Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, αρχίζει η συνεδρίαση. [[Σημείωση: Ο παρακάτω πίνακας περιεχομένων δεν αποτελεί το τελικό κείμενο, διότι εκκρεμούν ορθογραφικές και συντακτικές διορθώσεις]] Παρακαλείται ο κύριος Γραμματέας να ανακοινώσει τις αναφορές προς το Τμήμα.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, εισερχόμαστε στη συζήτηση των ΕΠΙΚΑΙΡΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ Θα συζητηθεί μια επίκαιρη ερώτηση σήμερα, ενώ τέσσερις δεν θα συζητηθούν λόγω κωλύματος των αρμοδίων Υπουργών. Προχωράμε στη συζήτηση της τρίτης με αριθμό 6/16-7-2018 επίκαιρης ερώτησης πρώτου κύκλου του Βουλευτή Ηρακλείου του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας κ. Εμμανουήλ Συντυχάκη προς τον Υπουργό Εσωτερικών, με θέμα: «Διαγραφή προστίμων από τις επιτροπές εκλογικών δαπανών ΟΤΑ». Στην ερώτηση θα απαντήσει ο Υπουργός κ. Σκουρλέτης. Ο συνάδελφος κ. Συντυχάκης έχει τον λόγο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Υπουργέ, βάσει του ν. 3870/2010, πριν τη διενέργεια δημοτικών και περιφερειακών εκλογών, συστήνεται από το γενικό γραμματέα αποκεντρωμένης διοίκησης κάθε περιφέρειας επιτροπή ελέγχου δαπανών και εκλογικών παραβάσεων για τις εκλογές των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, η οποία συγκεντρώνει όλα τα στοιχεία εκλογικών δαπανών και τα δημοσιοποιεί στην κεντρική βάση δεδομένων. Αν προκύψουν παραβάσεις ή παραλείψεις, επιβάλλει πρόστιμα σε συνδυασμούς. Τέτοιες περιπτώσεις επιβολής προστίμων και μάλιστα υπέρογκων προστίμων έχουν προκύψει για αρκετούς συνδυασμούς ανά τη χώρα κατά τις τελευταίες περιφερειακές εκλογές, μετά της 18ης και 25ης Μαΐου 2014. Συγκεκριμένα για την Κρήτη που γνωρίζω, είναι τριάντα πέντε συνδυασμοί, με αποτέλεσμα σε πολλούς υποψήφιους δημάρχους και μέλη συνδυασμών να έχουν δεσμευθεί χρηματικά ποσά στους χρηματικούς λογαριασμούς τους ή από επιστροφή φόρων. Δεν μπορούν να πάρουν ούτε φορολογική ενημερότητα, ενώ προστίθενται και τόκοι υπερημερίας, δημιουργώντας σοβαρές οικονομικές δυσκολίες στους ίδιους και στις οικογένειές τους. Στον ν.4447/2016, με τίτλο: «Χωρικός σχεδιασμός, βιώσιμη ανάπτυξη και άλλα», εισάγεται μια διάταξη - συγκεκριμένα το άρθρο 42- όπου διαγράφονται από χρηματικούς καταλόγους βεβαιώσεις που αφορούν πρόστιμα που αναφέρονται στη δημοσιοποίηση των στοιχείων στην κεντρική βάση δεδομένων των άρθρων 9, 10 και 11 του ν.3870/2010. Φαινόταν, δηλαδή, ότι δρομολογείται η επίλυση αυτής της εκκρεμότητας. Επί ένα χρόνο βέβαια καμμία υπηρεσία των Υπουργείων ή της αποκεντρωμένης διοίκησης δεν αναγνώριζε αρμοδιότητα και ευθύνη για την υλοποίηση της συγκεκριμένης διάταξης, η οποία έτσι παρέμενε ανενεργή, δηλαδή η μία υπηρεσία το έστελνε στην άλλη. Μόλις στις 21-9-2017, η με αριθμό 31719 επιστολή του Υπουργείου Εσωτερικών προς τις αποκεντρωμένες διοικήσεις υπέδειξε την ανασυγκρότηση των κατά νόμων επιτροπών, με αποκλειστικό αντικείμενο την εφαρμογή της διάταξης και την αποστολή στην οικεία ΔΟΥ νέου βεβαιωτικού καταλόγου, χωρίς τα διαγραμμένα πρόστιμα. Βέβαια στην αποκεντρωμένη διοίκηση Κρήτης η συγκρότηση της επιτροπής πέρασε από σαράντα κύματα, καθυστέρησε δέκα μήνες. Αφού τελικά η επιτροπή συγκροτήθηκε, όντως, υπό την προεδρία της κ. Ράπτη, Προέδρου του διοικητικού συμβουλίου Χανίων τον Ιούνιο του 2018, συνεδρίασε και αποφάσισε κατά πλειοψηφία τρία υπέρ και δύο κατά - σημειώστε το αυτό - επικαλούμενη ασάφεια της διατύπωσης νόμου ότι τα παραπάνω πρόστιμα στη συντριπτική τους πλειοψηφία δεν καλύπτονται από τη διάταξη νόμου περί διαγραφής. Έχοντας, λοιπόν, υπ' όψιν όλα τα παραπάνω που σας ανέφερα, ένα ιστορικό που είναι απαραίτητο για να μπορεί κάποιος να μπει στο πνεύμα του προβλήματος, μετά τη συνεδρίαση της επιτροπής, η θητεία και η αποστολή της λήγει και για να υπάρξει λιγότερη θα απαιτηθεί η συγκρότηση νέας επιτροπής αφ' ενός και αφ' ετέρου, για να μην έχουμε μια νέα πολύμηνη καθυστέρηση και διαιώνιση της ταλαιπωρίας, θέλουμε να σας ρωτήσουμε τι μέτρα μπορεί ή πρέπει να λάβει το Υπουργείο, προκειμένου να εκλείψει άμεσα κάθε ασάφεια διατύπωσης ή ενδεχόμενης ερμηνείας στο νόμο για τη διαγραφή προστίμων σε δημοτικούς συνδυασμούς για την παράλειψη δημοσιοποίησης των στοιχείων τους στις κρατικές αρχές και τέλος, να λήξει τελεσίδικα η διαγραφή των προστίμων από τις παρούσες επιτροπές και να επιστραφούν όσα πληρώθηκαν, χωρίς να χρειαστεί συγκρότηση νέων. Σας καταθέτω - και κλείνω με αυτό και σας ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε - την απόφαση της Επιτροπής Εκλογικών Δαπανών του 2015 και αντίστοιχα την απόφαση του 2018 και το πρακτικό της συνεδρίασης της πρόσφατης επιτροπής που νομίζω έχει μια αξία να διαβαστεί και να μελετηθεί. [[Στο σημείο αυτό ο Βουλευτής κ. Εμμανουήλ Συντυχάκης καταθέτει για τα Πρακτικά το προαναφερθέν έγγραφο, το οποίο βρίσκεται στο αρχείο του Τμήματος Γραμματείας της Διεύθυνσης Στενογραφίας και Πρακτικών της Βουλής]] Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
