Por favor, vaian ocupando os seus escanos. [[Murmurios.]] Bos días. Ábrese a sesión. A orde do día está publicada no Boletín Oficial do Parlamento de Galicia, polo que non se procede á súa lectura. Non se xustificaron inasistencias. Prestación de xuramento ou promesa de acatamento e fidelidade á Constitución e ao Estatuto de autonomía de Galicia por parte dunha nova deputada
Señorías, antes de entrar na orde do día procede a inclusión dun punto preliminar, que é o de promesa ou xuramento da nova deputada dona María de los Ángeles Ferreiro Vidarte. En cumprimento do establecido no artigo 7 do Regulamento procédese a solicitar a prestación de promesa ou xuramento de acatar e gardar fidelidade á Constitución e ao Estatuto de autonomía da nova deputada, dona María de los Ángeles Ferreiro Vidarte, en substitución de dona Beatriz Sestayo Doce. Segundo o procedemento a fórmula é contestar "Si, xuro" ou "Si, prometo" á pregunta desta Presidencia. E prégolle que responda dende o escano á pregunta que lle vou formular: Dona María de los Ángeles Ferreiro Vidarte, ¿xura ou promete acatar e gardar fidelidade á Constitución e ao Estatuto de Galicia?
Si, prometo.
Prestada a promesa, acada a condición plena de deputada do Parlamento de Galicia e dámoslle a benvida. Moitas grazas. Pasamos ao seguinte punto entrando xa na orde do día concreta, de textos lexislativos. Debate de totalidade do Proxecto de lei de transparencia e bo goberno
Para a presentación do proxecto ten a palabra o vicepresidente e conselleiro de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza, don Alfonso Rueda Valenzuela.
Bos días, señora presidenta. Señorías, presenta hoxe a Xunta de Galicia nesta Cámara unha lei que vén dar cumprimento a un compromiso expresado polo presidente da Xunta de Galicia na súa comparecencia parlamentaria de xaneiro deste mesmo ano. Naquela comparecencia recordarán vostedes que o presidente da Xunta comprometeu ata cinco textos legais co obxectivo conxunto de dar un impulso democrático en Galicia ao funcionamento das nosas institucións. Tres deles xa se atopan aprobados no día de hoxe e os outros dous, incluído o que hoxe se presenta, xa están nesta Cámara para a súa tramitación. Tense amosado, polo tanto, que ese compromiso se manifestaba en serio, se manifestaba con vontade de cumprilo, que é tanto como dicir con vontade de cumprir o obxectivo que se manifestaba cando se expresou, que era recuperar a confianza da cidadanía nas institucións públicas. Trátase, polo tanto, non só dun cambio de actitudes, senón de establecer medidas legais concretas que melloren a nosa calidade democrática e, polo tanto, que avalen esa vontade de cambiar as actitudes. Creo que é importante aquí falar da calidade da democracia que queremos. Non se trata de acudir como se fai nalgúns sitios a plebiscitos que todo o queren lexitimar e que todo intentan ocultalo, non se trata simplemente de dicir que o Goberno que ten máis votos é o Goberno, polo tanto, que ten todo o poder para facer aquilo que desexe sen máis. Ao final, o Goberno máis democrático, o Goberno que impulsa unha democracia de máis calidade é aquel goberno que dentro da legalidade decide establecerse máis limitacións. Goberno, polo tanto, limitado pola lei, limitado polas institucións que teñen que exercer de contrapoderes e limitado ante todo e sobre todo polas liberdades que asisten a todos e cada un dos membros da cidadanía sobre a que goberna, sobre a que gobernamos. Polo tanto, dende ese concepto da democracia –ese é o concepto de calidade democrática que impulsa esta lei– temos desenvolto ese programa de impulso democrático que se basea –como digo– no control e na propia limitación do poder. A Lei dos servizos xurídicos da Xunta, que acaba de entrar no Parlamento, extremará o control interno da legalidade sobre as decisións do Goberno. A reforma da Lei do Consello de Contas e a Lei de financiamento de partidos aprobadas amplían as capacidades dos órganos de control externo sobre a actividade política. A Lei de participación cidadá no Parlamento vai proporcionar á cidadanía novas modalidades de control indirecto a través das iniciativas parlamentarias que decide exercer. E, por último, esta nova Lei de transparencia vai garantir os mecanismos de control directo pola cidadanía da actividade pública. É este, polo tanto, un proxecto de lei pensado para a cidadanía e non pensado para o poder dos gobernos que actúan sobre a cidadanía. Ao Goberno imponlle sobre todo obrigas, limitacións e luz sobre os seus actos; á cidadanía pola contra, e como non podía ser doutro xeito, garántelle dereitos, información e un goberno fiscalizado e que decide autolimitarse. Por iso dende o primeiro momento quíxose construír este proxecto de lei coa cidadanía, pedíndolle aportacións á cidadanía. Inmediatamente despois, e en consecuencia da comparecencia do presidente da Xunta, habilitouse un foro de participación para recibir estas suxestións con carácter previo á redacción do anteproxecto. E dende aquí quero agradecerlles a todas aquelas persoas e colectivos que participaron nese proceso a súa colaboración. Esta foi, dende logo, decisiva, aportaron moi boas ideas para regular sen ir máis lonxe os requisitos de reutilización e accesibilidade da información que se publica, as características do órgano independente de control ou a relación dos altos cargos coas empresas antes e despois da súa entrada no Goberno. Todas estas foron aportacións que fixo a cidadanía cando se lle solicitou. Polo tanto, con estas achegas e con outras moitas máis durante estes meses elaborouse un anteproxecto de lei que foi sometido de novo a exposición pública, que foi remitido a todos os entes afectados para alegacións e que finalmente, polo tanto, chega a esta Cámara baseado en catro eixes de actuación fundamental: o da publicidade activa, o do dereito ao acceso, o do regulamento das incompatibilidades e o regulamento do período de transición entre gobernos. Respecto do primeiro dos eixes, o da publicidade activa, dicir que eu creo que é no que temos máis avanzado ata o de agora, grazas ademais en gran parte á lei que xa existía do ano 2006, a lei aprobada durante o Goberno bipartito, que foi aprobada por unanimidade neste Parlamento e, polo tanto, saudada por todos os grupos políticos, e que xa detallaba naquel intre unha serie de obrigas de publicación de información en internet, xa no ano 2006. Pero, sen dúbida, este proxecto de lei que agora se presenta supón un avance respecto daquel modelo, por moitas razóns, tamén pasaron case dez anos, e agora a publicación destes datos esténdese a novos suxeitos. Por exemplo, á totalidade dos entes dependentes da Xunta de Galicia, antes estaban excluídos na lei do ano 2006 e, sen dúbida, esta era unha eiva importante, tamén se estende aos órganos estatutarios e tamén ás universidades, que antes tamén estaban excluídas. Ademais, a información do sector público autonómico vai superar a actual dispersión, que dificulta a súa consulta e acceso, polo tanto, da cidadanía; vaise centralizar nun único portal, que vai ter ademais garantías de accesibilidade, de actualización e de difusión preferente en formatos abertos e reutilizables. Insisto: isto é unha aportación directa da cidadanía no período de consultas. Trátase, polo tanto, de dar pasos para aumentar a información á disposición permanente dos cidadáns. Xa se leva facendo hai tempo, así o amosa a Transparencia Internacional, que é o órgano que avalía esta materia en todas as administracións do Estado. E hai que dicir que a súa puntuación sobre a información que vén ofrecendo a Xunta de Galicia non deixou de aumentar nestes anos, pois pasou de 87 puntos no 2010, aos 90 no 2012 e aos 94 sobre 100 no 2014. É dicir, lévanse dando durante estes anos, como por outra parte era a nosa obriga, pasos fundamentais e agora chega o momento de facer o gran paso adiante coa aprobación desta lei. ¿E que se vai facer? Pois, por exemplo, aumentar a transparencia da nosa administración paralela. Xa se incrementou no ano 2009, obrigando a decenas de entes que antes non o facían a integrar os seus orzamentos nos orzamentos xerais da Xunta, xa homologamos as retribucións dos directivos de todos estes entes, e xa non só auditamos a totalidade dos entes que tiña a Xunta de Galicia, senón que a partir de agora xa o teñen que facer por lei periodicamente, e non vai ser algo voluntarista. Agora ímonos obrigar tamén legalmente a ter publicadas na web as retribucións do persoal directivo, os seus contratos programa e os plans de actuación destes entes. A cidadanía, dende logo, ten dereito a saber que fan estes entes e canto lle custan. Tamén imos aumentar a transparencia da actividade lexislativa. Xa aprobamos por primeira vez na historia da autonomía unhas directrices de técnica normativa, que eran moi necesarias e que van facer que o noso ordenamento xurídico sexa máis homoxéneo, cuns criterios de elaboración parecidos para todas as normas e, polo tanto, máis comprensible para a cidadanía. Agora ímonos obrigar, tamén por lei, a manter accesible toda a normativa vixente, a mantela accesible á cidadanía, que non estea dispersa e que se poida consultar dun xeito doado, así como a publicar tamén os textos das resolucións xudiciais que afecten a vixencia destas normas e tamén aquelas que afectan a súa interpretación. E isto, sen dúbida, sobre todo para aqueles cidadáns que desenvolvan a súa actividade no eido xurídico, é un mecanismo que lles vai facilitar moito o acceso e a información sobre o noso corpo lexislativo. Tamén se vai aumentar a transparencia do emprego público. Xa se aprobou unha lei que restrinxe a libre designación nos postos intermedios, a Lei de emprego público, e agora tamén legalmente ímonos obrigar a publicar no Portal de transparencia a información sobre os efectivos do persoal público en cada momento, a información sobre os acordos reguladores das comisións de traballo e os convenios colectivos, a información sobre ofertas públicas de emprego, sobre os procesos de selección de persoal e sobre o número e custo dos liberados sindicais. Tamén se vai aumentar a transparencia na actividade contractual da Xunta. Xa se puxo en marcha a Plataforma de contratos de Galicia. E da mellora e negociación efectiva dos procedementos negociados xa se aprobou iso este ano, e esta nova lei agora vai obrigar a publicar tamén a composición das mesas de contratación e a formalización de todos os contratos que formalice ou que asine a Xunta de Galicia. Tamén se vai aumentar a transparencia no urbanismo. Xa a Lei do solo que se está a tramitar vai obrigar a dar a maior difusión a cada un dos pasos da tramitación dun instrumento de ordenación, pero ademais con esta Lei de transparencia garantirase que no Portal de transparencia estean á disposición da cidadanía todos os plans xerais de ordenación municipal, todas as súas modificacións e todas as súas revisións actualizadas en tempo real e dun xeito doado para a súa consulta. En total, polo tanto, inclúense a maiores máis de cincuenta elementos dos que xa viñan obrigados pola lei galega do ano 2006 e pola lexislación básica do Estado que se aprobou non hai moito tempo. Respecto do segundo eixe, o dereito de acceso dos cidadáns, hai que pensar que aínda que se amplía moito, é certo –como dicía–, a gama de información que vai estar dispoñible na rede, o verdadeiro salto cualitativo respecto da lexislación anterior é a regulación do dereito de acceso á información pública. Señorías, esta non é unha lei da páxina web da Xunta de Galicia na que sexa a Administración, o Goberno galego o único que decide o que colga, o que non colga, senón que é unha lei de dereitos na que a cidadanía vai ser quen decida a que información quere ter acceso, cando quere ter acceso e como quere ter acceso a toda a información. Este dereito, que é certo que se regulou por primeira vez no Estado a través da Lei básica de transparencia, vaise ver complementado, vaise ver reforzado neste proxecto de lei, xa que incorpora varias das recomendacións que sinalan as organizacións internacionais de defensa da transparencia. Por exemplo, incorpora o dereito da cidadanía a que o persoal público oriente e asesore os administrados para o exercicio deste dereito de acceso á información, incorpora a asignación a un órgano con independencia probada e contrastada, á institución do Valedor do Pobo, a facultade de supervisar o cumprimento desta lei e a función de resolver as reclamacións da cidadanía sobre a información que se lle denegue unha vez que a solicite. E tamén incorpora unha previsión de sancións para os responsables públicos que vulneren este dereito de acceso ao cidadán. Polo tanto, coa incorporación destes preceptos o dereito de acceso vaise ver reforzado dun xeito substancial. De feito, se nos atemos aos sesenta indicadores, que ademais son moi precisos, que a organización Access Info utiliza para puntuar as distintas leis de transparencia que existen ao longo do mundo, este proxecto de lei mesmo superaría neste ránking a lexislación de países con calidade de acceso á información contrastada, como poderían ser os Estados Unidos, o Canadá ou Holanda. Esta lei superaríaas neses indicadores, que –xa digo– son absolutamente precisos e moi fáciles de medir. Mantén, polo tanto, a previsión esencial da normativa básica á que antes me refería, de que a petición de información non ten por que ser motivada, e mantéñense os mesmos límites para o dereito ao acceso, que non son outros que os establecidos no Convenio do Consello de Europa sobre acceso a documentos públicos, e que ademais son uns límites moi restrinxidos, no senso de favorecer canto máis mellor que se poida acceder á información que se solicita. Buscamos nesta lei un cambio de paradigma ou de cultura respecto do actuar da Administración. Agora ten que ser a Administración a que está obrigada a adaptarse, non o cidadán á Administración, senón a Administración ao cidadán, e por iso regulamos tamén os cambios organizativos, que, sen dúbida, van ser necesarios dentro do sector público autonómico para responder con eficacia ás novas obrigas legais. En consecuencia, regúlase un dereito fundamental que ata o de agora a lexislación galega non recoñecía e que agora si, e refórzase con todos aqueles mecanismos de garantía que non estaban na lexislación básica. É dicir, esta lei mellora a lexislación básica de transparencia. Este é o gran salto cualitativo ao que antes me refería: considerar que a información pública é propiedade da cidadanía e non do Goberno, que simplemente a custodia e facilita a súa consulta. Respecto do terceiro eixe, o das incompatibilidades, hai que dicir que tamén se producen avances importantes. A Lei de incompatibilidades da Comunidade Autónoma ía camiño de cumprir vinte anos de vixencia, polo que estaba claro que era o momento axeitado para a súa actualización con ocasión da aprobación dunha Lei de transparencia. Dende logo, nun momento no que a cidadanía mostra xustificadamente a súa preocupación polo fenómeno, por exemplo, das portas xiratorias, este proxecto de lei dá pasos decisivos neste senso. A cidadanía saberá de onde chegan e en que situación o fan todas as persoas que accedan a altos cargos. Será obrigatorio, polo tanto, incluír na declaración pública de actividades as desempeñadas nos dous anos previos e as participacións empresariais tamén nos anos previos ao exercicio como alto cargo, e tamén será obrigatorio facer pública unha declaración patrimonial no momento do nomeamento de calquera alto cargo. Pero tamén a cidadanía vai saber –esta é unha novidade importante– en que situación saen e, sobre todo, onde van esas mesmas persoas. Polo tanto, será obrigatoria unha segunda declaración patrimonial no momento do cese, no que se poidan constatar as variacións patrimoniais producidas, se as houbera, e tamén será perceptiva a comunicación á Oficina de Incompatibilidades de calquera destino posterior ao cese. E será este órgano autónomo encargado de decidir se hai ou non conflito de intereses nese novo destino e se non atopa e se non autoriza tamén facer pública a súa decisión de non autorizalo e as razóns. Pero ademais dese control interno-externo nos momentos de entrada e saída, tamén ese extremo control do alto cargo durante o seu exercicio. Obrígaselle ao alto cargo a abstención en todo asunto que involucre unha empresa na que el ou o seu cónxuxe estivesen vinculados nos dous anos previos á toma de posesión, exíxeselle ao alto cargo a adhesión ao código ético e constitucional, que queda ademais blindado por lei, e establécense sancións, tanto de inhabilitación, é dicir, sancións no eido administrativo, como tamén sancións no eido económico, para aquelas persoas que vulneren as obrigas de incompatibilidade e de evitar conflitos de intereses que se recollen na lei. E, por último, o derradeiro eixe, o que regula a transcrición entre gobernos. Dicir que se establece unha regulación dos gobernos en funcións, do que poden facer, sobre todo do que non poden facer e dos mecanismos de traspaso de poderes. Isto non o avalou a normativa, que era necesario resolver e que mesmo era un compromiso electoral a súa resolución por parte do partido que apoia o Goberno. Polo tanto, eu indico claramente, para que non haxa ningunha dúbida, xa que se manifestou algunha dúbida sobre a vixencia da lei, que este goberno será o primeiro da historia da autonomía en ver limitadas as súas actuacións no período que lle toque estar en funcións. Polo tanto, no ano que vén, cando estea disolta a Cámara, este goberno non poderá comprometer o seguinte, sexa o Goberno que sexa, nin asinando convenios, nin convocando prazas públicas, nin adquirindo compromisos extraordinarios de gasto, grazas á entrada en vigor desta lei. Polo tanto, non se lexisla para o seguinte goberno, tal e como interpreta algunha das emendas á totalidade, algún dos argumentos recollidos nas emendas á totalidade. Mellor dito, só se fai un punto: o seguinte goberno, –insisto– sexa do partido que sexa, será tamén o primeiro da historia de Galicia que reciba un informe de xestión no que se detallen cousas tan importantes e tan fundamentais para exercer as futuras tarefas, como a situación económica que deixa o Goberno saínte, a situación do persoal da Administración e todas as obrigas ás que está suxeito polos convenios ou contratos que estean vixentes no momento do traspaso de poderes. Con esta lei aprobada, polo tanto, será imposible a opacidade no proceso de traspaso de poderes. Polo tanto, señorías, e en resumo, estes son os avances substanciais que se producen nestes catro eixes nos que intentei resumir todo aquilo que contén a lei: datos públicos ampliados, accesibles e reutilizables; dereito ao acceso reforzado e gratuíto, dereito ao acceso e información; incompatibilidades endurecidas e transparentadas; e pautas claras para a transición entre gobernos. Quero sinalar que todas e cada unha das medidas que fun avanzando é a primeira vez que se contemplan nun texto legal na historia da nosa autonomía. Polo tanto, a nosa opinión, a opinión do Goberno galego, é que existen motivos máis que dabondo para permitir posibilitar a tramitación parlamentaria desta lei, para que esta lei se debata no Parlamento e, polo tanto, se siga o espírito que animou a aprobación por unanimidade da última lei que trataba estas cuestións hai case dez anos. Polo tanto, aspiramos sinxelamente a repetir aquela unanimidade, aspiramos sinceramente a que as emendas que se fagan durante o período de tramitación parlamentaria enriquezan este texto, que sen dúbida é susceptible de enriquecerse, e aspiramos, polo tanto, a que o obxectivo que se perseguía coa colaboración e comprobación desta lei, que é que a cidadanía confíe e confíe plenamente nas súas institucións, se acade co esforzo de todos, coas aportacións de todos e co resultado final que satisfaga a todos. Moitas grazas.
Moitas grazas. Rolda de defensa das emendas á totalidade e posicionamento a respecto do proxecto de lei. Polo Grupo Mixto ten a palabra a a señora Martínez García.
Grazas, presidenta. Bo día a todas e a todos. Señor vicepresidente, eu tamén espero que no trámite desta lei as emendas se incorporen e enriquezan o texto, pero sobre todo espero que o Partido Popular acepte algunha, porque o normal é que non haxa unanimidade porque o Partido Popular non acepta ningunha ou case ningunha das emendas da oposición. Ou sexa, se de verdade queren chegar a unha Lei de transparencia en consenso xa poden empezar por abrirse a escoitar a oposición e aceptar as súas emendas. O presente proxecto de lei queda moi lonxe de garantir a plena transparencia na actuación do Goberno, ademais de fuxir de empregar a propia lei para fomentar a participación cidadá, o interese público pola acción do Goberno, vinculando esta lei cos dereitos e deberes establecidos na Lei de participación cidadá. Así, o propio principio de transparencia redúcese a algo tan xeral como a actividade pública, pero non hai ningunha referencia, por exemplo, á transparencia na xestión pública. Entre os principios reitores, bótanse en falta varios que considero elementais, como o principio de reciprocidade na información coa cidadanía ou o principio de normalización lingüística. Claro que o de normalización lingüística a vostedes se lles esquece sempre. Non recolle a obriga do Goberno de informar a cidadanía sobre a planificación do Goberno e os seus compromisos estratéxicos para cada lexislatura, co obxectivo de que a cidadanía poida pronunciarse en relación cos mesmos e avaliar o seu impacto social, económico e medioambiental, previa a súa execución ou a modificación legal ou promulgación da lexislación necesaria para levar a adiante a mencionada planificación do Goberno. Así, non aparece no proxecto de lei ningunha regulamentación nin relación de establecemento de estándares de calidade, boas prácticas e responsabilidade social corporativa que se aplican e sobre a avaliación das mesmas; non se establecen indicadores de calidade nin ningún mecanismo de control da calidade mediante unha avaliación continua cuxo informe estea á disposición da cidadanía. No seu ámbito de aplicación, non se contemplan as empresas que prestan servizos para a Administración, sendo, sen embargo, xestoras de cartos públicos. Tampouco se contempla a súa aplicación á Igrexa, polo menos en canto á xestión dos cartos públicos que xestiona. E tamén están excluídas dentro do seu ámbito de aplicación as fundacións públicas. Ademais, en canto ás obrigas en materia de contratación pública, hai varios niveis de información que non se recollen, como, por exemplo, as prórrogas concedidas nas licitacións ou o custo das mesmas para a Administración e a súa xustificación. Para garantir o dereito á información a toda a cidadanía debería estar contemplado o dereito a enviar e recibir toda a documentación en formatos compatibles co software libre e en formato tradicional en papel. Cando trata das obrigas de información en materia de persoal, trata de desprestixiar as organizacións sindicais coa distribución nominal do crédito horario e os custos que orixina. Non me opoño a que se publique o número de liberados e liberadas institucionais, a súa distribución sindical e os custos laborais totais, pero paréceme indecente facer distribucións nominais, pois estas están en función da categoría profesional de cada liberado ou liberada sindical, non habendo diferenzas coa retribución do resto dos traballadores e traballadoras públicos da mesma categoría. En todo caso, na información debería tamén constar o dereito legal á representación sindical, a importancia do seu labor e a legalidade da asistencia dos liberados e liberadas sindicais. E a pesar da exhaustiva información que se quere dar en relación coa representación legal dos traballadores e traballadoras, o proxecto de lei non garante a transparencia en todo o relativo á contratación do persoal por parte da Administración, como, por exemplo, comisións de servizos, persoal subcontratado, convenios de aplicación ao persoal das empresas con participación pública ou que traballen para a Administración pública galega. Tamén se bota en falta a información sobre taxas de eventualidade na Administración galega, movemento das listas de contratación, duración dos contratos temporais, contratación a tempo parcial e moitas outras cuestións. En canto ás obrigas específicas de información á cidadanía bótase en falta a información relativa ao establecemento de concertos con empresas privadas para a obtención de servizos públicos esenciais, como sanidade, educación, servizos sociais ou transporte, así como as adxudicacións de obras públicas, as colaboracións público-privadas e a privatización dos servizos públicos. A obriga de información sobre a concesión de servizos públicos e convenios esquece toda información relativa ao cumprimento de estándares de calidade dos servizos e o emprego nas empresas concesionarias. Así mesmo, o proxecto de lei non recolle ningunha obriga en relación coa publicación de listas de espera sanitarias, estruturais e non-estruturais, listas de espera sanitarias –por exemplo, no centro concertado Povisa–, o alumnado que non poida acceder a prazas públicas no ensino, o alumnado que non poida acceder aos servizos de apoio para alumnos con necesidades especiais, a lista de espera nos servizos sociais, a lista de espera en Risga, en centros de día, en centros de menores, en residencias de maiores. É dicir, falta información, e a información económica e orzamentaria redúcese á información mínima sobre as decisións xa tomadas, sobre as que a cidadanía non pode influír, xa que non se lle outorgan instrumentos para facelo. Polo tanto, de nada vale a transparencia se esa transparencia non vai ademais asociada á posibilidade de que a cidadanía avalíe, controle e poida corrixir ou propoñer alternativas á actuación do Goberno. O compromiso en canto á información no relativo á ordenación do territorio e medio ambiente non podería ser menor, non recollendo nin sequera o concepto de medioambiente, facendo só referencia á información ambiental relativa á calidade da auga e á emisión de gases invernadoiro. Queda a dúbida de se se está a referir, cando fala de augas, ás augas superficiais, ás augas do subsolo, ás augas continentais, ás augas mariñas ou a todas as augas. Sería fundamental que se fixera público o estado medioambiental das rías e ríos galegos –cousa que tampouco aparece no proxecto de lei–, así como o seu grao de contaminación, o contaminante principal, os plans de loita contra a contaminación detectada, o investimento que se vai realizar en cada un, as responsabilidades que recaen en función de cada acto de vulneración ou deterioración do medio ambiente e a repartición das cargas que vai conlevar a súa recuperación. Contempla a posibilidade de que a reutilización dos documentos publicados no Portal de transparencia teñan fins comerciais, algo que cuestiona ata o Consello de Contas. Non pode constar nunha lei que a información pública gratuíta, pagada por todos os galegos e as galegas, poida ser empregada con fins de interese económico e comercial. En canto aos dereitos da cidadanía de acceso á información pública, non se recolle o dereito de reformulación de peticións; os prazos para contestar a Administración son excesivos; non contempla ningún organismo garante do cumprimento desta lei, outorgándolle a dita responsabilidade ao valedor ou valedora do pobo, a quen, sen embargo, non se lle outorgan instrumentos para poder cumprir este labor; non se establece a consideración como persoas con interese en información solicitada, nin a importancia de motivar a petición. Ademais, deberían facerse públicas todas as solicitudes de información por parte da cidadanía que foron rexeitadas e a súa motivación, porque o proxecto de lei xa se encarga de limitar ata o extremo a información á que se ten dereito e á que non á cidadanía, como, por exemplo, o Rexistro de Bens Patrimoniais de Altos Cargos, que terá carácter reservado. Polo tanto, dos altos cargos darase a coñecer unha parte e outra parte terá carácter reservado. Estamos en campaña electoral, ao Partido Popular xa lle chega a corrupción ata as orellas e busca oxíxeno con leis propaganda baleiras de contido pero con grandes titulares. Tanto é así que entre as infraccións non se contemplan as relativas á negación inxustificada da información á cidadanía, algo que sería importante, porque se non a cidadanía non está protexida cando se lle denegue a información. Polo tanto, debe estar xustificada esa negación a entregar a información á cidadanía. Ademais, o proxecto de lei é moi impreciso, e moitos dos seus artigos, repetindo verbos como "poderase", ou sancións que van entre un mínimo e un máximo, sen especificar en base a que criterios se aplican eses mínimos e eses máximos, o cal crea unha auténtica inseguridade xurídica. O actual Goberno lexisla para o seguinte, xa que exclúe da aplicación desta lei os contratos formalizados, convenios asinados ou subvencións concedidas antes da entrada en vigor desta lei. O cal dá a entender que algo terán que ocultar. O normal sería que todos os contratos en vigor, todas as concesións en vigor e toda a xestión en vigor do actual Goberno se incorporara automaticamente e en primeiro lugar a esa páxina de transparencia para que os cidadáns poidan avaliar o traballo do actual Goberno, e moito máis cando queda tan pouquiño para unhas eleccións ao Parlamento galego, que seguramente esa información, se realmente é transparente e veraz, lles daría moitos votos. O proxecto de lei escapa tamén de establecer os mecanismos necesarios para que a denegación da información requirida pola cidadanía sexa unha excepción, que debe estar sempre debidamente xustificada. Simplemente recolle que se pode contestar ou que se pode denegar a resposta, pero a denegación da resposta á cidadanía tiña que ser algo moi excepcional, e así debía constar na lei, e que esa negativa tiña que estar moi xustificada para que a persoa á que se lle denega poida reclamar e exixir a súa contestación en base a esa xustificación. Se unimos esta falta de compromiso ao establecemento de que o silencio administrativo é entendido como denegación da información, está claro que este proxecto de lei non vai dar resposta á reclamación social de transparencia na actuación pública, e, polo tanto, volveremos estar ante un proxecto de lei de clara intencionalidade electoral. O silencio administrativo debería sempre constar, cando é unha petición de información da cidadanía, non como un sentido negativo, senón que debería obrigar o Goberno a dar prioridade de contestación a esas solicitudes de información. Pero nin sequera en campaña electoral o Partido Popular é quen de presentar un proxecto de lei no que non se empregue a linguaxe sexista. Isto é xa un escándalo. Que todos os proxectos de lei que se presentan neste Parlamento leven a emenda de corrección de xénero de verdade que é denigrante. ¿Onde teñen vostedes a cabeza? Con todo o que está pasando... E, de entrada, quero mandar un saúdo solidario ás familias das mulleres asasinadas nesta fin de semana no Estado e á muller asasinada en Vigo, e a miña repulsa polo tratamento que se está dando na prensa a estas noticias. Con relación á muller de Vigo, que foi tirada desde un balcón, a noticia na prensa foi que caeu. As mulleres non caemos desde os balcóns. E eu creo que vostede, que é responsable desta área, debería de ter, dende logo, unha seriedade máxima exixindo aos medios de comunicación que traten estas cuestións como se debe. E debería tamén, nesta Lei de transparencia, incluírse información sobre a violencia de xénero, as actuacións do Goberno, os investimentos do Goberno e todo o que se refire á loita contra a lacra neste goberno. Pero está claro que o Partido Popular é sexista, o Partido Popular é machista, e o Partido Popular non defende as mulleres, porque, se non, xa terían pedido e exixido a dimisión do señor Baltar e a súa expulsión do Partido Popular. Polo tanto, lamento o machismo do Partido Popular e lamento que esta lei non teña nacido con máis ambición e con máis ganas de darlle e outorgarlle á cidadanía o dereito á información pública e á transparencia en toda a xestión do Goberno. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Polo Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, señora Paz.
Grazas, presidente. Bos días, señoras e señores deputados, e señor vicepresidente da Xunta de Galiza. Como dixo o vicepresidente na súa defensa deste proxecto de lei, este dimana daquel debate que se produciu neste Parlamento a finais do mes de xaneiro deste ano e co cal o señor Núñez Feijóo pretendeu zanxar calquera debate político en relación coa corrupción no noso país; co cal, pretendeu lexitimar que siga hibernando a Comisión de Prevención e de Medidas contra a Corrupción que existe neste Parlamento e que segue sen ter un ditame despois de que se produciran moitas comparecencias neste Parlamento, algunhas –ou moitas tamén– en relación directamente coa transparencia no exercicio dos cargos públicos e da Administración pública. Desgraciadamente, despois practicamente de máis de dez meses desde que se produciu aquela comparecencia do presidente da Xunta de Galiza, podemos afirmar case con total rotundidade, e máis a teor do contido desta Lei de transparencia e bo goberno que hoxe nos trae a este debate de totalidade, que practicamente todas as medidas formuladas naquel pleno acaban sendo puramente cosmética. Podemos poñer, por exemplo, que, como consecuencia daquel debate, se produciu unha reforma do Regulamento desta Cámara na que nin sequera se melloraron substancialmente os mecanismos de información aos deputados e ás deputadas e na que o Partido Popular mantivo a súa sistemática negativa a introducir calquera medida de transparencia na lei que regula o funcionamento deste Parlamento, nin de participación da cidadanía, porque supostamente isto ía vir na Lei de transparencia, e hoxe vemos que na Lei de transparencia pouco vén a respecto diso, nin sequera se establece a obriga de que o Rexistro do Parlamento, naquelas cuestións que teñen que ver simplemente co funcionamento normal do Parlamento, sexa público, xa non só para a cidadanía, senón que nin sequera é público para os medios de comunicación acreditados formal e legalmente ante o Parlamento. Por iso, señoras e señores do Partido Popular, entre outras moitas razóns é polo que desde o Grupo Parlamentar do Bloque Nacionalista Galego formulamos esta emenda de devolución, porque consideramos que este proxecto de lei que hoxe empeza a súa andaina parlamentar segue fundamentalmente a doutrina ou o camiño deseñado na lei vixente nesta mesma materia no ámbito do Estado español, e que aínda que as dúas –aquela xa ten dous anos– naceron nun momento de importantes reivindicacións, de mellorar a participación e a capacidade de control por parte da cidadanía de todos os asuntos públicos, sen embargo, desde o noso punto de vista, o que adopta é un modelo en materia de transparencia absolutamente desfasado, tanto en relación coas aspiracións da maioría da sociedade como en que non ten en conta modelos vixentes noutros estados moito máis avanzados en materia de transparencia. É curioso que incluso nesta lei, que nace practicamente dous anos desde a entrada en vigor da lei estatal, sen embargo nin sequera se molestase quen elaborou este proxecto de lei en ver as carencias que existían na actual lei vixente para intentar modificalas a través da aprobación desta lei, e estamos ante unha simple, poderiamos dicir –por falar rápida e llanamente– ,transposición do contido daquela lei ao marco lexislativo autonómico. Dende logo, nós consideramos que a través deste proxecto de lei non se establecen uns estándares homologables co resto das democracias consolidadas. Coincide tamén coa postura do Consello de Europa. Nós últimos anos foise producindo un progresivo afortalamento do dereito de acceso á información pública que tivo o seu punto de inflexión no ano 2009, coincidindo co recoñecemento polo Tribunal Europeo de Dereitos Humanos como integrante dun dereito fundamental, a liberdade de expresión e información, consagrada no artigo 10 do Convenio Europeo de Dereitos Humanos, en relación co artigo 19 da Declaración Universal dos Dereitos Humanos. Estamos, polo tanto, ante un dereito que, no marco lexislativo español, non ten a consideración de dereito fundamental, pero que tampouco a Xunta de Galicia –e o Partido Popular a través deste proxecto de lei, no ámbito competencial da Xunta de Galiza–, considera; tampouco lle dá a consideración de dereito fundamental ao dereito da cidadanía a obter toda a información, ao acceso á información pública. Nin sequera se recoñece na lei –dende o noso punto de vista– cal é realmente o suxeito que ten dereito ao acceso á información pública, se son unicamente as persoas físicas ou xurídicas directa ou colectivamente representadas a través de asociacións ou organizacións. Polo tanto, estamos ante unha lei, desde o noso punto de vista, moi deficitaria. A nós gustaríanos responder neste debate a varias preguntas. Nos últimos anos temos asistido a importantes escándalos sociais que escandalizan a cidadanía en relación con como se utilizan os recursos públicos, con como, desde o ámbito das distintas administracións, se teñen utilizado as decisións políticas, non só as directamente relacionadas con como e en que se gastan os seus recursos públicos, senón tamén con decisións no ámbito legal, no ámbito normativo, que teñen escandalizado a cidadanía. Temos asistido a un crecente proceso de privatización de servizos públicos, temos asistido a un crecente incremento, cada vez maior, da cantidade de recursos públicos que, por unha ou outra vía, acaban sendo xestionados ou executados por empresas ou por entidades privadas e estivemos asistindo tamén, ou estamos aínda asistindo, a importantes escándalos públicos que teñen consternada a cidadanía e que ven como consecuencia desa derivación de recursos públicos cara á esfera privada, que é onde ten sido o maior caldo de cultivo de todos os casos de corrupción que hoxe estamos coñecendo. E, sen embargo, gran parte deses ámbitos que xestionan, que acaban xestionando, unha porción moi relevante dos recursos públicos dos orzamentos da Xunta de Galiza, non están como suxeitos obrigados ao cumprimento desa lei. Están, polo tanto, fóra de calquera posibilidade de fiscialización por parte da cidadanía. A min gustaríame formularlles varias preguntas a ese respecto: ¿Alguén cre que, de aprobarse este proxecto de lei nos termos nos que está redactado actualmente, evitaría, por exemplo, que no futuro o presidente da Xunta de Galiza, cando se sabe publicamente da súa vinculación cun narcotraficante que contratou coa Administración pública galega, puidese ocultarnos a documentación relacionada cos contratos de Marcinal Dorado? Pois eu afirmo que si, que con esta lei en vigor iso podería volver acontecer. ¿Ou cren vostedes que con esta lei en vigor, con este redactado que ten hoxe, podería volver a Xunta de Galiza ocultar contratos con empresas da trama Gürtel, como ten feito a este Parlamento, a estes deputados e á cidadanía? Rotundamente si; con esta lei non tería que dar conta deses contratos. Ou señoras e señores deputados do Partido Popular, o hospital de Vigo é unha das maiores infraestruturas construídas no noso país, unha infraestrutura que, de terse construído por parte directamente da Administración pública, tería costado arredor de 400 millóns de euros, que, pola vía do financiamento público-privado que escolleu a Xunta de Galicia, vai custarnos a todos os galegos e galegas, aproximadamente tres veces máis. Con este texto de transparencia e bo goberno que hoxe nos trae aquí o Partido Popular ¿cren vostedes que este Parlamento ou que a cidadanía galega ou que os colectivos de enfermos ou que os colectivos de usuarios afectados por ese hospital tan deficitario poden exercer algún tipo de control deses máis de 1.000 millóns de euros que van ir parar a mans da empresa que vai xestionar e que construíu o hospital de Vigo? Eu creo, señoras e señores do Partido Popular, que non. Polo tanto, é unha lei que, tal e como está redactada actualmente, que tal e como está concibida, non permite á cidadanía unha verdadeira fiscalización da maior parte dos recursos públicos. Señores e señoras do Partido Popular, a exclusión do ámbito de fiscalización desta lei, por exemplo, de todas as entidades, organizacións ou fundacións privadas, ou mesmo da Igrexa católica, que todos e todas sabemos que gran parte do seu funcionamento se mantén con cartos públicos, queda fóra do obxecto desta lei. Por exemplo, señoras e señores do Partido Popular, con esta lei aprobada, co actual redactado, ¿un cidadán podería solicitar e recibir información acerca do funcionamento da Fundación, por exemplo, Camilo José Cela, que recibe máis de 300.000 euros ao ano para o seu funcionamento e que mesmo temos que acabar pagándolle a indemnización do seu xerente por unha mala práctica desa fundación sen que iso teña ningún tipo de consecuencia na devolución dos recursos públicos? ¿Vostedes cren que iso podería ser controlable? Ou, señoras e señores do Partido Popular, ¿por que das entidades bancarias que rescatamos con cartos públicos o seu funcionamento queda fóra do ámbito de fiscalización e de dereito a información dos e das cidadás? ¿Algún cidadán galego, con este proxecto de lei cando estea aprobado, pode solicitar información, por exemplo, de como se usaron por parte das antigas caixas –se iso sucedese no futuro– a cantidade inxente de recursos públicos que lles demos? ¿Ou con esta lei aprobada, no futuro, froito daquela fusión e daquela inxección de cartos públicos ao que é hoxe Abanca, temos algún tipo de capacidade de fiscalizar onde foron parar todos os recursos públicos que lle demos a esa entidade financeira? Eu creo que non, señoras e señores deputados. E, finalmente, permítanme que faga outra reflexión. É curioso o exhaustivamente que regula este proxecto de lei a transparencia en relación cos liberados sindicais institucionais. A min paréceme bárbaro, paréceme moi ben que a cidadanía teña dereito a saber canto nos custa cada hora sindical de cada liberado sindical deste país. Pero é moi curioso, señor vicepresidente –vostede, que é o responsable de transparencia deste Goberno–, que durante sete anos incumprise sistematicamente o artigo 17 da vixente Lei de transparencia, que o obrigaba a dicirnos cantos asesores, canto persoal eventual tiñan nas distintas consellerías e canto cobraban. Pero, o que é peor, esa exhaustividade que se lles pide aos liberados sindicais non vexo eu en ningún artigo deste proxecto de lei que se lle vaia aplicar ao persoal eventual da Xunta de Galiza nin aos asesores. Nin imos ver canto nos custan os altos cargos das empresas públicas. Nin imos ver, por exemplo, se Tragsa, en lugar de ser unha empresa pública do Estado chega a ser unha empresa pública da Xunta –e nada impide que iso tamén poida pasar na Xunta–, ¿por que seguen contratando altos cargos ao mesmo tempo que fan ERE para despedir persoal? ¿E canto nos custan os altos cargos das empresas públicas en relación cos seus gastos de persoal ou en relación coas obras que realizan? Tampouco imos poder fiscalizar os cidadáns nin as concesionarias nin as contratantes de servizos públicos. E, finalmente, señoras e señores do Partido Popular, creo que non hai ningunha medida concreta e contundente que se poida deducir deste proxecto de lei para evitar as chamadas portas xiratorias. É máis, o propio artigo que regula as incompatibilidades e que regula a reincorporación posteriormente dos cargos públicos á empresa privada permite o que se vén en chamar as portas xiratorias. Non pon ningún tipo de limitación...
Vaia rematando, por favor.
...que impida que persoas que tiveron cargos públicos acaben beneficiándose deses cargos públicos cando volvan á empresa privada, e viceversa. Por iso, desde o punto de vista do Bloque Nacionalista Galego, esta lei é absolutamente inservible, desde o punto de vista de darlle máis capacidade á cidadanía de fiscalizar o que se fai cos seus cartos, o que se fai cos cartos públicos. Por iso cremos que se debe devolver esta lei ao Goberno e que, se de verdade cren na transparencia, traian aquí unha lei que realmente lle conceda á cidadanía o dereito fundamental a obter información, que non se poida denegar sen sequera ser motivadamente, que o silencio non sexa negativo, e sobre todo establezan verdadeiros instrumentos para que se poida cumprir esta lei. Porque sobrecargar con esta responsabilidade tamén...
Remate, por favor.
...a Valedoría do Pobo ao que aboca é a que na práctica a cidadanía cando se lle denegue unha información vai estar indefensa ante a Administración pública. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Paz. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Señora Díaz.
Bos días a todos e a todas. Señor vicepresidente da Xunta, esta lei o que semella ser é unha aparencia de transparencia, porque, como vostede sabe, é necesario, ou cando menos parece que ao Partido Popular se lle exixiu ser transparente cara á galería, pero, dende logo –como sabe–, trátase dunha simple aparencia, soamente isto e nada máis. Porque realmente, se se me permite, esta norma, esta lei está cativa directamente dos intereses do Partido Popular, que son profundamente económicos, que son profundamente corruptos e ademais que sosteñen este réxime. E, ademais, vostedes saben –e de aí este contexto– perfectamente que a nosa sociedade mudou, que o 15-M cambiouno todo, mudou para ben, mudou para exixirnos a todos e a todas transparencia. Mudou para dicirnos que teñen dereito a saber en que gastan os recursos públicos e os nosos tributos. Mudou para dicirnos que queremos que as paredes sexan de cristal, que queremos axendas públicas –como fai a señora Ada Colau en todo momento–, axendas públicas. Que cando un se senta cun banqueiro tremendo a falar de política pois tamén sexa público. Obvio é que nada disto está nesta lei. E obvio é que esta lei ten o marchamo da lei estatal, exactamente está presa e cativa dos mesmos intereses dela. E vou dicir de que intereses. Bueno, pois disto que fala claro o Convenio 252 da OSCE, señor Rueda, non é que llo digamos nós. A OSCE falou claro e falou respecto da proposta que fixo o Goberno central, que era unha lei absolutamente cosmética; cosmética, señor vicepresidente da Xunta de Galicia. Unha lei, por certo, ou un país e un Estado no que no día de hoxe aínda non temos regulamentado o dereito á información –como xa se dixo– como un dereito fundamental, e as consecuencias que iso ten. E cando digo un dereito fundamental, falo deste convenio, señor vicepresidente, que aínda non foi ratificado polo noso Estado nin, por suposto, por este país, e un convenio que fala clarísimo sobre cales son as exixencias, os estándares de calidade, de transparencia pública, pero tamén de información da cidadanía aos recursos públicos. E este convenio di algo substancial, di a que ten dereito a cidadanía: ten dereito a todo o que ten interese público. Este principio fundamental, como un dereito, como o dereito á cultura, non só os dereitos máis –digamos– prosaicos, existen; como o dereito á cultura, o dereito á información é tanxible, señor Rueda. E o problema que temos nesta norma é que está presa de dúas realidades, tamén como a do Estado, por iso digamos que vostedes non se moven dese marco. ¿Cal é? O primeiro, a definición que vostedes dan no primeiro dos preceptos do dereito á información pública é a mesma que contén o artigo 23 da Constitución; non nos di nada máis. Segundo, están xogando todo o tempo entre dous intereses lexítimos, que é unha lei orgánica –que é a Lei de protección de datos– e o dereito á liberdade de expresión vencellado ao dereito á información pública. Vostede sabe coma min que é principio de dereito fundamental que só polo feito de que estea regulamentado por unha lei orgánica vai gañar sempre a lei orgánica. Por tanto, con esa excepción que incorporan na norma de que non se vai poder dar ningún tipo de información que vulnere a Lei de protección de datos –e vostede sabe coma min que na actualidade iso é o todo–, ¿que pode pasar con esta norma? Pois, por exemplo, que eu poida ter acceso –o que nos ten pasado ao señor Beiras e mais ao Grupo de AGE– á información de KPMG desa chamada auditoría que era secreta e que non se podía transmitir a ninguén, ter acceso á mesma e se a publicamos vostedes pódennos sancionar con esta norma, porque, efectivamente, hai datos que esa norma di que son exclusivamente de protección de lei orgánica e, por tanto, efectivamente non poden ser divulgados. É dicir, que vostedes pola porta de atrás están dicíndolle ao noso país, aos galegos e ás galegas, que non van ter dereito a nada, señor Rueda, non van ter dereito a nada. Pero non soamente iso, é que imos falar claro do que di a norma. A norma incorpora excepcións na propia divulgación de información ben contundentes, señor Rueda, e moitas trampas –claro, son cuestións técnicas de dereito–. Pero, por exemplo, vostedes acoutan –e esa é outra das grandes trampas– só o dereito á información ao que ten que ver cos actos administrativos, co dereito administrativo stricto sensu. Iso na sociedade administrativa e no mundo do século XXI é tanto como dicir nada, porque, como xa se dixo, a gran parte da actividade da Xunta de Galicia está nas mans privadas. Iso vai quedar completamente alleo á rendición de contas e suxeito ao control público ao que teñen dereito os cidadáns e as cidadás deste país. Pero non soamente iso, é que fan trampas porque tecnicamente din, alto e claro, que só temos ese dereito no caso das concesións administrativas, señor Rueda. ¿E o resto de fórmulas xurídicas coas que todos os días a Administración pública está traballando? Segundo, dinnos que temos dereito á información dunha serie de convenios. Eu voulle poñer exemplos de convenios que teñen cláusulas de confidencialidade que éte aquí non son de acceso público á cidadanía. Tivemos recentemente –como sabe vostede– debate na Comisión 1ª sobre esta cuestión coa comparecencia do director xeral e esta voceira aínda está esperando. A nós gustaríanos coñecer os anexos relevantes desa empresa potentísima que goberna A Coruña que se chama Repsol. Aínda hai poucos días estivemos o compañeiro Juan Fajardo e mais eu cos mariscadores e mariscadoras da Coruña, datos fundamentais de saúde pública, señor Rueda, ¿onde están os anexos? Díxoseme por parte do director xeral na comparecencia –e non minto, pode comprobalo– que non había problema ningún, que eses anexos estaban á miña disposición, que só tiña que pedilos na Autoridade Portuaria. Señor Rueda, eu son unha muller teimuda, así o fixen, se quere póñome cunha pancarta na Autoridade Portuaria, pero pasaron máis de seis meses e sigo á espera deses anexos que son substanciais e que, dende logo, alarman cando nos din que son confidenciais, señor Rueda. Confidenciais, ¿por que? ¿Que estamos negociando? ¿De que se fala nesas cláusulas, señor Rueda? Pero voulle poñer outro convenio que é moi relevante, que custa un pastizal aos galegos e ás galegas, señor Rueda: o convenio de Reganosa. A ver, imos ver, o finado señor Fraga asinou un convenio –cláusula confidencial que esta voceira, por suposto, divulgou–, efectivamente, que dicía cousas moi interesantes. Por exemplo, dicíalles aos galegos e ás galegas nas cláusulas confidenciais que nese macronegocio do grupo Tojeiro e outros moitos máis –daquela as caixas defuntas galegas e outras máis– pagaba Juan Pueblo, señor Rueda. Claro, era confidencial, señor Rueda, pero vostede estanos dicindo nesta norma –con rigor técnico, iso si, claro, calquera cidadán ou cidadá, salvo que estude dereito, vaino ter máis complicado, aínda que se entende perfectamente– que todas estas cuestións quedan fóra desa norma. Por tanto, vostede de facto estanos dicindo que non imos ter dereito a información ningunha, porque estamos presos, reos, dos intereses económicos do Partido Popular e das cláusulas de confidencialidade. Pero dígolle máis, señor Rueda: a nós gustaríanos saber as subvencións que recibiu Pescanova, sería interesante, ¡eh! É que é unha cuestión elemental, gustaríanos sabelo, dígoo por rigor parlamentario e por dereito democrático fundamental. Porque do que estamos a falar é de democracia. Por iso non compartimos esta norma. É que a cultura da transparencia política e do dereito á información é unha cultura política que non existe neste país, porque levamos sufrindo corenta anos de franquismo. E pola práctica, pola pasiva, señor Rueda, máis do mesmo. Iso si, teñen unha formalidade, temos un texto máis co que vostedes rematan a lexislatura dicindo que publicaron esta norma. Pero eu dígolle: este Consello de Estado, que non é un organismo revolucionario, fala de vostedes como normas cosméticas, xa non é que o digamos nós. Pero máis cuestións, señor Rueda. A nós, por exemplo, gustaríanos saber, falouse aquí de Marcial Dorado, nesa inundación que sufrimos cos documentos de Marcial Dorado. ¡Miña nai! Vaia administración que temos nun centro que estaba en Vigo, que non sabemos en que condicións. Pero, señor Rueda, estamos pedindo o compañeiro Antón Sánchez e mais eu –que debe terme manía a presidenta desta Cámara–, todas as puñeteras semanas estamos pedindo o expediente de fusión das caixas, señor Rueda. ¿Onde se publican os incumprimentos da Xunta de Galicia respecto da negativa do dereito de información do artigo 9 dos deputados e deputadas, señor Rueda? Para que o vexan os cidadáns e as cidadás deste país. Porque o que nos vai quedar realmente é, efectivamente, xudicializar todo, señor Rueda, empezar a meter demandas nos tribunais para que nós polo menos rematemos a lexislatura ¡jobar!, pois non sei, o expediente da fusión das caixas, os documentos de Marcial Dorado, cousas elementais, pois non sei, que poidamos telo, porque, de verdade, é materialmente imposible. Iso si, quédanos o recurso á pancarta e poñernos montando un follón diante da Xunta de Galicia. Ben, máis cuestións. Por exemplo, todo o que ten ver con todas as propiedades patrimonio da Xunta de Galicia, o estado do mesmo, aínda que é unha obriga por lei, xa é unha norma que obriga a inventariar os bens, xa sabemos que está incumprida, pero digo eu: ¿onde se vai regulamentar iso? Falouse aquí de bens e unha parte de tal, negocios da Igrexa católica e outras igrexas. ¿Onde están, señor Rueda? Non só a Igrexa católica, eu non teño nada contra a Igrexa católica; todas as igrexas, as evanxelistas, todas. ¿Onde están os negocios que fan con nós? Porque o fan coa Administración pública, todos os días se asinan contratos. ¿Onde está, efectivamente –non só ese perseguimento que fan aos sindicatos de clase, que son malignos–, onde está todo o que ten que ver co dereito á información do resto de entidades que contratan todos os días coa Xunta de Galicia? Non existen. Señor Rueda, vostede falou das portas xiratorias, da incompatibilidade. O que reflicte esta norma xa está recollido na norma, é innecesario. Dous anos, non aporta nada novo. É máis, o que incorpora é gravísimo –e non vou ter moito tempo–, porque están legalizando as situacións de altos funcionarios, que foron denunciados por esta voceira tamén na Comisión 1ª, que están irregularmente pola tarde traballando en academias e dando clases, ou mesmo con actividades claramente que son de incompatibilidade manifesta. E vostedes nesta norma permiten que iso se leve a adiante. E, ademais, permite que se leve a adiante, señor Rueda, con absoluta opacidade, porque é o centro, o órgano directivo o que resolve sobre esa cuestión, señor Rueda. Claro, sorprende máis, porque nos din ademais que se poden compatibilizar retribucións en dous –din, iso si, máximo– consellos de administración. Velaí, señor Rueda, ¡cousas veremos! Cousas moi interesantes. Cando vostede incorpora o silencio administrativo negativo, está –digamos– impedindo xa calquera tipo de control ou de rendición de contas por parte da cidadanía deste país. Despois imos falar na Lei de medidas administrativas e fiscais máis do mesmo, é a dobre taza e unha madalena, de Marcel Proust, isto é exactamente o mesmo. Pois vostedes, cando din nesta norma que o silencio será negativo, o que están dicíndolle á cidadanía deste país é que vaia aos tribunais para exercer o dereito á información, señor Rueda. É dicir, papel mollado, non vale absolutamente para nada. Pero non soamente iso, señor Rueda. Isto é como o do Consello de Contas, que o organismo que vai resolver todas esas cuestións, ou que pretenden vostedes darlle todas esas competencias, sexa o Valedor, a Valedora do Pobo neste caso, é máis do mesmo. Non é obxecto disto, señor Rueda, non se trata diso, trátase doutra cousa esta norma, e vostedes, como saben ben, obviamente impiden levala a adiante. Por exemplo, no que afecta tamén as subvencións públicas. Bueno, a nós gustaríanos, por exemplo, das empresas que máis traballan, case todas da Gürtel, coa Administración pública galega, ¿as subvencións que reciben onde están? A señora Micaela Núñez, que, de verdade, se recibe subvencións públicas, eu teño dereito, señor Rueda, a sabelo, ¿de acordo? E vostede na súa redacción di que, por motivos de honorabilidade da persoa, non se pode publicar este dato. Eu supoño que a señora Micaela Núñez, por pór un exemplo –falo de Micaela Núñez, se quere falo do meu pai, de quen queira vostede–, por razóns de honorabilidade, señor Rueda, di a norma que non se pode dar. Claro, estamos presos da Lei de protección de datos, das razóns da honorabilidade, en definitiva, das razóns de que vostedes van publicar o que lles dea literalmente a gana. O das compatibilidades, non temos moito tempo, pero é de traca, ¡eh!, o das compatibilidades cos negocios privados e os cargos públicos. O do deber de segredo, que, dende a mudanza da Lei do Consultivo, están empeñados nesa cuestión, pois máis do mesmo. E o máis interesante é que volven sinalar dous elementos centrais, que vostede falou dun. Dicía: claro, esta norma vai mudar o modelo organizativo da Xunta e dos entes. Claro, pero é que, novamente, vostedes obvian este informe do Consello Económico e Social –despois falaremos na Lei de medidas administrativas– e, ademais, dinnos na propia norma que esta norma vai ser custo cero, ou, en todo caso, sen determinar na memoria económica, bueno, ata onde cheguen os recursos. É dicir, máis indefinición, inseguridade para todos e todas nós, imposible. E o máis grave, señor Rueda, é que, claro...,
Remate, por favor.
...esta norma é opaca para todo o que vostedes fixeron, é para dentro de despois. É dicir, vostedes os factores –e remato xa, señor presidente– que incorporan nesta norma, os elementos que incorporan, en todo caso sería para a vindeira Xunta de Galicia, porque vostedes non van render contas. Estas razóns, e algunha máis –que non tiven tempo–, obviamente obrigan a Alternativa Galega de Esquerda á devolución deste texto. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Díaz. Grupo Parlamentario Socialista. Señor Méndez Romeu.
