Mijnheer de minister, deze vraag was oorspronkelijk aan de eerste minister gericht, maar hij had blijkbaar niet zo veel zin om ze zelf te beantwoorden en hij heeft ze naar u doorgestuurd. Dat is een blijk van vertrouwen in deze moeilijke tijden. In het najaar van 2013 raakte bekend dat Belgacom het doelwit van een hacking is geweest. Dat kwam aan het licht in documenten die werden verspreid door Edward Snowden, die nog voor de NSA heeft gewerkt. Dat bleek ook te kloppen na onderzoek van een Nederlandse firma die door Belgacom was ingehuurd. Recent is gebleken dat de software die is gebruikt voor het hacken, van Amerikaans-Britse makelij zou zijn. Regin staat bekend als hoogtechnologische, baanbrekende spionagesoftware. Het kon bij Belgacom onder de radar van de antivirusprogramma's blijven en ongestoord onder andere wachtwoorden kopiëren en screenshots doorsturen. Naar aanleiding van de nieuwe onthullingen heb ik de volgende vragen, mijnheer de minister. Kunt u bevestigen dat de aanval op Belgacom gebeurde met de malware Regin en dat dat gebeurde door inlichtingendiensten van bevriende naties als de Verenigde Staten en of het Verenigd Koninkrijk? Wat is de reactie van de Belgische regering op het feit dat bevriende naties achter die acties zitten? Die vraag is ook de reden waarom ik de vraag aan de eerste minister heb gericht. Ik neem aan dat de regering dat niet zomaar blauwblauw zal laten. Welke stappen zult u doen ten aanzien van de verantwoordelijken van de spionage door buitenlandse inlichtingendiensten? Welke boodschap en acties zal de regering ondernemen tegenover de Amerikaanse en Britse regering? Waarop was de aanval gericht? Was die puur bedoeld om politieke en diplomatieke informatie te verkrijgen of zijn er aanwijzingen dat ook economische informatie werd geviseerd? Waren onze inlichtingendiensten op de hoogte van de aanval? Welke acties zult u ondernemen om dat in de toekomst onmogelijk te maken?
In het najaar van 2013 raakte bekend dat Belgacom het doelwit was geweest van hacking. Dat kwam aan het licht in documenten die werden verspreid door NSA-klokkenluider, Edward Snowden. Het bleek ook te kloppen na onderzoek door een Nederlandse firma ingehuurd door Belgacom.
Mijnheer de minister, u herhaalt gewoon mijn vraag.
Is dat niet wat ze noemen “een Letermeke doen”? Ik kom tot de antwoorden op uw vragen, mijnheer Van Hecke. De hacking van de computersystemen van Belgacom gebeurde met malware van de nieuwe generatie, die uiteraard gesofisticeerd is en moeilijk op te sporen valt. Momenteel voeren de hoven en rechtbanken nog een onderzoek om vast te stellen wie ten grondslag ligt van de hacking en wat de motieven zijn. De Belgische regering zal pas een standpunt innemen na afloop van het onderzoek en op basis van de resultaten. Op basis van de versleutelingstechnieken van de malware kon niet worden achterhaald naar welke informatie de hackers op zoek waren of welke informatie werd buitgemaakt. De informatie die bij het onderzoek werd verzameld, wijst erop dat de verantwoordelijken van de hacking hebben getracht informatie over de organisatie van Belgacom, alsook technische data te verkrijgen. Het internationale netwerk, via het filiaal Bics van Belgacom, was het voornaamste doelwit, maar het was niet mogelijk te achterhalen welke informatie zou zijn gestolen. De inlichtingendiensten, met name de ADIV en de Veiligheid van de Staat, werden door Belgacom verwittigd. Belgacom heeft belangrijke acties ondernomen met het oog op de versterking van de cyberveiligheid, met onder meer een investeringsplan van 50 miljoen euro, gespreid over een periode van 4 jaar, van 2014 tot 2017. De Belgische Staat zal een nieuw centrum voor cybersecurity operationeel maken.
Er is niet alleen een technisch aspect, maar ook een correctioneel aspect. Wij zullen de afloop van het gerechtelijk onderzoek moeten afwachten om meer en definitieve informatie te krijgen. Het is evenwel nu al duidelijk dat het niet om een of andere private organisaties gaat, maar om overheden. Iedereen kijkt in de richting van de Verenigde Staten en Groot-Brittannië. Dat was ook de inhoud van de informatie van Snowden. U kunt natuurlijk zeggen dat we het strafonderzoek afwachten. Maar als na vijf of tien jaar blijkt dat de Britse geheime dienst erachter zit, zeggen we die dan dat hij dat niet meer mag doen? U weet heel goed dat het uit die richting komt. Ik verwacht een krachtig signaal. Ik heb de indruk dat onze regering, net zoals na het uitlekken van het dossier, niet veel zin en lef heeft om duidelijke taal te spreken, in tegenstelling tot regeringsleiders van andere landen. Ik verwacht een stevigere reactie. Het gaat om bevriende naties, zo veel is duidelijk. Dat kunnen we echt niet aanvaarden.
