Türkiye Büyük Millet Meclisinin 59’uncu Birleşimini açıyorum. Toplantı yeter sayısı vardır, görüşmelere başlıyoruz. Gündeme geçmeden önce on beş sayın milletvekiline birer dakikayla 60’a göre söz vereceğim. Buyurun Sayın Yalım.
Teşekkür ederim Sayın Başkanım. Değerli arkadaşlarım, ilk önce, bütün arkadaşlarımıza iyi çalışmalar olsun. Yeni Anayasa’nın maalesef sonuna doğru geliyoruz, maddelerin ilk oylamasının. Ancak, ben hâlâ -dünkü yapılan- AKP Milletvekili İsmail Bey’in yaptığı açıklamanın çok hatalı olduğunu, kendisinin bunu geri çekmemesinden veya hatalı olduğu hâlâ en ufak teyit edilmediğinden dolayı üzüntümü belirtmek istiyorum ve de kendisini kınadığımı tekrar belirtmek istiyorum. Teşekkür ederim.
Teşekkür ediyorum. Sayın Akın…
Sayın Başkan, teşekkürler. On dört yıldır tek başınıza ülkeyi yönetiyorsunuz. Türkiye’yi getirdiğiniz nokta ortada. Ekonomi can çekişiyor, dış politika iflas etmiş ve tutarsız politikalarınız tarihe geçmiş, terör iyice azmış ve “IŞİD” adındaki katil sürüsünü ülkemizin başına bela etmişsiniz. Aynı menzilin yolcusu olduğunuz, koruyup kolladığınız, Hükûmet ortaklığı yaptığınız ve devleti teslim ettiğiniz yol arkadaşınız FETÖ ülkemize kastetmiş, darbeye kalkışmış ve kısaca güzel ülkemizi yönetilemez hâle getirdiniz. Şimdi kendi beceriksizliğinizi parlamenter sisteme yükleyip buradan, bu çıkmazdan bir diktatörle kurtulabileceğinizi iddia ediyorsunuz. Çok istediğiniz başkanlığı kabul ettirmek için mi bu güzel ülkemizi içinden çıkılmaz sorunlarla baş başa bıraktınız? Halkımızı başkanlığa razı etmek için mi bu koşulları oluşturdunuz?
Sayın Özdemir…
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Dün Sayın Cumhurbaşkanının açıklamalarını dinledik. Yine Sayın Cumhurbaşkanı tarafsızlık yeminini yok sayarak Anayasa değişikliği görüşmeleri sürecine de dâhil olmuştur. Parlamentoda yüzde 52 temsil gücü olan muhalefetin Parlamento işleyişi ve İç Tüzük gereği yasal haklarını kullanarak Anayasa değişikliği görüşmelerindeki hukuk içindeki tavrını siz “edep ve adap bilmeden engelleme gayretleri” olarak nitelendirdiniz. Sayın Cumhurbaşkanı, size şunu hatırlatırım: Komisyonda ve Genel Kurulda insani olmayan çalışma saatlerinde ve bir aceleyle ülkenin bütün sorunlarını bir kenara bırakarak günlerdir görüştüğümüz bu Anayasa değişikliği sizin Anayasa’daki yetkilerinizi ve tarafsızlığınızı aşarak devlet yönetiminde sebep olduğunuz hukuk dışı yönetim krizine çözüm arama çabasıdır. Tekrar hatırlatmak istedim.
Sayın Gürer...
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Ülkemiz birinci sınıf demokrasiyi hak etmektedir. Bunun yolu, parlamenter sistemin sorunlarının giderilmesi, parlamenter denetim mekanizmalarının etkin kılınması, sivil toplumun güçlendirilmesi, demokratik hak ve taleplerin karşılanması, Siyasi Partiler Yasası, Sendikalar Yasası, Seçim Yasası, şeffaflık gibi düzenlemelerin sağlanmasıdır. Yargının kâğıt üzerinde değil, gerçek anlamda bağımsız ve tarafsız olması sağlanmalıdır. Özgürlükçü ve çoğulcu demokrasinin, hukuk devletinin temelinde insan hakları bulunan bir düzenin inşa edilebileceği yer Türkiye Büyük Millet Meclisi olmalıdır. Türkiye’nin demokrasi sarayı Türkiye Büyük Millet Meclisidir, başka saraylara ihtiyaç yoktur. Türkiye Büyük Millet Meclisinin demokrasinin güç merkezi olarak güçlendirilmesi doğru iken tüm yetkilerin tek kişiye devrinin ülkemizde ciddi tahribat yaratan sorunlar üretmesi olasıdır. Teşekkür ederim Başkanım. Sayın Kavakcı…
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Meclisimiz yoğun bir şekilde çalışıyor; bizim için, tarihimiz için çok önemli bir Anayasa düzenlemesi üzerinde çalışıyoruz. Yalnız, bunu yaparken milletvekilleri olarak kin ve nefret dilinden uzak durmamızın çok önemli olduğunu düşünüyorum. Saygıdeğer milletvekillerinin konuşmalar yaptıklarında vatandaşlarımıza örnek olacak şekilde 15 Temmuz ruhunu, bilincini yaşatarak söz almalarını saygılarımla arz ediyorum. Teşekkür ederim.
Sayın Çamak…
Türkiye Cumhuriyeti, tek bir siyasi partiye ve onun başındaki tek bir kişiye emanet edilemeyecek denli güçlü ve köklü bir devlet geleneğine sahiptir. Bu gücün her defasında ehil kişilerce kullanılacağı güveniyle geleceğe yönelik bir sistem kurulamaz. İnsanlık tarihi, niyetlerinden bağımsız olarak kontrolsüz gücü ele geçirenlerin yarattığı trajedilerle doludur. Bu değişiklikler kabul edilirse Meclis kendi varlığını tek kişiye ve tek siyasi partiye teslim eden bir Meclis olacaktır. Ülkemizin geleceği için hayırlı olmayacağı belli olan bu değişikliklere “Hayır.” dememek gelecekte vicdanları sızlatacaktır. Hayırlı olmayacak işe “Hayır.” diyelim. Teşekkür ederim.
Sayın Arslan…
Başbakana soruyorum: Anayasa’da yaptığınız değişiklikle, Cumhurbaşkanı, seçildikten sonra bir veya birden fazla yardımcı atayabilir. Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması hâlinde kırk beş gün içinde seçim yapılır. Yenisi seçilinceye kadar Cumhurbaşkanına vekâlet eder ve Cumhurbaşkanının yetkilerini kullanır. Genel seçime bir yıl kala Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimle, Cumhurbaşkanıyla birlikte yenilenir. Şimdi size soruyorum: Milletin iradesiyle seçilmiş milletvekillerini oluşturan Meclisin Başkanının Cumhurbaşkanına vekâlet etmesi, atanmış cumhurbaşkanı yardımcısının Cumhurbaşkanının yetkilerini kullanması, ayrıca Türkiye Büyük Millet Meclisinin seçimine bir yıl veya daha az süre kalmış ise seçimler Türkiye Büyük Millet Meclisiyle birlikte yapılacağından, atanmış cumhurbaşkanı yardımcısı bir yıla yakın görev yapmış olacaktır. Bu durum milletin iradesini hafife almak değil midir? Seçilmiş olan vekiller, cumhurbaşkanı yardımcısının atanmış olması sebebiyle onun altında nasıl bir görev yapacaktır? Teşekkür ederim.
Sayın Kayan…
Teşekkür ederim Sayın Başkan. On beş yıldır iktidardasınız, yeni bir anayasal düzenleme getiriyorsunuz. Bu düzenlemeyle, temel hak ve hürriyetleri kullanmada elli altı yıl geriye gidiyoruz; sosyal devlet anlayışında elli altı yıl geriye gidiyoruz; medyanın özgür, yargının bağımsız, üniversitenin özerk olmasında elli altı yıl geriye gidiyoruz; egemenliğin halk tarafından Meclis eliyle kullanılmasında yüz kırk yıl geriye gidiyoruz; can ve mal güvenliği konusunda iki yüz on yıl geriye gidiyoruz; hatta, 1215 yılında kabul edilen Magna Carta’ya göre de mahkeme kararı olmadan hiçbir insanın mahkûm edilemeyeceği konusundaki anlayışta da tam sekiz yüz iki yıl geriye gidiyoruz. Seçimlerde Cumhurbaşkanı başka bir partiden, Meclis başka bir partiden olduğu zaman, bu seçimlerden sonra Cumhurbaşkanı Meclisi feshedecektir. Sonraki yapılan seçimlerde yine aynı sonuç çıkarsa tekrar seçim yenilenecektir, tekrar aynı sonuç çıkarsa tekrar yenilenecektir. Peki, böyle bir sonuçta, bugüne kadar çok iltifat ettiğiniz istikrar ne olacaktır?
Sayın Kılıç…
Teşekkür ederim Sayın Başkan. İslam, aidiyet hisleriyle kişinin kimliğinin oluşmasına katkıda bulunan vatan, millet ve bayrak sevgisini meşru kabul etmiştir. Farklı memleketlerde yaşayan, farklı milliyete mensup insanları dışlamak, onlara karşı düşmanlık besleyerek ayrımcılık yapmak İslam’ın evrensel ilkeleriyle bağdaşmamaktadır. Zira, İslam, sahip olduğu hoşgörüyle çeşitli ırk, inanç ve geleneğe mensup insanların birlikte yaşamalarına imkân tanıyan bir vatan anlayışına sahiptir. Farklı din ve milliyetlerden insanlarla bir arada yaşamanın en güzel örneklerinden birini Allah Resulü Medine’de göstermiştir. Ecdadımız da asırlarca farklı dil, din ve renklerden insanın birlikte yaşamasına imkân tanımıştır. Bizler de ecdadımıza layık olmanın cabası içinde olmalıyız. Buna “birlikte yaşama ahlakı” diyoruz.
Sayın Gözgeç…
Deniliyor ki: “Terör var, ekonomik sorunlar var, sırası mıydı, bu telaş niye?” Öncelikle, ortada bir telaş yok. Usulüne uygun teklif edilen bir değişiklik var. Ancak, AK PARTİ’nin her alanda gerçekleştirdiği hız kesmeden devam eden yatırımlara, gelişmelere ayak uyduramayanların yılların alışkanlığıyla “Bu ne hız?” demeleri doğaldır. “On dört yılda ne istediniz de yapamadınız?” deniyor. Yıl 2002 “Eyvah! Mahvolduk.” çığırtkanlığı, 367 krizi, parti kapatma davası, 27 Nisan e-muhtırası, gezi olayları, 17-25 Aralık, 15 Temmuz, bir yandan terör diğer yandan vesayet organlarını devreye sokarak Türkiye'nin güçlenmesini engelleme çabaları. Buna rağmen reform niteliğinde atılan önemli adımlar. Sistem krizlerine rağmen on dört yılda büyüyen Türkiye. Teklif edilen değişiklikle, ülkemiz, çok daha hızlı ilerleyecek ve güçlenecektir. Teşekkür ediyorum.
Sayın Arık…
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Hepimiz çok iyi biliyoruz ki AKP’nin hiçbir şeyi yerli ve millî değildir, Türk tipi değildir. Getirecekleri başkanlık sistemi de Türk tipi olmayacaktır, olsa olsa FETÖ’cü tipi olacaktır. Şu çok iyi bilinmelidir ki AKP istediğini aldıktan sonra milliyetçiliği yeniden ayaklar altına alacaktır. Eğer bu sürecin sonunda, Allah muhafaza, amaçlarına ulaşacak olurlarsa tarih kitapları şöyle yazacaktır: “Önce demokrasiyi kullandılar. Sonra Türk milliyetçiliğini kullandılar. Diktatörlük rejimi kurulduğunda ne demokrasi ne Türk milliyetçiliği ne de cumhuriyet, hiçbirisi kalmamıştı, hepsinin izlerini bile çoktan silmişlerdi.” Tarih kitaplarının bunları yazmaması için -tek bir kişinin değil de- milletimize hizmet eden bütün milletvekillerini göreve davet ediyorum. Teşekkür ediyorum.
Sayın Nazlı…
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; konuşmamın başında değerli milletvekili arkadaşımız Saffet Sancaklı’ya ve ailesine geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum. Tarihî anlara tanıklık ediyoruz Türkiye Büyük Millet Meclisi olarak. Korku imparatorluğu ve onun vesayetçi artıklarına veda ettiğimiz bu anları, Halil Cibran’ın şu dizeleriyle ifade etmek istiyorum: ve hüzün, âleme hayır ve bilgi yağdıran buluttur. Siz sevinçlerin çocuklarısınız. Sevinçleriniz ne kadar yükselirse yükselsin Sonuçta rüzgârın yıktığı dumandan direkler gibidir.” Hakikat güneşinin aydınlattığı bir Türkiye heyecanıyla hepinize saygılar sunuyorum.
Sayın Tüm…
Teşekkür ederim Başkan. Bugün Nazım Hikmet’in doğum günü. Nazım Hikmet’in anısına bir şiir okumak istiyorum Nazım Hikmet’ten: “O duvar, duvarınız, vız gelir bize vız! Bizim kuvvetimizdeki hız, Ne bir din adamının dumanlı vaadinden, Ne de bir hülyanın gönlü yakışındandır. tarihin durdurulmaz akışındandır. Bize karşı koyanlar, karşı koymuş demektir. Maddede hareketin, Yürüyen cemiyetin ezelî kanunlarına. Sükûn yok, hareket var ve bu durmadan akar, akar, akar. yarının kahramanlarıyız. Biz bu durmadan akan, çizgilenmiş sesiyiz. Biz, adımlarını tarihin akışına uyduran temelleri çöken emperyalizme vuran, yarını kuranlarız. O duvar, duvarınız, vız gelir bize vız!” Teşekkür ederim.
Teşekkür ederim. Sayın Yiğit…
Nazım Hikmet’i 115’inci doğum gününde saygı ve sevgiyle anıyoruz. Sayın Başkan, Sayın Başbakan İzmir’in milletvekili ve İzmir’e vadettiği 35 projeden birisi de Alaçatı Havaalanı’ydı. Bugün Alaçatı’dan bir arkadaşım aradı beni. “Başbakan gitti gidecek. Bize de söz vermişti. Bu 35 projeden biri olan Alaçatı Projesi ne olacak, hayal mi olacak, biz rüyaya mı yatacağız?” diye sordular. Bu konuda Başbakandan bir cevap bekliyorum. Teşekkür ederim.
Sayın Tezcan…
Teşekkür ediyorum Sayın Başkan. Ben de sözlerimin başında Milliyetçi Hareket Partisi Kocaeli Milletvekili Sayın Saffet Sancaklı kardeşimizin muhterem eşine Allah’tan acil şifalar diliyorum. Anayasa değişikliği görüşmelerimizin on yedinci günündeyiz. Hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum. Muhalefet partisi Cumhuriyet Halk Partisi çarşamba gecesi burada Türkiye’ye, Türk milletine yakışmayan bir görüntüye neden oldu. Hukuk tanımayan, şiddeti meşru kabul eden bu tavrı kınıyorum. Tekrarlanmaması dileklerimi sunuyorum. Ayrıca, gözümün önünde, kendisi de benim gibi doktor olan yani hayatını insanlık hizmetlerine adayacağına, insan hayatına mutlak surette saygı göstereceğine ve bilgilerini insanlık aleyhinde kullanmayacağına yemin eden CHP Antalya Milletvekili Niyazi Nefi Kara, partimizin Genel Başkan Yardımcısı olan Sayın Fatih Şahin’e, burnunu ve gözünü hedef alarak, yumruk atmıştır. Bu alçak saldırı sonucu başkanımızın burnu kırılmıştır, ameliyat olmuştur. Nefi Kara insan hayatına saygı duymamış, bilgilerini insanlık aleyhinde…
Teşekkürler Başkanım. Bugünlerde sözüm ona Anayasa değişikliği adı altında bir dikta rejimi inşa edilmeye çalışılıyor. Her ne kadar muhalefet etsek de gizli anlaşmalar ile ödünlerle yasa maddeleri bir bir kabul ediliyor. Bu getirilecek olan tek adam yasasının Türkiye halklarına yarar getirme yerine zarar getireceği gerçekliği inkâr edilemez. Hemen hemen her ilden milletvekilleri lehte veya aleyhte kısa süreli de olsa ifadelerini dile getirmekte ama Hakkâri ilimizin tüm vekilleri, 3 vekil şu anda tutuklu, daha doğrusu rehin olduklarından dolayı bu yasama faaliyetlerine katılamamaktadır. Bu durum, insan haklarına aykırıdır. HDP’nin yüzde 84 oy aldığı bu il âdeta cezalandırılmaktadır. Seçilmiş iradenin tutuklu olduğu bir yerde demokratik Anayasa değişikliğinden söz edilemez. Tutuklu tüm vekillerimizin yasama faaliyetlerine katılması için Meclisi göreve davet ediyorum.
Sayın Altay…
Konuşanı göremedim ama iktidar partisi grubuna mensup bir sayın milletvekili, çarşamba akşamı yaşanan olayların bütün sorumluluğunu partimize yıkmak ve “alçakça duruş, davranış”, “rezil” gibi ifadeler kullanmak suretiyle bir sataşmada bulundu Sayın Başkanım.
“Alçakça saldırı.” dedi ya, “duruş” demedi.
“Alçakça bir saldırı.”, evet.
Buyurun Sayın Altay.
“Tarihten husumet çıkarılmaz, ders çıkarılır.” diye çok bilinen bir laf vardır. Çarşamba günü de bir tarihtir. Sayın milletvekili nerede, kimin konuştuğunu bilmiyorum, göremedim yani.
Sütunun arkasına saklanmış.
Neyse, önemli değil. Çarşamba akşamı bu Mecliste yaşanan görüntülerin kamuoyunda da tasvip edilmediğinin ben de farkındayım. Bu görüntülerin yaşanması tek taraflı bir iradeyle gerçekleşmemiştir. Daha önce burada bir konuşmamda anlattım, bu kürsü millî iradenin, Meclisin, milletin kürsüsüdür. Bu kürsü üzerinden milletin vekilleri, millete, kamuoyuna ve milletvekillerine mesaj verirler. Bu kürsünün kuruluş gerekçesi, amacı budur. Çarşamba akşamı yaşananlar keşke yaşanmasaydı, ama sizin -hepinizi kastetmiyorum- demokratik taleplere tahammülsüzlüğünüz de bunda önemli bir rol oynamıştır. Öte yandan, Sayın Fatih Şahin’in durumu en az onun kadar beni de üzmüştür. Buradan da, çok üzgün olduğumuzu, geçmiş olsun dileğimizi belirttik. Değerli milletvekilleri, olan olmuş, kaşımak istiyorsanız kaşıyalım ama bilinen bir şey var, hepinizin bildiği bir şey var: Kavgada yumruk sayılmaz. O gece kim kime ne kadar vurdu, kaç tane? Yani bizim milletvekillerimiz darbe almadı mı zannediyorsunuz. Yani öyle bir algı yaratıyorsunuz ki: “CHP’liler AKP’lileri dövdü.” Bunu istemem. Bu, size de yakışmaz, bize de yakışmaz. Bunu kaşımanın kimseye de bir faydası yoktur Sayın Vekil.
Ama siz sürdürüyorsunuz.
Sayın Vekil, kim sürdürüyor? Twitter’lara bakın.
Dün akşam, yok beygir ısırdı, yok köpek ısırdı…
Sen kendi açıklamalarına bak.
Ne var benim açıklamalarımda?
Böyle şey olabilir mi?
Rezalet, rezalet.
Ne rezalet, hepsi gerçek.
Hepsi yalan.
Kayıtlı gerçek.
Sayın milletvekilleri, istirham ediyorum, lütfen.
Burası fikrî münakaşanın yapılacağı bir yerdir, fiziki münakaşa burada olmaz. Ayrıca, bu kürsüyü biz yıkmadık, bu kürsüyü biz kırmadık. Teşekkür ederim.
Kürsüyü bloke ettiniz.
Sayın Başkan…
Buyurun.
Yaşananlar milletin gözü önünde yaşanmıştır. Sayın Altay’a cevap verip polemiğe girmek istemiyoruz ama her şey milletin terazisinde tartılmaktadır. Herkes hak ettiğini almıştır milletten.
Teşekkür ediyorum.
Sayın Başkan…
Sayın Bozkurt, size 60’a göre yerinizden… Buyurun.
Başkanım, 58’e göre…
İki dakikaya çıkartacağım. Buyurun, buyurun, tamamlarsanız, vereceğim ben size. Lütfen…
Bir dakika… Talep 58’inci madde Sayın Başkan.
Ama benim göstereceğim şeyler var. 58’e göre rica ediyorum.
Neyi, hangi şeyi düzelteceksiniz?
Dün akşamki konuşmamı düzeltmek istiyorum.
Şimdi, Sayın Bozkurt, bunu tamamen şeye çevirmemiz lazım, zaman kaybı da olmasın. Ben yerinize zaten meramınızı anlatacağım.
Hayır… Hayır…
Kürsüden rica ediyorum Sayın Başkan.
Şimdi, düzeltmeyi hangi hususla, hangi ibareyle yapacağınızı belirtmeniz lazım açıkça. Bakın, İç Tüzük çok açık, ona göre.
Hangi maddeye göre?
Bir saniye… Dinliyorum ben Sayın Bozkurt’u.
Efendim, ben konuşmamda tam izah edemedim. AKP milletvekili arkadaşımızın “Beni bir CHP’li ısırdı ama Eren Erdem değildi.” sözünü tam anlatamadım. Onun için, lütfen düzeltmeme izin verin.
Hayır, onu yapamıyorsunuz işte. Siz kendi beyanınızı düzeltmeye ilişkin… Sizin hangi beyanınıza yönelik…
Yani kendi beyanım. Bakın, burada var efendim.
Sizin beyanınız ne? Hangi beyanınızı, nasıl düzelteceksiniz? Yani onu söylemeniz lazım. İç Tüzük, 58’i bu şekilde uyguluyor. Sizin dediğiniz sataşmaya girer, o dünde kaldı.
Bakın, kırk üç yıllık bir hekim olarak bu ısırmanın diş izi olmadığını tam anlatamadım, onu düzeltmek istiyorum müsaade ederseniz.
Buyurun, iki dakika veriyorum Sayın Bozkurt. Yeni bir polemik oluşturmayalım lütfen.
Ya, konuştuğu bir beyanı düzeltecek, bu İç Tüzük’ün hükmü.
Teşekkür ederim Sayın Başkanım. Şimdi, dün akşam burada konuşurken, çok iyi niyetle, arkadaşımızın konuşmasından mülhem söz aldım çünkü dedi ki: “Beni bir CHP milletvekili ısırdı ama o Eren Erdem değildi.” O hengâmede kendisini ısıranın bir CHP milletvekili olduğunu ve Eren Erdem olmadığını saptayanın adını da vermesi gerekir. Bu, bütün CHP milletvekillerini ilzam eder. Öte yandan, o yara izinin bir ısırık izi olmadığını da bir hekim gözüyle arz ettim. Şimdi, bütün bundan sonra şunları da arz etmeme lütfen izin verin. Bugün 2 madde görüşeceğiz, 17 ve 18’inci maddeler. Bu 2 madde, sevgili arkadaşlar, günlerdir bu kürsüye çıkıp “Kişiye özel, kişilerle ilgili değil, Sayın Recep Tayyip Erdoğan’la ilgili değil.” dediğiniz bu Anayasa değişikliğinin tam da Sayın Recep Tayyip Erdoğan için özel olarak konulan 2 maddesi: Teklifin 17’nci maddesinde, siz getirdiğiniz geçici 21’inci maddenin (b) bendiyle Sayın Cumhurbaşkanına, bugünkü Cumhurbaşkanına yetki veriyorsunuz Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle. 18’inci maddenin yani yürürlük maddesinin (c) bendiyle de mevcut Sayın Cumhurbaşkanının Adalet ve Kalkınma Partisine dönüp Genel Başkan olabilmesine, hemen, yayımı tarihinde, imkân kılıyorsunuz. Dolayısıyla, getirdiğiniz bu 2 madde tamamen kişiye özel maddeler olarak görünüyor. Bir şey de arz edip sözlerimi bitireceğim sevgili arkadaşlar. 15 Temmuzdan sonra gerek Sayın Başbakan gerek Sayın Cumhurbaşkanı, meydanlarda milleti “idam, idam” diye bağırttınız ve “İdam eğer gelirse ben bunu onaylarım.” laflarını da duyduk. Gerek ben kişi olarak gerek biz parti olarak idama şiddetle karşıyız ama 18 maddelik bir yasa değişikliği getiriyorsunuz, idam burada yok, Anayasa değişikliğinde yok. Niye o zaman insanları kandırdınız, neden meydanlarda bağırttınız, neden “İdam gelirse ben…”
Sayın Başkan, böyle bir usul yok.
Teşekkür ediyorum.
İstiyorsanız o teklifi de siz getirin.
Sayın Başkan…
Sayın Başkan...
Lütfen bitirin, son bir cümle. Buyurun.
Bakın, bu, doğru bir tavır değil sevgili arkadaşlar. Sürekli mağduriyet üzerinden yani önce askerî vesayet mağduriyeti, sonra yargı mağduriyeti, sonra şu, bu; şimdi de bir 15 Temmuz mağduriyeti icat ettiniz. Ama o 15 Temmuz mağduriyetini kullanarak milleti meydanlarda “idam, idam” diye bağırtıyorsunuz, getirdiğiniz Anayasa değişikliği teklifinde idam neden yok? Çok teşekkür ederim.
Teşekkür ediyorum Sayın Bozkurt.
Sayın Başkan…
İdam gelse oy verecek misin?
Tabii ki vermeyeceğim.
Buyurun Sayın Muş.
İç Tüzük’e, herkes uygun hareket etmek zorunda.
Dayanaksız konuşuyorsun, bunun istismarını yapıyorsun? Bunun istismarını niye yapıyorsun?
Ne alakası var! Biz zaten karşıyız ama siz idamdan yanaydınız, bura da idamdan yanaydı. Anlaştınız, getirmediniz. Onu söylüyorum.
Geldiği zaman gene idamdan yana olacağız, merak etme sen.
Millet ne derse o olur, merak etmeyin.
Bir saniye… Sayın Bozkurt, yerinize buyurun. Buyurun Sayın Muş.
Parlamento İç Tüzük’e göre yönetilmek zorunda. Burada 58’e göre söz isteniyorsa geçmiş bir beyanın düzeltilmesi gerekir, yeni beyanlara yer vermek üzere 58’e göre söz alınamaz. Lütfen, herkesi İç Tüzük’e uygun hareket etmeye davet ediyorum. Genel Kurul İç Tüzük’e uygun şekilde yönetilmek durumundadır.
