kanunu tasarısıdır. AK PARTİ iktidarının 12’nci bütçe kanunu tasarısının da yine en temel özelliği, önceliği eğitim olmuştur. Zira, parti programımızda “Eğitim her alandaki kalkınmanın en önemli unsurudur.” ve “Bu nedenle partimiz, kamu kaynaklarının tahsisinde birinci önceliğin eğitime yapılacak yatırımlara verilmesi gerektiğine inanır.” ifadesi önemle vurgulanmıştır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; AK PARTİ hükûmetleri on iki yıldır sadece en fazla bütçeyi eğitime ayırmakla kalmamış, aynı zamanda eğitim harcamalarının bütçe içindeki payını 2002’ye göre yüzde 9,4’ten 2014’te yüzde 18’e yükseltmiştir. Bunun anlamı, 2014’teki vergi gelirlerinin yaklaşık yüzde 22,5’u eğitime harcanacaktır. Bu, cumhuriyet tarihimizin rekorudur. Eğitime ayrılan bu devasa bütçe sayesinde eğitimde altyapı eksikliklerinin giderilmesi ve fırsat eşitliğinin sağlanmasına yönelik çok önemli adımlar atıldı. İki örnek vermek istiyorum: AK PARTİ iktidarı olarak 11 yılda 205 bin yeni derslik yaparak, 140 yılda yapılan dersliğin yüzde 60’tan daha fazlasını ülkemize kazandırdık. Yine, eğitim kadromuza 408 bin yeni öğretmen kazandırdık ve iktidara geldiğimizde 552 bin olan öğretmen sayımızı 810 bine çıkardık. Bununla da yetinmiyor, 2014 yılında 50 bin yeni öğretmeni daha eğitim kadromuza katıyoruz. Bu bütçeyle birlikte 2002 yılındaki öğretmen sayımızı net olarak 300 bin artırmış oluyoruz, dile kolay. Avrupa’daki pek çok öğrenci sayısından fazla öğretmeni on bir yılda eğitime kazandırmış oluyoruz. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bu bütçeyle Millî Eğitim Bakanlığı bütçesi 55,7 milyara, toplam eğitim bütçesiyle ise 78,5 milyara ulaşmaktadır. Bu da hem Bakanlık hem eğitim bütçesinin 2002 yılına göre 7 kattan fazla arttığını göstermektedir. Ayrıca, Millî Eğitim Bakanlığımızın yatırım bütçesi bir önceki yıla göre yüzde 31, 2012 yılına göre yüzde 100, 2002 yılına göre ise yüzde 400 artış göstermiştir. Bunun yanında, biz eğitimciler eğitimin en temel unsurunun öğretmen olduğunu çok iyi biliyoruz. Eğitim sistemimize kazandırdığımız her bir öğretmenimizi eğitimde kalite artışına yönelik bir beşerî yatırım olarak görüyoruz. Dolayısıyla bütçemizde öğretmenlerimize ayırdığımız ücret ve harcamaları sadece personel gideri olarak değil, aynı zamanda eğitim kalitemize yönelik bir yatırım olarak değerlendiriyoruz. AK PARTİ olarak öğretmenlerimizin hayat şartlarının ve refah seviyelerinin yükseltilmesi noktasında çok önemli çalışmalar yaptık. Bu çalışmalar en somut ifadesini, OECD 2013 Eğitime Bakış Raporu’nda “2000 yılına göre en yüksek öğretmen maaş artışı sağlayan ülke Türkiye” şeklinde bulmuştur. Hiçbir zaman gelinen seviyeyi yeterli görmüyoruz ve görmeyeceğiz. Öğretmenlerimize ve dolayısıyla ülkemize daha iyi bir gelecek hazırlamak için gece gündüz çalışmaya devam edeceğiz. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; on bir yıldır eğitime harcanan bütçenin ve verilen emeğin ürüne dönüşüyor olduğunu görmekten büyük mutluluk duyuyor, önümüzdeki sürecin eğitimde reform dönemi olacağını ifade etmek istiyorum. 2014 yılının eğitim açısından 2013 yılından daha başarılı, daha verimli ve daha bereketli olması dileğiyle başta her zaman olduğu gibi bu yıl da eğitim için hiçbir fedakârlıktan kaçınmayan…
AK PARTİ Grubu adına onuncu konuşmacı Sevde Bayazıt Kaçar, Kahramanmaraş Milletvekili.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 2014 yılı bütçesinde eğitime ayrılan kaynaklar bir önceki yıla oranla yüzde 15,4 artırılarak 78 milyar 5 milyon liraya çıkmıştır. Millî Eğitim Bakanlığının işi zordur, sorumluluğu ağırdır. Çocuklarımızı şekillendiren Bakanlığımızdan haklı olarak çok beklentilerimiz var, beklentilerimiz ne kadar yüksek ise eleştirilerimiz de o kadar büyük oluyor hâliyle. Sayın Bakanım Nabi Avcı’nın çeşitli kereler ifade ettiği gibi, başka bir bakanlıkta bir işi yaparsınız, sonuçlarını birkaç ay içerisinde görürsünüz, yanlışı düzeltmek veya doğruyu paylaşmak çok zaman almaz, oysa Millî Eğitim Bakanlığında sonuçları görmek en az sekiz on yılınızı alır. Bu sebepten genellikle siyasi iktidar millî eğitim altyapısıyla ilgili değişikliklere cesaret edemez denilir. Ancak, AK PARTİ Hükûmeti cesaretle, kararlılıkla ve samimiyetle on bir yıldır millî eğitimle ilgili köklü yeniliklere ve düzeltmelere imza atıyor. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; düşünen, algılayan ve problem çözme yeteneği gelişmiş nesiller istiyoruz; demokratik değerleri ve millî kültürü özümsemiş, insan haklarına saygılı, paylaşma ve iletişime açık nesiller istiyoruz; sanat ve estetik duyguları güçlü, öz güven ve sorumluluk duygusu yüksek, bilim, teknoloji kullanımına ve üretimine yatkın nesiller istiyoruz. Böyle nesiller yetiştirebilmek için millî eğitimde şunları yaptık: On iki yıllık zorunlu kademeli eğitim sistemine geçtik. Bu sistemle, ortalama eğitim süresini yükseltmek, dünyadaki çağdaşlarıyla rekabet edebilecek donanıma erişmiş nesiller yetiştirmek, öğrencilerin ilgi ve yeteneklerini keşfetmelerini ve geliştirmelerini sağlamak, eğitim sistemlerini demokratik ve esnek bir yapıya kavuşturmak amaçlandı. Millî eğitimin en büyük projelerinden biri olan FATİH Projesi, bilgi iletişim teknolojilerini eğitim sürecinin temel araçlarından biri hâline getirmeyi amaçlıyor. Eğitimde fırsat eşitliği sağlanması için ücretsiz ders kitabı temini, şartlı eğitim yardımları, taşımalı eğitim gibi uygulamalara geçildi. Yatılı bölge okullarımızın sayısı 3 kat artırıldı. 50-60 kişilik sınıflardan 30-35 kişilik sınıflara gelindi. Başta kız çocuklarının okullaşması olmak üzere eğitimin tüm kademelerinde okullaşma oranlarında artış sağlandı. İlköğretimde net okullaşma oranı 2002 yılında yüzde 90,98 iken 2012-2013 eğitim yılında yüzde 98,80’lere yükselmiştir. Ortaöğretimde net okullaşma oranı 2002 yılında yüzde 50,57 iken 2012-2013 eğitim öğretim yılında yüzde 70’lere ulaşmıştır. Burada, bir parantez açmak istiyorum. Ortaöğretimde uygulanan SBS sınavları kalktı. Artık, tüm Türkiye’nin genelinde 6 temel derse ait sınavlara ilişkin sorular Bakanlığımızca hazırlanarak okullara gönderiliyor ve ortak sınavlar gerçekleştiriliyor. Yeni dönemde değişen en önemli hususlardan biri de anne-baba olarak hepimizin yaşadığı “Ya bir şey olur da çocuğum sınava giremezse.” endişesinin ortadan kalkmasıdır. Normal sınav zamanında sınava giremeyen ve mazeretli olan bütün çocuklarımız için telafi sınavları yapılıyor. Artık “4 yanlış 1 doğruyu götürür.” uygulamasından da vazgeçildi. Yükseköğretime baktığımızda, 2002 yılında 53 devlet, 23 vakıf olmak üzere üniversite sayısı 76 iken 2003-2013 yılları arasında 51’i devlet, 49’u vakıf olmak üzere 100 yeni üniversite kurulmuş ve böylece, toplam üniversite sayısı 176 olmuştur. Üniversite öğrencisi, vaktizamanında 45 lira burs alırken şimdi 480 lira burs ve kredi alıyor, 11 kat artmıştır. Üniversitelerimizde hizmet veren akademik personelin sayısında da ciddi bir artış olmuş, 2002-2003 eğitim yılında 76.090 iken 2012-2013’te bu sayı yüzde 72 artışla 130.653 olmuştur. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; gayretimiz, daha önce de söylediğim gibi demokratik değerleri ve millî kültürü özümsemiş, insan haklarına saygılı; paylaşıma, iletişime açık, sanat ve estetik duyguları güçlü, öz güven ve sorumluluk duygusu yüksek, bilim ve teknoloji kullanımına ve üretimine yatkın nesiller yetiştirmek düşüncesiyle hepinizi saygıyla selamlıyorum.
AK PARTİ Grubu adına on birinci konuşmacı Mehmet Sağlam, Kahramanmaraş Milletvekili.
Eğitim neden önemli? Bugün, dünyada kalkınmış ülkelere baktığınız zaman ve ülkelerin amaçlarına baktığınız zaman en önemli konu teknoloji üretme, inovasyon, yeni icatlar, çeşitler ve aşağı yukarı teknik bakımdan daha pahalı işler yapabilecek bir nesil yetiştirme oluyor. Şimdi, enteresandır, Kanada Toronto Üniversitesinde yapılan bir araştırmaya göre, bir ülkenin okuryazarlık oranını 1 puan artırdığınız zaman işçi verimliliğinde 1,5 ve gayrisafi millî hasılada da 1,3 puan artış gözleniyor. Şimdi, özellikle, dünyada çok önemli iki örneği var yükseköğretimle kalkınma arasındaki ilişkinin. Zannederim 1970’lerde, Birleşmiş Milletler Asya’ya bir heyet gönderiyor; İsveçli, ekonomi Nobeli almış Gunnar Myrdal adlı bir profesör başkanlığında 40’a yakın bilim adamı Asya’ya gönderiliyor, deniyor ki: “Asya’nın problemi nedir, bir inceleyin, gelin.” İki üç yıllık incelemeden sonra dört ciltlik bir rapor hazırlıyorlar, raporun adı “Asya’nın Dramı.” Vardıkları sonuç şu: Asya’da müesseseleşme yok, eğitim noksanlığı var, yetişmiş insan gücü yok. Bu defa, aşağı yukarı yirmi beş otuz sene sonra, 90’ların sonuna doğru Dünya Bankası bir heyet gönderiyor Asya’ya, neler oldu Asya’da diye. Onların hazırladığı raporun ismi ise “Asya’nın Mucizesi.” Bu rapor, Asya’nın mucizesini eğitimdeki atılımlara, özellikle de yükseköğretim konusundaki, Asya ülkelerinin, özellikle Uzak Doğu Asya ülkelerinin uyguladıkları çalışmaya ve modellere bağlıyor. Bu da uluslararası düzeyde yükseköğretimin uygulamada gerçekten kalkınma bakımından neler yapabileceğini gösteren en önemli örneklerden birisi. Şimdi, dünyaya bakıyorsunuz, İkinci Dünya Harbi’nden sonra elit eğitimden kitle eğitimine geçiliyor yükseköğretimde. Yani yüzde 5’lerde, 10’larda asrın başında, 19’uncu asrın başında; en ileri ülkelerde bile çağ nüfusunun ancak yüzde 6’sı, 7’si yükseköğretimden geçiyor. İkinci Dünya Harbi sonrasına bakıyorsunuz, hemen hemen, gelişmiş ülkeleri bir tarafa bırakın, gelişmekte olan ülkelerde bile, Doğu Avrupa ülkelerinde bile yükseköğretimden geçen çağ nüfusunun oranı yüzde 50’leri geçiyor. Bizimle beraber başlayan Kore’nin, 60’larda aşağı yukarı bizimle eşit durumda olan Kore’nin bugün yükseköğretimdeki okullaşma oranı çağ nüfusunun yüzde 75’idir, bunun yüzde 50’si de lisans düzeyinde eğitim yapmaktadır. Şimdi, bu anlamda düşündüğünüz zaman, Türkiye’nin bugün bile ulaştığı düzey lisans eğitimi düzeyinde yüzde 30’ların üzerine çıkamamıştır. Yüzde 30 ise gelişmiş ülkeler için asgari yükseköğretimden çağ nüfusunu geçirme oranıdır. Şimdi, öyle ise bugün aşağı yukarı… Yükseköğretim Kurulu kurulduğunda 29 üniversitesi var Türkiye’nin, bugün ise 175 üniversitesi var. Şimdi, bu 29 üniversitenin yönetimi için Yükseköğretim Kurulu 24 tam zamanlı üyeyle çalışan bir kurum o zaman. Sonra bu, 9 tam zamanlı, gerisi yarı zamanlı olmak üzere 21 üyeye indiriliyor. Düşünün, 29 üniversitenin koordinasyonundan sorumlu olan Yüksek Öğretim Kurulu, 175 üniversitenin sorumlu olduğu dönemde sadece 9 tam zamanlı üyeyle çalışıyor ve kurul üye sayısı da 21’e düşmüş. Öyleyse bu yapı, bu 175 üniversitenin artık yükünü çekemiyor. Burada mutlaka birtakım değişikliklerin yapılması gerekiyor. Şimdi, ne yapıyor Yüksek Öğretim Kurulu? Şimdi, en önemli üzerinde durduğu konu öğretim üyesi yetiştirmek. Bu, olayın odak noktası çünkü Yüksek Öğretim Kurulu sistemlerinde, üniversitelerde veya Yüksek Öğretim Kurulunda öğretim üyesi yetiştirme üzerinde durursanız, iyi öğretim üyesi yetiştirirseniz, yeterli öğretim üyesi yetiştirirseniz çadır altında ders yapsa bile kaliteli öğrenci yetiştirebilirsiniz. Öyleyse, Yüksek Öğretim Kurulunun bu yönde aldığı karar, önümüzdeki dönemde yapacakları bakımından doğru bir karardır. Akreditasyon ve kaliteye önem verme ikinci hedefleri arasında gözüküyor, sonra da uluslararası temaslar ve uluslararası düzeyde yükseköğretimle yapılan işlerde… [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] Şimdi, üniversitelerin yönetiminde, dedim ki, odak noktası öğretim üyesi ama burada en önemli olay akademik hürriyet. Şimdi, bakınız, bilim adamı bir çevrede, bir iklimde yetişen nadide bir çiçeğe benzer. Eğer bilim atmosferini yarattığınız takdirde bu çiçek açar…
Sürekli bilim atmosferi yaratılmıyor demek ki.
…ürün verir ama eğer akademik atmosferi sağlayamazsanız…
Başkanım, biraz süre verin.
Olur, Sayın Sağlam’a vereyim, ondan sonra siz isteyin değil mi? Teşekkür ediyorum.
Yok, hayır yani…
Onu eleştiriyoruz zaten. Bravo Sayın Başkan. Bunları geç söylediniz, bunları.
…bilim atmosferini sağlayamazsanız bilim adamını şu veya bu şekilde üretken hâle getiremezsiniz. Bunun için, eğer siz akademik hürriyeti sağlayacak bir yönetişim, bir yönetim kuruyorsanız gerek YÖK’te gerek üniversitelerde akademik hürriyetiniz de varsa herhangi bir sıkıntıya gerek olmadan bu işi yürütebilirsiniz, faydalı bir şekilde yürütebilirsiniz.
Benim süremi kullanabilir Sayın Başkan.
Sayın Başkan, eski Millî Eğitim Bakanı ya, konuşsun.
Şimdi, değerli arkadaşlar, şunu da arz etmek istiyorum: Özellikle…
Sayın Sağlam, teşekkür ederim, lütfen…
Zamanımız doldu galiba. Peki, özür diliyorum efendim. İyi günler, saygılar.
Değerli arkadaşlar, 1750 sayılı Kanun’un 52’nci maddesi çerçevesinde öğrencileri bir üst kuruma yerleştirme amacıyla kurulmuş olan bir merkezin üzerinde konuşacağız. Üniversite ve yüksekokullara giriş sınavlarını tek merkezli hâle getirmek amacıyla kurulmuş bu kurul. 3 Mart 2011’de çıkarılan 6114 sayılı Kanun’la çağın gerekleri göz önünde bulundurularak vizyoner bir anlayışla yeniden yapılandırılmıştır. Kamu tüzel kişiliğine, idari ve mali özerkliğe sahip özel bütçeli bir kuruluş hâline gelmiştir. ÖSYM, 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’la verilen yetki ve sorumluluk çerçevesinde yükseköğrenime geçiş sınavı, lisans yerleştirme sınavı gibi 16 çeşit, hatta 20 çeşide varan çeşitli sınavlar yapmaktadır. Kamu kurum ve kuruluşlarının ihtiyaç duyduğu kurum, kadro ve pozisyonlarında görev almaya yönelik sınavlar, görevde yükselmeye yönelik sınavlar, gerektiğinde yerleştirmelere yönelik sınavlar, özel hukuk tüzel kişilerinin talep ettiği ölçme ve değerlendirme işlemlerini yapmak, bütün bunlar için yılın 52 haftasının 42 haftasını sınav organizasyonuyla geçiren önemli bir kurumdur. Sınavlara yıl içerisinde 10 milyonun üzerinde insan katılmaktadır. Talebin arzdan fazla olduğu her alanda sıralama, tercih veya seçim yapmak bir zorunluluktur. Devletin sunduğu ve sıralama, tercih veya seçim gerektiren iş ve işlemler toplumun bütün kesimlerini bire bir ve yakından ilgilendirmektedir. Dolayısıyla, tüm bu işlemlerin hak ve adalet ölçüsüne en uygun şekilde yapılması kamu otoritesinin en önemli ve öncelikli görevleri arasındadır. Kurumda 2011 yılının başlarında yeni yönetimin iş başına gelmesiyle, özellikle sınav güvenliğine yönelik pek çok adım atılmıştır. 2013 tarih ve 28726 sayılı Resmî Gazete’de yayınlanan 6495 sayılı Kanun’la, sınavlarda sorulan soruların aleniyet kazanmasıyla, bilimsel olarak kaliteli soruların bir daha kullanılamayacak olması, geçmiş yıllarda soruların adaylarca bilinmesinin bilimsel olarak da soruların ölçme özelliğini ortadan kaldırıyor olması, soru havuzu oluşturulmasının zorunluluk oluşturması ve soruların gizliliğinin temini bakımından diğer tüm uluslararası kuruluşların da yaptığı gibi, sınavlarda sorulan soruların sınav sonunda açıklanmaması, kurumun sınavlarında sorulan soruların Bilgi Edinme Kanunu kapsamından istisna sayılması hükmü getirilmiştir, bu önemli bir hükümdür. Bütün yapılanların yanında ÖSYM’nin zamanın gereklerinden ötürü tüm sınavları sadece çoktan seçmeli sınav yöntemine göre yapıyor olması, eksiklik, yanlışlık gibi gösterilerek hep eleştirilmiştir. Daha modern seçme usullerinin intibakı ve Millî Eğitimin bu konudaki gelişimi ve öngörülerinden hareketle, sadece sonuç odaklı değil, aynı zamanda süreç odaklı bir anlayışın benimsenmesiyle açık uçlu sorularla sınavların organize edilmesi ve elektronik sınava geçiş için fizibilite çalışmalarına başlanmıştır. 2013 yılı içinde 2.700 kadar öğrencinin katıldığı bir deneme sınavıyla açık uçlu sorularla yüksek öğretime geçiş sınavının ve gönüllü adayların katılımıyla, elektronik sınav yöntemiyle yabancı dil sınavının denemeleri gerçekleştirilmiştir. Önümüzdeki yakın yıllara sari olarak elektronik sınava geçilmesi, modern çağın gerekliliği olarak görülmektedir. Bunun için gerekli olan bütün çalışmalar plana dâhil edilmiş ve başlanmıştır. Özellikle üniversite giriş sınavlarında okulu merkez alan eğitim anlayışının gereği olarak, 2013 YGS ve LYS’sinde din kültürü ve ahlak bilgisi dersi de dâhil, ortaöğretim müfredatında tüm zorunlu derslerden sorular sorulmuştur. Dolayısıyla, burada yapılan çalışmaların hepsi hem adaletli bir seçim ortaya çıkartmak hem de doğru sonuçlara varmaktır. Ben, bu çerçevede, Düzce ilimize bir yıl içerisinde 38 tane okul kazandıran ve bunun gerekli ödeneğini hazırlayan Sayın Ömer Dinçer Bey’e ve bunu uygulayan Sayın Nabi Bey’e teşekkür ediyorum ve 2014 yılı bütçesinin hayırlara vesile olmasını diliyor, hepinizi sevgiyle selamlıyorum.
AK PARTİ Grubu adına son konuşmacı Ercan Candan, Zonguldak Milletvekili.
Üniversiteler bulundukları topluma yön veren, sanayi ve teknolojinin gelişmesine lokomotiflik eden kurumlardır. Artık ülkelerin gücünü askerî güçler değil, daha çok, ürettikleri bilgi, üniversitelerde üretilen bilgi ve bu bilginin teknolojiye ve topluma entegresi bu gücü oluşturmaktadır. Onun için, üniversitelerimize bu bilgi çağında çok daha büyük görev düştüğünün biz farkındayız. Sayın milletvekilleri, iktidarımız döneminde ortaöğretime katılımın ve okullaşma oranının yükselmesi genç nüfusumuzun yoğunluğu ve buna bağlı yükseköğretime olan talebin fazlalığı hepimizin malumudur. Dolayısıyla, bugüne kadar yükseköğretime yapılan yatırımlar, ülkemizin her iline yaygınlaştırılan üniversiteler ve vakıf üniversitelerinin kurulmasının desteklenmesiyle çok önemli ilerlemeler sağlanmıştır. Sizin de malumunuz olduğu üzere 2002 yılında devlet üniversitelerinin toplam sayısı sadece 76 idi. Hâlbuki 2013 yılında devlet üniversitelerinin sayısı 175 adete çıkmıştır.
105’e… 175 hepsi, vakıf üniversiteleriyle; devlet, 105 oldu.
175’e çıkmıştır, özür diliyorum. 2002 yılında örgün öğretimdeki öğrenci sayımız 1 milyon 250 bin iken, bu sayı bugün 2 milyon 700 bine çıkmıştır yani yaklaşık artış yüzde 117’dir. Bu, 2 milyon 700 binlik sayı aslında Avrupa’daki birçok devletin toplam nüfusundan daha fazladır. Dolayısıyla, burada eleştirilecek işler yapılırken birçok nokta gözden kaçırılmış, atlanmış olabilir ama önemli olan, burada doğru stratejiyi belirlemektir, bu kadar hızlı artışın karşılığında. Bu on yıllık süreçte tabii ki birçok ilerlemeler kaydettik, bunlardan bir tanesi de tabii ki bütçe. 2002 yılında bizim bütçemiz, üniversitelerin bütçesi 2,5 milyar lira iken bugün bu bütçe 17 milyar liraya ulaşmıştır, bu da yaklaşık yüzde 576’lık bir artışı beraberinde getirmektedir. Çok enteresan bir şey vardır: Üniversite kaynaklı patentlere baktım, 2002 yılında yapılan patent sayısı çok ilginç; sadece 6 tane başvuru var ve sadece 2 tanesi tescil ediliyor, çok ilginç. 2013 yılında ise bu rakam, 433 başvuruya ve 92 tescile ulaşıyor. Bu yeterli midir? Hayır, yeterli değildir. Daha çok çalışmamız gerekiyor, Batılı ülkelerdeki üniversiteler ve Uzak Doğu’daki üniversitelere baktığımızda geridedir ama diğer dünya ülkelerine baktığımızda oldukça ileridedir, daha çok çalışmamız gerektiğinin bir göstergesidir. Ayrıca, burada, 11 bin dolar millî gelirimiz var, bunu artırabilmemizin yolu katma değeri yüksek olan ürünler üretmektir. Bu da yine, patentlerden ve dolayısıyla, üniversitelerden geçmektedir. Uluslararası yayın sayımıza baktığımızda, 2002’de 8.400 civarındayken şu anda 117 bine çıkmıştır, yani yüzde 1.281’lik bir artış vardır. Daha çok, kaliteli uluslararası yayınlar yapmamız gerekiyor, daha patente dayalı yayınlar yapmamız gerekiyor, bunu da biliyoruz. İlk 500’deki üniversite sayımız az, bunu daha çok artırmamız gerekiyor, bunun da farkındayız. Bunun için gerekli stratejiler üzerinde zaten YÖK ve Millî Eğitim Bakanlığımız çalışmaktadır. Akademik personel sayımız 2002’de 76 bin iken 133 bine çıkmıştır, daha çok artırmamız gerektiğinin farkındayız. Bu arada, bazı katsayılar vardı, meslek lisesi mezunu olarak o günkü katsayıya ben takılsaydım bugün ben de burada olmayacaktım belki. Bu bir zulümdür, çok şükür, bunu da kaldırdık. Ben, 2014 bütçesinin toplumsal duyarlılığı olan, toplumun geleceğine ışık tutan bir bütçe olduğuna inanıyorum. Sosyal yönü güçlü olan üniversiteli gençlerimizin, üniversitelerin ve tüm toplumsal kesimlerin ihtiyaçlarını dikkate alan bir bütçe olduğuna inanıyorum, tabii ki bu imkânlar kapsamında. 2014 bütçesinin hazırlanmasında emeği geçen herkese buradan teşekkürlerimi sunuyor, 2014 bütçesinin ülkemize ve milletimize hayırlı olmasını diliyor, yüce milletimize saygılar sunuyorum.
Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına ilk konuşmacı Osman Taney Korutürk.
“Kendi başına fazla bir anlam ifade etmeyen” diyorum çünkü biz dış temsilciliklerin sayısını alabildiğine artırırken aynı zaman dilimi içinde Amerika Birleşik Devletleri, Fransa, Almanya, İngiltere, İtalya gibi birçok büyük ülkede dış temsilciliklerin sayısını tasarruf ve iş rantabilitesi mülahazalarıyla azaltma cihetine gittiklerini açıkladılar. Ama hiçbiri bunu dış politikada bir başarı ya da başarısızlık kıstası diye takdim etmeye kalkışmadı. “Kendi başına bir anlam ifade etmeyen” diyorum çünkü son dört yıl içinde dış temsilciliklerimizin sayısı yüzde bilmem kaç artmış olmasına rağmen, EXPO 2015 için Paris’te 2009 yılında yapılan seçimlerde Türkiye olarak 68 oy almış ve EXPO’yu 11 oyla Milano’ya kaptırmış ama aslında 6 oy almış olsak kazanabilecek bir konumda bulunmuşken Afrika’nın tamamında ve Güney Amerika’nın büyük bir bölümünde bu tarihten sonra açtığımız büyükelçilikler 27 Kasım tarihinde Paris’te yapılan EXPO 2020 oylamasında aldığımız oy sayısının 33’e düşmesini ve EXPO yarışında Yekaterinburg’un da altına, 3’üncü sıraya düşmemizi engelleyememiştir. “Kendi başına bir anlam ifade etmeyen” diyorum çünkü bütün bu yaygın dış temsilcilik ağımız, Sayın Başbakanın 2020 Olimpiyatları’nı İstanbul’a yüzde yüz alacağımız umuduyla, beraberinde 600 kişiye yaklaşan bir heyetle on altı saat duraksız uçarak gittiği Arjantin’den eli boş dönmesine mâni olamamıştır. Korkarım, Bakanın olmayan başarılarının göstergesi olarak birazdan da tekrarlayacağından hiç şüphe duymadığım bu rakam ve sıralamalarla, belki de kürsüden bize tekrar göstereceği tüm Afrika kıtası üzerine yemyeşil yayılan Türkiye Cumhuriyeti büyükelçiliklerinin grafikleri önümüzdeki aylarda New York’ta Birleşmiş Milletlerde yapılacak BM Güvenlik Konseyi 2015-2016 dönemi üyeliğini kazanmamızı da sağlayamayacaktır. Sağlayamayacaktır çünkü bu kıstaslar bir ülkenin dış politikasının başarı kıstasları değildir. Sağlayamayacaktır çünkü dış temsilcilik sayısında dünyanın kaçıncısı olduğumuz veya İstanbul’un konsolosluklar bakımından dünyada hangi sırada geldiği, perişan bir dış politika ile gittikçe kısılan özgürlüklerin, otoriterleşen bir rejimin, olmayan kuvvetler ayrılığının, siyasetleriyle üzerinde mutabık olunmayan ülkelere yönelik hakaret içeren değerlendirmelerin ve bu ülkelerle kesilen ya da kesilmesine sebep olunan ilişkilerin sarstığı eski ve güçlü saygınlığımızı bize geri vermeye yetmemektedir. İnsanlar bir ülkenin dünyadaki temsilcilik sayısı itibarıyla kaçıncı olduğuna, dışişleri bakanlığında kaç personel çalıştırdığına değil, insan hakları alanında kaç ülke içinde kaçıncı sırada olduğuna, temel hak ve özgürlükler alanında dünya skalasındaki yerine, gösteri ve yürüyüşlerde güvenlik güçlerinin orantılı mı, orantısız mı güç kullandığına; kitle gösterilerinde polis müdahalesi neticesinde kaç kişinin ölüp kaç kişinin yaralandığına; hapishanelerinde kaç gazeteci, kaç asker, kaç öğrenci yattığına ve bunların hangi delillere dayalı olarak mahkûm edildiğine, hangi savunma hakkına sahip olduğuna; adaletin bağımsızlığına, tarafsızlığına; rejimin tam demokrasi mi, melez demokrasi mi, otoriter rejim mi olduğuna; kadına karşı şiddetin yıllar içinde azaldığına mı, eksildiğine mi bakarak o ülkeyi değerlendirmektedirler? Bu bakış açısıyla yapılan değerlendirmelerin sonuçları da ne yazık ki ülkemiz hakkında uluslararası camiada hiçbirimizin istemediğimiz, arzu etmediğimiz olumsuz bir algının giderek yerleşmesine sebep olmakta; bunun sonuçlarından biri olarak da Türkiye, son dönemde girdiği tüm uluslararası seçimlerde, yarışlarda hezimetlerle karşılaşmaktadır. Değerli arkadaşlar, sayın milletvekilleri; Hükûmetin ve Sayın Bakanın hayalci dış politika uygulamaları ve maceracı siyasetleriyle hâlâ karşı karşıyayız, bu konuda hiçbir düzelme olmadı. Dolayısıyla bizim eleştirilerimiz de esas itibarıyla aynen, ancak güçlenerek ve ülkemizin geleceği hakkında duyduğumuz endişenin artmasına yol açacak şekilde devam ediyor. Bunları burada tekrarlamayacağım. Bugün bana tanınan kısa sürenin elverdiği olanaklar içinde, konuşmamın kalan kısmında, belki Hükûmetin bundan sonra bu bölgede ne yapmasının doğru olacağı konusunda bizim görüşlerimizi söyleyeceğim. Suriye’yle başlayalım. Suriye’yle sınırımız kevgire dönmüş vaziyettedir. El Kaide, An Nusra, Irak-Şam İslam Devleti ve daha bir sürü radikal örgüt at koşturuyor; Türkiye’de cihat için savaşçı devşiriyor, Suriye’de düşmanlarının ciğerini söküp yiyor; Kuzey Suriye’de Kürt ve Nusayri bölgelerinde etnik temizlik yapıyor; Şam’da her gün birbirini ve masum halkı vuruyor, öldürüyor. Türkiye’de 1 milyona yakın Suriyeli sığınmacının büyük bir kısmı sokaklarda sürünüyor, kalanı da kamplarda değişik yöntemlerle yaşamını sürdürüyor. Şimdi, artık, Hükûmetin yapması gereken bir şey var. Sokak mitinglerinde başarıdan bahsedip de “Aynada kendi yüzünüze bakabiliyor musunuz?” diye soracak yerde, “150 bin kişi öldürüldü.” diyecek yerde, o 150 bin kişinin kaç tanesinin acaba Türkiye’den giden silahlarla öldürüldüğünü bir anlatması lazım. [[CHP sıralarından alkışlar]] Öte yandan Suriye’de oyun nasıl biterse bitsin bölgenin ve Türkiye’nin başına dert olacağı kesin olan radikal örgütlerin buradaki faaliyetine bir an önce son vermek üzere Hükûmet bu örgütlere de desteği, hatta bunlarla teması derhâl kesmelidir. Bunları sınırlarımızın dışına çıkarmalıdır. Kızlı erkekli oturulduğu gerekçesiyle öğrenci evlerini basacağına, 7 Aralık 2013 günü BBC’nin canlı görüntülerle Nusaybin’den yaptığı yayında radikal terör örgütlerinin Türkiye’de kullandıklarını öne sürdüğü güvenlikli evleri basmalıdır. Suriye’deki hiçbir örgüte silah ve silahlı eğitim vermemelidir, vermeyeceğini de dünyaya ilan etmelidir. El Kaide’yi, An Nusra’yı, Irak-Şam Devleti’ni ve diğerlerini terör örgütü olarak gördüğünü açık seçik açıklamalıdır. Mısır’a gelince, halkın demokratik talepleriyle öne çıktığı bir noktada yapılan darbe ne yazık ki bu memleketteki demokrasiyi sekteye uğratmıştır. Yapılması gereken, Mısır’la teması kesmek değil, bizim kötü tecrübelerimizi Mısır’la paylaşmak ve demokrasiye bir an önce dönüş için Mısır’ı teşvik etmekti. Buna bir an önce girişmelidir. İsrail ve Mısır’la ilişkilerimiz Orta Doğu açısından çok önemlidir. Bu ilişkilerin normalizasyonu için Hükûmet bir şeyler yapmalıdır ve her şeyden önce dış politikayı, artık bu noktada hiç olmazsa muhalefetle, milletle burada Mecliste, belki kapalı oturumlarda tartışmalıdır. Ermenistan’la başlatılan süreci mutlaka ve mutlaka bizimle paylaşmalıdır, halkın temsilcileriyle paylaşmalıdır. Sayın Başbakan millî iradeden bahsediyor, burada yapmış olduğu bütçe konuşmasında sürekli millî iradeden bahsetti. Millî irade dış politikayı kapsamıyor mu? Dış politikada Hükûmetin uyguladığı politika millî iradeden tamamen kopmuştur. Hükûmetin yapması gereken, her zaman yaptığı iç politikaya ilişkin anketleri bir de Suriye konusundaki politikası için geniş bir şekilde yapması ve onun neticesine bakmasıdır. Bu anketler de gösterecektir ki Suriye politikasını Türk halkı desteklememektedir. Ermenistan politikasını beraber burada çizmemiz lazım. Kıbrıs politikasını birlikte düzenlememiz lazım. Öyle olduğu takdirde bu politikalar millî politika olur. O zaman sizler de diyebilirsiniz ki: “Dışarıda, gittiğimiz zaman da bize yardım edin, bu politikalarda bize arka çıkın.” Biz sizin politikalarınıza arka çıkabilecek konumda değiliz, bilmiyoruz ne yapıyorsunuz ama neticelerini görüyoruz ve neticeleri bizim için de, memleket için de kötü. Hükûmet nihayet millî iradenin gereği olarak, dış politikasını vakit geçirmeden -biraz önce de söylediğim gibi- AKP’nin dış politikası olmaktan çıkarmalı, bunu Türkiye’nin ulusal politikası hâline dönüştürmelidir. Hepinize saygılar sunuyorum.
Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına ikinci konuşmacı Mustafa Serdar Soydan, Çanakkale Milletvekili.
İnsanoğlu sebebi olduğu, başta küresel ısınma olmak üzere, çevre sorunlarının kendi varlığı ve geleceği üzerinde yapacağı felaketlerin ne kadar farkındadır? Bizler doğanın sağlığının insan sağlığının temeli olduğunun ne kadar farkındayız? Gelecek nesilleri mutlu ve refah düzeyi yüksek bir ortamda yaşatmanın yolu, gelişmiş toplumlarda hâkim olan kalkınma anlayışının yaşama geçmesiyle mümkündür. Bu anlayış insanın yaşam kalitesini geliştiren, büyüme ve üretimin dengeli paylaşımını sağlayan; sağlık, eğitim, sosyal güvenlik, barınma, dengeli ve yeterli beslenme olanağı sunan anlayıştır. İnsanlığın temel amacı, hızla yok edilen doğal yaşam alanlarının, insansız doğanın veya insan etkisinin sınırlı olduğu doğal alanların korunması ve kollanmasıdır. Bugün, bizlere miras bırakılan, bizlerin de gelecek nesillere bırakacağımız doğanın, yaşamı nasıl sürdürülebilir kılacağını veya yaşamın yaşayanlar tarafından rant uğruna nasıl yok edilmekte olduğunu anlatacağız. Küresel ısınma ve iklim değişikliği yaşamımızı tehdit ediyor. Atmosferdeki karbondioksit düzeyi her geçen gün biraz daha yükseliyor. Önümüzdeki yüz yıl içinde küresel sıcaklığın 6 derece, yirmi beş yıl içerisinde ise sıcaklığın 3,5 derece artacağı bilim insanları tarafından ifade edilmektedir. Söz konusu sıcaklık artışının bir sonucu olarak yeryüzündeki canlı türleri büyük oranda nesillerinin tükenme tehlikesiyle karşı karşıya kalacaklardır. Küresel ısınma küresel gıda sorununu doğrudan etkileyen ve gıda krizlerine davetiye çıkaran önemli bir dinamiktir. Küresel ısınma ve iklim değişikliğinin bir başka önemli sonucu da su kaynaklarının azalmasıdır. Bu azalış, çevresel etkilerinin yanında sürdürülebilir yaşamı engelleyecek boyutlara ulaşmaktadır. Bugün hâkim olan vahşi kapitalist anlayış, toplumsal ilerlemeler öne sürülerek, ekonomik menfaatler ve geçici çözümler uğruna toprağı, havayı ve suyu doğrudan etkileyecek birçok projenin hayata geçirilmesiyle büyük ekolojik yıkımlara yol açacaktır. Doğanın sahibi biz değiliz, kullanım hakkı yalnızca bize ait değil; onu dilediğimizce tahrip etme özgürlüğümüz yoktur ve de olmamalıdır. Bizlerin doğayı ele geçirip onun üzerinde kısa vadeli çıkarlarımız uğruna gelecek nesilleri düşünmeden yaptığımız her değişiklik en az bizim kadar yaşam hakkı olan diğer tüm canlı türlerinin yaşam haklarını gasbetmektedir. AKP Hükûmeti ne yapıyor? Bir yandan, gelişmiş ülkelerin ciddi yatırımlar yaptığı yenilenebilir enerji kaynaklarına, rüzgâr ve güneş enerjisine gereken yatırımı ve özendirici politikaları yaşama geçirmiyor. Bir yandan da, gelişmiş ülkelerin kendi ülkesine kurulmasına dahi izin vermediği eski teknolojiye sahip çimento fabrikalarına, demir çelik fabrikalarına, termik santrallere izin vererek çevreyi acımasızca tahrip ediyor; gelecek kuşaklara zehir saçan kara bulutlar, madencilerin acımasızca delik deşik ettiği coğrafyalar bırakıyor; kirlenmiş denizler, yok edilmiş bitki örtüsü, katledilmiş ormanlar, can suları kesilmiş dereler, kirlenmiş yer altı ve yer üstü suları bırakıyor. Sayın milletvekilleri, şu anda ülkemizin dört bir yanında yaşamını, geleceğini korumak isteyenlerin feryadı yükseliyor. Bir feryat da Kaz Dağları’ndan yükselmektedir. Bayramiç Kurşunlu köyündeki maden sahasında dram yaşanmaktadır. Soluduğu havayı, içtiği suyu korumaktan, çevresine sahip çıkmaktan başka hiçbir beklentisi ve talebi olmayan Kurşunlu köylüleri, yaşamlarını gelecek kuşaklara bırakacağı temiz hava ve suya adamıştır. Sadece yetkililerden soluduğu havanın, içtiği suyun, beslendiği toprakların kirlenmeyeceğini duymak istiyorlar, onlara inanmak istiyorlar. Bayramiç Kurşunlu köyünde yaşayan Bircan Işık Sayın Başbakana sesini duyurmak için feryat ediyor, “Çığlığımıza kulak verin.” diyor. Sayın milletvekilleri, Kaz Dağları Kurşunlu köyünde yaşayan Bircan Işık şu sözlerle feryadı dillendiriyor, hiçbir harfine, kelimesine dokunmadan aktarmaya çalışacağım: “Devlet büyüklerimize şöyle soruyorum: Biz ne yaptık da bu zulmü hak ettik? Neden biz başımızı yastığa koyduğumuzda rahatça uyuyamıyoruz? Bu takırtıyı, bu tukurtuyu biz burada dinlemek zorunda mıyız? Buraya gelip bu hâlimizi görmelerini istiyoruz. Bütün yetkililere buradan sesleniyorum, özellikle Başbakanımıza sesleniyorum. Ben de onun bir kızıyım, Sümeyye’siyim. Onun Sümeyye’si nasıl rahat uyuyorsa ben de bu köyde onun Sümeyye’si gibi uyumak istiyorum. Bunu duysun benim Başbakanım, gelsin bu madeni durdursun. Onun kızı gibi uyumak istiyorum, Sümeyye gibi uyumak istiyorum. Bütün bu köylüler ağlıyor; nineler, dedeler, herkes ağlıyor ‘Ne yapacağız, nereye gideceğiz?’ diye. Bu heyelan, bu toprak, bütün her şey köyün içine inecek. Yağmur yağdığında hepsi aşağıda, köyün içinde, hepsi köyün içine inecek. Ben sabah uyandığımda pencereden perdeyi açtığımda ilk gördüğüm maden oluyor. Ben buna bakmak, bunu görmek için ne hak ettim? Daha önceden ben etrafıma, doğaya bakıyordum, şimdi, maden ocağına bakıyorum. Hani köylü milletin efendisiydi, niye bizi eziyorsunuz, biz ne yaptık da bizi eziyorsunuz, niye bize zulüm ediyorsunuz?” Evet arkadaşlar, Bayramiç Kurşunlu köyünde yaşayanların dile gelen feryadı işte bu. Kaz Dağları’nın kalbinden ve tarımın göz bebeği Biga Ovası’ndaki termik santrallerin yarattığı kara bulutların arasından yükselen feryatlar, ülkemizin dört bir yanında çınlıyor. İstanbul’da üçüncü köprü, çevre yolu inşaatlarında binlerce ağaç ve bitki örtüsü yok ediliyor. Atatürk Orman Çiftliği’nde Sayın Başbakanın yeni ofisi için binlerce ağaç katledildi. Yalova’da Atatürk’ün bir çınar ağacının dallarını kesmemek için kızaklarla 5 metre ileriye taşıttığı Yürüyen Köşk’ün bahçesindeki ağaçlar, bugün bahçe kenarına yapılacak çitler uğruna kesiliyor. Bu iktidar ve yerel yöneticileri, ODTÜ’de yol yapımı için binlerce ağaç katliamı yapan, üniversiteyi bir gece yarısı operasyonuyla yüzlerce iş makinasıyla işgal eden ilk siyasal iktidar olarak tarihe geçmiştir. Bilim yuvasını işgal ederek tarihe geçen, yeşili seven, yeşile hasta olan Sayın Başbakan, yapılanları “Yol medeniyettir.” diye açıklamaktadır. Sayın Başbakanın, ileri demokrasi ve medeniyet anlayışı bu olsa gerek. Şimdi, sormak istiyorum: Ormanın, yeşilin, binlerce bitki örtüsünün yaşadığı yerin kalbinden, viyadükler, otobanlar, bölünmüş yol geçirmek nasıl bir medeniyettir? Soluduğumuz havayı temizleyen yirmi yıllık, otuz yıllık o ağaçları kesip yerine fidan dikmek nasıl bir medeniyettir? Sayın milletvekilleri, “Ormanımdan bir dal kesenin başını keserim.” diyen Fatih Sultan Mehmet, Osmanlının çevre anlayışını vurgularken; cumhuriyet anlayışı ise Atatürk’ün bir ağacın dallarını korumak için Yalova Köşkü’nün yerini değiştiren anlayıştır. Bugünün anlayışı ise büyümeyi, şehirleşmeyi, ulaşım planlamasını, çevreyi görmezden gelerek sadece rant uğruna yapan anlayıştır. Bu anlayış da “Yeşile hastayım.” diyen Sayın Başbakanın medeniyet anlayışıdır. Çevre Bakanlığının bütçe görüşmelerinde, yeşile hasta olan Sayın Başbakana hatırlatmak istiyorum: ODTÜ ormanlarının kalbine, Atatürk Orman Çiftliği’ne, İstanbul Boğazı’nın sırtlarına, Kaz Dağları’nın içine yol açmak medeniyet değildir. Medeniyet, Batılı ülkelerin yüzyıl önce yaptığı şehirlerin altını demir ağlarla örmek, metro yapmaktır. Medeniyet, doğayla bütünleşip sürdürülebilir bir yaşam kurmaktır. İktidarın bir Afrika atasözüne kulak vermesini diliyorum: “Kimse bugünkü üstünlüğüne, gücüne güvenmemelidir. Sular yükseldikçe balıklar karıncaları, sular çekildikçe karıncalar balıkları yer yani kimin kimi yiyeceğini suyun metcezri belirler.” Sayın milletvekilleri, sözlerimi tamamlarken şunu bilmenizi istiyorum: Çevreye, yaşama ve geleceğe karşı sergileyeceğiniz anlayışla ya vahşi kapitalizmin daha da vahşileşmesine, acımasızlaşmasına, geleceğimizi yok etmesine izin vereceğiz ya da çevreye ve yaşama duyarlı, büyüme ve üretimin dengeli paylaşıldığı sürdürülebilir bir kalkınmanın önünü açarak gelecek nesillere yeşil bir iz bırakacaksınız. Saygılarımla.
Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına üçüncü konuşmacı Sena Kaleli, Bursa Milletvekili.
Sorgulayan, direnen, eşitlikçi, özgürlükçü, doğa ve barışsever insanları Allah, insan, doğa sevgisi ve gücüyle selamlıyorum. Değerli milletvekilleri, konumuz çevre olunca, önce Meclis Genel Kurulundaki yarattığımız çevre kirliliğinden başlayalım. Otogarda otuz üç yıl çalıştım. Kadın olarak otogarda çalıştığım sürede böyle küfür ve şiddete tanık olmadım. Tehdit edildim, densiz bir rakibim tarafından otobüslerimiz otogara sokulmadı, yazıhanemiz yıkıldı. Terbiyemizi bozmadan, hukuk ve uzlaşı yoluyla hakkımızı aldık. Hoş, o gün adalete güvenimiz vardı. Otogarda adalet, nesnel tutum sağladığımız için kimse küfre gerek de görmedi. Saygın ortamda çalışmanın huzurunu ve bereketini yaşadık. Ayıplamak, yargılamak, kınamak istemiyorum ama onaylamadığımı, rahatsızlığımı, yakıştırmadığımı ifade ediyorum. (CHP ve BDP sıralarından alkışlar) Namusta ve küfürde erkeklerin mülkiyetini kabul etmediğimi beyan ediyorum. Bu kutsal çatıya, giydiklerimiz, oyumuz, boyumuz, soyumuzla değil, sözlerimiz, davranışlarımızla ve adaletimizle saygınlık kazandırmak zorundayız. Denetimsiz iktidar, denetimsiz Meclis olamaz. Gelelim konumuza. Türkiye’de üç ana sorun vardır: Yoksulluk, yolsuzluk, yoksunluk. Bunlar, her alanda var olan şiddetin de nedenleridir. Eksik ahlak algısı, özgürlük ve adalet açığı, hak hukuk ihlalleri, bilgi ve üretim eksikliği, çifte standartlı demokrasi anlayışı yoksunluk sorununu ortaya çıkarmaktadır. Bu yoksunluklar doğanın ve insanın şiddetine de tetikçi olmaktadır. Nüfus artışını destekleyen politikalar da çevresel ve sosyal itici güç olarak her anlamda baskıyı artırmaktadır. İnsanlık tarihi, hak, emek, eşitlik, özgürlük ve mülkiyet kavramları etrafında verilen mücadelelerin tarihidir. İçinde bulunduğumuz yüzyıl ve gelecek yüzyılların yeni mücadele alanı ise çevre ve tükenen kaynaklardır. Savaşlar ve şiddet sonucu elde ettiğimiz toprakları, güya insana hizmet adına, yine şiddetle tüketiyoruz. Azalan, soyları tükenen canlı türleri, ısı artışı, hava kirliliği, kuraklık, çölleşme, açlık, susuzluk, tayfunlar, kasırgalar kaçınılmaz sondur. Dikkat edin, en ölümcül, en şiddetli kasırgaların ismi Katrina, Wilma, Rita gibi kadın isimlerine denk gelmiştir. Şiddet gören doğanın da, kadının da kendilerine tehdit arttıkça mukavemeti de sabrı kadar güçlü olur. Kadınlar da doğa gibi üretken ve besleyicidir, çevre farkındalıkları da gelişmiştir. Bu nedenle, açlık ve susuzluk projelerinin öncüleri hep onlar olmuşlardır. İnsanoğlu, doğanın dengesini bile bile doğaya egemen olmaya çalışmıştır. Tan Oral’ın yazdığı gibi “Gurur ve başarı gözlerimizi kör ettiği için insan doğaya karşı yürüttüğü savaşı kazanmıştır ama ‘Doğa kaybetti.’ diyememiştir.” Aslında, hâkimiyet bir yanılsamadır. Doğa, gücünü ve nimetlerini verirken de öcünü alırken de sınır tanımamakta, insan ayrımı yapmamaktadır. Değerli milletvekilleri, dünya hepimizin ortak yaşam alanıdır. İnsanın insanlığa, çevreye ve doğaya sorumluluğu vardır. İnsan kadar doğanın da hakları vardır, bu bir küresel sorumluluktur. Bu bağlamda, ülkelerin birbirlerinin yaşam hakkına zarar vermemek için tarafı olduğu Rio Sözleşmesi’ne göre Birleşmiş Milletler Binyıl Kalkınma Hedefleri ve çevresel sürdürülebilirlik iş birliğine gerek görülmüştür. Ülkemizde, beğenmediğiniz geçmiş iktidarlar döneminde uluslararası sözleşmelerin tarafı olunması, biyolojik çeşitliliğin korunması, çevre politikalarının kurumsallaştırılması ve kalkınma planının bir parçası olması gibi önemli gelişmeler sağlanmıştır. Bugün de çalıştaylar düzenlenmekte, analizler yapılmakta, eylem planları yapılmaktadır ancak izlenen politikalar, oluşturulan kurumlar, eylemler sorun ortaya çıktığında ve uluslararası gerekliliklere göre belirlenmekte, onlar da baypas edilmektedir. AB İlerleme Raporu’nda sera gazı hedefinin envanterinin olmadığı, veri ve izleme sistemimizin olmadığı, bütçe, AR-GE, insan kaynağı, teşvik yetersizliklerinin olduğu, bütünleşik su ve arazi yönetiminin olmadığı, kurumlar arası yönetsel karmaşa olduğu, Tabiatı ve Biyolojik Çeşitliliği Koruma Kanunu Tasarısı’nın AB müktesebatına uygun olmadığı ve birçok uyumsuzluklar ve eksikler yer almaktadır. Yönetmeliklerle Kıyı Yasası imar affı ve ÇED muafiyetleri getirilerek büyük projeler kapsam dışına itilmiştir. Ancak, ne hikmetse, AB İlerleme Raporu’nda Türkiye’nin çevre politikalarına övgü olduğu şeklinde haberlerle kamuoyu yanıltılmaktadır. Bütün bu olumsuzlukların en çarpıcı örneklerinin yaşandığı yerlerden biri de seçim bölgem olan Bursa’dır. Evliya Çelebi’nin de “Velhasıl sudan ibarettir Bursa.” sözüyle andığı Bursa, artık, velhasıl ocaklardan ibarettir. 11.900 kilometrekaresinin 6.900 kilometrekaresi maalesef altüst edilmiştir ve bu Bursa, birinci derece verimli toprakları olan Kabulbaba, Maksempınarı ve Başköy’ün su kaynaklarını taş, mermer ve maden ocaklarına; kentin akciğeri ve oksijen deposu olan asırlık ağaçlarını yangınlara; yanlış yer seçimlerinden, zemin etütlerinin yapılmamasından ötürü hak sahiplerini mağdur eden TOKİ’ye; dünyaca ünlü kirazın yetiştirildiği Kozağacı Vadisi’ni termik santrale; (CHP sıralarından alkışlar) Yenişehir merasını oto test merkezine; Alaçam’ı BESOB Sanayi Sitesi’ne; içme suyu kalitesindeki Nilüfer, Kulaca, Kalburt, Kirmasti dereleri, Uluabat ve İznik Gölü’nü sanayi ve evsel atıklara kurban etmiştir. Bursa şimdi temiz ve kaliteli havasını da arar olmuştur. Raporlara göre Bursa, hava kirliliği açısından Dilovası’nı da geçmiştir. Trakya’da Ergene Ovası da çeltik değil, zehir tarlalarına dönüşmüştür. Bu manzara Türkiye’nin geneli için geçerlidir. Samsun’da dere yataklarına TOKİ’ler yapılarak can kaybı olmuştur. İskenderun’da yapılacak 700 metre mesafede 3 termik santral ve kirli oyunlar vahimdir. Yapılan araştırmalara göre, AB ülkelerinde nükleer ve termik santrallerin üretim zincirinde meydana gelen kaza ve gizli maliyetlerin, sağlık sorunlarının yarattığı maliyetin, çevresel ve toplumsal maliyetin, doğayı yok etme pahasına yapılan tüm projelerin getirisinden fazla olduğu saptanmıştır. Bu konuda duyarlı olanlara terörist muamelesi göstermek, marjinalize etmek, insanlığa yakışmamaktadır. Değerli milletvekilleri, ister Evrim ister Yaradılış Teorisi’ne inanalım, ekosistemimizi, doğal kaynaklarımızı, kültürel ve tarihî değerlerimizi yok ederek, sorumsuz davranarak, inancımızı da yok sayıyoruz. Cennet gibi dünyayı, cehenneme çeviriyor, kıyamete doğru gidiyoruz. İnsana hizmet sanrısıyla Allah’ın bahşettiği doğayı yok ederek ruhumuz kemale erecek, cennete mi gideceğiz? İnsanlığın hizmet önceliği temiz hava, temiz su, sağlıklı gıdanın sağlanmasıdır. Türkiye, gelişmiş ülkelerin hatalarını tekrarlamadan, farkını ortaya koyarak sürdürülebilir kalkınma planları yapmalıdır, rahat ve çevre bir arada planlanmalıdır. Önerilerim çok, vaktim yetmeyecek. Doğa yoksa biz de yokuz. Yerkürenin haklarına saygılı olmazsak demokrat da olamayız. Sınır ötesi iş birliği yapmazsak komşularımızın zarara uğramasına neden oluruz. Bu düşüncelerle bütçenin ülkemize, doğaya ve Bakanlığa hayırlı olmasını diliyorum.
Teşekkür ediyorum. Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına dördüncü konuşmacı, Fatma Nur Serter, İstanbul Milletvekili.
Ancak, konuşmama başlamadan önce, AK PARTİ’nin -kendi ifadeleriyle- değerli milletvekillerini bir konuda uyarmak istiyorum. İsminizin sürekli olarak “AK PARTİ” olarak telaffuz edilmesini istiyorsunuz. Ancak, “AK PARTİ” demekle, değerli milletvekilleri, aklanmak olmuyor. Aklanmanın yolu, Sayıştay raporlarının Türkiye Büyük Millet Meclisi denetimine açılmasından geçiyor. [[CHP sıralarından “Bravo” sesleri, alkışlar]] Başbakan “Öğretmen sayısını 2 katına çıkardık, 407 bin artırdık.” diyor. Değerli arkadaşlar, öğretmen sayısındaki artış, on bir yıllık iktidar döneminizde sadece 210.593’tür. Bu, Millî Eğitim Bakanlığının verisidir. Şimdi, 210 bin az bir rakam mıdır? “Yo, iyi bir rakamdır.” denilemez. Neden? Çünkü aynı dönemde, on bir yıl içerisinde öğrenci sayısı 3,5 milyonun üzerinde artmıştır, 3 milyon 594 bin 900 TL’lik artış. Buna karşı, öğretmen ihtiyacı 117.815’tir yani bu sayıyı 30 kişilik sınıfa bölerseniz 117.815 öğretmen eder. Bunu koyun bir tarafa. Artı, emekli olan ve istifa eden öğretmenler… Milliyetçi Hareket Partisinden Sayın Büyükataman’ın verdiği bir soru önergesine alınan yanıt, 157.153 kişinin istifa ve emeklilik yoluyla 2011 yılı sonuna kadar ayrıldığıydı. Onu, bugüne uzatırsanız o da eder en az bir 180 bin. Bunları topluyoruz, Millî Eğitim Bakanlığının ihtiyacı on bir yılda 290 bin artmış ama yapılan öğretmen ataması 210.593 ile sınırlı kalmıştır.
Yanlış bilgi!
Demek ki neymiş? Burada bazı gerçeklerin üstü örtülmüş. Değerli arkadaşlar, zaten tablo o kadar açık ki. Eğer öğretmen eksiği, öğretmen açığı varsa bununla övünemezsiniz siz, “Biz şu kadar öğretmen atadık.” diye övünemezsiniz. Bakınız, açık büyüdü, 127 bin idi, bugün itibarıyla 128.329’dur öğretmen açığı. Onun için öğretmenler üzerinden kimse siyaset üretmesin, öğretmenlerin hakkı olan verilsin, bizim iddiamız, isteğimiz ve talebimiz budur. [[CHP sıralarından alkışlar]] Şimdi, başka bir sayıyı sizlerle buluşturmak istiyorum: 845.407, bu rakam size ne ifade ediyor? Bilen var mı, Sayın Bakanım? Bana çok şey ifade ediyor. Bu rakam değerli arkadaşlar, içinde bulunduğumuz eğitim öğretim yılındaki kayıp öğrenci sayısıdır, kayıp yılların kayıp öğrenci sayısıdır. Sadece 58.407 öğrenci, 8’inci sınıftan 9’uncu sınıfa geçerken, hani on iki yıl zorunlu eğitim oldu ya, o arada kaybolmuştur. Bu, çok büyük bir sayıdır, 17 milyon öğrencinin neredeyse on yedide 1’ini siz eğitim sistemi içinde tutamamışsınız, kaybetmişsiniz. Bu, herhâlde “ak yıllar” diye adlandırılan yıllara değil, “kayıp yıllar”a yakışacak bir sayıdır. [[CHP sıralarından alkışlar]] Laf PISA sınavından açılmışken Sayın Bakanın bir konuya dikkatini çekmek istiyorum: Bir yıldır bildiğim hâlde, bunu, ilk defa, burada açıklama ihtiyacı duydum; daha önce söylemedim çünkü söylersem uluslararası bir skandala neden olabilirdi. Sayın Bakan, 2012 yılında, sınav yapılmadan önce, Millî Eğitim Bakanlığının çok üst düzey bir bürokratı, bir müsteşar yardımcısı, sınav sorularının öğretmenler aracılığıyla öğrencilere çözdürülmesi için, soruları elinde bulunduran bürokratlara ağır baskı uygulamıştır. Ancak, bunun açıklanması, ortaya çıkması hâlinde, hem Türkiye sistemden diskalifiye olacak hem de büyük bir uluslararası skandal ortaya çıkacaktı. O bürokratların direnmesiyle, ısrarıyla bu gerçekleştirilmemiştir. Bundan sonraki sınavlar için, hem bu konuyu dikkatinize sunuyorum -böyle bir şeyi bilmediğinizi ve yanında olmayacağınıza da samimiyetle inanarak bunu söylüyorum- hem de ne yazık ki o direnci gösteren bürokratların, bugün, o görevde olmadıklarının da altını çizmek istiyorum. İsterseniz isim isim de size takdim edebilirim daha sonra. [[CHP sıralarından alkışlar]] İşte, bu başarısızlığı örtülemek için, bir reklam projesi ortaya koydunuz. Bu reklam projesi, bir promosyon kampanyası, bir PR çalışması, FATİH Projesi. FATİH Projesi karnesini size sunuyorum: Notu bol bir hocaydım üniversitede, yine bol not verdim. Bakınız, proje 2014’te bitecekti, 2015’e sarktı, bitmedi, belki 2016’ya sarkacak. İlkokul ve anaokullarına tablet dağıtma hedeflenmişti, hedeften çıkarıldı. Şu anda, mevcut öğrencilerin sadece yüzde 0,48’ine tablet dağıtıldı. Öğretmenlerin sadece yüzde 2,28’ine tablet dağıtıldı. Uzaktan eğitim merkezlerinin sadece binde 3’ü tamamlandı değerli arkadaşlar. 2 alanda nispi bir başarıdan söz edilebilir, o da ancak orta alacak, üçte 1; o da altyapı işleri tamamlanan dersliklerle ilgilidir. Altyapı işleri tamamlanan derslikler, yerel ağ bağlantısı yapılan okullar yüzde 12, derslikler yüzde 33 gibi oranlara ulaşmıştır. Yani bu reklam projesi, ne yazık ki, bugün itibarıyla geçerliliğini yitirmiştir ve sadece tablet dağıtarak da eğitimde kalite artışı sağlanamayacağını dünyada eğitimden anlayan herkes zaten bilmektedir. Tablet bir yardımcıdır, bir yardımcı araçtır ama eğitimin kalitesini artıracak bir gücü ne yazık ki yoktur.
Tabletten kastedilen belki uyuşturucu haptır!
Değerli milletvekilleri, şimdi, bir başka önemli konuyu da sizlerle paylaşmak istiyorum, o da şudur: İktidara geldiğiniz günden bu yana -gelmediğiniz zamanlar da dâhil- sürekli olarak Atatürkçü eğitimi “tek tipleşme” olarak nitelediniz ama siz anaokullarından başlayarak kendi tek tip insanınızı yarattınız. Bakınız, bu, Konya’da bir anaokulu. Sayın Bakanım, lütfen bakın. Bu çocuklar ne yapıyor, biliyor musunuz? Bu çocuklara umre oyunu oynattırılıyor, oyunda kazanan, umre bileti kazanıyor. Bu nedir?