Mevrouw de voorzitter, mijnheer de minister, u zult het ongetwijfeld met mij eens zijn dat mobiele telefonie tegenwoordig van groot belang is voor gezinnen, bedrijven en de economie in het algemeen. Een storing in het mobiele telefoonnetwerk kan dus voor serieuze hinder zorgen. Aangezien wij steeds meer in cloud werken, geldt uiteraard hetzelfde voor storingen van het internet. Grootschalige en langdurige storingen hebben zich tot dusver gelukkig niet voorgedaan op ons grondgebied, maar better safe than sorry. Het kan altijd gebeuren door ongeval of kwaad opzet. Daarom is het van belang om de continuïteit te garanderen. Het gaat niet zozeer over overmacht of overmatig gebruik, zoals bij Pukkelpop, maar veeleer over een kleinschalig incident bij één operator. Een mogelijke oplossing is dat operatoren de toegang tot elkaars mobiele netwerk delen in geval van een grootschalige of langdurige storing. De klanten van de getroffen operator kunnen dan blijven bellen en sms'en, blijven contact houden en een teken van leven geven dus, via een ander netwerk. Niet alleen particulieren, maar ook bedrijven kunnen dan blijven werken en communiceren. Zo zien zij zich verzekerd van de dienstverlening en staan de operatoren garant voor elkaar in geval van grote storingen. In Nederland werd een dergelijke regeling ingevoerd als antwoord op een grootschalige stroompanne in 2012. Daar is het dus mogelijk. Het is de bedoeling dat klanten van Mobistar bij een panne even Proximus gebruiken, om maar een voorbeeld te geven. Uiteraard vereist dergelijke regeling duidelijke afspraken. Het is niet de bedoeling om misbruik tussen concurrenten toe te laten. Uiteraard mogen dergelijke afspraken investeringen niet ontmoedigen en er moet dus worden voorzien in een soort van gebruiksrecht of betaling door de operator wanneer een klant van een operator plots communiceert via een andere operator. Mijnheer de minister, ten eerste, erkent u de behoefte aan een noodscenario voor storingen in een mobiel telefoonnetwerk? Ten tweede, kent u de Nederlandse casus? Zijn daar lessen uit getrokken? Zijn er zaken die uw kabinet of het BIPT bestudeerd heeft en die hier ook toepasbaar zijn? Ten derde, welke afspraken, draaiboeken of scenario’s bestaan er vandaag om de impact te beperken in geval van storing van een mobiel netwerk? Ten vierde, voorziet u in overleg met de operatoren om afspraken te maken voor dergelijke situaties?
Mevrouw de voorzitter, mijnheer Dedecker, zoals u aangeeft is het functioneren van telecommunicatie van vitaal belang voor onze maatschappij en onze economie. Daarom moeten deze diensten zo betrouwbaar mogelijk zijn. In uitvoering van de telecomwet heeft het BIPT in april 2014 beslist dat operatoren veiligheidsincidenten van een zekere omvang moeten melden. Op basis van deze meldingen kan het BIPT maatregelen opleggen om de veiligheid van netwerken te verhogen en de continuïteit ervan te vrijwaren. Het Nederlands voorbeeld, waarbij mobiele operatoren bij langdurige storingen elkaars netwerk kunnen gebruiken om de dienstverlening te garanderen, is inderdaad vrij uniek in de wereld. Het is onduidelijk of dergelijke regionale roaming in de praktijk zal werken omdat er geen garantie is dat er voldoende netwerkcapaciteit beschikbaar is op de overblijvende netwerken om het verkeer van het ene naar het andere netwerk af te handelen. In het licht van een mogelijke afschakeling heeft het BIPT zich geconcentreerd op het beperken van de impact op de continuïteit van de mobiele netwerken in geval van gecontroleerde stroomonderbrekingen. In een werkgroep onder leiding van het BIPT hebben de operatoren hun onderlinge afhankelijkheden onderzocht en maatregelen genomen om die te minimaliseren. Op vraag van het crisiscentrum werd een wachtdienst opgericht bij het BIPT om op te treden als coördinator van de telecomsector in geval de geplande stroomonderbrekingen zouden plaatsvinden. Op basis van deze ervaring zal bekeken worden hoe de werking van deze wachtdienst kan worden uitgebreid tot ongeplande situaties.
Mijnheer de minister, ik dank u voor uw uitgebreid antwoord. “Elk nadeel heb z’n voordeel”, zoals Cruijff zou zeggen Het feit dat wij een afschakelplan nodig hebben, is schandalig, maar het betekent ook een mogelijkheid om daaruit lessen te trekken voor ongeplande situaties. Ik ben benieuwd.
De federale, Vlaamse en lokale overheden kunnen voor de certificaten voor de beveiliging van hun servers en netwerken terecht bij Fedict. Zo’n certificaat garandeert de identiteit van een bepaalde server en de bijhorende set encryptiesleutels, zodat communicerende systemen elkaar erkennen en kunnen vertrouwen. Dat certificaat wordt ondertekend door een certificate authority, een derde partij die de identiteit van de certificaathouder bevestigt en het certificaat ondertekent met de eigen private sleutel. Fedict zorgt als registration authority voor het beheer van die aanvragen, de afgifte van nieuwe certificaten of de vernieuwingen van bestaande certificaten door een erkende CA – dat is een tijd Global Sign geweest – en de onderliggende infrastructuur en het contractuele kader, zeg maar een raamcontract, iets zeer eenvoudigs. Op 22 december vorig jaar kregen de lokale besturen te horen dat Fedict de uitgifte en vernieuwing van die certificaten stop zal zetten vanaf 1 februari 2015. Dat was zeer kort dag. Als reden hiervoor worden besparingen aangegeven bij Fedict. Hoeveel aanvragen voor nieuwe of hernieuwde certificaten krijgt Fedict jaarlijks van de verschillende overheden? Wat is de kostprijs voor Fedict voor de aanmaak van de certificaten door de CA en de eigen toegevoegde service? Welke besparing denkt u hiermee te realiseren? Ik ben bang dat het een schijnbesparing wordt. De overheidsdiensten zullen nu immers de certificaten ergens anders moeten aankopen. Ze kunnen niet meer gebruikmaken van de volumekortingen of van het contractuele kader dat Fedict geeft. Dreigt het dan uiteindelijk niet duurder te worden voor de overheid in haar geheel, dus inclusief de lokale besturen? Op welke manier strookt de stopzetting trouwens met het regeerakkoord, volgens hetwelk de groepsaankoop van ICT-diensten en andere diensten de norm dient te worden? Hier zetten we volgens mij een stap terug, want de groepsaankoop wordt stopgezet. Hoeveel certificaten zijn er nog aangevraagd sinds de aankondiging en de deadline? Ik denk aan de woonbonus met een versnelde toename van de registratierechten. Is er voor die certificaten ook iets dergelijks aan de hand geweest? Bent u bereid om de deadline voor aanvragen, die ondertussen verstreken is, uit te stellen, om de lokale besturen en andere overheidsdiensten toe te laten een andere leverancier te vinden en een bijhorend contract te sluiten?