Ευχαριστώ, κύριε Συντυχάκη. Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Συντυχάκη, θα ήθελα να προσθέσω στην περιγραφή των γεγονότων που κάνατε ότι πέρα από τον ν.3870, το άρθρο 10 που αναφέρατε, το οποίο προέβλεπε ρητά ότι υπάρχει υποχρέωση των συνδυασμών να αναρτούν τα έσοδα και τις δαπάνες στους δήμους που είναι πάνω από δέκα χιλιάδες κατοίκους μετά την προκήρυξη των εκλογών ή μάλλον με την έναρξη της προεκλογικής περιόδου, υπήρξε και μια σειρά από άλλες ρυθμίσεις, το άρθρο 22 του ν.4147/2013 και με τον ν.4251/2014. Εκεί, λοιπόν, προβλεπόταν το εξής, ότι εάν δεν συμπεριελήφθησαν στη βάση δεδομένων του Υπουργείου Εσωτερικών οι δαπάνες, όχι με υπαιτιότητα των συνδυασμών και των επικεφαλής τους, τότε δεν καταβάλλονται τα αντίστοιχα πρόστιμα. Και αυτό συνέβη, διότι ήταν η πρώτη χρονιά εφαρμογής το 2010 αυτού του συστήματος και πράγματι υπήρξαν δυσλειτουργίες. Έτσι, λοιπόν, ήρθε η τελευταία ρύθμιση που αναφέρετε με το άρθρο 42 του ν.4441/2016, επί των ημερών δηλαδή της σημερινής Κυβέρνησης, που είπε ότι εν πάση περιπτώσει υπάρχει η διαγραφή των χρεών ακριβώς σε εκείνες τις περιπτώσεις, που αποδεδειγμένα όμως υπήρξε προσπάθεια να ενημερωθεί η βάση δεδομένων και άρα, έχει τη δυνατότητα - προσέξτε - όχι το Υπουργείο να διαγράψει, αλλά οι επιτροπές. Οι επιτροπές είναι αυτές, στη βάση της νομοθετικής ρύθμισης, που παίρνουν την απόφαση επιβολής, διαγραφής κλπ., προστίμων και διάφορα τέτοια, οι οποίες σημειωτέον έχουν και μια συγκεκριμένη σύνθεση. Είναι από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, από το Ελεγκτικό Συνέδριο, από την ΕΝΠΕ, από την ΠΕΔ και από το ΣΔΟΕ. Στην περίπτωση τώρα των εκλογών του 2014 έχουμε κάτι διαφορετικό απ' αυτό στο οποίο αναφέρονται οι ρυθμίσεις που σας είπα. Με βάση την ενημέρωση που έχω από τις υπηρεσίες, εδώ υπάρχει, με ευθύνη των συνδυασμών, μια λάθος συμπεριφορά. Δεν υπήρξε ποτέ απόπειρα ενημέρωσης της βάσης δεδομένων του Υπουργείου Εσωτερικών για τις συγκεκριμένες δαπάνες. Άρα, η ρύθμιση που έγινε το 2016 δεν συμπεριλαμβάνει στο πεδίο εφαρμογής της τις εκλογές του 2014. Με αυτή την έννοια, είτε συγκροτηθούν είτε δεν συγκροτηθούν οι επιτροπές, είτε αποφανθούν θετικά είτε όχι, δεν μπορούν να απαντήσουν πάνω στο συγκεκριμένο θέμα, με σκοπό προφανώς τη διαγραφή των χρεών, με βάση την τελευταία ρύθμιση, διότι η τελευταία ρύθμιση αφορούσε περιπτώσεις του 2010. Υπάρχει ένα θέμα, όμως, και μιας ευθύνης των επικεφαλής των συνδυασμών. Όταν υπάρχει αυτή η νομοθεσία, δεν είναι γενικά και αόριστα, υπάρχει για συγκεκριμένους λόγους. Κρίναμε ότι θα πρέπει να υπάρχει ένας έλεγχος στα οικονομικά των συνδυασμών για πάρα πολλούς λόγους, που τους ξέρετε και για να υπάρχει μια διαφάνεια στη διαχείριση αυτών των ζητημάτων. Άρα, εδώ έχουμε - και ολοκληρώνω με αυτό - μία ρύθμιση του 2016, που δεν συμπεριλαμβάνει εντός του πεδίου εφαρμογής της τα πρόστιμα των εκλογών του 2014. Δεν ξέρω αν είναι αυτό το νούμερο των συνδυασμών που μου είπατε. Εγώ είχα ενημερωθεί για λιγότερους συνδυασμούς. Όμως, καταλαβαίνετε ότι υπάρχουν εκατοντάδες συνδυασμοί σε όλη την Ελλάδα, οι οποίοι ήταν εντάξει με την υποχρέωσή τους και κάποιοι οι οποίοι το αγνόησαν. Τους νόμους δεν τους φτιάχνουμε για να μην εφαρμόζονται ούτε έχει κανείς, βέβαια, μία διάθεση τιμωρητική. Σε κάθε περίπτωση, επαναλαμβάνω ότι οι επιτροπές είναι αυτές που αποφασίζουν για το τι τελικά θα γίνει. Ευχαριστώ.
Ευχαριστούμε τον κύριο Υπουργό. Κύριε Συντυχάκη, έχετε τον λόγο για τη δευτερολογία σας.
Κοιτάξτε, εντάξει, ανέπτυξε ο Υπουργός ένα σκεπτικό. Όντως, υπήρχαν και άλλοι συνυπολογιζόμενοι νόμοι, όπως είπατε κι εσείς, ο ν.4147/2013, ο ν.4257/2014. Προσέξτε, όμως. Η συγκεκριμένη διάταξη, το άρθρο 42 του νόμου του 2016, ήταν μία διάταξη που ήταν κοινή συναινέσει. Ψηφίστηκε από όλους. Το σκεπτικό ποιο ήταν; Αυτό ακριβώς που σας είπα στην πρωτολογία, δηλαδή να διαγραφούν τα πρόστιμα που αποδεδειγμένα δεν ήταν, τουλάχιστον, η υπαιτιότητα δική τους. Και θα σας εξηγήσω παρακάτω. Δεν αφορούσε, δηλαδή, μόνο την κεντρική βάση δεδομένων. Επιτρέψτε μου, όμως, να αναφέρω ορισμένα από τα Πρακτικά της επιτροπής της 19ης Ιουνίου του 2018. Σύμφωνα με την Πρόεδρο, το άρθρο 42 αφορά πρόστιμα, που επιβλήθηκαν σε περιπτώσεις μη δημοσιοποίησης στοιχείων και διαδικασιών εκλογικών υποψηφιοτήτων στην κεντρική ηλεκτρονική βάση δεδομένων. Πρόστιμα αυτών των περιπτώσεων δεν επιβλήθηκαν. Σε αυτή την κατηγορία ήταν τρεις συνδυασμοί από τους τριάντα πέντε. Οι υπόλοιποι τριάντα δύο συνδυασμοί ανήκαν στην άλλη κατηγορία. Όσοι συνδυασμοί ανήκαν σε αυτήν την κατηγορία έκαναν ενστάσεις. Σε αυτήν την περίπτωση, η επιτροπή έκανε δεκτές τις ενστάσεις τους. Αναφέρομαι στις τρεις αυτές περιπτώσεις. Όμως, υπάρχουν και οι περιπτώσεις όπου συνδυασμοί δεν προσκόμισαν βιβλία εσόδων - εξόδων ή προσκόμισαν και αποδεδειγμένα δεν έφτασαν στο αρμόδιο γραφείο, στην αρμόδια υπηρεσία της αποκεντρωμένης διοίκησης. Μάλιστα, υπάρχουν και αποδεικτικά στοιχεία γι' αυτό, δηλαδή ότι δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα του επικεφαλής του συνδυασμού. Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνεται ο συνδυασμός της Λαϊκής Συσπείρωσης του Δήμου Πλατανιά Χανίων, στον οποίο επιβλήθηκε πρόστιμο 2.000 ευρώ, που πληρώθηκε στην αρμόδια ΔΟΥ, για την εκπρόθεσμη κατάθεση του φακέλου με τα στοιχεία στην επιτροπή. Σημειώνουμε ότι ο συνδυασμός της Λαϊκής Συσπείρωσης αμφισβήτησε την παράβαση με ένσταση, που απέδωσε το πρόβλημα σε πλημμελή τήρηση του πρωτοκόλλου της αποκεντρωμένης διοίκησης. Και ενώ κατέθεσε εκ νέου αντίγραφο βιβλίου εσόδων - εξόδων και μάλιστα κατέθεσε και το απόκομμα της εταιρίας κούριερ, με το οποίο είχε αρχικά σταλεί στην αποκεντρωμένη διοίκηση - γι' αυτό σας λέω υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία - η επιτροπή επέβαλε πρόστιμο για εκπρόθεσμη υποβολή εγγράφων. Συνεπώς, βάσει του άρθρου 42 του ν.4417/2016, όπως σας είπα, η επιτροπή δεν δύναται - λέει η απόφαση - να διαγράψει κανένα από τα επιβληθέντα πρόστιμα, καθώς αυτά δεν αφορούν περιπτώσεις μη ανάρτησης στην κεντρική βάση δεδομένων. Ακούστε, όμως, και το άλλο. Ο εκπρόσωπος της ΔΟΥ, ο οποίος ψήφισε υπέρ της συγκεκριμένης απόφασης, ανέφερε ότι σε άλλες περιπτώσεις διαγραφής προστίμων αρκούσε μόνο η τροποποιητική απόφαση δημοσίευσης, χωρίς να συγκαλείται σε συνεδρίαση η επιτροπή, σε αντίθεση με την συγκεκριμένη υπόθεση. Ο εκπρόσωπος του Ελεγκτικού Συνεδρίου και της ΠΕΔ εξέφρασαν την άποψη ότι το άρθρο 42 συντάχθηκε με σκοπό τη διαγραφή όλων των προστίμων, που επιβλήθηκαν για όλες τις παρατυπίες των διαδικασιών υποψηφιοτήτων των προηγούμενων περιφερειακών και δημοτικών εκλογών. Όντως έτσι ήταν. Απλώς, η Πρόεδρος της επιτροπής μπήκε στην ουσία της διάταξης, στο περιεχόμενο της διάταξης και όχι στη σκοπιμότητα της διάταξης. Αυτό είναι ένα ζήτημα, κατά την άποψή μας. Σημειώνουμε, επίσης, ότι αυτές οι δύο πράξεις, δηλαδή η κατάθεση των στοιχείων αυτών στην επιτροπή και στο Υπουργείο, είναι αλληλένδετες και συνιστούν πλευρές μιας ενιαίας υποχρέωσης κάθε συνδυασμού, της δημοσιοποίησης δηλαδή των στοιχείων τους στις κρατικές αρχές. Παρ' όλα αυτά, οι αρχικές επιτροπές είχαν διαχωρίσει τη μία παράβαση σε δύο επιβάλλοντας χωριστά πρόστιμα για τη μη δημοσιοποίηση στη μία ή την άλλη κρατική αρχή, στην επιτροπή δηλαδή ή στην κεντρική βάση δεδομένων του Υπουργείου. Έτσι έχουν, κατά την άποψή μας, τα δεδομένα. Εμείς θεωρούμε ότι θα πρέπει να το ξαναδείτε και να το επανεξετάσετε. Θα είναι πιθανά μια νέα διάταξη διορθωτική, τροποποιητική αυτής που ήδη υπάρχει και θα συμπληρωθεί με το ότι θα συμπεριλαμβάνονται όχι μόνο οι περιπτώσεις που δημοσιοποιούνται στην κεντρική βάση δεδομένων, αλλά και όλες οι υπόλοιπες που αποδεδειγμένα, εν πάση περιπτώσει, έχει αποδειχθεί ότι δεν ήταν με δική τους υπαιτιότητα; Δεν ξέρω πώς μπορεί να διαμορφωθεί. Νομίζω ότι θα πρέπει να το επανεξετάσετε και σύντομα, διότι είναι ένα θέμα που εκκρεμεί εδώ και δύο, τρία χρόνια. Ευχαριστώ.
Ευχαριστούμε, κύριε Συντυχάκη. Τον λόγο έχει ο κύριος Υπουργός.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Συντυχάκη, θα σας απαντήσω αρκετά σύντομα και χωρίς να επαναλάβω τα όσα σας είπα στην πρωτολογία μου. Αυτό το οποίο παρουσιάζεται ως εικόνα αυτή τη στιγμή είναι πως αμφισβητείται ότι η διάταξη αυτή αφορούσε πρόστιμα, τα οποία επιβλήθηκαν μετά τις εκλογές του 2014. Άρα, χωρίς να γνωρίζω τις λεπτομέρειες - γιατί αναφερθήκατε σε συγκεκριμένους συνδυασμούς - και χωρίς να έχει ίσως και το Υπουργείο Εσωτερικών μια τόσο λεπτομερή εικόνα από τις αντίστοιχες υπηρεσίες που με ενημέρωσαν, νομίζω ότι αυτό το οποίο θα μπορούσαμε να κάνουμε είναι να επανεξετάσουμε, μετά την υποβολή στοιχείων και με τη δική σας συμβολή και όλων των εμπλεκομένων και των υπηρεσιών και εκπροσώπων των συνδυασμών, να δούμε ακριβώς και να βεβαιώσουμε ότι κατ' αρχάς δεν ήταν με δική τους υπαιτιότητα. Από εκεί κι έπειτα, ενδεχομένως να χρειάζεται όχι μια ερμηνεία μιας διάταξης, που αμφισβητείται τελικά εάν συμπεριλαμβάνει το έτος 2014, αλλά μια νέα διάταξη που θα συμπεριλαμβάνει και αυτές τις περιπτώσεις. Εκείνο, όμως, που θέλω να υπογραμμίσω - και νομίζω ότι μπορούμε να συμφωνήσουμε σε αυτό - είναι ότι δεν μπορούμε κάθε φορά που ένας νόμος εφαρμόζεται για πρώτη φορά να πηγαίνουμε στην εξαίρεση και την έκπτωση. Και σε καμμία περίπτωση δεν ασκώ κριτική στις συγκεκριμένες περιπτώσεις. Εγώ να αποδεχθώ καλοπροαίρετα πως ό,τι λέτε είναι έτσι όπως το λέτε. Αντιλαμβάνεστε, όμως, και το χρέος της πολιτείας και των επιτροπών, που είναι επιφορτισμένες με το να κρίνουν τις διάφορες περιπτώσεις, για την εφαρμογή του νόμου. Διότι είναι πάρα πολλές οι περιπτώσεις, που έρχονται και ζητούν την εξαίρεση της εξαίρεσης και δεν είναι πάντοτε με ευθύνη μιας λανθασμένης γραφής του νόμου ή μιας κακής ερμηνείας ή μιας αβλεψίας ή καθυστέρησης των επιτροπών. Υπάρχουν και ευθύνες, οι οποίες αφορούν και την άλλη μεριά. Ευχαριστώ πολύ.