Teşekkür ediyorum. İç Tüzük 58’e göre, kendi beyanını düzeltmek üzere iki dakika ben de söz verdim. Şimdi, Başkanlığın Genel Kurula sunuşları vardır. Meclis araştırması açılmasına ilişkin üç adet önerge vardır, ayrı ayrı okutuyorum: Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Artvin genelinde 126 HES projesinin 70 civarındakinin iptal edildiği, bu iptallerin hangi kriterler göz önüne alınarak yapıldığı, halkın büyük tepki gösterdiği birçok HES projesinin neden iptal edilmediği, alınan kararların siyasi olup olmadığı konusundaki iddiaların gerçekliğinin araştırılması amacıyla Anayasa'nın 98’inci ve İç Tüzük’ümüzün 104‘üncü ve 105’inci maddeleri gereğince Meclis araştırma komisyonu açılmasını saygılarımızla arz ederiz. [[Artvin]] [[Denizli]] [[Bursa]] [[İstanbul]] [[Tokat]] [[Sivas]] [[Manisa]] [[Bursa]] [[İstanbul]] [[Manisa]] [[İstanbul]] [[Ankara]] [[Kırklareli]] [[Tekirdağ]] [[Aydın]] [[Balıkesir]] [[Ankara]] [[Malatya]] [[İstanbul]] [[Kırklareli]] [[Zonguldak]] [[Burdur]] Sayısı her geçen gün değişen HES projeleri Artvin'in ve bölgenin kanayan bir yarasıdır. Halk, ırmaklarının ellerinden alınmasını ve akabinde ekolojik dengenin bozulmasını asla istememektedir. Bu durum yediden yetmişe herkese rahatsızlık vermektedir. Elbette ülkemizin enerji ihtiyacı vardır ve bu ihtiyaçlar ülkemizin uygun kaynaklarından sağlanmalıdır. Ancak bir kenti, bir coğrafyayı, bir milleti ve kültürü yok edecek boyutlara ulaşmamalıdır, Artvin ilini haritadan silecek şekilde her noktasına girilmemelidir, ihtiyaç yağmaya dönüşmemelidir. Artvinli, il sınırları içerisinde 200'e yakın HES projesini iyi niyetli görmemektedir. Yapılması düşünülen HES projeleri hangi kriterler göz önünde tutularak belirlenmiştir? Hatta son günlerde siyasetçilerin 70 HES projesinin iptal edildiğini müjdelemesi hem sevindirici hem de üzücüdür. 70 HES projesinin bölgeye vereceği ekolojik zarardan dönülmesi sevindirici bir durum olsa dahi, geri kalan HES projeleri endişe vericidir. Dün olması yönünde karar alınan HES projelerinin bugün 70 tanesi iptal ediliyorsa bugün yapımına uygunluk verilen HES'lerin yarın yanlış olmayacağına nasıl inanabiliriz? Yapılması planlanan HES'lerin 70 tanesi keyfî ve siyasi bir kararla iptal edilmiş olabilir. Veya iptal edilmeyen HES projeleri kim ve kimler için iptal edilmemiştir? Vaktinde sağlıklı bir karar verilmiş olsa bugün bu 70 HES projesinin yapımı iptal edilmezdi. Tüm bu ve benzeri sorulara kamuoyunda cevap aranmaktadır. Bölgede yapılması planlanan tüm HES'ler incelenmelidir. Birilerinin rant sağlaması için değil, millî menfaatler gözetilerek HES projeleri belirlenmelidir. Ülkemiz için HES projesi mi, RES projesi mi, yoksa GES projesi mi daha rantabldır, iyi incelenmeli ve ona göre karar verilmelidir. Kısacası, Artvin genelinde yapılmasına karar verilen HES projeleri meşruiyetini kaybetmiştir. O nedenle Artvin genelinde yapılması planlanan HES projelerinin 70 tanesinin iptal edildiği, iptal edilmenin siyasi ve keyfî olduğu, iptal edilmeyen diğer projelerin neden iptal edilmediğiyle ilgili kamuoyunda oluşan birçok iddiaların kurulacak bir Meclis araştırması komisyonu tarafından görülmesi ve tespit edilmesi amacıyla, Anayasa'nın 98’inci ve İç Tüzük’ümüzün 104’üncü ve 105’inci maddeleri gereğince, Meclis araştırması komisyonu açılmasını saygılarımızla arz ederiz. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Kamuda çalışan mühendis ve mimarların özlük haklarında yaşanan mağduriyetlerin araştırılması amacıyla, Anayasa'nın 98’inci ve İç Tüzük’ümüzün 104’üncü ve 105’inci maddeleri gereğince, Meclis araştırması komisyonu açılmasını saygılarımızla arz ederiz. [[Artvin]] [[Tokat]] [[İstanbul]] [[Bursa]] [[Sivas]] [[Manisa]] [[Bursa]] [[Denizli]] [[İstanbul]] [[Manisa]] [[İstanbul]] [[Ankara]] [[Kırklareli]] [[Tekirdağ]] [[Aydın]] [[Balıkesir]] [[Ankara]] [[Malatya]] [[İstanbul]] [[Kırklareli]] [[Zonguldak]] [[Burdur]] 2011 yılında çıkarılan 666 sayılı KHK’yle, aynı işyerinde aynı işi yapan personel arasındaki dengesizliğin giderilmesi, eşit işe eşit ücret verilmesi amaçlanmıştır. Ancak, devlet kurumlarında aynı unvanda çalışan ve aynı işi yapan mühendisler için eşitsizlik giderilmemiştir. Kamuda yaklaşık 38 farklı isimde uzmanlık kadroları ile mühendis kadroları arasında, aynı iş yerinde, aynı ortamda, hatta aynı odada benzer nitelikteki işleri yapmalarına rağmen,, ciddi maaş farkları bulunmaktadır. Bu durum, çalışma motivasyonunu yok etmekte ve çalışma barışını bozmaktadır. Bugüne dek ülkemizin inşasında, imarında ve kalkınmasında önemli görevler üstlenmiş; zor arazi koşullarında, şantiyelerde, fabrikalarda, yollarda, köprülerde, yer altı ve yer üstü maden işletmelerinde özveriyle çalışmakta olan mühendislerin ekonomik mağduriyetlerinin giderilmesi gerekmektedir. Doktorlar, uzman ve uzman yardımcısı statüsünde çalışanlar ile içinde bulunduğumuz dönemde akademisyenler ve hâkim, savcılarımıza yönelik yapılmış olan ekonomik iyileştirmeleri biliyor, bununla birlikte ülkenin en önemli katmanlarından birini oluşturan mühendisler için de gerekli ekonomik iyileştirmelerin yapılmasını ve aileleriyle birlikte bu toplum kesiminin yaşadıkları mağduriyetten kurtarılmasını hedefliyoruz Bildiğiniz gibi, TÜİK resmî rakamlarına göre 2015 yılı itibarıyla 4 kişilik bir ailenin asgari geçim sınırı yaklaşık 4.112 TL olarak hesaplanmıştır. 1’inci derece 4’üncü kademede çalışan yirmi beş yıllık bir mühendis, çocuk ve aile yardımı dâhil 3.500 TL maaş almaktadır. Yaşadıkları şehrin dışında arazilerde, şantiyelerde görevlendirilen ve ailelerinden uzak, zor şartlarda ve gerektiğinde hayatını ortaya koyarak görev yapan mühendisler il dışında arazide görev yaptıkları her gün için 35 TL gündelik almaktadırlar. Diğer taraftan, 2011 yılında çıkarılan 666 sayılı KHK’ye istinaden yapılan ek ödemeden mühendisler derecelerine göre yüzde 140 ve yüzde 150 oranında faydalandırılmaktadır. Bazı meslek gruplarının bu ek ödemeden yüzde 200 oranında yararlandırıldığı bilinmektedir. Mühendisler için de bu ek ödemeden yararlanma oranının yüzde 200’e çıkarılması ekonomik sorunlarının az da olsa hafiflemesine katkı olacaktır. Ayrıca, emekli olan mühendislerin aldıkları ücretler yoksulluk sınırının altına düşmüş durumdadır. Uzun yıllar çalışan ve emekliliğinde rahat bir yaşam süreceği hayaliyle yaşayan çoğu kişiler geçim sıkıntısı nedeniyle yeniden düşük ücretlerle çalışmaya başlamakta, çoğu mühendislik ve müşavirlik firmalarında denetçi mühendis veya benzer adlarla çalışmaya zorlanmaktadır. Mühendislik ve müşavirlik firmaları, aslında yapmadıkları denetim hizmetleri süreçlerinde, emekli mühendis meslektaşlarımızın ekonomik zorluklarından faydalanarak uygunsuz mühendislik hizmetlerini emekli mühendisler üzerinden yürütmektedirler. Bu sorunun çözümü için, bütün kamu çalışanlarına verilen denge tazminatının emekli mühendislere de yansıtılması gerekmektedir. Yukarıda belirtilen hususlar ışığında, kamuda çalışan mühendis ve mimarların özlük haklarında yaşanan mağduriyetlerin araştırılması amacıyla, Anayasa'nın 98’inci ve İç Tüzük’ümüzün 104’üncü ve 105’inci maddeleri gereğince, Meclis araştırması komisyonu açılmasını saygılarımızla arz ederiz. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Afet ve acil durum il müdürlükleri ve Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı çalışanlarının mevcut sorunları, talepleri ve çözüm önerilerinin tespiti amacıyla, Anayasa’nın 98’inci ve İç Tüzük’ümüzün 104’üncü ve 105’inci maddeleri gereğince, Meclis araştırması komisyonu açılmasını saygılarımızla arz ederiz. [[Artvin]] [[Tokat]] [[İstanbul]] [[Denizli]] [[Bursa]] [[Sivas]] [[Manisa]] [[Bursa]] [[İstanbul]] [[Manisa]] [[İstanbul]] [[Ankara]] [[Kırklareli]] [[Tekirdağ]] [[Aydın]] [[Balıkesir]] [[Ankara]] [[Malatya]] [[İstanbul]] [[Kırklareli]] [[Zonguldak]] [[Burdur]] 7126 sayılı Kanun’la sivil savunma hizmetlerini yürüten Sivil Savunma Genel Müdürlüğü kapatılıp yerine 5902 sayılı Yasa’yla illerde il özel idareleri bünyesinde görev yapan il afet acil durum müdürlükleri kuruldu. Yine 5902 sayılı Yasa’yla merkezi Ankara’da olan, Başbakanlığa bağlı ve taşrası bulunmayan Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı kurulmuştur. İllerde il özel idaresi bünyesinde görev yapan il afet acil durum müdürlükleri ile 11 ilde kurulu bulunan arama ve kurtarma birlikleri, 5902 sayılı Yasa’yla mahkemelerle uğraşır hâle getirilmiş ve sorun her geçen gün kronik bir hâl almaktadır. 5902 sayılı Yasa’nın 18/3’üncü maddesine göre müdürlüklerin personel ve personelle ilgili harcamaları başkanlıkça karşılanır. 18/3: “İl afet ve acil durum müdürlüklerinin harcamaları, il özel idarelerinin bütçelerine bu amaçla konulacak ödenekten yapılır. Harcamalarda, İl Özel İdaresi Kanunu’nda il genel meclisi ve il encümenine verilen yetkiler vali tarafından kullanılır. Müdürlüklerin personel harcamaları ve personelle ilgili diğer harcamaları Başkanlık bütçesinden karşılanır.” ibaresinin il özel idarelerince olumsuz yorumlanması, 81 ilde il afet ve acil durum çalışanlarını mahkemelik etmiş ve personelin yüzde 70’i hâlen yasaların uygulanması için mahkemededir. Mahkeme sonuçları ise il afet ve acil durum müdürlüğü çalışanlarını haklı bulmaktadır. Mahkeme kararlarıyla, AFAD emekçileri, kendilerini yasaya rağmen kabul etmeyen il özel idaresi personeli olduklarını ispatlamış ancak il özel idareleri mahkeme kararlarını dahi uygulamamaktadır. İl afet ve acil durum müdürlüklerinde yaşanan sorun bu hâliyle net çözüme kavuşturulamazken 5216 sayılı Büyükşehir Kanunu’yla 30 ilde il özel idareleri kapatılmakta, büyükşehirlere devredilmektedir. İl özel idarelerinin kapatılmasıyla, 30 ilde bulunan il afet ve acil durum müdürlüklerinin hangi kurum bünyesinde olduğu, nereye bağlanacağı, çalışma esaslarının ve koordinasyonunun kim tarafından yapılacağı bilinmemekte, önlem alınmamaktadır. 1) Asli görevleri afet öncesi afetlerle ilgili eğitim, seminer, tatbikat, halkı afet konusunda eğitmek ve bilgilendirmek olan AFAD çalışanları, maalesef, mesailerini mahkemelerde ve özlük haklarının iyileşmesi için basın açıklamaları ve eylemlerle geçirmektedir. Bunun önüne geçebilmek için tüm çalışanları kapsayacak AFAD tazminatı çıkarılmalıdır. 2) İl afet ve acil durum müdürlüklerinin Büyükşehir Yasası kapsamı içerisinde olanları büyükşehir belediyeleri bünyesinde AFAD daire başkanlığı kurulmalıdır. Büyükşehir kapsamının genişletilmesi ve nüfus oranı dikkate alındığında, yerelde arama ve kurtarma hizmetlerinin öneminin göz ardı edilmeyeceği gibi, merkezî koordinasyonun önemi ise bilgi birikimi, enformasyon, hukuki nedenler, uzman ve tecrübeli kadronun bulunmasından kaynaklı büyükşehir belediyeleri bünyesinde oluşturulması gereken AFAD daire başkanlığı, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığıyla koordineli çalışmalıdır. Hem yerel hem ülke ve yurt dışında nitelikle kamusal afet hizmetlerini yürütebilmesi açısından ise Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının koordinesiyle çalışabilecek yasal düzenlemeler yapılmalıdır. 3) Büyükşehir Yasası dışında kalan il özel idareleri bünyesinde bulunan il afet ve acil durum müdürlüklerinin ise var olan pozisyonları korunmalı, il özel idareleri bu kurumlara gerekli kaynağı 5902 sayılı Yasa gereği sağlayacağı gibi, yine bu il özel idareleri bünyesinde bulunan il afet acil durum müdürlükleri de Afet ve Acil Durum Başkanlığı koordinasyonunda tüm ülke genelinde kamusal nitelikli afet acil hizmetlerini yürütmelidir. 4) Her türlü malzeme, araç gereç, personelle ilgili ihalelerde standart sağlanması ve ihale konularının önündeki her türlü şüphe ve şaibenin engellenmesi için, Afet ve Acil Durum Başkanlığınca tek elden ve tek merkezden yürütülmelidir. Nüfusumuzun yüzde 95’ine yakınının deprem tehlikesi içinde yaşadığı ülkemizde, kamusal nitelikli afet ve acil durum hizmetlerine yeterli önem verilmediği aşikâr bir gerçektir. Yine bu kapsamda, başta deprem olmak üzere, toprak kayması, heyelan, sel, çığ, sanayi patlamaları gibi acil durumlarda vatandaşların hayatlarını korumak ve kurtarmak gibi kutsal bir görev hizmeti yürütenler ile hizmet alan, en iyi şekilde, kamusal hizmet olan afet, acil durum hizmetlerinden faydalanmalıdır. Önemli olan, afet olduğu zaman yapılan yardım vb gibi faaliyetler değil, afet olmadan önce alınacak tedbirlerdir. Yukarıda belirtilen hususlar ışığında, afet ve acil durum il müdürlükleri ve Afet ve Acil Durum Başkanlığı çalışanlarının mevcut sorunları, talepleri ve çözüm önerilerinin belirlenmesi amacıyla, Anayasa'nın 98’inci ve İç Tüzük’ümüzün 104’üncü ve 105’inci maddeleri gereğince, Meclis araştırması komisyonu açılmasını saygılarımızla arz ederiz. Bilgilerinize sunulmuştur. Önergeler gündemdeki yerlerini alacak ve Meclis araştırması açılıp açılmaması konusundaki görüşmeler, sırası geldiğinde yapılacaktır. Halkların Demokratik Partisi Grubunun İç Tüzük’ün 19’uncu maddesine göre verilmiş bir önerisi vardır, okutup işleme alacağım ve oylarınıza sunacağım. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Danışma Kurulu 15/1/2017 Pazar günü (bugün) toplanamadığından, grubumuzun aşağıdaki önerisinin İç Tüzük’ün 19’uncu maddesi gereğince Genel Kurulun onayına sunulmasını saygılarımla arz ederim. 2 Mart 2016 tarihinde Diyarbakır Milletvekili Çağlar Demirel ve Diyarbakır Milletvekili İdris Baluken tarafından, 1286 sıra numaralı basın özgürlüğünü ve ifade özgürlüğünü ihlal eden uygulamalara son verilmesi ve basın özgürlüğünün tesis ile tahkim edilmesinin yol haritasının belirlenmesi amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisine verilmiş olan Meclis araştırması önergesinin Genel Kurulun bilgisine sunulmak üzere bekleyen diğer önergelerin önüne alınarak 15/1/2017 Pazar günlü birleşiminde sunuşlarda okunması ve görüşmelerin aynı tarihli birleşimde yapılması önerilmiştir. Sayın Yıldırım, öneri üzerine siz mi konuşacaksınız, yoksa sisteme…
Yok, hayır.
Söz vereyim mi şimdi? Buyurun.
Yani isterseniz önce, isterseniz sonra…
Peki. Önerinin lehinde ilk söz, Diyarbakır Milletvekili Sibel Yiğitalp.
Ama diğer arkadaşların da varmış Sayın Başkan, diğer arkadaşların da 60’a göre söz talebi varmış.
Tamam.
Biz atladık, önerge okunuyor diye şey yapmadık Başkanım, söz talebimiz vardı da.
“Sonrasında da olabilir.” deyince…
Benim için fark etmez.
Ben artık davet ettim, tamam, Sibel Hanım’dan sonra sizlere söz veririm. Buyurun Sayın Yiğitalp, önerinin lehinde. Süreniz on dakikadır.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; partimizin önerisi üzerinde söz almış bulunmaktayım ve konumuz basın özgürlüğü. Bu basın özgürlüğünün şu anki sonuçlarını size okumak istiyorum: 2016 yılında 3 medya mensubu öldürüldü, 80 basın mensubu tutuklandı, 299 basın mensubu gözaltına alındı; 32’si darbedildi, şiddete uğradı, tehdit edildi; 7 yabancı gazeteci sınır dışı edildi. 157 medya kurumu, 9 yayınevi ve şirket kapatıldı. 3 basın merkezine polis baskını yapıldı. 24 olay hakkında yayın yasağı getirildi. 20 siteye erişim engeli konuldu ve bazı sitelere birden fazla uygulandı. 624 basın kartı, 32 Parlamento kartı iptal edildi. Biz buraya nasıl geldik, önce kısaca özetlemek istiyorum. 7 Haziran sonrası, yapılan seçim sonrası yapılan seçimleri kabul etmeyen AKP iktidarı aslında 8 Haziranda bu ülkeye bir sivil darbe uygulamaya başlamıştı ve o süreci bugüne kadar adım adım ördü. Bunu defalarca, sokağa çıkma yasaklarıyla, ablukalarla, beraberinde sivil katliamlarla, özellikle kürdistanda doğanın talan edildiği, yakılıp yıkıldığını defalarca buradan zikrettik. Şunu önce hatırlatmak istiyorum, Sur’la ilgili bir tane anekdot hatırlatmak istiyorum: Sur’da 6 kez sokağa çıkma yasağı ilan edildi ve 6 kez sokağa çıkma yasağı ilan edildikten sonra, yasağın 94’üncü günü mahalleden bana bir telefon geldi, orada dediler ki: “Biz burada 50’den fazla kişiyiz, burada çocuk ve gebeler var, yaralılar var; bir koridor oluşturulsun ve biz bunları buradan çıkaralım.” O dönemin Vali Yardımcısını, Valisi dâhil, Kamu Güvenliği Müsteşarlığına kadar her tarafı aradık, ulaşmaya çalıştık; hiçbiriyle iletişim kuramadık. En son, bir şekilde Adalet Bakanı Sayın Bozdağ’ın korumasının üzerinden Adalet Bakanına ulaştım; bu mahalleden gelen bir telefonda 50’den fazla insanın olduğu, bunların içinde çocuk ve gebelerin olduğu, yaralıların olduğu ve bir koridor oluşturulması gerektiğini izah ettim. Ondan sonra saat iki civarında Vali Yardımcısı beni aradı dedi ki: “Bana telefon geldi, tamam, oraya koridor açacağım saat 16.00 ve 17.00 saatleri arasında, o saatte çıksınlar.” O saate kadar da mahalleden açılan telefonda şunu söylediler bana, dediler ki: “Bizim bulunduğumuz alan bombardıman altında, her an her şey olabilir.” Ben de aynı bu bilgiyi Vali Yardımcısına söyledim, dedim ki: Bakın, bombardıman yapılan, tank atışlarının yapıldığı yer o 50’den fazla kişilerin olduğu alandır ve şu anda en azından bu bombardıman durdurulmalı ve o insanlar oradan çıkarılmalı. Bana dediği aynen şu: “Yapabileceğim hiçbir şey yok, bizim aldığımız karar saat 16.00 ve 17.00 arası olacak, onun dışında ben hiçbir şey yapamam.” Ve saat 16.00’da gerçekten durduruldu, 16. 40’da Vali Yardımcısı tekrar beni aradı “Sibel Hanım, siz bize şunu söylediniz: ‘Bakın, orada gebe ve çocuklar var…’ Aslında oradan şimdiye kadar 15 genç çıktı; bakın, siz çocuk ve gebeler diyorsunuz, siz bizi kandırıyorsunuz; hani çocuk ve gebeler?” diye bana hesap sordu. Ben de şunu söyledim: Siz hukuk devletisiniz, çocuk mu çıkar, genç mi çıkar, gebe mi çıkar o sizin sorununuz değil; çıktıktan sonra yasalar ne gerektiriyorsa o yapılır; tutuklanır mı, yargılanır mı durumuna göre, bu ülkede eğer yargı varsa zaten bunun işlemini yapacaktır. Ne oldu, biliyor musunuz? Saat 16.40’ta konuştuktan sonra 17. 00’ye kadar sadece 15 kişi çıkabildi; 13 genç erkek, 2 kadın, 1 çocuk çıktı. Ondan öncesinde de yine öyle bir girişimimiz olmuştu; 22 insan çıkmıştı, bunun 21’i çocuktu ve o çocuklar ve o gençler -özellikle ondan sonra o gençler- çırılçıplak soyuldu, resimleri sosyal medyaya atıldı ve bu, JÖH’ün, PÖH’ün hesapları üzerinden inanılmaz kirli bir propagandaya dönüştü. Şimdi, üç gün öncesinde, yine bu bahsettiğim olay gibi, yine yapmış olduğumuz görüşmelerden çıkan çocukların 11’i SHÇEK’e verildi, yuvaya verildi, ailelerin girişimi üzerine tekrar alındı ve şimdi o çocukların videolarını, o çocukların nasıl incitildiğini, nasıl ırkçı, cinsiyetçi küfürler edildiğini umarım hepiniz izlemişsinizdir. Şimdi, o dönemin basınının, özgür basının çok yoğun çabaları oldu ve basın nöbeti tuttular. O basın nöbeti tutanlar bugün ya gözaltına alındı ya tutuklandı ya basın kartları iptal edildi. Yine o dönemde bu olayın oluş biçimini tarafsız bir şekilde yazanlar aynı akıbete uğradı. Burada anlatmak istediğim şuydu: Bu darbe aslında 8 Haziran darbesiyle başlamıştı, fiilî olarak sürüyordu; bugün Anayasa’yla bunu kendine bir çıkara dönüştürüp tekçi, cinsiyetçi, hiçbir farklılıkları görmeyen, hiçbir farkları gözetmeyen, tek başına, kendisinin sesi olan bir zümreye hitap eden bir Anayasa’ya, tırnak içinde bir “rejim uygulaması”na dönüştü. Bunu biz kürdistanda uzun süre yaşıyorduk ve bunu anlattığımızda, insanlar, önce bunun sahici olup olmadığını tartışmaktan çok, hemen bir itirazla, hemen bir yargılamayla, orada yaşayan insanların hayatına saygı duymadan, o insanların taleplerini, siyasi taleplerini görmezden gelen bir yerden tepkiler gösteriyordu. Oysa kürdistanda bir Kürt sorunu var arkadaşlar ve bu, siyasi sorundur. Bu siyasi sorunun arka planı da tarihseldir ve bu tarihsel sorunun da tek çözümü, yegâne çözümü siyasi çözümdür. Bugün bu siyasi çözümün tam fırsatı olmuşken, Anayasa değişikliği bunun için bir fırsatken Anayasa’yı ne yazık ki burada AKP nicel rakamlar üzerinden, nicel çoğunluğu üzerinden kendi çıkarına, kendini yasal güvence altına almaya, geçmişte işlenmiş insanlık suçlarını bir şekilde görmezden gelmeye ve saklamaya gayret ediyor. Neden diyorum biliyor musunuz? 2016 Haziran ayında askere ve polise dokunulmazlık zırhı getirilmişti, aynen bu şekilde dokunulmazlık zırhı getirilmişti. Ve bugün, bu çocukları, oradaki çocukları videoya çeken, çırılçıplak servis eden ve bunun üzerinden, sosyal medya hesaplarından bunu paylaşan ve bunun altına, bizim hesaplarımız da dâhil olmak üzere her türlü ırkçı, cinsiyetçi küfürler eden bir güruh var ama bir gün bu güruha karşı bir işlem yapıldığını görmedik, duymadık. Neden görmüyoruz, duymuyoruz diyorum. Eğer gerçekten bu ülkede bağımsız bir yargı var idiyse şimdiye kadar bize yapılmış olan bu kadar linç saldırısına karşı oturup bir işlem yapmış olurdu. Yine, bizim, aynı şekilde bu sürecin bir devamı olan, 12 milletvekilimizin tutuklanması, hakkımızda onlarca yıl hapis istenmesi, tamamen kürsü dokunulmazlığımıza… Yapmış olduğumuz konuşmaları suç altına alıp bunun hakkında fezleke hazırlayanlar, yine bu AKP’nin rejim değişikliğinin güvencesi altında bunları yapıyor, bunu görüyoruz. Şunu da iyi biliyoruz: Bu yasayı belki buradan çok zorlama bir şekilde, zorla rıza üreterek çıkarmaya çalışıyorsunuz, bunu da görüyoruz. İnanılmaz bir çalışma azmi var. Keşke bu çalışma azmi bu ülkenin bu akan kanını durdurmaya, ekonomik yoksulluğunu, ekonomik krizini oturup çözmeye olsaydı ama bu azim, nedense sadece kendi iktidarını güçlendirme üzerinden gelişmiş. Bakın, sokaklar böyle demiyor. Bir gidin sokaklara, marketlere bir gidin, alışveriş merkezlerine bir gidin; ekonomik krizden insanlar ağlıyor, insanlar kendini güvende hissetmiyor, sosyal medyada attığı bir “tweet”ten dolayı kaygı yaşıyor; hiçbir şeye itiraz etmeme ve her şeye sessiz kalma, tamamen biat ve itaat üzerine oluşan bir anayasa, tekçi bir anayasanın farkında ve buna karşı da yoğun bir tepki var. AKP’nin yerinde ben olsaydım, bu ülkeyi yönetiyor olsaydım bu tepkiye, bu öfkeye bir ses verirdim, bir kulak verirdim, bu sorunlara bir kulak verirdim; bu kanın durması için ne yaparım, oturup onun çalışmasına girerdim; bu ekonomik krizi nasıl toparlarım, onun çalışmasına girerdim. Amaç, bu halkın iradesiyse bu kadar mutsuz ve her gün cenaze giden bir halkın sesine cevap vermemek, sadece kendi zümresine ve bir insana özel bir rejim değişikliği üzerinden bu kadar yoğun mesai sarf etmek hiç yakışmıyor. Bu ülke hepimizin ülkesi. Ortak vatan, eşit yurttaş ve cinsiyet eşitlikçi bir anayasaya bu ülkenin çok acil ihtiyacı var. Bunu defalarca söyledik ve söylemeye devam edeceğiz. Bununla ilgili, daha önceki arkadaşlarımız, daha önce bizim siyasi kültürden gelen arkadaşlarımız çok çalışma yaptı ve bunun üzerinden çok cümle kurdu ama hiçbir şekilde buna cevap olunmadı. Bakın, burada kaybeden kim? Halk. Kaybeden kim? Halk kaybediyor. Ölen kimin çocuğu? Halkın çocuğu. Ekonomik kriz yaşayan kim? Halk. Buradaki insanlar bu halkın temsilcileriyse buna ses vermek, cevap olmak zorunda oldukları gibi bir sorumlulukları var. Ve bunu da söylemeden kapatmak istemiyorum: Yol yakınken, ülkenin bu kadar acil ve kanayan sorunları varken bu ağır mesai şartlarını ve koşullarını, lütfen, ülkenin gerçekliğine uygun…
…ülkenin gerçekten kanayan yaralarına uygun politikalar üretmek için harcayalım. Bunun için çok geç kalmış sayılmayız. Eğer ki bu halkın hassasiyetlerine ve duyarlılıklarına saygı duyuyor isek çoğulculuğu, cinsiyet eşitliğini ve doğayı gerçekten koruyan, kollayan, ekolojik dengeyi gözeten bir anayasaya ihtiyacımız olduğunu tekrar hatırlatır, herkese saygılar sunarım.
Sayın Başkan…
Sayın Muş…
Sayın Başkan…
Bir saniye, Sayın Muş’a söz verdim, kendisi ayakta. Buyurun Sayın Muş.
Sayın Başkan, grubumuza yönelik, demokratik uygulamalara tahammülsüzlük gösterdiğimiz, tek tipçi bir anayasa getirdiğimiz gibi… Sadece bu ikisi bile açık bir sataşma için yeterlidir.
Buyurun, sataşmadan dolayı söz veriyorum. Lütfen yeni bir sataşmaya meydan vermeyelim.
“Tek tipçi anayasa” bir eleştiridir yani bence.
Buyurun Sayın Muş.
Değerli milletvekilleri, bu açıkça PKK terörünü aklamaya, yok saymaya, saklamaya yönelik bir çabanın eseridir; başka bir şey değildir. Bunu net bir şekilde reddettiğimizi ifade etmek isterim. Sivil katliamı yapan kimdir? PKK terör örgütüdür.
Roboski?
Ankara’da bombaları patlatan kimdir? PKK terör örgütüdür. O açıdan, burada Hükûmeti olmayan ithamlar üzerinden suçlamaya çalışarak PKK’yı aklamaya kimse yeltenmesin. Hele bir milletvekili asla bunu yapmasın. Bir diğeri: Değerli milletvekilleri, çocuklardan bahsediliyor. Allah aşkına, ufacık çocukları dağa kaldıran eli kanlı terör örgütü PKK değil midir?
Sur’da olan çocuklar, Sur’da.
Kız, erkek ayırt etmeden 13-14 yaşlarındaki çocukları dağa kaldırıyorken neredesiniz? Niye sesiniz çıkmıyor? Niye sesiniz çıkmıyor?
Bunun ispatı var, ispatı; ispatı var.
Kandil’dekilere sorun, ispatını gösterirler onlar size.
Siz ispatı görmüyorsunuz, ispatı var. Siz ispatı görmek istiyorsanız açın bakın.
Sen bak asıl. Bu ülkeyi siz yönetiyorsunuz.
Bir diğer ifade, değerli milletvekilleri, bu kürsüden, olmayan yerlerle alakalı ifadeler kullanılıyor. Sürekli bir “kürdistan’da biz bunu çok gördük…” Neresi arkadaşlar kürdistan, kürdistan neresi?
Cumhurbaşkanına sor, Cumhurbaşkanına.
Cumhurbaşkanına sor, Tayyip’e sor.
Neresi kürdistan, “kürdistan” diye bir yer var mı Türkiye’de?
İnkarcı!
Türkiye'nin idari yapısı bellidir. 81 il vardır, 7 coğrafi bölge vardır, “Kürdistan” diye bir yer yoktur.
Bir ili yok ettiniz.
Var, sen “yok” dedin diye yok olmaz.
Coğrafi bir bölgenin adıdır. Tarihe bak tarihe!
Sizin “yok” demenizle yok olmuyor.
İller vardır, illerin isimleri vardır. Bunların, kanunlarda ve Anayasa’da, nasıl, hangi şekilde ifade edileceği açık bir şekilde belirtilmiştir değerli milletvekilleri.
Başbakan geçen hafta kürdistan…
Bir diğer şey: “Kanın durması için hiçbir şey yapmıyorsunuz.” gibi ağır bir ithamla karşı karşıyayız. Biz kanın durması için çok şey yapıyoruz. PKK’ya yapılan operasyonlar kanın durması içindir. PKK gibi bir terör örgütü ortadan kaldırıldığı an Türkiye’de kan akmayacaktır değerli milletvekilleri. Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Sayın Başkan…
Sayın Yıldırım…
Sayın Başkan, sayın hatip özellikle dağa kaçırılan çocuklardan partimizi sorumlu tutacak minvalde sözler etti. Bu, İç Tüzük’e göre açık sataşmadır.
Buyurun, size de sataşmadan iki dakika…
Sayın Sibel Yiğitalp konuşacak.
Sayın Yiğitalp buyurun. İki dakika süre veriyorum sataşmadan.
Ben burada yaşadığım bir olayı anlatıyorum. O çocukların nasıl çıktığının ve ne şekilde çıktığının, yetiştirme yurtlarına verildiğinin çok somut ispatı var, bakmak isterseniz görebilirsiniz. İkincisi, eğer bu ülkede siyasetin yolunu kapatırsanız dağın yolunu açan sizsiniz.
Ne demek ya? Ne demek yani?
Saçmalamayın!
Eğer bugün 12 milletvekilimiz tutukluysa, 80’in üzerinde belediye başkanımız tutukluysa, burada konuştuğunuz her söz suç üzerinden tarifleniyorsa siz insanların konuşma özgürlüğünü, siyaset yapma özgürlüğünü kapatıyorsunuz demektir. Bugün eğer insanlar kendilerini rahat ifade etmezse, gelip burada bu sorunu çözme üzerinden bu kadar mücadele etmezse başka alternatif bırakmazsınız insanlara. Asla tercih ettiğimiz bir yol değildir, asla hiçbir insanın ölmesi üzerinden cümle kurmamışızdır. Ben size şunu söylüyorum: Dönemin Vali Yardımcısı Mehmet Demir şu an FETÖ’den açığa alındı; 43 kişi, o dönemin savcı ve hâkimi ya tutuklandı ya açığa alındı. Yine o dönemin Orgenerali Adem Hududi cezaevinde. Bunların hiçbiri de orada yaptıkları katliamlardan değil, sadece sizin iktidarınıza itiraz ettikleri için alındı.
Ne katliamı ya? Teröre yapılan operasyonlar. “Katliam” diye ifadeyi kabul etmiyorum.
Katliamdır. 9 Mart 2016’dan bu yana, devam eden operasyonun bittiğini söyleyen Sayın Efkan Ala. Bakın, mart ayı gelecek, bir yıl boyunca operasyonun bittiğini söylemiş olmasına rağmen hâlen yasak devam ediyor. Bunu neyle izah edebilirsiniz?
PKK’ya operasyon yapılmasın mı, ne diyorsun?
Sur’daki operasyonun 9 Martta bittiğini ifade eden sizin İçişleri Bakanınız…
Yerleştirilen mayınlar temizleniyor.
Bakın, marta giriyoruz, bir yıl boyunca mayın mı temizlenir yoksa orada talan ve yağmacılıkla mı uğraşılıyor?
Bakın, ifadelerinize dikkat edin sayın hatip, böyle bir ifade olamaz!
Oradaki hafriyatların içinden ne çıktı, biliyor musunuz?
Bu ifadeleri devlete kullanıyorsunuz. Bunları devlete karşı mı kullanıyorsunuz? Talan ve yağmayı terör örgütleri yapar.
Kadın bedeni çıktı, kafası olmayan, başı kopmuş bir kadın bedeni çıktı. O hafriyatlardan insan uzuvları çıkıyor. Oturun, neler olduğunu bir görün. Bir oturun, oralarda neler olduğunu görün. İnsanların evlerindeki ziynet eşyaları çalındı.
İnsanların mahallesine giren PKK terör örgütüdür.
Sur içinde evi sapasağlam olan insanların evleri şu anda yıkılıyor.
Bir yıl boyunca biten bir operasyonu söyleyen bir Hükûmet, neden devam ediyor sokağa çıkma yasakları, neden sürdürülüyor? Önce bunun bir açıklamasını yapın.
Tuzaklanan evler temizleniyor, yollar temizleniyor, mayınlar temizleniyor.
Bu ülkenin iktidarısınız, bu ülkeyi siz yönetiyorsunuz, akan kandan da siz sorumlusunuz.
Buyurun Sayın Yiğitalp, teşekkür ediyoruz, süreniz doldu.
Oradaki çocuklardan da, sokağa çıkma yasaklarından da siz sorumlusunuz.
Biz IŞİD’e de karşıyız, PKK’ya da karşıyız, bütün terör örgütlerine karşıyız. Aynısını siz de söyleyin, “PKK’ya karşıyız.” deyin. Bir kere söyleyemediniz.
Hem FETÖ’cü diye adamı tutuklayacaksın hem de o uygulamaları savunacaksın.
Sayın Ersoy’un mikrofonunu açalım grup adına. Sayın Altay, siz de sisteme girmişsiniz, size de söz vereceğim. Buyurun.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bir kere, çalışma usul ve esasları açısından hatipler söz aldıkları konuya bağlı olarak gündem değerlendirmeleri yaptığında daha verimli çalışmalar olacağı kanaatindeyiz. Biz ilgili önergeyi okuduğumuzda basın özgürlükleriyle ilgili sözler ifade edilecek, biz de görüşlerimizi, basın ve güvenlik ilişkisi üzerine konuşacağımızı düşünüyorduk. Oysa devleti katliamcı ifade etmekle, sözde retorikler üzerinden adını bile zikretmediğim, etmek istemediğim hadiseleri devletin içerisinde başka alanlar varmış gibi ifadelerle itham eden bu konuşmayı, bu değerlendirmeyi Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına reddediyoruz. Devletin PKK’yla, terörle, teröristle olan mücadelesi ile vatandaşla olan gönül bağı arasındaki münasebeti birbirinden siyasilerin de ayırt etmesini, vatandaşın temsilcisi olduklarını, vatandaş dışındaki odakların tesirinden kurtulmalarını yürekten temenni ediyoruz. Şu anki yaşanan Türkiye'nin terörle mücadele…
Tamamlıyorum. Her türlü terör örgütüne karşı devletimizin vermiş olduğu mücadelede vatandaşla kucaklaşma sürecine siyaset olarak da katkı verilir ve teröre ve terörizme karşı ortak bir tavır alınırsa Türkiye o zaman rahatlayacaktır diyor, Türkiye’de farklı bölgelerin olduğu iddialarını şiddetle akademik olarak, ilmî olarak, siyasi olarak Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına yok sayıyoruz, reddediyoruz. Teşekkür ediyorum.
Teşekkür ediyoruz. Sayın Altay…
Sayın Başkan, şimdi, sayın hatip konuşurken özellikle hatibimizin yapmış olduğu konuşmayı realiteden yoksun, gerçeklikten yoksun, çok farklı yerlere çekerek ithamda bulundu. Bu, grubumuza ve hatiplerimizin konuşmasına açık bir sataşmadır. İç Tüzük’ün 69’uncu maddesine göre sataşmadan söz istiyoruz.