Mijnheer Dedecker, op uw eerste vraag kan ik antwoorden dat er in 2014 788 certificaten werden aangevraagd en uitgereikt aan niet-federale entiteiten voor een totaalbedrag van 110 320 euro, wat neerkomt op 140 euro per certificaat, inclusief btw. De productie van het certificaat conform de geldende standaarden gebeurt door de certificatenleverancier, in dit geval Certipost. De eigen toegevoegde service omvat de controle van het aanvraagformulier van het certificaat, de aanmaak van het certificaat en de aflevering van het certificaat. Een servicedeskmedewerker spendeert gemiddeld ongeveer 20 minuten per certificaataanvraag, wat neerkomt op 32 dagen voor 788 certificaten. Gerekend aan een gemiddelde kostprijs van 450 euro inclusief btw per werkdag, komt dat neer op 14 400 euro. Voor de federale overheid zal de gerealiseerde besparing op basis van de cijfers van 2014 minstens 110 320 euro bedragen, exclusief de gepresteerde uren van de servicedeskmedewerkers. Voor Fedict betekent dat een reële besparing op de operationele werkingskosten, terwijl dat voor de niet-federale entiteiten een minimale extra kostenpunt op hun begroting betekent van maximaal 190 euro, inclusief btw, voor een certificaat van drie jaar. Die maatregel is enkel van toepassing voor niet-federale entiteiten en is dus niet in tegenspraak met het federaal regeerakkoord. Daarenboven specificeert het regeerakkoord dat de gezamenlijke aankoop van ICT en andere diensten de norm dient te worden om van volumekortingen te kunnen genieten. Het regeerakkoord specificeert niet dat dit door een enkele federale overheidsdienst moet worden gefinancierd. Sinds de aankondiging werden tot 13 januari 2015 122 certificaten aangevraagd. Wij stellen momenteel geen abnormale stijging van het aantal certificaataanvragen vast ten opzichte van vorig jaar. Wij zien weinig toegevoegde waarde in het uitstellen van deze deadline omdat wij op die manier het risico lopen dat de geplande besparingen slechts gedeeltelijk kunnen worden gerealiseerd. De online aanvragen van certificaten is voldoende geautomatiseerd. De eenheidsprijs voor certificaten is voldoende laag om de doorlooptijd voor de aanschaf van een nieuw certificaat tot maximum 48 uur te beperken. Er is ongeveer zes weken gepland tussen de aankondiging half december en de deadline op 31 januari.
Mijnheer de minister, als ik het goed begrijp, koopt Fedict die certificaten aan voor 140 euro. De gemeenten die rechtstreeks een certificaat willen kopen, zonder volumekorting, betalen 190 euro. Dat is toch wel een verschil van 25 %. Dat is niet weinig. De besparing van 110 000 euro voor Fedict wordt in totaal, 110 000 + 25 %, 136 000 euro voor de gemeenten. Dat is dus niet meteen een besparing, vrees ik. Men kan inderdaad wel zeggen dat het niet aan één overheidsdienst is om te betalen, maar het moet toch mogelijk zijn om een andere regeling te treffen. Nu betaalt de overheid in totaal immers 25 % meer. Dat lijkt mij niet gezond.
Mijnheer Dedecker, tot voor de deadline betaalden de gemeenten niets. Het was gratis en Fedict nam de kosten op zich. Het verschil tussen 140 en 190 euro komt door de dienstverlening die ertussen zit. Fedict betaalde 140 euro voor de aankoop van de certificaten bij Certipost. Ik had het over het werk van de servicedeskmedewerker. Dat komt daarbovenop. Als de gemeenten nu 190 euro betalen, moet u ervan uitgaan dat een deel daarvan dient voor het certificaat en een ander deel voor de verwerking. Het is niet zo dat de prijs plots 25 % hoger ligt. U moet de combinatie van de twee in rekening brengen. Als er iets duurder geworden is, dan is het natuurlijk zo dat de gemeenten vroeger niets betaalden, terwijl zij nu de kosten betalen van de dienstverlening en het product dat zij kopen. Vroeger werden die door Fedict gedragen.
Ik dank u voor die toevoeging, mijnheer de minister. Dat geldt echter maar in zekere mate. U zegt dat er per certificaataanvraag gerekend wordt op een tijdsbesteding van 20 minuten door een servicedeskmedewerker. Men kan maar spreken van een echte besparing als die taak volledig wegvalt en men de vrijgekomen tijd 100 % kan invullen met nieuwe, nuttige taken, die een toegevoegde waarde opleveren voor de overheid. Daarover bestaat er echter geen zekerheid. Het is beter om de schaalvoordelen te kunnen gebruiken en een regeling te treffen met de gemeenten, waarbij er effectief een soort betaling is. Nu worden de kosten doorgeschoven. Volgens mij bestaan er betere mogelijkheden.