Señor presidente. Señor conselleiro. Señorías, o Grupo Socialista non presentou emenda de totalidade a esta lei. Entendemos que trae causa da Lei 9/2013, de transparencia, a Lei estatal de transparencia e acceso á información pública e bo goberno, que é unha norma que establecía dous anos para a súa aplicación polas comunidades autónomas, que se cumpren precisamente o vindeiro mes. O Executivo galego, polo tanto, presenta hoxe, no límite practicamente do prazo establecido, un proxecto de lei que vén substituír a norma que aprobou este Parlamento no ano 2006 e que daquela foi unha iniciativa pioneira en España. O texto presenta innovacións notables sobre a práctica actual, tamén presenta eivas que tentaremos corrixir no trámite parlamentario con emendas parciais. Mais, como aconteceu no ano 2006, consideramos que a forza desta lei reside nun cambio de cultura na Administración, tamén nos propios cidadáns e nos poderes galegos, e que nos parece que ese cambio cultural debe ir máis aló das diferenzas sobre algúns aspectos que ten o texto e que debe primar unha mensaxe de compromiso cunha norma necesaria e demandada pola sociedade. Para contextualizar axeitadamente en materia de transparencia como estamos –dicíao o señor conselleiro na súa intervención–, abonda con revisar os índices da organización non gobernamental Transparencia Internacional; un labor que, como se fai nas distintas institucións do Estado, nos permite establecer comparacións baseadas nun conxunto de indicadores previamente coñecido polas propias entidades avaliadas. Así, entre as comunidades autónomas, Galicia ten retrocedido postos, dende a primeira posición no ano 2010 ata a quinta no ano 2014, xusto é de recoñecer que como consecuencia de que comunidades autónomas que se incorporaron máis tardiamente ao procedemento de transparencia actuaron con maior decisión. Se falamos dos parlamentos, hai que recoñecer que o Parlamento de Galicia non ocupa unha boa posición –chamo a atención da Mesa da Cámara nese sentido–: posición décimo terceira no conxunto dos parlamentos autonómicos. En canto ás grandes cidades, só tres das sete están por riba da media española, e só dúas das catro deputacións españolas superan ese ranking. E se miramos os organismos autónomos analizados, que son soamente os entes xestores das políticas hidráulicas, atopamos que Galicia ocupa a penúltima posición. En resumo, queda moito por facer en todos os ámbitos das administracións galegas. Estamos, pois, diante dunha norma necesaria, unha norma que, como se sabe, é un prerrequisito máis que unha solución. Por si soa a transparencia non evitará que se produzan prácticas de corrupción nin fará que a Administración sexa máis virtuosa, pero sen esta norma si que a situación será máis propensa a desviacións de poder e condutas irregulares, como por desgraza vimos soportando. Como o representante do Goberno e como previsiblemente o voceiro, a persoa voceira do Grupo Popular se estenden nos aspectos positivos ou novidosos da norma, permítanme que neste intre poña de manifesto carencias que este grupo detecta ou eivas que nos parecen que deberán ser corrixidas para termos unha lei á altura das demandas da sociedade actual. Entre os distintos asuntos que a lei trata de xeito insuficiente, na opinión deste grupo, quero determe nalgúns que están na orixe das principais causas de corrupción na Administración, segundo coincidencia xeneralizada. Por exemplo, os conflitos de interese entre o sector público e o sector privado. A norma apenas aborda este problema. Poñerei tres exemplos dabondo documentados. Primeiro exemplo, a sanidade. A capacidade de presión da industria farmacéutica, das empresas de tecnoloxía sanitaria ou das empresas de xestión de recursos hospitalarios –hospitais, etc.–, estase exercendo por medio de diferentes vías. Sen dúbida, como son grandes grupos empresariais, grandes grupos farmacéuticos ou empresas de servizos que teñen unha grande capacidade de actuación, sen dúbida a través da axenda informativa, fortemente mediatizada polos puntos de vista destes grupos de xeito case inevitable. Tamén inflúen na formación dos profesionais, a través do mecanismo de subvención de congresos, eventos profesionais e científicos, ata un nivel que non ten parangón con ningunha outra profesión en España. Tamén determinan a axenda de investigación, de novo por medio da súa capacidade de financiamento. E, doutra banda, non hai que esquecer que ao final están actuando sobre profesionais que teñen un enorme poder de prescrición de acordo coa normativa vixente. Por certo, sobre a actuación dos grupos farmacéuticos no procedemento de investigación hospitalaria existe mínima transparencia no momento actual no noso país. E, finalmente, existe unha influencia política a través do mecanismo de captación de directivos, unha situación que se repite en países da nosa contorna. Temos evidencia recente de como funciona ese entramado de intereses no novo hospital de Vigo. Logo de varios anos de demandalo, a Xunta aínda non foi quen de ofrecer documentación solvente que avale a fórmula de xestión elixida. Segundo exemplo, tamén no ámbito sanitario. Está documentado como o conflito das vacinas deu lugar a un formidable negocio, coa conivencia dalgúns sectores profesionais. Lembro algúns datos. Se no Reino Unido se vacinaba o 2 % dos menores contra unha desas doenzas e o 7 % en Francia, en España foron vendidas doses para o 90 % dos menores. As administracións públicas tardaron un ano en reaccionar de xeito coordinado diante dun claro sesgo da política de saúde promovido abertamente dende intereses comerciais. Disto hai estudos publicados explicando como ten funcionado este mecanismo. Terceiro exemplo notable, a regulación do sector eléctrico. As cinco grandes compañías eléctricas españolas, con cifras de beneficios superiores ás súas homólogas europeas, marcan a axenda do Ministerio de Industria en asuntos como as enerxías renovables ou recentemente no decreto de autoconsumo, mesmo desprezando os informes da Comisión Nacional dos Mercados e da Competencia. Así, o Goberno adopta solucións distintas das que son impulsadas nos países da nosa contorna en beneficio exclusivo dos cinco operadores devanditos. A transparencia do sector é mínima e os intereses presentes en cada problema raramente son explicitados. O conflito de intereses tamén se produce no nivel dos funcionarios con capacidade de proposta ou que interveñen de xeito obrigado mediante informes no proceso de adxudicación. Nada se fala no proxecto desta problemática. De novo o hospital de Vigo vén de ofrecer unha mostra preocupante, onde o seguimento do contrato estaba adxudicado a unha persoa procedente da administración sanitaria e, polo tanto, cun coñecemento profundo dos mecanismos e dos límites reais da capacidade de control dos servizos públicos sobre as concesións administrativas. Un informe recente explica que o 55 % dos avogados do Estado, é dicir, dos que teñen a responsabilidade de defender o interese público nos tribunais, teñen dedicación parcial, e un 40 % están en excedencia. Non é comprensible que quen representa o interese xeral sexa captado polo interese privado en conflito precisamente co Estado. Ten ocorrido, por exemplo, no accidente do Prestige, que esta semana conmemoramos; sen embargo, o proxecto de lei que hoxe debatemos non entra en absoluto neste tema. É máis, acaba de presentarse no Parlamento un proxecto de lei para regular a asesoría xurídica e outorgarlle un status de privilexio ao corpo de letrados da Xunta sen a menor referencia a este problema que estamos comentando. É lóxico que corporativamente os profesionais intenten evitar excesivas limitacións á súa carreira profesional, pero é incomprensible que a Xunta o tolere e o eleve a rango de lei. Defendemos que a transparencia se estenda ás resolucións de autorizacións de compatibilidades que afecten tanto a empregados públicos que teñan estas facultades de informe facultativo como a altos cargos logo do seu cese. Se se quere controlar unha práctica opaca que está sendo utilizada como pago de favores, debe dificultarse o transvasamento sen condicións, o que coloquialmente chamamos "portas xiratorias", establecendo limitacións tanto na saída como no regreso. O proxecto que debatemos tamén exclúe da súa aplicación entidades que este grupo parlamentario considera que deberían estar baixo a súa tutela, por exemplo, as administracións locais, as sociedades mercantís con paticipación do sector público por riba de determinado umbral e mesmo as entidades privadas que perciban axudas por riba dunha cifra e na que esas axudas representen unha fracción importante dos seus ingresos. Tamén detectamos problemas no tratamento da contratación pública. Se asumimos que a contratación ten un efecto multiplicador sobre o tecido económico, cómpre prestarlle máis atención e superar as disfuncións que os propios empresarios veñen denunciando; por exemplo, proporemos publicar todos os datos sobre cesión de contratos e sobre subcontratacións, unha fórmula a través da que a Administración está permitindo que se deterioren as condicións do sector público á hora de concorrer, e defendemos que se avalíe periodicamente a política de compra pública da Administración como parte da transparencia. Ademais, e recollendo a opinión de moitos expertos tamén galegos, propoñemos que todos os proxectos de investimento público superiores a 5 millóns de euros sexan obxecto dunha análise previa de custo-beneficio, o que mellorará a súa eficiencia, e naturalmente que esas avaliacións sexan públicas, tanto se son proxectos de execución directa coma se son proxectos concesionais ou proxectos de colaboración público-privada. De novo se trata de evitar que se repita o que sucedeu co novo hospital de Vigo ou coa Cidade da Cultura. En materia de urbanismo, propoñemos ademais estender a información pública ás resolucións e informes da Comisión Superior de Urbanismo da Axencia de Protección da Legalidade Urbanística, porque é en urbanismo onde se teñen producido a maior parte dos casos de corrupción de máis sona. E proporemos que se incorpore o concepto de "pegada lexislativa" para coñecer en todos os proxectos de lei os informes e asesoramentos ou opinións de entidades alleas ao órgano promotor e que así se poidan valorar pola opinión pública os intereses afectados ou implicados. Finalmente, quería defender o principio de regulación da calidade, o better regulation, que está ausente na produción lexislativa da Xunta, a pesar de estar impulsado e aprobado pola Unión Europea, e debería aproveitarse esta norma para incorporalo. Porque a frondosa produción lexislativa que estamos debatendo aquí no Parlamento nos últimos anos adolece dun elevado grao de improvisación, como se demostra coa continua modificación de normas aprobadas en datas recentes. Iso representa un nivel de inseguridade xurídica e de exceso normativo contrarios precisamente aos principios que impulsa a Unión Europea, e principios, ademais, que son necesarios porque redundan directamente no custo de participación das empresas nos procedementos da Administración e mesmo en procedementos imprescindibles para a vida económica, como son a creación de empresas, onde, pese a todas as promesas reiteradas, seguimos tendo algúns dos peores datos da Europa comunitaria en canto a prazos e custos. Esa inseguridade xurídica é un tópico cando se fala da Administración española e, dende logo, da Administración da Xunta. Por todas estas razóns, este grupo non vai obstaculizar a toma en consideración do proxecto de lei. Agardamos que a vontade conciliadora que hoxe expresou o señor conselleiro non sexa obstaculizada no trámite pola posición contraria do grupo maioritario a reflexións e emendas que acabo de adiantar e que nos parece que mellorarían notablemente o texto proposto. Máis nada.
Grazas, señor Méndez Romeu. Grupo Parlamentario Popular, señora Prado.
Moitas grazas, señor presidente. Bos días, señorías, señor vicepresidente. Mantemos hoxe o primeiro debate sobre o Proxecto de lei de transparencia e bo goberno aprobado polo Consello da Xunta o pasado 24 de setembro; un proxecto de lei que afonda no impulso democrático que o presidente Feijóo comprometeu na súa comparecencia, como xa se dixo nesta tribuna a principios de ano, e afonda non só no contido da norma, senón tamén no procedemento da súa elaboración, xa que foi sometido á consideración da cidadanía, e recolle tamén aportacións que dende ela se teñen feito ao documento normativo. E, ao igual que o señor vicepresidente, eu, no nome do Grupo Parlamentario Popular, tamén apelo hoxe ao espírito de consenso do ano 2006, cando gobernaban os socialistas e os nacionalistas e aprobamos por unanimidade en Galicia a Lei de transparencia. Estamos ante un asunto que nos afecta a todos, unha materia na que todos temos que adquirir un compromiso para enviar unha mensaxe á cidadanía clara e contundente de que a transparencia é cousa de todos e de que as condutas pouco éticas son cuestións individuais e non máis propias dunha ou doutra formación política. Porque ao final estas condutas, utilizadas como arma arroxadiza política en termos xeneralizados, prexudican a todos e prexudican a nobre actividade política á que nos dedicamos moitas persoas que temos verdadeira vocación de servizo público. Non hai máis partidos éticos que outros, senón que hai persoas que, de xeito individual, deciden aproveitarse dun cargo público no seu propio beneficio, ao igual que o servizo que prestan os empregados e empregadas públicas, que non pode ser posto en cuestión pola mala praxe de condutas individuais, e niso, señorías, creo que estamos todos de acordo. E coa tramitación desta lei, entre todos e todas, temos que conseguir poñer couto a esas actuacións, evitar as tentacións de condutas corruptas con máis transparencia na xestión de recursos públicos, incrementando os canais de acceso á información e actualizando o sistema de incompatibilidade dos altos cargos, para evitar o que se coñece como "portas xiratorias", así como acoutando a actuación de gobernos en funcións. É unha mágoa que hoxe teñamos que dar este debate de emenda á totalidade, porque entendo que vostedes teñan cuestións que se poidan incorporar e que melloren o texto do proxecto pero eu non alcanzaba a comprender cal era o verdadeiro motivo das emendas á totalidade que se presentaron por tres grupos da Cámara. Pero, unha vez que as lin, pois teño que dicir que unicamente foron unha escusa para poñer en escena outras cuestións, e hoxe no debate comprobámolo. Porque o seu é puro teatro, xa o dicía un deputado de AGE, que isto é un teatrillo, pero nós, como consideramos que a Cámara, que este Parlamento, non é ningunha cámara de gas nin ningún teatrillo, imos falar en serio deste tema. E vou falar das emendas á totalidade dos grupos. O Bloque Nacionalista Galego basea a súa emenda á totalidade en tres cuestións: en que esta lei aborda a transparencia dende un modelo desfasado e anquilosado, que non plantexa o dereito á información como un dereito fundamental e que ten un enfoque limitado porque deixa fóra do seu ámbito importantes institucións. Ben, eu teño que lembrar que o BNG na lei que aprobaron no 2006 exixía un interese lexítimo ás persoas que querían acceder á información. Hoxe, con esta norma, con esta nova lei galega, todo cidadán, polo feito de selo, ten dereito a solicitar información pública. ¿Vostedes opóñense a iso?, ¿a que sexa un dereito universal?, ¿a que haxa que xustificar para acceder á información? Nós cremos que non. E di a súa emenda que este proxecto está desfasado. Miren, o que está desfasado é a súa emenda, señora Paz, porque sabe que é unha copia exacta da emenda á totalidade que presentaron na Lei de transparencia estatal; é unha copia exacta, e obviaron que esa lei tivo unha tramitación e que despois desa tramitación mudaron moitas cousas que vostedes introduciron nesa emenda á totalidade. E hoxe cometen o erro de traer unha emenda á totalidade de cuestións e apelan a cuestións que xa están resoltas nesa lei e noutras leis posteriores. A min a verdade é que me decepcionou moito, señora Paz, porque eu teño ao Bloque Nacionalista Galego por un grupo serio e rigoroso, e a verdade é que esta emenda que vostedes hoxe presentan demostra que nin sequera leron a lei. Pero, se tiñamos algunha dúbida despois de escoitala a vostede aquí, démonos conta de que, efectivamente, tiveron que ter a lei pero non fixeron os deberes. Mire, digo que está desfasada porque nos piden, primeiro, que consideremos o dereito á información como un dereito fundamental. Como vostede sabe, esta é unha competencia estatal, porque só o Estado pode facelo vía lei orgánica. Fala vostede do caso Gürtel e do caso de Marcial Dorado e que faltou transparencia no Parlamento. Miren, sobre estes asuntos o Goberno galego tramitou máis de corenta iniciativas parlamentarias, dúas comparecencias acumuladas do presidente, outra do secretario xeral técnico da Consellería de Sanidade, catro interpelacións, sete preguntas orais en pleno ao presidente, tres preguntas orais na comisión da CRTVG, dúas preguntas escritas, 21 solicitudes de datos, facilitóuselles unha listaxe con máis de 2.500 contratos con 18 empresas que, segundo vostedes, poderían financiar ilegalmente o Partido Popular. E sobre unha fotografía –porque todo isto vén por unha fotografía– mandóuselles da Xunta de Galicia máis de mil folios de expedientes sobre contratos e subvencións. E, como á luz dos datos, non atoparon nada porque nada había, pois seguen erre que erre dicindo que non é suficiente. Bueno, vostedes sigan que, se insisten en que se lles manden máis papeis, mandaránselles e comprobarán, ao igual que neses 2.500 contratos e neses máis de mil folios, que non había nada e que seguirá sen haber nada. Din que quedan fóra entidades privadas que xestionan fondos públicos. Falso, lean a lei, artigo 4. Din que non se regulan as incompatibilidades. Miren, sobre as portas xiratorias –e dígollelo a todos os que falaron das portas xiratorias–, a lexislación que hoxe debatemos é a que máis lonxe chegou nunca no control das incompatibilidades dos altos cargos na historia de Galicia, miren por onde a miren. Control previo sobre as participacións de empresas, das que terán que informar para que toda a cidadanía saiba cales son os seus intereses pasados. Control constante, estendendo o conflito de intereses máis alá da definición da lei vixente do 96, e obrigando estas persoas a absterse en calquera asunto no que haxa unha mínima dúbida, mesmo en asuntos que afecten empresas, non nas que o seu cónxuxe estea a traballar, que, por suposto, senón nas que traballara nos dous anos anteriores. Control posterior, porque por primeira vez imos regular por lei a obrigatoriedade de que se comunique a onde se vai tras deixar o cargo, para detectar incompatibilidades antes de que se consumen e para poder prevelas. A cidadanía poderá observar a comparativa do patrimonio antes, ao entrar e ao saír do exercicio dun cargo público. Nós cremos que iso é o que a cidadanía demanda. Miren, vostedes non están a favor do avance progresivo da transparencia. Din vostedes que hai unhas leis e que non é necesaria outra. Pois mire, nós pensamos igual que o seu voceiro cando defendeu a lei do ano 2006, o profesor González Mariñas –ao que eu teño unha grande estima porque foi profesor meu e coñezo o seu bo facer e, polo tanto, valoro moito as súas verbas–, que dixo nesta Cámara no debate da totalidade daquela lei de transparencia do 2006: "No BNG sabemos que isto non se pode conseguir de súpeto, sabemos que se trata certamente dun proceso que probablemente non remate nunca, porque é secuencial, e o resultado que se vaia conseguindo sempre será, sen dúbida, mellorable". Pois ben, parece que agora consideran que aquela lei non era mellorable e que non paga a pena actualizala e ampliala. Semella que a súa actitude non responde a aquela actitude construtiva do profesor Mariñas, senón a unha actitude destrutiva que daquela tamén el vaticinaba errándose, porque dicía: hai outro grupo que nunca trouxo nin traerá a esta Cámara un proxecto como o que discutimos neste momento e que non ten outra estratexia que tratar de desprestixialo ou mesmo boicotealo porque non lle interesa. Errou entón o BNG, porque o PP non boicoteou aquel proxecto de lei, votouno a favor, e errou en que nunca traería a esta Cámara un proxecto como aquel, porque hoxe estamos debatendo un proxecto que mellora aquel e mellora outras moitas leis posteriores en materia de transparencia. Por tanto, o BNG agora si que boicotea, porque xa non só non presenta un texto alternativo, senón que se opón, tan sequera sen atopar motivos para opoñerse á totalidade do texto. E vostede falou aquí de transparencia e de moitas cousas, tamén nos gustaría saber que pactos escuros hai detrás da Deputación de Lugo. [[Murmurios.]] Quizais esas institucións que vostedes tanto deostan e que vostedes din que teñen que desaparecer... E logo, con eses pactos que a cidadanía non coñece, vostedes entran nesas institucións. Quizais sería bo que puxeran transparencia neses pactos escuros. En canto a AGE, a emenda á totalidade é cando menos surrealista, porque mire, señora Díaz, cando presentamos a Lei de calidade dos servizos públicos queixábase de que non era unha boa lei de transparencia, agora que presentamos unha lei de transparencia, quéixase de que non é unha boa lei de calidade dos servizos públicos. Cando chegue a Lei de acuicultura, dirá que non é unha boa lei de minas, e, bueno, será certo, pero é que, se tanto lles interesaba a participación cidadá, que tamén critica, hai uns meses tivemos aquí o debate da Lei de participación cidadá, e non só non aportaron cousas interesantes, porque metían emendas de temas de transparencia, senón que encima votaron en contra. E tamén votaron en contra da Lei do Consello de Contas. A Lei do Consello de Contas, que introduce cuestións importantísimas en materia de prevención de corrupción –por certo, cuestións que trouxo a esta Cámara na súa memoria o fiscal superior de Galicia, como recomendación para previr a corrupción–... E todos vostedes, todas as voceiras, aplaudiron o señor fiscal cando veu aquí dicir que esas medidas era bo incorporalas. O Partido Popular incorpóraas ao Proxecto de lei do Consello de Contas, e vostedes votan en contra. ¿E saben o que di o fiscal na memoria deste ano? ¿Tivo oportunidade de lela? Pois, mire, na última sección do capítulo III, que di "temas específicos de obrigado tratamento", felicita o Grupo Parlamentario Popular porque foi o único que votou a favor –o Partido Socialista abstívose– e por ter en conta esas cuestións; cuestións como reducir dun xeito preventivo os riscos da corrupción, o nivel de financiamento dos partidos políticos, o ámbito urbanístico, concursos e adxudicacións públicos, igual que as incompatibilidades, das que vostedes falaban, ou o conflito de intereses ou de enriquecimento inxusto dos cargos políticos. ¿Vostedes a quen queren enganar? Aplaudían o fiscal e votaban en contra dunha lei que poñía negro sobre branco todas as cuestións que o fiscal consideraba importantes para previr a corrupción. Así que non enganan a ninguén. E vostede, señoría, agora propón o modelo Ada Colau, esa señora que o que di é que hai que incumprir a lei. Ese é o modelo de Alternativa Galega de Esquerda, incumprir a lei, o modelo Ada Colau. [[Aplausos.]] Porque se cren vostedes os salvadores da patria e os mesías depositarios da vontade popular, que non deben de ter obstáculos para a consecución dos seus obxectivos; iso de "asaltar o poder" e esas cousas [[Murmurios.]] Si, claro, claro, citas clásicas... Tamén eu lle recomendo, cando na súa emenda fala de Eugene Genovese, que non quede nunha etapa. Eu creo que quedou nunha etapa, tamén podería falar de Eugene Genovese cando critica o comunismo. Pero esa etapa de evolución non lle interesa; esa xa sei que non lle interesa, pero fale dela, fale dela, non só fale do que lle interesa. Pero é que tampouco presentan un texto alternativo. Mire, durante a tramitación da Lei de calidade e servizos, a señora Díaz entendía, erroneamente, que tiña que ser a Lei de transparencia, e presentou emendas parciais. En materia de contratos, pedía publicar o obxecto, o importe, o procedemento utilizado, o adxudicatario e as modificacións. Este proxecto inclúe todo iso e, ademais, os pregos, a composición das mesas, as datas dos datos públicos de apertura de ofertas, a valoración das ofertas e a formalización do contrato. Non lle gusta. En materia de contratos menores, pedía a publicación dos que superaran os 6.000 euros; esta lei propón que se publiquen todos. Non lle gusta. En materia de convenios, pedía o que xa estaba na normativa básica naquel momento: partes, obxecto, prazo, financiamento e modificacións. Este proxecto inclúe todas, señora Díaz. Non lle gusta. En materia de información urbanística, de información sobre altos cargos, inclúe o que vostede propoñía nas emendas á Lei de calidade dos servizos públicos, e non pedían ningunha información sobre encomendas de xestións, pero esta lei incorpóraas. ¿Que é o que non lle gusta, señora Díaz? Díganos qué é o que non lle gusta, porque isto vai máis alá do que vostedes propoñían na Lei de calidade dos servizos públicos cando a confundían coa Lei de transparencia. E o Grupo Mixto, bueno, pois fai un totum revolutum dun montón de cousas que nada teñen que ver con esta lei, pero das que, cando se teñen debatido nesta Cámara, vostedes teñen votado en contra. Miren, participación cidadá, aprobamos unha lei aquí e vostedes votaron en contra. Critica vostede que este proxecto de lei non introduce indicadores de calidade avaliables no servizo. Hai menos dun ano tramitamos un proxecto de lei de calidade dos servizos precisamente, e vostede votou en contra. Di que non se recolle a regulación dunha planificación estratéxica do Goberno. A Lei de medidas deste ano, á que vostede tamén fixo unha emenda á totalidade, inclúea. Piden vostedes a planificación das listas de espera, que xa está, datos sobre emprego público... Mire, as listas de contratación, as comisións de servizo, os convenios colectivos e a taxa de temporalidade son todo público, están na páxina web. Os convenios colectivos, no Diario Oficial de Galicia. ¿Que máis quere vostede, señora Díaz? Non, claro, vostede a proposta que fai reduce con moito a transparencia que propón esta norma, porque vostede pide que haxa que motivar a petición. Non, esta lei di que calquera persoa, sen ter necesidade de motivala, pode acceder á información, e vostede di que se contemple a posibilidade de que a información publicada se utilice con fins comerciais. Por suposto que non vai ser así. En calquera caso, vou facer unha referencia ao Partido Socialista. Eu agradezo moito o ton do señor Méndez Romeu, e igual que no seu día a Lei de transparencia que vostedes aprobaron foi mellorada, creo que esta lei mellora moito esas cuestións. Tamén consideramos que, efectivamente, esta lei pode ser obxecto de mellora...
Remate, por favor.
...–si, remato, señor presidente–, e agradecemos as aportacións que nese sentido se poidan facer. Nós insistimos no que dixo o señor vicepresidente, e o Grupo Parlamentario Popular apela a ese consenso do 2006. Esperamos que o contexto que lles impediu votar noutras ocasións a Lei de transparencia, como foi a do Estado, non lles impida chegar a acordos. Este grupo por suposto que vai facer todo o posible por que esta lei saia aprobada por este Parlamento co maior número de votos posible, co consenso de todos os grupos, porque a transparencia é cousa de todos, non só dalgúns. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Prado. Rolda de réplica dos grupos emendantes. Grupo Parlamentario Mixto, señora Martínez.
Grazas, presidente. Despois de escoitar as intervencións de todos os grupos, reafírmome na miña emenda de devolución, porque eu creo que hai que corrixir a pobreza que ten esta norma. Creo que o Partido Popular o pode facer mellor, e doulles a oportunidade de facer realmente unha lei de transparencia e non unha lei de propaganda electoral. Se realmente queren, van ter a oportunidade de presentar unha lei que realmente sexa e teña suficiente seriedade como para que a poidamos ter en consideración e falar realmente de transparencia e dos deberes que o Goberno ten en relación con esa transparencia. Falaban vostedes de que se as fotografías de Feijóo con Marcial Dorado eran fotografías, pero as fotografías tómanse dalgún sitio. É que cando alguén lle saca unha fotografía facendo algunha actuación ilícita ou cuestionable, iso non quere dicir que esa situación non se dera; a fotografía reflicte simplemente o que se deu. Pero tamén, e aínda aceptando que a corrupción é unha cuestión individual, que é unha cuestión de persoas, está claro que ningún partido apoia os seus corruptos como o Partido Popular. Ningún partido foi quen de loitar tanto pola defensa dos seus corruptos como o Partido Popular, dende "Luis, sé fuerte", ata o que está ocorrendo actualmente en Ourense. Ese é o reflexo do Partido Popular. Por iso esta lei de transparencia escapa de dar verdadeiras explicacións e de poñer nese portal da transparencia todas as actuacións do presente Goberno. E esta lei apróbase para o próximo Goberno, o cal indica que vostedes teñen moito, moito, moito que tapar; ¡moito que tapar! Esa lei non recolle a obriga de crear as comisións de investigación que se soliciten pola oposición ou que solicite a cidadanía. E aí temos Angrois, sen ser capaces de investigalo, aí temos as caixas de aforros galegas sen investigar e aí temos outras moitas cuestións sen investigar sobre corrupción, porque o Partido Popular ampara que non se investigue os corruptos. Todas as cuestións... Din vostedes que as emendas á totalidade –dicía a voceira do Partido Popular– esconden ou tratan de esconder outras cuestións, ou de poñer enriba da mesa outras cuestións, porque todas as cuestións teñen que estar nesta transparencia; todas. E non é certo que aquí se dea toda a información sobre contratos. ¡Mentira! A min non me vale de nada que o Consello Galego de Relacións Laborais teña colgados todos os convenios de Galiza. Eu o que estou dicindo é que a Xunta ten que dicir qué convenios se lles aplican aos traballadores de cada empresa concesionaria ou concertada, e que se explique, por exemplo, que os traballadores de Seaga non teñen convenio e que se rexen polo Estatuto dos traballadores, o cal é un auténtico escándalo democrático. Esas son as cousas que vostedes queren ocultar, e por iso se refiren a que xa están noutro lado. Eu, ademais, direille que votei que non á Lei de participación cidadá, e volvería votar que non, porque é outra lei que nace curta, que nace para dar propaganda e publicidade ao Partido Popular e non para propiciar a participación cidadá, que, ao final, ten que participar a través de como o fai agora, a través dos grupos parlamentares. Non se modificou nada; é o mesmo que acontece neste momento. O dos fins comerciais da información pública recólleo o proxecto de lei, non me diga que non porque o recolle. Hai datos dos que tampouco se fala, nin aos que lles dá transparencia, como a evolución do emprego público. ¿Cantos contratos a tempo parcial se están facendo? ¿Cantos contratos a xornada completa? ¿Canto persoal se está substituíndo? ¿En que condicións se está traballando? ¿Cales son as ratios que se están empregando, tanto en sanidade como no ensino? Moitísima información que non se dá. Tamén o Consello de Contas nos está advertindo do abuso dos concertos sanitarios e do abuso da fórmula público-privada. Non sabemos tampouco como está a precariedade laboral creada polo Partido Popular, con la subcontratación de la contratación de la contratación, que se está permitindo facer dende a Administración pública. Remátame o tempo. Reafírmome en todas e en cada unha das cuestións que poño na miña emenda de devolución. Apoiarei as emendas de devolución tanto do BNG como de AGE, e lamento que outra vez teñamos unha lei que vai durar pouco máis dun ano, porque deberá ser cambiada por un Goberno realmente democrático. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Polo Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, señora Paz.
Grazas, señor presidente. Señora Prado, eu creo que, despois de escoitar a súa intervención, hai un cento de filósofos polo menos remexéndose nas súas tumbas, e despois de escoitarlle dicir que a ética é un asunto privado e non público. Que vostedes colectivamente non a teñan, non quere dicir que non exista; existir existe a ética no comportamento público e no comportamento político, [[Aplausos.]] outra cousa é que vostedes, para intentar xustificar que vostede tamén tiña el feminismo moi subido hai algún tempo a respecto doutras persoas, non teña a suficiente sensibilidade feminista agora para que o seu partido faga dimitir un señor que utiliza o seu cargo público para obter favores sexuais dunha muller, para acosala sexualmente. [[Aplausos.]] E mire, señora Prado, ao BNG lección de transparencia do Partido Popular, ningunha, ningunha. [[Murmurios.]] Acábase de publicar a semana pasada un informe dunha organización que mide o funcionamento democrático e transparente das organizacións políticas e, home, para unha vez ganamos a nivel de estado; o Bloque Nacionalista Galego somos os primeiros, e creo que vostedes deben andar polo dous, se é que chegaron ao dous. E, mire, os pactos do BNG, de momento, con outras forzas políticas e con outras institucións son públicos, non se fan nin en gasolineiras nin en habitacións de hotel, son públicos e negócianse nas institucións públicas. Non se preocupe, xa lerei o texto, xa que vostede nota que hai deficiencias na miña intelixencia –non o entendín adecuadamente, por tanto, terei que repasalo até que o interiorice e o entenda adecuadamente–. Pero sigo reafirmándome no que dixen na miña anterior intervención e, efectivamente, a nosa emenda de devolución ten parágrafos enteiros que son practicamente iguais aos da que presentamos no Congreso dos Deputados, porque a lei é practicamente igual á que vostedes aprobaron en Madrid. E, efectivamente, despois dun trámite longuísimo, sen embargo, nas cuestións substanciais non sufriu ningunha modificación, e as cuestións substanciais polas que desde o BNG propoñemos esta emenda de devolución desta lei teñen que ver con tres cuestións fundamentais das que xa falei aquí e que vou reiterar. Primeiro, a pesar de que así o indican todas as orientacións do dereito internacional en materia de transparencia que se foron aprobando nos últimos tempos, e a evolución da normativa doutros estados da nosa contorna, segue sen recoñecerse o dereito á información como un dereito fundamental dos e das cidadás. Primeiro motivo polo que pedimos a súa devolución. ¿Segundo motivo polo que pedimos a súa devolución? Porque, efectivamente, desa lectura deficiente eu, polo menos, non atopei que no ámbito de aplicación desta lei en materia de transparencia e dereito á información das persoas figuren –como xa lle dixen con anterioridade– todas as fundacións públicas ou privadas que reciban ou operen con cartos públicos; todas as sociedades mercantís en cuxo capital social participen directa ou indirectamente as entidades previstas no artigo 3 deste proxecto de lei. E así podería seguir enumerando, polo menos, cinco ou seis ámbitos que nós consideramos que deberían de estar contemplados, como, por exemplo, as entidades financeiras ou as entidades relixiosas que se financian fundamentalmente con cargo a cartos públicos; porque –como xa lle dixen na primeira intervención–, tendo en conta que a maior parte dos recursos públicos acaban sendo executados por entidades privadas de toda índole e de todo teor, cremos que todas esas entidades deberían estar dentro do ámbito de aplicación desta lei porque, se non, efectivamente, estámoslle privando á cidadanía hoxe, ás galegas, de poder fiscalizar unha gran parte da utilización dos recursos públicos. E finalmente diciamos –e sigo manténdoo– que hai, desde o noso punto de vista, unha máis que deficiente regulación para evitar as portas xiratorias. E permítame que lle lea, no artigo 42: "quedarán exceptuados do previsto no punto anterior..." –que se refire ao dos dous anos para poder prestar actividades– "...aquelas persoas que se reincorporen a entidades privadas nas cales xa exercesen con anterioridade ao ocupar o posto de alto cargo". Un señor que traballase para o señor Florentino, que despois fose conselleiro de Sanidade ou alto directivo do Sergas...
Remate, por favor.
...podería volver traballar para Florentino inmediatamente despois de cesar e de que se lle dese a adxudicación do hospital de Vigo por máis de 1.000 millóns de euros. ¿Parécelle que isto limita as portas xiratorias e as elimina?, a nós parécenos que non. Igual é que o noso umbral ético é máis alto que o seu. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Paz. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Señora Díaz.
A verdade, a min dánme ganas de non dirixirme á señora Prado directamente. Pero mire, señora Prado, o mundo é ao revés: non é que nós, o Parlamento, e vostedes lle vaiamos dar unha lección á cidadanía; non, non –como lle dixen ao principio–, é que a cidadanía lle deu unha lección ao Partido Popular. [[Murmurios.]] E falei do 15M, señora Prado, é ao revés, vostedes chegan aquí exhaustos de corrupción, de tramas, de púnicas, de Gürtel, de saquear os recursos públicos; e agora vense na obriga porque non lles queda máis remedio –como lle dixen– de xogar á aparencia. Non é como vostede dixo, é que a cidadanía deulles unha lección, sacounos dos gobernos municipais en gran parte e, por suposto, o 20 de decembro saben ben que van saír correndo da Moncloa xustamente porque se trata disto, señora Paula Prado, trátase disto. Pero, mire, vostede falaba dalgunhas cuestións bastante interesantes, non falou do que eu lle dixen, por suposto, particularmente, precepto a precepto desta norma. Non pode falar porque sabe que non estou mentindo, e sabe que a trampa está nas excepcións que vostedes incorporan; e no acoutamento xurídico que fan, por exemplo, de que só van dar información respecto das concesións administrativas. Pero, claro, é moi bonito, señora Prado, falou vostede –tivo a decencia de recoñecelo– nestas emendas que presentou AGE –74– á Lei de calidade administrativa, todas rexeitadas agás unha transacción, todas rexeitadas porque o que nos dixo o Partido Popular é que iamos debatelas neste texto. ¿Pero sabe que problema teño eu, señora Prado? O problema que teño é que non vou poder engadir estas emendas substancialmente porque o texto que vostedes incorporan non fala do que nós falamos aquí. Vostedes levan o bo goberno, señora Prado, no título da norma; cando falamos de bo goberno fálase do que lle dixen, de paredes de cristal, de axendas públicas. E os únicos rebeldes aquí non é a señora Ada Colau que defende a xente, é o Partido Popular; [[Murmurios.]] os rebeldes son vostedes cando non cumpren... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] si, si, cando non cumpren as sentenzas ás que están obrigados. Claro, señor Trenor, que se pon moi nervioso. Os rebeldes –como lles digo moitas veces– son vostedes, cumpren a lei para o que lles dá a gana; e, por suposto, para os intereses económicos do Partido Popular rien de rien. Iso son vostedes, señora Paula Prado. E mire, claro, e nós intentámolo, pero verá como o que incorporamos aquí de bo goberno desaparece do planeta, nin de coña, porque nin sequera no texto madre están recollidos os elementos centrais. Digo no texto madre por falar do bo goberno porque non sei de que falan, sinceramente, ¿de que me falan cando falan de bo goberno?, ¿de que?, ¿de que me falan? Insisto, non sei. Segunda cuestión, claro, o teatrillo que lle preocupa tanto a vostede, señora Prado, mire, eu non sei se a vostede lle gusta o teatro –a min si– [[Murmurios.]] a min, si, gústame o teatro, é unha cousa necesaria para vivir. Hai un home bastante interesante, que é Juan Diego Botto, que rexenta unha sala de teatro en Madrid, a Sala Mirador, e el dixo nesa sala algo tan bonito –creo eu– como o seguinte que lle vou ler: "cando o Parlamento é un teatro o teatro debe converterse nun Parlamento". E el fai obras de teatro que reflexionan sobre o que vostede acaba de facer aquí hoxe, eu convídolle a que vaia un pouquiño a Madrid tamén –que está moi ben aínda que sexamos galegos– [[Murmurios.]] e vaia á Sala Mirador e poida ver ese frontispicio ben fermoso que recolle estas verbas. Que, por certo, son verbas... [[Murmurios.]] Señor presidente, é que se quere falar eu cédolle o turno... [[Murmurios.]] Se quere cédolle o turno pero, por favor, exerza de presidente.
Prosiga.
Vale, diga prosiga pero que me deixe falar.
Silencio, por favor. [[Murmurios.]] A todos. [[Murmurios.]] Silencio a todos.
Claro, é que se quere, señora Prado, eu son democrática, escoiteina, cédolle o meu tempo, pero déixeme polo menos falar; se vai falar vostede pois, mire, veña aquí, póñase vostede e diga o que lle dea a gana, señora Prado, o que queira vostede. Mire, faláballe de teatro...,
Silencio, por favor.
...vaia alí e escoite do que se fala para que vexa o teatrillo no que vostede converte isto. E mire, señora Prado, do que non falou é de por que o silencio é negativo nesta norma, non quere falar. Do que non nos fala é de por que por cuestións de honorabilidade vamos excluír a información. Do que non nos fala –e iso si o dixo– é de que, efectivamente, non podemos garantir o dereito á información como un dereito fundamental porque se regula por lei orgánica, e o pecado capital cometeuno o PP central. Efectivamente, señora Prado, e do que a nós non nos fala é de por que a OSCE fala de que esta norma –que é practicamente a mesma que a que fixou o Partido Popular en Madrid– é simplemente uns cambios cosméticos.
Remate, por favor.
Porque supoño que estes organismos –insisto, que non son revolucionarios– cando din isto é que a cousa debe ser traca. Por tanto, nada máis e moitas grazas, señora Prado. Vaia á Sala Mirador que vai aprender moitas cousas.
Grazas, señora Díaz.
E, dende logo, vou estar moi atenta ás emendas porque a ver que se inventa vostede agora para rexeitalas.
Grazas, señora Díaz. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Imos esperar que chegue o conselleiro. Supoño que estará aí. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Por cuestión de cortesía, supoño que estará aí, non creo que sexa a cousa... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Silencio, por favor. Imos esperar un momento. Debate de totalidade do Proxecto de lei de medidas fiscais e administrativas
A este proxecto de lei presentáronse emendas do Grupo Parlamentario Mixto, do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda e do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia. Para a presentación do proxecto de lei ten a palabra o conselleiro de Facenda.
Moitas grazas, señor presidente. Bos días, señorías. Interveño neste Pleno para presentar o Proxecto de lei de medidas fiscais e administrativas para o ano 2016, unha norma que complementa o Proxecto de lei de orzamentos para o vindeiro exercicio tamén actualmente en tramitación parlamentaria. Buscamos contribuír a unha maior eficacia e eficiencia nun conxunto de medidas referidas a diferentes áreas de actividade con vocación de permanencia no tempo. Contribúen á consecución de determinados obxectivos de orientación plurianual perseguidos pola Comunidade a través da execución orzamentaria. A doutrina do Tribunal Constitucional fixa que diferentes medidas, executivas e normativas, e que pola súa natureza deben adoptar rango de lei, non deben integrarse nas leis anuais de orzamentos senón en leis específicas como a que presentamos hoxe. Ademais quero lembrar que o debate doutrinal acerca da natureza das chamadas leis de acompañamento foi resolto polo Tribunal Supremo pois o alto tribunal configurou este tipo de normas como lei ordinarias cuxo contido está plenamente amparado pola liberdade de configuración normativa de que goza o lexislador. E que permite unha mellor e máis eficaz execución do programa do Goberno nos distintos ámbitos nos que se desenvolve a súa acción. Este proxecto de lei inclúe medidas para mellorar a xestión da administración e incrementar a súa eficiencia, afondar na súa simplificación, promover a súa racionalización e achegar seguridade xurídica e protección á cidadanía. Así esta norma consta de dous títulos, un primeiro, con medidas de natureza tributaria, e, un segundo, que incorpora outras de carácter de organización administrativa. Dentro do apartado de medidas fiscais incluímos un paquete de actuacións para levar a cabo a maior rebaixa fiscal da historia da autonomía co obxectivo de aumentar a renda dispoñible dos cidadáns e incentivar o consumo para pór á disposición dos galegos e das galegas 140 millóns de euros adicionais. Respecto do IRPF fixamos unha nova escala aplicable ao tramo autonómico para mellorar a súa progresividade ao pasar de 5 a 7 tramos. Reducimos e redistribuímos a carga tributaria aumentando a renda dispoñible en mans das familias, fomentando o aforro e investimento e mellorando a competitividade das nosas empresas. Conseguimos así un sistema tributario máis equitativo ao supoñer unha rebaixa maior para as rendas medias e baixas. Con esta rebaixa completamos o levado a cabo por este Goberno xa hai dous anos, en vigor dende o primeiro de xaneiro de 2014 cando adiantamos a reforma aprobada polo Estado e que beneficia dende entón as bases liquidables de ata 17.707 euros, isto é, o 70 % dos contribuíntes galegos. Esta nova rebaixa é moito máis ambiciosa, pois permitirá un aforro de ata 380 euros ao ano para as rendas baixas e medias, o que sitúa a Galicia como unha das comunidades coa tributación máis baixa para estas rendas, e porque beneficia tamén ata o 98,5 % dos contribuíntes galegos. Polo que respecta ao imposto de sucesións e doazóns, incrementamos a redución para o grupo segundo, con carácter xeral, dos 18.000 euros actuais ata os 400.000. Con esta medida pretendemos eliminar o 99 % dos casos da tributación de herdanzas de pais a fillos, mantendo a redución incrementada para os descendentes de 21 a 24 anos que se sitúa entre os 900.000 e os 600.000 euros. O obxectivo é manter íntegro o patrimonio familiar e a capacidade económica da familia que pasa a perder en moitas ocasións a renda que achegaba a persoa falecida. En caso de que o patrimonio do falecido sexa maior, entendemos que a capacidade económica da familia é suficiente para facer fronte ao pago do imposto sen que se vexa minorada esta de forma significativa; Por iso optamos polo incremento das reducións persoais e non pola completa supresión da tributación, dado que Galicia xa conta cun tipo de gravame reducido para as transmisións de pais a fillos máximo do 18 % fronte a parentescos máis afastados. Ademais, e dada a existencia de pactos sucesorios na nosa Lei 2/2006, de dereito civil de Galicia, como son a mellora e a apartación, permitirá nun maior grado que o actual que aqueles que queiran entregar bens en vida aos seus descendentes, como forma anticipada da herdanza a percibir, se beneficien desta redución. Aclaramos tamén na Lei de medidas que a redución por vivenda habitual do causante do imposto sobre sucesións se aplicará aínda que a persoa non resida na mesma cando, por circunstancias físicas ou psíquicas, se traslade para recibir coidados a un centro especializado ou a vivir cos seus familiares. Cumprimos desta forma o texto dunha proposición non de lei presentada polo Partido Popular e aprobada de forma unánime polo resto dos grupos o pasado mes de marzo; lígase desta forma a perda de condición de vivenda habitual á voluntariedade do abandono da mesma e non á necesidade de facelo por razóns médicas ou para lograr a súa asistencia e coidado. Galicia, en conxunto, pasa a ter unha das tributacións máis baixas de toda España polo imposto de sucesións e doazóns; cero imposto, pois, por herdeiro directo ata 400.000 euros. Pero tamén se contemplan medidas dentro do imposto de transmisións patrimoniais e actos xurídicos documentados para o medio rural; en concreto, pretendemos que o imposto non sexa un impedimento para mobilizar terras con vocación agraria cando existe unha demanda de terra por parte das explotacións agrarias xa constituídas ou para novas iniciativas. Ademais, complementamos outras xa existentes dende o ano 2009 de apoio ao medio rural. Establécese unha redución do 100 % na cota de transmisións de solo rústico, o que supón a desaparición do gravame, polo que o imposto deixa de ser un atranco para a realización deste tipo de operacións. Elevamos ao 100 % as reducións que prevé a Lei 19/1995, de modernización das explotacións agrarias, o que supón o beneficio fiscal que será completo para as operacións que buscan favorecer as transmisións de explotacións agrarias e o aumento do seu tamaño. Na actualidade estas porcentaxes oscilaban entre o 50 % e o 90 %, e fixamos tamén unha dedución do 100 % na cota de gravame de actos xurídicos documentados que recae sobre as agrupacións de predios rústico; por tanto, completamos a estratexia de impostos cero no rural. Señorías, coas medidas fiscais recollidas neste proxecto de lei situamos os galegos, xunto cos madrileños, como os contribuíntes que menos impostos pagarán de toda España, e poñemos á súa disposición –como dicía anteriormente– 140 millóns de euros. Polo que se refire aos tributos propios, en materia de taxas administrativas modificamos a Lei 6/2003 para a creación de novas taxas ou ben a modificación dalgunhas das vixentes. Polo seu impacto económico destaca a taxa por programas e centros de servizos sociais que fixa, por un lado, tres tramos debido ao diferente custo das tarifas de comprobación da acreditación en caso de autorización, declaración responsable e comunicación previa; e, por outro, a creación dunha nova taxa necesaria para a articulación da comprobación a efectuar dentro do procedemento de declaración responsable de inicio da actividade, servizo complementario e modificación substancial. Polo que respecta ao canon da auga, clarifícase o criterio que debe rexer na aplicación de exención relativa aos usos da auga por parte de entidade de iniciativa social, realizados en centros que prestan servizos directos a persoas en risco ou en situación de exclusión social. En canto ás medidas administrativas que se recollen neste proxecto de lei, pretenden catro cuestións: mellorar a xestión administrativa, incrementar a eficiencia, afondar na simplificación e achegar seguridade xurídica. Polo que respecta ás melloras de xestión no ámbito de servizos sociais, concretamos as competencias da Xunta no desenvolvemento dos protocolos de retorno da información entre os distintos niveis de actuación do sistema galego de servizos sociais, establecéndose unha mención expresa á historia social única electrónica. Buscamos tamén dar cobertura á atención adecuada especializada dos menores de 16 anos en centros residenciais para persoas con discapacidade. No eido da vivenda facilitamos a expropiación forzosa por interese social aos concellos daqueles elementos privativos ou comúns precisos para realizar obras ou instalacións necesarias para cumprir a normativa en materia de accesibilidade e supresión de barreiras arquitectónicas. Garantimos que se inscriben no censo de vivendas baleiras da comunidade autónoma todas aquelas propiedades das entidades de crédito e das súas filiais inmobiliarias, e das entidades de xestión de activos. Incluídos os procedementos de reestruturación bancaria existentes en edificios de tipoloxía residencial colectiva ou en complexos inmobiliarios situados en concellos de máis de 10.000 habitantes. No capítulo relativo a augas, declaramos de interese para a comunidade autónoma as obras incluídas dentro do Plan galego de abastecemento e no Plan galego de saneamento, así como tamén no Plan hidrolóxico para a demarcación hidrográfica Galicia-Costa. En materia de confraría de pescadores, engadimos un novo precepto referente á intervención administrativa nos órganos de goberno, xa que o decreto que desenvolve a lei de confrarías prevé esta intervención pero non está recollida esta previsión na lei. No ámbito dedicado á investigación, melloramos o modelo de gobernanza de políticas de innovación ao integrar a xestión ao seguimento da Estratexia de Especialización Intelixente RIS3, dentro dos órganos previstos na Lei de fomento, de investigación e de innovación de Galicia. No eido da planificación e xestión económica e financeira, introducimos os principios da xestión económico-financeira, a planificación económica que estará ordenada nos plans estratéxicos, os plans sectoriais e transversais e, por último, as asignacións orzamentarias aos xestores de gasto e a xestión do gasto público, co obxectivo de orientarse á consecución de resultados previstos. Pretendemos incentivar o cumprimento dos obxectivos polos órganos de xestión da Xunta, como un criterio máis dos que se teñen en conta na asignación de recursos dentro das metas xa establecidas no orzamento. En aplicación de todos estes principios, a actuación económica a medio prazo do sector público autonómico estará ordenada no plan estratéxico do goberno, un instrumento que fixa prioridades e dota de coherencia ao conxunto de actividades que a Xunta levará a cabo a medio prazo. Proximamente presentaremos a este Parlamento o Plan estratéxico 2015-2020, un documento vivo no que, á parte de traelo a este orzamento para ser mellorado no seu caso, iremos concretando orzamento a orzamento as prioridades de Galicia para esta segunda metade da década. No ámbito da lei de subvencións coordinamos as subvencións en materia de aforro e eficiencia enerxética, enerxías renovables establecidas ou xestionadas polas entidades ás que se refire a Lei para evitar duplicidades na concesión e axudas, ademais de realizar un asesoramento técnico aos órganos xestores en canto aos criterios de adxudicación. Tamén modificamos nas cámaras oficiais e de comercio interior determinados preceptos para afondar no principio de simplificación administrativa, e eliminamos a obriga de inscrición no Rexistro Galego de Comercio como indispensable para optar a axudas convocadas pola Administración autonómica ou para participar activamente nos programas específicos. Dentro do ámbito da Administración local, para fomentar as funcións de consellos ou para a incorporación voluntaria a outros, creamos un fondo especial con axudas económicas e criterios técnicos, e tamén criterios prioritarios ou especiais na asignación de subvencións finalistas e nos plans de organización dos servizos autonómicos e coa condonación de débedas ou aumento da porcentaxe no fondo de cooperación local. Tamén en mobilidade simplificamos os trámites en relación á Lei de transportes de vehículos de turismo de Galicia para conseguir unha maior racionalización do procedemento administrativo. En materia de enerxía, protexemos os consumidores ao fixar por lei a obrigatoriedade da revisión das facturacións realizadas dende a instalación dos novos contadores intelixentes e a devolución das cantidades indebidamente cobradas, así como a previsión específica dun tipo infractor para facilitar a súa sanción. Obrigamos, pois, a facturar en base a consumos reais. No ámbito dos medios públicos, garantimos, por responsabilidade, que o servizo público de radio e televisión de Galicia manteña unha dirección ata que se inicie por parte da Corporación Radio e Televisión de Galicia a súa actividade na prestación de servizo público. No ámbito de deporte tamén fixamos o seguro de accidentes para dotar das maiores garantías os participantes nos eventos deportivos. En materia de turismo, incluímos a obrigatoriedade do Rexistro de Empresas de Turismo Activo para garantir a seguridade das actividades beneficiando ás empresas. Permitimos o establecemento de máis categorías en campamentos de turismo, abrímonos a novas especialidades no ámbito da restauración coa inclusión de establecementos típicos de Galicia como as mariscarías ou novas tipoloxías demandadas como os gastrobares. E engadimos tamén algún suposto de infracción leve no caso concreto da sinalización turística e no Camiño de Santiago. No ámbito da agricultura fixamos os órganos competentes para impoñer sancións polas infraccións cometidas en materia de calidade alimentaria. Modificamos tamén a Lei de montes cos informes e cos instrumentos de ordenación do territorio e sobre o planeamento urbanístico, que deberán conter sempre valoracións técnicas razoadas, con informe sectorial da Administración forestal. E, por outra banda, no ámbito do empregado público, recuperamos os días por antigüidade a través dun acordo sindical; un paso máis no recoñecemento do esforzo dos empregados públicos durante a crise, xa que estamos traballando en varios ámbitos tanto para mellorar o salario anticipando a devolución completa da paga extra aprazada no 2012 e blindando por lei a recuperación salarial, xornada e xubilación, como tamén para a contratación dos profesionais públicos. Medidas todas elas que levan aparellada unha mellora certa e progresiva das condicións laborais dos nosos traballadores –dentro sempre das dispoñibilidades orzamentarias para, como digo, avanzar nese recoñecemento do esforzo que os empregados públicos fixeron durante a crise–. Señorías, remato xa reiterando que as medidas incluídas neste proxecto de lei melloran a xestión do día a día da administración, favorecen a simplificación e a racionalización, buscan mellorar a eficacia e a eficiencia e achegan seguridade e protección á cidadanía. Moitas grazas.
Grazas, señor conselleiro. Grupo Parlamentario Mixto, señora Martínez.
Presento unha emenda á totalidade para a devolución deste proxecto de lei porque considero que é un auténtico enguedello normativo que modifica, polo menos, dezanove leis de materias dispares sen outra conexión que as desesperadas urxencias electorais do Partido Popular. Modifica en concreto a Lei 19/1995, de modernización das explotacións agrarias; a Lei de taxas, prezos e exencións reguladoras da Comunidade Autónoma; a Lei de emprego público de Galiza –recentemente aprobada–; a Lei de vivenda de Galiza, a Lei de augas de Galiza, a Lei de confraría de pescadores, a Lei de deporte, a Lei de turismo, a Lei de servizos sociais, a Lei de subvencións de Galiza, a Lei das cámaras de comercio, a Lei do comercio interior, a Lei do fomento da investigación e innovación de Galiza, a Lei de promoción e defensa da calidade alimentaria, a Lei de montes, o texto refundido da Lei de réxime financeiro orzamentario, a Lei reguladora da Administración local, a Lei de medidas temporais en materia de emprego público e a Lei de medios públicos de comunicación audiovisual –como mínimo–. Ao tratarse dunha lei de acompañamento tramitada en paralelo cos orzamentos e polo procedemento de urxencia, fai de todo imposible afondar nas materias que abrangue con grave mingua de transparencia no labor lexislativo e furtando a participación dos órganos e institucións concernidos por razón de materia obxecto da lei. É dicir, no proxecto de lei anterior do que acabamos de falar, non entra nestes orzamentos a transparencia, pero tampouco a participación cidadá, nin sequera a participación do propio Parlamento. A modificación do IRPF establece uns tramos inxustos, que seguen a beneficiar quen máis gaña; deberían complementarse con máis tramos onde as rendas menores tivesen un tipo máis reducido e as rendas máis altas tipos máis elevados, de xeito que se cumpra o principio de solidariedade e se garanta a continuidade e calidade dos servizos públicos. A mesma inxustiza no reparto das cargas fiscais pódese deducir das deducións por adquisición de vivenda habitual, onde se lles aplica unha dedución do 95 % ás vivendas de máis de 300.000 euros e, ademais, quedan excluídas pola lei as parellas de feito –refírese só aos cónxuxes–. Estando máis que demostrado que a solución ao acceso á vivenda pasa pola promoción da vivenda en alugueiro, non se contemplan beneficios fiscais para as persoas que vivan baixo este réxime. Na modificación da Lei 9/2010 de augas de Galiza, en relación ao canon da auga, considero que debería terse aproveitado para garantir o acceso á exención do canon aos fogares coa renda máis baixa e os que se topen en risco ou en situación de exclusión social. Calcúlase que en Galiza hai unhas 8.000 familias que, por pertencer a algún dos grupos, a algún destes sectores, terían dereito á exención do canón, pero a realidade é que só 638 fogares galegos –segundo a propia Consellería de Medio Ambiente– se benefician actualmente desta exención do canón; máis de 7.300 fogares están pagando de media 50 euros anuais máis no recibo da auga por non solicitar a exención á que teñen dereito, situación que non se daría de aplicarse a exención de oficio por parte da Administración. Os intereses do Goberno quedan claros tamén no artigo 32, no que considera infracción leve o incumprimento, por parte das compañías eléctricas, de non realizar a lectura en base a consumos reais, sen considerar o prexuízo que causa ás persoas consumidoras, que en moitos casos pode levar ao corte de subministro. Sen embargo, non se contempla tampouco ningunha medida para garantir o acceso á enerxía de todas as familias, sendo esta fundamental para a saúde e o benestar básico das persoas. Na modificación da Lei 4/20013 de transporte público de persoas en vehículos de turismo en Galiza, non se teñen en conta as transmisións inter vivos para casos de invalidez sobrevida ou outra situación sociais de emerxencia. Eu creo que se deberían de ter en conta falando de dependencia e de dereitos das persoas dependentes. Na modificación da Lei 7/2012 de montes de Galiza desprotéxense os terreos forestais e non se teñen en conta como vinculantes informes das organizacións sociais en canto ao beneficio ou o valor social dos montes. En relación ao solo rústico, a modificación das disposicións en materia de tributos cedidos polo Estado establece deducións ás transmisións de solo rústico e agrupacións de predios, é ambigua e non establece cando poderán ou non poderán aplicarse ditas deducións, xa que no texto di "poderán aplicarse deducións ata o 100 %" pero non se aclara con que criterios se poderán ou non se poderán aplicar ditas deducións. A modificación da Lei de réxime financeiro e orzamentario de Galicia esquécese da transparencia –outra vez volvemos ao debate que acabamos de ter–; debería incluír os mecanismos para garantir a participación cidadá na planificación económica e xerarquización dos actos de Goberno recollidos no Plan estratéxico de goberno, así como os instrumentos para o seguimento do mesmo. Modifícase tamén a Lei 5/1997 reguladora da administración local de Galiza, establecendo medidas de fomento para a fusión dos municipios, que non concreta como se resolverán problemas derivados da fusión, deixando na indefinición cuestións tan importantes como a elaboración dunha nova RPT, da que non se fala de ningún acordo coa representación sindical –dá a entender que o arreglará a propia administración sen contar coa representación sindical–, ou a redacción do PXOM. Ademais, non se establecen casualidades, ábrese a posibilidade de asignar servizos municipais obrigatorios que debería prestar o concello resultante da fusión á deputación, no canto de apoiar a asunción polo concello. Seguen vostedes apostando por retirar competencias aos concellos e que estas sexan asumidas pola deputación; non ten ningún sentido fusionar concellos para crear un concello maior con máis capacidade de xestión para que despois os servizos básicos esenciais os preste a deputación. Dende logo, unha auténtica trampa lexislativa que nos introducen aquí. Tampouco se xustifica a prioridade dos concellos resultantes da fusión na asignación de subvencións finalistas nin a posibilidade de condenar débedas dos municipios fusionados. A modificación da Lei 6/2001 da adecuación da normativa da Comunidade Autónoma de Galiza volve establecer criterios contrarios aos intereses dos traballadores e traballadoras públicos ao considerar negativo o silencio administrativo en materia de solicitudes ou reclamacións que impliquen efectos económicos –é dicir, a indefensión dos traballadores e das traballadoras públicas ante descontos nas súas nóminas ou desacordos coas súas percepcións económicas–. Ao amparo do debate dos orzamentos, e no medio das medidas de propaganda electoral que contén este proxecto de lei, o Partido Popular trata de agochar reformas legais como no que afecta a Lei 9/2001 de medios públicos e comunicación audiovisual de Galiza, que intenta blindar a continuidade sine die do actual director xeral da Corporación Radio e Televisión de Galiza. Evidentemente, esta medida vén incidir na desesperación do Partido Popular por garantir o control da Radio e Televisión de Galiza na vindeira lexislatura, tal e como se reflicte tanto no texto como no trato que se deu ao debate do Estatuto marco da Corporación Radio e Televisión de Galiza, do que tamén falaremos neste pleno. Aínda a estas alturas do período de sesións, as modificacións legais favorables ás galegas e aos galegos que introduce o Partido Popular polas urxencias electorais poden ser abordadas sen atrasar un día os seus efectos, mediante a correspondente lei de reforma, permitindo afondar no debate de cada unha das materias. Dentro destas materias electoralistas está, por exemplo, a disposición transitoria segunda, xa que as modificacións contempladas son obrigatorias por lei ao tratarse de dereitos inherentes á maternidade e á paternidade. En canto ao dereito da flexibilidade horaria do persoal ao servizo da Administración, en caso de nulidade, separación ou divorcio, constitúe un recoñecemento de dereito que, sen embargo, esquece especificar que dito dereito será tamén aplicable ás parellas de feito. Ademais, este proxecto de lei mantén os recortes aos traballadores e traballadoras públicos establecidos na Lei 1/2012, de medidas temporais de emprego público, nun momento no que o propio Goberno alardea de recuperación económica e rebaixa os impostos directos. Pérdese unha oportunidade ao non incluír no artigo 23 a reclamación de competencias en materia de protección de persoas e bens e mantemento da orde pública, facendo simplemente referencia a que non é competencia da Xunta de Galicia. Dende logo, un desinterese absoluto por gobernar. Eu xa non digo que, como en Cataluña, vostedes pidan a independencia, pero que polo menos pidan competencias para poder gobernar é o mínimo que podería facer un Goberno que, ademais, fai constar un proxecto de lei que carece de competencias para actuar en algo tan importante como é a protección das persoas, os bens e o mantemento da orde pública. Tamén esquece o proxecto de lei establecer melloras para a atención de menores en centros de internamento cuxas deficiencias foron obxecto dun informe do Valedor do Pobo. Así mesmo, chama a atención que non se inclúa ningún artigo específico a medidas de apoio á loita contra a violencia de xénero. Segundo datos do Consello do Poder Xudicial correspondentes ao segundo trimestre do ano, en Galicia hai 1.975 asuntos penais pendentes relacionados coa violencia machista, situación provocada pola enorme carga de traballo dos xulgados galegos no que a violencia contra as mulleres se refire; así, as resolucións poden demorarse meses, e as ordes de protección en ocasións non chegan a tempo –como temos tristemente comprobado–. Unha carga de traballo que en Vigo, por exemplo, se traduce en que cada policía asignado á loita contra a violencia machista ten ao seu cargo ao redor de cen mulleres; ou en Lugo, onde a cargo da violencia machista só hai un inspector e tres axentes. ¿Como pode un policía protexer cen mulleres?, e que iso non conste para nada en ningunha das medidas desta lei realmente di moito do valor, da importancia, que lle dá o Goberno á vida das mulleres e á loita contra a violencia de xénero, pero tamén dá moito que dicir do interese que ten o Goberno por chegar á igualdade real de dereitos entre homes e mulleres. A área metropolitana da Coruña tamén ten deficiencias deste tipo, xa que é a única que conta cunha unidade especializada pero só hai dúas persoas para levala e atende dezaoito concellos. En resumo, este proxecto de lei de medidas fiscais establece unha fiscalidade inxusta e esquécese, no momento da tan benvida recuperación económica, de dedicar medidas destinadas a garantir os dereitos das e dos menores, así como outras orientadas á protección e tutela de menores en risco ou desamparo; actuacións encamiñadas a lograr a igualdade efectiva de dereitos e deberes entre homes e mulleres, así como medidas concretas para a protección das mulleres vítimas de violencia de xénero e dos seus fillos e fillas aos que se lles considera tamén vítimas da violencia machista. Fáltanlle medidas destinadas a paliar a pobreza enerxética e a garantir o acceso universal á enerxía, á enerxía mínima necesaria para dotar as familias e os fogares dunhas condicións de vida dignas. Fáltanlle medidas de participación da cidadanía e transparencia na xestión pública; segue mantendo os recortes aos dereitos dos traballadores e das traballadoras públicas, e segue insistindo nunha fiscalidade regresiva que beneficia as grandes fortunas e prexudica as persoas máis vulnerables –fundamentalmente, porque a modificación do IRPF a quen realmente vai beneficiar é as grandes fortunas e as persoas con salarios máis altos e, sen embargo, mantéñense todas as cargas de impostos indirectos que eses si que os pagamos todos, indistintamente dos ingresos da unidade familiar–. Polo tanto, solicito a devolución deste proxecto de lei e que se teñan en conta todas estas medidas que van en beneficio da maioría social e non tratan de esconder información aos galegos e as galegas. Nada máis, moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, señor Jorquera.