Buyurun İki dakika süre veriyorum. Sayın Yıldırım, lütfen yeni bir sataşmaya meydan vermeyelim.
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Önce, Değerli Sağlık Bakanına söyleyeyim. Sayın Bakan, özellikle hatiplerimiz konuşurken onların her sözüne -bunu iyi niyetli bir temenni olarak algılayın- laf yetiştirmek devlet sorumluluğu açısından bulunduğunuz makama, çok hafif tabirle söyleyeyim, denk düşmüyor. Söylenen, her hatibin sözüne laf yetiştirmek zorunda değilsiniz. Bu, ayrı partilerde bulunuşumuzun en doğal sonucudur, ayrı toplumsal olaylara farklı bakmamız. Daha önce söylemiştim, yine söylüyorum, sadece ilim açısı bir tek sizde bulunmaz Sayın Ersoy. Bir coğrafyacı olarak yer isimlerinin, coğrafik mekânların, bölgelerin adlandırılmasını ilmî olarak ben de çalıştım. Biz, Sayın Cumhurbaşkanının daha iki buçuk, üç yıl önce “Kürdistan” kavramını kullanmasından söz etmiyorum, neden kullanılması gerektiğini, bugün kullanılmasının neden sorun olmadığını, grup toplantısında on üç dakika Atatürk’e, Osmanlı arşivlerine ve ilk Meclis zabıtlarına göndermeler yaparak nasıl kullandığını ve kullanılması gerektiğini burada söyledik.
MHP onu da reddetmiştir, MHP onu da reddetmiştir o zaman.
Bir diğer husus... Öncelikle şunu söyleyeyim, Sayın Muş diyor ki: “Türkiye 81 il, 7 bölgeden oluşur.” Ben de coğrafik olarak söyleyeyim, siz resmî olarak tanımladığınız kavramları sadece yer, bölge adı olarak kullanamazsınız. Mesela resmiyette -bakın, ben de ilmî açıdan söylüyorum- “Kapadokya” diye bir yer yoktur ama realitede vardır. “Trakya” denen bir yer resmiyette yoktur ama realitede vardır. “Kürdistan” kavramını kullanmamız, asla bu ülkenin ne sinir uçlarına dokunmak ne bölücülük yapmak ne bunun üzerinden herhangi bir bölme emelleri geliştirmekten ziyade, tarihsel, sosyolojik, coğrafik bir gerçekliğe gönderme yapmanın dışında hiçbir amaç taşımamaktadır diyorum, bütün Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Sayın Başkan...
Sayın Başkanım, bizzat ismim zikredilerek ifade ettiklerim çarpıtıldı. Müsaadenizle bu hususta açıklama yapmak istiyorum.
Ben bir şey söylemedim ki sadece... Sizin söylediğinizi çarpıtmadım ya Sayın Bakan.
Bir saniye Sayın Bakanım, Sayın Bostancı’ya söz vereceğim. Sayın Bakanım, siz oturun bir saniye. Buyurun Sayın Bostancı.
Eski Genel Başkanımız Sayın Cumhurbaşkanına atıfla, niçin “Kürdistan” kavramının kullanılması gerektiğine ilişkin bir değerlendirme yaptığını ifade etti.
İyi de Cumhurbaşkanı sizin tekelinizde mi?
Genel Başkanımızdı.
Eski Genel Başkan, şimdi Cumhurbaşkanı, herkesin Cumhurbaşkanıdır, niye siz cevap veriyorsunuz? Bu ülkenin Cumhurbaşkanıdır.
Eski Genel Başkanımızın böyle bir değerlendirmesi yoktur. Bu açık bir çarpıtmadır. Bu çerçevede 69’a göre söz talep ediyorum.
Sayın Bostancı, buyurun. [[AK PARTİ sıralarından alkışlar]] Lütfen yeni bir sataşmaya meydan vermeyelim.
“Lazistan, kürdistan vardır.” diye Sayın Cumhurbaşkanı dedi.
Sayın Başkanım, değerli arkadaşlar; Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan AK PARTİ Genel Başkanıyken ve sonraki dönemlerde Türkiye siyasetinin, cumhuriyet tarihinin en temel problemlerinden biri olan Kürt meselesine ilişkin barışçı bir çözüm yolunda çok önemli riskler alarak önemli bir irade gösterdi fakat bu çözüm sürecinden bir netice çıkmadı çünkü terör örgütleri karakterlerini değiştirmiyorlar. Ama, esasen, çözüm sürecinin de kastı terör örgütünün terör örgütü olmaktan çıkması değil; halka, kendisine, kendi kitlesine vermeye çalıştığı meşruiyet, kendi bağlamı içerisindeki meşruiyet mesajlarını ortadan kaldıran, Türkiye'nin o barışçı iradesini ortaya koyan bir yaklaşımdı. Bu bakımdan hedefine ulaşmıştır. Türkiye’deki insanlar kimlikleri ne olursa olsun, demokratik siyaset içerisinde barışın ve kardeşliğin yolunun mümkün olduğunu biliyorlar, AK PARTİ’nin tavrı da bu istikamette. Terör örgütüyle mücadelemiz de bu barışa bir katkıdır. Öte yandan, bu kürdistan meselesi… Bu ülkede barışı ve kardeşliği istiyorsak dilimize dikkat edeceğiz. Geçmişte kullanıldı, doğru, imparatorluklarda kullanıldı. Ama, modern dünyada ulus devletler, herkesi ortak coğrafyanın paydaşları olarak görür. Türkiye’de Kürtler vardır, Türkiye’de Kürtler vardır ama “kürdistan” dediğinizde Türklere de, Kürtlere de haksızlık edersiniz, doğru olmaz.
Başbakan geçen hafta kürdistan’daydı kardeşim.
Ay çok komiksiniz gerçekten!
Bu, hegemonik, etnik milliyetçi bir stratejinin terminolojisi olarak öne çıkar. Barışı isteyenlere barışçı bir dil yakışır. Teşekkür ediyorum.
Sayın Başkan…
Sayın Başkan…
Sayın Başkan…
Bir saniye sayın milletvekilleri…
Buyurun, tabii takdir sizin efendim.
Bir saniye… Oturun, ben size söz vereceğim. Sayın Bakanım siz de oturun lütfen. Sayın milletvekilleri, Sayın Cumhurbaşkanımızın ifadesini ben de açtım baktım: “Bu millet köksüz değildir, yüz yıl öncesine gidin, Meclis zabıtlarına baksınlar; “Kürdistan” kelimesini o Meclis zabıtlarından görecekler. Osmanlıya gittiklerinde doğuyu, güneydoğuyu Kürdistan eyaleti olarak görecekler, Karadeniz’i Lazistan eyaleti olarak görecekler.” Şimdi, Meclisteki geçmiş zabıtlara atıf yapıyor, yüz yıl önceki yapıdan bahsediyor Sayın Cumhurbaşkanı.
Siz de yüz yıl önce inkâr etmişsiniz!
Sayın Cumhurbaşkanı toplumların tarih bilincine aslında burada bir atıf yapıyor. Osmanlı bakiyesi üzerinde kurulmuş olan Türkiye Cumhuriyeti devletinin bu tarih bağlamından kopamayacağından söz ederek bir tarih okuma çağrısı yapıyor, bugün Osmanlı bakiyesi üzerinde inşa edilen üniter Türkiye Cumhuriyeti devletine ilişkin bir tanımlama yapmıyor. Dolayısıyla, Türkiye Cumhuriyeti’nin üniter yapısı içerisinde bu şekildeki bölgesel tanımlamalar gerçekçi değildir.
Başkan, inkârdan söz ediyoruz burada.
Bunun tarih ve coğrafi bağlamından koparılarak kullanılmasının doğru olmadığı ve Anayasa’nın 126 ve 127’nci maddeleri çerçevesinde de Türkiye'nin merkezî ve mahallî idare yapılanmasının da çok açık ortada olduğunu ben de bir kez daha ifade etmek istiyorum. Teşekkür ediyorum.
İnkârdan söz ediyoruz, inkârdan!
Sayın Başkan…
Sayın Başkan, ben sadece zabıtlara geçmesi için…
Önce ben kaldırdım Başkanım, önce ben kaldırdım.
Bir saniye… Tamam, Sayın Yıldırım zabıtlara geçmesi için söyleyecek, sonra söz sırası Sayın Altay’da.
Gerçekten, konuşmanın bir metnini okuyarak yerinde bir tespitte bulundunuz. Ancak, o dönemi iyi hatırlıyorum, o konuşmayı neye binaen yaptığını şimdi söyleyeceğim; isterseniz ona da bakın. O konuşmayı grup toplantısında yapmadan altı gün önce Diyarbakır’da, bakın, açık söylüyorum, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi Başkanı Mesut Barzani, Şivan Perver, İbrahim Tatlıses vesairle Diyabakır’da bu kavram sıkça kullanıldı ve Cumhurbaşkanı kullandı; farklı partilerden de buna itiraz geldiği için kendi kullanımının neden doğru olduğunu ifade etmek için sizin okuduğunuz metni dile getirmişti diyorum. Teşekkür ederim.
Teşekkür ediyorum. Sayın Altay, size söz vereceğimi söylemiştim, dinliyorum sizi. İsterseniz oturduğunuz yerden, nasıl arzu ederseniz, 60’a göre söz veriyorum. Buyurun.
Başkanım, niyetiniz halis olabilir, inanıyorum da halis olduğuna ama bir tartışma var, tartışmanın odak noktasında şimdiki Sayın Cumhurbaşkanı -eski Başbakan sıfatıyla- var ve eski Başbakan sıfatıyla, şimdiki Cumhurbaşkanının bizde de belgeli olan kimi söylemleri var. Şimdi, -bunu müteaddit defalar söyledik ama- 64’e göre size çok tenkitte, uyarıda, eleştiride, talepte bulunmamıza rağmen, aidiyetinizden de kaynaklı olarak Sayın Cumhurbaşkanına yönelik bir koruma güdüsü içinde olmanızı insani buluyorum ama hukuki bulmuyorum, hukuki bulmuyorum Sayın Başkan.
Sayın Başkan…
Teşekkür ediyorum Sayın Altay. Şunu özellikle ifade edeyim: Benim böyle bir kastım yok ama burası, bu makam, aynı zamanda, Cumhurbaşkanına vekâlet eden bir makam konumunda.
Olabilir.
Yine, İç Tüzük’ümüzün 161’inci maddesi, Cumhurbaşkanına karşı yapılan atıflara ilişkin nelerin yapılabileceğini söylüyor. Yine, ülkemizin millî birlik ve beraberliği, bölünmez bütünlüğü söz konusu olduğu zaman, doğal olarak, biz de Başkanlık Divanı olarak görüşümüzü açıklamak durumundayız.
Şimdi usul tartışması talep ediyorum. Şunun için: Siz bizi açıkça tehdit ettiniz.
Tehdit etmedim Sayın Altay.
Ben arz edeyim efendim, hatta, Genel Kurul da duysun müsaade ederseniz.
Buyurun, buyurun. Hayır, açıyorsanız, buyurun, direkt açın isterseniz.
Evet, açıyorum. Aleyhinizde söz istiyorum.
Lehte…
Lehte…
Aleyhte…
Sayın Başkan, deminden beri söz istiyorum.
Lehte Sayın Mehmet Doğan Kubat, Sayın Mehmet Muş; aleyhte Sayın Engin Altay, Sayın Ahmet Yıldırım.
Sayın Başkan, biz de lehte…
Tamam, lehte Sayın Halaçoğlu aynı zamanda. Tutumumun lehinde ilk söz Sayın Muş’un. Buyurun.
Bir diğeri: Türkiye Cumhuriyeti’yle alakalı olan meselelerde Başkanlık Divanının devletin yapısını ilgilendiren, devletin idari yapısını ilgilendiren konularla alakalı görüş beyan etmesi doğal bir şeydir. Burada AK PARTİ’yle alakalı Başkanlık Divanı bir görüş beyan etse bunu anlayabilirim. O zaman “Neden bir siyasi parti noktasında açıklama yapıyorsunuz.” diye muhalefetin eleştirisini anlayabilirim ama Türkiye Cumhuriyeti devletiyle alakalı Başkanlık makamının bir görüş beyan etmesinin muhalefet partilerini rahatsız etmemesi gerektiğini düşünüyorum, bundan kimsenin rahatsız olmaması lazım. Kaldı ki Başkanlık Divanına “Bakın, 64’e uymuyorsunuz”, “Dikkat edin!”, “Usul tartışması açarız ha!” gibi tehditvari bir söylemi de yadırgadığımı ifade etmek isterim değerli arkadaşlar. Yani sürekli “Bizim istediğimiz gibi hareket edin yoksa usul tartışması açarız, ona göre.” Bu doğru bir söylem değildir. Önümüzde önemli gündemler var, önemli yasalar var. Bakın, tartıştığımız konu Başkanın Türkiye Cumhuriyeti devletiyle alakalı ifade ettiği bir konudan dolayı “Neden böyle bir şey ifade ediyorsun?” noktasında Cumhuriyet Halk Partisinin “Acaba, buradan da bir on on beş dakika daha işi öteler miyiz?” derdiyle kaynaklı bir hadise.
Yok ya, “Bitirelim, gidelim.” diyoruz.
Budur Sayın Altay, budur, başka bir şey değildir. “Üçer dakika daha, on beş dakika daha bu işi geciktirdik.” Başka bir gerekçesi yoktur değerli arkadaşlar, Sayın Altay da bunu biliyor. Sayın Başkan Vekilinin söylediğine bir itirazı yok ama neden bunu söylüyorsun, buradan bir şey çıkartır mıyız? Bu, gerçekten doğru bir şey değil. Hele hele Engin Altay gibi tecrübeli, uzun yıllardır bu Parlamentoda olan bir siyasetçi ve Grup Başkan Vekilinin böyle bir konuda usul tartışması açmasını ben hakikaten anlayabilmiş değilim ve yadırgadığımı da ifade etmek isterim. Başkanlık Divanının lehinde olduğumuzu da belirtmek istiyorum. Teşekkür ederim.
Böyle bir şey olur mu ya?
Öyle bir usul yok.
Ne demek ya?
Sayın Altay, şu anda usul tartışmasının aleyhinde zaten size söz veriyorum, lütfen. Buyurun…
Tamam, sıra bende mi efendim?
Sıra sizde, buyurun.
Bunu dinleteceğim o zaman şimdi.
Üç dakika size söz veriyorum.
Sayın Altay, siz bitirin lütfen, tamam.
Buyurun, diyalog yapabiliriz.
Hayır, siz bitirin, bana sorduğunuz için döndüm ama bitirin.
Hayır, buna hakkınız yok. Sayın Başkan, bu kürsüden defaatle söyledim, bu kürsüde her şeyi konuşacağız. Ne yapacağız? Kişi haklarına saldırmayacağız, hakaret etmeyeceğiz. Mesela ben buradan, Sayın Cumhurbaşkanına siyaseten diktatör eleştirisi yapmak hakaret değildir dedim ve bu oturdu, yerleşti. Herkes her gün söylesin diye demiyorum ama oturdu ve yerleşti. Şimdi, asıl meseleye gelirsek, Cumhuriyet Halk Partisi olarak bu tartışmadaki bir anlayışımızı önce ortaya koyalım. Türkiye’de kürdistan falan yoktur. Türkiye’de Türkiye Cumhuriyeti devleti vardır. Türk’üyle, Kürt’üyle, Laz’ıyla, Çerkez’iyle, Gürcü’süyle, Arap’ıyla Türk milleti bu alt katmanlarla halkların oluşturduğu o büyük Türk milleti vardır. Ama şimdi, adamlara kızıyorsunuz, hopluyorsunuz. Milliyetçi Hareket Partisine de seslenmek istiyorum, kiminle anayasa yaptığınızı bilin diye söylüyorum. (CHP sıralarından alkışlar) “Kürdistan” kavramını önce Sayın Recep Tayyip Erdoğan kullanmıştır, Osmanlıya -söylediğiniz gibi- atıfta bulunarak. Evet, doğru, o zaman öyleydi, Başkan da onu açıkladı. Ben size 16 Kasım 2013, daha üç sene önce ya, üç sene...
Laf söyleme buraya, laf söyleme.
Ne? Buradan herkese laf söylenir, herkes de gelir cevabını verir kardeşim. Allah Allah! Burası kürsü.
Tamam, devam et efendim.
Şimdi bir tane bir şey söyleyeceğim. Bunlara kızıyorsunuz, -bunlar derken incittim, özür dilerim- HDP Grubuna kızıyorsunuz, haklısınız.
Pilav dağıtan belediyelerinize söyleyin Engin Bey, pilav dağıtan. HDP barajı geçti diye pilav dağıtan belediyelerinize söyleyin bunları.
Ben de Tayyip Erdoğan’a kızıyorum. Ne diyor? “Devlet de terör yaptı.” diyor. “PKK teröründen bahsederken devlet teröründen de bahsetmek lazım.” diyor, Tayyip Erdoğan söylüyor. Ne zaman söylüyor? 1991’de söylüyor. Gene, HDP diyor ki: “Devlet katliam yapıyor.” E, Tayyip Erdoğan söylemiş, akıllarına o düşürmüş. Ne zaman söylemiş? “Devlet yargılamadan katletti.” demiş; açıvereyim, dinleyin.
Roboski katliam değil mi?
Sayın Cumhurbaşkanının sesi.
Sayın Altay...
Sayın Cumhurbaşkanını dinlemek istemiyor musunuz?
Sayın Altay, siz onu ifade edin, usulü uygulayalım.
Peki tamam, tamam.
Teşekkür ediyorum.
Meclis Sayın Cumhurbaşkanını dinlemek istemedi, bunun da altını çizelim, kayıtlara geçsin. Sayın Bostancı, boşuna kalkma, konuşursak malzeme çok, bitmez, istersen bu tartışmayı kapatalım. Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
İşine bak, sataşma bize!
Efendim?
Devamlı bize sataşıyorsun.
Ağabey cevap ver ya, çık cevap ver ya, Allah Allah!
Vereceğiz, niye vermeyeceğiz.
Kiminle Anayasa yaptığınızı bilin diyorum.
Her defasında konuşuyorsun.
Tutumum lehinde ikinci söz Sayın Halaçoğlu...
Sayın Başkan...
Erkan Akçay, isterseniz tutumum lehinde vereyim sözü, kürsüde verelim. Tutumum lehinde...
Hayır efendim, sataşmadan dolayı...
Sataşmadan dolayı. Dilerseniz ben bu usul tartışmasını bitireyim. Size söz vereceğim.
Efendim, sıcağı sıcağına her şey, lütfen.
Lütfen, Sayın Halaçoğlu’nu zaten dinleyeceğiz. Usul tartışmasını bitireceğim, ben size söz vereceğim Sayın Akçay.
Şimdi, değerlendirme...
Peki, hakkınız vardır. Sataşmadan dolayı iki dakika süre veriyorum, buyurun.
Ne dedim de sataştım, anlamadım?
Sataşmadan söz talep etti. Buyurun.
Şimdi, aslında, sözleriniz yarım kaldı Sayın Altay da, ben sizin ne demek istediğinizi anladığım için…
Mesele yok.
Evet. Şimdi, ben sadece şunu salık veriyorum: Sayın Kılıçdaroğlu’nun Hakkâri’de özerklik vaadinde bulunduğunu, seçim beyannamelerinizi ve Cumhuriyet Halk Partisi olarak burada verdiğiniz kanun teklifleri ile Meclis araştırması önergelerini tekrar bir gözden geçirirseniz MHP’yi suçlarken kendi kendinizle tenakuza düşersiniz aynen Sayın Deniz Baykal’ın söylediği gibi. Ne demiş? 15 Şubat 2016, yer CNN Türk televizyonu. Cumhuriyet Halk Partisinin Adalet ve Kalkınma Partisi ile HDP arasında sarkaç görevi gördüğü bugünlerde terörle mücadele konusunda Genel Başkanınızdan ve milletvekillerinizden farklı ve zıt sesler çıkan parti olarak nitelediğini hatırlatmakla şimdilik yetiniyorum ve böyle bir polemiğe devam etmek niyetinde olmadığımızı tekrar ifade ediyor, saygılar sunuyorum.
Cevap verdiğine değmez ya!
Teşekkür ediyorum.
Sayın Başkan…
Sayın Altay…
Bizi çok açıkça Sayın…
Buyurun, buyurun, size de söz veriyorum sataşmadan iki dakika.
Türkiye Cumhuriyeti devletinin üniter yapısının muhafaza edilmesinden yana olduğumuzu her vesile söyleyen bir partiyiz. Sayın Akçay, Yerel Yönetimler Özerklik Şartı ile özerklik vaadi ayrı şeylerdir; siz bunu bilirsiniz. Ama, bu kadar işi bu noktaya getirerek… Yani nereye mesaj verdiğinizi anlamadım, bu millet her şeyi görüyor, biliyor.
Anlamazsın zaten, anlamazsın!
Yani, bak, siz bize kızıyorsunuz “AKP’yle birlikte çalışıyoruz ama bu CHP de hırlı değil.” diyerek hangi tabana ne mesaj verdiğinizi biliyorum da… O Yerel Yönetimler Özerklik Şartı Türkiye’nin altına zaten imza koyduğu -hafızam beni yanıltıyorsa- 13 maddesinde çekincemiz olan bir meselesidir.
10, 10…
Sayın Genel Başkan da bu 13 maddeyle ilgili çekincelerin değerlendirilebileceğini söylemiştir. Nitekim, bu konuda biz kusurluysak burası da seçimde aynı şeyi vadetti. (CHP sıralarından alkışlar, MHP sıralarından gürültüler) Ve yanlış yapmadı, doğru yaptı onu da söyleyeyim. Yerel Yönetim Özerklik Şartı’nda çekince konulan maddeleri 3 defa okudum ki bir yeri atladım mı diye. Yani, bir şeyi ben mi kaçırıyorum diye 3 defa okudum. Sizin de vadetmeniz doğru, bizim de kaldırılmasını uygun göreceğimizi değerlendirmemiz doğru. Buradan muradınız ne, ben onu bilmiyorum? Biz bu ülkede barış istiyoruz, Kürt’üyle, Türk’üyle, Gürcü’süyle, Arap’ıyla, Boşnak’ıyla, Çerkez’iyle. (CHP sıralarından alkışlar) Biz barış istiyoruz. Biz bu sistemin Türkiye’yi ayrıştıracağını düşünüyoruz; bunu düşünmemize sebep olan altyapı var. Sayın Erdoğan’ın geriye dönük bu sorunla ilgili açıklamalarına baktığımızda “Türkiye’de Osmanlı’daki eyalet sistemi olabilir, böyle bir sistem kurulabilir.” diyen bir insanı başkan yapacak sizsiniz, ben değilim. (CHP sıralarından “Bravo” sesleri, alkışlar) Ondan sonra buraya çıkıp çıkıp da “Türk milliyetçiliği” diye kimseye ahkâm kesmeyin, kimseye ahkâm kesmeyin!
Milletten çekinmeyin Sayın Altay, milletten çekinmeyin.
Abdullah Öcalan da “Başkanlık” diyordu.
Sayın Başkan…
Sayın Akçay, buyurun ama bu işi bitirelim inşallah. Sayın Bostancı siz biraz daha bekleyeceksiniz gibi görünüyor. Lütfen, Sayın Akçay, bu sataşmayı bitirelim burada. Buyurun.
Şimdi, siyasi partilerin resmî dokümanları, programları ve seçim beyannameleridir; liderlerinin, sözcülerinin ifadeleridir; milletvekillerinin verdikleri kanun teklifleridir. Şimdi, hepsi kalabalık, iki dakika değil iki saat yetmez Sayın Başkan.
İmralı notlarını da okuyun siz, orada yazıyor ne istediği Abdullah Öcalan’ın.
Bakın, bir arkadaşınız ikide bir eline bir kitap alıyor… Bir de bu kitabı okuyun. Pek göstermek istemiyorum ama Öcalan’ın kimlere selam verdiğini de buradan okursunuz, tamam mı arkadaşlar? Öyle bize kitap filan da göstermeyin! Burada ciddi şeyler var yani.
Vallahi, biz bulamıyorduk.
Yani biraz sıkıntıya girersiniz. Ben şimdilik tansiyonu artırmamak için… Evet, kimlerle selam teatisinde bulundu lideriniz; onu ifade edersiniz.
Bebek katili, Öcalan’ın… Cani Öcalan…
…hakikatleri araştırma komisyonu kurulması önerisi CHP’nin önergesi hâline dönüşmüştür. Daha evvelki akil adamlar heyeti de yine Cumhuriyet Halk Partisinde ortak akıl heyeti olarak dönüşmüştür. (CHP sıralarından gürültüler) Dolayısıyla biraz evvel “Barış olsun.” filan diyorsunuz, öncelikle terörün önlenmesi gerekiyor, terörün önlenmesine yönelik projeleri hayata geçirmek lazım yoksa bazı araştırma önergelerine bakıyoruz, âdeta teröre mazeret arayan, terörün sebeplerinin araştırılması…
Cizre raporu Sayın Başkan.
Yani âdeta terör örgütünün yaptığı terör saldırılarına mazeret aramaya varacak birtakım öneriler, önergeler. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Teşekkür ediyorum.
Sayın Başkan…
Sayın Bostancı…
Eski Genel Başkanımız Sayın Cumhurbaşkanına yönelik olarak Sayın Engin Altay “90’lı yıllarda devlet de terör yaptı.” dediği şeklinde bir değerlendirmede bulundu. Açık bir sataşma…
Sayın Bostancı, dilerseniz bu usul tartışmasını bir neticelendirelim.
Ben de bir söz alayım Sayın Başkan izin verirseniz, sonra usul tartışmasını neticelendirelim.
Yeni bir sataşmaya meydan vermeyecekseniz buyurun.
Meydan vermeyeceğim.
Buyurun lütfen. İki dakikada bitirelim.
Sayın Başkanım, değerli arkadaşlar; eski Genel Başkanımızın 90’lı yıllara ilişkin eleştirisi devlete değil, devletin içindeki kimi çevrelere yöneliktir; bir kere, bunu doğru yerine koyalım. İkincisi: Bakın, Milliyetçi Hareket Partisi ile AK PARTİ tek bir parti hâline gelmiyor; sınırları, mahiyeti belli bir Anayasa değişikliği için beraber davranıyorlar. MHP bizi eleştirmeye devam edecek. Bizler ayrı partileriz.
Şimdilik.
Bizim de MHP’ye yönelik eleştirilerimiz olacak ama bir uzlaşma sağlamışız, bir Anayasa değişikliğini gerçekleştiriyoruz. Bu ayıp bir şey değil. AK PARTİ ile başka partilerin…
Ben “ayıp” demedim.
Bakın, “ayıp” dediğiniz anlamında demiyorum. AK PARTİ’yle başka partilerin veya partilerin birbirleriyle ilişki kurmaları çok olağandır. Bunlar özdeşleştikleri anlamına gelmez. Daha 7 Haziran sonrası CHP’yle beraber kaç gün süren koalisyon görüşmeleri yaptık. Eğer siz “Geçmişte şunu da demiştiniz, bakın bunlarla yola çıkıyorsunuz.” diyorsanız bugün MHP’ye bizimle niye koalisyon görüştünüz? Bunu sormazlar mı? Niye koalisyon görüştük? Özdeşleşecek miydik? Tek parti mı olacaktık? Hayır. CHP CHP olacaktı, AK PARTİ AK PARTİ, beraber mümkünse bir koalisyonu gerçekleştirecektik. Öte yandan Sayın Engin Altay, “Tayyip Bey’i Başkan yapacaksınız.” diyorsunuz “MHP başkan yapacak.” Affedersiniz, 2019’da kimin cumhurbaşkanı seçileceği belli mi Sayın Altay?
Şu anda veriyorsunuz o yetkileri zaten, 2019’da olmayacak zaten.
Kim seçecek? Siz oy kullanmayacak mısınız? Sadece MHP’liler mi oy kullanacak? Halk seçecek, halk. Halkın kimi seçeceğini bilmiyoruz. Kimsenin cebinde oy yok. Halk kendi özgür iradesiyle bir karar verecek. Öte yandan AK PARTİ üniter yapıdan yanadır, Türkiye’nin birliğini ve dirliğini burada görür, bölücülük tehlikesine karşı da mücadele eder. Bunu yaparken bütün vatandaşlarını kucaklamasını da bilir. Saygılarımla.
Birleşime on dakika ara veriyorum.
Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 59’uncu Birleşiminin İkinci Oturumunu açıyorum. Usul hakkındaki görüşmelere devam ediyoruz. Tutumum lehinde ikinci söz Sayın Halaçoğlu’na aittir. Buyurun Sayın Halaçoğlu.
Değerli milletvekilleri, aslında, bu konuyu salim kafayla düşündüğümüzde, gerek ilmî gerek coğrafi olarak konuya baktığımızda, sadece Türkiye'de 1847 yılında Tanzimat’ın ilanından sonra bir kürdistan eyaleti kurulmuştur. O tarihe kadar hiçbir zaman kürdistan eyaleti olmamıştır. 1864 Vilayet Nizamnamesi’yle de kaldırılmıştır. Dolayısıyla, on yedi senelik bir durum söz konusudur. Onun dışında, Anadolu coğrafyasında, Türkiye coğrafyasında hiçbir zaman “kürdistan” diye bir coğrafya yoktur. Kürdistan, bugünkü Süleymaniye, Erbil, Hemadan bölgesindeki arazidir. Bunu daha çok Şemseddin Samî’nin “Kâmusü’l-a’lâm”ına dayandırarak söylerler ama “Kâmusü’l-a’lâm”da Şemseddin Samî, “El Cezire’nin altında kalan bölge.” der. Dolayısıyla, El Cezire zaten Hakkâri’nin alt bölümüdür. Dolayısıyla, bütün yabancı haritalarda, her yerde Diyarbakır bölgesi -Hakkâri’ye kadar olan bölge- “Türkomanya” olarak geçer, yabancı haritalarda bile “Türkomanya” diye geçer. Dolasıyla orada bir kürdistan söz konusu değildir.
Tarih bu kadar çarpıtılamaz.
Diğer taraftan şunu özellikle ifade etmek istiyorum: Şimdi, durup dururken olmayan bir coğrafi terim ortaya çıkarmak herhâlde iyi niyetli olmasa gerek. Zira, eğer, siz, samimiyseniz, ülkede birlikte yaşamak istiyorsanız, vatandaş olarak kendinizi ortaya koymak istiyorsanız, birtakım aksaklıkların ortadan kalkmasını istiyorsanız, aslında, bu tür bölücü birtakım terimleri söz konusu etmemeniz gerekir. Eğer Batı’nın Orta Doğu’daki emellerini göz önüne alacak olursanız, Türkiye üzerindeki emellerini göz önüne alacak olursanız, bunu yıllardır yapıyorlar çünkü, Türkiye’de etnisiteleri ortaya çıkaran araştırma yapıyorlar. Mesela, 1989 yılında Wiesbaden’de Alford tarafından çıkarılan “Türkiye Cumhuriyetinde Etnik Gruplar” adı altındaki kitapta Türkiye 47 etnik gruba bölünmüştür; ama nasıl? Türkmenler; Alevi Türkmenler, Şii Türkmenler, Sünni şeklinde. Yörükler; Sünni Yörükler, Alevi Yörükler, Alevi şeklinde. Dolayısıyla, aslında mezhepsel inanç tarzlarını bile birer etnisite tarzında ortaya koyan Batılılara karşı Türkiye’de işte, kimisi çıkıyor “36 etnik grup vardır.” diyor. Kendilerine sorayım, kim bunu söylüyorsa 36 etnik grubu bana saysınlar; bulamazlar. Polonezköy’ü bile saysanız, 500 kişilik Polonezköy’ü bile saysanız Türkiye’de etnisite olarak nitelendireceğiniz insan sayısı, grup sayısı 15’tir. [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] Hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Tutumum aleyhinde ikinci ve son söz Muş Milletvekili Sayın Ahmet Yıldırım’a aittir. Buyurun Sayın Yıldırım.
Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; öncelikle söyleyelim ki niyetimiz, burada gereksiz polemikler üzerinden şu Meclisin zamanını çalmak vesaire gibi bir muradımız yok bizim ama şunu da ifade edelim ki mesela benden önceki hatip çıktı konuştu, konuştuklarının ve anlattığı bilgilerin hiçbirine katılmamakla birlikte sadece onun düşüncesi olduğu için saygı duyarım ben. Aynı saygıyı biz kendi gerçekliklerimiz üzerinden oluşturduğumuz düşüncelerimize de bekliyoruz. Bizim de tarih bilgilerimiz var. Kaşgarlı Mahmut’un 1074 yılında ilk çizdiği haritada “Erdu’l Ekrad” Kürtlerin toprağı, 12’nci yüzyılda Selçuklu Sultanı Sencer Sultan “Kürdistan” kavramını ilk kullanandır. Yine, 1512 ile 1520 arasında Osmanlı’ya padişahlık yapmış olan Yavuz Sultan Selim İdrisi Bitlisi’ye yazdığı mektupta “kürdistan” kavramlarını sıklıkla kullanıyor. Bu, ilk kez 19’uncu yüzyılda falan kullanılmış değildir. Bunu Osmanlı arşivlerinden, salnamelerden pekâlâ arayıp bulabiliriz ama şunu söyleyelim; bakın, şu çok önemli bir ayırt edici çizgidir: Biz demokratik siyaseti sözle yaparız, demokratik siyaset sözle olur ve farklı örgütlenmiş yapıların sözleri, siyasi söylemleri farklı olur. Eğer biz söz, ifade, düşünce özgürlüğünü kısıtladığımız anda dünyanın neresinde olursanız olun şiddet zeminini güçlendirmiş ve onun potansiyelini açığa çıkarmış olursunuz. Biz HDP olarak elimizden geldiğince bu ülkede şiddetin, silahın hak arama yöntemi olmaktan çıkarılması için bütün enerjimizi harcıyoruz. Ama kalkıp partilerin birbirlerini, geçmiş dönemde hangi partinin kiminle görüştüğü ve ilişki kurduğu üzerinden suçlanmasını anlamsız buluyoruz. Bu ülkeye kalıcı, onurlu bir barış gelmesi, bu ülkedeki her insanın mutlu olması için herkesle görüşmeye hazır olduğumuzu, bu ülkeyi mutlu etmek, bu toplumu mutlu etmenin de buradaki her siyasetçinin temel görevi olduğunu düşünüyoruz biz. Kimseyle görüştüğümüz için pişman değiliz çünkü biz halisane duygularla görüşüyoruz. Bizim görüştüğümüz hiçbir süreçte kan akmamıştır. Bizim görüşme konularımızın hiçbirisi şiddet üzerine temellenmemiştir. Bizim için esas olan budur ya değilse herkes herkesle görüşebilir. Bunun ötesinde çok farklı yerlere götürebiliriz. “Kürdistan” kavramının kullanılmasını da demokratik siyasetin söz kullanma özgürlüğü temelinde ele alınmasını, bunun bu ülkeyi bölme amacıyla kullanıldığı kaygılarını da, söylemlerini de, eleştirilerini de reddediyorum. Bütün Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
Sayın Başkan…
Sayın Halaçoğlu…
Sayın Başkan, şimdi benim söylediklerim tamamen farklı şeyler ama çarpıtıldığı için söz istiyorum.
Hayır, hayır. “Katılmıyorum ama saygı duyuyorum. O sizin düşünceniz.” dedi.
Hayır, o öyle değil.
Sayın Halaçoğlu…
Ama, onun dışında, verdiğim bilgilerin yanlış olduğunu ifade etti.
Sayın Halaçoğlu, şimdi, böyle bir usul yok.
Lütfen… Hayır, hayır.
Lütfen, istirham ediyorum, hayır.
Burada farklı bir şey var. Benim ifade ettiğim şeyi, burada ifade ettiğim şeyi sanki bilimsel değil havada kalan bir şeymiş gibi ifade etti.
Hayır, Sayın Halaçoğlu, şimdi, siz kendi düşüncenizi ifade ettiniz, Sayın Yıldırım kendi düşüncesini ifade etti ve şunu söyledi: “Sizin düşüncenize katılmıyorum ama saygı duyuyorum. O sizin düşünceniz.” Dolayısıyla…
Kendisinin katılıp katılmaması değil ama. Burada biz Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşme yapıyoruz. Türkiye Büyük Millet Meclisinde bunlar zabıtlara geçiyor.
Sizinkiler de geçti.
Olmayan bir coğrafyayı iyi niyetle nitelendirmemiz mümkün değil.
Tamam, tutanaklara geçti zaten ifadeleriniz.
Diğer taraftan, “kürdistan” ifadelerinin Yavuz Sultan Selim döneminde kullanılması, Sencer zamanında kullanılması hiçbir şey ifade etmez. Ama burada önemli olan Anadolu’da böyle bir coğrafya yoktur. Sencer’de de Melikşah’ta da Yavuz Sultan Selim’de de “kürdistan” olarak belirtilen bölgeyi burada ifade ettim, dolayısıyla böyle bir durum.
Teşekkür ediyorum. İfade ettiniz bunları.
Sayın Cumhurbaşkanının Başbakan iken söylediklerinde de “İlk Meclis.” diyor yani Meclis-i Mebusan’dan bahsediyor. Meclis-i Mebusan’da kürdistan vekillerinin olması normaldir çünkü Musul, Kerkük bölgesi zaten o tarihte imparatorluğun topraklarıdır.
Teşekkür ediyorum Sayın Halaçoğlu.
Sayın Başkan…
Sayın Yıldırım…
Sayın Başkan, ben kürsüye çıktığımda da söyledim; muradım polemiği uzatmak değil, kayıtlara geçsin diye söylüyorum.
Çok teşekkür ediyoruz.
Meclis-i Mebusan’da değil, 23 Nisan 1920’de birkaç kilometre ötedeki Ulus’ta açılan Meclise bölgeden gelen Kürt vekilleri kürdistan mebusu olarak gelmiştir. Bütün Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.
O tarihte 1923’te Musul, Kerkük hâlâ Osmanlı Devleti’nin, Türkiye’nin toprağıdır, 1926’da çıkmıştır.
Teşekkür ediyorum. Şimdi, sayın milletvekilleri, Anayasa’nın 104’üncü maddesine göre “Cumhurbaşkanı Devletin başıdır. Bu sıfatla Türkiye Cumhuriyetini ve Türk Milletinin birliğini temsil eder.” Yine, Türkiye Büyük Millet Meclisi adına Türk Silahlı Kuvvetlerinin Başkomutanlığını temsil eder. Aynı şekilde Anayasa’mızın 126 ve 127’nci maddeleri merkezî ve mahalli idare yapılanmasını çok net bir şekilde ortaya koyuyor. Anayasa’nın 3’üncü maddesi ortada, 14’üncü maddesi ortada. Dolayısıyla birtakım terimlerin, ibarelerin tarihî ve coğrafi bağlamından koparılarak konuşulmasının doğru olmadığını ifade ettik. Evveliyatı var tabii ki, yok demiyoruz, böyle bir inkâr da yok ama bunun ayrı bir siyasi, bağımsız, hukuki bir bölümmüş gibi, alanmış gibi zikredilmesinin doğru olmadığını ve ben burada devletin varlığını, birliğini temsil eden Sayın Cumhurbaşkanımıza yönelik bir ifadenin düzeltilmesi noktasında, beyanın düzeltilmesi noktasında meramımı ifade ettim. Yoksa tartışmaya katılmak gibi bir düşüncem yoktu. Dolayısıyla, tutumumda bir değişiklik yoktur. Teşekkür ediyorum. Şimdi, grup önerisinin aleyhinde ikinci söz Sayın Halil Eldemir’e aittir. Buyurun Sayın Eldemir.
Öncelikle aynı çatı altında beraber mesai yaptığımız Kocaeli Milletvekilimiz Sayın Saffet Sancaklı Bey’in eşine Cenab-ı Allah’tan acil şifalar diliyorum. Şimdi, grup önerisi hakkında iki cümle söyleyeceğim: Bunlardan birincisi, terör örgütleri Türkiye'nin dört bir tarafında cirit atarken, devletimiz dört bir yandan bunlarla mücadele ederken, güvenlik güçlerimiz sonuna kadar bunların kökünü kazıncaya kadar mücadele ederken Türkiye'de basın özgürlüğünün olmadığını, ifade özgürlüğünün olmadığını iddia etmek. Türkiye düşmanlarını sevindirir, bu birincisi. İkincisi, Türkiye'de herhangi bir gazetecinin Anayasa’mızda ve kanunlarda tanımlanan basın özgürlüğü kapsamında mı hareket ettiğine yoksa suç mu işlediğine ya da terör örgütlerine destek mi verdiğine Türkiye Cumhuriyeti’nin bağımsız mahkemeleri karar verir. Hiç kimsenin suç işleme özgürlüğü yoktur. Diğer bir ifadeyle, Türkiye’de suç işleyenlerin cezasız kalma hürriyeti yoktur. Değerli arkadaşlar, çok önemli görüşmeler yapıyoruz. Anayasa değişikliği üzerinde hazırlanan kanun teklifinin birinci turunun son iki maddesine geldik. Zamanı daha verimli kullanma adına, bu maddelerin de görüşülüp ikinci tura geçilmesini ve teklifimizin bir an önce milletimizin önüne götürülmesini ve milletimizin takdirine sunulmasını istiyoruz. Bu vesileyle Genel Kurulu tekrar saygıyla selamlıyorum.
Önerinin lehinde ikinci söz İzmir Milletvekili Ahmet Tuncay Özkan’a aittir. Buyurun Sayın Özkan.
Gazeteci sizin keyfinize göre yayın yapan kişi değildir, o kadar, bir net budur; bu, ister iktidar olsun ister muhalefet olsun. (CHP sıralarından alkışlar) Gazeteci hakikatin peşinde koşan kişidir ve gazetecinin yaptığı şey onun özgürlük sınırlarını belirlemez, gazetecinin yaptığı şey günceldir, haber verir size, size bilgi verir. Güneydoğu’da, Sur’da ne olup ne bittiğini polisin, İçişleri Bakanlığının bülteninden de takip edebilirsiniz, Hürriyet gazetesini veya işte başka gazeteleri de okuyabilirsiniz. Hangisini tercih ettiğiniz sizin tutumunuzu ortaya koyar. Bu ülkenin biraz daha çok medya özgürlüğüne ihtiyacı var demek, medya çalışanının örgütlenme hakkına saygı duyuyorum demektir. Avrupa normlarını getirip ona vermek demektir. Medya patronlarını sınırlamak, onların sadece bu işle iştigal etmelerini sağlamak ve Türkiye’nin özgür haberle, özgürlükle, adaletle, barışla kucaklaşmasını sağlamak demektir. Bakın, içimizde sadece dergi çıkartarak, sizin aranızda, sadece dergi çıkartarak, oralardaki fikri mücadelesiyle bugünlere gelen insanlar var. Siz şimdi o dergileri yok etmeye çalışıyorsunuz. Neden? “Gazeteciyim.” diyen herkese gazeteci denmez. Bu ülkede veya dünyada evrensel kurallar vardır. Ama siz, “Gazeteci değilsin.” dediğiniz için, otuz beş yıllık gazeteci de gazeteci olmaz yani, “Sen gazeteci değilsin.” diyemezsiniz. Sizin verdiğiniz basın kartı sizinle onun ilişkisini belirler, evrensel ilişkiyi belirlemez. Benim gazeteci olduğumu bana bildiren şey, benim bağlı bulunduğum evrensel gazetecilik kuruluşlarıdır. Ve bu ilkeleri kendinize göre yontamazsınız. Özgürlük dediğiniz şey sadece sizin kendi hissettiğiniz alan değildir, başkalarının da özgürlüğü hissettiği alandır. Bakın, ben 1982 yılından beri bu ülkede bütün liderlerle ve diğer devlet yönetimleriyle gazeteci olarak haşır neşir oldum. Turgut Bey’le birlikte uzun yıllar, Kenan Evren’le birlikte… Kenan Evren’in canı sıkıldı mı, eleştirdi mi aldırırdı, içeriye gönderirdi gazetecileri. Turgut Bey’le birlikte… Turgut Bey’le Başbakanlık binasından içeriye girdiğinizde, Turgut Bey’i hicveden karikatürlerden oluşan bir koridordan ilerlerdiniz ve bunu yabancılara göstermekten mutluluk duyardı. Süleyman Bey kendisini hicveden karikatürleri, yazıları kitaplar hâlinde derler, toplar, yayınlardı. Bu, bütün dünyaya “Bu ülkede özgürlük var.” demenin bir yoluydu. Siz bugün, sizi kim eleştirirse, iktidar diyeyim, siz demeyeyim, iktidarı bugün kim eleştirirse ona bir soru işareti koyarak bakarsanız, bu bir yanlışlıktır; bu yanlıştan dönün. Neden döneceksiniz? Sizler için söylemiyorum, çocuklarınız için söylüyorum, çocuklarımız için söylüyorum. Kendi çocuğum için ne istiyorsam sizin çocuğunuz için de Allah daha fazlasını ona versin. Benim dileğim şudur: Bakın, eğer böyle davranırsanız, bu özgürlük alanlarını daraltırsanız yarın bu ülkeye kimse kredi vermez, kimse bu ülkenin entelektüellerini ciddiye almaz, içinizde entelektüel kalmaz, fakirleşirsiniz; Türkiye çöl olduğunda sizi yutar. Onun için, gelin, özgürlük alanını genişletin. Size bir örnek vereceğim rahmetli ustam Cüneyt Arcayürek’ten, burada çokça tarih anlatılıyor da tarihe dair bir şey olsun, bir anı olsun. İsmet Paşa’nın sünnet töreni… Farzımuhal diyorum, bir gün sabah gazeteyi açsanız ve “Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın sünnet töreni” diye bir başlık görseniz ve onun altında şöyle bir şey duysanız tepkiniz ne olurdu? Gazeteciler Başbakanlık binasında toplanırlar, basın toplantısı işi uzar, uzayınca gazeteciler kendi aralarında şakalaşmaya başlarlar. Rahmetli ustam Cüneyt Arcayürek İsmet Paşa’nın taklidini çok güzel yapardı, hemen hemen aynı ses tonuyla ve oradaki makaralı teypler çalışır, oradaki bir butona basarlar ve bunu kayıt altına alır oradaki görevliler. İsmet Paşa’nın sünnet törenini canlandırırlar kafalarında ve orada insanlar taklit ederek eğlenirler. Bir hafta sonra İsmet Paşa Cüneyt Arcayürek’i makamına çağırır, “Gel bakalım arkadaş, şu sünnet olayı ne, bana bir anlat bakalım.” der. İsmet Paşa böyle söyleyince Cüneyt Arcayürek kıpkırmızı, başına önüne eğer. “Yok, yok, dinledim, çok beğendim, şu benim taklidimi bir daha yapar mısın.” (CHP sıralarından alkışlar) Öyle bir devlet anlayışından geldiğimiz yer burası. Bakın, eğer sistemi bu kadar sıkarsanız, bu kadar boğarsanız, yaşamasına izin vermezseniz boğulursunuz. Daralttığınız şey kendi özgürlük alanınızdır, yok ettiğiniz şey kendi varlığınız ve geleceğinizdir. Sizi şuradan bir konuda emin olmanız için uyarmak isterim: Gazetecilik, satın alacağınız, hani o tekli sloganlar var ya 1940’lardan bugüne taşıdığınız, dünyanın çok karanlık zamanlarından getirip bir yanınıza koyduğunuz -niye koyduğunuzu da bilmiyorum o sloganları- o tekli sloganların yanına tek sesli bir medyayı koyamazsınız, bugün dünya böyle bir yerde değil. Bakın, dün, aranızda bu hareketin kurucuları var, onlar medyada yer bulabilmek için hepimizle konuşuyorlardı. Burada herkes var. Siz bir anda gökten ışınlanarak buraya gönderilmediniz, bir mücadelenin sonucusunuz. O mücadelede eğer özgür medyanın olanaklarından yararlanmasaydınız yoktunuz. Onun için, bugün muhalefet edenlerin yarın iktidar olmasının önünü kesmenin yolu, medyayı sınırlamak değildir. Gelin, bu özgürlük alanını daha da genişletin; gelin, insanların adalet isteklerine, özgürlük isteklerine, barış isteklerine karşılık olacak şeyler yapın. Sayın bakanlara söylüyorum: Avrupa Birliği normlarını getirin, Türkiye'nin medyasına uygulayın. Daha da özgürleştirin, tartışılsın, tartışıldıkça büyür, gelişir ve bütün ülkeyi kucaklayacak, dünyaya da çağdaş, demokrat bir mesaj verecek noktaya gelirsiniz. Bakın, bugün dergi çıkartanlar, bugün mizah işi yapanlar korkudan yapamıyorlar. Artık, bizim devlet yönetimimizde “Hadi şu espriyi bir daha tekrarla.” diyen devlet adamı yok ya da onlardan yararlanarak bir katalog hazırlayıp dünyaya dağıtan devlet adamı da yok. Bu bir eksikliktir. Bu eksikliği giderin. Burada aranızda Gramsci’den çok alıntı yapan, hegemonyayı çok anlatan ve hegemonyayla ilgili görüşlerini dile getiren arkadaşlar var. Gramsci’nin hegemonya anlayışı, önce iletişim kaynaklarının ele geçirilmesiyle başlar. Bütün iletişim kaynaklarını ele geçirirsiniz, hepsini tek sesli hâle getirirsiniz, bir gün bir düğmeye basarsınız, gazetelerin 15 tanesinde aynı manşet çıkar. Bu, hegemonyanın kötüye kullanımıdır. (CHP sıralarından alkışlar) Ondan sonra iş adamı gelir, iş adamını alırsınız, paramiliter gücünüz hâline getirirsiniz. “Şu kadar adamı şu kadar parayla şuraya göndereceksin, getireceksin.” demeye başlarsınız. Sonunda, aydınları, entelektüelleri toplar, içeri atarsınız. Benim yargılanmamdan bir örnek verip bitireceğim. Beş günlük sorgulamam sonunda “Suçum ne?” diyerek aşağı indirildim. Ömer Diken adlı bir yargıç, şimdi Fetullah Gülen’in Yargıtay sorumlularından biri olarak içeride bulunuyor… Tutuklanmak üzere suçüstü mahkemesine çıktık, dedim ki “Sayın Yargıç, benim gözaltına alınma gerekçem yok. Gözaltına alınma gerekçem yoksa bu tutukluluk da…” “Nedir sizin gözaltına alınma gerekçeniz?” “Şu tarihteki görüşmeyi söylüyorsunuz. Böyle bir görüşme yok, kaset istedim getiremiyorlar.” dedim. “Öyle bir şey yok.” dedi. “Ne var?” dedim. Dedi ki: “Siz bir şemada varsınız Tuncay Bey.” “Ne şeması?” dedim. “Bu Ergenekon şeması.” dedi. “Kim çizmiş?” dedim. “Ergenekoncular çizmiş.” dedi. “Görebilir miyim?” dedim. “Hayır, göremezsiniz.” dedi. “Avukatım görebilir mi?” dedim. “Hayır, göremez.” dedi. “Kim görecek Beyefendi.” dedim. “Ben gördüm ya ben yargıcım Tuncay Bey, yeter.” dedi. “Peki, ben şemada nasıl yer alıyorum?” dedim. “Medyasında yer alıyorsun.” dedi. Dedim ki “Efendim ben bu şemayı mutlaka görmeliyim.” “Hayır, göremezsin. Tutuklandın şemada adın olduğu için.” dedi. Ve ben tutuklandım. Dedim ki “Son söz, kayıtlara geçmesini istiyorum: Siz beni böyle tutuklarsanız Türkiye'de muhalefet etmek arzusunda olanların, genç çocukların isteklerini kırmış olursunuz, tek sesli bir Türkiye olur, o Türkiye çöl olur, o çöl sizi yutar.” Ben cezaevindeyken Ömer Diken tutuklandı, Ömer Diken’e mektup yazdım: “Bak o çölleştirdiğin Türkiye seni yuttu.” diye. (CHP sıralarından alkışlar) Türkiye'yi çölleştirmekten ve o çölün mağduru olmaktan kurtulmanızı niyaz ederim. Dilerim ki daha çok özgürlük dileyin, daha çok adalet isteyin ve daha çok barış için çaba gösterin. Medya bunun da anahtarıdır. Hepinizi saygıyla selamlarım efendim.
Önerinin aleyhinde ikinci ve son konuşmacı Kırıkkale Milletvekili Ramazan Can. Buyurun Sayın Can.
Şimdi, sayın milletvekilleri, alınan karar gereğince, gündemin “Kanun Tasarı ve Teklifleri ile Komisyonlardan Gelen Diğer İşler” kısmına geçiyoruz. 1’inci sırada yer alan, Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı ile Plan ve Bütçe Komisyonu Raporu’nun görüşmelerine kaldığımız yerden devam edeceğiz. Komisyon? Yok. Ertelenmiştir. 2’nci sırada yer alan, Adalet ve Kalkınma Partisi Genel Başkanı İzmir Milletvekili Binali Yıldırım ve Grup Başkanvekilleri Kayseri Milletvekili Mustafa Elitaş, Amasya Milletvekili Mehmet Naci Bostancı, Aksaray Milletvekili İlknur İnceöz, Çanakkale Milletvekili Bülent Turan ve İstanbul Milletvekili Mehmet Muş ile 310 Milletvekilinin Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ve Anayasa Komisyonu Raporu’nun birinci görüşmelerine kaldığımız yerden devam edeceğiz. Komisyon ve Hükûmet? Yerinde. Geçen birleşimde 447 sıra sayılı Kanun Teklifi’nin 16’ncı maddesinin görüşmeleri tamamlanmıştı. MADDE 17- 2709 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir. “GEÇİCİ MADDE 21- A) Türkiye Büyük Millet Meclisinin 27’nci Yasama Dönemi milletvekili genel seçimi ve Cumhurbaşkanlığı seçimi 3/11/2019 tarihinde birlikte yapılır. Seçimin yapılacağı tarihe kadar Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri ve Cumhurbaşkanının görevi devam eder. Meclisin seçim kararı alması halinde, 27’nci Yasama Dönemi milletvekili genel seçimi ve Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır. Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde; Askerî Yargıtay ve Askerî Yüksek İdare Mahkemesinin askerî hâkim sınıfından Başkan, Başsavcı, İkinci Başkan ve üyeleri ile diğer askerî hâkimler (yedek subaylar hariç) tercihleri ve müktesepleri dikkate alınarak; a) Hâkimler ve Savcılar Kurulunca adli veya idari yargıda hâkim veya savcı olarak atanabilirler. b) Aylık, ek gösterge, ödenek, yargı ödeneği, ek ödeme, malî, sosyal hak ve yardımlar ile diğer hakları yönünden emsali adli veya idari yargıya mensup hâkim ve savcılar, bunların dışındaki hak ve yükümlülükler yönünden ise bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihteki mevzuat hükümleri uygulanmaya devam edilmek suretiyle Millî Savunma Bakanlığınca mevcut sınıflarında, Bakanlık veya Genelkurmay Başkanlığının hukuk hizmetleri kadrolarına atanırlar. Bunlardan, emeklilik hakkını elde edenlerden yaş haddinden önce bu görevlerden kendi istekleriyle ayrılacaklara ödenecek tazminata ilişkin usul ve esaslar kanunla düzenlenir. Kaldırılan askerî yargı mercilerinde görülmekte olan dosyalardan; kanun yolu incelemesi aşamasında olanlar ilgisine göre Yargıtay veya Danıştaya, diğer dosyalar ise ilgisine göre görevli ve yetkili adli veya idari yargı mercilerine dört ay içinde gönderilir.
Sayın Başkan…
Sayın Altay, buyurun, açıyorum mikrofonu.
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Bu maddede de 16’ncı maddede olduğu gibi usul tartışmasını ve maddenin teklif metninden çıkarılmasını gerektiren bir hâl olduğu iddiasındayız. Ancak, buna rağmen, bir usul tartışması açmak yerine, bu maddeyle ilgili anlayışımızı Genel Kurulun ve milletimizin bilgisine sunmak için söz talep etmekteyiz yerimizden.
Buyurun.
Uygun görürseniz Bülent Tezcan konuşacak.
Tamam. Buyurun Sayın Tezcan.
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Değerli milletvekilleri, Anayasa değişiklik teklifinin 17’nci maddesini görüşüyoruz. Daha önce 16’ncı maddede yapılan usul hatası, Anayasa yazım tekniği, yasa yapım tekliği ve müzakere tekniğine aykırı bir düzenleme, 17’nci maddede de ne yazık ki bulunmaktadır. Bunu Komisyon aşamasında da ifade ettik, Komisyon aşamasında düzeltilmesini istedik ancak düzeltilmedi, Genel Kurula bu şekliyle geldi. 17’nci madde, geçici 21’inci maddeyi düzenlemektedir. Geçici 21’inci madde, 8 ayrı fıkrayı, 8 ayrı bendi (A), (B), (C), (D) diye (H) bendine kadar ayrı ayrı hususları tek bir maddenin içerisinde düzenlemektedir. Düzenleme böyle olunca, doğal olarak “17’nci madde” adı altında 8 ayrı düzenleme konusu ele alınmıştır. Oysa yapılması gereken şey, bu 8 ayrı fıkrada düzenlenen hususun ayrı ayrı maddeler olarak düzenlenip burada, önce Komisyonda ayrı ayrı görüşülüp oylanması, sonra da Genel Kurula gelirse Genel Kurulda da ayrı maddeler olarak görüşülüp ayrı ayrı oylanması gerekirdi. Bu, yapılmamış ve bir torba kanun usulü, Anayasa değişikliklerine de getirilmiş olmaktadır. Bir torba Anayasa değişikliğiyle karşı karşıyayız. Bu, usule aykırıdır. Bu yöntem açılırsa iki maddeyle, iki maddelik bir kanunla 177 maddelik Anayasa’yı değiştirmek mümkün olabilir. Bu, kabul edilebilir bir şey değildir. Yani, 1’inci maddeye “Anayasa’nın aşağıdaki maddeleri değişmiştir.” dersiniz; 1, 2, 3, 4, 5… 177’ye kadar sayarsınız, tek bir madde budur. 2’nci maddeye de dersiniz ki: “Yürürlük maddesidir. Şu zaman yürürlüğe girecek.” Bu, yasa yapma tekniğine uygun değildir, hele hele anayasa yapımında, özel müzakere ve oylama usulüne de tabi tutulmuş anayasa yapımında hiç kabul edilebilir bir şey değildir. Bu nedenle, 16’ncı maddede de ifade ettiğimiz gerekçelerle, tutumunuzu biliyor olmakla beraber, bir kere daha bu maddeyi usulüne uygun düzenlenmesi için Komisyona iade etmenizi talep ediyoruz.
Sayın Başkanım…
Sayın Muş, lütfen… İstirham ediyorum.
Sayın Başkan…
Bu konuyla ilgili ben zaten kanaatimi bildireceğim.
Sayın Başkan, bu konuyla alakalı bizim de kayıtlara geçmesini istediğimiz bazı şeyler var.
Sayın milletvekilleri, Sayın Tezcan, Sayın Altay; tabii, benzer tartışmaları dünkü birleşimde, sizin de ifade ettiğiniz gibi, 16’ncı madde itibarıyla da yapmıştık ve bu konuyla ilgili tutumu ortaya koymuştuk ve bunu Genel Kurulun onayına da sunmuştuk. Şimdi, burada, bir çerçeve madde içerisinde birden fazla hükümde değişiklik yapmanın daha önceki teamüllerde de olduğu, burada aynı amaçla mevzuattaki bazı hükümlerin düzenlendiği, bazı hükümlerin bu bağlamda yine aynı amaçla kaldırıldığı, farklı maddeler arasında terim birliğini sağladığı vesaire gibi hususları dikkate aldığımızda, 17’nci maddeyle, Anayasa değişiklik teklifinden kaynaklanan geçiş hükümlerinin düzenlenmesi aslında amaçlanmaktadır. Komisyon da bu tartışmayı yapmış, Komisyon da bunu karara bağlamış ve Komisyonun raporunu şu anda görüşüyoruz. Dolayısıyla, bizim bu maddeyi tekrar ayırıp Komisyona iade etmek gibi bir yetkimiz yoktur. Dolayısıyla, tutumum dünkü gibi, aynı şekilde devam etmektedir. Teşekkür ediyorum hassasiyetiniz için. Şimdi, sayın milletvekilleri, madde üzerinde gruplar adına ilk söz, Halkların Demokratik Partisi Grubu adına Şanlıurfa Milletvekili Osman Baydemir’e aittir. [[HDP sıralarından alkışlar]] Buyurun lütfen.