Ευχαριστούμε τον κύριο Υπουργό. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, στο σημείο αυτό θα ήθελα να ανακοινώσω στο Τμήμα ότι η Διαρκής Επιτροπή Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων καταθέτει την έκθεσή της στο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εξωτερικών: «Κύρωση του Πρωτοκόλλου υπ' αριθμ. 15 το οποίο τροποποιεί τη Σύμβαση για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών». Όπως προείπα στην αρχή της συνεδρίασης, δεν θα συζητηθούν τέσσερις επίκαιρες ερωτήσεις. Συγκεκριμένα, δεν θα συζητηθεί η τέταρτη με αριθμό 4/12-7-2018 επίκαιρη ερώτηση πρώτου κύκλου του Βουλευτή Καρδίτσας της Νέας Δημοκρατίας κ. Κωνσταντίνου Τσιάρα προς τον Υπουργό Υγείας με θέμα: «Λειτουργία παιδιατρικής κλινικής Γενικό Νοσοκομείο Καρδίτσας». Επίσης, δεν θα συζητηθεί η πρώτη με αριθμό 7/16-7-2018 επίκαιρη ερώτηση πρώτου κύκλου του Βουλευτή Αχαΐας της Νέας Δημοκρατίας κ. Ιάσονα Φωτήλα προς την Υπουργό Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, με θέμα: «Μεγάλες καθυστερήσεις στην αποπληρωμή των δικαιούχων των προγραμμάτων καταπολέμησης της ανεργίας του ΟΑΕΔ». Ακόμα, δεν θα συζητηθεί η δεύτερη με αριθμό 5/16-7-2018 επίκαιρη ερώτηση πρώτου κύκλου του Βουλευτή Α΄ Πειραιώς του Λαϊκού Συνδέσμου - Χρυσή Αυγή κ. Νικολάου Κούζηλου προς τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας, με θέμα: «Καζάνι έτοιμο να εκραγεί το κρατίδιο των Σκοπίων». Τέλος, δεν θα συζητηθεί και η πέμπτη με αριθμό 1/12-7-2018 επίκαιρη ερώτηση πρώτου κύκλου του Βουλευτή Α΄ Πειραιώς του Λαϊκού Συνδέσμου - Χρυσή Αυγή κ. Νικολάου Κούζηλου προς τον Υπουργό Εσωτερικών, με θέμα: «Ανεξέλεγκτη η κατάσταση στο κέντρο φιλοξενίας προσφύγων στο Σκαραμαγκά». Για τις επίκαιρες ερωτήσεις οι οποίες δεν συζητήθηκαν η Γενική Γραμματεία της Κυβέρνησης έχει ενημερώσει το Προεδρείο και τον Πρόεδρο της Βουλής. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, στο σημείο αυτό ολοκληρώθηκε η συζήτηση των επικαίρων ερωτήσεων.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, εισερχόμαστε στην ημερήσια διάταξη της ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Μόνη συζήτηση και ψήφιση επί της αρχής, των άρθρων και του συνόλου του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Εξωτερικών: «Κύρωση του Πρωτοκόλλου υπ' αριθμ. 15 το οποίο τροποποιεί τη Σύμβαση για την προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών». Το νομοσχέδιο ψηφίστηκε στη Διαρκή Επιτροπή κατά πλειοψηφία. Εισάγεται προς συζήτηση στη Βουλή με τη διαδικασία του άρθρου 108 του Κανονισμού της Βουλής, δηλαδή μπορούν να λάβουν τον λόγο όσοι έχουν αντίρρηση επί της κυρώσεως αυτής της συμφωνίας. Με βάση τη συζήτηση και την ψηφοφορία στην επιτροπή, «υπέρ» ψήφισαν ο ΣΥΡΙΖΑ, η Δημοκρατική Συμπαράταξη, οι Ανεξάρτητοι Έλληνες και το Ποτάμι. Επιφύλαξη δήλωσαν η Νέα Δημοκρατία, η Χρυσή Αυγή και η Ένωση Κεντρώων. «Παρών» δήλωσε το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας. Συνεπώς, επιθυμεί κάποιος εκ των συναδέλφων των Κοινοβουλευτικών Ομάδων που δήλωσαν επιφύλαξη ή «παρών» να λάβει τον λόγο;
Εγώ, κύριε Πρόεδρε.
Τον λόγο έχει ο κ. Παππάς από τη Χρυσή Αυγή.
Η παρούσα κύρωση του Πρωτοκόλλου υπ' αριθμ. 15 τροποποιεί τη Σύμβαση για την προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών. Πρόκειται για ένα πρωτόκολλο τροποποιητικό. Στην ουσία πρόκειται για τροποποιήσεις διατάξεων διαδικαστικού χαρακτήρα που έχουν να κάνουν με θέματα που αφορούν στη λειτουργία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, θέματα που αφορούν στην επιτάχυνση διαδικασίας, στο όριο ηλικίας δικαστών και στη σύντμηση προθεσμίας για την άσκηση ατομικής προσφυγής. Τα θέματα αυτά είναι μάλλον τυπικά. Το δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων είναι ένα διεθνές δικαστήριο το οποίο εξετάζει προσφυγές ατόμων που παραπονούνται για παραβιάσεις δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Η σύμβαση αυτή είναι μια διεθνής συνθήκη με την οποία τα κράτη έχουν αναλάβει την υποχρέωση να σέβονται ορισμένα θεμελιώδη ατομικά δικαιώματα. Τα διασφαλιζόμενα δικαιώματα αναφέρονται στην ίδια τη σύμβαση, καθώς επίσης και σε τέσσερα πρόσθετα πρωτόκολλα, τα υπ' αριθμ. 1, 4, 6, 7 και 13. Εάν κριθεί ότι ένα από τα κράτη παραβίασε προσωπικά και άμεσα εις βάρος του προσφεύγοντος ένα από αυτά τα θεμελιώδη δικαιώματα, τότε γίνεται προσφυγή στο δικαστήριο. Το δικαστήριο μπορεί να εξετάσει μόνο προσφυγές σχετικές με τα δικαιώματα που αναφέρονται στη σύμβαση και τα πρόσθετα πρωτόκολλα. Άρα, η αρμοδιότητά του καθορίζεται και περιστρέφεται γύρω από αυτά. Ένα σημείο που πρέπει να τονιστεί είναι ότι το δικαστήριο δεν μπορεί να ανατρέψει ή να τροποποιήσει τις αποφάσεις των εθνικών δικαστηρίων, ούτε να παρέμβει για λογαριασμό του προσφεύγοντος ενώπιον της αρχής για πράξεις στις οποίες στρέφεται. Ένα άλλο βασικό σημείο είναι ότι δεν μπορεί να προσφύγει στο δικαστήριο κάποιος παρά μόνο αφού εξαντληθούν τα εσωτερικά ένδικα μέσα και εντός προθεσμίας έξι μηνών από την ημερομηνία της αμετάκλητης εσωτερικής απόφασης. Μετά την έκδοση απόφασης από ανώτατο δικαστήριο, παραδείγματος χάριν από το Συμβούλιο της Επικρατείας ή από τον Άρειο Πάγο, μπορεί να προσφύγει κάποιος στο δικαστήριο. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αποφαίνεται επί της προσφυγής διαπιστώνοντας εάν η συγκεκριμένη πράξη ή παράλειψη του κράτους έχει παραβιάσει τα δικαιώματα του προσφεύγοντος. Οι αποφάσεις του είναι δεσμευτικές για τα εθνικά κράτη, αλλά δεν υπάρχει μηχανισμός επιβολής τους. Σε περίπτωση που έχει διαπιστωθεί παραβίαση η οποία παρά την απόφαση δεν αίρεται, το δικαστήριο έχει τη δυνατότητα να επιδικάσει χρηματική αποζημίωση στον πολίτη από το συγκεκριμένο κράτος. Εάν η πράξη παραβίασης είναι κάποιο νομοθετικό μέτρο, το δικαστήριο δεν έχει την εξουσία να ακυρώσει το ίδιο, παρά μόνο να το κρίνει αντίθετα με τη σύμβαση και να επιδικάσει αποζημίωση σε όσους θιγέντες προσφύγουν σε αυτό. Η αρνητική δημοσιότητα, όμως, που προκαλούν αυτές οι αποφάσεις, καθώς και η βεβαιότητα ότι εάν δικαιωθεί κάποιος, θα δικαιωθούν και οι υπόλοιποι που θα προσφύγουν στο μέλλον, αυτό αρκεί συνήθως ώστε το εθνικό κράτος να τροποποιήσει τη σχετική νομοθεσία και να παύσει την προσβολή. Και αυτός τελικά είναι ο ρόλος του δικαστηρίου. Αυτή θα έλεγα είναι και η - εντός εισαγωγικών - «χρησιμότητά» του. Θα μπορούσε να χαρακτηριστεί, δηλαδή, ως ένας μηχανισμός πίεσης παρά αποτελέσματος. Εμείς, κύριε Πρόεδρε, ως ελληνικό εθνικιστικό κίνημα, αλλά και ως πολιτικός φορέας του ευρωσκεπτικισμού, που ανέρχεται πολιτικά με γεωμετρική πρόοδο, λέμε «ναι» μόνο σε θέματα ουσίας υπέρ των λαών της Ευρώπης. Λέμε «όχι» σε χάρτινους θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης των τοκογλύφων και στους τοποθετημένους προέδρους όχι λόγω των προσόντων τους, αλλά λόγω των αδυναμιών τους, παραδείγματος χάριν στο ποτό και όχι μόνον. Δεν προσδοκούμε τίποτα από τον μηχανισμό καταπίεσης των ευρωπαϊκών λαών, από την αντιχριστιανική Ευρώπη του ισλάμ, την Ευρώπη των λαθρομεταναστών και των gay pride, την αντιευρωπαϊκή στη βάση της Ευρώπη. Δεν προσδοκούμε κανένα καλό για την Ελλάδα και την Ευρώπη από τον μηχανισμό - συμμορία των δοτών τεχνοκρατών και πολιτικών τύπου Μούιζνιεκς, Αβραμόπουλου και λοιπών υβριστών του εθνικιστικού κινήματος και κατά συνέπεια εκατοντάδων χιλιάδων Ελλήνων. Αυτή η Ευρώπη δεν εκφράζει τους Έλληνες. Αυτή η Ευρώπη δεν εκφράζει τους Έλληνες εθνικιστές ούτε και τους εθνικιστές των υπολοίπων ευρωπαϊκών κρατών. Δεν διαφωνούμε με την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των ευρωπαϊκών λαών, των οποίων οι κατά πλειοψηφία νεοταξίτικες κυβερνήσεις τα παραβιάζουν κατάφωρα ούτε είμεθα αντίθετοι με τη δίκαιη, την ανόθευτη και ανεπηρέαστη απονομή της δικαιοσύνης. Η ιστορική πραγματικότητα, όμως, λέει πως το δίκαιο, η ελευθερία, η εθνική ανεξαρτησία και η κοινωνική δικαιοσύνη δεν χαρίζονται, αλλά κατακτώνται. Κατακτώνται με λαϊκούς, εθνικούς αγώνες, με συνεχείς αγώνες και όχι με κυρώσεις που αναιρούνται εν τοις πράγμασι, όχι με εντολοδόχους μισθοφόρους τεχνοκράτες των Βρυξελλών. Υπό το πρίσμα αυτό, κύριε Πρόεδρε, τοποθετούμεθα αρνητικά, δηλαδή στο «όχι».
Καλώς. Τον λόγο έχει ο ειδικός αγορητής του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας κ. Συντυχάκης.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Ως Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας είπαμε αρκετά και εχθές στην αρμόδια επιτροπή. Απλώς επιτρέψτε μου να αναφερθώ στο εξής: Στο πρωτόκολλο για το οποίο γίνεται συζήτηση αποτυπώνονται ρητά στη σύμβαση η αρχή της επικουρικότητας, αλλά και η σχετική με αυτήν αρχή του λεγόμενου «περιθωρίου εκτίμησης των συμβαλλόμενων κρατών στην ερμηνεία και εφαρμογή της». Τι είναι αυτό που επιδιώκει; Να αμβλυνθούν κάποιες τριβές, οι οποίες έχουν προκύψει ανάμεσα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και στις εθνικές αρχές και δικαστήρια ως αποτέλεσμα ανταγωνισμών οικονομικών και πολιτικών, συγκρούσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ταλαντεύσεων βέβαια που επικρατούν σε αυτόν τον χώρο μεταξύ του εθνικισμού και του κοσμοπολιτισμού του κεφαλαίου, όπως αυτό κατά συνέπεια εκφράζεται και στο επίπεδο των ατομικών δικαιωμάτων και ελευθεριών. Με την τροποποίηση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου αναγνωρίζεται ένας σημαντικός ρόλος στα εθνικά δικαστήρια και προσφέρεται ένα περιθώριο ελιγμών σε αυτά, ώστε να προσαρμόζονται προληπτικά, αλλά και με κάποια ευελιξία στην εφαρμογή των υποχρεώσεων των συμβαλλόμενων κρατών από τη σύμβαση. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου αναλαμβάνει, όπως είπαμε, έναν πιο επιτελικό ρόλο στην ενοποίηση της σχετικής νομολογίας. Γι' αυτό και η καθιέρωση της ανεμπόδιστης παραπομπής υποθέσεων από τμήμα του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στο τμήμα Ευρείας Σύνθεσής του, με την άρση της ισχύουσας μέχρι τώρα δυνατότητας αντίρρησης των διαδίκων, όπως εισάγονται και στο άρθρο 3 του κυρούμενου πρωτοκόλλου τροποποιώντας το άρθρο 30 της σύμβασης. Στην κατεύθυνση αυτή άλλωστε του πιο επιτελικού ρόλου που καλείται να διαδραματίσει το ΕΔΔΑ, κινείται και το 16ο Πρωτόκολλο Τροποποίησης της Σύμβασης, το οποίο ακόμα βέβαια δεν έχει τεθεί σε ισχύ και προβλέπει τη δυνατότητα υποβολής αιτήματος γνωμοδότησης από τα εθνικά δικαστήρια στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου για ζητήματα ατομικών δικαιωμάτων και ελευθεριών, στο πλαίσιο υπόθεσης που εκκρεμεί ενώπιόν τους. Για εμάς, κυρίες και κύριοι, το κύριο ζήτημα είναι ότι η ευρωενωσιακή και εγχώρια νομοθεσία και άσκηση της δημόσιας εξουσίας γίνονται πιο αντιδραστικές και αυταρχικές απέναντι στους εργαζόμενους και τα λαϊκά στρώματα όχι μόνον όσον αφορά σςτα κοινωνικά δικαιώματα, που έτσι κι αλλιώς δεν περιλαμβάνονται στη συγκεκριμένη σύμβαση, αλλά και όσον αφορά ατομικά δικαιώματα και ελευθερίες. Η πραγματικότητα είναι ότι, όσο και αν προσπαθεί η Κυβέρνηση να εμφανιστεί ως κοινωνικά και δημοκρατικά ευαίσθητη κατά την περίοδο της διακυβέρνησής της, διατηρείται και εμπλουτίζεται όλη η εγχώρια ποινική κατασταλτική νομοθεσία και πρακτική, ιδιαίτερα με την προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας στις σχετικές αντιδραστικές κατευθύνσεις και οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Νομίζω κορυφαίο παράδειγμα τι άλλο μπορεί να είναι από τον λεγόμενο τρομονόμο που, αντί να τον καταργήσει, όπως είχε εξαγγείλει ως Αντιπολίτευση ο ΣΥΡΙΖΑ, προχώρησε παρά ταύτα στον ν.4478/2017, στην κύρωση της Σύμβασης της Βαρσοβίας που ενισχύει σε ακόμη πιο αντιδραστική κατεύθυνση την αντιτρομοκρατική νομοθεσία, ενώ παράλληλα είχε εξαγγείλει την τροποποίηση των άρθρων 187 και 187 Α΄ του Ποινικού Κώδικα που αναφέρονται στην εγκληματική και τρομοκρατική οργάνωση στην ίδια αντιδραστική κατεύθυνση. Μάλιστα, να υπενθυμίσουμε ότι η Κυβέρνηση προσφάτως απέρριψε σχετικές τροπολογίες του ΚΚΕ για την κατάργηση του τρομονόμου και την εισαγωγή κάποιων στοιχειωδών έστω εγγυήσεων στο ζήτημα της λήψης και αξιοποίησης του DNA από τις διωκτικές αρχές και τα δικαστήρια. Δεν θα μιλήσω βέβαια για τα ζητήματα του κρατικού αυταρχισμού και της καταστολής, τις ποινικές διώξεις ενάντια σε εργατικές, λαϊκές και νεολαιΐστικες κινητοποιήσεις - από τις οποίες ενοχλείται η Κυβέρνηση, οι οποίες γίνονται ενάντια στο ΝΑΤΟ, στα πολεμικά σχέδια του ΝΑΤΟ και των Ηνωμένων Πολιτειών - , σε αντιπολεμικές αντιιμπεριαλιστικές διαδηλώσεις και το ξυλοφόρτωμα νεολαίων, όπως έγινε πρόσφατα στην κινητοποίηση στο άγαλμα του Τρούμαν στο κέντρο της Αθήνας, όπως φυσικά και τη στέρηση στην πράξη στοιχειωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών στους πρόσφυγες των πολέμων και τους οικονομικούς μετανάστες. Κατά συνέπεια, δεν έχουμε καμία αυταπάτη ότι αυτά τα ζητήματα μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά με την επίκληση της συγκεκριμένης σύμβασης, είτε ερμηνεύεται και εφαρμόζεται από το ίδιο το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου είτε από τα εθνικά δικαστήρια. Από αυτή την άποψη, λοιπόν, ψηφίζουμε «παρών» στο συγκεκριμένο σχέδιο νόμου. Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
Τον λόγο έχει ο κ. Σαρίδης από την Ένωση Κεντρώων. Ακολουθεί ο κ. Καλαφάτης, με τον οποίο ολοκληρώνονται και οι παρεμβάσεις των εκπροσώπων των Κοινοβουλευτικών Ομάδων. Ορίστε, κύριε Σαρίδη, έχετε τον λόγο.
Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Υπουργέ, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, θα ήθελα να ξεκινήσω την εισήγησή μου διαπιστώνοντας μία σειρά αξιοσημείωτων συμπτώσεων. Σήμερα που το ελληνικό Κοινοβούλιο καλείται να κυρώσει ένα ακόμη πρωτόκολλο τροποποίησης της ΕΣΔΑ, την ίδια ώρα απέναντι, στη φίλη και γείτονα Τουρκία, παύει να ισχύει πλέον το φιρμάνι Ερντογάν της 20ης Ιουλίου 2016, με το οποίο κήρυξε τη χώρα του σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Το πλαίσιο της τρίμηνης αυτής έκτακτης ανάγκης που κράτησε δύο χρόνια, το πρώτο από τα πολλά που έκανε ο δημοκράτης Ερντογάν, σχεδόν αμέσως μετά το τέλος της θεατρικής παράστασης υπό τον γνωστό τίτλο «αποτυχημένη απόπειρα στρατιωτικού πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου», ήταν να βάλει ένα από τα τσιράκια του, από το παλάτι του, τον Νουμάν Κουρτουλμούς, αναπληρωτή δήθεν Πρωθυπουργό της χώρας, να ανακοινώσει την άμεση προσωρινή αναστολή της εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στην Τουρκία, που ισχύει μέχρι και σήμερα. Χωρίς καμμία ντροπή μάλιστα, βγήκε τότε και υποστήριξε δημόσια πως η αναστολή της ΕΣΔΑ στην Τουρκία θα επέτρεπε στις τουρκικές αρχές να είναι πιο αποτελεσματικές, στην προσπάθειά τους να φέρουν τους πραξικοπηματίες ενώπιον της τουρκικής δικαιοσύνης. Πράγματι, όπως αποδείχθηκε, αγαπητοί συνάδελφοι, είχε δίκιο. Η αναστολή της ΕΣΔΑ βοήθησε αρκετά το καθεστώς, ώστε δεκάδες χιλιάδες Τούρκοι πολίτες να υφίστανται συστηματικές διώξεις χωρίς να μπορούν να προσφύγουν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Αυτή η κατάσταση δεν είναι άγνωστη σε μας εδώ στην Ελλάδα και ίσως η ιστορία μας ως μέλη της ευρωπαϊκής οικογένειας να έχει να μας δώσει μία συμβουλή, να μπορεί να μας δείξει μία κατεύθυνση για το τι μπορούμε να κάνουμε ως Ελλάδα με σκοπό να πετύχουμε την αποφυλάκιση των δύο στρατιωτικών μας, τον Κούκλατζη και τον Μητρετώδη. Όπως είναι γνωστό, η Ελλάδα και η Τουρκία εντάχθηκαν την ίδια μέρα στο Συμβούλιο της Ευρώπης, την 9η Αυγούστου του 1949. Ως μέλη του διεθνούς αυτού οργανισμού, που βασικοί σκοποί του ήταν η υπεράσπιση και η προστασία της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, προχωρήσαμε τον επόμενο χρόνο, το 1950, και εμείς και η Τουρκία στην υπογραφή της ΕΣΔΑ, της σύμβασης δηλαδή που εμείς αποδεχόμαστε και ενισχύουμε και που οι γείτονές μας ίσως αντιθέτως αρνούνται να θέσουν πάλι σε ισχύ, ξεπαγώνοντάς την, παρόλο που έληξε και επίσημα σήμερα η κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Το πόσο σημασία έχει αυτή η Σύμβαση γίνεται ευκολότερα αντιληπτό, αν αναλογιστούμε ότι βάσει αυτής ιδρύθηκε και λειτουργεί το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και το μοναδικό στο είδος του στα παγκόσμια χρονικά, καθώς είναι το μόνο δικαστήριο όπου μπορεί να προσφύγει ένας πολίτης εναντίον ολόκληρου κράτους. Το πόσο σημαντικά υπήρξαν δε για την Ελληνική Δημοκρατία το Συμβούλιο της Ευρώπης και η ΕΣΔΑ μπορούμε να το καταλάβουμε, αν θυμηθούμε την απόφαση που αναγκάστηκε να πάρει η Χούντα τον Δεκέμβρη του 1969, να αποχωρήσει δηλαδή από το Συμβούλιο της Ευρώπης και την ΕΣΔΑ, έπειτα από την προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των τεσσάρων ευρωπαϊκών χωρών που νοιάστηκαν για μας τότε, της Σουηδίας, της Δανίας, της Νορβηγίας και της Ολλανδίας, αποδεικνύοντας περίτρανα με αυτόν τον τρόπο πως η δημοκρατία είχε καταλυθεί στην Ελλάδα και προκαλώντας έτσι τη δημοσιοποίηση της έκθεσης της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η οποία περιέγραφε με μελανά χρώματα την τραγική κατάσταση στην οποία είχε έρθει η χώρα μας, σε αντίθεση με κάποιους άλλους που έκαναν τότε τα στραβά μάτια για όσα συνέβαιναν στην Ελλάδα, που επιδοκίμαζαν και χρηματοδοτούσαν. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ήδη από τη χθεσινή επιτροπή δήλωσα ξεκάθαρα πως η Ένωση Κεντρώων δεν έχει καμμία αντίρρηση όσον αφορά στην κύρωση του πρωτοκόλλου υπ' αριθμ. 15 και πως η επιφύλαξή μας ήταν τυπική, κυρίως για να αποφύγουμε πιθανούς κυβερνητικούς αιφνιδιασμούς με την εισαγωγή εκπρόθεσμων και άσχετων τροπολογιών της τελευταίας στιγμής. Δράττομαι, όμως, της ευκαιρίας για να διατυπώσω από αυτό εδώ το Βήμα πρόταση για κοινή μας δράση στο πλαίσιο της συνεννόησης και της συναίνεσης που οφείλουμε όλοι να δείχνουμε στα εθνικά μας θέματα, αγαπητοί συνάδελφοι. Μήπως έχει έρθει η ώρα να καταφύγουμε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο με τα ίδια επιχειρήματα που περιγράφονται στο σκεπτικό της απόφασης του Αρείου Πάγου, με το οποίο αρνήθηκε την έκδοση των οκτώ Τούρκων στρατιωτικών, επιδιώκοντας την αποπομπή της Τουρκίας από το Συμβούλιο της Ευρώπης μέχρι να μας επιστραφούν οι δύο