Grazas, señor presidente. Deputados e deputadas. Señor conselleiro, como xa fixera o ano pasado, o seu Goberno recupera unha vella e mala práctica lexislativa, a mala práctica de presentar, xunto á lei de orzamentos, unha lei de acompañamento para introducir cambios nun grande número de leis que deberían ser obxecto dun trámite parlamentar específico; e, deste xeito, impiden un debate pausado e reflexivo escoitando, ademais, os distintos sectores afectados. Ademais, como xa fixeran tamén o ano pasado, volven imitar nas formas e no contido o Goberno central; nas formas, abusando –como acabo de dicir– do recurso a procedementos de carácter excepcional e de urxencia; e, no contido, calcando medidas adoptadas polo Goberno central –como fan coas licenzas para implantación de novas áreas comerciais–, no canto de actuar con autonomía e usar o autogoberno para regular en función das necesidades reais e específicas deste país. O seu goberno volve dar mostras da improvisación que o caracteriza. Moitas das medidas administrativas que se contemplan son modificacións de normas recentes, moitas delas aprobadas hai só dous anos, causando con este xeito de actuar unha grande inseguridade xurídica nos cidadáns que son os destinatarios últimos destas normas. Pero ademais, señor conselleiro, os cambios legais que se introducen non son en absoluto inocuos. Por exemplo, vostedes pretenden colar de rondón a través da disposición derradeira cuarta unha modificación da Lei de medios públicos de comunicación audiovisual de Galiza, para dar un auténtico golpe de estado na RTVG. Mire, a lei vixente estabelece que o director xeral da CRTVG terá que ser nomeado cunha maioría reforzada de dous terzos e que o consello de administración e a súa dirección xeral continúan no exercicio das súas funcións até que se proceda ao nomeamento dos órganos de dirección da Corporación RTVG. Algo que xa sucedeu, señor conselleiro. E en cambio agora, coa modificación que introducen, o director xeral poderá continuar no exercicio das súas funcións até que se inicie pola Corporación RTVG a súa actividade de prestación do servizo público de radio e de televisión, e ademais engaden que se nese momento non estivese elixido o director xeral, o exercicio das súas funcións corresponderá transitoriamente á persoa que fose titular da dirección xeral da Compañía. En definitiva, vostedes abren a vía para poder prorrogar indefinidamente o actual director xeral, saltándose ademais o precepto de que ten que ser elixido por unha maioría reforzada deste Parlamento. Mire, señor conselleiro, como sabe, o BNG foi moi crítico co proceso de renovación do Consello de Administración da CRTVG, unha renovación cociñada entre os dous grupos parlamentarios maioritarios entre bambalinas, de costas a este Parlamento, practicando a vella política de repartición de cotas para repartirse a CRTVG e os órganos estatutarios. Unha renovación que ademais se fixo saltándose todos os pasos que marca a propia lei. Antes o Parlamento tiña que aprobar o acordo marco e despois a Xunta o contrato programa, e agora vostedes pretenden dar un paso máis e perpetrar un auténtico golpe na CRTVG para perpetuar o seu control partidista, incluso máis alá da presente lexislatura. Todo un exemplo de como o seu Goberno entende a transparencia e o impulso democrático do que tanto presume. Mire, tampouco é inocua a modificación que introducen no artigo 29, a atención de menores de 16 anos en equipamentos residenciais para persoas con discapacidade. Con esta modificación pretenden que os menores non teñan asegurada unha atención específica e especializada en centros propios para menores. En medidas como estas, señor conselleiro, é no que se traduce o compromiso social do que tanto alardeou o señor Feijóo no recente debate sobre o estado da nosa nación, en dar un paso máis no desmantelamento dos servizos públicos especializados, castigando ademais os colectivos máis vulnerábeis. Tampouco son inocuas as modificacións que introducen noutros artigos. A moitas delas xa se referiu a voceira do Grupo Mixto na anterior intervención, polo tanto, vou procurar resumir ao máximo. Por exemplo, co artigo 30 modifican as escaladas á normativa eléctrica, penalizando a actividade produtiva das pequenas e medianas empresas para favorecer as grandes compañías eléctricas. Antes o limiar para sufragar os custos de instalación de reforzos de subministración eléctrica en solo industrial estaba situado a partir dos 100 quilovatios, agora propoñen reducilo a 25. A consecuencia será que moitas empresas terán que asumir maiores custos de instalación, prexudicando a actividade produtiva e a xeración de emprego. Isto nun país como Galiza, excendentario na produción de electricidade e onde son os custos enerxéticos, non son precisamente os custos laborais, os que están a ameazar a viabilidade de moitas empresas. Mire, señor conselleiro, está claro a que intereses serven vostedes: seguen servindo claramente aos intereses dos grandes lobbys económicos e non aos intereses do tecido económico deste país. E, por se houbese algunha dúbida, co artigo 37 modifican a Lei de comercio interior de Galicia no relativo ao procedemento para a obtención de autorización comercial autonómica, para restar competencias aos concellos, integrando a licenza urbanística das grandes superficies comerciais na autorización comercial. Todo con tal de seguir favorecendo, baixo o pretexto da axilización, a proliferación de grandes superficies comerciais, aínda que a consecuencia sexa a ruína do noso pequeno e mediano comercio, como xa está pasando, señor conselleiro. Ademais, ¡que curioso que introduzan esta modificación agora, despois dunhas eleccións municipais nas que vostedes foron expulsados á oposición na inmensa maioría dos principais concellos do noso país! E se falamos dos concellos, vostedes seguen alimentando debates total e absolutamente artificiais. Mire, señor conselleiro, Galiza ten 30.000 núcleos de poboación, é dicir, a metade dos núcleos de poboación existentes no conxunto do territorio do Estado español. E tendo 30.000 núcleos de poboación temos 314 concellos, menos que a provincia de Burgos. Castela e León, con menos poboación que Galiza, ten 2.248 concellos; Cataluña, 948; a Comunidade Autónoma do País Vasco, coa cuarta parte da superficie de Galiza, ten 251 concellos, é dicir, en termos proporcionais ten moitos máis concellos que Galiza. En Galiza non temos un número excesivo de concellos, señor conselleiro. E pese a esa realidade, vostedes introducen un artigo de medidas de fomento para a fusión de concellos ou para a incorporación voluntaria a outros. Mire, poderían introducir nos orzamentos axudas para a posta en marcha de servizos mancomunados ou consorciados, unha vía de cooperación entre os concellos máis sinxela e efectiva que a fusión. Poderían acometer a verdadeira racionalización do mapa local, coa asunción pola Xunta de Galiza das competencias impropias xestionadas polas deputacións provinciais. Existen agora gobernos en tres das catro deputacións provinciais de Galiza con disposición a dialogar sobre o traspaso á Xunta de Galiza ou directamente aos concellos destas competencias impropias, pero non, en vez de abordar os problemas reais, prefiren facer política virtual. Seguen vendéndonos como a gran solución aos problemas da nosa Administración local a fusión Oza-Cesures. Esa é a gran medida estrela do seu Goberno, en vez de abordar os problemas reais. Mais, señor conselleiro, por suposto que non quero concluír sen referirme tamén ás medidas fiscais contidas neste proxecto de lei, por moito que teremos oportunidade de debater estas medidas moito máis en profundidade no trámite dos orzamentos. Mire, cos impostos non se debe de facer demagoxia, os impostos son necesarios para dispormos de recursos para atender as políticas públicas e son necesarios tamén como mecanismo de redistribución da riqueza e, en definitiva, como mecanismos de corrección das desigualdades sociais. Por iso, o fundamental é unha repartición xusta da carga impositiva, e en virtude deses criterios de repartición xusta, uns impostos haberá que subilos e outros impostos haberá que baixalos. Pero fronte a este plantexamento, as medidas fiscais do seu Goberno son regresivas, e ademais teñen un marcado cheiro electoralista. ¿Queren baixar impostos? Baixen os impostos indirectos, que subiron escandalosamente dende que vostedes gobernan, supriman todos os repagos que estabeleceron nos servizos públicos, asuman o imposto sobre os hidrocarburos que aprobaron en 2013 e acompañen esas baixadas dunha maior presión fiscal sobre os que realmente máis teñen. Por exemplo, incrementando a progresividade no imposto sobre as transmisións patrimoniais e actos xurídicos documentados, elevando os tipos sobre os patrimonios máis elevados, ou reclamando a creación dun auténtico imposto sobre os depósitos bancarios, en vez de aceptar unha regulación raquítica, unha auténtica tomadura de pelo, que fai que se estime a recadación por este imposto en 21,6 millóns de euros, unha cantidade inferior aos ingresos previstos por sancións e recargos da Administración galega, unha cantidade que só é a terceira parte do que prevén ingresar por impostos do xogo. Poden tamén incrementar a progresividade do sistema fiscal creando un imposto que grave o estabelecemento de grandes superficies comerciais en vez de retirar competencias aos concellos para favorecer a súa proliferación. Pero non, vostedes prefiren facer demagoxia e electoralismo en vez de abordar as verdadeiras reformas fiscais que este país necesita. Vémolo no imposto de sucesións e doazóns, e este imposto xa contaba con múltiples exencións, polo que na práctica serán as rendas altas as máis beneficiadas das novas exencións que se estabelecen. Vémolo tamén no IRPF, señor conselleiro, pois coa nova estrutura de tramos resulta que en tramos de rendas medias, que non altas, vostedes elevan considerabelmente a presión fiscal, xa llo comentei na súa comparecencia na Comisión 3ª para dar conta do Proxecto de orzamentos. Nas rendas de 20.000 a 33.000 euros, o tipo vixente era do 14 %, e agora pasa a ser do 15,5 % ata os 27.700 euros e do 17 % ata os 33.000; é dicir, aplícanlles subas do 1,5 e 3 puntos respectivamente sobre o tipo vixente. Mentres que para as rendas superiores a 60.000 euros, a suba é só dun punto, e incluso a rebaixan nun punto nas rendas de 53.400 a 60.000 euros. Como xa lle dixen: curioso xeito de entender a progresividade. Pero ademais vostedes obvian un aspecto fundamental: a rebaixa nos tipos impositivos no tramo autonómico só terá efectos a partir de 2017. Vostedes anuncian esta rebaixa agora porque o ano que vén hai eleccións autonómicas, pero terá que ser o novo goberno que resulte desas eleccións o que asuma o pago do impacto desta rebaixa na recadación. As súas medidas, por tanto, responden a un electoralismo calculado, a intentar trasladar a ilusión da recuperación económica en forma de pequenas bonificacións cun impacto moi reducido na dispoñibilidade real de renda das persoas, en vez de apostar de verdade pola progresividade, a redistribución, a equidade, en definitiva, pola reforma fiscal que este país necesita. Por todas estas razóns, señor conselleiro, a través desta emenda á totalidade, solicitamos a devolución deste proxecto de lei. Moitas grazas.
Grazas, señor Jorquera. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, señora Díaz.
Bos días, señor conselleiro. A verdade, señor conselleiro, que tocaría facer balance no día de hoxe, sobre todo unha vez que vostedes voltan a esta práctica caciquil das chamadas leis de acompañamento. Está moi ben que vostede nos explique o que di o Tribunal Constitucional, o que é unha mágoa é que non explicite o que di o Tribunal Constitucional, o Tribunal Supremo, o Consello Xeral do Poder Xudicial, o CES e multitude de organismos que sinalan... Non sei se lles fai graza, pero din que é unha mala práctica lexislativa, e din ademais que os gobernos, en termos democráticos extensos, non deben de acudir a este tipo de normas. Eu non sei onde está a graza do que estamos a dicir. Insisto en que tanto ampararse na legalidade do proceso, é dicir, na forma, e non entrar na materialidade do que están a facer, eu creo que é unha eiva democrática bastante fonda. Quizais –insisto– deberían de explicar vostedes, o voceiro do Partido Popular, por que teñen que recorrer a esta praxe, sobre todo cando teñen todo, señor conselleiro. Teñen corenta e un deputados e deputadas, premen aí cando queren, maioría absoluta, arquimaioría absoluta, dannos sopas con onda todos os días, aproban o que lles dá a gana. Todo é opaco e, para máis inri, resulta que nin sequera formalmente son quen de manter as cousas ou de facelas medianamente mal. Insisto: Consello Xeral do Poder Xudicial, Tribunal Constitucional... Non o vou aburrir co que dicimos na emenda citando distintas sentenzas, nin sequera vou citar cátedras de Dereito Administrativo, que deberá de coñecelo seguro que mellor ca min, porque insisto en que é o que nunca se debe de facer nunha práctica democrática concibida en sentido extenso. Vostede dirá despois que isto é democrático porque imos votar. Claro, esa é a súa concepción da democracia, a nosa non. E a min si que me gustaría que nos diga, señor conselleiro, se é democrático que vaiamos mudar dunha atacada vinte e tres normas. Vou ocupar parte do tempo en lelas, porque, claro, eu creo que os cidadáns e as cidadás teñen que ter esa información que vostedes impiden. En primeiro lugar, van mudar o Texto refundido das disposicións legais dos tributos cedidos polo Estado, aprobado no Decreto lexislativo 1/2011, do 28 de xullo; a Lei de taxas, prezos e exaccións reguladoras da Comunidade Autónoma de Galicia; a Lei de augas; a Lei do emprego público de Galicia –recentemente aprobada por vostedes–. Son malos ata facendo normas. Isto dixémosllo, si, señor conselleiro, repase as nosas intervencións plenarias, igual que nós. E voulle ler a ínclita opositora do Concello de Vigo, a señora Muñoz, o que dicía a señora Muñoz na intervención que vostede fixo neste ano, voullo ler porque imos facer balance: "E, por tanto, a Lei de emprego público AGE dixo que era unha mala norma e que había que mudala". E ademais dixémoslle que sería como están a facer, é dicir, que rapidamente iamos ter incorporacións novas. Aquí está, fixérona vostedes, non nós, e xa a están mudando vía lei de acompañamento. Ben, Lei de transporte público, tamén unha norma súa, ano 2013, gobernaban vostedes, a Alternativa Galega de Esquerda non, que estabamos noutra cousa. Ben, a Lei de vivenda de Galicia, a Lei de confrarías de pescadores, a Lei de deporte, de turismo, de servizos sociais de Galicia, o Texto refundido de disposicións legais da Comunidade Autónoma en materia de política industrial –unha cousa menor, non ten apenas importancia, cousas sinxelas–, a Lei de subvencións de Galicia, a Lei de cámaras oficiais de comercio, industria e navegación. Ademais, moitas delas, señor conselleiro, xa foron mudadas vía lei de acompañamento no exercicio orzamentario pasado. Tamén a Lei de comercio interior de Galicia, tamén é unha cousa menor, non pasa nada, con isto das grandes superficies vai todo niquelado e perfecto, está todo estupendo. A Lei de fomento da investigación e a innovación en Galicia, vou ler parte do que din eses preceptos. É moi interesante, señor conselleiro, o que están a facer vostedes co I+D+i, mantendo, iso si, ese inxente esforzo investidor en I+D+i, que segue sendo o 0,96 %. Eu quero ser portuguesa, señor conselleiro; portuguesa quero ser polos índices de investimento que teñen no país veciño. Claro, non digo nada máis, xa non falo das medias estatais, nin sequera falo do resto dos países europeos; falo do que nós temos: o 0,86 % de consignación orzamentaria, exactamente o mesmo. E despois un agasallo que lle fan vostedes vía lei de acompañamento ao I+D+i. Ben, cousas que tampouco teñen importancia ningunha: a promoción e defensa da calidade alimentaria galega, unha cousa menor que tampouco ten ningunha importancia; a Lei de montes de Galicia, non pasa nada, se está estupendo, e coa última reforma lexislativa made in Partido Popular en Madrid estupendísimo todo; e, iso si, xa a remuda dos montes calcinados, ¡estupendo para facer negocio! Todo cousas sen importancia neste país. Tamén o Texto do réxime financeiro e orzamentario de Galicia, a Lei da Administración local –da que falaba o señor Jorquera– e, efectivamente, o procedemento para a autorización comercial autonómica. Seguimos: a Lei 30/1992 e as súas modificacións. Tamén –seguimos– a Lei 1/2012, do 29 de febreiro, señor conselleiro. ¿Que bonito falar destas cousas co ben que vai a recuperación no país? Segundo vostedes, estamos vivindo en Finlandia; isto é unha marabilla. E resulta que vostedes mudan a parte que lles interesa desa norma e hai aí unha parte fastidiada, que tamén vou ler literalmente, respecto do silencio que mudan vostedes negativo. E velaquí que o que tiñan que facer é que se Galicia vai tan ben –que llelo pedimos en miles de iniciativas políticas, en miles de emendas– é derrogar esa norma e deixar de atacar os traballadores e traballadoras públicas, pois vostedes veñen aquí facer este tipo de trapalladas. E, por suposto, tamén unha cousa que non ten ningunha importancia, é a Lei de comunicación audiovisual de Galicia. Nada máis e nada menos que vinte e tres normas, señor conselleiro. Se isto é democrático pois, ben, creo que vostede queda retratado. Non lle vou falar tampouco do que nos ensinan nas facultades de Dereito do que son as leis ómnibus, non llo vou dicir; mesmo o que di o Tribunal Europeo sobre estas cousas, señor conselleiro, presumo que o sabe. Por tanto, eu creo que é importante o que están a facer: cacicadas, teñen maioría absoluta e ademais pois, efectivamente, lei de acompañamento para mudar dun auténtico golpe todo o que aquí estamos esbozando. E ademais temos unha vez máis isto que xa denunciamos o ano pasado, e é que non é necesario segundo vostedes que informe o CES. Non me estraña que non queiran que informe o CES, porque despois do último informe supoño que van sometelos á condena expresa pola emisión do mesmo. Digo que non me estraña, porque segundo sinala a norma reguladora, pois, claro, teñen que informar de todo o que teña que ver con cuestións de valor económico ou informe de memoria económica. Claro, isto non ten ningún valor, ningún, falamos de tributos, falamos da economía, falamos dun millón de cousas, pero o CES segundo vostedes non ten que facer nada, é dicir, vostedes fan o que lles peta e o que lles dá a gana. E eu, señor conselleiro, como o ano pasado foi de medida estrela unha especie de cheque bebé. A señora Muñoz opositora en Vigo, claro, ler a intervención da señora Muñoz do ano pasado, que é unha cousa tremenda, porque "Galicia está niquelada" nisto da natalidade, do "saldo vexetativo". Creo que segue sendo negativo polo de agora. Eu vivo en Ferrol, igual o vento que temos nos impide ver as cousas doutra maneira. Pero, claro, dicíanos a señora Muñoz o ano pasado que o obxectivo destas normas, desa lei cacicada, a lei de acompañamento, "era incentivar a natalidade como primeiro obxectivo, complementado con medidas fiscais e paquete de medidas que se inclúen ademais no Plan demográfico de Galicia". Entón vénnos aquí a señora Muñoz –que lle recomendo que o lea– dicíndonos pouco menos que Galicia vai quedar estupenda. O primeiro que deberiamos de facer se foran serios, señor conselleiro –xa que falamos de cousas serias, que é de tributos, que falamos de ingresos, que falamos de sociedade democrática–, sería avaliar as medidas que de maneira propagandística o ano pasado levaron adiante. Porque está claro, e vostede coincidirá comigo, que o saldo vexetativo non é que vaia cara a abaixo, é que é peor aínda no ano no que andamos respecto do ano no que discutimos coa señora Muñoz. Por tanto, eu supoño que mudarán as súas políticas, ¿ou turran vostedes fronte a un frontón? Porque, de verdade... É dicir, ¿para que fan isto? Van na senda contraria do que teñen que facer. Eu non son economista, o que fago é estudar, pero, de verdade, isto é –non sei– de tolos, unha cousa de tolos. ¿Balance? Negativo. ¿Que vai pasar coas súas remudas fiscais? Pois o que xa lle dixo o señor Beiras ao señor Puy na súa comparecencia: están enganando a cidadanía, señor conselleiro. Os recortes, as rebaixas, os agasallos fiscais que están incorporando de maneira temeraria neste texto van ser aplicados no ano 2017. Vai ser outro goberno o que vai que ter que recortar, exactamente a mesma medicina que están facendo no Estado, volvo dicirllo. Antes era un problema de que o comisario que levaba esta materia en Europa era malísimo, que era do Partido Socialista. Pero é que agora xa falaron e xa nos dixeron que están mentindo, que os orzamentos que presentaron diante do Estado son falsos e que teñen un burato na Seguridade Social brutal e que vai haber recortes en canto mude o Goberno na Moncloa de máis de dez mil millóns de euros, señor conselleiro. Esta medicina é a mesma que vostede practica aquí, exactamente a mesma. Igual que nos segue mentindo con ese incremento de 363 millóns de euros, que sabe perfectamente que foron pactados e que son das devolucións do Estado, señor conselleiro. Igual que mente –e volvo dicirllo– co teito de gasto, que vostede está suxeito ao 1,8 %, igual que o resto de comunidades autónomas do Estado. Insisto: obrigadiño, non isto que nos están vendendo. Por tanto, son temerarios e son capaces de facer o que sexa para manterse no poder. Iso si, que despois recorte o Goberno de esquerdas que vai chegar á Xunta de Galicia sen lugar a dúbidas. E vostedes silvando, que é o que van facer. Pero, mire, a calidade democrática e a calidade dunha sociedade moderna –din os clásicos– mídese no nivel de presión fiscal que ten. E nós seguimos estando nas antípodas da media europea, sete puntos; pero, por pórlle un exemplo normal, de Francia estamos a quince puntos. O que vostedes conciben sobre os impostos –este agasallo temerario que están a facer– foi o que onte vivimos na cidade de Compostela, señor conselleiro, iso foi o que onte vivimos na cidade de Compostela. Iso si, pacto e pinza bipartita. Iso foi o que vivimos: baixar os impostos para seguir recortando en dereitos sociais, en cousas que necesita a xente, señor conselleiro. Esta é a súa política de maneira disparatada, porque recortan, baixan os impostos, e o que sucede finalmente é que hai recortes e, por suposto, hai pobreza, hai miseria, e é o que temos, señor conselleiro. Por tanto, se vostede fora responsable o que debería de facer aquí non soamente era baixar o tramo cedido do IRPF de maneira temeraria senón levar unha política tributaria xusta, como di exactamente a nosa Constitución. Pero xa por falar de máis cousas, dicir: a improvisación absoluta. ¿Que lle vou dicir? O imposto de sucesións e doazóns –como din os técnicos de Facenda– é mellor que o retiren, porque queda de facto anulado; non o digo eu, dino os propios técnicos de Facenda. Ou mesmo tamén pois cuestións que dende logo van supor... Segundo a súa memoria, vostedes din que deixan de ingresar máis de cento cincuenta millóns de euros. Eu leo, señor conselleiro, son de letras pero leo, entón explíquenme que é o que van recortar con esa baixada de impostos, aínda que eu son de latín e grego. E despois cousas moi interesantes que incorpora esta memoria, o que lle dixen xa ao señor Rueda na comparecencia de orzamentos. Explíquenos por que o silencio vai ser negativo cando os traballadores e traballadoras públicas fagan unha reclamación de persoal. Porque, como dixen na intervención anterior, o que vai supor é que vostedes obrigan os traballadores e traballadoras públicas a xudicializar todos os procesos, señor conselleiro; iso é o que quere dicir esta mudanza. E como di a Asesoría Xurídica –e xa llo lin e non teño tempo para lelo literalmente pero pode lelo, que está na memoria–, di que teñen que xustificar o interese xeral que están protexendo con esa medida; porque advírteos a Asesoría Xurídica de que están violentando o artigo 43 da Lei 30/1992, señor conselleiro. Estaría moi ben que o voceiro do Partido Popular nos explicara por que fan estas cousas, porque –insisto– vai pagar Juan Pueblo. Cousas moi interesantes: historia social única; isto chámase privatizar, señor conselleiro. E vou tamén dicir cousas moi interesantes no que ten que ver xustamente co que lle dixen do I+D+i, que esta é a novidade desta norma, da lei de acompañamento. A novidade é que vostedes permiten a aplicación do dereito privado ao I+D con recursos públicos. E mesmo permiten todo tipo de tropelías para as fundacións e consellos de administración nada máis e nada menos co que debe de ser centralmente público, que é a investigación dun país, señor conselleiro. Claro, velaí que despois da Lei de racionalización administrativa –temos memoria e traballamos, señor conselleiro– e ver nos anexos a cantidade de entes de investigación –o Banco de Sangue, o Centro Oncolóxico–, elementos centrais nun país, que teñen que estar no frontispicio do carácter público, vostedes acaban de facelos privados. E agora rematan ese negocio para o I+D, que a partir de agora con esta norma, señor conselleiro, vai ser privado. É dicir, pomos recursos públicos para que as patentes sexan doutros; supoño que patentes –non sei– de Australia, porque nosas non van ser, señor conselleiro. Por tanto, efectivamente, presentamos unha emenda de devolución...
Remate, por favor.
...e instamos a devolución deste texto. E si sería positivo que polo menos tiveran formalmente o decoro de explicarnos a avaliación que fan das medidas de agasallos fiscais que levaron adiante o ano pasado para dicirnos que iamos ter unha Galicia máis fecunda e máis próspera. Porque, de verdade, repase o índice de crecemento vexetativo e imos terriblemente mal, Finlandia non somos. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Díaz. Grupo Parlamentario Socialista, señor González Santín.
Grazas, presidente. Señorías, señor conselleiro, bos días a todos. Primeiro, dicir que estamos aquí ante a Lei de medidas fiscais e administrativas, unha lei peculiar onde as haxa porque non é unha lei de nada e á vez é unha lei de todo; un totum revolutum que fai moi difícil que se poida facer unha análise en profundidade. O ano pasado precisamente o Goberno presentou unha lei de acompañamento como a que hoxe volve presentar aquí o Goberno, e foi criticado unanimemente por toda a oposición. Este ano o Goberno, desatendendo todas as críticas da oposición, volve presentar outra vez esta lei aquí, e a min non se me ocorre cal é o motivo. Bueno, ao mellor si, ¿non?, pode ser porque ao mellor como o critica a oposición pois resulta que é o que ten que facer o Goberno. Eu, desde logo, dígolle que desde o Grupo Parlamentario Socialista sempre que facemos emendas ou críticas ao Goberno facémolo desde a responsabilidade e intentando mellorar as normas que saen deste Parlamento. Outra causa pola que pode vostede presentar aquí esta lei é para que se fale da lei e non se fale do que nos interesa, que son os orzamentos. Ou incluso tamén podería traer vostede aquí esta lei para xustificar o que pasou o ano pasado. ¿E que pasou o ano pasado? Pois que o ano pasado se creou nesta Lei de medidas fiscais un tributo, un novo imposto –non sei se o recordará vostede–, o imposto de compensación ambiental mineiro. Un imposto que, evidentemente, non se podería crear na Lei de orzamentos porque o prohibe o artigo 134.7 da Constitución. E, claro, remata a lexislatura –probablemente estes sexan os últimos orzamentos– e quedaría moi mal que o Goberno durante dúas lexislaturas só presentase unha lei de acompañamento, precisamente unha lei que creou un tributo; se o facemos en dúas parece que a cousa vai mellor. Isto, en todo caso, obrígame a facerlle as mesmas críticas que lle fixen á súa compañeira, á conselleira de Facenda, o ano pasado. Porque cando nosoutros facemos unha crítica ou unha emenda á totalidade como é o caso dunha lei, normalmente faise polo fondo desa lei; nós facémolo polo fondo e tamén pola forma, que cremos que non é a forma de facelo. Estamos ante unha lei, a lei de acompañamento dos orzamentos, que se tramita de forma independente por urxencia, pero paralelamente á Lei de orzamentos. Este tipo de normas –xa o dixeron aquí–, denominadas leis ómnibus –denomínanse así porque abarcan unha universalidade de materias–, falan de todo, de materias totalmente heteroxéneas e que dificilmente se poden conectar nunha única norma. Estas cuestións teñen, desde logo, na doutrina, vostede pode dicir que non, aínda que o poña na exposición de motivos, teñen –eu creo– unha crítica unánime. ¿E por que teñen esta crítica unánime? Porque aproveitan a axilidade procedemental que teñen as leis de orzamentos sen verse afectadas polas restricións que teñen estas leis de orzamentos. Expresouno perfectamente a Sentenza do Constitucional 76/1992, que vetaba certas materias nas leis de orzamento. As leis de acompañamento respectan o que son as formas, a letra da Constitución e da doutrina do Tribunal Constitucional, pero non respectan o espírito da norma, é o que di o tribunal. Así, a doutrina afirma que estas leis de acompañamento serían no fondo un trozo da Lei de orzamentos que se segrega, se aparta e se tramita paralelamente á Lei de orzamentos, pero evitando as limitacións que estas normas teñen. Tras esta exposición entenderá que cheguen as críticas que chegan e que se formulan sobre a fraude deste tipo de leis, fraude de lei destas leis, destas normas que se consideran como un mero expediente técnico ideado para sortear as limitacións que pesan sobre as leis de orzamento. Así, hai multitude de autores –a min gústame mencionar a De Castro– que conclúen que as leis de medidas constitúen unha fraude á doutrina do Tribunal Constitucional en materia de límites do contido. Uns límites do contido que –como lle dicía– van sobre todo relacionados pola prohibición do artigo 134.7 da Constitución. Evidentemente, a lei que hoxe nos presentan non crea ningún tributo novo, iso si que llo recoñezo, pero con esta lei impídese coñecer con rigor e profundidade todas e cada unha das cuestións que aborda esta determinada lei, e resulta, desde o noso punto de vista, un decrecemento da calidade tanto política como xurídica como lexislativa desta Cámara. Esta norma, desde o noso punto de vista, é contraria á transparencia e, desde logo, non facilita a boa xestión desta Cámara á hora de elaborar as leis. Esta lei impide tramitar estas normas de forma independente, dándolle a cada unha delas o tempo e o debate que se merecen. E, pola contra, faise un debate conxunto de todas elas que evita que se poida profundar en cada un dos múltiples temas que toca. Tamén hai que engadir –xa o dixeron tamén compañeiros anteriores– que estas normas adoecen de múltiples informes que serían preceptivos, como podía ser, falábase do do Consello de Contas ou doutros informes sectoriais que serían moi convenientes neste tipo de normas. Por todo isto, nós ímoslle pedir a devolución desta norma. Esta lei é unha lei que non é moi voluminosa, consta de oitenta páxinas e divídese en cinco partes, vostede dicíao na súa intervención. A primeira parte, unha exposición de motivos que intenta desde o meu punto de vista explicar o inexplicable; o que intenta é explicar por que o Goberno fai esta lei de acompañamento. E eu permitinme o luxo de transcribir algunhas, di, entre outras cousas, que "contribúe á consecución de determinados obxectivos de orientación plurianual perseguidos pola Comunidade a través da execución orzamentaria". ¿Xa me dirá vostede que ten ver coa execución orzamentaria e coa orientación plurianual devolver os días canosos aos funcionarios e –¿eu que sei?– sancionar con sancións leves por non inscribir vivendas no rexistro da Xunta ou certos cambios no rexistro de turismo? Eu, desde logo, non lle vexo nada que ver coa execución plurianual. Ou xustifican mesmo a súa aprobación doutrinal dicindo que estas normas xa non son obxecto de debate porque o resolveu o Tribunal Supremo; tamén o dicía vostede na súa intervención. Creo que confunden os señores do Goberno o que é un debate doutrinal co que é, desde logo, –repito: está toda a doutrina de acordo–, co que é un debate de legalidade. Desde logo, nós non cremos que esta norma sexa ilegal, porque se o quixéramos o que fariamos era recorrela. O que dicimos é que é unha norma que non favorece a transparencia e que se fai para saltarse as limitacións que teñen as leis de orzamentos; é o que estamos a dicir. Como tamén cremos que, por exemplo, cando por parte desta Cámara se solicita a comparecencia do presidente da Xunta e este non comparece porque a maioría do Parlamento así o entende, pois, evidentemente, non dicimos que sexa ilegal, aínda que ás veces poida resultar ata penoso. Despois desta exposición de motivos, ten –como vostede dicía– dous títulos. O primeiro título, o dedicado ás medidas fiscais, modifica, en primeiro lugar, o IRPF, que teño que dicirlle, e dígollo ademais así, que aumenta os tramos e, por tanto, recoñézolle que aumenta a progresividade. Iso si, ata rendas de 60.000 euros, a partir desa cantidade tributan todos igual, o 22,5 %, gañen 60.001 euros, como se gañan 60 ou 6 millóns de euros. Ademais, téñolle que dicir que sen entrar polo miúdo no que é esta norma, que se debaterá despois cando debatamos o articulado, si que me gustaría saber –xa llo dixen a vostede na súa comparecencia– se o Goberno agora cando estamos a saír da crise fai este imposto máis progresivo, a miña pregunta, o que eu me pregunto é: ¿por que durante a crise este imposto era menos progresivo?, ¿acaso o Goberno non quería que pagaran máis os que máis teñen? Eu creo que é unha pregunta, desde logo, que deixo aí e que non é fácil de contestar. Tamén se modificou no título primeiro o imposto sobre sucesións e doazóns, con gran bombo por parte do Goberno, anunciando que deixarán de pagar o 97 % dos galegos, dado que nas herdanzas xa estarían exentos os primeiros 400.000 euros tanto para fillos como ascendentes como cónxuxes. Desde logo, miraremos polo miúdo cando sexa o debate do articulado, que isto non é un beneficio tan grande, pois xa había moita xente que se beneficiaba disto. Modifican tamén o imposto de transmisións patrimoniais e actos xurídicos documentados, no que aplican unha redución ás explotacións agrarias, pero que, por certo, estas explotacións xa tiñan unha exención do 98 %, as explotacións agrarias prioritarias –como vostede ben sabe–, que son a maioría en Galicia, e que tamén gozaban desa exención desde a Lei 19/1995, é dicir, desde hai máis de dez anos. E similar ocorre co resto das deducións deste imposto vinculadas ao agro, e que son meras medidas de PP, eu digo –non interprete mal– son medidas de publicidade e propaganda, pero que no fondo non implican grandes ingresos. Si que me gustaría que ao longo deste orzamento se puidera cuantificar canto vai supoñer de perda para o Goberno este cambio normativo nesta norma. Tamén se fan modificacións, como é habitual nas leis de orzamentos, nas taxas, prezos e sancións reguladas pola Comunidade Autónoma. Sen entrar –repito– a valorar o contido de cada unha destas, que será obxecto no debate do articulado, si que me gustaría saber por que estas normas as modifican aquí e non as modifican na Lei de orzamentos, no título sexto, que se titula como vostede sabe "Normas tributarias", no que só teñen vostedes un artigo, o artigo 62, que é "Criterios de afectación de determinados tributos". Eu, desde logo, non sei se mo poderá explicar, ou incluso o portavoz do Goberno, que supoño que estará de acordo con isto, por que se fai esta modificación na lei de acompañamento e non se fai na Lei de orzamentos, como eu creo que debería ser. Por tanto, se me permiten, eu diríalles que a conclusión de todo isto é que o título I da lei de acompañamento podería perfectamente, todo o que está no título I eu diría: debería estar na Lei de orzamentos no título VI. Por tanto, todo este trámite entendemos que, desde o noso punto de vista, necesita, e así o facemos, unha emenda á súa totalidade. Se seguimos analizando o título II, "Medidas administrativas", aquí chegamos ao que lles dicía antes: un totum revolutum que, desde logo, afecta todo. Imos seguir intentando desgranar o que fai neste título. Se nos acercamos, primeiro, ao capítulo I, vai dedicado aos empregados públicos. Neste modifícanse os permisos adicionais por vacacións e por asuntos propios, que aumentan segundo a antigüidade dos funcionarios. E eu aquí tamén pregunto: ¿por que isto non vai regulado no título II da Lei de orzamentos, que se titula "Gastos de persoal", como o resto das medidas de persoal? ¿Non sei por que iso o teñen que meter na lei de acompañamento e non o meten na Lei de orzamentos? Despois dedícanlle o capítulo II á mobilidade e modifican a Lei 4/2013, do 30 de maio, de transporte público de persoas en vehículos de turismo en Galicia. O que fan con esta modificación –e xa entraremos, xa lle digo, polo miúdo– é deixar esta lei, a súa propia lei, unha lei de hai dous anos, de maio de 2013, sen contido; é dicir, baleiran unha lei de hai menos de dous anos. Desde logo, algo realmente curioso nunha lei de acompañamento. Con respecto ao capítulo III, sobre vivenda, modifican dúas cousas da Lei 8/2012, de vivenda de Galicia: a primeira, introducen unha nova infracción leve, que nos parece ben por ter vivendas baleiras que non están dadas de alta no Censo de vivendas da Comunidade; e, segundo, habilitan a que os concellos poidan facer expropiacións forzosas por razón de interese social para facer as oportunas obras previstas no artigo 10.1.b)da Lei 49/1960, da propiedade horizontal. Eu dígolles que, en principio, nosoutros estamos de acordo con esa modificación, parécenos ben, pero eu teño dúbidas, dúbidas xurídicas de que a Xunta de Galicia poida regular isto, porque entendemos que isto é competencia estatal. Eu supoño que os servizos xurídicos terán mirado isto, porque non vaia ser que os concellos vaian facer expropiacións e despois veñan os tribunais e lles digan que con base nesta lei non son legais. Despois o capítulo IV, "Augas"; o capítulo V, "Confrarías de pescadores"; o VI, "Deportes"; o IX, "Enerxía"; o X, "Cámaras oficiais de comercio", desde logo, nada teñen que ver cos orzamentos nin coa economía galega. Polo tanto, non sei tampouco por que o fan aquí, a non ser que sexa pola modificación de normas que fixeron e que non teñen o resultado que vostedes esperaban. Con respecto ao capítulo VII, "Turismo", modifican a Lei 7/2011, de turismo de Galicia, con cambios no rexistro de turismo, e modifican tamén unha infracción leve. No capítulo VIII, "Servizos sociais", crean unha historia social electrónica única. Pero, iso si, olvídanse de poñer unha palabra marabillosa que é "pública", xa o dixeron tamén outros compañeiros. Eu creo que deben mirar isto, porque, claro, non vaia ser que as historias clínicas acaben en mans que non sexan públicas. Tamén din neste capítulo que os equipamentos destinados a prestar servizos residenciais para as persoas con discapacidade poderán prestar servizos aos menores de 16 anos. Algo que cremos que ten a suficiente entidade, por estar tratando do que estamos a tratar, como para ser debatido nunha lei específica ao respecto, porque non vaia ser que convertamos os centros en almacéns de persoas. Por último xa, referíndome ao capítulo XI, "Investigación", modifican a Lei 5/2013, do 30 de maio, de pouco máis de dous anos de antigüidade; é a Lei de investigación e da innovación de Galicia, que pola súa importancia e transcendencia debería ser tratada de forma específica nunha lei. O Goberno o que está facendo aquí é agochando que nesta lei o que está a ocorrer é que o que tiñan que facer coa Lei de investigación non o fixeron. Esa lei non fixo o que estaba deseñado para facer e, polo tanto, téñena que modificar, e non queren abordar a modificación desta lei. Repito: unha lei de pouco máis de dous anos. Con respecto ao capítulo XII, "Agricultura", modifican dous aspectos puntuais das leis 2/2005, de calidade alimentaria, e 7/2012, de montes de Galicia, que, ao noso entender, tampouco teñen cabida ningunha nesta lei de acompañamento. Por último, o capítulo XIII, "Planificación e xestión económico-financeira", podería incluírse perfectamente no título IV da Lei de orzamentos, "Xestión orzamentaria". E o capítulo XIV, "Administración local", ten un título idéntico na Lei de orzamentos, en concreto, o título V, "Corporacións locais". Dos apartados que nos faltan estariamos a falar das disposicións transitorias e derradeiras, que, evidentemente, caberían perfectamente na Lei de orzamentos. Aínda que non me podo resistir a falar da disposición derradeira cuarta, que modifica a Lei 9/2011, do 9 de novembro...
Vaia rematando, por favor.
...–Si, xa remato, presidenta– dos medios públicos de comunicación audiovisual de Galicia, e que xa riza o rizo: a continuación imos debater o convenio marco e xusto antes metemos pola porta de atrás que o director xeral da televisión se quede sine díe ata que este Parlamento decida aprobar o seu nomeamento. Algo realmente –digo– incrible para meter nunha lei de acompañamento. Polo tanto, que saiban que mantemos a nosa emenda de devolución. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Parlamentario Popular, ten a palabra o señor Puy Fraga.
Grazas. Moitas grazas, señora presidenta. Señorías, bos días. Como vén sendo habitual no debate da Lei de medidas fiscais e administrativas que acompaña a Lei de orzamentos, boa parte do debate e boa parte das intervencións dos portavoces da oposición centráronse en cuestións formais, é dicir, nas cuestións de se é unha técnica lexislativa correcta ou non utilizar as leis de medidas. Eu xa teño falado disto desde esta tribuna e non vou discutir, obviamente, que non son o mellor exemplo de técnica lexislativa as leis de medidas e de acompañamento. Pero supoño que vostedes tampouco, como de feito algún explicitamente o recoñeceu, non discuten que estamos ante unha lei que é perfectamente constitucional, non discuten que o seu trámite permite intercambiar opinións sobre todos e cada un deses artigos mediante a presentación de emendas e do seu debate en ponencia, posteriormente en comisión e o novo debate finalmente no pleno. Loxicamente, o rigor e a profundidade coa que se tratan estas emendas xa dependerá de cada grupo e de cada portavoz como decida afrontar o debate. E supoño que tampouco discutirán que é unha técnica lexislativa deficiente, pero que foi orixinada precisamente como unha medida garantista cando o Goberno de Felipe González no ano 1994, que foi o primeiro que introduciu a técnica da lei de acompañamento, foi ao Tribunal Constitucional e este informouno claramente de que a vixencia anual da Lei dos orzamentos impide acometer determinadas decisións que ata entón se adoptaban na Lei de orzamentos e que requirían unha lei ordinaria, ordinaria no senso de que quede duración indefinida ata que unha nova lei o derrogue. E, polo tanto, nós non imos entrar demasiado nestas cuestións de fondo. Porque tampouco supoño que vostedes estarán en condicións de contradicir que sendo unha técnica lexislativa, que eu recoñezo que non é a mellor das técnicas lexislativas, pois referirse a isto como "cacicadas" é un pouco excesivo, sobre todo cando vemos que hai varias comunidades autónomas que están estes mesmos días tramitando unha lei semellante á que estamos a tramitar hoxe nesta Cámara. Algunhas desas comunidades, como Madrid, A Rioxa ou Castela-León, son comunidades que están presididas polo Partido Popular, pero, curiosamente, hai outras cun goberno de esquerdas, nos que participa con moito entusiasmo Esquerda Unida ou calquera das denominacións coas que Esquerda Unida se presenta agora aos distintos procesos electorais, como Valencia. Valencia acometeu a "cacicada" de presentar unha Lei de medidas o día 30 de outubro deste ano, que está xa no Parlamento valenciano. E onte tamén puiden confirmar que foi cualificada pola Mesa de Navarra, onde tamén goberna Esquerda Unida, xunto con Bildu, con Podemos e todos aqueles que agora conforman unha candidatura polo que estamos a ver polos medios, e estaba presentada unha Lei de medidas que foi cualificada onte mesmo pola Mesa do Parlamento de Navarra. De Asturias non temos noticias porque non presentaron nin Lei de medidas pero tampouco teñen presentada a Lei de orzamentos. O que quero con isto dicir é que é unha técnica lexislativa deficiente, pero que é necesaria, precisamente como garantía de legalidade das medidas que acompañan os orzamentos. Porque o feito é que a política orzamentaria se refire a decisións de ingreso, de gasto e de xestión que teñen lóxica incidencia na asignación de recursos públicos, que cómpre regular por lei, e precisamente por iso este goberno, coma outros autonómicos de todas as cores políticas, presenta unha lei de acompañamento. Eu prefiro que non nos enredemos coas formas e que falemos do fondo. Porque no fondo o que temos é unha política fiscal que acompaña os orzamentos nesta Lei de medidas que afianza o crecemento previsto para o ano que vén nun 2,5 % do PIB, cando se di que se dicía que non iamos crecer. Ben, pois estamos vendo cales son as taxas de crecemento da economía galega en relación coas que tiña a economía galega hai dous-tres anos. Estamos afianzando o crecemento, hai un incremento do gasto, fundamentalmente do gasto social, en investimento dos orzamentos de preto de 350 millóns de euros e, ao mesmo tempo, introduce unha política fiscal de redución por importe de 140 millóns de euros esta Lei de medidas mediante a reforma dos tributos aos que agora me referirei, que se suman ademais aos outros beneficios fiscais, que xa estaban introducidos nos orzamentos desde que o Partido Popular está a facer os orzamentos, por importe de 364 millóns de euros, fundamentalmente, medias de beneficios fiscais que teñen unha compoñente social. E por todo iso nós queremos felicitar o conselleiro e o seu equipo polo equilibrio razoable que teñen conseguido na proposta de reforma fiscal nos termos clásicos da facenda pública: de obxectivos de eficiencia, de equidade e de crecemento económico. E moi especialmente no que se refire á equidade e no que se refire ao crecemento económico, porque, evidentemente, un orzamento que deixa máis recursos en mans dos cidadáns e ao mesmo tempo impulsa o gasto é un orzamento expansivo, que é o que nós cremos que necesita a economía galega nestes momentos para afianzar esa senda do crecemento. En relación coas medidas fiscais, no imposto da renda das persoas físicas presenta o Goberno unha nova tarifa que é enormemente progresiva con relación á existente no tempo en que gobernaba a esquerda, ano 2011, que creo que no ano 2011 a esquerda xa recoñecía que había crise, porque a crise comezou un par de anos antes. Eu creo que no ano 2011 había unha tarifa do imposto da renda que tiña unha certa progresividade, e no ano 2016 despois da modificación das tarifas por parte dos gobernos populares en Madrid, no Estado e en Galicia haberá unha tarifa. Entón, se queremos ver a progresividade, que non é máis que como crece o que tributa unha persoa conforme crece a súa base, e o imposto é progresivo cando crece máis que proporcionalmente o que se tributa con relación ao que crece a base, e temos en conta que o que incide xunto con outros factores, como pode ser o mínimo exento, como poden ser as deducións, como pode ser a existencia de máis ou menos fraude, como pode ser a consideración da unidade familiar e mesmo a asistencia ou non de inflación, unha das cousas que máis incide é a tarifa, e o que modifica este Goberno é a tarifa. Unha tarifa –quero recordar– que se aplica en Galicia ás rendas, das cales o 70 % está no tramo 2, é dicir, de 17.707 euros como máximo de ingreso anual, e chegan a sumar o 92 % no cuarto tramo, é dicir, o de ingresos que están sobre os 33.007 euros. Pois ben, se collemos a tarifa e vemos o que se pagaba co Goberno socialista no ano 2011, para quen estaba no primeiro tramo, que gañaba 12.450 euros, a cota era de 2.978 euros e pasa a ser de 2.365,50 euros, é dicir, 622 euros menos. O que menos gañou, 12.450 euros, tributa 622 euros menos, é dicir, un 5 %; é dicir, practicamente –fíxense vostedes que ás veces falan de esmolas e cousas destas–, fíxense que practicamente é o equivalente a un catorceavo, é dicir, a unha paga mensual incluídas as extras. En cambio, en contra do que vostede dixo: quen gaña 100.000 euros, pagaba 36.116 no 2011, pasa a pagar agora 36.317, é dicir, 201 euros máis. Pero quen gaña o dobre, 200.000, pagaba 80.166, agora pasa a pagar 81.317, é dicir, 1.151 euros máis. Polo tanto, esta reforma é evidente que é progresiva. E é progresiva –e a nós é o que máis nos gusta–, fundamentalmente, porque pagan menos os que menos teñen. Porque as persoas que gañaban 12.450 euros con vostedes pagaban 600 euros máis, e no seguinte tramo con vostedes pagaban 635 euros máis, e os que gañaban ata 20.000 euros pagaban 741 euros máis con vostedes; en cambio, os que gañan máis agora tamén pagan máis, 400, 900, 1.100, en función dos tramos da renda. O BNG discrepa dos tramos. Eu, analizadas as súas emendas, pódolle dicir que de entrada, no que atinxe as rendas máis baixas, o BNG e o PP están de acordo aproximadamente na contribución do 80 % do total dos contribuíntes de Galicia; quéroo dicir para fixar os campos de diferenza, porque, efectivamente, en Galicia o 70 % dos contribuíntes está no tramo de ata 17.707 euros. E incluído o tramo de 20.200 euros, na súa proposta presentan exactamente o mesmo tipo ca nós. Posiblemente estaremos falando de case o 90 % dos contribuíntes, que son os que menos gañan, e o Bloque e o PP están de acordo no que deben contribuír; non está de acordo Esquerda Unida, AGE; a AGE aínda quere subirlles máis estes impostos aos contribuíntes. E cando queira, e teremos ocasión se vostede leva esta lei, volveremos ao tema da retención e volveremos ao tema de cando pague e quen pague e en que momento se paga coas retencións este tipo de impostos. Porque o Estado vainos dar o mesmo, polo tanto, se vostede lle sobe os impostos, quen vai pagar é o contribuínte galego. O ano que vén a Xunta vai ter os mesmos recursos, pero quen vai ter menos recursos o ano que vén coa súa proposta fiscal é o contribuínte galego. E nós por iso tampouco estamos de acordo coa súa proposta de tarifa, que discuten como regresiva, cando creo que teño demostrado que é claramente progresiva. [[Aplausos.]] E non esquezamos, se falamos de progresividade, que neste orzamento, nesta lei de acompañamento non se toca o imposto do patrimonio, do que recentemente soubemos que Galicia é a que ten o tipo efectivo máis alto de toda España, no 0,75 %, cando a media das comunidades autónomas está no 0,43. Leccións de solidariedade, de progresividade, de redistribución da renda a este grupo, a estes orzamentos e a esta política fiscal moi poucas, señora Díaz, moi poucas. [[Aplausos.]] A reforma do imposto de sucesións paréceme tamén evidente. Estamos nun contexto que se caracteriza en España porque o 9,5 % das persoas que reciben unha herdanza renuncian a ela porque non poden afrontar o pago de tributos. En Galicia é menos, é o 7,3, pero aínda así no ano 2013 –últimos datos que eu coñezo– uns 1.683 galegos renunciaron á herdanza recibida de seus pais como consecuencia de que non eran capaces de facer fronte ás súas obrigas fiscais. Eu creo que o Goberno aquí fixo unha operación de equilibrio moi interesante. O imposto de sucesións, que ten moitas xustificacións, é verdade que é un imposto de incentivos. Eu podo entender que desde unha postura igualitarista máxima se podería dicir que ninguén que non traballe o que ten, ten que pagar todo, imposto cen por cento sobre as rendas. ¿Que incentivo social xeraría iso sobre o aforro, sobre o comportamento das persoas que aforran e traballan para que os seus fillos o desfruten? ¿Sería razoable unha sociedade onde non puidera haber transmisións de pais a fillos, de tal xeito que os pais dedicasen toda a súa vida a consumir alegremente –eu desexo que fose alegremente– todo o que teñen acumulado co aforro e o traballo da súa vida? Non, pero tampouco é xusto que lle toque a un unha lotería como a quen lle toca a lotería e non tributa. Polo tanto, eu creo que se fixo aquí un exercicio de equilibrio entre os dous principios, polo cal 400.000 euros por herdeiro, que tendo en conta outras circunstancias poderemos estar falando do que é a transmisión tan habitual en Galicia dunha vivenda, dalgún ben adicional, pois parécenos razoable, porque seguen tributando os que ingresan por herdanza máis que isto e seguen tributando, por suposto, todos aqueles que non son do grupo 1 ou do grupo 2, é dicir, aqueles que non son pais, fillos ou cónxuxes na liña directa. Polo tanto, eu creo que se fixo aquí unha operación interesante que reforza o carácter deste tributo como un sistema de incentivos sociais que neste caso fomenta o aforro e que fomenta a transmisión entre pais e fillos sen maiores custos sociais, nun momento no que estamos renunciando ás herdanzas. E transmisións no rural, pois é evidente que ten unha finalidade económica: mobilización de terras, gañar competitividade e que non haxa custos fiscais adicionais a aqueles gandeiros e aqueles agricultores que desexan gañar tamaño para facer máis rendibles as súas dimensións. O BNG, ben, pois aínda quere subir máis o imposto de transmisións patrimoniais, que é un dos impostos que ten máis pouca xustificación teórica dos que existen, quere poñer o dos depósitos bancarios ou de grandes superficies, que son impostos que xa está dito naquelas comunidades que os aprobaron que son contrarios á lei, incluso aqueles que os aprobaron cando vostedes o propuxeron aquí. En resumo, novos recursos implican máis gasto social, redución das cargas fiscais, feito con equidade e garantindo o crecemento económico. Hai moitas outras medidas, eu quero salientar polo menos unha se me permiten, porque teremos ocasión de debater todas as demais medias administrativas ao longo dos próximos debates en ponencia e en comisión, que é a redución por transmisión mortis causa da vivenda habitual cando se abandona por causas alleas á propia vontade. Como vostedes saben, foi unha resolución aprobada por unanimidade nesta Cámara no pleno do 19 de febreiro, e eu quero facer constar que se está a cumprir coa Lei de medidas ese acordo unánime desta Cámara. Hai moitas medidas sociais, eu creo que ten difícil xustificar que se faga un censo de vivendas baleiras que son propiedades das entidades de crédito. Creo que é difícil opoñerse –que houbo aquí algún comentario que eu non entendín moi ben– á recuperación dos días por antigüidade dos funcionarios e dicir que iso non ten incidencia ou custo ningún. ¿Sabe vostede canto custa a recuperación de cada día por antigüidade ás arcas públicas? Sobre 3 millóns de euros por cada un dos días que se recuperen. O total do gasto de recoñecemento dos tres días rondará os 10 millóns de euros; é unha medida que ten unha clara incidencia social. O da historia social clínica eu tamén o vou criticar, pero porque se queda curto. É fundamental que todas as políticas sociais da Xunta sexan coñecidas, se saiban, se coñezan, para poder precisamente utilizar mellor os recursos. Non pode ser que haxa recursos limitados e non saibamos quen precisa os recursos de verdade e a quen lle estamos dando recursos de verdade. Este é un paso, pero aquí creo que incluso deberiamos ir máis lonxe e impoñer que as axudas sociais teñen que estar condicionadas a un coñecemento global da situación da persoa que reciba axuda social, como mecanismo para que haxa e chegue a axuda social a quen ten que chegar. Hai outras medidas, eu creo que se confunde. Vamos ver, o sector público pode participar nunha sociedade con carácter mercantil pero que sexa de capital público E dicir que a investigación do país depende da investigación pública paréceme que é non entender o que pasa no sector; España e Galicia particularmente diferéncianse dos países que innovan porque o sector público é o que innova e non o sector privado. O que temos que facer é motivar o sector privado...
Remate, por favor.
... para que innove, [[Aplausos.]] e un mecanismo é precisamente o da constitución de empresas mercantís. Sobre a televisión, ben, é evidente que non hai acordo nesta Cámara para elixir neste momento un director xeral por consenso. Eu podo testemuñalo moi en primeira persoa, hai dúas alternativas: ou non aplicamos a lei e perdemos todos os aforros que tamén conleva a transformación da compañía en corporación, e non constituímos o comité de informativos, e non despregamos toda a lei, bloqueando a Dirección Xeral da Televisión, ou o Goberno, responsablemente, garante que se vai cumprir a lei...
Remate, por favor.
...ata o momento en que esta Cámara elixa ao director xeral por consenso. Mentres tanto, evidentemente, haberá que procurar o acordo, ao que nós sempre estamos abertos, por outra parte. En conclusión, un programa orzamentario ambicioso –é posible porque saímos da recesión que está dirixido a reforzar o crecemento, reforza a equidade e a política social. Estamos abertos a emendas que melloren este texto legal, pero, certamente, imos rexeitar as emendas á totalidade. Moitas grazas.
Moitas grazas. Rolda de réplica dos grupos parlamentarios emendantes. Polo Grupo Mixto ten a palabra a señora Martínez García.