Madame la présidente, monsieur le ministre, récemment, vous avez dévoilé, dans la presse, vraisemblablement en réponse à une question de notre collègue Deseyn, la liste des zones les moins bien desservies par les technologies de mobilophonie 3G et 4G, qui permettent l'accès à l'internet mobile, en Belgique. Parmi celles-ci: Burg-Reuland, Momignies, Raeren, Viroinval, Amel et Bullange. Vous ajoutiez qu'à l'exception de ces six communes, toutes situées en Wallonie, toutes les autres sont donc couvertes avec un niveau supérieur à 99,9 % de la population. Ces déclarations me laissent perplexe dans la mesure où, dans ma région, je peux faire état d'au moins deux communes, Bièvre et Vresse, qui ne bénéficient pas encore de la couverture 4G. En outre, il existe, au sein de ces deux communes, des zones qui échappent encore complètement à la couverture réseau gsm classique. On ne parle pas ici du 4G ni du 3G. Il n'y a rien du tout! Je pense donc que, dans ces deux cas précis, nous sommes encore très loin de pouvoir prétendre à la couverture de 99,9 % à laquelle vous faites allusion. Monsieur le ministre, pouvez-vous dès lors me décrire la méthode d'investigation qui a mené à l'assertion de ces chiffres? Une méconnaissance de la réalité des faits me semble évidente, étant donné qu'on ne fait pas mention des deux communes en question. Plus concrètement, quelles mesures comptez-vous mettre en œuvre afin de pouvoir offrir aux zones encore mal desservies par les technologies mobiles une couverture réseau (gsm, 3G ou 4G) de qualité? Quand peut-on espérer voir ces changements s'opérer?
Monsieur Clarinval, je vous remercie pour votre question. Les chiffres de couverture dévoilés à la suite d'une question parlementaire se basent sur les données fournies par les opérateurs mobiles à l'IBPT en octobre 2014. Par couverture, il faut entendre couverture à l'extérieur, en dehors des bâtiments, par au moins un réseau 3G ou un réseau 4G. Quant aux communes de Bièvre et de Vresse-sur-Semois, elles sont entièrement couvertes en 3G par un opérateur mobile. En revanche, elles ne le sont pas en 4G. L'un des trois opérateurs mobiles, et c'est le cas de Mobistar, doit couvrir au minimum 98 % de la population de soixante communes avec un débit minimal de 3 mégabits par seconde avant fin novembre 2016 par 3G ou 4G. Bièvre et Vresse-sur-Semois font partie de ces soixante communes prioritaires. Le respect en termes de couverture sera examiné par l'IBPT. Au cours de cette année, l'IBPT devra vérifier la fiabilité des données fournies par les opérateurs mobiles.
Monsieur le ministre, cela confirme que, dans ces deux communes, si l'on veut avoir un réseau gsm, il faut téléphoner à l'extérieur - et ce, par tous les temps. Il y a vingt centimètres de neige aujourd'hui. C'est infernal! Vous ne semblez pas vous rendre compte combien ces habitants sont exaspérés par ce dossier. Des pétitions circulent depuis des années. C'est pourquoi cette publicité prétendant que 99 % des gens sont couverts est inacceptable. J'en connais qui ont installé des appareils tels que des cages de Faraday sur leur toit afin de pouvoir capter un peu de réseau. Les indépendants qui travaillent dans cette zone n'en ont pas – qu'il s'agisse de vétérinaires, d'agriculteurs, etc. Cette situation constitue un véritable handicap économique et social. Un journaliste du Standaard habite dans ma commune. Quand il doit envoyer un mail, il prend sa bagnole et se rend dans la commune voisine. Il s'y connecte, envoie son mail, puis revient chez lui. Je ne sais pas si vous vous rendez bien compte! Je pense sincèrement que les chiffres communiqués ne sont pas valables et que les services développés sont insuffisants. J'entends que soixante communes sont encore en situation d'insuffisance. Cela me paraît plus raisonnable que les six communes citées. Je vous lance un appel, monsieur le ministre, pour inciter les opérateurs à prendre en compte ces dernières communes qui sont concernées par ce défaut de connexion – et je ne parle même pas d'internet. Je vous en remercie d'avance.
Effectivement, étant donné la manière dont vous l'expliquez, je m'adresserai aux opérateurs pour les confronter à cette situation et examiner la façon de trouver une solution plus rapide.
[[…]]
Mevrouw de voorzitter, mijnheer de minister, met het koninklijk besluit van 15 juli 2013 betreffende de private radiocommunicatie en de gebruiksrechten voor vaste netten en netten met gedeelde middelen werden de tarieven voor microwaves, de zogenaamde categorie B, hervormd. In eerste instantie had dat een tariefverlaging tot doel, aangezien de tarieven in België ten opzichte van de buurlanden zeer hoog lagen. Mijn vragen werden vorige week al gedeeltelijk beantwoord tijdens de hoorzitting met het BIPT. Uit de studie van Analysys Mason waarnaar ik verwijs, uitgevoerd ten tijde van toenmalig staatssecretaris Van Quickenborne, blijkt dat onze tarieven tot zelfs vier keer hoger lagen dan in Duitsland. Het BIPT heeft tijdens die hoorzitting een overzicht gegeven en gezegd dat de tarieven de voorbije jaren door de verschillende ingrepen, zowel de ingrepen onder toenmalig staatssecretaris Van Quickenborne als onder toenmalig minister Vande Lanotte, in totaal met 20 % werden verlaagd, terwijl het oorspronkelijke voorstel van het BIPT ten tijde van gewezen staatssecretaris Van Quickenborne een verlaging betrof met 85 %. Dat is toch wel een groot verschil. Hoe verhouden de tarieven van vandaag zich tot de tarieven in de buurlanden? In hoeverre is de kloof met de buurlanden, in het bijzonder Duitsland, gedicht ten opzichte van de kloof die destijds door Analysys Mason werd aangetoond? Welke evaluatie maakt u bijgevolg van dat koninklijk besluit en welke opvolging wilt u hieraan geven? Uit de hoorzitting met het BIPT bleek dat er nog redelijk wat ruimte voor verlaging is. Ik herinner u aan de uitkomst van de studie van Analysys Mason. Als men dat verlaagt, zal men meer marktspeling krijgen ten aanzien van de leased lines en zou men zelfs een verhoging van de inkomsten kunnen hebben. Denk maar aan het voorbeeld van de registratierechten. Wat zijn uw plannen? Wat zijn de tarieven bij koninklijk besluit?