Teşekkür ediyorum. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; grubum adına sizlere hayırlı akşamlar diliyorum. Çünkü hayır, üzerinde yaşamış olduğumuz bu kadim coğrafyada yaşayan bütün insanların, öyle sanıyorum ki ortak dileği, ortak temennisidir. Gözlerimizi hayırlı bir güne açmak, kalplerimizi hayırlı bir birlikteliğe açmak ve akşam yastığa başımızı koyduğumuzda, gelecek günün ve günlerin bizlere şer değil, şerleri uzaklaştıran, hayır getirdiği günlerin özlemiyle bugünleri yaşıyoruz. Doğrusunu ifade etmek gerekirse, hayırsızlık hepimizden uzak olsun, en büyük temennim budur. Yaşadığımız her işin sonu hayır olsun. Bugün üzerinde tartışmalar yürütmüş olduğumuz bu rejim tartışmasının bizlerden bütün şerleri defetmesi için “hayır” diyorum, “hayır” demeye hepinizi bir kez daha grubum adına davet ediyorum. Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; öyle bir sosyal zemin içerisinde yaşıyoruz ki ve öyle bir sosyal zemin, öyle bir realite üzerinden geçiyoruz ki 79 milyon insanın mukadderatının, kaderinin tayin edildiği bir zemin içerisinden geçiyoruz. Emin olun bugün Parlamentonun alacağı karar, en az 1920’lerdeki kadar önemli, hayati bir karardır. Bugün -maruz kalmış olduğumuz risk, toplumun maruz kalmış olduğu risk- en az 1980 cunta darbesinin yürütmüş olduğu sistematik saldırıyla eşdeğer bir riskle biz karşı karşıyayız. Anayasa’nın ve anayasaların nasıl bir metin olması gerektiğine dair çok kıymetli fikirler ifade edildi. Müsaadeniz olursa ben de bu manada, grubum adına birkaç katkı sunmak isterim. Her şeyden önce, “anayasa” dediğimiz olgu, devletin keyfîliğini, pervasızlığını, kuralsızlığını, hoyratlığını sınırlandıran en üst hukuk metnidir. Anayasa ve anayasal ilkeler, dünyayı Orta Çağ karanlığından çıkarmıştır, getirdiği ilke ve kurallar sonucu devletleri bugünkü hâle, çağdaş devletler dediğimiz hâle getirmiştir. Anayasa ve anayasal ilkelerin en önemlilerinden bir tanesi de hiç şüphemiz yoktur ki kuvvetlerin, erklerin haddini ve hukukunu belirlemesidir yani yasama, yürütme ve yargının sınırlarını net olarak birbirinden ayırmasıdır. Erklerin ayrılığının bizatihi kendisi, anayasanın üzerinde durduğu temel direğin kendisidir. Erkler ayrılığının bulunmadığı toplumlarda, kıymetli milletvekilleri, anayasa yok hükmündedir, yok hükmündedir ve bugün önümüzdeki bu metinde erkler ayrılığı tamamen hiç edilmekte, Anayasa’nın kendisi, bir yok hükmüne dönüştürülmektedir. Hukuk fakültesinden geçenler, anayasa hukuku dersini alanların hepsi bilirler ki erkler ayrılığının olmadığı herhangi bir rejim, asla ve kata demokratik bir rejim olamaz. Bu, şahıstan, partiden, kişiden, inançtan ayrık müstesna bir realitedir. Gelin görün ki büyük bir inatla, büyük bir ısrarla bir yanlış bir başka büyük yanlışla tekerrür ediliyor bu coğrafyada ama özü itibarıyla başka bir realite daha var. Bugün Türkiye gibi kadim bir coğrafya; Kürt’üyle, Türk’üyle, Laz’ıyla, Çerkez’iyle, Arap’ıyla, Süryani’siyle, Ermeni’siyle, Alevi’siyle, Ezidi’siyle, mütedeyyiniyle, laikiyle, inananıyla, inanmayanıyla, çok dilli, çok inançlı bir coğrafyayı barış içerisinde yaşatmanın yegâne yollarından bir tanesi, hepsini kapsayan, hepsini içeren bir toplumsal sözleşme inşa etmekle ancak mümkündür, ancak olanaklı hâle gelebilir. Ama gelin görün ki biz inkâr, isyan ve ret kısır döngüsünü seksen doksan yıl boyunca yaşadık ve bugün bu dayatmayla bir kez daha inkâr, isyan kısır döngüsüne toplum bir bütün olarak çekiliyor. Bakın, cunta marifetiyle oluşturulan 1982 Anayasası’nın topluma kaybettirdiklerinin haddi hesabı yoktur. Bu metin, cunta anayasasını da aşan totaliter bir rejim inşa ediyor. Bırakın demokrasiyi, totaliter bir rejim inşa ediyor. Otoriter bir rejimden totaliter bir rejime kayış, bu toplumda hiç kimseye, ama aynı zamanda bu anayasaya “evet” diyenlere de emin olun ki hayır getirmeyecektir. Bu vesileyle, bu metin –müsaadenizle- bir anayasa metni değildir, olsa olsa bir zulüm vesikasıdır ve bu zulüm vesikasının Kürt’ün, Alevi’nin, muhalefetin, demokrasinin âdeta fermanı niteliğindedir. Bu ferman -çok açık ve net söylüyorum- demokrasiyi, birlikte yaşamı ortadan kaldırma riskiyle beraber, ortadan kaldırma tehlikesiyle beraber büyük bir tehlikeye daha işaret ediyor. Kin ve nefreti teşvik eden bir siyasal akıl ortamı içerisinde biz bu tartışmayı yürütüyoruz. Bu da işin bir başka açıdan riskidir, bir başka açıdan tehlikesidir. Bakın, bundan tam otuz beş yıl önce bir cunta kliği, bir kuyuya bir taş attı ve otuz beş yıldır, neredeyse Bülend Ulusu Hükûmetinden bugüne değin bütün hükûmetler, o delinin, o cunta kliğinin kuyuya altmış olduğu taşı çıkarmanın gayreti içerisinde oldu şu veya bu şekilde, en azından söylemi içerisinde oldu. Bugün karşılaşmış olduğumuz manzara, karşılaşmış olduğumuz tablo; bir bütün olarak barış feraseti, demokrasi feraseti, birlikte yaşam feraseti bir dipsiz kuyuya atılıyor ve emin olun ki, on yıllar boyunca bu toplum “Bu hayırsızlığı, bu şerri kim kapımızın önüne getirdi?” sorgulamasını, tartışmasını yürütecek. Gelin, henüz yol yakınken bu şerden uzaklaşalım, uzak duralım. Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; müsaadeniz olursa bir başka hususa daha dikkatinizi çekmek istiyorum: Cumhuriyet tarihinin kuruluşundan bugüne değin bu ülkenin, bu coğrafyanın en büyük sorunlarından bir tanesi, can alıcı sorunlarından bir tanesi, can yitirdiğimiz sorunlarından bir tanesi Kürt sorunudur ve Kürt sorunu, özü itibarıyla bir anayasa sorunudur, bir birlikte yaşam metninin, konsensüs metninin oluşturulamamış olması sorunudur. Bugün, bir kez daha Kürtler anayasal düzlemden reddediliyor. Bütün Orta Doğu coğrafyasına baktığımızda, sayıları neredeyse 40 milyonu bulan bir halkın ve Türkiye coğrafyası içerisinde, Kürt coğrafyası içerisinde, Kürdistan coğrafyası içerisinde sayısı 20 milyonu aşkın bir halkın dili yok ediliyor, asimile ediliyor. Peki, bu sorunu aşmak için, bu siyasi sorunu aşmak için ve bu siyasi soruna bir siyasi çözüm bulmak için yapılması gereken kapsayıcılık değil de, içermek değil de nedir? Çok açık ve net söylüyorum: Her lider çıktığında ve her lider konuştuğunda bu toplumun neredeyse bütün etnik kimlikleri, inançsal kimlikleri kardeş olarak tanımladığını ifade ediyor. Peki, bu kardeşliğin bir hukuksal metin içerisinde yeri olmayacak mı? Varlığını güvence altına alma isteği, arzusu, neden bölücülük olarak kodlanıyor, neden bölücülük olarak kodlansın? Çok açık ve net söylüyorum, var olma ve varlığını sürdürme her bireyin, her canlının, her topluluğun, her etnik kimliğin, her kültürel kimliğin, her inançsal kimliğin annesinin ak sütü gibi helaldir; haram olan, zulüm olan, yapılmaması gereken, ret ve inkâr etmektir. Ret ve inkârın bizlere nelere mal olduğunu bir kez daha ifade etmeme gerek yok, bugün dahi yaşıyoruz, yarınımızın bu manada ne olacağını kestirme şansına hâlen sahip değiliz. Gelin görün ki şu anda bize dayatılan bir realite var. Bu, açık bir dille de ifade ediliyor, “Biat et, rahat et.” Bu, aynı zamanda, “biat et, rahat et” fermanıdır, dayatmasıdır, hiç şüpheniz olmasın. Kürtler, kimlikleri, dilleri, kültürleri yok edildiği, yok edilmeye devam edildiği, asimile edilmeye devam edildiği müddetçe biat etmeyeceklerdir ve biat olmadığı müddetçe de bu ülkenin kendisi rahat etmeyecektir. Dolayısıyla, gerçek manada bir kucaklaşma için, barışma için, helalleşme için bu metnin hiçbir maddesi, Kürt’e zerreimiskal kadar bir özgürlük hakkı vermemektedir tıpkı kendisinden önceki bütün anayasalar gibi, 1921 kurucu anayasa hariç. Gelin, bir kez daha bu yanlıştan vazgeçin. Hiç şüpheniz olmasın, demokrasi için, özgürlük için, adalet için, bir arada eşitçe, onurlu bir yaşam için, onurlu bir birliktelik için ilkeler üzerinden, demokratik değerler üzerinden, insanlığı bugüne getiren o muazzam miras üzerinden hep birlikte yeni bir başlangıç yapalım, yeni bir başlangıç ve o yeni başlangıç oluşunun önünde en büyük engellerden bir tanesi de bugün, bu Parlamentoya ve bu topluma sunulan bu dayatma metnidir. Ve emin olun, biz bu filmi daha önce yaşadık, bu film daha önce 1982’de yaşandı ve şu anda bir kez daha bu filmin fragmanları bize dayatılıyor. Biz bundan dolayı bu filmin, bu fragmanlarına da “hayır” diyoruz, reddediyoruz. Bakınız, 1982 koşullarında Türkiye toplumu önce tehdit edildi, terörle, anarşiyle, bölünmeyle tehdit edildi ve önüne bir cunta teklifi götürüldü. O cunta teklifine yüzde 92 “evet” denildi. Yüzde 92’nin o günkü koşullarda, o cunta teklifine “evet” demesi o Anayasa’yı meşrulaştırdı mı? Hayır. O Anayasa’yı bu toplumun ihtiyaçlarının giderilmesinde bir araç olarak kullanabildik mi? Hayır. İşte, bundan dolayı aynı retoriği, aynı pratiği, aynı realiteyi, aynı acıyı bu topluma yaşatacak olan bu belgeye de bir kez daha “hayır” diyoruz. Sayın Başkan, benim sürem bir dakika beş saniye mi kaldı yoksa beş dakika ekleyecek misiniz?
Beş dakikayı eklemiştim başta zaten.
Peki Sayın Başkan. Şimdi, müsaadeniz olursa… Öyle bir zemin içerisinden geçiyoruz ki, öyle bir realite içerisinden geçiyoruz ki bugün 1980’in koşullarından farklı bir koşulda değil Türkiye. Bu toplumun muhalefetinin liderleri şu anda cezaevinde, gazeteciler cezaevinde. Olağanüstü hâl rejimi altında topluma nasıl özgür iradesiyle karar verme zemini sunuyoruz diyebilirsiniz? Bu, kendini her şeyden önce kandırmadır ve emin olun yapılan yanlış ittifaklar, angajmanlar nasıl ki bir kez daha tabuları bu ülkede güncelleştiriyorsa bu tekliften bir hayır çıkmayacaktır. Bir kez daha, HDP Grubu adına hepinize çağrımızdır: Eşitlik için, özgürlük için, adalet için, insan onuru ve haysiyetini korumak için, Allah’ın hikmetlerinden olan çoğulculuğu korumak için bu fermana “hayır” diyoruz. Ferman padişahınsa, “hayır” deme hakkı bizlerindir.
Gruplar adına ikinci söz, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına Muğla Milletvekili Akın Üstündağ’a aittir. Buyurun Sayın Üstündağ.
Önümüze gelen bu Anayasa değişiklik teklifi, buradan birçok kez ifade edildiği üzere, bütün güçleri tek bir elde toplayarak bir tek adam rejimini dayatan antidemokratik bir tekliftir. Değerli milletvekilleri, bu millet, şimdiye kadar çok acılar yaşadı, yaşamaya devam ediyor. Yanlış yönetimler, hatalı politikalar her dönemde olmuştur. Bunun nedeni, demokrasiyi kurallarıyla, kurumlarıyla tam olarak yerine oturtamamış olmamızdır. Yapılacak bir büyük hatanın gerekçesi, geçmişteki bir kısım hatalar olmamalıdır. Bizim amacımız, doğruları bulmak olmalıdır. Siz, mevcut sistemin yanlış işleyen taraflarını ön plana çıkararak, hatta sistemi işleyemez hâle getirerek bir bahane üretiyorsunuz. Yani, siz nezle oluyor, kolunuzu kesiyorsunuz; hapşırıyorsunuz, bacağınızı kesiyorsunuz; tedavi etmek yerine kesip atıyorsunuz. Böyle, kör topal gidemezsiniz. Dünyanın hiçbir demokratik ülkesinde, bütün bu yetkiler, bir tek kişinin eline verilemez. Bu Anayasa değişiklik teklifinin niçin rejim değişikliği getirdiğini sizlere izah etmeye çalışacağım; iktidarın, teklifi savunmaya çalışırken kullandığı argümanları irdeleyeceğim. Zira, bu teklifi savunurken yaptıkları, aldatmaca, kandırmaca, yanıltma ve çarpıtma üzerine kurulu. Bu konudaki çarpıtma ve yanıltmaların üzerinden gideceğim. “Türkiye’de terör varken, bu olaylar olurken böylesi bir gündemle görüşme ve müzakere yapmak doğru değildir.” savına karşı “1921 Anayasası Kurtuluş Savaşı sırasında yapıldı. Kurtuluş Savaşı’nda dahi Anayasa yapan bir Meclis var.” diyorlar. Değerli arkadaşlarım, Birinci Büyük Millet Meclisi, asli kurucu bir Meclistir. O sırada ümmetçi bir toplum ve devlet yapısı mevcuttur. Dağınık yapısıyla, öyle bir toplumda millî mücadele vermek mümkün değildir. Kurulan Meclisi hukuki ve meşru bir güç hâline getirmek gerekiyordu. İstanbul Hükûmeti ve Saray’ın emperyalist güçlerle teslimiyet içerisinde olması ve düşmanlarla iş birliği yapması neticesinde yeni bir millî anlayışın ortaya konması gerekiyordu. Millî bir Meclisten sonra Millî Mücadele’nin en önemli ayağı olan millî Anayasa ortaya konmuştur. Burada 1921 yılındaki şartları ve özellikleri bilerek konuşmak lazım. Burada ise değerli milletvekilleri, asli kurucu bir iktidar yok, yeniden kurulmakta olan bir devlet yok, işgal altında olan ve bir an önce yapılanması ve örgütlenmesi gereken acil bir süreç de yok. Maksimum uzlaşıyla yapılması gereken Anayasa değişikliği, minimum uzlaşıyla yapılmak isteniyor, aceleyle getirilmek isteniyor. Değerli arkadaşlarım, “Turgut Özal, iktidardayken başkanlık sistemi istedi; Demirel, Cumhurbaşkanıyken istedi; Erbakan da programında bunu istedi.” diyorlar. Değerli arkadaşlarım, Cumhurbaşkanı olan hemen hemen herkes bu başkanlık sistemini istemiştir, bunu da kendi partilerindeki iktidarını kaybetmemek üzere istemiştir ama çok da fazla ısrarcı olmamışlardır. Eğer bu Anayasa değişikliğini görseydi rahmetli Turgut Özal, kalemini sallayarak “Yapmayın çocuklar, böyle başkanlık olur mu?” derdi. Rahmetli Süleyman Demirel, şapkasını alır, meydanlara çıkar “Rejimi kimseye ‘gaptırmam’. Yollar yürümekle aşınmaz ama bunlar rejimi aşındırıyor, ‘hayır’ deyin.” derdi. Rahmetli Necmettin Erbakan o sevimli ve güler yüzlü üslubuyla “Biz kadayıfın altını kızartmaya çalışıyorduk, sizler kadayıfı tepsiyle götürüyorsunuz. Sizi gidi sizi…” derdi hepinize. (CHP sıralarından alkışlar) Rahmetli Alparslan Türkeş bu teklifi görseydi “Hayır.” demek için yollara çıkardı. Tasarruf etmek için milletvekili sayısının 450’den 300’e düşürülerek tasarruf edilmesini savunan rahmetli Sayın Türkeş, bu Anayasa değişikliğini “Memlekette kaos çıkar, millî birlik ve beraberlik bozulur.” diye kabul etmezdi. Değerli arkadaşlarım, diyorlar ki: “Anayasa’nın ilk üç maddesini değiştiren bir madde yok. Bu, rejim değişikliği değil, hükûmet sistemi değişikliğidir.” Bu bir kandırmaca ve aldatmacadır değerli arkadaşlarım. Özellikle başlangıç hükümlerindeki millet iradesinin mutlak üstünlüğü, egemenliğin kayıtsız ve şartsız Türk milletinde olduğu ve bunu millet adına kullanmaya yetkili kılınan hiçbir kişi ve kuruluşun bu Anayasa’da gösterilen hürriyetçi demokrasi ve bunun icaplarıyla belirlenmiş hukuk düzeni dışına çıkamayacağını öngörüyor. Bu hüküm açısından getirilen değişiklik, millî egemenliğin millete ait olduğundaki kurala aykırıdır. Burada Anayasa’ya karşı bir hileyi görüyoruz. Teklifte millî irade yerine, tek bir kişinin iradesi vardır ve devleti şekillendirmektedir. Millî iradenin gerçekleşmesi için sadece seçimle gelmek yeterli değildir. Seçimden diğer seçime kadar millî iradenin yönetimlere yansıması, bu iradeye uygun davranılıp davranılmadığının kontrol edilmesi, milletten alınan yetkinin kötüye kullanılıp kullanılmadığının denetlenmesi, varsa suçluların cezalandırılması gerekir. Teklifte, milletin yetkili organlar eliyle kullandığı denetleme yetkisi işlevsiz hâle getiriliyor, fonksiyonları yok ediliyor, denetim ve kontrol mekanizmaları fiiliyatta ortadan kaldırılıyor. Değerli arkadaşlarım, teklif bu yönüyle rejim değişikliği getiren bir anayasadır. Zira rejimi tarif eden ilk üç madde ve başlangıç hükümleridir. Burada başlangıç hükümlerini, nedense, iktidar sahipleri, bu teklifi getirenler hiçbir şekilde söylemiyor. Yürütmenin başının emrine hem yasama hem de yargıyı verirseniz Anayasa’da tarif edilen ilkeleri çiğnemiş olursunuz. Başlangıç hükümlerinin dördüncü fıkrasında “Kuvvetler ayrımının, Devlet organları arasında üstünlük sıralaması anlamına gelmeyip, belli Devlet yetki ve görevlerinin kullanılmasından ibaret ve bununla sınırlı medenî bir işbölümü ve işbirliği olduğu ve üstünlüğün ancak Anayasa ve kanunlarda bulunduğu…” öngörülüyor. Bu teklif kuvvetler ayrılığını ortadan kaldırıyor, bir tek kişinin yasama, yürütme ve yargıyı elinde toplamasına yol açıyor, hiçbir demokratik ülkede olmayan hükümler içeriyor. Burhan Kuzu’nun kastettiği, demokratik başkanlık sistemlerinde olan özelliklerdir, bu teklifle de hiçbir alakası yoktur. Bu açıdan da teklif, Anayasa’nın başlangıç hükümlerine aykırıdır, Anayasa’nın ilk 3 maddesindeki devletin niteliklerine nasıl ulaşılacağını belirleyen ve ödevleyen başlangıç hükümlerine aykırıdır, dolaylı olarak da kendi içinde ilk 3 maddeye aykırılık ortaya çıkarıyor. 2’nci maddede de “başlangıçta belirtilen ilkelere dayanan” ibaresi başlangıçtaki hükümlerin de temel şartlardan biri olduğu konusunda tereddüde yer olmayacak şekilde açıklanmıştır. Değerli arkadaşlarım, bunun yanında, dolaylı olarak Anayasa’nın ilk 3 maddesine ve başlangıç hükümlerine karşı olan bir teklif olduğu kadar aynı zamanda direkt olarak 6’ncı, 7’nci, 8’inci ve 9’uncu maddelere de aykırı bir teklifle karşı karşıyayız. Bunlar, egemenliğin millete ait olduğuna dair 6’ncı maddeye; yasama yetkisini düzenleyen, bu yasama yetkisinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde olduğu ve hiçbir şekilde bu yetkinin devredilmeyeceğini öngören 7’nci maddeye, yürütme yetkisinin Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kuruluna ait olduğuna dair 8’inci maddeye… Buradaki “Bakanlar Kurulu” ifadesi hâlâ vardır ve değiştirilmemiştir, bu itibarla da teklif Anayasa’ya aykırıdır. “Yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılır.” ibaresine ilişkin 9’uncu maddeye de bu teklif aykırıdır, zira HSYK’yı düzenleyen maddedeki değişiklikle; tamamen, HSYK’nın oluşumuna bir kişinin hâkimiyetini öngören bir teklifle karşı karşıyayız. Değerli arkadaşlarım, bugün Nazım Hikmet’in, büyük vatan şairi Nazım Hikmet’in doğum günü, 115’inci yaşında Nazım Hikmet. Ben sözlerimi Nazım Hikmet’in sözleriyle bitiriyorum, diyorum ki: “Yok edelim insanın insana kulluğunu.” Kula kulluk öngören bu teklifi hep beraber çöpe atalım ve demokrasiye ihaneti öngören bu teklifi hep beraber ortadan kaldıralım diyorum, hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Şimdi şahıslar adına son söz, Ardahan Milletvekili Orhan Atalay’a aittir. Buyurun Sayın Atalay… Evet, soru-cevap işlemi gerçekleştireceğiz on dakika süreyle. Bu sürenin beş dakikasını -sayın milletvekillerine sırayla söz- soru olarak vereceğim, kalan beş dakikasını da Hükûmete cevaplandırmak için vereceğim. Sayın Turpcu, buyurun.
Teşekkür ederim. Sayın Hükûmet, bugün Türkiye’nin ve dünyanın en büyük şairlerinden Nazım Hikmet’in 115’inci doğum günü, kutluyorum. Hükûmetinizin yolunun bugünlerde Moskova’nın yolunda olduğunu biliyorum. Hazır yolunuz Moskova’nın yoluyken Nazım’ın Moskova’daki mezarına uğrayıp ziyaret etmeyi düşünüyor musunuz? Bir dua okumayı düşünüyor musunuz? Nazım Hikmet’in mezarının Türkiye’ye getirilmesiyle ilgili düşünceleriniz nelerdir?
Sayın Kuyucuoğlu…
Teşekkürler Sayın Başkan. Mersin’de dün “Başkanlığa hayır” diye yazı yazan gençler gözaltına alındı ve tutuklanma istemiyle mahkemeye sevk edildi. Bu Anayasa teklifi kesinleşirse Cumhurbaşkanı seçimlerde hem Cumhurbaşkanı hem de parti başkanı olarak iki vasfıyla alanlara çıkacak. Bizler muhalefet olarak eleştiri yaparken Cumhurbaşkanına mı, parti başkanına mı eleştiri yapacağız? Eleştirinin biraz sert olması hâlinde Cumhurbaşkanına hakaret kabul edilerek cumhuriyet savcıları muhaliflere işlem mi yapacak, soruşturma mı açacak, gözaltına mı alacak, tutuklayacak mı? Referandum yapılırsa Anayasa’ya göre tarafsız olması gereken Cumhurbaşkanı taraf olur, çalışma yaparsa Anayasa’yı ihlal etmiş olmayacak mı? Teşekkür ederim.
Sayın Tüm…
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Hükûmete sesleniyorum: Hükûmet olarak siz on beş yıldır Alevilerin sorunlarını çözmediniz, Kürt sorununu daha da derinleştirdiniz, terörü ülkenin her tarafına yaydınız; adaleti, hukuku yok ettiniz; eğitimi yazboz tahtasına çevirdiniz; yoksulu değil, hırsızı korudunuz; halkı değil, rantı düşündünüz, ölen madenciye “Fıtrat” dediniz, devleti dolandıran iş adamlarına ödül verdiniz, banka müdürünüz paraları çaldı, profesörleriniz soruları çaldı, polis diye işe aldıklarınız devletin silahını çaldı, fabrika müdürünüz tüfek projesini çaldı; yetmedi, kediler trafoya girerek halkın oylarını çaldı. Tüm bunlar yetmezmiş gibi şimdi çocuklarımızın geleceğini çalıyorsunuz. Sizin tek derdiniz, laik, demokratik, sosyal hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyeti’ni yok etmektir ama asla yok edemeyeceksiniz, buna asla izin vermeyeceğiz.
Sayın Gürer…
Teşekkürler Sayın Başkan. Adı “Cumhurbaşkanlığı” konan başkanlık sistemiyle Başbakanlık ortadan kaldırılmaktadır. Gerekçe olarak da Başbakan ile Cumhurbaşkanı arasında yaşanan sorunlar ifade edilmektedir. Ancak, getirilen düzenlemede Cumhurbaşkanı ile Meclis aynı gün seçimle belirlenecektir. İhtimal ki, aynı gün yapılan seçimler neticesinde partili cumhurbaşkanı ile Meclis çoğunluğu arasında ayrı bir bakış ve yaklaşım çoğunluğu oluşursa istikrar nasıl sağlanacaktır? Cumhurbaşkanıyla farklı siyasi görüş çoğunluğuna sahip Meclisi Cumhurbaşkanının feshetmesi daha çok sorunları da yaratmayacak mıdır? Bu durumda oluşacak krizin derinliği bugünkü işleyişten katbekat daha sorunlu olmayacak mıdır? Azınlıktan mı bakanları atayacaktır, çoğunluktan bakan atayıp daha sonra onların milletvekilliği düşürülerek milletvekilliği düştükten sonra da görevden mi alacaktır? Bu sorun nasıl aşılacaktır? Ayrıca, bugüne kadar sorduğumuz sorulara yeterince açık cevap vermiyorsunuz Sayın Bakan. İleriki aşamada, bu getirdiğiniz düzenlemeyle Anayasa’nın ilk 4 maddesinin kalkmayacağının garantisi nedir?
Sayın Torun...
Teşekkürler Sayın Başkan. Dünyada bağımsız yargısı olmayan, denge-denetleme mekanizmasını kuramamış, farklı görüşlere, önerilere açık olmayan, tek bir kişinin aklına, duygusuna, yaklaşımına, tercihlerine göre yönetilen ülkelerin hiçbiri refaha kavuşamamıştır, hiçbiri ayakta kalamamış, yaşamını sürdürememiştir, tek bir örneği yoktur. Terörün, ekonominin, işsizliğin, yoksulluğun çaresi başkanlık sistemiyle gelecek bir rejim değişikliği değildir; çözüm, insan haklarına saygılı laik bir hukuk devleti ve bunun işlemesi için çoğulcu bir parlamenter demokrasidir. Ayrıca, hazırlanan bu Anayasa değişikliğinin 8’inci maddesine göre Cumhurbaşkanı siyasi parti genel başkanı da olunca Türk Bayrağı’nın yanına parti bayrağı da olacak mı? Cumhurbaşkanını temsil eden valiler de aynı şekilde Türk Bayrağı’nın yanına parti bayrağı da koyacak mı? Teşekkür ederim.
Sayın Yalçınkaya...
Sayın Bakan, önerdiğiniz sistem gelirse bakanlar saray çevresinden atanacak ve Yozgat’ın Bekirleri, Erzurum’un Recepleri, Trabzon’un Süleymanları, Maraş’ın Veysileri, Edirne’nin Mehmetleri, Kayseri’nin Abdullahları, Kocaeli’nin Fikrileri, Sakarya’nın Farukları bakan olamayacak, yükselemeyecek ve ülke yönetiminde söz sahibi olamayacak. Yozgat’ın Bekiri olarak nasıl buna “evet” diyorsunuz, içinize sindiriyor musunuz?
Şimdi, soruları cevaplandırmak üzere sözü Adalet Bakanı Sayın Bekir Bozdağ’a bırakıyorum. Buyurun, kalan süre de size ait.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Nazım Hikmet elbette Türkiye’nin yetiştirdiği çok büyük şairlerden bir tanesi, toprağı bol olsun. Gönlümüz arzu ederdi ki vatanında yaşadıktan sonra da vatanında ölsün, mezarı da vatanında olsun, biz bunu temenni ederdik ancak geçmişte yaşadığı sıkıntılar, sorunlar o dönemlere dair fazla bir şey söylemek istemem. Ancak, 2009 yılında Hükûmetimiz tarafından Nazım Hikmet yeniden Türk vatandaşlığına kabul edilmiştir, vatandaşlığa alınmıştır, daha doğrusu vatandaşlıktan çıkarma kararı kaldırılmıştır. Nazım Hikmet’in mezarının Türkiye’de olmasını biz de arzu ederiz, bunda Hükûmet olarak herhangi bir sorunumuz yok ancak mirasçıları mezarın Moskova’da kalması yönünde bir irade ortaya koymuşlardır, o yüzden şu anda Türkiye’de değildir, eğer arzu ederlerse mirasçıları onu elbette Türkiye’ye getiririz; bundan da memnuniyet duyarız, bunu da ifade etmek de fayda görüyorum. Ayrıca, geçmiş dönemde ilk defa bir Türkiye bakanı mezarını da ziyarette bulunmuştur, hükûmetlerimizde bakanlık yapmış bir arkadaşımız da mezarına ziyarete gitmiştir. Tabii, Mersin’de -dün de bir soru soruldu bu konuyla ilgili- Cumhurbaşkanlığı sistemine karşı çıktığı için gözaltına alınan kimse yok, böyle takibata uğrayan da kimse yok. İsnat edilen suç başka ama bunu siz Cumhurbaşkanlığı sistemine “Hayır.” dedi, “Ağır eleştiri yaptı.” diye takdim ederseniz fevkalade yanlış yaparsınız; isnat edilen suç başka ama burada sorulan soru başka. O nedenle, bu, gerçeği yansıtmamaktadır, bunu öncelikle ifade etmek isterim. Tabii, “Adı Cumhurbaşkanlığı olan sistemde Başbakanlık kalkıyor, şunlar kalkıyor, bunlar kalkıyor…” Doğru, Cumhurbaşkanlığı sistemi yürütme ve yasamayı birbirinden ayıran, yürütmeyi Cumhurbaşkanı eliyle ve onun kuracağı kabine vasıtasıyla Cumhurbaşkanına veren yeni bir sistem öngörüyor. Bu sistemde Başbakan yok, Bakanlar Kurulu da yok ancak Cumhurbaşkanı yardımcıları var, bakanlar var. Bu ne anlama gelir? Bir kabine gene olacak, Cumhurbaşkanının başkanlığında toplanacak, belki onun adına Bakanlar Kurulu denebilir, belki başka bir isim olabilir, bu Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle elbette tespit edilecektir. Ama, bakanlar bugünkü gibi varlığını sürdürecek, Cumhurbaşkanı yardımcıları varlığını sürdürecek, Başbakan yok çünkü çift başlı yürütme bu teklifle ortadan kaldırılmaktadır. Ben bu teklife gönül rahatlığıyla “Evet.” diyorum. Türkiye'nin ve Türk milletinin istiklali, istikbali, istikrarı için “Evet.” diyorum. Geleceğimizde daha büyük bir Türkiye’de, daha büyük refah içerisinde insanlarımızın mutlu bir biçimde, huzur içinde yaşamaları için “Evet.” diyorum. Yasama ve yürütmeyi birbirinden tam ayırdığı için “Evet.” diyorum. Güçlü yasama, güçlü yasama denetimi, güçlü yasama üyeliği, güçlü yürütme kurduğu için “Evet.” diyorum ve ben neden “Evet.” dediğimi de açıkladım, burada da söylemekte bir beis görmüyorum. Tabii, “Türk Bayrağı’nın yanında başka bir bayrak olacak mı?” sorusu soruldu. Şunun altını özellikle çizmek isterim, Türk Bayrağı’nın yanında ne bir parti bayrağı ne de bir başka bayrağa asla izin vermeyiz, vermemiz de söz konusu değildir. Cumhurbaşkanlığında, devletin bakanlıklarında, resmî kurum ve kuruluşların tamamında dalgalanacak tek bayrak ay yıldızlı al bayrağımızdır. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Bunun yanında ne AK PARTİ bayrağına ne de başka bir bayrağa yer veririz, yer verdiririz; bundan kimsenin en ufacık bir endişesi olmasın. Tek bayrak şiarı bizim hayatımızın her alanına hâkimdir. Teşekkür ederim.
Bizim sorduğumuz soru o değildi.
Teşekkür ediyorum Sayın Bakan. Sayın milletvekilleri, 17’nci madde üzerinde yedi adet önerge vardır. İlk okutacağım dört önerge aynı mahiyettedir. Şimdi, önergeleri okutuyorum: Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Görüşülmekte olan (2/1504) esas numaralı Kanun Teklifi’nin 17’nci maddesiyle 2709 sayılı Kanun’a eklenen geçici 21’inci maddesinin “C” fıkrasında yer alan “uyarınca” ibaresinin “hükmünce” olarak değiştirilmesini arz ve teklif ederiz. Aynı mahiyetteki diğer önergelerin imza sahiplerini okuyorum:
Başkanım, önergeleri çekiyoruz.
Aynı mahiyetteki önergeler çekilmiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Genel Kurulda görüşülecek olan 447 sıra sayılı Kanun Teklifi’nin 17’nci maddesinin teklif metninden çıkarılmasını arz ve teklif ederiz. Ayhan Bilgen Mahmut Celadet Gaydalı Aynı mahiyetteki diğer önergenin imza sahiplerini okuyorum: Meral Danış Beştaş Dirayet Taşdemir Son önergeyi okutuyorum: Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Görüşülmekte olan 447 sıra sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin 17’nci maddesinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle metinden çıkarılmasını arz ederiz. Engin Altay Tekin Bingöl Levent Gök Özgür Özel Ahmet Haluk Koç Haluk Pekşen Son okunan Anayasa’ya aykırılık önergesine Komisyon katılıyor mu?
Katılmıyoruz Sayın Başkan.
Hükûmet?
Katılmıyoruz Başkan.
Önerge üzerinde söz isteyen Trabzon Milletvekili Haluk Pekşen. Buyurun Sayın Pekşen.
Peki… Bakın, burada, kanun maddeleri burada, bakın söylüyorum o zaman, öğrenin. Olağanüstü hâl ilan etme yetkisi, aynen 119’uncu maddede: “Cumhurbaşkanının hastalık ve yurt dışına çıkma gibi sebeplerle geçici olarak görevinden ayrılması hâllerinde Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cumhurbaşkanına vekâlet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.” 106’ncı madde, kullanıyor muymuş? Kullanıyor. Bakın arkadaşlar, sizi uyarıyorum burada. Bu Anayasa değişikliği, bu teklif geçtiği anda Sayın Cumhurbaşkanı için hayati tehlike vardır. Bunu hazırlayan her kimse, aman dikkat diyorum, aman dikkat diyorum. Devam edelim. Bakın, buradan devam edeyim: Cumhurbaşkanı akşamleyin yattı, sabahleyin kimin erken kalkacağı Türkiye’nin nasıl bir sürece sürükleyeceğini ortaya koyacak süreçtir.
Yapma ya!
Bakın, inceleyin, teklifi inceleyin. Lütfen, hukukçularınıza sorun, çok hukukçunuz var burada. Bu teklifin altında ben Sayın Burhan Kuzu’nun, Sayın Ahmet İyimaya gibi tanıdığım, bildiğim hukukçuların asla rızalarının olmadığına eminim. Bunu yazan hukukçu değil, bunu yazanın bir hukuk mantığı olduğuna inanmıyorum. Bir şey daha söyleyeyim size, buyurun: Bakın, cumhurbaşkanı uluslararası anlaşmaları imzalıyor -teklifin içerisine konulmuş bu- onaylıyor. Aynı onay yetkisi 90’ıncı maddede de Türkiye Büyük Millet Meclisine verilmiş. Peki, cumhurbaşkanı yurt dışına gitti, yerine cumhurbaşkanı vekili geldi, dedi ki: “10 bin askerin Türkiye’ye girişine onay veriyorum, izin veriyorum.” Var mı engel? Yok.
Ne kadar uyduruyorsun.
Af kanunu çıkarıyorum; var mı engel? Yok. Uluslararası anlaşmalara onay veriyorum, Parlamentodan kaçırıyorum; var mı engel? Yok.
Ne alakası var? Meclisten geçiyor.
Bu arada, onama, uluslararası anlaşmaları onama Cumhurbaşkanına yetki veren teklifin 8’inci sırasında; buyurun okuyun. Okumamışsınız, okumamışsınız; okumadan buraya getirmişsiniz. Sizden tek şey rica ediyorum: Lütfen, okuyun, okuyun, okuyun. Okursanız geçmeyecek, okursanız geçmeyecek. Okuyun!
Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; bakın, Anayasa’nın 114’üncü maddesini kaldırıyorsunuz.
Hukuk konuşuyorsunuz da, süresi var. Size cümlelerinizi toparlamanız için süre veriyorum bir dakikada. Buyurun.
Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; gerçekten bana müsaade etseniz bir saat hiçbiriniz bu anayasaya “evet” demezsiniz. Bu anayasa, sizin gitmenizi sağlayacak bir anayasa. Bu anayasa emin olun, Fetullah Gülen bile rüyasında görse böyle bir anayasayı göremez. Buna inanın, bakın bunu samimiyetimle söylüyorum. Niye söylüyorum? Bir örnek vereyim size: Şimdi, bir seçim dönemine girdik -114’üncü maddeyi kaldırdınız değil mi? - yani Ulaştırma Bakanı, yani Adalet Bakanı, yani İçişleri Bakanı artık eskisi gibi bağımsız ve tarafsız olmayacak, sizin partinizden, sizin partinizden. FETÖ’cü olma olasılığı var mı? Allah korusun, yok. Seçimlere müdahale eder mi, Yüksek Seçim Kurulunu basar mı? Basmaz. Ankara Büyükşehir Belediye seçimleri için Yüksek Seçim Kuruluna gidip de müdahale eder mi? Etmez. Zaten bunlar bizim gibi gelişmiş bir ülkede olmaz! Sandıklar yolda kaybolur mu? Kaybolmaz. Peki, niçin 114’üncü maddede seçimin tarafsız ve bağımsız yapılmasına ilişkin düzenleme kalkıyor? Bir de şunu söyleyeyim: Anayasa’nın 2’nci ve 3’üncü maddesi çöp olmuştur. Buna emin olun.
Burhan Kuzu’yu değil bizi referans göster Sayın Pekşen.
Teşekkür ediyorum Sayın Pekşen.
Kendisi diyor ki: “Buradaki partili Cumhurbaşkanı değildir, partinin genel başkanı Cumhurbaşkanıdır.” Partinin genel başkanı Cumhurbaşkanı olursa bu hukuk devletiyle, demokrasiyle uyuşmaz.
Aynen öyledir, aynen öyle diyor, doğrudur.
Doğal olarak bu da Anayasa’nın 2’nci maddesinde düzenlenmiştir. 3’üncü maddesine de bir aykırılığını söyleyeyim. İzin verirseniz…
Teşekkür ediyoruz Sayın Pekşen.
Sayın Başkan, bir cümleyle bitiyorum. 3’üncü maddesi, bakın, Cumhurbaşkanı adayı 100 bin imzayla belirlenebiliyor, 100 bin imzayla Cumhurbaşkanı adayı belirleniyor. Nasıl belirlenecek? Ben Kürt’üm, ben Laz’ım, ben Çerkez’im, ben Boşnak’ım, ben Alevi’yim, ben Sünni’yim diye 100 bin imza toplayacaklar. Bu, Anayasa’nın 3’üncü maddesindeki milletin bölünmez bütünlüğü ilkesine saldırı mıdır? Teşekkür ediyorum, hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Trabzon’da anlat, Trabzon’da.
Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Önerge kabul edilmemiştir.
Sayın Başkan…
Buyurun Sayın Yıldırım…
Sayın Başkan, Sayın Doğan İç Tüzük 60’a göre bir dakika söz istemişti, sisteme girmişti.
Buyurun Sayın Doğan, 60’a göre söz veriyorum.
Sayın Başkan, spekülasyon konusu olan maddenin özerk bölgeler kurmayla ilgili olduğu takdim edilmeye çalışılıyor. Özerk bölgeler demokratik ülkelerde anayasal bütünlük içerisinde ele alınması gereken bir konudur. Bu nedenle Anayasa’ya dercedilmemiş bir konunun fiilen hayata geçirilmesi söz konusu olmaz. Türkiye'de çeşitli zamanlarda çeşitli genel başkanlar Türkiye’yle ilgili bu konuda hazırlıklar yaptırmışlardır. Kenan Evren bile Mahmut Boğuşlu’ya “Ülkenin bölgelerinin kalkınması konusunda nasıl bir öngörünüz var?” diye hazırlattığı raporda Türkiye’nin 7 bölgeye kalkınma açısından, eşitsizliklerin giderilmesi açısından, demokratik gelişme açısından… Bu bölgelerin hazırlatıldığı raporlar Türkiye devletinin arşivinde vardır. Bu nedenle batıda başka bir anlayışı, doğuda başka bir umudu gerçekleştirmek arzusuyla ortaya atılan bu spekülasyonları…
…bu yasa içerisinde görmediğimiz gibi, Adalet ve Kalkınma Partisinin, konunun özellikle vurgulamak istediğim tarafı şudur, Türkiye'de terörü önleme açısından ortaya konulan güvenlik politikasıyla Şırnak ili bile ortadan kaldırılmış bir hâldeyken bu anlayışla Türkiye’de bölge kurmak meselesi spekülasyondan başka bir şey değildir. Saygıyla arz ederim.
Teşekkür ediyorum. Aynı mahiyetteki diğer önergeleri okutuyorum: Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Genel Kurulda görüşülecek olan 447 sıra sayılı Kanun Teklifi’nin 17’nci maddesinin teklif metninden çıkarılmasını arz ve teklif ederim. Mahmut Celadet Gaydalı (Bitlis) ve arkadaşları Aynı mahiyetteki diğer önergenin imza sahipleri: Dirayet Taşdemir (Ağrı) ve arkadaşları Komisyon aynı mahiyetteki önergelere katılıyor mu?
Katılmıyoruz Sayın Başkan.
Hükûmet?
Katılmıyoruz Başkanım.
Aynı mahiyetteki ilk önerge üzerinde söz isteyen Ağrı Milletvekili Dirayet Taşdemir. Buyurun Sayın Taşdemir.
Aslında, yaklaşık bir haftadır Meclis neredeyse 7/24 işletiliyor. Elbette ki biz Meclisin bu yoğunlukta işletiliyor olmasından rahatsız değiliz ama gelin görün ki Meclis hiçbir zaman bu ülkede yaşanan toplumsal sorunları görüşmek ve bu sorunları gidermek için bu kadar ısrarlı ve bu kadar yoğun bir tempoyla çalıştırılamadı, buna da dikkat çekmek isteriz. Yine, toplumun yani aslında Türkiye’nin demokratikleştirilmesi, Kürt sorununun çözümü için bu Meclis bu ısrarla işletilmedi. Yine, her gün sokakta, evde, iş yerinde kadın cinayetleri, kadına yönelik şiddet ve çocuk istismarı yaşanıyor; bu Meclis bu gündemle, bu yoğunlukla toplanmadı. Yine maden işçilerinin, biliyorsunuz, cenazeleri günlerce maden göçüklerinde kaldı; inşaat işçileri inşaatlarda düştü, onlarca can kaybı yaşandı ama iş cinayetlerini çözmek için bu Meclis toplanmadı. Yine Nusaybin, Şırnak, Cizre yakılıp yıkıldı, bu Meclis bu kadar kararlı ve ısrarlı bir şekilde bu sorunları konuşmak ve tartışmak için toplanmadı. Yine Alevilerin yüz yıllık sorunlarını konuşmak için bu kadar ısrarcı olunmadı ama anayasal bir diktatörlük inşa etmek için bu Meclis neredeyse bir haftadır 7/24 işletilmeye çalışılıyor. Değerli milletvekilleri, aslında AKP iktidarı 2002’de iktidara geldiğinde en fazla bu 1982 darbe Anayasası’nı eleştiren, bunu değiştireceğini vaat eden bir iktidardı ama on dört yıllık iktidarı sürecinde gelin görün ki karşımıza… 1982 Anayasası’nı aşan bir metinle karşı karşıyayız. Yani iktidar olunca, devlet olanaklarını ele geçirince vaat edilen sözler yerine getirilmedi. İnanın ki Kenan Evren’in bile aklına gelmemişti, Kenan Evren’in bile bütün yetkileri tek bir kişiye toplama ve verme aklına gelmemişti ama bu iktidar bununla bunu da başardı. Yani sizler aslında bu toplumu bir anlamda on dört yıldır kandırdınız. Bir toplumsal sözleşme için bu kadar vaktiniz varken, demokratik bir anayasa yapmak için bu kadar vaktiniz varken bunu yapmadınız ama yirmi gün içerisinde bir tek adam rejimini inşa edecek bir anayasayı geçirmeye çalışıyorsunuz. Açıkçası biz, bu ısrarınızdan ve bu yangından mal kaçırırcasına kararlılığınızdan şüphe duyuyoruz. Ya siz bir şeylerden korkuyorsunuz ya da halkı yanıltmak istiyorsunuz. Değerli milletvekilleri, bizler aslında -parti sözcülerimiz, arkadaşlarımız- bu kürsüde bu metne ilişkin itirazlarımızı çokça ifade etti, özellikle Kürtlerin bu metinde yer almadığına dair. Evet, Kürtler bir ulustur ve bu ulusun da hakları vardır, bu hakların güvence altına alınması gerekiyor. Bakın, 1982 Anayasası Kürt inkârıyla başladı ve Kürtler kendi varlığını kabul ettirmek için onlarca kez acılar yaşadı ve biz bu acılarla yoğrularak bugünlere geldik. Bugün bu metin yine aynı zihniyetin ürünü olarak bir Kürt inkârı üzerinden işletilmeye ve geçirilmeye çalışılıyor. Oysa biz bu metnin işleyiş biçimine ve zihniyetine mecbur değiliz. Bizler, bu ülkenin farklılıkları -kadınlar, gençler, Aleviler ve farklı düşünce ve inançta olan topluluklar- bir araya gelip demokratik bir anayasa inşa edebiliriz. Evet, biz bu metni reddediyoruz, bu metne “hayır” diyoruz ama bu şu anlama gelmiyor: Biz 1982 darbe anayasasına da razıyız. Bunun devam etmesi gerektiğini de düşünmüyoruz. Onun için de hep birlikte bu ülkenin ihtiyacı olan demokratik bir anayasayı inşa etmek için, demokratik bir anayasanın oluşması için hep birlikte “hayır” demeye, karşı çıkmaya bütün toplumu ve siz milletvekillerini davet etmek istiyoruz. Bakın, İbni Haldun der ki: “Coğrafya kaderdir.” Ama, bizler bu tekçi, bu inkârcı…
Tamamlayın lütfen.
Bir dakika alabilir miyim?
Verdim, isterseniz kullanabilirsiniz. Buyurun.
Peki, tamam, çok uzatmayacağım. Dolayısıyla, buradan tekçi bu anayasaya karşı bizler kadınlar olarak sizleri çoğulcu bir yapıya davet etmek istiyoruz. Tekrardan sizleri saygıyla selamlıyorum.
Aynı mahiyetteki diğer önerge üzerinde söz isteyen Bitlis Milletvekili Mahmut Celadet Gaydalı. Buyurun Sayın Gaydalı.
Değerli milletvekilleri, maalesef bugün üzerinde tartışmalarını sürdürdüğümüz bu paket de 1982 Anayasası’na benzer şekilde kapalı kapılar ardında hazırlanmıştır. Barolar Birliği başta olmak üzere, hiçbir sivil toplum kuruluşunun, hiçbir akademisyenin görüşü alınmamıştır. Yaklaşık 20 milyon seçmenin iradesi bu değişiklikte yoktur. Yine 1982 Anayasası’na benzer şekilde bu Anayasa değişikliği de olağanüstü koşullarda yapılmaktadır. Son olarak, bu değişikliği getirenlerin de ilelebet iktidarda kalma hayalleri taşıdıkları açıkça anlaşılmaktadır. Değerli milletvekilleri, bugün toplumun acil ihtiyacı başkanlık değildir. Ekonomik kriz her geçen gün biraz daha derinleşirken, şehirlerde bombalar patlarken, gencecik yüreklerimiz ömürlerinin baharında hayatlarını kaybederken; işsizlik, enflasyon almış başını giderken, yanı başımızda ülkemizi doğrudan ilgilendiren uluslararası bir savaş sürerken, nefret söylemi her geçen gün yaygınlaşırken, bu ülkenin gündemi bir kişinin ikbaline mahkûm edilmemelidir. Bu tarihî yanlıştan, ülkemize onlarca yıl kaybettirecek bu hatadan, henüz vakit varken dönmemiz gerekmektedir. Milyonlar gibi ben de merak ediyorum ve açıkça sormak istiyorum: Bu acele neden? Bu durumun hiçbir mantıklı ve tutarlı bir açıklaması yok. Şu an Genel Kurulda yaptığımız oylamaların meşruluğu tartışma konusudur çünkü 11 milletvekili arkadaşımız bugün hukuk üzerindeki baskının neticesinde cezaevine bulunmaktadır. Hâlâ dokunulmazlığı bulunan, bu Parlamentonun üyesi olan milletvekillerinin yasamaya katılması engellenmektedir. Hakkında herhangi bir kesin hüküm bulunmamasına rağmen içeride tutulması toplumsal iradenin alıkonulmasından başka bir şey değildir. Değerli milletvekilleri, diğer önemli bir konu da nasıl bir ortamda olası referanduma gidilecektir. Bakın, Ankara Valisi, 9 Ocakta Türkiye Büyük Millet Meclisi Dikmen Kapısı önünde Anayasa paketini protesto etmek ve görüşlerini açıklamak isteyen sivil toplum örgütlerine, emek ve meslek örgütlerine yönelik sert polis müdahalesinin ardından Ankara’da bir ay süreyle her türlü eylem ve etkinliği yasakladı. Bu durum bize OHAL bahanesiyle Hükûmetin “hayır” kampanyası yürütülmesine izin vermeyeceğini açıkça göstermektedir. Allah aşkına, soruyorum: OHAL koşullarında referanduma mı gidilir? Basına baskı, sokağa baskı, siyasetçiye baskı... Buradan sayın Hükûmet sözcülerine sormak istiyorum: “Tek adam rejimine ‘hayır’ de. Saraya ‘hayır’ de.” ve bunlar gibi ifadelerle seçim çalışması yürütecek siyasetçilerin, vatandaşların Cumhurbaşkanına hakaretten haklarında yasal işlem yapılmayacağının, gözaltına alınmayacağının garantisi var mı? İnsanların kriminalize edildiği, bastırıldığı, cezaevlerine atıldığı, hukuksuz uygulamaların yaygınlaştırıldığı, birçok masum insanın nedensiz yere kanun hükmünde kararnamelerle görevinden atıldığı, üstüne üstlük, OHAL uygulamasının hâlâ devam ettiği bir ortamda gidilmesi tasarlanan referandumdan demokrasi çıkması beklenemez. Değerli milletvekilleri, son olarak, Hükûmetin bu değişiklik teklifine ilişkin, istikrar vurgusuna ilişkin kısaca değinmek istiyorum. İstikrardan kasıt toplumsal istikrarsa toplumsal istikrar bütün yetkilerin tek elde toplanmasıyla sağlanamaz. Burada toplumda istikrar değil, olsa olsa koltukta istikrar sağlanır.
Buyurun.
Koltukta istikrarla bu toplumu demokrasiyle yönetmeniz imkânsızdır ve o koltukta bir gün daha fazla kalabilmek için her gün yeni bir baskı ve zor aracı geliştirmek zorundasınız. 7 Haziran seçimlerinden bugüne kadar yaşadığımız özetle budur. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Aynı mahiyetteki önergeleri oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önergeler kabul edilmemiştir. Böylece 17’nci madde üzerindeki görüşmeler tamamlanmıştır. Şimdi maddenin gizli oylaması yapılacaktır. Sayın milletvekillerimizden istirhamımız, adı okunmayan milletvekili ayağa kalkıp kendini de yormasın bizi de yormasın, yerinde dursun. Sağımda ve solumda Hükûmet ve komisyon sıralarında yer alan arkadaşlarımızın yerlerini görevli arkadaşlara terk etmesini istirham ediyorum. Sayın Bakan, Sayın Komisyon; lütfen, görevli arkadaşlarımız orada çalışacaklar. Şimdi gizli oylamanın ne şekilde yapılacağını tekraren arz ediyorum: Adı okunan milletvekiline, ad defterinden işaretleyerek, kendisine biri beyaz, biri yeşil, biri de kırmızı olmak üzere 3 yuvarlık pul ile bu oylamaya özel mühürlü zarf verilecektir. Milletvekilleri Başkanlık kürsüsünün sağında ve solunda yer alan kabinlerden başka yerde oylarını kullanamayacaklardır. Vekâleten oy kullanacak bakanlar da yerine oy kullanacakları bakanın ilinin bulunduğu bölümde oylarını kullanacaklardır. Bildiğiniz üzere, beyaz kabul, kırmızı ret, yeşil olan çekimser oyu ifade etmektedir. Oyunu kullanacak sayın üye adını ad defterine işaretlettikten ve kâtip üyeden 3 yuvarlak pul ile oylamaya özel basılan mühürlü zarfı aldıktan sonra kapalı oy verme yerine girecek, oyunu kullanacak, kullandığı oyu Başkanlık Divanı kürsüsünün önüne konulan oy kutusuna atacaktır. Oylamada adı okunmayan milletvekiline pul ve zarf verilmeyecektir. Şimdi gizli oylamaya Adana ilinden başlıyoruz. Hassasiyetinizden dolayı da teşekkür ediyoruz.
Ben hepsini okuyorum, altı senedir.
Pek öyle okumuşsun gibi görünmüyor da.
Al, oku, bir daha oy kullanmazsın.
Nurettin al da oku, oku, sayemizde bir şey oku. Al da oku. Al hediyemiz sana, hediyemiz. Helal.
Yavaş yavaş, sakin sakin her zamanki gibi oylarınızı kullandığınız için teşekkür ediyoruz. [[Oyların toplanmasına devam edildi]] [[Oyların toplanmasına devam edildi]] Buyurun, lütfen şu ön alanı da boşaltalım.
Sayın Gök, bunları biz de alabiliriz değil mi? Bütün milletvekillerine ikram olarak mı getirdiniz, geri almak üzere mi getirdiniz, bilemiyoruz.
Daha iyi değerlendirmeniz amacıyla bırakıyoruz.
Teşekkür ediyoruz ikramınız için.
AKP Grubuna da bir hediyemizdir.
Yalnız, orada dikkatli olun, Anayasa’yı devirmeyin. Bakın, üst üste koydunuz, Anayasa’yı her an devirebilirsiniz.
Siz deviriyorsunuz.
Sayın Başkan, orada oylar var yalnız. Kupaları kaldırdıktan sonra…
Bir de sayın milletvekilleri, oy kutuları da orada, lütfen onları başka bir yerde muhafaza edelim, isterseniz milletvekillerine ikramda bulunabilirsiniz.
Sayın Başkan, kupaları güven altına alın, kâtip üyeler, idare amirleri baksın.
Kâtip üyeler oy kullandı mı?
Adalet ve Kalkınma Partili vekilimiz Anayasa’yı ortadan kaldırmaya geldi.
Anayasa’yı yeterli olmadığı için değiştiriyoruz zaten, hiç değilse verdiğiniz oylara zarar gelmesin, zaten zor karar vererek oyluyormuşsunuz.
O hâlde oy verme işlemi tamamlanmıştır. Oy kupalarını kaldıralım ama Anayasa’yı devirmeden lütfen. Kâtip üyelerimizi, Başkanlık Divanı üyelerimizi de kürsünün sağına ve soluna davet ediyorum. Oy sayım ve döküm işlemini başlatıyoruz. [[Oyların ayrımına başlandı]] Birleşime kırk beş dakika ara veriyorum.
Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 59’uncu Birleşiminin Üçüncü Oturumunu açıyorum. 447 sıra sayılı Kanun Teklifi’nin görüşmelerine devam ediyoruz. Komisyon ve Hükûmet yerinde. MADDE 18- Bu Kanun ile Anayasanın; a) 8, 15, 17, 19, 73, 82, 87, 88, 89, 91, 93, 96, 98, 99, 100, 104, 105, 106, 107, 108, 109, 110, 111, 112, 113 üncü maddelerinde yapılan değişiklikler ile 114 üncü maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarının ilgaları yönünden, 115, 116, 117, 118, 119, 120, 121, 122, 123, 124 ve 125 inci maddelerinde yapılan değişiklikler ile 127’nci maddenin son fıkrasına dair değişiklik; 131, 134, 137 nci maddelerinde yapılan değişiklikler ile 148 inci maddenin birinci fıkrasındaki değişiklik ile altıncı fıkrasındaki “Bakanlar Kurulu üyelerini” ibaresine dair değişiklik, 150, 151, 152, 153, 155 inci maddenin ikinci fıkrası,161, 162, 163, 164, 166 ncı ve 167 nci maddelerinde yapılan değişiklikler ile Geçici 21 inci maddenin (F) ve (G) fıkraları, birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının göreve başladığı tarihte, b) 75, 77, 101 ve 102 nci maddelerinde yapılan değişiklikler, birlikte yapılacak ilk Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerine ilişkin takvimin başladığı tarihte, c) Değiştirilen diğer hükümleri ile 101 inci maddesinin son fıkrasında yer alan “Cumhurbaşkanı seçilenin, varsa partisi ile ilişiği kesilir” ibaresinin ilgası bakımından yayımı tarihinde, yürürlüğe girer ve halkoyuna sunulması halinde tümüyle oylanır. Madde üzerinde gruplar adına ilk söz, Halkların Demokratik Partisi Grubu adına İzmir Milletvekili Müslüm Doğan’a aittir. Buyurun Sayın Doğan.
Öncelikle, ülkenin içinde bulunduğu güvensiz süreçte, hangi anayasayı yapıyorsunuz, nasıl bir anayasa istiyorsunuz, hangi amaçla yeni bir anayasa istiyorsunuz; bunların hiç biri sorgulanmadan bir süreci yaşatıyorsunuz bize. Bence bu sorular çok önemli değerli milletvekilleri: Dayatmacı bir anayasa mı istiyorsunuz, uzlaşmacı bir anayasa mı istiyorsunuz? Anayasalar uzlaşmalara dayanır, toplumsal sözleşmelerdir. Onun için, Türkiye'de yaşayan bütün yurttaşların kendini bulabileceği bir anayasa olması lazımdır. Katılımcı bir süreçle yapılması lazımdır ki insanlar bu anayasayı benimseyebilsin; anayasa, uzlaşma getirebilsin. Şimdi iki partinin hazırladığı bir anayasayı halkın onayına sunacaksınız. Bu dayatmacı bir anayasa çalışmasıdır. Yapılan çalışma toplumda uzlaşma sağlamaz, olsa olsa toplumda gerginliği arttırır. Bu anayasa Türkiye'ye ileri, batılı ölçülerde bir demokrasiyi getirmek, barış uzlaşısı sağlamak amacıyla mı yapılıyor, yoksa tek bir adamın iktidarını pekiştirmek amacıyla mı yapılıyor? Anayasa değişikliği sadece başkanlık meselesine sıkışmış bir durumdadır. Halbuki 12 Eylül Anayasası’ndan kurtulmak, onu değiştirmek lazımken, nereleri sakat, nerelerini değiştirmek lazım, onları bir türlü konuşamıyoruz. Burada başka bir şey daha var değerli milletvekilleri. Türkiye'de Cumhurbaşkanının Anayasa’da şöyle bir rolü var: O, bütün milletin birliğini, ulusun birliğini temsil eder, tarafsızdır, siyasi partiler arasındaki çekişmelerde hakem rolünü oynar. Şimdi, bütün bunlardan vazgeçiliyor. Cumhurbaşkanının tarafsızlığı değiştirilecek -bunu anlıyoruz- partili olacak, bir siyasi iradeyi temsil edecek ama Cumhurbaşkanı ulusun birliğinin temsilcisidir; o, hakem rolü ne olacak, ulusun birliği nasıl temsil edilecek? Hele şimdiki Cumhurbaşkanı gibi bir siyasi partiyle kendisini özdeşleştirmiş bir Cumhurbaşkanı bütün ulusu nasıl temsil edecek? Bu durumun toplumda karşılığı yoktur. Değerli milletvekilleri, 12 Eylül Anayasası “kuvvetler ayrılığı” ilkesini yürütme lehine bükmüş iken siyasal iktidara bu güçlü yürütme yetkisi dahi az gelmiş olmalı ki tüm erkleri tek kişide toplamak için Anayasa değişikliğine gidiyor. Halkın temel hak ve özgürlüklerini güvenceye almayan, sosyal hukuk devleti normlarından, hukukun üstünlüğünden ve kuvvetler ayrılığından yoksun, toplumsal, politik örgütlenmelerin hazırlanmasında öncü bir rol üstlenmediği, demokratik koşullarda özgürce tartışılmayan hiçbir anayasa değişikliği girişimi Türkiye’de demokrasinin ve istikrarın da önünü açamaz. Bu değişikliğin gerçekleşmesi durumunda demokrasinin biçimsel unsurları da yok edilecek, toplum daha büyük yarılmalar yaşayacaktır. Değerli milletvekilleri, uzlaşma kültürü çok zayıf olan ülkemizin bu olumsuz siyasi iklim ve toplum psikolojisi içinde uzlaşma yoluyla anayasa yapma olasılığı zor da olsa bunu bu Meclis başarabilir. Bu konuda hepimizin yoğun bir çaba ortaya koyması gerekmektedir. Toplumsal bir uzlaşmayla yapılacak bir anayasanın ülke barışına ve yeni bir yurttaşlık bilincinin gelişmesine katkıda bulunacağı tartışmasızdır. Bu nedenle, tartışmalar sürerken partilerden, ideolojilerden, tercihlerin bağımsız olarak Türkiye için nasıl bir anayasa tartışmasına temel olacak, hepimizin uzlaşacağı, objektif ve kapsayıcı bir metinde eşit yurttaşlık kriterlerinin altını çizerek ilerleme sağlayabiliriz. 1921, 1924, 1961, 1982 anayasaları ve son dönemde 1982 Anayasası'nda yapılan değişiklikler, maalesef halkın katılımı sağlanmaksızın ve halkın görüşlerini içeren bir toplumsal sözleşme temelinde yapılmamıştır. Var olan bunca toplumsal sorunlarımızın çözümü için şimdi elimizde bir fırsat var. Kötü günler yaşamamıza rağmen yeni bir toplum sözleşmesini yapma koşulları önümüzde bir şans olarak durmaktadır. Yapacağımız anayasada, değerli milletvekilleri, ülkemizde yani ortak vatanımızda yaşayan tüm halkların geçmişteki ve o anki durumundan bağımsız olarak, güçleri ve zayıflıklarından bağımsız olarak; toplumun ekonomik, sosyal, devletsel ve kültürel yaşamının her alanında aynı haklara sahip olması gereğinden hareket edilmelidir. Bu bakış açısı kaçınılmaz bir durum olarak ortada durmaktadır. Bunca zamandır neden hâlâ ulus devletini tartışıyoruz biliyor musunuz? Tekçi geçmişimiz ve geçmişimizi sürdürme niyetimizdendir. Aslında bakarsanız, halkların ortak vatan savunmasından sonra deyim yerinde ise veraset ilamı eksik ve de yanlış yayınlanmıştır. Kürtler, Aleviler haklardan mahrum bırakılmış, kardeşlik hukukunun dışında tutulmuştur. Tüm sorun da aslında buradan kaynaklanmaktadır. Binlerce yıldır bir arada yaşamış, kadim bağlar kurmuş Türk ve Kürt halkı kardeşlik hukukunun eşitler arası ve eşit ilişkiler düzeyine çıkarılması hususu artık kaçınılmaz bir durumdur. Bu anlamda anayasal bir düzleme artık ihtiyaç vardır. “Nedir bu ihtiyaç, nasıl karşılanır?” derseniz, anayasal yurttaşlık hiç bir ırkın tanımlanmadığı, ortak vatanımızda yaşayan tüm etnik yapıların birlikte tanımlanacağı ve demokratik ulus olarak tanımlayabileceğimiz bir tanımlama sorunları çözecektir. Değerli milletvekilleri, aynı sorunu Alevi toplumu yaşamaktadır. Alevi toplumu, cumhuriyet fikriyatının ilk anlatıldığı bir inanç ve öğreti toplumu olarak cumhuriyete en çok destek veren bir toplumdur, inanç toplumudur. Ancak cumhuriyetin Sünni bakıştaki tercihi nedeniyle bu toplumu sürekli olarak bir asimilasyon sürecine tabi tutması ve Sünnileştirmesi artık kabul edilemez bir boyuta ulaşmıştır. “Peki, Alevi toplumunun sorunları nedir?” denilerek kurultaylar düzenlenmiş, bu çalışmalar Aleviler tarafından çok önemsenmiştir. Ancak, ilk kez Alevilerin devlet tarafından bir özne olarak muhatap alınması hususu Aleviler tarafından önemsenmiş ancak sonu getirilememiştir. Alevi toplumu özgür ve demokratik laik bir toplumda özgün inancını yaşamak istiyor, anayasal bir güvence istiyor, inancının ve öğretisinin kurumlarını, erkanını yaşamak istiyor, kurumlarının iadesini istiyor. Sonuç olarak, eşit yurttaşlık temelinde, hakların ve inançların olduğu gibi kendi toplumunun da eşit yurttaşlık temelinde anayasal güvenceye alınmasını istiyor. Değerli milletvekilleri, yaşadığımız koşullar itibariyle bugün uygulanan Hükûmet ve devlet politikaları nedeniyle Türkiye aşırı kutuplaşmış, kimlikleşmiş, kimlikler ve farklı olanlar arası genel güveni çok az olan bir sorunla karşı karşıyadır. Yeni anayasa, kutuplaşma ve güven sorunlarına yanıt verebilmeli, birlikte yaşama kültürünü ve genel güveni güçlendirmelidir. Birlikte yaşama kültürü ve genel güven temelinin de eşit yurttaşlık tanımından geçtiğini tekrar burada belirtmek isterim. Eşit yurttaşlık konumundan kaçmamalı, aksine eşit yurttaşlık Anayasa’nın temeline işaret etmelidir. Ülkemizin içinde olduğu sürecin bir ürünü olarak uluslararası endekslerin ve araştırmaların gösterdiği gibi, Türkiye demokrasisinin, özellikle haklar ve özgürlükler alanında demokrasi performansı çok zayıf, otoriterleşme eğilimlerin çok güçlü olduğu bir demokrasiyle yönetiliyoruz. Yeni anayasa, sadece yeni ve sivil değil, demokratik anayasa da olmalıdır. Askerî vesayetin zayıflatılması yerine tamamen ortadan kaldırılması, Türkiye demokrasisinin gelişmesine hizmet edecektir. Başka bir deyişle, demokrasi sorununa çözüm bulacak yeni ve sivil anayasa yapımı hedeflenmelidir. Doksan yıldır, Türkiye, parlamenter demokrasiyle yönetilmesine rağmen Parlamento ve milletvekilleri işlevsiz ve zayıf olan bir demokrasiye sahip olmuştur. Bu soruna yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığı sorunu da eklendiği zaman ciddi bir denge ve denetleme sorunu ortaya çıkmıştır. Yeni anayasa, yürütme-yasama-yargı arasındaki denge ve denetleme mekanizmaları güçlü ve milletvekillerini işlevsel yapacak nitelikte olmalıdır. Değerli milletvekilleri, sonuç olarak şunu ifade etmek istiyorum: Basın özgürlüğünün olmadığı, muhalefetin medyaya erişiminin azami ölçüde kısıtlandığı, yüz binin üzerinde insanın tutuklandığı, hak ve özgürlüklerin askıya alındığı ve yüz binlerce insanın işinden, aşından ve evinden olduğu bir ülkede referandum yapılamaz, yapılırsa meşru olmaz. Yapılacak anayasa, anayasa olmaktan çok yeni bir sistemi inşa etmekten başka bir sürece hizmet etmeyecektir ve de demokratik olmayacaktır. Önce OHAL kaldırılmalı, hemen ardından da OHAL uygulamalarının yol açtığı büyük hasarlar, toplumsal kayıplar yeniden inşa edilmelidir. Bunlar yapılıp serbest ve demokratik bir tartışma oluşturulmadan dayatılacak bir başkanlık sistemi anayasasının doğal sonucu olarak ülkenin anayasal bir olağanüstü hâl altında ilelebet yaşamaya mahkûm edilmesi olacaktır.
Tamamlıyorum Bu durumun ise ülke sorunlarının olumsuz, istemediğimiz yeni süreçlere evrilmesi anlamına geleceğini belirtiyor, hepinizi tekrar saygıyla selamlıyorum.
Gruplar adına ikinci söz, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına İzmir Milletvekili Selin Sayek Böke’nin. Buyurun Sayın Böke.