A min o que me parece quizás máis alucinante é que se nos queira vender este proxecto de lei como medidas xustas que favorecen a economía, a investigación, o desenrolo, a creación de empresas, ¡de verdade que eu alucino!, porque estamos nun momento de recuperación. ¡E iso cóntallelo vostede aos miles de galegos e galegas que sobreviven con salarios de miseria! ¿Como se atreven a dicir que é hora de baixar impostos porque estamos en recuperación? Pois, se estamos en recuperación, recuperen, para empezar, o hospital novo de Vigo, Álvaro Cunqueiro, para que sexa público. Esa é a primeira medida. Deixen de seguir concertando os servizos sanitarios; deixen de seguir concertando a educación; Queden coa tecnoloxía da sanidade pública. Déanlles, sobre todo ás persoas que viven no medio rural, servizos de atención a domicilio porque non os teñen, están abandonadas as persoas maiores que viven no noso rural. Abandonadas, igual que os dependentes. Para non falar de enfermos psíquicos, ¡totalmente abandonados!, díxeno antes. E os menores en institucións, a violencia de xénero... Pero ¡como se atreven a dicir que estamos nunha situación económica na que se pode ingresar menos nas arcas públicas, con todo o que está caendo no noso país! Unha educación que non lles dá solución aos nenos con necesidades especiais. ¡Témolo falado miles de veces! Aulas sobredimensionadas, nenos que percorren quilómetros para chegar ao colexio. Un auténtico escándalo de desprotección das persoas. Uns servizos sociais que non cobren as necesidades. Unha pobreza que se estende por todo o país, con traballadores pobres. Traballadores que, despois de cumprir a súa xornada laboral, dependen do Banco de alimentos para comer e dependes das axudas de Cáritas e doutras ONG. ¡E a vostedes nin sequera lles saen as cores mirando o que teñen ao redor e vindo aquí dicir que chegan as vacas gordas! Pois xa será ao Partido Popular, porque á sociedade non chega. Como non chega ao pequeno comercio, totalmente abandonado neste proxecto de lei. Como non chega ás persoas que cobran a Risga. Dicíao antes, máis de 1.900 persoas esperando. Pero vostedes din que ¡será por diñeiro!, ¡se hai diñeiro para todo! Sobre todo para vostedes e para os seus amigos. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Non é unha faltada, é a realidade. A realidade que se plasma é que as concesións públicas que se dan, os concertos que se dan, nin se inspeccionan nin se avalían, prorróganse indefinidamente sen ningunha xustificación. Así temos o que temos hoxe en día, e así están os xulgados como están. Pero tamén adolece este proxecto de lei de total transparencia e de total participación da sociedade e da oposición. Modifican 19 leis, 8 delas aprobadas polo Goberno Feijóo. Métenas por aquí, por esta porta de atrás, precisamente para impedir o seu debate, para impedir que se emenden, para impedir que se recollan melloras propostas pola propia sociedade. Polo tanto, é un golpe de estado aos orzamentos tramitado a través desa lei. Non sei de que presumen. O silencio administrativo utilízano como lles dá a gana.
Vaia rematando, por favor.
Vou rematando. Silencio administrativo para negarlles aos traballadores públicos os dereitos que lles pertencen. Dende logo, un total escándalo. Acábaseme o tempo, pero lle vou dicir o que teño que dicirlle, señor Puy. ¿Permite intercambiar opinións? Eu creo que no Parlamento non estamos para intercambiar opinións. Estamos para debater, non para intercambiar [[Murmurios.]] ¡Hai diferenza, señora! ¡Hai diferenza! Se quere intercambiar opinións, pode ir vostede ao bar. Se quere debater para sacar conclusións e chegar a acordos que beneficien á sociedade, para iso está o Parlamento. Pero se ve que o Partido Popular prefire ir de bar que debater sanamente. Fala vostede tamén de que a rebaixa do IRPF vai beneficiar ao 70 % dos galegos que gañan menos de 17.707 euros ao ano. Pois si, pois si, ¡eses son os salarios galegos! Pero a quen vai favorecer, fundamentalmente...,
Remate, por favor.
...é a aqueles que gañan máis de 40.000 euros ao ano. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Ten a palabra o señor Jorquera.
Grazas, señora presidenta. Señor Puy, coas palabras sempre se pode xogar. Con respecto aos impostos, o IRPF, por definición, é un imposto progresivo; outra cousa é discutir se cos cambios introducidos nalgún tramo se perde progresividade –desde o noso punto de vista, si–, e outra cousa é discutir se noutros tramos non se incrementa suficientemente. Dende o noso punto de vista, nalgún tramo non se incrementa suficientemente, e poño un exemplo. Nas rendas superiores aos 100.000 euros apenas se aplica un incremento na tributación de arredor de 300 euros –que non atinxe nin ao 2 % adicional–, cando as rendas medias e baixas tiveron que soportar subidas de impostos moi superiores todos estes últimos anos. Por poñer un exemplo, vía impostos indirectos. E se falamos de progresividade, ¿cal é a realidade? ¿Cal é a realidade das políticas fiscais que vostedes practican no Goberno galego e no Goberno central? A realidade é que, nos últimos anos, o peso da contribución fiscal das rendas do traballo sobre a contribución total se incrementou significativamente, e, dende logo, é moi superior ao que lle corresponde pola súa aportación ao PIB. ¿Cal é a realidade? Dende que vostedes gobernan, incrementouse significativamente, na recadación total, a que se aporta a través de impostos indirectos, que non distinguen en función da renda do contribuínte. ¿E cal é a realidade? Dende que vostedes gobernan, o peso da contribución das rendas medias e baixas incrementouse, en detrimento do peso na contribución das rendas altas. E en Galiza fíxoo, ademais, por riba da media estatal. Hoxe mesmo hai noticias de prensa que recollen este dato que estou facilitando neste debate. Vostedes están aproveitando este debate para seguir facendo publirreportaxes cos orzamentos. E nese sentido, señor Puy e señor conselleiro, teño que reiterarlle o que xa lle dixen na súa comparecencia en comisión. Non é conciliábel facer políticas expansivas no gasto con facer rebaixas fiscais e, aínda por riba, dicir que vostedes van seguir cumprindo –por moito que o BNG non comulgue con esa relixión– cos obxectivos de déficit. Non é conciliable. A consecuencia vai ser que a estes orzamentos lles vai pasar o mesmo que aos orzamentos do Estado, onde a Unión Europea xa está advertindo que o vindeiro goberno que resulte das eleccións de decembro terá que aplicar recortes. Estes orzamentos non son cribles, obedecen única e exclusivamente a unha finalidade electoralista, señor conselleiro. E por último, o señor Puy recoñece que non é boa técnica lexislativa a Lei de acompañamento aos orzamentos, pero que, en calquera caso, se ten recorrido á Lei de acompañamento aos orzamentos como garantía de legalidade das medidas que acompañan os orzamentos. E eu pregúntolle que ten a ver cos orzamentos modificar a Lei de comercio interior para axilizar a concesión de autorizacións para que sigan implantándose en Galicia máis grandes superficies comerciais. ¿Que ten a ver iso cos orzamentos, señor Puy? Eu pregúntolle, ¿que teñen a ver cos orzamentos moitos dos cambios legais que vostedes introducen –nada máis e nada menos que en 23 leis– a través desta Lei de acompañamento? E que ten que ver, como garantía de legalidade das medidas que acompañan os orzamentos, que vostedes modifiquen a Lei de medios públicos de comunicación audiovisual de Galiza para prorrogar indefinidamente no seu posto o actual director xeral. Mire, señor Puy, vostede pode vestilo como queira, pero a intencionalidade do Partido Popular é clara, é evidente. Din que non vai haber consenso porque non teñen ningunha vontade de que haxa consenso. E xa están preanunciando que vostedes, despois das vindeiras eleccións autonómicas, van exercer de minoría de bloqueo para evitar que se renove ese cargo, perpetuar no seu cargo o actual director xeral, e perpetuar por tanto, tamén na vindeira lexislatura, o control partidista que vostedes exercen na radiotelevisión de Galiza. O cal –por certo, esperemos que cando menos isto sirva de elemento de reflexión para algún grupo parlamentario desta Cámara– non fai senón ratificar os motivos polos que no seu momento rexeitamos como se acometeu a renovación do Consello de Administración da CRTVG. Moitas grazas.
Moitas grazas, señor Jorquera. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra dona Yolanda Díaz Pérez.
Señor Jorquera, o único positivo deste debate e destas mudanzas lexislativas intensas que estamos tendo é que é algo real, van perder a Xunta de Galicia. Están deixando todo atado e ben atado. ¡Están aterrados, señor Puy! E mire, señor Puy, voulle facer se quere, porque está un pouco despistado, ¡eh! –nós igual xogamos a isto do despiste pero vostede está despistado–, un croquis para que saiba en que sitios estamos cada unha das organizacións políticas. E voullo facer ademais en todas as provincias, concellos..., para que o saiba cando fale aquí e polo menos fale con rigor. ¡Fíxese se estou xa por axudalo! Así, cando fale, polo menos poderá saber se está o Bloque, se está Esquerda Unida, se está non sei que, se está Bildu, e así fala correctamente. Porque acaba de meter un zoco..., ¡pero un zoco ben zocado! Señor Puy, a nós leccións, nesta materia, ningunha, ningunha. Porque vostedes son os da amnistía fiscal, vostedes son os que se cargaron... [[Murmurios.]] Si. Señor Tellado, por favor.
Silencio, por favor. Señora Díaz, non dialogue, por favor.
Señor Tellado, por favor. Os da amnistía fiscal son vostedes e Convergència –daquela– i Unió, señor Tellado. Vostedes. Os de baixar os impostos, que prometían na campaña, e subilos cando gobernan. O IVE, señor Tellado, que os cueiros da miña filla e de todo o mundo os tributamos ao 21 %. Ese é o marchamo do Partido Popular, as políticas sociais, señor Tellado, esas que tanto lles gustan a vostedes. Vostedes levan o marchamo de algo substancial. Mire, señor Puy, calquera que lea as súas intervencións, as do conselleiro actual, as do señor Montoro e do señor de Guindos –eu son masoca e as leo–, teñen como unha coletilla, e a coletilla é bastante falsa, o que pasa é que eu lles recoñezo que é lexítima, pola súa banda, porque son neoliberais, entón eu xa sei con quen estou discutindo aquí. E a súa coletilla é que prefiren os cartos no peto. Vostedes din nesa tese, que economicamente é falsa, que desa maneira no peto azuzamos o consumo. É falso, señor Puy, vostede o sabe. O problema que teñen vostedes é que non queren os impostos, non queren iso. E o problema que temos nós e as maiorías sociais é que os impostos serven para redistribuír a renda e para termos servizos públicos, señor Puy. Por iso aí está a súa trampa. Non é certo que, tendo os euriños no peto, vaiamos cambiar o ciclo económico nin vaiamos facer algo elemental, que é ter unha sociedade igualitaria, señor Puy; é ter escolas públicas, escolas infantís; é ter sanidade pública, señor Puy. Non só Amancio Ortega, senón todo o mundo. E esa é a diferenza ideolóxica. Por tanto, eu xa sei que vostede é coherente, tomei literalmente nota do que dixo. Perfecto, eu compro iso; pero por iso imos votar en contra. E non me explicou que van facer ou canto van recortar despois desa baixada de impostos, señor Puy. [[Murmurios.]] E non o pode dicir porque a tromba que están facendo se lle cae para abaixo, ¡claro, señor Puy! E non me explicitou tampouco isto que sabe que é certo –xa llo intentou retrucar ao señor Beiras na comparecencia de orzamentos e sabe que é certo–, que esta retallada se aplica no 2017, señor Puy. ¡Si, señor Puy! Por tanto, mire, leccións ningunha. O que vostedes saben é que non cren nos impostos, cren nunha sociedade de ricos e de pobres, de clases... [[Murmurios.]] ¡que existe! De verdade, señor Puy, que existe; de verdade que existe. E, como dixo Warren Beatty, van ganando vostedes, señor Puy, e queren os euriños no peto. Si, señor Puy, vostede como queira. Máis cousas. Claro, estamos crecendo, señor Puy. Pois se estamos crecendo –vólvollo pedir–, en lugar de mudar só eses aspectos da Lei 1/2012, do 29 de febreiro, derroguen a norma...,
Vaia rematando, por favor.
...deixen de atacar os traballadores e traballadoras públicas. Unha cousa só, señora presidenta. Mire, vou ler o artigo 41 respecto do I+D+i, señor Puy, que esta norma parece feita para Amancio Ortega. E di, artigo 34 que se muda: "A aplicación do dereito privado aos contratos relativos á promoción, xestión e transferencia de resultados de actividade de investigación, desenvolvemento e innovación. Primeiro, réxense polo dereito privado aplicable con carácter xeral, con suxeición ao principio de liberdade de pactos, e poderán ser adxudicados de forma directa..." –señor Puy– "...os seguintes contratos relativos á promoción, xestión..." –nada máis e nada menos, unha cousa menor– "...e transferencia de resultados da actividade de investigación". "Punto dous." –non teño tempo a ler todo– "En todo caso, a transmisión dos dereitos sobre os resultados da actividade investigadora..." –un país normal con recursos públicos, claro– "...farase cunha contraprestación que corresponda ao seu valor de mercado." E punto tres, vostedes regulan as plusvalías. Señor Puy, isto semella algo moi recente que acaban de facer con Amancio Ortega, é dicir...,
Remate, por favor.
...poñer fundacións privadas para que queden xustamente con isto, con plusvalías. Señor Puy, feita a norma para os seus amigos. E mire, señor Puy, a cacicada –vólvoo dicir– da mudanza, do golpe de estado metafórico, no ente público da Radio-Televisión pública de Galicia é de traca, de nota. Sigan así, que por moito que pechen, que bloqueen, a cidadanía deste país bótaos deste pobo...
Moitas grazas, señora Díaz.
...non a patadas, senón democraticamente, votando. O primeiro golpe vano levar o 20D, e o seguinte golpe, señor Puy –xa que se están aferrando–, efectivamente...,
Moitas grazas, señora Díaz.
...na Xunta de Galicia. Nada máis e moitas grazas.
Grupo Socialista. Señor González Santín.
Grazas, presidenta. Bueno, señor Puy, eu agradezo que dixera vostede que non era a norma máis axeitada esta e que era unha técnica lexislativa deficiente. Polo menos estamos de acordo en algo. E se non é unha norma axeitada, non é axeitada fágaa Felipe González, fágaa a comunidade valenciana ou fágaa o Goberno galego. Polo tanto, eu creo que teriamos que mellorar nese aspecto. Como lles dicía na miña primeira intervención, este tipo de leis o que está é aproveitando a axilidade que ten a Lei de orzamentos, tramitando por urxencia, paralelamente, outra serie de normas que nada teñen que ver coa norma orzamentaria, ou desgajando parte desta norma orzamentaria e meténdoa nesta lei. Desde logo, repito, non entendo por que se fai isto. Con respecto ao que comentaba vostede dos moscosos, mire, si, terán incremento nos orzamentos da Xunta, pero con máis motivo deberían estar nos propios orzamentos da Xunta. Eu non sei por que se desgaja iso e se vai á Lei de orzamentos. Debería estar nos orzamentos da Xunta de Galicia no título II, nos gastos de persoal, como o resto dos gastos de persoal. Porque supoño que irá á mesma partida ou se ampararán no mesmo capítulo [[Murmurios.]] os gastos que se produzan por estes moscosos ou por estes canosos que o resto dos gastos do persoal. Polo tanto –repito–, non sei por que se desgajan. Unha parte, desde logo, desta norma debería –repito– estar na norma de orzamentos, e non ten xustificación ningunha que se atope fóra. En concreto, refírome ao título I, de medidas fiscais, que debería estar no título VI da Lei de orzamentos, que son normas tributarias. O capítulo I, do título II, que é o dos empregados públicos, debería estar no título II, gastos de persoal. E o capítulo VIII, do título II, da Lei de acompañamento, planificación e xestión económico-financeira, debería ir tamén no título IX. Por último, o capítulo XIV, do título II, da Lei de acompañamento e Administración local, tamén debería ir no título V, de Corporacións locais. O resto, deberíanse facer normas independentes para que puideran ser debatidas neste Parlamento; porque ademais supoño que en ponencia tamén se debaterán o resto das normas, non só estas. Falaban vostedes do fondo do asunto. Señor Puy, falaba vostede da política fiscal e dicía que este orzamento ten unha rebaixa de 140 millóns de euros en ingresos, uns beneficios fiscais de máis de 350 millóns de euros, e aumenta os beneficios sociais. Pois, mire, eu dígolle a verdade, non sei como lle casan os números, a min –xa llo dicía– non me casan; xa sei que vostedes os casan ou fanos casar a capón. O que pasa é que a ver se lle vai pasar como lle pasou ao Goberno do Estado, que antes xa de aprobar estes orzamentos a Unión Europea vénlles dicir que van ter que incorrer en déficit para poder cumprir os seus números. E con respecto á tarifa da que falaba vostede, do IRPF. dicirlle que non sei onde se quere vostede remontar. Eu remontábame á do ano pasado –non quería ir máis alá–, por comparar datos homoxéneos, este ano co ano anterior, coa modificada. Desde logo, a progresividade –xa llo digo– aumentou –recoñézoo–; o que non me explicaron é por que o ano pasado, que había máis crise, e o anterior, non era así. Seguen sen contestar a esta pregunta. Fala vostede moi habilmente de números absolutos, pero eu do que lle estou falando é de números relativos. A partir de 60.000 euros, proporcionalmente, todo o mundo tributa o mesmo en Galicia. Tributa o mesmo o que gana 60.001 euros que o que gana 6 millóns de euros, o 22,5 %. En datos absolutos, evidentemente, é moito máis o que gana 6 millóns de euros. Vou rematar, pero non quero facelo sen facer referencia ao que sucederá se, probablemente, se aproba esta lei de acompañamento, que supoño que, pola maioría que ten o Grupo Popular, así será. En concreto, estoume a referir á famosa disposición derradeira cuarta. Entendo que se debería –como non pode ser doutra maneira–, antes de aprobar este mandato marco, aprobar ou nomear o director xeral. Eu non sei, señor Puy, por que vostede dá por sentado que non se chegará a acordos para nomear este director xeral; non o sei. A non ser que o único candidato que haxa para ser director xeral sexa o que actualmente está, entón ao mellor non é o caso. O que si lle digo é que, en todo caso, non se pode suplantar o debate neste Parlamento nin as votacións deste Parlamento cunha disposición nunha Lei de acompañamento para manter sine die no cargo a unha persoa. [[Aplausos.]] Moitas grazas e nada máis. [[Aplausos.]] Votación dos textos lexislativos
Moitas grazas. Pasamos á votación dos textos lexislativos. Pechamos as portas. Comezamos coa votación das emendas á totalidade de devolución presentadas ao Proxecto de lei de transparencia e bo goberno. En primeiro lugar, emenda do Grupo Mixto, documento número 43084. Votación da emenda á totalidade de devolución, do G.P. Mixto (doc. núm. 43084), presentada ao Proxecto de lei de transparencia e bo goberno. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 15; votos en contra, 39; abstencións, 18. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta emenda.
Votamos a continuación a emenda do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, documento número 43127. Votación da emenda á totalidade de devolución, do G.P. do Bloque Nacionalista Galego (doc. núm. 43127), presentada ao Proxecto de lei de transparencia e bo goberno. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 14; votos en contra, 39; abstencións, 18. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta emenda.
E votamos, por último, a emenda á totalidade de devolución do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, documento número 43107. Votación da emenda á totalidade de devolución, do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda (doc. núm. 43107), presentada ao Proxecto de lei de transparencia e bo goberno. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 14; votos en contra, 39; abstencións, 18. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta emenda.
Rexeitadas as emendas á totalidade de devolución, o proxecto de lei continúa a súa tramitación parlamentaria. Votamos a continuación as emendas á totalidade de devolución presentadas ao Proxecto de lei de medidas fiscais e administrativas. Comezamos pola emenda do Grupo Parlamentario Mixto, documento número 43217. Votación da emenda á totalidade de devolución, do G.P. Mixto (doc. núm. 43217), presentada ao Proxecto de lei de medidas fiscais e administrativas. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 32; votos en contra, 39. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta emenda.
Votamos a emenda do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, documento número 43210. Votación da emenda á totalidade de devolución, do G.P. do Bloque Nacionalista Galego (doc. núm. 43210), presentada ao Proxecto de lei de medidas fiscais e administrativas. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 32; votos en contra, 39. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta emenda.
Votamos a emenda do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, documento número 43211. Votación da emenda á totalidade de devolución, do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda (doc. núm. 43211), presentada ao Proxecto de lei de medidas fiscais e administrativas. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 32; votos en contra, 39. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta emenda.
E votamos, por último, a emenda do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia, documento número 43218. Votación da emenda á totalidade de devolución, do G.P. dos Socialistas de Galicia (doc. núm. 43218), presentada ao Proxecto de lei de medidas fiscais e administrativas. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 32; votos en contra, 39. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta emenda.
Rexeitadas as emendas de devolución presentadas, o proxecto de lei continúa a súa tramitación parlamentaria. Continuamos co desenvolvemento da orde do día, co punto 2. Debate e votación da proposta de mandato marco da Corporación Radio e Televisión de Galicia S.A., aprobada pola Comisión 1ª, Institucional, de Administración Xeral, Xustiza e Interior
Por Acordo da Mesa do 10 de novembro de 2015 iniciouse o procedemento para a elaboración e aprobación do mandato marco previsto no artigo 32 da Lei 9/2011, do 9 de novembro, dos medios públicos de comunicación audiovisual de Galicia. De conformidade coa norma cuarta das reguladoras deste procedemento, a Comisión 1ª, Institucional, de Administración Xeral, Xustiza e Interior, con data 30 de outubro de 2015 aprobou a proposta de mandato marco que agora se somete a debate e votación neste Pleno, xunto cos votos particulares non aceptados dos grupos parlamentarios Mixto, do Bloque Nacionalista Galego, da Alternativa Galega de Esquerda e dos Socialistas de Galicia, documentos números de rexistro 43083, 43103, 43105 e 43104, respectivamente. O debate constará dunha rolda dos grupos parlamentarios para a defensa dos seus votos particulares, pola orde inversa á súa importancia numérica, seguida doutra rolda do grupo que non ten voto particular, e ambas as dúas por un tempo máximo de dez minutos. Votaranse, en primeiro lugar, os votos particulares, que serán aprobados ou rexeitados por maioría simple. A seguir someterase a votación a proposta do mandato marco aprobado pola Comisión 1ª, que deberá ser aprobado por unha maioría de dous terzos, é dicir, 50 votos. Polo tanto, comezamos coa rolda dos grupos parlamentarios para a defensa dos seus votos particulares á proposta de mandato marco. Comezamos polo Grupo Parlamentario Mixto. Ten a palabra a señora Martínez García.
Grazas, presidenta. Unha vez máis, o Partido Popular converteu a súa maioría absoluta nun goberno absolutista, impoñendo o seu criterio e intereses a toda a sociedade galega. Pero neste caso é especialmente grave e antidemocrático, porque, se algún ente é entendido por todo o pobo galego como propio, ese é a Radio-Televisión de Galiza. Polo tanto, calquera normativa en relación coa Corporación da Radio-Televisión de Galiza –en concreto este mandato marco, así como os contratos programa– debería contar co maior apoio político e o consenso social. A realidade é que este mandato marco pasou polo trámite de imposibilitar a presentación de textos alternativos á admisión de emendas, nunha reunión de ponencia para que o PP só comunicara que non aceptaba ningunha emenda da oposición e aprobara unilateralmente o texto presentado polo propio Partido Popular e non se admitira ningún outro trámite en comisión. Non houbo nin sequera posibilidade de defender as emendas ou transaccionalas. Rápido e correndo, sen aceptar ningunha emenda e sen diálogo, sen participación social. O Partido Popular quere aprobar canto antes o mandato marco da Corporación da Radio e Televisión de Galiza para garantir o control sobre o ente durante os próximos nove anos que terá vixencia o documento. E eu pregunto, ¿este é o diálogo que o señor Núñez Feijóo e o Partido Popular están a ofrecer á cidadanía no seu discurso electoral? ¿É esta a participación cidadá que se promoveu coa Lei de participación cidadá? ¿É esta a transparencia que vostedes propoñen na Lei de transparencia que acabamos de tratar? O 16 de decembro de 2011 publicouse no DOG a Lei 9/2011, dos medios de comunicación audiovisual de Galiza. Esta lei establece na súa disposición transitoria cuarta que a elección da directora ou director xeral e demais membros do consello de administración deberá realizarse no prazo máximo de seis meses dende a entrada en vigor da lei. O Partido Popular incumpriu este prazo durante anos, pero o pasado mes de agosto no pleno extraordinario, tras un pacto co PSOE, procedeu á elección dos membros do consello de administración, aínda que non poidan tomar posesión do cargo ata que o Parlamento aprobe este mandato marco, xa que, segundo o disposto na disposición transitoria quinta da Lei 9/2011, o primeiro mandato marco será tramitado e aprobado polo Parlamento de Galiza nos prazos previstos para a primeira elección da directora ou director xeral e dos demais membros do consello de administración. Agora, catro anos despois, éntralle a présa ao Partido Popular. ¿Por que? Porque saben que van perder as eleccións ao Estado e despois as galegas, e queren deixar ben atado o control da Radio-Televisión de Galiza ata o ano 2020. O Partido Popular dará un auténtico espectáculo de comportamento cavernícola para poder aprobar en solitario este mandato marco, xa que terá que sometelo a tres votacións, segundo o establecido no artigo 32 da lei. Deberá ser aprobado polo Parlamento por unha maioría de 2/3. De non acadarse esa maioría, como ocorrerá hoxe, seguramente, terá que volvelo traer a este Parlamento para aprobarse por unha maioría de 3/5. E, se non a acada, terá que volvelo traer para aprobalo por maioría absoluta. Unha auténtica lección de cacicada, unha auténtica lección de falta de transparencia e unha auténtica lección de falta de participación social en algo tan importante como a Radio-Televisión de Galiza. Agora que xa teñen asegurado o control do ente, algún día, cando ao PP lle vaia ben, aprobarase o primeiro contrato programa, que concretará o financiamento e os obxectivos da función de servizo público encomendados á Radio-Televisión de Galiza por un período de tres anos. Así se asegura o control durante a próxima lexislatura, na que xa non gobernará. Nun momento no que a Televisión Galega perde audiencia, no que o país perde galegofalantes, no que unha imaxe vale máis que mil palabras, no que os dereitos das mulleres retroceden, o Goberno debería buscar o consenso non só político, senón tamén social, para garantir o carácter público do ente, a súa pluralidade, a veracidade e obxectividade da información, a promoción da cultura, a normalización lingüística e a igualdade de xénero. Rexeitáronse todas as emendas de toda a oposición. Ao Grupo Mixto rexeitáronselle as 113 emendas presentadas. O Partido Popular é dono da verdade absoluta, porque o Partido Popular quere unha Radio-Televisión de Galiza que sexa copia daquel modelo franquista dunha televisión para unha España única, grande e libre. Emendas que falan –ou falaban– dunha Radio-Televisión de Galiza que representara á sociedade na súa pluralidade, incluíndo espazos para a promoción da cultura galega, o cine, o teatro, a música, para os debuxos animados, para a arte, para dar a coñecer a nosa historia, para educar en valores medioambientais e valores humanos. Emendas que falaban de emitir unha programación infantil axeitada, pero tamén unha programación para a mocidade adaptada aos seus intereses e horarios. E educar tamén na valoración da biodiversidade, no respecto ás distintas opcións sexuais, no rexeitamento de calquera tipo de violencia, na condena da violencia machista, na integración das persoas dependentes. Educar tamén no coidado da saúde, na importancia dunha alimentación equilibrada, na promoción do deporte en todas as idades, na promoción dunha vida saudable. Emendas que pretendían establecer equipas de dobraxe estables. Hoxe levo unha pegatina que di: Sen dobraxe, non se fala galego. É imprescindible ter unha equipa de dobraxe estable que garanta un emprego do galego correcto na nosa televisión, ao mesmo tempo que potencie a tradución de todas aquelas emisións que, por ter unha alta calidade, se poidan importar, pero que deben de ser traducidas ou subtituladas no idioma galego. Emendas encamiñadas a que a Radio-Televisión de Galiza sexa un instrumento de cohesión social entre o mundo rural e o urbano, entre o mundo do mar, do agro e da industria. En resumo, foron rexeitadas todas as emendas que pretendían unha Radio-Televisión de Galiza que represente a todos os galegos e galegas. Unha Radio-televisión de Galiza plural, que non poida ser manipulada polo Goberno. Unha radio e televisión de Galiza que promocione e poña en valor a historia, a cultura, o idioma ou o medio ambiente; é dicir, que poña en valor Galiza. É unha mágoa que hoxe o Partido Popular desprece todas as achegas da oposición, que non son máis que o reflexo das achegas da sociedade, do que a sociedade reclama; do que a sociedade que participou e votou na constitución deste Parlamento pide. Non só os votantes do Partido Popular, senón toda a sociedade. Unhas emendas que viñan enriquecer este texto e garantir unha televisión plural; unha televisión que achegue o noso pobo á súa historia e á súa cultura; que explique e que poña en valor o que é ser galego, o que é Galiza, o que son as súas potencialidades; unha televisión que cohesione o noso territorio, totalmente descohesionado; unha televisión que sirva non só para entreter, senón tamén para educar, para promocionar a cultura. Temos desde as nosas artes cinematográficas, ata as teatrais, abandonadas. Non hai un espazo de literatura galega. Non hai espazos de debate social, onde participen todos os grupos políticos; non só os representados neste Parlamento, senón toda a pluralidade política do noso país. E moitísimo menos existe ningún programa onde haxa participación sindical e onde os problemas da clase traballadora sexan tratados; debates entre Goberno, empresas e sindicatos sobre eses problemas laborais que realmente preocupan á sociedade galega. Programas que...
Vaia rematando.
...poñan en valor e gañen o país e a cohesión do noso país, na identificación do noso país. Poñer en valor a nosa cultura. Señores do Partido Popular, vostedes están equivocados. Eu supoño que todas estas negativas veñen porque vostedes pensan que poñer en valor Galiza vai en contra de poñer en valor España. Primeiro pensen en Galiza. Se Galiza vai ben, non ten por que influír no concepto de España, aínda que para moitos de nós España é un ente abstracto, obrigado, onde se incorporan moitas culturas que non son respectadas, e precisamente por iso estamos na situación na que estamos. Polo tanto, deixen de ter medo do seu país, deixen de ter medo da súa identidade, e de verdade, dean marcha atrás, recuperen o diálogo e cheguemos a un acordo sobre o estatuto marco da Corporación da Radio e Televisión de Galiza. Nada máis.
Moitas grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Ten a palabra a señora Prado Cores.
Moi bo día a todos e a todas. Desde logo, hoxe estamos neste Parlamento nunha auténtica festa da democracia, ¿non? O Partido Popular vai... É dicir, o punto da orde do día que di debate e votación, dende logo, nada se parece á realidade. Votarase a proposta de mandato marco do Partido Popular, mais dende logo non se vai debater, porque debater é poder contrastar opinións, ter dereito á réplica e poder confrontar as posicións. E o Partido Popular, agachándose nun regulamento que el mesmo aprobou, vai furtar esa capacidade de debater o mandato marco dos medios públicos de titularidade de Galiza. A Lei 9/2011, froito do pacto bipartidista entre PP e PSOE –aprobada, evidentemente, no 2011–, tivérona metida nun caixón, incumprindo todos os prazos establecidos na mesma; é dicir, todos e cada un dos prazos e contidos incluídos nesta lei. Tivérona agochada durante catro anos, e agora queren en catro días facer todo o que levan incumprindo ao longo destes catro anos. Como dixen, furtando o debate, o mínimo funcionamento democrático, o dereito á réplica e o dereito ao contraste; imposibilitando a participación con garantías dos grupos con representación neste Parlamento; mais tamén furtando esa capacidade de aportar a entidades do ámbito social ou profesional. Quero saudar aos membros do comité de empresa que nos acompañan hoxe desde a tribuna. Agradecerlles as achegas que nos trasladaron e que o BNG incorporou na súa inmensa maioría; igual que as achegas que nos trasladaron a Mesa pola Normalización Lingüística, os traballadores sociais e sectores do audiovisual, e que trasladamos, primeiro, ás emendas, que non foron sequera debatidas –xa non aceptadas, nin sequera houbo debate das mesmas–, e que agora mantemos neste voto particular que defende o BNG. Denunciamos o BNG a ilegalidade da renovación do consello de administración sen ter aprobado antes o mandato marco, sen ter elixido este Parlamento un novo director xeral e sen ter feito o Goberno o contrato programa. Mais o Partido Popular, lonxe de rectificar, o que fai é persistir nesa posición. E agora vai aprobar por imposición un mandato marco que –como dixen– nin nos sentamos a debater. O Partido Popular dixo: nada que debater, non imos aceptar absolutamente nada, co cal –insisto- imos votar un mandato marco, mais non a debater. Un mandato marco que establece os obxectivos xerais da función de servizo público que debe cumprir a corporación; é dicir, ¡a ferramenta estratéxica para concretar o modelo para os vindeiros nove anos! E resulta que a ferramenta estratéxica para establecer o modelo de medios públicos do noso país para os vindeiros nove anos, o Partido Popular faina correndo, ás présas, sen debate, sen diálogo. ¿Para que? Pois para garantir o control político, o control partidista da CRTVG polo Partido Popular, teña ou non maioría electoral, teña ou non apoio social nas vindeiras eleccións galegas. O BNG denunciamos con toda contundencia o escándalo do pacto PP-PSOE para renovar o consello de administración. Non votamos a favor da Lei 9/2011 porque estabamos convencidos de que non era a lei que os medios públicos de Galiza precisaban, mais o pacto, o que hoxe trae aquí o Partido Popular, supera xa todas as expectativas de que esta lei ía favorecer o control do goberno de turno, porque todo o que se leva feito ata o de agora, o que vai favorecer e permitir, non é soamente o control do goberno, senón o control polo Partido Popular.¡Un auténtico escándalo! A pesar de todos os impedimentos e atrancos, o Bloque Nacionalista Galego presentamos 45 propostas de modificación que –insisto- non é que non vaian ser aceptadas, é que non foron nin sequera debatidas. Propostas para modificar a linguaxe sexista, linguaxe sexista que existe neste texto, que o Partido Popular dixo que nin se debatía nin se aceptaba. Propostas para a consideración dos medios de comunicación de Galiza como servizo público esencial. Porque cremos que a comunicación e os medios de comunicación públicos son un servizo esencial, que é aquel que, de non prestarse, pon en risco a mesma pervivencia dunha sociedade democrática e plural. Propostas para garantir a independencia e a pluralidade dos medios públicos, que levan poñerlle data á creación do Estatuto profesional e do Manual de estilo e á creación do Consello de informativos, ferramentas que permiten aos profesionais desenvolver o seu labor sen presións, sen directrices, sen manipulacións. Estes dous instrumentos contémplaos a lei, mais o Partido Popular non os desenvolveu. O Bloque Nacionalista Galego ten presentado proposicións non de lei para que se poñan en práctica, e o Partido Popular ten votado en contra. Temos presentado propostas de resolución para que se poña en marcha tanto o Consello de informativos como a creación do Estatuto profesional e teñen votado en contra. Por iso neste voto particular dicimos que se faga e con datas, xa, antes de que remate este ano 2015. Parécenos imprescindible. E que se faga dialogando cos profesionais e pactando con eles. Tamén introducimos a figura do Valedor do espectador. Cremos que é importante que a audiencia, os ouvintes, teñan a figura dese valedor. Introducimos propostas para garantir uns medios públicos tecnoloxicamente avanzados, con recursos suficientes, para que non teñan a escusa de seguir recorrendo á externalización, de seguir recorrendo ao aluguer de servizos, cando teñen que ter os medios públicos á súa disposición eses medios tecnoloxicamente avanzados. Propostas para garantir que o 70 % da produción sexa produción propia, e deixar moi claro o que é produción propia neste mandato marco. Que non quede lugar a dúbidas que a produción propia é feita con medios propios, con recursos propios, e que non dea pé a que o Partido Popular siga a externalizar cuestións que se poden facer cos recursos da propia CRTVG. Propostas para que se garanta a transparencia, para que as axudas que desde a CRTVG se dan ao sector audiovisual se rexan polos principios de transparencia e igualdade, para rematar coa opacidade que se está practicando neste momento. Propostas para garantir a liberdade de expresión e non acoutalas aos valores constitucionais estatutarios, como establece o Partido Popular na súa proposta de mandato marco. Propostas para que os medios públicos de Galiza cumpran un papel fundamental na visibilización do país, na normalización e prestixio da nosa lingua e da nosa cultura. Que teña un papel proactivo nese apoio ao desenvolvemento e potenciación da lingua e da cultura galega; que haxa un compromiso de produción de contidos culturais propios; que haxa promoción e apoio á dobraxe. Propostas para que se garantan espazos para o debate, para o pluralismo, para a análise, e que sexan en horarios decentes, en horarios de máxima audiencia. Tamén introducimos propostas para que os lazos coa lusofonía, especialmente con Portugal, se leven a cabo, que non queden nun papel como a lei Paz Andrade, que está sen desenvolver. Que non sigamos cunha política de costas viradas ao que é a lusofonía e ao que é a relación con Portugal. Propostas para que haxa unha programación diaria e permanente para os nenos e mozos. Propostas para que haxa unha captación de colectivos entre 15 e 40 anos. Propostas, en suma, para que a televisión e a radio públicas de Galiza teñan un papel fundamental na presenza de Galiza neles. Propostas para o tratamento da violencia de xénero como un problema social de máxima envergadura. Que haxa un compromiso activo de denuncia e concienciación deste gravísimo problema. En resumo, propostas para un mandato marco que permitan unha radio e unha televisión públicas de Galiza como servizo a Galiza e como un dereito dos galegos e das galegas. E se o Partido Popular tivera un pouco de decencia, o que tería é que rectificar. Tería que rectificar...
Vaia rematando, por favor.
....e aceptar propostas alternativas; tería que aceptar o debate; tería que aceptar propostas máis que razoables se queremos realmente uns medios públicos que estean ao servizo de Galiza e que non siga a pasar como na actualidade, que as cotas de audiencia non fan máis que baixar, que as cotas de audiencia xa baixaron desa liña vermella dos dous díxitos, que xa están por debaixo do 10 %; se realmente o Partido Popular quixera que amplos sectores da sociedade galega non desertaran masivamente dos mesmos e se sentiran reflectidos no que se informa e nos contidos da radio e da televisión pública. Porque nesta proposta de mandato marco do Partido Popular a prioridade é o control, fundamentalmente o control dos informativos, o entretemento e o deporte. Non está a prioridade da cultura, non está a prioridade da lingua, non está en que os sinais de identidade que temos como pobo sexan unha auténtica prioridade. E remato xa dicindo que, cando o Bloque Nacionalista Galego non apoiou a Lei 9/2011 en novembro dese ano, non foi por capricho. Dixemos naquel momento que non podiamos apoiala porque non respondía á lei dos medios públicos que Galiza precisaba, que a lei representaba unha ameaza para o futuro dos medios públicos, e a pesar de todo iso...,
Remate, por favor.
...acordaron, pactaron e consensuaron unha lei que non respondía a esas necesidades. Remato, señora presidenta. Mais o tempo pon e quita razóns. O BNG sinalou o problema, e como xa dixen en máis ocasións, cando o sabio sinala a lúa, o necio mira para o dedo. E vostedes só quixeron mirar para o dedo...,
Remate señora Prado, por favor.
...lonxe de escoitar, e hoxe temos aquí o resultado. E o resultado, cos instrumentos daquela lei, o que fai é que cada vez, cada paso que dan, sexa para...
Moitas grazas, señora Prado.
...uns medios públicos de Galicia amordazados e controlados, xa non polo Goberno de turno, senón polo Partido Popular, teña ou non maioría parlamentaria, teña ou non maioría social. ¡Un auténtico escándalo!
Moitas grazas, señora Prado. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra o señor Fajardo Recouso.
Bo día a todos e a todas. Vanme permitir unha licenza discursiva. Eu comezaría este debate, onde falamos do futuro da TVG, cunha frase mítica da TVG en recoñecemento do que se debate hoxe e do risco que supón para o sector da dobraxe galega este mandato marco. Eu comezaría dicindo aquela frase mítica de: "Estás bébedo, J.R.", porque soamente un goberno bébedo de maioría absoluta, que confunde a maioría absoluta co absolutismo, é capaz de perpetrar este golpe de Estado aos medios públicos. Hoxe o Partido Popular perpetra, unha vez máis, un golpe de Estado aos medios públicos, e faino cando debatemos nun parlamento amordazado, onde, como outras veces, se fan chamamentos "¡a ver o que ides facer!" a determinados grupos incluso antes de comezar o debate; e fanse nun parlamento amordazado, sobre unha televisión e unha radio públicas amordazadas, onde os profesionais non teñen liberdade de expresión, onde se persegue a disidencia, onde non é posible expresarse como cada un quere simplemente porque o Partido Popular pretende que a radio e a televisión públicas sexan o órgano de expresión do Partido Popular e, polo tanto, un mecanismo de manipulación masiva utilizado con cartos públicos dos galegos e das galegas. E por iso o Partido Popular estes días, e hoxe máis que nunca, defende a legalidade como única saída para o Estado. Defende a legalidade cando interesa. Cando non lle interesa, o Partido Popular que defende a legalidade non o fai para pagar as súas facturas, que o fai en B; pero tampouco o fai para cumprir as normas que el mesmo se dá. A lei de medios de Galicia é incumprida sistematicamente, é violentada polo propio Partido Popular, que é capaz, incluso, durante a Lei de acompañamento destes orzamentos, de facer algo que é unha aberración, unha auténtica aberración, consolidar no seu posto, dunha forma cando menos pouco ética, o director xeral da TVG. Si, ese director xeral que comparece neste Parlamento cada pouco para violentar os veciños e veciñas, para violentar o propio Parlamento, facendo das súas comparecencias un exemplo de como se lle mente a este Parlamento. Por certo, un director xeral que pola aprobación da lei que debatemos hai un pouco é prorrogado no seu cargo e que non ten nin sequera a decencia de comparecer como oínte neste debate. Dende logo, para nós isto é tremendamente grave, e, polo tanto, non podemos apoiar esta proposta de debate que se plantexa por un Partido Popular que chega a vulnerar tamén a norma sobre a necesidade de acadar un consenso. E este grupo denunciou, e denunciouno durante o verán, aquel tórrido amor bipartidista, aquel tórrido amor que pasou de estar escondido nas esquinas do Parlamento falando de acordos aos bicos na Cámara galega, para ser capaces de consensuar entre o bipartidismo os membros dese novo consello de administración onde unha parte desta sociedade non está presente; non está presente unha boa parte desta sociedade. Pero aqueles que foron capaces de ter aquel tórrido amor de verán agora incumpren a norma para instaurar unha sociedade pública galega de televisión e radio que vai significar unha cuestión: que vostedes manteñan durante nove anos a posibilidade de facer este mandato marco cando vostedes van ser barridos do Goberno cando sexan as próximas eleccións autonómicas. Polo tanto, nosoutros temos que denunciar esta realidade. Non é de recibo que vostedes plantexen pola vía de atrás a continuidade dun modelo de televisión pública que é unha aberración; que manipula os informativos; que é capaz de tratar de dar unha visión distinta da real da nosa sociedade ás xentes deste país; que instrumentaliza as mensaxes públicas como se foran mensaxes do Partido Popular, cando deberían ser mensaxes do conxunto da sociedade galega, e que, polo tanto, utiliza mecanismos de manipulación francamente sorprendentes. ¿Alguén podería explicar como dende a equidade, a transparencia e a pluralidade se deu a información que se deu a semana pasada sobre o que aconteceu neste pleno ou neste Parlamento, no que compareceu unha persoa do Partido Popular acusada de dar e ofrecer postos de traballo a cambio de sexo, e a televisión pública galega fixo o que fixo, tratouno como o tratou, incluso lle deu máis espazo a aqueles que culpabilizaban a vítima que á persoa acusada desa aberración. Ese é o medio público. Pero como non deben estar moi contentos de como o fixeron e de como o fan, na súa páxina web hoxe é imposible reproducir este vídeo porque dá un erro de reprodución. ¡Que estraño que aqueles que poden ser preocupantes dean erros de lectura! Polo tanto, vostedes son unha parte do que pon en risco a canle pública galega, porque cando se perde credibilidade por tratarse dun órgano de expresión do partido político que goberna, a nosa canle está en risco. Por iso non podemos consentir que vostedes non acepten nin unha soa das 250 propostas que fixeron o conxunto dos grupos da oposición. ¿A que vimos a este Parlamento? Porque é imposible que o Partido Popular entenda que é necesario que unha parte da sociedade galega estea representada en como se vai distribuír, en como se vai facer, o noso ente público. ¿Como é capaz de que esa maioría parlamentaria impoña un rodillo sobre algo que debe transmitir ao conxunto da sociedade galega? E incluso vulneran dunha forma moi clara a súa propia lei, que di entre os seus principios que debe ser plural, no ideolóxico, no político, no cultural, no social. ¿Que pluralidade hai cando un mandato marco vai ser feito soamente polo grupo maioritario? Que debe defenderse a separación entre información e opinión. ¿Onde está iso na televisión pública galega?, ¿onde se separa información e opinión? ¿Como é posible que os opinadores... –por certo, dos que en moitos casos descoñecemos os contratos que teñen, como, por exemplo, aqueles que son directores de medios de comunicación escrita en Madrid, que non coñecemos aínda que tipo de contrato teñen e canto cobran. ¿Como é posible que vostedes poñan iso nunha lei e despois se pasen iso por aquela parte? Nós non podemos compartilo. Non podemos compartir que vulneren a obxectividade, a imparcialidade, incluso a veracidade. Calquera director dun ente público normal –xa non digo extraordinario, digo normal– sería expulsado da súa responsabilidade se chega a unha cámara a dicir que, se tiveran que rectificar cada vez que dan mal unha noticia ou menten, terían que facelo todos os días. ¿Onde está o dereito de rectificación? ¿Onde está o dereito que temos, por exemplo, os grupos que se di que non estamos nun sitio cando resulta que si estamos, a esa rectificación? ¿Como é posible que iso se diga desa forma e exista impunidade, e que ninguén tome ningunha decisión? Polo tanto, está claro que vostedes buscan un modelo de televisión pública e de radio pública que non ten nada que ver co que necesita este país, e por iso ignoraron as nosas propostas. Unha proposta fundamental: que sexa considerado un servizo público de interese xeral. Porque un servizo público de interese xeral ten garantida a súa reserva de titularidade pública. ¿Que pretenden vostedes? ¿Que pretenden vostedes cando o seu director xeral –ese que vén a este Parlamento a mentir e a enganar– di que é insostible o actual capítulo I? ¿Que significa que os vosos responsables –en fraude de lei para continuar como responsables do ente público– digan que o capítulo I é insostible? Nós, se algún día tiveramos que facer unha reforma laboral, teriámola que facer no seo do Partido Popular, cando menos para expulsar a todos aqueles que están cercanos á corrupción política, que por desgraza para este país son demasiados. Incluso algúns teñen a provocación de –cercanos ás facturas da Abeja Maya e aos regalos de la hostia– vir falar de transparencia hoxe aquí a este Parlamento. ¿Como é posible que non acepten emendas, como as que se plantexan desde a oposición, de incorporación de códigos deontolóxicos, dunha nova forma de plantexar a pluralidade? Porque vostedes, no seu mandato marco, plantexan que a referencia á pluralidade terá que ver coa representatividade institucional. ¿Como é posible que un medio público crea que as noticias se teñen que quedar en torno á representatividade institucional? ¿É que non hai máis sociedade máis alá da institución? Ese é o concepto de democracia que ten o Partido Popular. ¿Como é posible que o Partido Popular non atenda á necesidade de crear un consello de informativos...
Remate, por favor.
...ou de introducir a valedoría do ouvinte ou do espectador? Soamente hai unha explicación, que queiran continuar vulnerando os seus dereitos; o seu dereito a ser representado ou a ser atendido, ou incluso o seu dereito a recibir unha información veraz e plural. ¿Como é posible que vostedes non acepten a necesidade de que a nosa canle pública produza máis produción propia, e non continúe con esa produción propia externa ou directamente coa externalización, que fai que moitos dos nosos traballadores sexan apartados por parte da dirección e empresas externas fagan o traballo que podían facer os nosos traballadores; por certo, dunha forma máis barata, como podería acontecer cos magazines da tarde? ¿Como é posible que non queiran vostedes introducir a referencia necesaria a unha contía estable dos orzamentos da Xunta para a nosa canle pública? ¡Moi claro!, porque vostedes só precisan a canle pública cando sexa útil para os seus intereses políticos. Polo tanto, no futuro da canle pública está o risco de que, cando o Partido Popular a considere innecesaria para os seus contidos políticos ou necesidades políticas, actúe eliminando algo que é fundamental, non só para a nosa cultura, non só para a nosa lingua, senón para o noso país. Galicia non sería o mesmo sen unha canle pública digna. Por desgraza hoxe non é digna, e non por culpa dos seus traballadores, senón por culpa daqueles que a dirixen. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas, señor Fajardo. Grupo Socialista. Señora Quintas.
Grazas, señora presidenta. Bos días a todos e a todas. Realmente o Partido Popular fai unha proposta en contra do Colexio Profesional de Xornalistas de Galicia, do Comité Intercentros, das asociacións de dobraxe, da Mesa pola Normalización Lingüística, en contra de todo isto, porque en concreto –e supoño que os demais grupos tamén– o Partido Socialista recolleu absolutamente todas as iniciativas que estes grupos que acabo de nomear –e seguramente algún máis que se me escapa– fixeron á proposta que presenta o Partido Popular. Esta proposta de mandato marco é unha volta de tuerca para desvalorizar absolutamente a Lei 9/2011. Eu teño dúbidas de que cando un Parlamento, os representantes do pobo, aproban unha lei e pasan 4 anos e non se cumpre a lei, e se escapa da lei, e se dá voltas e reviravoltas e non se cumpre ningún precepto da lei, teño dúbida absoluta da legalidade que cumpren. Por tanto, cando o Goberno galego incumpre a lei, aquí temos un problema. Se esta proposta se aproba tal como está, non se garante, dende logo, nin a independencia nin a profesionalidade da corporación, e, por suposto, tampouco se garante a súa viabilidade, que ao mellor é o que se esconde detrás dunha serie de propostas que fai o Partido Popular, o Goberno do Partido Popular: a viabilidade. Basicamente o Partido Socialista presentou 50 emendas, nas que o Partido Popular, de présa e correndo e en dous minutos, dixo: non me interesa ningunha, nin sequera as de xénero, nin sequera... ¡nada! Eu creo que o Partido Popular nin leu as propostas coas que os outros grupos quixemos colaborar para este mandato marco. Simplemente había présa, despois de 4 anos nos que non había ningunha présa para levar a cabo nada do que obrigaba a lei. Déronse largas elección tras elección. El gran gabinete de prensa del Partido Popular, que é a CRTVG, seguiu exercendo e traballando para o Partido Popular. E agora, de présa e correndo, a falta de 4 plenos, e todos sabemos o por que, isto lévase con toda a présa. Eu simplemente quero facer un breve resumo das aportacións, que creo que son interesantes, que quixo facer o Partido Socialista. No artigo 4 óbviase, por suposto, calquera tipo de representación sindical que nós especificamos aí. No 8, nos obxectivos xerais de servizo público, falamos do papel normalizador da lingua, do papel importante que ten que cumprimentar a lingua, pero nunca foi algo importante para a televisión nin para o Goberno do Partido Popular. Curiosamente, non se nomean termos como homofobia, –non se fai referencia a ese tratamento dentro dos medios de comunicación–, xenofobia, racismo etc., pero se ve que o Partido Popular tampouco tivo tempo de lelo para integralo. Outra serie de aspectos, como a cohesión do territorio rural, urbano, etc., que non vou cansalos con isto. No artigo 12 séguese sen abordar que a Corporación da RTVG se dote do Estatuto profesional e do Consello de informativos. Porque claro, evidentemente, hai mandatos marco que poden ser moi xeralistas e outros que están máis especificados. Desde a perspectiva do Partido Socialista, e desde logo desde toda a perspectiva dos colectivos que mencionei, cremos que é interesante, importante e fundamental incidir nestes aspectos, porque o demais é un canto de sirenas, o demais é algo xeneralista para poder facer o que nos dea a gana. Por certo, o mesmo que fixeron coa Lei 9/2011, simplemente se recolleron os aspectos absolutamente xeneralistas e se desvirtuou por completo e absolutamente a lei. Polo tanto, nós plantexamos un artigo no que pedimos o Estatuto profesional da Corporación da RTVG para fortalecer a calidade, a profesionalidade e a independencia dos contidos. Tamén entendemos que é imprescindible que se aborde a creación do Consello de informativos, para que aborde a organización e o funcionamento. No artigo 16, con respecto á responsabilidade social e corporativa, non se aborda aplicar ou elaborar un código deontolóxico, que cremos que no caso da CRTVG, pola experiencia que vimos tendo e polas denuncias que facemos na comisión, case sempre... que, por certo, o director sempre repercute nos profesionais, a culpa sempre é dos profesionais, nunca é da dirección e do equipo directivo, sempre son os profesionais os que se olvidan, os que non saben. Ese non é o concepto que ten o Partido Socialista dos profesionais dos medios de comunicación. Consideramos tamén que é fundamental a figura do Valedor do espectador. E logo, no artigo 31, hai outro aspecto que nós consideramos de vital importancia, que é a produción interna. A primeira vez que presenta un documento o Partido Popular, sitúaa no 60 %, despois no 55 %, e finalmente, cando xa decide non ler ningún papel e aprobala, calculan os plenos que faltan, e directamente xa a pon no 50 %. Dende o Partido Socialista entendemos que ten que ser o 70 %. Fundamentalmente para garantir a viabilidade da CRTVG, pero sobre todo para garantir que sexa un medio público, para garantir que os profesionais que están permanezan nos medios. No modelo de financiamento, nós plantexamos –e xa o fixemos na comisión– que se especifique –e deberá figurar neste mandato marco– a achega da Xunta para o próximo trienio, e ten que ser unha cantidade non inferior a 100 millóns de euros. Con respecto ás sedes, nós consideramos que é absolutamente importante mellorar a cobertura en todo o territorio, as desconexións locais nas principais cidades galegas, así como as delegacións en Madrid, Bruxelas, Bos Aires, Lisboa, e alí onde fora preciso. Hai un elemento que nós consideramos imprescindible, que é a disposición transitoria, na que nós plantexamos unha substitución. É dicir, xa se falou toda a mañá desta trampa pola porta de atrás que intenta facer o Goberno galego para que na CRTVG permaneza sine die, e sempre que preste un bo servizo, o actual director. Nós plantexamos que a elección do director ten que ser antes da aprobación do mandato marco. Non me vou estender neste aspecto porque creo que foi perfectamente explicado, tanto na comisión como a través dos medios de comunicación Evidentemente, tamén abordamos aspectos xeneralistas sobre a linguaxe sexista e, sobre todo, sobre o tratamento da violencia de xénero, pero vemos que todos estes aspectos non son relevantes para o Goberno do Partido Popular. Con respecto ao sexismo, á violencia de xénero, acoso, e demais, creo que queda Pleno para tratar ese tema e como entende o Partido Popular o acoso ás mulleres. Eu, recentemente, oíndo –porque sendo de Ourense non o quero obviar– ao presidente falar do tema que pasou co presidente da Deputación de Ourense, inmediatamente vía, la manzana, Eva e Adán. É dicir, "el no caer en el pecado." Non, non, non, o presidente da Deputación de Ourense, por activa e por pasiva, presuntamente delinquiu no xulgado, pero politicamente ten que marchar da deputación, e é o presidente do Partido Popular –o señor Feijóo– o que llo ten que dicir. Realmente, a tramitación e recorrido deste mandato marco a nós parécenos un chiste, porque, como dixen ao principio, primeiro se aproba unha lei, temos unha lei, pero pasan 4 anos e non se lle fai en ningún momento caso á lei; polo tanto, estamos rozando a ilegalidade.
Remate, señora Quintas, por favor.
Pero a continuación decidimos, de présa e correndo, pór en marcha a lei. Creo que xa expliquei o por que ese de présa é correndo. Ese de présa e correndo é que ao Goberno galego non lle chega co gabinete de comunicación que ten cada conselleiro, o vicepresidente e o presidente, necesitan ter un macro gabinete de comunicación. Por tanto, van pór os mecanismos necesarios para que ese gabinete non varíe o máis mínimo. Para o Partido Socialista, aspectos fundamentais: financiamento, estrutura, produción propia, xestión e o nomeamento do director xeral. Porque mire unha cousa, con que sigan...
Remate, señora Quintas, por favor.
...–remato, señora presidenta–, con que non se aborde directamente a produción propia, o que vai pasar é que a metade do persoal... que parece que iso é o que quere o Partido Popular. Realmente camiña cara iso. Grazas, señora presidenta. [[Aplausos.]] Imos votar en contra.
Moitas grazas, señora Quintas. Grupo Popular. Señor Baamonde Díaz.
Moitas grazas, señora presidenta. Moi boa tarde, señorías. Saúdos tamén ás persoas que nos acompañan desde o palco de invitados. Eu quero empezar cunha referencia que parece estraña pero que non o é. Aquel célebre discurso de Nikita Khrushchev, no ano 1964, ante a Asemblea das Nacións Unidas, cando dicía aquilo de: Nein, nein, nein. Pois eu aquí tamén teño que dicir: non, non, non. [[Murmurios.]] Empezo, primeiro non. [[Murmurios.]] Non temos medo ningún a perder as eleccións, [[Murmurios.]] por moito que os voceiros da oposición insistan en repetilo. E, por certo, escoiten estes nomes: Oseas, Joel, Amós, Abdías, Jonás, Miqueas, Nahúm, Habacuc, Sofonías, Ageo, Zacarías e Malaquías –son os doce profetas menores–; Isaías, Jeremías, Ezequiel e Daniel –son os catro maiores–. [[Murmurios.]] [[Aplausos.]] Ningún de vostedes está entre eses profetas e, polo tanto, [[Aplausos.]] non lles recoñezo ningunha capacidade para predicir o resultado electoral, máis ben adiviños; e o crédito que merecen será [[Murmurios.]] o dos Rappeles de turno. [[Murmurios.]] En segundo lugar, non hai ningún secuestro do debate, todo o contrario. [[Murmurios.]] O que ocorre –e aquí, despois de escoitar os voceiros e voceiras da oposición, quedou perfectamente claro– é que vostedes teñen pouco que debater porque non teñen ningún proxecto alternativo de televisión que opoñer ao mandato marco que nosoutros presentamos. [[Murmurios.]] [[Aplausos.]] Do único que falan é de cuestións puntuais e concretas, repiten os tópicos de todos os días de todas as comisións de televisión. Por certo, señor Fajardo, a frase mítica da televisión non é a que di vostede, [[Murmurios.]] a frase mítica é "Sue Ellen, estás bébeda", e é JR quen a pronuncia, non ao revés. [[Risos.]] [[Aplausos.]] Imaxino que esa actitude das súas apreciacións será máis ou menos a mesma que di vostede nestas cuestións. [[Aplausos.]] [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] E, mire vostede, [[Interrupcións.]] non hai escándalo, [[Interrupcións.]] non hai escándalo ningún...,
Silencio, por favor.
...o único que hai é a escandalera que queren vostedes montar para esconder as súas carencias nesta cuestión puntual e concreta. [[Murmurios.]] Por iso, para situar o debate no seu punto, recordemos que cando Alberto Núñez Feijóo chegou ao Goberno da Xunta de Galicia herdou unha televisión absolutamente arruinada, unha televisión sectaria e unha televisión espuria, [[Interrupcións.]] que era filla dunha promesa incumprida do Goberno bipartito [[Interrupcións.]] de cambio e de reformación. [[Murmurios.]] E ese cambio e reforma si os tivo que facer o Partido Popular...,
Silencio, por favor.