Çok güzel bir fotoğraf.
Bu, özgür bir eğitim midir?
Evet.
Ne kadar özgür.
Yoksa bu, tek tip, AKP tipi insan yaratmak için kurguladığınız bir eğitim midir? Değerli milletvekilleri, eğitimde sınıfta kaldınız. Millî Eğitim bütçesine “Ret” oyu vereceğimizi açıklıyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum.
İlla getirip buraya bağlayacaksınız.
Sayın Başkanım, şahsıma yönelik, “yalan” veya “yanlış” ifadelerde bulunduğuma dair bir beyanatı olmuştur, açıklama yapmak istiyorum.
Ne söyledi?
Bizatihi şahsımı, bizatihi ismimi kullanarak “kayıp yıllar” dediğimi, özellikle 1990’lı yılların, o yılların kayıp yıllar olmadığını, bu konuda yanlış…
Bakan konuşur, öyle bir usul yok.
Buyurun Sayın Elvan, sataşma nedeniyle iki dakika söz veriyorum.
Öncelikle, öğretmen konusuna gelmek istiyorum. Değerli arkadaşlar, bizden önceki on yılda, toplam alınan, atanan öğretmen sayısı 132.500’dür, 132.500’dür.
Toplam sayı…
Sayın Bakan konuşsun.
AK PARTİ iktidarları döneminde atanan öğretmen sayısı tam 408 bindir.
Ona sataştı, ben ayrıca cevap vereceğim.
Öğretmen başına düşen öğrenci sayısından bahset.
İkinci bir husus, öğretmen başına düşen öğrenci sayısı 2002 yılında 28 idi değerli arkadaşlar. Bugün öğretmen başına düşen öğrenci sayısı 20’dir. Diğer bir konu: Evet, “kayıp yıllar” dediniz. Biz kayıp yıllarda toplamış olduğumuz vergilerin yüzde 87’sini faiz için ödüyorduk, faiz. Toplamış olduğumuz vergilerin neredeyse tamamı faize gidiyordu, bir bütçeden bahsetmeniz mümkün değildi, bütçeler asli fonksiyonlarını yerine getirmiyordu. Enflasyona bakalım, “kayıp yıllar” dediğimiz yıllarda, ortalama enflasyon yüzde 77’ydi, bizim dönemimizde ortalama enflasyon yüzde 9’un altına düşmüştür değerli arkadaşlar.
Not başarısından bahset!
Bir başka husus: O dönemde, kayıp yıllarda…
Matematik başarısından bahset!
Başbakanın simit hesabına benzedi!
…devlet memurunun maaşı, bankalardan alınan borçlarla ödeniyor idi. Zorunlu tasarruf bu nedenle çıkmıştır, KEY için yapılan ödemeler bu nedenle ortaya çıkmıştır.
Sataşma bunun neresinde, neye cevap veriyor?
Son olarak şunu söyleyeyim değerli arkadaşlar: Lütfen, Atatürk’ü kullanmayınız.
Siz kullanıyorsunuz.
Bu ülkenin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk, hepimizin lideridir ama şunu unutmayınız: Atatürk’ün paradan, puldan, devlet dairelerinden resmini kaldıran sizsiniz, AK PARTİ değildir.
Bırakın!
Hepinize saygılar sunuyorum.
Evet, buyurun...
“Yalan söyledi.” dedi, düzeltmek istiyorum. Beni yalancılıkla itham etti.
Sayın Başkan…
“Yalan söyledi.” dedi, öyle mi?
Evet.
Evet.
Buyurun.
Öyle bir şey söylemedi Sayın Başkan.
Yeri geldiği zaman, 69’un kullanımıyla ilgili, Başkanlık Divanında oturumu yöneten başkan vekillerinin birbirinden ayrı tavrı olur. Sayın Elvan’ın adı geçti sadece, cevap hakkı verdiniz. Sayın Elvan da kendisine atfedilen konuyla ilgili değil de hem Sayın Serter’i yalancılıkla itham etti, bir…
Hayır, yalancılıkla değil, “Yalan söylediğimi iddia etti.” dedi.
…hem partimize sataşmada bulundu, iki.
Hayır efendim.
Sayın Serter’e şahsı olarak söz talep ediyorum. Sonra da ben, partimize sataşmadan dolayı söz talep ediyorum.
Ben yalancılıkla itham etmedim Sayın Altay.
Tutanaklara bakın, öyle bir şey söylemedi.
Ama sataşma nedeniyle iki ayrı söz verilmez ki. Yani Sayın Serter…
Nasıl verilmez? Sayın Başkan, olur mu öyle şey? Partiye ayrı sataştı Sayın Başkan, olur mu öyle şey?
Sayın Altay, bir saniye. Sayın Serter söz aldığı zaman hem şahsı adına sataşma nedeniyle ve hem de partinizin mensubu olması nedeniyle, parti adına, sataşma nedeniyle cevap verir.
Sayın Başkan, Sayın Elvan’a söz vermeniz bence doğru değildi, verdiniz. Sayın Serter, şahsıyla ilgili konuşacak, ben partimle ilgili konuşacağım. Talep ediyoruz.
Ama dayatıyorsunuz Sayın Başkan Vekili.
Sayın Altay, Cumhuriyet Halk Partisi Grubunun sayın milletvekillerinin konuşması bitene kadar devam edecektim, sizlere söz hakkı verdikten sonra kesme durumunda kalırım zaman itibarıyla, onu söyleyeyim.
Böyle bir şey olur mu? Bu yaptığınız tehdit! Tehditle burayı yönetemezsiniz!
Hayır, şunun için söylüyorum…
Orayı tehditle yönetemezsiniz Sayın Başkan!
Sayın Altay, bu, tehdit değil…
Kesersen kes!
Karışmayın siz!
Zaman açısından bir şey anlatmak istiyorum, niye tehdit algılıyorsunuz ki?
Sayın Başkan, bu yaptığınızı size hiç yakıştıramadım. Yani ben size nezaketen “Bizim hatiplerimizin konuşması bitene kadar ara vermeyelim.” dedim, “Tamam.” dediniz, sözü er kişi verir, isterseniz kesin.
Sayın Altay, sizin söyledikleriniz… Sayın Altay, dinler misiniz? O zaman, söylediklerimi, kusura kalmayın, anlayamıyorsunuz. Tehdit yok ortada, tehdit maksadıyla söylemediğimi söyledim. Zaman açısından…
İki dakikayla mı değişecek Sayın Başkan?
Niye verdiniz…
Ama sizin söyledikleriniz, size çok güzel yakışıyor.
Ne demek Sayın Başkan? “O zaman ara veririm.” diyorsunuz.
Çok güzel yakışıyor. Niye tehdit olarak algılıyorsunuz?
Ama niye “Ara veririm.” diyorsunuz Sayın Başkan. “İkiniz söz isterseniz ara veririm.” diyorsunuz.
Burası Genel Kurul, hemen hazırsınız yüksek sesle konuşmaya, kavgaya, tehdide hemen hazırsınız yani!
Yüksek sesle, mikrofona geçsin diye söylüyorum.
Bu düşüncenizi değiştirmeniz gerekir yani!
Sayın Başkan, Serter’e söz talep ediyorum.
Evet, sataşma nedeniyle Fatma Nur Serter’e iki dakika söz veriyorum.
Öncelikle şunun altını çizeyim, elimde kesin bilgi ve belge olmadan tek kelime konuşmam. Burada sizlere sunmuş olduğum bütün veriler, resmî belgelerden alınmış verilerdir, Millî Eğitim Bakanlığının verileridir, TÜİK’in, Türkiye İstatistik Kurumunun istatistik yıllıklarında yayınlanan verilerdir. Tek tek bütün rakamlar doğrudur ve resmî istatistiklerde bulunabilecek niteliktedir. Ben bambaşka şeylerden söz ettim, burada Plan ve Bütçe Komisyonu Başkanı bambaşka noktaya olayı çekti. Ben eğitimde ak yılların olmadığını anlattım ve neden anlattığımı bir daha tekrar etmek istemiyorum. 2002 yılında 524.615 olan öğretmen sayısının 2013’te 735.208’e çıkmış olması, Millî Eğitim Bakanlığı ve TÜİK verisidir, aksini ispat size düşer. Ben size istatistik yıllıklarını öneriyorum. Aradaki fark 210.593’tür; 210.593 ise 407 binden epeyce küçüktür. Dolayısıyla, burada konuyu bambaşka yöne çekerek, hiç söylemediğim şeyleri söylemişim gibi davranarak, beni yalancılıkla itham edenler, konuyu çarpıtmadan, benim söylediğim iddialara cevap verselerdi bir anlam ifade ederdi. Teşekkür ediyorum.
Madem ben de yerimden çok kısa şunu söylemek istiyorum. Bize Atatürkçülük dersi vermeye kalkmadan önce, o Genel Başkanınıza söyleyin, “Atatürk” kelimesini ağzına almayı bilsin.
Genel Başkanımıza laf söylemeyin!
Sürekli anıyor.
Mecburiyet hâline getiriyorsunuz!
O bir kere alsın, bütün iddialarımızı geri çekeceğiz. Recep Tayyip Erdoğan’ın ben “Atatürk” dediğini hiç duymadım! Hiç duymadım!
Hadi canım!
Böyle bir partinin mensuplarından alacak Atatürkçülük dersimiz yoktur, bir; paradan Atatürk’ün resminin kaldırılması çok bayatladı. Bunu Türkiye’de bilmeyen kalmadı. O günkü kanunların gereği olarak yapılmış uygulamadır, iki. Teşekkür ederim.
Teşekkür ediyorum. [[Devam]] 2) Dışişleri Bakanlığı 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 1) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi 2) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 1) Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi 2) Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı Ç) MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI [[Devam]] 2) Millî Eğitim Bakanlığı 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 1) Yükseköğretim Kurulu 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi 2) Yükseköğretim Kurulu 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 1) Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezî Başkanlığı 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi 2) Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezî Başkanlığı 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı Evet, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz isteyen Metin Lütfü Baydar, Aydın Milletvekili.
Bütçeden önce Hükûmetin eğitim karnesini PISA raporlarından gördük. Sürpriz de olmadı aslında. 2003’ten beri her üç yılda bir raporlama yapan PISA verileri malumu ilam ediyor. Yıllardır her defa tekrar tekrar gördüğümüz ve içimize sindiremediğimiz veriler. “Başarı, başarı” diyorsunuz, sonuç ortada. Önceki raporlarda olduğu gibi Endonezya, Ürdün, Kazakistan ve pek çok Orta Doğu, Asya ülkesinin önünde yer almışız. 64 ülke arasında yine ortalamayı geçemedik, 42’nci olduk. Sayenizde yıllardır, on koca yıldır 40’ıncı sıraları mesken tuttuk. Eserinizle övünebilirsiniz!
Nereden aldın peki?
Yaratmakla övündüğünüz eğitim sistemiyle, ortalama olarak günde on beş saniye okuyan bir nesil geldi bugün; sizin eseriniz, görün. Eğitim sistemiyle yarıştığımız ülkeler yılda kişi başına 6 kitap okusun, biz yılda 6 kişiye 1 kitap okutamayalım! Hâliyle, tabii ki PISA verileri, OECD’nin eğitime bakış verileri hep olumsuz olacak. Sonuçta, yükseköğretime gelen öğrenci de bu nesilden gelecek. Okumayan, Türk ve dünya klasiklerini bilmeyen, insanlığın gelişim seyrinden, tarihten, kültürden, bilimden, fenden habersiz gençlerimiz, politikası olmayan ve her bakanla yeniden şekillenen, yazboza dönen bir Bakanlığın insafına terk edilen yurdumun güzel insanları, umudumuz, geleceğimiz bu nesillerden her sene 2 milyon kişiyi üniversite sınavına alıp 1 milyon kişiyi kapıdan geri çeviren sınav sistemiyle, insanımıza yalnızca hüsran sunmaktasınız. Bu hüsranlardan sonra PISA benzeri raporlardan da öyle yıldızlı pekiyi bekleyemezsiniz, bulamazsınız. Bu öğrenciler yükseköğretim sisteminde öyle harikalar yaratamaz. Hele 2023 vizyonuna ortak etmeyi düşünüyorsanız, hiç beklemeyin. Yükseköğretim sadece bina değildir. İçine personelin doldurulduğu, yalnızca derslikler ve mekânların olduğu yerler de değildir. Üniversiteleri susturursanız, sindirirseniz, kendinize biat etmesini isterseniz, o üniversitelerden yaratıcı düşünce, buluş, icat, patent çıkartamazsınız. Sonuçta, bumerangın bir gün gelip sizi vurduğunu görürsünüz. Bakanlık, her ne kadar üniversiteleri, hızla değişen ve dönüşen dünyada bir yandan bilgiyi yöneten ve dönüştüren, diğer yandan geleceği oluşturan gençleri yetiştiren kurumlar olarak açıklasa da, bütçe rakamlarını gördüğümüzde, bu yazılanların göz boyama ve illüzyon olduğunu, gerçeği yansıtmadığını anlıyoruz. 2014 bütçe rakamlarıyla bir değerlendirme yaparsak, toplam yükseköğretim bütçemiz 17 milyar Türk lirası, yaklaşık 8 milyar dolar. O çok övündüğünüz 800 milyar dolarlık millî gelirin yüzde 1’i yükseköğretime giden. Hani diyorsunuz ya “800 milyar dolara çıkardık millî geliri.” diye, onun yüzde 1’ini yükseköğretime ayırıyorsunuz. Bu 8 milyar dolar 104 üniversiteye nasıl dağıtılmış ona da bir bakalım: 37 üniversitenin bütçesi 75 milyon Türk lirasının altında. Bunların 9 tanesi de 50 milyon Türk lirasının altında bütçeye sahiptir. 75-150 milyon Türk lirası sınırında 25 üniversite var. 150-300 milyon Türk lirası bütçesi olan 30 üniversite bulunmakta. Gelelim amiral gemilerine, yatırım ve kaynaklar büyüklere gitmektedir. 500 milyon Türk lirası üstü bütçeye sahip 4 üniversite var ki toplam bütçeleri 2,5 milyar Türk lirasıdır. Bu 4 üniversitenin bütçesi, 75 milyon Türk lirası bütçeli 37 üniversitenin bütçesinden daha fazladır. Üniversite sistemi bütçe sistemi gibidir. Bir tarafından çekiştirilmiştir. Çekebilen, kendine doğru kaynakları aktarmakta, dolayısıyla bütçe amorflaşmaktadır. Sonuçta her ile bir üniversite kampanyası, bu bütçe rakamlarıyla sadece sözde kalmış, fiyasko olmuştur. Genel olarak ifade ettiğimiz bu değerlendirmeden sonra bir gerçeği daha ilave etmek isterim ki bu bütçelerin yüzde 80’ini aşan bir kısmı, personel giderleri için kullanılmaktadır, yüzde 80, 8 milyar doların yüzde 80’i personel.
Bütçenin yüzde 80’i nasıl personel giderlerine ayrılır?
Onun yüzde 20’si cari ve yatırım olarak kullanılacak.
Ya sen rektörsün, üniversite hocasısın! İnsaf ya!
Sayın Işık, lütfen.
Rektör olduğum için böyle konuşuyorum Fikri Bey, rektör olduğum için böyle konuşuyorum. Senden daha hâkimim rakamlara. Geri kalan da cari giderler ve yatırımlar. Bu cari gider ve yatırımlar ile üniversiteler nasıl bilim yapacak, 2023 hedeflerine nasıl ulaşacak? Tablo önünüzde. Üniversitelerin bu kaynak dağıtımındaki adaletsizliğinden yeni adaletsiz uygulamalar doğacaktır. Sündürülmüş bir bütçeden sindirilmiş bir üniversite çıkar, bunu unutmayın. [[CHP sıralarından alkışlar]] İhtiyacımız nedir? Türkiye’nin gelecek vizyonunda kaç doktoralı araştırmacıya ihtiyacımız olacaktır? Bunların yetiştirilmesi için ne tür önlemler alınmalıdır? Nitelikli beyinleri ülkemize ve üniversitelere çekebilmek için, bırakın çekmeyi, üniversitelerde tutabilmek için ne yapmaktasınız? Bu bütçe yapısı, bu maaş sistemi, bu akademik tebaalaştırma mantığı ve biat kültürü ile neyi başarmayı hedefliyorsunuz? Kendinize yakın olan vakıflara niteliklerine bakmadan kurdurduğunuz apartman gibi yeni vakıf üniversitelerinden mi söz etsem, yoksa “12 Eylül ürünü.” diye avaz avaz bağırdığınız, ele geçirince gıkınızı çıkarmayarak parti teşkilatı gibi çalıştırdığınız ne idüğü belirsiz YÖK’ten mi? Hangi yanlışınızdan söz etsem?
Değerli milletvekilleri, 2014 yılında, 176 üniversiteli, 130 bin akademik personelli, 17 milyar Türk lirası bütçeye sahip bir yükseköğretim sistemimiz var. Size göre Türk yükseköğretim sistemi gelişmekte. Vakıf üniversitelerine her ilde açtırdığınız yüksek lisans programlarıyla, düzenli ders yapılmayarak verilen diplomalarla, “Hap yap, para kap.” mantığıyla eş değer, ucube bir eğitimi siz ortaya çıkardınız. Bir de bu tabloya akademisyenlerin bir türlü giderilemeyen maddi ve manevi sorunlarını ekleyin; alın size dünyayla yarışacak gençleri çıkaracak olan üniversiteler! Mümkün mü? Güldürmeyin bizi arkadaşlar ya, bununla olmaz bu iş. Değerli milletvekilleri, Cumhuriyet Halk Partisi olarak yeni üniversitelerin açılmasına, mevcut üniversitelerin daha da güçlendirilmesine her zaman destek verdik fakat Hükûmetle, üniversiteler konusunda farklı düşünmekteyiz. İlk olarak, özgür düşünce ortamını üniversitelerde maalesef yok ettiniz. Kendisi gibi olmayana yaşam hakkı tanımayan bir üniversite yarattınız. Özgür beyinler ile bireylerin yetiştirilmesi üniversitelerin vazgeçilmez evrensel koşuludur. İkinci olarak, yeni kurulan üniversiteleri tematik bir yapıda oluşturamadınız. Üçüncü olarak, ülkemizin gelişmesinin temeli bilimsel özerklik ve bilimsel üretim yeteneğinin önündeki en büyük engel olan YÖK derhâl yok edilmelidir. Dördüncü olarak da üniversitelerin bağımsız olması için öncelik bütçe özerkliğidir. Bağımsızlığın temeli mali özerkliktir. Maalesef yüzde 2 öz kaynakla bu da başarılamamaktadır. Değerli milletvekilleri, ÖSYM bütçesiyle ilgili bir değerlendirme yapacak olur isem; herkesin güvendiği bir kurumu artık hiç kimsenin güvenemediği bir kurum hâline dönüştürdünüz. ÖSYM Başkanının göreve geldiğinden bu yana yapılan on beş sınavdaki şaibesinin halkta yarattığı güven bunalımını nasıl aşarsınız bilemem. Üniversiteleri işsizliği geciktirme amacıyla kullanan ve genç işsizliğini cumhuriyet tarihinin en üst noktasına taşıyan bu AKP hükûmetlerinden ve bütçelerinden kurtulacağımız günlerin bir an önce gelmesi dileklerimle hepinize sevgiler, saygılar sunuyorum.
Sayın milletvekilleri, birleşime bir saat ara veriyorum.
Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 32’nci Birleşiminin İkinci Oturumunu açıyorum. 2014 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Tasarısı ile 2012 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Tasarısı üzerindeki görüşmelere devam edeceğiz. Komisyon ve Hükûmet yerinde. Şimdi, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz isteyen Recep Gürkan, Edirne Milletvekilli. Süreniz on dakikadır Sayın Gürkan.
Sözlerime başlamadan önce bir açıklama yapmak istiyorum. Yemek arasından önceki oturumda Sayın Başkana Grup Başkan Vekilimiz bir not ileterek Cumhuriyet Halk Partisi Grubunun konuşmaları bittikten sonra yemek arası verilmesini talep etmişti, Sayın Başkan da kendisi buna “Tamam, öyle yaparız.” dedi. Ancak, Cumhuriyet Halk Partisi Grubundan bir konuşmacı kaldığında, Sayın Başkan yemek arası verdi. Sayın Başkan, Sadık Yakut olarak söylediğiniz sözü, verdiğiniz sözü tutup tutmamanız sizi ilgilendirir, bizi ilgilendirmez ama Meclis Başkan Vekili olarak, gazi Meclisin koltuğunda oturan birisi olarak, Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün koltuğunda oturan birisi olarak, verdiğiniz sözü tutup tutmamanız bizi ilgilendirir. Bu, çok yanlış bir davranıştı Sayın Başkan. Değerli milletvekilleri, eğitimin bir ömür boyu sürmekte olduğu gerçeğini kabul ettiğimizde, eğitimi bir bütün olarak ele aldığımızda, Millî Eğitim Bakanlığı bütçesinin önemini, yükseköğretimde üniversitelerimizin bütçelerinin önemini kavramak mümkün olur. Toplumun tamamını ilgilendiren bir bütçeyi görüşüyoruz. Hata payının sıfır olması gereken bir bütçeyi görüşüyoruz. Atacağımız adımlarla bir neslin kaderini değiştirdiğimiz, değiştireceğimiz bir bütçeyi görüşüyoruz. “Ben yaptım oldu.” demenin çok yanlış olduğu, telafisinin mümkün olmadığı gerçeğini hiçbir zaman unutmamamız gereken bir bütçeyi görüşüyoruz. Bütçeyi görüşüyoruz ama Sayın Millî Eğitim Bakanı, komisyon sıralarında yok. Sabahtan beri izliyorum, bu üçüncü bütçe görüşmeleri milletvekili olduğumdan bu yana, ilk kez, Millî Eğitim Komisyonundan hiç kimsenin, ama hiç kimsenin, Millî Eğitim bütçesi görüşülürken komisyon sıralarında oturmadığına şahit oldum, ne Komisyon Başkanı ne de komisyondan herhangi bir üye. Değerli arkadaşlar, eğer biz Millî Eğitimin bütçesi görüşülürken millî iradenin temsilcisi olan Komisyon Başkanına dahi orada yer bulamıyorsak vay hâlimize! Bir şey daha dikkatimi çekti: Eski Millî Eğitim bakanlarından, eski YÖK başkanlarından Sayın Mehmet Sağlam’a da beş dakika söz verilmiş usulen. Şunu merak ettim: Acaba Sayın Mehmet Sağlam’a aykırı fikirlerinden ötürü mü bu kadar az söz verildi, kısa söz verildi, yoksa 28 Şubatın Millî Eğitim Bakanı olduğu için mi bu kadar az söz verildi? Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; okullaşma oranı, atanamayan öğretmenler, bölgeler arası yaşanan fırsat eşitsizlikleri, fiziki altyapı yetersizlikleri, barınma sorunu, müfredatın güncellenmesi, nicelik ve nitelik bazında yaşanan problemleri de göz önüne aldığımızda, eğitim alanında yaşadığımız sorunlar gerçekten çok büyük. Yıllardır az da olsa sorunlarla yolunda giden bir taşımalı eğitimimiz var. Bu taşımalı eğitim, devri iktidarınızda taşımasız eğitime dönüştürüldü. Hatta, bazı illerimizde, batı illerimizde, örneğin İzmir’de eşekle taşımalı eğitime dönüştürüldü. Bu kış gününde bu çocuklara yazıktır, günahtır! [[CHP sıralarından alkışlar]] Değerli milletvekilleri, bu yıl üniversitelere 673 bin öğrenci kayıt yaptırdı, 370 bin öğrenci de yurt başvurusunda bulundu, bunlardan ancak 87 bini yurtlara yerleşebildi. Yetkililere sormak istiyorum: Bu sene, çok azı dışında, yurt yedek listelerini neden açıklamadınız? Sadece benim istediğim, benim uygun gördüğüm öğrenciler mi yurtlara yerleşsin. dediniz? Peki, yurda yerleşemeyen yaklaşık 283 bin öğrenciye ne dedi Sayın Başbakan biliyor musunuz? “Başının çaresine bak kardeşim, başının çaresine bak!” dedi. Üniversiteleri nicelik olarak artırdınız, kontenjanları artırdınız ama yurtları aynı oranda artıramadınız. Şimdi “100 bin kişilik yer arıyoruz.” reklamlarına çıktınız, bunlarla sorunu çözmeye çalışıyorsunuz. Yaşam mücadelesi veren, çok zor koşullarda eğitimlerini sürdürmeye çalışan bu öğrencilerin başına ahlak zabıtası kesildi Sayın Başbakan. Ona göre, kimse masum olamazdı; gençlere güvenmiyordu. Sebebini anlamak tabii ki mümkün değil. Ve demokrasi adına ibretlik bir manzara ortaya çıktı, Sayın Başbakan şu açıklamada bulundu, diyor ki: “Denizli ilinde şahit olduk. Yurtların yetersizliği beraberinde çeşitli sıkıntılar doğuruyor; üniversite öğrencisi genç kız, erkek öğrenciyle aynı evde kalıyor. Bunun denetimi yok. Muhafazakâr demokrat yapımıza bu ters. Vali Bey’e bunun talimatını verdik, bunun bir şekilde denetimi yapılacak.” Değerli arkadaşlar, kızlarla erkeklerin birlikte kalmasını eleştirenlere şunu sormak istiyorum: Bu durum hukuken yasa dışı mı? Kendi yetiştirdiğimiz -kız olsun, erkek olsun- evlatlarımıza güvenmiyor muyuz ya da güvenmeyecek miyiz? (CHP sıralarından “Bravo” sesleri, alkışlar) Zinayı Türk Ceza Kanunu’ndan hangi hükûmet kaldırdı, sormak istiyorum sizlere. Hangi hükûmet kaldırdı, bunu biliyor muyuz acaba? On bir yıllık AKP iktidarındaki bazı göstergeleri sizlerle paylaşmak istiyorum; TÜİK, Adalet Bakanlığı gibi resmî kurumlarımızın rakamlarıdır bunlar: Boşanma sayısı yüzde 29 artmış, intihar sayısı yüzde 40 artmış, kasten adam öldürme sayısı 2,2 kat artmış, cinsel saldırı suç sayısı yüzde 63 artmış, çocuk cinsel istismarı suç sayısı 3,8 artmış ve cinsel taciz suç sayısı 4,3 oranında artmış arkadaşlar, hanehalkının yani vatandaşın ödediği faizler de tam 12 kat artmış. O nedenle, artık, bu millete, bu aziz, bu büyük millete muhafazakârlık ve dindarlık üzerinden siyaset yapmayın. İcraatlarınız ortada, önce bunları düzeltin. Sayın Başbakan türban üzerinden yaratmak istediği kutuplaşmayı yaratamayınca, başarısız olunca çıkmaza girdi. Bundan sonra her konuda ama her konuda bir kutuplaşma politikasını ortaya koyduğuna şahit olacağız. Gezi olaylarından sonra öğrencilere taktı kafayı ama Gezi olaylarındaki -hangi siyasi görüşten olursa olsun, hangi inançtan olursa olsun- o öğrenciler, o “kudretli dünya lideri” denilen Başbakanın karizmasını çizdi arkadaşlar, o gencecik çocuklar onun karizmasını yerlere düşürdü. Sayın Başbakan, geçen hafta, benim seçim bölgem olan Edirne’deydi. Edirne’deki konuşmasında, Balkan savaşlarının, 1912-1913’teki Balkan savaşlarının 100’üncü yılına atfen aynen şu ifadeleri kullandı: “Yüz yıl önce Osmanlı ordusu Edirne’yi düşmandan kurtarmak için ilerlerken birileri ne diyordu, biliyor musunuz? Gençler, bunu iyi dinleyin, gideceğiniz her yerde bunu anlatmanız lazım. Edirne’de o zaman yaşayanlar ‘Edirne’ye Enver gireceğine Bulgar girsin.’ diyorlardı. Yüz yıl önce bu densizliği yapanlar, işte bugün de aynısını yapıyorlar, Türkiye o eski Türkiye olsun istiyorlar.” diye devam etti konuşmasına. Değerli arkadaşlar, 1912-1913 Balkan savaşları gerçekten Türk tarihinin trajik bir safhasıdır, sayfasıdır. Bakınız, bu söz doğru mudur? Doğrudur. Birileri “Edirne’ye Enver gireceğine Bulgar girsin.” demiş midir? Demiştir. Kim demiştir? Size açıklayayım: O dönemde İttihat ve Terakkinin rakibi olan, düşmanı olan, bugünkü torunlarının dedesi, atası olan o dönemin Hürriyet ve İtilaf Partisi, o dönemin liberal ve muhafazakâr partisinin mensupları demiştir. Kimdir bunlar? Damat Ferit Paşa, İsmail Bey, Rıza Tevfik, Rıza Nur. [[CHP sıralarından alkışlar]] Hepinize saygılar sunuyorum.
Sizin açıklamanız nedeniyle ben de açıklama yapmak istiyorum Sayın Gürkan. Sayın Metin Lütfi Baydar gelerek, Sayın Baykal’ın Meclise geleceğini, Sayın Serter’le birlikte konuşmasını Sayın Baykal geldiği anda yapmak istediklerini belirterek 3 defa -Sayın Grup Başkan Vekiliniz de dâhil olmak üzere- talepleri üzerine ara verme süresini değiştirdim. Yoksa, Cumhuriyet Halk Partisi konuşmaya başlamadan önce yemek arası verilecekti Sayın Gürkan. Sizin tabirinizle Atatürk’ün koltuğunda oturan Başkan Vekili olarak da sözümün arkasında dururum, rahat olun, Sadık Yakut olarak da her zaman sözümün arkasındayım. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Tamamen ihtiyaç nedeniyle ara verilmiştir. Bunu izah ettim biraz önce ama tekrar açıklama gereği hissettim. Teşekkür ediyorum. Sayın Satır, söz talebiniz var. Buyurun.
Sayın Başkanım, teşekkür ediyorum. Bir konuda açıklama yapmak istiyorum müsaadenizle. Geçtiğimiz oturumda Cumhuriyet Halk Partisi Grup Başkan Vekili Sayın Altay “O Başbakanınıza söyleyin ‘Atatürk’ adını ağzına alsın.” gibi bir cümle kullandı. Sayın Altay’ın hitap tarzını takdirlerinize ve kendisine bırakıyorum. Şunu söylemek isterim ki: Sayın Recep Tayyip Erdoğan, sadece bizim değil, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan herkesin Başbakanıdır. “Atatürk” isminin alınıp alınmamasıyla ilgili de müsaade ederseniz birkaç cümle söylemek istiyorum. Biz devlet büyüklerimizi sözde değil, özde severiz, sayarız ve değer veririz. Atatürk’le ilgili konuya gelince, Soyadı Kanunu’ndan önceki tarihî olaylarda ve konularda “Gazi Mustafa Kemal” ismi kullanılır, Soyadı Kanunu’ndan sonra “Atatürk” soyadının alınmasından sonraki tarihî olaylarda ve konularda “Mustafa Kemal Atatürk” ismi kullanılır. Bununla ilgili çok yakın zamanda yaşadığımız bir olayı size aynı cümlelerle söylemek istiyorum. 10 Kasım Atatürk’ü Anma Programı’nda, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu tarafından Millî Kütüphane konferans salonunda düzenlenen programda Sayın Başbakanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın ilk cümlesini okumak istiyorum: “Aramızdan ayrılışının 75’inci yıl dönümünde Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü minnetle yâd ediyorum. Bu anlamlı gün vesilesiyle Kurtuluş Savaşı’nın tüm kahramanlarına…” vesaire vesaire vesaire, devam ediyor. Sayın Altay’ın söylediği gibi “Atatürk” ismi kullanılmıyor değil, tarihî kronolojik sıraya göre, en basit kurala göre kullanılıyor. Bunu takdirlerinize sunuyorum. Açıklama izni verdiğiniz için de teşekkür ediyorum.