Mevrouw de voorzitter, mijnheer Dedecker, op vraag van het BIPT hebben de consultants van Analysys Mason en Hogan & Hartson in 2009 een studie gemaakt, waaruit bleek dat de Belgische tarieven voor het gebruik van straalverbindingen beduidend hoger lagen dan in andere Europese landen. De studie raadde België aan de bedragen van de rechten voor het gebruik van straalverbindingen te verlagen. In het koninklijk besluit van 15 juli 2013 werden de bedragen met gemiddeld 20 % verlaagd. Het aantal gebruikte straalverbindingen is, zoals verwacht, toegenomen, wat de daling van de tarieven inderdaad heeft gecompenseerd, zoals u zelf ook aangaf. Het totaalbedrag van de inkomsten uit de rechten voor het gebruik van straalverbindingen is nu hoger dan in de periode vóór de tariefdaling. Ik heb aan het BIPT gevraagd de cijfers van 2009 te updaten. Op basis daarvan zal worden bekeken hoeveel budgettaire ruimte er is, om de tarieven voor microwaves verder te verlagen.
Mevrouw de voorzitter, mijnheer de minister, ik dank u voor uw hoopvolle antwoord. Het is inderdaad heel belangrijk dat wij door de verlaging met 20 % nu praktijkondervindelijk effectief vaststellen dat de totale inkomsten voor de overheid, namelijk voor het BIPT en onrechtstreeks voor de overheid, gestegen zijn. Dat is een heel belangrijke vaststelling, die alleen maar uitnodigt om op de ingeslagen weg verder te gaan. U verklaart dat zal worden bekeken of er budgettaire ruimte is. Wij moeten echter niet de vraag stellen of er ruimte is. Wij moeten veeleer de vraag stellen hoeveel meer wij door een verlaging nog willen ophalen. Het is namelijk omgekeerd.
Mijnheer de minister, in Australië werken de ISP’s (internet service provider) aan een code om online-inbreuken op auteursrechterlijk beschermd materiaal te bestrijden. Die code zal worden gedragen door ACMA, de Australische regulator en dus tegenhanger van het BIPT. Alle Australische ISP’s zullen meestappen in dat verhaal. Met die code wil men gebruikers niet alleen waarschuwen voor mogelijke inbreuken, maar hen ook sensibiliseren voor het onwettelijk delen van documenten en het grote potentieel aan illegale content op het internet. Daarbij wordt bovendien de nadruk gelegd op de legale alternatieven. Dat laatste punt is uiteraard zeer belangrijk. Belangrijk is ook dat de service providers geen concrete sancties zullen nemen tegen hun klanten. Die verantwoordelijkheid ligt bij de autoriteiten. Ook in Nederland bekijkt men een soortgelijke maatregel. Ik heb u in de schriftelijke versie van mijn vraag een link bezorgd. Men heeft het ook daar over een systeem van waarschuwingen in combinatie met een positieve boodschap naar alternatieven. In België is er sprake van een DNS-blokkade waarbij men op een STOP-pagina van de FCCU terechtkomt als men surft naar een website die door een rechter werd geblokkeerd. Die is wel zeer gemakkelijk te omzeilen. Voor de liefhebbers, u gebruikt DNS888 en het probleem is opgelost. Kortom, ik meen dat er een principieel probleem is met censuur en symptoombestrijding. Bovendien wordt op die STOP-pagina weinig informatie gegeven, laat staan dat er sprake is van een doorverwijzing naar legale alternatieven. Ten eerste, in hoeverre beschouwt u een dergelijke code, die vanuit de sector wordt voorgesteld, nuttig en mogelijk in dit land? De steun van de operatoren is uiteraard noodzakelijk. In hoeverre hebt u al overlegd met de operatoren over het onderwerp? Ten tweede, op welke manier kan de regering een dergelijke code ondersteunen? Ten derde, in hoeverre wil u in een dergelijke code waarschuwingen, sensibilisering en sancties opnemen? Hoe staat u tegenover het huidige systeem van de DNS-blokkade en blokkeringen in het algemeen?
De voormelde initiatieven betreffen de invoering van een protocol waarbij de ISP’s worden betrokken in de strijd tegen de auteursrechterlijke inbreuken op het internet. Hun specifieke nationale en juridische context moet worden bekeken. Ik zal daar niet over uitweiden. Ik stel wel de schriftelijke beschrijving van de specifieke juridische context in Nederland en Australië ter beschikking. De strijd tegen auteursrechterlijke inbreuken op het internet is een cruciaal, maar bijzonder complex item, gezien de grote verscheidenheid aan rechten, fundamentele vrijheden en belangen, die op het spel staan: die van de houders van de auteursrechten, die van de onlinetussenpersonen en die van de internetgebruikers. Het is een moeilijke evenwichtsoefening, aangezien men rekening moet houden met verschillende technische aspecten, alsook met de ontwikkelingen op Europees niveau. De bekommernissen hebben al geleid tot drie wetsvoorstellen ingediend in 2010, en tot een raadpleging van de sector in de Raad voor de Intellectuele Eigendom. Die bracht op 29 juni 2012 een advies uit betreffende de handhaving van het auteursrecht en de naburige rechten op het internet. Daarin worden de krachtlijnen waarover een brede consensus bestaat, uiteengezet en worden enkele modellen van vergelijkend recht waarop België zich zou kunnen inspireren in de verf gezet. Samengevat bevat het de volgende krachtlijnen. Ten eerste, het is in het algemeen belang dat het auteursrecht ook effectief wordt toegepast op het internet. Een status quo is geen optie. De maatregelen moeten een juridische zekerheid en voorspelbaarheid bieden. Ten tweede, er bestaat geen uniek juridisch model. Er moet gewerkt worden aan een globale strategie en een arsenaal aan maatregelen. De voorkeur moet uitgaan naar een pedagogische aanpak, liever dan een repressieve aanpak en een verbetering van het wettelijk arsenaal. Ten derde, er moet bij voorrang worden opgetreden tegen personen die op een duidelijk onwettige wijze content aanbieden op het internet. Ten vierde, voor personen die downloaden, moet bij voorkeur een pedagogische aanpak worden verkozen, zoals sensibilisatie. Met die krachtlijnen en inspiratiebronnen als uitgangspunt zal men moeten nadenken over een evenwichtig wettelijk kader dat een effectieve bestrijding mogelijk maakt van auteursrechtelijke