...que aprobou a Lei 9/2011, de medios de comunicación, precisamente para encamiñar a televisión cara a un proxecto de televisión pública, independente e plural. E precisamente dentro dese criterio de pluralidade que a lei aborda a través do mandato marco e do contrato programa é polo que estamos hoxe a debater a proposta de mandato marco. Por certo, quéixase a oposición, quéixase, e eu non vexo que teña razón; pero, como dicía antes, quéixase para ocultar as súas carencias. Din agora que temos moita présa en poñer en marcha o mandato marco. Resulta que levan toda a lexislatura insistindo na necesidade de desenvolver a lei e de darlle présa ao proceso de transformación. Agora que se acelera ese proceso e que se entra en velocidade de cruceiro, resulta que vostedes se queixan de que temos demasiada présa e de que andamos moi axiña. [[Murmurios.]] Non, nosoutros facemos o que debemos facer, que é desenvolver o proxecto de televisión, e vostedes parece que son de piñón fixo e que o cambio de ritmo os colle completamente desnortados. [[Murmurios.]] Quéixanse tamén de que non tiveron tempo para presentar un texto alternativo. [[Murmurios.]] Oian, pero vostedes saben perfectamente que o mandato marco máis antes que despois tiña que vir ao Parlamento. [[Murmurios.]] Saben que desde o mes de xullo está rexistrada a nosa proposta de mandato marco, que levamos dous meses discutindo o mandato marco, e agora quéixanse de que non tiveron tempo para preparar...
Silencio, señora Prado.
...un texto alternativo.
¡Señora Prado!
Miren vostedes... [[Murmurios.]] Non, si, pero é que isto é igual que as queixas que fan sobre esta cuestión, que recordan un pouco o sketch aquel de Gila –recórdano ben vostedes–: "Oiga, ¿es el enemigo? ¿Y a qué hora van atacar? A las cinco. ¡Hombre!, a las cinco no, que estamos durmiendo la siesta". [[Risos.]] Eu non creo que vostedes estean durmindo a sesta, pero si é verdade que a proposta de mandato marco os colleu completamente en orsay. [[Murmurios.]] E, oia, a oposición debe de estar alerta e ojo avizor, porque cando hai que avisala do que é previsible que vai pasar, entón, mal andamos con esas cuestións. [[Murmurios.]] Quéixanse tamén da falta de consensos. [[Murmurios.]] Miren vostedes, a lei busca o consenso e mesmamente impón necesariamente o consenso. O que pasa é que a lei di como ten que ser o consenso, que ten que ser a través de maiorías cualificadas; o que non di a lei é cando hai que acadar o consenso. Houbo algún momento puntual en que acadamos consensos parciais co Partido Socialista en relación co Consello de Administración e con outras cuestións, agora non. Pero a lei o que non di é cando se acaba o consenso, e iso depende, loxicamente, da actividade parlamentaria. Di o vello dito que dous non reñen se un non quere, pero para acadar consensos fai falta a vontade concordante de todas as partes; e a súa vontade concordante de momento non aparece por ningún sitio. [[Murmurios.]] É máis, miren, eu creo que ás veces vostedes confunden o consenso coa unanimidade. Só hai unha cousa na que vostedes si que teñen acordo e consenso pleno e absoluto, que é en opoñerse ao Partido Popular. Niso si que parecen como James Bond e o doutor No; están plenamente de acordo contra o Partido Popular. [[Murmurios.]] Pero cando teñen que plantexar unha alternativa son incapaces de facelo, completamente incapaces, porque nin sequera se poñen de acordo con vostedes mesmos. Aí teñen o caso da Deputación de Lugo, aí teñen eses proxectos de alternativa electoral que queren presentar, aí teñen esa división interna entre vostedes mesmos. Polo tanto, é moi difícil debater un tema con quen non é capaz nin de poñerse de acordo consigo mesmo. [[Murmurios.]] Miren, o proxecto de mandato marco que nosoutros presentamos é un proxecto estratéxico, [[Murmurios.]] en toda regra. Xa lles dixen na reunión da comisión que o mandato marco, efectivamente, pode utilizar un criterio de amplitude ou un criterio de maior concreción. Na liña do que determinan a maior parte das televisións europeas, na mesma liña tamén seguida polo mandato marco da Radio-Televisión de 2007, aquí óptase por un criterio... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] de mandato marco amplo...
Señora Prado, faga o favor.
...por entender que o mandato marco debe recoller os principios xerais da función de servizo público, deixando para o contrato programa o desenvolvemento e a determinación concreta deses principios na súa aplicación práctica. E neste sentido digo que constitúe un plan estratéxico porque determina os obxectivos xerais da función pública, asegurando programacións diversas e equilibradas, establece os obxectivos programáticos da función de servizo público, buscando unha programación de calidade, determina as liñas estratéxicas de contidos –emisión e produción– e ao mesmo tempo determina o sistema de financiamento. A ese mandato marco presentan vostedes votos particulares que recollen as emendas presentadas ao proxecto do Partido Popular. Non hai ningún escándalo nin prepotencia nin minusvaloración, senón exercicio de coherencia na nosa postura. Non podemos aceptar as emendas que presentaron e tampouco o que agora transforman en voto particular, porque esas achegas en realidade non reflicten un proxecto alternativo de televisión, non reflicten un modelo distinto de televisión; o único que reflicten son posicións concretas sobre situacións concretas, que nuns casos non se poden aceptar porque xa están recollidos noutros lugares do propio mandato marco. Señora Quintas, cando fale de ler, eu recoméndolle que acepte vostede a mesma proposta que fai nese sentido. Por exemplo, aquí falou vostede dun código de violencia de xénero, pero xa o ten aprobado a Televisión, e co voto favorable do Grupo Socialista, señora Quintas. Outras desas emendas son imposibles de aceptar porque chocan coa legalidade, mesmamente algo do que falaron aquí, como é a entrada en vigor do mandato marco regulada na propia lei. Tamén supeditar á aprobación do mandato marco a elección do director, que supón unha modificación da lei que non se pode facer a través do mandato marco. Ou a aprobación polo Parlamento do contrato programa, que non se pode facer porque esa competencia corresponde ao Consello da Xunta e ao Consello de Administración. Noutros casos non se poden aceptar esas propostas concretas porque non son nada máis que cuestións que teñen que ir incluídas no contrato programa, que para iso está especificamente determinado na lei. Hai algunhas que, efectivamente, non están incluídas no mandato marco, pero que si, loxicamente, deben de ser estudadas noutros lugares, como o é a do código deontolóxico e a do valedor do espectador. Si está previsto legalmente o do consello de informativos, que corresponde a súa aprobación ao consello de administración, oída a representación sindical. Por iso nosoutros non podemos aprobar estes votos particulares que vostedes presentan porque resultarían unha mestura estraña...,
Vaia rematando.
...un texto irrecoñecible para todos, un texto híbrido e confuso que deturparía a natureza do mandato marco e, loxicamente, o convertería nun texto que non nos valería a nosoutros e non lles valería a vostedes. En definitiva, non o aprobamos porque non teñen proxecto, porque non se pode pretender converter o Parlamento en director da programación. E en canto a esas recomendacións que nos fan sobre a televisión e sobre a súa credibilidade, á parte do que fixeron co do Bipartito, eu recórdolles aqueles versos do Arcipreste de Hita...:
Remate, por favor.
..."Conozco a muchos curas que en sus predicaciones desprecian el dinero y también sus tentaciones; mas al fin por el dinero otorgan los perdones, absuelven los ayunos y ofrecen oraciones". [[Risos.]] É dicir, os que se soben ao púlpito din unha cousa, baixan ao suelo e fan outra. [[Murmurios.]] Igual que vostedes, cando están na oposición din unha cousa e despois, cando chegan ao Goberno, fan outra.
Moitas grazas, señor Baamonde.
Máis nada e moitas grazas.
Pasamos á votación. Comezamos coa votación dos votos particulares dos distintos grupos parlamentarios, para o que se require maioría simple. Empezamos co voto particular do Grupo Parlamentario Mixto, documento número 43083. Votación do voto particular do G.P. Mixto (documento número 43083) á proposta de mandato marco da Corporación Radio e Televisión de Galicia S.A., aprobada pola Comisión 1ª, Institucional, de Administración Xeral, Xustiza e Interior. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 30; votos en contra, 39. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitado este voto.
Votamos o voto particular do Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, documento número 43103. Votación do voto particular do G.P. do Bloque Nacionalista Galego (documento número 43103) á proposta de mandato marco da Corporación Radio e Televisión de Galicia S.A., aprobada pola Comisión 1ª, Institucional, de Administración Xeral, Xustiza e Interior. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 33; votos en contra, 39. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitado este voto particular.
Votamos o voto particular do Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, documento número 43105. Votación do voto particular do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda (documento número 43105) á proposta de mandato marco da Corporación Radio e Televisión de Galicia S.A., aprobada pola Comisión 1ª, Institucional, de Administración Xeral, Xustiza e Interior. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 33; votos en contra, 39. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitado este voto particular.
E votamos, por último, o voto particular do Grupo Parlamentario Socialista, documento número 43104. Votación do voto particular do G.P. dos Socialistas de Galicia (documento número 43104) á proposta de mandato marco da Corporación Radio e Televisión de Galicia S.A., aprobada pola Comisión 1ª, Institucional, de Administración Xeral, Xustiza e Interior. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 33; votos en contra, 39. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitado este voto particular.
Rexeitados os votos particulares dos grupos parlamentarios, procede a votación da proposta de mandato marco. Polo tanto, votamos a proposta de mandato marco. Votación da proposta de mandato marco da Corporación Radio e Televisión de Galicia S.A., aprobada pola Comisión 1ª, Institucional, de Administración Xeral, Xustiza e Interior. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 39; votos en contra, 33.
Ao non obter a maioría de dous terzos, de conformidade co disposto na norma cuarta das normas reguladoras deste procedemento, a súa inclusión farase na orde do día dun próximo pleno para unha nova votación, que requirirá a maioría de tres quintos. Suspendemos a sesión ata esta tarde ás catro e media, as dezaseis trinta. Grazas.
Reiniciamos a sesión co punto 3, de comparecencias en pleno. Comparecencia do Sr. conselleiro de Política Social, por petición propia, para informar das liñas xerais de actuación do seu departamento
Ten a palabra, para a súa primeira intervención, o conselleiro de Política Social, don José Manuel Rey Varela.
Señora presidenta, señorías, o motivo desta comparecencia é o de darlles conta das liñas fundamentais que guiarán o traballo da Consellería de Política Social. O obxectivo non é outro que contribuír ao benestar dos galegos e das galegas. Despois de anos de restricións, derivadas da grave crise económica que ten a súa orixe en 2008, ábrese agora unha nova etapa, cuns orzamentos que aumentan para toda a Xunta de Galicia, pero que especialmente aumentan para a política social. Trátase de levar esta recuperación das contas públicas aos fogares galegos. Queremos, pois, que os presupostos de 2016 sirvan para estar máis cerca das persoas e familias con menos recursos, que máis precisan do apoio da Administración. Que sirvan para apoiar máis aos pais e nais que decidan dar o paso de ter un fillo; que sirvan para atender máis e con mellores servizos as persoas dependentes e os nosos maiores; que sirvan para estar xunto ás persoas para as que a recuperación aínda non chegou e que viron como a súa calidade de vida diminuía, por mor da crise, nos últimos anos. En definitiva, a prioridade que seguirá marcando a actuación desta consellería e do conxunto do Goberno son as persoas; un compromiso cos cidadáns e cidadás que, como corresponde facelo á Administración, está selado con máis recursos orzamentarios. É por iso que a maior marxe orzamentaria da que disporemos en 2016 é aproveitada para dar un novo impulso social. De aí que o presuposto da Consellería de Política Social suba máis de 12 puntos, ata chegar aos 618 millóns de euros; un reforzo orzamentario que repercutirá positivamente en todas e cada unha das áreas de actuación deste departamento autonómico. Así, con respecto ao exercicio anterior, o apoio á infancia, familia e conciliación incrementarase case nun 40 %, ata chegar aos 97 millóns de euros. O apoio á inclusión social sumará 86 millóns de euros, o que supón unha subida do 24 % para o ano 2016. O apoio á dependencia chegará a 324 millóns de euros; é dicir, 26 millóns de euros máis dos que había neste ano. O apoio aos programas de xuventude, participación e voluntariado aumentarán nun 15 %, para chegar a case 10 millóns de euros. Aspiramos, señorías, a que Galicia sexa un lugar mellor para vivir e para formar unha familia. Queremos compensar o esforzo de moitos pais e nais dándolles máis facilidades e apoios. Seremos unha administración sensible, sensible ás necesidades das familias, e centraremos boa parte dos nosos esforzos en apoiar o desenvolvemento dos nenos e nenas deste país. Este compromiso ten que ter o seu correspondente reflexo nos orzamentos, nos orzamentos da área de familia, infancia e conciliación, que, como dixen antes, soben un 40 % para o próximo ano, ata superar os 97 millóns de euros. En apenas seis anos, a Xunta de Galicia terá multiplicado por dous a consignación económica destinada ás familias. Diriximos este reforzo orzamentario a artellar novos servizos, programas e axudas, co que pretendemos facer de Galicia un lugar mellor para ter fillos, pero sobre todo un lugar mellor para ser neno ou para ser nena. Tomamos como referencia os países máis avanzados e con máis traxectoria no desenvolvemento de políticas demográficas, como Finlandia, Suecia ou Noruega. [[Murmurios.]] Así, en base a experiencias que están funcionando nestes países, de cara ao 2016 estableceremos as seguintes liñas estratéxicas. O bono conciliación. Ampliaremos esta axuda económica aos pais e nais que queiran levar aos seus fillos a unha escola infantil e non teñan prazas nas sostidas nestes momentos con fondos públicos. Nos orzamentos de 2016 dótase unha partida económica de 3,4 millóns de euros, que permitirán a concesión de 2.600 bonos conciliación, o que equivale a 1.400 novas prazas, que incorporaremos a todas as prazas que neste momento están financiadas con fondos públicos. [[Murmurios.]] Polo tanto, serán 1.400 novas familias de galegos e de galegas que terán un recurso público de conciliación. O segundo programa é o bono coidado no rural. Habilitaremos unha contía de 3 millóns de euros para apoiar as familias con fillos que viven no rural, que tamén teñen dereito a ter un recurso de conciliación no seu entorno. Seguimos avanzando no deseño de novos recursos de conciliación na vida persoal, familiar e laboral no rural galego, outra liña estratéxica do Goberno. Por iso se lles dará prioridade aos concellos onde non exista unha oferta de prazas de escolas infantís. Xunto co bono coidado no rural, desenvolveremos tamén as casas niño, chegando así a unha poboación dos 0 aos 12 anos. Respecto deste último programa, nestes momentos están en marcha catro cursos de formación de coidadores nas provincias de Lugo e de Ourense. Ademais de favorecer a conciliación, e segundo a liña dos países que antes relataba, en base ás competencias que ten a Xunta de Galicia, contribuiremos a afrontar os gastos básicos que supón o nacemento dun fillo mediante axudas directas de 100 euros ao mes durante o primeiro ano para cada neno e nena que naza a partir do 1 de xaneiro de 2016. Esta axuda será para sufragar gastos de alimentación, hixiene infantil, roupa e outros produtos de primeira necesidade. Para este fin temos habilitado nos orzamentos 9 millóns de euros no 2016. E temos a vontade de darlle continuidade a este programa en vindeiros exercicios, como poderán comprobar na orde que aprobaremos este ano e que entrará en vigor o 1 de xaneiro, de acordo co anunciado no seu día nesta Cámara. Estas axudas estableceranse en función da renda per cápita familiar, como se poderá comprobar tamén na orde que as regulará. E tamén quero dicirlles nesta Cámara que nesta orde terán unha especial consideración as familias monomarentais e monoparentais; estimando que se beneficiarán un mínimo de 8 de cada 10 familias galegas. É dicir, se facemos unha extrapolación do 84 % dos nenos e nenas que naceron o ano pasado en Galicia, estariamos falando de 16.000 familias que se beneficiarán o próximo ano desta medida. En suma, en 2016 destinaranse 15,4 millóns de euros a novas medidas de apoio á familia, infancia e conciliación. [[Aplausos.]] A nosa intención é que estas cantidades aumenten nos vindeiros anos, que aumenten para manter unha política demográfica seria e unha política demográfica estable, de acordo co que sucede en países con máis experiencia neste tipo de iniciativas e onde amosaron a súa eficacia. Tamén reitero o ofrecemento deste conselleiro ás propostas dos grupos parlamentarios para poder enriquecer estas medidas. Todos representamos os galegos e as galegas, e, por tanto, todos serán tidos en conta. Ademais, estamos traballando con outras institucións para enriquecer estas medidas con outras iniciativas en todos os ámbitos no que ten que ser un plan de apoio integral. Por último, dentro destas políticas de familia e conciliación, continuaremos ampliando o número de prazas en escolas infantís sustentadas con fondos públicos. No próximo ano, 500 novas prazas concertadas; polo tanto, 500 familias que se beneficiarán deste recurso imprescindible de conciliación. Hoxe Galicia presenta unha cobertura superior ao 33 %, que, como saben perfectamente, é a ratio establecida de prazas de escolas infantís da Unión Europea. Debemos ser conscientes de que por primeira vez a inclusión social acada rango de dirección xeral propia e que, polo tanto, queda constituída como un rango medible de gasto, así como que se aumentan en máis dun 24 % as partidas orzamentarias para a inclusión social en Galicia. Sabemos que non é a solución definitiva para erradicar a exclusión social, pero, dende logo, un 24 % máis de recursos de inclusión social permitirán dar un paso moi importante para continuar un camiño, o camiño de apoiar as persoas en risco ou en situación de exclusión social. Porque destinar máis recursos ás familias máis golpeadas pola crise e ás que máis o precisan é unha obriga para calquera goberno que teña un mínimo de sensibilidade e un mínimo de responsabilidade. O noso máximo obxectivo é que ningún cidadán quede atrás neste camiño. Subimos o orzamento de inclusión social ata 86,5 millóns de euros co obxectivo –xa digo– de chegar a máis galegos e a máis galegas que están cerca dunha situación de exclusión social ou que directamente están nunha situación de exclusión social. Esta é unha meta que debemos afrontar entre todos. Estamos ante unha tarefa na que todos temos que sumar, todas as administracións públicas, a Xunta de Galicia, as deputacións, os concellos e as entidades sociais. Así, e seguindo esta liña de actuación e de colaboración, practicamente multiplicamos por dous o orzamento da orde de entidades, de entidades que traballan coas persoas en risco de exclusión social. Entidades ás que lles temos que agradecer que durante moitos anos chegaran a lugares onde as administracións públicas non viñan chegando. A mellor maneira, dende logo, de devolverlles ese traballo é duplicar a orde de axudas que a Administración autonómica ten con todas elas. [[Aplausos.]] Falaba antes dos concellos, e por iso duplicaremos a orde destinada a concellos, porque os concellos son fundamentais para ter unha cobertura social máis eficiente neste ámbito. Os servizos sociais, para calquera galego ou para calquera galega que o está pasando mal, non son os servizos sociais da Xunta de Galicia ou os servizos sociais dun concello, son os servizos sociais dos galegos e das galegas. E por iso a consignación económica para o ano 2016 pasará de 1,7 millóns de euros a 3,4 millóns de euros. Galicia conta de momento cunha renda de inclusión social, a Risga; esta é a única renda que temos na nosa comunidade, de aí a importancia de que chegue a toda a xente que verdadeiramente a precisa para cubrir as súas necesidades básicas. Para o ano 2016, o crédito inicialmente consignado para a Risga é de 52,7 millóns de euros, 5 millóns de euros máis do que había no ano en curso. A vontade é axilizar ao máximo os prazos de tramitación, para que os galegos e galegas que teñen dereito a esta renda a reciban canto antes, sen demoras inxustificadas por parte da Xunta de Galicia. Nestas semanas estamos dando forma ás medidas de desenvolvemento do Plan social contra a desigualdade económica. Para este plan resérvanse nos orzamentos da Consellería de Política Social 10 millóns de euros, 20 millóns no conxunto da Xunta de Galicia. Continuaremos co desenvolvemento da Estratexia de inclusión social de Galicia 2014-2020, con máis de trescentas accións desta e outras consellerías, das cales me gustaría destacar a ampliación en 2016 do tícket eléctrico, liña de axuda dirixida ás familias para evitar cortes de subministración eléctrica por impagamento ou atrasos; a compra de material escolar, cunha nova axuda de 50 euros para alumnado de primaria e secundaria; o programa Reconduce, que dende a súa posta en marcha en 2013 ata hoxe atendeu 350 familias que corrían un risco certo de perder a súa vivenda habitual; e a promoción do bono alugueiro, para familias con risco de desaloxo da súa vivenda. Así mesmo, mantemos os recursos destinados ao complemento de pensións non contributivas, 9,5 millóns de euros. E faino Galicia xunto con outras dúas comunidades autónomas en todo o Estado, que son Estremadura e Andalucía, as tres únicas comunidades autónomas que manteñen este complemento. A prioridade, señorías, da Consellería de Política Social é poñer o acento no compromiso coas persoas e familias que teñen máis dificultades, e para iso son imprescindibles máis recursos, e por iso os orzamentos da área de inclusión social aumentan nun 20 %, un 20 % máis de recursos para ter un maior compromiso coas persoas que están en situación ou risco de exclusión social. É preciso, señorías, tamén reforzar o compromiso co benestar das persoas maiores e as persoas con diversidade funcional, colectivos prioritarios para a Xunta de Galicia. A responsabilidade social e política conxunta que temos como representantes públicos obríganos a reafirmar o noso compromiso cara a unha mellora da calidade de vida das persoas que se atopan xa nunha situación de dependencia. Galicia rexistra hoxe 40.000 dependentes atendidos. Isto supón que contan coa axuda que precisan aproximadamente dous terzos, o 60 % da poboación que ten algún grao recoñecido de dependencia. Pero onde debemos facer fincapé e centrar todos os nosos esforzos é no 40 % das persoas, e polo tanto das familias, que, aínda tendo recoñecida esta situación, non poden acceder aos nosos programas. Neste sentido, temos expresado na Cámara o obxectivo para o vindeiro exercicio, que é ampliar en 10.000 persoas as que estean incluídas no sistema e pasar dunha cobertura do 60 % a unha cobertura do 75 %, a maior ampliación prevista nos últimos anos. Para facelo posible, a partida económica para as prazas sostidas con fondos públicos estará por riba dos 113 millóns de euros, 46 millóns de euros máis con respecto ao 2009. Superaremos as 5.700 prazas en servizo de teleasistencia. Subiremos a achega económica ao servizo de axuda no fogar, para chegar a 500 persoas máis. E no que atinxe ás persoas con diversidade, actuaremos en varios eixes. Primeiro, melloraremos a coordinación e colaboración coas asociacións e entidades que traballan neste ámbito. Para iso, incrementamos, co consenso acadado coas entidades de diversidade funcional e de discapacidade en Galicia hai uns días, un acordo orzamentario para o financiamento dos seus custos, cun 20 % de crecemento con respecto ao do ano anterior, pasando de 3 millóns de euros a 3,6 millóns de euros; polo tanto, un incremento orzamentario de 600.000 euros. En segundo lugar, poremos en marcha, por primeira vez, novas liñas de axuda co financiamento dos programas operativos do Fondo Social Europeo e do Fondo Europeo para o Desenvolvemento Rexional 2014-2020, unha verdadeira prioridade a utilización de recursos europeos no ámbito social. Nesta liña, trátase de fomentar iniciativas de investigación, innovación e mellora dos servizos sociais, instaurando modelos innovadores de intervención ante o desafío demográfico e de envellecemento da nosa poboación. Unha folla de ruta neste ámbito que nace do traballo conxunto da Administración, do movemento asociativo –como antes lles dixen– e dos profesionais. Esta estratexia contempla máis de catrocentas actuacións a desenvolver en materia de accesibilidade, promoción da autonomía persoal, educación, formación, emprego, saúde e servizos sociais, de acordo coa Estratexia galega de discapacidade 2015-2020, aprobada hai uns días polo Consello da Xunta de Galicia. En cuarto lugar, nestes momentos temos en marcha un procedemento de contratación de servizos de promoción da autonomía persoal de máis de 8.600 horas anuais para a discapacidade intelectual, e tamén traballamos no incremento dun centenar de novos servizos de atención residencial e de atención diúrna para os diferentes colectivos de discapacidade, especialmente a discapacidade intelectual e o autismo, colectivos onde a demanda está a medrar de forma notable. Por outra banda, preténdese deste xeito dar resposta á futura e máis inminente demanda de usuarios que rematan o sistema educativo e poden integrarse no sistema dos servizos sociais. Escoitar é o primeiro que teño feito con toda intensidade nestas catro semanas, e o que vou seguir facendo día a día. Escoitar e visitar centros, visitar entidades, falar con usuarios, escoitar para estar na realidade dos problemas, para construír cos interesados novas políticas, que é o que nos demandan os galegos e as galegas, e tamén escoitar para cambiar entre todos criterios razoables. Quero trasladar a intención deste conselleiro de diminuír o copago para as persoas afectadas de alzhéimer e as que sofren danos cerebrais en centros de día. Estamos traballando para que esta diminución se poida facer efectiva no próximo ano para rendas medias, en consonancia co Plan contra a desigualdade económica. No que atinxe aos nosos maiores, é na prevención e detección precoz da dependencia e na promoción da autonomía persoal onde temos as chaves para que estes poidan gozar dunha vida máis saudable e independente. Trátase non soamente de que os nosos maiores vivan máis anos, senón que vivan cunha maior calidade de vida. En 2016 continuaremos reforzando a nosa aposta polo benestar dos maiores e as súas familias, para o que seguiremos facendo do envellecemento activo e do fomento de hábitos de vida saudables dous eixes de actuación prioritarios, tal e como aparece reflectido na Estratexia de maiores 2016-2020, que aprobaremos o vindeiro ano. Ademais, en Galicia contamos dende 2012 coa Estratexia de prevención da dependencia horizonte 2020. Ao tempo que desenvolvemos esta estratexia, seguiremos avanzando na creación de novos servizos, tanto da atención diúrna no ámbito do colectivo do alzhéimer como servizos residenciais; concretamente, estamos a falar de 130 novas prazas. Señorías, o rango de acción da Consellería de Política Social comprende toda a poboación galega. As nosas políticas diríxense tamén de forma prioritaria á xuventude. Os nosos mozos e mozas son o futuro da nosa economía, o vehículo da nosa cultura e a esperanza da nosa demografía, porque eles serán tamén os pais dos nosos netos. Eles son, pois, o noso principal activo. A forte crise financeira a que nos vimos condenados nos últimos anos impediu que esta administración puidera anunciar grandes incrementos orzamentarios en materia de xuventude, é verdade, pero neste momento podemos dicir que no próximo ano o orzamento da Dirección Xeral de Xuventude, Participación e Voluntariado crecerá un 15 % con respecto ao ano 2015. Uns recursos económicos que teñen cinco ámbitos fundamentais de actuación. Primeiro, as axudas ás entidades locais para os proxectos de oficinas de información xuvenil, 610.000 euros. Segundo, o investimento en participación xuvenil, a través do programa Iniciativa xove, 550.000 euros. As axudas ao fomento do voluntariado, 520.000 euros. Os programas de mobilidade transnacional, 2,1 millóns de euros. E a campaña de verán, 2,3 millóns de euros. Tamén quero destacar a importancia da Rede Galega de Dinamización Xuvenil, do programa Deseñando o teu futuro e da colaboración coa Fundación Galicia-Europa no marco das políticas europeas e para o desenvolvemento e difusión de diversos programas destinados á xuventude. Mais a política da xuventude da Xunta de Galicia non se circunscribe nin se pode circunscribir a esta consellería. Así, como saben perfectamente, en 2012 aprobábase a primeira Lei de xuventude da historia de Galicia e en xullo do ano pasado o Consello da Xunta daba luz verde ao Plan estratéxico de xuventude Galicia 2014-2016. Aí atopamos as liñas estratéxicas desta consellería para o próximo ano. Conclúo, señorías, conclúo porque estas liñas responden ao obxectivo prioritario do Goberno: levar a recuperación das contas públicas aos fogares dos galegos, con novas axudas directas e con máis e mellores servizos. Temos a vontade de que as persoas e as familias recuperen os niveis de vida que tiñan antes da crise que comezou no 2008 e que aínda supón moitas inquedanzas e restricións para a xente deste país. Hoxe, máis ca nunca, temos que estar ao carón desas persoas, desas persoas que viron diminuída a súa calidade de vida. Por iso, incrementaremos o orzamento global desta consellería en 12 puntos e medio, ata chegar aos 618 millóns de euros. En definitiva, o vindeiro ano contaremos con máis recursos, con máis recursos para apoiar os que máis o precisan, con máis recursos pero sobre todo con máis ideas, con máis soños e con máis ilusións para investir dunha maneira importante os 618 millóns de euros que os galegos e as galegas poñen nas nosas mans para responder mellor ás persoas que peor o están pasando, para poder atender mellor as familias que tanto contribuíron a saír dunha crise económica que nos golpeou moi duramente. Espero de verdade a contribución desta Cámara para, entre todos, conseguir que as liñas estratéxicas de política social sexan as liñas estratéxicas de todos os galegos e de todas as galegas. Moitas grazas, presidenta.
Rolda dos grupos parlamentarios. Polo Grupo Mixto ten a palabra a señora Martínez.
Grazas, presidenta. Boa tarde a todas e a todos. Señor conselleiro, eu espero que vostede estea disposto a escoitar o que temos que dicir todos e todas. Por iso vou falar, porque, aínda que non nos inclúe, pois as mulleres tamén participamos. Ben, acábanos de contar aquí, como se soe dicir, unha milonga, que está ben, pero, ademais, dicindo que o Goberno seguirá a mesma liña dunha administración sensible e de apoio ás persoas máis desfavorecidas, aos maiores, á natalidade, aos nenos e ás nenas. E eu dígolle: se van seguir coa mesma política de sensibilidade, vai ser mellor que cambien, porque a sensibilidade que tiveron ata agora dende logo non se mirou en ningún sitio. Das axudas das que fala máis ben pareceu isto unha exposición de bonos, todo vai a base de bonos, nesa política existencialista, –non sei– cristiá case, en vez de facer unha política de apoio real ás persoas e de prever e de non permitir que se chegue á situación de exclusión social. Vostedes non: consenten, lexislan para que se poida chegar á situación á que chegan moitas familias, cunha perda de emprego incrible, ou un despedimento practicamente gratuíto, e cando están nunha situación da que non poden saír, entón van vostedes cos seus bonos e as súas axudas de vergonza. Pero xa o colmo é cando fala da mocidade. Cando fala da mocidade, non fala para nada de emigración, pero si fala de mobilidade transnacional. Esa é a súa política: enviar os nosos mozos e mozas fóra do noso país. Esa é a súa política. Pero, ademais xa, a min gustaríame despois na próxima intervención que me diga realmente canto se incrementa o orzamento, porque dixo un 24 %, dixo un 20 %, dixo un 17 %. Póñase de acordo e explíquenos en canto vai aumentar realmente o orzamento. Partimos de deficiencias múltiples nos servizos sociais, que xa se teñen tratado nesta Cámara e que teñen sido obxecto de actuacións do Valedor do Pobo, que di que as persoas máis vulnerables están abandonadas pola Administración e atendidas por organizacións sociais, e recomenda á Administración que teña en conta as solicitudes que lle fan os cidadáns, porque aos cidadáns outórgaselles unha serie de axudas que non piden, que non necesitan, e denégaselles o que realmente piden e necesitan. Na prioridade dos servizos do catálogo fronte ás libranzas, eu estou de acordo. O normal é dar os servizos sociais e non apostar pola libranza para coidados, pero para iso ten que haber eses servizos. Vostedes simplemente non os dan e despois tampouco outorgan as libranzas por coidados. Dos obxectivos da axuda para o fogar, que en principio estaban xa definidos, non se cumpre ningún. Non se fai unha aposta por que as persoas permanezan no seo da familia, por que manteñan unha vida social, por que se integren, por que teñan unha vida activa. Non, esas axudas que vostedes dan non serven para nada, serven para tapar a miseria que vostedes consenten. Para as familias, dende logo, é unha axuda mínima, como o cheque bebé. ¿Pero vostede realmente cre que alguén vai ter un fillo por 1.000 euros nun ano? ¿De verdade que vostede cre iso? É que é unha auténtica tomadura de pelo, é un insulto á intelixencia do noso pobo, ¡eh!, iso é o que é.
Silencio, por favor.
Pero tamén di o Valedor do Pobo que as denuncias por imposibilidade de acceso ás axudas non paran de sucederse e de aumentar, e fai unha recomendación, que, como hai tempo que se comproba a imposibilidade de acceder a estas prestacións cando son reclamadas e a imposibilidade de coñecer os motivos polos que se denegan, dille á Xunta que ten que argumentar por que se denegan para que as persoas se poidan defender. Por iso vostedes usan o silencio administrativo como negativo, para non dar explicacións, e o realmente certo é que vostedes non teñen persoal para atender a demanda social que hai por culpa deses recortes. Polo tanto, todo propaganda, porque non van poñer os medios para que as persoas poidan acceder a estas axudas. Segundo o Valedor, unha das máis evidentes carencias do sistema de dependencia que poñen de relevo as persoas usuarias e as súas familias é a falta de adaptación dos servizos e prestacións ás súas necesidades, sobre todo cando se trata de grandes dependentes. Polo tanto, non dan resposta ao que se lles pide, simplemente fan propaganda e grandes titulares. Conclúe o Valedor que cada vez son máis as persoas que denuncian que se proporciona unha parte mínima da asistencia continuada que se precisa e non se valora a permanencia da persoa coidadora non profesional, que en moitos casos tivo que renunciar a alternativas laborais da súa vida e que ademais vai ver como esta situación lle vai influír no seu futuro; maioritariamente son mulleres maiores de 50 anos, condenadas pola Administración galega a facer de coidadoras, sen salario e sen dereitos, co cal nos imos atopar e seguirémonos atopando con mulleres maiores pobres; a pobreza ten cara de muller, e iso é polas súas políticas. No medio rural, onde reside gran parte da poboación de máis idade de Galicia, a escaseza de servizos sociais é impropia dun país da Unión Europa. O servizo de axuda a domicilio chega a poucas persoas, maioritariamente non é diario, e os servizos de rehabilitación domiciliaria son inexistentes, e os centros de día anecdóticos, non falemos xa do ADO, que só chega practicamente ás grandes vilas. Nun acto con persoas maiores en Boiro vostede mesmo falou da importancia de evitar situacións de dependencia non desexadas a través da prevención, e avanzou o Plan rexional de persoas maiores, que está en fase de elaboración. E eu pregunto que medidas de prevención ten pensado a consellería, porque aquí de prevención non falou para nada, nin unha soa medida de prevención. Tamén anunciou a creación dunha nova Dirección Xeral de Maiores e Persoas con Discapacidade, querendo equiparar persoas maiores e discapacidade, cando eu entendo que requiren políticas distintas e solucións distintas. Anunciaba o presidente tamén hai uns días o establecemento de axudas individuais para a adquisición de servizos de promoción á autonomía persoal e de servizos complementarios de asistencia a persoas con discapacidade. A min gustaríame que dera máis información sobre isto e se deixara de bonos propagandísticos. En canto á Risga, de verdade, que veña aquí falar con ese triunfalismo da Risga é que me parece un auténtico escándalo. A Risga, que acumula atrasos de ata un ano, por exemplo na cidade de Vigo, un ano de atraso. ¿Vostede pensa como viven esas persoas que levan un ano esperando?
¡Silencio, por favor!, silencio.
Non se alporicen, se alporizada ten que estar a xente que solicita a Risga, pola súa ineficacia, ineficiencia e indecencia.
¡Silencio, por favor!
O incremento dos tempos de espera...
A ver se te vou chamar a ti, ¡eh! [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Pois entón, tranquilo, tranquilo. Por iso, igualdade, tranquilidade. Continúe, señora Martínez, por favor.
Grazas, señora presidenta. Este incremento de tempos dáse chegando a un ano, cando o tope está establecido en tres anos. O incremento da pobreza nos últimos anos é alarmante, e nin a Xunta nin os concellos teñen medios para facerlle fronte, e están desbordados por esta situación. Traballadores e traballadoras da Delegación Provincial de Pontevedra recoñeceron publicamente que ata que non hai unha baixa na Risga non se pode dar unha alta; polo tanto, vostedes menten. E isto vén confirmar que o incremento orzamentario para a Risga é insuficiente para atender a crecente demanda, e tamén confirma que a exigua recuperación económica se reduce á recuperación do sector financeiro e do gran capital, mentres a maioría social segue sumida na pobreza e na exclusión social. Remátaseme o tempo, hai moito que falar desta situación, pero non quero rematar tamén sen volver recalcar a súa responsabilidade sobre a situación dos centros de internamento de menores, onde non se defenden os dereitos do menor, onde non se procura a integración do menor, onde non se busca un futuro para o menor. É alarmante, os informes do Valedor do Pobo son un escándalo de falta de actuación da Xunta de Galiza. Pero tamén en todos os dereitos referidos ás mulleres vítimas de violencia de xénero. Xa está ben desas políticas que tratan a muller como se fose a muller o problema. E a muller ten que marchar do seu fogar porque non é quen a Administración de botar o maltratador e protexer a muller e os seus fillos. Polo tanto, hai que darlle unha volta a como se está actuando, pero, evidentemente, non aparece nada. Rematóuseme o tempo...,
Si, remate, por favor.
...inda que lle agradezo á presidenta o tempo extra. Quero tamén –e remato xa de verdade– facer alusión á falta de medidas para garantir unha alimentación sa, para garantir vivenda para todas as persoas que non teñen, para garantir o dereito á enerxía, para garantir o dereito á auga. Lamento moitísimo a súa intervención. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario do BNG. Ten a palabra a señora Adán Villamarín.
Grazas, presidenta. Boa tarde, señoras deputadas, señores deputados. Boa tarde, señor conselleiro. Efectivamente, vostede chega ao Pleno na súa primeira comparecencia para repetirnos boa parte do que foi o debate dos orzamentos na Comisión de Economía. Comeza a falar da demografía, dos programas supostamente estrela da súa consellería, dado que muda de nome: bono conciliación, bono coidado no rural e cheque bebé. Iso é o que explicita. Bono conciliación, 1.400 prazas privadas, non fala da creación de prazas públicas, 3 millóns para as casas niño. Mire, señor conselleiro, xa lle escoitamos á señora Mato falar das casas niño dabondo; cando teñan unha, cando estea funcionando, falamos do que queren facer no rural coas casas niño. ¿A que se están referindo? Vostedes eliminaron as prazas de matronas no ámbito rural, eliminaron pediatría, e agora nos falan das casas niño. Pero, por favor, falemos do cheque bebé. Na Comisión de Economía eu dicíalle sobre o cheque bebé simplemente a crítica que fixo o señor Feijóo a Zapatero respecto do cheque bebé pero en cutre. E eu sígoo mantendo. Mire, soamente por unha pequena reflexión. Segundo a Federación de Usuarios e Consumidores, gastos dun fillo ou filla: o primeiro mes, entre 1.900 euros e 2.500; primeiro ano, sobre 6.000; nos 18 primeiros anos de vida, sobre 100.000 euros. Situación que podemos atoparnos en Europa. Alemaña: prestación por fillo a cargo, entre o primeiro e o segundo fillo, 184 euros/mes, non depende do nivel de renda. Dinamarca, que vostede citou, todos os menores de 18 anos, de 0 a 2 anos, 190 euros; de 3 a 6 anos, 150 euros/mes; de 7 a 17 anos, 118; prestación máxima, 4.692 euros. Asignación familiar xeral, 54 máis, se é discapacidade ou unha familia monoparental; 55 euros/mes, independentemente do número de fillos para orfos. Suíza, ata os 16 anos, 25 se fan estudos, 163 euros/mes. Noruega, ata os 18 anos, 125 euros/mes. Suecia, ata os 16 anos, 115 euros sen límites de renda; de 16 anos ata que rematan a escolarización, tamén se mantén 115 euros. Seguiriamos. Hai complementos de familia numerosa. Austria, tamén moi semellante aos anteriores, entre 105 euros dependendo e aumentando se é familia numerosa. Francia –como vostede tamén sabe–, prestación por nacemento, 916 euros, pago único, para as familias con rendas inferiores a 34.000 euros, aumenta segundo e terceiro fillo. Finlandia, o mesmo, 150 euros/mes, aumenta se é un segundo fillo ou o terceiro. Reino Unido, tamén temos dende 88 euros mes e vai aumentando segundo o número de fillos. Bélxica, Holanda, Chipre, Islandia..., e chegamos ao Estado español, que é na cola das axudas para fillos e fillas. Se vostedes tomaron o modelo diso, de Dinamarca, Suecia e Noruega, ben reducido, para un ano, ano electoral, e soamente para os nacidos nese ano, polo de agora. Pero é que, ademais, permítame, señor conselleiro, que lle recorde a situación, xa que falamos de axudas, do que é a verdadeira non conciliación senón corresponsabilidade. Mire, Suecia, 55 a 68 semanas de permiso de maternidade. Bulgaria, 58. Noruega, 47. Dinamarca, 44. Reino Unido, 39. República Checa, 28. Irlanda, 26. Hungría, 24. Finlandia, 21 semanas. Polonia, 20. Estonia, 20. Italia, 20. Lituania, 18. Chipre, 18. Romanía, 18. Grecia, 17. Francia, 16. Austria, 16. Holanda, 16. Estado español, 16 semanas de permiso de maternidade. Bueno, por detrás quedan, efectivamente, Bélxica, Malta, Alemaña, Suíza, Islandia e Portugal; imos ser xustos e ler exactamente cal é a situación respecto dos permisos de maternidade. Neste caso, como sabe vostede, no Estado español polo menos hai 6 semanas tras o parto obrigatoriamente para a nai. De feito, se mira as estatísticas, soamente un 1,8 % dos pais colleron a baixa de paternidade, a que é incompatible coa da maternidade, que vai máis alá dos 15 días, despois das 6 semanas. Esa é a nosa realidade, non hai ningún tipo de corresponsabilidade nos primeiros meses. E vostede dinos que a grande axuda é un cheque bebé que vai chegar a 16.000 familias para gastos de manutención, agora ampliouse para roupa e outro tipo de coidados. É absolutamente raquítico, está tan ben..., ou sexa, como os anuncios publicitarios; e aquelas familias que lles chegue seguro seguro que é unha axuda. Pero o mapa europeo dos países dos que vostede leva falado tanto na comisión como hoxe é completamente radical. Hai permisos de maternidade e de paternidade, hai excedencias no traballo que permiten a reincorporación das nais ao traballo. Porque vostede falou exclusivamente de pais, pero o importante aquí tamén é falar das nais, que son as que teñen dificultades e trabas en todo o desenvolvemento da súa vida laboral. De servizos públicos falamos máis ben pouco, vostede soamente do bono conciliación e para nada do problema radical, que é que non existen uns permisos de maternidade e de paternidade equiparables aos países dos que vostede falou. Mentres non existan permisos de maternidade e paternidade, servizos públicos, as axudas son meramente testemuñais, como, por certo, vostedes dicían a outros gobernos que tamén tiraron do cheque para facer políticas demográficas. Mais ese non é soamente o problema de Galiza. É que, mire, un titular de hoxe: "Cada día vanse traballar a outra comunidade 76 galegos, o máximo dos últimos sete anos. O número de titulados universitarios que saen duplica o dos que veñen". Esa é a realidade do país. Non soamente a baixa natalidade, senón a emigración forzosa da maioría dos mozos e das mozas e dos traballadores e as traballadoras deste país. Esa emigración forzosa mais a baixa natalidade é absolutamente letal, iso non se arregla nin con casas niño nin con bonos conciliación, nin tan sequera coa propaganda do cheque bebé, é absolutamente imposible. Ou hai verdadeiramente recuperación económica, ou hai un plan demográfico ou dá igual, porque vostede está poñendo un remendo ben pequeno no que é un roto neste momento de tamaño descomunal. Iso respecto do ámbito da demografía, porque ademais vou moi mal de tempo. Pero ¿do ámbito da inclusión? Mire, a Risga segue agardando e os prazos non se cumpren. É certo que hai delegacións que melloraron os prazos, pero seguen moi por encima do que marca a lei. E unha pregunta moi concreta: ¿cando vai presentar o regulamento da Lei de inclusión, que é o que verdadeiramente piden todas e todos os traballadores sociais deste país? ¿Cando? Hoxe comprométase, por favor, cunha data. Outro tema respecto da dependencia. Mire, é que os problemas son os copagos, pero é que os copagos os puxeron vostedes, púxoos a señora Mato, si, si, si, coa carteira de servizos. Vostedes puxeron os copagamentos coa carteira de servizos. Explique aquí por que os dependentes que teñen un grao maior de dependencia pagan máis que os que teñen un grao menor, e o que significa e como moitos teñen que abandonar neste momento as residencias. E, despois, un grande esquecemento, señor conselleiro. Chega aquí e non fala da Axencia de Benestar, non fala do fiasco que vostede está facendo co Consorcio. Pregunte ao xerente do Consorcio cantos meses levan de atraso nos pagamentos aos provedores, cantas facturas acumuladas teñen no Consorcio por ese intento de transferilo á Axencia, cantos pequenos provedores están agardando a que se lles pague. E mire, despois de que acabamos de ver como o Estado aproba unha Lei de réxime xurídico do sector público onde aposta polos consorcios e di que o modelo da axencia non axiliza a transparencia...,
Vaia rematando, por favor.
...¿como é posible que vostedes eliminaran un consorcio –aínda que siga presente nos orzamentos– simplemente por sectarismo político, por non querer escoitar os alcaldes e as alcaldesas? Señor conselleiro, vostede foi alcalde, ¿pensa sentarse cos alcaldes, coas alcaldesas, e por fin volver ao consenso do Consorcio? ¿Ou vai seguir para adiante con esa axencia que elimina os concellos, que neste momento ten verdadeiros problemas para poder adherirse os concellos e que ademais –como ben vimos por parte da última lei publicada polo Estado– é un modelo xa superado? Na Lei de servizos sociais a Axencia estaba pensada como planificadora, non como xestora de servizos, e o Consorcio permitía que os concellos participaran na xestión deses servizos e tamén que tiveran voz os seus órganos reitores. Quero que hoxe nos conteste aquí, porque están agardando moitos alcaldes e alcaldesas a que vostede conteste cal vai ser o seu modelo de xestión dos servizos sociais.
Remate, por favor.
E, por certo, non se esqueza: o V Convenio, as residencias públicas, a situación na que se atopan. Non chega soamente con ir visitalas, queren xa arranxos, sete anos dunha desfeita absoluta na política social. Señor conselleiro, a verdade, non acreditamos por que o presidente segue sendo o mesmo e vostede hoxe veu vender simplemente titulares. Nada máis, moitas grazas.
Moitas grazas, señora Adán. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Ten a palabra o señor Fajardo Recouso.
Boa tarde a todos e a todas. Cando xa levamos unha hora de debate e parece que o conselleiro deixou aparcado o unicornio na entrada do Parlamento, imos falar da verdade. Porque unha hora falando de política social e aquí non se falou de pobreza. Neste país hai pobreza, en Galicia hai persoas pobres, en Galicia hai persoas que non poden manter a súa vivenda. E vostede tivo unha intervención de media hora e non nomeou a pobreza neste país. ¿Acaso non existe? ¿Ou é que vostede é o conselleiro que van poñer de parapeto ante a realidade social deste país? Pouco parapeto poñen, porque a realidade social está aí fóra, e a realidade social di que vostedes son os que provocaron a pobreza, os que expulsaron a xente das súas casas e os que están provocando un drama social incalculable. ¿Que van facer con iso? ¿Que van facer con iso? Eu teño preparado o que lle ía dicir, pero estou certamente indignado coa súa intervención. Cando fala de política social, nin unha, nin unha soa referencia á situación da desigualdade, da pobreza e dos traballadores pobres. E vostede baseou a súa intervención en tres cuestións, tres únicas cuestións. A primeira, a Risga. ¿Sabe cal é a situación da Risga neste país? Absoluta inexistencia de proactividade. Eu o venres acompañei unha persoa que pide na rúa solicitar a Risga no meu concello, porque hai moita xente incapaz de acceder a esa prestación, primeiro, porque as trabas burocráticas son brutais, dous folios de papeleo que deberían ser automáticos dados pola Administración para facilitar o acceso á Risga; segunda cuestión, control brutal sobre as persoas que acceden á Risga, para cobrar apenas 400 euros son máis controlados que o presidente da Xunta de Galicia, que se pasea con narcos e non o controlan, ¡in-de-cen-te! Faloume vostede na súa comparecencia de orzamentos da Risga de que había lista de espera cero; é mentira, 25 % de lista de espera. ¿Pero como ocultan vostedes a lista de espera? Porque desaparecen da lista de espera cando lles din que falta un deses vinte papeis que teñen que entregar e entón lista de espera cero. Esa é a realidade. Gustaríame que vostede estivese na rúa –perdoe, porque non quero que vostede estea na rúa, que me entenda–, que se poña na situación de alguén que está na rúa e vaia aos servizos sociais e lle poñan encima da mesa eses vinte e tantos papeis que ten que conseguir para cobrar a prestación con moita sorte dentro de catro meses. ¿Que fai? Porque se deixa de ir á rúa, ese día non come. Esa é a realidade deste país, e vostede non ten nin unha soa verba para esa realidade. Segunda cuestión, segunda política, a política de natalidade. ¿Vostede cre que co cheque bebé se vai solucionar este tema? 100 euros para cada familia que teña un fillo. Estou seguro de que todo o mundo hoxe pola noite vai poñerse a facer fillos, porque os 100 euros son irrenunciables. [[Murmurios.]] ¿Sabe que se consegue con 100 euros? Por certo, eses 100 euros que non din como se ten que xustificar o que se gana ou non. ¿Canto vale un paquete de cueiros neste país? ¿Sabe canto vale un paquete de cueiros? Como mínimo 30 euros, como mínimo 30 euros; se o seu neno caga por encima das súas posibilidades, xa non lle chegan os 100 euros. Segunda cuestión, ¿sabe canto custa un paquete de leite en po neste país? Como mínimo 17 euros. ¿Sabe canto consome un neno cada semana? Non chegan os 100 euros para a manutención dun neno. É imposible que ese cheque bebé chegue para nada. Polo tanto, pídolle que sexa vostede realista, realista. Dúas medidas, Risga e cheque bebé, insuficientes, que non chegan para nada. E a última cuestión que vostede planteou, en tema de mocidade. Orzamentos de mocidade, a partida máis importante, catro veces máis grande que todas as demais para mobilidade transnacional. A solución para os nosos mozos é que se movan transnacionalmente, que emigren, que se marchen deste país, porque vostedes non lles dan solucións. Mire, non lle podemos mercar o seu discurso da autocompracencia. Vostedes tratan de enganar a Cámara. E mentres vostede trataba de enganar a Cámara, hoxe, nesa hora que tratou vostede de enganar a Cámara, moitas familias teñen que decidir entre se lles dan de comer aos seus fillos, se lles compran o material escolar ou se pagan a súa vivenda, porque non poden atender as tres cousas. ¿Que vai facer vostede con esa realidade? Non é certo que esteamos saíndo da crise, non é certo. Pero é que, ademais, se fose certo, sería máis indecente aínda que sendo supostamente certo que saímos da crise sexan capaces de atender a xente que está fóra do sistema, que está excluída e que ten unha situación de desigualdade brutal. Vostede non se pode contentar coa mellora estatística das cifras da pobreza, porque vostede debera saber que a mellora estatística das cifras da pobreza depende de que a mediana das percepcións salariais e de renda deste país empeorou e, polo tanto, é máis difícil estar lonxe desa mediana. É un tema estatístico. Pero a realidade diso está fóra, que hai neste país moitísima xente que ten dificultades. ¿Que vai facer vostede con esas persoas que, a pesar de traballar, non poden vivir? E voulle dar datos. A desigualdade. 95.000 persoas en Galicia cobran menos de 655 euros; 95.000 persoas en Galicia, 655 euros brutos ao mes. ¿Sabe o que significa iso? ¿Sabe que significa que con iso non se pode vivir nunha vivenda? ¿Sabe que significa que con iso se está volvendo a xente á insolvencia alimentaria? ¿Coñece vostede a situación da insolvencia alimentaria neste país? ¿Coñece vostede que neste país hai miles de persoas que teñen que decidir cada tres días comer carne se teñen sorte, porque non o poden facer todos os días? Insolvencia alimentaria. Pero imos máis alá. Fálame vostede do cheque enerxético. Está de broma, ¿verdade?, está de broma. Mire, voulle ler unha resolución, resolución do seu goberno, último semestre de 2014: adxudicáronse 1.297 cheques de electricidade, por un montante de 135.000 euros. ¿Sabe canto significa iso? Apenas 107 euros para cada unha desas familias para seis meses. Con 107 euros durante seis meses non se paga nin o mínimo sen acender nin unha soa luz, sen acender nin unha soa luz. ¿De que estamos a falar? ¿Por que nos vén aquí tomar o pelo? ¿Por que está intentando enganarnos con tres medidas que son absolutamente insuficientes, que non chegan para atender a xente e que ademais son unha farsa? Porque, mire que casualidade, ¿por que non son transparentes neste Parlamento, a pesar do que dixo a señora Paula –Mentiras, perdón, "regalos de la hostia"– Prado esta mañá? Resolución que di cantas se concederon... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Perdón...
Señor Fajardo, non dialogue e continúe coa súa intervención, faga o favor.
¡Ah!, é que non entendía moi ben se me falaba da abella Maya ou de que me estaba falando.
Faga o favor.
Perdón. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] ¿Perdón? ¿Perdón? É que eu librei na mili por xordo, ¿pode falar máis alto? [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] ¡Ah!, moi ben. Resolución do Goberno da Xunta de Galicia sobre o tícket eléctrico. Cando fala das que se outorgan, dise: 1.297 outorgadas, por un montante de 135.000 euros. Cando se di das que non se outorgan, sácase una resolución pero non se di o número. ¿Poderíame dicir vostede cantas solicitudes non foron atendidas? ¿Podería dicirmo vostede? ¿Podería dicirme vostede, igual que as solicitudes non atendidas, cal é o número de persoas que solicitaron a Risga e se lles denegou, e cales foron os motivos? Porque cando vostede fala de atender a xente que o está pasando mal, debería de explicar que moitas das persoas que non reciben a Risga o fixeron porque, por exemplo, cando hai unha reagrupación familiar porque non pode atender a súa casa e se van vivir xuntos á casa dos seus pais, dos seus sogros, dos seus amigos, computan como un só e quítaselles a Risga. ¿Poderíame explicar como é posible que neste país se lles quite a Risga a persoas ás que se obriga a ir a un curso de formación máis alá do seu concello que non teñen medio de transporte e como non van e non hai transporte público se lles denega e se lles quita a Risga? ¿Poderíame explicar esas situacións? Esa é a realidade. [[Murmurios.]] Pero falemos tamén de dependencia, falemos de como é posible que vostede estea a falar de que se mellora a atención á dependencia cando se dan algunhas cuestións que para nós son tremendamente graves. A primeira, 40 % de lista de espera na dependencia, absolutamente intolerable nun país avanzado. Segunda cuestión, ¿como é posible os incrementos dos copagos do ano pasado e que vostede me diga agora que se van solventar? ¿En que cantidades? ¿A canto vai chegar? 40 % de media de incremento do custo dos copagos en dependencia que se fixeron durante o verán pasado. ¿Cal é o montante do que vostedes van asumir? ¿E canto ía supoñer a cada familia? Porque vostede, en período electoral, anuncia aquí que se van eliminar, pero dígame canto, concrete, concrete. Vostede falou aquí de eliminar copagos. ¿En canto?¡Ah!, non o sabe. Claro, non ten nin idea. ¡Ah!, que non o dixen. ¿Vaino dicir? ¿Vaino dicir? ¿Vai dicir que significa ese plan contra a desigualdade? Diga algunha medida, porque vostede vén aquí, solta unha inflama, pero non di nin unha soa medida concreta. Porque non existen. Porque vostede veu aquí facer electoralismo. E cando me fale da capacidade de atención aos dependentes, gustaríame que explicase...
Vaia rematando, por favor.
...–si, remato, señora presidenta– como é posible que se dea a atención adecuada aos dependentes cando se vulneran os dereitos dos traballadores do seu servizo. ¿Que vai facer vostede coas sentenzas de vulneración de dereitos laborais do seu servizo? ¿Que vai facer vostede con esas situacións que se dan, que impiden dar a correcta atención no seu servizo? E, por último, tampouco lle podo mercar o discurso de incrementar ou duplicar as axudas ao terceiro sector. Claro que hai que axudar o terceiro sector, duplicar ou cuadriplicar. ¿Pero sabe vostede por que hai que facer iso? Porque o seu departamento fai deixadez de funcións e polo tanto neste país os servizos sociais estanse facendo polas familias e polas entidades do terceiro de sector sen ánimo de lucro, porque o Estado omite a súa responsabilidade de atención á xente que o está a pasar mal, e por iso hai que incrementar as axudas, porque se neste país non existise sociedade civil organizada nin existise o paraugas das familias, hoxe habería un incendio social de magnitudes dramáticas. E iso é o que vostede ten que explicar. Polo tanto, pídolle –xa llo dixen na súa comparecencia na comisión...,
Remate, por favor.
...que foi a mesma que hoxe– que me concrete os datos, que me concrete os plans e que me diga por que vostede, despois de comparecer dúas veces neste Parlamento, aínda non recoñece que neste país hai pobres. E pódeo dicir: hai pobreza...,
Moitas grazas, señor Fajardo.
...existe. Pídolle que o recoñeza cando menos.
Grupo Socialista. Señora Gallego Calvar.