Çok güzel.
Buyurun Sayın Altay.
Sayın Başkan, ben de böylece Başbakanın çok nadiren de olsa “Atatürk” ismini ağzına almasından çok mutlu oldum. Kendisine çok teşekkür ediyorum, çok çok teşekkür ediyorum.
Evet, ben teşekkür ediyorum. [[Devam]] 2) Dışişleri Bakanlığı 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 1) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi 2) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 1) Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi 2) Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı Ç) MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI [[Devam]] 2) Millî Eğitim Bakanlığı 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 1) Yükseköğretim Kurulu 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi 2) Yükseköğretim Kurulu 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 1) Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezî Başkanlığı 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi 2) Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezî Başkanlığı 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına Yıldırım Tuğrul Türkeş, Ankara Milletvekili.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 2014 Dışişleri Bakanlığı bütçesi üzerine Milliyetçi Hareket Partisinin görüşlerini aziz milletimizle paylaşmak için söz almış bulunuyorum. Konuşmama başlarken yüce Meclisi saygıyla selamlıyor, yeni bütçenin devletimize ve milletimize hayırlar getirmesini Cenab-ı Allah’tan diliyorum. Değerli milletvekilleri, öncelikle, geçen pazartesi günü, Dışişleri Bakanı Sayın Ahmet Davutoğlu’nun kendisine yöneltilen gensoruya ilişkin sunduğu cevaplara hiçbir anlam veremediğimi itiraf etmeliyim. Sayın Davutoğlu, beğendiği ve kendisine örnek aldığı merhum Dışişleri bakanları Fuat Köprülü’den, Fatin Rüştü Zorlu’dan; kefenden, idamdan bahsetti. Bunları dinlerken benim zihnimde bazı sorular belirdi. Bir: AKP’nin kurucularından olan, bu iktidarda da uzunca bir süre Dışişleri Bakanlığı yapan ve bugün Cumhurbaşkanı olan Sayın Abdullah Gül’ün adını niçin zikretmediniz? Sayın Gül’ün Dışişleri Bakanlığındaki hizmetlerini Sayın Davutoğlu beğenmemekte midir, yoksa unutmuş mudur?
Nifak var, nifak aralarında.
Sayın Bakan tekrar bu kürsüye geldiğinde Sayın Gül hakkındaki kanaatlerini bir iki sözle de olsa ifade ederse çok memnun oluruz. İki: Bu korku ve ölüm psikolojisi, kefenler, bir şeyler anlattılar. Sebebi nedir bunların? Hani siz duble yollarda 5’inci viteste giden ileri demokrasinin mimarlarıydınız! Siz Sayın Başbakanın “ustalık dönemi” diye nitelediği bir devrin, hem de Sarıgüllerin dahi “dünya lideri” olarak nitelendirdiği bir liderin Dışişleri Bakanı değil misiniz? Nereden çıktı şimdi bu kefen söylemi, bu idam sözleri? İç Hizmet Kanunu’nun 35’inci maddesi bile yok. Burasını Mısır mı zannediyorsunuz? Kaldı ki şayet gerçekten Türkiye’nin hayrına ve lehine çalışmalar yürütüyorsanız, çekinecek, gocunacak neyiniz var Sayın Bakan? Yoksa bizden sakladığınız gizli faaliyetleriniz mi var da onların korkusu mu geceleri sizi bunaltıyor? Bu iki konudaki merakıma bir cevap verebilirseniz birçok milletvekili arkadaşımızı da benzer kaygılarından azat edersiniz diye düşünüyorum. Sayın Davutoğlu, bir husus daha var: Amerika kaynakları Suriye’de kimyasal silahların El Nusra cephesi tarafından kullanıldığını geçtiğimiz günlerde açıkladı, Sayın Loğoğlu da geçen günkü konuşmasında değindi. Esad ihtimali söz konusu olduğunda sergilediğiniz cevvaliyetin bir benzerini şimdi niçin bu örgüte karşı göremiyoruz Sayın Bakan? El Nusra’nın üzerine neden gidemiyorsunuz? Bu noktada da bir açıklama istemek hakkımızdır diye düşünüyorum. Değerli milletvekilleri, birçok defalar tekrarladığımız üzere, hâlihazırdaki Dışişleri Bakanlığının izlediği politikalar Türkiye Cumhuriyeti devletinin geleneksel dış politika çizgisiyle çelişmekte ve zıtlaşmaktadır. Biz Milliyetçi Hareket Partisi olarak dış politikadaki sorunları iki farklı kategoride ele alıyoruz. Birincisi, AKP Hükûmetinin sebebiyet verdiği dönemsel sorunlar. İkincisi ise doğrudan Türk devletini bağlayan yapısal sorunlardır. Dış politikada hâkim konjonktüre bağlı hatalar yapılabilir, yanlışlara düşülebilir. AKP bunu Suriye’de, Mısır’da ve kısmen de olsa İsrail’de yaptı. Hepsinin telafisi basit bir iktidar değişimiyle mümkündür. Ne var ki, Türkiye Cumhuriyeti devletinin kuruluşundan bu yana üç meselesi vardır ki bunlar siyasi partilerin günlük uğraşlarını aşan millî bir niteliğe tabidir. Birincisi Misakımillî, ikincisi Kıbrıs, üçüncü ve sonuncusu ise 1915 meselesidir. İktidarlar gelir geçer ve fakat, baki kalan devlettir. Her parti iktidar olduğunda kendi görüşleri doğrultusunda bazı kararlar alabilir ve onları tatbik edebilir, bu iktidarların en tabii hürriyetidir ama iş sıraladığımız üç millî meseleye geldiğinde, burada çok geniş bir mutabakat aranmalı ve keyfî davranmaktan kaçınılmalıdır. “Millî” denilen meseleler zaman aralıklarının ötesindedir ve iktidarlardan çok, topyekûn, devleti ve milleti bağlar. Dolayısıyla da söz konusu sahada işlenecek tek bir kusur yapısal neticeleri de beraberinde getirir. Değerli milletvekilleri, bugün iktidar da, muhalefet de “Misakımillî” mefkûresini kulağa hoş gelen bir söylem ve kitlelerin gözünü boyamak için kullanılan bir propaganda aracı zannediyor. Bir şeyi açıkça ifade etmek istiyorum: Misakımillî, “Tek bir çakıl taşı dahi…” ile başlayan kuru sohbetlere veya bir ucuz popülizm kaynağına katiyen indirgenemez. O coğrafyada, özellikle de Musul ve Kerkük’te, hatta Erbil’de, Süleymaniye’de yaşayan, daha doğrusu, bugün, yaşamaya çalışan Türkmen nüfusun maruz kaldığı imha, sürgün ve caydırma politikalarının devlet katında bir karşılığı vardır. Fakat, öyle anlaşılıyor ki siyasi iktidar açısından ortada endişelenilecek bir hadiseler zinciri bulunmamaktadır. Bakınız, eskiden oralarda bir tek yaprak dahi kımıldasa Ankara’da fırtınalar kopardı. Zira, bilinirdi ki Musul’da ve Kerkük’te yaşananlar doğrudan bizim güneydoğumuza etki eder. Şimdi ise, AKP iktidarıyla birlikte, Kuzey Irak’taki tufanlar Ankara’da bir tek yaprak dahi oynatmıyor. Neden biliyor musunuz? Çünkü AKP Misakımillîci değildir BOP’çudur, Kürdistancıdır ve Barzanicidir. Değerli milletvekilleri, görüyorsunuz, son bir haftadır, güzel Türkiye’mizin bazı il ve ilçelerinde terör örgütü yeniden ayaklanma provaları yapmak suretiyle birilerine gözdağı veriyor. Her devlet, kendisine isyan eden ve kolluk kuvvetlerine saldıran, kurşun sıkan örgütleri, yapıları itlaf eder. Bunu bir kere daha, herkes aklına sokmalıdır. Biz, temel insan hakları bağlamında derdini, talebini kırmadan, dökmeden, dış teşvike dayanmadan duyurmaya çalışan Kürt veya herhangi, ne kökenden olursa olsun, bütün Türk vatandaşlarımızı bağrımıza basarız. Ama bu talepleri istismar eden, sömüren ve kötüye kullanan teröristlerin kaderinde yok edilmek vardır; bu, işte bu kadar basittir. Diğer yandan, bir bakıyorsunuz, Kuzey Irak’taki kabile reisi, AKP’den de aldığı güçle, Türkmenleri öz vatanlarından sürüyor, zulmediyor, onları katlediyor ve kendince sindirmeye çalışıyor. Türkmen kardeşlerimizin uğradığı hunhar saldırıların, yaşadıkları faşizm örneklerinin haddi hesabı yok. Bu kabile reisi 19’uncu yüzyıl kafasıyla Kuzey Irak’ta bir etnik temizlik yapıyor, sizler de seyrediyorsunuz. Nerede insan sevgisi? Nerede barışçıl tutum? Nerede Müslüman’ın zulüm gördüğündeki infial? AKP’nin “barış” kavramından anladığı yalnızca Türk düşmanlığı mıdır? Herhâlde başka bir şey değildir. Millî dış politikamız açısından Irak’ın toprak bütünlüğü bir yapı taşı niteliğindedir. 2003’teki askerî operasyonun ardından millî menfaatlerimizle doğrudan çakışan bir manzara zuhur etmiştir. Gerçekten de Irak parçalara ayrılmış ve toprak bütünlüğünü yitirme noktasına gelmiştir. Irak’ın kuzey bölgesinde kurulan özerk yönetim yapısı Türkiye’nin egemenliğini ve millî birliğini açıktan tehdit etmektedir. Bu yapının varlığının ülkemiz ve insanımız açısından ne denli yıkıcı mahiyette olduğunu son dönemlerde cereyan eden hadiselerle milletçe daha iyi idrak etmekteyiz. Oysa, AKP ne yapıyor? “Kürdistan bölgesel yönetimi” diyor, öyle tanımlıyor, öyle kabul ediyor, dolayısıyla da oradaki kabile reisinin ölüm politikalarını tasvip ediyor. Ne yapıyor AKP? 2014’teki seçimlerde güneydoğudan birkaç bin oy daha fazla alabilmek adına, imzalanacak petrol anlaşmalarının rantını yandaşlarına yedirebilmek adına Türk’ü, Türkmen’i rafa kaldırıyor. Peki, Mecliste bu safsataya kim karşı çıkıyor? Açıkça söylüyorum ki sadece biz, Milliyetçi Hareket Partisi. Milliyetçiler, baskılara, oldubitti yaklaşımlara direniyor, hem de aslanlar gibi. Biz, bu ülke içinde savaşmış şehitlerimizin aziz hatıralarını yâd ediyor, gazilerimize verdiğimiz sözü yerine getiriyoruz. Değerli milletvekilleri, gelelim Kıbrıs’a. Kıbrıs meselesinde son derece hassas ve ciddi gelişmeler yaşanmakta ve AKP Hükûmeti bu konuda gereken hassasiyeti maalesef göstermemektedir. Örneğin, son olarak, Kuzey Kıbrıs Futbol Federasyonu Güney Kıbrıs Federasyonuna bir spor kulübü gibi bağlandı. Bu çok vahim bir gelişmedir ve bu mesele bir oldubittiye getirildi. Ayrıca, Doğu Akdeniz’de hidrokarbon kaynaklarının Kıbrıs Adası üzerinden Avrupa’ya taşınması konusu önemli, bunun bilincindeyiz ancak böyle bir kazanım uğruna Kıbrıs Türklüğünden ödün verilmesini kesinlikle kabul etmeyiz. Maalesef, AKP’nin, enerji lobisinin talepleri ve/veya akrabalarla yapılacak doğal gaz anlaşması karşılığında Kuzey Kıbrıs’tan vazgeçmeye meyilli olduğu toplanan verilerin ışığında açıktır. Kuzey Irak’taki tablonun aynısını AKP iktidarı Kıbrıs’ta da çizmek istiyor. AKP için, toprak, millî kimlik, Türklük, tabii kaynaklar karşılığında pazarlık edilebilir ve değiştirilebilir değerler gibi gösteriliyor. Bu kafa güya tüccar kafası ya da belediyeci kafası ama belki de ellerinden bu kadar geliyor. Kıbrıs, AKP iktidarından önce bir davaydı, bugün ise bir sorun şeklinde sunuluyor. Bir hususu açıkça ifade edelim: İktidarın ve ana muhalefetin atıf yaptığı Kıbrıs sorunu 1974’teki barış harekâtı vasıtasıyla çözülmüştür. Türkiye’ye düşen, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin uluslararası platformda meşruiyet kazanmasına vesile olmaktır, Kıbrıs Türkü’nün hakkını, hukukunu korumaktır. Kuzey Kıbrıs’ın bağımsızlığını yok sayan her türlü teşebbüs ve inisiyatif geçersizdir. Şimdi, buradan AKP’lilere sormak istiyorum: İhvan Baharı’ndan sonra niçin Kuzey Kıbrıs’ı kardeşlerinize tanıttıramadınız? Darbe oldu, yanlarında yer aldınız; iç savaş çıktı, silah yolladınız; “kalkınma” dediler, çimento verdiniz. E, bu esnada, o çok gururlandığınız yurt dışı ziyaretlerinizde bir kerecik Kıbrıs’ın ismini de geçirseydiniz yahu, Kıbrıs’ı gündem maddesi yapsaydınız. Kıbrıs’ı tanıtmak size bu kadar mı yük oldu, bu kadar mı külfet oldu? Bir hakikati buradan ilan ediyorum: Şehit kanlarıyla alınmış bir mübarek vatan toprağını pazarlık konusu yapmanıza izin vermeyeceğiz. Her fırsatta dilinize doladığınız Abdülhamit Han’ın manevi mirasına sahip çıkabilecek kalibre maalesef sizde yok. Bunu hem Misakımillî meselesinde hem de Kıbrıs melesinde açıkça ispat ettiniz. Merhum Erbakan’ın öğrencileri, burada karşımda duruyorsunuz. Söylemeliyim ki çok tembel bir sınıfsınız çünkü hep sınavlardan kalıyorsunuz. Rahmetli Hoca, top oynamak için sınıftan kaçtığınızı söylerdi, doğruymuş. Bir tarafta Kıbrıs Fatihi Erbakan, diğer tarafta “müzakereciler”den, “ver kurtulcular”dan oluşan “BOP”çu, “top”çu haylazlar! Peki, Kıbrıs’ı hâlâ dava addeden kim? Türkiye Büyük Millet Meclisinde sadece Milliyetçi Hareket Partisi. Evet, ruhları şad olsun, merhum Erbakan’ın da, merhum Ecevit’in de Kıbrıs meselesindeki emeklerini biz hatırlıyoruz ve hayırla yâd ediyoruz. Değerli milletvekilleri, AKP döneminde, Yunanistan, 2004 yılından bu yana, Ege ve Akdeniz’de 53 ada, 18 adacık ve 34 kayalıkta doğrudan ve dolaylı şekilde fiilî egemenlik tesis etmiş, oralara Yunan bayrakları dikmiş, limanlar ve gümrükler inşa etmiştir. Peki, AKP ne yapıyor? AKP Hükûmeti sessiz. Bu sessizlik, gelecekte karşımızda Yunanistan’ın bu olup bittilerini zımnen, hatta resmen tanıdığımız anlamına gelecek. Elbette, Türkiye’nin bir adacık veya kayalık derdi yok fakat bu hassasiyetimiz “Ege, deniz hâkimiyeti” adı altında değerlendirilmelidir. AKP açısından her şey maddi olduğu için sembolik ve manevi kıymet atfedilen boyutlarını anlayamıyorlar herhâlde. Son yapılan alelacele seyahatler, alelusul açıklamalar bu meselelerin derinlemesine incelenmediğinin ve ciddi bir bakış açısına sahip olunmadığının delilidir. Değerli milletvekilleri, 1915 meselesi de çetrefillidir, zordur. Birinci Dünya Savaşı esnasında insanlığın yarısı, hatta belki yarıdan fazlası çeşitli acılara, felaketlere muhatap kalmıştır. Türkler ve Ermeniler, işte bu kategoride yer alan iki millettir. AKP “hümanist” maskeli güruhun dizdiği kapanlara düşüyor bu konuda da. Son günlerde ortaya attığınız, Sayın Bakan, bu “adil hafıza” nedir? O dönemde Ermeni çetelerince öldürülen 518 bin Müslüman’ı da kapsayacak mıdır bu “adil hafıza”? Buna da bir iki sözle cevap verebilirseniz çok seviniriz. Çok bunaltıcı geçecek olan 2015 süreci yaklaşırken alınan hiçbir tedbir, yürütülen hiçbir karşı kampanya yok. Proaktif yani ön alıcı bir dış politika izlemekle övünen iktidar nedense bu meseleye ilişkin felç olmuş. Tarihin en şerefli milletini katil olmakla kimse itham edemez, etmemelidir de. Allah’a hamdolsun ki bizim geçmişimizde soykırım, gaz odaları, krematoryumlar, toplama ve çalışma kampları yoktur. Bu anlamda, Batı, esasen, kendi kabahatini örtmek ve hafifletmek için 1915 meselesini kaşımaktadır. Neden? Çünkü “Bizden önce de bu ayıbı yapanlar oldu, hem de bunu Müslümanlar yaptı, biz ilk değiliz.” demek suretiyle vicdanlarını temizleyeceklerini zannediyorlar. Teşhisi doğru koymazsak tedaviyi doğru uygulayamayız. Geçen gün yaptığınız gezide de bu eksikliği görmüşsünüzdür, fark etmişsinizdir diye umuyorum. Buradan, AKP’liler için özel bir parantez açmak istiyorum: Hani siz diyorsunuz ya “Tüm Arap ve İslam coğrafyasında Başbakanımız itibar görüyor, seviliyor, sayılıyor.” diye; bu, gerçeği yansıtmıyor. Nereden, biliyor musunuz? Bu Ermeni meselesiyle alakalı ta Mağrip ülkelerinden akademisyenler, tarihçiler ellerinde belgelerle geliyor ve bizleri buluyor, Milliyetçi Hareket Partisini buluyor. Ne diyorlar, biliyor musunuz? “Size başvurduk, zira AKP Hükûmetinin Ermeni meselesinde adım atmayacağını biliyoruz. Belki siz bir şeyler yapabilirsiniz.” diyorlar. Biz de diyoruz ki: “Bu bir parti meselesi değil, devlet meselesidir. Doğrudan Hükûmet yetkililerine gidin, onlarla da konuşun.” Ama, tabii, merak da ediyor ve soruyoruz: “Bu yoğun ilginizin sebebi nedir?” Verdikleri cevap enteresan: “1915’te Osmanlı vardı ve Osmanlı tüm İslam âleminin mülkü idi. Biz de Müslüman’ız, bugün Türk kardeşlerimize yardım etmek istiyoruz.” Ya, Türk’ün derdi, Müslüman’ın derdidir değerli AKP’liler. Tarihte de, bugün de, Kuzey Irak’ta da, Kıbrıs’ta da, Batı Trakya’da da, Balkanlarda da, Kırım’da da, Doğu Türkistan’da da bu böyledir. Değerli milletvekilleri, AKP Hükûmetinin dış politikada yaptığı ve yapmakta olduğu hataları her fırsatta dile getiriyoruz. Dış politikayı iyi yönetemeyen Sayın Dışişleri Bakanı hâliyle Bakanlığı da iyi yönetememektedir. Gerçekten, Dışişleri içerisinde merkez ve yurt dışı atamalarında liyakat esasına bakılmaksızın arkadaş, eş ve dost çevrelerinin etkilerine açık hâle gelinmiştir. Yurt dışındaki büyükelçiler de pasivize edilmiştir. Bazı büyükelçiler, bakan, Başbakan ve Cumhurbaşkanı ziyaretlerinde baş başa görüşmelere bile alınmamakta, gönderdikleri raporlara itibar edilmemektedir. AKP’nin bakan ve milletvekilleri yurt dışındaki resmî etkinliklerde protokol sıralamasında artık büyükelçilerden önce gelmekte ve bu durum, Türkiye’nin o ülkelerdeki görüntüsüne de zarar vermektedir. İşte, Sayın Davutoğlu’nun Dışişleri Bakanlığının içindeki eserlerden bazıları bunlardır. Değerli milletvekilleri, son olarak, Almanya’dan Bakanlığınıza ulaştırılan Deniz Feneri dosyasını ne yaptınız Allah aşkına? Onu, gereğinin yerine getirilmesi için Adalet Bakanlığına yollamanız gerekiyordu. Yoksa yanlışlıkla suçlulardan birinin eline mi geçti bu dosya? Bunu mutlaka açıklığa kavuşturmalısınız, aksi takdirde çok büyük vebal altında kalacaksınız. Konuşmama son verirken Sayın Davutoğlu’nun eleştirilerimize ve ihtarlarımıza kulak asmasını rica ediyoruz. Sayın Bakan AKP’deki Erdoğan sonrası dönem için hesaplar yapmak yerine vazifelerine yoğunlaşmalıdır. Bu vesileyle, yeni bütçemizin hayırlı olmasını diliyor, hepinizi saygılarımla selamlıyorum.
Milliyetçi Hareket Partisi Gruba adına ikinci konuşmacı Ahmet Kenan Tanrıkulu, İzmir Milletvekili.
Bir dakika da ekliyorum, süreniz yirmi bir dakika.
Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün 2014 yılı bütçe ve kesin hesapları üzerinde Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına söz almış bulunmaktayım. Öncelikle yüce Genel Kurulumuzu saygıyla selamlıyorum. Ekonomik ve sosyal geleceğimizi belirlemede bütçelerin çok önemli görevleri bulunmaktadır. Bu bütçelerin sosyoekonomik ve siyasal yol haritaları olduğu öteden beri hepimizin malumudur. O yüzden, dengeli, hesap verebilir, kaliteli, güvenilir ve sürdürülebilir bütçeler olması iktidarın da en önemli görevidir. Ancak, geldiğimiz noktada, bu bahsetmiş olduğumuz nitelikleri taşıyan yeterli hizmet ve yatırımları sunabilecek bütçeleri de maalesef bu Genel Kurulda görüşemiyoruz. Bu kapsamda, 2012 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının kabul edilen başlangıç ödeneğine baktığımız zaman, 930 milyon Türk lirasıyken yıl sonunda, gerçekleşen harcaması yüzde 100’ün de üzerinde artarak 1 milyar 939 milyon lira olmuş. Hemen ardından, 2013 yılı yani bu içinde bulunduğumuz yılın ödeneğine baktığımız zaman, yine Bakanlığa 1 milyar 830 milyon lira ödenek tahsis edilmiş. Bu yıla geldiğimiz zaman sayın milletvekilleri, yani 2014 yılı için 1 milyar 329 milyar ödenek tahsis edildiğini Bakanlığa görüyoruz ancak burada enteresan bir hesap var; bu yılın Bakanlık bütçesi 550 milyon lira geçen yılınkinden daha düşük yani bu da yaklaşık olarak yüzde 30’a varan bir azalmaya gidildiğini gösteriyor. O zaman, aklımıza şu soru geliyor: Bu yüzde 30’luk yani 550 milyonluk indirimi acaba Bakanlık hangi çevre ve şehircilik hizmetinden veya tapu kadastro hizmetinden vazgeçerek karşılayacak? Ayrıca, bu yıl içerisinde yine dağıtılan 389 adet temizlik aracının hangi partili belediyelere verildiğini de yine öğrenme hakkımız bu bütçe üzerinden olması gerekir diye düşünüyorum ancak gelin görün ki biz bunları sorarken, maalesef, Sayıştay raporlarının elimize geçmemesi sebebiyle ve oradaki detaylı bilgilerin bir şekilde örtülmesi sebebiyle bütçe hakkını bu Meclisin milletvekilleri kullanamıyor. Değerli milletvekilleri, sadece kesilen ağacın yerine ağaç dikmekle çevreci olduğunu düşünen ve kendisini “En çevreci Hükûmet” diye ilan eden bir Hükûmetle karşı karşıyayız. Bunların ayırdığı çevre koruma hizmetleri ise sadece ve sadece 284 milyon lira. Bu ödenek, toplam bütçe ödeneğinin ancak binde 1’ine tekabül ediyor. Şimdi, bu durumda, konuşulan bütün siyasi ve hamasi söylemlerin arkasında rakamsal bir desteğin olmadığı da çok açık ortada. Değerli milletvekilleri, öte yandan 720 milyon lira civarında da bir ödenek tahsis edilmiş yine Bakanlığın bağlı kuruluşu olan Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüne. Biz, burada öncelikle, daha önce de, geçtiğimiz yıl bütçelerinde de söylediğimiz bir eleştiri konusunu gene huzurunuzda bir kez daha ortaya koymak istiyoruz. O da şudur sayın milletvekilleri: Çevre hizmetlerinin sık sık yeniden yapılandırılan ve böylece kurumsal hafızaları da bir yandan yok edilen birtakım bakanlıklara gördürülmeye devam edilmesinin ve bu isabetsiz olan yaklaşımı, yine burada bir kez daha bu tutanaklara geçirilmesini vurgulamak istiyoruz. Bugün, 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun Hükmünde Kararname’ye şöyle bir göz attığımız zaman, burada Bakan Yardımcısının yeri yok sayın milletvekilleri ve Bakanlık Müsteşarı Bakandan sonra gelen en üst düzey kamu görevlisi olarak gösteriliyor. Bu “yeniden yapılandırma” adı altında, aynen diğer bakanlıklarda da olduğu gibi, ortaya konulan karmaşa, son yıllarda âdeta aşılması gereken bir engel olarak çevre olgusunun göz ardı edilmesi için önümüze getirilen bir paravan gibi karşımızda durmaktadır. Çevreci politikaların etkinliğinin azaltılmasının birçok sonucunu biz hep birlikte yaşıyoruz ve görüyoruz. Bunlardan çok önem verdiklerimi kısmen aşağıya alacağım. Bir tanesi, kentlerimizdeki plansız yapılaşmanın etkisiyle ortaya çıkan trafik karmaşası ve trafiğin getirdiği çevre kirliliği. Bir diğeri, belli merkezlerdeki rant artışlarının ortaya koyduğu yoğun arazi kullanımı kaynaklı çevre sorunları. Bir başka konu, başta su olmak üzere bütün doğal kaynaklarımızın hızla kirlenmesi ve tükenmesi ve nihayet bölgeler arası nüfus dağılımındaki aşırı dengesizliklerin meydana getirdiği, günlük hayatta karşımıza çıkan çevresel sorunlar. Bu ve bunun gibi birçok problemin artmasının en baş sebebi sayın milletvekilleri, çevreci yaklaşımların tamamıyla göz ardı edilmesidir. Biz 2014 bütçesine baktığımız zaman, biraz önce söylediğim, bu ana hatlarını çizmeye çalıştığım çevresel sorunlara yol açan ihmalkâr anlayışın maalesef bu bütçe içerisinde de devam ettiğini ve bundan sonra da bunun kolay kolay değişmeyeceğini çok rahatlıkla söyleyebiliriz. Bu tespitlerimize paralellik arz eden ve çevre, şehircilik alanındaki başarısızlıkları bazı uluslararası raporlarda da görüyoruz. Burada enteresan olan şudur: Avrupa Birliğinin 16 Ekim 2013 tarihli Türkiye İlerleme Raporu’na göz attığımız zaman, bu raporda, Sayın Bakanın belirttiğinin aksine, çok daha fazla olumsuz hükümler karşımızdadır ve önemli tespitler yapılmıştır. Bakın, bu rapor şöyle söylüyor bu tespitlerini: Türkiye’nin, Nisan 2013’te, çevresel etki değerlendirmesine yani kısa adı ÇED’e ilave birtakım muafiyetler getirmek suretiyle, Avrupa Birliğinin ÇED direktifinin gereklilikleriyle tutarlı olmayacak şekilde değiştirildiği ve bunun sonucu olarak da Karadeniz ve Akdeniz Bölgesi’ndeki nükleer santraller başta olmak üzere, mikro ölçekli hidroelektrik santraller, İstanbul’daki üçüncü köprü ve buna ilave yeni havaalanı dâhil olmak üzere birçok büyük çaplı altyapı projesinin ÇED kapsamı dışında tutulduğunu belirtiyor bu rapor. Yine bu rapora göre, ÇED Yönetmeliği’nde yapılan değişikliklerle 1993 öncesi yatırım programına alınan bütün projeler ÇED’den muaf tutulmuş ve bu sağlanmış. Ayriyeten, bu projeler için, Sayın Başbakanın “uluslararası faiz lobisi” diye adlandırdığı birtakım uluslararası finans kuruluşlarından da kredi alabilmek için kendi iç hukuk sistemimiz bir kenara bırakılmış ve orada yer almayan uluslararası finans kuruluşlarının kriterlerine göre de ÇED raporları hazırlanmaya başlanmış. Sınır ötesi istişareler yapılmasına yönelik usuller uyumlu hâle getirilmediği için ve Türkiye, ÇED konusunda sınır ötesi iş birliğine yönelik gerekli ikili anlaşmaları zamanında da yapmadığı için Stratejik Çevresel Değerlendirme Direktifi’nin uyumlaştırılmasına da henüz başlanmadığı bu raporda belirtilmiş. Şimdi, biz çevre faslında birtakım görüşmeler yapıyoruz Avrupa Birliğiyle ilgili ama maalesef bu söylenilenleri de göz ardı ediyoruz. Öbür taraftan, su kalitesi konusunun Çevre ve Şehircilik Bakanlığından Orman ve Su İşleri Bakanlığına aktarılmasının ardından da sorumlulukların net bir şekilde paylaşılmaması sebebiyle bu iki kurum arasında koordinasyon sağlanamamış, birtakım sorunlar ortaya çıkmış ve neticede de su yönetimi maalesef etkin bir şekilde yapılamamış. Rapor bütün bunları doğru ve objektif bir şekilde tespit etmiş sayın milletvekilleri. Bakanlık tarafından bir yandan şehirlerimizi çevreye uyumlu bir biçimde modern hâle getirmenin ve insanımızın daha mutlu ve huzurlu yaşamasını temin etmenin ana yükümlülük olduğu belirtilirken öte yandan bu ana hedefle asla ve kata örtüşmediği anlaşılan ve insanlarımızın mutluluğunu sadece konut ve iş yeri yapmak olarak anlayan inşaatçı bir anlayış çevreci diye bize yutturulmaya çalışılmaktadır. Avrupa’ya baktığımız zaman, İspanya veya Portekiz gibi bize göre ekonomik ve sosyal şartları daha yakın olan birtakım ülkelerde aşırı betonlaşmaya yol açan bu tür yaklaşımların çevresel ve doğal kaynakları ağır tahribatla tüketmesinden dolayı orta ve uzun vadede hem ekonomik hayatı hem de sosyal hayatı tehdit edebileceği ve birtakım risklerin de ortaya çıkacağı tespit edilmektedir. Konut stokunda ortaya çıkan arz fazlasının ülkeleri hem sosyal anlamda hem de ekonomik açıdan hırpalayacağı çok açıktır. Bu meyanda baktığımız zaman, borçlanma yoluyla bu konutları alan vatandaşlara önemli bir risk ve yük binmektedir. Öte yandan, bu konutları hesapsızca yapan inşaat sektörü ve müteahhitlik sektörü sıkıntıya girmektedir ve nihayet, bu sistemi finanse eden bankacılık kesimi de mali yönden problemlerle ve sıkıntılarla karşılaşmaktadır. İşte, bu noktada, Bakanlık konut yapma çılgınlığını bir kenara koyup bunu daha fazla körüklemeden, konut ihtiyacına, konut arzına göre bakarak ve aynı zamanda, inşaat sektörünün finansmanı, çevresel ve doğal kaynaklar arasındaki bilimsel temelli bir dengeli politikaya da oturtmak zorundadır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; aslında, adında “çevre” olmasına rağmen, çevresel sorunlara ve çevreyle ilgili yaşamsal meselelere bu kadar uzak mesafede duran bir bakanlığı da dünyada göremiyoruz. Enteresandır, diğer kısmı yani “şehircilik” kavramı da on bir yıldır şu şekilde bu Bakanlık tarafından yürütülmektedir. Üzerinde yapılaşma olsun veya olmasın ama en başta kamu arazisi olursa çok ehven olabilir; o tür bir araziyi özellikle fahiş fiyatlarla satılan rezidans gibi, AVM gibi, otel gibi veyahut “home office” gibi birtakım inşaatlarla yükselterek onların rayiç değerini, yoğunluklu olarak inşaat yapma yarışı hâlinde bir şehircilik anlayışı karşımızda durmaktadır. Anlaşılıyor ki hazine arazilerini yüksek emsal alarak öncelikle bu arazilere sahip olma ve arkasından da buralarda lüks inşaatlar yapma olgusu ve bunları da tabii, daha sonra yüksek fiyatlardan satma hırsı içinde olunması bir çevre ve şehircilik anlayışı olarak karşımızda duruyor. Değerli milletvekilleri, konut yapımında bölgesel ihtiyaçlara bakmadan, bu ihtiyaçları göz ardı ederek ve ihtiyaçları bir adalet duygusu içerisinde veya bir denge içerisinde gözetmeden, özellikle de 2012 Van depreminde ortaya çıkan konut ihtiyacını gidermeden, biz, şehircilikle ilgili, şehirleşmeyle ilgili veyahut kentsel dönüşümle ilgili meselelerimizi burada görüşemeyiz ve çözemeyiz. İstanbul ve Ankara gibi büyük şehirlerde aşırı emsal artışlarıyla ve yüksek borç ilişkisine dayanan âdeta sanal bir saadet zinciriyle övünmek ve bunu gelişmiş bir çevre ve şehircilik anlayışı olarak ortaya koymak mümkün değildir. Sayın milletvekilleri, bizim önümüzde uluslararası bir anlaşma ve bir çerçeve vardır. İşte, önümüzdeki hafta da bu anlaşmanın uzatılmasıyla ilgili, ilgili komisyona bir anlaşma tasarısı da gelecektir. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çevre Sözleşmesi’nden bahsediyorum ve bunun diğer uzantısı olan Kyoto Protokolü kapsamında yapılması gereken o kadar çok, yığınla iş varken bizim Bakanlığımız sadece ve sadece ilgili idarelerce iki aydır verilmeyen yapı ve yapı kullanım ruhsatlarının, izinlerinin Bakanlıkça verilmesiyle övünerek bir iş yaptığını ve icraat yaptığını söylemektedir. Enteresan olan, bir yandan ülkenin 1/100. 000 ölçekli çevre düzeni planlarını yapacaksınız ve bunu yüzde 97 gibi bir oranda başardığınızı iddia edeceksiniz öte yandan, bu fiziki planların arazi kullanım kararları üzerinde herhangi bir olumlu etkisinin gösterilememesi nedeniyle planlama yaklaşımınızın ne kadar sakat olduğunu ortaya koyacaksınız. Ayrıca, bu üst ölçekli planlarınız daha alt ölçekli nazım planlarınızla veyahut da uygulama imar planlarınızla da uyumlu olmaması nedeniyle planla ilgili hiyerarşik yapınızda da ciddi sorunlarla karşı karşıya kalacaksınız. Sayın milletvekilleri, komisyonda Sayın Bakanlık, Türkiye’nin 60 milyar dolardan daha fazla enerjiye para veren bir ülke olduğundan bahsederek nükleer santral yapmadan bu işin altından kalkılamayacağını ve HES’lerle bu işin olmayacağını, ufak derelerin mahvedildiğini, artık 10 megavattan daha aşağı enerji üretecek HES’lere de kesinlikle izin verilmeyeceğini açıklamış ve bu açıklamasından sonra da 2014 tarihinden sonra yani bugünden itibaren bunun hesabının kendilerinden sorulmasını ifade etmiştir ve bunlar da tutanaklara girmiştir. Şimdi, âdeta bir ikrar ve günah çıkarma şeklindeki bu açıklamalarla on bir yıllık iktidar arasındaki dönemde kendi tanımlarıyla ufak derelere yapılan HES’ler sonucu yok olan endemik yapının, ekosistemin bozulmasının, fauna ve floral yapının hesabının kimlerden sorulacağı maalesef açıklanamamaktadır. Şimdi, açıklanamayan bir başka konu daha vardır. On bir yıldır, gerek HES yapılan yörelerdeki vatandaşlarımız ve gerekse duyarlı bilim adamlarının ortaya koyduğu çalışmalar ve onun yanı sıra biz siyasetçilerin bu platformlardan dile getirdiğimiz meseleler ve tespitlere kulak asmadan, bırakın, hukuken olmasa bile, ahlaken veya siyaseten bunların sorumlusu da mı olmayacaktır? Buraya çıkıp “Bunun sorumlusu şudur.” diye bir açıklamada mı gelmeyecektir sayın milletvekilleri? Özel çevre koruma bölgeleri, tabiat varlıkları ve doğal sit alanları gibi korunan alanların Bakanlık merkezinde Tabiat Varlıkları Koruma Merkez Komisyonu ve bazı illerde Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonlarında yeniden ele alınarak bu alanlarda nasıl daha çok inşaat yapılabileceği imkânlarının böyle hararetli bir şeklide araştırılıp konuşulması ne türlü bir korunan alan yaklaşımı içerisinde olduğumuzu da milletimize burada göstermektedir. Değerli milletvekilleri, Türkiye’de toplam 2.095 tane yapı denetim kuruluşu var ve bu kapsamda, yine 24 bin 910 mimar ve mühendis de denetçi belgesine sahip olmuş. Bütün bunlara rağmen, bu kadar yapı denetim elemanı ve kuruluşa rağmen, bu alandaki ciddi sorunlar hâlen devam ediyor ve bununla ilgili de çözüm getirilmesi maalesef yakın planda gözükmüyor.