Değerli milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisi bugün, 23 Nisan 1920’den tam doksan yedi yıl sonra kendini tasfiye edecek olan bir teklifi oyluyor. Türkiye Büyük Millet Meclisi bugün Türkiye’nin kurtuluş mücadelesiyle kazandığı, bildiğimiz anlamdaki demokratik cumhuriyetini bitirip bir diktatörlüğün anayasal zeminini oluşturmak üzere hazırlanmış bir teklifi oyluyor. Cumhuriyet rejimi kurulduğu günden bu yana egemenliği saraydan alıp halka vermek ve demokratikleştirmek için mücadele verdi. İşte tam doksan yedi yıl sonra bugün yapılan açık bir karşı devrim ve egemenliği tekrar halktan alıp saraya, bir kişiye verme girişimi. Bugün terör tehdidi altında bulunan vatandaşımız, askerimiz, polisimiz can derdinde, halkımız ekmek derdinde, esnaf siftah derdinde, siz ise başkanlık derdindesiniz. (CHP sıralarından alkışlar) Bugün, Türkiye’nin bu kadar sorunu varken bütün ülkeyi bir rejim tartışmasına, bir rejim değişikliği teklifine kilitlediniz. Farkında mısınız belli değil ama bakın Türkiye’de çok olağanüstü gelişmeler oluyor. 6 milyon kişi işsiz, iş arıyor ama bulamıyor. Yoksulluk çığ gibi büyüyor. Döviz 3,70’bulmuş, Türk lirası her gün eriyor. 80 milyon insan sizin yarattığınız bu siyasi ortamın ortaya çıkartmış olduğu ekonomik sorunlarla boğuşuyor. İnsanlar bırakın geleceği, yarını dahi göremez durumdalar. Sofralarına ekmek koyup koyamayacaklarıyla ilgili tereddütleri var. Ve sanki siz iktidar değilmişsiniz gibi bu halkın, bu milletin vekili değilmişsiniz gibi hepsine gözlerinizi kapatmışsınız, en kötüsü vicdanlarınızı kurutmuşsunuz. Demokrasiyi ortadan kaldıracak olan bu teklifin sonucunda yarın neler yaşayacağımızı yakın tarihimize bakıp görmek çok mümkün. Uluslararası deneyimler de bize açıkça yarının bu teklif geçtiği takdirde Türkiye’ye nasıl bir gelecek hazırladığını gösteriyor. Yakın tarihimize bakın siz de göreceksiniz. Uluslararası deneyimlere bakın siz de fark edeceksiniz. Bakın, demokrasimiz iki yıldır yok ediliyor, eritiliyor. “Fiilen başkanlık sistemini getirdik.” dediğiniz dönem teklif ettiğiniz bu anayasa değişikliğinin bizlere, 80 milyona, size de bize de ne yaşatacağını çok açık bir biçimde gösteriyor. Vatandaşa bir kabus yaşatıyorsunuz iki yıldır, bu kabusu derinleştirmek istiyorsunuz. Sonuçlar açık; bakın, vatandaşımızın geliri düşüyor. 2014’te fiilî başkanlığın başladığı yılda kişi başına ortalama gelir 12.112 dolar iken bugün iki yıl sonra fiilî başkanlığın sonucunda kişi başına gelir 11.014 dolara düşmüş. Sizin başkanlık sevdanız yüzünden insanlar bin dolar daha fakirler kişi başına. 2014 yılında siz rakamları revize etmeden önce millî gelir hesaplarıyla yüzde 5’lik büyüme varken son çeyrekte Türkiye ekonomisi yüzde 1,8 küçülmüş sizin başkanlık sevdanız yüzünden. 2014 yılında yüzde 10 olan işsizlik 2016 yılında yüzde 11,3’e çıkmış yani 2014’te fiilî başkanlığın başladığı yılda 3 milyon kişi işsizken fiilî başkanlığın sonucunda bugün 3,5 milyon kişi işsiz. 500 bin kişi sizin başkanlık sevdanız yüzünden feda edilmiş; iş arıyor ve bulamıyor. [[CHP sıralarından alkışlar]] Hukukun üstünlüğü sıralamalarında 40 ülkenin daha gerisine düştük, 40 ülke, iki sene içerisinde. Bugün Türkiye, 113 ülke arasında hukukun üstünlüğünde 99’uncu sırada. İki yıl içerisinde ekonomik özgürlüklerde 15 ülkenin gerisine düştük. Neden? Çünkü fiilî başkanlık yaşanıyor. 190 ülke arasında 79’uncu sıradayız. İş yapma kolaylığı, 180 ülke arasında 69’uncu sıradayız; 18 ülkenin gerisine düştük. Neden? Başkanlık sevdanız yüzünden. Küresel rekabet gücünde, bu iki sene içerisinde fiilî başkanlık yaşanırken Türkiye'nin küresel ekonomide rekabet etme gücü eridi; 10 ülkenin gerisine düştük, 138 ülke arasında 65’inci sıradayız. Türk lirası eriyip gidiyor gözümüzün önünde. O kadar ki 150 para birimi arasında en çok değer kaybeden 12’nci para birimi olmuş Türk lirası fiilî başkanlık döneminde. Yani çok uzağa bakmaya gerek yok. Türkiye'nin son iki yıl içerisinde yaşadıklarına baktığınızda getirdiğiniz bu Anayasa değişiklik teklifinin Türkiye'ye neler yaşatabileceğini biz görüyoruz. Siz de bakarsanız, eğer siz de Türkiye'yi düşünürseniz siz de görebilirsiniz. Bu teklif geçerse ekonomik olarak neler yaşayacağımız açık. Fakirleşeceğiz. İşsizlik artacak. Hukuk, adalet dağıtmayacak. Mülkiyet hakkımız bizim de sizin de, hiçbirimizin korunmayacak. Özgürlük olmayacak. Yatırım yapmak mümkün değil. İstihdam yaratılmayacak. Emek, çalışıp çalışmayacağına karar veremeyecek. Siz, paranızı yatırıp yatırmama tercihini yapamayacaksınız; ona bir kişi karar verecek. Her geçen gün Türkiye ekonomisi gücünü kaybedecek ve dünya liginden düşecek. Cebimiz eriyecek hepimizin, hepinizin. 80 milyonun refahı sizin başkanlık sevdanızla yok olacak. Bugün gidişat son iki yıldan da daha kötü. 15 Temmuzda, sizin 2010 referandumunda uçaklara yüklediğiniz FETÖ’nün bombalarıyla yıkılmamış, dimdik ayakta duruyor olan Meclisi şimdi siz, OHAL’i kalıcı kılacak bir Anayasa değişikliği teklifiyle yok etmek istiyorsunuz. [[CHP sıralarından alkışlar]] Değerli milletvekilleri, işte, Türkiye’yi getirdiğiniz yol ayrımı bu, diktatörlük mü demokrasi mi; refah mı yoksulluk mu; özgürlük mü yoksa baskıcı bir rejim mi?
Tamamlayın lütfen, mikrofonunuzu açıyorum bir dakika daha.
İşte bugün Genel Kurulda görüşülüyor olan tercih bu tercihtir.
Genel başkanlıkta başarılar.
80 milyon için hayati bir tercih kullanıyorsunuz. Bu tercihi siz yapıyorsunuz, hep beraber yapıyoruz, 80 milyon için. Biz ülkemizi de, cumhuriyetimizi de, demokrasimizi de, geleceğimizi de sokakta bulmadık. Bu teklif, bu ülkeye, 80 milyona, hepimizin ortak geleceğine, zenginlik yerine yoksulluk, öngörülebilirlik yerine istikrarsızlık, istihdam yerine işsizlik ve umutsuzluk, rahat bir geçim yerine hayat pahalılığı, şeffaflık yerine kuralsızlık, özgürlük yerine baskı dayatmaktadır. Tercihi kalkınmadan yana olan, tercihi özgürlüklerden yana olan, tercihi Türkiye'nin zenginliği olanlar buna asla geçit vermeyeceklerdir. Çocuklarımız için, bizim, sizin, hepimizin, 80 milyonun ortak geleceği için, onların özgürlüğü için, yarınımız için, demokrasi için, adalet için, laiklik için hayır. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Gruplar adına üçüncü söz, Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına Manisa Milletvekili Erkan Akçay’a aittir. Buyurun Sayın Akçay.
Değerli milletvekilleri, Türkiye açık veya gizli bir şekilde çözülmeye doğru itilmek istenmektedir. Bunun için her türlü saldırı, provokasyon ve operasyon yapılmaktadır. Devleti devlet gibi yönetmek, 15 Temmuz sonrası kaos arzulayanların önünü kesmek için önümüzdeki süreci çok iyi değerlendirmemiz gerekmektedir. Bugün tartıştığımız, yönetimin kimlerde olduğu değil, ülkemizin nasıl yönetildiği ve nasıl yönetilmesi gerektiğidir çünkü mesele, Türk milletinin, Türk devletinin ve Türk vatanının bekası meselesidir. Biz Milliyetçi Hareket Partisi olarak inandığımız doğrular istikametinde dün, bugün, yarın perspektifinden hareketle “devleti ebed müddet” ilkesiyle Anayasa değişikliği çalışmalarında görüşlerimizi ifade ederek katkı verdik. Değerli milletvekilleri, teklifin yönetim sistemimize ilişkin getirdiği en önemli özellik yetki sorumluluk dengesidir. Yetkiyi kullanana sorumluluk da yüklenmektedir. Bir yönetimi keyfî davranmaktan alıkoyan yetki ve sorumluluk dengesidir. Anayasa’mız şu ana kadar bu dengeyi sağlayamamıştır. İşte, bu yetki sorumluluk dengesiyle ülkemizin yeni bir şahsi ve keyfî yönetimin kucağına itilmesi de engellenecektir. Tabii, bazıları 50 milletvekilinin, 100 milletvekilinin imzasıyla Cumhurbaşkanını her hafta Yüce Divana göndermek istiyor herhâlde, o yüzden, bu değişiklik teklifindeki gördükleri eksiklik de bu olsa gerek. Değerli milletvekilleri, Anayasa değişikliğinin gündeme geldiği günden itibaren teklifin bir rejim değişikliği getirdiği yönündeki görüşler sıklıkla dile getirilmektedir. Oysa teklifin ne maddelerinde ne de bütünlüğünde bir rejim değişikliği söz konusu değildir. Rejim, bir yaşam formunu ve tarzını ahlaki ve estetik değerleri, devlet formunu, yasaların ruhunu ve yönetim sistemini gösterir. Anayasa’mızda rejim ve devletin nitelikleri bilhassa ilk 4 maddede hüküm altına alınmıştır. Bu teklifte ilk 4 maddeyi bozacak, devletin temel vasfını değiştirecek hiçbir değişiklik yoktur. Belirtmek isterim ki Milliyetçi Hareket Partisi ilk 4 maddeyi bugüne kadar savunduğu gibi, bundan sonra da çelik bir irade olarak savunmaya devam edecektir.
Sayın Bostancı bile sizin kadar güzel anlatamıyor.
Bu teklifle bir rejim değişikliği değil, rejimin ilelebet muhafazası için yönetim sisteminin netleştirilmesi sağlanmaktadır. Arzu edenlere kuliste anlatırız. Yönetim sisteminin netleşmesine yönelik kararın gerçek ve son sahibi yüce Türk milletidir. Unutulmasın ki bizler hadimiz, hakem ve hâkim olan millettir. Biz Milliyetçi Hareket Partisi olarak kırk yedi yıldır millete rağmen adım atmadık, bundan sonra da atmayacağız. Demokrasiye bağlılığımız konjonktürel değil, ilkeseldir. Milletin vereceği karardan niye korkuyorsunuz ki? Fiilî uygulamalar, keyfî davranışlar, “oldu da bitti, maşallah” izahatları hukukun üstünlüğüyle çeliştiğine göre, yönetim sisteminin hukuki ve meşru bir zeminde netleştirilmesi gerekir. Bu teklifin referanduma sunulmasıyla milletimiz iradesini ortaya koyacak ve böylece Hükûmet sistemi üzerindeki uzun yıllar devam eden tartışmalar sona erecektir. Değerli milletvekilleri, ister bir kamu yönetim birimi olsun ister bir şirket olsun ya da genel devlet yönetimi olsun bir yönetimin 5 temel fonksiyonu vardır yani, bir devlet yönetim biriminin 5 temel fonksiyonu vardır. Bir: Örgütleme yani teşkilatlanma. İkincisi: Kadro, kadrolama. Üçüncüsü: Planlama. Dördüncüsü: Sevk etme, yöneltme yani yürütme. Yürütme, yönetimin en dinamik fonksiyonudur. Ve beşincisi de denetim. Saydığımız bu yönetim süreçlerinin devlet fonksiyonlarını iyi bir orkestrasyon içinde yürütmesi gerekir. İyi bir orkestrasyon için orkestra unsurlarının iyi bir yönetişimle, ahenkle çalışması gerekir, bu söylediğim yürütme için. Devlet yönetiminde yürütme erkindeki çok başlılık giderilmelidir. “Çok başlılık” deyince sadece Cumhurbaşkanlığı, başbakanlıklar açısından da değil, devletin bazı yüksek kurumları için de aynı şekilde, yine yürütme erki içerisinde yer alan kurumlar için de söz konusudur. Değerli arkadaşlar, bunu Genel Kurulda 2 defa anlattım, MİT teşkilatının bir yöneticisine sorduğumuzda “Siz nereye bağlısınız?” diye, “Vallahi, biz direkt Allah’a bağlıyız.” diyor. Şimdi, bu olmaz. Bağlılık, yasalara, Anayasa’ya, kanunlara, kurumlara olur, bu, başıboşluk demektir, demek ki hiçbir aidiyeti yok. Allah korusun, bunlar faydadan ziyade, bu anlayış zarar verir ve vermiştir de. Türkiye, yönetim sorunlarını çözmek zorundadır. Kurumların uyumlu çalışması, çalıştırılması, çok başlılığın giderilmesi gerekmektedir. Değerli arkadaşlar, bu Anayasa değişikliğinden sonra en önemli husus da ikincil mevzuatın hazırlanmasıdır. Gerek kanunlar gerek İç Tüzük bakımından en az Anayasa değişikliği kadar önemlidir ve unutulmamalıdır ki iş dönüp dolaşıyor yine devleti yöneten siyasetçinin, devlet görevlisinin, bürokratının ehliyetine, liyakatine, basiretine, becerisine, öngörüsüne ve ufkuna gelip dayanıyor. Elbette ki bütün bu hususları gözden ırak tutmamak gerekir. Değerli milletvekilleri, Anayasa değişikliklerini yaparken bir iyi gerekçe bir de kötü gerekçe ayrımı yapılır. İyi gerekçe, sistemden hareket edilerek hazırlanan gerekçelerdir, kötü gerekçeyse kişiye göre hazırlanan gerekçelerdir. Milliyetçi Hareket Partisi iyi gerekçeyle, kişilerden bağımsız olarak, sistemden hareket ederek düşüncelerini ortaya koymuştur, koymaktadır. Konuşmama son verirken, teklifin komisyon görüşmelerinin başladığı 20 Aralık 2016 tarihinden bugüne kadar Anayasa değişikliğine ilişkin kıymetli görüşlerini sunan, teklifin bir olgunluk içerisinde görüşülmesine katkı yapan Türkiye Büyük Millet Meclisinin çok değerli üyelerine ve gece gündüz çalışmalarımıza yardımcı olan Meclisimizin kıymetli personeline teşekkürlerimi sunuyorum. Bu vesileyle, başta Kurtuluş Savaşı’nın kahramanlarını, şehitlerimizi, gazilerimizi şükran ve minnetle anarken, onların hatıralarını daima yüksek tutacağımızı, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün vasiyeti ve mirası olan Türkiye Cumhuriyeti'ni ilelebet payidar kılacağımızı ifade ediyorum. Anayasa değişiklik teklifine ilişkin son sözün ve karar sahibinin milletimiz olduğunu bir kez daha vurguluyor, büyük Türk milletinin vereceği kararın ülkemize hayırlı ve uğurlu olmasını temenni ediyorum. Hepinize saygılar sunuyorum.
Şahıslar adına ilk söz, Ankara Milletvekili Ertan Aydın’a aittir. Buyurun Sayın Aydın.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Anayasa değişikliğinin 18’inci maddesi üzerine şahsım adına söz almış bulunmaktayım. Hepinizi saygıyla selamlıyorum. Değerli arkadaşlar, bir siyasi parti her şeyden önce siyaset üretmek, geleceğe dönük vizyon oluşturmak, temsil ettiği vatandaşların isteklerini ve doğrularını savunmak ve insana hizmet reçetesi ortaya koymakla mükelleftir. Tüm bunları yaparken tarihî tecrübe ve birikimlerden faydalanmakla beraber, geçmişte yaşanan aksaklıkları, arızaları ve hataları revize etmekle de mükelleftir. Bir haftadır üzülerek müşahede ediyorum ki başta ana muhalefet olmak üzere, mevcut yönetim sistemini kutsamaktan sağlıklı bir gelecek vizyonu oluşturmaya ve bu anlayışı ortaya koymaya fırsat kalmıyor. Dillerinden “demokrasi” ve “insan hakları” kelimelerini düşürmeyen insanların, 12 Eylül darbesi sonrası oluşturulan mevcut Anayasa'yı kutsamasını doğrusu anlamakta güçlük çekiyorum.
Kutsayan falan yok.
Oysa yeni bir teklifle gelinse ve sağlam bir gelecek tasavvuru ortaya konsa biz dinlemeye ve istifade etmeye hazırız, ki bu teklif defalarca kendilerine yapıldı. Mevcut statüko ve kurumları kutsayarak muasır medeniyet anlayışına nasıl varılacak çok merak ediyorum doğrusu. Türkiye'de, artık, milletin iradesini iktidar yapacak yeni bir anayasaya ihtiyaç var. Bu gerçekle kavga etmekten vazgeçelim artık. Hani deniyor ya “Bu teklif fren mekanizmalarını ortadan kaldırıyor." Oysa, baktığınız vakit mevcut Anayasa milletin iradesini engelleyen, frenleyen birçok mekanizmayla donanmış durumda. Hatta fren mekanizması yerine takoz mekanizması desek çok daha doğru olur.
Sayın Vekilim, artık size ihtiyaç kalmayacak, Yiğit Bulut var Yiğit Bulut. Yetkiler saraya geçecek.
Değerli arkadaşlar, Türkiye siyasi tarihi iki ana akımın mücadelesinden müteşekkildir. Birincisi “Hâkimiyet kayıtsız şartsız milletindir." diyen ve bu hakkın doğrudan milletin seçtiği temsilciler yoluyla oluşturulmasını önceleyen demokratik siyaset. İkincisi ise seçimle belirlenmeyen, kendi kendini seçen kapalı yapıları ve kurumları yönlendirerek, yetkilendirerek milletin temsilcilerinin bu gücü kullanmasını sınırlandıran vesayetçi siyaset anlayışı. 1982 Anayasası Cumhurbaşkanlığını bir vesayet kurumu olarak dizayn etmiş, siyasete müdahaleyi olağan hâle getirmek üzere parlamenter demokrasilerde hiç rastlanmayan şekilde olağanüstü ve çok geniş yetkilerle donatmıştır. Bu kadar geniş yetkileri olmasına ve yürütmede tıkanıklıklara yol açabilecek bir siyasi gücü olmasına karşılık, sorumluluğu olmaması ayrıca büyük bir dengesizliğe yol açmıştır. Kenan Evren ile Turgut Özal arasında başlayan tartışmalar ve ardından Ahmet Necdet Sezer ile rahmetli Ecevit arasında MGK toplantılarında yaşanan huzursuzlukları hepimiz hatırlıyoruz ve bunlar çok ciddi devlet krizlerine yol açmıştı. Yürütmede yetki karmaşasına yol açan bu çift başlı yapının ortadan kaldırılması olumlu olmakla beraber, 1 Kasım öncesi tüm siyasi partilerin vatandaşlarına söz verdikleri özgürlükçü demokrasiye, evrensel insan haklarına ve millet iradesinin tam ve gerçek manasıyla hâkim olacağı adalet, şeffaflık ve hesap verilebilirlik, sosyal sorumluluk ilkelerine dayalı bir devlet düzeni kuracak toplumsal sözleşme mahiyetinde yeni bir anayasayı yaparak vaatlerimizi yerine getirebilme yolunda bu bir ilk adım olacaktır. Kısacası, egemenlik hakkını milletin doğrudan seçtiği temsilciler yoluyla sağlayan demokratik siyaseti inşa etmek için bu teklif bir başlangıçtır. Bir başka deyişle, arkadaşlar, 1982 Anayasası bir vesayet düzenini inşa etti. Şimdiki düzenlemeyle vesayetin son kalesi olan bu çift başlı takoz sistemini milletin iradesi teslim alıyor ve çarpıklığı büyük ölçüde gidermeye çalışıyor. Umuyoruz ki bu vesayet unsurları bir daha millete musallat olamayacaktır. Son kertede, arkadaşlar, kararı millet verecektir. Bırakalım millet kendisi için neyin iyi, neyin doğru olduğuna kendisi karar versin. Biz, sonuçta bu teklifle millete bir dayatma içinde olmuyoruz.
Millete bir siyasi mühendislik projesi dayatmıyoruz. Biz diyoruz ki, bu, millet iradesinin önündeki prangaları ortadan kaldıracak bir reçetedir ve bu kararı millet feraseti, millet iradesi belirlesin ve biz, millet iradesinin özgür tercihlerine karışmayalım ve milletin bu iradeyi ortaya koyarken gösterdiği karara da saygılı olalım hepimiz. Şimdi, bir önceki hatip “Sokakta biz bulmadık Türkiye’yi.” dedi. Sokaktan bu kadar çekinmenin bir anlamı yok. Sokak sokak dolaşıp herkes kendi teklifini doğru bir şekilde anlatırsa, millet, inanıyorum ki doğru kararı verecektir. Biz, milletin iradesi önündeki bu zincirleri kırmak için yola çıktık. İnşallah bu süreç, milletimiz için hayırlar getirir diyorum. Hepinizi sevgi ve saygıyla selamlıyorum, çok teşekkür ediyorum.
Şahısları adına ikinci ve son konuşmacı Gaziantep Milletvekili Ümit Özdağ’ın. Sayın Özdağ, buyurun.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; mensubu olduğumuz Türkiye Büyük Millet Meclisi dünya parlamentoları içinde benzersiz bir konuma sahiptir. Bu Meclisin üyesi olmak bile bir Türk vatandaşı için büyük bir övünç olmalıdır. Bu Meclisin mensubu olmak, İstiklal Harbi’ni gerçekleştiren muhterem heyetin taşıdığı şerefin mirasçısı olmak demektir. Biz 26’ncı Dönem milletvekilleri, İstiklal Harbi’mizi yöneten heyet gibi bugün ülkemize yönelik ağır bir saldırı gerçekleşirken yüksek bir iradeyle davranmalıyız diye düşünüyorum. Temsil ettiğimiz Türk milletinin hukukuna kıskançlıkla sahip çıkmalıyız. Gazi Meclis, sahip olduğu yetkileri İstiklal Harbi’nden bugüne taşımıştır. Bugün bu yetkileri Türkiye'nin ağır bir tehditle karşı karşıya olduğu iddiasıyla bir kişiye devretmeye kalkmak, sadece Türk milletine değil, aynı zamanda İstiklal Harbi’mize de, onun geleneğine de ters düşmek olur. Gazi Meclis sahip olduğu haklardan Yunan ordusu Sakarya Nehri’ne dayandığı zaman bile vazgeçmemiştir. Sizden rica ediyorum: 5 Ağustos 1921’de başkomutanlık ihdası sırasında yapılan tartışmaları lütfen kütüphaneye gidip okuyun. Son günlerde burada yapılan konuşmalardaki yetkilerin devir ısrarı orada yok, milletvekilleri ısrarla hakları konusunda kıskanç davranıyorlar. Değerli milletvekilleri, bazı milletvekilleri Türkiye Büyük Millet Meclisinin sahip olduğu sorumluluğun büyük bir bölümünün tek kişiye devredilmesi konusunda çok istekli görünüyorlar. Başbakan Yıldırım dün yapmış olduğu konuşmada “Başkanlık gelince Meclis iktidarının yerini millet iktidarı alacak.” dedi. Bu, Türkiye Büyük Millet Meclisine hakarettir. Bizi kim seçti? Biz Türk milletini temsil etmiyorsak kimi temsil ediyoruz? (CHP sıralarından alkışlar) Başbakan Yıldırım, Türkiye Büyük Millet Meclisine özür borçludur hem de Birinci Meclisten bugüne kadar özür borçludur.
Seni ancak CHP alkışlar.
Tek kişilik demokrat bu kadar olur.
Ve, bakın, ben bugün değil sadece, 29/12/2015’te de Sayın Meclis Başkanını ziyaret ettim ve dedim ki kendisine: “Sayın Başkan, Batı, son yirmi yılda saldırdığı bütün ülkelere diktatörlük kisvesi altında saldırdı. Başkanlık rejimini getirmeyi düşünenlere lütfen söyleyin, bu başkanlık rejimi, diktatörlük kisvesi için çok uygundur ve bu, bir millî güvenlik tehdidi hâline gelebilir.” Bundan iki gün önce burada yapılan bir konuşmada iç savaştan bahsedilmesi eleştirilmişti. Bütün Meclise şiddetle öneriyorum, lütfen, birazcık yabancı literatür okuyun. Türkiye’de çok hızlı bir iç savaş sürecine sürüklenmeden bütün dünya strateji literatürlerinde bahsedilmeye başlandı. Cumhurbaşkanı da Türkiye'nin bir iç savaşa sürüklendiğini söylüyor. Erdoğan, 15 Aralık günü muhtarlara yaptığı konuşmada, Türkiye'nin Suriye ve Irak gibi bir iç savaşa sürüklenmek ve bölünmek istendiğini ifade etti. Bu kadar ağır bir tehditle karşı karşıya olan bir ülke, sistem değiştirmek gibi bir riski almamalıdır. Hele, bir iç savaşı kazanmak için “Biz hazırlanırız ve bu iç savaşı kazanırız.” diyorsanız, bunun da aslında hiç kimseye faydası yoktur. Üstelik, başkanlık için ısrar etmek Türkiye’yi iç savaşa sürüklemek isteyenlere de büyük bir fırsat verecektir çünkü Türk toplumu bölünmüştür ve referandum sürecinde ve sonrasında, bu bölünmüşlüğün üzerine 15 Temmuzu gerçekleştiren iç ve dış dinamikler binecek ve ülkeyi bir iç çatışma ortamına sürüklemek için ellerinden geleni yapacaklardır. Bu gerçekleşirken, Türk Silahlı Kuvvetlerinin hâlâ ağır bir travma yaşadığını lütfen göz önünde tutun. Ekonomi ağır bir krizden geçiyor. Özetle, Türkiye Cumhuriyeti’nin, ordusunun, istihbaratının, dış işlerinin, ekonomisinin hızla iyileştirilmesi için bir sürece ihtiyaç var. Eğer Türkiye’ye Sevr dayatılmaya çalışıyorsa -Cumhurbaşkanının söylediği gibi- bizim de Birinci Meclise ihtiyacımız var. (CHP sıralarından alkışlar) Oysa bu Meclis, Ukrayna Meclisi görüntüleri veriyor ne yazık ki.
Ve Ukrayna Meclisi görüntüleri veren bir Meclisle Sevr’le mücadele edemeyiz. Bu bir tarihî sorumluluktur. İki sene sonra getirin bunu konuşalım ama bu milletin ve bu devletin kendisini rehabilite etmek için iki seneye ihtiyacı var. Bu kötülüğü bu millete ve kendinize yapmayın lütfen. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Sayın Başkan…
Sayın Bostancı…
Sayın Özdağ konuşmasında Genel Başkanımız Sayın Yıldırım’ın Millet Meclisi iktidarıyla bizim teklif ettiğimiz Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi arasındaki ilişkiyi anlatırken kullandığı iktidarın millete devri meselesini çarpıtarak anlatmıştır. Bu açık bir sataşmadır.
Buyurun, iki dakika veriyorum. Lütfen yeni bir sataşmaya meydan vermeyelim. Buyurun.
Millete bir şey vermediniz, hep kendi iktidarınıza bir şey verdiniz.
On dört yıllık AK PARTİ iktidarının özeti millete saygıdır, milletin iradesini temsil etmektir. Bugün getirmiş olduğumuz teklif, Cumhurbaşkanlığı sistemi teklifi hükûmet etme biçimi olarak Meclisten güvenoyu alan bir hükûmet yerine o güvenoyunu doğrudan milletten alan bir yürütmeye işaret etmekte, Sayın Başbakanın ifadesi de bunun üzerine şekillenmektedir.
Milletin can güvenliği kalmadı, mal güvenliği kalmadı.
Maalesef siyasette şöyle kötü bir alışkanlık var: İnsanların konuşmalarını İngilizlerin o “copy-paste” dedikleri tarzda “kes-yapıştır” mantığıyla alıyorsunuz, işinize geldiği gibi kullanmaya kalkıyorsunuz.
Sen nasıl istiyorsun? Sen nasıl istiyorsun?
Bu, doğru bir tavır değil, doğru bir değerlendirme değil. Demokrasiye, millete, milletin hukukuna bir katkı değil. Rakip olabiliriz, farklı fikirlerde olabiliriz ama bir siyasetin kendisine saygısı, aynı zamanda rakibine saygısıdır. Onun sözlerine de nasıl ağzından çıktıysa, ne demek istediyse, kastı neyse ona uygun bir şekilde burada dile getirerek eleştiri yapacaksa onun üzerine yapması ahlakın gereğidir. Teşekkür ediyorum.
Teşekkür ediyorum.
Naci, sen daha iyi bir cevap bulabilecek kadar akıllı bir adamsın. “Copy-paste” falan yok orada!
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Görüşülmekte olan Anayasa teklifinin ilk tur görüşmelerinin son maddesinin müzakerelerine İç Tüzük 72’nci maddede tanınan imkân dâhilinde devam olunmasını arz ve teklif ederiz. Özgür Özel Levent Gök Türabi Kayan
Oylamaya sunmadan önce bir yoklama talebi var, önce bu talebi karşılayacağım. Sayın Altay, Sayın Özel, Sayın Kayan, Sayın Akın, Sayın Tezcan, Sayın Yiğit, Sayın Şeker, Sayın Adıgüzel, Sayın İrgil, Sayın Arslan, Sayın Gaytancıoğlu, Sayın Ağbaba, Sayın Gök, Sayın Biçer, Sayın Kaplan Hürriyet, Sayın Türkmen, Sayın Zeybek, Sayın Altaca Kayışoğlu, Sayın Özdemir, Sayın Sertel. Evet, yoklama için üç dakika süre veriyorum ve yoklama işlemini başlatıyorum.
Başkan, yedi dakika vermeyince Kızılay’daki arkadaşlar yetişemiyor. Lütfen yedi dakika verin, üç dakika az.
Bir dakika versin.
İç Tüzük 72 önergesini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Önerge kabul edilmemiştir. Sayın milletvekilleri, soru-cevap işlemi gerçekleştireceğiz ancak yoklamaya girdiğiniz için isimler silindi. Yine, sırayla Sayın Tunç, Sayın Akın, Sayın Gaytancıoğlu, Sayın Yalım’ın yerine Sayın Doğan, Sayın Arslan, Sayın Atıcı, Sayın Özdemir, Sayın Bakır ve Sayın Tüm sisteme girsin, beş dakika süreyle soru-cevap yapacağız. Evet, Sayın Tunç, buyurun.
Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım. Sayın Bakanım, beş yıl için seçimle gelen, 2 defadan fazla seçilemeyen bir kişi nasıl diktatör olabilir? Cezai sorumluluğu olmayan bir cumhurbaşkanı yerine, millete karşı siyasi sorumluluğu olan, Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı cezai sorumluluk getirilen bir sistemde diktatörlük mümkün müdür? Türkiye Büyük Millet Meclisinin Cumhurbaşkanlığı seçimlerini yenileyerek görevine son verebildiği bir yönetim sisteminde diktatörlük olabilir mi?
Sayın Bakana zor sorular soruyor AKP’liler, Sayın Bakana. Kripto mu bu soru soran, kripto mu? Kim bu?
Kanun teklif edemeyen, kanuna aykırı kararname çıkaramayan, bütçenin onaylanmasında yasamaya muhtaç olan, yaptığı işlemler yargı denetimine tabi bir cumhurbaşkanının diktatör olacağını iddia etmek milletin aklıyla alay etmek değil de nedir? Teşekkür ediyorum.
Sayın Akın…
Biz Cumhuriyet Halk Partisi olarak Türkiye Büyük Millet Meclisinde büyük bir mücadeleyle halkımızın iradesini temsil ediyoruz. Saraydan alınarak, büyük bedeller ödeyerek halkımıza teslim edilen egemenliğin kayıtsız şartsız milletin olduğu iradeyi savunuyoruz, cumhuriyeti savunuyoruz. Siz seçimlerde halktan oy isterken “Biz cumhuriyetin yerine tek adam rejimine döneceğiz, güçler ayrılığını iptal edeceğiz, tüm güçleri tek bir kişide toplayacağız.” diyerek mi oy istediniz? Burada yaşananları halkımıza duyurmak için canla başla cumhuriyetimiz, özgürlükler ve demokrasi için CHP Grubu olarak büyük bir mücadele içindeyiz. Bunu yaparken AKP, MHP, CHP demiyoruz, tüm Türkiye’nin geleceği için, Türkiye'nin karanlığa götürülmemesi için mücadele ediyoruz. Siz asıl hesap vermeniz gereken halktan kaçırarak saray talimatlarıyla resmen rejimi değiştirmek için Anayasa’yı değiştirmek istiyorsunuz. Böyle bir rejim değişikliğini yapabilmek, hatta teklif edebilmek için bile OHAL tehdidi ve iktidar şantajıyla referanduma gitmek istemeniz resmen halkımızdan aldığınız yetkiyi kendi emellerinize alet etmektir.