Moitas grazas, presidenta. Boa tarde, señoras deputadas, señores deputados. Señor conselleiro, a verdade é que vostede hoxe nesta súa primeira comparecencia –que puido aproveitar para facela no primeiro pleno despois de ser nomeado e esperou a que o interpelaramos desde o Grupo Socialista para verse na obriga de chegar aquí– o que veu foi reiterar os argumentos que xa nos deu a todos e a todas na Comisión de Orzamentos para presentar o orzamento, cun matraquillo que veñen dicindo vostedes desde que se cambiou o Goberno, desde que o señor Feijóo fixo o cambio de Goberno, que é que agora que xa estamos en recuperación económica imos aproveitar para atender as persoas que o pasaron mal, cando a realidade é que vostedes, mesmo durante a crise económica, podían ter feito un esforzo que non quixeron facer. Porque miren, a situación na que están vivindo milleiros de familias galegas hoxe non é produto da crise económica, é produto das súas decisións políticas. Vostedes aproveitaron a crise económica para levar a cabo o seu oculto programa ideolóxico, que era nin máis nin menos que desmantelar os servizos públicos e cambiar os dereitos das persoas por caridade e asistencialismo e beneficencia. Ese era o seu programa ideolóxico e aproveitaron esa crise económica. Porque mire, se non fose así e se vostedes o que tiñan era unicamente un problema de falla de ingresos na Comunidade Autónoma para atender as persoas con discapacidade, as persoas maiores, as persoas sen fogar, as persoas dependentes, os nenos e nenas, podían ter aceptado ao longo destes máis de seis anos de goberno do señor Feijóo algunha das iniciativas que trouxemos aquí os grupos da oposición, nomeadamente o Grupo Parlamentario Socialista, cando lles diciamos como incrementar os orzamentos de ingresos ano a ano. Por exemplo, incrementando os impostos ao tramo autonómico do IRPF das persoas que teñen percepcións superiores a 60.000 euros; por exemplo, facendo un imposto bancario; por exemplo, poñéndolles un imposto ás empresas que contaminan ou poñéndolles un imposto ás grandes áreas comerciais. A todas estas cuestións, que as trouxemos aos orzamentos e mesmo a través de proposicións de lei, vostedes dixeron sempre que non. Porque non é un problema só de recursos económicos, é fundamentalmente un problema de ideoloxía política, e vostedes teñen a súa e eu non sei por que son o único partido que coñezo que a esconde sempre detrás de palabras que poden soar progresistas. Mire, fixo moito fincapé –porque de feito é o obxectivo desta comparecencia: tratar de trasladalo mañá aos medios de comunicación– en que vostedes están apostando polas familias, no bono conciliación, no coidado no rural, nas casas niño –que máis parecen ciencia ficción– e nas axudas directas para recén nados, e mesmo neste caso as comparou cos demais países europeos. Por economía de custos vou aforrar a explicación que deu a señora Adán sobre todas as axudas directas por nacemento de fillos que hai no contorno dos países da Unión Europea, nos que desafortunadamente en España e en Galicia estamos á cola. Pero tanto os bonos conciliación como o coidado no rural teñen unha característica común, que é bo destacar aquí. Señor conselleiro, a característica común destas axudas é que están destinadas a que finalmente ese diñeiro chegue a empresas privadas, a empresas privadas. Porque, claro, o bono conciliación é para darlles axudas ás familias que leven os seus fillos a escolas infantís de empresas privadas, e o coidado no rural é para darlles diñeiro ás familias onde –especificamente o dixo vostede– nos concellos do rural onde non haxa prazas de escolas infantís. Polo tanto, o que están facendo vostedes, unha vez máis, disfrazándoo con choiva fina, asistencialismo, caridade, beneficencia –chámelle como queira–, o que están é disfrazando recursos que van a empresas privadas. Proposta. Señor conselleiro, aposten vostedes por facer prazas públicas, e en vez das seis únicas novas escolas infantís que se van construír no 2016, segundo a súa memoria de orzamentos –en Mos, A Estrada, Redondela, Paderne, Verín e Pontedeume–, invista vostede ese diñeiro naqueles concellos que teñen demanda de prazas públicas para facer escolas infantís públicas, en vez de darlles o diñeiro ás empresas privadas. Xa verá como así os socialistas o apoiaremos desde logo. Mire, falaba vostede tamén de prazas novas e residenciais, de ciencia ficción outra vez. O único que hai contemplado no orzamento para o ano 2016 é unha residencia de persoas maiores en Vilardevós. Cando vostede fala de prazas de alzhéimer, está vostede falando de concertar con organizacións, non está falando de facer vostede novas prazas públicas. Mire, conselleiro, este é un cambio estético, é un cambio estético, e este orzamento, a pesar de que evidentemente se incrementa con respecto ao ano pasado, non arranxa os problemas. Porque –insisto– o problema non é só de recursos económicos. ¿Podía haber máis recursos económicos dedicados á política social estes anos? Podía. Non quixeron. Pero o problema fundamentalmente é que vostedes foron mudando a lexislación vixente para quitarlles dereitos ás persoas e para facer incremento dos copagos das persoas usuarias dos servizos sociais, de maneira que hoxe en moitos casos resultan inaccesibles. E aínda que vostede alardee de que se lle incrementou o orzamento para 2016, acumulados, señor conselleiro de Política Social, ten vostede aínda 900 millóns de euros menos que no último ano daquel goberno tan malo malísimo que era o Goberno bipartito, acumulados. Si, señor conselleiro, si, señor conselleiro. Imos desgranar as políticas. Dependencia. 27.000 persoas en lista de espera, o 41 %, das tres comunidades autónomas máis altas do Estado en lista de espera. Dixo que van atender 10.000 persoas no ano 2016. Se o gasto promedio da Xunta en persoa atendida nos últimos anos era de algo máis de 7.000 euros –por certo, por debaixo da media estatal en todo caso–, só poden atender, en razón dos números presentados, 3.400 persoas máis, nunca 10.000. ¿Ou acaso é que as 10.000 persoas das que vostede fala son as que se dan de baixa na lista de espera e que corresponden co desistimento, co desistimento das persoas, porque non poden soportar o incremento do 40 % nos copagos, e mais coas que morren, señor conselleiro? Porque lle lembro que somos das comunidades autónomas con menos gasto público por habitante, 88,67 euros, cando a media do Estado está en 104; Estremadura, que está aí ao lado, en 117; e Asturias, que está aí ao norte, en 96. Mire, a tendencia progresiva de incremento das persoas atendidas en dependencia rompeuse, rachouse no ano 2012. E rachouse porque vostedes adoptaron medidas legais, non por orzamento. Porque vostedes acataron totalmente as normas que o Goberno do señor Rajoy implantou a nivel estatal. Cando outras comunidades autónomas, como por exemplo Andalucía e Asturias, non incrementaron os copagos para as persoas usuarias, vostedes, si. E fixeron unha reavaliación indecente, señor conselleiro, que fai que as persoas teñan que estar renunciando a ese dereito porque non poden afrontar o copago. Faleille bastante desta cuestión, como vostede sabe, no debate de orzamentos. Mire, temos os copagos para as persoas usuarias dos maiores do Estado en materia de dependencia. Hai 13 comunidades autónomas que teñen menos copago que nós. E non falou vostede nada da débeda que ten o Goberno central con nós. Falou de menores, de cheques, de bonos bebé –xa lle dixen: para a empresa privada–, pero non falou vostede dos menores sen familia que cada vez están máis institucionalizados, que están renunciando vostedes aos programas de acollemento familiar e de adopción. Non falou vostede dos menores que están internos en centros por medidas xudiciais sufrindo brutais recortes tamén en medios materiais e humanos cunha política que dende logo esqueceu a reinserción social. E non falou vostede para nada, cando falou de menores, da nula coordinación que hai entre a súa consellería, a Vicepresidencia, a Xustiza e a Fiscalía cando se trata de violencia machista na que hai nenos de por medio, cando se trata de maltrato infantil, de custodias compartidas ou de visitas dos pais maltratadores que logo acaban como acabaron as deste verán pasado na miña provincia. E non falou vostede nin unha soa vez dos centros públicos, señor conselleiro, e eu quero ensinarlle unha fotografía que creo que evidencia, ou dúas, que creo que evidencian a situación dos centros públicos en Galicia, conselleiro. Na súa provincia, centros públicos nos que hai colchonetas no chan para que as persoas maiores que acoden a eles descansen despois de comer; centros públicos nos que hai goteiras, nos que non funciona a auga quente, nos que entra frío polas ventás, nos que chove dentro. Esta é a situación dos centros públicos da súa consellería. Visite os centros, pero o primeiro que ten que facer antes de visitar os centros é poñer máis investimento, porque o que puxo nos orzamentos é absolutamente insuficiente, para arranxar eses centros e para que as persoas maiores, as persoas con discapacidade, os nenos e as nenas poidan estar atendidos. Mire, e non falou vostede dunha cousa moi importante. Moitos cheques, bonos, etc., etc., pero o prezo das escolas infantís, señor conselleiro, ¿quen o incrementou nestes anos?
Remate, señora Gallego, por favor.
Vostede. Mire, de pagar, polo Decreto do ano 2002, 110 euros mensuais, a pagar, polo seu, 160; de pagar polo comedor 33 euros mensuais, a pagar 70; de ter axudas para ao transporte de 33 euros mensuais, a non ter ningún tipo de axuda.
Remate, por favor.
Señor conselleiro –insisto–, non é só unha cuestión de orzamentos, en calquera caso moito menores dos que había no ano 2009, é unha cuestión de ideoloxía. E mentres vostede non se comprometa aquí a modificar a lexislación, a recortar os copagos...
Remate, señora Gallego.
...e a recuperar os dereitos das persoas dependentes, das persoas maiores, dos nenos e nenas e das familias, non haberá ningunha recuperación económica que poidan percibir as persoas que o están pasando mal...,
Moitas grazas.
...porque o único que terán de vostedes é caridade, e nós queremos dereitos, non queremos caridade.
Moitas grazas, señora Gallego. Señora Rodríguez Arias, Grupo Parlamentario Popular.
Grazas, señora presidenta. Boa tarde, señoras e señores deputados. Señor conselleiro, benvido á súa primeira comparecencia neste pleno, pero non a súa primeira intervención; xa estivo vostede aquí explicando a situación da Lei da dependencia na nosa comunidade, estivo na Comisión de Economía explicando os orzamentos do seu departamento para o ano 2016, e hoxe vén explicar á Cámara as liñas xerais de actuación da Consellería de Política Social. A nós estráñanos sobre todo unha cuestión: vostede veu aquí constatar que eses orzamentos para o ano que vén significan máis medidas para loitar contra a desigualdade, a exclusión social e a pobreza, máis recursos para as familias, máis recursos para as persoas que menos teñen, máis recursos para os maiores e máis recursos para as persoas en situación de dependencia, e a crítica da oposición a estes orzamentos é que non é cuestión só de orzamentos, senón tamén de ideoloxía. Algo que nos dá que pensar. Parece ser que a oposición non puxo moito empeño en criticar os orzamentos, porque saben que hai máis recursos para as persoas, máis recursos para os maiores, máis recursos para aquelas persoas en situación de dependencia. ¿Non é unha cuestión só de orzamentos? Pois nós pensamos que os compromisos se demostran a través das cifras. E resulta que agora, cando hai máis recursos e novas medidas, o que din é que son insuficientes. Parécelles insuficiente esa axuda deses 100 euros ao mes por fillo, parécelles insuficiente o tícket eléctrico ou o bono en conciliación, parécenlles insuficientes outras cuestións que se acaban de expor aquí para mellorar as condicións de vida de moitas persoas na nosa comunidade. Mesmo se chegou a facer unha defensa do antigo Consorcio fronte á nova Axencia Galega de Servizos Sociais. Por certo, argumentando que había máis conciliación e máis diálogo cos concellos a través do Consorcio que agora coa Axencia Galega de Benestar Social. Non sei que pensarán os alcaldes e as alcaldesas da nosa comunidade. E logo, como non só é unha cuestión de orzamentos senón que é de ideoloxía, a portavoz socialista di que o Partido Popular esconde a súa ideoloxía, que o que realmente pretende vostede é destruír os servizos públicos. Mire, vostede non esconde a súa ideoloxía, a Xunta de Galicia non esconde a súa ideoloxía, non escondemos os orzamentos e vostedes, señora Gallego, tampouco esconderon a súa ideoloxía. En relación cos servizos sociais e a dependencia, vostedes pensaron que se nos fora a man e que había que recortar o Estado de benestar na nosa comunidade. Polo tanto, revise vostede cando fala e critica ou di que non é cuestión de orzamentos senón tamén de ideoloxías. E miren, os compromisos demóstranse en orzamentos, e os orzamentos para a Consellería de Política Social contarán o ano que vén con 618,5 millóns de euros, un 12,6 % máis que este ano 2015; estamos a falar de 26 millóns de euros máis. Máis orzamento para a inclusión social. Aquí díxose que non se falaba de pobreza. Estivo o conselleiro falando toda a comparecencia de pobreza e de medidas de loita contra a pobreza. Falouse da Estratexia de inclusión social de Galicia, con máis de 521 millóns de euros. Falouse dos orzamentos de inclusión social, con 86,5 millóns de euros, un incremento do 24,3. Falouse da Risga; a Risga incrementa o seu orzamento, chegando a 52,7 millóns de euros, e vostedes saben que é unha partida ampliable, porque nos orzamentos deste ano ampliouse en relación co que aprobamos nesta Cámara, co que despois realmente se destinou. E se falamos de Risga, temos que falar tamén de contratación das persoas perceptoras desa Risga, ao que se destinan 10 millóns de euros, algo que vostede, cando fala de Risga, só falan das axudas e non falan absolutamente nada da inclusión laboral das persoas que están percibindo unha Risga. E en relación coas axudas de inclusión social, destínanse 4,5 millóns de euros; estamos falando dun incremento de 1,6 millóns de euros en relación co ano 2009. Duplícase o orzamento destinado ás entidades, 7,3 millóns de euros. Duplícase o orzamento destinado aos concellos, 3,4 millóns de euros. Pero vostedes din que non é cuestión só de cifras, e de orzamentos, senón tamén de ideoloxía. Miren, cando se fala de dependencia, recordarlles que dende o ano 2009 a Xunta de Galicia non fixo outra cousa que incrementar os orzamentos destinados a dependencia e incrementar as persoas atendidas en Galicia. En 2009 destinábanse 126 millóns de euros para atender as persoas en situación de dependencia en Galicia, e en 2016 destínanse 324,2 millóns de euros a atender as persoas en situación de dependencia en Galicia, 198,2 millóns de euros máis, que entendemos, señora Gallego, que eses cartos son para atender máis e mellor as persoas en situación de dependencia en Galicia, non para xustificar determinadas cuestións que vostede acaba de argumentar. E, ademais, duplicouse o número desas persoas atendidas; no 2009 a ratio era do 30 %, hoxe é do 60,33 %. E, ademais, vostedes sempre fan cábalas estrañas cando se fala aquí de incrementar as altas existentes para o 2016. O conselleiro di que hai un obxectivo: incrementar 10.000 novas altas no sistema de atención á dependencia, e vostede chega aquí dicindo que esas 10.000 novas altas –pois xa fai vostede unha premonición– serán de persoas que se dean de baixa ou, como mínimo, de persoas que falezan. Eu penso que, falando de dependencia, señora Gallego, hai que ser un pouco máis seria e rigorosa neste Parlamento. E se queren falar vostedes... [[Aplausos.]] do bono conciliación, que parece ser que non lles gusta; se queren falar do bono coidador do rural, 3 millóns tamén, que parece ser que non lles gusta; se queren falar da axuda directa de 100 euros mensuais, que parece ser que non lles gusta, estamos seguros de que a esas máis de 16.000 familias non lles parecerá absurda esta axuda directa de 100 euros ao mes; parece ser que á oposición si. Pero o colmo é que comparen vostedes esta axuda directa de 100 euros co cheque bebé. É que non ten nada que ver. Xa llelo explicaron na Comisión de Economía, non ten nada que ver. Miren, só unha cuestión, que entenderán todos, [[Murmurios.]] se me permiten, só unha cuestión, que entenderán todos. Co cheque bebé, calquera deputado desta Cámara que tivera un fillo podería cobralo; coa axuda directa de 100 euros da Xunta de Galicia, non é así, senón que cobrarán eses 100 euros as persoas en función da renda e ademais para aquelas necesidades para crianza dos nenos e das nenas. [[Aplausos.]] Esa é a diferenza entre a política pola que vostedes avogan e a política da Xunta de Galicia. E miren, cando critican o bono coidador do rural ou o bono conciliación e falan de que o que está facendo a Xunta de Galicia é privatizar os servizos sociais, é que, de verdade, non entendemos nada. É que vostedes foron o Goberno que máis prazas concertou en relación coas escolas infantís, en relación coa educación, e veñen agora aquí dicindo que concertar prazas naqueles lugares de Galicia onde non exista unha praza pública preto para que a familia poida levar os seus nenos iso é privatizar os servizos sociais. É que, dende logo, xa non entendo nada, non entendo nada. E miren, para a loita contra a pobreza infantil non só temos a Estratexia de inclusión social, tamén temos o Plan nacional de inclusión social, con 136.000 millóns de euros. Temos o Plan contra a desigualdade económica en Galicia, con 20 millóns de euros. Parece ser que agora non lles parece boa idea que se bonifiquen medicamentos ás familias, que se apoie a mobilidade a través de material, que se pague o alugueiro ou a hipoteca das familias que non poden afrontala, que se axude para a compra de material escolar ou para aquelas persoas que non poidan pagar o recibo da luz. Polo tanto, señor conselleiro, parece ser que estes orzamentos que se incrementan non gustan á oposición, parece ser que non mudaron moito as súas posturas dende o debate da Comisión 3ª. Por certo, o conselleiro dixo que estaba aberto a recibir propostas da oposición en relación cos novos programas e as novas liñas de axuda que anunciou na Comisión. Hai algún grupo parlamentario que non acudiu a ese debate e agora parece ser que se sente excluído, pero, dende logo, esa oferta por parte da Xunta segue aberta, esperamos que a oposición sexa sensata e, en vez de criticar, o que faga é poñer medidas enriba da mesa e as súas propostas. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas, señora Rodríguez Arias. Ten a palabra para réplica o conselleiro de Política Social, don José Manuel Rey Varela.
Moitas grazas, presidenta. Señorías. Voulles tratar de contestar aos diferentes grupos parlamentarios, sobre todo para tratar de explicar algunhas cousas, que non debín de explicarme con suficiente claridade na primeira intervención, ou dixen unhas cousas e algúns portavoces entenderon cousas diferentes das que eu dixen, ¿non? Sobre o incremento do orzamento, un 12 %, señora Martínez, [[Murmurios.]] –¡ah!, está vostede alí–, un 12 %, [[Murmurios.]] , un 12 %, cando o incremento orzamentario da Xunta de Galicia para o ano que vén, como sabe, é un 4 %. Polo tanto, o gasto destinado a política social, se multiplicamos 4 por 3, dános 12. Polo tanto, incremento orzamentario de política social, 12 %. Debeu de perderse na parte que falaba de cada unha das áreas de gasto da Consellería de Política Social. Polo tanto, dígolle unha a unha as áreas de gasto de Política Social. Maiores. Dígoo porque tamén a señora Gallego me falaba de que había máis gasto en política social no 9 que no 16. Entón, por áreas, desta consellería, que é de Política Social –e é da que estou comparecendo–, direilles: área de gasto de maiores e persoas con discapacidade: ano 2009, 213 millóns de euros; ano 2016, 281 millóns de euros. Área de familia, infancia e menores. Agora é verdade que puxemos o tema de promoción demográfica, ¿non?, e só se fala, só falan da parte das novas axudas, non falan da conciliación, que é o elemento fundamental que absorbe a maior parte de recursos económicos desta área de gasto. Eu entendo que lles gustara moito a medida, e por iso só se fala desa medida e non doutras moitas medidas que existen e que absorben orzamentos importantes. Porque miren, no ano 2009, 47 millóns de euros, 47 millóns de euros; ano 2016, 97 millóns de euros. E voulles volver dicir: esa medida da que tanto falan, 9 millóns de euros do orzamento do 16, 9 de 97; polo tanto, algo máis faremos que iso, en política de familia. Inclusión. [[Murmurios.]] Ano 2009, 66 millóns de euros –agora contéstolle, señor Fajardo, non se poña nervioso–, para loitar contra a pobreza; 66 millóns de euros, 2009; 97 millóns de euros, 2016. Xuventude. 15 millóns de euros no 2016... [[O señor Fajardo Recouso pronuncia palabras que non se perciben.]] ¡Home!, señor Fajardo, deixe que lle conteste á señora Martínez, que me pediu uns datos e estoullos dando. 440 millóns de euros no 2009 para gastos asociados a política social; os seus centros de gasto, 612 millóns de euros agora. Señora Martínez, dime que non se manteñen os nenos no contorno. A política da Xunta de Galicia, goberne quen goberne, nos últimos anos, foi precisamente manter os nenos no contorno. Pódelle preguntar vostede á Cruz Vermella, a Aldeas Infantís, a Meniños, a Agafem, entidade coa que estiven hai dous días con eles, creada no mes de xuño, precisamente, para acollementos de familia allea, de familia extensa. Xa me dirá despois a que se refería exactamente. Insulto á intelixencia de que alguén vai ter un fillo por 1.000 euros; pois insulto á intelixencia, eu non o dixen, eu non o dixen. O que queremos, de verdade, o que queremos é que Galicia sexa o mellor lugar para ser neno ou para ser nena. Non lles imos dicir aos pais e ás nais galegas cando teñen que ter fillos. [[Aplausos.]] O noso estilo non é ese, o noso estilo non é ese. Ese tipo de planificación pública non vai con esta consellería nin vai con este goberno. O que queremos –insisto– é que este sexa o mellor lugar, un dos mellores lugares de Europa. Logo continuarei coa comparativa. Señora Martínez, ningún triunfalismo coa Risga, de verdade, ningún triunfalismo. Pero de verdade que non consta na consellería un atraso como do que nos está falando, co expediente completo, ningún. [[Murmurios.]] Señora Adán, dime vostede que repetín a intervención de orzamentos, da comparecencia de orzamentos. Vostede repetiu a réplica que me deu en orzamentos, iso si que é verdade, [[Aplausos.]] Pero mire, é que xa llo dixen en orzamentos: é que o bono conciliación, dálle coas prazas privadas. [[Murmurios.]] É que, de verdade, hai moitísimas cooperativas en Galicia de persoas vocacionais que estudaron educación infantil que teñen unha pequena empresa, que son autónomos e que se van poder beneficiar do bono conciliación, e esas non son esas grandes multinacionais nin a Troika nin nada, son persoas [[Aplausos.]] con nomes e apelidos que son vocacionais; chámanse entidades de iniciativa social e teñen, efectivamente, concertadas prazas coa Xunta de Galicia. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Casas niño ou bono conciliación, chámelle como queira, o de menos é o nome [[Risos.]] , o de menos é nome. Están empeñados co nome [[Murmurios.]] Nós estamos intentando ter un paquete de medidas integrais para as familias galegas, e pouco a pouco seremos capaces –espero– de demostrar que nese paquete integral hai diferentes servizos, non os servizos dos que unicamente están falando. Casas niño, o ano que vén. Cheque-bebé. Mire, eu non falei de cheque-bebé, vólvoo dicir. Non é un cheque-bebé, é unha axuda directa na liña dos países do noso entorno. [[Murmurios.]] Señora Adán, vostede falou de Dinamarca, 118 euros/mes. Falou de Noruega, foi vostede a que o dixo, 125 euros/mes. Falou vostede de Suecia, 115 euros/mes –eu teño 100 euros–. Falou vostede de Austria, 105 euros/mes. E falou vostede de España. Mire, eu fálolle de Galicia. Galicia, 100 euros/mes. Tamén lle reitero que estamos empezando na liña de países europeos que dan 105 euros, que dan 118 euros, durante varios anos, pero non pretenderá que agora digamos que vai pasar no 2017, no 2018, no 2019 e no 2020, por respecto aos galegos e ás galegas [[Aplausos.]] A nosa vocación –insisto, porque igual non se entende–, a vocación da consellería, a vocación deste Goberno, é que esta medida empece o 1 de xaneiro do 2016 e que continúe no tempo. ¿Onde non se entende isto? Que continúe no tempo, como en países do noso entorno: Austria, 105 euros. Finlandia –que non o dixo, e é un dos mellores–, 90 euros/mes, 90 euros/mes Finlandia. Se temos algunha cousa de euros, podémola axustar. Fálame dos permisos. Mire, é que os permisos non son competencia da Comunidade Autónoma; non son competencia da Comunidade Autónoma. Insisto, non se trata dunha actuación illada: 9 millóns de euros, de 97 millóns de euros, destinados ás familias de Galicia. Isto é un paquete de medidas, imos en serio con estas medidas para apoiar as familias. Sobre a Risga. Xa llo dixen o outro día. Nós aquí estamos para axilizar os expedientes. Nestas semanas axilizamos os expedientes, e xa lles dixen que non temos constancia de expedientes completos, remitidos por concellos, de máis de 1 mes de duración. Se teñen algún caso, xa llelo dixen o outro día, vémolo. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Iso non é clientelismo. Cando hai un problema, o que hai que facer é axudar para solucionar o problema. Señora Adán, o copago. Mire, é que o copago existe en toda España, polo tanto non é algo exclusivo da comunidade autónoma. Despois falou do consorcio. Señora Adán, que lles pregunte aos alcaldes. O xoves eu reúno o Comité Executivo do Consorcio, alí terei ocasión de falar cos alcaldes e coas alcaldesas. Xa falei coa Fegamp do tema do consorcio. Polo tanto, irán tendo información a medida que vaia falando cos diferentes alcaldes e alcaldesas. O obxectivo é falar con todos. Señor Fajardo, insistiu vostede en que non nomeo a pobreza. Falei moitísimo de persoas en risco de exclusión, de persoas en exclusión, do Plan de loita contra a desigualdade económica... É que iso é falar da pobreza, das miles de persoas en Galicia que teñen serias dificultades. Iso é falar da pobreza. Pero non só iso, é acompañalo de políticas públicas que leven aparellados recursos públicos. Por iso na Risga lle dou o dato: 5 millóns de euros máis que o ano pasado. Iniciais, 52,7 millóns, nunha partida ampliable. Polo tanto, eses son datos, esas son persoas que están agardando pola renda de integración social de Galicia. Hai outras moitas persoas que están agardando por outras rendas, por rendas que se prometeron e que xeraron expectativas, pero, de momento, a que temos en Galicia é a renda de integración social de Galicia, cunha partida aumentada. Despois faloume vostede de natalidade, faloume do prezo dos pañais, do prezo do leite infantil. É que sabemos todos canto custan os pañais e canto custa o leite infantil. Nós o que facemos son políticas para axudar á xente; non á que ten moita renda, senón á xente que ten pouco e que ten rendas medias tamén, porque tamén queremos axudar ás familias con rendas medias de Galicia, a comprar precisamente estes produtos dos que falou vostede: os pañais, o leite infantil e outros moitos produtos. Que non son o único, pero que axudan a que os nosos nenos e as nosas nenas teñan unha mellor calidade de vida. Preguntoume vostede se coñezo a insolvencia alimentaria –chamoulle–. Pois mire, coñezo os bancos de alimentos, coñezo moitos centros de Cáritas, coñezo varias cociñas económicas de Galicia. Non sei se alguén lle chama insolvencia ademais de vostede en Galicia, pero creo que hai moita xente que necesita todos os centros e necesita o apoio da Administración precisamente para non pasar fame, [[Aplausos.]] para non pasar fame. Despois di que eu solto soflamas. Ben, que mo diga vostede, en fin. Señora Gallego, volveume dicir tamén que repetía argumentos da Lei de orzamentos. É que mire, é inevitable falar de liñas estratéxicas da consellería e falar do respaldo económico que teñen esas liñas estratéxicas da consellería. Porque, se non houbera respaldo económico das liñas estratéxicas, o que habería serían só palabras, serían promesas, serían ilusións que despois se frustran porque non somos capaces de darlles respostas a esas ilusións e a esas palabras que moitas veces din os representantes públicos sen saber que despois hai que cumprir. Por iso lle quero dicir, señora Gallego –xa mo dixo varias veces–, que eu, a miña consellería e o meu Goberno trataremos de facer todo o posible no ano 2016 para atender a 10.000 persoas que neste momento están en situación de dependencia para que teñan cobertura no ano 2016. Isto explicitarase na ratio, que está publicada. Neste momento a ratio é do 60 %. É o noso obxectivo, ¡nin que non fora bo ter obxectivos, e ter obxectivos ambiciosos! [[Murmurios.]] Dime, ¿como o vai facer? Pois xa verá vostede, xa verá vostede. Pouco a pouco, pouco a pouco. Veño da Administración local, e ás veces con pouco hai que facer moito. Imos intentar subir esa ratio do 60 % ao 75 %. Ese é o obxectivo do Goberno. Eu espero que todos os grupos polo menos pidan o 75 %. Deberían de pedir vostedes máis, porque ao 75 % eu creo que imos chegar o ano que vén. Bono conciliación. ¡Claro, o bonito é falar do nome só! Pero, de verdade, a min gustaríame que falaramos das 1.400 familias que hoxe non teñen praza e que a van ter no 2016. É que ¡se nos quedamos co nome...! [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] O importante son as 1.400 familias. Ou co discurso de público, privado, que se é cooperativa, se é unha entidade de iniciativa social... É que son 1.400 familias que agora non teñen praza, que non a teñen neste momento, e que a van ter no ano 2016. Despois, o bono coidado no rural. O de darlles a empresas privadas o bono coidado no rural é repetir unha experiencia que existe en moitos concellos de Galicia, en todos os concellos de Galicia, que son os coidadores de maiores para nenos e nenas. É a mesma. ¿O modelo? Xa o dirá cada concello. Polo tanto, poderán convivir varios modelos diferentes. Pero non creo que sexa un tema de lucro para ningunha empresa privada, tendo en contra o prezo/hora e os importes económicos dos que estamos falando. Despois me fala de 6 escolas infantís no orzamento. A min pásame como co do bono, o da conciliación do rural. Eu non lle vou falar de escolas infantís, non lle vou falar de cemento, señora Gallego, voulle falar de familias, de familias. O ano que vén, 500 novas familias en prazas públicas de escolas infantís en Galicia. Creo que eses son os obxectivos, os obxectivos xerais da consellería, e eu espero e desexo que sexamos quen de cumprir estes obxectivos que relatamos. ¿Dificultades? Non nos faltarán polo camiño. Pero, dende logo, ilusión e traballo por facer realidade ese obxectivo, que é ter unha Galicia mellor; que as familias de Galicia poidan vivir no 2016 un pouco mellor do que viviron no ano 2015. Moitas grazas, presidenta.
Moitas grazas. Polo Grupo Mixto a señora Consuelo Martínez.
Grazas, presidenta. Vou empezar pola intervención da voceira do Partido Popular porque, evidentemente, estamos falando de ideoloxía. A ideoloxía marca as liñas orzamentarias, polo tanto, os orzamentos van cargados de ideoloxía. E iso é o que reflicten os orzamentos da Xunta, unha ideoloxía de dereitas, que apoia unhas políticas que non favorecen fundamentalmente a maioría social, senón que favorecen intereses económicos concretos, como, por exemplo, o que agora o conselleiro así, un pouco en coña, dicía: público ou privado, pero o importante é ter as prazas. Pois non señor, é importante que as prazas sexan públicas. E que sexan privadas, e os cartos públicos se utilicen para fomentar negocios privados, é unha cuestión ideolóxica. Como é unha cuestión ideolóxica deixar para o 2016, como previsión e obxectivo da Xunta, que o 25 % das persoas dependentes non reciban axuda. Ese é o obxectivo da Xunta: deixar fóra das axudas á dependencia o 25 % das persoas que o necesiten. Fala de eliminar copagos para as persoas con alzheimer. Eu falaría de crear centros de atención ao alzheimer porque non os temos e se necesitan. Non son cuestións de axudas, son cuestións, ademais, de actividades e de terapias para estas persoas. Tamén fala vostede do abandono das persoas coidadoras non profesionais. Non fala nada da situación desas mulleres –e díxenllo–, da situación na que viven hoxe e o futuro que lles espera grazas ás súas políticas. Non me comentou nada sobre menores institucionalizados, sobre a posibilidade de existencia de pisos tutelados para que, cando eses menores deixen os centros de internamento e se incorporen á vida adulta, teñan un espazo de tempo de adaptación nun piso tutelado, polo menos ata que atopen un traballo. Salario, vivenda, protección das mulleres vítimas de violencia... Eu dígolle: non sei de que se está rindo cando hai 20.666 vítimas, recoñecidas polo Ministerio do Interior, en Galiza en setembro deste ano. Hai 20.666 mulleres vítimas de violencia de xénero, e vostedes non toman ningunha medida. En canto á Risga, escaso orzamento, falta de persoal, tramitación engorrosa, atrasos superiores a 6 meses. E repítolle, en Vigo chega ao ano, por moito que vostede diga que non. E despois o 34 % desas solicitudes son rexeitadas –xa o dicía o señor Fajardo– por cuestións como ter un coche, ou terse que ir vivir con familiares, ou herdar unha leira. Simplemente por iso denegan a Risga. Eu persoalmente levei o caso dunha muller, o home era mariñeiro, ingresos anuais de 6.800 euros, e se lle denega a Risga porque na súa familia había outro ingreso. A solución que daban era que se separara, a única forma de que cobrara a Risga. Esa é a súa política. Tamén os bonos de coidado no rural son un parche. O que hai que poñer son servizos sociais comunitarios, onde, ademais de permitirlles ás familias desenrolar a súa vida durante unhas horas, as persoas maiores estean atendidas e estean motivadas para seguir activas na vida. Pero vostedes seguen poñendo parches. A pobreza severa e a desigualdade social aumentan e non o nomeou. Falou dos parches que ía poñer á pobreza, pero non nomeou ningunha medida para previr e paralizar este incremento da pobreza e da desigualdade social. En canto á tarxeta familiar, está falando das familias numerosas como se o problema só fora das familias numerosas neste país; non fala de nada máis que diso. En canto ao plan, hai outra cousa que a min me chama moitísimo a atención, e é que non nomeou nin unha soa medida para algo no que hai un compromiso neste Parlamento, que é un plan de acollida a persoas refuxiadas; nin o nomeou. Polo tanto, considero que volve ser propaganda, só propaganda. Vólvolle dicir que non me parece normal que se inclúa dependencia e persoas maiores nun mesmo paquete. E voulle dicir, ademais, en relación coas axudas para a dependencia, outro caso concreto. Unha muller de 70 anos que está coidando do seu home, de case 80, e non ten axuda no fogar; ten que mobilizalo soa e o home está nunha silla de rodas.
Moitas grazas, señora Martínez.
Esa é a realidade social de Galiza e é a realidade social á que vostede non lle está dando resposta. Polo tanto, menten e venden propaganda. Eu supoño que de aquí ás próximas eleccións ao Parlamento galego teremos moita propaganda, por parte do Partido Popular, e moi poucos feitos, lamentablemente. Nada máis. Moitas grazas.
A vostede. A señora Adán Villamarín polo BNG.
Grazas, presidenta. Mire, señor conselleiro, ¿como non quere que falemos do cheque bebé se foi a medida que anunciou o señor presidente, se foron os grandes titulares que vostedes deron? Cando fan a nova consellería, porque era evidente que os problemas sociais xa non os podían agochar máis, ese é un dos grandes titulares: o problema demográfico e as solucións que se plantexan. Entón, mire, cando queira debatemos a respecto da corresponsabilidade e a respecto do entorno europeo, cando queira. É un debate, ademais –vostede igual non o sabe–, que nesta Cámara o Grupo Parlamentar do Bloque Nacionalista Galego xa trouxemos unha proposta de lei a respecto da corresponsabilidade, con axudas, con servizos directos... Estamos dispostos a debater sobre ese tema. Pero non nos diga aquí que países dese chamado entorno europeo dan 100 euros/mes un ano. Son 16 anos, 18 anos, ata 25 anos no caso dalgúns. Entón a pregunta é, ¿durante cantos anos se vai dar esta axuda? E se me di que non o sabe, non hai Goberno que queira planificar sobre a demografía e o faga cun ano vista, porque iso é, ¡vamos!, electoralismo, pero ademais ramplón. Ou sexa, a demografía ou se planifica con tempo ou non existe tal. A respecto das escolas infantís, ¿que me fala das cooperativas?, ¿que é o bono conciliación? Desde hai moitos anos, máis de dúas décadas, falábase do cheque infantil; e o cheque infantil eran as prazas privadas, que se subvencionan con cartos públicos, e que vostede chama prazas públicas. As prazas públicas, polo de agora, son as que pertencen ao Consorcio; esas son as prazas públicas... Si, si, e as da Xunta de Galiza que están dentro da Axencia de Benestar. Esas son as prazas públicas que existen, unicamente. As outras son subvencionadas con cartos públicos, pero non son prazas públicas. A pregunta é ¿cantas prazas públicas se van incrementar o vindeiro ano? Non me fale de canto se vai incrementar o cheque infantil. A non ser que agora se cambie de nome e o bono conciliación sexa simplemente cheque infantil. Díganos se é o cheque infantil ampliado, porque un pouco coñecemos ese tema. Risga. Mire, neste momento estou en disposición de dicirlle que existe un concello en Galiza onde existen 148 expedientes sen resolver que levan unha media de tres meses con expediente completo, datos comprobados hoxe pola mañá. Esa é a realidade. Entón, por favor, pida que lle pasen os datos as persoas que traballan no seu departamento, que seguro que os teñen actualizados. Efectivamente, hai expedientes completos que van moito máis alá dun mes. ¡Pero moito máis alá! E o que lle preguntei a respecto da Risga: Con todas esas persoas que traballan dúas horas, tres horas ou esporadicamente, ¿que se vai facer?, ¿van perder a Risga, como está ocorrendo? Comprometeuse a señora Mato a que habería un regulamento de inclusión e que a Risga se ía poder compatibilizar. Tal como o recolle neste momento, iso é inviable se realmente queremos que poidan acceder a un traballo. ¿Cando vai estar o regulamento? Sobre pobreza e ticket enerxético. Mire, tamén xa debatemos unha lei nesta lexislatura –por se vostede non a coñecía– a respecto da pobreza enerxética, e xa nos explicou o Partido Popular que non había pobreza enerxética, que había consumidores e consumidoras vulnerables. Bueno, pois estes consumidores e consumidoras vulnerables –neste eufemismo das palabras– son arredor de 184.000 en Galiza, que non poden acender a calefacción en inverno e que se ven abocados, en moitos casos, a cortes de luz. ¿Cantos tickets enerxéticos se deron no exercicio anterior? ¿Cantos foron exactamente? ¿Cal é a xestión destes tickets enerxéticos, que case bloquean os servizos sociais dos concellos do realmente difícil e dificultoso que son? Persoas que están en pobreza enerxética, ás que se lles vai cortar a luz, teñen case obrigatoriamente que facer un máster en xestión administrativa para poder pedir o ticket enerxético. ¿A cantas persoas pensa chegar? E sobre todo ¿como pensa vostede, como conselleiro de Política Social, evitar os cortes de subministro eléctrico? Esa é a pregunta, e o demais, nada, propaganda. E Consorcio, ¡claro que queremos falar do Consorcio!, ¿como non imos querer falar do Consorcio? Señor conselleiro e señora deputada, vostedes teñen un cristo monumental montado simplemente por sectarismo. ¿É un instrumento útil para a xestión dos servizos sociais?, ¿si ou non? Esa era a pregunta. ¿Participaban os concellos, con todas as dificultades e co que fora, desa xestión?, ¿si ou non? ¿Cal é o modelo alternativo? ¿De que estamos falando? ¿Cal é o modelo da Axencia de Benestar? Iso é o que queremos saber. ¿Que chegue unha carta e que esas sexan as condicións, sen negociar cos concellos; igual para un concello grande, como Vigo, que para un pequeno concello do rural? ¿Ese é o modelo da Axencia de Benestar? ¿Cal é a participación nos órganos de xestión da Axencia de Benestar? ¿Por que se fai ese cambio? Porque está paralizado, porque, ¡claro!, os concellos tiñan que ter asinado alá polo mes de maio...
Remate, señora Adán, por favor.
...e estamos no mes de novembro, e a maioría dos concellos seguen sen asinar eses convenios. Señor conselleiro, ¿cal vai ser a súa política na Axencia de Benestar? ¿Vaina paralizar? E tal e como aparece nos orzamentos que debatemos, ¿vaise manter no Consorcio? E sobre todo, o Consorcio o que non pode perder é calidade, porque quero recordarlle –si, calidade– que as escolas infantís do Consorcio cambiaron o seu horario para limitalo. Vostede fálanos aquí de conciliación...
Remate, por favor.
...e limita ata o horario das escolas infantís do Consorcio. Se non o sabe, pregunte. E tamén lle deixo unha pregunta, ¿existen impagos aos provedores por parte do Consorcio? Moitos son os debates que temos que dar sobre pobreza, sobre demografía, sobre dependencia...,
Moitas grazas, señora Adán.
...pero, efectivamente, vostede cando veña aquí traia un pouco máis de ansia de escoitar. O debate –estou rematando, señora presidenta– para nós é fundamental porque por fin hai unha Consellería de Política Social. Tivemos unha conselleira que o que fixo foi desmontar. ¿Vostede de verdade...
Remate, señora Adán. Rematou xa.
...vai ter un compromiso cos servizos sociais, coa pobreza, coa demografía e co Consorcio? Nada máis, moitas grazas.
Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda. Señor Fajardo.
Bueno, certamente defraudado coa súa resposta. Eu fíxenlle algunha cuestión concreta e vostede non respondeu a ningunha das cuestións concretas. Vólvolle facer algunhas para que teña en conta as necesidades deste país. Pero cando eu lle digo que vostede non nomea a pobreza é que vostede non recoñece a situación de pobreza deste país. E cando lle digo iso fálame dos bancos de alimentos, que coñece os bancos de alimentos. ¿Poderíame dicir cal é o orzamento para bancos de alimentos do orzamento da súa consellería para este ano? 66.000 euros. ¿Vostede cre que nunha situación de pobreza como a que vive este país, de milleiros de familias acudindo aos bancos de alimentos, a achega que se fai desde a Xunta de Galicia pode ser de 66.000 euros para os bancos de alimentos de Galicia? ¡É unha tomadura de pelo! Sobre todo se a comparamos con outras achegas. Xa o dixo vostede, 2 millóns de euros para mobilidade transnacional dos nosos mozos; é dicir, para fomentar a emigración porque aquí non teñen saída. E, en cambio, 66.000 euros para os bancos de alimentos. ¡Mal imos! ¡Mal imos! Eu pídolle cuestións concretas. Díxenlle que me contase cales foron as solicitudes de ticket eléctrico que se denegaron no ano pasado. Díxenlle, ademais, que atenderon no último semestre 1.297 solicitudes dos preto de 185.000 galegos que están en pobreza enerxética. ¿Sabe o que significa iso? Que no conxunto do ano o ticket eléctrico chegou apenas ao 0,5 % das persoas que en Galicia necesitan axuda para pagar a súa electricidade. ¿De que falamos cando falamos de que vostedes van axudar a aqueles que están afectados pola crise económica? Faloume vostede do Plan de loita contra a desigualdade? Plan, o titular está moi ben, plan, pero ¿cales son as medidas que se adoptan de loita contra a desigualdade? A única medida que ten este Goberno en temas de pobreza é a Risga, e é absolutamente insuficiente e unha demostración de que as súas políticas son erróneas, porque cada vez máis xente está obrigada a acceder a esa axuda social porque vostedes non lles dan saída. Ademais, gustaríame que, por exemplo, explicase cantos dos que o ano pasado utilizaron a Risga para acceder a un posto de traballo nos concellos despois atoparon un posto de traballo na rama onde traballaron nos concellos. Porque cando se fai un plan haberá que cuantificar os resultados para saber se se pode continuar ou non se pode continuar. Ou simplemente era un plan para darlles traballadores baratos aos concellos para que fixeran as obras antes das eleccións municipais, que é o que en realidade foi ese plan. Fálame outra vez e segue sen contarme cales son as medidas de conciliación. Eu insístolle, o cheque bebé non serve para que a xente teña fillos neste país. E cando lle falo de medidas de conciliación, fálolle de dúas cuestións. É o terceiro ano que este departamento anuncia as casas niño. ¿Onde están as casas niño?, ¿cales son? Por favor, eu pedinlle á anterior conselleira que me levara con ela un día que lle ía ensinar eu a xente que pasaba fame. Pídolle a vostede que me leve con vostede a ver as casas niño porque eu non as coñezo. ¿Cantas son? ¿Cantos nenos se atenden nas casas niño? ¿Cales son as condicións? Sexan vostedes concretos e digan cifras cando falan desas cuestións. Medidas de conciliación. As medidas de conciliación son outras, que non son as que están no cheque bebé. Voulle dar un exemplo. Nas escolas infantís públicas da Galiña Azul estase recortando persoal. Mañá mesmo os grupos da Cámara imos recibir unha anpa dunha escola infantil que denuncia que se despide a tres persoas e que, polo tanto, os seus nenos están peor atendidos, e moitos non poderán ser atendidos. ¿Esa é a súa medida de conciliación? Por certo, nas medidas de conciliación do Goberno galego animando a xente a ter fillos por 100 euros –en mala estima nos teñen pensando iso–, ¿explícanlles que cando teñan ese fillo por 100 euros, en moitos concellos do país, durante moitos días do ano, non van ter nin un só pediatra para atendelo cando se poña malo? Porque esas son medidas de conciliación. Polo tanto, a realidade é moi tozuda e vostedes non dan nin un só dato que nos permita atisbar unha saída. E fíxenlle outra pregunta, ¿que vai facer vostede coas sentenzas que condenan o seu departamento por vulneración dos dereitos laborais? Á parte de recorrelas, ¿van cumprir a lei?
Vaia rematando, por favor.
¿Van atender as demandas de horarios e de quendas? Espero que así sexa. Por certo, última petición, porque vostede na súa comparecencia dixo que viña escoitar, e cando compareceu na comisión dar respostas. Resposte a algunha das preguntas que lle fixen, por exemplo, ¿en que consiste o Plan de loita contra a desigualdade? Porque non deu nin unha soa medida.
Grazas, señor Fajardo. Grupo Socialista. Señora Gallego Calvar.
Moitas grazas, presidenta. Señor conselleiro, políticas de dinamización demográfica. Miren, estaba mellor o Plan de dinamización demográfica do señor Fraga que o do Goberno do señor Feijóo, porque este non ten nin obxectivos avaliables nin cifras concretas en ningún dos seus postulados. E hai tres cuestións que hai que facer en política demográfica, e ademais que hai que desenvolver a longo tempo, e todas e todos o sabemos. Ademais, o Grupo Socialista aportounos no seu día na comisión que se creou neste Parlamento e vostedes non lle fixeron caso. A primeira é a política de igualdade e a política de corresponsabilidade. A segunda é o incremento da taxa de ocupación feminina. E a terceira é crear servizos públicos –servizos públicos, conselleiro–, sobre todo no medio rural. Vostede, claro, hoxe falou de prazas, porque en realidade vostede e mais eu sabemos que o ano que vén, seis escolas infantís. ¡Ese é o resumo dos orzamentos da súa consellería! E, mire, ratio de prazas públicas en Galicia, señor conselleiro: 0,6 para cada 100 persoas. Na media do Estado, 1,15 para cada 100 persoas. De todo tipo de prazas públicas, de centros de día, de residencias, de escolas infantís. Mentres nós non academos, cando menos, o promedio estatal en prazas públicas; mentres nós non academos unha maior taxa de ocupación feminina e mentres nós non poñamos en pé políticas de igualdade e de corresponsabilidade, é difícil que a xente se anime a ter fillos. Porque mire, vostede está falando de cheques e está falando de que en función da renda. ¿Entón o problema é que nacen poucos nenos e nenas, ou o problema é que nacen poucos nenos e nenas de familias con menos recursos? O problema é que nacen poucos nenos e nenas. Polo tanto, as políticas que hai que facer, hai que facelas globais, universais, señor conselleiro. Miren, vostedes non queren construír prazas públicas porque é a súa ideoloxía. De feito, non sei se vostede sabe que nesta última lexislatura, só nesta última lexislatura, das 30 adxudicacións feitas para xestión de centros da Consellería de Traballo e Benestar, da ex consellería, 20 foron a empresas privadas. Vinte a empresas privadas, non a entidades de iniciativa social; a empresas privadas. Catro nomes se repiten sempre, e voullos dicir de aquí a que remate a lexislatura: Eulen, Troncoso, Residencial Doral e Geriatros. Esas son as catro empresas privadas que se levan o pastel da política de servizos sociais. Por iso o seu grupo, señor conselleiro, non quixo apoiar aquí o Grupo Parlamentario Socialista cando presentamos unha proposición de lei que regulaba o concerto social, para priorizar que as entidades de iniciativa social sen ánimo de lucro puideran facerse cargo desa externalización de servizos, e non as entidades de iniciativa mercantil. E non volvan repetir o da Lei de dependencia. É indigno alentar a xente a que pensen que van atender 10.000 persoas o ano que vén con eses orzamentos, porque é absolutamente falso. Pobreza, que antes apenas me deu tempo a falar dela, señor conselleiro. Tres puntos máis en pobreza severa dende que vostedes gobernan; e unha lei de inclusión sen desenvolver. Vostede falou aquí da estratexia de inclusión, pero a Lei de inclusión sen desenvolver. E logo as malditas instrucións internas. Conselleiro, atenda, isto é importante, igual vostede aínda non o sabe. Na súa consellería dítanse instrucións internas aos funcionarios e funcionarias públicos para que, por exemplo, se deneguen as axudas da Risga a persoas que teñen unha habitación alugada con dereito a cociña porque se entende que viven na mesma unidade familiar. Son instrucións internas que non están na lei, é importante. Pero son instrucións internas que se dan para atender a menos persoas. Porque en todos os servizos que existen na consellería hai unha consigna, que é: canto máis traba burocrática e canto máis desestimento se provoque, mellor. E isto pasa co incremento dos copagos, que o fixeron vostedes e non o fixeron outras comunidades autónomas, cando podían facelo, e non o fixeron. Pasa coa Risga, pasa coas escolas infantís e coas matrículas.
Vaia rematando.
E concellos. Señor conselleiro, vostede vén da Fegamp, vostede foi alcalde. Por certo, cando foi alcalde tamén fixo algunhas cousas mal en materia de política social, como eliminar –entre outras– a Oficina de inclusión. Mire, plan concertado. Recortaron o 70 %. ¿E sabe vostede que dende o mes de marzo, nos caixóns dos alcaldes e alcaldesas deste país, hai un convenio/chantaxe da ex conselleira na que lles obriga a asinar un novo convenio por cambiar do Consorcio á Axencia, cos mesmos servizos, duplicando os custos? E se non queren asinalo, non lles desconta a metade da débeda dende o ano 2009 que vostedes nunca reclamaron. E, por certo, vostedes queren constituír unha axencia, con cinco representantes municipais, cando antes había un consorcio que tiña 270 representantes municipais. E vostede sabe que os do seu partido tamén están igual de descontentos que están os do partido ao que eu represento aquí. Pero vostede aínda non tivo tempo para reunirse...
Remate, por favor.
...con eles nin para darlles ningunha solución. Mire, xuventude. Un 27 % menos de orzamento que no ano 2009. Por certo, como no resto das partidas; as únicas que se incrementaron foron as de dependencia e pobreza. ¿Por que? Porque hai máis persoas dependentes atendidas e máis persoas en pobreza. ¿E sabe por que hai máis persoas dependentes atendidas? Porque antes non había a lei, no 2005 había cero dependentes atendidos. É que ese argumento é absurdo, e o están dicindo vostedes sempre que chegan aquí.
Remate, señora Gallego, por favor.
Mire, señor conselleiro, temos pouco tempo hoxe para debater, pero o que está claro é que o cambio de Goberno é pura cosmética, porque a ideoloxía sigue rampante...
Moitas grazas, señora Gallego.
...nos orzamentos e na súa intervención de hoxe.
Grupo Popular. Señora Rodríguez Arias.
Grazas, señora presidenta. Señora Gallego, a Lei da dependencia entrou en vigor o 1 de xaneiro de 2007. En 2007 vostedes destinaron 60,4 millóns de euros para atender as persoas con dependencia en Galicia. [[Murmurios.]] En 2008 destinaron 82,6 millóns. En 2009, 126 millóns. En 2010, 256,1 millóns de euros, e en 2016, 324 millóns de euros. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] ¿Que pasa? ¿Que os dependentes que había que atender en 2007, en 2008, en 2009 non eran os mesmos ou non tiñan as mesmas necesidades que os dependentes na actualidade en Galicia? [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Aplausos.]] ¿Non tiñan as mesmas necesidades, señora Gallego? Prudencia, por favor, señora Gallego. Prudencia. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Volven repetir...
Silencio.
...políticas sociais, servizos sociais. ¿Cuestión de ideoloxía ou cuestión de orzamentos? Nós, dende logo, consideramos que os servizos sociais hai que pagalos, e para pagalos e prestalos hai que ter orzamentos, para que as persoas poidan acceder aos servizos públicos. Miren, prestar os servizos sociais é recursos, pero se para vostede é ideoloxía, gustaríame saber se a súa ideoloxía, que destinaba á Risga un 130 % menos do que se dedica agora, é a correcta ou non é a correcta. Se a ideoloxía e os orzamentos actuais, que destinan 52,7 millóns de euros, 10 millóns máis para contratación das persoas, é ideoloxía ou son orzamentos. Hai orzamentos para pagar as axudas de inclusión social porque hai que pagalas, hai que pagalas, 4,5 millóns de euros; un incremento dun 124 %. Hai que pagar as axudas da dependencia e os servizos da dependencia. ¿Con que se pagan? Con orzamentos: 324,2 millóns de euros, un 157 % máis. Hai que pagar as axudas para loitar contra a pobreza. ¿Hai que destinar eses 20 millóns do plan contra a desigualdade? Si. ¿Con que? Con orzamentos. ¿Hai que pagar os servizos para as persoas con discapacidade? Si. ¿Con que? Con 93,8 millóns de euros, un 10 % máis que no 2015. Polo tanto, máis recursos para políticas sociais, máis orzamentos, máis prazas públicas. Hai 7.800 novas prazas públicas, un 76 % máis que no ano 2009. ¿Con que se pagan as prazas públicas? ¿Con ideoloxía? Non. Con orzamentos, señora Gallego, con orzamentos. [[Aplausos.]] Por certo, en relación coas prazas de escolas infantís, incrementáronse un 96,8 % en relación co ano 2009. E vostedes falan de que non hai prazas públicas de escolas infantís en Galicia. Miren, por primeira vez se acadou a cobertura recomendada pola Unión Europea. Parece ser que a vostedes antes lles parecían ben as prazas que existían de escolas infantís, e agora, que se incrementan un 96,8 %, reclaman máis prazas públicas. Nós tamén reclamamos máis prazas públicas, pero pódolle asegurar que ese incremento do 96,8 % de prazas públicas en escolas infantís foi posible grazas a orzamentos, orzamentos que a Xunta de Galicia puxo enriba da mesa. Máis recursos, máis medidas e ademais menos impostos, e vostedes sábeno. A redución do imposto sobre a renda, o imposto de sucesións e doazóns, o programa de impostos cero no rural e ademais medidas do plan contra a desigualdade económica. É gravísimo que os deputados e deputadas desta Cámara aínda non coñezan a estas alturas cales son as medidas do plan contra a desigualdade económica. É imposible. É imposible porque son 20 millóns de euros. Explicouse aquí no debate do estado da Autonomía; explicouno o conselleiro na comparecencia de orzamentos na Comisión 3ª. Polo tanto, máis recursos, máis medidas. Dende logo, vostedes quedan sen argumentos á hora desta comparecencia. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Rodríguez Arias. Ten a palabra o conselleiro de Política Social para pechar o debate.
Moitas grazas, presidenta. Señorías, deberiamos ser todos conscientes de que temos por diante sempre un importante e complicado traballo para cumprir cos obxectivos que nos temos marcado no Goberno e na Consellería de Política Social. Temos, sobre todo, un compromiso e unha responsabilidade. Compromiso coas persoas e responsabilidade de investir 618 millóns de euros que os galegos nos puxeron á disposición das familias e das persoas que peor o están pasando. Son 618 millóns de euros para que a recuperación chegue a familias e a persoas que ata este momento non estaba chegando. Neste sentido, creo que sería bo ter puntos de encontro, porque levabamos escoitando durante moito tempo a necesidade de ter unha política social estable nos gobernos; a necesidade dunha consellería para non estar mesturando unhas consellerías con outras, que era o antigo debate; e agora, claro, cambia o antigo debate e entramos en novos debates, e os novos debates é ter máis recursos para atender a máis familias; ese é o novo debate. Polo tanto, hai que trasladarse no tempo ao novo debate. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] O gasto social, o aumento do gasto social que se constata coa creación desta nova consellería, ten que chegar ás familias e ás persoas no ano 2016. E ademais do tema do gasto, que era o debate antigo, imos tratar na consellería de traballar con coordinación e con consenso. Coordinación e consenso. ¿Con quen? Cos concellos. E reitero a vontade de que o obxectivo non é que os servizos sociais sexan servizos sociais municipais ou servizos sociais autonómicos, senón que os servizos sociais sexan os servizos sociais dos galegos, os servizos sociais das galegas. Hoxe, por exemplo, lía nun medio de comunicación un concello que falaba do que vai destinar a axudas de emerxencia o ano que vén. O que destina a Xunta de Galicia é moi superior ao que vai destinar calquera concello, afortunadamente, a axudas de emerxencia, porque estamos falando dunha renda cuns determinados requisitos, estruturada. ¿Cos concellos como imos traballar? Imos traballar a nivel de equipamentos. Xa irá vendo, señora Gallego, como imos traballar cos concellos, como imos acadar acordos cos concellos. E tamén imos aumentar os recursos da Consellería de Política Social para os concellos. Xa lles digo, soamente a orde de concellos se duplicará no ano 2016. Duplicar xa sei que é pouco, pero mellor que deixala como está será duplicar a orde de concellos da Consellería de Política Social. Non podía facer outra cousa vindo de onde veño. Polo tanto, hai que actualizar aí esa parte do discurso. E despois tamén coas entidades do terceiro sector. Mire, eu non sei se as entidades fan algo que tiñamos que facer nós. Seguramente que si. Seguramente que o tiña que facer a Administración, señor Fajardo, niso estou totalmente de acordo con vostede. Pero mire, o que podemos facer tamén é ampliar a orde de entidades que temos na Dirección Xeral de Inclusión Social e pasala de 3,9 a 7,3 millóns de euros, porque seguramente seremos un pouco máis solidarios coas persoas que xa veñen sendo solidarias durante moitísimos anos. Queremos iniciar tamén un camiño –volvo reiteralo- de revitalización demográfica estable; un camiño que teña continuidade no tempo. Xa non sei como dicilo para que me crean. Ese é o verdadeiro obxectivo, acompañado doutras medidas. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Do bono concilia, do bono coidador, das casas niño e con novas prazas en escolas infantís. Xa o levarei, non se preocupe. Xa o levarei. Teña vostede paciencia. Pero miren, teremos novas prazas o ano que vén, novamente, de novas escolas infantís públicas, pero non nos neguen o dereito que temos a ter novas prazas sostidas con fondos públicos, porque o importante son as familias, o importante son os nenos e as nenas, non son as fórmulas para levar os dereitos e levar os servizos. Xa lle daremos algunha noticia. Xa lle daremos algunha noticia con respecto a iso tamén. Temos, de verdade, compromiso tamén cos dependentes, volvo dicilo. ¿Queren datos? 10.000 novos dependentes é o noso obxectivo. Temos outro obxectivo: mellorar o servizo de axuda no fogar. É que o servizo de axuda no fogar non o presta a Xunta de Galicia, préstano os concellos coa colaboración da Xunta de Galicia. Polo tanto, non sei. ¿Este que sería, servizo municipal, servizo autonómico, servizo mixto? ¿Quere que lle diga, de concellos de diferentes signos políticos, quen o ten público e quen o ten privado, na terminoloxía que utilizou vostede? É que a maior parte dos concellos do Partido Socialista o teñen –como di vostede– privado a través de empresas. ¿Ou non é así? O servizo de axuda no fogar. Millóns de euros en mans de empresas. ¿Quere que lle diga empresas? Eu tamén llas podería dicir porque non cambian nunca, son case sempre as mesmas. Mire, imos tratar tamén de ter novos servizos de atención residencial, de atención diúrna, e imos traballar cos concellos nun programa de accesibilidade universal, que tamén nos parece un obxectivo moi importante, moi importante. E imos dar pasos na redacción dos proxectos cos concellos. E despois, outro obxectivo: a modernización dos centros públicos. Hai uns días pedíanme negociar, ¿non?, ¿non mo pedían? Xa tiven dúas reunións, xa estamos negociando. Antes falaba de cooperar e colaborar e agora negociar. Levo dúas reunións, teño instrucións dadas a todo o departamento para seguir negociando con representantes sindicais da Consellería de Política Social as novas carteleiras. Eu espero e desexo que poidamos chegar a acordos. Pero, dende logo, negociando, non é que vaiamos negociar, é que xa levamos algún tempo negociando, que é importante. Señorías, tamén alcanzamos un acordo co Cermi, coas entidades que representan as persoas con diversidade. Creo que tamén é importante, pola vía da negociación, pola vía da coordinación, pola vía de cooperación, incorporar o Cermi e as súas entidades a este diálogo e ter alcanzado xa un consenso. Respecto á Risga, señora Adán, se ten vostede os datos, podémolos compartir. A min paréceme moi preocupante que haxa eses datos. Se os hai, dende logo, pódolle garantir que eu tomarei persoalmente medidas, pódollo garantir. Porque demos uns prazos e eses prazos son para cumprirse. As instrucións son que antes do prazo establecido de dous meses teñen que estar concedidas. Polo tanto, se se están excedendo eses prazos neste momento, podémolo ver e, dende logo, tomaremos medidas para evitalo. Tomaremos medidas serias para evitalo. O Plan de loita contra a desigualdade. Pois, efectivamente, eu non era conselleiro cando se aprobou, a min tócame desenvolver as medidas que veñen establecidas nese plan. Por iso, de verdade, señorías, confío en que nos vindeiros meses vexamos os froitos da mellora económica. É verdade que a mellora económica é un pouco fría, pero esa mellora económica o que nos permitiu é ter máis orzamentos destinados a política social. Se non crecera o orzamento da Xunta de Galicia, non podería crecer o orzamento destinado a política social. Imos tratar de que as persoas, os galegos e as galegas, consigan verse beneficiadas destas políticas sociais. Espero que todos sexamos capaces de encontrar puntos de encontro. Desexo que traballemos para que, despois de momentos moi duros, os fogares galegos sintan que o esforzo sempre merece a pena. Por iso imos continuar traballando como fixemos dende o primeiro día en que se creou a Consellería de Política Social. E imos seguir traballando para cumprir as liñas fundamentais que redactei nesta intervención ante o Parlamento de Galicia. Moitas grazas.