Odaları da kendilerine bağlıyorlar.
Bu bağlamda, Bakanlığın asli görevinin dahi ne şekilde yapıldığı yolunda tartışmalar yaşanırken enteresan olan -sayın milletvekilimin de dediği gibi- yaklaşık 11-12 adet mimar ve mühendis odasının yapacağı denetimlerin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı bünyesine alınmasında acaba ne gibi bir kamusal fayda vardır? Bunu ben Sayın Bakandan açıkçası duymak istiyorum. İşte, bütün bu politikalar, ortaya konulan bu strateji çerçevesinde maalesef çevreci bir anlayışın izine de rastlanmamaktadır. Değerli milletvekilleri, “Türkiye’nin Çernobil’i” denilen bir bölgeden şimdi bahsetmek istiyorum. İzmir Gaziemir’de, yaklaşık altmış yıldır bir kurşun fabrikası hizmet etmektedir. Bu fabrika, çevreye verdiği kirlilik, bizlerin de bölgede yaptığı yerinde incelemeler ve ikazlar sonucunda geçici olarak faaliyet dışına konulmuştur ancak verdiğimiz soru önergelerinde, değişik bakanlıklara sorduğumuz önergelerde ve sorularda her kurum ve bakanlık topu bir başkasına atmış, yeterli ve tatmin edici bir cevapla kamuoyu karşısına çıkılmamıştır. Burada radyoaktif bir kirliliğin olduğu tespiti vardır, burada kimyasal atıklar vardır, burada tehlikeli atıklar vardır ve bunların ciddi bir şekilde bertaraf edilmesi meselesiyle karşı karşıyayız. Ancak, Bakanlık ne yapmıştır? Maddi bir para cezası uygulayarak burada işini yaptığını ve rahat ve huzur içerisinde de bir kenara çekildiğini düşünmektedir. Ama, ağır metal ve radyoaktif maddelerden meydana gelen bu kirlilik, hâlen bölgede sıkıntı vermektedir, hatta daha enteresanı bu fabrika ve işletme civarda bir başka bölgeye taşınmıştır ve orada da faaliyetlerine devam etmektedir. Sayın milletvekilleri, tapu ve kadastroyla ilgili çok ciddi sıkıntılar vardır ama daha enteresanını söyleyeyim. Geçtiğimiz hafta, TAKBİS sisteminde üç günü aşan bir arızayla karşı karşıya kalınmıştır. Yaklaşık bu üç günlük döner sermaye kaybı 45 milyon lira olmuştur. Burada 55 milyon parsel bilgisinin bulunduğu bilgiler de maalesef güvenlik anlamında sıkıntıya girmiştir. Şimdi, toprak satışıyla ilgili çok ciddi problemler var. 2003-2012 arasında 164.834 yabancıya 240 milyon metrekare arazi satılmış sayın milletvekilleri. Bu, ciddi bir rakam. Anayasa Mahkemesi diyor ki: “Toprak, devletin vazgeçilmesi imkânsız temel unsuru, egemenlik ve bağımsızlık simgesi.” Ben bu sözlerle bu bütçenin, yetersiz ve kifayetsiz olmasına rağmen, 2014 yılı için hayırlı olmasını diliyorum, saygılar sunuyorum.
Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına üçüncü konuşmacı Zühal Topcu, Ankara Milletvekili.
Hükûmetin 2014 yılı içinde Millî Eğitim Bakanlığına ayırdığı bütçenin büyük bir bölümü -zaten sizlerin de bahsettiğiniz gibi- yaklaşık yüzde 70’i sadece personel giderleri için ayrılmıştır. Yatırıma, eğitimin geliştirilmesine ve planlanmasına yeterince kaynak ayrılmadığını hepimiz biliyoruz. Bu açıdan bakıldığında bütçenin kalan kısmıyla altyapı sorunlarını, personel ve öğretmen açıklarını çözmenin 2014 yılı için pek mümkün görünmediğini görmekteyiz. Şimdi, birçok sorunlar var biliyorsunuz. Bu sorunları çözmek bir yana, acaba eğitim sektörünün itici gücü ve lokomotifi olan öğretmenlere ödenen ve Millî Eğitim bütçesinin yüzde 70’ini oluşturan personel ödemeleri ne kadar tatminkârdır ve günümüz hayat standardını karşılamada ne kadar yeterlidir? Şimdi, bunları biraz irdelediğimizde karşımıza gerçekten çok komik bir tablo çıkmaktadır. On bir yıllık AKP iktidarı döneminde öğretmenlik mesleği hiçbir dönemde olmadığı kadar itibar kaybetmiştir. 2002 yılında en düşük devlet memuru maaşından yüzde 100 daha fazla maaş alan öğretmen, bugün, en düşük devlet memuru maaşını almaktadır. On yıl önce lise mezunu bir polis memurundan yüzde 4 daha az maaş alan öğretmen, bugün, bu polis memurlarından yüzde 22 daha az maaş almaktadır, onu belirtmek istiyoruz. Özellikle 1930 yılında öğretmen maaşı 90 lira, 97 tane çeyrek altın alıyor; 2002 yılında bir öğretmenin maaşı 470 lira, 20 tane çeyrek altın alabiliyor; 2013 yılında 1.894 lira, 11 tane çeyrek altın alabiliyor. Sayın Başbakanın 2014 bütçe açılış konuşmasındaki simit açılımını biz de yıllara göre öğretmen maaşları üzerinden değerlendirmek istiyoruz. Elde ettiğimiz sonuç gerçekten hazin, onu belirtmek istiyoruz. Yine, Sayın Başbakanın simit hesabı 3 öğün üzerinden 5 kişilik öğretmen ailesine uygulandığında çok komik rakamlar çıkıyor. Önce, 2002 yılında 1 simidin fiyatı 20 kuruş. Bugün, 2013’te 1 simidin fiyatı 1 lira. 1,40 olduğu da söyleniyor ama biz 1 liradan aldık. Artışa baktığımızda yüzde 400 artış olduğunu görüyoruz. Çay fiyatı 2002’de 10 kuruş, şu anda 1 lira; artış yüzde 900. Öğretmen maaşı ise 470 lira 2002 yılında, 2013 yılında 1.894 TL; artışa baktığınızda yüzde 303 artış. Şimdi, buna baktığımızda gerçekten içler acısı. 2002’de çay ve simit parası olarak, yalnızca çay ve simitle beslenen bir ailenin bütçesinden ayırdığı pay yüzde 28 iken 2013 yılında maaşının yüzde 48’ini çay ve simide veriyor. Şimdi, bakıyoruz, Sayın Başbakan simit hesabını yaparken akşam pazarında -biliyorsunuz- elde kalan simitlerin, 3 tanesi 1 liraya verilir, acaba bunun üzerinden mi yaptı hesabını, sormak istiyoruz. Bir ikincisi de neden sürekli özellikle asgari ücretliler ve öğretmenler simit hesabından değerlendirilir, neden et hesabından değerlendirilmez? Biz de artık bunu özellikle Sayın Başbakanın ve iktidarının takdirlerine bırakıyoruz. Şimdi, OECD ülkelerinde 1.675 saat, Türkiye’de ise yıllık zorunlu çalışma süresi 1.816 saat olan günümüzde ve hâlâ birleştirilmiş sınıflarda 257 bin öğrenciye hocalık yapan öğretmenlerin mesleklerine yönelik görüşlerinin nasıl algılandığına baktığımızda, yine gerçekten üzücü tabloyla karşılaşıyoruz. TÜRK EĞİTİM-SEN’in yaptığı araştırmada öğretmenlerin yüzde 97’si mesleklerinin itibar kaybına uğradığını kabullenmişler; yüzde 67’si tükenmişlik sendromundan bahsediyorlar. Özellikle yüzde 80’i de ayda yarım kilo ile 2 kilogram arasında et tüketebildiklerinden bahsediyorlar. Yüzde 82’si ise hem çocuklarına hem de kendilerine ekonomik ve sosyal olarak iyi imkânları sunamadıklarından bahsediyorlar. Ve özellikle yine sinema, tiyatro, konser, sergi ve sosyal, kültürel etkinliklere öğretmenlerin yüzde 70’i “Ayırabileceğim bütçe yok.” diye belirtiyor. Ve burada hemen şunu da belirtmek istiyorum: Özellikle öğrencilerin başarılarının değerlendirilmesinde hem liselere geçişte hem de üniversitelerde sosyal etkinliklerden not verilmesini değerlendirdiğimizde, aile bütçesiyle de bunun dengelenmesi gerektiğini de vurgulamak istiyoruz. Yine, Sayın Başbakan, 2003 yılında “İstiyoruz ki benim öğretmenim, çarşıda, pazarda mendil satarak kendi maişetini temin etmesin. Öğretmenim ‘Bu ay kirayı nasıl ödeyeceğim?’ veya ‘Bu akşam eve gıda olarak ne götüreceğim?’ bunu düşünmek zorunda kalmasın; bunu gidermenin, bunu ortadan kaldırmanın çaresini bulacağız.” diye söz vermişti. Ama baktık ki, Sayın Başbakan, öğretmenlerin, on bir yıllık kendi iktidarları süresince, hâlâ aynı düşünce ve kaygı içinde olduklarının acaba farkında mıdır? Öğretmenlerin en çok hakarete kendi iktidarları döneminde uğradıklarının acaba farkında mıdır, bunu sormak istiyoruz. Bir de Sayın Başbakan, 2003 yılında öğretmenlere saat hediye etmişti. Biz, o saatlerin 2011 yılında durduğunu da burada vurgulamak istiyoruz. Yine, önemli olan sorunlardan bir tanesi atanamayan öğretmenler. Gerçekten, atanamayan gençlerimizin sorunlarına çözüm bulunması gerekiyor. Her dalda, Sayın Bakanımız, özellikle öğretmen atamalarına yönelik projeksiyon yaptıklarını da belirtmişti ama bu projeksiyonların çok fazla işe yaramadığını da görebiliyoruz. Çünkü, yine kendilerinin belirttiği şekliyle, 127 bin ihtiyaç olduğunu vurgulamışlardı. Ama burada bir çözüm üretemediklerini de görüyoruz. Buna rağmen, yine, kendilerinin verdikleri rakama göre 30 binden fazla ücretli öğretmenin görev yaptığını görebiliyoruz. Acaba bunların formasyonu var mı? Bunlar hangi alanda görev yapıyorlar? Eğitim gibi önemli bir konuda bunların hâlâ belirsizlik içerisinde olması Türkiye için bir utançtır diyoruz. Bunu da belirtmek istiyoruz özellikle. Şimdi, baktığımızda, seçmeli derslere neden öğretmen bulunamıyor? Şu anda buna cevap verebilecek konumda da değil. Bunu da söylemek istiyoruz. Ataması yapılacak branşları nasıl belirliyorsunuz Sayın Bakan, sormak istiyoruz. Branşlar için ihtiyaç analizi yapılmakta mıdır? 6.200 sınıf öğretmeni ihtiyacının yüzde kaçını alacaksınız? 5 bin edebiyat öğretmeninin yüzde kaçını alacaksınız? 9 bin zihinsel engelli öğretmeniniz var mı acaba, planlamasını yaptınız mı? 5 bin tane okul öncesi öğretmene ihtiyacınız var, bunların yüzde kaçını alacaksınız? Bizim -özellikle vurgulamak istiyoruz- Milliyetçi Hareket Partisi olarak verdiğimiz önergeyle gündeme gelen, Peygamber Efendimiz’in hayatı ve Kur’an-ı Kerim veya din kültürü dersleri için 17 bin öğretmene ihtiyacınız var, bunları nereden karşılamayı düşünüyorsunuz? Çünkü, ilahiyat fakültelerinde formasyonu da kaldırdınız. Bunların da acilen cevaplanması gerekiyor. Şimdi, atanamayan öğretmenlere baktığınızda, gerçekten psikolojileri de çok bozuk. 35’ten fazla genç arkadaşımızın intihar ettiğini de basından öğrendik. Bunlara da acele çözüm bulunması gerekiyor. Rehber öğretmenlerine geldiğimizde: Özellikle 4+4+4’te rehber öğretmenlere çok daha fazla ihtiyaç olacağını biliyoruz ve bu sizin de vurgulamalarınız arasındaydı. Bakıyoruz ki 12 bin tane, şu anda -yine resmî kayıtlardan aldığımız verilere göre- rehber öğretmene ihtiyaç var ama elinizde bunları sağlayacak rehber öğretmeniniz yok. Acaba bunları felsefe veya sosyoloji mezunlarından sağlayarak bu problemi çözme… Çünkü öğrencilerin yönlendirilmesi çok önemli, meslek tercihleri önemli. Bunları neden çözüme kavuşturmak istemiyorsunuz? Dünya standardında 1 rehber öğretmene 250 öğrenci düşmesi gerekiyorken Türkiye’deki bu sayının, rehberlik ve araştırma merkezine düşen öğrenci sayısının neredeyse 7.400 olduğunu vermek istiyoruz. Yine, aynı problemlerle karşı karşıya olan bilişim öğretmenleri var. Burada, siz, bilişim teknolojileri derslerini kaldırdınız ve aynı zamanda, formatör öğretmenliği gündeme getirdiniz. Yüz on saat ders vererek bunları o öğretmenlerin yerine istihdam ediyorsunuz. Ve özellikle “asrın projesi” diye verdiğiniz ama kimsenin detaylı bilgiye sahip olmadığı, üzerinde bir sürü uçuk kaçık rakamların dolaştığı bir garabet olan FATİH Projesi’ni gündeme getirirken siz bilişim öğretmenlerini, teknoloji öğretmenlerini yok saydınız. Bunlara da dikkatinizi çekmek istiyoruz. Ve özellikle, Allah rızası için, şu FATİH Projesi’ne yönelik olarak bizleri bilgilendirirseniz çok mutlu olacağız, onu da belirtmek istiyoruz. FATİH Projesi’nin içeriğinde 2014 yılında bunun bitmiş olacağını söylüyorsunuz ama 2014 yılı da geldi, hâlâ somut veriler elimizde yok. Sınav sistemine geliyoruz: “TEOG” olarak adını değiştirdiğiniz ve… Sizin iktidarınız döneminde en fazla oynanan alanlardan bir tanesi de sınav sistemleri oldu. Şimdi, bunu da “temel eğitimden ortaöğretime geçiş” olarak alıyoruz. Şimdi, çocuklarımız, özellikle sınava giremeyenler, mağduriyet bildirenler dün ve bugün sınavlarına girdiler. Şimdi, buradan, sınavlardan edindiğimiz tecrübelere göre, hâlâ deneme yanılma yöntemleriyle mi siz bu sınavları götürüyorsunuz? Bizim endişelerimiz var. Şimdi, bu sınavların seçici olmadığı ve bu yaptığınız ilk TEOG sınavında 3 tane sorunun yanlış sorulduğu ve soruların seçici olmaktan uzak olduğu -özellikle basına yansıyan- uzmanların verileri arasındaydı. Şimdi, sınava 1 milyon 300 bin öğrenci giriyor. Bu öğrencilerin yarıştıkları okul kontenjanlarına baktığınızda, bunu, 300 bin olarak diyebilirsiniz, 400 bin deyin, neyse, artırabilirsiniz ama acaba bütün öğrencilerin veya yarısının tam puan aldığını düşündüğünüzde bu yerleştirmeleri nasıl yapacaksınız? Yarın, büyük bir problem alanı olarak tekrar karşınıza çıkacaktır. Bu sınavların geçerlilik ve güvenirliğini nasıl sağlayacaksınız? Şu anda bir öğretmenimizin gönderdiği bilgiye göre de bu sınav soru kitapçıklarından bir tanesi çalınmış, “Akıbeti ne?” diye soruyorlar, onun da bilgisini almak istiyoruz. Şimdi, özellikle Sayın Bakanın bir açıklaması vardı; bazı hocalar not konusunda cimri, bazıları bonkör diye. Özellikle bu değerlendirmelerde notların geçerliliği ve güvenirliğini nasıl sağlayacaksınız? Bunu denetlemeyi nasıl yapacaksınız? Özel okullar ve devlet okulları arasındaki not farkını nasıl ayarlayacaksınız? Bir de bugün telafi sınavlarına giren öğrenciler eğer daha başarılı olurlar ise ikinci dönemde telafi sınavına girecek öğrencilerin sayısının artmasını nasıl önleyeceksiniz? PISA sınavlarından bahsetmek istemiyorum, zaten çok bahsedildi ve son iki haftadır da gündemde. Yine, önemli sorun alanlarından bir tanesi, açık liseler. Özellikle zamanını eğitimde, formel eğitim düzeyinde yaş sınırını geçmiş olanların açık liseleri kullandığı bir gerçek, bunu biliyoruz ama son elde ettiğimiz, özelikle açık lisenin kendi web sayfasından elde ettiğimiz verilere göre, şu anda açık lisede eğitim gören öğrenci sayısı 1 milyona yaklaşmış durumda. Şimdi, bu açıdan bakıldığında olaylara, normalde, aslında okullara devam eden öğrenciler her gün okullara gittiği hâlde derslerini toparlayamıyorlar ve tam öğrenmeyi gerçekleştiremiyorlar. Acaba açık lisede alacakları yirmi saatlik derslerle bu öğrenmeyi nasıl gerçekleştirecekler ve çağı yakalayan 2023 Türkiye’sine nasıl ulaşacaklar? Şu anda dershanelere gidiyor büyük bir çoğunluğu, acaba dershaneler kapandığında nasıl bir tabloyla karşı karşıya kalacaksınız? Ki bir de 15, 16, 17 yaşındaki gelişim döneminde olan gençlerin eğitim ihtiyaçları açık liselerde nasıl karşılanacak? Bunları da lütfen düşünce alanınıza almanızı belirtiyoruz.
Dershane…
Dershane konusuna da -çok tartışıldı- girmek istemiyoruz. Nasıl olsa ileride bu da gündeme gelecek. Onun için bu konuyu da geçmek istiyoruz. Bu yıl da biliyorsunuz üniversitelerde boş kontenjanlar kaldı, 118 bin boş kontenjan kaldı, geçen yıl da bu şekilde olmuştu. O zaman oturup düşünmeniz lazım. “Acaba her ile bir üniversite açıyoruz ama neden bu üniversitelerde bu kontenjanlar boş kalıyor?” diye bunu düşünürseniz, belki projeksiyonlarınızda daha olumlu veriler elde edebilirsiniz. Yine, bugün veya dün basından elde ettiğimiz verileri paylaşmak istiyorum: Her ile bir üniversite açıldı ve biraz önce konuşan Sayın Mehmet Sağlam’ın sözüyle de bunu pekiştirmek istiyorum: “Çadırda da eğitim yapsanız, eğer kaliteli hocalardan eğitim alıyorsanız o eğitimden korkmayınız.” diye. Biz de aynı şeyi söylüyoruz, eğitim kalitesi çok önemli. Basında yer alan bir haber, doğruluğunu Sayın Bakandan teyit etmek istiyoruz veya YÖK Başkanımızdan: Tunceli Üniversitesinde Hemşirelik Meslek Yüksekokulunda derslere veteriner hekimler giriyormuş, anatomi derslerine. Biz de bunu basından aldık, lütfen, bunların doğruluğunu teyit etmek istiyoruz. Üniversiteler açılıyor ama kütüphaneleri yeterli mi, gerekli iletişim ağları var mı, akademik kadrosu var mı? Bunlara dikkat edilmesi gerekiyor, bunları da vermek istiyoruz. Meslek liselerinde yine aynı sorunlar devam ediyor. Birinci sınava giren, meslek lisesini bitiren birinci sınava giren öğrencilerin yalnızca yüzde 27’si ikinci sınava girme hakkını elde ettiler yani barajı geçtiler. Bu çocuklara yalnızca iki yıllık meslek yüksekokullarını reva görüyorsunuz. Bunların da yeniden acilen planlanması lazım. Bu çocukların, özellikle hem ara kademe insan gücünü kaliteli hâle getirmek ve bunların üniversitede çeşitli alanlara… Katsayı kaldırıldı ama bu çocukların önü hâlâ tıkalı ve bu çocukların önlerinin açılabilmesi için bu mesleki ve teknik eğitimin tekrar göz önünde bulundurulması gerekiyor. Üniversitelere geldiğimizde, üniversitelerin birçok sorunu var; özellikle maaş ve özlük sorunları, YÖK’ün merkeziyetçi yapısı, insan kaynaklarını değerlendirme, bir sürü şeyler var burada. Bunları da hızlı geçmek istiyoruz. Özellikle, üniversitelerde araştırma görevlileri 2547 sayılı Kanun’a göre üç değişik maddeyle alınıyor; 33, 35 ve 50/d maddeleriyle. Bunlardan bazıları doktoralarını bitirdikten sonra üniversitelerin kapılarının önüne konuyor. Bu çocuklardan faydalanmak lazım, bu çocukları herhangi bir üniversitede değerlendirmek gerekiyor doktora çalışmalarını yaptıktan sonra, doktoralarını bitirdikten sonra kapı önlerine konmaması için. Ve bu üç ayrı maddeden alınan araştırma görevlilerinin tekrar tek madde başlığı altında birleştirilmelerini de belirtmek istiyoruz. Üniversite öğretim elemanlarının maaşlarına geldiğimizde, artık bunların yoksulluk ve açlık sınırında olduğunu belirtmek istiyoruz. Özellikle öğretmenlerin ve üniversite elemanlarının maaşları bu derecede ve ihtiyaçlarını karşılar düzeyde değil. Bundan otuz yıl önce araştırma görevlilerinin maaşı mühendis maaşından yüzde 38 daha yüksekti ama şu anda baktığımızda, bunun çok daha altında kaldığını görebiliyoruz. 2002 yılında 1.500 TL maaş alan bir profesörün maaşı on bir yıl sonra 2,6 kat artmış ama hâkimin maaşının, avukatın maaşının çok daha fazla miktarlarda arttığını görebiliyoruz. 2003 yılında, Sayın Başbakan, benim de öğretim üyesi olarak çalıştığım Gazi Üniversitesine gelmişti. Orada yaptığı bir konuşmada, özellikle öğretim elemanlarının özlük haklarıyla ilgili olarak “Geçim sıkıntısı içinde olduğunuzu, bilimsel yayınları izlemekte zorlandığınızı biliyorum. Bu ülkenin aydınlık beyinleri olarak size özveri yakışır ancak marifet her zaman iltifata tabidir. İnşallah, bu iltifatı biz hocalarımızdan eksik etmeyeceğiz.” demişti.
Hocalarımızı seviyoruz biz.
Biz de seviyoruz. Ben o zaman umutlanmadım çünkü güvenmemiştik zaten ama birçok hocamız umutlanmıştı. Ama, o hocalarımızın artık AKP iktidarına karşı umutlarını yitirdiğini de söylemek istiyoruz, burada belirtelim. YÖK’ün getirdiği ve dayattığı sistem, ideolojik, merkeziyetçi, dayatmacı ve otoriter bir sistemdir ve bunun böyle olduğunu son uygulamalarından da görebiliyoruz. Üniversite öğrenci konseyi seçimlerinde sürekli olarak bir erteleme içerisine giriyor burada. Neden hâlâ öğrenci konsey seçimlerine bir tarih verilmedi? Demokrasiden bu kadar mı korkuyorsunuz? Bunu belirtmek istiyoruz. Üniversitelerin, öğretim üyelerinin sorunlarını çözdünüz de öğrenci konseyleri mi kaldı? Laboratuvar, kütüphane, altyapı sorunlarını çözdünüz, öğrenci konseyinin sorunları mı kaldı? Kalite sorununu çözdünüz, bunlar mı kaldı? Bunları, artık, gerçekten uğraşmanız gereken alanları biliniz ve ona göre davranınız. Şimdi, son olarak, Millî Eğitim Bakanlığına baktığımızda, Millî Eğitim Bakanlığı bünyesinde yapılan değişikliklerin hızına yetişemiyoruz. Merkez teşkilatında üst düzey atamalarda kaç kişi kurum içi, kaç kişi kurum dışından atanmıştır? Bunları öğrenmek istiyoruz. Acaba Millî Eğitim Bakanlığı 800 bin öğretmen kadrosuna güvenmiyor mu da sürekli Millî Eğitimin dışından yönetici atanıyor? Millî Eğitimdeki, illerdeki sorumlu olan il millî eğitim müdürlerinin neredeyse 54 tanesi vekâleten görev yapıyor. Bunlar da, vekâleten görev yapan 54 tanesi de özellikle parti teşkilatları ve yandaş sendika tarafından sürekli taciz ediliyor işlemlerinin yapılması için ve bunların boyunları bükük. Bir an önce bunların atanmasını talep ediyoruz. Yine, okula gönderilen ödenekler yetersiz, bunları bildirmek istiyoruz. Su ve doğal gaz kartla yapılıyor, bunlar bittiğinde ödenecek paraları yok, müdürlerin nereden temin ettiğini lütfen sorun. Ve TÜBİTAK’taki müfredat çalışmaları nasıl gidiyor? Bu konular hakkında güzel duyumlarımız yok. Bu da elinizde patlayacak, bunu vermek istiyoruz. Bu gençlerin vebali altındasınız, annelerin yüreklerinin vebali altındasınız, akademisyenlerin vebali altındasınız, öğretmenlerin vebali altındasınız. Eğitimi siyaset malzemesi olarak görmekten vazgeçin; kendi çocuğunuza, kendinize yapılmasını istemediğiniz uygulamaları lütfen eğitim camiasına da yapmayınız. Teşekkür ediyorum.