στρατιωτικοί μας, αιτούμενοι μάλιστα και αποζημιώσεις για τις οικογένειές τους; Μήπως έχει έρθει η ώρα να ζητήσουμε την προσωρινή αποβολή της Τουρκίας από το Συμβούλιο της Ευρώπης με αφορμή το αντιδημοκρατικό και κατάπτυστο νομοσχέδιο που κατατέθηκε στο Τουρκικό Κοινοβούλιο χθες και αναμένεται να περάσει και με τις ψήφους του ακροδεξιού κόμματος, σύμφωνα με το οποίο θα γίνουν νόμος του κράτους και θα ισχύουν μόνιμα πια τα όσα ίσχυαν πριν από την κατάσταση έκτακτης ανάγκης; [[Στο σημείο αυτό κτυπάει το κουδούνι λήξεως του χρόνου ομιλίας του κυρίου Βουλευτή]] Μισό λεπτό, κύριε Πρόεδρε. Μήπως πρέπει, κύριε Υπουργέ, να καταγγείλουμε ως προσχηματική τη λήξη της κατάστασης έκτακτης ανάγκης, παρουσιάζοντας ταυτόχρονα ως μέγιστη και αδιαμφισβήτητη απόδειξη για την κατάλυση του κράτους δικαίου στην Τουρκία το γεγονός πως οι δύο Έλληνες στρατιωτικοί κρατούνται επί πέντε μήνες στις τουρκικές φυλακές, χωρίς να τους έχει απαγγελθεί κατηγορητήριο, κάτι το οποίο συνιστά ξεκάθαρη παραβίαση της ΕΣΔΑ; Ευχαριστώ πολύ.
Ευχαριστούμε τον κ. Σαρίδη. Θα δώσουμε τον λόγο στον κ. Καλαφάτη, τον εισηγητή της Νέας Δημοκρατίας.
Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, σήμερα καλούμαστε να κυρώσουμε ένα πρωτόκολλο το οποίο τροποποιεί τη Σύμβαση για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών. Το πρωτόκολλο αυτό κυρίως αφορά στην τροποποίηση συγκεκριμένων διατάξεων αμιγώς διαδικαστικού χαρακτήρα, αλλά νομίζω ότι η μεγάλη σημασία που εντοπίζεται στη συγκεκριμένη τροποποίηση αφορά κυρίως στην εκ προοιμίου κατοχύρωση δύο σημαντικών αρχών, της αρχής της επικουρικότητας και της αρχής του εθνικού περιθωρίου εκτίμησης. Ουσιαστικά η τροποποίηση επιχειρεί να κωδικοποιήσει - και αυτό είναι σημαντικό - την ιδιαίτερη και ιδιότυπη φιλοσοφία του υπερεθνικού νομικού οικοδομήματος, που είναι πολύ σημαντικό για την προάσπιση των δικαιωμάτων του ανθρώπου, ενός δηλαδή περιφερειακού συστήματος εγγυήσεων. Αυτό γίνεται, αφ' ενός, με την κατοχύρωση της αρχής της επικουρικότητας, ουσιαστικά δηλαδή με την αναγνώριση σημαντικού ρόλου στα εθνικά δικαστήρια και στις εθνικές αρχές και αφ' ετέρου, με την κατοχύρωση της αρχής του εθνικού περιθωρίου εκτίμησης, που ουσιαστικά τι κάνει; Επαναπροσδιορίζει το πλαίσιο εμπιστοσύνης μεταξύ των συμβαλλόμενων κρατών με το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου με κύριο πυρήνα - το οποίο είναι επίσης πολύ σημαντικό - τον σεβασμό των επιμέρους νομολογιακών κεκτημένων που δημιουργούν οι εθνικές έννομες τάξεις. Και οι δύο αυτές αναφέρονται στη Διακήρυξη του Μπράιτον, με αποτέλεσμα να προωθηθεί και εν τέλει να πραγματοποιηθεί και η τυπική ένταξή τους στο κείμενο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Όπως τόνισα και εχθές, ιδιαίτερα η έννοια του εθνικού περιθωρίου εκτίμησης που αποτελεί μία ιδιαίτερη έκφραση της αρχής της επικουρικότητας, συμβάλλει καθοριστικά στην κατοχύρωση ενός προνομιακού χώρου ελευθερίας για το κράτος - μέλος, στο πλαίσιο βεβαίως των υποχρεώσεων που έχει απέναντι στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Και είναι πολύ σημαντικό γιατί παρέχει ένα σημαντικό περιθώριο διακριτικής ευχέρειας και αρμοδιότητας ως προς τις αποφάσεις κανονιστικού ή ατομικού περιεχομένου. Βεβαίως η κύρια δικαιολογητική της βάση μπορεί να βρεθεί όχι μόνο στο ότι αποτελεί πτυχή της αρχής της επικουρικότητας, αλλά και στον ίδιο τον ρόλο του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στην ευρωπαϊκή έννομη τάξη. Ιδιαίτερα θέλω να τονίσω ότι αυτό το σύστημα εγγυήσεων προσπαθεί να εναρμονίσει και να ενοποιήσει τους επιμέρους εθνικούς κανόνες και τις εθνικές πρακτικές με τις γενικές επιταγές της σύμβασης, καταλείποντας - και αυτό είναι εξόχως σημαντικό, κατά την άποψή μου - την εφαρμογή αυτών των επιταγών στα κράτη, δηλαδή στις εθνικές αρχές, όπως τόνισα και εχθές, εκτελεστικές, νομοθετικές, διοικητικές. Αυτή η αναγνώριση της αυτονομίας στα αρμόδια εθνικά όργανα πηγάζει, κατά την άποψή μου, από το νομιμοποιητικό θεμέλιο το οποίο είναι ουσιαστικά η βούληση για να υπάρξει πηγή μέσα από τη δημοκρατία και την απευθείας αρμοδιότητα να ασκούν πολιτική, καθώς έχουν το τεκμήριο της νομιμότητας αποδεδειγμένα. Μέσα, λοιπόν, απ' αυτό το πλαίσιο, όπως τονίσαμε και εχθές, δεν έχουμε καμμία αντίρρηση. Η επιφύλαξη που διατυπώσαμε εχθές δεν ήταν για λόγους ουσίας και ως εκ τούτου εμείς είμαστε θετικοί. Ευχαριστώ πολύ.
Ευχαριστούμε τον κ. Καλαφάτη. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ολοκληρώθηκαν οι παρεμβάσεις των εκπροσώπων των Κοινοβουλευτικών Ομάδων. Κύριε Υπουργέ, προφανώς κι εσείς θέλετε τον λόγο για να κάνετε μία ολιγόλεπτη παρέμβαση. Ο Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών κ. Κατρούγκαλος έχει τον λόγο.