Grazas, conselleiro. Continuamos co desenvolvemento da orde do día co punto 4, de mocións. Moción do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de Dª María Carmen Gallego Calvar, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en materia de dependencia
A esta moción non se presentaron emendas. Para formulala, ten a palabra a señora Gallego Calvar.
Moitas grazas, presidenta. Conselleiro, mire que rápido vai ter vostede a oportunidade de emendar a política que se vén facendo ata o de agora polo señor Feijóo en materia de dependencia, por exemplo, para que falemos de números, de ideoloxía, de política e de dereitos. Porque digan vostedes o que digan, e por moito que o matraquillo insista, insista e insista unha e outra vez que agora vostedes lle queren devolver á sociedade e ás persoas que peor o pasaron coa crise aquel esforzo que fixeron, a realidade, señor conselleiro, neste caso dos números, que é da única que parece querer falar vostede, é que hai cinco puntos menos de gasto social no orzamento do 2016 que no do 2009. Polo tanto, por moito que vostedes insistan, é imposible que poidan retorcer os datos ata o estremo de dicir que gastan hoxe máis, que hai máis gasto social hoxe que no 2009, porque é mentira, literalmente mentira. Presentamos esta moción os socialistas para tratar de arranxar un problema que está enquistado dende que goberna o señor Feijóo. Nos primeiros anos, como é lóxico e natural, posto que a Lei de dependencia –como dicía a señora Rodríguez Arias– é do ano 2007, efectivamente, cada ano se ían atendendo máis persoas e cada ano se ía destinando máis orzamento, de perogrullo. ¡Ah!, pero chegou o ano 2012, señora Rodríguez Arias, e no ano 2012 pasou algo, que é que un señor que se chama Rajoy, e que estaba no Goberno de España por vez primeira, fixo un primeiro decreto de medidas urxentes no que recortou dereitos ás persoas que estaban recoñecidas pola Lei de dependencia. E nese recorte de dereitos ás persoas que estaban recoñecidas pola Lei de dependencia foi cando empezaron a producirse estes resultados. Polo tanto, para todas as súas señorías, que saiban vostedes que a partir do ano 2012 o Goberno de Galicia empezou a ter menos orzamento adicado á dependencia que tiña no ano 2012, de aí para adiante empezou a descender o orzamento, e tamén as persoas atendidas. E non lle quero lembrar aquí a todos vostedes o que pasou coas coidadoras, cos recortes en Seguridade Social, pero sobre todo coas reavaliacións feitas pola ex conselleira de Traballo e Benestar no ano 2013 e 2014, que supuxeron un incremento dos copagos para as persoas usuarias dun promedio do 40 %. Un promedio, conselleiro, porque teño aquí un listado de persoas só cos seus nomes, a localidade á que pertencen, o que copagaban antes dese decreto de reavaliación e o que copagan hoxe, e hai incrementos do 409 %, do 101 % do 93 %, do 192 %, do 312 %. Hai persoas, señor conselleiro, que en centros de día hoxe teñen que facer un copago do 80 % da súa pensión. E con vinte horas de centros de día que os atenden ao mes, ¿que fan co resto do tempo?, ¿como comen?, ¿como viven esas persoas? Se vostede ten vontade de cambiar a política social deste Goberno, que eu lle nego, polo que vin, conselleiro, empece por derrogar ese decreto de reavaliación, que é un dos puntos que pedimos nesta moción que presentamos hoxe. Anulen as reavaliacións feitas de oficio, deixen de ter en conta as leiriñas das persoas maiores coas pensións máis baixas do Estado no cómputo do patrimonio, porque o que supón iso, señor conselleiro, é que estas persoas non poidan ir aos centros de día e non poidan ir ás residencias. Vai empezar a pasar algo, e é que nalgunhas residencias vai empezar a haber prazas libres. Pero non porque non haxa demanda, señor conselleiro, senón porque non hai recursos económicos suficientes nas familias para afrontar o copago. Ese é o problema. É un problema de lexislación, non é só un problema de orzamentos. É falso que vostedes vaian atender con este orzamento, o ano que vén, 10.000 persoas dependentes máis. O que teñen que facer, de verdade, é comprometerse cun plan de choque para eliminar esta lista de espera inhumana. Se en Asturias poden ter menos do 10 % de lista de espera en materia de dependencia, a ver quen me explica a min aquí por que en Galicia temos que ter unha lista de espera do 41 %. ¡Porque non hai vontade política, señor conselleiro! ¡Porque se utiliza a desesperación e o desestimento! Porque –como lle dicía antes– na súa consellería, ademais de normas que incrementan os copagos e de trabas burocráticas, logo están as malditas instrucións internas. Esas instrucións internas que, no caso de pobreza, obrigan ás funcionarias e aos funcionarios públicos a denegarlle a Risga a persoas que terían dereito coa lei na man. E tamén esas malditas instrucións internas que, cando van as persoas usuarias aos servizos sociais dos concellos, ofrécenlles os combinados que existen na lexislación vixente, e logo, cando os plantean na Xunta de Galicia, dinlles os funcionarios que teñen unha directriz interna que aos combinados non se lles asigne o transporte. Estoulle falando de dependencia e estoulle falando desas directrices internas. ¡Eliminen esas directrices internas! Teño aquí exemplos de concellos onde goberna o seu grupo. Traballadores e traballadoras sociais que fan as propostas á Xunta en base ao que di a lexislación vixente, e os propios funcionarios dinlles que teñen unha directriz interna para non asignarlle ao servizo de axuda no fogar e centros de día, aos combinados, transporte, señor conselleiro. Iso está sucedendo na actualidade. Así que déixense de propaganda e empecen por cambiar esas instrucións internas e por cambiar a norma. Acometan un plan de choque para reducir esa lista de espera e reclamen, conselleiro, reclamen os máis de 111 millóns de euros que o Goberno de Rajoy deixou de trasladarlle a Galicia para aplicar a Lei de dependencia. O señor Zapatero non cumpría a lei, cofinanciaba o 40 %. O señor Rajoy, o 19 %. ¡É unha vergoña! E vostedes calados, vostedes calados. E ademais diso, o que teñen que facer, de verdade, para combater precisamente esa lista de espera, señor conselleiro, é equiparar o gasto público en dependencia por habitante e ano, como mínimo, ao promedio estatal. Ademais de cambiar a norma para evitar eses copagos abusivos e para evitar ese recorte de dereitos que se viñeron facendo por parte do Goberno Rajoy, que o señor Feijóo aplicou como un alumno dos máis aventaxados, e que, sen embargo, outras comunidades autónomas se negaron sistematicamente a aplicar. Ademais de cambiar a lexislación, equiparen, cando menos, o gasto público en dependencia ao promedio de España, que, como saben, está en 104 euros, e en Galicia en 88,67. Iso é o que hai que facer se realmente vostedes queren apostar por aplicar a Lei de dependencia. Pero a realidade, señor conselleiro, coas actuacións que se veñen facendo nos últimos anos tanto polo señor Feijóo como polo señor Rajoy, é que o que vostedes querían facer coa Lei de dependencia –e certamente o están conseguindo– era desmantelala. No seu día non se atreveron a votala en contra no Congreso dos Deputados, non se atreveron, pero en canto chegaron ao Goberno buscaron todas as maneiras posibles para desmantelar esa Lei de autonomía persoal e de dependencia. Porque vostedes non cren que os servizos sociais teñan que ser unha política pública básica e universal, porque vostedes, cando falan de servizos sociais, só falan en termos de pobreza, e os servizos sociais os socialistas –escóiteme ben, señor conselleiro– queremos que sexan unha política pública e universal, ao igual que hoxe o é a sanidade pública –bueno, hoxe xa non é universal, é certo que o señor Rajoy tamén a recortou–, pero ao igual –e vouno dicir doutra maneira– que cando os socialistas construímos o sistema de sanidade pública, universal e gratuíto, financiado con impostos. Pois queremos que os servizos sociais tamén sexan unha política pública e universal, non só destinada ás persoas que teñen poucos recursos, senón destinada a todas aquelas persoas que precisan deses servizos públicos, teñan a renda que teñan. Eses son servizos sociais, o resto é volver á caridade, á beneficencia, ás banderitas, e nós queremos inclusións e dereitos, por iso presentamos esta moción. Se vostede ten algunha vontade política de rectificar o que fixeron nestes seis anos, voten a favor. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas, señora Gallego. Intervención dos grupos parlamentarios. Polo Grupo Mixto, a señora Martínez.
Falabamos na comparecencia dos gravísimos problemas que ten o noso país en relación coas necesidades sociais que hai e a situación de emerxencia social na que estamos vivindo, e dentro desa situación de emerxencia está a dependencia, xa que en 2014 a poboación maior de 65 anos representaba no noso país o 24 %, mentres que os menores de 16 anos representaban só o 13 %. É dicir, unha poboación que vai envellecendo a pasos axigantados sen que se lle poña ningún tipo de remedio e se busque unha solución a medio e longo prazo. Porque as solucións contra o envellecemento da poboación, as solucións contra o despoboamento do noso país, non poden vir de solucións electorais, non son medidas que dean resultado o primeiro día. Son políticas serias a medio e longo prazo, e vostedes diso nada, de nada, de nada. A perda de poboación activa, o aumento do desemprego, chega a un 49,8 % no 2014 de parados e paradas de longa duración, polo tanto, sen prestación. Estamos nunha situación tremendamente urxente e, sen embargo, vostedes tanto nos orzamentos como na comparecencia parecen vivir noutro país distinto. A precariedade, a eventualidade, os baixos salarios, as xornadas a tempo parcial, están levando a que esta situación de alto desemprego, de longa duración, sen prestacións e a precariedade, leve a moitas familias a depender das pensións das persoas maiores e das pensións dos dependentes. Polo tanto, condenan as familias á miseria e condenan as persoas maiores e a dependencia á miseria. Se a estas medidas de empobrecemento da clase traballadora lles sumamos o continuo descenso do número de camas hospitalarias, a menor ratio de profesionais, as listas de espera tanto en especializada como en atención primaria; se se continúa incrementando o número de fogares galegos con dificultades para chegar a fin de mes, debido ao incremento dos prezos das subministracións básicas como a enerxía, a baixada dos ingresos, os copagos sanitarios, estamos ante unha situación que vai ir a peor, aínda que vostedes vendan toda a propaganda que queiran vender. O certo é que no 30,5 % dos fogares galegos non hai ningún membro activo, e a iso tampouco se lle dá resposta dende a Xunta. Isto implica que as persoas máis vulnerables, en concreto as persoas enfermas, as mulleres anciás, as dependentes, as mulleres embarazadas e a infancia, non poidan cubrir as súas necesidades vitais, debendo recorrer á solidariedade social, cuestións que non se solucionan con bonos de 100 euros nin de 107 euros, cuestións que necesitan políticas que van moito máis alá, políticas que veñen marcadas precisamente pola ideoloxía, políticas que marcan unha fiscalidade progresiva e xusta, de forma que os dereitos á sanidade, educación e servizos sociais non teñan que ir en función da renda. As persoas que máis gañan teñen que pagalo antes, a través dos impostos, para manter eses servizos universais para todo o mundo. Esa é a política que hai que seguir, e non a política de caridade e axudas que seguen vostedes. Unha situación de dependencia onde as listas de espera aumentan tremendamente, onde non se ten ningún tipo de recoñecemento para as persoas coidadoras, condenándoas á miseria actual e futura, onde as axudas ao fogar non chegan fundamentalmente ao medio rural, onde o servizo de ADO non existe máis alá das grandes cidades, onde a fisioterapia a domicilio, a terapia respiratoria a domicilio, tampouco vai máis alá das grandes vilas galegas. Faltan servizos comunitarios, centros de día, residencias, pisos protexidos que realmente dean repostas a necesidades reais. Hai un abandono total dos enfermos psiquiátricos, un abandono total e absoluto, seguimos no século XIX en canto ao tratamento da enfermidade mental. Non está solucionado o acceso ao mundo laboral das persoas dependentes, cobran menos por ser dependentes, teñen peores condicións, non se integran nas empresas xunto cos outros traballadores, senón que traballan en centros especiais; polo tanto, a integración é unha mentira. E non se fala tampouco da adaptación do fogar nin de axudas para a adaptación do fogar. Moitos dependentes viven en infravivendas, cuestión que tampouco se atende pola Xunta de Galiza. Polo tanto, imos apoiar esta moción, e esperemos que realmente o novo conselleiro de Política Social escoite, non como ocorreu ata agora. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, señora Adán.
Grazas, presidente. Esta moción é continuación case do debate que mantiñamos hai uns minutos. Efectivamente, xa na interpelación que dá lugar a esta moción podiamos ver que poucas cousas se ían mudar na nova Consellería de Política Social. Efectivamente, repítese o tema dos 10.000 novos dependentes que van ter recoñecido un servizo, non soamente o dereito, mais non hai claramente orzamentos para eses 10.000 dependentes, e é bo ir á orixe de que ocorre coa Lei de dependencia: falta de financiamento, copago, listas de espera, un freo no seu calendario, menos axudas, trabas encubertas e, se imos ao texto da lei inicialmente, antes do famoso real decreto ao que xa fixo referencia a señora Gallego de medias urxentes, o que ía ser a excepción, que ían ser as libranzas e que o que se pretendía era buscar esa rede pública de servizos de dependencia, se converte case no habitual e esquécese esa rede pública. O certo é que hoxe temos unha lei de dependencia que, polas diferentes modificacións que foi sufrindo, non é a que no seu momento fora deseñada, de aí que vemos cousas clarísimas, ás que eu xa fixen referencia antes na intervención, pero que quero poñer enriba da mesa. Moitos dos usuarios non poden facer fronte ao copago, é imposible; incluso hai persoas que teñen que deixar os centros nos que están e volver á casa, e esa situación por culpa do copagamento e tamén de que son moitas veces o sustento das familias. Tanto a propia carteira de servizos como a revisión que se fixo da dependencia fai que os dependentes con grao 3 neste momento teñan que facer un copago maior que os de grao 2. E a pregunta é: ¿vostedes consideran que isto é algo equitativo?, ¿que isto se debe manter? E despois, unha cuestión que tamén nos preocupa bastante: que cando se fan as reclamacións a este respecto á Consellería ou ao Consorcio de Servizos de Benestar, durante meses non reciben ningún tipo de aclaración, ningún tipo de resposta. É unha mágoa que non estea o conselleiro, porque esta é unha das cuestións que lle deixabamos para esta moción: ¿que ocorre coas reclamacións que chegan e son aparcadas? Moitas destas persoas despois están indo aos tribunais, e ademais teñen sentenzas favorables, pero cando chega unha reclamación ao Consorcio ou á Consellería non se lles contesta. Esta é outra das instrucións das que falaba a señora Gallego. Nós imos apoiar esta moción. Consideramos, ademais, que o tema da dependencia –e con esa promesa de 10.000 persoas novas incorporadas– é algo que debateremos nos próximos meses, porque, efectivamente, todos os compromisos de persoas incorporadas á dependencia no ano anterior e no anterior foron desmentidas posteriormente polos propios datos, como vostede ben sabe, señora deputada, do Imserso. Polo tanto, 10.000 novas persoas incorporadas, ¿con que copagamentos? ¿En que tipo de servizos vai ser esta incorporación? Eu creo que o problema está dende o propio momento en que se decide mudar a Lei de dependencia, mudar o espírito desa lei, e tamén todos os programas e todos os servizos que dela dependen. Optouse por non crear unha rede pública de servizos de benestar, é unha opción política, pero, ao final, do que nos damos conta é de que se primaron non soamente os servizos privados, senón fundamentalmente o copagamento, que, como xa foi explicado, é inasumible pola maioría das persoas, dos vellos e das vellas de Galiza. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señora Adán. Polo Grupo Parlamentario de Alternativa Galega de Esquerda, señora Solla.
Grazas, presidente. Anunciamos que imos votar favorablemente esta moción, e imos votala favorablemente porque acabamos de ver, ademais, como precisamente o Goberno do Partido Popular, que abandonou as persoas dependentes e as súas familias, pretende agora trasladar á Cámara unha situación de normalidade e unha situación orzamentaria que non existe, aínda que ben é certo que hoxe o señor Rey si que admitiu ese 40 % de espera no caso dos dependentes e das dependentes. O que si non levan recoñecido ata o de agora é que esta situación non é só deste ano, e así o indican os informes, as advertencias dos servizos sociais, as advertencias do propio Valedor do Pobo cada ano en sucesivos informes denunciando precisamente as insoportables esperas, o limbo da dependencia, a falla de recursos e agora tamén, como xa se dixo aquí, o repago –que xa se denunciou– e tamén esa revaloración dos graos de dependencia. No informe do 2015 o Valedor do Pobo reprendía a Xunta de Galicia ante estas demoras na valoración, e, ante estas demoras nalgunhas denuncias concretas, chegaba a dicir que a Xunta non prestaba solución aos problemas dos e das cidadás. O PSdeG comenta ou manexa un dato nesta moción, o dun 41 % desa espera, e o señor Rey recoñeceu un 40 %, pero nin sequera con eses datos do ditame do Observatorio de Dependencia de 2015, que son de principios de ano e que son moito máis laxos habitualmente nos datos que aporta, a Xunta de Galicia chega ao aprobado, porque ese informe comentaba que das 81.000 solicitantes só 54.400 tiñan o grao recoñecido, e, desas, a algo máis de 38.000 se lles tiña prestado xa atención a ese grao que xa estaba recoñecido. E iso era a principio de ano. Evidentemente, eses datos do Imserso son moito máis graves. A situación é máis grave neste momento, e ademais vai empeorar ao finalizar esa moratoria do Goberno central, na que entran a contabilizar eses dependentes e esas dependentes de grao 1, que son en torno a algo máis de 15.000 persoas. Retirada esa maquillaxe, temos 15.000 persoas máis; é dicir, que se xa non atenden agora o 40 % desas persoas, e hai que sumarlle agora un 20 % máis de persoas que se incrementan cun grao de dependencia grao 1. E con esas cifras non se pode dar como bo ese dato de que van atender 10.000 persoas máis, primeiro porque entendemos que non vai ser así. Pero, aínda que así fora, nin sequera suplen ese incremento desas persoas que se suman ao rematar esa moratoria. Para mostra, tamén temos os botóns das denuncias, nas que, por exemplo, este ano condenaron a Xunta no contencioso-administrativo de Vigo por demoras nalgúns dos casos, nunha sentenza que as tachaba de inadmisibles e desorbitadas; demoras amparadas nos recortes orzamentarios, tamén do Goberno central, porque aquí esquécesenos comentar –xa se dixo aquí– que o Goberno central non aporta a totalidade do orzamento que debería para financiar o sistema de dependencia. E a maiores de non aportar, que non chega nin ao 20 %, lévanse recortando os orzamentos dende 2011 ata un 16,4 %; recortes que escenifican tamén a falta de interese que ten tamén o Goberno central neste tema. A verdade é que se nota que é un goberno amigo e que é un goberno do Partido Popular porque en ningún momento se lle está a reclamar ese financiamento, que tiña que chegar ata un 50 % por parte do Goberno central e a un 50 % no caso da Xunta de Galicia. Polo tanto, parece que os orzamentos da Xunta van en moitos casos non a incrementar a atención senón a paliar o que o Goberno central non está a aportar. E fíxense que incluso o Observatorio con eses datos, que son –repito– moito máis laxos que os do propio Imserso, denunciaba que Galicia tiña unhas listas de espera máis avultadas, que perdeu durante o 2015 recursos de atención –recursos en materia de residencias– ás persoas dependentes, unha rebaixa nas contías das prestacións económicas percibidas polas persoas coidadoras, un gasto público promedio por habitante moi inferior á media do Estado e un gasto público promedio por persoa dependente inferior á media do Estado. E todos estes datos o que evidencian é que se materializan nas desgrazas persoais que sofren nas súas carnes esas persoas dependentes, que non son números senón que engrosan na realidade familias que, desgraciadamente –como xa se dixo aquí–, en moitas ocasións sobrevivían coas axudas ou coas pensións destas persoas e que agora con esas reavaliacións teñen problemas engadidos. A realidade é que neste país –e no conxunto do Estado, grazas, precisamente, á normativa do Partido Popular– a xente pode morrer e morre, como en moitos casos, antes de que se lle sexa concedida esa prestación, grazas tamén a esa normativa que suprime a retroactividade, e mesmo pode que non represente nin sequera ningún tipo de gasto para a Administración. Polo tanto, cabe preguntarse onde están, con estas políticas do Partido Popular, os dereitos sociais.
Grazas, señora Solla. Grupo Parlamentario Popular, señora Rodríguez Arias.
Grazas, señor presidente. Efectivamente, continuamos o debate da comparecencia do conselleiro esta vez falando única e exclusivamente da aplicación da Lei da dependencia na nosa comunidade. Aquí estase falando por parte do grupo autor da iniciativa de que é necesario un plan de choque para aplicar a lei na nosa comunidade. A min gustaríame recordar unha vez máis que neste momento hai máis recursos para atender as persoas dependentes que hai un ano, que hai dous, que hai tres e que incluso dende o ano 2007. Por poñer un exemplo, no ano 2009 contabamos con 126 millóns de euros para atender a todos os dependentes na nosa comunidade; neste momento contamos con 324,2 millóns de euros. [[Murmurios.]] Repítoo unha vez máis e repito que son 198,2 millóns de euros máis, porque aquí se acaba de dicir que o Partido Popular o que quere é desmantelar a Lei de servizos sociais. Entón, explíquenme como é posible que se o Partido Popular quere desmantelar a Lei de servizos sociais destine 198,2 millóns de euros máis que o que destinaban vostedes para atender as persoas con dependencia porque, entón, aquí algo non cadra. ¿Como é posible que acusen o Goberno da Xunta de querer desmantelar a lei se, por outro lado, o Goberno da Xunta incrementa nun 157 % o orzamento destinado a atender as persoas en situación de dependencia? E temos que seguir a falar de cifras, aínda que a vostedes non lles gusten porque, miren, falan, efectivamente, de que no 2007 se puxo en marcha a lei e, polo tanto, non podía haber un orzamento consignado por parte de Galicia porque acababa de entrar en vigor a lei: 2007, 60,4 millóns de euros; 2008, 82,6 millóns de euros; 2009, 126 millóns de euros. Estamos falando de tres anualidades aplicando a Lei da dependencia nun período de tempo onde se tiña que atender as persoas máis graves, cun grao de dependencia máis alto, e vostedes destinaron 60,4, 82,6 e 126. A partir do ano 2010 destínanse a atender as persoas en situación de dependencia 256,1, 263,2, 267, 272, 298 e, finalmente, no 2016, 324,2 millóns de euros. Vostedes solicitan na súa moción un plan de choque, e nós preguntámonos: ¿que mellor plan de choque para atender as persoas dependentes que pasar de 60,4 millóns de euros a 324,2 millóns de euros? Porque, miren, para aplicar a Lei da dependencia e para atender os dependentes na nosa comunidade é necesario orzamento. E, dende logo, nós consideramos que se apoia máis as persoas en situación de dependencia en Galicia con 324,2 millóns que con 60,4 millóns de euros. Máis persoas atendidas: en 2009 a ratio de atención era do 30 %, en 2015 a ratio de atención é do 60,3 %, ¡e din que non hai vontade política para atender as persoas con dependencia! Entón, cando a ratio de atención era do 30 %, ¿é que vostedes non tiñan vontade política para atender as persoas en situación de dependencia? E agora que hai un 60,33 % de ratio de atención, ¿resulta que o Goberno da Xunta non ten vontade política de atender as persoas con dependencia? A min tampouco me cadra este dato; polo tanto, considero que sería imprescindible que se aclararan. Efectivamente, o conselleiro falou do 40 % da lista de espera porque na súa intervención recoñeceu que, a pesar de que hai unha ratio de atención do 60,33 %, neste momento hai un 40 % de persoas en situación de dependencia que aínda non están a percibir esa prestación ou ese servizo. E esas son as persoas que interesa atender neste momento; interesa atender esas persoas que aínda non están recibindo a prestación. Por iso hai un obxectivo clarísimo de incluír 10.000 novas altas no sistema no ano 2016. Para vostedes serán poucos, pero parece ser que cando atendían o 30 % era máis do que se atende agora. E máis prazas públicas, porque as persoas en situación de dependencia tamén necesitan prazas públicas: prazas en centros de día, un 98 % máis; prazas en residencias para maiores, un 25 %; centros de día para persoas con alzhéimer, un 77 % máis; prazas públicas para atender as persoas con discapacidade, un 15 % máis; teleasistencia, un 50 % máis; servizo de axuda no fogar, un 130 % máis. Polo tanto, hai datos que o Grupo Socialista vén aquí asegurar que a min non me coinciden.
Remate, por favor.
Polo tanto –remato, señor presidente–, máis prazas públicas, máis persoas atendidas e máis recursos, e vostedes o que solicitan na súa moción é un plan de choque. Por certo, o investimento medio en Galicia por persoa en situación de dependencia é de 9.725 euros ao ano por persoa; na media do Estado, 6.340 euros ano por persoa. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Rodríguez Arias. Grupo autor da moción, señora Gallego.
Grazas, señor presidente. En primeiro lugar, quero agradecer ás portavoces dos grupos parlamentarios da oposición o apoio a esta moción. Non presentaron emenda, e coincidimos eu creo que todos os grupos nas reivindicacións principais. E tamén quero lamentar unha vez máis que o Grupo Popular, na outra volta á operación de estética cosmética, esta vez tampouco acepte esta moción do Partido Socialista. Co cal, o que estamos a facer é o de sempre, vir aquí facer propaganda, pero de mudar as políticas, nada. Mire, señora Rodríguez Arias, eu de verdade que xa non sei como explicarllo, [[Murmurios.]] o da dependencia, digo. Porque, mire, eu creo que lemos as dúas os mesmos orzamentos, e capacidade de comprensión lectora creo que a temos as dúas, eu non considero que sexamos ningunha das dúas idiotas, pero o que si é certo é que no ano 2009 había 28.589 persoas atendidas –datos do Imserso; ou sexa, que en tres anos dende que se implementou a lei os malos atenderon a case 30.000 persoas– e no ano 2015 no que andamos, a 30 de setembro, hai 39.712 persoas; é dicir, unhas 10.000 persoas máis atendidas, [[Murmurios.]] unhas 10.000 persoas máis en sete anos. Ben, está ben, pero sería mellor que a partir do ano 2012 vostedes non empezaran a decrecer o número de persoas atendidas e a decrecer o orzamento adicado á dependencia. E, mire, vostede diga o que queira, sistema de dependencia, Ministerio de Sanidade e Asuntos Sociais, páxina do Imserso: gasto público anual, promedio por habitante en Galicia, ano 2012, 88,75 euros; ano 2013, 91,92 –subiu–; ano 2014, 88,67 –volveu baixar–; promedio de España, 104,49. Señora Rodríguez Arias, eu non sei quen lle dá os datos; eu os datos sácoos das estatísticas oficiais e saco os gastos promedios. Polo tanto, vostede pode xustificar o que queira, a realidade é que o orzamento que está preparado para o ano 2016 –a menos que o Grupo Popular acepte as emendas que imos presentar desde o Grupo Socialista– non chega para atender a 10.000 persoas dependentes en condicións... Oia, en condicións; con trampa, si; claro, se vostedes baixan a ratio de diñeiro por persoa e o que lle dan é un servizo de axuda no fogar para dúas horas ao mes, pois igual son capaces de atender non a 10.000 senón a 15.000 ou a 20.000. [[Murmurios.]] Pero non estamos a falar diso, ¿verdade?, estamos a falar de atender as persoas en dependencia segundo o merecen. Estamos a falar de derrogar as directrices internas, esas que hoxe fan desistir as persoas de seren atendidas. E estamos a falar, señora Rodríguez Arias, de eliminar eses copagos abusivos. Mire, foi vostede máis alá que o conselleiro. O conselleiro recoñeceu no debate da comparecencia...
Remate, por favor.
...que os copagos eran insufribles. E, de feito, fixo un anuncio pequeniño de recorte dos copagos en Alzheimer, ¿verdade, señor conselleiro?, e en demencia. ¿Verdade?, ¿verdade que fixo ese recorte? ¿E por que non recortamos os copagos no conxunto da dependencia para que as persoas usuarias poidan ir aos centros de día e ás residencias e non teñan que abandonalos...
Remate, por favor.
...porque non son capaces de facerlles fronte a ese gasto? Ese sería un cambio e non estética e cosmética. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Gallego. Moción do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de D. Ramón Vázquez Díaz, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en materia de ensino no medio rural galego
A esta moción non se presentaron emendas. Para a defensa da mesma ten a palabra o señor Vázquez.
Moitas grazas, señor presidente. E boa tarde a todos e a todas. No pasado debate da interpelación que se substancia con esta moción o señor conselleiro rematou, sentenciou, na súa intervención, que o peche das escolas no medio rural era un feito causado unicamente pola falla de nenos e de nenas no rural; un feito directamente relacionado e consecuencia da crise demográfica que afecta o noso rural. Ignorou, dende o noso punto de vista, o señor conselleiro un elemento central, polo menos un dos elementos centrais deste debate, que non é outro, precisamente, que o papel que a escola ten como un dos actores fundamentais na vertebración dun pobo, na súa propia dinamización, ademais. Centrouse o señor conselleiro na súa intervención –como adoita, ademais, facer o Goberno galego– nunha única dimensión do problema: a dimensión puramente economicista e de rendibilidade; esquecendo, dende o noso punto de vista, variables de moita máis importancia. Esqueceuse o señor conselleiro –e fíxoo deliberadamente, imaxinamos– doutra dimensión fundamental da escola rural como activo esencial do sistema institucional dun determinado territorio, dun determinado pobo. Quero referirme neste punto á definición que facía Prats claramente a este respecto no ano 2004, e di textualmente: "A escola é un elemento que forma parte da estrutura institucional dentro dun determinado territorio...;" –no noso caso o rural– "...é un actor máis entre os diferentes actores que dota de eficacia e equidade o grupo social no que se atopa integrado. A desaparición da escola supón a desaparición do sentimento de pobo habitable e tamén da ruptura do propio sistema institucional, e, en consecuencia, da dimensión organizacional e identitaria do medio rural". Creo que Prats explica claramente iso que eu intentei explicarlle ao señor conselleiro cando lle dicía que, cando se pecha unha escola, cando se cerra un colexio, se asina unha condena de morte definitiva para un pobo, para unha vila. Hai unha segunda dimensión, señor conselleiro, que este goberno tamén esquece decotío; estou a falar da escola como receptora das identidades e das emocións dunha determinada comunidade, dun determinado pobo. A escola –e ademais a escola especialmente no medio rural– é unha institución onde toda a comunidade se sente recoñecida e identificada. Nos pobos e nas vilas existe un sentimento de pertenza á escola. As familias senten que os seus fillos e as súas fillas pertencen á escola, pero tamén senten que a escola pertence a toda a comunidade. É, pois, un sentimento de pertenza absolutamente recíproco. Polo tanto, na escola danse e constrúense vivencias, emocións e experiencias de carácter colectivo que son esenciais para a vertebración dun pobo, para a vertebración dunha comunidade. Cando se pecha unha escola quítase, extráese, elimínase un elemento vivo, non só un servizo, senón un elemento vivo e esencial para unha determinada comunidade. E chegamos así a unha terceira dimensión que, dende o noso puntos de vista, resulta fundamental á hora de xustificar a defensa da educación pública no medio rural. E é a dimensión da escola como elemento de configuración da construción social do rural. Refírome ao papel da escola como elemento de conexión das tradicións coa innovación, da cultura e da sociedade, da ética e dos valores dun pobo e dunha comunidade, e así un longo etcétera. Son, en definitiva, estas tres dimensións –e non unicamente a economicista, que é a que emprega o Goberno galego– as que fan que as comunidades non dubiden en ningún momento en contribuír co seu tempo, co seu diñeiro e co seu esforzo a defender e a potenciar a escola do seu pobo. Temos sobrados exemplos destas situacións. Temos exemplos de familias que colaboran no arranxo da escola do seu barrio, do seu pobo. Temos exemplos de familias que non dubidan en axudar cando hai que repoñer un determinado material ou cando hai que organizar calquera actividade pedagóxica. As familias, a comunidade educativa, sente a escola como algo vivo e algo seu. E é precisamente por esa tripla dimensión baseada nesa confianza e reciprocidade entre a escola e o pobo, entre os veciños e o sistema educativo, polo que as familias defenden a escola das súas vilas e dos seus pobos, e por iso se mobilizan cando hai un anuncio de peche dunha escola, sobre todo no medio rural. É por esta tripla dimensión, a institucional, a social e a emocional e identitaria, pola que o sistema educativo do rural é fundamental para a supervivencia non só da educación e da escola no medio rural, senón de Galicia como pobo, polas razóns que acabo de dicir. E son estas as razóns, en definitiva, que xustifican a necesidade de dar un pulo serio e decidido para apoiar o sistema educativo no medio rural. Hoxe escoitamos o novo conselleiro de Política Social falar dun problema serio demográfico no noso país, e anúncianse medidas que son vagos anuncios en forma de parches para resolver esta situación. Pois ben, díxeno na interpelación do pasado pleno e reitéroo agora. Non hai unha solución ao problema demográfico de Galicia que non pase por potenciar a escola no rural, o sistema educativo no medio rural, non a hai. E, lamentándoo moito, señor conselleiro, ese apoio non existe. Non existe un apoio, nin ese apoio é nin moito menos decidido por parte do Goberno galego. Vostede, señor conselleiro, díxoo claramente no pasado pleno: péchanse escolas porque non hai nenos. E eu digo algo que é totalmente contrario ao que vostede di: non hai nenos porque se pechan escolas, non hai nenos porque se pechan centros de saúde, non hai nenos porque se pechan granxas e explotacións gandeiras, non hai nenos porque se pechan portas no rural, portas que non se volven abrir. Teriamos que preguntarnos: se a intención do Goberno é de verdade axudar, potenciar e impulsar a escola no medio rural, ¿por que non se activan medidas preventivas antes de proceder ao peche definitivo dunha escola? Porque o certo é que o Goberno permanece pechado de brazos, cruzado de brazos, agardando a que unha escola chegue a ese número fatídico de 5 alumnos; e cando ese número mínimo non se cumpre, péchase definitivamente. Por iso nós traemos esta iniciativa, porque cremos que a obriga do Goberno é anticiparse a ese momento, a ese punto fatídico, e porque cremos que ten unha obriga de facer un traballo preventivo nunha materia que é fundamental, como dicía ao principio, para o futuro de Galicia. Hoxe, no momento de presentar a moción, é o momento onde temos que facer as propostas. A denuncia xa a fixemos, señor conselleiro. Dende que goberna o señor Feijóo pecharon en Galicia 500 aulas no rural, máis de 100 escolas que desapareceron para sempre. Agora tócanos facer a nós as propostas, e son propostas moi concretas e asumibles. En ningún caso lle servirá o argumento economicista. As propostas que facemos pódense facer simplemente con vontade política. En primeiro lugar, nós consideramos fundamental a constitución, que o Parlamento constitúa unha comisión de estudo parlamentario sobre a situación do ensino no rural –grave, como dicía– coa participación dos axentes sociais, das asociacións de pais e nais de alumnos e dos concellos afectados para analizar exactamente –pode ser que AGE non teña a razón, evidentemente– cal é a situación rigorosa do noso ensino no rural. En segundo lugar, propomos nesta moción crear un observatorio, o Observatorio Galego de Ensino no Rural, para facer un seguimento das necesidades concretas e particulares do ensino no rural; propor accións formativas específicas para o ensino no rural e para o profesorado; crear un centro documental e de produción de materiais para o fomento da investigación e innovación dentro do que é o ensino rural. En terceiro lugar, propomos a creación dunha comisión de seguimento e control sobre a evolución da matrícula dos centros de ensino no medio rural en perigo de peche. Pretendemos que o Goberno active medidas antes de que estes centros se pechen, e que cando a matrícula decreza e se acerquen a esa cifra, a ese número, como dicía, que anuncia o inminente peche, se activen medidas preventivas; medidas dirixidas a activar mecanismos para que ese centro poida sobrevivir no futuro. E, en cuarto lugar e finalmente, propoñemos crear a figura dos Centros Rurais de Investigación e Innovación Educativa, os CRIE, contemplados na normativa estatal, existentes noutras comunidades, e que son centros fundamentais para a dinamización do ensino no rural, favorecendo a colaboración das diferentes comarcas e comunidades educativas, como centros de documentación, como centros de innovación e, sobre todo, para poñer en valor o inmenso capital educativo que reúne o noso ensino rural en Galicia. Son medidas que o Goberno pode asumir e que esperamos que neste caso o grupo maioritario asuma, se ten vontade de defender o ensino no rural de Galicia. Máis nada de momento.
Grazas, señor Vázquez. Grupo Parlamentario Mixto, señora Iglesias.
Boa tarde. Grazas, presidente. A asfixia da educación no campo enténdese como parte do desmantelamento que está a padecer o medio rural no seu conxunto a causa da primacía do criterio economicista sobre o ben común e a causa das políticas de austeridade e do desleixo que este goberno de dereitas manifesta coa cultura e formas de vida rurais: a falla dun plano específico axeitado ao medio rural que responda ás súas necesidades, dentro dun marco global e cun tratamento de discriminación positiva polo seu valor socioeconómico, cultural, paisaxístico e demográfico; o peche acelerado de moitas escolas unitarias, sobre todo aquelas con posibilidades de conservarse cun idóneo nivel de alumnado de primeiro ciclo de primaria dentro dunha organización de centro rural reagrupado, con toda a dotación de profesorado e recursos que isto leva consigo; organización –o centro rural reagrupado– de escasa creación e implantación pero presentada como alternativa precarizada en recursos e con insuficiente apoio administrativo e organizativo. Tamén a infravalorización da sociedade e da cultura rural, así como da súa escola, potenciando o desprazamento das nenas ás concentracións escolares, e defendendo esta alternativa como a de maior calidade. Ademais, o escaso recoñecemento sociolaboral e económico das mestras do rural e a discriminación negativa que en moitos aspectos padecen. Falla un plan de formación inicial específico para o profesorado deste medio, así como hai falla de oportunidades para unha actualización permanente. As graves carencias coas que veñen funcionando as poucas escolas que se manteñen tamén inflúe: infraestruturas deficientes, falla de profesorado de apoio e especialistas e escaseza de recursos e de actualización de novas tecnoloxías e tamén de transporte. Faise necesario, polo tanto –por iso apoiarei esta iniciativa antes de que sexa tarde–, deseñar unha política educativa que resposte á diversidade do país e ás necesidades dun equilibrio social, territorial, cultural e económico, antepoñendo as necesidades vitais de pervivencia digna do mundo rural ás contas dos economicistas homes de gris, que priorice os dereitos da infancia a recibir atención educativa durante as primeiras etapas. Por iso a Administración educativa debería formular e reformular a atención á etapa de 0 a 6 anos, integrando plenamente no sistema educativo o ciclo de 0 a 3. Ademais, isto suporía unha vantaxe para o mantemento da poboación no medio rural. Pero tamén sería conveniente, segundo entendo eu, elaborar un mapa escolar que contemple para cada zona ou comarca todas as características educativas desde os 0 anos ata a idade adulta e dotar –outra vez hai que repetilo– de medios e recursos precisos as escolas que conten cun número reducido de alumnas; é dicir, programas de intercambios, rotación de encontros, actividades comúns e, por descontado, dignificar o labor das profesionais que exercen no medio rural, mestras de escola, recoñecéndolles os seus dereitos laborais e facilitándolles a formación permanente de cara a garantir a súa capacitación nos novos modelos de organización intra e interescolares e no deseño dos plans de formación inicial do profesorado; un modelo que integre unha preparación específica para traballar no ensino do medio rural. Repito que apoiaremos esta iniciativa. Moitas grazas. Máis nada.
Grazas, señora Iglesias. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, señor Pombo.
Grazas, señor presidente. Señoras e señores deputados, señor conselleiro, moi boa tarde. O Grupo Parlamentar do Bloque Nacionalista Galego dende logo vai apoiar esta moción que reclama a atención deste Parlamento para tomar basicamente catro acordos: En primeiro lugar, a necesidade de estudo sobre a situación do ensino no rural mediante a creación dunha comisión de estudo participada por todos os colectivos e entidades que interveñen e teñen a ver co que é a acción educativa no medio rural. En segundo lugar, a necesidade de propoñer políticas educativas máis axeitadas ás necesidades formativas do ensino no medio rural, mediante a creación do Observatorio Galego do Ensino Rural. En terceiro lugar, outro acordo de cara á necesidade de crear unha comisión de seguimento e control que sexa quen de establecer medidas de dinamización que permitan manter o ensino do rural nuns parámetros de calidade equiparábeis a outras zonas do noso país. E, en cuarto lugar, a necesidade de garantir un desenvolvemento da escola rural como referente educativo do noso país mediante o fomento da investigación, colaboración e innovación entre os centros rurais que hai no mesmo. Entendo e o Grupo Parlamentar do BNG entende e apoia estas catro medidas porque somos conscientes de que, nas dúas últimas lexislaturas do Partido Popular, o recorte establecido no ensino é unha asfixia total, unha perda de calidade do ensino en si e supón practicamente a asfixia e a desaparición dun servizo fundamental como é o servizo do ensino obrigatorio para manter o dereito á igualdade de oportunidades no noso medio rural. O Grupo Parlamentar do BNG apoia estas catro medidas porque sabemos que estes continuos recortes –repito– están a provocar o deterioro da calidade educativa do ensino, globalmente, e a asfixia total do ensino no noso rural. Apoiamos estas catro medidas porque xa presentamos iniciativas en conxunto cos grupos da oposición en demanda da Mesa Galega de Educación no Rural, que leva moitos anos facendo fincapé en que a situación da educación no medio rural fai necesaria a busca de novas alternativas para un novo enfoque da política educativa no rural –política educativa que debería integrarse nun proxecto global de desenvolvemento comunitario comprometido coa evolución do agro en todas as súas dimensións–. Por estas razóns, o Grupo Parlamentar do BNG, insisto, en compañía –salvo o Grupo Parlamentario do PP–, solicitamos a creación dunha comisión especial non permanente do Parlamento galego para o estudo, diagnose e elaboración de propostas. Lamentablemente, o Partido Popular votou en contra. Curiosamente, o 9 de decembro de 2005 o propio Partido Popular dicía que o despoboamento do rural galego dende hai tempo vén sendo motivo de preocupación permanente para toda a sociedade galega, e as repercusións que provoca na educación fan necesario o estudo de propostas alternativas. Partido Popular, 9 de decembro de 2005. Se naquel momento era necesaria esta creación, dez anos despois, cando se pecharon moitos máis de 100 centros no rural e moitas máis de 500 aulas, e cando no medio rural estamos a ver como practicamente a metade dos concellos de Lugo e de Ourense agrupan o seu alumnado en tres e incluso máis niveis. Polo tanto, nós entendemos que debería de ser moito máis urxente, no momento de hoxe, acometer, digamos, a creación destas catro medidas que reclama a moción do Grupo da Alternativa Galega de Esquerda. O BNG, ante a desertización do noso rural, entende que resulta prioritaria unha nova política educativa para o rural que debería estar integrada nun proxecto global de desenvolvemento comunitario e que debería ser froito dun estudo serio e rigoroso sobre as alternativas posibles. Fará falta, seguramente, un novo mapa escolar, pero seguro que fai falta frear o peche das escolas e fará falta contar coa participación de toda a comunidade educativa do medio rural. Por esa razón, anunciamos unha vez máis que imos votar a favor. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Pombo. Grupo Parlamentario Socialista, señor Docasar.
Moi ben, señor presidente. Moi boa tarde a todos e a todas e benvido, señor conselleiro; como sempre, vostede aquí cumprindo e dando caña, está ben. Señor Vázquez, o Grupo Socialista comprende o sentido da súa iniciativa, polo tanto queremos dicirlle de entrada que imos apoiar isto que vostede presenta. Pero imos aproveitar tamén esta oportunidade que se nos dá para centrar un pouco o problema e as súas posibles solucións, ao entender do Grupo Socialista. Eu quero hoxe lembrar, nesta intervención, unha persoa que fixo moito e bo pola dignidade da escola rural en Galicia; eu quero hoxe lembrar con agarimo, na miña intervención, a don Antonio Gandoy Díaz, o crego da bicicleta, unha persoa visionaria e altruísta que puxera en marcha aquel marabilloso proxecto de Preescolar na Casa, que algúns decidiron no seu día eliminar. Un proxecto de atención á infancia orixinal, pioneiro, vertebrador e cen por cento galego, e por iso nunca comprendín que aquel traballo non fora respectado polos responsables de conducir e deseñar a política socioeducativa do noso país. Dito iso, quero tamén aproveitar esta ocasión para dicirlles que o Grupo Socialista adquiriu tempo atrás un compromiso de colaboración coa Mesa Galega de Educación no Rural, integrada polas seguintes asociacións educativas: Antonio Gandoy –antes Preescolar na Casa–, os sindicatos Comisións, UGT, CIG, CSIF, STEG; Asociación Socio-Pedagóxica Galega e Nova Escola Galega. E, en base a ese compromiso asumido no seu día e por pura coherencia, o noso voto será entón favorable a esta iniciativa, señor Vázquez. Señorías, a ninguén se lle escapa que o deterioro da educación no rural camiña en paralelo ao proceso de desmantelamento que está a padecer o conxunto do rural. O Grupo Socialista entende que esta cuestión debería integrarse nun proxecto máis global de desenvolvemento do rural en todas as súas facetas, e por iso falamos sempre da necesidade dun tratamento axeitado de discriminación positiva e dunha planificación que fora máis alá dunha soa consellería, xa que Educación en solitario non pode abordar un problema deste calado. Trataríase, señorías, de levar adiante un proxecto global baseado na ocupación racional do territorio co fin de conseguir asentar poboación no rural, e por iso dicimos que Educación non o pode facer en solitario. Trataríase de conseguir, basicamente, un equilibrio social, territorial, educativo, cultural e económico que antepuxera a necesidade vital de pervivencia digna do rural e das súas xentes ás meras cuestións economicistas e curtopracistas, co fin de conseguir unha educación cos mesmos parámetros de calidade que as que desfrutan as persoas que viven nas cidades. E poñerei tan só algúns exemplos nos que leva insistindo moito o Grupo Socialista nos últimos tempos: temos que ser quen de eliminar a fenda dixital existente entre os centros das cidades e os centros do rural; temos que ser quen, tamén, de evitar que os nenos e nenas das nosas escolas rurais reciban as súas clases nos niveis que lles corresponden pola súa idade e curso, e non facer agrupamentos totalmente antipedagóxicos que prexudican claramente o servizo que reciben. Temos tamén que ser quen de garantir unha mesma calidade do ensino co persoal especialista necesario e con equipamentos didácticos dignos e temos que ser quen de garantir que os servizos complementarios de transporte escolar e comedor sirvan tamén para acadar este importante obxectivo. Por certo, señor conselleiro, temos aí dous problemas en Vilagarcía e Cuntis, co problema de empresas que están prestando o servizo de cátering aos comedores. Pídolle por favor que faga algo para arranxar esta cuestión. Volvo ao tema. Quero tamén insistir no fundamental: fronte a primacía do criterio económico curtopracista que afonda no desequilibrio territorial, cómpre primar os dereitos dos nenos e nenas a recibir unha atención educativa no seu medio durante as primeiras etapas como forma de dignificar o mundo rural e evitar o seu despoboamento. Señorías, non haberá desenvolvemento no rural se non hai un cambio nas actitudes de toda a poboación, e por iso, o recoñecemento e o respecto, a estima e o coñecemento e os valores do rural deberían estar presentes dalgún xeito en toda a acción educativa do país. Unha cuestión que debe afectar non só as poucas escolas unitarias que se manteñen, senón tamén os colexios, CPI, e institutos que contan cun alumnado que, maioritariamente, procede do ámbito do rural. Sen protexer o noso sector agrogandeiro, forestal, sen ter servizos públicos esenciais de educación, sanidade e atención ás persoas maiores, será moi difícil manter a poboación do rural. Se non lles fornecemos ás escolas rurais os medios humanos e materiais precisos para unha educación de calidade –incluíndo especialistas de educación infantil, primaria e persoal de apoio–, será difícil que as familias aposten por vivir no rural. E, se non facilitamos o uso dos servizos complementarios básicos de transporte escolar e comedor, tamén será moi difícil que as familias aposten por quedar no rural, pois o transporte escolar xoga un papel moi importante para facilitar a etapa escolar, non só no ensino obrigatorio, señor conselleiro, senón tamén en bacharelato e en formación profesional, xa que é o único medio que teñen para poder chegar ao seu instituto de referencia, porque non hai outros transportes públicos ordinarios. E remato xa, señorías, dicindo que o Grupo Socialista vai apoiar, pois, esta iniciativa que hoxe se presenta neste Parlamento en defensa dunha discriminación positiva a prol do ensino no rural. Moitas grazas.
Grazas, señor Docasar. Grupo Parlamentario Popular, señor Fariñas.
Grazas, señor presidente. Señorías. Señor conselleiro. Señor Vázquez, eu estiven de acordo practicamente co 90 % da súa intervención, en tanto aplicou vostede criterios pedagóxicos estamos totalmente de acordo; co que xa non estamos de acordo é coa súa posición política. É dicir, eu entendo que vostede veña aquí desacreditar todo aquilo que se fai desde unha Consellería de Educación que está gobernada polo Partido Popular, e que só lle valen os principios que irradian da súa ideoloxía. Pero, para iso, hai que ter maioría absoluta e gobernar e dispoñer de máis de 37 deputados –38 para arriba e xa poden aplicalo–; mentres, os que temos dereito somos os que gañamos, porque o pobo decide que sexamos os que aplicamos as políticas que levamos nos nosos programas electorais. E nin o Goberno nin, por suposto, a Consellería se esquecen absolutamente de nada, e menos do ensino rural. E non é parcialidade vir aquí a expoñer as cousas desde un punto de vista; impórtalle, e moito, o rural a este Goberno, e cre absolutamente no rural e no ensino rural e a proba téñena: vostede pode consultar o PDR de Galicia 14/20 e pode ver como fixa o desenvolvemento rural ese en base a criterios moi claros entre os que conta, por suposto, a diversificación económica do país, en base a crear emprego arredor das actividades propias do campo –pero tamén doutras que non o son– e en base a unha dotación de servizos arredor das comunicacións, arredor da sanidade, arredor do benestar e, por suposto, arredor da educación. Porque non se vai mellorar o ensino nin o benestar, nin o emprego, nin absolutamente nada, se non somos capaces de facelo da man, de facelo de forma coordinada, conxuntando todas as variables dependentes que, como vostede sabe, inflúen neste asunto. E, entre esas variables, está a educación; e non é o problema, como di vostede –non, non...–, non hai escolas porque non hai nenos: estas van pechando a medida que non hai nenos, e non porque haxa nenos, por arte de maxia... Si, si, faga vostede, arremede vostede como o burro coas orellas; faga vostede arremedo que é moi respectuoso estar facendo arremedos á persoa que está na tribuna, é o seu estilo, xa o sei, pero non é o meu, faga vostede arremedos todos os que queira; pero a catadura queda ben clara, xa a coñecemos todos. Miren, ¿a realidade cal é?, que diminúe o número de nenos, diminúe; este ano pasado, o 1,7 % menos –508 nenos menos– e, con respecto ao ano anterior, pero é que, se tomamos o anterior co anterior, o 3,7 % menos. Evidentemente, as cuestións son como son, gústenlle ou non lle gusten, e non hai máis volta de folla. E, se vén vostede con outros datos, contradígaos. E despois hai que dicir verdades enteiras non medias verdades. É certo que a Lei xeral de educación dá a razón no que dixo vostede o outro día na interpelación ao señor conselleiro; é verdade que se suprimiron escolas unitarias, escolas rurais pola concentración de grandes centros, ¿verdade? –os famosos grupos escolares–, pero o que non dixo vostede, achacoulle todo incluso falando dos inspectores –exceso verbal que non vou comentar máis–, pero dixo vostede algo e non engadiu..., pero é que, desde o ano 1982, a Xunta de Galicia, Galicia, camiñou en sentido contrario, reabrindo outra vez a meirande parte de todas as escolas que se pecharan. Iso non o dixo porque non lle interesou. Aquí só se fala de cando pechan pero nunca de cando abren, porque non é dicir "balance neto", non, non, e que aquí se abren e se pechan en función de se hai ou non hai alumnos no medio rural, e a dispersión demográfica é a que é: contamos con máis de 30.000 entidades singulares de poboación e hai que atendelas todas. E iso é o que se fai e, ademais, con criterios de calidade, que é do que se trata no mundo rural. O que dicía o señor Pombo, efectivamente: dotalos de igualdade de oportunidades, e para iso hai que introducir calidade no sistema. Foi este Goberno quen máis fixo por aquela burda opinión, falsa ademais, dunha escola rural fría, dunha escola húmida, dunha escola illada –é certo–, de difícil acceso aos recursos culturais; foi este Goberno quen máis fixo, introducindo calidade. Falou o conselleiro, deu os datos na súa interpelación. Falamos de Abalar, do que vostedes estaban en contra, falamos dos centros plurilingües, falamos de aulas bilingües, falamos de E-DIXGAL –plataforma gratuíta tamén no rural– e falamos tamén, á parte, do libro dixital –do que vostedes tamén estaban en contra e que tamén está no rural–. E todo iso engade calidade.
Por favor.
E, ¿como responde o ensino rural?, pois acadando premios internacionais –¡si, si!–, acadando premios internacionais a proxectos xerados en Galicia polos propios profesionais do ensino rural: recoñecementos internacionais pola UNESCO ou pola Axencia de Educación Europea.
Remate, por favor.
Remato, señor presidente. E mentres vostedes empregan ese ton crecente de crítica pola crítica, sen aportar nada, máis que política, pois non podemos estar de acordo con vostedes. E respecto das comisións, señor Vázquez, houbo un intento na Comisión 5ª a principios de lexislatura. AGE marchou desa comisión, como marchou da das caixas. Porque non estaba na pasada lexislatura e non puido aportar. Entón, como só vale a súa posición, a dos demais non vale nada, e comprenda vostede que hai máis posicións.
Remate, señor Fariñas.
Remato, señor presidente, agradecendo o ton, porque me gustou, e a parte pedagóxica. Co que non podo estar de acordo con vostede e na parte política.
Pois señor Fariñas, eu voulle pedir, se pode, retirar a expresión coa que se referiu a un deputado.
Retíroa, señor presidente.
Grazas, señor Fariñas. Polo grupo autor da moción, o señor Vázquez.
Ben, a verdade é que me sinto con certas dificultades para facerlle a réplica ao señor Fariñas, porque foi un tanto difusa a intervención, se me permite. Por non aclarar, tampouco aclarou o sentido do voto, aínda que é fácil adiviñar cal vai ser. En canto ás referencias aos remedos deste grupo como os burros, eu sinto un tremendo respecto polos burros. É un animal que presta un servizo, aínda hoxe presta un servizo esencial para a sociedade, asumindo traballos duros [[Murmurios.]] e, dende logo, un traballo moi eficiente...,
Está retirada esa expresión.
...máis que o de moitos deputados, por certo, máis que o de moitos deputados. E non me refiro a ninguén en concreto. Ben, pero o señor Fariñas retirou o comentario e non llo imos tomar a mal. Entrando xa en materia, fíxese, señor Fariñas, eu expliquei no pasado pleno que, nese balance entre peche de aulas e escolas e apertura de novos centros, é evidente que o rural sae perdendo. A non ser que vostede me pretenda convencer de que nos últimos trinta anos se produciu unha apertura masiva de centros no rural, supoño que non pretenderá dicir iso. E, claro, esta interpelación substánciase a través dunha moción que fala do ensino no rural, non da apertura de unidades e escolas no medio urbano, que iso tamén se pode debater, posto que moitas destas unidades que se abriron foron concertadas, evidentemente. Pero, bueno, ese sería outro debate, un debate que nós, ademais, xa demos. É moi curioso que este grupo se ataque frecuentemente dicindo que somos un grupo do non, que non facemos propostas. E hoxe traemos propostas, ademais, de carácter organizativo: creación de comisións de estudo sobre a situación do ensino no rural, creación dun observatorio galego de ensino no rural, e tamén, evidentemente, a creación de centros rurais de investigación educativa. Mire, señor Fariñas, en Galicia, segundo os datos de Facenda, hai 500 escolas abandonadas, edificios públicos abandonados. E contrariamente ao que se puidera pensar, moitos si están en moi mal estado, pero moitos outros son centros que constan de instalacións deportivas, bibliotecas, comedores... E están abandonados. Iso tamén é un mal gasto de recursos, poderían ser utilizados para dinamizar o ensino no rural creando eses centros rurais de investigación educativa. Bastaría, por exemplo, con empezar por crear un en cada provincia, as instalacións están aí, centros rurais pechados cunhas dotacións en perfecto estado –de momento, sobre todo os de recente peche–. E permitiría a Galicia ser, si, referencia nunha materia, o ensino rural, do que deberiamos ser vangarda a nivel de todo o Estado. Insisto, non custaría demasiado, existen noutras comunidades e sería moi fácil poñelos a funcionar. Pero nin tan sequera iso, tres elementos moi sinxelos de asumir. É certo, dende o noso punto de vista, que o Partido Popular non ten intención, máis alá de declaracións retóricas, por defender o rural, e isto é unha mostra diso, é unha mostra diso. Todo o que está a acontecer no noso país, dende logo, ten moitísimo que ver con esa política de terra queimada coa escola no rural. Porque, cando se pecha un centro –e díxenllo o pasado día e reitérollo hoxe–, non é só que se prive dun servizo educativo fundamental, é que se elimina a oportunidade de que a xente poida permanecer no rural a pesar das dificultades económicas que teñen. Polo tanto, asuman a súa responsabilidade, agradezo o apoio dos outros grupos, pero moito temo que ese apoio será estéril unha vez máis por culpa do Partido Popular. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señor Vázquez. Moción do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de D. José Antonio Sánchez Bugallo, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego e as demandas que debe realizar ao Goberno central en relación coas axudas por subsidiación de préstamos de vivenda
A esta moción presentouse unha emenda do Grupo Parlamentario Mixto.