Şimdi, şahsı adına lehinde söz isteyen Ali Şahin, Gaziantep Milletvekili.
Değerli milletvekilleri, yeryüzü ekonomik ve siyasi anlamda tarihî bir dönüşüm süreci yaşıyor, Batı ile Doğu arasındaki güç dengeleri hızlı bir şekilde yer değiştiriyor. Bu dönüşüm, aynı zamanda, Doğu’dan yükselmeye başlayan bir geleceği de hazırlayan bir süreç. Reagan döneminin Ticaret Bakanı ve tanınmış ekonomistlerden Clyde Prestowitz de 2005 yılında kaleme aldığı “The Great Shift of Wealth and Power to the East” yani “Güç ve Zenginliğin Doğuya Büyük Göçü” başlıklı kitabında yine bu sürece işaret eder. Yerkürenin batı yakası ekonomik daralmalarla, finansal krizlerle, demografik gerilemelerle küçülme sürecine girerek fetret devrinin kapılarını aralarken Orta Doğu maruz bırakıldığı yüz yıllık bitkisel hayattan ve hipnozdan uyanarak kendini parlak bir geleceğe hazırlamaktadır. Yeryüzü ve yakın coğrafyamız bu radikal değişim sürecini yaşarken Türkiye, dünyanın önemli bir ekonomisi ve dış politika aktörü olarak ortaya çıkmaktadır. Bir zamanlar Batı borsalarındaki küçük bir hıçkırık bile Türkiye ekonomisini komaya sokarken şimdi Batı’nın derin ekonomik krizlerine karşı son derece dirençli, meydan okuyan ve göz kamaştıran bir ekonomiye sahibiz. Geçtiğimiz günlerde açıklanan Merkez Bankasının toplam rezervleri 135 milyar 638 milyon dolar ile cumhuriyet tarihimizin rekor seviyesini yakalamış durumda. Nüfuz coğrafyası 780 bin kilometrekarenin dışına taşarak Orta Doğu’dan Uzak Doğu ve Afrika uçlarına kadar genişleyen Türkiye, dini, dili, etniği ne olursa olsun mazlum coğrafyaların da umudu hâline gelmiştir. Bu anlamda, Türkiye Büyük Millet Meclisi olarak yasadığımız 2014 mali yılı bütçesini, sadece 780 bin kilometrekarelik sınırlarımızın içine değil, Gazze’den Mogadişu ve Arakan’a, Kahire’den Kabil ve Orta Afrika’ya nüfuz coğrafyalarımızın kaderlerine de etki eden bir bütçe olarak görmek gerekir. Değerli milletvekilleri, Türkiye, üstlendiği tarihî misyonlar, Asya’dan Avrupa ve Afrika uçlarına kadar uzanan nüfuz coğrafyası ve kalıtsal mirasıyla küresel güç potansiyellerine sahip bir ülkedir. AK PARTİ iktidarıyla elde edilen Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi üyeliği, Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi Başkanlığı, İslam İşbirliği Teşkilatı Genel Sekreterliği, yine 2015 yılında devralacağımız G20 dönem başkanlığı sahip olduğumuz küresel güç potansiyellerinin bir sonucudur. Dünyanın en saygın hava yollarından biri hâline gelen Türk Hava Yollarının dış hat seferleri 103 ülkede 236 noktaya, uçak sayısı ise 383’e yükselmiştir. 219’a yükselen dış temsilcilik sayımızla, dünyanın önde gelen diplomatik güçlerinden birisi pozisyonundayız. Türkiye, OECD ülkeleri arasında dış yardımlarını en fazla artıran ülke olarak dünyanın önde gelen donör ülkelerinden birisi olmuştur. Artık sadece “… …..” (x) diyerek baş edilemez güç algılarını yıkan, Orta Doğu halklarını ve Müslüman coğrafyaları hipnozdan uyandıran bir Türkiye ve lideri var. Tüm bu ve sayamadığım birçok göstergeler Türkiye’nin küresel güç olma yolunda atmış olduğu önemli adımlardır. Değerli milletvekilleri, yeryüzünde iyiliği, adaleti ve hakkı hâkim kılmak; zalimlerin değil, mazlumların yanında yer almak; küresel güç potansiyellerine haiz milletimizin geçmişten bu yana sahip olduğu önemli şiarlardır. Türk dış politikası, AK PARTİ iktidarıyla birlikte köklü bir dönüşüm süreci yaşamıştır. Silik ve tavizci politikaların yerini güçlü, kararlı ve onurlu bir değerler politikası almıştır. (x) Bu bölümde Hatip tarafından Türkçe olmayan kelimeler ifade edildi. Bu dönüşüm sadece Türk dış politikasıyla sınırlı kalmayacaktır. Yakın bir gelecekte çıkarcı ve sömürgeci Makyavelist dış politika anlayışı çağının kapanacağını, sömürgeci güçlerin de bu değerler ve ilkeler politikasının etkisi altına gireceklerini hep birlikte göreceğiz. Bu vesileyle konuşmamı Suriye’nin özgür çocuklarına adıyor, 2014 yılı bütçemizin hayırlara vesile olmasını diliyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Şimdi, Hükûmet adına söz isteyen Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Bakanlığımın 2014 Mali Yılı Bütçe Tasarısı’nın yüce Meclisin onayına sunulması nedeniyle huzurunuzda bulunuyorum. Dış politikamızla ilgili olarak dile getirdikleri görüşler ve yaptıkları katkılardan dolayı grupları adına söz alan tüm milletvekili arkadaşlarıma teşekkür ediyorum. Bütçe görüşmeleri aynı zamanda yıllık bir muhasebe niteliği taşımaktadır. Bu çerçevede dış politikamızın özellikle 2013 yılında takip ettiği seyri sizlerle istişare etme imkânı bulmaktan da büyük bir onur duyuyorum. Aslında sadece 2013 yılı değil, son on yılların değişim süreçlerine baktığımızda, uluslararası konjonktürdeki köklü değişimi anlamadan, bu köklü değişimin getirdiği yeni meydan okumaları idrak etmeden Türk dış politikasının yeni paradigmasını da anlamak mümkün değildir. Özellikle, 2008 yılında yaşanan büyük ekonomi politik küresel kriz dünyadaki ekonomi politik dengeleri altüst etmiş, soğuk savaştan intikal eden ekonomik ve siyasi yapılarda köklü değişimi gerekli kılmıştır. Buna paralel olarak, özellikle 2010 yılında, çevre bölgelerde yaşanan hareketlenmeler, 1990’lı yıllarda Balkanlarda yaşanan büyük değişimin Orta Doğu’ya, Kuzey Afrika’ya yansımasını, son dönemlerde de Karadeniz havzasında bazı önemli devinimlerin, yeni sosyal hareketlerin ortaya çıkmasını gözlüyoruz. Böyle kritik bir dönemde küresel ekonomi politik yapı büyük bir değişim yaşarken, çevre bölgelerde ciddi sosyal, ekonomik, siyasi hareketlilikler yaşanırken Türkiye son on yıl içinde çok köklü bir restorasyonu gerçekleştirme mucizesini başarmıştır. Bu restorasyonun üç temel ayağı vardır. Biri, halkın iradesine dayanan demokratik yapıların güçlendirilmesi; ikincisi, ülkenin ve milletin onurlu bir şekilde dünya karşısında ayakta durmasını sağlayacak şekilde kendi kendine yeten, kendi kendine yettiği gibi, ihtiyaç hisseden dost ve kardeş topluluklara yardım edebilecek kudrette bir ekonomik altyapı; üçüncüsü de bu demokrasiden güç alan, bu ekonomik altyapının imkânlarını genişletmeyi hedef edinen bir dış politika restorasyonu. Bu restorasyonun sonuçlarını görüyoruz ve Türkiye, küresel ülkeler hiyerarşisinde gittikçe artan bir rol ve önem kazanıyor. Şimdi, baktığımızda, dış politikadaki gelişmeleri dört temel ana sacayağı üzerinde sizlerle paylaşmak istiyorum. Birincisi, Avrupa ve transatlantik hattındaki gelişmeler ve Türkiye’nin Avrupa-transatlantik hattında son dönemde, son bir yıl içinde yaşadıkları. Soğuk savaş döneminde köklü ilişkilerle inşa ettiğimiz NATO ve Avrupa Birliğiyle olan ilişkilerimiz bu dönemde, bizim iktidarlarımız döneminde daha da derinleşmiş ve Avrupa Birliğiyle ilişkilerimiz müzakere sürecinde tam entegrasyona yönelik bir perspektifle sürdürülmüştür. Bu sene içinde, son iki yılda tıkanan müzakere süreci, 20’nci faslın açılmasına paralel olarak yeni bir ivme kazandı. Yeni fasılların açılması için yoğun bir şekilde çaba sarf ediyoruz. Avrupa’da, özellikle Avrupa’daki ekonomik kriz sonrasında yaşanan değişime paralel olarak üç perspektifle ikili ilişkilerin geliştirilmesi… Ki İtalya ve İspanya başta olmak üzere, birçok ülkeyle hükûmetler arası konferans yapıyoruz, önümüzdeki aylarda da bu toplantıları sayın başbakanların eş başkanlığında yine gerçekleştireceğiz. Almanya’yla stratejik diyalog mekanizması kurduk. İngiltere’yle de iki yıllık eylem planlarıyla köklü ilişkileri derinleştiriyoruz. Avrupa Birliği içinde vize muafiyetiyle ilgili attığımız son adım, aslında, Avrupa Birliği-Türkiye ilişkilerini kökten, paradigmatik bir anlamda değiştirecek unsurlar barındırıyor. İnşallah, yarın, Sayın Başbakanımızın huzurunda, Avrupa Birliğiyle vize mutabakatını ve Geri Kabul Anlaşması’nı imzalayacağız. Böylece elli yılın rüyası gerçekleşmiş olacak ve Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları Schengen içinde olan Avrupa Birliği üyelerine vizesiz olarak seyahat etme imkânına kavuşacaklar. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Bu, aslında, bizim gümrük birliğiyle birlikte elde etmemiz gereken bir haktı. Ancak, uzun mücadeleler ve zorlu müzakereler sonucunda son dört yıl içinde gerçekten Avrupa Birliği tarafının da iş birliği içinde mutlu bir sona ulaşmaktan büyük bir memnuniyet duyuyoruz. İnşallah, en geç önümüzdeki üç buçuk yıl içinde bütün bu müzakere süreçleri tamamlanacak ve Türk vatandaşları Avrupa Birliği içinde serbestçe seyahat etme imkânına kavuşacaklar. Bu çerçevede, özellikle Sayın Tuğrul Türkeş’in gündeme getirmesi bağlamında -zaten üzerinde duracaktım ancak- Kıbrıs davamıza da -bunu ısrarla söylüyorum- Avrupa Birliği bağlamından da ötede Doğu Akdeniz dengeleri açısından büyük önem taşıyan ve nesillerden bize intikal eden Kıbrıs davamızla ilgili de bazı hususları vurgulamak istiyorum. Kıbrıs meselesinin ve davasının haklı bir seyirde ve haklarımızı koruyacak şekilde yürümesinin 3 ana ayağı var. Birincisi, müzakerelerde kararlı ama evrensel bir dil kullanarak psikolojik üstünlüğü elinizde tutacaksınız. Maalesef, 2004 Bürgenstock görüşmelerine kadar dünyada her yerde, her uluslararası platformda Türkiye ve Kıbrıs Türkleri köşeye sıkıştırılır ve hep bir suçluluk psikolojisiyle davranılması için baskılar uygulanırdı. Ancak, son on yıl içinde, özellikle 2004’te, Bürgenstock’da ve daha sonraki referandumla Türklerin barış istediği, Rumların barışa karşı çıktığını aktif bir diplomasiyle ortaya koyduktan sonra, son on yıldır sürekli hareketlilik içinde olan, sürekli olarak karşı tarafı müzakere masasına getirmek için zorlayan taraf Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’dir. Nitekim 2008 ile 2012 yılları arasında süren müzakerelerde de hep bu anlayışla hareket edildi; gerek Sayın Talat gerek Sayın Eroğlu, aktif bir şekilde, müzakereleri sürdürdüler. Sayın Anastasiadis’in seçilmesi sonrası birtakım beklentiler oluşmuştu ancak son bir yıl içinde bu beklentiler karşılanmadı ve son, bildiğiniz, takip ettiğiniz gibi, ortak açıklama metni çerçevesinde de iki aydır yoğun müzakereler sürüyor. Dün ben Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ndeydim. Sayın Eroğlu’yla, müzakere ekibiyle, hem baş başa görüştük hem de Kıbrıs’ın bütün siyasi liderleriyle bir yemekte bir araya geldik. Bütün muhalefet ve iktidar liderleriyle, geçmişte ve bugün müzakereye katılmış olanlarla bir ortak akıl oluşturduk. Şunu ifade etmek isterim ki Türkiye’nin bu yaklaşımı ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti halkına duyduğu güven ve saygı bu müzakerelerin en büyük gücüdür. Bugün, her zamankinden daha fazla, müzakerelerde haklı bir pozisyondayız ve müzakereleri yürütme kabiliyeti ve kapasitesi açısından da Kıbrıs Türkleri her zamankinden daha güçlüdür. Bunu onurla söylüyoruz. İkincisi: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin tanınması, uluslararası alanda görünür kılınması. Evet, yine gururla ifade ediyorum: Şu anda Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin 20 ülkede temsilciliği vardır ve bunun çoğu bizim dönemimizde açılmıştır; 21’inci de açılmak üzere. Sayın Tuğrul Türkeş’in, burada, Kıbrıs meselesiyle ilgili, bir futbol federasyonu etrafındaki yapılan tartışmalardan önce, beklerdim ki, daha geçen, iki hafta önce, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Ekonomik İşbirliği Teşkilatına gözlemci üye olması dolayısıyla bize teşekkür etmesini beklerdim.
Faydası olmuyor Sayın Bakan!
Faydası oluyor. Hayır, siz keşke o salonda olsaydınız ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Özdil Nami’nin diğer dışişleri bakanlarıyla eşit bir şekilde, gür bir sesle Kıbrıs davasını orada anlatmasını izleseydiniz. Sayın Türkeş, teşekkür etmek erdemdir, kaçınmayın bundan, kaçınmayın.
Biz iktidara geldiğimizde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti hiçbir uluslararası örgütte tanınmıyordu, bulunmuyordu. İslam İşbirliği Teşkilatına Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ni gözlemci üye yapan da biziz, Ekonomik İşbirliği Teşkilatına yapan da biziz, İslam İşbirliği Teşkilatı Parlamenter Asamblesine katılımını sağlayan da biziz. Daha dün, Sibel Hanım -gayet zarif bir hanımefendidir- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Meclis Başkanı, İslam İşbirliği Teşkilatı Parlamenter Asamblesine katılmak üzere yola çıkacağını bana söyledi. Bundan sonra da, şimdiye kadar olduğu gibi Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin görünür olması, tanınması için her türlü çabayı göstereceğiz ama bunun yanında, eğer bir halk uluslararası alanda tanınacaksa önce, kendi ayakları üzerinde duracak, herkes ona saygı gösterecek.
Suriye gibi olur, aman Hocam elinizi çekin! Neye dokunduysanız…
Bakın, üçüncü ayak nedir? Kıbrıs Türk halkının onurla başı dik durmasıdır. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde…
İç işine karışmayın Sayın Bakan. İç işine karışmasanız ayakta duracaklar.
Müsaade edin… Ben sizi dinledim Tuğrul Bey, müsaade edin. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde kişi başına düşen millî gelir 2002 yılında 4.409 dolardı, buna mukabil Güney Kıbrıs Rum yönetiminde 14.836 avroydu. Şimdi ise Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde kişi başına düşen millî gelir 15.492 dolardır yani 5 mislidir takriben. [[AK PARTİ sıralarından alkışlar]] En önemlisi, inşallah, nisan ayında Sayın Başbakanımızın katılımıyla Anadolu Kıbrıs’a bir yolla daha bağlanıyor deniz altından aziz Anadolu suyunun aziz Kıbrıs’a akmasıyla. İşte kudret budur.
Birlikte olmak 74’te harekât yapmaktır, oraya 2 tane boru döşemek değildir.
Ona da geleceğim. Oraya, bakınız…
Bağırarak kapatamazsınız!
Misakımillî, bizim yüreğimizde, zihnimizdedir her zaman…
Erbakan’ın yüzde 1’ini yapmadınız.
Dinle… Dinle…
… ama çağdaş uluslararası hukuk çerçevesinde komşu ülkelerle, komşu ülkelerin sınır bütünlüğüne saygı göstererek, komşu ülkelerin bize yakın havzalarında ne kadar aktif olduğumuzu en iyi siz bilirsiniz. Ben, ne zaman, Yunanistan’a ilk resmî ziyaretimi yaptığımda Batı Trakya’ya gittim, Gürcistan’a her ziyaretimde Batum’a gittim, Irak’a her gittiğimde, değişik resmî ziyaretlerde Musul’a, Kerkük’e, Erbil’e gittim, Ukrayna’ya gittiğimde Kırım’a her seferinde gitmeye çalışırım, Bulgaristan’a Sayın Başbakanımız veya bizler gittiğimizde Kırcaali’ye gideriz ama o ülkelerle iyi ilişkiler geliştirerek, bir tehdit unsuru olarak değil, bir barış unsuru olarak gideriz. Bu dönemde gerçekten beni duygulandıran, aldığım en önemli teşekkür –ki ümit ederim siz de ondan ilham alırsınız Sayın Türkeş- Meclis Başkan Vekilimiz Sayın Meral Akşener’in Batı Trakya’dan beni arayıp –gerçekten, kendisine teşekkür borçluyum, takdirlerimi ifade etmek istiyorum kadirşinaslığı dolayısıyla- “Sayın Bakan, burada yaptığınız hizmetler, buradaki başkonsolosluğun tutumu dolayısıyla teşekkür ederim.” demesidir. [[AK PARTİ sıralarından alkışlar]] İkinci ayağı bu sacayağının, Avrupa Birliğiyle ve transatlantik ilişkiler dışında, komşu ülkeler ve bölgelerle ilişkiler. Bakınız, bizim dönemde geliştirdiğimiz özel bir mekanizma var. Benzeri daha önce Avrupa’da bir iki ülke arasında geliştirilmişti ama bizim kadar yaygın uygulayan olmadı. O da yüksek düzeyli stratejik iş birliği konseyleri yani liderlerin eş başkanlığında yıllık düzenli toplantılar yapılması. Sadece bir örneği vereyim: Devlet başkanı düzeyinde Rusya’dan Türkiye’ye ziyaret bizim iktidarımıza kadar yapılmamıştı, 2004 yılında yapıldı ilk defa, Sayın Putin geldi. Son üç yıl içinde ise “YDSK” mekanizmaları dolayısıyla her sene en üst düzeyde toplantılar yapılıyor 2 liderin eş başkanlığında. Vizeleri kaldırmak, serbest ticaret anlaşmaları imzalamak, üçlü mekanizmalar kurmak suretiyle çevre havzalarda diplomatik ağ ördük son iki ay içinde. Şimdi, komşularla ilişkiler üzerine bir sürü ezber spekülasyonlar yapıyorsunuz, realitelere bakın. Ukrayna’yla, Azerbaycan’la, Rusya’yla yüksek düzeyli iş birliği konseyleri yaptık. İran ve Irak dışişleri bakanları bizi ziyaret etti, ben de oraları ziyaret ettim, sadece iki ay içinde. Yunanistan’ı, Ermenistan’ı ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ni ziyaret ettim, Bulgaristan Dışişleri Bakanı geldi, Romanya Başbakanı Marmaray dolayısıyla geldi ve Moldova Cumhurbaşkanı da inşallah önümüzdeki günlerde, gelecek hafta içi çarşamba günü Türkiye’de olacak. Bu ziyaretlerde -bu iki ay içinde bu ziyaretler- biz hâl hatır sormuyoruz, her bir ziyaret saatlerce süren iş birliği anlayışı içinde imzalanan anlaşmalarla taçlanan diplomatik hamlelerdir. Şimdi, baktığımızda, komşu ülkelerle ticaret konusunda ben size bu rakamları bir kitapçık hâlinde dağıttım, görsel bir şekilde, gensoruda da bunlar üzerinde çok durduğumuz için burada daha fazla bunun üzerinde durmak istemiyorum ama bakınız, havzalardan, şöyle kısaca üzerinden geçelim. Kafkasya ve Orta Asya havzası, biz iktidara gelene kadar, hamasetle Türk cumhuriyetlerinin birliğinden bahsedilirdi ama Türk cumhuriyetlerini bir araya getiren tek bir uluslararası yapı yoktu, Türk Konseyini biz kurduk Sayın Türkeş.
Bu bir süreçti, tesadüfen iktidarınıza denk geldi.
Aktif olması lazım Sayın Bakan.
Hamaset sizin işiniz, sizin!
Orta Asya’da ve her yerde, Balkanlarda bütün tarihî eserlere de biz sahip çıktık. Türkiye-Gürcistan-Azerbaycan, Türkiye-Azerbaycan-Kazakistan, Türkiye-Azerbaycan-Türkmenistan, Türkiye-Azerbaycan-İran üçlü mekanizmalarını kurduk, işletiyoruz. Azerbaycan’la, can Azerbaycan’la Türkiye’yi sadece gönülle değil enerjiyle bağlayan, Avrasya’daki bütün enerji denklemlerini değiştiren TANAP’ı biz imzaladık. Bakü-Tiflis-Ceyhan’ı biz devreye soktuk, Bakü-Tiflis-Kars’ı; Marmaray’la Azerbaycan’ı taa Londra’ya biz bağladık. Bunlar hayalci bir dış politika değil, bunlar yaşanan gerçeklikler ve bu gerçeklikleri yaşatmaya devam edeceğiz. Şimdi, sizin adil hafıza konusuna gelmek istiyorum. Evet, adil hafızayı kullanıyorum ben. Biz aynı zamanda bir bilim adamı olarak, tarihin ancak adil bir hafızayla inşa edilebileceğine inanıyoruz. Kapalı kapılar ardında birbirimize propaganda yaparak tarihî meseleleri çözemeyiz, alışılmış ezberleri her yerde sürdürerek de çözemeyiz. Türkiye’nin Azerbaycan-Ermenistan ilişkilerine, Kafkasya’ya bakışında 3 ayak vardır: 1) Türkiye’yle Ermenistan’ın iki komşu ülke olarak birbirine saygı içinde yan yana yaşaması. 2) Azerbaycan’la Ermenistan’ın aralarındaki meselelerin çözülmesi ve Azerbaycan’ın işgal altındaki topraklarının kurtarılması. 3) Türklerle Ermenilerin dünyanın neresinde olursa olsun, dokuz asrı bir arada yaşamış iki halk olarak, on beş, yirmi yıldır süren problemlerle değil, o dokuz asırlık ortak hafızayı canlandırarak dost iki halk olarak yaşaması. Ben şimdi rahmetle anıyorum, sizin de çok iyi bildiğiniz gibi, muhterem pederiniz -Allah rahmet eylesin- Azerbaycan-Ermenistan çatışmaları sürerken yani can Azeri kardeşlerimiz Ermenistan’la boğuşurken Petrosyan’la Paris’te buluşmuştu ve siz organize etmiştiniz. Eğer o suç değilse -ki değildi, ben rahmetle anıyorum, doğru yapmıştı- bizim Ermenistan’la görüşmemiz de suç değildir, bizim Ermenistan’la ve Ermenilerle ortak adil hafıza çerçevesinde bir araya gelmemiz de suç değil, yapılması gereken bir davranıştır. Cumhuriyet Halk Partisi Grubu çok iyi bilirler, o zaman siz Mecliste yoktunuz ama bu yüce Meclisin 2005 yılındaki ortak iradesini okuyorum şimdi size. Yani 2005 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisine iktidar ve muhalefet ortak olarak önerge verdi ve ortak tarih komisyonu kurulması çağrısında bulundu ve şöyle denildi: “Akıl ve mantık, Türkiye ile Ermenistan’ın ortak bir girişimle tabuları yıkmaktan korkmamalarını ve ortaklaşa yaşadıkları beşerî facianın tüm yönlerini açığa çıkararak tarihleriyle hesaplaşmaya hazır olmalarını emretmektedir. Geçmişin bugünümüzü ve geleceğimizi karartmasını önleminin yolu budur.” Adil hafıza bu.
Ne cevap verdiler Sayın Bakan?
Önemli değil, biz doğruyu savunuruz…
Ama “Tehciri benimsemiyoruz.” diyorsunuz.
…kim ne cevap verirse versin, kendisine güvenenler doğruyu savunurlar, hakkı savunurlar, adaleti savunurlar. [[AK PARTİ sıralarından alkışlar]] Şimdi, Orta Doğu’ya gelince, vakit daralması açısından diğer bölgelere girmeden… Orta Doğu’da 2010 yılında “Arap Baharı” adı altında demokratikleşme rüzgârları estiğinde ilkeli bir şekilde Arap halklarının yanında durduk, durmaya devam edeceğiz. 2011 yılında devrimler yaşandı. 2012 yılında geçiş hükûmetleri, seçimler yapıldı, 2013, bir karabasan gibi, maalesef, seçimlerle gelen iktidarların geriye dönüşüm süreçleri yaşandı. Şimdi, burada, Türkiye Büyük Millet Meclisinde her türlü tartışmayı kabul ederim ama gensoru görüşmesinde de söylediğim gibi, Türkiye Büyük Millet Meclisinde demokrasiye değil darbeye sahip çıkmayı zinhar kabul edemem.
En çok Müslüman kanı sizin döneminizde döküldü Sayın Bakan.
Müsaade edin, müsaade edin… Çok saygıyla takip ettim ama gerçekten bugün sizin adınıza büyük utanç duydum. Bakın, söylüyorum, niye biliyor musunuz?
Sen yönettiğin bakanlıktan utan.
Benim, Sayın Fatin Rüştü Zorlu’yu hangi konteksle zikrettiğimi siz çok iyi biliyorsunuz. Hakkında Mısır politikası dolayısıyla gensoru verilmişti ve ben de Sayın Fatin Rüştü Zorlu’yu bu konuda örnek aldığımı ve onun makamında oturan biri olarak demokrasiye karşı olan bir darbeyi hiçbir zaman benimsemeyeceğimizi, desteklemeyeceğimizi söyledim. Allah aşkına, buradan nasıl Cumhurbaşkanımızla ilgili bir paralellik kurabiliyorsunuz?
Ondan niye hiç bahsetmediniz, onu merak ediyorum.
Şimdi, çok küçük kurnazlıklar bunlar. Ben, Sayın Cumhurbaşkanımız Başbakanken onun Başdanışmanıydım, Dışişleri Bakanıyken yanında bütün süreçlerde beraber oldum ve bununla onur duyuyorum. Arkadaşlığımız, dostluğumuz da en az otuz yıla gider. Biz, aynı ekip içinde çalışırken ortak hedeflerimiz doğrultusunda çaba sarf ettiğimiz herkesle ilgili olarak herhangi bir şey söylemeyi zül ve zaid addederiz. Bunu söylemeye de gerek duymayız. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Fatin Rüştü Zorlu’dan zikretme sebebim, onun idam sehpasına onurla yürümesidir. Buradan hareketle bir de “korku ve ölüm psikolojisi” diyorsunuz. Bizi tanıyan bilir: Biz Allah’tan başka kimseden korkmayız, kimseden.
Ben, Kerkük sokaklarına indiğimde bana onlarca istihbarat raporu geldi “Hakkınızda terör saldırısı olacak.” diye.
Sen önce bir Gazze’ye git. Gazze’deki Filistinli mazlumların yanına gitsene.
Kerkük sokaklarına indim ve Sayın Necdet Koçak Ağabey’in mezarına hürmetle gittim. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Yine, Libya’ya indiğimde de aynı istihbarat bana geldi. Libya sokaklarında, Bingazi sokaklarında halkla birlikte yürüdüm. Kerbela ve Necef’te Şii kardeşlerimle on binlerin arasında yürürken başka yerde, köşede bombalar patlıyordu. Gazze’de İsrail uçakları Gazze hastanelerini bombalarken ve yanımızda insanlar şehit olurken ben o sokaklarda yürüdüm. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Allah’ın izniyle, biz bu topraklara aşkla bağlıyız ve bizim Allah’tan başka kimseden ne korku ne ölüm psikolojimiz vardır.
Şimdi, bu, bizim imanımızın da siyasetimizin de bir gereğidir, bilen bilir.
Hamaset yapmaya gerek yok Sayın Bakan, hamaset yapmayın, Müslüman ölüyor Müslüman!
Suriye konusuna gelince, Suriye konusunda gönül isterdi ki Sayın Korutürk, bir kere de Beşar Esad’dan bahsedin, zulmünden bahsedin. Bir eski büyükelçi olarak Türkiye Cumhuriyeti devletini bu yüce kürsüden ihbar edercesine iftira atarak 150 bin kişinin ölümünde ne kadar…
Zabıtları okuyun, zabıtları. Zabıtları okuyun, yalan konuşmayın orada.
Evet, “Türkiye’den giden silahlar ne kadar insan öldürdü?” diye soruyorsunuz.
50 kere Esad’tan bahsettim ben.
Sizin bu konuşmanızdan sadece Esad memnun olur ve Türkiye düşmanları memnun olur.
Yalanla dış politika olmaz!
Bakın Sayın Korutürk, bu devlete hakaret edemezsiniz, bu Hükûmete hakaret edemezsiniz.
Milyonlarca mazlum insanın kanı var orada.
Bakın, dinleyin…Videolara bakın, filmlere bakın, Halep’in hâline bakın, Şam’ın hâline bakın, bunlar Kalaşnikoflarla mı böyle oldu, hava saldırılarıyla, Scud füzeleriyle mi? Türk uçakları mı bombaladı Halep’i, Şam’ı? Soruyorum size, kim bombaladı? Sizin savunduğunuz Esad’ın uçakları bombaladı o güzelim Halep’i, o güzelim Şam’ı.
Biz Esad’ı savunmuyoruz.
O zaman gelin burada lanetleyin, gelin burada lanetleyin, lanetleyin bu zulmü.
Çarpıtamazsınız, bağırarak da kimseyi yıldıramazsınız.
Biz hiç kimseyi savunmuyoruz.
2,5 milyon insan mülteci olmuşsa…
Sayın Bakanım… Sayın Bakan…
…700 bini benim kardeşlerim olarak bu topraklardaysa biz o insanların hukukunu savunuruz, savunacağız.
Sayın Bakan… Sayın Bakan, düzeltin lütfen. Sayın Bakan, biz kimseyi savunmuyoruz. Sayın Bakan, o lafınızı geri alın.
Senin kardeşin değil miydi?
Şimdi, Sayın Türkeş, aynı şey sizin için geçerli.
Sayın milletvekilleri, lütfen…
Sayın Başkan, hakaret ediyor, demediklerimizi diyor ama ya!