inbreuken op grote schaal op het internet. Binnen dat wettelijk kader moet er ook plaats zijn voor privé-initiatieven van zelfregulering. De opstelling van een code door de sector, wat het voorwerp van uw vraag is, is dan ook een optie, die moet worden bekeken in een ruimer geheel, waarbij men oog moet hebben voor onderlinge samenhang. Nu kom ik tot uw tweede vraag. De regering zou een dergelijk initiatief kunnen steunen, voor zover het binnen een breder wettelijk kader wordt uitgevoerd, dat borg kan staan voor de opgesomde evenwichten en doelstellingen, zowel inzake handhaving van het auteursrecht in geval van grootschalige inbreuken als inzake educatie en verbetering van het wettelijk arsenaal. Het is echter wel zonneklaar dat het weinig zinvol is om de lasten van de strijd tegen inbreuken op het auteursrecht en de naburige rechten op het internet enkel en alleen op de schouders van de tussenpersonen te leggen, of die nu technisch, financieel of commercieel zijn. Op uw derde vraag kan ik antwoorden dat de acties voor sensibilisatie en waarschuwing een interessante piste zijn, die moeten worden bekeken met het oog voor, ten eerste, de rechten van de internetgebruikers, die moeten worden geïdentificeerd, waarvan we weten dat het IP-adres een persoonsgegeven is, en ten tweede, de vrijheden van ondernemen van de internetproviders, die enkel de kosten voor de invoering van dergelijke procedures moeten dragen. Ervaringen uit Frankrijk, Amerika en Engeland tonen ondertussen aan dat dergelijke waarschuwingsmechanismes absoluut geen wonderoplossing zijn en weinig populair. Over het educatief aspect moet grondiger worden nagedacht. Er moet worden gemikt op oplossingen die niet alleen operationeel zijn maar ook de rechten van eenieder handhaven. Momenteel worden in sommige landen systemen van lijsten ingevoerd, bijvoorbeeld een educatieve witte lijst van websites die een wettelijke omkadering verzekeren of een zwarte lijst van websites die op grote schaal inbreuken plegen. Samenvattend kan ik stellen dat uw vragen over privé-initiatieven bestemd voor educatie van de internetgebruikers, door bemiddeling van de ISP’s zeker een belangrijk onderwerp vormen in de strijd tegen auteursrechtelijke inbreuken en inbreuken op naburige rechten op het internet. Die initiatieven moeten wel worden begrepen, enerzijds in samenhang met de specifieke context van de landen, die u viseert, en anderzijds als een element van een meer algemeen beleid, dat evenwichtig, coherent en in overleg met de verschillende actoren van de betrokken milieus en met de overheid moet worden ingevoerd.
Mijnheer de minister, ik dank u voor uw uitgebreide antwoord, dat ook inzage in het bredere kader geeft. Ik dank u ook voor de schriftelijke versie, die u mij zult bezorgen. U hebt verwezen naar de juridische context. Zoals u aangeeft, is inderdaad een heel arsenaal maatregelen nodig, met name zowel de pedagogische aanpak van aanbieders en het sensibiliseren van de downloaders – dat is heel goed – als uiteraard het respect voor de fundamentele grondrechten. Dat laatste lijkt mij evident. Het lijkt mij ook evident dat de lasten daarvan niet op de schouders van de ISP’s worden gelegd. Daarom ook pakte ik hier uit met een soort initiatief van onderuit, namelijk een aanpak vanuit de ISP’s zelf, die de maatregel daarbij niet als opgelegde lasten zien, maar zelf een initiatief nemen. Dat lijkt mij positief. Een en ander moet inderdaad in de grotere context worden bekeken. Zoals u echter zelf opmerkt, dateren de eerste stappen ter zake al van 2010. Een globale, brede aanpak is nodig, maar hij mag niet verlammend werken op initiatieven die van onderuit kunnen ontstaan, die in de aanpak passen en een toegevoegde waarde hebben. Wij mogen ons door die zaken niet laten verlammen. Wij moeten in afwachting van het grotere geheel ook kleine stappen vooruit durven te zetten.
Mijnheer de minister, op de ondernemingsraad van 12 december jongstleden heeft Infrabel te kennen gegeven de software- en telecomdochter Syntigo te willen vereffenen. Syntigo staat onder meer in voor de commercialisering van tal van telecomdiensten en beschikt daarvoor over een uitstekend netwerk van optische vezels en goed uitgeruste datacentra. U kent ongetwijfeld die geschiedenis. U weet dat Belgacom in november 2008 Scarlet, haar grootste concurrent op het DSL-netwerk, wou overnemen. Belgacom kreeg daarvoor de toestemming van de Raad voor de Mededinging, op voorwaarde dat het 1 400 km lange glasvezelnetwerk langs industrieterreinen en lokale telefooncentrales verkocht werd. Belgacom was uiteraard totaal niet geïnteresseerd in dat netwerk omdat het zelf een veel beter netwerk heeft. Zij waren echter wel geïnteresseerd in de grote klantenportefeuille. Dat netwerk werd dan ook in juli 2009 verkocht aan het overheidsbedrijf Syntigo, waar het voor Belgacom wellicht in iets veiligere handen zou zijn dan wanneer van daaruit een nieuwe concurrent op de bedrijfsmarkt ontstaan zou zijn. De nakende vereffening van Syntigo brengt die pijnlijke historie in herinnering. Gezien uw ambitie om de concurrentie op de vaste internet- en telefoniemarkt op te drijven, had ik graag van u geweten welke gevolgen u ziet voor de vereffening van Syntigo op de businessmarkt en welke kansen u eventueel ziet om onze markten competitiever te maken. Zoals gezegd, zit het netwerk van Scarlet daarin. Dat netwerk was vrij goed, zeker langs een aantal industrieterreinen. Als wij spreken over een gebrek aan concurrentie op de businessmarkt, dan lijkt dat wel interessant. Uiteraard behoort ook de voortzetting van de activiteiten nog tot de mogelijkheden, terwijl het eveneens de bedoeling is van minister Galant om te snoeien in het aantal dochterbedrijven van de NMBS-Groep. Ik heb ondertussen vernomen dat de kabels langs spoorlijnen niet verkocht zullen worden, maar men weet nog niets over de kabels langs de industrieterreinen. In hoeverre overlegt u daarover met uw collega-minister Galant en op welke lijn zit u in dezen? Welke mogelijkheden ziet u?