Para a defensa da moción, ten a palabra o señor Sánchez Bugallo.
Señor presidente. Moi boas tardes, señorías. Traemos de novo ao Pleno desta institución un tema que xa veu catro veces con esta por iniciativa do Grupo Parlamentario Socialista. Tamén por iniciativa do Grupo Parlamentario Socialista foi tres veces á Comisión 2ª. Comprendo que é un tema que se pode ver como unha cuestión farragosa e difícil de entender, pero vou intentar insistir nela e explicala por se aínda queda alguén con algunha dúbida, ou algunha incapacidade para entender o que se está plantexando. O tema do que estamos a falar, que a última vez que se discutiu foi a través dunha interpelación do Grupo Parlamentario Socialista nesta Cámara hai apenas catorce días, o pasado 27 de outubro, fai referencia á supresión da prórroga da renovación das axudas de subsidiación de préstamos concedidas ao amparo dos plans nacionais de vivenda 2002-2005, 2005-2008 e 2009-2012. Dicía antes que comprendo que é un tema farrogoso pola súa dificultade, e é un tema que tampouco esperta a sensibilidade social –de momento– que debería, xa que esta retirada destas axudas, a supresión destas prórrogas, está enmascarada por un feito que está coincidindo no tempo, que é o feito de que a práctica totalidade destes préstamos destas familias que adquiriron a súa vivenda con base nestas axudas públicas o fixeron a través duns contratos, dunhas hipotecas, cun interese variable referenciado ao euríbor. E o euríbor, señorías, está a día de hoxe ao 0,14 %. E tamén coincide coa supresión das cláusulas chan. De tal maneira que, en moitos momentos, incluso familias que perden esta subvención, un euríbor do 0,14 % a un crédito de 80.000 euros quere dicir pagar 10 euros ao mes de intereses. Por iso, a día de hoxe neste tema non hai quizais a sensibilidade aínda que debería de haber. Pero, señorías, debo lembrarlles que por imperativo legal, por exixencia destes planes nacionais de vivenda, todos os que se viron beneficiados destas axudas tiñan que asumir unha serie de compromisos ou obrigacións. Un moi importante, para os efectos do que nos ocupa, é que o crédito se tiña que subscribir por un período mínimo de vinte e cinco anos; repito, período mínimo de vinte e cinco anos. E, en segundo lugar, que había unhas limitacións de amortizacións de tal tipo que, por exemplo, un crédito de 90.000 euros, en dez anos, como máximo, podía amortizar 8.000; e se amortiza máis de 8.000, corre o risco de perder as axudas e subvencións concedidas ata o momento. Unha das condicións destas axudas, señorías, é que estas axudas se concedían por períodos de cinco anos, e automaticamente se prorrogaban por cinco anos máis, por períodos de cinco anos, sempre que as unidades familiares seguiran cumprindo os requisitos económicos. Na propia normativa establécese que esta concesión de cinco anos é prorrogable por períodos de igual duración, co único fin, tal e como se sinala nos mencionados plans de vivenda, de actualizarse en relación coas variacións económicas producidas na unidade familiar beneficiaria das axudas. Pois ben, señorías, no ano 2012, a través dun decreto lei, o Decreto 20/2012, no seu artigo 35 o Goberno da nación decidiu suprimir todas as axudas que estiveran en período de tramitación, e que, polo tanto, a partir de aí non se concederan máis. Señorías, o auténtico esperpento –porque iso sería unha gran faena para as familias–, pero o auténtico esperpento é que con posterioridade a isto, a través dunha circular interpretativa do Ministerio de Fomento, subscrita aparentemente por unha dirección xeral deste Ministerio de Fomento pero sen asinar por ninguén, se aplica esta supresión non só ao Plan nacional 2009-2012, como se dicía no decreto, senón a todos os anteriores e tamén ás prorrogas das axudas xa concedidas. É tal desastre e tan atropelada e tan falta de base legal esta actuación que o propio Goberno do Partido Popular se viu obrigado, a través do Grupo Parlamentario Popular, a implementar unha emenda a unha lei distinta, que era a Lei de flexibilización do mercado do alugamento –polo tanto, non era unha lei de adquisición de vivendas–, a través dunha disposición adicional segunda que, dalgunha maneira, dá amparo legal a todas estas medidas. É dicir, a disposición adicional segunda establece que non se concederán novas axudas e establece que non se prorrogarán as axudas concedidas nos plans anteriores. A partir de aí, e máis aló do problema que se produce, que é unha auténtica violación dun dereito constitucional, un auténtico atropelo xurídico, que é o de que as leis non teñan efectos retroactivos máis que naquelas cuestións que sexan favorables para o propio cidadán, ese principio básico que é a irretroactividade da norma e que se vulnera completamente, á parte de todo isto, plantéxase un problema, señorías, que vai ter grave transcendencia para o futuro. Hoxe estamos falando aquí e agora cun euríbor ao 0,14 %, pero, señorías, hai seis anos o euríbor estaba ao 4 %, e dentro de seis anos, ¿como estará o euríbor? Non o sabemos. E dentro de dez, ¿como estará o euríbor? Non o sabemos, nin sequera sabemos como estará o euríbor dentro dun ano. O que si sabemos, señorías, é que un crédito de 90.000 euros ao 0,14 % paga 10 euros ao mes de intereses, pero un crédito de 90.000 euros ao 4 % ou a o 5 % ou ao 6 % pagaría 450 euros ou 300 euros mensuais a maiores de intereses. Señorías, estamos falando de familias con escasos recursos económicos. Teñamos en conta que nos plans nacionais de vivenda 2002-2005 e 2005-2008, o tope de ingresos por unidade familiar era dúas veces e media o IPREM; é dicir, podemos estar falando de 1.500 euros ao mes. É verdade que este tope no Plan 2009-2012 se elevou a catro veces o IPREM, pero a maior parte das familias das que estamos a falar son familias con ingresos anuais inferiores aos 15.000 euros, e estas familias son as que se están a ver afectadas e as que se poden ver gravemente prexudicadas nun momento determinado no que se produza unha suba de tipos de intereses. Daquela seguramente haberá moitos que se fagan os sorprendidos. Nós, señorías, temos que dicir que o noso grupo trouxo sete veces a este Parlamento, catro veces a este Pleno e tres veces á comisión correspondente, este problema. Polo tanto, a proposta que nos traemos aquí é que "o Parlamento de Galicia inste o Goberno galego para que, primeiro, autorice todas as prórrogas solicitadas das axudas por subsidiación de préstamos concedidas ao abeiro dos plans nacionais de vivenda 2002-2005, 2005-2008 e 2009-2012, formuladas a partir do 5 de xuño de 2013, que cumpran os requisitos establecidos nos mencionados plans". Segundo, que "a Xunta de Galicia e o o Parlamento de Galicia demanden do Goberno de España que deixe sen efecto a disposición adicional segunda da Lei 4/2013, do 4 de xuño, de medidas de flexibilización e fomento do mercado de alugamento de vivendas, así como do artigo 35 do Real decreto/2012, no tocante ás axudas concedidas con anterioridade e dar cumprimento ás obrigas derivadas dos mencionados plans". En terceiro lugar, pedimos, señorías, que "subsidiariamente ao anterior, en tanto non estea resolto este problema creado pola maioría absoluta do Partido Popular no Parlamento do Estado, por parte da Xunta de Galicia, como administración titular das competencias en materia de vivenda, administración titular en exclusiva e administración que xestionou estas axudas subsidiariamente, se faga cargo destas axudas sen prexuízo de repercutilas logo sobre a Administración xeral do Estado". Pola miña parte, máis nada, moitas grazas.
Grazas, señor Sánchez Bugallo. Polo Grupo Parlamentario Mixto, a señora Martínez.
En 2012 –como dicía o voceiro socialista– o Goberno do Partido Popular en solitario aprobou o Real decreto 20/2012, que pomposamente titulou "de medidas para garantir a estabilidade orzamentaria e de fomento da competitividade", no que se suprimiron as axudas de subsidiación de préstamos contempladas no Plan estatal de vivenda 2009-2012. Insírese este dereito nunha serie de normas que, dende o ano 2010, os gobernos do Estado levan adiante para favorecer os intereses do capital nunha crise da que sacaron proveito os negocios e as finanzas, mentres as clases populares se empobreceron. Lembramos que é o mesmo decreto onde se suprime a paga extra de decembro de 2012 para o persoal da Administración pública, onde se reduciron os días de libre disposición e asuntos particulares, e no que se subiu o IVE ou no que se reduciu ao 30 % a axuda á mocidade para a súa emancipación. A axuda financeira da que trata esta moción era para facilitar o pago da amortización de capital do préstamo hipotecario e dos seus intereses. Ao ser limitadas as persoas titulares de vivenda de promoción pública acollidas ao Plan estatal de vivenda, viron incumpridas as condicións previstas por un decreto posterior –algo que, como dicía o voceiro do Partido Socialista, vai contra a propia lei, que garante que non se poden aplicar retroactivamente as leis a non ser que sexan beneficiosas para a persoa; neste caso é gravemente prexudicial, sen embargo, aplícase a retroactividade–. Iso afectou e afectará milleiros de familias galegas que, ao perder a axuda e o dereito á prórroga, viron elevados os seus gastos en hipoteca nunha media de entre un 30 % e un 60 %; porque, cando unha persoa ou familia decide mercar unha vivenda, fai contas en relación ao seu salario e ás axudas coas que conta; se algunha destas premisas –salario ou axudas– varía á baixa, é moi probable que non se poida facer fronte ao pago da hipoteca e, polo tanto, chegará o temido desafiuzamento.
Silencio, por favor.
Estamos nunha situación evidente de baixada de salarios,...
Silencio, por favor. Grazas.
...esa unión de baixada de salarios e de retirada das axudas foi a que condenou e é a responsable da perda da vivenda habitual de moitas familias. Polo tanto, a modificación nas condicións de axuda no acceso á vivenda habitual deixa en evidencia unha política que non pensa nas persoas nin nos seus dereitos constitucionais, quedando estas dependentes dos intereses económicos do poder financeiro. En xeral, establécese que non debe destinarse máis do 30 % dos ingresos en vivenda ou unha porcentaxe máis baixa do 15 % cando os ingresos familiares son inferiores ao salario mínimo interprofesional. Por iso a supresión da axuda converteu o pago da vivenda en algo inasumible para moitas familias que se viron expulsadas dos seus fogares por mor dunha medida inxusta e ilícita –por moito que constara nunha lei–. Por iso nunca se debe confundir legalidade con xustiza. A problemática do acceso á vivenda agrávase coa falta de garantía xurídica para aquelas persoas que mercan unha vivenda. O Ministerio de Fomento terá que conceder axudas para os préstamos hipotecarios de 1.136 persoas propietarias de vivendas ás que se lles denegou, en xullo de 2012 e xullo de 2013, por un criterio interpretativo que despois se modificou. O Instituto Galego de Vivenda e Solo denegou, de novo, 649 solicitudes rexeitadas nese prazo por non cumprir os requisitos do Plan de Vivenda. En principio, que o prazo da resolución denegatoria tivese lugar entre o 13 de xullo de 2012 e o 4 de xuño de 2013, é o cumprimento dos requisitos establecidos polos plans de vivenda conforme aos que fosen concedidas inicialmente as axudas. En canto ao punto dous da moción, eu incluiría o artigo 36.2 sobre a renda básica de emancipación, que establece que os beneficiarios cuxa axuda se teña extinguido non poidan reanudar o dereito acreditando o incumprimento actual dos requisitos requiridos para o seu recoñecemento, aínda que non esgotasen anteriormente o período máximo previsto. De igual maneira, establece que non terán dereito ao cobro de axuda aquelas solicitudes que, téndose presentado con anterioridade ao 31 de decembro de 2011, non teñan obtido resolución favorable ou non teñan sido comunicadas ao Ministerio de Fomento con anterioridade á entrada en vigor do real decreto. Polo tanto, vou dar o meu apoio a esta moción e espero que sexa tido en conta e se acepte a miña emenda porque tamén está eliminando dereitos para as clases sociais máis desfavorecidas e a mocidade. Nada máis, moitas grazas.
Grazas, señora Martínez. Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego. Señor Pombo.
Grazas, presidente. Señor Sánchez Bugallo, o Grupo Parlamentar do BNG vai apoiar estes tres puntos da súa moción. Nós tamén xa temos apoiado estes puntos máis de tres veces neste Parlamento e entendemos que é de xustiza defendelos. En primeiro lugar, porque a seguridade xurídica de moitos –diría eu–, moitísimos galegos, depende destes tres puntos; en segundo lugar, porque todos os galegos –eses miles que van perder este dereito– teñen o dereito a unha vivenda digna; e, en terceiro lugar, porque defende os dereitos de miles de galegos e galegas que tiñan concedidas axudas para a subsidiación de préstamos con respecto aos plans 2002-2005, 2005-2008, 2009-2012 e lles foron suprimidas por unha decisión en política de vivenda do Partido Popular. No Real decreto lei 20/2012, no artigo 35, quedan suprimidas as axudas á subsidiación de préstamos do Plan estatal 2009-2012. Con posterioridade á Lei 4/2013 –que curiosamente se nomea "medidas de flexibilización e fomento do mercado de alugamento de vivendas", resulta que a adicional segunda di: "quedan suprimidas as renovacións ou prórrogas", incluso aquelas que foran concedidas conforme ás normas establecidas nos diferentes plans. Señoras e señores deputados, desde logo, o Grupo Parlamentar do BNG denunciou varias veces a tremenda inxustiza á que se viron sometidos moitísimas galegas e moitísimos galegos que, pola súa situación económica, cumprían unhas estritas condicións establecidas nos plans de vivenda para poder optar a estas axudas –como así explicou o señor Bugallo–, miles de familias nas provincias do noso país, miles de familias que se verán con problemas para afrontar os créditos hipotecarios; miles de familias. Hoxe estaban aquí á porta as plataformas de afectados por hipotecas, Stop Desafiuzamentos, relatando a dramática situación pola que atravesan moitísimas familias, moitas delas que non poden nin comer; pois, seguramente, parte destas familias, con esa flexibilización do Partido Popular para fomentar o aluguer, pasarán lamentablemente a engrosar estas familias que levan tanto tempo loitando por un dereito elemental, como é o dereito á vivenda. A partir do 2012 retiráronlles as axudas concedidas legalmente a moitísimas familias, cando estamos a vivir unha época de crise tremenda, cando milleiros de galegos e galegas viron recortados os seus salarios, cando 200.000 están no paro e, cando máis de 100.000 non cobran nin un céntimo de euro, resulta que nos encontramos con esta situación. Polo tanto reitero, señor Sánchez Bugallo, o noso apoio, do Grupo Parlamentar do BNG, á retirada da adicional segunda da Lei 4/2013; reitero o noso apoio á retirada do artigo 35 do Real decreto 20/2012; reitero a nosa reclamación á Xunta de Galicia para que asuma as súas competencias e garanta as obrigas derivadas dos plans de vivenda. No nome do Grupo Parlamentario do BNG reclamo deste Parlamento que se autoricen as prórrogas das axudas solicitadas e concedidas conforme aos plans de vivenda entre os anos 2002 e 2012, concedidas legalmente. E o Grupo Parlamentar do BNG dende o primeiro momento instou o Goberno do galego a exixirlle ao Ministerio de Fomento que cumpra coa lexislación vixente, instamos a Xunta para que defendese galegos e galegas que teñen dereitos adquiridos e que o Goberno do Estado lles nega nun dereito tan elemental como o dereito a poder desfrutar dunha vivenda digna. Por todo iso, señor Bugallo, conte co voto afirmativo do Grupo Parlamentar do BNG. Máis nada e moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, ten a palabra don Antón Sánchez García.
Boas tardes. Ben, aínda lembraba agora un parágrafo da Lei de orzamentos, cando tenta explicar como vai ter o Goberno da Xunta a suficiencia de ingresos para poder facer fronte a estes orzamentos do ano 2016, e falaba de que unha parte importante deles depende de que funcionen ben os impostos transferidos á Xunta de Galicia; e estes impostos, dicía a memoria –cito–, "dependen do funcionamento do mercado da vivenda". Nas memorias dos orzamentos a Xunta de Galicia, a Consellería de Facenda, confía en que no 2016 o mercado da vivenda funcione ben e, polo tanto, aumente o valor das vivendas, aumenten as bases impoñibles e así poidamos ter ingresos suficientes dependendo dos impostos de transmisións patrimoniais e actos xurídicos documentados e imposto de sucesións; e, ademais, engade que un dos factores que influirá no bo funcionamento do mercado da vivenda é que hai crédito fácil. Pois nese parágrafo, que pode parecer que non é importante, vólvese repetir –nun parágrafo– o modelo da burbulla inmobiliaria, volvemos ao mesmo: en canto haxa crédito fácil, posto que as persoas –tamén dentro do modelo hai salarios baixos– teñen que endebedarse para acceder a unha vivenda en propiedade porque o mercado de aluguer neste país non funciona, endebedaranse ata que estoupe outra vez a burbulla inmobiliaria. Porque vostedes non tomaron nota do que pasou neste país hai uns anos; porque, segundo o Partido Popular, non son responsables de que neste país se inflase a burbulla inmobiliaria. Neses supostos anos felices, despois de que no 1997 o señor Aznar aprobase unha Lei do solo e de valoracións hipotecarias –que foi unha das grandes responsables da burbulla inmobiliaria, de inflala e de que ninguén tomara medidas ata que estoupou–, no medio diso, houbo moitas persoas prexudicadas pero segue a haber xente que queda sen o dereito á vivenda. E esta medida da retirada con retroactividade da subsidiación dos préstamos de persoas que acceden á vivenda de protección oficial é unha indignidade, ¡é unha indignidade! É o xeito de como o Partido Popular fixo caer os custos da chamada crise nos de abaixo; e, en cambio, os que causaran a crise –os bancos e as grandes inmobiliarias– vanse de rositas, eses xa están recuperados. Hoxe escoitabamos aquí o conselleiro de Política Social: "trataremos de que chegue a recuperación a todo o mundo"; aos que si xa lles chegou é aos directivos da banca, aos directivos das grandes empresas, a eses chegoulles. E aquí resulta que hai que volver reiterar que o feito é que había unhas persoas que deciden comprar unha vivenda de protección oficial –porque se lles ofrecen unhas condicións de subsidiación de préstamos– e dinlles que, aos cinco anos, se seguen tendo as mesmas condicións económicas de retribucións persoais, se lles vai renovar, e esas persoas métense a comprar unha vivenda porque contan con eses ingresos, e o que fai este Goberno é aplicarlles a retroactividade, e a esa xente cando vai renovar estas axudas –xente que accede a estas axudas porque non superan naquel momento o 2,5 % do salario mínimo interprofesional, boten contas de que clase de xente estamos falando–, a esas persoas cando van pedir a renovación á Xunta de Galicia dinlles que non, a Xunta de Galicia dilles que non. Porque aquí o Partido Popular virá botar balóns fóra, dicir que aquí a Xunta non ten nada que facer, que non é responsable de nada. O Partido Popular toma decisións no Goberno do estado, que veña aquí o portavoz do Partido Popular e diga que fixo o Partido Popular para combater esta inxustiza. ¿Que fixeron? ¿Que fixo o Partido Popular para combater isto? Deixar facer, vostedes deixaron facer. E, claro, a escusa que van dicir é que a Xunta non pode asumir pagar a estas persoas a subsidiación dos préstamos, non pode; nós estamos para outra cousa, para pagarlle os videoclips a Enrique Iglesias e outras cousas, para iso si que estamos. Para pagarlle unha cuestión xusta, a Xunta deixa ir porque é un despilfarro para vostedes. Así é como solucionaron vostedes a crítica. E en política de vivenda seguen igual. A vostedes o único que lles preocupa é o problema da visibilización dun problema que lles poida causar deterioro na perspectiva electorais, o problema real da xente non lles importa porque aquí hai tamén contraposición de intereses: hai xente que quere ter unha vivenda para vivir...
Remate, por favor.
...e hai outra xente que quere que a vivenda se revalorice ano tras ano para facer negocio coa vivenda. E vostedes, nesa contraposición de intereses, están cos que fan negocio coa vivenda. Así de claro, e así seguen e seguirán vendendo aquí, tendo...
Moitas grazas, señor Sánchez.
...-xa remato agora- éxito nas políticas de vivenda. Programa Realoxa: 43 realoxos mentres nese período máis de 2.000 persoas se foron á rúa. 43 realoxos, iso si que son datos.
Grazas, señor Sánchez. Grupo Popular, señor Castiñeira.
Grazas, señora presidenta. Boas tardes, señorías. Señor Sánchez, cando aterre e poña os pés no solo e se deixe de facer demagoxia, podemos debater e falar. Cando un bota a culpa da burbulla inmobiliaria á lei de Aznar, que non tivo influencia en Galicia porque a venda de vivendas en Barreiros, en Foz, en Coruña, en Vigo ou noutros lados, non se preocupe que non lle foi culpa da lei de vivenda, da lei do solo de Aznar, senón que foi da non adaptación dos plans xerais deses municipios, gobernados a maioría polas esquerdas progresistas, que non se adaptaron á Lei do solo de Galicia –entre eles o de Lugo, levan 17 anos–. [[Murmurios.]] Si, pero iso élle o que hai, señor Sánchez. [[Aplausos.]] Aterre, poña os pés no chan e non fale de demagoxia. Mire, señor Bugallo... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] [[Murmurios.]] Non lle debeu chegar o tempo que tivo, que parece que non está contento. Señor Bugallo, eu agradezo a súa sinceridade, de verdade. En primeiro lugar, quería dicirlle os tres puntos que vostede plantexa aquí. Nosoutros temos que instar desde o Parlamento o Goberno galego a que a Xunta autorice todas as prórrogas solicitadas nas axudas de subsidiación. Oia, ¿estalle dicindo que os funcionarios informen en contra da lei que hai? Iso é o que está plantexando vostede aquí, ¿eh?. Desde logo nosoutros non o imos apoiar, porque os funcionarios terán que cumprir, e estou convencido de que así o fan e informarán de acordo coa lei. En segundo lugar, que se demande do Goberno de España; totalmente de acordo con vostede. Si, e así se fixo e así temos unha iniciativa que se aprobou neste Parlamento cos votos en contra ou a abstención dos grupos da oposición que votaron en contra –o día sete do sete do ano pasado, de xullo, exactamente–, onde demandabamos e así se fixo co Goberno do estado e, de feito, cambiou o criterio interpretativo do artigo 35 do Real decreto lei 20/2012. Vostede sábeo perfectamente. ¿Queremos máis?, pode ser e podemos coincidir; agora, non pode dicir que non se fixo. E logo que a Xunta asuma o que ten que pagar o Estado. Mire, é unha competencia o pago da subsidiación de intereses, é unha competencia única e exclusivamente do Estado. Así aparece, e así aparece recollido nos decretos, incluso firmados polo Goberno socialista. Polo tanto nin a Xunta e, que saibamos, ningunha comunidade autónoma de España está facendo isto. O que si fai a Xunta, e seguirá facendo e fixo, foi axudar aquelas familias que teñen máis problemas, si, para que poidan pagar eses intereses e que non se produza ningún tipo de desafiuzamento deste tipo de vivendas –que non se levou a cabo, que teñamos coñecemento–. E dicía o señor Bugallo –por iso dicía que agradecía a súa sinceridade– e falaba dos problemas que tiñan os créditos concedidos, os préstamos a vinte e cinco anos cunha serie de limitacións, etc., etc. Mire, eses préstamos están adxudicados de acordo cunha normativa e uns reais decretos –un deles o 801/2005, xullo do 2005, gobernaba no estado o Partido Socialista; outro, o Decreto 2066/2008, de 12 de decembro; gobernaba no Estado o Partido Socialista, un tal ZP, ¿acórdase vostede que o anunciaban así?, pois ese era quen lle gobernaba–. E a maiores di vostede que hoxe a sensibilidade é menor porque, efectivamente –e ten razón–, o euríbor neste momento é do 0,14 % –criticábano tamén por aquí outros compañeiros–, o euríbor é do 0,14 % –hai seis anos era do 4 %, eu diría que incluso algo máis– e, claro, se volve subir o euríbor complícase a vida. ¿E que vai pasar dentro dun ano ou de seis? Eu dígollo moi fácil, señor Bugallo, vostede contestouse a si mesmo: hai seis anos gobernaba o Partido Socialista en España –máis ben desgobernaba–, a prima de risco estaba a 500 puntos, o euríbor estaba ao catro e pico por cento [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] , ¡ao catro e pico por cento! –que o pagamos todos os que tiñamos unha hipoteca–; hoxe a prima de risco está arredor dos 100 puntos, o euribor está a 0,14 %, efectivamente, e iso significa que se benefician non só as persoas ou as familias que teñen créditos de vivendas de protección oficial, senón todos os españois que necesitan unha hipoteca. Por aquí criticábase que estiveran baixo o euríbor e que fora fácil obter unha hipoteca, un crédito. Eu creo que o que é complicado é pagar os intereses fortes. E dicía vostede, ¿como estará dentro dun ano? Dígollo moi fácil: se a partir do 20 de decembro segue a gobernar o Partido Popular, seguirá como ata agora, ao 0,14 %, e a prima de risco posiblemente por debaixo dos 100 puntos; se desgobernan outros grupos, encabezados por un tal Pedro Sánchez, xa pode estar vostede tranquilo que vai estar a 500 puntos [[Murmurios.]] e vai volver estar ao 4 %. [[Aplausos.]] Vostede mesmo se contestou. E mire, hai un tema moi claro... [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Si, hai un tema moi claro. Non, eses son datos, eses son datos e están aí. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Si, si, un tal Mariano conseguiu que o euríbor estea ao 0,14 % e a prima de risco está como está.
Silencio, por favor.
Outros non o fixeron.
Silencio, por favor.
Usted, lo que quiera. [[Pronúncianse palabras que non se perciben.]] Mire, hai un dato, [[Murmurios.]] hai un dato que non poden desmentir: xaneiro do ano 2011, axudas directas á compra...
Vaia rematando, por favor. [[Murmurios.]] Silencio, por favor.
Quixera rematar, se puidera ser.
Vaia rematando, por favor. Remate.
O que quixera recordar a todas as señorías, é que en xaneiro do 2011 –xaneiro do 2011– gobernaba España o Partido Socialista, estaba de deputado o señor Pedro Sánchez e o Concello de Santiago estaba gobernado polo PSOE, polo señor Bugallo, o de Vigo polo señor Abel Caballero, gobernado polo Partido Socialista, e así o resto das cidades de Galicia;...
Remate, por favor.
...PSOE e, ás veces, en coalición co BNG. Axudas directas de ata 12.000 euros que se reiteraron e non houbo nin unha soa voz destes partidos nin dos alcaldes...
Moitas grazas, señor Castiñeira.
...que dixeran en contra diso, votaron todos a favor...
Moitas grazas.
...e aplaudiron. Eran 12.000 euros –remato, señora presidenta-, que ían dedicados directamente á amortización dos créditos. Un crédito de 62.000 euros quedaría en 50.000.
Moitas grazas, señor Castiñeira.
E, loxicamente, non tería que pagar os intereses...
Moitas grazas.
...a maiores deses 12.000 euros, que serían outros tantos. Moitas grazas.
Moitas grazas. Grupo parlamentario autor da moción, ten a palabra o señor Sánchez Bugallo.
Moitas grazas, señora presidenta. En primeiro lugar, quero agradecer o apoio dos demais grupos parlamentarios da oposición, evidentemente, que tamén vén sendo habitual todas as veces que se debateu esta cuestión neste pleno. Tamén quero dicir que aceptamos a emenda do Grupo Parlamentario Mixto, que, se ben no entra exactamente no tema que hoxe nos ocupa, si é colateral con ese tema e é coincidente nos seus obxectivos. E, a continuación, céntrome no señor Castiñeira. Señor Castiñeira, mirando para vostede dígolle: menos mal que nos queda Portugal. [[Murmurios.]] [[Aplausos.]] Se non chega ser, en fin... Menos mal que nos queda Portugal, efectivamente. Mire, a sensibilidade extrema do Partido Popular nesta materia amósase en dous feitos moi concretos: 43 familias realoxadas en tres anos fronte a 7.000 que perderon a súa vivenda en Galicia; e noutro feito, que son os 200.000 euros que consignan os presupostos do ano 2016 para as familias afectadas por desafiuzamentos –é dicir, 100 euros por cada familia–. Señor Castiñeira, mire, fala vostede da supresión da axuda ata un máximo de 12.000 euros no ano 2011 e, probablemente en parte, ten razón; pero mire, suprimíronse as axudas a partir de aí, a ningún dos que se lle concederan antes se lle denegou e a ningún dos que a cobraran se lle fixeron devolver os cartos. Esa é unha diferenza substancial, porque aquí as axudas concedidas ao abeiro do Plan nacional de vivenda, cuns compromisos de prórroga automática cada 5 anos –porque en 25 anos as condicións dunha familia poden cambiar substancialmente–, comprobando simplemente que seguía cumprindo os requisitos, de repente múdase. E, efectivamente, unha hipoteca ao 4 % de 90.000 euros son 3.600 de intereses, 300 euros ao mes. O problema é con hipotecas a interese variable. Mentres o euríbor sigue ao 0,14 ou ao 0,30, pois, efectivamente, a situación está máis ou menos controlada, porque a subvención é dun punto e medio a tres puntos de promedio de intereses –e, loxicamente, co 0,14 nin sequera se pode aplicar o punto e medio–. Pero en 25 anos van pasar moitísimas cousas de todo tipo. ¿E, sabe vostede de que depende a canto está o euríbor?, non de don Mariano Rajoy, depende do Banco Central Europeo, que ten o diñeiro ao 0,05 %. En suma, señor Castiñeira e señores do Partido Popular, a gran aportación do PP foi convalidar no Congreso dos Deputados o Decreto 20/2012, a gran aportación do Partido Popular incluíndo ao Partido Popular de Galicia foi aprobar no Senado e no Congreso a Lei 4/2013...
Remate, señor Bugallo, por favor.
E Galicia e a Xunta deben responsabilizarse da política de vivenda porque é competencia exclusiva, Lei da vivenda da que vostede foi ponente, señor Castiñeira.
Moitas grazas. Pasamos á votación das mocións. Votación das mocións
Moción do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia por iniciativa da señora Gallego Calvar, á que non se presentaron emendas. Votación da Moción do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de Dª María Carmen Gallego Calvar, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en materia de dependencia. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 33; votos en contra, 39. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta moción.
Votamos a moción do Grupo Parlamentario de Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de don Ramón Vázquez, á que non se presentaron emendas. Votación da Moción do G.P. da Alternativa Galega de Esquerda, por iniciativa de D. Ramón Vázquez Díaz, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en materia de ensino medio no rural galego. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 33; votos en contra, 39. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta moción.
E votamos, por último, a moción do Grupo Parlamentario dos Socialistas de Galicia por iniciativa do señor Sánchez Bugallo, que dixo que aceptaba a emenda do Grupo Parlamentario Mixto como emenda de adición. Votación do texto transaccionado da Moción do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa de D. José Antonio Sánchez Bugallo, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego e as demandas que debe realizar ao Goberno central en relación coas axudas por subsidiación de préstamos en vivenda. Efectuada a votación, deu o seguinte resultado: votos a favor, 32; votos en contra, 39. O resultado da votación é negativo. En consecuencia, queda rexeitada esta moción.
Continuamos co desenvolvemento da orde do día co punto 5 de proposicións non de lei. Proposición non de lei do G.P. dos Socialistas de Galicia, por iniciativa da señora María Carmen Gallego Calvar e seis deputados/as máis, sobre as actuacións que debe levar a cabo o Goberno galego en relación co investimento dos fondos europeos destinados á construción do Centro de Interpretación de Parques Naturais de Galicia, así como a restauración e conservación da zona da ribeira do Miño en que se atopa
A esta proposición non de lei presentouse unha emenda do Grupo Parlamentario Popular de Galicia.
Ten a palabra, para a súa formulación, dona Noela Blanco Rodríguez, do Grupo Socialista.
Grazas, presidenta. Boas tardes, case noites. Señoras e señores deputados, o proxecto do Centro de Interpretación de Parques Naturais de Galicia, ubicado en Ourense, empezou a súa andaina no ano 2007. É un proxecto creado e impulsado pola Consellería de Medio Ambiente do Goberno do Bipartito cun obxectivo claro: ser un instrumento de concienciación medio ambiental para revalorizar os nosos espazos naturais, e para achegar á sociedade a importancia de figuras de protección como a Rede Natura 2000. Era un proxecto, pois, que pretendía, por primeira vez en Galicia e de maneira conxunta, poñer en valor os hábitats, ecosistemas e singularidades de todo tipo que coexisten nestes territorios protexidos; e tamén toda canta información existe sobre os espazos máis senlleiros da natureza galega. Meses despois desta presentación o Concello de Ourense pon a disposición uns terreos, uns terreos cuxa cesión dos mesmos termina no mes de agosto do ano 2008; uns terreos que están ubicados nunha zona especial da cidade de Ourense, unha zona dunha gran riqueza termal. No ano 2009 asínase un convenio de colaboración entre a Xunta de Galicia e o Ministerio de Medio Ambiente. O Ministerio de Medio Ambiente do goberno do señor Zapatero, señor Castiñeiras –aínda que non estea agora–, non de ZP –a ver se falamos cun pouquiño de respecto–. E comeza o proceso de solicitude de axudas de fondos da Unión Europea, de 7 millóns de fondos Feder, de fondos Feder do período do programa 2009-2013, que foron xestionados de maneira conxunta... [[Murmurios.]] –si, señor Castiñeiras, cun pouco de respecto–, que foron xestionados de maneira conxunta a través da Xunta de Galicia e do Ministerio de Medio Ambiente. Este é, pois, un proxecto de consenso, un proxecto de consenso entre as administracións de todos os ámbitos, a local, a autonómica, a estatal e tamén a europea, posto que, como lles comentaba, o financiamento vén de fondos da Unión Europea. E bo exemplo do unánime apoio que espertaba entón este proxecto, e para refrescar un pouco a memoria, merece a pena recordar as verbas do daquela alcalde de Ourense, o señor Nóvoa, que hoxe é deputado nesta Cámara. O día que se presentou ante a opinión pública este proxecto, ante os sectores sociais e políticos da cidade, o señor Nóvoa dicía: "Este proxecto é espectacular e constitúe un paso adiante moi importante para toda a cidade e a provincia, e polo cal quero felicitar a Xunta de Galicia por esta iniciativa". Un consenso que racha o Partido Popular cando chega ás institucións, un consenso que racha cando chega ao Goberno autonómico e ao Goberno estatal. Pois no mes de novembro de 2011 prodúcese a paralización desta obra, unha paralización pola falta da renovación de convenio entre a Xunta de Galicia e o Ministerio de Medio Ambiente. E dende entón, aínda a risco de perder un investimento de máis de 7 millóns de euros a cargo de fondos europeos con carácter finalista e de poñer en perigo un proxecto dinamizador da ribeira termal, a obra segue parada e non se deu por parte da Xunta de Galicia ningún tipo de resposta clara ou o porqué desta situación. Para os que non o coñezan, este era o proxecto inicial, este era o proxecto do Goberno bipartito, un proxecto que, como lles dicía, non soamente tentaba recoller a singularidade natural de toda a nosa comunidade autónoma, senón que estaba concibido como unha infraestrutura con eficiencia enerxética e dende logo cun aproveitamento máximo de enerxías renovables. Este que ven aquí, señores deputados, señoras e señores deputados, é o resultado das políticas do Partido Popular. Este é o resultado do Goberno autonómico e do Goberno estatal do Partido Popular, un esqueleto de cemento, un esqueleto de cemento cheo de maleza; un esqueleto de cemento cheo de maleza que representa non soamente o fracaso e o desleixo dun proxecto, é un símbolo do que é a política medioambiental deste goberno e do que é a xestión dos fondos europeos deste goberno. [[Aplausos.]] Un edificio en ruínas, señoras e señores do Partido Popular, un edificio que cae porque ninguén o mantén e porque ninguén o constrúe día a día. Así pois, este edificio situado nunha provincia, a de Ourense, da que nos sentimos tremendamente orgullosos da riqueza natural que ten, con dúas reservas da biosfera, con dez zonas de interese comunitario, con tres monumentos naturais e coa metade dos parques naturais da comunidade autónoma galega; unha provincia especialmente castigada por estas políticas medioambientais, pois o mellor exemplo é o parque natural do Xurés, que, por non ter, non ten ningún plan contraincendios específico para unha zona de gran riqueza natural... Iso por non falar do estado no que se atopan os nosos ríos, que ou ben polas verteduras industrias ou ben polas obras do AVE están véndose afectados tamén por unha política neglixente deste goberno. Este inmobilismo e desprezo cara a este proxecto está ameazando un proxecto que pretendía ser o epicentro da posta en valor dos nosos espazos naturais, cun orzamento malgastado, máis de 2 millóns de euros executados, que de non completarse a obra terán que ser asumidos pola Administración autonómica, coa perda da subvención europea e as posibles responsabilidades que derivarán nos tribunais no que atinxe á cesión dos terreos. Estes catro anos supuxeron ningunha explicación, mentiras, escusas, algo que moi ben chama o señor Losada publicidade e propaganda; publicidade e propaganda como a daquel Consello da Xunta do 22 de novembro do ano 2012, no que se renovaba a colaboración co Ministerio de Medio Ambiente cun convenio de 4,8 millóns de euros. Unha publicidade e propaganda que sempre se acaba convertendo noutras siglas do Partido Popular, en promesas pendentes. Agora non disimulan, este proxecto desapareceu dos orzamentos da Xunta de Galicia. Falta pouco máis de mes e medio para que remate o período de elixibilidade dos fondos Feder –o 31 de decembro, como vostedes saben–. E neste momento a Xunta segue a gardar silencio con este tema e a mirar para outro lado. Este non é o único caso da súa mala xestión no caso dos asuntos europeos, das axudas europeas, pois á vista dos datos facilitados polo Ministerio, e así o temos denunciado os socialistas en bastantes ocasións, é probable que a Xunta de Galiza perda, pola súa mala xestión, preto de 300 millóns de euros de axudas comunitarias. No contexto da crise que estamos a sufrir e tendo en conta o estado de deterioración no que se atopan os nosos espazos naturais, é probable que alguén dubide da importancia e da necesidade desta instalación. Mais este grupo, o Grupo Socialista, considera que, tendo en conta que a obra está financiada ao cen por cento por fondos europeos e ante a necesidade dunha verdadeira política de educación ambiental que poña en valor a nosa riqueza natural, os nosos seis parques naturais, o máis do 12 % do territorio galego protexido pola Rede Natura 2000 e que inxecte nas nosas xeracións e nas vindeiras esa necesaria concienciación que contribúa a mudar un modelo que se demostrou manifestamente insostible, esta PNL pretende e é unha oportunidade para recuperar ese consenso, ese consenso dos primeiros momentos, para que se tomen as medidas precisas e que se executen os fondos dedicados a este centro de interpretación de parques naturais, e para que se restaure esta zona da ribeira do Miño que sofre unha grave afección. Señoras e señores deputados, esta non pode ser a imaxe que os miles de turistas que acoden ás ribeiras do Miño atraídos pola riqueza termal da cidade de Ourense vexan.
Vaia rematando, por favor.
Esta non é a imaxe que merecen atopar os ourensáns e as ourensás cando paseen a carón do seu río. Este desleixo por parte das institucións, señoras e señores deputados, non o merece nin Ourense nin os seus espazos naturais. Por iso hoxe lles pido o seu apoio a esta iniciativa. Máis nada e moitas grazas.
Grazas, señora Blanco. Intervención dos grupos parlamentarios. Polo Grupo Parlamentario Popular o señor Freire Abeijón.
Grazas presidenta, boas tardes. Boas tardes, señorías. Señora Blanco, o slogan "ZP" non o creou o Partido Popular, creo que o creou o Partido Socialista nunha campaña electoral. E agora é estraño que lles moleste que se recorra a ese slogan. [[Aplausos.]] A Consellería de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio está avaliando as diferentes alternativas posibles para buscar unha solución á situación do centro de interpretación de parques naturais de Galicia proxectado en Ourense. A Consellería mantivo reunións e contactos co Ministerio para abordar as posibles solucións á situación do centro de interpretación, e os pasos a dar neste sentido son orientados a buscar unha solución técnica viable. Con todo, cabe lembrar que o PSOE, cando proxectou esta obra no ano 2008 –que gobernaba tanto na Xunta, a través do Bipartito, como no Goberno central e como no Concello de Ourense–, tiña que ter presente que este proxecto nacía cun problema, un grave problema de base, que é que esta construción estaba proxectada nunha zona declarada inundable; unha circunstancia que complicou gravemente o desenvolvemento deste proxecto e destas obras. Resulta, cando menos, chamativo que os que naquel momento non previron esta situación sexan os mesmos que agora se pregunten polo seu futuro a través desta iniciativa parlamentaria. O proxecto deste centro de interpretación foi concibido nun momento no que o PSOE gobernaba en España, en Galicia e en Ourense; polo tanto, non traten de eludir a súa responsabilidade. E proxectouse nunha zona preto do cauce do río Miño considerada inundable pola Confederación Hidrográfica Miño-Sil. E, con todo, non se dispón dos terreos ata mediados do ano 2010, ano no que se fiscaliza o gasto, e tendo presente que no 2011 se fai un modificado do proxecto e se amplía a execución ata o ano 2014. A obra estaba cofinanciada polo Goberno central e polos fondos Feader ao 80 %, e non se chegaron a executar todos os fondos porque a obra estaba inacabada ao remate da súa vixencia. Segundo as estimacións realizadas pola Xunta de Galicia, para garantir a efectiva construción deste centro de interpretación deseñado sobre terreos inundables é preciso acometer unha serie de obras que elevarían de xeito significativo o custo final do devandito proxecto. Polo tanto, trátase dun proxecto que require a implicación tanto do Goberno central como da Xunta de Galicia como do propio Concello de Ourense. Este convenio a tres partes asinouse o 30 de xullo de 2008 e tiña vixencia ata finais do 2011. Nun principio, o Goberno central comprometeuse a investir 7 millóns de euros e a Xunta de Galicia un total de 1 millón e medio de euros. O convenio non se executou dentro do seu período de vixencia e só se certificaron 2,1 millóns de euros. No 2012 o Consello da Xunta autoriza un novo convenio co Goberno central para o remate das obras e a posta en funcionamento deste servizo. Posteriormente, no 2014 a Xunta de Galicia mantén unha serie de reunións –entre elas algunha na que se convoca a Tragsa e á propia Confederación Hidrográfica Miño-Sil– co obxectivo de retomar a obra e propoñer solucións ao principal problema existente, como é a inundabilidade dos sotos. Ademais, mantivéronse diversas reunións entre a Dirección Xeral de Conservación da Natureza e o propio Ministerio para buscar unha solución técnica axeitada. Trabállase para atopar unha solución viable que permita rematar este investimento. E por iso o Grupo Popular plantexa a este parlamento a emenda da que vostedes teñen copia, que di literalmente: "O Parlamento galego insta a Xunta de Galicia a buscar unha solución técnica viable para a zona da ribeira do Miño na que se atopa o Centro de Interpretación de Parques Naturais de Galicia e avaliar unha proposta de futuro para esta instalación". Está na súa man admitir esta emenda, está na súa man buscar un consenso para acadar unha solución técnica viable e facer posible que esa instalación se vexa rematada. Nada máis e moitas grazas.
Grazas, señor Freire. Polo Grupo Mixto, a señora Martínez.
Ben, anuncio xa o voto favorable a esta iniciativa do partido Socialista. En relación coa mesma, quero empezar por dicir que o Partido Popular parece ter cambiado de opinión varias veces respecto do Centro de Interpretación de Parques Naturais de Galiza, polo que leva tres anos redactando un novo proxecto. A cousa vai lenta, non sei se vai segura, pero lenta vai. En concreto, o Partido Popular parece cambiar de opinión con cada convocatoria electoral, así que o Goberno debe explicar en que situación se atopa o convenio asinado en 2008 e cando retomará as obras. Parece que cultura, medio ambiente, educación e Partido Popular non poden casar ben. A falta de apoio ás artes escénicas, aos museos, ás bibliotecas, á educación, á lingua, á conservación do medio ambiente é unha constante nas súas políticas tanto a nivel estatal como nacional. De aí a paralización do centro de interpretación, no que se prevían funcións expositivas, museísticas e informativas, converténdoo nun referente de divulgación medioambiental no que se organizaran cursos e congresos relacionados co medio ambiente. En maio deste mesmo ano, o Ministerio de Medio Ambiente anunciou que xa chegara a un acordo co Concello e coa Xunta para finalizar a obra, que sufriría un cambio de uso para abrise instalacións relacionadas co medio ambiente pero máis ambiciosas. Dende esa, nada se sabe sobre a finalización do proxecto e o seu cambio de uso. Un abandono que non ten explicacións, xa que pon en risco a subvención europea concedida para a construción do mesmo, unha desidia que, coma sempre, non terá responsables políticos; un abandono que a propia Xunta prohibe e sanciona no Proxecto de lei do solo en tramitación; un abandono que demostra unha vez máis a mala xestión que a Xunta do Partido Popular fai dos cartos públicos e das axudas recibidas de Europa; un abandono que contrasta con toda a propaganda... [[Murmurios.]] Hai un zumba, zumba, zumba, insoportable.
¡Silencio, por favor!
Eu entendo que esteamos todos cansados, pero, por favor...
Continúe, por favor.
Un abandono que demostra unha vez máis a mala xestión que a Xunta do Partido Popular fai dos cartos públicos e das axudas recibidas de Europa; un abandono que contrasta con toda a propaganda despregada durante as eleccións municipais en torno á capital termal en que se convertería Ourense. Propaganda electoral que intenta tapar a falta de investimentos na provincia ourensá, que a está a converter nun gran xeriátrico de terceira categoría, falto de servizos e de futuro. Máis tráxica é a historia da Aula da Natureza das Gándaras de Budiño, no concello pontevedrés do Porriño, construída con máis de 300.000 euros procedentes de Bruxelas. Nunca chegou a abrirse. Ao longo dos anos, o seu abandono fixo que fose esquilmada. No 2013 un home que buscaba chatarra entre as ruínas, morreu ao derrubarse un dos muros do inmoble. Bruxelas chegou incluso a abrir un expediente pedindo explicacións para aclarar onde foran parar os fondos. Os dous casos son exemplos do preto de medio centenar de centros de interpretación que, segundo unha investigación da doutora en ciencias da educación da Universidade da Coruña Araceli Serantes, estaban no 2014 pechados ou en construción na comunidade. En toda Galiza hai, segundo o estudo, un total de 188 centros deste tipo, un 70 % dos que obtiveron fondos da Unión Europea. Son exemplos destes centros abandonados a Casa da Castaña, no concello de Riós, a Aula da Natureza de San Xoán de Río, o Ecomuseo de Cervo, na Mariña, o Centro de Interpretación do Castelo, no Bolo, ou o Centro de Interpretación do Parque Natural do Invernadoiro, que nunca chegou a construírse. Oportunidades perdidas...,
Vaia rematando, por favor.
...mal uso dos fondos europeos, electoralismo, desidia, abandono e incompetencia. Vou votar a favor desta iniciativa, e espero que o Partido Popular teña a ben tamén apoiala e, ademais, levala adiante. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas. Polo Grupo Parlamentario do Bloque Nacionalista Galego, a señora Pontón Mondelo.
Moi boa noite. Hoxe estamos falando aquí dun edificio, e eu a verdade que, cando estaba preparando esta intervención, máis ben no que pensaba era nos tópicos. E eu creo que sempre os tópicos son deformantes, pero en certas ocasións pois tamén vemos como os tópicos se encarnan, neste caso en cemento, e reproducen unha realidade que certamente cremos nós que debe dar para algunha reflexión de fondo maior. Porque certamente hoxe estamos aquí falando dun deses tópicos, que di que o noso país está cheo de moitos edificios, moitos deles inacabados, moitos deles baleiros, e que non se sabe moi ben cal é a función que van cumprir. Pois, como se dicía aquí e se ensinaba a través desa fotografía, vemos unha metáfora eu creo que dunha mala concepción, en primeiro lugar, de moitas das axudas europeas, dunha mala concepción da xestión de moitos deses fondos. Porque hoxe estamos falando aquí dun macroedificio que ía custar en torno a uns 8 millóns de euros, que, segundo nos din –e eu ademais acredito en que ten que haber aí un problema real–, hai tamén un problema coa ubicación, hai un problema de inundacións importante que vai supoñer que ao final se vaia gastar moito máis diñeiro e moitos máis recursos nun macroedificio que leva catro anos paralizado, vai facer agora catro anos paralizado, converténdose nun deses espazos que certamente non se poden manter nesa situación. Porque, efectivamente, un esqueleto dun macroedificio ao lado dun río nunha zona que ademais é unha zona de paseo, un dos atractivos turísticos e sociais máis importantes de Ourense, como é todo o que ten que ver co turismo termal, pois claro que é unha cuestión á que hai que darlle unha solución e que non pode manterse sine die; sobre todo porque, se fora un particular quen está executando esa obra, seguramente xa traspasada neste caso calquera opción de cal debía ser a execución dese edificio, pois estaría tendo sancións por parte da Administración por non estar cumprindo coa legalidade en materia de urbanismo. E nós, polo tanto, entendemos que hai que darlle unha solución a ese centro. Pero tamén entendemos que é un pouco chamativo que se vaia gastar en torno a uns 9 millóns de euros como mínimo ao final nunha infraestrutura que custa moito máis que o que se está investindo nos parques naturais de Galiza, e, polo tanto, tamén seguramente neste momento haberá que pensar se ese tipo de obras, se ese tipo de actuacións, son as que se necesitan. Porque non vaia ser que sigamos alimentando centros dunhas grandes características, dunhas grandes dimensións, para os que logo, ao final, non hai recursos suficientes para mantelos. Falaba aquí a compañeira do Grupo Mixto dun estudo da Universidade da Coruña que di que en Galiza hai 188 centros de interpretación, e que, deses centros, unha parte moi importante se construíu con fondos europeos. Porque había un requisito nos fondos europeos, e é que se tiña máis facilidade de acceder a eses recursos se realmente se facían centros de interpretación. Pero é que, cando se construíron ese tipo de centros, non se pensou no mantemento, no persoal, nos servizos, e moitos deles están abandonados. É dicir, que hai unha xestión desde o punto de vista dos fondos públicos, mesmo da ocupación do territorio –neste caso nunha zona sensible, porque está nunha zona que é unha ribeira dun río tan importante como é o río Miño–, e ao mellor temos que empezar a pensar se realmente hai que ir por esa dirección, e se ten sentido gastar máis nos edificios para ensinar os parques naturais que nos propios parques naturais. Nós entendemos que hai que darlle unha solución a ese edificio. Entendemos que é lóxico que iso non quede coma un esqueleto que simplemente sexa unha mole de cemento, unha metáfora máis dunha política de xestión nefasta dos recursos públicos. Máis tamén cremos que hai que cuestionar ese modelo de macrocentros, ese modelo que en certa maneira, aínda que sexa nunha dimensión moito máis reducida, nos recorda algún que temos moi cerca desta institución na que hoxe estamos en Santiago de Compostela. Polo tanto, nós non nos imos opoñer a esta iniciativa, mais tamén cremos que hai que dar unha certa racionalidade e un debate un pouco máis a fondo sobre se neste momento estas deben de ser as prioridades que teñamos en materia de medio ambiente, porque ás veces confundimos os medios cos fins. E non vaia ser que aquí tamén pase algo como esa pequena Cidade da Cultura, que en vez de representar a cultura...,
Remate, por favor.
...representa un lastre moi importante, e o medio acabe converténdose nun fin. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, señora Pontón. Polo Grupo Parlamentario da Alternativa Galega de Esquerda, o señor Ron.
Ben, boa noite xa a todos e a todas. Esta iniciativa ilustra moi ben o que aconteceu neste país durante moitos, demasiados, anos de desgoberno, que ilustran perfectamente a desidia e o insultante mal uso que se fixo do diñeiro público, que se segue facendo do diñeiro público, sobre todo cando este provén da Unión Europea. Quero lembrar que a Alternativa Galega de Esquerda, na Comisión de Asuntos Europeos, xa solicitara unha auditoría para saber precisamente como se inviste ese diñeiro público, para evitar o descontrol de edificios, de macroedificios, de estruturas que quedan totalmente desfasadas porque non tiñan nin planificación, non había unha previsión de uso real detrás deles. E así aconteceu co Centro de Interpretación das Gándaras de Budiño, que é o perfecto paradigma da política da especulación, de crer que simplemente coa construción vén o desenvolvemento social dos galegos e das galegas. E, dende logo, sabemos a onde nos levou todo iso, a unha desfeita económica e social para os galegos e galegas. Pero tamén –e aí concordo con algo que dixo a voceira do BNG– a unha certa erosión, cando se constrúe sen ton nin son, do que significa precisamente o patrimonio cultural, o patrimonio natural, o patrimonio histórico. Porque non temos que esquecer que os centros de interpretación procuran valorizar bens culturais, promocionar o desenvolvemento local, incluso desenvolver programas de educación ambiental, potenciar o que se pode chamar o desenvolvemento local a través dun turismo verde e, desde logo, poñer en valor os bens patrimoniais. Todo iso ten que ter un perfecto equilibrio para que non sexa precisamente o remedio peor, porque en moitos casos sabemos perfectamente... Nós opuxémonos á política de centros de interpretación dos parques arqueolóxicos de Galicia, por exemplo. Aí temos o mal uso que se fixo do parque de Campo Lameiro, cando se entrega, sobre todo, a xestión a empresas privadas. E hai que ter moito coidado con algunhas cousas que aconsellan que estes edificios se poñan en mans de xestión privada. Nós, en principio, nunca compartiremos o uso privado, a non ser que se faga de forma participada coa cidadanía, coa sociedade civil, para que se empodere e para que contribúa, xunto coa Administración pública, a dignificar eses espazos, que hoxe están baleiros, que hoxe están construídos. Porque xa se dixo que o estudo de Araceli Serantes di que un 25 % dos 188 centros de interpretación que hai en Galicia están pechados ou en construción, e o 60 % ten horarios, digamos, de oficina, horarios baixo demanda, co cal son ineficaces para o uso para o que se construíron, que é precisamente dignificar e dar a coñecer, sobre todo dar a coñecer, o patrimonio. Porque estes centros son contextuais, están situados no propio lugar onde existe o ben que se quere dignificar. Pero, claro, se están pechados os centros, pois dificilmente poderán cumprir co seu obxectivo. E así temos, e xa se mencionou, a Casa da Castaña en Riós pois para 1.684 habitantes. E, claro, se non se fai unha política clara de planificación de viaxes, de conectividade, pois todo isto non ten en absoluto ningún sentido. E o mesmo pode acontecer co Centro de Interpretación do Castelo do Bolo –O Bolo ten 1.000 habitantes–. É dicir, as cousas hainas que redimensionar, hai que sentarse, hai que deseñar unha nova política de uso para estes edificios. Desde logo, hai que rematar o que xa está aí no esqueleto, pero, desde logo, darlle un uso público, darlle un uso social, para que sirva para o fin co que se fixeron, que o diñeiro público sirva precisamente para dar a coñecer o noso patrimonio cultural, o noso patrimonio natural, paisaxístico e empoderar esa veciñanza xunto coas administracións públicas e a cooperación interadministrativa, loxicamente, para que iso vaia a bo porto. Porque, se non, non ten en absoluto ningún sentido facer edificios que queden baleiros, que non serve para nada máis que para recordarnos as políticas de especulación cementeira, coa que algúns parece ser que queren revivir hoxe en día un pasado que queren que sexa futuro, e nós agardamos que non sexa así. Nada máis e moitas grazas.
Moitas grazas, señor Ron. Grupo autor da proposición non de lei. Ten a palabra dona Noela Blanco Rodríguez.
Grazas, presidenta. Agradezo, en primeiro lugar, o apoio dos grupos parlamentarios do Bloque Nacionalista Galego, da Alternativa Galega de Esquerda e do Grupo Mixto. "O Centro de Interpretación de Recursos Naturais de Galicia en Ourense representa unha peza angular da política de conservación da biodiversidade galega", Agustín Hernández, ex conselleiro de Medio Ambiente, o 3 de outubro de 2010, cando colocou a primeira pedra deste centro. Antes citáballes tamén as declaracións do señor Nóvoa, cando era alcalde de Ourense e cando participaba naquela presentación. Era, señor Freire, alcalde de Ourense cando se presentou o proxecto; está vostede mal informado. Un proxecto que, por certo, se presentou nun hotel moi coñecido da cidade de Ourense que estes días está saíndo á luz; un hotel que nos está sacando as colores a todos, e sobre todo a todas, polo machismo que rezuma este tema e polo abuso de poder tremendo, todo hai que dicilo. Por iso lles será fácil de recordar, seguramente. Pero por se non bastara con iso, señores e señoras do Partido Popular, programa do Partido Popular, do señor Vázquez –hoxe alcalde de Ourense–, co que concorreu ás eleccións, punto 161: Rematar o Centro de interpretación de parques naturais de Galicia. Ata para mentir hai que saber, señor Freire. ¡Ata para mentir hai que saber! Porque vostede vén aquí coa escusa técnica de que o terreo é inundable. ¿Onde están os informes? ¿Onde está a resposta da Xunta de Galicia? Pois dígollo eu. O único que hai son unhas declaracións do presidente da Confederación Hidrográfica –que, casualmente, despois do señor Vázquez acceder á alcaldía, foise reunir con el– onde dicía –e quero citar textualmente–: "El lugar estaba considerado fuera de la zona de peligro cuando se construyó. Tras el Plan hidrológico del 2013, el terreno está calificado como zona inundable". Vale, por iso lle digo que, ou estaba inundado antes, ou estaba inundado despois, ou é que os centros de interpretación que proxecta o Goberno do bipartito se inundan, porque nesa zona, señor Freire –que non sei se a coñece–, hai máis infraestruturas. Entón, se iso está nunha zona inundable, terán vostedes que empezar por desaloxar e por tirar todas esas estruturas, se esa é a realidade. E, por suposto, poñer os informes encima da mesa, porque iso non deixa de ser unha escusa máis, simplemente para perder os fondos europeos, volver facer un proxecto distinto e dar a concesión a unha empresa amiga súa. Ese é o obxectivo, señor Freire...,
Señora Blanco.
...e se non, verémolo aquí.
A emenda, señora Blanco.
Non, non aceptamos a emenda do Grupo Popular.
É que este turno é para comentar se aceptan ou non a emenda. [[Aplausos.]] [[Murmurios.]] Antes de rematar, comunicarlles simplemente ás súas señorías que a Proposición non de lei número de rexistro 42473, do Bloque Nacionalista Galego, por iniciativa da señora Adán, se substanciará a primeira mañá, despois das preguntas ao presidente, como xa creo que son coñecedores os distintos portavoces. E comunicar tamén que as preguntas orais ao presidente se substanciarán de xeito acumulado. Boas noites. Suspendemos a sesión ata mañá ás dez. Moitas grazas.