Κύριε Πρόεδρε, πράγματι η ΕΣΔΑ, όπως και ο Ευρωπαϊκός Κοινωνικός Χάρτης που συμπληρώνει το σύστημα προστασίας των δικαιωμάτων και στον τομέα των κοινωνικών δικαιωμάτων, αποτελεί αυτή τη στιγμή το κοινό δίκαιο των δικαιωμάτων σε επίπεδο ηπείρου, ειδικά μετά την κατάρρευση του σοσιαλιστικού στρατοπέδου, όταν και οι σαράντα οκτώ χώρες της Ευρώπης και οι δημοκρατίες που περιλαμβάνονταν στην πρώην Σοβιετική Ένωση αποτελούν μέρος του Συμβουλίου της Ευρώπης. Θα ήθελα να επαναλάβω τα όσα σωστά και με ιστορική μνήμη έθεσε και ο κ. Σαρίδης ενώπιόν μας για τη συμβολή του συστήματος αυτοπροστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου στην άμυνα της χώρας μας απέναντι στη δικτατορία και τη συνεχή παρουσία που έχει το δικαστήριο ως υπερασπιστής των δικαιωμάτων σε όλα τα ζητήματα που αφορούν τον Ευρωπαίο πολίτη. Η ατομική προσφυγή, η δυνατότητα δηλαδή του καθενός πολίτη να μπορεί να προσφεύγει στο δικαστήριο, ξεχωρίζει αυτό το δικαιοδοτικό σύστημα από οποιοδήποτε άλλο σύστημα προστασίας των δικαιωμάτων παγκόσμια. Δεν υπάρχει άλλη γωνιά του κόσμου στην οποία να μπορεί ο πολίτης να αμφισβητήσει αποφάσεις του δικού του συστήματος εθνικής δικαιοσύνης σε ένα άλλο δικαστήριο. Ορθά, επίσης, επισημάνθηκε ότι ένα από τα βασικά μας επιχειρήματα απέναντι στην Τουρκία σε σχέση με την αδικαιολόγητη, παράνομη, πολιτικά απαράδεκτη και εχθρική με κάθε έννοια σχέσεων καλής γειτονίας διατήρηση της κράτησης των Ελλήνων στρατιωτικών χωρίς απαγγελία κατηγορίας είναι αντίθετη στο άρθρο 6 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, σε κάθε αρχή δίκαιης δίκης και στον ευρωπαϊκό νομικό πολιτισμό. Επισημαίνω, επίσης, απλώς για την πληρότητα της παρουσίασης, ότι και σε ό,τι αφορά την άλλη προσβολή δικαιωμάτων, των κοινωνικών, από την εφαρμογή πολλές φορές αντίθετης στη Σύμβαση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη νομοθεσίας μνημονιακής, είχαμε αποφάσεις της Επιτροπής Κοινωνικών Δικαιωμάτων τις οποίες η Κυβέρνησή μας επιχείρησε να αξιοποιήσει όσο μπορούσε στο πλαίσιο της διαπραγμάτευσης, αν και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο ουδόλως φάνηκε να ενδιαφέρεται για παρόμοια θέματα ευρωπαϊκής νομιμότητας. Προφανώς μετά την έξοδο από τα μνημόνια, με τη διακριτική ευχέρεια που θα έχουμε θα λάβουμε υπ' όψιν και τις διατάξεις του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη σε ό,τι αφορά την επαναρρύθμιση των εργασιακών σχέσεων που είχαν τόσο βάναυσα απορρυθμιστεί στη διάρκεια της μνημονιακής περιόδου. Οι διατάξεις αυτές καθαυτές του πρωτοκόλλου, πέρα από την αρχή της επικουρικότητας που σωστά επισημάνθηκε από τον κ. Καλαφάτη ότι συμπληρώνει την ενότητα της νομολογίας που ισχύει σε όλη την Ευρώπη, με μια αναγνώριση του ρόλου των εθνικών δικαστηρίων να προσαρμόζουν στις εθνικές ιδιαιτερότητες τη νομολογία αυτή, κυρίως προσπαθεί να κάνει πιο λειτουργική τη λειτουργία του δικαστηρίου. Για παράδειγμα, η νέα ρύθμιση για το όριο ηλικίας αποσκοπεί να αποσοβηθεί ένα γεγονός που συνέβαινε, δικαστές να αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τη θητεία τους στο μέσον αυτής γιατί συμπλήρωναν το όριο ηλικίας κατά τη διάρκεια των καθηκόντων τους. Τώρα με την πρόβλεψη ότι δεν μπορεί να διοριστεί κανείς δικαστής πάνω από το εξηκοστό πέμπτο έτος αυτό καλύπτεται. Αντίστοιχης λειτουργικότητας είναι και άλλες ρυθμίσεις που αποσκοπούν στο να μειωθεί ο όγκος του δικαστηρίου. Δεκάδες χιλιάδες πια προσφυγές κατατίθενται ενώπιον του δικαστηρίου κάθε χρόνο, ενώ η δυνατότητά του να τις εξετάσει περιορίζεται σε ορισμένες ουσιαστικά δεκάδες. Είναι σημαντικό να μπορεί το δικαστήριο να επεμβαίνει στις μείζονες υποθέσεις, ακριβώς γιατί ο ρόλος του δεν είναι να είναι ένας τέταρτος βαθμός δικαιοδοσίας, να εξαντλούμε δηλαδή την εσωτερική και να πηγαίνουμε σε ένα είδος «υπερεθνικού Αρείου Πάγου». Ο ρόλος του είναι η ομογενοποίηση της νομολογίας στις βασικές θεμελιώδεις της αρχές, ώστε σε όλη την Ευρώπη να έχουμε έναν ενιαίο χώρο δικαιωμάτων και ελευθεριών. Κατόπιν τούτου καλωσορίζω την πρόθεση των περισσότερων πολιτικών δυνάμεων, νομίζω της συντριπτικής πλειονότητας του Κοινοβουλίου, να υποστηρίξει αυτό το πρωτόκολλο. Θα φέρουμε άμεσα και το δέκατο έκτο, το οποίο είναι πιο σημαντικό, γιατί δίνει τη δυνατότητα στα εθνικά δικαστήρια να απευθύνουν ερωτήματα προς το Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Σας ευχαριστώ.
Ευχαριστούμε τον κύριο Υπουργό. Κηρύσσεται περαιωμένη η συζήτηση επί της αρχής και επί των άρθρων του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Εξωτερικών: «Κύρωση του Πρωτοκόλλου υπ' αριθμ. 15 το οποίο τροποποιεί τη Σύμβαση για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών». Ερωτάται το Τμήμα: Γίνεται δεκτό το νομοσχέδιο;
Ναι.
Ναι.
Ναι.
Όχι.
Παρών.
Ναι.
Ναι.
Ναι.
Συνεπώς το νομοσχέδιο του Υπουργείου Εξωτερικών: «Κύρωση του Πρωτοκόλλου υπ' αριθμ. 15 το οποίο τροποποιεί τη Σύμβαση για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών» έγινε δεκτό κατά πλειοψηφία, σε μόνη συζήτηση, επί της αρχής, των άρθρων και του συνόλου και έχει ως εξής:
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, παρακαλώ το Τμήμα να εξουσιοδοτήσει το Προεδρείο για την υπ' ευθύνη του επικύρωση των Πρακτικών ως προς την ψήφιση στο σύνολο του παραπάνω νομοσχεδίου.
Συνεπώς το Τμήμα παρέσχε τη ζητηθείσα εξουσιοδότηση. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, δέχεστε στο σημείο αυτό να λύσουμε τη συνεδρίαση;
Με τη συναίνεση του Τμήματος και ώρα 10.30΄ λύεται η συνεδρίαση για αύριο, ημέρα Παρασκευή 20 Ιουλίου 2018 και ώρα 10.00΄, με αντικείμενο εργασιών του Τμήματος: κοινοβουλευτικό έλεγχο, συζήτηση της υπ' αριθμόν 1-1/17-07-2018 επίκαιρης επερώτησης .