Kimyasal silahlarla ilgili “Amerikan kaynakları ‘El Nusra’ diyor.” diyorsunuz. Amerikan kaynaklarının iki mercisi vardır, Dışişleri Bakanı Kerry, Başkan Obama.
Sayın Başkan, biz kimi koruyoruz? Lanet olsun kim koruyorsa! Kimse korumuyor. Lanet olsun hangi zalim varsa!
Her ikisi de bu kimyasal silahların Suriye rejimi tarafından kullanıldığını 26 Ağustos ve 30 Ağustosta en iddialı şekilde ve belgeleriyle gösterdi.
Hangi zalim varsa lanet olsun. Biz kimi koruyoruz? Ayıp! İftira atıyorsun.
Bir Amerikalı gazeteci Amerika’yı temsil etmez. Bizim istihbaratımız da, dünyanın bütün istihbaratı da Suriye rejiminin bu suçu işlediğini biliyor.
Ayıp! İftira atıyorsun.
Ama, bu size kalmaz yani Suriye rejimini aklamak size düşmez Sayın Türkeş. CHP’yi anlayabilirim ama sizi anlayamıyorum.
Ailece kim tatil yaptı Esadlarla? Ailece tatili ben mi yaptım?
O uçaklar… O saldırılar Türkmenleri de katlediyor.
Bodrum’da kim tatil yaptı Esadlarla?
O savunduğunuz Türkmenlere biz yüreğimizi açıyoruz, onu da en iyi Sayın Şandır bilir, Türkmenlerle ilgili ne yaptığımızı, ne yapmakta olduğumuzu.
Ailece tatili ben mi yaptım? Alice tatili kim yaptı, ailece tatili?
Esad’la tatil yapan kimdi?
Şimdi, dış politikamızın üçüncü ayağı, kıtasal ölçekli açılımlardır. Bunun da belgeleri elinizde var, ona fazla girmeyeceğim. Afrika’da neler yaptığımız, hangi destansı büyükelçilik açılımları yaptığımızı herkes bilir.
Sayın Bakan, Ahmet Davutoğlu 2001’de yazmış, onu bir oku sen!
Şimdi, Sayın Korutürk hiç üzülmeyin, büyükelçiliklerimiz açılıyorsa, orada Türk Bayrağı onurla dalgalanıyorsa buna sevinin. Başka ülkeler büyükelçilik kapatabilirler, başka ülkelerin orada vatandaşları yok ama bizim hareketli bir insan topluluğumuz var, her yere gidiyorlar. Bir yabancı bakan da bunu bana sordu: “Niçin büyükelçilik açıyorsunuz?” Çünkü bizim insanımız hareketlidir. Onlar nereye giderse biz de orada büyükelçilik açacağız, onların yanında olacağız.
Kenya’da bir kardeşimize bir serseri kurşun değdiğinde ambulans uçakla getiren biziz, Somali’de bir TİKA mensubunu ambulans uçakla getiren biziz.
Onlar daha elçilerin maaşlarını veremiyorlardı.
Bu, Türkiye Cumhuriyeti devletinin kudretini gösterir. Bundan başkaları rahatsızlık duyar ama siz rahatsızlık duymayın. Bir de EXPO üyeliğini, EXPO adaylığını kaybetmemizle ilgili beyanda bulundu Sayın Korutürk. Kendisi de EXPO 2015’i kaybettiğimiz dönemde Paris Büyükelçisiydi. Elinizden gelen her şeyi yaptığınıza eminim. Yaparsınız ama şu veya bu gerekçeyle başarılı olamayabilirsiniz, hepimiz için geçerlidir bu. Ama bakın, şurada 15 üyelik seçim neticesi var, 15; 2013 yılında uluslararası alanda 15 yarışa girdik ve 15’ini de büyük farklarla kazandık. Vakit yok sayamayacağım. Bunun içinde UNESCO Dünya Miras Komitesi de var, Uluslararası Denizcilik Örgütü de. Tam 15 uluslararası örgütte seçim kazandık.
Türkiye Cumhuriyeti’nin kudreti bugün kendi sınırlarını da, bölge sınırlarını da aşmıştır. Dışişleri Bakanlığı da bu kudrete amade olarak çalışmaya devam edecektir. Saygılar sunuyorum.
Sayın Başkan, bir Dışişleri Bakanına yakışmayacak bir konuşmaydı.
Sayın Başkan, Sayın Dışişleri Bakanımız ismimi zikrederek, yaptığım konuşmayla ilgili bazı konuların gerçeği yansıtmadığını ifade etti. Sataşma sebebiyle söz istiyorum.
Buyurun Sayın Türkeş, sataşma nedeniyle iki dakika süre veriyorum. Lütfen yeni bir sataşmaya mahal vermeyelim.
Çok teşekkür ediyorum Sayın Başkan. Bir kere, her şeyden önce, Sayın Bakana teşekkür ediyorum. Çünkü geçen konuşmada sesi titreyerek o kefenlerden filan bahsedince ben kendisiyle ilgili kaygı duymuştum.
Benim sesim hiç titremez.
Bugün işi rayına oturttuk, onun da bana sitem etmesi yerine teşekkür etmesi gerekir. Yanlış anlaşılmış demek ki, anladık. Kıbrıs’ın, Kıbrıs Türkü’nün meselesinin tanınması öyle iki görüşmeyle olabilseydi, Sayın Bakan zatıaliniz de biliyorsunuz, elli yıldır olurdu. Ban Ki-moon “Son bir gayret.” diyor ve “Zaman çerçevesi içinde.” diyor ama o zaman çerçevesi içinde o son gayretin akabinde anlaşma olmazsa ne olacağına dair de bir bilgi yok. Şimdi, bunun üzerine bir heyecanla “Aman, bir şey oluyor.” diye kamuoyunu da yanıltmanın âlemi yok. Orada iyi bir şey gitmiyor, bir. İkincisi, Kıbrıs’taki meselede sadece Kıbrıs’ın birtakım uluslararası kuruluşlara gözlemci olması değildir mesele, temsil edilebiliyor olmasıdır. O süreç içinde size nasip olan Türk Kengeşinin kurulması sürecinde de, şimdiki hâlihazır durumunda da…
Bizim irademizle kurulan, nasip olan değil, bizim irademizle kurulan.
Size nasip oldu, Hükûmetiniz o zamana denk geldi; onun temelleri Türk kurultaylarında atılmıştır. Ama hâlâ Kıbrıs’ı oralara kabul ettiremediniz, bunu da bir hatırlatmakta fayda var. Ha, bu turizme Sayın Başbakan da meraklı, zatıalinizin de meraklı olduğunu görüyorum. Bu çok seyahat etmeyle bir işler olsa Amerika çok başarılı olurdu. Amerikalılar sizden çok geziyor ama bir netice elde edemiyorlar. Türkmenlere toplantıların haricinde sahip çıkılmadı bugüne kadar. Bunu da söyleyerek yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.
Sayın Başkan…
Sayın Başkan…
Bir saniye Sayın Halaçoğlu… Evet, Sayın Altay, buyurun.
Sayın Başkan, Sayın Bakan konuşmasında grubumuz adına konuşan hatibimizin sözlerine atfen üç ayrı hususta kendisine sataştı, iftira etti, hakaret etti. Birincisi, hatibimizi iftiracılıkla itham etti. İkincisi, hatibimizi devleti küçültmek, devlete hakaret etmekle itham etti. Üçüncüsü, zulmü ve zalimi savunmakla suçladı.
Aynaya bakarak konuşsun!
Aynaya bakarak konuş, aynaya!
Sayın milletvekilleri, lütfen, lütfen…
Ayrıca, ilaveten de…
Tarihin en kötü Dışişleri Bakanı!
…Milliyetçi Hareket Partisi Grubuna dönerek “Esad’ı savunmak CHP’ye yakışır, onu anlarım da…” diyerek…
…ne idiği belirsiz bir ifadede bulundu. Uygun görürseniz, partiye olan sataşmayla birleştirerek, Sayın Korutürk’e üç ayrı husustan dolayı üç dakika söz talep ediyorum.
Hayır, iki dakika söz veriyorum, biliyorsunuz, lütfen.
Ama o zaman partiyle ilgili hususa da cevap vermemiz lazım.
Buyurun Sayın Korutürk, sataşma nedeniyle buyurun.
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Sayın Başkan, Dışişleri Bakanı maalesef son derece başarısız, açık söylüyorum, yüzünüze söylüyorum.
Çok şükür! “Başarılı” deseydin şaşırırdık.
Gelmiş geçmiş dışişleri bakanları içinde memlekete sizin kadar zarar veren başka bir bakan yok.
Genel Kurula hitap edin lütfen.
Bunun dışında, bir bakan söylediği sözün arkasında durabilmeli. Bizim Meclisimizin usulü var, âdeti var, tutanakları var. O tutanaklarda, benim grup adına aldığım en aşağı dört konuşmada Esad’ın halkına yapmış olduğu zulmü kınadığımı ararsanız görürsünüz, kınamıyorsun demeyin.
Bugün kınamadınız, 150 bin kişinin ölümünden bizi sorumlu tuttunuz.
Bugün kınamadım, çünkü bugünkü şeyde açık söyledim, dedim ki bugün eleştirilerimi tekrarlamayacağım.
O zaman niye fotoğraf çektiriyorsunuz?
Ermenistan’la konuşmanız suç mu? Suç değil tabii ama Ermenistan’ın başka parametreleri var, beş reyon işgal altındayken iki reyondan kapı açmak, Azerbaycan’ın arkasında durmamak suç. Siz kalkıyorsunuz, “Korkma, üzülme, sefaret açıyorum.” falan… Sefaret açmanın hiçbir önemi yok. Sefaret açtığınız zaman o sefaretlerden bir sonuç almak lazım. Üzüleceğim hiçbir şey yok, üzülmem için de bir sebep yok ama üzüldüğüm başka bir şey var. Üzüldüğüm, memleketimizin sizin uyguladığınız politikalarla şu noktaya gelmesi. Daha da üzüldüğüm bir şey, sizin bu noktaya geldiğimizi görmemeniz. Bu inanılır gibi değil, sizi dinleyecek olursak başarıdan başarıya koşuyorsunuz.
Evet!
Ben size bir noktada istifa etmenizi tavsiye etmiştim. İstifa etmenizi demeyeyim ama madem bu kadar başarılısınız sizi tebrik ediyorum Sayın Bakan, başarılarınızın devamını diliyorum ve zirvedeyken sizin bu işi bırakmanızı diliyorum, bunu temenni ediyorum, zirvedeyken ayrılın bu görevden. Hepinize teşekkür ederim.
Bizim ona ihtiyacımız var, gurur duyuyoruz. Gurur duyuyoruz, gurur!
Sayın Başkan, demin, Sayın Bakan Cumhuriyet Halk Partisini Esad’a destek olmakla suçlarken aynı zamanda bizi örnek gösterdi, “Size ne oluyor?” dedi, sataşma var; bir. İkincisi de, Ermenistan konusunda bizim söylediklerimizden farklı bir şekilde Meclise beyanda bulundu…
Sizin söylediklerinizden farklı ne söyledi Sayın Halaçoğlu?
Biz “Ermenistan’la görüşmesin.” demedik, beyanlarıyla ilgili söyledik…
Gruba sataştı, gruba!
Sayın Milletvekili, lütfen ya! Yani böyle yapmakla ne oluyor, anlaşılır gibi değil yani! Nedir yani bu şimdi?
Dışişleri dışında her şeyi söyledi; bilmediği tek konu var, dışişleri; onun dışında her şeyi söyledi.
Sayın Halaçoğlu, buyurun, iki dakika söz veriyorum sataşma nedeniyle.
Başbakanla beraber tatil yaptıklarını da söyle.
Başka bir şey bildiğin yok ya!
Şimdi, Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Sayın Dışişleri Bakanımıza şunları söylemek istiyorum: Öncelikle, Ermenistan’a, Erivan’a gittiği zaman normal kapıdan girmek yerine, otelin arka kapasından girdi. Dolayısıyla, bu arada Şam’a gidemiyor, Kudüs’e gidemiyor, Kahire’ye gidemiyor yani üç ülkeye gidemediği gibi elçilerimizde yok oralarda yani üç komşumuzla çok başarılı bir pozisyona getirdi durumu. Ermenistan’la ilgili konuya gelince, mademki tehciri hiçbir zaman benimsemediğinizi belirttiniz, gayriinsani bir uygulama olduğunu belirttiniz; peki, tehcir hangi sebeple yapılmıştı, bunu hiç düşündünüz mü? Yani, bakın, tehcirde tam 23 yerde isyan vardı. Tehcir öncesinde tam 128 bin Müslümanı Ermeni çeteleri katletti. Bunu biliyor musunuz? Bunların hepsi belgelidir.
Sizden başka kimse bilmiyor, bir tek siz biliyorsunuz!
Sizin bundan haberiniz yoksa tehciri de normal karşılarsınız. Amerika Birleşik Devletleri İkinci Dünya Savaşı’nda Japonları nasıl Mississippi Vadisi’ne sürmüşse Pasifik kıyılarından, aynı şekilde uluslararası hak ve hukuka göre Osmanlı yapmıştır. Diğer taraftan, bakın, Birleşmiş Milletler belgeleri var elimde Kasım 1922 itibarıyla, burada Ermenilerin hangi ülkelere göç ettiklerini, ölüp ölmediklerini gösteriyor. Siz bundan haberdar mısınız? Değilsiniz. Hangi o zaman “Adil hafıza ile taraflardaki dirençli kolektif…” Taraflar kim? Siz değil misiniz bir taraf? Siz, Fransız Dışişleri Bakanı mısınız? Hangileridir taraflar? Birisi Türkiye, birisi Ermenistan. Siz, hangi taraftasınız Sayın Dışişleri Bakanı? Hepinize saygılar sunuyorum.
Buyurun Sayın Bakan. Ne için söz istiyorsunuz?
Sayın Korutürk “en başarısız” diyerek, Sayın Halaçoğlu da “Fransız Bakan” demekle en büyük hakareti yaptı.
Buyurun Sayın Bakan. [[AK PARTİ sıralarından alkışlar]] Sayın Bakan, lütfen, yeni bir sataşmaya mahal vermeyelim.
Sayın Korutürk beni başarısız bulabilir, hiç önemli değil. Önemli olan, milletin kimi başarılı veya başarısız bulduğudur.
Avrupa çağdaş demokrasilerinde dahi çok az parti vardır ki arka arkaya 3 genel seçim, 2 mahallî seçim, 2 referandum kazanmıştır ve gururla, iftiharla da söylüyorum, bunun arkasında demokrasi var, bu başarının arkasında ekonomik kalkınma var ve milletimizin onurla başını dik tuttuğumuz için dış politikamız var. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Ve ben, Konya’dan seçilirken de seçildiğim seçim bölgesinde Türkiye’nin en yüksek oyunu alan bir oyla seçildim. Bundan da iftihar ediyorum. Siz bilmeyebilirsiniz ama bizim milletimiz kadirşinastır, bilir. Sizde kadirşinaslık beklemiyoruz zaten.
O zaman yapın.
Her zaman yapabiliriz.
Hadi yapın! Hadi yapın!
O belgelerin çoğuna da vâkıf olarak söylüyorum. O belgelerin çoğuna da vâkıf olarak söylüyorum. Balkan Savaşı’ndan İstiklal Harbi’nin sonuna kadar Balkanlarda insanlar yerlerinden edilmek zorunda bırakılmışlardır; soydaşlarımız, kardeşlerimiz, bütün Balkan halkı hareket etmek zorunda kaldı, Kafkas halkları hareket etmek zorunda kaldı. Burada önemli olan, ihanet edenlerle sıradan halkı ayırt eden bir politikanın yürütülmesi. Biz, bütün Balkan halklarıyla ve bütün Kafkas halklarıyla oturur, karşılıklı olarak acılarımızı da paylaşırız, muhteşem başarılarımızı da tarih boyunca gerçekleştirdiğimiz.
Hiç ağzınızdan duymadım!
Ama şunu zinhar kabul etmem: Benim, Fransa’da geçen sene Dışişleri mensuplarıyla, AK PARTİ Grubunun milletvekilleriyle ve Fransayla ilgili bütün kurumlarla verdiğimiz mücadeleyle Fransa’daki sözde soykırımla ilgili yasayı nasıl geri döndürdüğümüze de tarih şahittir. Siz, ona Fransız kalabilirsiniz ama tarih Fransız kalmadı!
Ben bu devletin hakkını, hukukunu dünyanın her yerinde korurum ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı olarak korurum.
Sayın Başkan, şimdi, bakın, Fransa’yla ilgili olan konuda Sayın Dışişleri Bakanına şunu hatırlatmak istiyorum: Meclis adına giden komisyonda ben vardım zaten…
Evet, Sayın Halaçoğlu teşekkür ediyoruz.
…ama Fransız olduğumu söylemesi bir defa konuya kendisinin vâkıf olmadığını gösteriyor.
“Fransız kalmak” bir tabirdir; bu, takip edemediğiniz anlamında…
Hayır, Fransız olduğunuzu söylemedi, “kalabilirsiniz” dedi.
2) Dışişleri Bakanlığı 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 1) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi 2) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 1) Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi 2) Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı Ç) MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI [[Devam]] 2) Millî Eğitim Bakanlığı 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 1) Yükseköğretim Kurulu 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi 2) Yükseköğretim Kurulu 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı 1) Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezî Başkanlığı 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi 2) Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezî Başkanlığı 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı
Evet, şimdi Hükûmet adına ikinci söz, Çevre ve Şehircilik Bakanı Erdoğan Bayraktar’a aittir.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Çevre ve Şehircilik Bakanlığımız ve Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğümüzün gerçekleştirdiği faaliyetler ile 2014 yılı bütçe tasarıları hakkında bilgi sunmaya çalışacağım. Bu vesileyle yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum. Bilindiği üzere, ülkemizdeki sanayileşmeyle birlikte hızlı şehirleşmenin oluşturduğu plansız ve çarpık yapılaşma; doğal kaynakların tahribatına, çevre kirliliğine ve teknik altyapı yetersizliğine yol açmıştır. Bu sorunların kalıcı bir şekilde çözümünü sağlamak gayesiyle Temmuz 2011 tarihinde kurulan Bakanlığımız, sürdürülebilir çevre ve yaşanabilir yerleşmeler sağlamak, ülke çapında kentsel dönüşümü yürütmek ve hayat kalitesi yüksek marka şehirler oluşturmak için kapsamlı, heyecanlı ve titiz bir çalışma yürütmektedir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de hızlı bir şekilde artan şehirleşme oranı 1927’de 24 iken bugün yüzde 75’lere dayanmıştır. Yaklaşık yetmiş yıldır devam eden hızlı kentleşme ve çarpık yapılaşma kentlerimizin sağlıklı oluşmasını engellemiş, olası afet durumunda da can ve mal kaybı riskini artırmıştır. Bu gerçeğin en acı örneği, 1999 Marmara depreminde bir buçuk dakika içinde 110 binden fazla konutun kullanılamaz hâle gelmesidir. Ülkemizdeki yaklaşık 20 milyon konuttan 5 milyonunun 1999 depreminden sonra yapılmış olmasıyla, göreceli olarak mühendislik hizmeti almış depreme dayanıklı konutlar olduğunu söyleyebiliriz. Ancak, ülkemizde bulunan 24.500 kilometre uzunluğundaki deprem fay hatları ve diğer afet riskleri karşısında geriye kalan 15 milyon konutun yaklaşık 6,5 milyonunu yenilemek mecburiyetindeyiz. Deprem ve benzeri afet risklerinin ortadan kaldırılması gayesiyle, AK PARTİ iktidarları döneminde sadece devlet eliyle son on yılda 600 bini aşkın güvenli konut üretilmiştir. Bu, ayrıca, inşaat sektörümüzün ve yapı müteahhitliğimizin de çok ciddi şekilde tecrübe ve deneyim kazanmasına sebep olmuştur. 61’inci Hükûmet döneminde ise modern şehirleşme açısından zorunlu hâle gelen, ekonomik ömrünü tamamlamış veya olası afetler karşısında risk taşıyan binaların yıkılarak yerlerine güvenli, sağlıklı ve yaşanabilir mekânlar oluşturulması gayesiyle geçtiğimiz yıl büyük bir kentsel dönüşüm seferberliği başlattık. Bu kapsamda, 2013 yılında 200 bin bağımsız birimi dönüştürme hedefimizi aşarak 253 bin konutun dönüşümünü başlattık. 2014 yılında da yine hedefimizi aşarak 500 bin konutun dönüşümünü başlatacağız. Nihai hedefimiz ise cumhuriyetimizin 100’üncü yılına kadar 3,5 milyon konutun, önümüzdeki yirmi yıl içerisinde ise 6,5 milyon birim konutun dönüştürülmesini gerçekleştirmektir. Sayın Başkan, çok değerli milletvekilleri; Bakanlık olarak esas itibarıyla kentsel dönüşümü koordine ediyoruz, gerekli ortamı oluşturuyoruz. Kentsel dönüşüm, valilikler, belediyeler ve ilgili sivil toplum kuruluşları eliyle ve de gönüllülük esasına dayalı olarak özel sektör ve vatandaşlar tarafından yürütülmektedir. Kentsel dönüşümde vatandaşlarımızın mağdur olmaması için en ileri derecede hassasiyet gösteriyor, destek veriyoruz; kira yardımı, kredi yardımı ve nakliye yardımı yapıyoruz. Ayrıca, binasını dönüştüren vatandaşlarımızı, başta KDV olmak üzere, birçok vergi ve harçtan da muaf tutuyoruz. Bu doğrultuda, kentsel dönüşüm yapan belediyelerimize ve vatandaşlarımıza bugüne kadar 655 milyon TL hibe kaynak aktardık. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; kentsel dönüşüm bugün millî bir mesele hâline gelmiştir. Yapmakta olduğumuz kentsel dönüşümün ana ekseni riskli binaların dönüştürülmesidir. Kentsel dönüşüm, insanımızın canını korumaya yönelik bir projedir, insanımızın hayat hakkını öne alan bir projedir; aynı zamanda, enerji tasarrufuna ve çevreye duyarlı yerleşmeler oluşturmaya yönelik bir projedir. Böylece, önümüzdeki on yıl içerisinde kentsel dönüşümle birlikte altyapısını çağdaş standartlara ulaştırmış, katı atık düzenli depolama ve geri dönüşüm sorunlarını halletmiş, atık su arıtma sistemlerini tamamlamış, iklim değişikliği stratejisine tam uyumlu, sera gazı emisyonlarının azaltılması kriterlerinde Avrupa’yı yakalamış bir Türkiye hedefliyoruz. Değerli milletvekilleri, kentsel dönüşüm, sadece eskiyen evleri, kaçak evleri, salaş evleri, afet riski taşıyan evleri yenilemek de değildir, aynı zamanda gelişen ve değişen dünyanın gerektirdiği konfora sahip evleri de üretmektir. Bu bakımdan kentsel dönüşüm kaçınılmazdır, aynı zamanda uzun soluklu ve zor bir süreçtir. Gelinen bu noktada şehirlerimizi çevreyle uyumlu bir biçimde modern hâle getirmek, insanımızın daha mutlu ve huzurlu yaşamasını temin etmek yükümlülüğümüzdür. Kentsel dönüşüm halkımız tarafından benimsenmiştir ve ciddi bir beklenti oluşturmuştur. Bunun en bariz kanıtı vatandaşlarımızın kendi talepleriyle risk tespiti yaptırdıkları konut sayısının bugün 61 bini geçmiş olmasıdır. Biz de gönüllülük esasına dayalı olarak vatandaşımızın talebi ve katılımıyla çalışmalarımızı tüm hızıyla devam ettiriyoruz. Yürütülen kentsel dönüşüm çalışmaları ile yapı sektörü ve teknik müşavirlik sistemi gelişecek, yapı malzemesi üretimi ve kalitesi artacak, imar planları ve kentsel tasarımlarda ileri dünya standartlarını yakalayacağız, kayıt dışı ekonomiyi önlemede inşaat sektörünü disipline edeceğiz. Sayın Başkan, çok değerli milletvekilleri; böylece, Bakanlık olarak bir taraftan kentsel dönüşüm çalışmalarını yürütüp yeni bir imar düzeni oluşturmaya çalışırken diğer taraftan da yapı denetim sistemini gerçek kaidesi üzerine oturtmaya çalışıyoruz. Aynı zamanda, yapı müteahhitleriyle ustalarının sicillerini tutarak sektöre kalite ve disiplin getirmeyi de hedefliyoruz. İmar planları, yapı ruhsat ve kullanma izinlerinde kolaylık sağlayacak yeni düzenlemeler üzerinde de çalışıyoruz. Böylece, belediyeler çok daha kolay ruhsat verebilecek ve bugün 69’uncu sıradan 54’üncü sıraya yükseldiğimiz İş Yapma Kolaylığı Endeksi’nde çok daha üst sıralara çıkacağız. Bu kapsamda, uzun süredir üzerinde çalıştığımız İmar Kanunu ve Yapı Denetimi Kanunu’na ilişkin düzenlemeleri de en kısa zamanda yüce Meclisin huzuruna getireceğiz. Değerli milletvekilleri, bilindiği üzere kentsel dönüşümünü halletmiş, teknik altyapısı yeterli marka şehirler gelişmiş ve kalkınmış ülkelerin göstergeleridir. Bu doğrultuda, Kalkınma Bakanlığı ile müştereken yürüttüğümüz mekânsal, stratejik planlama çalışmaları ile Bakanlığımız ve büyükşehir belediyelerince yürütülen çevre düzeni planları hızla devam etmektedir. Ayrıca, kurmakta olduğumuz Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi ile tüm coğrafi bilgileri teknik ve milimetrik olarak ortak bir portal üzerinden halkımızın istifadesine sunacağız. Bu sayede, kamu ve özel sektör yatırımcılarının coğrafi verilere hızlı ve kolay erişimi sağlanacak, yatırım süreçleri çok daha kısalacaktır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; aynı şekilde, ülkemizin ve şehirlerimizin marka değerini artırmak için uluslararası düzeyde rekabet edebilecek özel projeler yürütüyoruz. Bu kapsamda, İstanbul Uluslararası Finans Merkezi Projesi’nin planlama çalışmaları tamamlandı ve altyapı inşaatlarına başlanıldı. Yine, İstanbul Başakşehir’de başlattığımız ve üçüncü havalimanını da kapsayan çok özel, ekolojik ve yeşil yeni bir şehir kuruyoruz. Aynı şekilde, Ankara, İzmir, Bursa, Adana ve Diyarbakır gibi büyükşehirlerimizde de kent parkları, tema parkları, üniversiteleri, fuar ve lojistik alanları bulunan yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılacağı örnek yerleşim yerleri oluşturarak şehirlerimizin marka değerini artıracağız. Ayrıca, değişen ve gelişen Türkiye’mizin geleneksel ve tarihî dokusunu korumak ve de kırsal alanlarda da dönüşüm çalışmalarına hız vermek için, 7 coğrafi bölgemizin yöresel mimarisini yansıtan tip projeler ürettik ve bu projeleri uygulayacak vatandaşlarımıza hibe vermek için, teşvik vermek için de çalışmalarımızı bitirme noktasına getirdik. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bizler, çevre konusunda inancımızın ve geleneğimizin bir gereği olarak, tabiattan aldığımız kadarını tabiata vermeyi bilen bir medeniyetin mensuplarıyız. Bu anlayışla, sanayileşme, şehirleşme ve kalkınma hamlelerimizi yaparken çevrenin korunmasına ve iyileştirilmesine her zaman büyük önem verdik, vermeye de devam edeceğiz. Sayın Başbakanımızın İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı olduğu dönemde başlatmış olduğu çevreye önem veren proje ve çalışmaları sayesinde, İstanbul, çöp dağlarından kurtuldu, yeşili ve ağacı şehirle bütünleştiren mekânlara kavuştu. Biz de bu anlayışla, çevre kirliliğinin önlenmesi, çevre standartlarının yükseltilmesi ve iklim değişikliğiyle mücadele için yoğun bir şekilde çalışıyoruz. Bu kapsamda Bakanlık olarak belediyelere verdiğimiz çöp toplama araçları yanında, kanalizasyon, atık su arıtma ve katı atık düzenli depolama tesisleri için son iki yılda yaklaşık 300 milyon TL hibe yardımı yaptık. Yine, sadece 2013 yılında belediyelere İLBANK tarafından yani İller Bankası tarafından da altyapı ve çevre yatırımları için 600 milyon TL hibe yardımı yapılmıştır. Bugün, İLBANK, sadece hazineden aldığı payı belediyelere aktaran aracı bir kurum olmaktan çıkmış, kaynak üreterek kentsel dönüşüm, teknik altyapı ve çevre yatırımlarında belediyelere ilave hibe desteği veren bir kurum hâline gelmiştir. İLBANK, yerel yönetimlere 2003-2012 yılları arasında toplam 14 milyar TL, sadece 2013 yılında yani bu yıl ise 3 milyar TL’nin üzerinde düşük faizli, uzun vadeli kredi temin etmiştir. Küçük belediyelerin su ve kanalizasyon sorunlarının çözülmesi için başlatılan SUKAP projesi kapsamında son üç yılda 820 adet iş için yaklaşık 4 milyar TL kaynak tahsisi yapılmıştır. Bilindiği gibi, batan bankalar döneminden kâr eden, hizmet eden bankalar dönemine geçtik. Geçmişte kooperatiflere kredi bile veremeyen TOKİ, bizim dönemimizde kendi kaynağını oluşturup 81 vilayette 600 bin konut üreterek gecekondu kültürünü yok etmiştir. Yine, tasfiye edilme noktasına gelen Emlak Konut, 3,5 milyar TL tutarındaki KEY yani Konut Edindirme Yardımı borçlarını ödemiş ve bugün kasasında 5 milyar TL nakit ile 3 milyar TL alacağı olan itibarlı bir kurum hâline gelmiştir. Ayrıca yine, İLBANK ve Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğümüzün ortaklaşa yürüttüğü bir projeyle önümüzdeki yıl 81 vilayette 150 tane park yaparak bunları belediyelerimize teslim edeceğiz yani hibe edeceğiz. Yine, altyapı ve çevre yatırımları için ulusal kaynakların yanında Avrupa Birliği kaynaklarından da temin ettiğimiz 505 milyon avro ile 56 belediyede 18 proje yürütmekteyiz. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugün itibarıyla, atık su hizmeti verilen belediye nüfus oranı yüzde 72’ye ulaştı. Düzenli katı atık depolama sayısı Türkiye’de 69’a ulaştı. 2023 yılına kadar ise tüm belediyelerimizin düzenli katı atık depolama tesisi ile atık su arıtma tesisine kavuşmasını temin edeceğiz. Katı atıkların geri dönüşümü noktasında, bugün, 1.395 geri kazanım tesisi ile yeni bir geri dönüşüm sektörü oluşturduk. Bu sayede 60 bin kişiye istihdam ve ekonomiye de yıllık 1 milyar TL’den fazla katma değer sağlandı. Artık, Türkiye, çöpten enerji üreten, seracılık yapan bir konuma geldi. Bunu çok daha ileriye taşıyacağız. Artık, kıyı tesislerimizde gemilere atık alım hizmeti veriliyor. Bir taraftan, deniz süpürgeleriyle kıyılardaki çöpleri toplarken, diğer taraftan, gemi, tekne ve yat atıklarını da on-line olarak izliyoruz. Ayrıca, bilindiği üzere, Mavi Bayrak sıralamasında ülkemizi -geçen sene 4’üncüydük- bu sene dünyada 3’üncü yaptık. Ülkemizde ozon tabakasını incelten maddelerin kullanımının azaltılması ve bunların alternatiflerine geçiş çalışmalarını da çok ciddi bir şekilde yürütmekteyiz. Yine, 81 ilimizde 165 adet sabit ve 3 adet mobil ölçüm istasyonu ile hava kalitesini devamlı olarak ölçüyoruz ve sonuçlarını anlık olarak İnternet sayfamızdan yayınlıyoruz. Çevresel etki değerlendirmesi, yani ÇED düzenlemesinde 2011’den itibaren, belge sayısını 199’dan 16’ya düşürdük. Çevre izin ve lisanslarında elektronik ortama geçtik ve tüm süreçleri tek yönetmelik altında birleştirdik. Böylece, yatırım ortamının iyileştirilmesinde büyük mesafe kaydettik. Bu kapsamda, bürokrasiyi azaltacak tarzda yeni düzenlemeleri yapmaya da devam ediyoruz. Çevre kirliliğini önlemek için son üç yılda yaklaşık 100 bin işletmede çevre denetimi yaptık. Başlattığımız alo servisiyle vatandaşlarımızın kentsel dönüşüm ve çevre konularında merak ettiği tüm konulara cevap vermeye çalışıyoruz. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; yüz altmış altı yıllık bir kurum olan Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğümüz, vatandaşımızın devletle en önemli temas noktalarından birisi olup yılda ortalama 20 milyon insanımıza hizmet vermektedir. Bugün Türkiye’nin her yerinden başka yerde bulunan gayrimenkullere ait sorgulamalar ile tapu kaydı alınması işlemleri dijital olarak yapılabilmektedir. Hâlen 341 tapu dairesinde pilot olarak uygulanmakta olan başka ilde bulunan gayrimenkuller ile ilgili tapu takrir ve satış işlemlerinin gerçekleştirilmesini çok yakın bir gelecekte tüm ülkemize ve hatta yurt dışına da taşıyacağız. Tüm tapu işlemlerinin on-line olarak yapılmasını temin ettik. “Alo Tapu Kadastro Takip Masası Hattı”yla da vatandaşa sunulan hizmet kalitesini artırdık. Son on yılda yaklaşık 13 bin birimin gayrimenkul kadastrosunu bitirdik ve ülkemizin tamamının kadastrosunu da bazı problemli yerler hariç olmak üzere bitirme noktasına getirdik. Sayın Başkan, çok değerli milletvekilleri; yine, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğümüzün çalışmalarında sadece bu yıl yani 2013 yılında tapuda topladığımız harçlardan maliyeye, hazineye 6,5 milyar TL harç geliri aktardık. Sayın Başkan, çok değerli milletvekilleri; bugün, gelişmiş ülkelerin dünyanın geleceğini konuştuğu, geleceğin şehirlerini ve yapılarını şekillendirdiği bir süreç yaşıyoruz ve de çevre bilincinin her zamankinden çok daha fazla önem kazandığı bir dönem yaşıyoruz. Biz de ülke olarak şehirlerimizi geleceğe hazırlarken binalarımızı yeşil bina, şehirlerimizi yeşil şehir yapmak için çalışmalarımıza hız verdik. Çevre konusunda Kopenhag Kriterleri, Birleşmiş Milletler kriterleri, Rio sözleşmelerine Türkiye kendi ölçüsünde yatırımlarını aksatmadan uymaya gayret etmektedir. Çevreye yapılan yatırımın aslında insana ve geleceğimize yapılan bir yatırım olduğu bilinciyle çalışıyoruz ve ülke olarak şehirlerimizi geleceğe hazırlarken binalarımızı yeşil bina, şehirlerimizi yeşil şehir yapmak için çalışmalarımıza hız verdik. Bundan sonra da yine yeşili artırmak için, çevreyi korumak için olanca titizliğimizi göstereceğiz. Bu doğrultuda, çalışan, çalıştıkça üreten, ürettikçe adil bir şekilde bölüşen bir Türkiye hedefiyle hizmet vermeye gayret ediyoruz. Bu duygu ve düşüncelerle 2014 yılı bütçemizin ülkemize ve milletimize hayırlı olmasını diliyorum. Katkılarından dolayı Plan ve Bütçe Komisyonunun değerli Başkan ve üyeleriyle, tüm milletvekillerimize teşekkür ediyorum. Bütçemizin ülkemize tekrar hayırlı olmasını diliyorum. Hepinize en içten saygılarımı sunuyorum.