Sayın Gaytancıoğlu…
Teşekkür ederim. Anayasa’nın ilk 4 maddesini değiştireceksiniz, bunu dün gece itiraf ettiniz. Kurtuluş Savaşı yaptık, saltanatı kaldırarak, Padişahı ve ailesini göndererek egemenliği kayıtsız şartsız halka verdik yani egemenliği saraydan alıp halka verdik. Cumhuriyeti ilan eden demokrasiye inanmış o bilge insanlar, en sıkıntılı dönemlerde tek parti yönetmesin diye Terakkiperver ve Serbest fırkaları kurdurup denetlenmeyi istemedi mi? Ve en sonunda çok partili hayata bu ülkeyi geçirmeyi başardık. Şimdi, siz halka bilgi vermeden, ekranları karartarak, birçoğunuz “Ben FETÖ’cü değilim.” imajı yaratarak gizli oylama yerine açık oylamayla egemenliği halktan alıp saraya vermek istiyorsunuz. Tekrar söylüyorum: Ateşle oynuyorsunuz.
Sayın Doğan…
Sayın Başkan, Trabzon Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 5 Ocak 2017 tarihli kararda şöyle diyor: “Her ne kadar yukarıda açık kimlik bilgileri yazılı müştekinin gözaltına alındığı sırada Emniyet Müdürlüğünde görevli polis memurları tarafından tehdit edilerek darbedildiği iddialarına ilişkin soruşturmaya başlanmış ise de 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 9’uncu maddesi kapsamında karar alan ve görevlerini yerine getiren kişilerin bu görevleri nedeniyle hukuki, idari, mali ve cezai sorumluluğunun bulunmadığından bahisle haklarında kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilmiştir.” Şimdi, yeni getirilen Anayasa’da da cumhurbaşkanının buna benzer temel hak ve özgürlüklere ilişkin kararname çıkarabileceği öngörülüyor. Şimdi biz buradan sormak istiyoruz: Bu orantısız düzenleme yetkileri karşısında vatandaş can ve mal güvenliğini nasıl koruyacak? Kime, nereye başvuracak?
Sayın Arslan…
Adalet Bakanına soruyorum: Anayasa’mızın 9’uncu maddesinde yazılı “yargıda bağımsız” ibaresine “tarafsız” ibaresini eklemiş iseniz de cumhurbaşkanı Anayasa Mahkemesinin 15 üyesinden 12’sini seçiyorsa, Danıştayın 1/4 üyesini, cumhuriyet başsavcısını ve yardımcısını atıyorsa, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 13 üyesinin 6’sını seçiyorsa bu yargı cumhurbaşkanına ve yandaşlarına karşı tarafsız karar verebilir mi? Bu yargı bağımsız yargı olabilir mi? Elbette ki olmaz. Yargıda oluşturulacak bu yapı yani “Önce ben yargı mensuplarını seçeyim, sonra yargı beni yargılasın.” diyorsanız bu yanlış değişiklikleri yaparak ülke güvenliğini yok ettiğiniz gibi hukuk güvenliğini de sıfırlamış oluyorsunuz. Yargıyı mutlak bağımlı hâle getiriyorsunuz. Böyle bir yargı sistemi olsa olsa diktatörlerce yönetilen ülkelerde olur. Keyfîlik artar, adalet çöker, adaletin çöktüğü ülkemizde devlet çöker: Şunu iyi bilmelisiniz ki…
Bu anayasa ve rejim değişikliğine aklımla “Hayır.” diyorum. Bu anayasa ve rejim değişikliğine fikrimle “Hayır.” diyorum. Bu anayasa ve rejim değişikliğine vicdanımla “Hayır.” diyorum. Bu anayasa ve rejim değişikliğine ruhumla “Hayır.” diyorum. Bu anayasa ve rejim değişikliğine onurumla “Hayır.” diyorum. Bu anayasa ve rejim değişikliğine insanlığımla “Hayır.” diyorum. Bu anayasa ve rejim değişikliğine demokratlığımla “Hayır.” diyorum. Bu anayasa ve rejim değişikliğine cumhuriyetçiliğimle “Hayır.” diyorum. Bu anayasa ve rejim değişikliğine halkçılığımla “Hayır.” diyorum. Bu anayasa ve rejim değişikliğine laik duruşumla “Hayır.” diyorum. Bu anayasa ve rejim değişikliğine devrimciliğimle “Hayır.” diyorum.
Teşekkür ederim Sayın Başkan. Buradan Hükûmete sesleniyorum: On beş yıllık iktidarınız döneminde ülkeyi getirdiğiniz yeri size hatırlatmak isterim. Yargıya güven yüzde 3’lere düşmüş durumda. İnsan hakları ihlallerinde 1’inci sıradayız. Basın özgürlüğünde 151’inci sıradayız. Demokraside 97’nci sıradayız. Eğitimde 76 ülke arasında 41’inci sıradayız. Sağlıkta 100 ülke arasında 52’nci sıradayız. İşsizlikte 2’nci sıradayız. Yoksullukta Avrupa’da 5’inci sıradayız. Çocuk istismarında dünyada 3’üncü sıradayız. Kadın cinayetleri sayısı sizin döneminizde 14 bine ulaştı. Ülkeyi bu duruma getirirken başınızda kim vardı biliyor musunuz? Ben söyleyeyim: Reisiniz vardı. Şimdi, siz, tüm bunlardan sorumlu olan birini diktatör yapmak istiyorsunuz. Başkanlık olursa cinayetler bitecek mi? Ensar vakıfları kapanacak mı? Çocuklarımız rahat edecek mi? Gelin “daha çok demokrasi” diyerek çağdaş, demokratik bir anayasayı yaşama geçirelim.
Buyurun Sayın Bozdağ.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; cumhurbaşkanlığı sistemine “diktatörlük” demek, “tek adamlık” demek esasında bu teklife yapılan açık bir iftiradır hem de abartmalı bir iftiradır. Ben geçen de söyledim, bir kez daha söylüyorum: Bu millet sizden de akıllı, bizden de akıllı; neyin diktatörlük, tek adamlık olduğunu, neyin de demokrasiye, hukuk devletine uygun olduğunu daha iyi bilecek, daha iyi tartacak ve sonuçta kararını verecek. Şimdi, diktatörlükten, tek adamlıktan bahsettiğiniz yerde yasama, yürütme, yargı kuvvetlerinin tek elde toplandığını herhâlde kastediyorsunuz. Peki, şimdi bu teklif neyi getiriyor? Yasamayı ayırıyor, yürütmeyi ayırıyor hem de birbirinden tam ayırıyor ve birbirine karşı bağımsız hâle getiriyor. Nasıl diktatörlük olacak? Seçim oluyor; beş yılda bir seçim olacak, rekabetçi seçim olacak, serbest seçim olacak, halkın iradesiyle seçilecek. Halkın iradesiyle beş yılda seçime giden bir diktatör dünyanın neresinde var, böyle bir şey olur mu? Serbest seçimler, demokratik seçimler, rekabetçi seçimler olacak. Kazandığı zaman beş yıl, bir daha kazandı, azami on yıl; on yıldan sonra bir daha aday olamayacak. Dünyada böyle bir örnek var mı? Yok. Yasama yetkisi elinde mi? “Diktatör” dediğin temel haklarla ilgili düzenleme yapabilir, yasama yetkisi olur elinde, siyasi haklar, ödevlerle ilgili yapar, yasamayla ilgili yapar, yargıyla ilgili yapar. Bu teklifin neresinde temel haklarla ilgili, siyasi haklarla ilgili, yargıyla ilgili, yasamayla ilgili Cumhurbaşkanına düzenleme yetkisi veriyor, var mı böyle bir şey? Diktatörlerin nerede eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır? Şu anda, Cumhurbaşkanının her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunu açıyor. Dünyanın neresinde böyle bir diktatör var?
Cumhurbaşkanı eğer diktatörlüğe yeltenirse, o zaman Meclisin seçimleri yenileme kararı vardır. Dünyanın neresinde diktatörlerin görevine Meclis seçim kararı alarak son verebiliyor? Böyle bir şey var mı?
Suriye’de var, Suriye Anayasası’nda var.
Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkıyor, onu denetleme yetkisi de Meclise ait, Meclis çıkaracağı kanunla o kararnameyi de çöpe atabilir. Dünyanın neresinde böyle bir şey var?
Suriye Anayasası’nda var, Suriye.
Meclis ayrı, yürütme ayrı, ayrı ayrı seçiliyor ve egemenlik millete ait, doğru ve tartışmasız ama millet sadece bugün yasamayı seçiyor, biz yürütmeyi de doğrudan seç diye getiriyoruz. Bunun neresi diktatörlükle alakalıdır? Tam demokrasiyle alakalıdır, millî egemenliğe tam değerini vermekle alakalıdır. (AK PARTİ sıralarından alkışlar) Bunları birbiriyle karıştırmayalım.
Tam bir diktatörlük, tam diktatörlük!
Bu ilk 4 madde yalanı da çok tekrar edildi.
Demokrasinin üstünde oturuyorsunuz, kalkın oradan.
Bu teklifin içinde ilk 4 maddede bir noktayı değiştiren bir şey yok.
Oturdunuz demokrasinin üstüne, kalkın oradan.
Kaç defa söylendi, milletimiz de bunu görüyor. Doğrudan da, dolaylı olarak da ilk 4 maddeyi değiştiren veya zayıflatan herhangi bir düzenleme yoktur. Bu bir rejim değişikliği değildir, siz istediğiniz kadar söyleyin; bu bir hükûmet sistemi değişikliğidir…
Fetullah Gülen’le beraber mi yaptınız bu anayasayı?
…Türkiye’nin parlamenter sistemden cumhurbaşkanlığı sistemine geçişini düzenleyen bir düzenlemedir.
Fetullah Gülen de oy verecek mi buna?
Yargıya gelince. Yargı konusunda Cumhurbaşkanının mevcut Anayasa’daki yetkilerine ilave yeni bir yetki getirilmiyor. (CHP sıralarından gürültüler) Anayasa Mahkemesi üyeleri nasıl seçiliyorsa şimdi de öyle seçilecek, Yargıtay cumhuriyet başsavcısı, başsavcı vekili şu anki sistemde nasıl seçiliyorsa aynen öyle, Danıştayın dörtte 1’i nasıl seçiliyorsa öyle.
Yalan!
HSYK’da 4 üye seçiliyor, o da gene aynı öyle.
Fetullah Gülen de oy verecek mi buna?
Yeni gelen şey, milletin temsilcilerinin HSYK’ya üye seçmesidir.
Teşekkürler Sayın Bakan.
Niye rahatsız oluyorsunuz milletin temsilcilerinin Hâkimler ve Savcılar Kuruluna üye seçmesinden?
Teşekkür ediyorum Sayın Bakanım. Buyurun Sayın Altay.
60’a göre pek kısa bir söz talep ediyorum.
Buyurun, açtım mikrofonu 60’a göre.
Sayın Başkan, demokrasinin tepki ve protesto rejimi olduğuna inanmayan ve bunu kabul etmeyenlere, kendisine yapılan her türlü eleştiriyi hakaret addederek hakkında mahiyetindeki, emrindeki yargı marifetiyle dava açanlara, kendisi gibi düşünmeyen herkesi terörist ilan edenlere dünyanın her yerinde “diktatör” deniyor.
Açmasın mı?
Sayın Abdullah Gül’ün son bir buçuk yıllık görev süresi…
Açmasın mı? Adalet serbest mi olsun?
…içinde 139 hakaret davası açılmış.
Hakaret edelim o zaman!
Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın bir buçuk yıllık görev süresi içinde ise 1.845 kişiye Cumhurbaşkanına hakaretten dava açılmış. [[Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı]] Arz ederim.
Hukuk devletinde dava açmak bir haktır hukuku savunuyorsak, demokrasi diyorsak.
Bak, illa konuşacaksın. Şu İç Tüzük 64’ü böyle yiyeceğim sinirimden ya.
Gözaltı merkezlerinde yer kalmadı.
Sayın Başkan…
Buyurun Sayın Bakan.
Sayın Başkanım, değerli milletvekilleri; 299’uncu maddeye göre bu tür suç isnadı karşısında izin verme yetkisi Adalet Bakanına aittir. Adalet Bakanı olarak göreve başladığım zaman, bundan önceki Sayın Cumhurbaşkanlarına hakaret isnatları geldiğinde Adalet Bakanlığının uygulaması nedir diye arkadaşlarıma sordum ve istatistikleri de çıkarttırdım. Reddedilen ne kadar, izin verilen ne kadar diye baktığımızda, neredeyse bütün Sayın Cumhurbaşkanlarıyla ilgili isnatların tamamına yakınına izin verilmiş. Sadece suç oluşturmayacağı çok açık olanlara… Onların sayısı da çok azdır. Ama, dosyalara baktığınızda, Sayın Sezer’le ilgili, Sayın Gül’le ilgili, önceki Cumhurbaşkanlarımızla ilgili hakaret dosya sayısına baktığımızda bunların çok az olduğunu görüyoruz ama özellikle Sayın Cumhurbaşkanımıza dönük kampanyalar yürütülüyor ve sinkâflı -burada söylemeye dilim varmıyor- onlarca, yüzlerce, sosyal medyadan ve başka yerlerden hakaretler yapılıyor. Benim yerimde Cumhuriyet Halk Partisinin sayın bir milletvekili Adalet Bakanı olsaydı, eminim ki tereddütsüz, o da aynısına izin verirdi.
Teşekkür ediyorum.
Sayın Başkan...
Sayın Bostancı, buyurun; 60’a göre size de söz veriyorum. Bir dakika.
Sayın Başkanım, teşekkür ediyorum. Sayın Engin Altay’ın bazı örnekler üzerinden ve rakamla yapmış olduğu bir mukayese var. Burada, muhalif-muvafık, fikirleri farklı olabilir ama herkesin bir ortak kanaati olduğunu düşünüyorum; o da Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın Türkiye siyasetinde karizmatik bir figür oluşu. Esasen, AK PARTİ’nin on dört yıl boyunca iktidar olmasında Sayın Erdoğan’ın kitleler üzerindeki bu etkili liderliğinin, karizmatik rolünün büyük etkisi var. Karizmatik figürler coşkun taraftarlara sahip oldukları gibi aynı zamanda coşkun eleştirileri de doğururlar, bu doğru. İşte, bu coşkun eleştirilerden makul, meşru, demokrasinin özüne uygun olanlar herkesin başının üstüne…
…ama trollük yapanlara karşı…
Trol!
…Cumhurbaşkanlığı makamına gelmiş birisinin kendisinin değil, hukuk çerçevesinde savcıların, trollük yapanlara ilişkin dava açması olağandır. Durum bundan ibarettir. Teşekkür ediyorum.
Ama sizin trollere hiç dava açılmıyor.
Teşekkür ediyorum. Şimdi, 18’inci madde üzerinde beşi aynı mahiyette olmak üzere yedi adet önerge vardır; ilk okutacağım beş önerge aynı mahiyette olacaktır. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Görüşülmekte olan (2/1504) esas numaralı Kanun Teklifi’nin 18’inci maddesinde yer alan “Bu Kanun” ibaresinin “Bu Kanun hükümleri” olarak değiştirilmesini arz ve teklif ederiz. Aynı mahiyetteki diğer önergelerin imza sahipleri:
Başkanım, önergeleri çekiyoruz.
Aynı mahiyetteki önergeler çekilmiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Genel Kurulda görüşülecek olan 447 sıra sayılı Kanun Teklifi’nin 18’inci maddesinin teklif metninden çıkarılmasını arz ve teklif ederim. 5/1/2017 Meral Danış Beştaş Mithat Sancar Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Görüşülmekte olan 447 sıra sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin 18’inci maddesinin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle metinden çıkarılmasını arz ederiz. Engin Altay Levent Gök Özgür Özel Tekin Bingöl Ahmet Haluk Koç Son okunan önergeye Komisyon katılıyor mu?
Katılmıyoruz Sayın Başkan.
Hükûmet?
Katılmıyoruz Başkanım.
Önerge üzerinde söz isteyen Ankara Milletvekili Levent Gök. Buyurun Sayın Gök.
Değerli milletvekilleri, cumhuriyet büyük bir proje, cumhuriyet sıradan bir proje değil. Liderimiz Atatürk sıradan bir lider değil. Modern Türkiye Cumhuriyeti kurulurken emperyalizme karşı kanla verilen büyük bir mücadele sonunda bağımsız bir ülke yaratıldı. Bu ülkede sıfırdan sanayileşme, laiklik ekseni üzerinde halk egemenliği, çağdaş uygarlığa erişme mücadelesi verildi. Sizin bugünlerde dost bırakmadığınız tüm dünyada “Yurtta sulh, dünyada sulh.” ilkesiyle bütün dünyayla barışık bir ülke yaratıldı. Kadın-erkek eşitliği, fırsat eşitliği… Fırsat eşitliğinden cumhuriyetin tüm çocukları nasibini aldı. Bugün bir Recep Tayyip Erdoğan Cumhurbaşkanı oldu, Binali Yıldırım Başbakan oldu, bütün arkadaşlarımız milletvekili oldu. Bunların hepsi cumhuriyet kurumunun ve onun özelliğinin bir sonucu, durup dururken olmadı ve Mustafa Kemal Atatürk bir ortak kültür, ortak vatan yaratırken Türk, Kürt, Laz, Çerkez demedi; herkesi bütün etnik kimliğiyle, mezhebiyle benimseyerek bir ulus yaratma mücadelesi verdi. İşte, “modern Türkiye” böyle bir devletin adıdır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; şimdi, Başbakanlığı kaldırıyoruz. Sayın Başbakan kendini feda etti “Binali feda olsun.” diye ama feda edilen Binali Bey’in makamı değil, milletin makamı ve Başbakanlık kalkınca da Cumhurbaşkanı da Başbakanlığı üstlenecek, yürütmenin başı olacak. Peki, nereden nereye geldik sayın milletvekilleri? Bakın, günlerdir arkadaşlarımız anlatıyor, aydın, Türkiye’nin saygın gazetecileri yazılar yazıyor, anlamadınız ama belki Atatürk’ün tam 87 yıl önceki sözlerini sizlere hatırlatırsam daha iyi anlarsınız. 27 Nisan 1931’de yeni seçimlerden sonra Atatürk Cumhurbaşkanı seçiliyor 4 Mayısta, İsmet Paşa’dan kabineyi kurmasını istiyor. Bu vesileyle bir gazeteye demeç verirken sözünün arasında diyor ki: “Eğer İsmet Paşa hükûmeti kurmayı kabulden kesin olarak çekinmiş olsaydı başvekilliği bizzat üzerime alırdım, başka çare kalmazdı; ya ben ya İsmet Paşa.” Bu demeç her yerde duyulunca “Acaba bizde de Amerika Birleşik Devletleri’nde olduğu gibi başkanlık sistemi mi kurulacak?” tartışmaları yaşandı tam 1931 yılında. Bunun üzerine Atatürk, İsmet Paşa’yı, Fethi Bey’i ve Serbest Fırkanın sekreteri Nuri Conker’i çağırdı ve şu açıklamayı yaptı: “Arkadaşlarımız içinde başvekillik yapacak zevat çoktur fakat bütün bu arkadaşlarım da dâhil olduğu hâlde milletin umumi eğilimi benim şu veya bu zaruret karşısında başvekil olmamı icap ettirirse, bu vazifeyi kemalitevazu ve minnetle yapmaya hazırım. Bu takdirde benim aynı zamanda Reisicumhurluğu üzerimde bulundurmamın elbette kanuni imkânı yoktur. Benim alacağım bu yeni vazifeyi muhtelif tarz ve manalarda kötüye yorumlamak imkânı yoktur. Amerika sistemini tatbik etmeyi hiç hatırıma getirmedim; sistemsiz ve kanunsuz bir tarzda, Reisicumhurluk ile Başvekâleti birleştirmeyi düşünmedim ve düşünecek adam olmadığımın bütün milletçe malum olduğunu zannederim. (CHP sıralarından alkışlar) Bugünkü şartlar içinde, bir hükûmetin millet ve memleket menfaati için takviyesine maruf herhangi sözümü bin türlü boş sözlerle istismar etmeye kalkışmak çok bedbaht adamların işidir.” Mustafa Kemal aynı şekilde kendisine bu konuda görüşünü soran Genel Sekreter Rıza Soyak’a da aynen şunları söylüyor: “Bunlar çok budalaca sözlerdir Soyak, şaşarım o efendilerin aklı perişanına. Hep biliyoruz ki, memleketimizin başına gelen felaketlerin çoğu şahsi idareden gelmiştir. Bu kadar geri kalmamızın başlıca amillerinden biri de budur. Biz öteden beri bununla mücadele ettik. Şimdi benden kimse aynı yola gitmeyi beklemesin.”
Tabii, bir dakikanızı ilave edeceğim.
İşte seksen yedi yıl önce geçen tartışmalar, işte Mustafa Kemal Atatürk’ün sözleri. Türkiye’nin ne denli itibarlı, onurlu bir ülke olduğunun altında Mustafa Kemal Atatürk ve arkadaşlarının bu sözleri vardır, bunun üzerine kurulmuştur cumhuriyet. Şimdi, siz bütün bunlardan sarfınazar ederek Türkiye’yi cumhuriyetin rotasından, Atatürk’ün rotasından çıkartmaya çalışıyorsunuz ve bize diyorsunuz ki: “Atatürk’ün yolundan dönün.” Hayır ve asla. Pir Sultan’ın dediği gibi: “Kadılar, müftüler fetva yazarsa, İşte kement, işte boynum asarsa, İşte hançer, işte kellem keserse, Dönen dönsün, biz dönmeyeceğiz yolumuzdan.”
Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Genel Kurulda görüşülecek olan 447 sıra sayılı Kanun Teklifi’nin 18’inci maddesinin teklif metninden çıkarılmasını arz ve teklif ederim. Mithat Sancar (Mardin) ve arkadaşları Komisyon önergeye katılıyor mu?
Katılmıyoruz Sayın Başkanım.
Hükûmet?
Katılmıyoruz Başkanım.
Önerge üzerinde söz isteyen Mardin Milletvekili Mithat Sancar.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; iktidar sözcüleri, Hükûmet temsilcileri bize bu teklifin -tartışmakta olduğumuz Anayasa değişikliği teklifinin- ne kadar çok demokrasi ve hukuk devleti getirdiğini anlatmaya çalışıyorlar ama burada demokrasinin sadece bir tek ölçütünü vurguluyorlar, o da seçim. “Eğer Cumhurbaşkanı seçimle gelirse ve yetkileri de artırılırsa Türkiye güçlü bir hukuk devleti olacak, iyi bir demokrasi olacak.” demeye getiriyorlar. Oysa önerdikleri sistem, kuvvetler ayrılığı gibi hukuk devletinin temel ilkelerine, yargı bağımsızlığı gibi hukuk devletinin var oluş sebeplerine tümüyle yabancı, bu ilkeleri tanımayan bir sistemdir. Kuvvetler ayrılığını değil, tek kuvvet egemenliğini kurmaya yönelmiş bir teklifle karşı karşıyayız. Bunu defalarca söyledik. Kuvvetler birliği de değil bu, tek kuvvet sistemi. Tek kuvvet sistemi nerede var? Bu sistem 1650’lerde Thomas Hobbes’un teorisini yazdığı, sonra mutlak “monark”ların uygulamaya geçirdiği, hayata geçirdiği sistemdir. İnsanlık yerel demokrasiyi, katılımcı demokrasiyi, özgürlükçü demokrasiyi tartışırken AKP bize MHP’yle birlikte mutlak monarşiler döneminin köhnemiş sistemini özgürlük diye yutturmaya çalışıyor. Bakın, çok tehlikeli bir iş yapıyorsunuz. Bu sistem toplumu ikiye böler -sürekli- en az ikiye böler; ideolojik olarak ikiye böler, başka, etnik olarak böler, inanç açısından böler. Başkanlık sistemi, Türkiye gibi kutuplaşmanın derinleştirildiği bir ülkede bu kutuplaşmayı potansiyel çatışma alanı hâline getirir ve burada “milletin temsili” diye sözü edilen şeyin de gerçekleşme şansı olmaz. Ya 1700’lerde, 1800’lerde söylemişti insanlar. Millet iradesi dediğiniz şeyin iyi tanımlanması gerekiyor, milletin iradesinden söz edebilmek için milletin özgür olması gerekiyor. Şahıslar için de geçerlidir, hukukun en temel bilgilerinden biridir: Özgürlüğü olmayanın iradesi olmaz. Siz özgürlüklerle ilgili en kötü uygulamaları yapacaksınız, özgürlükleri askıya alacaksınız, özgürlükleri askıya alacak bir yetkili cumhurbaşkanı, tek yetkili cumhurbaşkanı kuracaksınız ve sonra da millet iradesinden söz edeceksiniz. Milleti tek kişiyle özdeşleştiren sistemin milletin bekasıyla, hayrıyla, özgürlüğüyle, refahıyla alakası olamaz. Millet yüzde 50’den ibaret değildir, yüzde 51’den ibaret değildir. Başkana oy verenlerin dışında kalanların yaşam hakkını güvence altına almayan hiçbir sistem demokrasi olamaz, hukuk devleti olamaz, özgürlükçü olamaz, çağdaş olamaz. Bu teklif, sadece bir kişiyi milletle özdeşleştirmeye yönelik bir tekliftir. Bunun adı da zaten diktatörlüktür. Millet adına her şeyi yapma yetkisi olduğunu burada propaganda ettiğiniz, anlatmaya çalıştığınız sistem özgürlükçü değildir, katılımcı değildir, tek kişi yönetimidir, diktatörlüktür, bu kadar açık. Bugünden yarına diktatörlük kurulmazsa öbür güne kurulur.
Diktatörlük olsaydı böyle konuşamazdınız.
Daha önce de söyledim size. Dinlemeye de biraz tahammül etseniz demokratlığınız konusunda belki şu kadar bir umut yaratırsınız. İnsanları konuşturmuyorsunuz, konuşanları içeri atıyorsunuz. Gelecek sistemin bundan daha iyi olduğunu nasıl garanti edebilirsiniz; biz niye inanalım, halkımız niye inansın? MHP’li milletvekillerine de bir sözüm var: Yıllarca tek adam yönetiminin ne kadar kötü olduğunu anlattılar. Buraya bir zahmet çıkıp bir özeleştiri verseydiniz, deseydiniz ki: “Yanlış düşünmüşüz. Şu nedenle yanlış düşünmüşüz. Şöyle yanılmışız.” Onunla ilgili hiçbir hesap yok, hiçbir özür yok, hiçbir açıklama yok ama bu sisteme destek var. Bakın arkadaşlar, bu sistem demokrasi için getirilmiyor, bu sistem hukuk devleti daha iyi olsun diye getirilmiyor. Peki ne için getiriliyor? Arkada başka hesaplar var. Burada milletin hakkını ve egemenliğini güvence altına almak değil...
Milletin hakkını, hukukunu, özgürlüğünü, iradesini güvence altına almaya değil; bir kişinin, bir dönemin yaptıklarını, hukuksuzluklarını, yolsuzluklarını güvence altına almaya yöneliktir ve burada bir pazarlık olduğu şüphesini -bugüne kadar doğru dürüst bir açıklama yapmadığı için- ne iktidar partisi ne MHP, bir pazarlık olduğu, başka hesaplar olduğu iddiasını da asla zihinlerden silemezsiniz, bu şüphe sürekli güçlenecektir. Biz HDP olarak yerel demokrasi için, katılımcı demokrasi için, özgürlükçü demokrasi için, özgür ve müreffeh bir Türkiye için “hayır” diyeceğiz. Bizi ne kadar çok susturmaya çalışırsanız çalışın asla sesimiz kısılmayacak. Bu teklifin milletten, halktan, toplumdan geri dönmesi için elimizden gelen her şeyi yapacağız. Eğer siz özgür bir ortam yaratmaya cesaret ederseniz bu seçim sizin için “hayır”ın başlangıcı olacaktır. Saygılarımla.
Sayın Başkan...
Sayın Usta...
Sayın Başkan, hatip konuşmasında pazarlık yaptığımızı söyleyerek sataşmada bulunmuştur.
Buyurun Sayın Usta, iki dakika süre veriyorum, lütfen yeni bir sataşmaya meydan vermeyelim.
Teşekkür ederim. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; biz hep ifade ediyoruz: Milliyetçi Hareket Partisinin başından itibaren çizgisi bellidir. Bizim milletin menfaatinin dışında hiçbir hesabımız olamaz, bizim bütün hesabımız Türk milletinin menfaatidir.
Söyle bir daha.
Bütün meseleleri bu çerçevede değerlendirmek lazım. Pazarlık yapanların kiminle ne pazarlık yaptığını geçmişte herkes biliyor. Milliyetçi Hareket Partisi siyasi hayatı içerisinde, siyasi tarihi içerisinde hiçbir kirli pazarlığın, açık pazarlığın hiçbir şekilde içerisinde bulunmamıştır. Yani, bunları, bu tür lafları yakıştıramıyorum ve Milliyetçi Hareket Partisine hakikaten çok haksızlık olur bu. Dolayısıyla, tekrar ediyorum, hiçbir şekilde hiçbir anlaşmanın, hiçbir pazarlığın içerisinde olmamız mümkün değildir. Biz milletin menfaatini düşünüyoruz, milletin menfaatinin bugün bu şekilde davranmayı gerektirdiğini düşünerek bu teklife Milliyetçi Hareket Partisi destek veriyor. Teşekkür ederim.
[[MHP sıralarından alkışlar]] Mithat Sancar ve arkadaşlarının önergesini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler… Kabul etmeyenler… Önerge kabul edilmemiştir. 18’inci madde üzerindeki görüşmeler böylece tamamlanmıştır. Şimdi, maddenin gizli oylaması yapılacaktır. Komisyon ve Hükûmet sıralarının görevli arkadaşlarımıza bırakılmasını istirham ediyorum. Sayın milletvekilleri, lütfen yerlerimizde oturalım, sadece görevli arkadaşlarımız gelsin, ad okunduktan sonra zarf ve pullar verilecek. Gizli oylamanın ne şekilde yapılacağını biliyorsunuz, bir kez daha çok kısa bir arz edeceğim: Adı okunan sayın milletvekiline ilgili maddeyle ilgili zarf ve pullar verilecek, kabinlerde oy kullanılıp ondan sonra önümüzdeki oy kutularına bu oylar atılacak; beyaz kabul, kırmızı ret, yeşil çekimseri ifade ediyor. Sayın milletvekilleri, usulüne uygun olarak bugüne kadarki kullandığınız tüm oylar için teşekkür ediyorum ve bundan sonraki süreçte de aynı hassasiyetle devamını diliyorum. Şimdi, gizli oylamaya Adana ilinden başlıyoruz. [[Oylar toplandı]] Oyunu kullanmayan sayın üye var mı? Peki, oy verme işlemi tamamlanmıştır. Oy kupalarını kaldıralım görevli arkadaşlar, kürsünün sağında ve solundaki oy tasnif yerlerine getirelim. Başkanlık Divanı üyelerimizi de her zamanki görevlerinin başına -onları çok yorduk- davet ediyorum. [[Oyların ayrımı yapıldı]] Sayın milletvekilleri, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi’nin birinci görüşmeleri saat 23.20 itibarıyla tamamlanmıştır. İkinci görüşmeye en az kırk sekiz saat geçtikten sonra başlanabilecektir. Değerli milletvekilleri, bugün icra etmekte olduğumuz birleşimle Anayasa değişikliği teklifinin ilk tur görüşmelerini tamamladık. Bu haftaki görüşmelerde desteklerini, hoşgörülerini ve eleştirilerini esirgemeyen, en başta Meclis Başkanlık Divanı üyelerimize, partilerimizin grup başkan vekillerine, Anayasa Komisyonu Başkanı ve üyelerine, teker teker tüm milletvekillerimize ve hiç şüphesiz aziz milletimize, ayrıca Meclisimizin çalışmalarına katkı sağlayan tüm idari teşkilat ve çalışanlarına, kavaslarımıza, stenograflarımıza, yasama uzmanlarımıza, Meclis çalışmalarının kamuoyuna aktarılmasında bizimle beraber büyük çaba gösteren basın mensubu arkadaşlarımıza huzurunuzda teşekkür ediyorum. Değerli arkadaşlarım, hepinize ailelerinizle birlikte mutlu, huzurlu, hayırlı bir hafta diliyorum. [[AK PARTİ sıralarından “Bravo!” sesleri, alkışlar]] Şimdi, 3’üncü sırada bulunan 443 sıra sayılı Kanun Tasarısı ile Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu Raporu’nun görüşmelerine başlıyoruz. Komisyon? Yok. Ertelenmiştir. 4’üncü sırada yer alan 439 sıra sayılı Kanun Tasarısı ile Dışişleri Komisyonu Raporu’nun görüşmelerine başlıyoruz. Komisyon? Yok. Ertelenmiştir. Bundan sonra da komisyonların bulunamayacağı anlaşıldığından, alınan karar gereğince kanun tasarı ve teklifleri ile komisyonlardan gelen diğer işleri sırasıyla görüşmek için 17 Ocak 2017 Salı günü saat 15. 00’te toplanmak üzere birleşimi kapatıyorum. Hayırlı akşamlar, hayırlı istirahatler diliyorum.