De infrastructuur die Syntigo van Scarlet overgenomen heeft, omvat hoofdzakelijk glasvezels in het transportnetwerk en geen toegang tot de consument. Daarom interesseert deze infrastructuur vooral operatoren die zich op bedrijven richten. Uit een marktanalyse voor huurlijnen van het BIPT blijkt dat Syntigo één van de voornaamste alternatieve operatoren is voor huurlijnen. De klanten zijn vooral andere communicatieoperatoren, wat een impact op de concurrentie en de mededinging kan hebben afhankelijk van welk scenario de NMBS verkiest voor Syntigo. Tot op heden zijn de intenties van de NMBS-Groep nog niet gekend. Er is hierover nog geen overleg gepleegd met minister Galant. Wat de concurrentie op de businessmarkt betreft, heeft de Europese Commissie in oktober 2014 voor het eerst een afzonderlijke markt voor businessgebruikers gedefinieerd. Het BIPT moet die markt nu binnen een opgelegde termijn van drie jaar analyseren en, indien er een marktfalen vastgesteld wordt, gepaste maatregelen uitwerken om de concurrentie te stimuleren.
Mijnheer de minister, het is inderdaad nog wachten op de marktanalyse en op de beslissing van Europa voor de businessmarkt in haar geheel. In afwachting daarvan denk ik dat het niet slecht zou zijn om ook hierover met minister Galant samen te zitten en te bekijken welke kansen er zijn om op die manier de concurrentie aan te zwengelen.
Madame la présidente, monsieur le vice-premier ministre, dans votre réponse à une question parlementaire que je vous posais dans cette même commission à propos du projet Alpha en cours à bpost, vous me répondiez que vous obtiendriez les résultats de cette analyse pour la fin de l'année 2014. Nous sommes maintenant en 2015. C'est pourquoi, monsieur le vice-premier ministre, je me permets de revenir vers vous avec quelques questions. Pouvez-vous nous donner des informations précises quant aux résultats de cette analyse de plus de 3 200 postes de travail chez bpost? Quelles sont les prochaines actions décidées par la direction suite à cette analyse? À propos de la concertation sociale, avez-vous déjà rencontré les syndicats suite aux résultats de cette analyse? Pouvez-vous nous donner un agenda précis de ces rencontres?
Madame la présidente, cher collègue, il est exact qu'en septembre 2014, bpost a lancé une analyse qui définira le modèle organisationnel futur des services de support; il s'agit du projet Alpha. Dans un environnement en pleine évolution, l'entreprise se transforme depuis quelques années déjà pour s'assurer une place durable en tant qu'opérateur postal. Malgré la croissance réalisée grâce aux paquets, aux nouveaux produits et aux solutions, le déclin du volume du courrier exige de sa part de poursuivre sans relâche ses efforts. L'analyse Alpha est toujours en cours. Il serait donc prématuré d'anticiper sur les résultats et les mesures qui pourraient être prises. En effet, nous avions prévu la fin de cette analyse pour 2014; après informations prises, elle est toujours en cours.
Monsieur le vice-premier ministre, je vous faisais confiance quand vous affirmiez que l'analyse serait conclue pour fin décembre; or, en février, ce n'est toujours pas le cas. Je serais tenté de vous demander quand vous comptez obtenir les résultats, mais je ne le ferai pas. Sans doute ne le savez-vous pas encore; si vous le savez, dites-le-moi, mais ce ne sera sans doute pas juste. Je suivrai donc le conseil avisé de notre présidente expérimentée: je reviendrai vers vous prochainement en espérant que, cette fois, la réponse que vous me donnerez sera complète.
J'aimerais préciser que la réponse que je vous donnais alors était basée sur l'information en ma possession. Il ne convient donc pas de dire que la réponse n'était pas juste: on m'a dit que la date serait située à la fin de l'année. Il s'avère qu'en réalité, ce n'est pas le cas, mais je ne vous ai pas menti.
Monsieur le vice-premier ministre, ce n'est pas ce que j'ai dit. Votre réponse n'était pas juste parce que l'information donnée par cette personne n'était pas juste. Soyez assuré qu'en aucune manière, je ne vous ai accusé de me mentir.