Sayın milletvekilleri, birleşime on beş dakika ara veriyorum.
Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 32’nci Birleşiminin Dördüncü Oturumunu açıyorum. 2014 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Tasarısı ile 2012 Yılı Merkezi Yönetim Kesinhesap Kanunu Tasarısı üzerindeki görüşmelere devam edeceğiz. Komisyon ve Hükûmet yerinde. Şimdi, üniversitelerin 2014 yılı bütçelerinin oylamalarına devam edeceğiz. 38.99) İSTANBUL MEDENİYET ÜNİVERSİTESİ a) İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi [[TL]] Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 03 Kamu Düzeni ve Güvenlik Hizmetleri 900.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 08 Dinlenme, Kültür ve Din Hizmetleri 537.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 09 Eğitim Hizmetleri 48.621.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. GENEL TOPLAM 55.602.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. [[TL]] Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 55.353.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 05 Diğer Gelirler 109.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. TOPLAM 55.602.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 39.01) İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ a) İzmir Katip Çelebi Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi [[TL]] Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 03 Kamu Düzeni ve Güvenlik Hizmetleri 600.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 08 Dinlenme, Kültür ve Din Hizmetleri 266.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 09 Eğitim Hizmetleri 53.799.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. GENEL TOPLAM 61.206.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. [[TL]] Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 59.762.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 05 Diğer Gelirler 1.295.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. TOPLAM 61.206.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 39.02) NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ a) Necmettin Erbakan Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi [[TL]] Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 03 Kamu Düzeni ve Güvenlik Hizmetleri 1.200.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 07 Sağlık Hizmetleri 39.147.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 08 Dinlenme, Kültür ve Din Hizmetleri 377.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 09 Eğitim Hizmetleri 121.349.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. GENEL TOPLAM 169.506.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. [[TL]] Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 157.353.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 05 Diğer Gelirler 6.290.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. TOPLAM 169.506.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 39.03) ABDULLAH GÜL ÜNİVERSİTESİ a) Abdullah Gül Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi [[TL]] Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 02 Savunma Hizmetleri 5.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 03 Kamu Düzeni ve Güvenlik Hizmetleri 800.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 08 Dinlenme, Kültür ve Din Hizmetleri 826.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 09 Eğitim Hizmetleri 45.000.500 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. GENEL TOPLAM 53.016.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. [[TL]] Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 52.992.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 05 Diğer Gelirler 7.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. TOPLAM 53.016.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 39.04) ERZURUM TEKNİK ÜNİVERSİTESİ a) Erzurum Teknik Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi [[TL]] Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 02 Savunma Hizmetleri 19.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 03 Kamu Düzeni ve Güvenlik Hizmetleri 820.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 08 Dinlenme, Kültür ve Din Hizmetleri 1.654.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 09 Eğitim Hizmetleri 34.516.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. GENEL TOPLAM 41.141.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. [[TL]] Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 41.034.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 05 Diğer Gelirler 87.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. TOPLAM 41.141.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 39.05) ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ a) Adana Bilim ve Teknoloji Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi [[TL]] Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 02 Savunma Hizmetleri 25.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 03 Kamu Düzeni ve Güvenlik Hizmetleri 740.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 08 Dinlenme, Kültür ve Din Hizmetleri 640.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 09 Eğitim Hizmetleri 33.714.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. GENEL TOPLAM 41.018.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. [[TL]] Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 40.966.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 05 Diğer Gelirler 35.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. TOPLAM 41.018.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 39.06) ANKARA SOSYAL BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ a) Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi 2014 Yılı Merkezî Yönetim Bütçesi [[TL]] Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 02 Savunma Hizmetleri 29.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 03 Kamu Düzeni ve Güvenlik Hizmetleri 488.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 08 Dinlenme, Kültür ve Din Hizmetleri 15.111.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 09 Eğitim Hizmetleri 13.103.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. GENEL TOPLAM 30.495.000 Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir. [[TL]] Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 05 Diğer Gelirler 20.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. TOPLAM 30.495.000 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Üniversitelerin 2014 yılı bütçelerinin bölümleri kabul edilmiştir. Üniversitelerin 2012 yılı kesin hesaplarının bölümlerine geçilmesini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir. Gider cetvelleri ile (B) cetvellerinin genel toplamlarını okutuyorum: 38.02) ANKARA ÜNİVERSİTESİ b) Ankara Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 482.351.632,44 Ödenek Üstü Gider 400.446,35 İptal Edilen Ödenek 16.018.032,85 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 3.193.485,63 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 476.067.039,34 Ret ve İadeler (-) 239.042,73 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.03) ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ b) Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 290.936.600,41 İptal Edilen Ödenek 7.913.319,90 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 319.999,50 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 245.978.658,71 Ret ve İadeler (-) 839.655,13 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.04) HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ b) Hacettepe Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 488.913.470,79 Ödenek Üstü Gider 3.696.656,95 İptal Edilen Ödenek 6.010.766,07 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 272.080,42 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 473.902.854,86 Ret ve İadeler (-) 849.853,21 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.05) GAZİ ÜNİVERSİTESİ b) Gazi Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 426.460.459,46 İptal Edilen Ödenek 16.270.161,76 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 285.270,84 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 429.487.426,57 Ret ve İadeler (-) 1.101.767,73 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.06) İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ b) İstanbul Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 667.661.707,64 İptal Edilen Ödenek 57.566.344,73 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 3.110.610,82 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 599.734.459,39 Ret ve İadeler (-) 783.111,65 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.07) İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ b) İstanbul Teknik Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 340.561.382,67 İptal Edilen Ödenek 8.670.700,20 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 5.311.885,48 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 310.077.157,82 Ret ve İadeler (-) 603.244,39 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.08) BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ b) Boğaziçi Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 162.499.067,36 İptal Edilen Ödenek 6.020.425,73 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 454.193,00 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 171.436.108,27 Ret ve İadeler (-) 311.327,21 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.09) MARMARA ÜNİVERSİTESİ b) Marmara Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 307.177.969,91 İptal Edilen Ödenek 64.018.842,10 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 1.789.653,95 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 297.952.011,48 Ret ve İadeler (-) 2.173.954,04 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.10) YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ b) Yıldız Teknik Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 172.491.748,72 İptal Edilen Ödenek 6.795.912,17 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 1.466.676,17 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 180.251.309,92 Ret ve İadeler (-) 335.930,96 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.11) MİMAR SİNAN GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ b) Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 79.367.359,84 İptal Edilen Ödenek 4.746.456,17 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 65.502,42 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 70.429.469,34 Ret ve İadeler (-) 20.467,22 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.12) EGE ÜNİVERSİTESİ b) Ege Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 445.056.910,67 İptal Edilen Ödenek 10.177.671,60 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 505.267,73 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 398.062.638,97 Ret ve İadeler (-) 1.066.869,20 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.13) DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ b) Dokuz Eylül Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 379.771.628,83 İptal Edilen Ödenek 19.057.708,30 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 30,80 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 326.215.480,09 Ret ve İadeler (-) 92.323,40 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir 38.14) TRAKYA ÜNİVERSİTESİ b) Trakya Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 159.398.904,25 İptal Edilen Ödenek 10.030.228,69 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 8.737,16 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 159.763.455,96 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.15) ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ b) Uludağ Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 272.150.988,73 İptal Edilen Ödenek 31.959.218,88 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 1.049.319,76 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 247.856.541,90 Ret ve İadeler (-) 910.202,09 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.16) ANADOLU ÜNİVERSİTESİ b) Anadolu Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 389.103.145,20 İptal Edilen Ödenek 19.869.201,54 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 2.212.537,29 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 349.653.049,27 Ret ve İadeler (-) 547.322,18 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.17) SELÇUK ÜNİVERSİTESİ b) Selçuk Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 283.690.239,52 İptal Edilen Ödenek 27.217.395,49 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 903.966,67 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 267.280.808,19 Ret ve İadeler (-) 4.266.094,39 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.18) AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ b) Akdeniz Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 272.417.716,63 İptal Edilen Ödenek 9.928.934,25 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 158.185,97 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 256.766.044,87 Ret ve İadeler (-) 545.579,72 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir 38.19) ERCİYES ÜNİVERSİTESİ b) Erciyes Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 252.066.158,52 İptal Edilen Ödenek 5.859.950,34 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 146.240,28 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 254.028.256,89 Ret ve İadeler (-) 706.840,28 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.20) CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ b) Cumhuriyet Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 178.952.382,43 İptal Edilen Ödenek 11.089.211,98 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 99.501,57 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 169.112.240,30 Ret ve İadeler (-) 740.101,45 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.21) ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ b) Çukurova Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 251.454.447,27 İptal Edilen Ödenek 22.765.322,85 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 199.743,05 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 238.685.443,42 Ret ve İadeler (-) 331.444,52 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.22) ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ b) Ondokuz Mayıs Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 235.873.349,58 İptal Edilen Ödenek 20.021.474,46 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 3.522.295,33 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 244.350.736,05 Ret ve İadeler (-) 65.927,75 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.23) KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ b) Karadeniz Teknik Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 238.919.669,11 İptal Edilen Ödenek 22.356.355,71 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 32.789,81 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 214.775.112,01 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.24) ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ b) Atatürk Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 352.987.019,41 İptal Edilen Ödenek 33.849.479,15 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 1.161.238,64 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 371.778.681,08 Ret ve İadeler (-) 56.977,58 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.25) İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ b) İnönü Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 195.175.545,61 İptal Edilen Ödenek 12.711.625,33 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 43.336,54 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 216.792.029,98 Ret ve İadeler (-) 1.061.822,80 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.26) FIRAT ÜNİVERSİTESİ b) Fırat Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 205.088.468,60 İptal Edilen Ödenek 13.262.154,72 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 531.844,26 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 199.787.801,97 Ret ve İadeler (-) 284.315,96 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.27) DİCLE ÜNİVERSİTESİ b) Dicle Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 223.927.919,63 İptal Edilen Ödenek 15.091.861,01 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 68.653,91 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 225.794.255,56 Ret ve İadeler (-) 410.094,29 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.28) YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ b) Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 289.305.550,78 İptal Edilen Ödenek 19.209.113,45 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 183.446,62 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 283.766.243,21 Ret ve İadeler (-) 269.210,25 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.29) GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ b) Gaziantep Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 185.428.035,37 İptal Edilen Ödenek 15.994.663,93 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 86.285,08 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 178.917.819,71 Ret ve İadeler (-) 170.775,97 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.30) İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ b) İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 60.259.146,78 İptal Edilen Ödenek 7.935.297,97 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 97.788,38 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 57.306.838,91 Ret ve İadeler (-) 47.086,00 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.31) GEBZE YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ b) Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 65.373.357,47 İptal Edilen Ödenek 677.746,66 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 80.000,00 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 64.920.410,25 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.32) HARRAN ÜNİVERSİTESİ b) Harran Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 115.893.327,98 İptal Edilen Ödenek 24.376.230,45 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 79.251,44 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 82.946.480,52 Ret ve İadeler (-) 254.770,38 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.33) SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ b) Süleyman Demirel Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 234.323.894,96 İptal Edilen Ödenek 11.853.197,82 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 1.370.322,17 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 232.134.379,44 Ret ve İadeler (-) 9.532,88 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.34) ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ b) Adnan Menderes Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 151.584.865,61 İptal Edilen Ödenek 6.370.609,70 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 48.088,80 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 153.741.874,24 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.35) BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ b) Bülent Ecevit Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 115.911.984,71 İptal Edilen Ödenek 16.478.135,00 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 482.542,50 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 113.807.997,72 Ret ve İadeler (-) 319.689,00 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.36) MERSİN ÜNİVERSİTESİ b) Mersin Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 178.829.257,15 İptal Edilen Ödenek 7.760.894,89 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 171.500.079,31 Ret ve İadeler (-) 227.254,92 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.37) PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ b) Pamukkale Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 196.663.251,93 İptal Edilen Ödenek 19.488.702,88 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 870.179,26 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 178.592.908,20 Ret ve İadeler (-) 292.415,75 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.38) BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ b) Balıkesir Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 132.557.001,52 İptal Edilen Ödenek 9.097.969,82 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 69.546,93 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 142.912.110,54 Ret ve İadeler (-) 504.699,81 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.39) KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ b) Kocaeli Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 210.412.616,94 İptal Edilen Ödenek 6.869.888,84 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 104.219,61 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 202.135.078,00 Ret ve İadeler (-) 1.334.179,68 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.40) SAKARYA ÜNİVERSİTESİ b) Sakarya Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 189.193.343,09 İptal Edilen Ödenek 3.467.266,05 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 198.095,30 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 182.609.840,19 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.41) CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ b) Celal Bayar Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 150.964.366,99 İptal Edilen Ödenek 8.048.410,65 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 172.774,39 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 153.220.565,26 Ret ve İadeler (-) 406.490,56 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.42) ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ b) Abant İzzet Baysal Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 121.906.234,51 İptal Edilen Ödenek 9.083.385,78 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 2.150.109,17 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 124.768.741,38 Ret ve İadeler (-) 278.706,14 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.43) MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ b) Mustafa Kemal Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 128.560.365,72 İptal Edilen Ödenek 8.314.537,84 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 1.463.649,69 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 125.735.051,40 Ret ve İadeler (-) 622.899,54 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.44) AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ b) Afyon Kocatepe Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 155.432.858,70 İptal Edilen Ödenek 14.026.706,49 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 144.449,64 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 159.076.673,74 Ret ve İadeler (-) 321.938,35 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.45) KAFKAS ÜNİVERSİTESİ b) Kafkas Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 101.919.270,30 İptal Edilen Ödenek 3.877.034,91 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 101.044,41 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 105.526.054,91 Ret ve İadeler (-) 1.175,00 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.46) ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ b) Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 145.950.588,73 İptal Edilen Ödenek 5.454.033,42 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 125.822,01 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 141.289.522,83 Ret ve İadeler (-) 699.870,80 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.47) NİĞDE ÜNİVERSİTESİ b) Niğde Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 81.810.022,31 İptal Edilen Ödenek 7.227.797,13 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 5.427,84 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 85.502.389,85 Ret ve İadeler (-) 164.476,07 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.48) DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ b) Dumlupınar Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 122.551.744,42 İptal Edilen Ödenek 24.480.525,52 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 93.536,21 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 114.628.485,49 Ret ve İadeler (-) 571.960,06 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.49) GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ b) Gaziosmanpaşa Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 109.353.861,46 İptal Edilen Ödenek 16.912.279,46 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 5.984,40 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 113.752.674,19 Ret ve İadeler (-) 90.550,79 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.50) MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ b) Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 118.559.277,40 İptal Edilen Ödenek 4.835.837,01 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 117.182.904,40 Ret ve İadeler (-) 630.279,46 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.51) KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ b) Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 142.653.232,48 İptal Edilen Ödenek 4.662.629,63 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 52.329,18 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 150.574.893,58 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.52) KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ b) Kırıkkale Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 134.747.568,72 İptal Edilen Ödenek 8.178.400,54 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 70.614,13 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 130.729.107,00 Ret ve İadeler (-) 386.471,54 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.53) ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ b) Eskişehir Osmangazi Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 163.767.800,58 İptal Edilen Ödenek 7.609.345,53 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 848.335,95 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 171.720.621,08 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.54) GALATASARAY ÜNİVERSİTESİ b) Galatasaray Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 43.521.517,60 İptal Edilen Ödenek 4.654.526,11 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 218.819,37 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 48.215.960,03 Ret ve İadeler (-) 145.880,32 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.55) AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ b) Ahi Evran Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 59.761.284,52 İptal Edilen Ödenek 7.888.910,05 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 69.741,67 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 70.302.704,99 Ret ve İadeler (-) 251.198,12 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.56) KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ b) Kastamonu Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 61.586.002,19 İptal Edilen Ödenek 3.209.688,29 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 91.981,91 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 56.509.638,35 Ret ve İadeler (-) 14.752,15 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.57) DÜZCE ÜNİVERSİTESİ b) Düzce Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 86.076.839,80 İptal Edilen Ödenek 9.229.433,92 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 69.104,44 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 86.225.746,08 Ret ve İadeler (-) 90.904,17 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.58) MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ b) Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 82.350.059,10 İptal Edilen Ödenek 3.091.531,17 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 53.660,88 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 79.421.487,38 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.59) UŞAK ÜNİVERSİTESİ b) Uşak Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 59.551.056,75 İptal Edilen Ödenek 5.140.918,69 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 64.820,58 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 65.263.205,47 Ret ve İadeler (-) 330.945,70 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.60) RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ b) Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 118.760.975,65 İptal Edilen Ödenek 148.805.052,33 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 61.396,24 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 114.998.346,17 Ret ve İadeler (-) 177.950,26 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.61) NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ b) Namık Kemal Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 89.201.111,36 İptal Edilen Ödenek 15.356.485,82 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 53.144,02 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 99.522.692,31 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.62) ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ b) Erzincan Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 85.877.095,91 İptal Edilen Ödenek 6.504.866,85 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 72.695,86 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 88.468.842,07 Ret ve İadeler (-) 165,00 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.63) AKSARAY ÜNİVERSİTESİ b) Aksaray Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 62.956.936,58 İptal Edilen Ödenek 7.612.436,52 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 153.344,90 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 71.738.831,15 Ret ve İadeler (-) 181.345,57 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.64) GİRESUN ÜNİVERSİTESİ b) Giresun Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 58.697.362,64 İptal Edilen Ödenek 12.939.927,16 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 37.440,46 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 61.837.888,32 Ret ve İadeler (-) 303.754,19 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.65) HİTİT ÜNİVERSİTESİ b) Hitit Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 55.767.420,60 İptal Edilen Ödenek 10.566.897,51 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 129.802,79 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 52.529.905,12 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.66) BOZOK ÜNİVERSİTESİ b) Bozok Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 65.879.579,14 İptal Edilen Ödenek 16.610.525,22 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 29.555,85 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 79.493.221,43 Ret ve İadeler (-) 86.279,11 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.67) ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ b) Adıyaman Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 95.046.702,50 İptal Edilen Ödenek 15.735.854,66 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 55.138,38 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 90.895.192,33 Ret ve İadeler (-) 252.769,03 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.68) ORDU ÜNİVERSİTESİ b) Ordu Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 54.585.181,19 İptal Edilen Ödenek 12.900.850,86 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 36.169,92 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 62.588.140,17 Ret ve İadeler (-) 98.277,08 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.69) AMASYA ÜNİVERSİTESİ b) Amasya Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 45.044.628,08 İptal Edilen Ödenek 11.404.432,47 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 5.143,00 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 47.597.706,72 Ret ve İadeler (-) 177.166,25 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.70) KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ b) Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 46.784.270,83 İptal Edilen Ödenek 19.951.529,06 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 45.876.681,79 Ret ve İadeler (-) 132.504,80 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.71) AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ b) Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 55.619.107,81 İptal Edilen Ödenek 8.636.467,22 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 30.801,16 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 52.290.049,83 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.72) SİNOP ÜNİVERSİTESİ b) Sinop Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 41.531.357,75 İptal Edilen Ödenek 18.319.941,76 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 52.270.798,58 Ret ve İadeler (-) 161.702,30 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.73) SİİRT ÜNİVERSİTESİ b) Siirt Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 42.363.256,92 İptal Edilen Ödenek 17.421.880,60 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 40.160.249,30 Ret ve İadeler (-) 33.395,85 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.74) NEVŞEHİR HACI BEKTAŞ VELİ ÜNİVERSİTESİ b) Nevşehir Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 55.038.865,18 İptal Edilen Ödenek 12.858.292,89 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 20.776,90 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 52.768.820,53 Ret ve İadeler (-) 197.132,29 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.75) KARABÜK ÜNİVERSİTESİ b) Karabük Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 88.624.437,61 İptal Edilen Ödenek 7.169.224,58 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 107.677,18 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 76.567.369,47 Ret ve İadeler (-) 398.052,97 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.76) KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ b) Kilis 7 Aralık Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 48.410.598,93 İptal Edilen Ödenek 7.798.704,00 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 60.955,46 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 46.507.524,51 Ret ve İadeler (-) 36.499,15 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.77) ÇANKIRI KARATEKİN ÜNİVERSİTESİ b) Çankırı Karatekin Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 65.328.373,96 İptal Edilen Ödenek 7.449.232,24 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 146.356,66 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 63.997.529,46 Ret ve İadeler (-) 5.908,24 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.78) ARTVİN ÇORUH ÜNİVERSİTESİ b) Artvin Çoruh Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 50.723.135,09 İptal Edilen Ödenek 2.555.833,37 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 11.659,50 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 52.727.714,50 Ret ve İadeler (-) 98.256,13 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.79) BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ b) Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 45.801.323,69 İptal Edilen Ödenek 7.832.339,56 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 19.112,92 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 51.803.231,01 Ret ve İadeler (-) 201.523,51 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.80) BİTLİS EREN ÜNİVERSİTESİ b) Bitlis Eren Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 53.366.614,48 İptal Edilen Ödenek 5.767.483,71 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 0,01 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 47.235.770,24 Ret ve İadeler (-) 45.281,62 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.81) KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ b) Kırklareli Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 58.554.741,11 İptal Edilen Ödenek 3.690.078,89 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 89.637,00 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 60.565.945,38 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.82) OSMANİYE KORKUT ATA ÜNİVERSİTESİ b) Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 44.354.137,08 İptal Edilen Ödenek 4.751.540,69 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 23.502,13 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 55.502.226,50 Ret ve İadeler (-) 43.039,15 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.83) BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ b) Bingöl Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 53.994.937,53 İptal Edilen Ödenek 5.826.123,55 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 63.936,49 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 61.181.651,55 Ret ve İadeler (-) 4.690,97 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.84) MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ b) Muş Alparslan Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 60.743.048,70 İptal Edilen Ödenek 9.216.008,37 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 45.588,99 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 58.444.495,10 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.85) MARDİN ARTUKLU ÜNİVERSİTESİ b) Mardin Artuklu Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 49.896.225,26 İptal Edilen Ödenek 9.743.790,92 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 37.471,00 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 51.989.404,74 Ret ve İadeler (-) 25.095,25 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.86) BATMAN ÜNİVERSİTESİ b) Batman Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 57.145.551,85 İptal Edilen Ödenek 21.413.286,96 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 9.108,82 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 40.761.757,10 Ret ve İadeler (-) 74.053,51 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir 38.87) ARDAHAN ÜNİVERSİTESİ b) Ardahan Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 51.204.831,94 İptal Edilen Ödenek 3.364.825,19 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 21.075,10 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 43.752.517,07 Ret ve İadeler (-) 54.718,11 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir.
Kimse kabul etmiyor.
Edilmedi Başkan.
El kaldırsınlar bari Sayın Başkan.
Sayın Akar, iktidar milletvekilleri muhalefet görmeden ellerini kaldırıyorlar, merak etmeyin. Benim yerimde olsanız burada, görürsünüz siz. 38.88) BARTIN ÜNİVERSİTESİ b) Bartın Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 37.369.273,71 İptal Edilen Ödenek 13.767.178,59 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 57.334,35 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 37.884.771,03 Ret ve İadeler (-) 121.819,48” Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.89) BAYBURT ÜNİVERSİTESİ b) Bayburt Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 31.006.469,81 İptal Edilen Ödenek 6.726.552,29 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 42.785,78 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 39.885.374,46 Ret ve İadeler (-) 56.937,96 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.90) GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ b) Gümüşhane Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 64.138.640,35 İptal Edilen Ödenek 2.040.190,40 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 23.541,94 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 64.180.416,35 Ret ve İadeler (-) 51.206,87 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.91) HAKKARİ ÜNİVERSİTESİ b) Hakkari Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 30.331.878,80 İptal Edilen Ödenek 20.117.736,48 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 2.978,08 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 42.654.639,33 Ret ve İadeler (-) 105.217,80 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.92) IĞDIR ÜNİVERSİTESİ b) Iğdır Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 46.926.739,09 İptal Edilen Ödenek 12.350.272,00 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 44.422.371,38 Ret ve İadeler (-) 146,35 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.93) ŞIRNAK ÜNİVERSİTESİ b) Şırnak Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 33.469.405,54 İptal Edilen Ödenek 10.970.727,08 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 20.092,10 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 42.620.825,25 Ret ve İadeler (-) 19.301,62 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.94) TUNCELİ ÜNİVERSİTESİ b) Tunceli Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 43.078.324,71 İptal Edilen Ödenek 7.130.882,45 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 28.938,32 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 50.568.324,55 Ret ve İadeler (-) 74.179,39 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.95) YALOVA ÜNİVERSİTESİ b) Yalova Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 40.516.384,71 İptal Edilen Ödenek 7.293.443,95 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 162.070.06 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 48.197.658,06 Ret ve İadeler (-) 100.135,92 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.96) TÜRK ALMAN ÜNİVERSİTESİ b) Türk Alman Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 6.380.273,29 İptal Edilen Ödenek 11.498.726,71 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 17.784.484,01 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.97) YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ b) Yıldırım Beyazıt Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 31.004.678,90 İptal Edilen Ödenek 12.970.745,94 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 76.542,75 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 31.477.687,99 Ret ve İadeler (-) 235.423,45 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.98) BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ b) Bursa Teknik Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 11.915.162,99 İptal Edilen Ödenek 10.228.478,29 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 19.383,80 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 14.782.576,74 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 38.99) İSTANBUL MEDENİYET ÜNİVERSİTESİ b) İstanbul Medeniyet Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 22.444.307,52 İptal Edilen Ödenek 8.912.153,01 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 33.537,12 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 28.375.757,97 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 39.01) İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ b) İzmir Katip Çelebi Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 29.608.266,87 İptal Edilen Ödenek 9.530.976,49 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 47.706,36 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 26.974.952,94 Ret ve İadeler (-) 25.320,11 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 39.02) NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ b) Necmettin Erbakan Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 85.948.352,40 İptal Edilen Ödenek 11.040.846,83 Ertesi Yıla Devredilen Ödenek 219.356,79 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 91.768.909,69 Ret ve İadeler (-) 40.316,47 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 39.03) ABDULLAH GÜL ÜNİVERSİTESİ b) Abdullah Gül Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 16.617.164,92 İptal Edilen Ödenek 12.782.649,73 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 18.961.199,49 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 39.04) ERZURUM TEKNİK ÜNİVERSİTESİ b) Erzurum Teknik Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 10.783.211,12 İptal Edilen Ödenek 12.860.030,53 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Net Tahsilat 16.137.248,71 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. 39.05) ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ b) Adana Bilim ve Teknoloji Üniversitesi 2012 Yılı Merkezî Yönetim Kesin Hesabı [[TL]] Bütçe Gideri 9.531.739,16 İptal Edilen Ödenek 1.237.260,84 Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. [[TL]] Kabul edenler… Etmeyenler… Kabul edilmiştir. Böylece Dışişleri Bakanlığı, Çevre ve Çehircilik Bakanlığı, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Millî Eğitim Bakanlığı, Yüksek Öğretim Kurulu, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı ve üniversitelerin 2014 yılı merkezi yönetim bütçeleri ile 2012 yılı merkezi yönetim kesin hesapları kabul edilmiştir. Hayırlı olmasını temenni ediyoruz. Sayın milletvekilleri, dokuzuncu tur görüşmeler tamamlanmıştır. Programa göre, kuruluşların bütçe ve kesin hesaplarını sırasıyla görüşmek için, 16 Aralık 2013 Pazartesi günü saat onda toplanmak üzere, birleşimi kapatıyorum.