Monsieur le vice-premier ministre, vous voyez que je ne perds pas confiance puisque je continue à vous questionner. Soyez assuré que je reviendrai encore en commission pour vous interroger! Depuis 2005, bpost questionne les Belges sur leurs habitudes. Récemment, près de 350 000 ménages belges auraient reçu dans leur courrier un questionnaire adressé par bpost et destiné, selon l'entreprise, à "augmenter leurs chances de recevoir les courriers publicitaires qui les intéressent réellement". Il s'agit d'un questionnaire très fouillé de douze pages, portant essentiellement sur les habitudes d'achat tel que "que lisez-vous, quels sont vos loisirs, dans quel logement habitez-vous, quels sont vos déplacements, partez-vous en voyage, quel est votre opérateur téléphonique?" ou encore des questions plus fouillées, qui vont assez loin dans l'intimité: "Quelle est votre situation de famille et quels sont vos modes de vie?" Tout cela peut changer, bien sûr! "Envisagez-vous de changer de mutuelle, avez-vous des crédits en cours, collectionnez-vous les timbres ou achetez-vous des articles coquins?". Ce service SelectPost, généralement adressé deux fois par an, existe depuis 2005 – il n'est donc pas le produit de votre initiative. Il avait été épinglé en 2011 par la Commission de la protection de la vie privée, qui lui reprochait notamment de ne pas indiquer clairement que répondre à ce questionnaire n'avait rien d'obligatoire. Elle notait aussi que certaines personnes âgées, notamment, pouvaient se laisser abuser par le côté "officiel" de ce courrier adressé par une entreprise à caractère public. Depuis 2012, la mention "réponse facultative" figure désormais en bonne place, à la fois sur l'enveloppe et la lettre qui accompagne le questionnaire. Monsieur le vice-premier ministre, mes questions sont donc les suivantes. Connaissez-vous l'existence d'un tel questionnaire envoyé par bpost? Comment sont sélectionnés les ménages et personnes qui le reçoivent? Quel est le pourcentage de réponses reçues? Combien de personnes et de ménages cela représente-t-il en Belgique? Que fait bpost avec les données récoltées? Sont-elles commercialisées? Si oui, quelles sont les entreprises acheteuses de ces données? Quelles sont les mesures prises par bpost afin de garantir la sauvegarde et le respect de la vie privée des répondants?
Cher collègue, je connais le questionnaire, mais je n'y ai pas répondu. L'enquête SelectPost entre dans le cadre des activités commerciales de bpost et, par conséquent, ne relève pas directement de mes compétences. Cela étant, bpost m'informe que l'objectif est de permettre aux consommateurs de choisir les courriers qui les intéressent en fonction de leurs préférences, habitudes et projets. Les données récoltées sont ensuite commercialisées par l’entreprise auprès d’annonceurs souhaitant toucher les clients intéressés ou potentiellement intéressés par leurs produits ou services. SelectPost est un support précieux pour le courrier publicitaire adressé. L’identité des entreprises qui acquièrent ces informations est, bien entendu, strictement confidentielle. Cette enquête est réalisée régulièrement depuis 2005 comme vous l’avez indiqué. Plus de 800 000 ménages ont répondu au questionnaire. Ce questionnaire est adressé à des personnes qui y ont déjà répondu par le passé. Il est également adressé à des ménages répertoriés dans les bases de données louées à des fournisseurs de bases de données. Toute personne indiquant qu’elle ne souhaite plus recevoir le questionnaire est supprimée de la base de données. Le taux de réponse à ce questionnaire se situe aux alentours de 20 %. En ce qui concerne les aspects liés à la protection de la vie privée, je ne peux pas faire de commentaires sur le fond car il ne relève pas de la compétence du ministre des Entreprises publiques. Cependant, je dois constater que bpost a respecté les dispositions réglementaires.
Je remercie M. le vice-premier ministre pour sa réponse.
Monsieur le vice-premier ministre, je vous remercie d'avoir accepté cette question qui a été déposée vendredi passé ou lundi matin.
C'est le Règlement.
Il s'agit d'un problème très ponctuel.
Madame la présidente, je ne dispose pas de la question.
La question concerne un distributeur de billets à Messancy. Le ministre est-il compétent pour ce sujet?
Oui, un courrier de la commune a été envoyé au ministre.
Si le ministre ne dispose pas de la réponse et qu'il s'agit d'un sujet assez pointu…
La question ne figure pas sur l'agenda dont je dispose.
Monsieur le ministre, il faut vérifier l'agenda puisque les députés peuvent déposer leur question la veille à 11 h 00.
Je suis venue expressément du Sud-Luxembourg pour poser ma petite question!
La question se trouve-t-elle sur le site?
Oui! Les députés peuvent déposer leur question jusqu'à la veille à 11 h 00.
Monsieur le ministre, je souhaite vous la poser quand même car je voulais apporter quelques compléments à la question écrite. Vous pourriez peut-être me répondre par écrit.
Nous allons transformer la question en question écrite et le ministre va s'engager à ce que vous ayez une réponse rapidement.
C'est assez urgent car je me suis engagée auprès de la commune à lui apporter une réponse rapide. Le problème est celui-ci. Messancy est une petite commune du sud de la province de Luxembourg de 8 000 habitants. Et la seule agence bancaire qui présentait encore un distributeur de billets fermera au printemps. La demande de la commune avait été formulée auprès de La Poste afin de savoir si celle-ci pouvait s'équiper d'un distributeur de billets. Cette demande a été introduite sous la précédente législature. Cela n'a pas été fait, parce que ce n'était pas prévu dans le plan d'investissement. Étant donné le changement de gouvernement, la question a, à nouveau, été posée par écrit à votre cabinet. Vous y avez répondu le 8 janvier dernier. Mais les élus locaux insistent pour obtenir une réponse rapide en la matière et pour examiner la possibilité d'installer un distributeur de billets dans le bureau de poste de cette commune. En effet, elle est sise en région frontalière. Elle comprend des commerces et les personnes âgées n'ont pas d'autres moyens que de se rendre au distributeur de billets pour se fournir en argent liquide.
Votre question a été transmise au ministre et il s'engage devant cette commission à vous répondre d'ici la fin de cette semaine.
Oui? Serait-ce possible? Très bien dans ce cas! Et si ce point n'était pas encore activé au niveau du plan d'investissement 2015, pourriez-vous, monsieur le ministre, faire en sorte que ce le soit et que cette commune soit rapidement équipée?
Il ne s'agit pas d'une mission de service public, mais le ministre vous répondra!